Druckschrift 
Petri Andreae Matthioli Medici Caesarei et Ferdinandi Archiducis Austriae, opera quae extant omnia
Entstehung
Seite
251
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

10

In lib. Secundum Diofcoridis*

G A M M A 11 U S.

2 5*

emflafticum applicabat medicamenttim,quod expice brutia & opopanace, acetoj 3 conficitur,habefis picii libram unmnhunum aceti acerrimifextarium ltalicum, opopanacis vero iinctas tres. lUc tametfi apr<efenti inftituto ejfent aliena,fcri-benda tamen cenfui, quia magnopere medicamento buic ipfe confiderem: nimiriim citm nullus unquam eorum, qui illo,ut dictum eji, fuerunt ufi, fit mortuus. Cateriim feorfum alterum librum confcribam aliquando detis, qua proprietatefuliftantim totius quid agunt, e quorum numero funt ia genus omnia. Ignofcendum itaq^ tum hoc in loco fcribendi impor-tunitati,tum ficubipr&tereaid mihi hocin opere contigit: nempe quia ex diclis fummaprovemretutiltta$,quam fanepo-fieris impertire volebam,fiforfan me prius, quam qtu his deinceps funt opera.perfecijfcm,mors occupaffet,propofttum tm-pediens. Cxterum Pelops doclor meus, & ipfe ommum ejufmodt caufas reddere volens: non abs re inquit, Cancer cum ani-malftt aqnatkum, podesla canerabido morfis, quibut videlicet metuseft ne corriptantur affectu ficcipmo, nempe rabte:20 quamobrtm fane etiam aqttam metuunt. Ac fluvtatiles, non marinos conventre cancros duciit.ib.it , fcihcet quodanimalia. marina ob admtjlionem falis natura ficcijiimi haud <tque exactam tuerentur eam , qua efi adverfus ra-hiem, contrarietatem. Ac ciun quidam fubjecijfet, cur non omnia, qtix in potabiliaqua degunt ammaha, perindeut cancri, juvare affolent ? quta, inquit, ftmilem cancrts praparattonem non admtttunt. Nam horutn ufiorumcinerem, exiccatorius ciim jit, canv.m mordentium venenumabfumere, ftmulc^digerereprofejfuseji. Hac igttur Pe-lops dicebat ambitione magnajaclitans, omnimn fe talium novijfe cattfas. At ego nifiplane me fcirequippiavi prittsper-fuafum habeam, aliisperfuadere non tento. Itaife nec Pelopis rationem, ut veram accepi, ut qux, crebras habeat cov.tr adi-£liones:veriim cancrosoptnorexproprtetatetottiisfubjl.inttAprodejfe.Ouoniainautem nttllumeorumrnortuttm fctveram,quifuerant illis ufi, totis utife corporibus, hoc aperiendum recenfendumc^ a me exifttmavi, tametfi non ejfet hujus u.fti*tutiproprium: nam id non erat propofitum: hactenus Galenus. Cancros tritosex lactepotos auxiliariferpentiummorfi«q,o bus Diofcorides e Nicandri Theriacis literis mandaffe videtur, cittn ipfeftc habeat Nicander :

XvvJlt Kgu cHTX-nitAyv ivcTixitw x-noauXtiSovix.

K.oigiiivov ovSgvipxxo vtcfic/laXTGio yahwiT@' J

Cd.teru.rn gammarorum faciem referunt locufix & fquilhe, qttanquamh<echeliscareant. Geruntgammarieotanttim Camma-tempore, quo crufiam exuunt, duos in capite lapillos albos rotundosq 3 , qttibus utuntttr medtciutiliter adexpellendos re. rorumnum calculos: conterunt enim hos inpulverem, & ex vinopotandos exhibent.Stint, qui bos igneprius toftos adidem ma- kpM*»gisprobent.Et prxfertim tibi ex petrofelini vulgarisfucco proptnentttr.Nec defunt, qni cenfeant eofdem ad cordis tmbectl-litatetnfacere, atquiego dereb.ac, quidcerttaffirmarepoftm,nonbabeo.ltdem cum viniexi rementoquodcirca vafa la-pidis inftar concrevit ( Tartarum vocant chjmtfta ) ulceribuspudendorum medentur ,fifimul triti ajpergantur. Dantur ^qtio<j 3 cum Ttlidt arboris carbone utiliter ab alto devolutis, quinetiam addtjfolvendosmternosfanguinisgrumos. Eorun- H uv i aC£~ 0 dempulvere dentesquofedealbantur firmantunu. C&terumrotundts cancris marintsfimthb. quos AdrtutictaccoU, ma- les.ris&foemtntt difcrimine vulgo Granci & Macinettenttncupant, abundat maximeubit^fuis tnfluminibusac rivulis He-truriainamquemadmodumlnfubrtajranfalpinarumcfcregionumfluviiac lacus gammaros alunt:lta Hetruna caniros,utpote & Gracia, ubt ab Aefchrtone & Galeno a canerabido demorfts exeorum cinerefaluberrimaparabatur antidotus.Cancrijluviatilis putamen dihgenter contntum, & ex vinofttbdulci potum, renum calculospellit.lidem combufii, tritife&ex melleiHiti, Strumas difcutiitnt.Ferundempulvere fauanturfedisrtma. Exuflerumcinisoleofubactus,perniomscu - Cancto-rat.Suffiuntur ficci, ubifoetus h&ferit mortuus inutertcervice. lidem triticrudi&tumentibusmammisilliti, mirifice rum . flu "profunt: qutnetiam impaclas mammarum durities refolvunt & lac exiccant. Scorpionesproxtmosomnes adeum locum mconvenire tradidere quidam, ttbt cancri decemftuviatiles marinive, cum ocimimanipulocontriti, repofitifuertnt. Flu-viatiles autem peculiariter bortorum erucas pellere dicunt,qui de colendis hortisfcripsere,fi plurtbus in tocis tnter olera li-6o gneis clavisfigantur.Sed&illi non mtnori in errore verfantur,quiputant marinosminutiores ( ut ita dtcam jgammaru-

los, quos vulgb Gambarelli& Gambarufoli appellamus,eoseffe, quos tum Arifto.tum Galenus, tum Aelianus, tum Pliniiis Quorun»cancellos nominant: qutppe quod higammaruli Ariftoteli proprie fqutlheparva dicantur. Siquidem ii, qui in hocgenere dain er -nunquam rufefcunt, Venetis altisq 3 quamplurimispopulis,proprium adhuc squiu.a retinent nomen: vulgo entm squjilaruSchille dicuntur: quanquamin Hijpania,pr<eferttmfyin CantabnaomnesbigammaruhSqtalLznulla dijfercntia voci- confider,-tentur. His, ut dtximus, adftipulatur Ariftoteles lib. 4. de partibus animaltum. cap. S. cum inquit: Squilht, a cancrariogenere differunt, eo quod caudatn habeant: a locuftario vero, quodf rnipe careant. Quibus fane claret, cancrit nullamineffe caudam, quapropter otnne cruftatorum genus, cuicauda deftt,incancrariogenerefueritrecenfendum. Cujufmodifunt m aijs. vulgo Grancevole, Paguri vulgbgrancipom, marini acfuvtattles canchrt vulgd Granchi appellatt: & :dgenusplura, Necaliamobcattfamdtxinmgammarulosparvasdicifqtullas3ntfiutomntbusnotumfit,eas etiamhaberi

his lon«