194 And, Matthioli Comm.
- non defunt, qui ita appeH.tr: velinta Granata Hifpanix, regno, quod inibi numerofaproveaiant. Sed quomodocmt^feres habeat, nufquaw non cogmta funtin ltalia:fiquidem imbi & in bortis, & in vnietis, & in viridariu, eorum jienuen-tifima vifuntm arbores. Sjlvejire alterum,alterum domcficum. Sj/lveJhesjponte nafcmtur in collibus, & mantnmlo-cis,&aridis.Domeftica tripltci ( ut etiamfcribit Diofcondes jdiftinguunturjpecit: quippequodalia dulcia fmt,alia aci-da, alia vinofa. Vtnolenta ea funt, qu<e vulgo Vajani vocat Hetruria,quceq 3 alibiScbiavi, & alibi dt mez.ofapore Italicofermoneappellantur. AtPlimo lib.13.cap. 17.quinq.j enumeranturJpectes, dulciafcilicet, acria, jntfta,actda, & vtnofa.Verinn b<ec omnia Diojcorides in tria redegitfaftigia:utpote qm uni dulcia,alten acria,& acida,tertio verogeneri miftaA 'da ^ v ' no f a a dfcripferit. Hac omnia ltalia babet, & celebraf.fed &Jruiius, & acinorum magnitudine tumliquoris copiaquomo- ex ceUunt duicta, & vinolenta.Acida nutefcere,& dttlciafierttradunt,fifui'do,aut humanoftercorefoveantur arhris ra-do mite- dices, & vetereurina f&piusirrigentur. Cdtteritm nefrnttus in arbore debifcant, remedio funt lapides trcs, ciim feriturar- 10fcant. _ fr ory ac t ra( {i Ces coliocati, quin &fijam confitaftt,&ffruftumferat,eadem ratione emendaturfed & boc itempr&ftabitur,cultura f l fecundum radices conferatur. Si Jiorem arbor non contmet, urinam veterem cumpan aqtu menfura temperare,& ter per annum radtcibtts infundere,tfficacijumum eft remedium. Ettndem pr&ftabis effectumft arborujlorentu truncumplumbeo concluferis circulo, vel anguu cono involreris.Servantur punica mala incorrupta anno toto,jicumfere maturafuerint.petioli, quibnspendent, intorqueantur in arbore,velftpoftquam decerptafuerint,argilla ex aqtia refoluta undicy,oblmantur, ac detndepluribttsdiebusinfolentur. Sunt&qui, ut diu integraperennent, eainferventem aquam immer-Vini e gant, {lattm exnnant, & foliftcc.inda sxponant, ecto dierumjpatio. Untex omnibus conficiendi ratiob&cejh Acinima-punicis^ turi diligentcr aputaminibus & membranispurgatipr&lo committuntur, ac exprimuntur: mox vtnumfaccis ad id ac-d' ratio * cot,m °datif percolatur, &in vafculis reponitur, quoufq.fxxreftdat: def<ecaturq 3 deinde, &clarum reponitur, ajfufo de-
fupir oleo,ne corrtimpatur, vel accfcat.Sunt & quifine oleo tllud tn cadis ajfervent, fed idper <eftatefacile acefcit.DeJiof- * 0Cytinuj, cttlinomineinterfe dtfcrepant auclorum fententidi. Dtefcoridesftorem fitivjipumc<tcytinum appellat,balauftium verofy-vejlrif. Plinioltb.23 cap.6.p:tnm tam fativ<t, quam fylveftrispartutflorcreincipicntis cititrn vocatur:balaujiium ve-roflos utriuffe in tpfoerumpens cyuno. Laudatiftnni fattvarumflores colore perquam rubro ex Creta, &CyprobocavoVenitm importantur,aJpeclu qutdemJpeciofo, & viribus c&terisprtftantiores. Sed & mangoniofiunttnltaltaperegrinisMalico- non dijiimiles, non tanren ufq, adeo prxjlantes. lnimaturuspunict cortex ideo Malicorium anttquis dicelatur, qtiod eo,
rium. ut Rbft adperfictenAa co/ia uterentur.Dulciapunica,qu<e apyrenaalio nomtne vocantur, ventriculoinutilia haberi,den-1'unicoruvires.
