Druckschrift 
Petri Andreae Matthioli Medici Caesarei et Ferdinandi Archiducis Austriae, opera quae extant omnia
Entstehung
Seite
169
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

In lib. pnmutnDiofcondis.

169

20

ciiplantamadnosafferaj.Habetur quoq 3 alia qu<tdatnflanta,qu&nonfarum Lycio xuiulatur. Hancprimum Veronaadme mifet Vrancifcus Cal^ohirius reiplantaria admodumJiudiofus, cujiubtc imagtnem danrn ,ut deea quoq ? aliorum fitjudicium. Ijcium ltalicum,planta eslaculeata, pruntfylvejlrisfaciem referens, mmoribustamenfoliis.Flores mittit ca-didos, e quilm bacc& gignuntur, liguftrifere ftmiles.ftpure acerbo atq. adjiringenti, e quibusfuccus exprtmitur.NafctturcopjofuminagroTridentmocirca arcem de Grefta,faxofis locts.AdJiringit,cobibet,roborat,ficcat & reprimit,& ubi legt-timum Ljcium nonfit admanus, nibilprobibet, quiu hocejus vtcefuccedere valeat: fuccus ebaccis a meextraclus, hmc 0-mnia bellepraft.it. Quinampr&terea aculeatus i!leftfiutex Lonchitis appellatns, e quo Indicumparari LyciumfcribitDiofcorides.baflenus mihi nonconflat.Lycii vicesDiofcoridi expletamurca in cupreo vafedecoct*,aut etiam rhmdecoctusquouffyejus liquamentum mellis crajsitudinem acqttirat. Lycii meminit Galenus lib.y.fmplicium medicamentorum ,fic Lycii vir 0 inqutens: Lycion fivepyxacanthon,arbor jptnofa, ex qua lycium, quod vocant, confcitur: id videlicet medicamentum li- T "^ 0quidtim, quoadfugillata utuntur, &fedis orisfcphlegmdnas ulcerationesjttim berpetas,putredines &ulcera contuma-cia,& aurespurefltientes,&intertrigmes acparanycbias.Eft autemfacultatisexiccatort&,compofitumex diverfigenerisfubjlantiis, quas hefoyivas Grsci vocant: altera quidem tenuium partium digerente atcj, calida: altera terrejiri &frigi-da,ex qtta adftrittienem obtinet. Porrb bac qualit a* pufilla medicamento wesl dtgerit vero & deficcat nonparum,nempein fectindo recejfu, in calore autem mediis & fymmetris proximum est. Proinde ad diverfos affecius hoc utuntur medica-tnine, ut abftergente quidem ad ea, qutpuptllas obtenebrant: ut contrahente vei 0 ccehacis, djfenterKis, ac mulicbripro-fiuvio adhibentes. Ljcium hoc in Lycia & Cappadociaplurimumprovenit:a/terum vero IndicHvi ad oninta valetititis efl*

Et primo de antidotis, mnfactle adultennum lycium a legitimo dignofct idetti memoriaprodidit: hxc Galcmis. C^terumIII B TI X L l S ' quomam Pyxacantba, quo nomme lyctum ab aliquibus ap-

pell.itur, mihi Buxum, qua Gracti wv§@- dicitur, in rnemort-amredegit, non omittendum duximus, quindeeaetiam ali- Buiico-quid dtcamus. BUXLIS itatj^ nobis notifima esl flanta, fideratio»qubdplurima in Italiaproveniat, folio myrtt minore. denfio-re, craftore, viridtoreacfubrotundiore: viretperpetuacoma,eacj^propter topiano operi accommodatifiima rflore herbaceo,fiuciu rut<efimih, quadruplici, apice in cacumine divtfo, cice-ris magnnudine,femwerufefcente, omnib. animantib. invifo.Crajstfiima in Corfica,flore nonferendo: qus. caufa amaritu-dinismellis. Frigidisgaudet & apricis. Materies buxo bonora~13° M J ta,rarb cnfpanti,nec nifiradice: cateio lenis quies matena,Ji-

lentio quodam, & duritie acpallorecommcndabilu. Eadem(pifiifiima, jlava & denfifiimaatj 3 ponderofifiima, adeo ut inaquis nonfluitet, tiec cartem fentiat.Exifcat manifefte, fed mcalore non lcnge amediis abeft, adftringit quotfc &roborat.

