Druckschrift 
Petri Andreae Matthioli Medici Caesarei et Ferdinandi Archiducis Austriae, opera quae extant omnia
Entstehung
Seite
177
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

In !ib. primum Diofcondis. 177

I. OLEA SYLVESTRiS. II. OLEA DOMESTICA.

CUm oiiv£, oleum oles. Aetbiopita lachryma> & amurca ex una tantum arboreproveniant: non ab re duxitnm de his Olea: co-omnibusfimulpertr.iftare &itafingv.litpartibus unica commentatione.quantum opuserit,fatisfacere,'& quicquid ^ eratio *ad eas(peclat,fimnlperftrmgere Ole& itaq 3 folta habent longa, in acutum definentia, craffa,pinguiaq :1 ,[uperne rirentia,infernealbicatitia,fapore amaro &acriufculo Florentomnes Juhomenfefiortbus albU.racematimprodeuntibus,equiLusbaccn.prodeunt primum virides,deinde approptnqnante maturitatepaHejcunt, tandempurpure&priusfatt&faturate ni-grefcunt: decerpuntur menfe Novembrt & Decanbn, namc] 3 antea non maturefcunt. Sternuntur deinde in pavimentis,donec rugoftfiant, deinde moUfupponuntur, & torcularipremuntur, affufaferventi aqua: ita enim oleum reddunt.li- olej f jgni materiespulcbra.folida,vetiofa,crifpa.ardet^viridis,pertudeacficca:ferunturincollib.&incampis.Nafcunturf)i- V cit.vefires ole& copiofa in agro nofiro Senenfi,aliisfe Hetrurt#. locis: nafcuntur & in Dahnatu traclu, & in qitatnplui imis A-driatici & Aegei marts infulis, veritm domefitcu longe minores,foliisbrevioribusaculeatis^ ramis. Earum bacca etfinu-meroftfoscunditate vincant, magnitudinctamenfativiscedunt: quin&gufiatuadfiringenttorefentiuntur, &onfapi.diores exifiunt. Cujus rei certofunt teftimonio turdi, meruU &fiurni: qttippe quomamfylvefires olivas hbenttus devo-rant, qitam fativas. ItuoU, qui aucuptis deleclantur, agrefies oleasfummoftudio ac tnduftria ab avibus tuentur: nempeqttod conferta fativaru viniimia, avicuU ad bas advolam, ttbt menfe Decembri & Januario vifco innumera. capiuntur,prafertimiturdi.Pauci admodum funt in Hetruria, qui oleaftrt baccas legant ut oleum inde exprimant: nam ea demummagnafativarumcopia ett, qutfacit, ut inibiomninoparvipendanturfj/lvefires Olivarumgenera decem in antiquorum oiivarunotitiampervenijfe reperio,paufias vtdelicet,algianas, lictntanas,fergias, nevias, culminiaf,orchites,regias,circites,mur- gentra^o teas: etfi Virgilius triumgenerum tantiim meminerit, quemadmodum etiam plura non novit hac nofira atateHetruria, decem *pTdferttm^nofier Senenfis ager. Primum harugenus eas nofirifaciunt,qu<t licet a minoribus olearumplantisproferantur,f,unttamenJpeclataforma & magnitudine, Bonontenfibus non qutdem inferiores:bistantiim muria ajfervatisutunturtncibtt: quandoquidem oleo minusaptafunt, q ubd multb plus amurcaquam olei fundant.Proxima tum colore, tum magnt-tudineprafiantes, quamvis pr&diclis longe minoresfint, funt tamen omnium apttfims. adoleiconficiendi ufum: quippetjuod oleum ex eis expreffum,fit non modo flavum,dulce,peUucidum ac c<eterispra(ians,fedetiam copiofum .Gignuntur haaprocerifiimis oleis, pr<s,grandib.juglandium nucum infiar, rarnos in altu latumfc amphftimefunde>itibus,eas rura noftraOlivaftre vitlgo vocant.Tertii vero ac pofiremi generts ea deniqjunt, qux pafitm in univerfa Jtalia nafcuntttr,&omniumvulg.i.rtfiini£ babentur.taudatifsim& oliv& Bononienfibus & noftratibtt» crafiiores muria ajfervat <e Romam, Venetias, &ad alias complures Italu ciarifitmas urbes,ubi magritfic&,opiparaq 3 paranturmenfis,ex Htfpania importantur. Condtttn-tur muria olivabrevitempore,fervata nativa vinditate, hocmodo. Sumunturcalicis vivacribratahbrafex, aqu& quod CMivasfifficit ad diffolvendum,quoufife calxpulticula liquidafiatjiuicaddunturcineris quemicribratilibra duodecim,&aqua c ondien-tantum.op fufficiat addiffkfyendum: deinde inbacpulttcula macerenturolivaru virtdium elettarum Itbra vigintiquintj. rauo 'horis octo contmuis, aut ad fummum decem ( hoc temporis fratio omnem amaritudinem exuent) fedinterim lignea rudeleviter comifceantur, ne Udantur, contundanturve.Eximumur deinde, &lavantur in aqua, tn quapofthac maceranturquinisfienisve diebus mutata ^affufacffmpm aqua: Extrabuntur deinde, & condiuntur muria in quaferbtterintprius fce-niculacei caules in particulas diffecti:&affervantur fiflili, cp commodumfuerit.lta enimparata nativaviriditatemfer-vant,& efui delettabiltores evadunt.Caterii olea,&quercus tam pertinaci odio interfe d'tfiident(fi rei agrariafcriptorib. &fides efiadbibenda) utalterapropealtera depacla brevitemporepereat. Ole<eitemftprimogerminatuacapra depafcan- quercu»tur, aiiofierilef unt, ut nullo rcmediotnpofierHmprolificit,fiant. At fialia de caufa raras admodum,vel nullasproferant °dium,

baccas