U* Gr» PRO V S Y praelectionvm domesticarvm CARMELITAR V M DISCALCEA1 ORV theologiae DOGMATICAE tfae g - . ' , 1 ' 1 —i:-:--: — ■ -y —"n— PRAESIDE P. CADET ANO a S. ANDREA, DISCALCEATO CARMELITA > ET IN CONVENTV HVIVS ORDINIS H. T» THEOLOGIAE DOGMATICAE, et historiae litterariae theologicae LECTORE ORDINARIO, DEPENDENT RELIGIOSI EIVSDEM ORDINIS FRATRES THEOLOGI EMERITI. WIRCEBVRGI IN ECCLESIA AD SS, IOSEPHVM ET MARIAM MAGDALENAM POEN1TENTEM. ANNO MDCCLXXXIX. DIE XXVIII. MAJI Horis mane ab oitava, pofl meridiem a Jicunda confuetis* Typis Francifci Ernefti Nitribitt, Vniuerfitatis Typographi. NOMINA PP. DEFENDENTIVM. I. P, BONIFACIVS a S. WVNIBALDO, mane, & pofl meridiem. II. P. PIVS A IESV, mane . III. P. WILLEBALDVSa s. walbvrga, mane. IV. P. SE VER IN VS A S. THERESIA, pnfi meridiem . V. P.THEODORICVS ab ANNVNT. B. V.M. poli meridiem. INTRODVCTiO IN VNIVERSAM THEOLOGIAM DOGMATICAM' Praecognita. 1. Veritates Religionis a Ded humano generi reueiatae ad veram & ptfrefthem bectirridmem ad- fequendam vt fite exponi & defendi poffintj fine per Libros V. £r' N. T. fiue per Opera SS< Patrum relate ad Traditiones orales fparfae in vnrim colli- Jigi, inter fe Coririeflij & iri quoddam SyfteiM rd- digi debent; inde Theblcgid, Satura iflarum Veritatum. A — Notio. *. Veritates logicae non vti gareS & vhiuerfales. * iftae funi de Deo eiiisque perfeftioiiibus, quae in voluntate' Dei ** Reuelatione iflam explicante rationem fufficienteiri a 3 fca- habent. 13. DIVISIO iflarum. — a. Generalis, «e. I. Prd- dicae. fi. Theoreticae. 2. y. Pragmaticae, non Pragmaticae — piiores fiue foecttndnc, fine infoecundae, fiue Notiones directrices, 3 . e. in formavi ru tis redadue, l, non ficredadae. t. Specialis, a. 1 . Diuinae. /3. Dogmata fi• dei — vel pura vel mixta, y, Articuli fidei, ** 2. My- Jleria fidei, e. 2 . Definitae, Adiaphorae, hae alio no- inine Scholaflicae nuncupantur, fi. 3- Canonicae, n. pure theologicae. C — AVCTOR1TAS ISTARVM VERITA* TVM. D. Notiones ad'fines, vti *. propofitio haeretica, &c> fchifinatica, vtrique fanens, blafphema, impia, &c. Singu» las definitiones earum indicabimus. * Vid. Danici Nettiu.ei.adt Praecogn. erud, gen, ** Hi omnes in Symbolo Apofiolcrum relati funt. IT. Media Veritates Religionis cognofcendi ge- neratim funt vfus organorum fenfibilium & reflae rationis, fpeciarim teftimonia Patrum & Scriptorum Ecclefiafticorum. Opus eft, vt vfns Organorum &c. in ipfam Reuela- tionem dirigatur, quae complectitur voluntatem Veritates de Deo & Religione determinantem. III. Cognitio harum Veritatum cft repraefenta- tio Veritatum Thsologiam coHftituentium menti propofita, Ifta in fpecie efi: it. empirica — it. communis fi. ex. perimentalis. I'. rhilofophica, a, erudita , fi. fyftema- tiea, non fyflematica Corollaria, quae inde dcriuantur, IV. 5 IV. Fontes cognitionis. — Iflud omne, ex quo exiftentiam Veritatum Religionis coghofcimus, Fontem adpellamus. Fontes cognofeendi dogmata fidei duo funt: Scriptu - ra S & Traditio vniuerfalis tk conflans ; circa veritates canonicas in fpecie lunt Atta Conciliorum, Scriptorum Ecclejutjlkorum monumenta , ufits atque objeruamia. V. Subfidia cognitionis fiint iftiusmodi difcipli- nae , quibus cognitio V r eritatum Religionis perficitur. DIVISIO, alia funt generalia, vti Logica, Omologia, Pbilofophia praclica Vniuerfalis, Philologia, llifloria . Huc etiam referri poflunt Ars antiquaria, Diplomatica, &c. Alia funt