Seuidentiam tabi le ſequētis: que eſt ſuꝑ expoſicōe libri ſapīe ſciendū ꝙ in ea tangūtur breuit̓ malerīe morales ⁊ eciā natua̓les ⁊ alique q̄ſtiones curioſe: non ta mē diſputabiles q̄ in dicta expoſi tione ꝑtractātur exemplis qͥbuſ dā q̄ in dictis ſanctoꝝ ꝯtinētur ⁊ in dicta expoſicōe allegātur. Ad inueniendū aūt materia q̄ queri tur ſignatur in tabula quotalcio ne talis materia ꝑtractat̉. Ponū tur eciaꝫ littere A. B. C. ⁊cͣ. ꝓ ꝑti bꝰ lectionū viꝫ Aꝓ pͥma B ꝓ ſecū da ⁊cͣ. v tales materie p̄tractant̉ vt qd̓ querit̉ citiꝰ habeat̉. Fit ec ſepe de vno vocabulo ad aliud: l̓ de vnā materia ad aliā vbi ꝯſil̓is materia ꝑtractat̉ remiſſio Bortire facit fetū in vtero matris fumꝰ candele ex tincte. l̓ 34. C. ceingi debent viri eccleſiaſtici zōa quadruplici cione ⁊e. C Iccuſabūt peccatorem ī iudicio inquitates ꝓprie lcīoē 54. C duētus xp̄i ad iudiciū erit in voce terribili 47. A. E duenit xp̄s in mundū nudus veniet ad iudiciū armatꝰ a1 A Iduentꝰ xp̄i adiudiciū contra malos 18 8 duerſa ꝓpinat deus bonis qn̄qꝫ ⁊ malis ꝓſpera 9. B. Fōuerſitas qn̄qꝫ eſt vtilior ꝙ ꝓ ſperitas 9. C Aōuerſa fortuna plus prodeſt ꝙͣ proſpera 107. C. dulatores ſunt inimici peſſimi dulteriū periculoſū 131. A apparet ex multis 42. A. Qualit̓ poteſt ſciri de vxore: an ſit fidelis: an adultera 107. A duocacus malꝰ freq̄nt̓ p̄ūatur loquela in morte 46 B Iduocati mali ſunt reprobandi ꝓpter quatuor Ibidem. d limēta noſtra debēt eſſe opera ſāctorum 127. B. moreꝫ multiplicare eſt officiū lingue. 310. A. Amabilis eſt veritas: nō tamen fecūda 11. d Fd̓ amoreꝫ dei mouet cōſideratio creaturaruꝫ 13. C. ſmator pacis fuit xp̄s 24. B mor dei ad humanaꝫ anima ex tribus patet 42. D. ¶ Qualiter amor cauſet ī nobis ſa piam taꝫ in pn̄ti ꝙ ī futuro s4. d Amatores pecunie in luto ambu lant 102. E. Inior dei eſt finis ſacre ſcripture maricāt cor diuicie 103 A mundane 27. E Imaitudo ſollicitudinis tꝑaliū dulcorat̉ igne caritatis Ibidē. F Iinaritudinibꝰ multis miſcetur gaudiū mūdi 64. C ⁊ 134. B. Smaritudo preſentis vlte qualit̓ fāctis dulceſcat 134. C Imaritudine plene ſunt delecta tiones mundi. 134B. ¶ In amaritudīe tribulacōnis me lius viuitur ꝙ in dulcedie carna lis delectationis 142. C mbitio eſt ſimia caritatis 1. B mbicioſi multis laboribꝰ ſe ex ponūt. 20. C. Fmbicioſi ad honores qualiter

decident in iudicio lcōne. 46 A G lmiciciā cōtrahens cuꝫ menda cio bigamus efficitur xi. C micis quibuſdam preferenda ē veritas lcōe 86. C Amiciciam contrahere cum mal̓ ē periculoſū. Et qualiter ſit agen dum cū amico ſi poſt cōtractaꝫ aī ciciam efficit̉ malus 207. B Almittit homo xp̄m ꝑ negligen tiam l̓. triceſimaſeptima B. ¶ Per angelos intelliguntur ſacer dotes ꝓpter vndecī officiā que ha bent exercere lcōne. 183 A. Angeli ſunt ꝯtinētes: ſciēteſ: mo tores rectores quales debent eē ſa cerdotes reſꝑcū hominū 183 b Angeli ſathane: apoſtate: incu bi: angeli abiſſi ſunt mali ſacer dotes Ibidem C Qd̓ animā occidit os eſt monſtru ꝯſum l̓ vndecima A Anima ſeparātur a deo per pecca tum l̓. decimatercia A Anime ꝓicit dyabolꝰ tria poma atres peccatoꝝ delectacōes. 14 B Anima eſt immortalis ⁊ probat̉ multipliciter Vl̓ decīaquinta. B A mina facit grauem cupiditas leuem caritaſ lcōne ⁊6. C Amine iuſtoꝝ ſūt in manu dei qͣ tuor modis Vl̓ triceſimapͥma. d Anime iuſtoꝝ aliter in manu d̓i ſunt aliter impioꝝ ibideꝫ? A nimā humanā dilexit deꝰ hoc patet ex tribus lcōne 2. D Animas ſuas aliqui vendūt: ali qui ꝑdunt: aliqͥ īpignorat. ib̓. e Anima non ē ꝑfecte bona niſi ꝑ Animia non ē recta ſine caritate gratiam lcōe. 114 A Lectione cereſimaſeptima. B Appetere debet homo ſapientiaꝫ ⁊ religionem lcōe ſecūda. B I ppetitus bonoꝝ inflat niſi cōdi atur ſale diſcretionis l44 C Appetitus nullꝰ ē in homine qui nō poſſit impleri v̓tuoſe 44. A Per aqua intelligitur ſapientia mūdi aſtutia ⁊ pͥma Vl̓. 138. A A qua penitētie abluit ſordeſ pec catoꝝ: flectit corda ſuꝑboꝝ 138 e Per aque ſex proprietates ſig natur ſex bone condicones mulie rum Icōne 18 ⁊. A Arbori comparatur homo ⁊ qua lcōe qͣdrageſimaſeptīa. C re Arcū cum ſagittā triplici habet dyabolus ad nocendū l̓. 66 A Arcum triplicem cum triplici ge fiere ſagittarum habet xp̄s ad re gendum Ibidem B Ardere debet prelatus zelo feruo ris lcōe 194 B Argentuꝫ ⁊ aurum nō ſūt neceſ ſaria vite humane Alcōne. 92 A Argentū ⁊ aurū qui inuenit p̄ci oſa pericula īuenit Ibidē B A rgentum quare luto compara tur Ibidem? Arguunt contra nos deus mun dus ⁊ demon. l̓ octogeſima A Argunnentuꝫ triplex efficit xp̄s hominibus lcōe ijo. B Arguendi ſunt quatuor genera obliuioſoꝝ lcōne 144. B rmatus veniet xp̄s ad iudici nm l̓ ſeptuageſimapͥma B yrma xp̄i debemꝰ portare ī corpo re noſtro lcōe 12⁊. E Aſſimilari debēt deo viri eccleſiaſ tici ſicut veri filij dei lcōne ⁊4. d̓ ſſueſcere ad viciā eſt multū pe ricūloſum lcōne. 146 D ī fine

olſtutia ſecularis ad moduꝫ aq̄ dat apparentiam qͣn̄titatis: excel lentiam ſublimitatis ⁊ inſolenti am mutabilitatiſ. lcōne 138. D ¶ Quare mercatores comparatur ꝑ dici: coruo ⁊ cigno 61. D Iydaciā veritatem dicendi preſ tāt ſenectꝰ ⁊ carētiā ꝓlis 49. D Ild audiēdum debemꝰ p̄bere au res: nō vendere 46. a Qui audientes verbum dei triſſā tur: vident̓ hr̄e fel in aure. Ib̓. b Al vdire libent̓ verbum dei eſt ſig nū ſanctitatis 31. a Ayditur nō libēter veritas: licet aliquibꝰ ꝯmēdetur 36. B Nydiēdo plus proficit homo ꝙ legendo 116. a de miſterio huius dictionis aue Lectione ceteſimadecimaſexta. a Eyes p̄dales predātur aues al teriꝰ ſpeciei excepto niſo 66. C I vi trāſuolanti comparat̉ mū dana felicitaſ Ibidē. d l vrea quid ſit ſit ⁊ aureola ⁊ q̄ bꝰ debet̉ aureola 40 D. Obyrū qͣre ꝯparat̉ arene 5⁊ C. Fatitudo de laude eterne btītudinis 121. D enedcōem diuinaꝫ impe trat honoratio paterna 14. a Henedictionem diuinā meretur hn̄faciens indigētibꝰ IIbidē b Henedictionē diuinā acquirit ī nocētia ꝯu̓ſacōnis Ibidē. C VDenedictio dextre dat̉ pauꝑibꝰ ſiniſtre diuitibꝰ Ibidē. d̓ Penedictionem diuinam merē tur correctores ⁊ potiſſime iuuenū Ibidem ⁊. vhellum vt ſit licitum quinqꝫ re quiruntur 114. b Venefacere non debemus procra ſtinare lectiōe il. C ¶ Rui benefacere ſcit ⁊ poteſt ⁊ non facit: malignitas eſt nn ca. 43. a dum beneficiā dei recolit homo ⁊ liqueſcit: ſignum eſt: ꝙ dyabolꝰ no r̓gnat in eo 61. a Beneficioꝝ dei ⁊ proximoꝝ debe mꝰ memorari 117. B Reneficioruꝫ dei impediunt me moriam: proſperitas: curioſitas. ⁊ voluptaſ Ibidem C Seneficentia mutua comparat̉ ludo pile ibidē C De beneficijs debemus d̓o regra tiari 186. a. Peneficia obliuiſcentes ſunt in gratiſſimi ibideꝫ b. Digamus efficit̉ qui ꝯtrahit aī ciciā cum mendacio Vxi. C Sub boni ſpecie operiunt detepto res falſitateꝫ 12. a hona videre non poſſunt inui Se 21 8 Circa bonoꝝ diſcretionē decipiū tur mūdanoꝝ iudicia hi. a. Hona vera nō ſunt delectatiōes carnales ibidē C. Vrachium noſtrum quo muni mur: quo defendimur: quo frui mur eſt xp̄ſ 40. E Oona terrena ſūt bona minima ſed virtutes ſunt bona maxima Lectione qͥnquageſimapͥma. b H reue eſt omne gaudium mun di lectione ⁊ ⁊ a ¶ In breui tempo e̓ implent viri ſā cti tempora multa 42 G

Adere. Licet cadat homo per peccatū. num ꝙͣ tamē in p̄ſenti de eo ē deſperan dum l̓. ⁊ in fine ⁊ 36 D. aritatis ſimea ē ābitio vl̓ ſb aritas facit animā leuē 25. c. aritatis venenum eſt inuidia Vireſimaquunta lectione A Caritatis igne dulcoratur ama ritudo ſolliciindinis recum tempo ralium Vl̓. qͣdrageſiāſeptīa. f Caritatis maxime eſt oſtendere alicui defectus ſuos l̓. 49 b. Candor ſignat ſapientiaꝫ. Nota cauſam l̓. ceteſimaprima. C Carcer peſſimus eſt mala cōſue tudo lectione 193. a T arcer anime eſt corpus noſtꝝ Ibidem B Tarcerem: pallacium: ſtabulū ⁊ hoſpītale habet deus ibidē. d T arnis voluptas de difficili cura tur lcōnie ſeptima. b. C aſtigandi ſunt iuuenes artiꝰ ceteris l̓ qͥnqͣgeſimaquarta b. arnēm mortificare debent filij dei l̓. viceſimaquarta C C arnalem actum in matrimo nio excuſant fides proles ⁊ ſacra tum l̓. quadrageſimaqͣrta. B Carnis voluptas apparet ſuauiſ exterius: ſed intus eſt corroſiua ꝑ vermen cōſcientie l̓. 49. d Carnales paſſiones debet ſedae̓ bona ſenectus lectione. 49 b Nota ibi Voluptas. delectatio Dormire deſiderium ⁊ Fugere Carnales delectationes nō ſunt vera bona Vl̓. qͥnqͣgeſimapma c C arnem debemus mortificare ꝑ opera bona ⁊ diſciplina Vl̓ 104. a C auenclum eſt nobis quid fa ciamus Vlectione ſeptima. A ¶De dupl̓ici cautela quā vſus eſt Allexander contra elephantes. Lcōne centeſiātriceſimatercia. F Cecitates ſeptem inducunt ſep tē peccata mortalia Uicōne. 39. b De celeſti regno eſt qui loquitur veritatē lcōne vndecima. C Celeſtia melius vidēt humiles ꝙ ſuperbi Vl̓ viceſiāſeptīa. a Nota de celis ibi Volare Regnuꝫ Cibus ſimplex ⁊ vniformis eſt melioris digeſtiōis ꝙͣ multiplex ⁊ difformis l̓142. b I Qualiter in cineres eſt redigēdū corpus humanuꝫ l̓. 16. a Clamant pro vindicta ad domi num quatuor genea̓ l̓. 69. a Claritas ⁊ alie dotes qūare erūt in corporibꝰ gloloſis Vl̓. 34. a C lemētia tutus eſt vti ꝙ iuſti cia Vl̓ octogeſimaſeptīa. a Clementiā ſūme decet habere re ges ⁊ pͥncipes Ibidē qͣſi ꝑ totū Clementia: potentia: fortitudor ⁊ manſuetudo naturaliter coniū gūtur Vl̓ centeſiāqͥnqͣgeſiā. a Clerici ſunt diſpenſatores bono rum eccleſie non poſſeſſores Lcōne occogeſimatercia t. Clerici debent indui pōdere conti nentie: ratiōnali ſcientie ⁊ dyade mate caritatis l̓. 20 5. b Quaſi citharedus debet eſſe prin ceps in populo l̓. 84 G C ogitationum malarū quatuor ſunt genera l̓. qunta A Cogitationes voluptuoſe quan tumcumqꝫ parue: cito ſunt repellē de lcōe quinta C Cogitatio ꝯprratur radici: tinēe ori ⁊ pilis carnis Vl̓ quinta?

Cogitare ꝙ homo cinis eſt expe dit ꝓpter multa bona que inde ſe quutur lectione. 6. C. Cogitare de morte ē principium ſapientie. ſicut ignorare ipſā eſt principium ſuꝑbie lcōe 38. A. Cognitio dei Media cognoſcēdi deum ſūt curā dilectio ⁊ cuſtodia Lectione octogeſimaqͣrta. B Cognitionē dei ſui ⁊ ꝓximi impe diūt diuicie tꝑales 108 C Columpna debet eſſe p̄latus ſu ſtētans onꝰ regimīs ſui 197. B Concupiſcētiam diſcipline derel̓i q̄runt ſophiſte ⁊ legiſte L8g. A Nichil concupiſcere ſūt ſūme diui cie. lectiōe 108. A Qualiter dyabolus impedit ne ho mō cōfiteatur 11i. D Confidentia ē neceſſaria dimicā tibus: nauigātibus ⁊ egrotanti bus lectōe. 36 B Confidere debemus in xp̄o ⁊ in v gine maria Ibidem B Conformare nos debemus omni bus ſalua cōſcientia 138. A ōfringunt̉ mali in morte 44 a omputantur electi apd̓ deum: mali vero nō 169. A ¶De ſeptem computacōnis ſpecie̓ bus: quas exercet deus circa no Ibidem B. Computant demones nobiſcuꝫ ad calumpniādum: arrogātes ⁊v furarij ad iniuſte recipiēdum de us ⁊ angelꝰ ad remunerandum ibidem x. C de conſciētie trāquillitate ⁊ eius veritate ⁊ ꝙ propter conſcientiaꝫ debet fama negligi iil. A Cōſcientie domꝰ debet fūdari ꝑ diſcrecōem: oruari ꝑ virtutū figū racōem: regi ꝑ honeſtani conuer ſacōem: mundari ꝑ veram confeſ ſionem i11. C. Conſciēti a mala nō poteſt fuge re ſeipſam nec deum ibidē d̓ Conſciētiā noſtra ē atcuſatrix praue trāſgreſſionis: reuelatrix noſtre dep̄ſſionis: cōſeruatrix bo ne poſſeſſionis: vindicatrix frac te ꝓfeſſionis lectione i91. B. onſcienciam noſtram diligen ter debemus cuſtodire ⁊ que ad hoc ſūt neceſſaria ibidē C Conſideratio creaturarū mouet̉ hominem ad amorē dei: ad hono rem: ad ſtuporeꝫ: ad timorē. ⁊ ad laborem lectione. 13.( Conſiliator ſiuē cōſilium ſanuꝫ habet̉ ꝑ ſapientia 37. A. CConſiliū qͣtuor modis capit̓ ⁊ quale ꝯſiliū ſit in deo 23. A Conſiliatores ſūt mimici peſſimi Lectione ceteſiādeciatercia. B Conſiliatores mali ſūt periculo ſiſſimi in quacūqꝫ cōitate ꝯib̓. B ¶ A quo prelato conuenit conſiliū petere lectiōe. 197. b Conſolatur nos deus hilariter. Lectione duceteſima ſexta. E. Cōſuetudo peccati detinet homi nē quaſi ſepultū 12. B. Cōſuetudo mala iuuentutem in u̓adit: ſenectutem cōſtringit af fectum inficit: iudiciū de peccatis ſubuertit 193. E. Conſūmatiōis die̓ cā eſt iniqͥtaſ Senſus cōſūmatur 43. A i regulat̉ ꝑ racōem 48. A Contempne̓ debemꝰ diuicias tē poa̓les: tēperate tamē 103. d Cōuerſātes cū mundialibꝰ faci liter eis cōformant̓ 30. B

