474*

PETRI ANDRE ^E

MATTHIOLI MEDICI

Senenfis Commentarn,

IN LIB. TERTIUM PEDACII DIOSCO-

RIDIS AN AZ ARBEl, DE MEDICAMATERIA.

LJpcrioribus,chari/nir!eAree, commentarns, rra di ci i m u s d c a r o m a 1 1 bu s, U n-gucnti,, olcis, arbonbus, earum fructibus, <S:IaJirymis: itemde animalibus,cerealibus, olcraccis, &hcrbis acrimonia praeditis. Inhoc antem tcrtio radi-ces,iuccos, femina,herbas, &qux vcrna.ula,& inter fecognata cenfentur,quaefy pluribus fcatent remediis, profequemur.

A G A R I C U M. C A P. I.

^ Garicum radix fertur laferpitii fimilis,<t fed. facie fu mma folutior,8c rariore fungofoq; tota coM-textu. Duoejusgenera: fcemina,qu3e praefertur,reftisintus venarumdifcurfibusconiiar: masrotundus eft,8c undiq-, compa£tior.Utriq; gullus in initio dulcis,mox ex diftributione in ama-

* Meum

» -TTVKVtl

livu €7n^>i

» r

teixv Mcarif

^ectot

No^ua' ntu dinemtranfit. lGigtiiturinSirmati3eregione,quaeAgariadicitur. Suntqui radicem elVeplantsaf-deofifu. firment: aliiutfungosiiafci inarborumcaudicibus,quadam putredine.] Gignitur inGalatia Afi«: J &perficie, Cilicia b in Cedris,fcd friabile,& infir/num. Adftringendi,calfaciendiq; naturam habet,efficax eft con-Jicuti fil* tra torm ina,cruditates,&; rupta: prodeft itidem corttufis,&: ab alto devolutis.Daturduobus obolis ni vi- ,namTota no mulfo febrim non fentiencibus: febriculofis vero m aqua mulfa: arquatis quOq;,fufpiriofis,jecineris,rara eft. tenumqjvitiolaborantibus,dyfentericis.Ite fi urina $gre reddatur,fi vulvae ftrangulatus urgeat,fi pallorConclufaj mern bra decoloret,drachma una dari folet: fi tabes infeftat, ex palTo: fi lien negotium exhibet,ex acetoQ° r " b leglt hiulfo: fi diflolutio ftomachieft,itaUt cibi renax non fit > manditur,& fine ulla huinoris forbitione devo-t Meum ratur: fimili modoacida ruftantibus propinatur: fangumis rejeftioncs fiftit, tribus obolisex aqua fum-, & , ptum. Facit ad coxendicum,& articulorum dolores,& comitiales morbos,'! cum aceto muIfo,pari pon-

ietuf" r "dercairurnanir:menfesaer:fceminis,quasinHariovulv<?vexat,ut]lner£qualimododanir:horroresCol-

«rbonby. vit,datum antefebriumaccelliones: alvumpurgat,drachma una,autairera, fi cu/n aqua mulfa bibatur:Ideml g. V enenorumantidotueftdenariiinftar,cum cdiluta potionefumptu: fiferpentesictum vibrarunt,mor-°Meum f um 4'fubfixerunt,tribusobolisexvino potum, d mire auxiJiatur.In fummn,internisomnib.vitiis con-% J ( lu. venit,pro viribus,& aetate datum,nunc ex aqua,nunc ex vino: iis ex aceto muiro,aIiis ex aqua mulfa. 5 0

i. \ Garicum cujiu duo bubenturgener*: mos alterumalterum f<xmma.,fungwesf tn arboribus nafcens. Vluradeeodtxi-cumtiilu- h in i ar j C H arboris biftorta.Vrdftantipmumbabetur inlrtdenttnu montibus,ubi fepifitmiprofrtU manilusilltid

t ?orie.' PO dtvulfimus ,adattafecuricula.C*teriimtametfi Pltnius hb.6,cap. S.omnesglandifcrm arbores Agaruumferretradat,ind Meum TridentinistamenfylvU,acetianitnreliquultalialocis, quodequidem\>tderim,folttantitm lartci tnnafcitur. In C edropon le- Agaficumgtgmjutn in Aft<t Galatia, tttm in Cilicia fcribit Drofcorides,nullaejus mcnttonefacla, quod mlariceipfaaut^Aganri'glandiferts (ut Plinius inquit) arl/ortbusproveniat. Vuchfnts iniibro de conipofitioneniedkamentorum, quem nuperau-confider. tlum excudit, Agartcum exSarmatiaper llljriam Venettas afferritradit, &ex Galatid, & Ciltcta Alexandriam,&abFuch. la- Alexandria Venetias: eo fortajfe argumento duttus, quod Diofcorides aticlor Jit agaricum nafct in Samatinregione, irt^ 1 ' Galatia Afta,& Cihcia. Verttmjamprtdem defnt ex tllis locis impMari, ut teftantur mercatores &pharm.acopon. Lqui-

demcompertum habeo .omnefereagaricuYn,qUodVenetiisvendilur,partimdeferriexTridentintsmontibus,inqutbusfnnt 6ofjlv£laricibasrefertis.,partim ?x Vulturenx, agro & altis fnitnnis khetorum Vtndehcorumj^locu.parttm ex Noricotra-ctu: neque certe unquam, dum ego Venettis agerem, inteUtgerepotui, qubd agartctnn aliundecouveberetur. Quafead-dttcor,ut putem, Fuchfium in boc piaue deceptumejfe: Agarui memuut Galenus fub quodaniradicu genere ltbro6.deAgarici fimpltctum medicaineiitorumfacultate. ubiftc inqutt: Agarici radix hoc esi. qu<t truncoinnafcitur.pritno quidemgufluvirei ex dulcu, fed patiloposl fubamara apparet, & acrimonu quandani Jpeciem temports fpatiowducit, levtcuUc^ adftrtciionisGalen. conftflentia laxa. Ex quibus omnibus matiifeftum esl,fiqutdem qu& fuperioribuscoinmentariis dtcla funt rnemtne-

rimus, quod medicamentum hoc compofttum esi ex fubftantia aerea, & terrea a caliditate extenuata: porro minimumhabet fubflantu aqtte <e. Hacratione,& dtgerendi & calfaciendi vim habet, &crapitudmem incidendi tuminfarclusVifcerum expurgandt .Vromde rtgio fnorbo laborantesfanat,eos utifoqui ftcabitofatttujecorts laborant. Juvat&morbo

ctmitiali