1^2 And. Matthioli Comm.
mus figuram>quae melius cum defcriptione convenire videtur. Hasc ex radicibus cralTis, multis,caudicecmittitreftum,firmum, corticefubcinereo teftum:quiinmultosramos longoslate diffufos brachiatur,quosinordinate cingant fpin£e valide erefl:a;,atrociter pungentes,quib.fuperiores rami faepe deftituun-tur: foliis ert aliquando rotundiorib. arbuti inftar, aliquando ad modum pyraftri obl ongis, aiiquandoctiamacuminatis, in ambitu tamen diffedis, venofis: flofculi ex quatuor & quinque foiiolis compofiti,parvis pediculis infidentes, acervatim corfgefti, ex luteo fubrubent, ex quoru medio aliquotbrevia fta-minaprodeunt: hi.sfucceduntfruftusformaoxyacanth3evulgaris,rotundi,umbilicati,denfius coacer-vati, exaureoadcoccineum vergentes,acidiguftus,inquib.granaaliquotcontinentur.Provenit fponteinfepibus circa Bononiarn, in agroitemSenenfi propeAlcinummontem: Sc in AlpinorumgentiumEbrodunenfiumfaxofisconvallibus.Suntquiprofchamno,alii quiproPyrocanthaoftendant. Uvamurfi Galeni 7.de compof.med.fecundiim loca,Lugdunenfis herbarii au&or cenfet, Acutae fpinae nomineCaftor Durantes exhibet. Oxyacantham Diofcoridis cenfemus, & ad differentiamvulgatae, oxyacan-tha pyraftri folio nominare lubet. III. Crefpinus Matthioli oxyacantha Diofcoridis non eftfed Galeni(non autem oxyacanthus) id eft fpina acida, cum non folum fru&us fed & folia fint acidaejus nomineadciborumcondituramufurpata:fpina appendix Pliniilib .i4 .c. i 3. Arabumeft Amirberisfruftulon-go acido,non autem rotundo: unde depravata voce officinis dicitur Berberis,fic & Bruf. (cui &. fpina a-cuta)Dod.Gal.Lac.Gef.hor.Lob.(fpinafanfta quorunda)Lugdun.(quibufdamColyteaId3eafecundaTheophr.)Lon.Caft.Cam. OxyacanthaDiofc.Hermolao,RueIlio,Trag.Fuch.Cornaro. OxyacanthaGaleni,Cord.inDiofc.Taber. Camer. Cre/pinusCa;falpino,qui Ribes Serapionisfufpicatur: SpinaacidafiveoxyacanthaDod.In hortis Italice nomine /pinaeChrifti colitur, cujus foliaratione cultura;, 10multo funt longiora, fpinis dein duplomajoribus flavefcentibus, dimidiam ftellam eiTormantibus.IV. Uva crilpa (ab intortis & veluti crifpis foliis) licet quibufiarn Rhamni /pecies, aliis Oefon Candi-dum Theophr. aliis Vritisprecia Plinii cenfeatur, attamen Ceanothum Cpina m Theophrafti credimus.Llvacrifpa,Trag.Fuch.Dod.Gal.& fol.Lon.Gef.hor.Lob.Tab.L[vafpina,Lac.Caft.CajfCri/pinauva,Cord.inDiofc.Ceanothus afper,Gef.hor.Groffularia Thal. Groffulariaalba (quodgroiforum exiguo-rumimagine referat)Lugd.Variat,qubddomefticafrutefcat&fru(Ttuiitcerafimagnitudine: fylveftrisper omnia minonfruftus item maturus flavefcit,nonnunquam fubrubet. V. Ribes vulgaris.Ribes hor-tenfc,T rag.Ribes,Fuch.Lac.Lon.Gef.hor.Taber.Ribes Arabum,Lob. Ribefium fruftu rubro & RibesSerapioni,Dod. UvaurfiGaleni,Dod.GaI. Ceanothuslevis,Gefhor. Groilularia rubra, Lugd. Ribesvulgare baccis rubris,Cam.Ha;c dupIex,communiter in hortiscolitur fruftu fubacido •, in montofis ta- 3°men Bernenfium & Marchionatus fylveftribusfed fru&uper omnia minore, baccisq;, rarioribus repe-ritur: habetur & fru&u dulci,alias a vulgari nil diiFerens: fic 8c illius fpecies quaedam rubro flore,foliis& fruftu majoribus : in horto Illuft. Ducis WirtenbergiciStutgardiaebaccishabetur unionuminftarcandidis. Eft & fru&u nigro, Ammomum quibufdahi, majoribus quoque & minoribus baccis varians,Bellonius meminit 8c Ribes foliis oxylapathi: alia tamen eft Rauv volfii figura.