Inter ꝯuicium: ꝯtumeliaꝫ: impro perium ⁊ ſufurrationem que ſit differentia l̓ viceſiā octaua A Conuiuiū Ad diuerſa ꝯuiuia in uitāt deꝰ dyabolus ⁊ mūdꝰ ii b Ad ꝯuiuiū niuitat dyabolus: vt occidat Ibidem Cor humanū vult ſibi dari deus tripliciter. Vl̓. quarta B or regit̉ de difficili Sl̓ ſeptīa C or hūanuꝫ ē inſtabile. Ib̓. E Uor amaricatur diuicijs munda nis qͣdrageſiāſeptīa S Nota de corde ibi Prebere Corona quadruplici cōronat ho inine iuſticia decimaqͣrta C orona ſigͣt iuſticia 14 F oronabunt̉ ſcī dyadēate Aō E orpꝰ corporale Corpꝰ hūanum quo ē incine̓s redigendū. 1b. a Qualiter in corporibꝰ glorioſiſ erit claritas: impaſſibilitas ⁊ a gilitas l̓ triceſimaq̄rnta A C orpus alligatur anime ad tri plex officium Vlcōe. 123. b C orpori debet anima principari nō corpꝰ anime Ibidem C orpꝰ debet tractari ab anima ⁊ qͣliter hoc fiat Ibidem Corpꝰ nr̄m debemꝰ expone̓ labori bꝰ ⁊ miſerijs ꝓ ꝓximo. Ibideꝫ? ¶ In ꝓprio corpore debemꝰ portae̓ ar ma xp̄i Ibidem ff. Corrigit nos deus ꝯueniēter ſicut bonus pater viceſiāſexta. d Corrigere diligēter ꝑtinet ad iu dicem lectione. 120. C C orrigere iuuenes eſt maxime caritatis lcōne. 146. D C orrectores alioruꝫ potiſſime iu uenū merentur benedcōnem diui nam Ibidem Corripere. Corripitur: alit̓ peni tens: alit̓ impenitens. ſeptīa. B Corripiens alios debet ſe caue̓ a tribus lcōne. 176 D Corruptio ſit qͣtuor modis: con tra quos homo habuit in ſtatu ī nocētie qͣtuor remedia l̓. 30. A Creare. Creata ſunt omnia ex d̓i bonitate l̓. decimatercia. A C reatura quelibet t̓plici voce ho mine alloquitur Ibidem D Credere. Quedā ſufficit crede̓ vel cognoſcere: quēdā que cognita oportet facere. Sed bona creduli tas impetrat credenti peccatoꝝ re miſſionem: demonū ꝯfuſionem optatoꝝ conſecutioneꝫ: ſanctoꝝ benedconem lcone. 198 A Credēdum ē xpō ꝓpter tres rōes ꝓpter qͥs ſolemꝰ alicui crede̓ ib̓. b Creſis ſexto die ꝯtingēſ ē ad ma lū: ſeptīo die ad bonū V69. C Creſcere. Creſcit theſaurus ſapi entie ex cōicatione. oppoſituꝫ eſt de theſauro diuiciarum 97. A C vſtodire. Cuſtodiēdi ſunt ſer mones dei. ⁊ non ſoc in memo ria: ſed eciā in vita 81 A0 C vpiditas diuiciarū aufert ab homine mīaꝫ ⁊ pietatē 23. a Cypiditas terrena grauem fcit anima lcōne. 25. C C vrā: dilcīo ⁊ cuſtodia ſunt me dia cognoſcēdi deū 34. B vr̄a diſciplīe dilcōeꝫ oꝑat̉ ib̓ c vrare volūptatem carnis ē dif ficile lcōne ſeptima Cvſtodire volens v̓tutes debet eas abſcondere ſub humilitate.. lcōne triceſimaſeptima. A

Are debemus deo tor no ſtrum tripliciter vl̓. 4. b Quare dātur malis tēpo ral̓ia ī maiori copia ꝙ bonis. 6 Ac Dedit xp̄s ſemeripſū in mortem Lcōne centiſimatriceſiāſeptīa. F Debitores ſumus deo ⁊ proximo ⁊ carni nōſtre l̓. 141. A Debitores ſumus deo ratione de licti: ratione beneficij ⁊ tatione de Ib idem poſiti O ebemꝰ carni noſtre ſuſtentacō nē: caſtigacōem ⁊ exercitatiōem Ibidem B O ebemꝰ ꝓximis dilcōem: inſtruc tionē ⁊ ſupportacōem. ibidem C Cecipere. deceptores operiūt fal ſitatē ſub ſpē veri vel boni il. A ecipuitur mūdam circā diſcre tionem bonoꝝ quinqͣgeſiā. B ecipit̉ ſēſus multiplicit̓. 83. a Cecipuitur multi in p̄ſumpcone ꝓprie ꝑfectionis l̓. 166. A ecipuit homines blādicie mu lierum Ibidem C D ecipuit nos freq̄nter falſi adu latores Vlcone. 166 D Oecipuit nos qͣndoqꝫ ſimulatio nes ypocritarum Ibidem D Defectus ꝓprios videre debemꝰ nō aliēoꝫ l̓. viceſimaſeptima. C D efectus ſuos cū nō vidēt ſubdi ti facit negligētia p̄latoꝝ. 9. a Defectꝰ ſuos alicui on̄dere ē opꝰ maxime caritatis Ibideꝫ. B D eicatio. Tres delcātiōes pctōꝝ ꝓitit dyabolꝰ aīe qͣſi tria poma aurea l̓. decimaquarta. B Vlus delectant̓ ī oꝑe libidīs mu lieres ꝙͣ viri lectione. 38. B d̓ electatio naturalis eſt in operi bus virtuoſis lcōne. 64. C Oelcātioni carͣli miſcꝫ dyaboluſ leticiā mundi: vt faciat hoīe ꝫ dor O elcātio mire ī pctīſ. 82. c hoīs decla̓t qͣlis ſit l̓ 116. A Oelcātio ē moꝝ regulatīa delcāti ua ⁊ augmentatiua ibidem D Delcatīo alia na̓lis: alia beſtial̓ alia rōnalis Vibidem C elcātiōes mūdi amai̓tudīe ꝑ le Velectādū n̄ ē ī of/ ne ſūt 1ze b ficijs exceſſiuis Vl̓. 116 B D electantes in pulchritudīe cor porali totaliter euaneſcūt ⁊ amit tunt gratiam dei ibidem. a D electacōes corpoales nō ſatiāt oppoſitū ē de et̓nis ibidem C Cele̓. delet̓ cito nom̄ īpioꝝ 19. c D eliberare diligent̓ de agendis ē nō feſtinater incedere 91. A Nota iudex elicie. delicatꝰ ornatus īdicat vite laſciuia ⁊⁊ a D elicie tꝑales ſūt admixte mul tis amaritudinibus 64. C Telicie corporales gn̓ant amal̓tu dinē ⁊ tediū. Econͣ ē de ſpūalibus. Lcōne ceteſiātriceſiāqͣrta. b l̓ Cxi Oentes. Tres dentiū ordines illi us beſtie: quā vidit daniel ſunt tres modi detrāhendi l̓. 10 d entes eccīe ſūt doctores Lo⁊ a Ve triplici dentiū cōditione cōue menti doctoribuſ ibidem D erelinq̄re. dereliquerūt ſophi ſte: legiſte ⁊ ocioſi concupiſcētiaꝫ diſcipline l̓. 84. A Deriſio. deriſerūt xp̄m quatuor genera hominum l60. B exiſionē maloꝝ pati ꝓ xp̄o eſt glorioſum ibidem B. O eriſio quid ſit ⁊ ꝙ ml̓tum con traxiatur vittuti Ibidem. C

criſores aſſil̓antur miluis ib̓. f Heriſio qͦt mala facit. Ibidē d̓ Contra deriſores dat ſcripturā q̄ Ibidem E tuor minas Qd̓ deridētur multipliciter vacan tes magice arti lectōe 19ō A Deſideriū. deſideria carnis debēt tradi obliuioni 113. D. Deſperare nu̓mꝙͣ debet homo in preſenti vita quātuncumqꝫ pecca uerit lectōr ⁊ ij. D Oeſperatio eſt grauius peccatuꝫ ꝙ mima cōfidentiā de miſericordi a dei lectōe. 4 A d etractor habet linguam parti tam decima. B Detractoris os eſt ſepulchrū pa tenS Ibidem. C. D etrahendi tres modi: ſūt tres ordines dentium beſtie quam vi dit daniēſ ecio 20. D etractionē debemꝰ caue̓. Lib̓. g etractio qͦt mala facit. ibidē fi etractores ſūt tonſores mone te legalis: impeditores teſtamēti regalis: exhumatores cadaueriſ Ibidem. F5 fraternalis I etractores ⁊ mali quādoqꝫ bo nis ꝓficiūt 131. C Quare ita deuotus nō eſt populꝰ modo ſicut olim fuit 48. A. Nota de deuocōne. ibi Iuuenis. D eum debemus querere quātu or modis lcōe qͣrta A⁊ C. O eum temptant quatuor geneā ibidem. D. hominum D eus videt oīa que facimꝰ. ⁊ iō cauēdum eſt qͥd faciamꝰ 4. A. eum latere nō p̄t quicꝙͣ. 3. a V eum habere patreꝫ eſt magna 26 A gloria Deꝰ qͣliter ſit qͣrendus gi. E Qd̓ deꝰ ꝑ ſe eſt notus 82. A Ad̓ procedit quicquid boniha bemus 98. B. O eum eſſe infinite potentie: ſapi entie ⁊ bonitatis poteſt concludi ex omni re quantumcumqꝫ modi co valore. 101. A Tamꝙͣ deum colunt aliqui ven trem 141. A. O eus iuſtus dicit̉: quia miſeret̉ bonis ⁊ punit malos i10. B ¶ Solus deus debet dominus nomi nari Ibidē. C. D eo ſoli cōpetit hoc nomen Qui eſt Acōe. ililj. a D e diuerſitate deoruꝫ qūos cole bāt antiqui Ibideꝫ. B exterā dei ꝓtegent̓ ſcī 40. C Uemon ſiue dyaboluſ dyaboli fi lia eſt mendaciū xi. C. De dyaboli regno qui loquitur mendaciū ibidem. E. Dyabolꝰ nō nocet homini niſi ve lit homo xiij. B. ¶ Nota de dyabolo ibi. Beneficiuꝫ ¶ Pugre Arguere ⁊ luxuria. Oiligere iuſticiaꝫ debent princi ignꝰ deo qūalit̓ efficit̉ 32. a pes ⁊ prelati tercia. a. D ilectio eſt medium cognoſcen lcōe. 83. B. di deum Dilectione ſuaꝫ oſtendit nobis xp̄us quatuor modis 181. a Diligere debemus xp̄um multi plici racōe. ibidem O ilectio xp̄i ad nos probatur fuiſſe maxima. ⁊ hoc multiplici racōne ibidem. B. D iſcere debent reges ⁊ preſides humilitatem .tl C. de auditate/ diſcendi antiquo rum ibidem d

iſciplina quid ſit l. 81 C iſcipline cōcupiſcētiam derelin quunt ſophiſte: legiſte ⁊ ocioſi Octogeſimaquinta lcōe A D iſciplinā dei debemꝰ patienter ſuſtinere ꝓpter tria l̓1044 O iſciplina dei deiecit temptacōes Ibidem d Diſcipline dei ſunt medicīe p̄ẜua tie a pulrefactione peccati Ib̓. E O iſcretio. diſcrecōis ſaledebet cō diri appetitꝰ honoꝝ al̓s īflat. 14 b Oiuicie diuiciarū cupiditas au fert ab hoīe pietatē ⁊ mīaꝫ. ⁊3 F O iuites debent ſubuenire paupe ribus Vl̓ viceſimaſeptima e diuicijs gloriari fatuū ē 63. c iuicie auferūt ab homine liber tatē: hilaritatē ⁊ ſecuritatē ib̓. d D iuicie nō auferūt indigētiaꝫ: ſꝫ magis afferūt Ibidem d D iuicie dituntur eſſe nichil tri plici de cauſa Vl̓. nogeſiāpͥ. E Diuiciarū ad ſapientiā ⁊ ad bo na vitam nulla ē ꝯꝑatio l̓ 9 ꝛ f ¶ Ex diuiciaꝝ cupiditate oruūitur do loſitates ⁊ bella Ibidem A Diuicie ſunt virtutes ⁊ bona ope ra l̓. centeſimaoctaua B Iinicie tꝑales impediūt cogniti onē dei: ſui ⁊ ꝓximi Ibidē C O iuicie plus honorantur ꝙ per ſone Ibidem D O iuicie temporales tollūt ſecuri tatē ⁊ vnitatem Ibidem E D iuicie ſpūales ſciꝫ gratie: virtu tes ſunt amande eternales appe tende ¶ Ibidem G D octor docens ſacram ſcripturā dꝫ hr̄e tria In ꝓlogo B C octores theologi debent eē ro buſti l̓ ſecūda C O octrīe daritate dēꝰ fulge̓ 35 d Qualit̓ ītelligitur ꝙ ſpūs ſcus do cet omnia l̓ 84 D D octores quidā paſcunt de qͥnqꝫ panibꝰ quidā de ſeptē l̓ 94. b octores ſūt dētes eccīe. 20 2 A H octrina dꝫ eē cla̓ ⁊ breuiſ. 116 a T olere minis de morte aliena fa tuum eſt ltriceſimap̄ma. b̓ Ad dolendū de bonis viris moriē tibꝰ tres cauſe moue̓ dn̄t. i6 4d D omini terreni habēt tres maxi mo defectus l̓. 1710 C D m̄ t̓reni plꝰ hn̄t tīere ꝙͣ tieri ib̓ D omꝰ ꝯſcīe dꝫ eē fundata tecta ornata ⁊ mūdata l̓. 11 1 B D ormire Leticiā mūdi miſcet dy abolus delcātioni carnali: vt dor mire faciat hoīes in peccatis 81. c Si leo dormiat̉ in naui peī̓clitatur nauis: ſi vigilat ceſſat periculum: ſic eſt de prelato l̓ 134 A Si prelatus dormat ꝑ negligētiā debet̉ excitari per āmonitionem amicorum Ibidem O e naturā draconis ⁊ eciā de na tura dracontie l149 G De duobuſ dracōnibꝰ qͣ habita bāt int̓ mōtes armeme deſigͣnti bꝰ duos ſtatꝰ ī ecc̄īa dei. l̓ 14 ⁊. E Dylcedo gaudij mūdi miſcet̉ ml̓ tis amaritudinibus l̓. 42 G Qualiter dulceſcunt ſanctis viriſ amaritudīes t̓bulationū ize C D vx debet eſſe p̄latus ꝑfecte in formando ſubditos l̓. 194 d O vcere ducūtur male: aliqui ſen ſualitate: aliqui familiaritate: ali qui ſeueritate Vlcone. 207. A

Prietas eſt deiuuidat ix ſecretoꝝ: infatuatrix ſēſa toꝝ: alligatrix robuſto ruꝫ: impelatrix flagicioꝝ A2 2. b cho qͣliter cauſetur 194. A Cccleſia Eccleſiaſtici viri debēt aſ ſimilari do. ſicut veri filij dei ⁊4. B Nota de eccleſiaſticis viris. vbi Clericus Glemoſina eſt potior p̄ars ſatiſ factionis 20 3. E C ligere Electōꝫ ſuoꝫ temptari per mittit deus ꝓpter tria 32. C E lectus quilibet probatur a xpo multipliciter 37. A Cligendum nō eſt aliquid quā tumcumqꝫ vtile: niſi ſit honeſtuꝫ ⁊ virtuo ſum Icōe 94. B. ¶ Qualiter eligendus ſit prelatus Lectione cēteſimauiceſima. Ac ¶ Forma eligendorum prelatorum Fſit xp̄iiſ Ibideꝫ Qualiter moderm prelati non eli gutur per ſpiritum ſanctum. ⁊ ꝙ idro nō fiunt miracula IIbidem. Eloquētia ſine ſcientia periculo ſa eſt: nō tamen omnino cōtemp nēda cēteſima. B Eloquētia ſumma ē: eſſe tardilo quum Ibidem. d E rrare Error nu̓mꝙͣ eſt primuꝫ peccatum actuale 29 A Errant a deo a celeſtibꝰ elonga ti tripliciter lcōe 1714 B C vangelium Qualit̓ portare eu angelium vel aliam cartam ſit li citum Scenteſimaſexageſima. E Examinātur de quinqꝫ intrātes probatorium lcōne 33. C Exaudiri Pratio que non proce dit de cordis amore non exaudi tur Lectōe ceteſimadeciaſep. A p Excuſare Excuſant in matrimo mō actum carnaleꝫ: fides: proles ⁊ ſacramētum lcōe 4g. B Inexcuſabilem reddit hominem ſ magnitudo ſcientie in peccante: ſi militudo culpe in iudicante: inep titudo cauſe in allegate 147. A Excuſant ſe aliqui per diuerſas mala s rationes Ibidē. b Excuſare debemꝰ peccatum proxi moꝝ ꝑ comparacōem ibidē. C Acere. Quedam oporteˢ facere: quēdam credere ſufficit lcōne 34. B alco Falconibꝰ cōparātur mi lites ⁊ nobiles 5 l̓ 61. C Nota differentiam inter falconeꝫ ⁊ gallinam Ibidem D ama. De fama n̄ominis ⁊ cele britate lcōe decī aoctaua. B ama hominis comparatur pa rature pomi Ibidem D Fama hominis debet habere ho neſtatem: veritatem ⁊ pietatem. Ibidem. F Came claritate debemus fulge re. Alcōe triceſimaqͣrca C. De fama vn̄ dicit̉ ⁊ qualiter ab ā A tiquis figua̓batur uꝫ. a ⁊ b Memoriā bone fame dꝫ relinque̓ pꝰ ſe bonꝰ ⁊ v̓tuoſus. Ibidē A E amiliaritatē hre cum vicioſis ē periculoſiſſimū 207. B alſitatem oꝑiunt mali ſub ſpe cie veri 5 cōe ili. A aſcinacō vn̄ ſit ⁊ vn̄ dicat̉ hī. a aſcinātura. lud̓ificant̉ boni per ſocietatem maloꝝ. Ibidem. B. atuitas proditur ꝑ vinum im moderate ſumptuꝫ 21. B

