Druckschrift 
Petri Andreae Matthioli Medici Caesarei et Ferdinandi Archiducis Austriae, opera quae extant omnia
Entstehung
Seite
793
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

In lib. Quartum Diofcoridis. 793

iata,fubrotunda,permargincs crcnata, longiflimis pediculisdonata,duploquam invulgarilatiora:adquemlibetgeniculum,adfo!iorum pediculos,abimofereadfummumpediculioblongi nudiprodeunt,copiofosfloresquaficonglobatos,luteos,forma vulgari ftmiles fuftinentes,qnibusfucceduntcapitulafubrotundi^ quam in vulgari majora, acuminata,cujus acumini filamentum inftar capreoli infidet,qui-busfemennigrumincluditur. Hancaneminedefcriptama Doftore Doldio Norinberga primum fic-cam accepimus, dein in hoi to Doftoris Zuingeri obfervavimus faepius.

rfcw. GALION. CAP. XCI.

io/"> Alionnomenexeotraxit,quod incontrahendo la(H:e,coaguliviceminnpleat: ramulum,foliumq£^-'habetaparinaefimillimum^re&um :flovem in cacumineluteum,tenuem,denfum,copiofum,odo-ratum.Flos igniambuftisillinitui,&fanguinisprofluviafiftit.Ceratorofaceogalionadmifcetur,info-latum ufqj dum albefcat, 8c fic lalfitudines reficit.Radix venerem concitat. Nafcitur in paluftribus.

^ GaHi

CAliumuoique copiose nafcitvr prope fepes, &fecus viM, conJid.

foitis aparina minonbus: flore tenm, (picato, partim lu-teo,partim albo. Verum non propterea omntbus iwia eltvts,qttam coagulandi laclti babet: nam fi ea pujloribus inno-tuijfet, noti minus apitd eos hujus hcrbs. invaltiijfet ufus, quamcinara apud Hetrufcos: qui ejnsflore, ut dulciorfuaviortfe ca-feia evadat, tu»i ovtllum, tum etiain caprintim lac cogunt,acJpiffant. Gaho vtrcs reddidit Gal kw hbro. 6 .fimplicium Galii vi-medicamentorum, fic inquiens. Galium tnde adeo nomen fur-titum esifuum, qubd lac coagulet. Adfimtleautem ett aparu '' c ' 10 'nm, facultatem obtinens exiccatoriam, &fubacrem Flos ejusfangtttnit profluvtis competere videtttr, &combuflismederi,'Fft autem boiii odoris & coloris lutei. Hujus herbt nomen Gr<e- Nomuw 'cum r.rA/ov: Latinum Galium: Itahcum Galto: GermantcumUufcr Jratvcn rnjpanuum Coaja

lecbcyerva: Galltcum Petit muguet.

Galium aliudarvenfe,quod vel luteum vel albunvaliud paluftre:nunc floreTubro8ctenuiffimo folio ha-betur. Vulgatum diciturGallium Matth. Lac. Caft.Gallium, Fuch. Dod. gal. & fol. Lon. Gallii primumgenus, Trag.Lon.Galium luteum,Lob.Lugd.Thal.Galion luteo flore, Cord. in Diofc. Caef.

s

Enecio cauliculo eft cubitali, fubrubro : f<Jiis4*J^ e .. ll i mcontinuis, per extremitates erucje modo divifis, (enom."fed minoribus muito: luceis floribus , qui celeriter bCit.dilfefti vanefcunt in pappos. Nomen vero fibi ven-

jd pane-

dicavit, quoniarn flores capiJJorum ritu canefcant: c nf us ,radicefupervatua. NaJciturmaximein^ maceriis, &circum oppida.Folia cum floribus refrigeran t:quare iilita cum vini modico,veI per fefe,teftium &fedisinflammationes fanant: quin Sc ex manna thuris medentur,cum reliquis vulneribus,tum iis quae nerviacceperunt.Illiti perfecumaceto pappi,idemmunusprjeftant: verum recentesepoti,ftrangulant.To-tuscaulis,fi coiftus in palfo potui detur, ftomachi dolores a bili contra&os perfan^t.

50

SEr.ecio ,<]Uce Grace Erigeron dicitur,aliquibtts vulgo Cardoncello, aliis veroJpcllicciofa vocatur.Vlantaeft vulgaris no- Senecio-titi&.Cauliculisexit (ut Diofcoridesinquit) fubrubentibus: foliislacimatu,eruca <smulis,minonbus tamen, &ajpe-rioribus:jleribiu luttvs,qui debifcentes inpappos abeunt. Nafcitur paflim, adeb ut etiamfuperurbium mcenia,& inparietinisproveniat: virefcit antio toto, & quoltbetfeu menfefloret. Ideoc^ non defunt, quibanc quoque vocent noflroIdiomate, Fiore d' ogni tneje. Hancberbam Otbo Brunfelfluseffe Verbenacamfttpinam, magno &aperto erroreexifli- ® runf " e '-mavit .v idetur ettam Seuectonis e (fegentis berba, quam Germant Divi J -acobi F lok e m appellant. nam^f\"i° r '& ipfafoliafertEruccefylveflris mmula,perambitumlaciniata, nigricantia, amarofapore, quaante^quam caulem Divi j a -edant bumtprocumbunt: caulis illi eslfefquiculntalis Artemift&ftmtlu, a medto ramofusfurcttlofus^.Flosmfummitate cobl .aureus Bupbthalmominor, quitandemflaccefcensinpappofam evolat lanuginem.Radicenititurbrevi &flbrata. Flo- mCDt10 '60 retJulio&Augu/lo. Nafcitur in campeflribus inculto folo. Sunt quifcribant Senecionem praflareplurimttm adalbauteriprofluvia,flinacetariis devoretur,atnos htshaud facile fubfcrilnmus, citm fciamus bancherbam remoratoscieremenfes,epotofoliorum fucco totius planta decoclo.-citm enim evidenter flt amara, utflccet ,al>flergat ,aperiat^ necejfe eft.Sic & Senecio major excalfacit,ftccat, aperit, abflergit, digerit,&reliqua»Senecionis minoris vires obtinet. Senecionit ieoecio-quam brevem mentionemfecit Galenusltb. 6.ftmplicium medicamentorttm, ejustantiimfacultatem referenshis verbis: nis facul-Erigeron,flve Seneciofacultatem miflamobtinet,fimul refrigeratsrtam, 6 modicedigerentem. Herbahac Gracis «fi- jjJJ «ysfuv dicitur: Latinis Frigerum & Senecio: Italis Cardoncellofeu Spellicciofa: Germanis (SrciIB QBUffj t Hijpanis Bon Nomini-Vnron: Gallis Seneffon.At Senecio major, Italis CardonceUofleu Spelliciofa maggiore: Germanorum offictnis, Flos S .Ja-(olii: vulgart verbfermone

Xxx 2 Senecid