fpecialia, vti Theologia naturalis , Philo- jophia moralis, * Hijioria Eedejiaflica, T heologia exege- tica — Patrijlica, Hijioria literaria Theologiae. ** m Vid. Injlit. Phil, Sciagrapb. a nobis edit. A. 1786. Indicabimus Hiltoriae Theologiae prolegomena, Scriptores, qui iftam praeclare illuftrarant; illius naturam, vfiim & partes , vti Biographia & Btblio. graphia funt — Methodum docendi iflam; Fontes hiftoriae literariae : fubfidia & regulas cum confefta- riis. — In Biographia (latum in- & externum Theologorum magni nominis — in Bibliographia feripta illorum celebriora — porra ortum & progredum Theol.; quaenam iftoruin merita, quinam libri prae, cellant!— Varias periodos Theologiae uniuerfae ; Differtationes aeademicas, Bibliothecas Theolog.; po- fl 3 tilliinum 6 tiffimum in Frsnconia & adiacentibus plagis —■ Re? cenfiones librorum Tbeolog. &c. VI. Notio Pf Finis Theologiae Reuelatae. Hia compleQitur Veritates reuelatas in formam artis re- daftas ; finis vero eft diftin£la & folida iftarum veritatum cognitio, & confeflaria hominis feliciras, Theologia Reuelata non Colum hosce veritates com- pleftitur, fed diuerfumquoquefiominisllatuin & variam eius ad Deum relationem exponit, quamuis poftremocun- ftaad ipfum Deum fele referant. Porro huc f eflant \aria de fuhtefilo Theologiae, de dotibus & qualitatibus i bee- H'- VII. Partes Theologiae Reuelatae. Ifta relate ad objectum alia eft, ac relate ad methodum. A. Dogmatica latius ditta eft pars Theologiae politi- uae quae continet dogmata de iis, quae ad colendum Deum hornini fcitu, faftuque neceffaria funt, i, '1 beo. ritica iftius pars eft *. Thtttca fi. Antithetita. huius finis. 2. Praftica, Vninerfdis. fi. Moralis /iri. filtusdifiia, }~. Afccticn. B. Liturgica eft pars eiusdem Theologiae , quae officium diuinutn publicum peragendq Ceu cultum diurnum in coetu celebrandi modum determinat. — Relate ad Methodum liue fyfl mattea fiue fcho. laftica eft. Varia dicemus ex Encyelopaed. Erane. Ober- tlur Wirc. Prof. item Ifagog, in 1 heol, cap, IV, Georg, Wiijner » Prof. lui. Vniuerfit. THEO- 7 * THEOLOGIA DOGMATICA. C A P V T I. Ifigoge. ExiftereDeum anciorem Imius vniuerli exploratum eft- Ens eft in omni genere perfe&iili- mum, vti Cap II. oftenditur; hoc vniuerium vti libere condidit, ita continuo conferuat; vi infinitae fuae bonitatis non potuit non praefigere beatitudinem ab omni homine libere adfequendam; cum autem in bonorum creatorum nullo reperiatur felicitas ab omni taedio &c. pura, fe ipfum, cur homo viueret, praeftituere debuit. I. Ex quo capite fumma Religionis neceffitas & vtilitas deriuatur. Ifta religio omnimodis perfacU diuinae Sc humanae naturae refpondej-e debet; expoitulat eultuin Dei non folum internum, fed etiam externum. II. Religis Naturulis tametfi vera & fancla, in praefenti tamen naturae humanae ffiuu non lufficir ad officia omnia rite implenda. Vapulant Argumenta AA de praedantia Religionis Naturalis nimis prolata. a <* III 8 III A Notitia Religioms omnis humana tura huius cum futurae vitae felicitas pendet. Quocirca grande beneficium erit, fi Deus ipfe ma- gifterio fuo falli neftio hominem circa illam erudire dignatus fit; argumentum dein, quia neque communis fenfus , neque humana auctoritas &c. criterium certuna Capitum Religionis perfectae eft, ncceffariain fuiffe REVELATIONEM. IV. Fatla eft Reuelatio a Deo ad homines, ifta relate ad hominem fucceffiue propagata & tandem completa eft, qun