Infatuant viros mulieres ⁊ virꝭ mulieres l̓ triceſima octaua. A Felicitas mūclana cōparat̉ vnni bre. naui: nūcio: naui tranſeunti Lectiōe ſexageſimaquarta A. Felicitas mūdana comparātur aui tranſuolanti l̓. 6. 1. A F elicitas mūdana cōparatur la nugim: ſpume: fumo ⁊ hoſpiti ꝑ tereunti lectione. 68. a Fetor infanie ē multipliciter no ciuꝰ Vl̓ triceſimaquarta C Ficui comparatur virgo maria cōne quadrageſimaprima C E idei cultores debent eſſe reges ⁊ lcōne. 76. B principes Zides ſiue bona credulitas impe trat peccatoꝝ remiſſionem: demo nū confuſionem: optatoꝝ conſē cutionem ⁊ electoꝝ benedcōnem Lcōe ceteſiānōgeſiāoctaua. a Filia dei eſt veritas: filia dyaboli mendacium l̓. vndecīa C Filij dei ſūt ſpecialiter viri eccleſi aſtici l̓ triceſimaquarta B. ilij dei debent accigi quadrupli ⁊ zōna 3 Ibidē G. ilij dei debent mortificare carnē Ibidem. C Qui filij xp̄i deberent eſſe ſūt hoſ tes xp̄i ibidem D Xp̄s legit̉ quadrupliciter fleuiſ ſe lcōne nonͣgeſima B lere ſolent viri ſancti gaudenti bꝰ impijs lcōne. 194. a lori ꝯꝑat̉ vita hūana l̓ 14 B on̄s ē ſuauiſ: ſaporoſus ⁊ coni mum? lcōe iō1. C A Ad fontē diuine miſericordie dn̄t currere eſtuantes veneno peccati Ibidem Fons gratie ē xp̄s totus ſuauis Ibidem d. ornicatīo quid ſit. ⁊ vnde dica tur l̓. cēteſiāſexāgeſiāt̓cia. a E ortitudo: māſuetudo: clementia ⁊ potētia na̓liter ꝯiugunt̉. 1ō a ortuna nulla mala eſt apud ſapientem Vl̓. nōgeſiāq̄nta B ortūa aduerſa plus prodeſt ꝙͣ proſpera icōne 107. C rūctus cenſimus quare debetur vginibuſ Vl̓ qͣdrageſiāprima. a De fructu quadruplici qui reperit̉ in ſcriptura Ibidem. B Eructus hoīs ē eius opꝰ 44. c. De fructu malo qͣdruplici. ib̓. d rūctus honoris inflat niſi ꝯdia tur ſale diſcretionis. lcōe. 44 G F vgere debemꝰ carnem ⁊ muu dum lectione 12 8. a C vgere debemus carnalem ſoci etatem ꝓpter tria Ibidem vgere debemus ad montem re ligionis Ibidem. d vlgere debēmus clai̓tate fame vite ⁊ doctrine lcōne 34 C Audia mūdi atqꝫ laſciui 6 a breuia ſūt l̓ ⁊⁊ a audētes in leuitatibꝰ ge mēt in futuro lcōne. 116. E Gaudiū virtutis qͣdruplicit̓ exce dit gaudiū mundi l̓. 64. C Gement in futuro gaudentes in voluptatibus y. 116. E Gemere nō debemus deſiſtere do nec liberemur per gtatiam. Exem plū hēmꝰ de auibꝰ ꝑadiſi. 144 C Generoſitas t̓rena eſt parui va loris l̓. ceteſimaſexta B Generis noſtri debemus memo rari l̓. octogeſimanona B.

Oenus noſtꝝ debemꝰ cōſiderari tam ex ꝑte patris ſciꝫ dei taꝫ ex ꝑ re nir̄is ſciꝫ terre tam ex ꝑte fratꝝ ſciꝫ angeloꝝ ꝙ filioꝝ ſciꝫ operuꝫ noſtroꝝ r ⁊03. A Ex eodē genere ſumꝰ ōnes Ib̓. Quid generi noſtro debemus con formare Ibideꝫ ꝑ totū 5 Quare glorioſis corporibus erit claritas: īpaſſibilitas. ⁊ agilitas Lectione. 34. A. De gl̓e mūdane vaītate ig3. c O loriatur de mala pace ml̓ti pec catores diuerfi 167. A. Per gratie ſubtr̄ctionem putreſ cit homo L 107. E Anima nō eſt ꝑfecte bona niſi ꝑ F grām ⁊ ſine grānullus meretur de ꝯdigno licet degra 117. F. ¶ Que ſūt ſigna ꝑ q̄ p̄t homo cōijce re ſe eſſe in gratia 1g6. B. Orarum actio eſt ſacrificium deo acceptuꝫ 98. B Ad grarum actionē ncs mone̓ de h bēt d̓ina bn̄ficiā r̓cogitata 1g6. a Grārum actio debet eē magͣ: aſſi dua: vl̓ is ⁊ hilaris Ibidem. Gradatio quid ſit ⁊ ꝙ ea qn̄qꝫv titur ſacra ſcrip̄tua̓ 84. g 2 Iraue onꝰ eſt peccatum 21. B rauia ſūt peccatoribus quatu or Ibideꝫ. B rauis eſt homo a deo ſeꝑatus ſibi ꝯiūctus Ibidem eciā B. Nota exemplum de magnete ⁊ ferxo L Ibidē Gela eſt cauſa quare multi ſub ito morrūtur i09. C. Aberi debet p̄latus ab oī bus ſubditis ꝑ cōicatio nic beniuolenciā. 30 0. ⁊ p Serba decidens eſt vita huma fia 17. B. Nilaritatem auferūt ab homine diuicie 63. D. H ominem nō decet mētiri ꝓpter triā 11. B omo debet ſimpliciter mēdaci um deteſtari Ibidē vnane nature venenum ē mē dacium Ibidem ymana naturā modico eſt cō tenta x1.A. ¶ Qualit̓ homo figuratur in vtero niatris 88. C. pnf Homo int̓ omnes creaturas eſt p̄cloſior 137. B ¶ Quāte humanitatis fuit ꝙ xp̄uſ moreretur Ibidē oīs natītas ꝙͣ miſera ē 9o 4 ymana vox ē vox ploratus ⁊ gemitus Ibidē. B omo naſcitur inermis ⁊ cauſā L nota Ibidē. C di Goneſtateꝫ debet habere fama cunt hominis 19. F Goneſtatem aufert hoī vinum ī moderate ſumptū 21. B ⁊ C. Qd̓ nō eſt honeſtum ⁊ v̓tuoſum nō ē eligendū licet ſit vtile. 9e b Ionorari nō debet aliquis ſine I virtute 29. 4 onorari debent prelati ꝙͣuis ſint mali 36. C Conoꝝ ſedes ſūt periculoſe ⁊ do loſe q ſ Ad honorē digne nō venitur niſi ꝑ virtutem 1651. A onor triplex impendebat̉ anti quitus ⁊ triplex iniuria: ne ſuper 16 8 bi a tumeſcerent Tonorem non debemus nimis deſiderars Ibidē. C

Honorem debemus inuicem im C Ibidem. d pendere A Qualiter ab hoſpitatore tractan tur hoſpites lcōne. 63. B lb oſpitales quales ſe debent hoſ pitibus exhibere Ulcōne ⁊to a oſpitalitas qͦt boͣ facit. ibidē oſpitatus qͥ dꝫ exhibe̓. ib̓. b. c viiles melius vident celeſtia ꝙ ſuperbi Vlcōne. 204 A. Dvb hūilitate dn̄t v̓tutes abſcō di ſi dn̄t ſalue cuſtodiri. Ibidē Quāto ſub hūilitate v̓tus cōtegit̉ tanto maior videtur ibidem Folo compartur ppoci ta auarus: p̄latus igna rus: mulier oͣrta. 163. B doia ⁊ ſimulachra vnde habu erunt ortum. lcōne. 163. A ¶ Quomodo ad moduꝫ ydoloꝝ ca rent aliqui prelati quinqꝫ ſēſibuſ ſpiritualibus ſciꝫ viſu ⁊cͣ 14. a gnis ardens zelo feruor is debet eſſe p̄latus lcōne. 197. B Ignis inferni diuerſos diuerſi mode cruciat Vlcōne. 46. E Ignis caritatem ſignat triplici ratione 184. A gnorare ſemetipſū eſt ſignum ſuperbie lcōne. 89. A. mago dei ⁊ ſpeculuꝫ ſine macu la eſt xp̄s ceteſimaſecūda. C mago ſigͣt dei ſapīam 101. B Fuit at triplex cā inſtitucōnis y maginū in eccīa dei h3. C. Ad quid habentur ymagines ſā ctorum lcōne. 118. B Rd̓ ymagines aſtronomoꝝ nul lam v̓tutem habent̓ a corporibꝰ celeſtibꝰ nͥ ꝑ oꝑacōꝫ dēonū lb̓o d magines aſtronomice ⁊ ingro mātice in qͦ differūt 160. F ij mitantur infexiores naturaliter ſuperiores lcōne terciā. B otanduꝫ ꝙ ẜm yſidoꝝ s. Ethi mologiaruꝫ cap. ii. ſimulachroꝝ vſus exortus eſt ex minia affcōe ad mortuos lcōne. i1i8. B mmortalitas habetur ꝑ ſapiē fiama. dei cultum u3. A inpedit obtinere qd̓ optatur murmurare ꝯtra deū. ſecūda A mpioꝝ anime qualiter ſunt in manudei Vlcōne. 21 ᵉ mpius qͣliter dr̄t a iuſto. zie mplent tempora multa veri pe nitētes in breui tꝑe 2. B Incētiua libidis fūt xi. 148 Vbi nota ꝙ eſus carnū carnem facit petulanteꝫ ncōtinentia eſt fugienda cir ca mores ſeptima. A H Que ſit drn̄a inter continētiam ⁊ temperantiam lcone. 129. A ndigentiam proximorum debe mus preuidere ad ſubuenienduꝫ cōne viceſimaſeptima. d Infamie fumꝰ ē nociuꝰ 31. C nfelicium triplex eſt genus. Lcōe cēteſimaqͥnqͣgeſiā octaua. a ¶ De īferm pene ꝑpetuitate 116. B Infirmitas quādoqꝫ ē vtilior ꝙͣ ſanitas ceteſimanona. C Nota ibi Miſericordia Sob̓etas nfirmitas corporalis ē gratan ter ſuſtinenda: quia vtilis eſt ad multa nonageſimatercia. a nfirmitatem noſtram xp̄s no uit tripliciter lcōne. 118 D

¶ Per ſeptem infirmitates corpora les ſeptem peccata mortalia figu 149 A Qd̓ tres infirmitates accidunt in ratur ſōpno multū ꝑiculoſe 32. C ngenū bonū ꝯſtituūt intellcuſ memoria ⁊ voluntas 117. C. nigeniū bonuꝫ on̄dunt: electio veritatis: abiectio vanitatis: ꝑui pendentia loq̄citatis. Ibidem d Ingeniū bonum corrumpūt: in mia leuitas: ꝑuerſa volūtas ⁊ vo luptas Ibidē Ingratitudo peccatoꝝ ē xp̄o gra uior ꝙ mors cruciſ 137. G ngrati ſunt peccatores ml̓tipli citer 186. 4 ngratorū triplex genꝰ legitur Ibidem. B fuiſſe punituꝫ Inimici peſſimi ſunt conſiliato Ibidem B res Nota vbi detractio iniqͥtatis oſtiū ē inuidia. 26 A niqͥtas ē dire ꝯſūmacōis. 43. a niquitates ꝓprie accuſabūt pec catores in iudicio 44C niquitates ſunt ſeptē vie diffi ciles: licet aliqͥbꝰ amabiles. 6⁊ b niuſte iudicātes pal pena ple ctēdi ſunt 44. B. Iniuriarum nō debemꝰ eſſe me mores uꝫ. E niurias ꝓprias debēt prelati pa cifice ſuſtinere: ſed dei īiuurias cū rigore punire L 167 D de iniurijs nō debēmꝰ ſumere in 18 1. b dictaꝫ 2 nnocētes liberare tenētur iudi ces ⁊ aduocati ig. B. r nſtiuēdi ſunt iuuenes ī bonis oꝑibus ſig. A nſtruere debēt p̄dicatores pͥmo ſeipſos deinde alioꝫ 94. D ntelligere quid ſit 4. C. nterrogabit deꝰ in die iudicij p̄latos de tribꝰ 8. C ¶ Vbi inuenit̓ deꝰ ⁊ vbi n̄ ilib̓. A nuidi nō pn̄t hō videre 30. A nuidia eſt venenū caritatis: oſ tiū iniqͥtatis: viciū ſaītatiſ. 3o. b 7 De īuidoꝝ ml̓tiplici ꝯdicōe i8s a De inuitatorio qͥdri plici L2o. a nuitant̉ multi ad mūduꝫ pau ci ad deum L Ibidem De ypocritarū ꝑfidia 188. B ra uiſticiam impedit ⁊ peri er tit 2d ra ꝯparat̉ lapidi qͥ dicit̉ onixqꝛ ad nichil ē vtilis 126 b Ira nocet ꝓximo in ſubſtātia fa ma ⁊ ꝑſonā Ibidem d ra ſubtrahit ſubiecto ꝓprio ho fieſtatē ptāteꝫ ⁊ qͣntitatē. 126 8 rato animo nō debet aliquis iudicare vel punire i1i. a ra dei nō declinat̉ viriū poteſ fate: nō debilitat̓ tꝑis tarditate: in plures excitāt̉ vniꝰ prauitate: nō mitigat̉ ſine hūilitate 206. racundus iniuriatur d tripli 126 C citer vdicant male mūdani de boīs tribꝰ modis 110 B vdicandi ſunt iuuenes mitiuſ cēteriſ lg b vdices mali in morte freq̄nter puantur loquela 116 C Ivdices debēt exercere ſeuerita tem ī malos 46 E vdices nō dn̄t eſſe acceptores Ibidē muneꝝ Ivdicium humanum quatuor mōdis ꝑu̓titur 1j F A4a ydicat aliqͥ n̄ rce ꝓpt̓ t̓a ib̓. b

