174 And. Matthioli Comm.

III. OLIVA BOHEMlCA lenushb. 6.fimplicium medicamentorum, caliditatii &ficcita-

tis clajfem tertiam fortitaejl, verum ea efl multum tehuisfub-flantu, tumguflu acrisfimui & adflringens: ipfas tamen viti-ces ad medicmam babet mutiles: c&terhmfolia-,fernen(fo calida,ficcacfefacnltateJunt,fubflantia vero tenui. Nam &utentibusita apparet,& guflavtibus acre fmul & fubadflringensperci.piturtumfolium,tumflos,tumfemen. Ldendo tamenetiamfe-men efl, verim tam perjpicuc calfacit, ut capiti■hocnomhw. do-lorem pariat.At flfrigatur (nam & Jicediturcum bellariis)mi-nuscaputteutat. Porro flatus ventris difcutit & cum nonfii 10cium, & multb magis cumfriftumfuerit. Cohibtt pr<eterea fc-men tmpetus tn venerem tumfricltonis expers, tumetiam ipfdmexpertum. F olia itemfloresq 3 ipflusfruticis idipfum prtflare pof-funt. Sta(j 3 nvn tantnm efa, potac; 3 ad caftitatem conferre cre-duntur, verkm etiam fubflrata. Hinc efl, quod Athaiis in Thef-mopkoriis,hocefl, facris Cereris, mulieres totum fibi fruticemfubfternunt: hinc tili quo/fe nomen tnditum agr.i, hoc eft, caflt.Ex quibus omnibus manifeftum eft ,fi qutdem memoria tenea-mus, quafuperiortbus cemmentartufunt diaa .tgumncaljace-re.fimulcfj exiccare, tum omnittm maximefldtus difcutere. por- - cro quod exatti' tenuium fit farttum , faculras ejus indicio esi.Natn qttbd caput tcntat, nav. magis a multitudine vaporutti a(>eoprognatorum, qttam acaitdttate ejtis ac fubtilitarepartiumfieri rationabile esl Nam ft flatuofum fpiritumprocrearepojfet»fane & ventrem tnflaret, & venerem'ftimulatet,pennde v .t ertt-ca: verum cimi nontantinh no» sxcitare, itro ett. x .->n reprimet equeat, fuerit profetib fecunditmruts. >maxim efacultatemtu min excalfaaendo, tum in reficcando: mntamen ilit par eft, namutrctfe pauib eft inferiar : fiquidem ruta tum magis eft eXcal.faciorta, tum tnagisdefictatorta. Dijfert etiafn qualitatis fitnul 30acfacult4tis mijtione. Nam agnt femen acgerinina modtcamjerunt acljtrittionem: at ruta ubt aruerit, exatte amara eft, & acris: ubt verb btimtda, fubamara.Non tamen auflertt as,autacerbitasilii tneft: aut ftcui videatur ineffe, ea mtq 3 ommno obfcnra, fcio, videbttur, nec par ei, qtta esitn agno Qtio-circa&ad jecur,&Itenem indurata,&obftructa agntfemen potius,quam rut£competit.Sedh<ec adcurandijam metbo-dum pertinent, quam ut omnino non atttngam de medicamcntorumpronunaansfacult.-.ttbus,fiert nonpoteft: vtriim ce-leriter ad rem propofitam rejieclere, viri esi utiq, temperati. magisq^ etiam tdipfttm in fequenttbus medtcamentis efficereconabor, hoc eft, ubiex quibufdam paucisevtdentibusgeneralemfacuitatem collegero, particulares poflea attitmes omit-tam.Nam inprafens idfolum novtjfe fufficit, quod agnus calidusefl & ficct*sfacuitare,tdc} 3 non mediocriter, fed tertio ex~ceffu, tum admodum tenuium parttum. Hac qttt nortt, ncpoflea metbodum curandi didtcerit, tpfemetinveniet, quopactomenfes hinc cieat,quapattopartes indttratas dtgerai,ouopatto lafittudinemfolvensfett acoptim,& excalftftortum ex eo 4.0unguentumprsparetunbacienitsGalenus.Hujusplanla nomen Gr^cum efl «y»®- *■»'>©•: Latinum Agntts, Vitex &Nomma. Sa[ixamerinA . Arabicum Famanchefl, Samancheflfeu BengtecheH: Itahcttm Vtttce & vulgare: Agno caflo: Germam.cum, 0d)rtffpni!!llcn tm& itcufcfllrtmS : Hijpanicum, Gattiglw caflo : Bohemtcum Drmckj Galltcum Agnus cajius& ojficinis.

