138
And. Matthioli Comm.
Arund.
fativx
dcicnp.
Naftos.
Vallatoria.
IO
ms vircsex Gal.
quentifoma in vinearum Anindtnetis,uliginofoprafertim folo,e radicumgeniculisferitur ud vitiumpalos,addecem ctl-bitorum altitudmem adolefat 0 nnluaru bajlx crafiitiidine>robufia,ac firma materie,i>ianu ta}>ieni>itus,co/»paclisper in-tervallagentculii.Cortice veftiturrfquamofo,&qui facile auferatur,afpero acfubalbicante. Tolia illifunt longa,mili) In-dici szrnulafed latiora,ac longtora,a(pera ubtq 3 fuperficie,&acuta circumferentia: radix illi eji alba,dura,tuberoft,c on-tori a f, informis, acgeniculata, utm Iride, fed ionge rn.ijor, ac robujiior. Secantur Arundines quot annis bumotemts, fe-cttzc^ illico regerminant, crefcuntfcanno toto ad prtorem altitudinem,craftttudinemjjAlla,qua najlos dicitur, folida,far-ctaq p quamvisgracilis & levis, in communemfagittarum ufum d Syris accepta,non oritur,quod fciam, in Italia,nijina-fcatur (uttradtdttPlintus) in Rheno Bfinentenft amne. llla etiant, qtutheljs, hoceft,fcemina appellatur ,ctijustantum eflufts ad tibiarum ligulas, haclentts mihi incognita eft.Namcj 3 nofira tempeftate fiunt ejufmodi ItguU ex communibus arun-dimbits, ex ea fctltcetJpecte qttant Diofcortdes vallatortam nuncupat, qua noftriinviridarus, acbortis intopiariis ex-truendis ittuntur, acpalos vtttbus apttfttmos efficiunt. Qtiud autem vallatortaftt h&c noftra communis,mihi aliquandodubitandiprabutt anfam Dtofcortdes: quippequt dtcat, eam ejfegractlem & candidam,ciimtamtn communu nojira Jitcrafior. VeritmckmpofteaiiivenertmTheophraftumfcribenteml. 4x.12.de plantar.btftor.(rafttore»i,firmioremtfetllamarundinem ejfe, qud vallatoria nominatur,facilefum ad credendum tnduclus, htmc Diofcortdis locum ejfe depravatutn .*eoj 3 magis, quodfeptis,palis,& toptanis opertbtts crajfafunttenuibus aptiores. Eftautem arundopaluftris calamo tenui,geniculato,Uvtbus internodus,inani acjragtli ,fohis longis, a/peris:&per ambttum acutis.paniculis injummitatecotno-Scripto- f ts > taclu mollibus, Uvtbitij r Provenitfponte inpaludtbus, lacubus, & caterisftagnantibus aquis Vtres funt tlii esAem quana. & c&terisgenatbns. llla vero qux ad fcribendum ufurpatur, cui autboritatem pennx derogat titit, plurimis reperitur inArundi- eftcyomnwus notifitma: veluti&ea,qu&Cj/pria vocatur, tnpaludtbusnafcens,&apudamnes.Traditur aplurtbus,cilo d ' reia g rar!£ aucloribus,tumetiam a Pltnio,interarundinetn &filicem berlam tntefttntim cffe odium:protnde arundinem 2 ocutn a - votneri aUtgatamJilicem tn agro deftrttere, ac enecare prodtderunt. At eomajor arundini cttm ajjaragis tntercedit amici-fpaiago tia:namfiferanturinarundinetts, intbimirijiceprovenittnt.Ouidampratercaproiidcrunt, arundinesin Indiaadtan-am;ciua. tamajfttrgeremolem,utftngula tnternodianavigiorum vtcempr.cftentpcrjluvios&laius.temos bominescapientealveo.At ftplura dcarundtnumgenertbus quis atidire cupiat,Tbeopbraftam legat,qui iongtorifertnone earum hifiortam literisrnemoriAiij mar.davit.Pota arundinis radtx uritta, & menfesciet: eadem recenstufa fcorpionii iciibus utiliteritnponitttr,Arund- Nondejuuttn:poftores,qui Arundinumradices combuftasproJpodioufurpent.DearundineGalen.lib.7fitnp.med.b1ec fcri-pta reliquit.Calamipbragmitis radicem cum bulbis, aculeos &ftipites ex alto extrabere quidam fcripfere, ceu trabendiqu&dam vis ei inejfet. Nos tamen ejus reiperictUum nonfecimus: veritm quantumguftu liceat conjicere.abftergentemfa-cultatempofttdet nonpaucam, mimmeife acrem .Cdterum folia ipfa abftergentisfuntfacultatis. C ortex veroejus combu-fus admodttm tenuium partium & digerentisfacultatisejjicitur, adjunctum babens abfttrforium quiddam, ut exiccet,& 30* excalfaciat tertio quodatnmodo ordtne, plus tamen deficcet, qttarn excalfaciat. Vitandum autem efi ejus.jd qttod at/tbe-len vocant: natnft inaures incidat, adeo tenactteradbarensaffigitur, ut avelli non pofitt, auditumtfo vitiat: quamobremNon ina ( A Pf mecx f lr( l' lt - ArundoftcLatina vocevocatur,ut Graca : Arabica, Cafab: ltalica, Canna: Germanica
Hijpauica,Cann.ti:Gallica, Cannes,fiverofeau: Bobemica,Treft. Arundopaluftris Gracis KxKxp®- e^d&: ltalis^Camtella, & Cannuccia aquatica.
Arundow^^a^©-, ro naMasxftxJdxi etymologice dicitur 3 qu£E odorata,(dequa fuperius)& inodora,cujus generaquinqueagnovitDiofc.atTheoph.4..hilt.i2.duo fummaconitiuutgenera, j xiXij-rmcvxjtoi> hifov, inde in plures fpeciesfubdivifit.Plin.etfil. id.c. j<i.pluresdifferentiasagnoverit,attamen 1.24.c. 11. viginti novem genera fe dcmonftrafieexprefse monet: inphytopinacenortroduodecim Arundi-
- * • - • ' ■ - ~ nisgeriera recenfuimus, fedde 40
commentatorisarundinibus.I. Arundo fativa, qua?DonaxDiofcoridi C.B. Ai undoCypria& fexta, Dod.gal. Arundo ma-gna, Gef. hor. Arundo donaxfativa five Cypria, Lob. Arun-do domeliica, CaPt.Lugd. Tab.Calamus five harundo craifa,Cxf. Arundo Italica major,a| Cam. II. Arundo v»lgaris quae 50
phragmites Diofco. C.B.Arun-do, Trag. Gef.Lon. Harundovallatoria,Dod.gal.Lugd. (quifiguvamhabetDodonsei &alte-ram Matthioli) Thal.Harundophragmites,Dod. Arundo palu-ftris &Canna fepiaria,Tab.Ca-lamus vallatoria , Lob. Cala-mus five arundo alia gracilis,Ccef. III. Arundo fcviptoria 60avftyyixs Di ofc. C. B. Syringiasfiftularia, arundo tertia,Dod.ga!. Filiu/a vel fyringa. Lobel.Canna ffllularis, T ab.
tubive ©-. PAPYRUS.CAP. XCVIII,
DApyrus , qua chartf /itint,nullis non cognita, prsec i-puae in medicina utilitatis adlaxandas
Arundo fcriptoria
n
I. Papyrus Nilotica-