vdicaturus qͣlis dꝫ eſſe Ib̓. e Ad iudicāduꝫ iuſte que ſunt ob Ibidem. E ſeruanda Ad hoc ꝙ iudiciū ſit actꝰ iuſticie tria requirūtur ibidem. F Ad iudicem ꝑtinet prudēter in qͥ rere: diligēter corrigere 120. C Iydiciū ſiue execucōnē debet p̄ cedere deliberatio 11 b vdices tenētur liberare innocē tes totis viribus. ⁊ hoc non ſuff lcōne. il4. b cit I vdices ⁊ aduocāti omnia ꝑu̓ tut ꝓpter pecuniam ibidē. E. Quōt modis prohibemur iudica re de alijs lcōne 166. D. I vdicium humanum ⁊ eccleſie quādoqꝫ fallitur 186. a vdiciū dei dicit̉ magnuꝫ ꝓpter multa Slcōne cēteſima 34. a. vdiciuꝫ finale comparatur ar lcōne octaua. D cui vdiciū finale eſt cōtinue cogi fandum Ex ceſimaquinta. b Ivdicādi officium diuerſis di uerſimode tribuitur ibidem. G C I vdicium quare tribuitur pau peribus ibidem Ad iudicium veniens timendus eſt deus qͥnquageſimaſexͣ. B In iudicio omnia mouebūtur totra reproboſ A⁊. a de quindecim ſignis precedenti bus iudicium ibidem. B Qualiter ad iudicium veniet xp̄ſ cōtra malos 48. 4 Ivdicium finale fiet ẜm opera nō ẜm verba lcōne 184 b Iydicium diuinum nō poterit corrumpi ib dem. C Ivſticiā debet eſſe roba princi pis vel prelati lcōne qͣrta. h Si iuſticiā diligerent principes ⁊ prelati: ſic ⁊ ſubditi Ibidem. a I vſticiā ſimulant facere quatu or gn̓a hoīm qͥ eā n̄ diligūt. ib̓. c vſticiā ſꝑ debemꝰ ẜuare ibid̓ vſticiā comparatur corone lo rice ⁊ regule decīaqͣrta. a vſticiā coronat hominem t̓pli ci corona decīaquarta. C yſtoꝝ nom̄ diu ꝑmāet. 18. e vſtos non tangit mors zi. a vſtꝰ qͣliter dr̄t ab ip̄io ib̓. C vſti ſe merito debent̓ exponere tribulacōnibus lcōne ⁊4. b vſtis nō ē mors ꝑiculoſa 48 a I uuis ſit vere iuſtus ⁊ de quindec gradibꝰ iuſticie 69. D Ivſticia facit ſuū poſſeſſoreꝫ cu tum: potentem ⁊ ſanum ſicut iaſ pis Ibidem Que eſt differentia inter iuſticiā legalem ⁊ cardinaleꝫ 109. a Nō de iuſticia ſiue iuſto ibi. Sta re Rex Cleniēcia Leticia Qd̓ iurare ꝓ neceſſitate vel vtilita te ſit homini licitum 1⁊. a Ad quid iuramentum ſit inſtitu tum LI. Ibideꝫ Qd̓ iurandi frequētia eſt peiculo ſa: deo iniurioſa ⁊ iuranti verecū da Ibidem. b Ad iuramētum licitum requirun tur iuſticia: iudiciū ⁊ vitaſ. ib̓. c Periurus eſt ꝓditioſus quo ad deum: iniurioſus quo ad ꝓximuꝫ ꝑnicioſus quo ad ſeipſū 168. a vuenū peccata faciliꝰ curatur ꝙ ſenum lcōne. 49. C C vuenes dn̄t ſenes vērari ib̓. d̓ vuenes deuoti citiꝰ ad deū veni unt ꝙ ml̓ti ſenes tepidi 14. A vuenes ſunt in bonis moribuſ

informandi: artius caſtigādi: mi nius iudicandi Ibidem B vuenes debent cauere ociū ma laꝫ ſocietatē ⁊ p̄ ſumptionē iir. b vuenes debēt aſtringi ad obe dientiam: ſtrictam cōſcientiam ⁊ ad cōtinentiam Ibidem. d̓ vuenes quae̓ ſint p̄ſumptuoſi a magne ſpei Ibidem. C vuenibꝰ p̄dicanda ē labilitaˢ iuuētutis: debilitas v̓tutis ⁊ defor mitas ſenectutis Ibidem.? Aborare Ad laborē mōuꝫ ꝯſidea̓tio creatua̓ꝝ l̓. 13. c aborioſa iudicat̉ via veri tatis ꝓpt̓ inexperientiā ſeptia d Laborare qͥ noluerit mercedē nō debet ſperare l̓. 69. C Per labore venit̓ ad qͥeteꝫ Ib̓. aboris tꝑs ē vita pn̄s. Ibidē ¶ Sine labore viueremꝰ ſi pͥmꝰ hō nō peccaſſet Vlcōne. 121. A ¶ Sine labore nō poſſumꝰ eſſe in p̄ ſenti vita Ibideꝫ L aborare debemꝰ in preſenti vi ta: nō quieſcere Ibidem B Laborē ſanctoꝝ viroꝝ alleuiāt occupacōnum variatio ⁊ laborā tiū ꝯſideratio ⁊ mercedis expecta tio l̓. centeſiāſeptuageſiā A Laborē peccantiū: penitentium ſtudentiū ⁊ p̄ſidentiū Ibidē.§ aborioſa ē via peccatoꝝ inag̓ I ꝙͣ ſanctoꝝ via UIbidem. C De laborantium in preſenti vita triplici genere ibidem. C Sine labore penitentie nō ꝑueni tur ad cenā et̓ne qͣetiſ ibideꝫ d aſciuia mūdi breuis ē l̓. ⁊ ⁊ a aſciuia mentis indicat delicatꝰ ornatus ibidem A atere deū nō p̄t quicꝙͣ l̓. 3 a aſſantur peccatores in operibꝰ peccatoꝝ icōne. 62 A I ectus in quo dormiuit xp̄s eſt lignū crucis ibidem. C eticie ſigͣ vſqꝫ ad xldies differt Puer recēter natus l 90 B letari dꝫ iuſtus in tribꝰ 9. a Que circa leges ſtatuēdas requi runtur l̓. qͣdrageſiāſexta A. egē dei dn̄t audire reges. Ali. a eges hūāne dn̄t ꝯſonare ſacre ſcripture al̓s irrite ſunt Vl̓ 83 d Quales leges dn̄t ſtatui: eqͣles de bēt eē legiſlatores Vl̓. 195 ꝑ totū Liberalitas dei plus reddit ꝙ au fert: plus ꝯcedit ꝙ petit: plus tri buit ꝙ ꝓmittit Vlcōne. 92 A L ibertatem xp̄i aufert hoī vinū īmoderate ſumptum l̓. 21 B ibertatem auferūt ab homine diuicie l̓. ſeageſiātercia C⁊ d̓ Liberauit nos xp̄s vt medicus vt pͥnceps vt iudex lcōne. 129 c igari debꝫ peccator vīculis pm̄e alias nō ſanatur l̓ 177. A ignum plantatu v̓gine benedi cta fuit xp̄s 191. a ignum crucis fuit facta multꝭ plex iuſticia lcōne 16⁊. A ignum crucis fuit lectus ī quo xp̄us dorimuit ſcala per quam aſ cendit Ibidem ignum crucis eſt pons ꝑ queꝫ habemus tranſire mundi mare. Ibidem B Ca d

ibra in qua noſtra redemptio pepēdit eſt lignū crucis O Ib̓. E. ignum crucis eſt pons leuati cus penitentie Ibidem. B ingua de difficili regit̓. A. d ingͣua hoīs vix p̄t domari. ib̓ lingue officium ē multiplicae̓ amore ⁊ beniuolentiam decīa. a Si homo nō liq̄ſcit duꝫ beneficia recolit ſignum ē ꝙ dyabolus reg nat in eo lcōne 61. a Sapientis ē pauca loqui inſipiē tis plurima lcōe. qd̓ a Pauca loqui reddit omnibꝰ ho minē placabilem Ibidem orica ſignat iuſticiam 714. A v̓cētes lumine iuſticie ⁊ ſapīe debent preferri alijs ignaris Lectōne octogeſimaquinta. a In ludis nō conſiſtit humana fe licitas D lcōne. 147. a In ludis ſuphabundare vicioſū eſt lcōe ſexageſima C Ad hoc ꝙ ludus fiat virtuoſe t̓a requirūtur ibidem. B Non omnis ludꝰ omnes decet: ſꝫ ſolū ludꝰ honeſtus ibidem vdētes nō dn̄t alicul noce̓ ib̓. c ydi nō debent nninis frequen tari ibidem d de lugētium amicos ſuos diuerſi tate lcōne. 164 B. i v̓gētium amicos ſuos immode rate fatuitas xracōibꝰ. ibideꝫ C vmen ſapientie debent̓ habere p̄lati ⁊ alioꝝ rectores 8. j. a vto ꝯparat̉ argētum ⁊ in luto ābulant amatores pecūie92. E vxuria comparatur ſulphuri Lectōne quinta. O vxuria ē morbus contagioſus Vvxuria vigorē hoīs 22. B effeīat: dolotem accumulat: decō reꝫ ⁊ ſapīaꝫ offuſcat 2. Cd̓ ⁊ ē A fetore luxurie debent eſſe mūdi miniſtri dei?/ ceteſimadeciano. B I vxuria quātum feteat eciaꝫ de monibꝰ Ibidem j Agnificāt ſeipſos diuer ſi peccatores. lcōe. 21 ⁊2. a agnificat deus electos ſu & ml̓tipliciter ibidem B Malicia ⁊ beſtialitas ſūt circa mo res fugienda lcōnē ſexta a. Malicioſi ſeiui̓cem inſtigāt ad maliciam j viceſima. B Mali in morte cōfringuntur: boni ſuauiter diuiduntur 4 a Nali hoīes plus nocent ſanctis viris ꝙ demones K2 C Quare malis dātur temporalia bo na ī maiori cōpla ꝙͣ boniſ 64 C Naliciā ꝑuertit racōem: turbat̉ cōuerſationem: redūdat in ꝓpri um actorē lcōne. 180 a Nalicia mulieris ſuperat omneꝫ ibidem. b aliam Maloruꝫ nequicia ip̄os iudi cat: punit ⁊ cōdempnat 11. a In maū d̓i ſumꝰ nos ⁊ nr̄a 9s b 4 In manu diuine ꝓtectionis ſunt qͥnqꝫ ſpiritales digiti ibidem C Vna manꝰ ſacerdotis dꝫ eſſe ſua uiſſima: alia mūdiſſima 14. b Nota de manu ibi Prebere In mari huius mundi tria ſunt inſolita pericula multum metuen da lcōne ſexageſimaqͣrta.? M are eſt mundus iſte triplici de cauſa icōe 13 4. a

Aqua maris ꝓiecta in flāmam il lam accendit Ibidem Aq̄ maris qͣliter fiūt dulces ib̓. e In mari huiꝰ vite patitur hō mul tas abhominacōes ibidē. D Nota ibi Lignum In maria v̓ginē ē ꝯfidendū 36 b Naria v̓go ꝯꝑat̉ ficui L4. C ualiter de maria vgine Ouidiꝰ ꝓphetauit l̓. 61 D I De duplici ſāctificacōnē btē ma rie Vl̓. ceteſtā ſexageſiāprima. A ¶arie v̓gim debemꝰ oracōes noſ l̓. 20 2 B tras ꝯmēdare Rūo ex hoc nomine maria ⁊ vbo īcarͣto integͣtur nr̄a orō ibidē C Qūo maria tamꝙͣ nomē regit̉ a verbo diuino ⁊ ꝙ in paſſiōe ⁊ pꝰ paſſionē regebat̉ a beato iohan ne tamꝙͣ a qͥdā adu̓bio ib̓. D Martiriū eſt optimū in meritis ſi crit holocauſtū in ſac̓ficijs 33 a M edicīe a putrefactiōe pctī ſunt Siſcipline dei lcōne. 107. C Med tauo mortis inulta bona fa xit l̓. duodecima d Memoria hōminiū cito tranſit ſic̄ nauis l̓. ſexageſiāquarta. B Rēoria digni ſūt qͥ ſcē viuūt nꝫ d Nlendaciū dedecet homine ꝓpter tria 5 l̓. vndecima B endaces expellētur a regno ce lorum Ibidem ¶ Tum mendacio ꝯtrahens amici ciā efficit̉ higamus ibidem Nendaciū qui loqͥtur oſtendit ſe eſſe de regnō dyaboli. ibidē. E Nens vtuoſi aſſimilatur triplici racōe: paradiſo l. 64 D Nercatores auari cōparātur per dici coruo ⁊ cigno l 61. G Qui meicedē ſamulis nō ſoluit ip ſos fideles nō inuēniet 69. A De tribꝰ miraculis q̄ ꝯegerūt ī ſo le ꝑ quē ꝯuicit beatus dyoniſis Apollophanū vnum deū ſpretis dijs eſſe colendum l̓. 99. A De qͥnqꝫ miraculis q̄ fuerūt tꝑe paſſionis xp̄i c̓ea edipſim ib̓. o Nlliracula legitur xp̄us feciſſe ꝓp ter tria lcōne i9. a Miſericordia dei abſoluit a pecca to: tollit peccati impedimētum: ſol uit ligamētum l̓. tercia B M iſericordie dominꝰ dicitur xp̄s triplici de cauſa lcōne 11s. b Miſereri eſt ꝓprium deo ibidē Se miſericordia dei ⁊ ire mixtura. Ibidem B In miſericordia dei oſtendit̉ max mme eius potentia ib: dem C ¶ Quāto quis ē potentior tanto eſt ad mīam ꝓmptior Libideꝫ. C M iſericorde facit xp̄m experiētia noſtre infirmitatis ibidem d̓ Qualit̓ mīa dei ſit mag ib̓. E Miſericordia dei ē fortis intēſiue duratiue ⁊ extenſiue 124. C īa hoīm ē debilis ⁊ modica ih̓ im dei ſperare debeꝰ in t̓bula cōne: ī morte: ī ſtatu pctī 1⁊. 4 Morti ꝯꝑat̉ pctm̄ ꝓpter t̓a L1⁊. a Inuenitur in ſcriptura de mortē triplici ibidem C Quare religioſi dicantur mo. tui. Ibidem C. Morſ xp̄i fuit doloroſa: ignomini oſa ⁊ iniurioſa ſcōne. 29 B Qualit̓ mors n̄ tangit iuſtos. gi. a Mors ſanctoꝝ quid ſit ibideꝫ. Nota de morte ibi Cogitatio. Na titas Gula Hō Sāgiuis. igtitudo Mortē ꝓpriaꝫ nimis time̓ ⁊ alienā niinis dolere fatuū eſt Sibid ē. R

orientes ſe habent ad ſpem di lcōne 43. Xb uerſimode Pro mortuis orare mouere debēt nos quatuor Ibidem C MNortui poſſunt conq̄ri de tribus generibꝰ hominū Ibideꝫ. D Mors ſubita iuſtis nō eſt pericu lcōne. 4s A. loſa Mors debet p̄cogitari: non poteſt declinari: nō dꝫ formidari. ib̓. B Qualiter ad mortem tendimus continue ſexageſiāſeptīa. A De horrore mortis eterne S1g4 D Mortui exiſtentes in purgatorio ꝯqueruntur de quatuor generibꝰ hominum lcōne 184 B L Nouebūtur omnia cōtra repro bos in iudicio lcōne 8 ⁊. a All vllerū in alarū conſortiumeſt deteſtāduꝫ ꝓpter t̓a mala 38. b Abelieres plus delectant̉ in opere libidinis ꝙͣ viri Ibideꝫ MNvlieres ſūt libidinoſe: malicio ſe: litigioſe ⁊ ꝓdigioſe Ibidem Mylieres inficiūt de eaꝝ aſpectu ⁊ de eaꝝ malicia Ibidem Alvlier ledit ſenſibiliter: voce: vi ſu ⁊ tactu Ibideꝫ S Melierum blandicie decipiunt homines lcōne. 166. C Nylieꝝ bone conditiones intelli gūtur ꝑ ſex aqͣꝓprietateſ is ⁊ a llvndiales murmurat ꝯtra do minū ꝓpter qͣtuor lcōne. 9 A A vndꝰ: caro: demon nō nocet ho mini niſi velit lcōne 13. B Ad mūdum inuitantur ml̓ti: pau ci ad deum Vlcōe viceſima A. Rd̓ in mūdo latēt inſidie oſtēdit volatus ſanctoꝝ ad celū 61. B Nyndus eſt quaſi hoſpitator: qͥ cotidie nouos homines recipit ⁊ r̓ ceptos emittit a domo 68 b lvndꝰ ē regnuꝫ timoris 40. B Nota de mundo ibi Felicitas Ma re Arguere Nvndus daduꝫ. Aundi debent eſſe miniſtri dei lcōne. 119 B vnera ſūt ſicut ꝯpedes. 92. F vrmurare cōtra deum impedit obtinere qd̓ optatur 9 A 2b Sine murmiure ſuſtinende ſunt tribulacōnes lcōe nona. d̓ Atiuitas hominis ꝙͣ mi ra ſit cōe noͣgeſima A aſcentes pueri quare plo Ibidem. E rant atipueri qͣnta ſollicitudīe edu candi indigeant Ibidem C atiuitatis noſtre vilitatem de bemꝰ cōſiderare Ibidē d Natiuitas humana omnibꝰ eſt eqͣl is ſicut mors Ibidem.? auis ē ſtatus penitētie 64. A Laui periditanti triplicit̓ ſuccur xitur ibidem d Negant ſe noſſe deum preſūptu oſi: auari ⁊ malicioſi lcōe. 1114. a Negligentia eſt prima cauſa ca ſus in peccatum lcōeꝫA. a Per negligetiam homo amittit xp̄ꝫ. Et nota eciā de argo 37. B egligētes īiuſti īueniūtur ī ml̓ on nocēt homini mū Itis ib̓e dꝰ: caro dyabolꝰ niſi velit C1g. B P lus nocet mali hōies ſanctis vi ris ꝙͣ demones lectōe. 18. A Fota de nocere ibi. dyaboluſ ō mē alicuius qͣliter diuulgat̉ ad multos Vlectioneis. A omen ſuū magͥficare fatuū ē ib̓ omen ſuum vilificant publici pere ato agt Ibidem C.

