124 And. Matthioli Comm.

*<7( ak , idefi vebemens odore, quodindicat cedriam ejfe vebementer odoratam, nonautemgraviter olere. QuodetimmA»Ximetejlatur Virgilins libro 7-Aeneidos bis verfibus de Girce canetis.

Vroxima Circea raduntur littora terra >

Dives inaccejfosubi folis filia lucos

Afiiduo refonat cantu, tectisfy fuperbis \

Urit odoratam nocturna inlumina cedrum,

Fuchf o Arguto tenues percwrens pecline telas.

pinio de Gumm cedri niemtnit Fucbfius libro illode componendis medicamentis, qtiem pofiremo locupletatum excudit, iti compo-Cedria. fitione antidoti Alitbridatis: procj, eo, quando nonpofit inveniri, lacbrymam abietisfubftttuendam pracipit, ratus uti%

Cedrus eandem utri^ facultatem inejfe. At ego quidem Galenum fecutus malim ladanum fubfittui, donec ab aliis aptiora pro- 1 9VUnii" Ca f erafitur ' 1 tmum meliorijudtciofubfcribendumfit.Efietiam ( ut Pliniusinquitlib. //.cap.ij. )altud cedrt genus, rjuodin Atlante Mauritania monte, quadam inpeculiarifjivaprovenit.Arbor efi ciiprejfofcemwa, etiamnum fjlvefinftmilis,folio, odore, caudice. Hujusexifimatio fumma mer.farum caufa eburneupedtbusfubjectts. Exbujufce arborit materieCedrus menfft du& ( ut idem tnquit Plinius) altera M.Ctceronu.altera Galli Afiinii,qu&fefierttum undeaes venundata funt.Tra-BcThuii ^itur & Rex duas vendidijfe,quarum alteripretitimfefierttttm quindecies, alteripaulo minus.Sunt qut dicant>&idem. re & e quidem, Cedrum hanc d Tbutafive Tbya nibil differre, de qua meminitTheopbrafius Itbro & capriU s. de plant. bijl.Quamobrem Plinium redarguunt, qttodfimul ac de Cedro Atlantica diferuit, illtco caput proprinm de Tbuia fcnpfevt,tanquam de arbore diverfa. Veritm longealiterfe habetfententia nofira: nam dihgenter Plinti lecltonem enucleanttbus,palam apertijTwtefit, Thutaiu Plinio nilahud deftgnare, quam Atlanttcam Cedrum,cum tbific babeat. De menfis tamentacuit Theophrajlus: &aliasnullius ante Cicerontanam vetufitormemonaeji, exquonoviitaapparent. Etenim hac wr- zoba non folum Theophrafium excnfant, quod ejus avo nulU cedrinarum menfjtrnm extiterit nifmorta, fed manifefio funtargumento, haudquaquam tgnorajfe PlintumTbuiam &Cedrum eandetn ejfeplantam, citmpaulofuperittsCtceronta-nam menfam ex Atlantica ceiko ajferuerttfuijfe paratam: Adde qttodin anttquis Pltmanis codtctbusThuia caput a Man-ritana Cedrofeparatum nonfit,quod manifefie argutt Plinium adbttc Cedrt ittius bijloriam frofequi de Thutu agentem,quem.tdmoium & ipfa verba clanfime indicant, qua in antiquis codicibm tta habent: nota etiam Homerofuit, Troge-te vecatur,abalhs Tbj.i. ldeft, eadem Cedrusnota etiamfuit Homero, quam altiTrogetem, altiTbjam appellant. \deoq 3perperam egerunt, qui in Frobenianaeditione Thtiu fiveThjacaputab Atlantua Cedro ilvtferunt,baud relte PIt-Angml- nutm intelligentes:acprater idlettionem ejtis corruperunt,ubifeemendaffecrediderant. Cateritm Angtullarm de Sabmxtatiir ci'r- a S ens > eam 1 Ul£ Cuprefimam exprimit faciemfoliorp.m tantumfimilitudine, Thuiam nulla dubitatione ejje cenfet. Atquia Thuia. citm deinde Tbuiam nihilab Atlantica cedro dtfferre exifiimet,fequitur, ttt velit nibil a Cedro hac differreSabtnam. Sed j »credam neego AngutllartoSabtnam hanc ejfe Cedrum Atlanttcam, vel Tbuiam f Mintmeomnium, quodhacnufquamgentiumprovemant nifiin Cjrenaica regione,apud Ammonis delubruw: &inea Atlantisparte ■, ubi Ancborariustnonsbabetur,Pltniiadufy temporaexbauftus, quodifc caudice & odore,quinetiamjruclu nttUam babeat Sabina cum Cti-preffo cognationem.Dt Cttris autem,qidbus aurea totiusferh Italia viridaria exornantur, tam tn Tjrrbeni, quam Bena-ci littoribus, m fequentibus, & capite de malis, ubi ipforum mentionemfacit Diofcorides, adjuvante Deo,plura dabunturiCedreas fiquidem arborilla ab bac, de qua nttnc agitur,plurimitm differt.Cedri meminit Galenus hbri 7-fimplicium medicamen-Galeno. torum verbis. CedrusJpecte cluplex efi, alterafruticofajuniperis adfimilis, altera arbor non exigua. Utra% efi caltda,ficcafetemperaturatertii qttodammodo ordinis, fecundum utruwfe. CateriimCedrea ( vocatur tta cedrioleum ) quar-tum etiam ordimm videtur attingere: abunde caltdafimttl,& tenuium parttttm. Molles itacfe carnes prompte cttrac^doloremputrefacit.ficut alia omnta, quacitm ejufdemfint in calfaciendo ordmis,adjunctam ettam habentfubftantia te- 40tiuitatem: at in durisplufculo tempore, & vix operatur. Pcrro talia omnia medtcamenta feptica vocantur, & fepta:fedinterfefe majoris, minorisc^ratione difiident. Efi autem in hocgenere medicamentorum ex primo, & infirmtpmo orcittiecedrea : plera<j 3 enim eorum admodum funt efficacia. Talia itafe & mortuorum corporum carr.es corrumpunt: at cedreaexiccat,fitnulcj 3 j corruptione tuetur corpora demortua, utpote bumiditates eorttm fttperjluas depafcens, csteritm filidacorpora baudattingens. Atin viventibus calor ipfe,qui in corporibus efi,cedre£ vires adaugens,caufa efficitur,ut tensraabea carnes deurantur. Nec mirum videri debet,fi citm tantapolleatpotentia,lendes,pedtculos,&tineas,&in auribus na-tos vermes interficere valeat, tumfqetum appofita viventem quidem interimat, mortuum aittetn ejiciat ,ficut fane etiamin coitufemen, pudendo circumlita, proinde conceptum impediens efl tnedicamentum,fific utarts, nullifecundum, aliafomulta ejufmodiparticulatim efficit. Itafc argumentum eji, ipfum valenter excalfacere, ftcutubi dentium foramwibusinfitllatur: fiquidem dolores eontm mitigat, fed & ipfos conjringit.Extemut quotfe oculorum cicatrices, & viftis bebetu jodiniab bumorum crafiitudine orta medetur. Porroquod ejus ejlpinguifinium, & ad unguem oleofvn, q<<odfufpeafsfu-pra eam dum coquitur, lanisexcipitur, accolltgitur, tota cedrea ter.uius quidem eflfed minus acre,quanqua;n tion rninutexcalfaciens.Eandem quippe rationem babet adidqttod reliquum eficedrex, crafiius tUud videlicet, quam o/eim ad a-murcam: proindeillud utpote crafiius, mordax efi, & majore apenendtfacultate praditum.ltafc ulcera irritat.phlegmo-nemcfe illis excitat, Porro oleoft illa cedrea adeo clementibus efi vinbus, ut ettam plebeii experientia docli vulnera ovibusoccafione tondendi aforficefatta, illa illita fanent, ficut etiam pice bumtda. Utuntur autem ea & ad ovium fcabietn, &Cedride» rianos, Gract ti%'nuvxs vocant. Porro cedrides (nam ttafruttum cedri nuncupart) moderatiores ytres obttnent, adeo utCedri comedt quoc^pofiint: attamenfiliberalius iis utare, capiti dolorem inferent, ardoremcf ac morfutn in ventre percipies.