Vitzx.,<xyv@- quafi caftus, licet Gaza apud Theophraftum Amerinam fit interpret£tus:&men, propter inviftanl fere r amorum exilitatem, unde fcrte nomen Viticis. Non folum floris colore va-riat,fed 8c foliorum,aItera namq;eft anguftiore,aitera laciore & ferrato fo'io,quare utriufqjfiguram ad-pofuimus, cum utramq - , inPatavino horto medico ante vigir.ti anncs collegerimus.I. V itexanguftifoiiaC.B.Vitexmajor candida Plinio:Vitex,Trag.Dod.Gal.foi.Lac.Lbn.Cord.inDio/c.Gefhor.Lug.(Cae£i„ Cam.Agnuscaftus, Coit.&officinis.ElasagnonTheophraili, Vitex, Lob.tl. Vitexiatifoiiaferrata.C.B, 5°f Ca ';f' £ Vitex latiore & ferrato foiio, Lob. Lugd.Vitex minor,quae & nigra Plinio, Cael. xII. Olea Bohemica &^ Elaeagnus Matth.Lugd.Ziziphus aiba C olumellae, Bello.in obfer.Gef.hor. Cluf. Hifp. Cam. Ziziphus- Cappadocica Beli.Dodo. Lugd.cui & arbor Paradifea a floris odore. Salix ameriua Amato: oleafylve~Septentrionaiium, &EiaeagnosTheophraftifoiioviticisLobelo. •

^EPUCCV-

0«s.i.Suc-' i V&. S A LIX. C A P. CXVIL

cusexfo-

poreflo- C Alixvulgo nota eft.Cujus femen, foiia.cortex 8c fuccus fpiffandivim habent. Trita tolid cuin cxiguolisincor- ^pipere & vino pota, iieofisfubveniunt: fumpta per fe, & cumaqua, praeftantmuiieribusne concipi-ticemah ant> ^alignum femen in potu fanguinetn expuentibus prodeft. Cortex eofdej-n pr&bete.'Te£tus; corticis 61calfaftus c i n i s admifto acero maceratus, iliitu clavos, & caJlos toilit. a Ex foliis & cortice,fuccus curri rofaceo inh Meum calycepunici calfaftus ,auriurndoloribusauxiliatur. Decodtoeorumpodagrasfoveriutiliffimum:fur-Qixmr forespurgatin corpore.Excipiturfuccus,quimanatexea,cumfloret,excifocorc»ce:inplaga enimeon-" LI m JT crctus humorinvenitur, quiad purganda, b quse obftantocuiisfuam vimprsbet.qua:ob-

tenebrat Uumvis de Sahce, utttna tanturn agat Diofcorides, ejusiamenplura tradunturgcnera trnia Theophraftolilr.3.pupillas. \^r a p. 13, deplant.hift tum etiamaPliniolib. 16.cap.37■ Namqtudamintantampriiceritaiemaffurgunt,utexeisSalids inltguriafant & pertic<e & pali maximt ufusad vitium pedamenta.Alu mntatHproccrdt crefcunt,colore rufefcentesfe.confider. quactslentitu,qu£ ligantliscadorum vindriorum circultscommodeflnduntur.HancSaltctmGr<ecam vocatM.Cato fua dt

reru-

> N $

five ELxagnos.