fliber-XVIII.

fo.CXXV,

Nota.

C.Marfusfumus colonusvif.confulele

naifania ftui:fcd ita vt viliaru tutelano fit oneri.Eu tn qui berie habitet fepius vetitare in agru.Ftoteq^dominiplus,pdeffegoccipitumn6mentiuntur.

CDevillarijpofitionei&pceptaantiquo^deagrocoledo. CA.VI.

mOdus hic .pbaf. vt neq? fundus villam quserat :ncqj villa fundum. Non vt fecerinf.iuxtadiuerfumeadenfastateexemplis.L.LucuIIus.Q. Sceuolacumvilla.ScanioIefunduscareret:villaLuculIiagro.QuoingenereceToriacaftigatioerat:minusarareqvertere.Nechocfineartequadameft.NouiffLmusvillaminmifienfipofuit.C.Marius.vif.conful-.fedperitiacaiftramentandf.ficut comparatus ei in ceteris etiam.Scylla fcelix.Quos cecos fuiffe dixere couenit.Neq?iuxtapaludes ponedam effeineq? aduerfo amne.Quanq Homerus omninoefluminafemper V' '"antelucanasaurasinfalubresveriffimetradit.Spedareinasftuofislocisfeptetrionedebet:meridie y j' ,infrigidis.Inteperatisexortum«quinocl:ialem.Agriipfiusbonitasquibusargumentisindicanda '

fit:qqdeterr«optimogeneredifferetesabundedixiffepoffumusvideri:etiamnumtame traditasnotasfubfignabimusCatonismaximeverhis.Ebulum:velprunusfilueftris:velrubus:bulb 9 minutus:trifolium:hf rba pratenfis:quercus filueftris:pyrus:malufq?frumetarif foli note.Itemnigra terta &cinereicoloris.Omniscretacoquitmifipermacra.Sabulusetiamntfiidpertenueefti&multo Velpinus.campeftribus magis q cliuofis refpondent eadem.Modumagri in primis feruandfi antiqui putauere.Quippe ita cenfebant .Satius effe minus ferere 8C melius arare.Qua in fentetia SC Virgilium fuiffevideo.Verumq? confitetibus latifundia.pdidereitaliam.Iam vero & puintiasfex&femifle5do<sminiafricse poffidebat:cuminterfeciteosNero priceps.Nofraudabo magnitudine hac quoqjfua.Cn .Pompeium qui nunq agrum mercatus eft conterminum. Agro empto domum vendendam in*clementer atq? noex vtihtatepublicis ftans.Mago cenfuit.Hocexordiopceptapandere ingrefftyttamcn appareat affiduitatem defiderata ab eo.De hic peritia villicoru in cura habeda eft.Multaq?deijsCato^cepit.Nobisfatisficdixifte:q^ximumdominocordeelTedebere:8Ctamefibimetipftno videri.Coli rura ergaftulis peffi mu eft:vt quicquid agitur a defperantibus. Temerarium videa£vnam vocem antiquorum pofuiffe: & fortaffis incredibile penitus fftimet. Nihil minus expedire qagrum optime colere.L.Tarius Rurfus infima natalium humilitate cofulatumilitari induftria me*ritusantiquealiasparfimonif circitermillefextertiumliberalitateDiui Augufti congeftusvfqjad Velficlum*detradionemheredisexhaufitagrosin piceno coemedoqjinglonam.Internitioneergofameq? cefemus.^Immo hercule iudico modum rerum omniu vtiliffimus.Bene colereneceffarium eft. Opti *medamnofum.Prfterqfobolefuacolono:autpafcendis.Alioquindominoaliquameffescolligereno expedit:fi computetur impendiu operas.Nec temereoliuam nec quafda terras diligeter colere:ficuti i-ficilia tradut (taq$ decipi aduenas.Quo na igitur modo vtiliffime colunf agritex oraculo (ci->licet malis bonis.Sed defefi e quum eft abauos:qui pceptis fuis .pfpexere vite.Na cu dicerent malisintelligere voluere viliflimos.Summu .puidetie illo^ fuifvt qminimus effet impedif. Precipiebatenim ifta:qui triuphali denas argeti libras in fuperledile crimini dabatiqui mortuo villico relinquerevidoriasEtreuertifuarurapoftulabat:quorupra5diacoledafufcipiebatrefpubli.execritufq?ducebant fenatu llli vilicate. Inde llla reliqua oracula.Neq agricolam ee quifquis emeret quod pftareeif undus poffet.Malum patrefamilias:quifquis intcrdiu faceret quodnodu poffef.nifi in tepeftate ^cfijca;li.peiorequif>feftisdiebusageretquodferiatisdeberet.Peffimumquiferenodicfuotedopoti» Agricultut*operaref q inagro.Ncqueo mihi teperare:quo minusvnumexeplu5 antiquitatis affera. Ex quoin< oraculatelligi poffit apud populu^ etia de culturis agedi more fuiffe:qualiter defedi foliti fint illi viri.C. Fu -cg>rius Crefinuseferuitute liberatuscum in paruoadmodumagello Iargiores multo fru&uspciperet C.Furius cttq[exampliffimisvicinitas.Iniuidiamagnaerat:ceufrugesalienaspelliceretveneficifs.Quaobre5a f{ n 9 a iudicioSp.Albinocurulidiedidametuesdamnationecu5infuffragiumtribusoporteretire:iftrumeturu abfolutus,fticuomnein forumattulit:&adduxitfihavalida:atcft(vtait Pifo)bncurataac veftitam: ferrametaegregiefada:grauesligones:vomcresponderofos:bouesfaturos.Pofteadixit.Veneficiameaquirites hfc funt necpoffu5vobisoftendere:aut inforum adducere lucubrationes vigiliafqj &fudores. VerbafurifOmniu fetetifsabfolutus itaqj e.Profedo oga no ipefa cultura conftat.Et ideo maiotes fertiliffimu ad fenatuminagrooculudominieedixerut.Reliquapceptareddstfuislocisiqueppriafingulo^genc^erutInterimcomunia cuefuccurrutnoomittemus. Etin primis Catonis humaniffimu &vtiliffimu.Id '

agendu vtdiligantvicmi.Caufas redditillc.quas exiftimamusnulli effe dubias.Inter primaidecauetme familiaemale fint.Nihil ferofaciedum inagricultura oes cefet.Iterucftfuo quaeq? tpefacien* In agricultu*da.Ettertiopceptoptermiffafruftrareuocari.Deterracariofaexecratio.Catonisabudeidicatae. ravefgemhilQuanypdicerenoceffatis.Quicquidperafellumfieripoteftvtiliffimeconftat.Filixbieniomorif: agendum.& fronde agerc no patians.Id efficaciffune cotingit ger minatis ramis baculo decuffis.Succus enim