Druckschrift 
Petri Andreae Matthioli Medici Caesarei et Ferdinandi Archiducis Austriae, opera quae extant omnia
Entstehung
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

-

' ~ V. .

Epiftola

ftores,

frifcorurn

Segum in

plantatiim

inquifitione

fed culmina quoque montium mvia,8c folitudines abditas, omnefq-, terrae fibras fcrutati,invenere,quid quseque radix polleret,ad quos ufus herbaru m folia pertinerent, etiam quadrupedum pabulointa&a,adfalutis ufum vertentes,quibus quantumillis debeamus,non equidem facile dixerim,Primiher cum tantibeneficii praemium,nullo prorfus thefaurocompenfari poflit. De herbis autem primusbnrum jcn- ornn i urr , 5 q UO s memoria novit, Orpheus accuratillime fcripfit, apud Graecos, & poft eum Mufaeus,ac Hefiodusab /Egyptiis (ut narratantiquitas) edo&i. Ab his Pythagoras fapientia clarus.primusvolumina de Plantarum facultatibuscompofuit, Apollini,>tfculapioque omniaaccepta referens.Compofuit, 8c Democritus volumina de plantis, Perfide, Arabia, yEthiopia, & pto prius per-agratis. Hocquoquefequutifuntaliinobilitate,ac jucunditate hujufcedivinae facultatis alledli:quinetiam Itudio juvands pofteritatis non dubitarunt fevariis vitse periculiscommittere, dummultasignotas,afperafque peragrarent regiones/ut veram,legitimamque medicameatorumco-gnitionem confequerentur. Inter hos reperio fuifle Hippocratem, Cratevam, Ariftotelem, Theo-phraftum,Dicoclem Cariftium, Pamphilum,Mantiam,Herophilum,Diofcoridem, Galenum,Pli-nium, & alios quamplurimos, quorum nomina, ne longior videar, quam par fit, lubens praJtereo.Caeterumquodplantarum peritia,aut inventio,praeter eam, quammaximam afFert voluptatem,utilitatem quoque, gloriam, & laudem pariat fempiternam, uoverunt non tantum univerfi orbisfapientes,diligentiirimirerum indagatores, fedfummietiam,acpotentifTimiReges: quippeillo-Tiitrumftu- rurn daritatem, quae hincpotiffimumorturn habueratadmirati,rati in hacantiquiffima facultatefummumfplendorem,lingularemque prn;ftantiam elTe,tantum ocii,ac iludii ad eam percipien-dam, &illuttrandam c.mtuJer int, uteorum pleriquede Plantarum hiftoria, & viribuslibros con-diderint, no >nulligenerofa antidotacompoluerint, ut ita fus, & aliorum mortalium vitas ,ufuiqjconfulerent. Aln, etfi exrebusconlilio, & armis prseclaregeltis, feilluftres reddidiifent, cum ta-men iiiaftriorcsefiici fepolTecernerenr, ii clariilimam ftirpium facukatem ipfi quoque fuoe/fentftudio profequuti, e remotiOimis terrarum regionibus raras, nobilefque plantas ingenti fumptu,& laboreconquiluas, adfetransferi icuranint,utcertam,acveramearum hiiloriam defcriberent.Neque illos certe hoc latu ir, quod li hac in reftudiose diutius verfati, egregium quicquam invenif-fenc,aut fcriptistradidilfent, f ium nomen eflet nullis 11011 feculis celebre duraturum: quandoqui-demherba;,qujeiingulisannisrevivifcunt,repullulant,Screvitefcunt, eosperpetuoin hominummemoriam revocant,qui iliasii.ve erunt, vei deipfarum hiftoria,g£ virib.aiiquid pofteritatis me-morias prodiderunt.Genuaiiarnherbamubiq:,fcriproribuscomendatam a Gentio IilyriorumRegeinver.tam,& ab eoappellationem mutuatameffe,ilii vero claiitatem, & immortalitatem tribuiffe,pluiesfunt, quifcriba rautores. SimiliterLyfimachus Macedoi ias RexLyfimachiam (utPliniuseftaucorj mverit.