2<5o And. Matthioli Comm.

ciim aquisutireturjn adibut, quibus vicmus erat locusfqualidus, & viperarumplenus,fortefortuna ex illii una itt urct*um viniincidit negligentiuspofttum, exttnclaq s eji. Acfcortum quidem in lucro tdreputaus\quodfors eventJfet,beroii vi-nipropinat. C&terum tlle,ubi ebibiffet,ad eum modum,quo ille,qut degebat tn tuguno, perfanatus eft:b<tc Galenus. Quietfi alia e viperis experimenta ibidefcripferit, unde fimiliteraliiincolumes evafere,utejutfirmior reddereturratio,quoifcilicet viperarum efu elepbantiactfanentur,attamen brevitati confutentes,ea boc loco filentto involvenda duximus. Fe-Viper* rim emmvero nilmtrum alicuifuerit,Vtperasarnbas, quarutn memimt Galenus,fe tamfacile tmmerfijfe vino:ftqutdemvino de- illts natura coniparatum efi,ut vtnofummopere deleftentur.Quamobrem narrat Arifioteles hbr.S.cap. 4. dehiflorix ani-le&atuut malium,quodideo viperas aliqui vtno cumficltlibus a dfepes dt[p6(ito venantur,quia vini incontmentesfunt: ebria enimcapiuntur.ld quodettam dtxtt Diofcoridestn fexttltbri prtfattone de venenis,venenatw% agerts. Quin etiam vipera (utad Pijonem fcribit Galenus)bupreftes & cantbarides devorant.ltem Arifiotelis tefiimonio Itbr. S. cap, 29, de bifloria ani- '®maltum,fcorpitim devorari a vipera certum eft: ob idcfe (ut idem eft auctor) eorum venenatorum morfusgraviores funt,qtualiisanimaltbus venenatisvefcuntur:quodprofettbfaciuntvipera.U&tberiacen ingrediuntur: at non omnes,nec. omnitemporecaptxprobantur.ProindeGalenuslibroprimodeantidotisrem hancfciti &aperte declaravitficinquiens:venatio& Vipern non ut aliqutfaciunt,<tftate media,ne^ftatim,ubt cavernas egreff*fuerint:aftateftquidem earum carofitim ex-earum citatfiattm^ ab egrejfuJrtgtda eft,ftcca & extenuata. Optimum tta% tempus eft,quod iis medium interceiit,quod &paftilli. Andromacbusipfefignificavit,quotempore&qutBacchofacrafaciunt,viperas dilacerare folent, vere qutdemfiniente,nondum tamen <e/tateinchoata. Velfi ver admagttam fuipartem byemalefuerit,circaprtncipium afiatis, nonmultotemporepoft pleiadum ortum. Viperas autem qu<t pragnantes funt,rejicere oportet,aharum vero caput,ac cauiam ab-fcitidere: nampr<eterquam quod b<tparticula vnulenttores effevtdeantur,ettam dura&parum carnis habent. Sufficitautem in magnis vtperis,id quod utrinfy amputatur quatuor digitos <equare. Totum vero reliquum corpus, inteflmis ex-emptis.pelieq.jdetratta,aquisprimoabluendum, atc^in vasfifttleconjtciendum eft:demdeaquapurafuperinfufa vtrtdu^anetbo(tuncenim viget) olLeprunas ut coquatttr fubjicere convenit: velarida ligna, qudt, quod fumum non emittant,einx7tm vocant: vel quod melius adbuc efivtttumfartnenta. Salis autemjiquidemfuotempore viperas ceperis,tantillumimmtttereoportet-.fin aftatejam inciptente,nibil. Porro obfervandum eji,ne tll<tcapiantur,qu<tinmaritimts locis, quxvein aliqua falfa aquarum lacuna degunt, antidotus enim qu<t ex hujusmodi viperis confectafuerit,fitim excitabit. Cimigttur Vipera probe cocl<tfuertnt,acfi quis comedere vellet, eas ex aqua eximereoportet, deinde carnes ita a fpinis avelle-re, ut nibtl ex fptnisftmul auferatur: at% hts exquifitte contritis.panis expurijsimafarma optimec^ confeclt, qui pracipue&benefermentatusfit,&infurno,nonfubclibano coclus,modtcumquiddamadmifcere. iZonnuUt tamen tn commtfcen-dopanem vipertshancmenfuramfervandampnciptunt,utpanispondttsvtperinarum carmtim dimtdiominusfit: aliinetertiampartemexcedatmalunt :egoveroquando ^ 3 quartam,quandoq 3 &qtiintampanis impofui. Caterum nifi probe J®coctusfuerit,periculum est,ne atujuidaciditatu medicamentum contraliat. At fatius esi, panem hunc tta coctum per ati-quotdiestocoatiquoficcioripriuseuccaJfe.Veriim citm viperas &panem conjur.xerisjthgenterjj adeofubegeris,ut nul-la viperins, carnisparticula nen contufa remanfent,paJlillos ex ea maffa confictto,quitenuesfint: nam crafit citm dtjfi-culterficcefcere foleant,& camemputrere,&panem acefcere finunt. Quamobrempanem quotfe anteficcatumterererneliut ejl,&non,quemadmoium