Print 
Petri Andreae Matthioli Medici Caesarei et Ferdinandi Archiducis Austriae, opera quae extant omnia
Place and Date of Creation
Page
633
URN (Page)
  
Turn right 90°Turn left 90°
  
  
  
  
  
 
 

In lib. Tertium Diofcoridis. 633

mntunueU etiim id, utfi quod aliud , amarum. Quodfi quif virium ejus vebementiam multa aqva admifta retundat, acmitiget, aut certe idgenutaliquo, babebit & ad pblegmonem bonum medicamentum. Sic dtcocium ejus fi non merumfuent, uteriphlegmonaf idtntidem perfufum fitnat, pottfiimum qun diutino tempore adfcirrbt modum tnduruere. Siccumceratoulcera agread ticatricempervenientia curat.Sunt vero etiam,qui cum mellead oris ulceraadbibeant. Semencum ejufdem fit facultatis, aptifsimum e<l dttartm dracbmarum menfurapotum: tum menfibusciendis appofitum cumvtelle, convenire cre/ittur,fatumq } viventem interficere, ac mortuum ejicere. Radices fimilis quoc^ facultatu, mfiqua-tenrncrafiioris funt ejfentt £,&magts terrenji, cum aceto Itenes induratos fanant. NonnuOi vero &pblegmoras tn artt- NoaM - aculis wduratas iis curant.Leucotum atireum prafiat ea omnia, qu<e c£terageneca,fed longe valentjut . Ideoifc pracipui eflin medtcina ufta.ld \tuHihvGrtecis dtcttur, quod Lattnis Vrnla alba (quanquam eo nomine Grxct & luteam, &purpure-am vtolamcomprebendunt:) Mauritanis, Keiri,Cbctrt, fitve Alcheui: Jtalis, Vwlalitnca: gtulia &paronuz.z.a : Ger-manit , ©c(6 ^tolCH / Ulli» 3Bct|j Sklf ; Htjpanis, Violetas amartlbas,& Violetas Manquas; Gallts, Vtolettes , & Gircfle-esVtolters rouges, blancq,jaulnes,

Leucoium, id eft, viola alba, potius folioruTn, quam ffotumratione: aliudenim cft foiiis candidioii-bus & moilioribus,quod Candidum a foliorum coiore dicirur,habetur enim maju s & minus ,&C quidemftoribus candidis, cinereis, puniceis, variegatis: aliud folio plane viridi, quale cft luteum di<ftum,c]uodlimplici eoq-, majore,vei minore eftflore:aut pleno eft;J.Leucoiumfolio incano majus ,C .B. Viola purpu-rea, caerulea,ro/ea,candida Trag.Viola matronaJis alba,purpurea, punicea,Fuch .quitresdiftinftas fi-gurashabet. VioJaaJba & pujpu/ea,Lob. icon. Leucoion.Dod. gal. Leucoiumaibum & purpureum,

Marth. Lugd. L.eucoiumalbum, purpureum, vioJaceum, Tab, Leucoium candidum majus, Dod. fol.20 Leucoia propriedidta GeLbor.Leucoiumalbum hortenfe, Cam. ViolaaJba, quse &inatronaIis,Caefal-pino.Foliiseftintegris,aliquan<ioetiamlinuatis : lic& florisfolia,aliquandoinlaciniasdividuntur.I I»Leucoium iuteum foliis viridibus,C.B.Leucoium, Brunf. Lac.Cord.inDiofc. Caft. Leucoium aureum,Marth.Lugd. Leucoiumluteum,Fuch.in icon. Dod. fol. Lob. Violalurea,Trag.Fuch.infol. Dod. gal.Cadal.Kcin, Gci.hor.Cheiri, Lon. Viola petraea lutea, Tabernaemontano.

K f *r x,oycvcv. CR ATiiOGONUM» CAP. CXXII,

CRataeogonum, five, ut aliis placet.cratoeonon, foliis melampyro fimile eft, multiscalamis ex una ra-diceemicantibus,mu!toruni>:,;geniculorum: feminemilii. Nafciturinopacis, &frutetolispaite3° plurima: fummopcre acre.Tradiu>meft a quibufdam, hoc ii bi'iat jejuno ore, ter die poftmenfes purga-tos, tribus obolis,in cyathis aqCUK duobus mulier,ante conceptum quadraginta diebus: vir modo conii-mili, totidem diebus ante cokumhauriat, virilis fexus partum futurum,

QUamvis putent nonnttlli Cratmogonum effe quandam Perficaris. vocat* fpeciem, tfo tamen eorum fententi&non Crstseo*'u r mi fubfcribere, quodPerficarta nuUtsfert notis Crataogonum tmulat 1 mtbt videatur. Necj^ veioaiiam herbam,qu<tCrut<togomeffigtemreprdtfenturet,haclenusrepefi autrepertam vidiin \talia,ubi tamenipfum nafcinonnegaverim.Sedcertetd inventu dtjfictle fujpicor. qitoniam ejus defcriptio, quemadmo^um &fequentis, ab omnibus ,qw extant ,rei Nomin*.herbariit authonbus ,obfcura fatis & confufatraditur. Kguraiiyorev fic Graci,ut Crauogonum item l^attnevocatur:Crateogom, Itahce.

