IJ4 And. Matthioli Comm.

racemofoscfj&fruchtm nigrum, Sambttcibaccif amulum. Praterea fi Liguftri facultates expendamus, ntillum reperiripoffe medictm tam inexpertum crediderim, qui non noverit liguftrum tis omnibuspr&jiare viribus, quib. poilere Cyprnmfcriptum reliqtterunt Diofcorides,&Galenus. Atqui Herbario illi venia danda esi, qubd is nofcendis tantian plantis.nonautem earum facultatibus examinandis operam navarit. Veritm videat is qmpatto 1'linii verbis fuam tueaturfenten-tiam,cum tpfe lib.24.cap.10. affirmanter fcribat,Liguftrum eandem effe arborem, qiuin Oriente Cyprosappellatur. Pa-Liguftri- ratur e Liguftrtftonbiu oleurn, lisinoleotnfolatis, quod plurimumpraftat advulnerum inftammationes: valetidem&num oleu a( i Cll pitis dolorem a bileprovenientem. Fit etiam e floribm aqua non inodora, ad ea fane utilis, qtt£ refrigerationem, &virej 1 " adftrtchonempoftulant. Eadempota auxiliaturcaliacu, dyfentericis, & caterisalviftuxtombtts affectis: uterinas quoifeLiguftri- fluxiones cohibet tum bibita.quam fuppoftta. Datur eadem utiliter poiandafanguinem rejicimibus,Jicut oculorumftu-na aqua, xiones,per fe,autcu:r■ pompbolygeadbtbita.LiguftrimeminitGalenuslib.vii.ftmp.med. jicinquiens: Cyprifeultguftri 10vires? foltajummatfegermina inufum veniunt, &fHcultatis, & temperamenti maximemifti: babent enim quiddam digerensLiguftri cum aquea fubfeantia modtce calida,habentcfo etiam adftriclorium quiddam exterrena fubftantia fiigtda. Itacfe eorumviresex decoctoquidam ambufta fovent. Utuntur veroettam adverfus igneasphlegmonas &carbunculos: nam abfquemoleftiaGaleno, fr mor £ u ^eficcant. Ontnetiam fponte provenientibus in oreulcertbus, aphtbodeft, &ipftspuerorum aphtbiscommanftNouiina. Accomm °dafunt. Kvti ? &arbor ifta Grxcis.Latinis vero Liguftrum appeUatur.MauntanisXenne.Henne feu Hamte : offi-' cinis, Alcanna: italis, Guiftrtco, Oltvella, Oltvetta, & Cbambrojfene: Germanis, £Kl}CtUiVCibcn / SScml)6(B(cin iml>D}?nnM;c(B: Htjpanis, Alfenajt ve Alhena: Gallis, Du troefnefiveTrez,iiton : Eohemu Ptactt Zob.

Cyprus Diofcoridis, idemnefitcumLiguftronoftro, &Henne Araburn, ampla eft controverliaalibi tradanda:hoc in loco duaspofuimus figuras:alteram vliJgaris Liguftri,altera ^gyptiaci. I.Ligu- 2 ®ftrumvulgare, C.B.Liguftrum ,Brun .Fuch.Lac.Gef.hor. (cui&phillyrea)Lob. I hal. 1 ab.Liguftrum,Cyprus,Tiag.Cord.inDiofCoftXugd .Caer .Phillyrea,Dodo.Gal.(&:liguftrum Pliniij&fol.Liguftrumajus & minus Lon.Flore eft albo,at fubluteo reperiri ajunt. II. Liguftrum yEgyptiacum arbor eft Li-TT T ir iiCTB mi guftrofimilis,quaeinmultosrarnosbrachiatur,quosfoliaLi-