H&cetfi (ut qttidamputant) nulliusftt m midicinaufus,&obida Diofcondeejfepratermrfjam, nostamen compertum ha-bemus capiiios rttfos fieri, ubi frequenter laventur lixivio inqtio decociafuerintfolia & rami. Sunt etiamqui dicant lignt daoi opi-fcobe haufta, fitnari alvi proftuvia. Non defunt etiamere- nio re-centtoribus, qui velint non aliud effe Italis buxum, quamln-dislignum, quodGuajacumappellant: ea tantumrationedu- tju' a jacflcti, quod piuries experimento compertum fit, ejus decocto et- cenfenr,jatnfelicius eosfanatos effe, qtti Gallica lueaffeilierant. Quodetft experieutia concedipofiit, illitd buxi Itgnumprxfiare: at-tamen quod buxiis inltalia nafcens, & Guajacum ab Indispetitum, una&eadem Jintplanta( ut in fecunda centuria A-matbus Lufitanus afjerere videtur ) nunquam profedo credt-derim. Sed deliraut qui unam & ear.dem faciunt arborem.

Siquidem Guajacum ptngut, refinofumtfe vifitur: materie w-5 0 tus nigra ebcni fere modo: qtiin &fapor buic amarior & acris, quibus omnibus notisficcam buxi rnateriemcarere confiat.Quinetiam Guajaco(ut narrant li, quiab Indu ad nosredcunt jfolia infuntplantaginis,breviora-cr.tfiora duriorafy: lu-teiflores&Jruclus juglamlis magwtudme.Buxus verofohafert myrti, breviora:flores berbaceos, &frucium mjrtonuf-cjuam grandiorem. Qupfit,ut omnino exifttmem eos ballucinari, quiputant buxum qua in ltalia nafcitur, idem effe cumlnd'coguajaco, ut nuperfenfijfe vtdetur Lujitanus ioco ante difto.Sed quam ab eo jejune,nedicam tmprudenteraCiumJitde Jimpl.medi.cognitione,eoriim facile judictum futurum fferoqui non medwcriter 111 reherbana Verfatt fuerint,& hu-jusfcriptalegent:atfoetiam legere nongravabuntur Apologiam, quam nos adverfusillum fcripfimus, cuiplurima erra-ta attexuimus, qu<e in ejusdeminDiofcondemenarrationesadnotavimus. Qtiomamautembuxocum materte, tumquotfe baccarum facie quadantenus ea arbor ftmilisfpecietitr, quam nosinTufcia vnlgariidtomate vocamusSiho: aliivero Fufaro, quodexeaoptimtfufiftant, quibus muliereselinoftamina ducunt ,nos verb Euonymumeam effeputamus,60 pratermittendum fiane non duximus, quin de ea hic fcriberemus. Euonymus ita% Tbeophraft.librotcrtio, cap. ul- EUcn y mitim. deplantarumhiftoria, arbor efimalipunictemagnitudine, atcj 3 foiioejusdem, majoriqudm cham&daphne ,molli, con '^ er 'utpunicx. Germinarc menfe Septembri incipit:floret vere:flos coloxe alba viohefimilis, odore infefius, velut cruorem in-ferens. Fruclus cum putaminefiliquafefiamaproximus, pnterquam quod in verfus dividitur quaternos. Hic pecus ene-cat guflatus, quinetiam folium idemfacit, & potifiimumcapras, nifipurgentur, interimit: purgantur autem Atio-cho: btecille. Qu<t quidemfiquiscttm Silionofiroconferat,eam Euonimum effefacileconjiciet. Id enimut credattt. nonfolum hujusceplantAmt&meadaucunt, fedquodfciam, arbufculam nobisSilio vocatam. pecoribus effeadVerfifiimam,quinetiam qt:od graviter oleat. Lixivium in quobaccs, decoflseftterint (ut noftrx referuntmulteres) capidum Jplendi-dumfacitfiurfttresextergit,&pediculosnecat.Mateneefi Euxi modopalltda,veru non adeogravt acfolida.ifttfciturfie- TrivutquensmItaliamfeptbus, dumetis&fylvis. ErrattotocoeloTragus, quibancplantamTbeopbraftifvyiw effe contendit. argimur.

P Lycium

Contr»

Ainattiu,