Druckschrift 
Petri Andreae Matthioli Medici Caesarei et Ferdinandi Archiducis Austriae, opera quae extant omnia
Entstehung
Seite
905
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

In lib. Quintum Diofcoridis. 905

omphacium nojirum fole nov cogitur, etfi plttrtbus diebiu ipfum infolari dimittamtufuiscum vtnaceit in cado,craffo Itn-teamine cooptrttb, donec excrementafubleventur,fax verofubfidat &tnclarefcatfuccus. Siqutdent bacpa andt rattoneabftjjfaleper aunum mcorruptum ijfervatur tam ad ciborum, quam admedtcamentorum ufum, Ompbauum (ut Ga-lenusmeinoraprodtdit hb. 4.fimplicitim medicamentorum) calidtt murbu ommbus magnojuvatuemo adbtberipoteft : ex g » I .quippecum id ommno acidum fit,perfecie etiam rcfr>gerat,unice.j } ardoribtu prodtH,five ori veutrtf mpofitum,five totishypocbondrtis.fivecutlibet atij, quod refrigeiare veltmus.Atqui,etft fcribat Galeim Omphactum acidum ejfe, non tamtnaceti modotn altumpenetrarepoteli, qubd Omphacium calorem (utipfe inquit) nonbabeat,utacetum,acproinde nec^acrtmoniam.Quare foannit lernelu Mediciclariftmt fententiamprobare nonpoffum.Stqutdem it Itbro qutnto methodi Jo Fer-medendi pojiquam ompbacium frtgtdnm 01 dine fecundo, ftccu veroprimo conjhtutt,jecoru obfhuctiones expeatre & ob ° e '|"k en10 idregium morbumfwdasfy cotures abftergerefcribtt: quin & dum hac prafiat, lenijimut adjhiCttone veniriculum,je- jjitur.cur<fc corroborare.Quibiu (quantum vtdto) citm Galenus, tum ratto tpfa r jragatur. Siquidem qubd Omphaciuwprtmotantum ordinefcctt,falfumjane tjfe convincitur Galent tpfius tejhmomo, quippe qui lib. y cap. ultmo de Jin.pt. medic.facult.omphactum tertto ordme exiccare,ac vehementer adfiringtrefcribit: Id quod iterum repettjt Itbro quarto } c. i.decompoftttonemedic.fecundum locos: & libro& cap.5. de medendi metbodo.Quod vero omphaciumjtcoru objtruchonesaptriat,nuUaprorjuseslratio, quctconfetutat.NatHCum jcribatGal.Itb. j-.cap.j.decompojittonemedtc.fecundumge-nera,omnia adjinngentia contrahere ac denfare,qutnettam vincire,ac conttnen part tum fibi tnvicem cohatenttum fub-jlamtam, at<fe mtnus magtscfehocpro adfinctionis vehtmentia, palam jit Ferneiiifenteuttam baud ejfeprobandam, &pr&fertwi eo argumento, quoipfenitt vtdetur, quodjciluet owphacium aunginem &fmdoscolorts abjttigat, Stquidemtametfiomphactum cuti ajfnftum, aunginem, maculas^ cutisabjiergat, non tamen ob idfequitur, ut potum jecori, ob-to firuchones aperiat, &pr*fertim cumJiritigendo & denfando,queiadjiringentia funt fumma corporis tnaltum penetra-re ac permeare probtbeatur eorum vtrtus. Ob quam caufam (inqutt Gatenus)pulcbre nonnuilt meduorum aha tenui-umpartium, &acnpotejiatepradita viderecogttarunt, qutbus veluti ductaadjtnngenttum vtres inprofundum corpusprovcniunt.lta<} 3 cum omphacium crajfarum admodum (ttpartium, nec quicquam catoris cum nativi,tuw afcitittjfor-tiatur, quo tnjecur vehtpofitt, atfc occlufospermeare meatus, non video quopacto Fermtu optniont acqutejc ere queam.

Pojiremo quod ttm adjiruttoneventricuhim jecurcfocorroboret, nonfatts Fernelijautborita e nubi confiat, 1 tnn ompha-(tum Galeno (utprtcmifimus) vehementer, non levtter adjirtngens hab eatur.ld Graci c ^ khicv aicttnt, quoct Latinntem Nomina,Omphacium: Itah Agrefio: Germani Hijpant Agraz..Galh Vc r tutt.

o tnftnr. VINI NATURA. CAP. VII.

