1^6 And. Matthioli Comm.
V. TILIA FOEMINA. VI. MAHALEB.
re eH: foemiiu &florem,&fiuttum gignit.Flos caljcula intecluspr<ztcr folii ped.iculum,amentumq 3 futurum,pediculoaltero annexns,viridis dtim in caljcula est,detecha autem leviterflavus: floret cum urbam. Fructus oblongus,orbicula-tiu, magnitudine fab<e,fimilis bedera acino, quiuis angulif,veluti nervis eminentibus, incy acntum, c umfefe contrahenti-btispartitus,quifcilicet majufculus esi,mmutiufculus atttem confufiorconfiatxum illemajufculusfcabitur-parvula qu<e-dam,acpratenuia femina,quanta atriplicis emittit. Folium & cortex dulcia, fuaviatfe: folium fcemin/t forma hedera-ceum,nife quod in angulum acutioremrotundatur: & quanquam juxtapediculum curvatius,tamen demedio in acutuucoacium pr&tendit,fecfeprolixiiisprotrabit, crifpum in orbem leviter, atq ; ferratum. Medullam exiguam materies conti.net,nec multo reliquo molliorem corpore: nam&reliquum lignimolleetl: h&c detiha Tbeopbrafltcs. Masfoliafert lata, 4.0oblongatamen, in quibusferiomnibusnumerofcextuberant bulU,inquibusmufcngignuntur, qu<ttandemarefcentibusreceptaculis,indegregatimevolant. Provenitinfylvis &montibus, faxofislocis. Tceminanon foluminmontibus,fedinplanitiequocj 3 provenit, acin camiteriis, &<edium areis. Ouiddemarisfacultatibusfcribamjiacleims r.on babeo. Fcemi-na adjlringit,glutinat,difctttit,injpi(fat,abftergit. Quibus fane notis ad amufsini refpondent noflr<z tilix, quarum Inc ima-gines damtts.Sed eas,mea quidemfententia,non inveniasin pbtllyrea Diofcoridis: fiquidem b<tc folio conflat ole<t, illa verohedera: buicfl-ucluslentifcofimilu, racemattmcoh&rens,ritbens,grams,qu<i:vocantparadjfi,nonabfrmilis:illiveroob-longus,orbiculatus,ad fab<t magnitudinem,quinis angttlis, velutinervis, disjnnttus,cui intus femen atriplicis inftar: quodaperte oflendit earumdifcrimen.ldetiani declarattih<£procerkasamplitudoq r ,acramorum denfttas:nampbillyreaDio-fcoridi arboreH pumila.hguflri magnitudine.Et quanquam tradat Plinius,tiliam arborem effeproceritate perquam mo-Plinii la- dica,tamen cumfenflbus,& experimento contrarium conflet, credendum certeputaverim, Plinium quofe deceptum pro-pfus- pinquitate vocabuli, &Tbeopbrafliphilyram, & Diofcoridispbillyream ftmul confudiffe: a quibusfacileea, qu<z de tiltafcripflt,accepit. lnquam fententiam b<ecquoc^ratiomededucit,quod Pliniusunitantumfpeciei,fcilicet noflr<tvulgaritili<t,vires attribmt,quibus pollere pbiUyream Diofcorides e'sl auttor,pr&ter ahasplures, qu<tipfl tilu funt propria.quem-admodumfecit & Ruellius illum fecutus. Eslitaq ? Phillyrea arbor a Tilia utratfe valde dtverfa, cujus tmago, quambicap-pinximus,defcriptionihaud pariim aftipulari videturfed non ob id aflirmare auftmjianc legitimam ejfe PlriUyreanuquoilejtts bacc<t fubdulcesnon babeantur. Ouamobrem minimeeorum fententi<t fubfcribam, qui liguftrum de quofuperiori ca-Mahaleb pite differuimus, Plnllyream elfecontendunt. Serapioex Diofcoridetranfcribens, Pbillyream Mahaleb appellat. Ve-* ^df ~ yUm P^ anta ' c l uam nonnulli M abaleb vocant, arbor est non admodum procera, foliis Tilu baud longe abfmilibus :floresfcrimen. e ^ lt a ^ J os,e quibtts bacc<t fubnafcuntur nigr<t, of iculointtis cerafonipaulo minore, inquo nucleusreconditur,cujuscj 3 bac-carum nucleis Vnguentarii noflri utuntur, ad fmegmata odorataparanda, Diofcoridis Pbillyre<t baudquaqiiam rejfon-dere videtur Siquidem Pbillyrea Diofcoridifolia babet ole<t,fed latiora,&baecas racematim cob<tre»us:qu<t qttidem no-t<t in Mahaleb cujits imaginem bic exprefimus,longe aliterfe habent.Veritm etfi negaverim bancefle PhiUyream,non de-funt tamen argumenta,qu<e me inducunt ad credendum eandem legitimum effeMahaleb,de quoArabes fcripferunt ,quodvidea.ni apud Arabes,quosin eodeni capitecitat Serapio eorum Mabaleb a Pbillyreapluriniiimfacultatc diflerre.Pbilty-Serap. Ia- rea enim Dtofcoridt adfiringit oleaagreflis modo. Serapiom vero, Aben mefuai & Rafis tejhmonio excalfacit & emoUit.P' us - Idquoivdgari* Mabaleb nuclei. quorum tantum eftufus, manifefioprafiant: nam cutisajperitatem, duntiemcjjactletum emolh mt,tum l^vtgant ilhti, conf tcltve. Ouapropter eos hattdaberrarecrediderttn< quiplantam, cujus hicimaguMahalpS ftent damus. Mabaleb Arabnm legitimame(fe cenfent. Atqui nonparum hoc in loco alerraffe Serapionem animadverto,
\ e l quodputarit Diofcoridis Pbillyrea ab Arabico Mahaleb nihil differre. Mahaleb Ayicenna, abflergit } attenuat, refolvit &
doleres