N vmen impioꝝ cito delecur: nō mē iuſtoꝝ ꝑmanet ſemꝑ. Ib̓. E ¶ Si nomina viroꝝ ſolempͥnū nō inu̓eniant̉ in vite libro erit eis ve recundia magna y. 46 F omē dni demꝰ decātare. l̓. 13. b Tomen iheſuſ eſt nomen hono ris ⁊ excellentie Ibidem Noīa noua ſolent ſibi aſſumere hoīes triplici racōe ibideꝫ C N omē amoris ⁊ beniuolētie ⁊ eē valoris ⁊ oīpotētie ē ih̓ſ. ib̓. d ⁊ e oſſe deū ſe negāt auari: preſūp Quoſi ⁊ malicioſi lcōne. 1ljg a Noticiam ſui ſcilicet dei ſufficien tem ad ſalutē cōicat deus non po nētibꝰ obicē diuīe gre l̓. 1i i. B I Si ad nupcias nō mouēt pudici cia ⁊ mores ml̓ta mala euenient Xcōne quadrāgeſiāquinta. B vbe̓ volētē q̄ pn̄t retrahe̓ ib̓ e vbi ꝯꝑat̉ vita hūana vl̓. 14 b vbes ⁊ nebula qͣlit̓ gn̓ant̓ ib̓ a vmerae̓ debemꝰ ꝙ deꝰ diſpoſuit oīa in nu̓o pōdere ⁊ mēſura 143 a Quid numerare: qͥd mefurare: qͥd ponderare debemuſ l̓. 193 C. Qd̓ nu̓s qͣdragenariꝰ eſt peniten tie ꝯſecratus Ibidem. d. Ccidit animā odꝫſꝫ hoc ē monſtruoſum Vl̓. xi. A pus hoīs ē eiꝰ fructꝰ ib̓ b Inͣ oꝑe hūano tria ſunt neceſſa ria ſigna v̓tutiſ lcōne. 64. B In operibꝰ vtuoſis eſt naturalis delectatio ibidem C O pprimūr aliqui diuerſos diuer ſimocs l̓. viceſimatercia B Oratio que nō procedit ex deuo Rione nō exauditur. lcōne. i.a. b D ratio generalis q̄ ſit ꝑ pr̄ nr̄ ē vtilior ꝑticularibus l̓ 139. A Prando debeꝰ ſolū petere ꝙ deus det qd̓ ſcit nob̓ expēdire ibidē Oratio ē ſcala nr̄e aſcēſionis: ſcū tum noſtre defenſionis: nuncius noſtre legationis: redditus noſ tre ſubiectioniſ icōne ⁊63 A Ornatus curioſus tam in viro ꝙ in muliere quantum ſit dampna bilis lcōne̓. 14 ⁊ 5. Oſtiuꝫ imquitatis eſt inquitas inuidis lcōne triceſima. S Atiētia. Per pacīaꝫ cog noſcunt̉ ſapiētes l̓. ſi l.b ati deriſiones ꝓpter xp̄m eſt glorioſum Vl̓ ſexageſiā B Patrem nos habere deū debemtꝰ gloriari qͣtuor de cauſiſ l̓ ⁊6̓. A Pater nr̄ deus liberaliter ꝓuidet nobis dēneceſſarijs ibideꝫ Pater nr̄ deꝰ ꝯuenient̓ nos corri git ⁊ hilariter ꝯſolat̉. ibidē. B Patrem noſtꝝ debemꝰ venerari l̓. 139 A dep̄cari ⁊ imitari Patreꝫ celeſtē habeꝰ carnalē ſpi ritualeꝫ ⁊ ſuꝑnaturalem ibidē Patri carnali debemꝰ ſubueniē in neceſſarijs icōne. 139 B Qualit̓ debemus nos habere circa N ſpūalem patrem ibidem D relati dn̄t ſe hr̄e ſicut pres fo uēdo: docendo ⁊ corrigēdo Tib̓. E Paſſiones carnales debent ſeda re ſenes l̓ qͣdragēſiāuonā a

Paupertas qūandoqꝫ iuuat̉ ad eterna vitam cōſequendā 9. E Pauperibꝰ ſubuenire e p̄uū: licet eciā ſint vicioſi. viceſimaq̄rta Vª De pauꝑtate triplici ibidem P aupertas voluntaria multa bo L na facit Ibidem Nui ſūt pauperes dei ibidem. E Pauperes orare debent pro diui tibuſ lectōe viceſimaſexta C Pauperum loculos portat quis. diues Ibidem eciaꝫ C Quare pauꝑibus attribuitur iu dicandi officiuꝫ lectōe 311. C P acem debet diligere princeps ſiue rector alioꝝ. viceſimaqr. A acis amator ſūmꝰ fuit xp̄s. ib̓ I ax ſūma ē nichil time̓. os A de mala pacegloriantur luxuri oſi: conſpiratores: prelati negl̓i gentes lectionē. 164A ꝑeccati conſuetudo detinet homī nem conſepl̓tum duodecia. B pͥn̄ Per peccatum ſeparatur anima a deo Ulectione decimat̉cia. B Reccatum eſt gue onꝰ 2. B Deccatoribꝰ qͣtuor ſūt grauia ib̓ Licet ꝑ peccatuꝫ cadat homo: nū ꝙ tamen de eo in preſenti eſt deſ perādum viceſimaqͣnta in fine Heccatum primū actuale homīs numꝙͣ eſt error Slectōe. 29. a Feccatum natuꝫ eſt ſuꝑnatura liter excecare Ibidem. B Septeꝫ peccata mortalia inducūt ſeptem cecitateſ ibidem. B Peccatum in ſene eſt incurabili us ꝙ in iuuene lectione..49. C Inter peccatores oportet viuere in hac vita quinquageſima. a Peccatum: hominem concludit: excludit ⁊ includit. ſed miſericōr dia dei facit oppoſitum 13 4 Quare peccatores laſſantur: ſiue I laxātur ī oꝑibꝰ peccatoꝝ. 62. A P eccator comparatur freneticō ml̓tis racōnibuſ 134. A P eccator nō ſanatur niſi ligetur vinculis penitentie ibideꝫ. B Per que peccat quis: ꝑ hec ⁊ tor quetur. ceteſimaq̄drageſiāpͥ. A Qd̓ ꝑ diuerſa aīalia diuerſa pec catoꝝ gn̓a deſignant̓. 14 2. Ab e Pecunia p̄iudicat ſapīe ī p̄cipi endo: decernēdo ⁊ ꝓcedēdo. 9 2. E Qd̓ tꝑe paſſionis fuit aſtronoīa falſa ⁊ gramatica mala 103. D Penitens aliter corripitur ⁊ alit̓ impenitens Iiſeptima. B Penitentie ſtatus cōparatur na ui triplici ratione 64. C De differentia inter penitētes ex amore ⁊ ex timore lectōe. 121. C Pententia eſt quaſi temporalis vindicta 181 Ad pm̄aꝫ nos īcitant ml̓ta 14 b Genitētia ꝓpe mortē eſt ml̓tum difficilis ꝓpter ml̓ta V. ibideꝫ? Pennitentia impeduūit: pudor: tior ardor ⁊ torpor ibidem. F. Ad penitētiam ꝑagendam que t̓ quirūtur lectione. 148. A Per penitentia xp̄o recōſiliamur agelos letificamꝰ: aīas reformaꝰ ⁊ demones cōfutamus T19. A Anima debet habere integritateꝫ tacit̓nitatem ⁊ diuturnitatē ib̓. b De ficta pm̄a aliquoꝝ T148. a In ꝑegrinarōe noſtra q̄ expedit ſeruare q̄ vitare Iceteſiā. 47. A ꝑ eruertit ira iuſticiā. Exemplū de quodā iudice tercia. d Pericula tria īſolita in marihu uis mūdi ſunt metuenda b̓ꝝ E 5

Philoſophandum eſt omni hō ra ſine intermiſſione vl̓. 46 a ¶ De ph̓ie ml̓tiplici deſcripcōe. ꝯ e Ticta ph̓oꝝ ⁊ poetarū vera ſunt in vſū noſtꝝ vendicanda. l̓. 96 Placabilē reddit hominem pau ta loqui l̓. nōgeſiāoctaua. a Trebere debemꝰ aures ad audien dum nō vendere l̓. 46. a L Predicatores debēt eē ſicut galli ⁊ ſicut grues calandri. Et quidaꝫ predicatores aſſimilant̉ pſatha cogir falcōm ⁊ gallīatio. l̓. 6lj. c Predicatores debēt primo ſeipoſ inſtruere deinde alios l. 40. d reſirre dꝫ bonꝰ ſcolai̓s vtilitatē ſubtilitati: ſoliditatē vāitati. qͥb. a relati ꝯꝑant̉ aquile 61. E relati mali ꝯꝑant̓ buboni: ſtru tioni ⁊ vulturi ibidem Prelati licet mali ſint. dn̄t tn̄ ho norari triplici racōe l̓. 44 C 5 Quare p̄lati diuerſimode punien tur l̓. ſeptuageſiāſeptīa B 5 Qualis debet eſſe p̄latus ad hoc vt digne pſit M Ibidem C Prelati ſūt diſpenſatoe̓s eccleſie nō poſſeſſores l̓. 82 E C ¶ Qualis dꝫ eē bon̄ꝰ p̄latus Tiro a Prelatus dꝫ viuere bene ⁊ ad bn̄ viuēduꝫ diſcipl̓os corrige̓ 120 C ¶ De prelatoꝝ triplici mala īſtitu tione lectione. 144 C Prelatus debet eē vt ignis ardēſ zelo feruoris l 19 G A qͦ p̄lato ꝯuenit ꝯſiliū pete̓. ib̓ Grelatus dꝫ hr̄i ab oībꝰ ſubditiſ ꝑ amoris ⁊ ꝯīcatiōis bēiuolētiā ib̓ Prelatus dꝫ eē dux ſubditoꝝ ꝑ facti informationeꝫ Ibidē. D De p̄latorū anliquorū ⁊ mod̓no rii diuerſitate l̓. ⁊09 a Nolade p̄latō ibi Negligētia Lū cere Lumē Rector Clenitia Elige̓ Teſtis Stare dormie̓ Pater Imu ria Pax Preſumere in bon̄o qͥd ſit 9li. a Nota de preſumptione ibi Abne gare Precipere Sine preſūpcōe debet eſſe ſcīa ad hoc ꝙ ſit ſobria lectōe 12 ⁊ a rinceps dꝫ pace dilige̓ l̓. ⁊4 a rinceps in populo debet eſſe ſi cut cytharedꝰ l̓. 84 G Probatoriū int̓rantes examinā tur de quinqꝫ 7l̓. triceſiātercia. a Circa ꝓlis ꝯditionē preſtat mag nū effcuꝫ vis ymaginatia 130. a rophetie ꝯtrariant̉ carl̓ia vicia nō ſpūalia ceteſimatercia B Nota de proſperitate ibi Fortuna fi Prouidet nobis deus liberalit̓ de neceſſarijs l̓. viceſimaſexta. B rouidētia quid ſit Alcōe. 83 C Qd̓ quadrupliciter prouidentia ē neceſſaria ad regimen humane Ibidem. d vite Nota de proximo ibi Beneficium Excuſare Prouidentia debet eſſe mixta ſim plicitatē lcōne quarta. a Hrudentia vea̓ quē ſit ⁊ que nō Lcōne ſeptuageſima quarta C De triplici prudētia ſerpētis. ih̓. Prudentis eſt deliberare de agē dis nō feſtināter incedere. 9 d Qualiter plorant pueri naſcendo Lcōne nonageſima A Tyer recenter natus differt leti ciam vſqꝫ ad quadrageſimū dieꝫ Lcōne octogeſima. B Pveris comparantur ſancti viri propter ſeptem condiciones pu edrum cōne. li9. A

P veri ſunt magis ſobrij. ib̓. C Nota ibi natiuitas Pvgnare nos oportet ꝯtra demo nes vel ꝯtra āgelos 41. C Pvgnare debemꝰ ꝯtra mūdum: carnem ⁊ dyabolum 136. B vlchritudo corporalis ē defectīa infectiua ⁊ deceptiua 93. B. Dylchritudo: fortitudo ⁊ ſuauitaſ vocis raro ſtant cum grauitate Ibidem. C. vite Nō de pl̓chritudine ibi. delcatio erforat̉ ſacra ſcriptua ꝑ ſubti les ⁊ acutas expoſicōes in i. lcōe Pytrefactionem facti impediūt quinqꝫ Vlcōne. 107. E Verenda eſt ſapīa certo loco: certo tempore ⁊ cer. to modo lcōne̓. 81. E Qverit nos deus in multis locis cōne octogeſimatercia. C Tꝑs qͥetis ē vita futura 69. C Nota de quiete ibi. Laborare. Adix eſt ſicut cogitatio hominiſ quinta d? ecedit priꝰ peccator a d̓ ꝙ deus ab eo ſcōne. 126. a. Recta nō eſt anima ſine fide ca ritate informata. ceteſima ſep b Negūtur de difficili renes cor ⁊ lingua Vlcōne ſeptima. B Rectores alioꝝ debent pacem di ligere viceſimaquarta. a ectores alioꝝ debent eſſe libe i rati ſeptuageſimaſep. E. Ad regnū humane vite eſt neceſ ſaria qͣdruplex ꝓuidētia 83. D. Ad regiminis bonitatem que reqͣ runtur cēteſimadeciāqͣrta. a egere debent prelati exemplo operis ceteſimauiceſima. B. C Prelati debēt regere ſubditos vt filios: nō vt ſeruos ibidem C De regie prelationis neceſſitate ⁊ H eius inſtitutionis congruitatē: e ius executionis aūctoritate ⁊ cō uerſationis ꝓbitate. 2o. a. b C Nota de r̓gere ſiue r̄cōre. ibi Reg num Rex Prelatus ⁊ ꝯſi iū De regno celeſti expellentur men daces lcōne vndecima. B. Legnum celi poſſident quatuor gn̓a hominuꝫ. ſeptuageſima. a egnū timoris e mundꝰ. ib̓. C eges decꝫ audie̓ lege d̓i. Ali a Se regis coronatione ibidem. d̓ rex debet eſſe cultor fidei ⁊ iuſ ticie zelator ibidem 2 eges ⁊ domini ſunt qui ſe ⁊ ali bene regunt ibidem. B Quid reges dn̄t diſcere ibidē. c Quid ſit regnum ariſtotratia: ty motratia ⁊ quid dn̄acōnes oppo ſite quadrageſimapͥma. a Regnis ſedibꝰ ⁊ ceteris p̄tatibꝰ p̄ferenda ē vite ſcītas. ibidem. egratiari debemꝰ deo de omni bus que habemus 93. B egratiari deo eſt bonoꝝ opera tio: ꝑceptoꝝ augnitatio: deitatis ꝓteſtatio: noſtre infirmitatis de monſtratio Alcōne. 196. a. Regūtur ſenes de difficili.7. b Repellere debemꝰ voluptuoſas cogitationes Ulcone qunta c Reſpublica regit̉ ꝑ ſanum cōſili um ſapientie lcōne. 8. a Quare reſpublica dicitur ſana vl̓ egra Ibidem.