3°

Vlno vetere nervi laeduntur, & reliqui fenfus, quod tamen guftu fuavius eft: qnare avendum iis,qui[ a inteitinaej alicuj is partisimbecilliratemfentiunt:attarnen infecunda valetuainepaucum aquacilutum,innoxiefumitur. Novum inflat,agrecoquitur, infomniaparitgravia,8curinam ciet.j£tate n0lc&11 .mediumutraque vitiafugit: quare ad viftus tanorum, aegrorumq^ufurpatur. Album,tenue,ftomachoutile eft, ac facile in membra diCtribuitur.Nigrum vero craffum eft, 8c concoftu difficile, carnem alit,8cebrietatemcreat.Gilvum,utpote quod medium eft,mediasinterutrunq*,vireshabet.Inlecundatamen& finiftra valetudine, cum primis laudatur album. Quin 8Cvina fapore diftant: fiquidem dulcecraflispartibus conftat, 8c difficilwis a corpore expirat: ftomachum inflat, alvum & interanea ut muftum tur-bat,f;d minus inebriat: renibus & veficae aptiflimum. Aufterum per urinam celerius tranfit: fed capita+® dolore tentat, 8ctemulentiam gignit.Acerbumadciborum permembra digeftionem accommodatiffi-mum: alvun>,8tcaeterasfluxiones cohibet,minusq}urinamexpellit.Novumnervosmirtustentat.Vi-num aqua marinafattumftomachoadverfatur, fitim ftimulat, nervosinfeftat, alvo aptum, a valetudi-ne fe recolligentibus inutile. Paflum, quod uvis fole ficcaris in area, aurin /armento torrefaftis expri-mitur, Creticumcognomine,autPramnion,autProtropon: &/apa,qusfit muftojgniciecofto,Gra?cisfirion ,authep/emaappellant: nigraquidem, &quas dicumui MeJanrpfithia, cra/fa funt, & corporamultumaJunt: candidum tenuius: &helvoJainterhaecmedia, medias/ortiunturvires. Omnia tamenadftringunt, & pulfus revocant: faciuntadverfus venena, quae exulcerando necant,ex oleopota,& vo-mitionibusreddita:contracicutas, meconium, pharicum, toxica,&concretumin grumoslac: itemcontrarenum&veficaepruritus, rofiones exulcerationesque, inflattamen, & ftomacho adverfatur.Privatim, prodeft melamplithium fiventer rheumatifmum fentiat. Album magiscaeterisemollital-vum. Gypfo conditum nervis officit, caput aggravat & incendit, ac veficae adverfatlr: contravenenacaeteris aptius.Picata aut rcfinata excalfaciunt,concoquunt:fanguinem excreantibus inimica.Quae ve-veroaparachytavocant,ut quaeadrniltamfapam recipiunt,caput implent,temulentiamgignunt,agri-usinhalitumexpirant,ftomachummalehabent.lnterItalicavinaFalernum printipemlocumobtinet:quod inveteratum perquam facile coquitur, pulfus exufcitat,alvurn adftringit,ftomacho utile: fed ve-iicse nocer, atqj iis quivifushebetudinem fentiunt, & ad potus crebros minimeidoneum.Albanacraf-fioribus conftanr partibus: dulcia ftomachum inflant, ventrem emolliunt, fed concoiftionem non $qadjuvanr,&nervofaminusinfeftant,vetuftateeadem aufterumfaporemconcipiunt. Cecubum,cumfit dulce,eft & Albanocraflius: corpus &colorem alit: jegre tamencoquitur.Surrentinum valdeaufte-rumeft,quareinteftinorum&ftomachifluxionescohiber,&cumtenue fir,caput minustentat:inve-teratum fuavius redd itur,& ftomacho utile. Adrianum & Mamertinum in Siciiia £eque craflis partibusgignuntur: modiceadltringunt, & ocyflime inveteratur, minuscjue ob fuam tenuitatemnervosten-tant. Paraetydianum, quodex Adriatico finu defertur, odoratum ac tenuiuseft: quare liberaliter epo-tum fallit,diufervatebrietatem,& foporem adfert. Iftricum Parsetypiano fimileeft,fed urinam vehe-mentius pellit.Chium tamenantedidlis mollius,& aptum potuiefi,benealit,& minusinebriat,fluxio-nescohibet,oculorum medicamentisutile.Lesbium facile niembrafubit,Chio levius,&alvoidoneum.Ephefiumeandem vimhabet, quod Phygelitesnominatur. Veriim Afianurne Tmok- monte, Mefogi-tesappellatum, capitis dolores ciet, & nervos Ixdit. Coum vero, & Clazomenium, quoniam multarafibimarisaquam vendicantj faciJe corrumpuntur: flatus movent, alvum turbant, nervis officiunt.

Gggg 4 Vmum