Druckschrift 
Petri Andreae Matthioli Medici Caesarei et Ferdinandi Archiducis Austriae, opera quae extant omnia
Entstehung
Seite
411
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

In lib. Secundum Diofcoridis.

411

10

20

Caterum nm mv.lt 0 pofltempore, copiofam quog 3 in Bohemia nafci compertum esi, clartfsimi Doctoris Riberx, ejufdetnCafarismedici diligentuinmontequodam fylvofo,uliginofotfenonlonge aPoggebrot,dumC<efarem fequereluradve-nationes. Foltafundit bac plantafpitbamx longitudme,fuccife vocatm amula,fed longiora, Tragopogono longe latiow& qua folopropinquiora funt ,fiirata,longo prejfo^ pedtculo a radtceprodeuntta, bunucj 3 accubantia,quorum nonnullafer ambitum lemterfinuataJpeclantur. Cattlem edit fefquidodrantalem, & fape \najorem , rotundum-.gcniculatum, inquofolia anguftiora, brevioracfa Jpeclantur. Floresprofert aureos, Tragopegono adeb <emulos,cui & totaplanta (ut pr<n-diximus) congener effe videtur,ut alterurn ab altero,paucu admodum notisdignofcifofltt. Ht flaccefcentes inpappofummutantur orban,in quo femen continetur album,longum,Tragopogonofmile.Radtx ilh fubeft fefquidodrantalis.poUicaricrafiitudine,rarisadnattsfibris,corticefubnigricante,vegeta,tenera,frattufacilii fuccofa,albaintuspulpa, latteojuccopr<tgnans,dulcis,&guftattijucunda. Nafcttur infj/lvis, & uliginofis locis,acetiam ahbi. Floret otftate una cum Trago-pogono. Noshic ejus imagtnes appingi curavimus,quaru>y qu<e radicebrevior,crafiior%habetur,&fohis est ampliortbus,ex Hijpania allata esl, altera vero m Bohernia provenit. Foliorum autradtcum fuccus daturprdfentaneo remedtepotan-dus,adverfus vtperarunt,c£terorumf_,venenatorum animalium ittus,quin etiam adquofcuwfcpejtiferos morbos. Devora- Scorzo.ta radix recens,ficca,autfaccbaro condita quotidie,pejlilentialia contagia arcet, & venenis qutbufcunfo rejiflit. Datureadem,autejus fuccus,utiliterquocfocomttialtbus: itemcardiacis,vertiginofis,&animideUquiis,cordispulfui,tremortveobnoxiis. Enimvero commanducata per feradix,triftitiam difcutit, bilaritatem^ conciliat. Quinetiam lattetts raduisfuccus oculorum aciem acuit,nubeculas delet. Infumma, totaplanta magni est ad omnia ufus. T^aycwyw ita C,r&cis a Nomina.Latinis vero Barbula hirci vocatur: Italis,Barba di becco & Hetrufcis Sajfejrica: Germanis&otfgbatt ItUfc ©flUCfj&KOt;HiJpanis,Barbe de cabron: Galtis Earbe de bouc.Barbula birci altera,Gr£cu, Tfccyo iwyo* higev: ltalts,Batba di becco por-porea. Sc orz.onera,five Scarz,onera,feu Vipertna: ltalis,Scorzj>nera,

*

111.

TRAGOPOGONlaciniatum. *.

Trag o p°gonpraten/eIuteum,C.B.Barbulahirci,Trago,Matth. inicon.Lacu.Caft. Tragopogon,Matth. Ge/h. hort. Dod.foJ.Fuch.Lonic. CaefaJp. Tragopogonluteum, Lob. Tab. TljaJ. Barba liirci,.Dod.gal.Lugdun. Cam. Hircibarba, Cord.inDiofc.&hiih II. TragopogoncaruleunijC.B.Trago-pogon alterum,Matth.Lugd. Tragopogon puniceo flore,Gefn.hort. Tragopogon iylv. fiore purpureo,

CaefaJp, Tragopogon, Dod. fol.Lobei. Barbula hircialtera, Matthiol. in icon. Caft. Barbula hirci purpuro-cserulea, Tabern. Barbahirciflorepurpureo, Cam. Eftflore ca£ruleo,purpuroca2ruJeo: ranusalbo. III. Tra-gopogonL acini.atum luteum,C.B. Exradicelongatereti, digitum craiTa, foris nigricante, intusalba &la-ftefcente, folia prodeunt plura per terram fparfa viri-dia,laevia,inferne albicantia: quorum primagramineafunt , fubfequentiavero inftar Coronopi laciniataexi-ftunt, & horum aliqua licet laciniata iint^ Crocii ta-men foliis neutiquam latiora,aliqua vero lata exiftunt.Caulem obtinet fefquipedalem 8caltiorem,afperum,ftriatum, & cavum, in paucos ramos divifum, qui ca-lyces fuftinent ftriatos, quibus flores lutei mane pa-tentes, dein fe claudentes infiti: his fuccedunt feminaminora quam in vulgari, ftriata, non autem afperaiquas recJufa fimuJ ifphsericam' formam oftendentes,venrofpirantein pappos avoIant.Majo mertfe 8c Juniofloret. Provenit in hoitis quibufdam femineexItaJiaallato : in Patavinis & Bononienlibus niontibus, ut• audoreft AnguiJJara (cui Acorus Theophrafti dicitur)reperitur: in Apulia frequens quoque, utFabiusCo-lumnarefert,quiTragopogon laciniatis foliis nomi-nat. I V. Scorzonera latifohaHifpanica,C.B. Scorzo-nera Hifpanica, Mrtth. Caft. Cluf.pan. Tabern. Lugd.Scorfonera five Viperaria, Lobel. Scorzonera,Lonic.Dod. fol. Caefalp. Thal. Cam. Tragopogon peregrinusvelHifpanicus, Gef. hort. Hsec floribus eft fimplicibus& plenis. V. Scorzonera latifolia Germanica, C.B.ScorzoneraBohemica, Matth.Lob. Lugd. Scorfone-ra major velPannonicaprima,Cluf. Pan. ScorzoneraGermanicaprima,Taber. Variaefunt Scorzoneraefpe-cies, ratione florum, foliorum, & faporis variantes:cftlatifoJia &anguftifolia; latifolia floreeft luteo,fed radice vel fubduIci,velamara.Anguftifo!iaetiam30 duplex,altera Jurea,radicedulciufculaautamara: alteraflore exrubrofubc£efio,foliis anguftioribus,

radice amariufcula.

ORNITHOGALUM,

CAP. CXXXVIII.

O fntMyxXcv.

ORnithogalum cauliculus eft tener, candicans, tenuis, fefquipedalis,tribus aut quatuor in cacuminemollibus agnatis: a quibus floresprodeunt foris herbacei, & cum hiantes fe pandunt, laftei viiun-tur: interquosdiffedhim,cachryosmodo,capitulum ernicat. Coquiturcumpane,utmeUnthium. Ra-dixbulbofa, cruda, & co&a manditur.

O.Rnithogalum adeo inter fegetes Jrequensoritur, ut fi Majo menfe inarvis requnatur,perpenfisprius notis itli a Dio- Ornithtf-fcortdeattrikutts,facileab ommbns mveniatur, Ruellius in Gallia omithogalum coptofum nafci fcribit,pueris non

M m 2 incogni*