In lib. primum Diofcoridis. 83
mynhamrefcrt.Calfacit,fomnumallicit:quareperfspephreneticisfubuenitperfufum,autnaribusad.-
motum 5 aut illitum:pus movet,ulcera purgat:contra vulvs duritias,atq;pr3ecluliones 3 & ulcera qua? ca-coethe vocantur,prodeft cum croco, cera,medulla, duplicatoolei pondere: concoquit enim,emollit,hu-me£l;at,6cpermulcet,ad oculorum glaucitates ex aqua illinitur:huic autem propoi tione refpondent bu-tyhnum,onychinum,& ftyracinum: quae etfi nominibus diftant,viribus,&; compofitione cognata funt.
CYPRINUM. CAP. LIIII.
OLeiomphacinielotiparsuna, aquaecceleftistantundcm cumfemifle , cujusunaparte oleum dilui-tur, altera adjiciendis odoramentis admifcetur. Dein aflumptis afpalathi librisquinque & fcmiile,calamilibris fex & femifle, mirrha; libra una, cardamomi libristribus & dodrante, olei librisno-vem, & unciis quinq - , afpalathus tufus, & aqua aifufus decoquitur in oleo, donec confervefcat: myrrh*autem vino vetereodoriferofubafta, contufusq jfimulcalamus, digerentur in offulas, quseexemptoafpalatho immittuntur,8c ubi efferbuerint,fublato aheno oleum percolatur.Cardamomum tufum reli-qua aqua afperfum infunditur, fpatha agitatur, nulla, dum refrixerit, interpellatione. Poft hcec colatooieo in viginti ofto libras olei, floris liguftri, quod cyprum vocant, fex & quadiaginta libra cum befleinftillantur, qus fufficientermadefad:£eperfportulamexprimuntur. Quod fi copiofius defideretur,idem recentiumflorumpondusinjeftumfimilimodo prematur:&iterumauttertio,fiquisvelit,made-facere poterit, &itareddeturcfficacius. Eligi oportet bonum, quod cumodorisfuavitatenaresferiat:2 0 aliqui cinnamomumaddunt. Calfacit, emollit: ora venarumadaperit: vulvae, nervorumo; vitiiscon-venit, pleuriticis, fraccisq;, perie, vel cerato immiftum :malagmatis imponi foiet, quae opifthotonicis,angina hborantibus, iniiammationiq; inguinum opitulantur: item 111 acopa adiicitur.
if«w. IRINUM. CAP. LV.
C Pathae quam minutiffime contufse fex libras cum befle, in tribus & feptuaginta libris & quincunce^ olei, a:reo vafe, additis decem aquse heminis incoquito, quoad odorem acceperit: poftea m capulammelle oblitain colato: exeoaromatibusimbutooleo, irinumprimotempcratur, irideexoleo infpif-fato macerata,ut lcripfimus. Sed alia eft componendi ratio. In olei feptuaginta hbris & quincunce ,xy-lobalfami (ut diftum eft) contufi libras quinq-, & fextantem excoquito: poftea detraclo xylobalfamo,tuli odorati calami novem libras & fextantem adjicito, & myrrhas glebam vetere vino odorato perfu-fam, &inoleiitaodoribusimbutiquatuordecimIibris, totidemtufEiridis, binisdiebus acno&ibusmadefacito ftrenue,& vehementer diftringito. Quod fi vis validius fieri,par pondus iterum ac tertio fi-militer maceratum exprimito. Longe optimum eft, quod folam irim olet, quale illud eft, quod in PergaPamphiliae^&Elide Achajae componitur. Vim habet calfactoriam,atq; emollientem, cruftas adimit,for-dida ulcera & putrida purgat: confert fceminis vulvae caufariis: item inflammationibus ejufdem, atquepraecIufionibus :partus ejicit, hsmorrhoidas recludit: contraauriumfonitusexaCeto, ruta, &amarisamygdalis, prodeft: diuturnisdeftillationibus, naribusillitum, &contragraveolentiaearumulcera,quasozaenas vocant,auxiliatur: alvumpurgat cyathusepotus: facitadileicruciatus: urinammovet:Q difficiIesvomitionesadiuvat ,perun£liseo digitis&immiflis, vel iis, quaead vomitumciendum indun-tur: anginaeetiam illinitur, aut ex aqua mulfa gargarizatur: item contra arteriae fcabritiam: daturetiam iis,quicicutam,coriandrum, autvenenafungorum hauferunt.
QUanquam Irinipraparatio (cjlenimpcr fe clara fatis) non magis, quant Crocini, &Liguftrini explanari expofiu- Ir/ni c6_"lat-iUud tamen(tlentio minimeprAtereundnm vtdetur. quod uon Iridisflorcs,fedradices, cum I m odorefragrent,illi fideracio,vero male oleant, inbocolei jfijfamentompom debent. Quodetfi Oiofcorides non explicaverit, cum tamen unguentaedorum jucundttatecommendentur, de Iridis radice, non de floribus intellexijje Diofcondem exiftimaudum: qutppe qua&fuaviteroleant, &adunguentorumjpijfameutafloribusprijlantiores babeantur.
<(3 r\<im,yep. GLEUCINUM. CAP. LVI.
Leucinum abfolute conftat omphacino oleo, junco odorato, calamo, Celtica nardo, fpatha, afpala-^^tVu>,fertulacampana,cofto,&mufto:circundatisinterim vinaceis vafi, quodaromata, vinum, &o-leumconceperat. Tricenis diebus bis in die movetur, pofteaexpreifumoleumreconditur. Calfacit,emoliit, remittit: horroribus, 5c nervorum vulvaeque vitiis auxihatur : omni acopo juvantius, quippequod emolliat.
\/f In>m *tjuidem mirari licet, qtted Gleuciniparandirationem fmp'icevi appellaverit Diofcorides. Siquidem alta ha- Gleucini*-bentur ungncntorum compofitiones, qua multo plunbus fimpliabus conflant odoramentu, ficuti Columella libr. con(lde "cap. 1. apertc tndicat C&teritm non potejl Gleitcinutn ft , cdc admijla [implicia confiderentur ) non rehe-
XIII
rauo.
menter excalfacere: tametft Pltnius itbr. x x m.cap. iv.idrum adftrtno<■re.ttm refngerure fcrtpfent. Quod evidenti ar-gumentoeji, aut Pliniigleucinum,five mufteum, ab hocDiofcoridis, & ColutnelU diverfum ejfe, aut Pltnium non exacieillmtemperamentumperpendrlfe. Verum citm islib. xv cap. vtt.fa At -<ileucino muftum incoqut in vaporelento ncnutalia admoto igne,fedctrcundatis vinaceisper f calentibus, videtur nottparum cum Dtofcortde convenne.Quamobrem pi, n ;,-crediderim potius Pliniutn, citm dixitgleucinutn rejrigerare. lapfum fu 'jfe. quam fecus. Nam etji oleum ompbacinum, pfm.cutn quomufleum conficitur. tantum ( utGalenus mqutt ^frtgiditatis, lv .tantum adftrtciionishabeat:cuifi tamen fit alia-runi qualitatum fufcepttvum , fteriqutdem non poteft qutnadn:iftisca'idts odoramemis, putacypero, calamo odorato,Celticanardo, ialtjlorum operimento ajjtalatho, meliloto, & cofto wddecalidum evadat. Quippeeadem rationeaqua,cumfrigtdaadmodumftt, temperamentumpermutat ( ut Galenus aifc- • r. & expertmentocomprobatur ) ciim calida inea materantur mtdtcamenta: quandoqmdm & ipfafacilt altas reapt, qualttates.
A 'tMgtL