Druckschrift 
Petri Andreae Matthioli Medici Caesarei et Ferdinandi Archiducis Austriae, opera quae extant omnia
Entstehung
Seite
287
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

In lib. Secundum Diofcoridis. 287

E L E P H A S.

OMnibus fatte perjpicuum efl, nilahtid Eburefo,qukm Elephantinorumdentium materies,multiiaptaopetibusja* Elepban-metfi Paufaniai libre quinto defcriptionis veteris Gr&ci&, non dentium fed cornuuni materiem ejfeebur defcrilat,bu wju hi.Verbis. Quod ad ebur verbpertmet ,fi qui bominum fannas tllas ejfe e beluarum ore exertas, non cornua exiflimant.ab Al-cetlli Gallicafera,&tauris Aetbiopicis jpecimen capiant. Alcesenim qui maresfunt, ( nam feeminis nulla omninoprode-unt cornua ) efuperciliis, Aetbiopici tauri e naribus cornua omninoextrudunt. Ottis igiturin magnoponat miraculo effeanimal ,cnjiu ex ore erumpantcomua? \rgumento & itlud effefactlepoteft ilLim cborts molem comua cjfe, quoa beju<&funt qu&raro certofctempore corntta abiiciant:rurfusife illa quoties amiferint mrfus reponant.Hoc cervis, capreis,& iternElephantis accidit.Dem certe animalt nullojam adulto, citm femel decidit, renafcitur. Quarefi dentes ejfent, & non cor-nua,qu£ naturit vis,utrenafcerentur efficerepotuijfetUlac & plura Pattfanias. Elepbantorum memtnifPlintus longa ad-30 modum bifloria,intttoItbrioctavipluril/us capitibus-.tametft non omnia,qu*fcribit,probandaputaverim. Elepbantos fert piinimApbrica ultra Syrticas folitudmes, item Mituritania & Aetbtopia: fed maximos India mittit: li quanquam magnitudi- de Ele-necAtera excedant quadrupeda, Ariflotelis tamen teftwiomo adeo cicurantur,tit omniumferarum mitijiinu &placidif- P lun;o *fimi evadant: quippe qttiper multavjftcia & erudiamur & inteHtgant. Corio Elepbanti mtegantur bubaltn.iJimilt,ut tsverumprdibuitexemplum,quem Rorna vtdit Leonis decimt Pont.Max.avo,etfi ranftmis horreatptlis.Caput ets magnum,collum breve, aures vero undicj^ duttmpalmorum amplituiine: nafum,quem peculiariter in Elepbantopromufcidem ap-pellant,longifiimttm babent, concavum.gr andistubainftar: bicinfra anteriores dentes ad terramferme promittitur,quopro manibus utuntur. Osgeruntpecloriproximttm, tu qttod cumfuillo ineatfimilitudtnem: e cujusfupertiaparte dentesduoprominentpracipu*magnitudinis ( quales plurimt venales confpiciuntur Venetiis inpublicoforo,vulgb Merceria di*

£to,ac in altts ltalt&emporiis) quiproni cufpide deorfum vergunt. Pedibus nttuntur rotundis,difci inftar latitudine duum4° triumvepalmorum.quos callofavtateria obducit: ungttlis qutn^ circum,rotundts,mediocrium concbarum magnitudtne.

Crttra iis magna acfortia,tiefc( ut quidam imperiti exiftimant) uno tantitm ojfe conflant indivifa,fedgenuafleciu>it,ut- Errorpote &cateraqttadrupeda. Quamobrem Elepbanti(ut refert AloiftusCadamufius, quiclaffein Aethiopiam,&adCa~

Itcut navigavit) uteos,quideferrivolunt ,fttfctpiant,genua fubmittitnt, fefej 3 erigunt deinde. Elcphantiscaudabu-hali,trtumpalmorum ctrciter longitudtne, ranjsimufetis ref rrta. Qtiocircahaudfacilefetueripoffunt amufcarumin-juria,nifi aliam tllis induftriam natura tribuijfet, qua ab iis fe vindicent: quandoqttidem fertentibus mufcis,cuttm,quamcancellatam obtinent,contrabunt ,quofit ,ut arftatistn rugas repente cancellis, mufcas comprebenfat enecent. Homtni-bus non nifi lacejsitinocent.Veruntamenirritati botntnes promufcide comprebenfos,adeo in fubltme jaciuntatt prtufquaminterram decidant,fujfocentur &pereant. Adb<ecnulltts hominum tants.pernicttatis invenitur,qttem mox Elepbas nottcomprehendat,ett.tm non currensffedgradatini tncedens. id effiat vafta animahs tnoles: quandoqutdemjuigrejjm Lon-5° gitudine, humanam omnem pernicitatemevincat. Vtttitant arborumtamfrondibus,quam f 4 utt:bus tnetfeulla tamin-gens eft arbos,quam ii promufcide nonpro(lernantjrangant ac diUcerent. Adolefcunt ad fexdecimpalmorum altitudi-r.em. quapropter qui eos confcendere non ajfuevere, non fecus faftidto afficiuntur, acilli,qui navtbusnon ajfuett martafulcant. Ejfrenes praterea adeo natura Elephantifttnt, ut nullis babenis cohtbert pof mt,quofit,ut hberi incedere dtmtt-tantur: verkm cum maxime gubernantibus fuarum regionum hotninibuspareant, &eorumfermonem intelligant ,td-circo verbisfacilereguntur. Adeo confpecium ignem expavefcunt, ttt eo territi afuga revocart non queant. Qtta reab iisnoncognita, quiejtts Elepbantt curamgerebant Roniie incujus dorfo oppidulum conflruxerant, eo die, quo JuLtauus Me-dices Pontificis Max.frater uxoremeGallia duxit,in magtto ftrte difcrimineverfattfunt: namubt bcllica tormentaignem erticlantiaconjpextffet,magnuml^ac terrtflctimfonumfenftjfet,tantafe fugadedtt, utnunquam cobibert voltte-rit,donecut>d cuni conclufts inoppidulobomintbitstnTjtberimfefecommifertt. Elepbantinoncoeuntnecj 3 gtgnunt r.ift60 annum vigefimum agant, utauctor efl ArtjlotelesItb. 6. cap. 27.de biftortaanitnaliv.m. QuainrePlintt enormanife- ^ a "Jltts deprehenditur: qutppe quimarem quinquennem,fotminam decennemgenerare memorttprodidit. tlephanttnuUa 'novere adulteria: nam unius tantiimfamina coitu utuntur, eamcfe citm uterumgerentcm viderint .non amplius tangunt.Quantum verb temporis unaqua<j s fcemina uterogerat, haudquaquamfciripotefl: quod Elepbanttpudore nunqttam ntjiin abditocoeant. Idctrco altiets annum &fex menfesflattterant, alit bienmum, altt denitfe trienntum. Pariuntfcemina,cum doLore, quenudmodum & ntuLteres. Pullttm editttm ore lambunt, quiflatim tum natus efl, cernit & ambulat. Vi-vere Elepbantos(ut inquit AriJlote!es)tradunt qttidam annos dttcentosfedflorere atate circa fexagefimum velfeptuage-ftmutn narrant. Itdem hjemts acfrigoris impatieutesfunt. Gaudentamnibtis maxime, circajjfluvtos vagantur, quos in-trant libenter bubalorum more. Caterim Elepbantiingenio & intelleclu bominibus proximt funt:fiquidempatriosfer-mones inteUigunt, fummm prajlant obeditntiam, prudenttam fervant , & reltgtonem prafeferunt :foim nantj 3 etc

lunam