m
y-ys THAS.SI. "D©G
Cermonern faciamus. Vocancur autemtuiufmodi remedia commum rsomjneclyfteres:nonnu!Iisappellantui' euema-ra,hoc eft, infufiones & immiffiones iu-*Celf.cty.ti. jtaCelfum.
Zlb.i. Rftigitur clyftcris vocabulum gcne-
rale,&provariisremediisexhibendis v-furpandisqueaccipituriproalioenimar-que alio partis affecfta:, cui is, vt reme-diumadhiberur, & in v-fum aptatur.fi-tu, aliafn quoque nominis appellatio-nem fortitur, vnde clyfteres ahi funr au-riculares , otenchiti antiquis dicti ; aliifuntclyftetes vefica;, \ocztifyphones, fiuecmheteres, perquos, quicquid volumus,in veficam iniicimus.
Aliivterini, metrenchiu nuncupati.
EiufmodiremediadiuerfisafTectibus,quibus tres illa: nobiles enumerara? par-tesdefatigantur, medendis inferuiunr:hos tamen eofdem clyfteres in alium lo-cum rracTandos rciicimus.Clyfteres SufHciet nobis hic de veristaatum dy-
<vnde inmti. fteribus dicere,quales funt.qui iu gc-nereita appellantur,& qui inanumin-fundunrur , quorum vium ruxra Pli-nium,auis Ibis appcllata (quai longo fuoroftro fibiipfi clyfterem quafi perinfe-riorainiicit) nosprimumedocuit.
G alenu s comment.in Aphorif^ 6 .feci. i.Differmtk, lib.g.Epit&m. plures tradit clyfterum dif-ferentias & compofitiones , quorumaliivcntrem nimis ficcumemolliunt,& fa-cultatem expultricem confopitaracxci-tant.
Alii emolJiant & purgant fimul nontantum communia illa venttis recre-menta , ad ipfius natura; imitationem(guas feileuuebile ininteftinuieiunumregurgitante expultricem fjcultatem ,ad naturajem wcrementorum egeftio-nem irritat & ftimulat,) vt Gal. docetlib.f. dcvjhpartium;(ti etiam euacuant&reuellunt pituitofos, biliofos, aliof-que fuperfluos & noxioshumores, tumiaipfisinteftiais. tum in t?to mefente-
MAT. RESTIT.rio, & circa hepatis finum ftabuiaBtes.vridetn<^aLkub\tcomment.c.bhorif.ij.6.a-phorif De his folummodo -clyftenbus,quoturn ope naturalem tantum vacua^-tronem expedimus , iam traclabimus,tanquam dere, qua:ad p|«gationisfco«pum maxime fpeciat : iimulque iis ad-mngemus decocta , modo catminatiua,modo lenitiua, modo detergentia, &idgenus aliis medendi finibus inferuien-tia, vbi lcilicet veleuacuatione, velre-uulfione,velderiuationehumorum pec-cantium opus erit : fcd infticuti tamenmemores non latius a;quo hinc diuaga-bimur.
Clyfmata emollientia, qusc aridas & EmoUientk.indmatas alui fa;ces hutneclant, com-ponun tur ex radic. &>foltis bifmalus., mtt-lus,, •violarum, brana vrfins, het&, qui-bus adduntur olea , butyrum, aut aliaepinguedines ; iura etiam inteftinorurav-elcapitis yeruecinifolaeidemvfuide-ftinantur.
Vt vis anodynaaugeatut,fiforteha- ^f^jy^mor acris, mordax, lalfus, fiue pituito-fus,fiuebiliofus,inteftina obfideat,do-loremqueinducat, decoc~tioniaddunturfsmina lmi,foenugr&ci, btjmaliu, pfyllij ,flo-res chamomilU.,mehloti,fambuct & fimi-lium.
Sin vero dolorem comitetur, vel eua-dem etiam excitet flatus, & craffusacpi-tuitofus humor : femina carminatiua Carmiwt-adiicmntur,nempe cumtni,anifi,foemculi, tllMtbAcct lauri, herbs origani, calamenti • ruts,fummitatum anethi.
Quoniam autem eiufmodi dolores
vtplunmum proueniunt velabhumore
tenui, acri & biliofo, vel etiam acraifo,
mucilaginofo & pituitofd", falfo & vi-
treo : biliofus quidem vacuandus eft
looch ex cajjia, dtapruno , catholico, leni-
tiuo, elec~t.de pfyllio, & fimilibus ieuiori-
bus cholagogis : pituitofus vero detur-
bandus htera picra Galeni, diafhocnico,
diacmhm<>,bm<liftftkxMiwi'<&' atct ~
oiua