ibi quidquam ohueniat, quod vere repugnet alicui principio lumine naturae euidentt & demonftrato. * Exponemus Hiftotiam factae Reuelatiottis tribus periodis. A. Prima, quae cmn primo homine coepit, & a quo polleri iftain porro refeirent ; originem Poly- tbeifmi ; euocationem Abrabae Viride tiaran ; lingulare Dei cum ifto pactum; teftes Reuelationit ; fymbola Diui- nitatis introduita, per quae homines notitia veri & \nius Dei imbuti quapiam fenfibili ratione adorarent fu, turum Meffiam, — IS. Secunda a M-ofe, vbi Reuelatio propior & Religio alitioribus cancellis circumfcnjsta fuit; Legem Mojaicnm; quid obferu itione dignum fuo praefeftura Indicum, Re»nm $u\ circa oeconomiam Religionis contigerit! quam Religionis mutationem attulerit regnuin Salewonit! Scifiuram Regni Iudaici! Captiuitatem Babylonicam, Regnum Cyri; aeram Macba. baeoxum, dilfipatum poftea Religionis Ifraeliticae fpiri- tum; fe£tas, vt vocant, Pbarijacorutn, Saddttcaeorum , ccc. C. 9 C. Tertia a Itfu a Nazareth, qni ab annis mille & fep* tingentis fub Tiberio hnp. natus oli, in ludaea primum & Galilaea praedicator nouae Religionis Deo dignae, qttae ab ipfo vt audore Lhtilitana vocatur , iain cum t>um aeterna Veritas in fuis Reuelattombus contradicere fibi nonpoffit, neque cbriilianam Religionem femel diuul- gatam rurlus aboleuetit, ecnfequitur , omnes Religiones praeter Chrijiiantm, aut non reueiatas , aut falteia veras non effe ; neque ilia Indacorum , neque Pagano- rum, neque Muhupmedana &e. imo inter dominantes in toto orbe Religiones lola, quae a Cur-fio proleda, veta Religio eft. * Hic non adtendhnus, quidquid dc ideis huius neceifitatis Metapbylki differunt. V. Qbiecha/i Reuelationis adeo abftrufum non eft , vt doclioribus aliqua duncaxar notitia competar, & vlla cognitio reliquis de plebe inootefeat, neque res eft adeo vulgaris, cui labor & ftudium maiorem cb ritatem tantum , multo minus euidenriam, faepe tenebras adtuiir; Reuelatio igitur veftita fit cara- tieribus in & externis credibiiitatis. Praeter internos ca raderes Reuelatio ipfa prophetiis & miraculis comprobata fit i potiora indicabimus ex V. & N. T. prouocamus in N. T. ad illuihiora vaticinia, de excidio leicfoijmae, de Rcjurreciione Cbrijli i5cc. item ad miracula, quae fpedata indole, modo & fine authentica effe dignolcuntur, ad heroica /ipo/iolomm & Chrijiia- norum Martyria, ad mirabilem Religionis a Chrifto praedicatae propagationem &c. 1 a s Fotu Fontes Reuelatae Religionis. VI. A. Scriptura. Verbum Dei fcriptum ante Cbriflum natum in multis codicibus exririt, qui nunquam omnes fimul perierunt. Id, quod primum totius antiquitatis & noftri temporis fides te- flatur; habet vltima aeras colle&ionem fcriptorum, quae circa oeconomiam Religionis verfatur, vtra- que collectio 71. libris continetur, quibus fumma auctoritas competit. Spiritu S. infpirati fcripfere Hagiographi; infpiratio non aequalis vbique , fed qua gradum qua modum di- uerfa elt, neque ad lingula verba .l'e extendit; facros libros in catalogum quendain referebant Eccleliae, inde Canon Scrip urae. Nolle hoc loco oportet libros Proto- iSc Deittero . Canonicos , item Atoayphos ; demurti vtut vfus borum librorum non omnibus promifeue permittatur, verfiones tamen negiigendae non funt, inter verfiones varias LXX Interpretum — Hiftoriam huius ver- fionis, anfloritatem Scc. dicemus. * Fons Hebratut nunquam defanato ftudio de- turpatus fuit. VII. B. Traditio , Veritatum