Druckschrift 
Petri Andreae Matthioli Medici Caesarei et Ferdinandi Archiducis Austriae, opera quae extant omnia
Entstehung
Seite
341
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

In lib. Secundum Diofcoridis.

341

to

Ac atitumno quidem mclancbolicit, acficcantibus cibtialjitnendum: bjeme vero eti utendum: uti fane in ajlate httme-ttantibus, & refngerantibm: in vere medii temperamenti, medixfyfacultatit epulas offerendum.Ejiporro mediorum nonuna, necJimplexJpecies:qutdam enim hujufmodt funt quoniam cum extremu nthtl habent commune: qutdam ex du»-rum contrariorum aquo intervallo a medio dtftantium miftionefunt mediocritatem adepta: ut ft quis juxta id quodpaulbante dixi,ptiftnam lenti commifceat. Sic&teutlophacen, qu<e exbeta, & lente nometi apud Gr<tcosinvemt HsrachdesTarentinutnonfanumodb, verumetiam laboranttbusexhibebat,eft enim &bocexpugnanttbwcompofitum edulium:quamobrem etiam tardius quam beta, citttts vero quam lentesperalvum defcendit. £// & illudperfticuumjiujuf fuccumincorpusdifpartitum,ex amborum virtittejentis vtdeltcet.acbet<t,ejfeperm ftum: hullenusGalcr.us.Ix cujus verbisfacilecolligipoteft, Lentes infrequenti ctborum ufu mmime ejfe recipiendas.prat rquam ah iis,quibus morbialhujus ratiore uttnedicamentapotius, quamut ctbusconveniant.f<*»°sGr<t.ciseft, qu<t Lens Lattm: Hades,Arabtbtts: L<.nt.cch:a,& Lente, Nomina.Italis: £in|en: Germanis • Lentejas, Htjpanis: LenttUe, Gallis.

Lentium genera duo habemus, majus quod album, minus vero, aliud cinereo,aliud fubruffo colo-xe, aliud colore ex luteo pallido. Lentis majoris figura adpofita.

QiXjhAoi.

PHASIOLI.

CAP. CI.

20

3°

4°

J)HafioIi inflant,fpiritus cient, zegre coquuntur. Virides cibo alvum emolliunt, ad vomitionesidonei.

PHASIOLI. T)HaJioliJunt in Itaha vulgares,&in honis, acarvisfrequen-

tes.Diverfaeorum habenturgenera vartiscoloribustitjiinfta. p,. it ' rnam &candidi, &rubefcentes, &meltm, acdiverftsrejperfi < .ndidj,macults reperiuntur. Ouos fupenon quoq 3 <ttati cognuos fuijfeputaverim :etfi nonnullt eos nuperin Itaham veniffe extftiment.

Candidi, qutbus granum cateris minus eft, c&tertxrun legumi-num more,in arvisferuntur:at rubefcentes,melini,ac vartt Jemi-nantur in hortis alttsve locis, ubiumbra <eftiva fucrit opus. Si-quidem pr&terquam quodfiuctum fuo tempore dmetendumproferunt ,ftis etiam involiuris, ac fequacifoliorum clavicula-rumfc reptatu, teftudines, attegias, mapalta, tuguria, camerat,pergulasfcenas ,ac tabernacula,e Itgnis cancellatim fabncat» 0-pacant, acvelutitoptario operecontexunt: folaresij^ radtos inhi-bent,non fecus cju.tm vitis, lupus faliClarras brjonia, colocj/nthis,clemaru, jtericljmenum. & jhrptum idgenus,qtt<t arbores& fe-pes fcandunt, perreptant, implit ant, ac convefltunt Quofit, utcredtderim ego,illos averitatebatidquaquam defcifi ere,c/ui di-xerim , hoc Pbafeolorumgenus bortenfem ejfe fmilacem, hoc et-jam libro a Dtofcoride defcnptum qtttppe qttod illt maximere-fpondeat, ut in fequenttbus dicetur. Quamobrem lottge al<errajfe Marcellividetur MarceUus, in carpendo Hermtlao tantopere avidus.cum «ror.dixerit fibt parum veriftmile videri ait eam altitudmem, & fo-liorum copiam pojfe legumen altquod augeri, ut fcenas, & taber-nacula veftiens inumbret. Quandoqutdem non modo hutc refra-gatur D/ofcortdes: fed&tp/itu fnalacts numcrofus plant^tumproventits, qtu inaquam plurttnis bortts, ac vmdanis longtjsi-mos fcanduntpalos, & canceUata tecla conventunt. Citerutnnec eos quidem haUucinari putaverim, qui pro certoafferuerint,

