Druckschrift 
Petri Andreae Matthioli Medici Caesarei et Ferdinandi Archiducis Austriae, opera quae extant omnia
Entstehung
Seite
88
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

88 And. Matthioli Comm

cipientm vculorum fujfujtonem fuljbtntia tenuem: five autem in emplajlrum,five in ceratum,five in aliquod digtreniwiedicameutum.quodextrinfecus impomtur.hujufmodi myrrbaminjicias, vimipfius augebis: at intra corpusajfumftumletbale esi medicamentum. 11 u igftur fufius dicta funt, tum quod orationts fertes ita expojiularet, tum etiam quia lixcfpeculari non estmutile-.bactenus Galenus.Adbtbendaitacfe diligentia estjje & nos Mjrrbam quandocj 3 opocalpafo adul-Brafavoli teratam emamus. Ad bac Braftvelo Ferrarienft animwmchnare videtur, ut exifhmet Myrrbam ofjictnis vulgartm,opimo bdellium effe.Cui baudquaquam affentiendiimputaverim: fiquidem myrrba luc pellucensadeo non esl.nec taunnoglu-u!volen- ttno utbdellium effe tradidit Diofcorides. Et licet qu&dam noflratit myrrbairujla qtuydoqne translucida repe-tis Myr- riantur,funttamenpotmhttc(utdittumett)gummiadulteria,quammyrrbayelbdelliummempegtifiumalefcmmde-tegitur. Praterea bdeUium incenfum (Diofc oridis teftimonio) odorem unguibus odoratisfimilem fpirat, quod in nojirattBdelliQ. m J rr ka nunquamjactopericulojum confecutus. Hmc etiam atiaacceait ratto, qu& magis ac magis Urafivoh atumum i<simmutare poterit-.quod fctltcet bdellium diu digitis duclum y traclatiimq 3 facilelentefcat,&conjiaftum piugue jpectetur:myrrba vero,qua offtctms venditur^dtgitorum attritu conteritur, &fifrangaturperquam arida fefe ojfert. C'Merian ttn-probavit Dsofcorides, om niu ai/J Myrrbajpecierum deterrimam judieavit, quzftliqutbus minxa, aliis aminnea vocatur:quam cum Galenusprobaverit hbroprtmode antidotis,omnibusc/ 3 Troglodyticispratulerit, fatlum ett, ut exifiimaverintquidam, in boc loco Diofcoridis eodicimendam fubeffe. Sed ciim in Diofcoride Grxco legatur aminnea, (j in Galeno mi-Myrrhx tua.egopotiuscrediderim,eos nonidem myrrbxgenusintetlextffe. Pliniuslib.12. cap.ij. myrrbxarborisfaciem diligenterhiit. ex exprejsityhis verbis. Myrrbam in iifdem fylvis, ubi & tbus,permiftam arborem nafci tradidere aliqui: pluresfeparatnn,quippemultisinlocis Arabugignitur.Convebitur&exfylvislaudata,petuntq^eametiam aTroglodytis Sabicitranfitumaris. Sativa quoqueprovenit multhm fylvsfiriprdata. Gaudct rafiris, & ablaqueattonilms: meiior radtce reji tgera-ta.Arbori altitudo ad quinque cubita, necfinefbina, caudice duro, & mtorto, crajitore qnam tburis, & ab rad/ce etiatn, 2 oquamaltquafuiparte:corttceml&vemfimtlema^ unedoni -.fcabrum aln(pinofumq. j dtxcre:fcl:tm oltva, renimcrijl>iits,& aculeatum: juba olufatri. Aliqui fimtlem junipero,fcabriorem tantitm,Jpinisjfe horridam,folio rotundiore, fed ftporejuniperi. Necnonfuerequietburis arbore utrumc^ nafci mentirentur. Inetduntur bis & ipfctburis modo, itflemcfe tem-ponbus, fed a radiee ufq, ad ramos, qui valent. Sudant autemjpontipriufquam incidantur, ftacten dtctam, cui ntillaprit.fertur.Ab bac fativa,&in fylveftri quoque mehor aftiva. Non dant ex mfrrba portiones Deo, quontam & apud altosnafc itur. Et fequenti capite inquit. Adulteratur myrrha lentifciglebis,&gummi-.item cucumerisfuco aniaritudinis cau-faftcut ponderts argentiJpuma.Reltqua vitia deprehenduntur fapore gttmmi dente lentefcentis. Factllime autem adulte-ratur lndica myrrba,quailti de qttadam fptna colligitur.Hocfolumpejus India ajfert, faciii diftinctione, tanto deteriorestibac Plmias. Quojit, utfacite credtderim noftri ufus myrrham Indicam ejfe: namque per mare rubrum,& tnde per Ca-tovanas (ut dicunt) Alexandriamimportatur.Myrrha quoquehiftonam non injucundefcrtpfit Tbeophrafiuslib.q. ca .4. 