ad chriftianam Religionem fpettantium fuccefliue & lerie temporis viua voce fatla communicatio eft; ratione auctoris. a. Diuina, b. Apoftolica, c. Ecelefiajlica; ratione obiecti*. dogmatica, b, dtfciplimns ; ratione qualitatis a. conflans , b. mutabilis, tyc; ratione loci a vniuerfa• lis, Ii lis, b t particularis efl. Aufloriras Traditionis, dogmatica puerm cum fcripnira lacta Auctoritatem habet, eflque altera fidei norma; tixdift iphnaris, /lpo~ ftolica , & Ecckfinftica non maiorem obtinet, quam ipfi Apoftoli, aut Retfores Eccleuae, a quibus ortum habet. Cufl'>des Traditionis — Dottorss Reue- lationis : quorum iura explica irur, vbi krmo efi de tnembris Ecclefiae mn vulgaribus, Exriterunt Traditio,-es in V. T. roffea in Ecclelia Chrifli , ita Apoftoli quaedam Myftem Religionis fer- inone folo'tradiderunt. * 'Nonnulla vlu & praxi magis quam literis commendarunt. In duriio, quaenani traditio authentica lit, confugiendum ad Ecclefias Apo- ftolicas, & liandum pro illa, quae perpetuo recepta eii in Eccletiis praecipuis, in quibus finxit continua Epifcoporum fucceilio. Fontes reliquos Icimus v'la Viros eruditione 6c pietate inlignts, iudloo limatos, telles fidei nufpiam fubleliae, quorum eoiuenfui iiue in dominate fidei, fiue in fenili S. Scripturae conltanter aale- rendo ipfum Ecclefiae lenium conficit, eitque cettuiu veritatum fidei argumentum. * Meminiffe praedat, quid cires dtpipinotH arcani non in ritibus fiolum, fied vitra in iplis Dogmatis & Mylferiis obtigerit, ** Polfibile ait, Eccleiiam hodiernam per teltej fide dignos certiorem fieri, quii antiqua docuerit. Criterium Religionis Reuelatae, X. Ecclefia Chrifli. a. Ca> a clere; eius „ Chr'fl.:is y sj v' r j i- 12 infKtuit Eccleffam ad omnes mundi nationes com* p!e£kndas deflinatam, quae tamen vna ellet, & in- diuiduo pacis Vinculo cum coeteris, praecipue cum principali fede ceu centro Vnitatis coniunQa con- lpiraret in eundem finem & communionem facro- rum. >Jotas reliquas Eeclefioet Cbriflo inftitutae deferibunt Ss.Paginae,'atque Symbolum Nicaeno Conjlantiitop.- x inde reiicitur , puram Verbi Dei praedicationem & legitimam Sacramentorum diipenfationem hic fufficere, XI. b. Feritas. Sola Ecclefia Romano - Catho* lica illa eft, in qua Veri Apoftolici feminis traduces reperiuntur; obfcura dici nequit, fi labente qualibet re£la in Conuentu Vifibili ipfa vili bilis nunquam non exiftat; & vtut vna non fit omnium in orbe opinio? inclarefcit tamen vel ex eo, quod in hunc diem perduret & vitra contra inferorum portas vfque ad confummationem faeculi. Ex in confequitur, iftam, quin erroris periculum fubfit, ab omnibus amplectendam effe, exulat igitur Indijfcrentismus gtc. XII. c. Membra. Membrum Ecclcfiae quicun- que fieri poteft, modus vero, quo tale fit aut e/IV definat, a natura Ecclefiae & praeferipto Chrijli pendet. Vt logomacbia vitetur, quid de membris viuis, mortuis., tuis, nue putridis, catechumenis , de eorum receptione & Itationibus dicendum , hic explicatur. Praeterea membra Ecclefiae ex determinatione Christi Vulgaria communia quaedam iura habent, vti participationem Sacrorum, oblationes ferendi, nonius Sacrificii &c. Prae* ter illa fublimius quidquam membris non Vulgaribus concedam elt; inde fequitur XIII. d. Hieravchia . Vera Ecclefia Chvifli ab originaria inftirurione eft primo Respublica a ciuili diftinfk, focietas inaequalis * in qua exiftunt Reflores & Imperantes cum poteftate necefTaria