128
And. Matthioli Comm.
Platani tan j adverfantur vejpertilionibus: earuw piluUaddito melle, & iliita, lentigines, veteresfc nigriPMs emendajit. DtpUuGa" " ta "° dijferuit Galenus libr.8.fimplicium Medicamentorum,fic inquiens.Platatm bumidtortsfrigidiorts^ effentis. efl, nonita niulto quam fymmetra.Proindefolia viridia trita & illita,probibent, refolvunt, repri»iunt,&non obfcure phlegmo-nas nafcentes adjuvant: Cortexautem, &pilula magis deficcantem vim obtment, ut tlle quidem in acetococlus ad den-tium adhtbeatur dolores-.piluU vero cum adipead ulcera ambujia. Sunt autem qui corticecombtifio medicamen defic-catorium, & abflerfurium efficiunt, ut cum aqua leprasfanet, perfefe illitum, ob humorem nimium, vctera &fordtdi.Vitandus eflpulvisfoliis arborismfidens, ahoqui ft (pmtu attrahatur, arteriam offendit, valenter dejiccans, & exafie-Nomina. rans, vocein fUdit,ficutfaneetiam vifum &auditum,fiinoculos, autauresinciderit. n\drxy@- ut Gr<scis } itapariterLatinis Platanus appellatur. Arabibus, Dulb: Italis, Platano.Gallis, Plan ,five Plane.
Pktanus nomen habet ab amplitudine,ob late diffufos ramos, amplaque folia, de qua Plato in Phae-drone, Theophrallus, Aelianus, aliique, Platanum vocantes, ut ex recentioribus Cord. Gef. Dodo.Lob.Lac. Caft. Caefai. Lugd. Taber. Platanum Graecamvocabimus addifferentiamGallicae (reli&afenten-tiaCornari, quiTiliamvulgaremPlatanumautumat)quaeobfoliorum formam& nominisfimilitu-dinem, huc quidem referripoffet, quae Acer major dicitur: at quia Aceris in fimpl.med.claffeDiofcori-des,Galenus, JEgineta, Aetius aliiq^ non meminerunt,& viribus cum Platano non convenit, de eo,ejuf-que fpeciebus in univerfali hiftoria.
10
MfA IX.
FRAXINt! S.
C A P. X C 11.
20
Fraxinihiftor. exTheoph.
Plinii la-pfus, fra-xini folia
morrife-ra eife.
FR a x i n u s arbor nota e/l. Cujusfoliorumfuc-cus, &ipfaexvinopota, & illita viperarum idi-bus auxiliantur. Corticiscinisexaqua illituslepraseximit. Ligni ramenta,fcobemque potu perniciemafferretradunt.
FRaxinus arbor efl notifima. Ejus ( ut Theophrafius me-moruprodtditlib.j.cap.ii.) duo repenuntur genera : quo-rutn alteram excelfum procerumq } eji, lignum habens can-didum,ctafivenium, nervatum, mollius, enodius, ac crijpius:alterum humtlius ,mmus auctile,fcabrius, diaius, &flavtus. 30Folia laurinis, Lturi latifolis. fimilia, in acuttus tamen coacia,&ambttuleviterferrata. Ramulustotus,quemfoltumitnumputaveris, quodfimul cunctafoliaferatfingulari pedictdo, &fingulisfoliis conjugatim,veluti per genicttla,penientibus con-fiat: amplointervallo conjugattontbus dijiin ftis, perinde atcfeinforbo. Fertfruciuminfiltquislinguis avicularum fimilem,fubrubrum,&guftufubamariufculoac medicato, minutum,nucofum, qualem amygdaU,guJlufubamarum. Fraxinus ex-calfacit & ficcat, adJiringit,refolvit, abfiergit, attenuat. Tra-didit Plwinsfraxinifoliajumentis morttfera:citteris ruminan- 4,0ttttm innocua: qtu de taxo, nondefraxino Tbeophrafius prodi-dit, inqutens. Si jumenta ( utferunt) taxifolia comederint,emortuntur:fi ruminant 'ta,nihil mcommodt patiuntur. Sednomtnum vicinitate Plinium deceptum ejfe credtderim, namGracis fraxmus , taxus vero stMXxf, & /xlx& appeliatur:undeunumproaltero fimens Plinius, factle ( ut dtximus) inerrorem incidit. Reifidesfuent in bvc Plinium lapfum fuijfe,clara tn.lt alta expenentia, fiquidem taxtfohis, non fraxint,jumenta non runnnantia necantvr.Qttimmbbtcfalutart pr&-flant remediitJH lethdltbus ferpeittium venenis: quibusadeo inimica efifraxinus ,utne matutinas quidern occtdetitefve 50umbrasqtumlibet jpatiofasferpensarboris hujus attingat. Otiapropter expertum proditur, Jifronde ea gyro claudaturignis&ferpens,inignempotius, quam injraxinumfugereferpentem. Mua naturabenigmtas,priusquam hxprodeant,florerefraxinum: nec antecondttasfolta dimtttere. Quo argttmentofretus, non vereor qutn unmquifc^ medics. matcruRoberti fiudiofiu, facile deprcbendet ballucwariproculdubto Robertum Confiantinum, inannotationtbus edttis m Amatbt Lufi-rmhaT'" tuni enarrationesin Diojcoridem, dum contrafententiamnofiram, bocin locoPliniumdefenderenititur. Atquififuamlucina- ipfius ignorantiam & Plmiierrorem cognofcerecupit, alatfuum equum aut afinttm fraxineis frondibus: idfifecertt ,fuiti°. erroris atq 3 iHmu palinoduan recantabit. Qubdfiplura a nobis doceri non dedignabitur ,fciat devoratisa quadrupedi-Fraxinus busfiaximfoliiseacertbfanari, qtutaxttmfuerintdepajia. Humiliorem Traxinum Ornum &orneogloffum vocaverehumilior quidatn, ab ipfiusfruciiisfigura, qu.tlingute imaginem refert, quamobrem avis linguam tllum vocantofjictna. De quo dif-Ornus. ferens Pliniushb. 24.. cap. S. mederi tdjecinoris, & iaterts doloributin vtm tradidit: aquam, quafibtt cuteln, extrahere:corpus obefum levare onere,&ipfum fenfim rtd maciem reducere.ld quoq 3 in recenttorum medicorum ufu efi ad fiimuian-vires*' 1 " venerem Fraxini fpumam, quz a viridi ligno igni expofito manat, additisfucci cyclamini. fciiU, rut&cfe aquaiibuspartib 'asomniLiisfimulparumperfervefaclis,plurimumvaleread furdttatemfctmus. fi inaurem fanant hic liquor calidustnfundtxur,cum fe cubitum receperit tger:atqm ettm fuper affecia aurejacere oportet.Ubi rero v.tranq. aurc furditas oc-cupaverit, in eam fundatur, qu<t minusaffe£tafuerit,&fuper altera jaceat.Fit e viridifraxinilignotejfirattm cocifoperAqua & defcenfum ,d (\ua ftmul&oleu, utexhgnojuniperi: qux quidetnaqux,cumquartaparteaqua violartm purpurearii fa-oleufra- Ciel ilhta,ruborem,&pufiulascumeoerumpentes fanat.Ramorum cortexinaqua decoftusfpienem abfumit ubtplunbusAvis lin diebus ejufdem decottum bibantfplenetici. Semen, quod avis linguam vocant MyropoU datur utiliter potandum m /ate-gua. risdoiore,&adciendmurinam. Venerem idemexcitat, &prafertim, fiunacumpfiactis &nuctbuspineudevore-
tur,ad*