Heſiſtere debeꝰ dyabolo 28. A Veſpōdere debemꝰ quatuor generi bus diſputationum l̓. 80 A eſpondere debemꝰ demoni iuxta modū ſoluēdi inſolubilia. ib̓ b obuſti dn̄t eē doctores theolo gi ad qͣtuor l̓. pͥma in ꝓlogo Icut ī ſacrificijs holocau ſtum ē optimū: ita marti riū in meritiſ l̓ 33 a acrificae̓ dn̄t d̓ ſenes ꝑ pͥmaꝫ acrificiū deo valde 49. g acceptuꝫ ē graꝝ actio l̓. 93. B agittam cuꝫ arcu habet dyabo lus ad nocēdum y. 66. A Fagittarū triplex genus habet xp̄s addirigenduꝫ Ibidē. B anctitas vite p̄ferenda eſt po teſtatibus ⁊ diuicijs l̓. 91. A S anguis humanꝰ ꝓprie fuit ſā lcōne 134. B gius xp̄i anguis humanus fecūdat lig nū ariduꝫ: ſanat corpꝰ languidū creat ſementum ſolidū. ibidē C Per ſāguinem xp̄i fecūdamur bo nis oꝑibꝰ: ſanamur a pctō. ib̓. E Per ſanguinē xp̄i ſolidat̉ edifici um etcīe opꝰ metorium ib̓. E Fanū ſanguinē dedit xp̄s iuſtis ⁊ iniuſtis Ibidem G. anitas nō eſt quādoqꝫ vtilis ſi cut infirmitas l̓. nona C anum ꝯſilium habetur ꝑ ſapi entiam l̓. octogeſiāſeptīa. a Nota ibi Sangiis Sapiētia tripliciter a diuerſis accipitur l̓. ſecunda. A S apiētia diſponit hominem ad Ibidem. B C tria Sapiētia acquirit̉ amore: labore humilitete ⁊ ſtabilitate vl̓. l6 A Sapientis eſt ordinare: informa Ibidē C re ⁊ reprobare Sapiam cōferre homini potētiaꝫ prudentiā ⁊ hoīem facere acceptū deo probat̉ ꝑ quinqꝫ vl̓. 122. G Sapia vero quid ſit. ⁊ de ſapīa cordis ⁊ operis l̓. 44 A Dapīa mūdialis quid ſit ⁊ quid̓ ſpūalis Ibidem B Ad ſapientiā q̄ ſit via l̓. 81 d Lapīa ꝯperat̉ vino l̓ 84 E. apīe lumine lucētes debēt p̄fer xi alijs ignaris Ibidem Apud ſapienteꝫ nulla eſt mala Vlcōne lo ſortuna Sapīam qͥdā ſupprimūt: alij ſub uertūt: alij ea abutūtus. l̓. 94 C Sapiētis eſt pauca loqui inſipi entis plurima l̓93. a Sapīa ꝯperat̉ vapori euaneſcēti cādori ſpecule ⁊ ymagim. l̓ 101 B apīa qūo pīgebat̉ a poetiſ uꝫ ceptrū quid ſit: quid cathedre quid ſinedre lcōne 8. 1B d̓ in ſceptris ⁊ in ſedibꝰ delecta ri ſit periculoſum Ibidem Iciētie ꝯmendātur occaſione qͣ druplici l̓. pͥma in ꝓlogo I cientiā debemꝰ habere de pecca tis ꝓprijs ⁊ diuinis bn̄ficijs ⁊ et nis ſupplicijs lcōne 110 B I cientia ſacre ſcripture melior ē quacumqꝫ alia lcōne 138. a acra ſcriptua̓ clarā eſt nontur bida ſic̄ ſrripture ſcolaris. 81 d In ſcripturis diuinis q̄renda eſt vtilitas nō ſubtilitas. ibidem C I cripture ſacre finis eſt amor Sei Lcōne centeſimaprima A I criptura ſacrā ad modū aque

pluuialis facit fructificationeꝫ bo nis operibus Y 138 D criptura ſacra ꝯparatur ſpecū lo: eo ꝙ in ea mores manifeſtan tur l̓ cēteſima ſexta ecuꝝ ē deo ſeruire l̓. 35. A edes honoris ſunt periculoſe ⁊ doloſe l̓. nōgeſiāprima b Senectus venea̓bilis eſt vita v̓ tuoſa lcōne 49 a Ienes debēt intrepide arguere in ſolentes Ibidem d § enectus ⁊ carentia prolis preſ trit audaciā dicēdi veritatē ib̓ d̓ Fenes ſunt magis exꝑ̄ti ꝙͣ iuue nes Ibidem E. de ſenum conditionibus natua̓ Ibidem F. libus Senes debent ſacrificare deo per penitentiam ibidem G v enectutē aliqui excuſant aliqͣ dehoneſtant Ibidem e enſus conſūmatur. regulatur ꝑ racōnem Olcōne. 33. A Deſus multiplicit̓ decipuitur ib̓. eparatur anima ꝑ peccatum a deo ſicut homo a cōmunione ho minū ꝑ mortem Sl̓ deciat̉cia B eparatus hō a d̓o eſt ſibi gra uis. deo coniunctus non eſt ſibi grauis cōne. ⁊ I Nota exemplum de magnēte ⁊ de ferro l̓. viceſimaquinta. B ermones dei libēter audire eſt ſignū ſanitatis ſpūalis vl̓. 81. A exmones dei nō ſufficit ſerua re in memoria niſi cuſtodiātuꝫ in vita Ibidem B ermo diuinus ſanat ſepteꝫ in firmitates id eſt ſeptē peccatā mor talia lcōne 19. A de ſerpētis prudētia l̓. 44 C de ſeueritate Cābiſē contra iluſ tum iudicem l̓ 81 B Gilentiū Nota de eo Vl̓. 201 igna v̓tutis ſunt tria in opera tione humana lcōne. 42: B Alia ſigna v̓tutis ſūt falſa ib̓ b e quindecim ſignis precedenti hus iudicium lcōne. 42 G igna multa oſtendit xp̄s hūa lcōne. 149 B nō generi Dmmplicitas debet eſſe columbi na nō aſimua l̓. qͣrta A imulant facere iuſticiam tria geneca hominum qui eam nō di ligunt lcōne tercia C de ſimulachroꝝ inuētione ⁊ eo rū inuentoribꝰ Vlcōnē. 164 A Iitire ſemper debemus iuſticiā Lcōne tercia E. Litire debemus viſionem diuīs eſſentie 136 C S obrietas preſeruat a peccato ⁊ infirmitate corporali ib̓. h ⁊ d. D e triplici ſobrietate neceſſaria papoſo lectione. rx⁊ A Nota ibi Sapiētia obrietas maloꝝ faſcinat& lu dificat bonos lcōne. ¶1 G ocietatē cuꝫ v̓boa xp̄o habuit na̓ ſibi vnita ypoſtatice. 106 A. b cietati dei nos aptos debemuſ facere Ibidem 2 Soli xp̄s comparatur ꝓpter mul tas cauſas ſcōne bi. A. Ad modum ſolis xp̄us duodecī ſigͣ peragrauit Ibidē C. olem iuſticie ſubtrͣhunt a no his tria Ibidem D. Rd̓ ſole ſpecioſior ſit deus Lcōne quarta A I Qualiter ſol nominatur ab anti quis Ibidem.

¶ Vnde creātur ſompnia. ⁊ qui ſūt boni ſompniacores Alcōne. 103 c E ſompno accidunt tres infirmi H tātes periculoſe. lcōne. 82. C Per ſompniū figuratur peccatuꝫ ꝓpter ml̓tas cauſas 192. a Qui ſūt magis ſompnolenti na turaliter ⁊ qui non ibidem. Sompnolentiores in peccatis ſūt diuites ꝙͣ pauꝑes ibidem. In ſpē aliēa delectant̉ diu̓ſi ilib b Nichil eſt ita potens ſubuertere cor humanum ſicut ꝯcupiſcentia ſpeciei mulierum lcōne ilj6. b peculum ē d̓ina ſapīa. 10 2. C peculum in quo deus cognoſci O tur ⁊ defectus noſtros videmꝰ eſt ſacra ſcriptura Tibidem peculū ſine macula ē xp̄s ib̓ Ad ſpem ſe hn̄t morientes diuer ſimode qͣdrageſimat̉cia. B. perare nō debent mercedeꝫ qui laborae̓ noluerūt 69. 5 Tribus temporibus ſperare debe nius i Que debeāt nos monere ad ſpei lcōne. ilii. C cōfidentiam S pes noſtra debet eſſe ſicut an chora: ſicut galea: ſic̄ mola ib̓. d Qualiter intelligit̉ ꝙ ſpūs ſcūs docet omnē veritatem 84. d De vigniti cōditionibus ſiue ef tibus ſpūs ſācti. ceteſima. a. Cum aliquis ē ſuauis: ſignū ē ꝙ ē de familia ſpūs ſancti ibid̓. c Quomodo ſpūs creat rectitudinē in voluntate ibidem d Ipūs ſanctus eſt ieſtiū conſo lator: ignorātium informator va cillātium confirmator 124. a Digna ſunt tria ꝑ que quis pōt ſcire ſe ſpūm ſāctum in ſe habere Et de tripl̓ici ſpecie in qua ſpūs ſanctus apparuit. Item ſpūs cō ꝑat̉ rori: vnctioni ⁊ melli gb. b tare debent iuſti ad videdum differendū: teſtificāduꝫ ⁊ pugnā dum quinqͣgeſimaoctaua a S tare debēt prelati cōtrā aduer ſarios eccleſie lcōne 1g. a Stare debent prelati contrā ma los ibidem. B In ſtudente ſacraꝫ ſcripturam re quirūtur tria ſecūda lcōe. b de ſtudētium antiquoꝝ ⁊ moder noꝝ diuerſitate 209. a vpbi nequeūt videre celeſtia Exēplum de veſptitōe 27. a Xyperbi comparātur leporibꝰ Et cauſam nota Ulcōne 62. b yperbie vicium generoſuꝫ naſ cendo: animoſum inuadendo: cau teloſum ē in alliciendo 63. a Que pertinet ad ſuꝑſtitiones. ⁊ que obſeruatio euentus futuro rum ſit ſuperſticioſa ⁊ que licita Lectione cēteſimaſexageſima. B Ivpplicia debemus videre vt ca ueamus viceſimaſeptīa. ſ Emplum corporis xp̄i fu iſſe edificatum quadragī ta annis lcōe. 89. A Tempus vite preſentis putatur eē exiguum deciāquinta. a. Qua iter iam temporalia dantur malis in maiori habundantiā ꝙ̄ bonis lectione 67. C Tempora multa implent in bre ui vere penitētes lcōe. 42. G

Temptant deuꝫ quātuor generā hominum lcōne quarta ēptare aliū qͦt mōis d̓r. 5⁊ b emptari ꝑmittit deꝰ electos ſu & ꝓpter tria l̓. 32. C Temptat aliter deꝰ: aliter homo aliter dyaboluſ Ibidem emptationū qͣtuor ſūt cae Lib̓ Cemptacōes deiecit tribulacō ſi ue diſciplina dei l̓. 107. C Tenebre peccatum ſignāt multi plici racōne l̓. 196 A Theologi debent eſſe robuſti ad quatuor l̓. pͥma in ꝓlogo heſaurus ſapīe creſcit ex cōica tione: oppoſitū eſt de theſauro di uiciaruꝫ l̓. nōgeſiāſeptia. a Que ⁊ quot̓ in bono teſte ſunt at tēdenda l̓. cēteſiā viceſiāqͣrta. c Qd̓ multi prelati nō ſunt boni teſ tes xp̄i ⁊ cauſā quare. Ibidem. imendꝰ ē deꝰ an̄ iudiciū 4b. imor laudabil̓ creat de futuriſ ꝓuidentiā: de p̄teritis pmīaꝫ: ī agē dis diligentiā: ī ꝑiculis ꝯfidentiaꝫ Lcōne cēteſiānogeſimaquarta B Trāſfert deꝰ elcōs de t̓bulacōne ad recōſiliacōem de diſſolucōe ad religionē: de ꝑeg̓nacōne ad quie tarioneꝫ l̓. quinquageſiā. R Tranſitorijs rebꝰ cōparat̉ ſemꝑ vita humana l. 17A4 B T n̄ſit ſic̄ nauiſ mēoria hoīſ 6g b ribulacōibꝰ ſe dn̄t iuſti ꝓ xp̄o merito exponere lcōne. 34 b Melius viuit̉ in tribulacōe ꝙ in delectacōe carnali l. 142 C ¶ De t̓ſtiū maloꝝ qd̓plici gn̓e. 88 a ¶ De triſticia ꝑfidie ypoc̓taꝝ. ib̓. b. V Anitas. Conͣ vanā gl̓aꝫ expedit cogitae̓ ꝙ homo ſit ciniſ l̓. 16 C Papor ſigͣt ſapīaꝫ ⁊ noͣ cāꝫ ioī b Niſi velit homo nō nocet ſibi mu dus caro nec demon l̓. 13 E. Holuntas hominis debet volun tati dei cōformari l̓. 164. C endūt aliqͥ aīas ſuaſl̓. 4 2E endūt aliqͥ pr̄is potētiaꝫ: filij vi tatē ⁊ ſpūs ſcī ſcītatem l̓. 13 2 endēteſ etcīaſtica bn̄ficia aufe rūt a xp̄o ſuum officiū Ibidē Dendēteſ ecciaſtica bn̄ficia ſunt inquiſſimi ſacrilegi Ibidem ¶ Nota ibi Prebere. P enenū humane nature eſt mē daciū l̓. vndecima B Hene̓no peccati eſtuantes debēt currere ad fontem diuine miſeri cordie l̓. centeſimaprima. C Deniunt ad deuꝫ citius inuenes deuoti ꝙͣ ml̓ti ſenes tepibii a Dentrem colunt aliqui tamꝙͣ de um miniſterium diligenter impē dendo l̓. i41. A D entrem colentes abbreuiant dies ſuos licet intendant oppoſi tum Ibidem hentris templuꝫ eſt taberna: al tare menſa: ſabbatum quod eſt requies ⁊ ſic de alijs Ibidē. b C P erecundia quid ſit. ⁊ qualiter diffet a timore. ⁊ ꝙ eſt multum laudabilis Vl̓. 194. C eritas eſt filia dei Lcōne vndecima. C. Deritas licet ſit amabilis: nō ta men fecunda l. decima. d̓ Veritatem qui loquitur oſtēdit ſe eſſe de regno dei Lcōe vndecima. E

QQui veritatem tepudiat amando mendaciū efficit̉ bigamꝰ Cib̓ᵉ Heritatem debet habere fama ho minis decimanona. F Veritatem dicēdi preſtāt auda cia ſenectꝰ ⁊ carentia ꝓlis 29. d Ieritas Alia ſermonis: alia ope rationis: alia intētionis. Vl̓ alia vite: alia doctrine: alia iuſticie. Lectione octogeſimaſexta. A Peritatem licet quādoqꝫ tacere: numꝙͣ tamen ei cōtradicere. ib̓ Et nota ml̓ta de veritate Nota eciā de veritate ibi. docere. Vie ſepteꝫ iniquitatis ſunt diffi tileſ: licet aliquibꝰ ſint amabiles Lectione ſexageſimaſecunda. B Dia meritoria xp̄iani nō poteſt eſſe vniformis Ibidem C Hia v̓tutis iudicatur laborioſa ꝓpter inexꝑientiam ibidē d Dia peccatoꝝ ē magis laborioſa ꝙ via ſanctoꝝ 340. B ¶ Nota ibi de ſapiētia. ¶ Ad vicia aſſueſcere eſt multuꝫ pe riculoſum cōne. 176. d deus videt cūcta que facimꝰ ideo cauēduꝫ eſt quid faciamꝰ. A. a Videre bona non poſſunt inuidi Lcōne viceſimaquinta. A. Hidere debemꝰ quid ſuprͣ nos qͥd īfra nos quid circa nos quid ſub nobis eſt cōne ⁊4. a. ident melius celeſtia humiles ꝙͣ ſuꝑbi ibidem A. B. Hidere debemus ꝓprios defectus: ibidem. C nō alienos Q idere debemꝰ indigētiaꝫ ꝓximo rū: vt eis ſubueniamꝰ. ibidē. d Videre debemꝰ eterna ſupplicia vt ea cautamus ibidem. E. Non vident ſubditi defectus ſuor ꝓpter negligētiaꝫ p̄latoꝝ 9. a ¶ Ad vigilandum mouent nos tria octogeſimaſecunda B Uigilāt aliqui ad malum multi pliciter 87. G ilitatem noſtre natiuitatis de bemus cōſiderare. nonageſiā. d̓ Dincere debemꝰ ſepteꝫ vicia capi falia ꝑ ſeptē dona ſpūs ſcī ⁊oga ¶ Pro vnidcā clamat ad dominuꝫ qͣtuor genera peccatoꝝ 69. a V indcam debet quilibet ſumere de ſeipſo ꝑ pm̄am. Et nota de an tiquoꝝ penitētia 2181. a indca vltionis mūdialis eſt a nobis precauenda. Ibidem. B O indcam finalis iudicij debemꝰ ſēper precauere Ibidem. C Omum immoderate ſumptuꝫ au fert homini libertate ⁊ honeſtate ⁊ adducit ad voluptatem ⁊ pro dit fatuitatem 4. b iri infatuant mulieres ⁊ econ uerſo triceſima octaua. a Hiri minꝰ delectantur in oꝑe libi dinis ꝙ mulieres. Ibidem. Rualiter v̓ginibus debetur fruc tus cetenꝰ. qͣdrageſimapͥma. A Dirtuoſe poteſt impleri quilibet appetitꝰ hoīs qͣdrageſimaqͥr. a irtuoſa vita eſt ſenectꝰ venea̓ bilis qͥdrageſimanona. A. ¶ Sine v̓tute non meretur quis ho norari ibidem Virtuti contrariatur deriſio. Lec tione ſexageſima. C. irtutis tria ſunt ſigna in oꝑa tione humana. V64. B. Aliqua ſunt ſigna falſa virtutis Ibidem ¶ In virtuoſis operibus eſt natuā lis delec̓tatio Ibidem. E