ad feruanaam fidei vnitatem, puritatem & negotia Religionis rite adminiftranda, Concefia haec poteflas in omnibui aequalis eft, quantum ad Apoftolatum, fecus quantum ad Primatum, quem foli Petro conceflit; Primatus hic erat honoris & auilo. ritatis adeo , vt nulli perfuafum fit, hunc Primatum contineri fatis intra fines nudi direBorii; tranfiit ille porro in fuccelfores, quos Romanos Epifcnpos clfe tota agnouit antiquitas, quo iure hi fuccedant, nihil certi ex do* flrina & documentis Ecclefiae eruitur. * Exponemus varia fyllemata Proteftantium circa Statum Ecclefiae. XIV. Epifcopn In eonfortiwn Regiminis Apoftolici Petro adfociati fuat Apoftoli, in quorum poteftatem fucceclunt Epifcopi . Hi Ecclefias particulares proprio tlomine St poteflate immediate a Cbriflo conceffs regunt, quin vili fane hi mentem venire poflit, hoc regimen ab eis exerceri nomine communitatis; imo noli obihntifcus finibus Ecclefia- runt, qu ibfis tipifcopi praeiunt, cd iflos fpeclat cura boni communis Ecdefise, depoiitum fidei ieruandum &Ci XV. e. shiftorilas Ecckfiae. Haec penitus in* fallibills reficiet penes Rofn. Pontificem & Kpifco- pos, vbi fiuc in conciliis congregari, fiue ciifperfini confentieftfes canfas fidei & iliorum enahiinant & vltimato decidunt. Pofterior modus finiendi caufss Ecciefiafiicas hodie fuptrefie videtur, vbi a tot annis Conciio caremus. Hifioriam & humerum Conciliorum generalium &c. re* eenlebimus. C A P V T IL Dens in Natura Vnus < t. Exijicntia Dei. — Omnium primo Te nobis offert dogma fundamentale j, Exijlii Deus reruiii omnium auctor. fJtim poffit fl quopiam Pothinum inuincibiliter& de- in inculpate ignorari, ex Hiftoria Atbeifini liquet; interim holi admittimus Philofophiam Walf.i & Leibnitii ad Atbeifmnm deducere, * * Vid, Mouatfihrift Derlin. May i Junius i~ g6* IL E(fen - 11 » IT. Effentia Dei — ab afpeciabili rerum mun- danarum Vnitierfitate diftin&a * iri complexu omasi, nium attributorum diuinorum fita eff S k Multum difeeptatum in fcholis de effentia Dei phyftca, . & metapbyfiea , at paucis fentimus, expedire magis, Theologum iltiusmodi themata fcholaftka aut bveui er enarraffej aut fatius omififle; quae vero Dei apud He. tliill braeos, Graecos & Latinos nomina fuerint, indicabimus. it & * Vid* Syfiema Beti, Spitwza, III. Attributa Dei — funt proprierates Naturae diuinae, partiri folent in a. incommunicabilia, b, ' B ‘ communkabiiia, c. moralia, nequaquam ab effentia . 16 * diftinEta. a. A. Enites Dei { excipe eruditiores ) aut penitus ~ tipn, aut obicure, gentilibus cognita e factis libri» lu - daeorutn &. Chrifuanarum iuculenta fir, ar primi Polytbc- fmum introduxere, & ex Cbriiiianis plurcs vnitatem impugnarunt.— Doctrina Manichaeorum, 8 hr.meufita :, circa iftam doctrina 55. Patrum, C. Immutabilitas. D. Jii Aeternitas, crifes Vorjlii, Crellii, & iiovidime Micbaelis g Dogmati k t/gu. E. Simplicitas, ex qtio capite Deus oculis corporis difpici nequit. Error Amhropomorpbytarum ncuiflime fi MaterisUftis fnb alia forma introductus, — !(. Beaufobni, qui thema de fpirnualitate Dei ah* plUnuit. b. A. Intell ed.tis Beiipetfediifiinus, fimultr-- sJ nea 7 * ioitj li:tf n;; ts» IRbii p ilii i!» git, 'i Haec oeconomia incepta ell a feria Dei voluntate fftl- uandi omnes homines, & tandem fexta mundi aetate triltiilimos peccati Atiae etfgeius reparando confuinniata; Methodus autem reparandi generis humani tam abfona lion eft, vt fana mejis illam refugiat, aut militet coiitra diuinas perfe&iones. III, A. Aduentus Mejfiae Tandem vbi venit plenitudo temporis a Deo decreti, Ck iam ab annis 1789 elapfl natus ell mundo promiffus fflsjjias, Jejlis Nazarenus, qui dicitur Chriflus. Me(}iam iam veniffe contra Judaeos ex Vaticiniis D.i, tliehs c 9 Ag^uci 2. Muhicb. 