358

And. Matthioli Comm.

f-xminis apud MenUndmmfaviunt mariti.Stomacbo inutileett: ventrem adeoturbat y ut cholerdmfaciat aliquihus.Dici >tur tamen adverfusfcorpionespotum, e vmo prodeffe,& clavupedum illtni.lt em ltenibus > & temporum dolori ex oleo.Hip-Blitivirej pocrates menfiruafifti eo ctboputat: liattenus Plinius. Bliti. meminit Gal. 6.ftmp. med.bis verbis: Blitum olus eft efcukn-ex Gil. tum t hutmdm ,frigid£%temperatur<e, infecundomaximeexceffu atemperatis.ltem 2.dealim.facul. Quiporro, inqutt,atriphcis,plitt%guftabiiem qualitatem intelligit, brafiica^faporis commeminit, laclucam in brafiica, achorum olerumtnedio effe non diffitebitur:ftquidem illa egregie deficcat,b&c contraplane humida, aquofa^ funt. Quapropter non ex foltoleo,garoq r fed addito acetofdptus, meliuffc affumuntur: alias nantfyftomacho infefta funt. Dixmus autem iftiufmodiolera nonnihiUdUvigandam alvum momenti afferre, maximeft cum bumiditategluttnofam lubricitatemfortitaftnt:bac Galenus.Qtipfit, ut miranliceatji Plinii, & Galemfcriptaperpendamm: quod dixerit Diofcorides.Bhtum alvouti-Nomina. { e e jj~ e n „u m in m edicina ufus. Ejus nomen Gracum eft S k S t J ov : Latinum, Blitum: Arabtcum, Bachalajan<ema,five i oBachalealiamamanie: Italicum, Blito: Biedone & Bietolone: Germamcum, ; Hifpamcum, Bredos: Gallicum,

Poree roug e, Blette. Blttuvt rubrum minus, Gr£Ctsp-»rJau /xih S w : Italti, Blito, Btedone, aut Bietolone minore, & Gelofta.Biitum album, Gr&cis, tiKHtJcvhdviuii', \talis,Biedone & Bietolone bianco.

* IV. BLITUM POLYSPER-

*

mum.

Blitum BA <w«,forre ita diftura quafi A^ideft^abji^ciendum,proptervilitatem,velab infulfo fatuovefa-pore. GenerapluraelTe Theophraftus i.hift.p.pronun-ciavit:quarealiudfacimus majus,aliudminus: majusrubrum & album: minus quoq^ album & rubrum,hocvero vel caule tantum , vel omnibus partibus rubet. 16I. Amaranthus maximusfive criftatus, an ErylimumTheophr.8.hift. i. & 3. ubiGaza Trionum vertit, C.B.Blitum majus,Matth. Blitum rubrummajus,Caft. &Lugd. quod Polyanthes Dalechampius appellat: Blitiperegrini genus primum, Cffi/al. Blitum Indicum, T a -ber. Amaranthi /pecies a!ia,arborefc»ns cognominata,Gef.de hort. Amaranthuspurpureustertius ,Dod.gal.tAmaranthus major floribus obfoleti coloris,Dodon.fol. Amaranthusmajor floribus panniculofis,fpicatispurpureis,Lob.Amaranthusmagnus,Cam. II. Blitum 3©rubrum majus C.B. Blitum rubrum, Matth. Lob.icon.Dodo.fpl.Cam. Blitum rubrum minus, Matth.in icon.& Lugd.Blitum majusrubrum velfecundum, Dodo.gal.Blitumfativum rubrum, Gef.hor.Blitumprimumvel rubrum,Ca2falp.Blitum,Lob.obf.&: Taber.III.Bli-tum majus album. C.B. Dod.gal.Lob.Lugd.Blitumalbum, Matth. Caft.Blitum fativumalbum,Gef.hor.Blitum, Lac. Blitum majus, Dod.folio. IV. Blitumpolyfpermum adjecimus, a feminis copia qua cauli- 40culi onerantur didtum , quod ex radice alba gracili,plurescaulesfefquicubitales, etiam minores, lhiatosemittit, foliis paucioribus, pediculis oblongisdonatiseos cingentibus, Solani vel etiam Bl lti forma,modo la-tiores,modoanguftiores, exviridi nigricantes,fum-mis tamen minoribus: ex caule prodeunt plures ramu-li, flofculisracemofis &mufcofis, ex Iuteo viridibusonuili, quibus/emen copiofiilimum Botryns inftarni-grum&fplendensfuccedit.Provenitinnoftrisareno/isad Wiefam fluvium, fedlongehumilius: majusvero in pinguioiibus locis ubi fimum reperitur, inter Blitum & Atriplicem. Hoc mire capipifcesaud oreft Caflianus, cuiPolyfpermondvcitur ,ut &Lugd. cui& Anguillaraexperimento nixus /ubfcripfit;Polyfpei mon, Lob.& T ab.Blitum fylveftre,Cam.ad Matth.quid fi ad Blitum tertiumTragi rcferatur ?

M A L V A.

C AP. CXI.

AAlva fativa efui longe aptior fylveftri: ftomacho adverfatur: alvum juvat, fed multo magis caulesJ-Vl interaneis,& veficas util is. Cruda folia cum falis exiguo manducata,»gilopas ex melle fanant: ve-rum ciim cicatricem trahere cceperint, ea demum citra falem utendum eft. Contra aculearos apum ve-fjL>arumcj; idlus, illitaeflicax eft: eadem cruda cum oleo trita perunfti non feriuntur: ulcera /nanantia incapite, furfuresqj cumurinafanat. Sacrisignibus, &ambuftis decoftafolia, tritaq;util;ifimeexoleoimponuntur.Ejus decoftum vu lvas infeflione mollit: prodeft erofionibus veficse, &inreftinorurn, vul-va?, fedisqjdyftere infufum. Jus decoftoecum radicefuacontraomnia venenaauxiliatur,fi continuoabibentibus revomatur, contra phalangiorum morfus remedioeft: lacevocat. SemeU in vino potuniaaddito loti fylveftris femine, veficse cruciatus lenit.

\/f Alva vulgaris adebnotitiaett, ntnullifere reperiantur, quieamnon noverint: hdcolitn antiquis de induflriainOB ' -i-VA i lor tis ferebatur, inqutbusnunc fftontefrequentifltmaprovenit:efitnimtuncvefcehntur homines, caterorumo-lerttm modo.Pluraejnsgenera: Unabortenfis, alteraagreftis,&utracfemajor, &mtnor .Vulgaru ateo notitiaMalvaeftut eam calamo delineareopus nonfit ,fedea, qtu aliquibus locis in \ta.lia arborefcit, nilaliud eft, quam fativaculttrumMalva in mangonio intantam magnitudinem affurgens, ut Itb.t.deplant.hiii.cap.j.prodiditTheopbraftus, citm inqutt: QuadaMarborem etiam comperta funt ob culturam dtverfa effici, atq 3 a ftta natura dtfcedere, utmalva in altum fe attollens, attfe tn arbo.

8015 ' rem tranfiens. Quippe itafit netfc tempore longo,fed menfibusfenis, autfeptenis, ita ut longitudine, crafiitudtnecfe inftar

hafia

i