Druckschrift 
Petri Andreae Matthioli Medici Caesarei et Ferdinandi Archiducis Austriae, opera quae extant omnia
Entstehung
Seite
64
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

<54 And. Matthioli Comm.

Afpalathus dictus r o pgfeJllwt vnin 6ivnX'jyit>w»i>!k7io(;'nx<dM inot Cjuod non facile e-

velli/ive eximi queat e corpore«orum,qui ineam impegerunt,quare Plato io.de Repub.refert Tyran-nos Afpalathi fpinisapud inferos laniari. Hippocrates 2. de nat.mulieb. t*s\a.n>«i' //^vradicemnigranicumaliis in vinoadfluxum uteri bibendam exhibet,quam GaienusinlexicoHippocrateo dicit eile ra-dicemAfpalathi aromatici appeilati.Plirxiusmeminit ii. 12.fruticis Afpalathi,qui fir /pinofus,nec ubiq;odoratus,ubi videtur alterum Diofcoridis Afpalathum intelligere:at lib. 24..meminit ipin^ fylveftris inOriente , quo loci videtur Diofcoridis Afpalathum voluifle exprimere. Sed hac de re plenius inuniverfalinoftrahiftoria.Ufus erat corticis ex radice,ut ex 1 ib.de Theriaca adPilone cap. 1 ^.& de The-riaca ad Pamphylium in magmate Hedychroo, qui Therjacam Andromachi fenioris ingrediuntur,col-ligere eft: requiritenim xcaxs.xSx fi/ns phoiov ; cujus ctiam ufus in Trochifcis Cyphi Damocratis } qui 10Mythridatiumingrediuntur, dequibusGalenus z.de Antidotis. Quarccumeodeftituanturoificinsenoftr£e,deantiballomenocogitandum. Galenusinfuccedaneis(mod6ipfiusfit)Ericesfruftum,autfe-men Agni cafti fubftituit:fumi poteft aut lignum aloes,aut fantalum citrinum odoiatifsimum,aut agnicaftifeu viticisfemen. II. Rhodius Oleafter,dicitur Rhodium lignum Corcl. inDiofc.cui &oleaaethic-pica videtur. Afpalathitertiafpecies Penae & Lugd.quodpro Agallocho fa;pe vencitur, cjuare Agallo-chu & Xyloaloe folida & ponderofa,Cord.hift.cujus duae fpecies,altera albicat & torulo eft cinereo:al-terarubet,&hoc Afpalathi 2.genuseft Pen<£ &Lugd.Rhodiumlignumrubefcens.Cord.in Diofc.Afpa-Sandili lathus rofeus,Lobelo in iconibus.IIl.Sandal Arabes vocant:veteribus Graecis indidu, ex recentioribushiftori». Aftuarius meminit Arabesimitatus, qui i?avum*'Vfw vocat. Album & pallidumGarzia autoredn nu-

cisjuglandis magnitudineat:cllitur,foliis vircntibiislenti/ci £EmuJis,flosexcoeruleonigricans,fruftus 20cera/i magnitucline, viriciis, mox niger,infipidus & facili- decides. Arbor inodora, nifi jam detrado cor-tice ex/iccata,odor enim in medulla e!t,quare id quod multum medu Jie & parumligni habet,prasfertux:utraque arbor lignitantum colorc differt. Santalum pallidum, otTicinaecitrinumvocant, ahisque prae-fertur quia odoratius,fed minore copia advehitur: hoc videtur eiie lantalum Machoziri apud Mefuem,quam vocem Monachi odoriferireddunt: Coidus citnni fpeciem odoratiihmam quse rarius cum albo& citrino vulgari adfertur, cenfet: quare Francifcus Alexander in fuo Apolhne, quartum Cantalorumgenus eife voluit: aft Garzias exiftimat di£tum Machazari, quah e Malaca petitum: aut Mazafrani le-gendum, quod pallidumaut croceo colore infeftum ionat. In defeftu citrmi candidum fubftituemus,non albi & rubri partesaequales,ut Sepulveda fecit. Cenfet Caefalpiniis flavum quod habemus, candidimedullam eife. Atrubrum (Lotum veterum cenfuit Cord. in Diofc.)quoddecorticarum aflerturligno joBreiiilio difto faepe adulterarur: veriim licet utrumque fit modorum, attamen fantalum rubrum nequeBreffiliu dulceeft,nequeinficeredebet. Brailihum &dulce eft&inficit:ponderoiiorquinetiam&folidiorfan-upex ' tali materia,ideoaqu2einjeclumftatimfundumpetit. IV. Verum&Brefiln (quod exBraiTiiia adfera-tur) ligni duo genera funt, alterum ruffum, alterum citrinum: ruffum, aliud ruberrimum, aliud in ruf-fo candicat. Similitudmem quandamhabet cum Acere, craiTitudineGuajacoaequiparatur, fibrasre-Bugia. &ashabens:hoctin&oribusobrubedinemquam decoclionedeponir, expetitum.Citrinum veroBugiavocatur, baculi longifunt, craflitudineferequamanumimpleant,rectisetiamfibrisj tenuesallulseinaqua decoiflas luteum vel citriuum colorem, quo fullones utuntur, remittunt.

