Druckschrift 
Petri Andreae Matthioli Medici Caesarei et Ferdinandi Archiducis Austriae, opera quae extant omnia
Entstehung
Seite
43
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

In lib. primum Diofcoridis. 43

quamjraudule/iter, rtedicam infideliter citarerit ex eodem Arriano Malabatbri bijloriam novus quidarn reiplantariie $yco-^tvJloTifjtinixs, dum rnecum, iteb potius fecum, de Malabatbrocontendit.Quippequtfcribatglonari Arrianum,ferepe- phantxnjfe Malabatlnicopiam (quod falfipmumeft, nec ufquamapud Arnanum extat)dumlittora.&orasrubnmarislege- cuiufdaret: atquinefolohoc tnendacio fuam ornaret in noscalumniam,corollariu/n add:dit,ncmpe ,quodfcnbatidem, Tbinamurbemfitam effe infine ErytbrM marts,ad quam quotannisgens ex Arabiaproficifcatur : taceo aliasfabulas, quasex eo-demauthorefibifingit, uttantumviciffe videatur. Porro fortajfe cenfebat fjcopbantaiUe, qui mifclltmibutic docnit,non alibi fortaffe repertri Amam Pertplum, quam m fua biblwtbeca: fed quidplura de bis ,qui weretmum modofron-tem perfricuere, quui, dolis tantum, & impojlurif aiiorum laboresinfeftantur? Errdntpr£terearecenttorum nonnul- Quorc.n-li,in cenfendoT e m b u ifquidam boc quoque Eoltj genus faciunt)quoi fiitant hoc dtfjerreab Indorum Betel: mbil damet-10 enim inter fedijferunt. Siquidem ,quod Indi Betel vocant, Arabes&Perf&Tewbul, & Tember appellant. ldtllicontt-

nue mandunt, tam in otto, quam innegotio, quodputantfecundit valctudini multum conferre, arporibusviresadde- &Betelre, venerem augere, cor & cerebrumroborare: ubiautem copiofiusedaturmeniem movet. lccirco mulieresTarnafari diftin-in defuncti manti rogum fe tpfas tnjeclur&, tantum illius vorant, ut amentesejjiciantur. id aqua afpergunt, quafolutafitcalxe concbisparata, ac tunc demum vefcuntur eo: fedb<zcperperam tranfcrrpfit novusquidam berbariarei tndaga-tor, quippe qui b<tc folta calce vel cinere circumvoluta, ab Indis devorari fcrtbit, fedtam fuave ebfonium mibi non Bete? hi-vendet. Ejl Eetelfelinmplant£,qu<f. Eledera, Smtlacisvemodoarboresfcandit ,netfeperfeconfiflere fotejl abftfepeda- ftoria.

mento. Floret uunquatn, nunquamc^fruftum profert: fo-liis eft b&c platitaCitrio emulis, nervis qutbusdam fecun-dum longitudtnem difcurrentibus ,ut m plantagtne. HacAlexandria Aegjpti ad nos fluribus ante annis comportan-tur:necdefunt, quiloco Malabatbri itsutantur_ Sedvtde-ant tl!t ati recte , mihi vero Malabathri vicem nunquamprajiabunt. Ubi enint Malabathro opusfit,Cajsiam odora-tam, vel Ittdtcam nardum fupponendam putatnus, Gale-num fecutt,qui ita decrevtt tum in fuccedaneis, tum etiatniib.vi i.&v i 1 i.fimplicium ntedicamenterum.Quan-quam Fuchfius inltkro, quern de compofittone meclicamen- explofiutorum novtjitme edidit, dum eaperpenditqu<e Auream A-lexandrtnam conficiunt, Malabathri loco Attracijitmjia-tuitfubjiciendam, GaleHv.m (utinqmt)tn libeliode fttbjii-tutts medicamentis Jecutus.Sed certe non fatispojfum mtra-ri Euchfium virum aiioqui doctrma & iudtctoclarum ,inbac re ( ut mibi qttidem viiUtur ) mamfejla , mtnus reclcfenfiffe. Nam utomittam, initbroille demedicamentis,qu&inter fecommutaripofsunt, quitamenItber Galenoadfcri-ptus cenfetur, me nufquam legtffe, quod Attracljlis Maia-bathri vicem fuppleat, fedCafita cdor<c:a & Nard:(bica:eji Diofcortdes boc loco, eftGalenuslocisantecitatismfim-plicittm cenfu:qut uno quafiorefatemur,eandem vimha-frere Malabathrum,quam Nardum. Quorum equidemau-cioritatt gravijswu hnge fatius adh<zrendum exiftimo.quan: ut temere fortajfe ftt Attrattjlis in Malabathri lo-(ttm fubflituenda :pr<tfertim cum nobis non deftt copiaNar-di & Cafiia cdoratz : Attrattjlis autem vera, hattenus,mea opimone, defederatur, ut hbro tcrtiofuo loco latius 0-jiendemuc. Quod etfi concedamus, hanc aliquibus comper-tatn ejfe, tamen quis audebit ea uttpro Malabatbro, etenimnuilus, quod fciam , Attrattjlim odore commendavit: utMalabatbrum Diofcorides nonfolitm odoratum fecit,fed^oetiain id ipfum s " tm ibuJlix, bec efiin odoris bonitate permanere affirmat. Excalfacn Maiabatbrum ( ut authorefl

Avicenna )ficcatij 3 ordinefecundo. M<x\Kf>eergoiilyuQvXKev ftcGr<£ce,Lattneautem Malabaibmm & Folium appellatur: NorneruItalice, Malabatbro, & Eoitolndiano.

h

HOc folio Indo adeo idem efFenrdlticredant,&mifceant,utLufitanusfecit ,<}uodTam-

buJ Arabes & Perfas vocare', Odoardus Barbofa auiftor eft: dicitur .Tembul Avicenna,Betre,

Garz. Betel, Caft. Betre five Betle j Lugd. & T aber. 11, Malabathrum triplex eft: primum Diofcoridis,quod apud Plinium fecundum eft:alterum eft, quodPliniusproprimorecenfuit:tertiumofficina-rum eft Malabathrum , cujus iconem ut & Betel adpofuimus. Eft autemofficinarumMalabathrumquibufdam foliumCaryophyllorum-.aiiisCafiae folium:alijcanellam (cujusfiguramfequenti capitiadiecimus) putant. Folium officinarum feu folium Indum(quodexIndiaadferatur)eftarborispro-cersproculabaquanafcentisfolium, maliMedicaefoliofimile, perextremumtamenanguftius, co-ftis tribus per longitudinem excurrentibus, colore viridi, odore quodammodo Caryophyllorum, nonadeo vehementiutNardus, autMacis, neque tam acuto utCanella: quadereLudovicusRomanus,Aloyfius Cadamuftus 6c alii, Vocatur ab Avicenna CadegiIndi, & a Betre feu Tembul,qu£e apud Avi-

D 4 cennam

I. BESEL SEU TEMBUL.

JO

4.O