586 And. Matthioli Comm.
Euphor- Acluaritt:, qyi concordes deeohii yerbis dijfoucrunt: Euphoibium nonmodopitmtamtrabit,fed etiam aquam, h/Mctfebii vires validrns eduat.Est autem acerrimum ommuiH,qi<&ego noverim,ardentipmumih:propterea colicti,& ventremfiigidio-& Adui- rem btbewbus datur.c&teros vebementer contttrb.it :fitim maximiciet:Nonnihilexodoratisfemimb.ei eficomtmfcen*rio. dum.Modus trioboUru.exaqua mulfa. Prafiat tameh cum melle cocto ipfttm m catapotia red.tgere.ld quod etiam PaulusExPaulo. annotavit librofepttmo,ubi inter ea Euphorbium recenfuit,quaaquam &pituitam dejiciunt.Vttiim infmplicium cen-fu Diofcoridem Galenum^ fecutits,de hac dejeftortafacultateipfequotfa nihtl memortAprodui.it . Cateriim tnter ArabeiExMefue ^iefuesfufius Euphorb:: nres tradidit tnfolventium meiUcinarum mentione.ubttta,adfenfanfaltemfcribit. Euphorbi-umgumnu efi,quod usq, adeo excalf actt extcnuatf,ut in hoc cateragunmigenerapr&cellat. 1'xcalfacit enim ordinequarto: quojit,uttxulceret^uborem inflammattonemq,inferat,penetret,&violenter abfiergat: Euphorbium noxtttmadmodum ett medicamentum.tta ut nonfine labore,ammi defeftu,ac fudorefiigido alvum dejtciat. Jecinori ob td,ven~ itttriculoifeftta tngenttacrimonia tnagnam tnfert noxam. Otupropter exhtberi mintme debet, nifipriiu iit commifceaturmedn:an:entis.qu/L acemmam ejtts vim retundere valeant. Extrahitpotum aprofundu corperu partibtts tum crafiam, •tumlentampituitam,n:undat^compaginumcavitata.1 crafiisco itumaabusve excrementis.quainreomnium valen-tifiimum esimedicainentum.Nervos expurgat ab tnfarilis jatn diu humoribus. Proficit ad h&c refolutis,convulfts,ftupidif,tremulis, orisq 3 difientionibus, & csteris nervorum morbis afiigore obortis, fi ex leucoii oleo Lrvigatum extenus munga-tur .Jocineriltemtfe inun{tum,minfice eorum dolorestollttafi-tgore,&fiatuprovementes. Sternutamenta valentipmecit. Occipiti autem cenfricatum,veternofosobliviofos^juvat.Aquaminter cutem facillime extrabit duorum obclorumponderepotum. Sed dracbmarum triumpondere haufium,(ut Serapio & Avtcenna fcrtptum rehquerttnt) potantemEuplior >»terficit,trium dierum (patio erofisab eointefiinis,& ventricttlo. Euphorbtum,tefieMefuequatttoreduratannis: ne~quando eopriusutendumesi,quam annumintegrumconfenuerit.namq^recens obingentemacrimontam reprobatur. Ser. 20utcn tum VAtur comm ode milio autfabis,aut lentibusftpultum. Euphorbtt facultatespaucisperfirinxit Galenuslibro7.fimpli-Ex GJe- [mmm edj C amentorum,ficinqttienst Eupboriium cauflictejiveurentis,& tenttiumpartiumfacultatisefi,altis fuccis fi~mthter. Et Ub.2.de compofittcne medicamentortttn localiu»i,cap-s.tradens curam hemicranu,tdem de Eupborbio itafcrtbit: Porro de Euphorbiifacultatejam tnibi relatutn efi,quod cito exolvatur, qttare in ejtumodi pbarmaca non vetusconjic-ere oportet.Dtclum etiam recensalbidtusejfe: quod veioinveteratum efi,fiavioris aut patlidiaris coloris reddi.Plan-Nomina. ta,qitte Gracts evf >ip(lici >,L .Uitiis item Ettpborbium nominatur,quemadmodumfuccus ejns: Mauritanis Euforbion feti Var-biurn. ltalis huforbio: Htfpanis Alforvtam, Alforfion & Euforvio: Gallis Eupharbe.