tesgingivaffoUdere, ductoreftPlinius, etfi rectiusforteid Diofcoridesaciditattribuat. Pttlvu malipunici in olla nova 0-
perculo mdtto tnfurno tofti, potusftuentem alvum efficaaterftftit. Sylveftns verb acinorum oficuli utiliter bibuntur tritiadaquam,qute curem fubteritficcrfndam.Corticepuntciex vino decocto,& impofitopermon.es fanantur.Punic<t.& myr-tus ( ft rei agraria aitHoribuscredimusf) mutuaconfuetudinemirum in modunt oblectantur-.ita ui etiam reddanturferti- 30Confer. Hores.ftaltera in aiteram inferatur.Parattirex Puntcaftoribm, hoc eji ex internu Cytinorum ptiniceis, ac tenuibusfoliisbus puni- Saccbarumpermdeac expunicetsro/is } admirabtlufacuitatts, ad utrafc^utertjiuxiones fif.muncupojiderefuipatur excorum,& vino rubro aufteriufctilo, aut ex punicorum acidorumfucco, aut ex aqua in quaferriim qusd Gr<ects vinupx vocant,ejus vires. extinciumfuerit: qutnetiam ex carnium jtne, ubi alia non fint ad mamts.Pr<nftat quoq 3 magno fanepraftdio, ad Gonor-rb<zam, ad Coeliacos & dyfentericos: qito medicamento plurima adjuta funt multeres, qiu diuturna uteri fluxione iabo-_ rarunt. id quod Francifco Calz.o!anoH'barmitcopa:o Veronenftacceptum refero, quimihitantum bocfaluberrimum au-vires COn ' xt ^ um tevelavit.Cetteriim eft etiam Malicoriopr<ecipua visadverfuspudendorum ulcera:ftqutdem idexiccatum,&cumPunic£ f lcca P ariter marinaJpongia, & aloetritur.i, <equali omniumportione, addito alunumsufti momento, penisulcera in vi-arboris ris, & vulvd j in mulieribus, brevi adfanitatem deducit. Punic&folta diligenter contrita, auteorum fuccus rofaceopermi-ficult, ftus,potenter mveteratos capttis dolores mulcet, Jrontifrequenter illita Punicum malumfictili vafemclufum, covperculo 4.0argilla circumlito,&infurno combufium, dyfentericos & torminofos ,pr<tfentaneo renudi<jjuvat,ubiipfius fefqutdracb-tnam in pulverem contriti, ex vinopotandumpropinabis. Ofsiculipunuorum malorum acidorum uncia una, cum tburisdracbma intenuifitmumpulverem contrita, auxilianturfcemims albis uteriproftuvtis laboranttbus, ftquotitlie ex tofa-nici vires rum .ft^titia aqua bujufcepulveris binas baufertnt drachmas. Malorum punicorum viresprodidit Galenus hb.Sfimpli-exGal. ciurnmedicamentornm, ficinqutens, Maiumgranatum omneadftringentem qualitatemobtinet, nontamenmomnibusea exuperat. Sunt cnim inter ea qu<tdam acida, quadam plus dttlcia, quam atijlera: &fane qtu ab unoquoqj eorttm pro-cedit utilitas.fecundum vincentemzvenixt qualitatem necejfe eft. Dtslum antem in quarto borum commentariorum ejlfuper dulcifapore, aujlero, & acido: iuq 3 ex illis de malsrum punicorum differentia liceat coliigere. Por> 0 acini magis,qttam fuccus tum adflringunt,tum exiccant,his etiam magisputamina-.vocantur auteniftdta.Adfimilemillii vim babentNomma. cytini.Malum, quod Grmcis ioid, Latiuis Malum ' uwcum appellatur: Arabibus Knman, Ruman, feu Roman: ltalis,Me- <: olagrano, & Pomogranato: Germarm ©VflMtopftcl: HiJj>anis v Granadas,& Romanas: Gallis, Pomes degrenades, &Mygraines: Eobemis , Grana Jovueyablka.
Maluspunicafeugranatus,fert pomaveldulcia,cfuae ut plurimum grandiora gratiismajoribus,inquo genere qu^dam reperiuntur,adeo p&rvo oiTe,ut eo carere videantur ctvvgivx difta: vel acida: vel mixtamedio quodam fapore, que Arabibus Muza,voce*<£w corrupta.At Plinio 1. 14 ..C. 1 p.quinq; funtfpecies,dulcia,acria,mixta,acida,vinofa.Eft fativa,eft fylveftris fimilis,fed incultior & fpinis horridior. Repe-ritur quoque fterilis flores tantum proferens,adeo multiplicifolio,ut Rofae videan ^cenrifoliaejColorefaturato. Empedocles «^7i >j'@-appellat,quodferiusgignanturfru<Ttus,& vvizfhoucnfca, quod corticepraecralfo veftiantur. DiciturRecentioribusMaluspunica&malus granata.
Mvgoivtt. " MYRTUS. CAP. CXXVIII.
MYrtus fativanigrautilioreilmedicin3e,quamcandida,8c i'n hocgeneremultomagismontanaife-men tamen lmbecillius parir. Vis & myrti,& feminis adftringit. a Semen viride,aut aridum in ci-ftudus. k° datur fanguinem excreantibus,& veficse erofionibus.Succus virentibus baccis expre{Tus,eosdem ef-fettus exhibet: ftomacho utilis,urinam cit: prodeft contra phalangii morfum,8c fcorpionisiftusinme-ro.Seminis deco&um capillum tingit. Jus decofti in vino ulcera in extremis mebris nata fanat: oculoruinflamationes illitum cum polline polentg lenitxontra sgylopas illinicuncrapulam arcetprgfumptum
vinurtij
I