Pirtutis gaudium excedit qua Srupliciter gaudiū mūdi ib̓. E Dirtus qualit̓ deſcribit̉ IIbidē Ad v̓tutem pauci mouent̉: ad vi ibidem E. cia plurimi 5 ¶ Que ſūt pͥncipales v̓tutes ſcilicet temperantia ⁊cͣ. ⁊ quare dicūtur cardinales lcōne. 109 B Nota ibi Aens Honeſtas Opuſ diuicie. Fama Hūilitas Honor. ite pn̄tis tꝑs ē exiguū x. C ita preſens comparat̉ vmbre ꝓptet tria l̓. decimanona. A H ita preſens modicū affligit re Ibidem. B murmurat De quatuor que faciūt meritoriā vitaꝫ boni xp̄iani lcōne qͣrta A Ad vitam eternā ꝯſequendam q̓ mō iuuat pauꝑes pauꝑtaſ. ix. E ¶ In vita preſenti oportet nos viue̓ inter peccatores. qͥnqͣgeſiā A Hita preſens ē tempꝰ laboris fu ture quietis lcōne. 69 C Dite preſentis miſeriam expedit cogitare lcōne. 143 A. Ditam ſpūalem faciunt vtus ⁊ ſcientia l̓. ceteſiāſecunda. A Semiuiuꝰ ē hō ſciēs ſine v̓tutē ib̓ Ombra triplex correſpondet t̓ph̓i ti generi peccatoꝝ. cōne. 64. 6 mbre ꝯꝑat̉ felicitas mūdāa ib̓ L ocat nos xp̄us verbo ſigno ⁊ Runcio lectione. 14. A hōtia do triplr̄ ſe extuſāt iel b Qualiter vocati a deo ſe excuſāteˢ punientur ibidem C Volatus ſcōꝝ ad celū on̄dit īſidi as in mūdo latere. lcōne. 6. 3B Poſuptuoſe cogitacōnes ſūt cito repellende lcōne quinta C Doluptas carnis de difficili cura dur cōne ſeptima B Ad voluptatem inducit vinū im moderate ſumptum Acōne. 21 G Poluptas carnis apparet ſuauiſ exteriuſ: ſed intus eſt corroſa ver me ꝯſcientie lcōne. 44. C ¶ Involuptatibꝰ gaudentes gemēt in futuro lcōne 16. E Potum quid ſit ⁊ qualiter diffi nitur lcōne. 160. A tilior eſt qͣndoqꝫ aduerſitas ꝙͣ proſperitaˢ Vlcōne nona C Vtilitas querenda eſt in ſcriptu ris nō ſubtilitaſ. octo geſiāp. c Quntumcumqꝫ ſit aliquid vtile niſi ſit honeſtum ⁊ v̓tuoſum non eſt eligendum lcōne. 92 B Vxorem volens ducere que ⁊ qͦt debet attendere l̓. 46 A Oxoreꝫ ducens qualiter circa eā ſe debet habere ibidem C Oxores bone ſūt grate in ꝯuiuē do ⁊ ꝓbe in ꝯdolendo ibidē D ¶ de vxore qualit̓ poteſt ſciri an ſit fidelis an adulcera l̓. 104. B Vxor debet cōicare omnia bona viro oppoſitū faciūt multe Cxi. a Pus fuit ſumus amatōr pacis lcōue 24. A In xp̄o eſt fūme cōfiden bum l̓. triceſimaſexta A. B p̄mamittit hō ꝑ negligētiam Exemplū de Argo Vlcōne 34. B ꝙ p̄s ꝯparatur ſoli ꝓpter multas cauſas ſexageſimapͥma. A Xp̄s ad modū ſolis duodeci ſig na perāguit ibidem C p̄s habet arcū t̓plicē cū t̓plici gn̓e ſagittaꝝ ad regendū 6̓b b F p̄s ē brachiū nr̄m qͦ munimus defendimur ⁊ fruimur l̓. 40. g

Qualiter xp̄s fuit in inutus ꝓ no bis Ibidem Xp̄s venit nūdꝰ in mūdum: veni et adiudiciū armatus 41. A yp̄s legit̉ qͣruplr̄ fleuiſſe 9o ba Apus eſt fons gratie totus ſua uis lectione ceteſimapͥma d Xp̄s nouit tripliciter infirmita tem noſtram lectione. 118. d Nota de xp̄o ibi Templū ymago I Speculuꝫ Sāguis Homo Huma nitas Mors dare Serpens dillge̓ Elus atcipit̉ ml̓tis mod̓ in ſacr̄ ſcriptura 3. B cona quadruplici dn̄t ac cingi eccleſiaſtici viri 44. G odiacꝰ circulus habet xij ſigͣ vide ſuꝑ hoc in oralizationē. bic ¶ Explicit tabula expoſitionis li bri ſapīe fratris Roberti holhot ordinis fratꝝ p̄dicatoꝝ. Sit lauſ a honor deo AMEN.32 Vhꝫ Fab d. Porp ¶ Intipit tabula queſtionum q̄ in hoc volumine ꝯtinetur Crum acceptio ꝑſona rum ſit peccatū l̓. 79 tꝝ Adam in ſtatu ino bentie fuerit racōnabi lit̓ cuſtoditꝰ a d̓o lectōe ir ſi Vtꝝ Adam habuiſſet corpꝰ īcor ruptibile ſi in innocentia perſtitiſ ſet lectione triceſima Otꝝ in actu adulterij plus peteꝫ vir ꝙͣ mulier lectōne. 66 Otꝝ plus peccet ceteris paribꝰ: vir adulterādo vel ſacerdos forni cando lectōe qͣdrageſimaſexͣ D rꝝ filij adulterini debeāt aliqd̓ incōmodum reportare 42 Quare dicit̉ magis principibꝰ ⁊ p̄latis diligite iuſticiā ꝙͣ aliā vir tutē aliquam ꝯ lectōe. 3 D Vtꝝ amicicia ſit magis neceſſa E ria reipublice ꝙ iuſticia l̓. t̓cia Otꝝ ſolū amicis dei cōferatur do num ꝓphetie lectione. 103 Utꝝ Amico effecto malo qui pͥꝰ bonꝰ fuerat ſoluēda ſit amicicia Si ſic Vtrum ſtatim ſoluet amici ciam vel expectabit lectōe ⁊o ¶ Item Vtꝝ poſt diſſolucōem erit ſibi tamꝙͣ alienus Ibidem. D tꝝ āgelus exterminator egip ſi fuerāt bonus lectiōe. 201 Otrum anima humana ſit īmor talis lectōne deciāquinta O trum hoc poſſit euidenter pro bari ibidem. Otꝝ anime defunctoꝝ habeant diu̓ſa receptacula lectōne. 31 V tꝝ ars magica ſit rationabili ter interdicta. lectione. 190.

Utꝝ beati gaudent de panis dāp natoꝝ Vl̓ ſeptuageſimapma H trū beati in die iudi ij aliqͦ mō do iudicabūt l̓. trici ſimaqͣnta O trum belluꝫ poſſit eſſe licitum lcōne. ug. criſtiano H trū corpus humanū ſit de lege coī in cineres redigedum l̓. 16 O trum iudei cognouerāt xp̄um eſſe deum Vl̓ viceſimaſeptima Otrum liceat alicui caſtrae̓ ſe ꝓp ter cōtinentiam vl̓. qͣdrageſinia Otꝝ corpꝰ Ade fuiſſet in corrupti bile ſi in īnocet a ꝑſtitiſſꝫ vl̓. 30 Otrum corpꝰ glorioſū ſit quatu or dotibus dotandum l̓. 34 trum dapnati in inferno agar penitentiam Vlcōne. 63. V trum pena dampnatoꝝ debeat dici corporalis lcōne. 47 Dtrum dapnati punnantur per corporales teriebras l. 2 Dtrum ignis corporalis puniat dampnatos lcōi. e. 189 Otrum deus diſponat omnia mi ſericorditer cōne. j0 trum omnia ſubdantur ad or dinacōnem diuinam ibideꝫ trumndeus ſit in qualibet crea tura l̓. centeſimapͥma trum hō tenetur diligere deū in caricate plus ꝙͣ ſeipſū l̓. 20 Otruꝫ diuinatio per ſompnia ſit licita lcōne. ⁊ Vtrum dolor penitentis poſſit eſ ſemimus cōne 49. Otrum electores ſēper teneantur eligere meliores lcōne. r20 O trum melius ſit reges eligere ꝙ ſuccedant Ibidem O trum obſeruatio ſignoruꝫ ad cognoſcendum euentus futuro rum ſit licita Icōne. 1do Utꝝ ſit vtuoſum alicui neglige re fama ſuam l̓ decia octaua V tꝝ ſpūs ſanctus fugiat omnē fictionem l̓. ſexta tꝝ filius teneatur inonibus parentibus obedire l̓. 43 Vtꝝ ſimplex fornicatio ſit pocca tum mortale lectione. ⁊ ⁊ Ueꝝ in fornicatione peccet pluſ vir ꝙͣ mulier lectione. 46 Otruꝫ Petrus peccauit extrahē do gladiū tꝑe paſſionis Lecti one ſexageſimaſexta Vtrū gratia ſpūs ſanctidetur ne ceſſario homini quantum poteſt ad gratiā ſe preparanti Dl̓. g6 D truꝫ homo adiutus gratia poſ ſit mereri de concligno vitaꝫ eter nam l̓. triceſimaſexta H trum mundus purgabitur ꝑ ignem l̓. ſeptuāgeſiāſecūda V trum ignis purgationis īuoſ l̓. 42 uet reprobos O trum ſol illuminat infra terrā Lcōne centeſimaquarta V trum illuminat alias ſtellas ī fra ſe ⁊ ſub ſe Ibidem O trum licet xp̄ianis ymagines adorare Vlectione. i1j8 Otrum liceat iudici innocentem ꝓpter allegata ⁊ probata condēp nare lcōe ſtptuageſiānonāa I De ſtatu innocentie ibi Adam vt ſupra. D trum vox tubalis exit aliquo modo in iudicio cauſa reſurrectio nis corporum lectione quin quageſimaſeptima Otrum in iudicio generali erit ad hoc diſceptatio vocalis Lee tione quinquageſimaoctaua.

Otruꝫ ſancti homines in iudicio gijali aliqͦ mō iudicabūt. l̓. 3l. Vtruꝫ reipublice ſit magis neceſ ſaria uiſticia ꝙͣ amicicia lcōe 3 Otrum iuſticiā originalis inclu dat aliquod donum ſupernatu rale lcōne decīaquarta trum iuramētum in aliquo ca ſu ſit licitum lcōne. il ⁊ Otrū ſit meliꝰ regi optimia lege l̓ optimo rege lcōne. 12o Vtrū actus matrimonialis poſ ſit fieri virtuoſe. Vlcōne. 44 trum in omni opere dei miſeri cordia ⁊ iuſticia coniugantur Lectione quinquageſimatercia. trum deus diſponat omnia mi ſericorditer Icōe ceteſimaqͣnta Vtrum i xp̄o fuerat neceſſitas moriendi lcōne. 88 trū mors ſit pena inflicta ꝓ pec 2 cato primi parentis lcōe. 48 Vtrūde mōtibꝰ ſtellarū poſſit eſ ſe ſcīa Ulcōne nonageſimano Otrum mūdus purgabitur per ignem lcōne 4 ⁊. O Otrū nebula vel nubes ꝑ calore ſolis aggrauetur lcōne. 17. trū omnis negligentia ſit pec catū mortale triceſimaſeptīa Dtrū liceat̉ xp̄iano ꝑ violentiaꝫ infidelem occidere lcōe. 66 Vtrū filiꝰ teneatur in omnibus obedire parentibꝰ lcōne. 43 trum liceat ꝑ potentiam oppri mere proximū lcōne. ⁊3 Otrum peccata per penitentiam condonata ſint in iudicio reuelā lectione octaua. da 9 O trum pena dampnatorum de beat dici pena corporalis 43 Otruꝫ malus ſenex poſſit in mor 2 lcōiis.39 te penitere Dtrum aliquis teneatur ad pre ceptum ſui iudicis ſecretum reue lare Icōne viceſimaqunta O trum ꝓphetie donum ſolum a micis dei conferatur lcōe. 103 Utrū proles ſequi debeat conditi ōnes parentum in libertate ⁊ ſer uitute lcōne centeſimaſexta. Otrum liceat religioſis intende re ſtudio ſcripturarū lcōe 96 trū humana vita ſit poſt mor te denuo reparanda lcōe 1 Vtrū reſurrectio omniū general̓ ſit futura Vlcōne decīanona. trū refuſcitatus teneat̉ iterato vxori ſue coniūgi lcōne. 4 Dtrū aliqua credēda ſuꝑnaturā x lia debuerant hoī reuelari 29. ¶ Reuelare ſecretum ibi Preceptū Nota de ſole ad illuminare ſuuꝫ Vtrum diuinatio ꝑ ſompnia ſit licita Nlcōe ducēteſimaſecūda Nota de ſpiritu ſancto ad gratiā ⁊ ad fictionem trū vſus vim ſit licitus A tꝝ v̓ginitas ſit virtus l̓. 39 trum virginitati debeatur au reola lcōne q̄drageſima trum vltra v̓tutes acquiſitas neceſſe ſit pone̓ theologicaſ Dl̓. g trum v̓tutes cardinales mane būt in eterna patria lcōe 1g O tꝝ virtutes mnorales ſint con lcōne. 109 nexe Dtrū expediat mutare patrias le ges ꝓ melioribꝰ legibus nouiter adinuentis lcōne. 199. tꝝ xp̄s fuerit violent̓ occiſus. trū xp̄m eſſe deū cog 28. nouerunt iudei cōne 27 ¶ Expliciūt tituli q̄ſtionū hꝰ lib̓.

G. ſax. tu Vli. 3F x. 317o. ſ.y. 80. A. v. Teq Do ⁊ Ie gꝛ i.4. h. Gra.jact6. 386. 36 5. Nō ſ.XXgli. X13. Xẜolc202 . Dō 14. Sy ab. l. ij. v.. Xix.j. 3j..263..313 D7 17 Q...vx. I.L Gvj. Pr. 9. ⁊3 ℟eu. ÿIdiclj.. 28⁊ Dꝫ.vj. q i.. v. 2L D xx.ij. E blaſplsLxi.2 Ad c xij.ala. X D. ſq. P 5 NqP.c vi. Xox .L2 Rol..9. 23. 4. al ⁊. Au. A. Il.j. v D 2 Ꝙ.A1F 2. A. l.j. 230. L2 Cxp. Fry.. 368 Da xoGqꝝ. A23 Noli 2xv Tvi.. ¶.. 202. 251 L34 Ac. Si. ijj 3L 4º. αK5 di. Tdaii 981. 4 de III X A.. S. I.gͥt 26 488 Aſn..Ij. 13j h bleſylhc. ettu 20 C. jyi.vIgy. 3x. 32. 266. Scr..jj. vtaꝝ&.22. Adc.y...3..5. Eſtꝝ. xv. qxN.4.1.3. c. A. Q. j. 23 2. I. .. .Ric ę. ExIA1 I v7..1 4 02 xq k 4. G.A. t. 2 39 Dy. j4.S ō226 ꝓi ſcōMiij. M. j.ij. O. 02.
Si.. j. 3. 5Thor. 6..ll. A. AM AA. Ay 223 VoA..℟.L. ExS ..6M3 ⁊ A B5024 &. ig 3. aj.. 3 l̓. T. .y NvV. p. 3 xc l yXoj. li A. F. Pocēſ 4. 1 M3 r g.1d 29 4 ¶AILi.I. Ht̓. v3 ⁊. Yj. AA. A 7ſl. 2L. x A88. λ4382 Ꝙcō A. di.v . 4 N. col.6 QvPc Lg.. Xi. ..I9o. . Oixhac. . AcL Ai.31 biij. S 26 y..93 Si Mb 4.231. A3 II. Qg. y N.. Q. A..4X⁊ CE Iei ¶l M 4v a. ExHFF. A. 4 C Qꝓ aſ. 6. .l2x bi aA.3H F. C. egj. Igo a. A6. Fy.v. qathij.

Opus p̄clariſſimuꝫ eximij d̓n̄ ingri roperti holkot ſacre theolo gie moraliſſimi atqꝫ doctiſſimi ꝓ feſſoris ordīs fratꝝ p̄dicatoꝝ ſuꝑ ſapientiā ſalomonis. quā philo diẜtiſſimꝰ collegit Continens poſ tillā accurate ac ſūma enucliatiōe elaboratam Cū ſingularibꝰ queſ tionibus ad oēm materiā taꝫ ſcō laſticaꝫ atqꝫ diſputabilē: ꝙͣ ad po puluꝫ p̄dicabuē: vtiliſſimiˢ. Atqꝫ ſolennes nomodo diuinaꝝ lraꝝ veꝝ ⁊ philoſophoꝝ atqꝫ famoſo rum poetaꝝ ad eaſdē materias ꝯ gruenter applicatas: allegatiōes IIncipit feliciter. Ominus pe tra mea et ꝓbur meū 2 Ce. xa. Artes ⁊ ſcīe hūanis ſtu dijs adīuē te ꝑ occaſio ne quadruplicem materia glorie ſibi ſumūt Artes nāqꝫ q̄daꝫ glori. oſe vident̉ ex auctoꝝ imꝑiali no bilitate. quedā ex principioꝝ na turali ſubtilitate. quedā ex occul toꝝ materiali difficultate. quedā ex officioꝝ generali vtilitate Pri me at ſūt artes ciuiles ſiue politi ce. Secūde ſunt artes pueriles et mathematice. Tercie ſūt arteſ ſb̓ tiles ⁊ ph̓ifice. Quarte ſūt artes ẜ uiles ⁊ mechāice Sed ſacre ſcrip ture ſubtilitas hoībus inſpirata diuinitus ꝑ cuiuſdā p̄rogatiue pͥ uilegiū ſingulare qͣtuor iſtas cas honoris ⁊ glorie ſibi vendicat me rito ſuꝑ oēs. vtpote cuius aucto re nichil ſublimiꝰ: qꝛ dn̄s. Cuiꝰ te nore nichil ſolidiꝰ: qꝛ petra. Cuiꝰ vigore nͥl potentiꝰ: qꝛ robur. Cuiꝰ valore nichil locupletiꝰ: qꝛ mea ⁊ meū. vt ſic ſoli ſacre ſcripture ꝯ ueniat merito dicere v̓ba thema tis paſſumpti. dominꝰ petrͣ me a ⁊ robur meū. In quibꝰ quo ad quatuor eiꝰ cauſas efficientem ⁊ materialem formalem ⁊ finaleꝫ q̄ tuor dignificant eā ⁊ extollūt. Au nmentū maieſtatis. fūdamentuꝫ firmitatis. cōplementum poteſta tis ⁊ emolimentuꝫ ꝓprietatis. Pri mū magnificat. Secundum ratifi cat. Terciū fortificat Et quartum dignificat. Aunimentū maieſta tis quo ad cauſam efficienteꝫ nō tatur cū premittitur dn̄s. De quo pͣs. Vox dn̄i ſuper aquas: deꝰ ma ieſtatis intonuit dn̄s ſuꝑ aquas multas. Fundamentum firmita tis quo ad materiam ſubiacentē notatur in petra Eccī. 26. Funda menta eterna ſuꝑͣ petrā ſolidata ⁊ mandata dei ī corde mulieris ſcē: id ē militantis eccleſie ẜm glo. Cō plementuꝫ ptātis qūo ad formā relucentem importat robur. vt de ea digne verificetur illud yſa.40. dat laſſo virtutem a hijs qui nō ſunt fortitudinem et robur multi plicat. emolimentum ꝓprietatis quo ad fineꝫ conſequētem deſig natur in duplici ꝓnomine poſſeſ ſiuo mea ⁊ meū vt digne dicatu lud deutro. 32. Cōcreſcat in pluui aꝫ doctrina mea. fluat vt ros elo quiū meū. dominus inꝙͣ petra mea ⁊ robur meū. ¶ Circa primū ē aduertendū ꝙ auctor egregiuſ A..i. 6