3®deplantarum bifieriajictnqutens. Gignitur tbits & myrrba regione Arabum media circa Saba, & Adramytta, & Citi-bana,& Mamah: &exeunttburis, myrrbacj, arbores aliaftpermontem,alia m pede montts cultttrts propriis: quamob-Myrrbac rem ali<tcoluntur,aliavitam agunt mcultA. Montem tftumpr,taltum ajjirmant,& ntngt folitum: amnes quo^deeo tnTh CX ; ptanajluere.Myrrhs, arborem tbure altitudine minoremjruticofioremtfc narrant: caudiceduro, contortocj s juxta terram1 ' crafiioricfe fura hominis,cortice Uvi adrachm&fmiti. Alit vero,qui fe vidtjfe affirmant,demagnitudinefere confentiunt:neutram earum arborum magnam referunt, & minorem myrrha humiliprtmcfe. Sed thuris fotium laurinum , Uveq 3 :myrrbicaculeatum, non Uve, utmeofimile,crtjpum tamen,extremofpina borridulutn, ilignei modo. lidem ea navigatio-ne,qua ex finu beroum vebementer egrejfos fefe aquarn in monte quafijfe dixere, atq 3 ita vidijfe bas arbores, & teitionemnotaffe boc modo ambarttm: & caudices, & ramos tncifos quidem, fed atios veluti fecuri percujfos videri, alios tenuwresincifuras babere: & lachrymam aliam decidere, aliam arbori inbarere: nonnufquam etiam fubjectas tegetes ex palmis 40contextas,alibifolum tantummodo circumpavimentatum. Montem autem univerfum Sabxis divifum dtxere: bos emmloci illius domiuos ejfe, juftitiafy mutua degere, quamobrem nullumfuas arbores cuftodire: unde & thusjnyrrbamfo fefelargcadnavesfolitudmedeportaffenarrarunt. lltudquoque feaudtvtffedixere,myrrbam,thuscj 3 collectumundiqueadSolisdelubrum convebi-.quodSabaoritm e/Jefanctijiimtun inter omr.ia regionisillius, cujlodesf Arabes armatos habtre,quibusftngulosfuum tbttsacervatum, &niyrrbam eodem modorelinquere,pofita fuperacervum tabeila, literisftgmji-cantenumerum menfurarum, &pretium, quodprofitigulis nienfuruponendum fti:mccatores verb,qui venerint, tabel-lccsadvertere,ejufcf 3 qttod placuerit, acta menfurapretium in eoclemponereloco, uudemerces acceperint: facerdotem de-inde venire,partey 3 tertiapretti D:o accepta,reltquumibidem relinquere: tcif fervaritutifiimi dominis, donecacceptcivenerint. Alii myrrhx arborem terebintbofimikm reddtderefecl fcabriorcm,fpinofioremq 3 : foltttm p.tulu rotundius,gu-ftatuproximum terebintho-.earum quocfc veteresprxjlatitiores baberi.Nafci vero banc, & thus in eodcm locoterrafuhar- 50gitia,&fabulofa: & aquasfontefiuentes raras admodum comperiri. Hxc ergo tllis repugnant,videlicet ningt, & imbri-Ittsperlui, &amnibuslocum itlum exbitarari. Sed hi quidem altera quoque longe majore tgnoramialaborarunt: tbttsenim & myrrham nafci ex eaclem arboreputaverunt. Oujttnobrem verifimilius ipft narrarunt, quos ex heroum opptdoprofeclos naviretultntus.Myrrha aliudjhllatitium,aUudfciitium conftat. Probatur meliorguftu ejuff norma concoto-Myrrhx rem accipiunt: bacteuas Tbeopbraftus. Myrrha drachma ex vino Cretico caiidopota, hora una ante paroxyfmum daturvires in utiliter quartanarhi, fedfitdare eos in tecloftatim oportet,tribus replicatis potionibus,tn ipfts accefiionibus. Hoc medica*k' t>r " mentoegoipfecuratus fum. Valet quo ;,adidemin Catapotiis cumTheriaca confermatis, magnittidineciceris. Horumfiunum quotidie voretur, hora una. anteparoxyfnum, quartanarti benehabebunt. Myrrbaponitarin Antidotis, qu<e adOl. Myr- venena, venenoforum ammalium iclus.&adverfuspeftilentiam parantur.Fit quoque e Myrrhaolettm, quod ita paratUKrhx. Decoquunturovagallinarum, quoufquedura ftant, deinde fecantur fecunditm longttudtneminditaspartes &quales, & 60Fucus ex exemptis vitellis, replentur M 1 rrh.zputvere, conduutur j 3 tn humido loco, donec Myrrba liquefcatin olctim. liujus viresMyn. ad ^ un[ a( j to n en( las vulnetum cicatrices,& faciem erugandam, ubifrequenteritlinatur. Caterhn alio quoque myrriu fu-ru 8 a5 - comu n eres nonnulLefaciem abfque rugis prafervant.Admoventigniferream novampateBam, qtioujq 3 candefcat,dcindevinodbo cumimpetu ore projecto,pateliaipfam reftinguunt,mox capitelinteoamplocoiiteilo, vaporemfacie excipiurtt,fubittdi iti eandem patella rurfus igne candentem Myrrba contritaprojtciunt,codemq 3 hntcolo conteila fumu recipiunt,demum tpfomer linteofactemcontegunt. & dormitum fe conferunt. Fit ejufmodi fuco,fingulis oclo diebus parato ,ut e&perpetuo erugata,juventutem etiam jam fenefcentes mentiantur. Myrrhs. meminitGal.lib. 8. ftmpliciitm medicani. ubivi'rl"cx ' ta f riptum reliquit.Myrrbafecundi ordinis eft tum excalfacientium,tum deficcantium. ltag 3 eapttum vulneribus ilitta.&aleno. gtutmareeapotesl, Inest &amaritas nonpauca, per quam feetum, &lumbricostum enecat,tum ejicit: adeft hhuet