In lib. primum Diofcoridis.
101
ait,litteda fidf.ac eidem omnesattribuittum vires, tum notas,tum qualitates, quas Tbeophrajluspino reddidit. Quarechn Ruellius eumJibifamihartjsimum ab bujufeemodi lapfu vindicare vellet, non rnirum, inqnit, quod in boc Plinius t-quivocationefit ufus,quando &perpetuafronde perinde acpinus, fit larix,& fitus idem in monttlus, eademifefacies, mi-nime animadvertens,quam magno ipfe quofofuerit errore implicitus, quemadmodum & recentiorum alii. Quandoqui- er "p r La-dem pro certo attejiaripojfumjaricem me vidiffe nunquam (etfi cententu laricum fylvas viderim) cui per hjemeni folia ricemnon deciderent,&qute tantam contraheret cumpino cognationem, quantam Ruellius tradidit. ltaqueut vera ejus quoifo perpetu»promulgttur hifioriajhic ea delaricedijferemus,qu<z & vidimus,& experientia comprobavimus.L ,AK i x igitttrarbor esleximiaproceritatis,materie <zterna,corticeperquam craffo(non autem Uviori,qubn picea, ut Adamus Lonicerusfcribit ) Laric itm rtmas undifc dehtfcente, intusc^ rubente: ramosgradatim circa Jlipitens totum enuttens, adnatis compluribus falicis biftori*.
10 more lentu,colore luteo,odore non tnjucundo: foliisgregatur circum ramulosprodeuntibus , denfis, oblongis, mollibus, co~?nofis,pineis angufiioribus,minime aculeatis,qu£ adventate byemepalltda ejfefta ad caudicis radices decidunt,ibi<fc mar-cefcuntnta utfolalarixinterc&terasrefinamfundentesarbores,(pretaomnialgorisimmanitate, nudaperbyememvitatranfigat.Novella cuprejfumprorfum ,s.mulatur,nonautempiceam,ut Ruellioplacet.Ejusconi (quanquamcrediditPli- p|; oi j ainius laricemfierilem ejfe) cuprefinis admodum fimilesfunt,moUiores tamen.ne^tngratumefflantodorem.Veruntamen ror vole-VII. LARIX floreslongi odoratiores fant, quivere emergenteseramufcu- tis larI ^
lorum cacumtnibus, arborem univerfam mirum in modumcondecorant, quippe cum inpurpura ardenter rubefcant, co-mantibnscfe foliolis, miro qttodam natur<e arttficw anneclnn-tur, non parum viatorum oculos remorantur. Ltgni mate-ries durifiima, prafertim^ rubefcens&in caud/cis meditullioftta:eaq. } propter in adtficiis ommbus extruendis, cateras longepracellit. Vanum profectb esl credere, (ut Plinius ,Vitruvius, Vana Vi-& recentiorum plerify perbibent) quodnec flagretlarix ,nec truvii. Sc.in carbones vertatur,fedveluticalcariumfaxuminfornace dcexuratur. Quin etiam ii proculdubio falluntur, qui horum qu 6d noautboritate freti, Laricem noftram legitimam baud effe con- tiagret,tendunt, qubd eam tam factle accendi cernant. Stqtttdem °P m10 'curn omnium tam antiquorum, quam recentiorum fcripto-rum confenfu, prafertimcfe ipfius Plinii, ac Vitruvii, Larixpraptnguem, & copiofam refinam fundat, qu<z perinde ac bi-tumen igne admota, quhn celerrtme accendttur, ignari fanebominis esl, credere Laricis refinofum, & pinguifiimum li- Lapide»gnumignem refpuere, quum lapides ipfi, quipropriafuana- qui acce-turaflammis accendi nequeunt, ubi tamen bitumine redun- duQtur * •dent, perinde ac Itgna exuruntur, editis contmuo flammis,quoufcfevertanturincineres. Quodfactle teftabuntur Tlan-dri, Brabantti, & alii Aqutlonares gentes, qthtoblignorumpenuriam bifce tantum laptdibus fuos fovent ignes. Si verbplura contra borum fententiam quijjnam audire cupiat, le-gat