4.0

tbvtoiK PHYLLON. CA P. CXXIII.

T)HylJumquodel«op}iylJon vocatur, in faxofisnafcitur: cfuumgcnerum e/i. Quodautem thelygd-A numappelJant, provenitmufci modo,folioolex, fed coJorcmagisherbaceo: cauJetenui, brevi:ra-dice exili: florem album profert: femen papaveris, majufcuJum. Sed arrhenogonum c&cerahuic flmi-le,folofruftudiftat :habetcnim racemo/um quiddam deflorentibusoleisnondillimile.Arrhenogononpotu,mafculi fexus facerepartus, utthelygonon/"«minei,proditur: horumCratevasauthoreft. Sedhujufmodi hiftoriatenus mihiproduxiitc viium eft,

A ^' ter f anemi ^'perfuAisre non pofium^utetiamfitbiperfuadet Marceilus Vergilius) quam in ImPbjilticapitefubef-A femendam ^perverfamq^effelefttonem fcriptorum (ni fallor) ncgltgcntia,pr<tfertimq 3 in hisverbis.ro (*sv6ij\vyovov conMyoiMvav )(Xai^irffovixtutetrl ipv>t<ev, Siquidem titirtgciflfiov nulla rattonebocin lecoconvenire vide-

tur, cum olearum folia,nullam cum mufci capillamentis conformttatem babeant. Vtdeturprctereanobisnonparumafi/pulariTheopbraftus: quippe quidePbyllofirtbens lib p. cap. 19. deplant.hijtcr.itaficriptum reliqutt. Tbehgomfiuclus p[,y][ otlfimilisetlmufcofisolt* floribm, patttditrtamen. QUofit s utmtbtperfuAdelxmin Dioficorideeffelegendum: $vt\erit<Ai Theoph.eXcciofvXKov HxXSfft, fvtrai h •nt-rqxis, tc fttv 0iAvyivov ei At nbtfnos uotrx-mf i\toxifigvx <xvt)g oti j>©- <Ae, i^cv^\u-firifovixouots ro<pv>\ov. HoceU Phyllum qnod EUopbyllum vocant,nafciturfaxofislocis,TbeljgCnumfruftum edit olea-rumfloribus fimtlem,paUtdtorem tamen t folia vero olearum viridtora. Quvdverb Pbjllo folta infint oleartm ftmilia,vi-detttr dubtopraculajftrmareDiofcortdescarn inquit :$vx\<pct Jlt i\xt<lpvx\cvttx\$iri. Quofit,ut affererejam nonverear60 plantam ,cujus bic appicla eHimago, a nobilifiimt Jacobo Antonio Cortufo, materu medicaperitifiimo mihimtjfamje-

gitimum effephyllum Thelygonum, amntbtis afttpulantibus notis. Rueiitus legittmum pbyllum eum pittat effe plantam ^' i y^ onquam majorem Perficariam vulgb rocant , fedmeaqutdemfiententta faUttur. Cum Perficarta locis humenttbus,ultgino- e( £ p e "^fi s %pwveniat: Phyllum verb ftccis, aridis, &petrofis ut Drofcorides tefiatur. Oui tamen.fi ejus verba accurate expen- car ia.duntur, nullam hujus herb<t cognitionem habuife deprebendhur, nifi eamquamex Cratevm herbarii hiftoria haberepe-tuit,undeforteeaomniafumpfit. Quofit, utmtrarinonliceatfir.obisquoq,Phyllumcognttu fit difficile,quin &floresminime refpondent. Phjllt ( quod viderim legerimqf) non meminit Galenus, nec Paultts, nec Ortbafitu, Quod qui-dm f ane arguit, aut quod in eerum Diofcortdu exemplaribus boc phyUi caput non legcretur , aut qubd fortaffetutarunt phyOum effe Dioficeridi adultennum , tmo iffis fuijfe incognitum, Cateritm non defur.t qui velintr Pbyllm

i

\