PhafioLos fupradtttis coloribus tnfeclos. quos equtdem tuhd abhortenfifmtlace dtjferre extfttmo, Doltchos effe, quorum memi-nit Tbeopltraftuslib.S cap3.de plantarum hiftoria: &Galenns Itbro prtmo de facultate alimentorum: &ipfum [ecuttts50 Paalw.Quippequoniam Doltcht (tttadjuvante Deoinfra infmilacu bortenftsmentioneduemus jnonfunt ilhtdpiforutn

genut, quod Aufontis vulgo dtcttur Rovtglione,Tridentinis v<?ro Arabeia,ut Manardo Yerrarienfiplacet. Quai.doauidem Rovgli.hancfub Ochri nominejam Galenus,quam Paulus defcripfere,ut eo,quem modo citavimuslocopatebtt. Porrotnhoc pra- oae 'fenti capite Diofcorides decandidis tantiim ac vulgaribusphafiolis dtjferuit, non deervilta. Arabaavulgo rocata :infe-qtienttbus vero capite de bortenfi fmtlace,eorum mentionemfectt, qui vel rubentes, vellutet,vel verficoloresenafcuntur.

Albt ttaq 3 & ttiagis vulgares qui feruntHrpajsim in campts, tnenje Majo & quandofypof.meffemfinepedntnentoperfefubfiftutu, fedinlatum fefepandunt, foliis bederaceis,majortbustamen & mollioribui.venofis, ternis ex tinopedtcutopto-deunttbus flores emittit candidospifo mtnores e quibuspalmaria cornula prodeunt.teretia, & in acutum deftnentia,pri- PhaPolo-moquidem exortu viridia &per maturitatem albtcantta.lnhisfeminaplura, qutpbafiolosappell.tmus, 1 ontinenturfa- de "ciequadrubedum rentbusfimilia, alba,prtterumbilicum,quitantum in tisnigricat.Pbafioli excalfaciunt &bumeciant<jo ordtneprmo.lnctbum fumptiinflant,&ventriculolaboremfaciunt, fementamengenerant.&venerem folltcitant pr<t-

fertimcfonbi longopipere.galanga, &faccharo ajperguntur:attfc id valenttuspr<tffant ft lacle tubulopingui decoquan- VbaGo1°-tur quoufy rumpantur. Redduntur in cibisinnocentiores,fi cumfinapi velcarifemineedantur. Tumultuofapr<ttereaac rumurcJterrificafaciuntfomnia.perinde ac lentes.Cornicula dum tenerritnafunt,elixantur,&in acetartu devorant uradd topi-pere,gujlu non ingrato: Eadempriusehxa,&farina circumlita,&deindein oleo ferventi aut butyrojrixa,additopipere t&uvx acerbs. fucco, ltalis quotfe expetuntur in cibutn. Praftant pecultariter propria fua ipftusfacultate ad fanandumequorum morfusfidentibus attriticrudo vulneriillinantur.Parant quo^ephafiolts muliebremfucum hoc modo:Sutnttnt Fnrujadpbafiolorumalborum,mic<tpanistriticeialbifttmt.Jingulorumltbram,Cucurbtt<imlongam.teneram,Vtrentemct 3 unam: IT,u ' ,cr "

dtffecia prius cucurbita macerantfimul omnia exlatle caprino nocle una, detnde adduntfeminum meloptponum utiaasquinfcnucleorum perftcorum mundatorum unc.j. nucleorum ptneorum delibratorum felibram-.conterunt per fe omnia in

F f i lapideo

ornatum