3. inuicte oldendirur. 2. Chrifti familiam, matris fuae vivginatotem , 0 natiuita- tein (Ignis adornatam, quibus Splendide eluxit lumina Maidfas, humilis poffea vitae conditionem. ** Vim miraculorum maximam, quam praecipue in annis prae dicationis fufeeptae manifeifauit, partionem, mortem, & gloriofam anaflaiin, quae omnia 1’rophetae curate da- pir.gljntj, Euangelia dilucide explicant. * Vid. Dijjertationes de fcufu Ifaiae e, 7. a loanne b 3 Scbmitt 23 Schmitt A. 1779. Monuntiae. ** Historica — vti chronologica fcripturillica de lerie vitae Cbri/ti genealogiam temporalem Mattb. 3 - Cri. tica — de erroribus circa Mejjiam, demum vaticinia in hanc rem ex fonte bebraeo exponemus, IV, Ii, PerfonaH Meffiiae . Jefas Meffias eft verus Deus a,, & vertis homo b. natus ex Maria ante & poft partum Virgine c, a. Eniinuero e 11 fecunda in Trinitate Perfona ; diui- nitas lefu Cbrtjii, vt fallis aeterna habeatur, vti fu pia, Myfterium Trinitatis fciri credique debet, b, Deu$ homo vna pe|*fona ell vnionc bjpo/latica, cum duabus naturis & duplici voluntate; dogmata haec ex hiltoria Ntflo- riamfmi , Euticbianijmi & Monotbdifmi explicantur, c. * Maria Virgo etiam vere Deoiokos ell, V. C. Officium Meffiiat, Inimicitiam Deum inter & hominem ex peccato originali ortam, quam cum propriis viribus homo extinquere non poffit, Iefus reparauit, & genus humanum cum Deo re, conciliautt per fuam pro ifto fatisfacHonem a. jRe* demtor ; b. & dein facerdoralc impleuit officium, fiquidem verus facerdos c. obtulit holocau- Ilum, vi&imam impollutam, a. Satisfaflionem Cbrijli omnimodis propriam effe contra Sociuiauos exprimit N. T, b. MtJJias vt delfrue- ret daemonis imperium, per introdudionem verae & fan£lae Religionis errores intelleflus correxit, contra eius tentationes vires abundantiffimas leclateribus fuis promi- lit, Vt C# Mx. ‘liti at cn \ ■i t;S 0 it fit, fua Virtute daemoniacos fanauit, imo copiam fui fpiritus reliquit, dum contulit Apoitolis iuis hanciplam pot-diatem & ptaefidia gratiarum. * Quae rediuiuus a irioire fedensque ad dexteram Partis per Miffionem Spiritus liinfti abundantius fecit difpehfarb c. Abrogationem ritus Aavauici Ij'u. 66' — Ep. Rom. 2. Cor. & datat. legimus, fubftitutum huic Vnum & verutn MijfaeSacri, fscium propitiatorium & fatisfaclorium pro viuis & de* functis. * isfeceiTItatem , fufficientiam & efficaciam gratiae diuinse Hermeneutica ex S. Scriptura iuxta fen- famEcclefiae catholice interpretabimur! CAPVT VL hijfijlcatto Hominis* I. Status moralis rectitudinis. Homo cdoperans fupernarurabilibus auxiliis e ftatu moralis corrnp* tionis tranft ad ftatUrrt moralis feffitudinis, in quo per opera meritoria * propofitani a Deo felicitatem aeternam confequi poteld Status hic in S. Scriptura .hisce vocabuiis „ illuminatio , Regeneratio , Juftif.katio &c. exprimitur i inde dilucide ofrendi potefl, in conuerfione impii a Deo vere remitti peccata, ** & hominem interius per gratiam inhaerentem renouari ; difpofitio ad ifiam renoua. tionem non eft fota fides, fed alii gradus virtutum, quas Vrid, Seji* 6, recenfet; fic iuftificsti elmtes de virtute in 4 in virtutem