Nomina. Oux. arbor GrtecisniJlf©-, Latinisitem Cedrus nominatur: Arabibus, Serbin: ltalis, Cedro. Ejus autem Itqttor ut

Grxce m Jlftx, tta etiam Latine Cedria dicitur: Arabicc, Kitran.five Alkttran: Italice, Cedria. Cedrtts pbcvnicea Gracis ^c£0itic/lg&: italis, Cedro niinore. Cedrtts Ljcia, Gracis KiJlg©- m: italis Cedro Ljcio.

"t Htc lectorem admoniium volumusMa defuligine Cedri verba,nonlegi inGracistum vulgatis,tum etiam antiquisomnibus codicibtts quos legimus. Oture citm nec^ a Marcello vertantur, qui plura exemplaria Graca babuijfefatetur, eapotius addititia, quam legitima cenfenda videntur.

Cedrus majoreft & minor:minor altera Junipero, altera Sabinae fimilis 5 feu Phoenicia & Lycia.I.Cedrusmajor, cui competitnomen in Geoponicis, cujusconifurfum (licethocfigura 11011

exprimat^fpe&atjquod huic ut & Abieti peculiare eft.Cedrus in Syria ,Theophrafto lib. j.cap.p. Cedte-late,Plinii.Cedrus major,Bellon. Caft.Cedrus arbor conifera ,Gef.hor.Cedrus major conifera,Dod.Ce-drusLibini 8c Paleftinae praecelfajLob .Cedrusphcenicia ; Lugd,Cedrus 3 Csefal.& Taber, IJ.Cedrus mi»^ ' * no£