Kwo,fi X T&. RUBUS CANIS. CAP. CVI.
FRutexeftarboris inftar, rubolongemajor. Foliafertmultolatioramyrto, robuftiscircaramosfpi-nis,flore candido^fruftu oblongo,nucleo olivae fimili, qui per maturitatem fulvefcit,& flocculos m- 40tus continet.Fru&us exemptis interioribusfloccis arefaftus 5 alvum fiftit: fervefafti enim ii in vino,moxpoti, arteriam infeiiant.
5*
Rubum ° n eqtudemputavcrim ejjc Rubum canii illud rofarumfylvejlrium gentis, qu& rofas edunt iis quadantenus fitiulesicanij non ±^quas Mofcbette vulgo vocamus, quaffj rubentes baccas rofarumfructibus non abjimiles, licet nunoresproferunt: tiecft 0 - 1 etlam quodvis ahud fylvefire rofarttm genus, quemadtnodum nonnulh exiftitnant. Na?>ifi ita resfe haberet, fat erat' Diofeoridt dicere,qubd canis Rubus rofefimilis ejfet, non autem quod arboris infiar ajfurgeret, rubo longe major, quodc^foliaferret myrto latiora, a quibus fylvefris rofa profeclo plurimum difiiderevidetu r,fti< ctu m cf mitterenon modo eiiva>-rum nucleis, fed olivis ipfis multo crafiioreni. In eatn autcm fententiam non modbmepluries deduxit, fed etiam conftr-mavit Plin. quandoquidem ipfe lib. vui.cap.x Li.pecttUari nominerofamfylveftremcynorrhodonappetlat,idesi, cani-nam rofam,non cynosbaton. i.caninum rubum,cujus radicetn ad catiis rabidi morfum miris laudwus extultt. Quod ite-rum ajferuit lib xxv. cap. 11. ubi iilud etiam addidit, quod apud veteres ml aliud cjnorrhodon erat, quam Jjiongiola illa,quA medits fylveftrium rofarum ratnis oboritiir. C&terutn curn de cynosbatojioc esl,canirubo idem dijfereret, entn a rofafylveftrilonge diverfumfecii, ut vidcre #7 librexxiin. cap.xiiu. ubi ait, cjnoshaton folio effe vejiigto homittisftmilem.Huc illud etiatn accedit, quodpofterisJcriptum reliquit Theophraftus lib. m. cap.xvm. de plantarum hiftoria,ubificin-quit. Canirubwjruclumfubrubrum parit malopunico fitnilem: esiinter arborem &fruticetn tnedius,&punic£proxi-mus.folio viticis.Ex qmbuspalam eft, nonparum interfe habere difcriminu canirubum, &fylvejlrem rofam, dequapc-ftea libro & cap. vi. particuUrem tradidit biftoriam. Ubi ciimprimutn fativas rofaslongaperfecutus futjfettratione, defytveftri itapaucis differuit.Sylveftres rofa domejiicisafperiorestum virgis, tutnfoliis confiant,&ftorem tntnmodoraturnminutfo coloratum,nectanta tnagnitudine ferunt. Quarepro comperto habetur.ahudgenus ejfe rofawfjlvftrem a ca-nirubo, quorum alterum «t<<c((o<hcv, alterum iivf6afixT& a, Gr<t.cisappellatur. Ouoctrca manifeftoinenore fuijfe depre-Marcelli henditur Marcellus Diofcoridis interpres, & commentator: quippe qui idem efje credrdeVit cynosbaton, & cynorrhodon,cholum" non an!ma dvertens,'quhn ilia inter fe dijsimilia fecerit Phmus ftbt familiarijfitnus. Huiic forfitan fecuti Monachiinlapfm, Mefuetnfcribentes, ipft quot^in eundem lapfutn inciderunt,credentesfylveftrem rofam legitittiumeffe canirubum. Qui-cynosba- l U spraterea annno exciderat,Diofcoridemfcripft/ferubi canisfruftum olivarum nucleis ejfejiniltin: quandoquidem tpftiTorrho^" l ^ um PJ ris compararunt: exquoaliquis facilejudicabit, hosnullam canis rubicognitionenihabuiffe. Ad h<zcnonreperio,do idem qubd dixerit Dtofcorides,canis rubiftuftum fetnen aliquodincludere, quo tamen rofarum fylveftriutn fruftusrefertusin«efle cre- venitur: fedlanofum quoddatn contineredixit. AccedithisSerapionisauthorttas,quidecaninorubointeraliarubtge-seraTde nera W 1 ' non autem mter '• 1 H °d mnin9 compertum baberet, hunc a rofis qiiamplurmmm dtjferre. lliud infupercm.rub. «M-