MUSCUS. CAP. XX.

Conclufu T) Ryon, [id eft, Mufcus,aquibusdamfplachnonappellatur. In cedro arbore, populo alba, & quercu 4,0Or?b -*^mvenitur. Optimumeftcedi : mum,proximumpopulneum: inquogenerecandidum & odoratius«Meum pr^ftat: nigricans improbatur.Adftringendi vimhabet.,«Deco(Ttum infidentium vulvisutile.Unguen-addit uL to balanino, oleisqueinfpiilandi gra,tia inferitur: thymiamatum,acoporumquecompofitionibus con-

wOepuot ;

v \ veniens.

Drag. $ ^ Alentis lib. v i de fimplicium medicamentorum facultate, & poft ipfum Paulus non modo Mu/cum. qiii ceiris in*nafcitur , intaftum non reliquere, fedprtterquam quh.lpopulnei, & querm meminerint,de eoetamnum, qui 'inmedium f lcea ar b° re abieti cogn.it u oritv.r, tradtderunt. A quaipfe quidem in vallis Ananu monttbusfupra Tridentum mufcumia cilidi- admodum villofnm propriis mantbtu quamplnries decerpfi, multbftue odoraiiorem puicbr:orem , qudm qut mpopulo,tate , & & quercu provenit. Nec minus piceofuaviter olet abiegnus,quo w eorundem montiumfylvis abietes mnumerar adeb vil-frigidtu i 0 f M ^ ineanasg s mibi videreftprncontigit, utprmaJlatimfaciecredtdenm viUosfiondutm iocoiis marboribusgcmtos 5 0Mufci ar- e if e - Sortitur arborens Mufcus varta ac diverfa nomna: quippe & mufcus & bryon,&jpbagnos,& jplachnoii & bypnonborum appeUatur.Meminitbujiu Pliniusl.xii.cap.xxmjicinquiens.SpbagnosinCyrenaicaprovinciamaximeprobatur alij^ r ) on vocant,fecundumlocutnobtmet Cyprius,tertiu Pboeniceus Fertur & m Aegypto uafcitquin & inGallia non dubita-nomina. ve rim. Suntenitn boc nominecaniarboru vtii exannojisplerunij 3 arbortbus depmdentes, colore fubalbicanteacincanoqualcs in querctt maxime vtdenuis,fedodoreprzfiantes. Latts priina candtdtfltmis-.atquealtijstmu: fecunda rtttilis: nuUamgrts. Et in uifults.petris^ natiimprobantur, omnes^ quibuspalmaru, atqtte non fuus odor inefltbaclenusPhntus.Cate-rkm tn eogenere qaodm ltaliaprovenet,is & nobdior, & odoratior apparet,qui in larice nafcitur-.quaproptcr & viribusLariceus fortajfeprajlantior erit.Nimirum recordvrme nonparum eo quandoque fuijfe obleftatum, dum nociurno teniporequt~nobikTr bufdamin monttbus fuperfceno recumberem, ex conquifitisplantisdefangatus, ubilarices innumer*erant omm expar-

' te villofo mufco incana. Ouandoq ndem paftores , ut nos veiuti re nova & voluptuofa reficerent, quodam parvo ignis lu- 60minebos villos incendtbant, qtv t.tnto fiagrabant tmpcru , &crepnu, ut nobis quidem vtderenturtermentorumpulve-remfacile fuperare. (>utppejiamntaund 1 um tngentt favillarum copia, tn obfcuranoftufilentioadafiratollt vtdeban-tur, reiido fuiodoris obleftamento. UndcilludQxijhmaverim , quodGalenus, citm bryon inqnercubus, &piceis tnveniritradideritjionfolum depicea inteUexerit fed etid decongeneribusplantis nenipe abietejarice &pinu.ls autem lib.vi.fimpl. medic.ciiato, ita de eo fcriptum reliquit: Bryon ,qutdam vero jplacbi on-. inveniturautem in quercubus, &piceis&Mufciar ..populisalbis. Vtm babet adjiringentemanvaltdam;nec enim multum efljrtgtdum.fedpropinquum ferme medijs:quiavi-borei vi delicet & digerendt,&emolltendifacultatis efi particeps,maxime quod in cedrinis lignis reperitur.Mufcum ojficinaAra-GAic a bes fecutdiVfneam vocant: inter quod Serapio epotum vinum retulitjn quo diebus altquct ufneamaduent,altiifomnumrabibus. inducere ventriculum roborareyomitionescompefcere, & alvumfifiere Recensdecerptus & oleo rofaceoimputtts capitisWbea. dolores a calore exortos mirifice mulcet. Sanguinem e vulnenbus manantem compefctt impofitus arftefy adalliga-tw. Expetitur queruns,lari(,m,ac ettamabiegnus unguentartitadpulveresodoratosparandos,quosCyprios vocant

Adbat