Druckschrift 
Petri Andreae Matthioli Medici Caesarei et Ferdinandi Archiducis Austriae, opera quae extant omnia
Entstehung
Seite
217
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

In lib. primumDiofcoridis. 217

tidjlringentem vittt oltinent,nt manifejlo tejlimonio funt tamarindi,& myrolalanoru omnegenus: item rhabarbarum,& alia.pleraque,qu£prxter id quoupnmum alvum dejiciant,pojlea illam adfirictam relinquunt. Ouamfaneprunorumfacultatem etfi Brafavolus nonperpetiderit, Galenus tamen optittienovit, &expertus esi. ldcircocum lococitato prunaDamafcena ficcaalvum ciere tradiderit,eadem etiam adfincloria vipollere,lib.2.de alim. facultat.hu verbis attefiatur:

Prunis tqiieacficubus concefjum esi, ut vel exiccata utiliapermaneant. Damafcenis a Damafco Syria monte, in quo na-fcuntur,appellatis,prima laus bonitatis magna bominum opinione defertur:proxima iis, qu<t in lberia, & Hijpania pro-veniunt. Veriitn btec quidem nibil adftricltonispra feferunt: tionnulla vero Damafcenorum velplurimum.ProbatiJiimain hisfunt,qtucum mediocrt adfirictione, magna laxa/jj ftttit. Atparva, dura, acerba^ & in ciboprava funt, & ventrifubducettdo ttitnus idonea: b#.c Galenus. Ex cujas verbis fatis confiare arbitror, nullafere ratione,nec nifi invalidis admo-s 0 dutn argumentis Brafavolum addudum fuijfe, ut hac in re Galenum ipftm accufaret, quafi Galenus omttino ignorave-rit, quatn fapores, quam odores. quam catera denique non frucluum modo,fed & omniumfere fimpliciutn medicattien-tortunqualitatesnaturam &facultatetn fortitmejjent. Dequilmsomntbusadebdocll, &copiosidijputavit, uiparemiinqium repererit netutnetn, ut omntbas perjpicttum est exejnsprimis quinc^hbris, quosde Jimplicium medicameniorumfacultatijmsaccuratifitme confcripfit.Huic fententu &qiie & rationibus acceditqtioquecommutiu medicorutn experiett-tia: nempe qubd compertumjit,f>runa Damafcena laudatifiimajisfimilta, qua Galenoprtferuntur, efu ventrem folverenott inejficaciter,adfiricta alvo pofimodum relicta, tanurindorum, & myrobalanorum modo. Sic igitur Galenum a Bra~favoli reprehenfione fervajfe votumus. Sed fi Diofcoridem quoque ttteri velimus, nil aliud dicendu putaverim, quam quodprtina Damafcena ficcata alvum adfiringere tradiderit, ut referuntur ad alia,qu£ minus adfiringunt: non tamen,quodvoluerit,ea effe dejecloriafacultatts expertia. Porropruna bilem dejiciunt .-proinde ea utiliter ufurpant medici adfebres,2 o alioffa biliofos ajfeclus: qutn & feplafiariis expetuntur, quippe qui ex iis quotannis eleclaria, intinftus, liquorefy varios 'parare confueverint,quibus non ttiodo faniguflu non ingrato deleciantur,fed etiam qui languent jefocillantur. Habetur p rumjs ■&in Aegyptoprunus (ut Theophr. eftauttorhb. 4. cap.3. deplant. hifi.) infignis magnitudinis,jtuftumferens natura & iEgyptia»vtagnitudine mejpilisproximum,mfiqtiodrotundum nucleumhabet.Florere incipitmenfe Juho.fruftum circa brttmamperficit,necfolia dimittit. Oui circa agrum Thebanum babitant.propter arboris coptumfittclum ftccant, & offe exemptotuniunt,offafq 3 faciunt: lucTheophraflus. Pruna qus. dulcta funt.mtnusfiigid<£natur£pofiident,contra veroacida, &aufiera: atqut onlniafiigida, & humida funt. Palma datur (ut Galenus inquit) Damafceriu, qu£ficca ex Syria Vene-tiasimportantur. SecundastenentinGermania,qu&ex 1'annonia, &Tranfylvania convehuntttr: inquorumgenere,qua minufcula funt, majorem cum palato tneunt gratiam , in vino decocta, & faccharo ajperfa. Hoc etitm modoparata, &primis menfis devorata, pr£ter id quod efuiplacent, commodifiinie alvum citant: nihilenim adfiriciiottis p runi -habent, fied dulcia funt. Habetur & STLVESTRIS prunus, indumetis,fepibus &fylviscrefcens.Pumilaesiarbu - fylveftrijfculajrUticofa y & ubic} 3 aculeata, folto fativd pruni, verum longe angujitore, duriore, ajperiorefc. Vere fiores fioribtts con ^

III. PRUNUS SYLVESTRIS. PRUNUS SYLVESTRIS

florens.

albis numerofisqtte, e quibus bacca proveniunt magnitudine uv<£ acinis aqttales, cdlore inpurpura Higricanie, viridi intuspulpa ,aMjiero,& adfirtngenti admodugufiu,tn quo ojsiculii includitur ceraforufimile.Tota planta exiccanti & adfirin- Prunigenti facultatepr<efiat,queaJmodu&bacca.Baccacceliacis&dyfentericisuttliterdevorantur.EadeciiarbufcuUradi- ,v ' ve ^ rlJttbtts ex aqua,vel vwo auftero decOct<e,fauat oris,lingua &gingtvaruulcera,&ftuxiones, quinetia columella &fauciu

T ukera

.. - ■ / .. •* ' „.