fecuniam epifiolam nofiram ad Clarifiimum MedicumVljffem Aldrovandmn. lbi enim plura reperiet authorunitejhmonia, qua nulla dubttatione affirmant, noflratem &•antiquorum laricem eandem ejfe plantam. Male quidemcurn fornacibus ageretur, inquibus fitferrum in Tridentinistnontibus, & tn ea prafertim valle Ananiis contermina,qitam Solis nuncupant, acaliismultis Camonic£, &Eliotropix. vallisfornacibus, in Brixienfiagro,fi larigno carbone ca-rerent,cujus inibi maxima confiagratur copia. Namfo f ut referunt in bac arteperiti) nulio alio carbone in fornacem in-dito,rudeferri metalium tam celeriter colliquefcit,quam lariceo: quin & Itgnum ejut ftccum,ciim abundefit refinofum,impetu flagratperquam vehementi. Quamobrem inTridentinis montibus laricinis tantiim lignisfurnos incendunt, tameos,qutbuspanit coquitur,quam quibushypocaufia calefiunt.C&terum feleclijstmum Agaricum inlariceprovenit: namtfe A _ ar ; -ipfe quidem fapius in Ananienfibus tnonttbuspretftantifiimum agaricum parva quadam fecuri alaricibus ccmpluribus larici in-^ dejeci,emiq 3 fs,pm <t b bis, quirefinas colligunt.Nafcitur etiam agaricum (utprodit Plinius) in Gallia, non in larice dun- nafcens.taxat,fedmaliisarboribus,pr<efertimglandtferis. Diofcortdes, jicuti &Galenus, nonfatiscompertumhabet, anAgari-cumfungusfit,autradix,licetafferat in cedrogigni. Brajavolus agaricum Comachiitniltcibminveniffefatetur,necnonperGalliam equitans,id vidijfe ait quercuum caudictbusinhtrere. Enimverb ipfein tota Hetruria, in altis^ quamplu- quercu-rtmisltalialocisjenitfetn multisGermani<t,,CarnioU,Dalmati£fcprovinciis, ubi fylv<e quercubus,cerris,tltcibus,fuberi- *> us A g*-bustjj referta conlpiciuntur, nonfoliim nunquam vidi,fed ne quidem audivi in his agaricumprovenire: tametfi tllis inha- ",' um VI "rere viderintfungos aliosplwimos lignea materie concretos,duros, ac nigros: quibus ubiife pafiimfomitesfiunt ad fufcipi- Fu'n gi i«endttm ignem,cutn efiltce chalybe excutitur: quinetiam iis ignitis ad macbinttlas exonerandas venatores frequentifiime gniarii.utuntur.Ad h<ec qitamvisin Tridentinis montibuspufertim^ Ananienfibus,prxter Abietes,pinos,larices,&piceas, innu-merabiles adfint quercus, in nulla tamen agaricum,pr<£terquam in larice,nafcitur.Porrb ex larice etiamnum prafiantif-fima illa refina manat, qu<e falso officinis terebintbina vocatur, citm terebintbina ex terebinthoproveniat. Verum cutn ReC 15 »mercatoresprateritojam £V0terebtntbinam adnosminimeafferrent,obid%larigna ejus loco uterenturtum medici,tummyropoU,factlefactum esl,utlarignaex ufufibiterebintbin£nomen vendicaverit.Et quodlarignaterebinthina nomen cinistere-& locttm anteapajsim occupaverit,ut etiam hodiein officinis ejufdem, fi defit, vicem fuppleat, omnibus notifiimum ar- bjnthinahifror.Attamen Fucbfitts vir alioqui doftifiimus, in libro, quem fecundo edidit decompofitkne medicamentorumjcribitpharmacopceos legitimt. terebintbinm viceabietinamfupponere. Qua in re apertefaUitur,qubd omnes(ut dixi)pro tere- error c!r-bintbina larigna ufurpent. Atqui Galeni tempore liquidapicea terebintbin£ loco vendebatur,ut ipfe libro tertio de com- ca tere-pofit.meduam.pergenera menwiteprodiditfic inquiens. Ex harumgenere ett & larigna vocata, pradiclisplanehumi-
l 3 im: