IjO
And. Mattnioli Comm.
Populo-rumcon-fidcrarso,& hiilor.
Nigra.
Lybica.
III. POPULLIS LYBICA.
Theo-phraftusde Popu-lo.
10
POpulustres babetfyecies: alba, nigra,& Ljhicaftve mor.-tana, qu&Gr&cu Ktpu? dicitur. Alba arbcr ejiprocera,crajfo caudice, albicante corttce,ac Uyi.Folia tlit funt vitigi-nea, averfa panc niaxime albicantta laKHgwofafc, Becbiibabx modoy quod a fmilitudine cbamaleucen vocavere Gra-ci,tindeilli nomen,*.tmis. Nigra,procerior,refttorg 3 babeturfoho bederaceo, non tamen ut tn alba dijfetto, fed integro,paululumperambitumfetrato,longo tenuiq 3 appcnfo pedi-culo, apice in acutum definente: cortice eji ctneritio,non te-nui: materia aibaac contumaci ad adium & utenfditim fa-brtcds idonea,pr<efertnn^, ad ajferesparandos. Ljbica in I'o-bemia, 6" in univerfaGermania Jrecjuenttjtima vi/itur, fo-lio eft catcris rotundiore, tenuiore, angulofo,leviterin ambi-tu ferrato, punftv quibufdam albis conjjierfo, longotenuttfepediculoappenfo, continubferefe movente, eti.im fi nuHus tnaerejpirim fentiatur.Caudice eft c^terts breviore, mgriorecfecorttce veftito, & materia tmbecilUore, alba tamen, acte-naci,jructumnullumfert necflores. Albajierihs. Nigraverofiuitumfert racematim uvxjpeciem reprafentantem ,baccisorobtmagmtttdine, inquoplurimaconcluditur lanugo albi- 20cans, qtta, ubimaturuerintbacctx,, tnpapposevolat. Amat u-tratfa nafct tn flummum ripis, infcrobium aggenbus, & ult-ginofstracttbus. Lybica nafcitur tn montium fylvit, & fyl-vejlrtbwlocis. Semenlegitur anteaquamrumpatur. &fic-catur tn umbra.Harum oitimum meminit Tbeopbrafus lib 3.cap. 14.de bijforiaplantarum, ubt ficbabet. Populus alba,nigracfe uniformesbabentur: amba natura erect*,fed excel-fior, Uviortfe nigra: figurafoliorum adf.milu ,& ligni mat e-iies albedtr.e fimtiis vifitur : utranq, ne floren, ttidem ba-bere exifiimant. Kfjwr ( quam qnidam Alpinam, quidain 3°Lj/bicam vertunt) populo albz v.ov. abfihtilis, cum mcgnitu-dme, tiim rero quod xamisalhicantibttsJpargitur:fohobede-rx,fedpartealteraftneangulo,alteraverboblongo, \n'c} 3 an-gulumexeunteacutum: coloreparterefupina,pronaq 3 fermefimih:pediculoprv['.xo, tenuic^annexo, quamobremnone-Plinii recto,fedmflexo, Cortice ajperiori, quampopulw alba,fcabrtori%utpyrusfylvcfiris: bzcTbeopbraflus.Hac omnibuspaf-pjures U-fim nota funt.Lybtca Plinio Itb. 16. cap. 23. minimafoho efl, ac nigemma fungis^ enafcemibus laudatijstma. Albafoliopfuscirca jjicolor,fupernecandicans, inferioreparteviridt.Sedbic Pliniwaperte errorenotatur.quodbaccontraftperne vireat,in-ferne vero albicet, candida efflorefcentelanugine, qux tamen in nigra non vifitur, ut Pliniusexifiimat, cum indifferenteruiquit:Populvrumfoltisgrandtfiimalanugo. Sed&tertioidem errajfe deprebenditur : quippequi fcrrpferiteodemlibrocap.26. populttm nec fructum, necfemenferre, cum tamenfruftumferat, uvarum fpeacm pr<e feferentem, intus alba ta- 40nuginerefertum : atcj 3 etiamfcribat Diofcorides,fetncn ex acetopotum comitialibusprodcjfs. Sedqutdopusefi pluribusfi Phnius feipfum accufat ? fiquidem libro24.cap.8 populum& uvas &femenferrefatetur, iUas utiq. 3 unguentis, bocrero comitialibuspraferens.SedcaveantmyropoU, ne