Druckschrift 
Petri Andreae Matthioli Medici Caesarei et Ferdinandi Archiducis Austriae, opera quae extant omnia
Entstehung
Seite
76
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

76 And. Matthioli Comm.

dat. EOfomagittCum addiderit Diofcorides, non modoeUomeli perfe ex arbore manare, fed & fattitium haberi, tufis,exprefliffc arborts furculis.

Klnmv ehxtov, CICINUM OLEUM. CAP. XXXIII.

Clcinum oleum hoc modo temperatur. Maturi ricini, qua voles quantitate,torrido fole flaccefcunt,& aliorum more cratibus inftrati tantilper infolantur, dum veftiens cortex fraftus decidat. Carocolligitur,& conjefta in piiam diligenter tunditur: poftea in lebetem ftanno illitum,qui aqxiam habeat,demittitur, fubjedoque igni fervefcunt: & ubi infitum prorfus humorem reddiderunt,fubJato ab ignivafe, innatansoleumconchatollitur, &reconditur. Sed in viigypto,ubilargior increbuit ufus, longe 10fecus fieri folet: nam repurgatos ricinos molae mandant, & accurate mollitos per fportulam torculo ex-primunt. Tum quidem ematuruerunt ricini, cum continentibus orbiculis exuuntur. Cicinum oleumad pforas,& ulcera capitis manantia valet: prodeft fedis inflammationibus, vulvis converfis,atque prae-clufis : itemindecoriscicatricibus, &auiiumdoloribus : emplaftra efficaciora reddit additum: potuaquam alvo extrahit: ventris animalia pellit.

Ricini T? Icinumjive Cictnum oleum, Cberva oleum officinis dicitur, quamvit ri-.rioris fit ufus. N amtfc femen plants,quamolei con- *^Diofcorides ricinum appellat, Arabum ejfecbervam, nemo efiqut ignoret: quod etiam Serapiopentadacijlum rocat,fideratio. ut diffuftus fuo loco libro quarto exphcabitur. Ctcterum ricitm ammalcuium efcfvetiun:, livtdum, & fangiune plenuni,amma! US ^ 110 ^ Zecca vocatur,fuibus, cantLus, capellis, idgemtsanimalihttsinfeJitJsimum.Cuicumbocfemenforma, & co- 2 0culum. l° re fitquamJimillimum,idcirco Rictninomenfibi comparavit. Meminithujus oleietiam Mefues, qui prater vtres et aDiofcoride redditas, addtdtt, id valide crajfas coercere inflationes. Pro/nde ventnctdi, laterum, coltcy, dulot tbusprodeffeillitum, potum, & infufum. Similiferemodo conficitur oleum eftmtne ebttli repurgato, adquofuts doloresmittgandosOl.efc- efficacifiimum,quodadremmedicamornandam &locupletandam nuncedaminpublicum,licet diu tnter arcana meabulT E " primumbabuerim. Semenfiuttcisficcatuminpilaligneopilotunditur inoffas,ac\uacalida adjeitaper nottem mace-ratur, & tandem in lebetem oris latiflannoinducium,pofttum levi igne coquitur leniter movendo: at ubi aftduofervoreiclu ',, agitatum rejpumat, &fubflrato ignerefrixtt, innatansoleum concba excipitur,&prorjus oleum reddtderit, quodnulla alta rattone, nullove arttficio acquiripoteji.ldfo oletun ob virorem, a me Smaragdtnum appellatum, quod baclenustbejauri lococonttnui, neq 3 cuiquam aperirevolut, pio tn omnes medtcuuJhtdtofos anttnojam cfjluereftno, bortantePbedrone Rbodocbeo, quem obmorurn, vittcfy probitatem, tnjignidoctnna, ac ntulturttm rerum expertentta condttam , 30dtligo maxime, durn apudSerenifitmas D.D. Magdalenam & Helenam,natas Ungaria, & Bobemia, Regtnas,magnalaude medtctnamfaclitat.

k 'wyMhwv hcaov. AMYGD ALINUM OLEUM. CAP. XXXIV.