fide cooperonte in bonis operibus ctefce- re, & etiam hac iuftitia perpetuo rurfus excidere pof- funt; ac proin feclufa Reuelatione, fi horr.o reftus fit, fe talem vique in finem pcrmanfurum fore fcire ne- quir. * Notionem boni operis — operis meritorii — quae doOrine Catholica de merito Iuftorum , & quaenom opiniones tantum Scholarum fint, quid praeterea mereri valeamus? explicabimus interroganti. Diffcrtationem de peccatis in genere, fcilicet notionem peccati, quod moralis def-flus voluntatis humanae a voluntate feu lege diuina eft, t- effeftum peccati , feu reatum culpae 3t poenae dein de peccatis perfonalibus — mertaUbus & ve. vialibus poftulanti exponemus. Hia , quae huc de Praedeftiuatione ad gratiam St gloriam — dein de Reptobatione impiorum fpectant, altius dif- quirant & defuper difputent illi , quibus fecreta Dei explorare magis ac nobis conceflum eft. IL Media feu /hliumenta Juftificatinnis. Vt ad ftatum moralis reftitudinis homo duceretur, praeter gratiam medicinalem , de qua fupra, inftituta funt a Cbyijlo , quaedam figna vilibilia, quibus homo, fi gratia adiutrice interna excidit, iuftificari. danuo poteff: haec vero funt Sacramenta , vt inquiunt , mortuarum , i. Boprifmus. a. Poenitentia, Praeter ifk adhuc alia quinque inftituta funt, quae Sacramenta vivorum nominantur, quae amicitiam Dei iam l i •? I C i » 1 ti C i tt c V tc cr tt tt cc f lic k s ce k & 4 e=d|£!===a 35 iam habitam augent, & vires maiores praebent ad conferuandum ftarum moralis re&itudinis. T. Septem funt igitur nec plura hep paupiora L. Sacramenta, quae gratiam (vt Scholae exprimunt) ex opere operato conferunt, adeo vt collatio gratiae a probitate & fide minifhi non pendeat. Tria ,, Eaptifums, Confirmatio & Ordo carafteretn homini indelebilem imprimunt, & iterari nequaquam poflunt. — Contro. iterfia Steph. R. P. & S. Cypriatt de baptizatis ab HIR hic exponi poteft» 3 * Confirmatio ab Epiicopo ordina, tie conferri potefl, extraordinarie a delegato Presbytero *— Fndla hiflorica. — 4. In Sacramento Euchariftiae Chrtflus prolatis verbis confecratiouis rcaliter praefenS efl, Veram tranfubjlantitttionem inibi catholice tuemur; communio fub vtraque fpecie non efl iulis diuini, igitur difciplinae ecdefiallicae fubiacet, vtrumfic, vtrum vna fpecie peragatur. 5. Auricularis confeflio peccatorum efl diuinae inftitutionis; Miniflerium huiua Sacramenti Poenitentiae folus Sacerdos exercere poteft; Re-j mifTa culpa & poena aeterna, non femper omnis poena temporalis remittitur, quare etiam fatisfaftio refte in confefllone Sacramentaii iniungitur; do&rins de Indulgentiis , earumque variis fpeciebus, crifes & obferua tiones recenter a catholicis Dotloribus introductae. 6. Sacra Vnctio a lacobo v. 14. promulgata eii, 7. Ordo a folo Epifcopo conferendus efl: Anglortim Ordinationes iuxta Rituale Eduardi VI. ; fubieclum Ordinis efl fo lus mas baptizatus. 8* Contrafluin matrimonialem Chrtflus ad Sacramenti lationem eleuauit; pro varia difciplinae Ecelefiafticae oeconomia varia c rea Matrimo e niavri uium impedimenta tum irritantia tum impedientia iufSe ftatuta fant. ' HI», l J ( ,—- i , uim < ^ ij m i it C A P V T VII Status Hominis pofi hanc. Vitam , I. Beaiit-udo Hominis- innocentis poft Vitae hu-. manae terminum a. vltimato in intuitiua, Vifiope Cei &; porro in immortali corpore confummanda confillir; Jus hoc ad aeternam beatitudinem , & fulgidam corporis immortalis praerogariuam Ckti- ftus