ante nos quiC<tfarttberiacamfaciebant,viperarum jure maceratum-id quod ipfe quotfedtufectjed mibi poftea melius ejfe vifum eft,panem antea contrttum viperarum carntbtts exactejamfubaiiis adtntfcere:cittus namtjjpafttlltficcantur,quificcum panem,non madidum acceperint.Sit autem cetla, tn qua pafiitlosficcabis in fu-pertori domuspartead meridiemconverfa,vet faltem ad feptentrionem noreJpictat,tttfolis radtostotapent die admittat:tali enim in toco commodeftccefcent. Statim ubifuerint conformati,eaparte collocentur, quafotares radii pervenire nonpofitnt.Frequenter autem tpfos convertere opus erit, ut aqualiter utratfeexparteficcefcant: quodfacerefiquis omiferit, 4°fuperior quidem pars celertter arefcet,infertor autem humida diutius permanebit,periculumc^ ertt ne marcefcant. Pofieaveroquamexiccatifuerint,maneantadbucaliquotdiebuseadem mceltatongius, quam prius afolisradtis.fepejj dcnuoconvertantur. Sujficient autem ad h<tc omnia qutndecim dies adfummum.posi quodtempus donec theriacam conficereTotueris,recondi debent tn vafeJtanneb aut vttreo,aut ettam aureo. Vttrum ftquidem,&aurum nultam fraudem admit-tit -.flannum autemplumbimiftura adulteratur,quod vitare convemet,nonfolitm in bac,fed & in quibuscuafy atiis an-ttdotis: quemadmodum & argentumfipurum nonfuerit: vafa namtfe ex eofabricata ceterrime rubiginem contrabunt,purum autem argentum, Romani candidum voeant.Caterum longemelius estjiaud multopoji,]uatn pafliHos confeceris ytpfis utf.quanquam nonmultum detrimenti capiunt, ettamfiperactoanno,atq 3 ettammultopoR, enutaris. Rcttenamtfea principioficcati,adtertium nuartumtfeannum tntegriperfeverant,dummodotamenaptereponantur,&fubindepul-vtfcutus qtudam,qm ipfisobnafcuotifuevit, mundu linteisinterdum abftergatur. Jsnamtfefi diutins inh<treat,paftillos 19perforabit. Perfpicuum esiautem eos tnuttles evadere,quiperforatifuerint, quemadmodum anicquam hoc iffis accidat,etiamfi multum tempus intercejfertt .utilespermanent.HacGalenus de conficiendi pafiillos ripereos rattone.quo optimi&praftantifiimi habeantur. C<eterum ittud Diofcoridi rtdiculum videtur,quod qui viperas efitent pedicutosprocreent. Ca»tamen reclamat Gatenus lib.it. fimpticium medicamentorum, ubi id certoits evenireajferit,quibus plurimum matifucciin corpore exuperat. Narrat Plintus tib. 30. c. 3. quod Antonius Mufa C/tfaris Augufii medicus citm incidijfet infanabilixT resad" u ^ cera ' v 'P erase <tendasdabat,mira^celeritateperfanabat. Qttare non demirabor Cardanum Tbperarum carnesmirumverfus ta- * n mo ^ um pr<ttulijfe ad eosperfanandos,qui tabe ajficiuntur,&putmonum ulceribus laborant. Nam% quodam in confi-bem. tio a d loannemScotum ArcbteptfcopumS.Andrex ita deeisfcribit:Dicam tibi fecretum maximum, hberans a tabe,elepha-tiafi,&morbo lndtco,att^pr<tter omniumJpem,impiguat,&fanat etia deploratos. Sumfito itatfe Viperam ittam rubram,trafiam & bfevem,quam Itali appellant Milort, & abfcifiis capite, &cauda,detraflo$ 3 corio,&exemptisinte!iinis,& ,f inguedine perfe ajfervata, viperam ipfam diffecato ptures in partes anguitlarum modo: cojuitotfe deinde in aquacum betz.oino & fale, additis etiam pautopoU petrofelini vutgarisfoltis: citm autem excofta fuerit,jus linteolopercola-to,acexeo gatlinaceum puUumjuvenculumcoquito,acpanemfubtndeipfo jure maceratum,cum pulli carnibus eden-dum pr<tbeto:&interim cum affervatapinguedine dorfi fpinam,c<tterorum membrorum articulos,& pulfantes manuumpedumcfearterixs. quin &pectusipfuminungito. Interim veroin vaporario catidomaneataffeclus, attfeid repetat diebusfeptem continuis.Hoc emm auxitio pulmonum utcera adextimam cutem expeUunturexcitatis ibi tuberculis:interna ve»ro utcera fanantur,&<tgrt bellerevalefcunt: hattenus Cardanus. Qui tamen nonparum cacutiJJe videtur in hac viperadefcribenda.namtfepturimum a viperaferpentem diflarefcimus, quam Mediotanenfes,ac c<tteri Infubres Milortappel-lant.Siquidem htc omnium innocentifiima ferpens efi, & domibus pleruntfcfamiliaris : illa verb centrd ,cum tnorfu fa-

cilidt-