&exfenominavitobhanc perpetuislaudibuscelebris. Scordiumitem Mithri-darem Po uiRegemnominis sterni commendat.Clymenos praetereaherba,Clymeno Regi inven-torifuo,E, phorbi m,J bae Mauntanorum:Telephium,Telepho MifiaeRegibus: Echium,& An-chufa Alcibiadi Athenienfmm Duci,fimam largiunturaeternam. Hincetiam clarent Attalus Per-gami,& Evax Arabum Reges.Siquidemhicdeiimplicium medicamentorum viribus adNeronemImperatorem multa confcrjpfit: ilie verodumplura adverfus venena,&animalium virusejaculan-tiuir. i;1asconhceret antidota plurimum laboris infumpfit, ut legitimas nancifceretur plantas.Hisacce iunt Aivhelaus CappaJocia?, Maffiniffa Numidiae, & Agamemnon ArgivorumRex,quorumnomina nulla pemtus vet t\^te extmgui poteruntobeam, quam in cognofcendis prodendifq; ftir-pibuSjCuram, diligennanKjj idtiibuerunt. Omittam Philometera, Hieronem,&alios nonnullos,magni nominisRe^es, ne verr>ufius,quam oporteatrem profequi videar,qui vel ipfi ex hoc immor-talem gloriam retulerunt,qu( dreiherbariaeftudioiiextiterint,ineaq;depofterispraecIarefintme-riti. Porro tiaftu temporis migravit haec faculcas etiamnum ad Romanos, a^ud quos M. Caroomnium bonarum artium magiiter,primus,8cdiu fol.ishanc facuitatem attigit,bourr etiam medi-cina non omiffa. Polt eumunusillu/trium.ne-rip!: C. Valgiuseruditionec!arus,de re plantariaplu-ra fcriberetentavit,imperfeft >camenvolumine;divoAuguftodicato. Sedanteacondiderat folusapud Latinos pla< tarum vol imnia Pompeius Lenaeus, magni Pompei Jibertus, ex Mithridatispro npLudiioedo&us. Na ' juecumis Rexeffet,in reliqua ingeniimagnitudinemedicjemateriaepe.uiiaritercurioius, afubjeCtishominibus, quje r ueremagnaparsterrarum, fingula exquirens,fcrinium comentati'»num Harum,8c exemplaria 3 effedufq; inarcanisfuisreliquit.Pompeiusautemomrn Regia pra:da potitus eo devidto, 5C fuperato,transferre eaLatinofermone Lenseum, Gram-maricaeanis dodtiflimum, juff t, vitaeqjita profuit,nonminus,quamReipublic3evidtoriailIa. HosFlinii laus. rnulto ^oitremporefequutusPliniusde Naturaii niftoriafcribens, pluribus & continuis Jibrisdeplairtis, C.k. herbis ftifius egit, cui ea o.nnia , quaeabaliisante ipfum fcripta funt, accepta referre de-bemuSjCum jam diu perditis eorum fcriptis, nihil emolumenti ex iis capere valeamus,pr3eterquamiis tantam, quae ab eodem Phnio, in fua translata fiint monumenta. Contemplanda quoqj fuit anteid tempus Anronu Caftoris fcientia, cui fumma admodumautoritaserat ea infacultate, vifendoejus viridariolo, quo plurimas alebat plantas, contefimum aetatis annum excedens, nullumcorpo-ris malum ev.-ertus, ac i e «tatequidem memoria,aut vigoreconcuffus,nec aliudmiratamagisan-tiq: itas reperictu!". F' eret tiaminrerLatinos, quihujufcefacultatismeininere, Poetaenonnulli,. nempe Virgiiius,Ovidius.Macer,fiquidemhi pluradeplantis notatu digna,& nunquam interituracarminibus cecinerunt.Herbarum gloriam Mulieresquoq',affe£taffe, &affecutaseffe ,ut qnsmul-tum cur£E, ac ftudii earuni viribusinveftigandis impenderint, non modo Poetae, fedetiamhiftoricitradunt.Ecenim ^b id Circem,a qua Circea herba difia efl ,Poetae Solis filiamfuiffe fabulantur : Sedhsec revera earr cfrmum exquifitam herbarumnotitiamadeptaeft, utnon temereobejusmirabiliafi cfta illis fec J is. d'' inapotius,quam humanafithabita. Talisquoqj Medea fair, quaetantam her-baiu(niiOtiti<imlubuit, utcum compofitis ex iis medicamentis pluiibus /cne<ftutem retardai7et 3

JEfonem

TLemanoriiiUitfiriuv nmn- innen-ta.

uintnnti

Caji r ttincol niuplttmudiiigtmi*.J*o ti Latim ,ut eflan tt »:fjer

Heritns.

fhlnarum

Jtudioja.