56

And. Matthioli Comm.

«Meum.

JIINCUS ODORATUS.

rt>p,ci%ot;.

i. grave-

olencibus

ftoma-

chis An-

tiquus

codsx-

Junci o-doraticolideri-tio.

C A P. XVI.

ODoratus Juncus in a Africa , & Arabia nafcitur.

Laudatillimus exNabathaea: proximus Arabicus,qucin aliqui Babylonium cognominant, aliiteuchitin:pdlimusex Africa. Eligenduscftiufus,recens>floribusrefertus,tenuis,rubentibus fragmentis, quimanibusconfricando rof£C odorem emittit, igneae mordacitatisad linguam.Floris, culmorum, radicisque eft ufus.Vimurinae ciunda; habet: menfes pellit,difctitit inflationes,caput aggravat, modice adftringit, cominuit, excoquitac venarum fpiracula laxat.Flos ejus inpotuutilis fan-guinem rejicientibus,doloribus ftomachi, pulmonis,jecinoris, &renum: mifcetur antidotis.Radixadftrin-gentior eft: ideo [ faftidiis ftomachi, ] hydropicis, con-vulfis, drachma una cum pari pondere piperis, per diesaliquot datur. Deco&um vulvae inflammationibus, addefidentium fotus, utile eft.

10

Ji

Juocio-dor. de-fcript.

Mona-chorumopinioexplofa,dum Jii-cum o-doratumoffic.fpu-riumce-fent.

Fuch. la-

pfiis.

Anguill.

reprehe-

ditur.

