£ m p»lfnit fecundi naturs \is biftoxie.

LEAM THEOPHRASTVS CELEBERRIMVSE GRAECORVM

auctoribusvrbisRomas annocircitcr quadringetcfimo quadragefimo ncgauit:

nifi intra.xl.millia pafluum a mari nafci.Feneftella vero omnino non fuiffe in ita

lia/hifpania/atqjaftica.TarquinioPrifcoregnatetabannisppfiromani.clxxxiif

Qua? nuc peruenit trans alpes quoqj/& in gallias/hifpaniafq? medias. Vrbis qui*

demanno quingentefimoquinto. Appio ClaudioCgci nepote.L.Iunio cof.olei

libre^uodenisaffibusveniere.Etmoxanno.dc.o&ogefimo.M.Seriu 9 .T.F.edi

lis currullis olei denas libras fingulis affibus prasftitit populo Romano/pet totu5

annum.Minus ea miret" qui fciat poft annos*xxif. Cn.Pompeif quarto coiulatu oleum prouincif s ita

liam miftffe.Hefiodus quoqjinpnmis cultumagrorum docendamarbitratus vitammegauit oleg fa

tore fru&u ex ea pepiffe quenq.Tam tarda tuc res erat. At nuc etiam in platarif s ferut: traflatarumqj

altero anno decerpuntur baccs.Fabianus negat prouenite in frigidiffimis olea3:neq? in calidiffimis

Gcnera earum triaduxit Virgilius :orchites: Sc radios:& paufias. Necdefidcrare raftros:aut falce^

vllam:aut curam.Sine dubio flC in if s folum maxime/ccelumqj referre.Veruntamen attundentur fi*

cut Sc vitcs/atq? etiaminterradi gaudent Confeques earum vindemia efttatfq? vel maioroleo g mu«

fta temperandi.Ex eadem quippe oliua differut fucci.Primum omnium cruda/atq? nodum mchoa*

t§ maturitatis:ha?c fapore prseftatiffimo.Quin Sc ex eaptima vnda preli laudatiffima:ac deinde per

diminutiones/fiue(vtnuper inuetume)exilibus regulis/pcde inclufo.Quato maturior bacca:tanto

pinguior fuccus*.minufq? gratus.Optimaautem anas addecerpendum : inter copiam/ bonitatemq?

incipente baccanigrefccre.Noftri vocat drupas:grexi vero drypetas.Cajterodiftatan maturitas il<

la in torcularibus fiat:an ramis.Irrigua fuerit arbor:an fuo tatum baccafucco.Nihilq? aliud g rores

ccelibibent.

CDeoleo. CA.II

s Etuftas oleo tediumafferttnon item vt vino.plurimumq? ftatis anuoeft:prouidafi libeat

l intclligcre natura. Quippe temuleti* nafcetibus vinis vti neceffe no eft. Quinimmo in*

(uitat ad feruandum blanda inueterari caries- Oleo voluit parci:fecitq$ veteratu5 eanecef

t fitatepromifcuum.Et vulgo principatu5 m hoc quoqj bono obtinuit ltalia totoorbe:ma

ximeagrouenafrano:eiufq?partequ§licinianumfunditoleum:vnde6£licinig gloriapcipuaoliuas.

Vngueta hancpalma dedere:accommodato ipfis odore. Dedit & palatum delicatiore fentetia.C? *

tero baccas licmia; nullaauisappetit.Reliquum certame inter iftri§ terram/& betic? pat eft. Vicina

bonitas prouintif s:excepto afric* frugifero folo.Ca;teris totum id natura coceffit. 01eu3/ac vinum

inuidit tatunv.fatifq? gloriejnmeflibus fecit.Reliquaertotis plenaiqucm m nullapartevit? numero

fiorem efle docebimus.

<EDetiatutaoliuf:&olesincipientis. CA.III,

|Liua;conftatnucleo:oleo:carne:amurca.Sanieseftha;cei'amara.Fitexaquis.Ideoficci

j tatibus minima:riguis copiofa. Su 9 qde oliuae fuccus eft oleum-.idq? pcipue ex immatus

Jris intelligimus:ficut deomphacio'docuim 9 .Augef oleu ab arfturi exortu ad.xvi. kalen.

^taO(ftoB.Pofteanucleiincrefcut:&caro.Cufitietihymbres:copiofiacceffere:vitiafoIcuin

Vel fucci amurca.Huius color oliua cogit nigrefcere.Ideoq? incipiete nigricia minimu amurca;:ante ea mhil.

Et error I1015 falfusexiftimatium maturitatis initithqdeft vitio .pximum.Deinde q? oleum crefcere

oliuae carne atbitratuncurnfuccus omnis in corpus abeatdignuq? int 9 gradefcat.Ergo cu maxie riga

tur.Quod vbi cura multa fine hymbribus accidit oleu abfumifinifi fecuta ferenitate:qug corpus ex*

tenuet.Omnino enim vt Theophrafto placet:eft olei caufa calor .Quare 8c in torcularibus etia in cel

lismulto igni querif .Tertia eft culpa in parfimonia:quoniam .ppterimpldium decerpediexpedai

SCf* vtdecidat oliua.Qui mediu tempametu in hoc feruat:perticis decutiuncu iniuria arboru fequentis

Lex oliuanti anni dano.Quippe oliultibus lexantiquiffima fuit.OIeam ne ftringito neve verberato. Qui cautiffi

bus lata. meagunt:hatundine leui i&u:nec aduerfos percutiut ramos.Sic quoq? alternare frudus cogitur de

cuflis germinibus.Nec minus fi expetaf vt cadat.H^rado enim vltra fuum tempus abfumut venien

tibusalimetum:&detinentlocum.Argumetumeft:q7nifiantefauoniumcollede:nouasvircsrefuf

munt:& difficilius cadut.Primiiergoabautumni colligi? initio opere nonaturapofia:cui plurimus

carnis:moxorchites/quibusolei:poftradios.Hasenimociflimeoccupatfflas:qafunttenetrimg:6C

amurcacogitdecidere.Differutur veroetiam inmartium menfemcallofg:cotrahumorepugnaces

ob idq? minima;:licinia:cominia.Contra fergia:quam fabini regiam vocatmon ante fauonif flatum

nigrefcetesihoc eft ad.vi.idus feb.Ttk arbitranf eas maturefcere:& quonia,pbatiffimu fiat ex rfs ole

um. Accedere etia ratio prauitati videtur.Fettitq? frigore fterilitate fieri ficut copiam maturitate:cu