AMygdalinum oleum, quod aliqui metopium vocant, hocfit modo. Semodiusexamarisnucibusrepurgatis, ficcatisque,in pila ligneo piftillo leniter tunditur in oifas,aquae,qu"ce ferbuerit, fextariusadjicitur, & ubi dimidia hora humorem hauferit, vehementius quam antea tunditur: moxtabcllis pre-mitur, &quod digitis hffifit, concha excipitur. Preilisnucibusrurfumheminaaqu£einfpergitur, &poftquamebiberintjidemopusprofequendum: fingulasheminasredduntiingulimodii. Contra vul- 40varumdolores, ftrangulatus, converfiones, & eorundem locorum inflammationes eflicax eft: vinis re-num, calculofis, difficili urince,fufpiriofis, lienofisque proficit: dolores capitis, gravitatem auditus, fo-nos incertos, tinnitusque difcutit: maculas & vitia cutis tollit e facie: & eam erugat cum mellc, radicelilii, & Cypria cei a, aut roficeo cerato: &oculorumhebetudinesemendat: ulcera capitis manantia, &furfures cum vino a bftergit.

CUm amarum omnino dulcifit temperandum, delinqtterefaneexijlimarem,fi oleum ex dulcilus amygdalif expreffum( etfitliud Dtofcoridesfilentioinvoluerit) examartsconfectononadjtcerem, rectumc^ conjtctendt modum nonAmyg- expltcarem:prafertim cum nofira dt .itis medicis maximofit ufui, &pauciftnt mjropoU, qut ipjut/t recle probeq^ conji-dalini ciant- Parandirgitur rationem ( ut Mefuestradidit )fic babeta.Pr&jlantiorcs,dulciores<feamygdaU,qua lulet quanu- - 0dulc,s tate, ab uirtfifo corticibus repufgata,opttmeinlaptdeo mortariotunduntur,&in loco calido reponuntur,qutnfo horarumratio 1 ' Jpatio: demparum ttertmnntunduntur:moxprdotamdiu premumur, quouftfeo>nne,qued conttnent, effluat rleum.Eliciturettam boc medo. Collocantur delibrattz,contuf<eq 3 amygdaU invureo,velfianneo \afe,infuuditurt^vns inhd-tteocalentisaqutt: eximttur detndetribusperaclis boris, extrahuntur^amygdaU,&fiatim prdo calentes fubjiciuntur:ita f oieum copiofitivs exctpttur. Tritx rurfum amygdaU, & repurgata, injaccuiispanno duplicato involutis,fub arenaMyropo- cinereve cahdo retondtinttir, &pojiquam ejferbnennt.prdo oleumelicitur. Sed nojirates feptafiarii plurimum negh-Jarum 1- g en (i lt fegnitUfc tndulgentes, non modo amygdalas non repurgant, nec^ dehbrant,fed &amaras, &ranctdas conrni-Itbpfus f cen h&omnesfimulconterentes,inxretimcacabuminjicmnt,igmjadmoventaffufoaquatanullo,nepenitustorrean-tur: dcinde tnfacculum conjiciunt, &prdo fummittuut, & quod inde fiuit oleum exciptunr : quodpleruncfe exujiionisnidoremtantumobolet, uthaurientibusillicoevomendipariat naufeam. Quiautem fic parant oletim amygdahnum, 60ejus lenientem facuitatem pervertunt, ac defiruunt: fiqutdetn comufisamygdalis non dehbratis, oleum itule confeclumeorticum viresaffervatproinde & coafiipat, & exajperat,&fcabrttieminducit: idquodetiam adauget ignis violentia,Mefues. dum in lebetibtts amygdaUtorrentur. Uoc itaife diligenter animadvertens optimus Mefues, Amygdalinifactundiratio-nem prodidit, ut vtdelicet, citnt purgata contufiify effent amygdaU,calore quodamfuaviac lento leniter calefierentjnutAmyg- diximus, non atitem carbonibusardentibus, quemadmodum bodieiifaciunt myropoU,quiettam alta plerae^ conftmdttt.dulcis vi- Amygidinum igitur,Jt recieprobec^conficiatur,mirifice lenit.quarepotu ad Itbradimtdta,dvum leniter dejictt:djper&res . arten<t.puhnonis,acpectortsfcabritias tollit.-duritias omnes emollit:&compaginu, &membrorum omniumficcitateshu-Amyg- mettat, quocirca hetticis plurimum conducit.Contra vulvarum dolores iUitum &potumfazile prmfiat ,Jicuti veftct: cru-nian yi" (ixtib.ejttfficaxfiargetiteafifiula conjettu impuljoriotnfirumetoinjicintur,Quodautfex amaruamygdaluexprtmitur.tes. dulci