ob td communisufw unguentumpopuleum vocatttm, ex populi u-Ruellii Vls conficiant, ut Ruellius credtdit a Plinio deceptus, & qubd iis adunguenta odorata uteretur antiquitas.Quandoqutdenierratiiin KtcolawMyrepficusnonuvasfcdgermina,vereprimoprodeuntiaadmifict:odorataenimfunt,&ceraginofa,cumtamenunguen- )iH Ut ls p r orfus uvis fit odor. Veritm enimveroananttquitaspopult uras odoratis admtfcuertt, dubitandum faneefl: namIe<». P0£>U " PUnio Ub.y cap.ult.ubi deunguentorum materia egit,ntlaliudefipopuhuva quhn brjon, Latinis muficus vocatus. Ouemetiamprxter cedrtnum,& quernumprntulereadunguenta Diofc. &Gal &mteraliaodoratarecenfuerum. Ouofit, utfacilecredi pojsit, Plmium errore ductum extjlimaffe.mufcum inpopulo nafcentem nihtlab ejufdem uvis differre.cum tn-ntiit: eodem &bryonpertinet uvapopuli alba. Optimacirca Gnidum, & Canam, infitieiitibus, autficcisafperisq, locis.Secundain Lycia cedro.bacille.Sed cum cedrus nullasferat uvas,fedmufcumperquamodoratum,binc Ptiniierror mani- 50fefle deprebenditur. Populus utraq 3 fi-equentifiima nafcitur tn agro Mantuano, ac Terrarienft, non modo in Padi am-Populi u- plifiimifluminis litoribus.fed &per agros, &prata infofjarum aggeribw. ldeocj 3 fabulantur po'eta,ifti Phaetontis ful-vaquid. m j nc fororesfletu mutatas inpopulosarboresjuxtaEridanumamnem, quemPadumvocant,excorticisjncatibusinftarfabila" 1 aurau lacbryma, ele£trum,fivefuccinum fundere, utadbuc viventes lacbrymas ejfundebam, qv.<z noflro temporein orbi-circa fuc- culos, quibus Deiparx virgimfceminafalutationes enumerant, effinguntttr, & vulgaribw & infimis muliercutu monhtucinum. v ice, collogeftantur decorisgratia. Ouare Diofcorides, quipoetarttmfabellis adbiberejidem baud quaquani cenfeb.it , no-luitpro compert&fabulofam fnccini biftoriam afferere,fed dubiam, & fufpenfam tenere. ldeoq 3 inquit: Lacbrymam po-pulorum commemorant, qiu in Padnm amnem deftuat, durari, ac coire infuccinum, quodeleftrum vocant, alii cbryfo-pborum. Ex quofacilepercipipoteft, quod citm Diofcorides altquid de fuccino fuis monumentis mandare decrerijfet, nul- 60lamejuscertamtenensbifloriam,ipfumpopultgeneriutrifcadjunxif.eatamenrattoneid dtjudicans, qubd non alio inbujufce opens loco aptius fuccinum accommodart poffet. Quandoquidem in fabulis naftus cffetpoetas ceci uiffc carmini-bus.fuccinumpovulosfundere:tametf nonignoraret,fuccinumpopulorumgummiejfenequaqti>i»i,fiquidci. huicfabu-U datusejilocus ob fucciniinnumerosglobulos, qui olimflo trajefti ab Eridani accolis collofufjieiidebantiir. Qitippecumpleriq 3 ipforum,prafertim verbfoemin<t,ob nimis bumidum regionis aere , inguU morbos, acftrumas incurrerent.bis exifii-mabant fuccinum adrerfarj. Quod fortaffe non erat ab omni ratione alienum: namq, ciimfacultatem babeatfuccimm_ ftftendiftuxionts,collo etiamgeflatumfiacile inhiberepoterat, ne capitis deftillationes inguttur defluerent Oupftt,utnon1 demirer ,ftetiamGermam inoculorum defluxionibus magno fuccefiu fuccineosglobulosoccipitio adneftant. Reperioinftoria. enaranda Succinibiftoria, auftorescomplures,fedreveraadmodum varios: qutetfigravm ( utbijloricosdecet)bacde
re loquan-