llncus odoratus, officinis Squinantbum vocatur : qu<t xox, 20quamvis depravate,ex planta, & floris nominecomponttur,tn unam utriufy junctis atclionibus. Na»tg 3 fqumantbum fiad rectam etjmologiam referatur, non altttdtnferet, quam duasbafce Gr&cas diclionei a^olvs & , quaLatine ftoremjuncifignificant: a^oh®- enim juncum, «W©- veroflorem Gr<zcu de~fignat. Veruntamenjlos ad nos non importatur, qttod tamen mi-rum non efl, cum etiam Galeni tempore non baberetur. Troindcinqttit Itbroprimo deantidotis : bis pratereajuncutn odoratumex Aralia allatttm imtnittt pracipit, quem nefcio quomodo fcbce-niantbon, id efl, jnnctodoratifloremmttltivocent, cum nobis 3°floris copia non adeofuppedttet. Nam etfi tota advehatttr berba,fnnt tamenejtts fupenorespartes a camelis fape depafla: vefcun-turenim ea,& deleclantur maxitne: hac Gaienus. Ou<t (fi licet nobis dtcereqtiod fentimus) potius ridenda quamproban-da videntur.Arduum quippefueritcredere, tam ingentem effe camelorum numerum, qui locuflarum modo in univerfumfcboent flores depafcantur, ut nullapenitrn fuperfitplanta, cuiflos non devoretur. Fgoenim eorundemflorumplenam ba-beo arcnlam, quorumpartem Venetiis adme mifit Albertus Martinelluspbarmacopceus ad Angeli Mjropolium, partemvefo Verona Francifcus Calceolarius materidt, medtcA admodum fludiofus,qui odorisfuavitateat^fragrantia, quinetiam c<eteris qualitatibus omnibus, qux in Scboeniantbo requirnntur, itapraditi funt, ut qutfpiam fan<z mentis eos bal-lucinari manifeflo deprebendat, qtti communis ufus odoratum Juncum adultermum effecontendunt. Hosita^fiores Sy-ria,primusin Italtam nufit Ceccbinus Marttnellus, Albertiprzfcriptifratet, qui nonparvo labore ex Arabia fibi afferri 40curavit.Planta efijuncus odoratusperegrina, qu<e ex Alexandria Aegypti ad ttos convebitur.Nafcitur in Arabia,Syriaij 3cum in campeflrtbus &pafcuis, tum etiam ttbi lacus qttodam temporeficcantur. Folia babet Caricis vel z.e<e, robujhoratamen,furfumfpectantta, &fefefltpantia : e qitibtts culmi exeunt z.e<n modogeniculati, in quorumfummitateflores ba-bentur odorati. Radix efliHtimap.;rte villefa odoratdcj 3 , fed odor traciu tentporis deperditttr. V.ef erv.nt quidam nafciodoratinn funcwn etiam in Apttlta: quin&in Campaniaprovenit, ut Brafavolus inquit Piinii aucloritate. Sed vcreor,ve bailucinetur, qubd nec indeflores afferantur, necpalejt,: neq 3 etiam id Plinius ajfirmanter afjerat. Is, quo Seplaftartipaf im utuntur, non affertur aliunde, qttarn ex Alexandria. Cateritm nonparva qitidem diligentia, dum emitur, ejiad-bibenda: quandoquidem non defunt impoflores,qui ad merces augendas, fcbanuni palearum & berbarum quibufdamfeflucis adultercm. pr<zterea videndntn eft, nevetuflate exoleverit:faciie enim (ut inhbro de antidotis docuit Galenus)ab boc vis omnis evanefcit.Scribunt Mcnacbi illi, quiin Mefuem commentarios ediderunt,odoratum Juncum, quopapm 5ocfficinx utuntur,(p:irium & illegitimum effe,cum bspalea ( ut eorum verbis utar) Diofcorid is fcbcenum minme referatit.Siquidem radicesprimhmntedicinaufuiCongruasilliineffecontendunt,feicapillorum modotenues: deinde paleas ipfas. nullamgttflantibusacrimoniam relinquere, nulloj s rofarum odorefragrare ,fi manibus confiicentitr : necpoftremb jun-cum altqi/emproferre, fedcalamcsgeniculisinterceptos tritici velbordei modo. Oua in re (pace eorum dixertm) dttplit ierrorenotantur,primum quod Dtofcoridcm ofcitantcriegerint: deinde quod illtid ajfirment, qtiod experimento procul-dttbiofalfum e(fedeprekenditur. Ouod autcm Diofcoridem ofcitanter legerint, cum dicunt fcbcenum juncum prof erre,non calamum.facilepatet, quandoqttidem contrariumfcribit Diofcorides, ubi fcbceni ufum reddit his verbis. Jlst B kv 6 i > s , k?'<wr nxXa!,uw, ngu fffyt; td eft. Ufus eflfteris, calamorum, &radicis. Praterea quod communisuf \is fchcenosAcrimoniam non babet,pariterfalfum e(i,quippe, utcxperimento quotidie comprobaripoteft, quinonlongo temporecon-fenuerit, linguam manfu vcllicat. Otiibuspalameft, Monacbosvel nunquam fcbcenum deguftaffe ,rel fi cleguftarunt, 60illum adeo vetuflate exoletum fuiffe , ttt ( quemadmodum Galenus inquit) omnem acrimoniam, odoremq, amife-rit. Oufod atttem noflrifcbceni radices tenues ftnt, nibiladbifloriam refert: flveenim tenuesfint , five craffa, eas nondefcripflt Diofcorides. Scbceni flores ex Alexandria una ctim integra planta allatosegoinmanibus babtti, qui digitisattritirofarumodorememhtebant. Ouamobremnontemere contra Monacborum fententiam affirmandumputare-rim , communis ufusfcbcenum legitimum, & probatiftmum effe. Sed ii quidem adbucmagis reprebendendt videntur( non tamen ut eorum dignitattaliquid derogetur) qubd tn Diagalang<e compofitionefcripfertnt, radicem galangamvocatam legitimttm effe fcboenum, ipfmcj } galangam ad nos afferri, quodprorfusa veritate alienum deprebendttur.C<eterum & tn bocpariter Fucbftum erraffe crediderim ,quippequi fcripferit fua inmetbodo, fcbcenianthiftipitcsnul-lam acrimoniam manfu relinquere. Eft etiam Anguillariits, qui Monacborumfortajfefententiam fequtttus ,pluribus con-

tendit