6 DISSERTATIO INAVGTRALIS PHILOSOFHiCA
ardentilTime fciamus, omnia, quae nobis infunt bona et realitates, partimimmediate partim mediate a Deo aftuari, mala vero et imperfectiones, aliaeoblinitudinemnoflram transcendentales nobis ineffe, aliae a Deo optimo, obperfeftionem totius, fapientiffime permitti. Id, quod nosmetipfi fumus,ell pars aliquantula totius cuiusdam, fcilicet huius mundi optimi, quem Deusob fines maximos vi propria produxit; et eam ob canfam, quamcunquein nobis realitatem Deus aftuat, vt nimirum perfeClio totius fumma quaepoffibilis obtineatur, et quamcunque negationem imperfeCtionemque feumala permittit, vt ipfa haec perfe&io, inprimis fummus eius gradus, minusimpediatur Hancce fententiam, propter perfeftiones Dei plurimas maxi-mas, quae poflibiles, corroborare debemus, lmpollibile enim eft, Deumalia nifi fumma bona, appetere velle et a&uare, tam in fe quam in aliis ex-tra fe; impofifibile quoque eft, plurima maxima, in plurimis maximis extrafe pofitis, bona Deum non appetere, velle et aftuare, hinc impoftibile et-iam eft, Deum non tot, tantisque rebus creatis, tot tantaque bona con-ferre velle quot et quantis, quot et quanta pro fumma eius bonitate etfa-pientia licet. En! quamvtilis, quam ineunda erit meditatio de vniuerfa-litate prouidentiae diuinae in mundo hoc optimo, quam, gloriae diuinaemaximae promouendae gratia, apud nos, in differtatjone hac pertra&andi,conftituiinus,
$• n.
Non noftrura eft, generaliter hic de prouidentia diuina agere, necomnes ilias aftiones, quae a plurimis in explicanda prouidentia a fe inuicemdiftinguuntur, enumerare, et demonftrare, cum omnia haec tam in philofo-phicis quam theologicis iam fatis euifta fint. Intelligimus hic perprouiden-tiain diuinam conferuationem fubftantiarum huius mundi optimi, quatenuspartes huius et non alius funt. Quod, vt clarius euadat, fequentia obfer-uare licebit: omnis Dei a£lio tranfiens, fiue, quae ad mundum hunc opti-mum refertur, duplex tantum effe poteft. Primo: aftio, qua Deus totihuic vniuerfo, in ftatu poffibilitatis fpe&ato, r o effe fuum largitus eft, feuillum creauit. Haud dubito, cuicunque notum fore, Deum non alium, fedmundum hunc, talem ex nihilo produxiffe, qualem ab aeterno pro diftinftif-
fima