Euphorbii tenellam plantam ex Dodonaeo effigiatam ad)ecimus:folia illi funt oblonga,crafTa,viren-tia,rotunda,actereti figura,angulofaCucumeremreferentia,quae angulis Sccminentiorib.& albican- i°tibus fpinis duplici fere ordinc donantur: ex quibus vulneratis,liquor acris & mordax,facileq; concre-fcensefiluinfru&um paritin trifidofolliculo,ternisutriculiscon)un£tum:feminautriculisfingula clau-duntur,colore foris flava,intus candida ac pinguia,guitu liquorem aemulantia,Cordo monente .Foliumterraecommiirum,inftarOpontise,feuFicusIndic.Te,in plura multiplicatur, &radicemin obliquos ra-mulosdivaricatam demittit. Hujus figuram Euphorbii nomine, Dod. fol.Lob.Lug.Tab.& Loniceruspropofuei e. Eligere oportet grumos puros peliucidos,candidos aut flavos: quibus vero plantae aculeipermixti,reprob3.ntur. Adfertur ex Africa fyncerum,rariflimeadulteratum,gu.mmi aut Sarcocollti,autTithymallorumiiquoie.AdverfusEuphorbiiacrimoniamremedioferturefleherba,qu3e exradicecraf.fa ; multispropaginibusdonata,cauliculoscomplures emittit, rotundos, virentes ,circaquosfoliapor-tulacae,quae fucco lento & refrigerai«te turgent,Euphorbii ardorem retundente,quare ab effeftu & con-trariisfacultatibus Anteuphorbiinomen accepit, utvidere eftapud Dod. fol. Lob. Lug. & Tabernse-montanum: male enim apud Caftoiem Durantem pro Euphorbio pofitum.
Xx*.U»>J> GALBANUM. CAP. LXXXI.
GAlbanum fuccus e(l nafcerttisin Syria feru)as,cjuodnonnullimetopium vOcant. Maximclaudatutcartilaginofum,merum,thurisefHgiem pra?bens,pingue, minimelignofum, retinensnonnihil ad-)efti feminis & ferul:E,gravi odore,neq; valdehumidum,neq5nimis aridum. Aduheratur faba frefa,refmaScammoniaco. Galbanumexcalfacit,urit,extrahit,diicutit :men(esacpartustrahit appofitu veJfuffitu.Lentigincs accto & r.itropciunftastollit.Devoratur adtuffim veterem ,difficultatemfpirandi, ^fufpiria,rupta,convulfa. Adyerfatur toxicis,potumcu.mvino 8t myrrha: fimili rnodo fumptum mortu-a Meum OS P artus extrahit.Imponitur lateris doloribus & furuncu\is:comk\a\es &vu\v3eftrangu \atus,&.veru-Wszm-nl ginbfos olfadtu fufcitat. Siuratur,fugatnidoreferpentes,8cpcrunftosferinnon patitur. a Serpentesj .ierpen- cum oleo,& fphondylio circumpofitum necat: dentium doloremoblitum, aut cavemis inditum,miti-tM * gat: urinaedifficiliprodeffeexiftimatur.^ efolvitur adpotionesamarisamygdalis,aquaautruta,autca-'
Jido pane,mulfave: alias meconio.cere ufto,aut felle liquido. Si purgare Galbanum voles, in fervenremaquam demittito:namq; cumliquefaftum fuerit,ejus fordes fluitabunt:quas hoc modo faciJefeparabis»Mundo linteo,raroq; alligatum in fiftili.aut aerea pyxide ita pendeat,ut imum vafis ne tangat,opertoqivafe in fervidamaquam demittito: fic enim fyncerum,veluti per colum eliquefcet, Sclignofum in lin-teo remanebit.
confide- Uamvis legitimum optimumifc Galbatium inpluribus Jtali <e locis,prafertitncf ; Veiictiis venalereperiatur.idtamenratio. quo pafiim officina utuntur,nihtl velfarieparum Galbanum refert,quodin laudattfiwiigenere a Diofcoriderepra-
fentatur.Siquidetn illudnon modoabinipofioribtis adulteratutn efi,fedetiatn lignorumferularumife ramentis, lapidilusacahis compluribttsrecrementis vitiatutn. Ouarant itatfeprobifeplafiar<i,quod optimumefi: aliirero.qut parfimonia,tieOalhani ^' cam avmttlS ftudent magts, qukm bonon, ttt quiprobatifitmum vixunqitam ajfeqttipo/iint, idfaltem, quod itnptt•vires ex' rum e fl,purgare deberent a Diofcoride edocti: qUippe qtiod ea ratione facileab adrentitiisfordibus expurgaripofiit. Gal-Gal. ham vires tradidit Galenin libr.t.fimpl.medic fictnquiens: Galbattuin fttccus eflplanta ferulacet,, molltendi & dige-
rendi