^ ^ 1 guftrinis anguftiora & candidiora, ut in Lentifco dilpofita

ptiacum. cingunt: in ramuloru fummitaatibus flores racematim difpo-

fiti confpiciuntur,qui non albi fed cmericei,figura fambucinisproximi,at minores,odore Liguftri nis fuaviores & acutiores:quibusfuccedunt frudus feu baccas inftar coriandri rotundae,quas tanquam infolliculo multafeminanigra parvaconclu- 3°dunt (qua ;ipfimetexbaccisfumpfimus.) Haec copiofiflima 8cnotiffima in^Egypto, quae 6c in Canope (Alpino monente)ubi Diofcorides fuum Liguftrum notavit, provenit.Foliis ad-ftriftoria & exficcans vis ineft,qualem fuo Liguftro Diofcori-desjfkfuae Alcannse Avicenna tribuit. Quare >£gyptii, apudquosElhenne acTamarhendi nominatur, foliorum pulveread ulcera oris, gingivarum & pudendorum maxime utuntur:eundem cum mulfa mifcentes & emplaftri modo pedibus ap-plicantes, fluxiones humidaspedum, eorundem fudores &fcetores, exficcando tollunr. Mulieres pulverem foliorum 40aquae mifcentes auream reddunt, qua manus &: pedes aureocolore ad ornatum inficiunt. Utuntur & vEgyptii foliis incommerciis ad tingendum aureo colore. Flores quinetiamcapiti dolenti ^ut&Diofcoridesmonuit) applicant, fedhneaceto. Hujus iconem Alpinus etiam propofuit: & fimilemhiftoriaLugdunenfis ex Rauvvolffii itinerario, CypriGras-corum & Liguftri Latinorum nOmine.

PHILLYREA. CAP. CVIII.

T)Hillyrea arbor eft liguftri magnitudine, foliis olea; nigrio-

ribus,&latioribus: fruftulentifci,nigro,fubdulci, race-

matim cohaerente: afperis nafcitur. Hujus folia aftringunt:

ad eadem utilia,ad qu$oleafter,cum aftx iftione eft opus: maxime ad oris ulcera commanducata 3 aut fi

decotto colluantur: pota urinam, ac menfes cient.

Philly- "D EcentioresDiefcoriths tnterpretes, ut Hermolaus, Raelliui, & MarcellusElorentiuiu, P)>tllyreamhtcdefcnptam aiex, 5c 1\Diofcoride,eam effe arborem certb credtdere,qua Ttlia dicitur, nimirumfalft nomtnisfimilitudine. Quandoquidemfiderauo" tl ^ a ^racis , non auteni fiKwgU t dicatttr. Quod ciim nullus horum ammadverttffet, alter alterum fecuticon- 60

cordespbillyream tiltam appellarunt, ita Gr&cum nomen male, meo qutdemjudicio, in Latinum vertentes. Quofatiumett, ut multis fttperfuafum,vel quod Diofcorides ttliam nunquam viderit, vel quod illi a vulgaritilia alia effet longedt-Interfre- verft, utpote qu<z ommbtts notis tdu refragatur.Sed qtibd Diofcorides tiliam feorfum aphtUyreacognoverit,vel faltem intu ]Wc. tis plantis difcrimenpofuent,fatis peijpicuumfleri arbitror in hujtts libri prafatione circafmem, ubt hac verba leguntttr.Elores,&omnia, quajucundum odorem efftant, reponantur iv Hi&unleis f>i^v^tvmt. Qtufane voces Grxcx nonfoliimquodrecli vertanturab interpretibus, in arculis tiliaceis, fed qubdpoftrema quidem ndnJ fiK^vgsas, fed a f, qu£Latinis til'ueft,deducipoJsit,abtinde declarant, hasplantas diverfas ejfein hoc ipfo auctore. Porro hinc facite coprehendipotest, qttbdilli tion folum nomtna, fedetiam rem confuderint: namfi tiliam cognovi/fent, nulli dubium ett,quinphitly-ream Diofcortdw proprto nominefeparajfent aphtlyra^ hoc efl tilia Theopbrafti, quieam lib. m, cap. x, deplantarum hi-