adquifiuit (anguine fuo , quod peccato primi hominis deperditum fuit; igitur animae iuiioruip> quibus nihil expiandum reflat, fohirae a corporibus flatim * ad poffeflionem Regni ceelornm, h. admittuntur; quae vero habent, quod expient ira loco purgatoni , tamdiu detinentur, donec nouijji-. mum quadrantem exfoiuerint —- animae vero reprq- horum poenis inferni aeternis c. tradentur, vbi nulla redemrio. Demum, vt reparatio generis humani perfefk & completa Iit, dos immortalitatis tunc corpori reflituetur , quando vniuerfa caro refurger, d, vt dein in Iudicio Vniutrfali palam quoque in corpore recipiat homo ^ quod in corpore gefld fiuc bonum flue malum. «, Lex moriendi pro omnibus hominibus lata eft in poenam peccati, manent animae ab hominis morte (li- perftites, in aditu aeternitatis expeftandum indicium farticulare , inde mox animae aut proemiis adiicientur' sut fuppjiciis, b. Regnum coelorum, ad quod omnes properare delent, primum clara Dei Villo eft: exin smor confummatus, perpetua quies Ct gaudium ipefiTa. bile , omnis humanitatis vltimus linis, c. Si ledulo Confideretur , iuftifiam Deo aeque competere ac boni, tatem, 2, orFenfinn Dei, fi non infinitam, faitem elfe giauilnimm. 3, Damnatos praccs adteltus &. huius vitae confuetudines peffimas in fut-uro iaecule haud dimittere, imo in peccatis vitra & letnpev pcrfeuerare, conficietur inde, aeternitatem poencium inferni nec per, feftiouibus diuinis nec humanae rationi repugnare, d, Dogma de Refurreflione corporum fic explicatur ,. De* us nouum coipus hominis ex nullis aliis partibus, coni, ponet, quani talibus, quae aliquando, illius paniculae fuerant, ex numero harum partium illas illiget, quae corpus decent, ex eis I. Car. XV. nauuin corpus priori inflatu viae y 1 n loquuntur ) habito fpecie , forma &o„ perfe&e fimile, at in perferiori gradu reitituet, quocirca idem quoad fubfiamiam corpus refurget. * Difquifitio de Regno C biliaftarum, quod in fenfu Cerinthi ah. omnibus femper reiefiuin yt haereticum, in fenfu Papiae aliquamdiu toleratum fuit, non erit abs re, vti praeterea, quid Circa hanc rem luminet, XXII. docuerit. Observatio, Officia Verae Religionis, — Religio Chri- ftiana per ipfain theoriam praefica fit, ipfips enim fyfteraa vniqerfuin eo colliniat duntaxat,vt verae Re, J ♦ o'' rt, * ‘X> *• 28 ligionis finem, Omnem nimirum virtutem & felici» cft , quod Myflerium Incarnationis, doctrina de gra. | lia , articulus de RcfurreUione corporum &c. peccati odium , deteftationem, & vindibam, amorem Virtutis, diffidentiam in viribus propriis, fiduciam in tentarionihus, fanbificationem corporis efficaci- mafculo fieruore eif Doctrina Moralis Euangelica , quae in fe fola id omne complebitur , quod ratio liumana fibi reliba fiue bonum fiue falutare iamiam inuenerat, iino prirna praeterea extitit, quae defeclus i Moralis Pbilofophicae emendauit, & perfebum fa» nae moralis dobrinae reliquit; praedantia eius a. ex 1 fublimitate praeceptorum , b. efficacia inotiuorum, j i, c. dignitate promiffionum , d. ielebu mediorum 1 ^ ad exercitium virtutis facilitandum fatis elucet; iam ( or vero, ne Inftitutionibus noftrae vniuerfae Theologiae (vt vifum nobis fuit) quidquam deefTer, id 1 omne in primis lineis Theologiae moralis Anno 1787- » j pro vfu Praelettionum Carmel. \Difcakeat. late expoliamus. tatem hominis promoneat, fic omnibus compertum perfuadeant; fedulo perlegenda & difquirenda ' H II. III A N T V M. Hr