huiꝰ ſacͣtiſſiē facultatis ī ip̄is au ditoīb̓ꝰ qͣtuor diſpoſicōes vtuoſas r̓quirit.ſ. ītēcōis ſimplicitatē. eſti macōis hūilitatē. cōmūicacōis li beralitatē. et oꝑacōis cōformitatē Priº dico reqͥrit intēcōis ſimplici tatē Iuxta illd̓ Sapīe. i. Sentite de dn̄o ī bonitate ⁊ ī ſimplicitate cor dis qͣrite illū Nā ſicut nemo p̄t du obꝰ dn̄is ẜuie. Aut em̄ vnū odio hēbit: ⁊ alterū diliget. Aut vnuꝫ ſuſtiēbit et aliū ꝯtēpnet Math̓. 6. Ita nēo p̄t diſtīctis facultatibꝫ vtilit̓ applicari ⁊ ideo ſic̄ dicit̉ Ma th̓. 4. dn̄m deū tuū adorabis ⁊ illi ſoli ẜuies; eiꝰ ſcriptul̓s toͣlr̓ inten dēdo. Scd̓o reqͥrit ſpūs ſcūs ī audi tore ſcriptue̓ eſtīacōis humilitatē ut ſiue doctor ſiue diſcipulꝰ hūili ter ſētiat de ſeip̄o Iuxͣ mgr̄i prin cipal̓ exēplū Io. 13. Voꝝ votis me mgr̄ et dn̄e ⁊ bn̄ dicitiſ. ſū etem̄ ſi ego laui vr̄osꝫ pedes dn̄s ⁊ mgr̄: ⁊ vos debetis alt̓ alteriꝰ lauae̓ pedeſ Exemplū enim dedivobis ut vnꝰ qͥſqꝫ vitet ī ſeip̄o inflacionē neqꝫ ad alios indigͣtionē on̄dat/ eo ꝙ ſciā inflat ſi caritas nō aſſiſtat Et in multa ſapientia ſit multa īdig nacio. Eccēſ.j. de iſta materia loq̄ tur Bern̓. ſuꝑ Cant̓. ẜmone 4i. Et dicit ſic Ve qͥ bn̄ de deo ⁊ aſſentie̓ ⁊ eloqͥ acceper̄t ſi queſtū eſtīaue rūt pietatē ſi cōuertant ad īaneꝫ gloriaꝫ qd̓ ad lucrū dei acceper̄t e rogandū. ſi alta ſapientes. hūili bꝰ nō cōſenciant. Paueāt illud qd̓ in ꝓphetā legit̉ dicente dn̄o de di eis aurū meū ⁊ argentū ipſi āt de argēto meo ⁊ auro meo oꝑati ſūt baal hec b̓nar. Tercō t̓qͥrit au ctor ſcriptue in auditoe̓ ipſius ꝯī cacōis libea̓litatē. ut qd̓ ſine fictio ne didicit ſine īuidia ꝯīcꝫ. Sap̄. 4 Sicut eī dicit Seneca: Sapīa ē nō bilis aī poſſeſſio. auarū dedignāſ poſſeſſorē. q̄ cū ſit diſtributa reci pit incrementū ſeu augmentum. Et Augꝰ de doctrina c̓ſtiana c. v. Oīs res q̄dando nō deficit̉ dū hēt̉ ⁊ nō dat̉. nōdū habet̉ quō habē da ſit Eſt eī officiū ſapiētis rudi oe̓ſ īſtrue̓ ⁊ minꝰ īformatos curi al̓r ſupportae̓ Iuxͣ illd̓ yſa. v. dn̄ſ dedit in linguā eruditaꝫ: ut ſciā fuſ tentae̓ eū qui lapſuſ ē v̓bo. Rrͣto reqͥrit oꝑacōis ꝯformitateꝫ. Non em decet ſubtilit̓ ſape̓a ẜuiliter vi uere qꝛ ꝓu̓. 14. Pnͥcipiū ſapienci e timor dn̄i: ⁊ ſciā ſcōꝝ prudencia. Prudencia enim eſt recta racio a gibilium ſicut dicit Aīſtotiles 6. Ethi. Sicut eī auctor ſacre pagine deꝰ ſcīaꝝ dn̄ſ eſt. Ita ſacͣ ſcriptua̓ oīm facultatū dn̄a dici debet ⁊ nō illa vana methaph̓ica qua deaꝫ ſcienciarum ⁊ dn̄am Ariſtotiles vocat ſeu eſtimat primo Aetha ph̓ice. c. 3. Iſtius enim dn̄e miniſ terijs reuerendis. artes et ſcienci e liberales tenentur intendere. ſic̄ oculi acille ī maībꝰ dn̄e ſue. qꝛ ſic̄ d̓t glo. q̄dā īt̓line. Leu̓. 2. Oēs ar tes ph̓ice eo fiē diſtīguūtur. ut ꝑ eaſ qͣi qͦdā īſtrum̄to theologia ſa cͣtiſſiā ꝓfea̓t̉. de iſta dn̄a theolo gia figua̓tīe ſcribit̉ Heſt. xv. ꝙ aſ ſūpſit duas famulas ⁊ ſuꝑ vnaꝫ innittebat̉ quaſi pre delicijſ et ni mia teneritate corpus ſuum fer re non ſuſtinens: altera auteꝫ fa mulaꝝ ſeq̄bat̉ dn̄am: defluēcia ī humū inclum̄ta ſuſtētās. Mora liter pͥma iſtaꝝ faulaꝝ eſt ſapīa

ph̓oꝝ. Scd̓a ē lex pōtificū ⁊ īꝑato rū Sū pͥmā ſacͣtheologia cū ſit Abi ip̄i ſufficiēs et robuſta. p̄delicijs tn̄ ſil̓at ſe inniti quaſi dc̄īs ⁊ mō dis eoꝝ loquēdo opponēdo rn̄den do ꝓbādo/ ⁊ t̓ꝓbando. nō ꝓ ncc̄ī tate ſꝫ p̄delicijs vtit̉ ſicut placet. Scd̓a vero.ſ. lex pontificū ⁊ īꝑato rū dn̄aꝫ ſequi debꝫ ⁊ eiꝰ īdumēta in t̓rā defluētia iuā de decīs ⁊ ob lacōibꝰ ⁊ alijs tꝑalibꝰ qͥbꝫ ad tē pꝰ īueſtit̓ ecc̄īa ſuſtētae̓ Et ſigͣnt̓ dicit̉ ꝙ iſta faml̓a dominā ſeq̄ba t̓. nimis eī ꝑiculoſū ē ⁊ īcōuēienſ ⁊ abſurdū ꝙ cū ſua dn̄a ꝑi paſſu īcedat/ ꝙ ipſa de fidei articul̓ de ec cleſie ſac̓mētis. de viſiōe bt̄oꝝ vl̓ pōde̓ pctōꝝ det̓mīet. iuxͣ v̓ba le gū ī t̓reniſ negocijs vſitata. hͦ eī cathalicoſ ai ſciſmaticos ⁊ īfideleſ. ⁊ doctoe̓s ī adulatoe̓s ꝯu̓tit ſic̄ re cēt̓ vob̓ occurrit ⁊ nuꝑ exꝑimēto vidiſtis Hec enī facultas ē illa ā cilla agar de qͣ ſcribit̉ in figua̓ Ge neẜ. 16. ꝙ ꝯcepiſſe ſe vidēs. cōtēp ſit dn̄aꝫ ſuā. ⁊ afflicta dn̄aꝫ ſuā fu git. fugiēs ſub hijs v̓bis ab āge lo r̓uocat̉. Reu̓te̓ ad dn̄aꝫ tuā; et hūiliae̓ ſub maībꝰ eiꝰ. Leges em̄ ⁊ canones iſtis tꝑibꝫ mia̓bilit̓ fe cūde ꝯcipiūt dīcias. ⁊ ꝑiūt digni tates. Et id̓o ſacͣ ſcriptua̓ q̄ ē oīm ſcīaꝝ dn̄a de̓licta ē. ad illas ꝯflu it qͣſi tō ml̓titudo ſcolariū hijs di ebꝰ: ⁊ flebil̓ adīplet̉ lam̄tacō Ie̓. trenoꝝ pͥ. Fcā ē qͣſi vidua dn̄a gē tiū. Hec ē ec̄ cauſa qͣre nō ſolū il la ȳmo ācilla ſua pͥma. ph̓ia viꝫ a paucis r̓ſpectīe mod̓nis tꝑibꝰ freq̄ntat̉ ſic̄ plāgit Ouidꝰ de vetu la liº pͥo. ſic dicēs Oēs declināt ad ea qͣ lucͣ mīſtrat Vtqꝫ ſciat diſcūt pauti. plue̓s ut habūdēt. Sic te ꝓ ſtituut o v̓go ſcīa ſic te. venalē fa ciūt caſtis aplexibꝰ aptā. Nōte ꝓpt̓ te qͣrētes ſꝫ luc̄ ꝑ te. ditariqꝫ vouūit potiꝰ ꝙ ph̓ari. Et īfra ſic Ex ilu ph̓ia patit̉ ⁊ philo pecuia re gnat. ſꝫ caueat ſibi ne dn̄aꝫ hanc ꝯtēpnat qꝛ ad eā oportꝫ om̄s fiā lit̓ r̓uerti ⁊ ſub maībꝰ ip̄iꝰ hūilia ri: ſi tn̄ velīt ſaluari Nō eī d̓ legibꝫ illis ſꝫ de iſta ſola dicit̉ ꝑ pſalmi ſtā. Btūs hō quē tu erudieis dn̄e; ⁊ de lege tuā docueris eū. Sic gͦ de cla̓tū ē mūimētū maieſtatiſ ſacre ſcriptue̓ ſcīaꝝ dn̄e. qd̓ ē pnͥcipium pn̓cipale in themate lcōis. Scd̓ꝫ ꝙ ſcripturā ſacrā ꝯmēdat in vb̓ iſtis: ē fūdamentū firinitatis quo ad materiā ſubiacētē. cū dicit̉ petr̄. Hec ei petr aquoſa ad potanduꝫ. petr melloſa ad cibādū. petra o lei ꝑfoa̓ta ad leminētū peītenciuꝫ Petrͣ ſcandali deſtīata addet̓mētū diſcredētiū. ¶ rimo dico ꝙ ſacra ſcriptua eſt petra aqͥſa ad potand̓. de qͣ pͥ. Cor̓. x. Bibebāt aūt om̄s de ſpiritali ꝯſequēte eos petrͣ. Et ſa piētie xi. Sitierūt ⁊ īuocauerūt te dn̄e ⁊ data ē ill̓ aqua de petr̄ altiſ ſima. Eſt eī petrͣ altiſſima ꝓpt̓ eiꝰ ſublimitatē. dulciſſima ꝓpt̓ eiꝰ ſu auitatē. d uiſſima ꝓpt̓ eiꝰ difficul tatē: ut merito poſſit dice̓ illd̓ Iſa. xv. Poſui fatiē mea vt petra dui̓ſ ſimā ⁊ ſcio qm̄ nō cōfūdar. Fatiē noticiā ſēſuū diu̓ſoꝝ In fatie eī natua̓lit̓ patēt ſēſus: ⁊ qm̄ nō cō fūdar. licꝫ eī he̓ſes manebunt in mūdo vſqꝫ ad finē mn̄di ſic̄ dicit q̄d̓ glo. yſa. vij. Conͣ eos tn̄ ſꝑ er̄t qͥdā ſpūaleſ doctoe̓s ī eccīa ſic̄ di cit alia glo. Exo. 26. Et ideo ſigͣnt̓ A. 2 l 2

ditit ſcriptua̓ ſcio qm̄ n̄ confūdat nec miꝝ: edificata eī ē ſupͣ firmaꝫ petrā de qͣ. i. Cor̓. 10. Petra āt erat xp̄s cui nl̓lꝰ hēticꝰ nec ph̓s ꝯꝑa t̓ ſic̄ ī pͥs. Abſorti ſūt iūcti petre iu dices eoꝝ Glo. Iudices eoꝝ ſunt potēteſ ⁊ doctōes qͥ de molbꝫ iudi cabūt Pl̓o Pitagoras. ⁊ Ariſto tileſ iūcti petre ⁊ ꝯꝑati xp̄o ꝑ ſe vi dēt̓ aliqͥd dice̓. ſꝫ iūge ⁊ ꝯꝑa eos e̓ſ to ⁊ nichil ſūt. ortui iacet: ſtulta ē ſapīa eoꝝ hec glo. Scd̓o iſta pe tra ē melloſa ad cibādū de qͣ pͥs8o. Cibauit eos ex a. f. ⁊ de. pe. m. ſa. eos Vn̄ Hugo de didaſcolōli. 4. c. 2. dīna eloqͥa āptiſſiē fauo coꝑāt̉ q̄ ec̄ ꝓpt̓ ſimplicitatē ẜmoīs aīda apparet exteriꝰ ⁊ ītꝰ dulcedīe pleā ſt̓. fic̄ eī lac ẜꝫ medicoſ meliꝰ nūt̓t ſi fugat̉ Ita mel ſacre ſc̓ptue̓ ſi fu gat̉ ꝑ ſtudiū ⁊ d̓uocōeꝫ ml̓to me liꝰ nūt̓t ꝙ ſi ꝑ b̓uē audicōeꝫ faci lit̓ capiat̉ Et ideo dedeuoto theolo go dr̄ deutº. zi. Cōſtituit eū ſxr̓ ex celſā t̓ra ut coēderet fructꝰ agroꝝ ut fugeret mel de petra. Cōueīent̓ aūt ſacre ſcripture difficultati dul cis ⁊ vtilis ſuauitas ē ānexa Qui a ẜꝫ Oraciū ī poet̓a ſua ⁊ ē ad ꝓpo ſitu Om̄e tulit pūctū qͥ miſcuit vti le dulci Oē tulit. i. poeta qͥ in li. ſuo approbacōeꝫ ⁊ fauorē hūit oīꝫ ro manoꝝ. Popl̓ꝰ eī romanꝰ ī qͥnͥqꝫ ordīes erat diſtīctꝰ. Erāt em̄ pres cōſcripti. ſenatoe̓s. ordīarij. eqͥteſ. plebs. Si gͦ poeta qͥcūqꝫ opꝰ nō bile edidiſſꝫ corā ppl̓o publice le gebat̉ ſi gn̓aliter placuit. vnꝰ qͥſ qꝫ ordo vnū punctū appoſuit in fi neſeripti ⁊ tunc carmē illd̓ deīcepſ autenciꝰ hēbat̉/ ⁊ ideo docet Ora ciꝰ ꝙ qͥ vult opuſ ſuū oībꝰ place̓ videat ꝙ opꝰ ſuū hēat illa duo.ſ. ꝙ ſit d̓lcābile ⁊ vtile qꝛ oē tulit pū ctū que miſcuit vtile dulci. hͦ aūt maxīe frīt ſacͣ ſc̓ptua̓. Vn̄ Augꝰ d̓ vea̓ īnocēcia c. 66. Boe īqͣt ſc̓p tuiſ ſciſ. miſteiom pfūditateſ q̄ ob hͦ tegūt̉. ne vil̓eſcat/ ob hͦ q̄rūt̉ ut exerceat/ ob hoc aꝑuit̉ ut pa teat. ē igr̄ hec ſacͣ ſc̓ptua̓ petr mel loſa ad cibādū. Tercō ſacͣ ſcrip tura ē petr̄ olei ꝑforata ad lemine tū peītenciū de qͦ Iob xxix. Petra fūdebat in riuos olei. ꝑforat̉ āt ꝑ acuatas ⁊ ſubtiles expoſicōes vt aīa ītn̓ſecꝰ ītrogreſſa ī xp̄i aplexi bꝰ delectet̉ cū ſpōſa. de qͦ Cant̓. 2. Colūba mea ī foramībꝰ petre. hec ſūt foramīa domutule ſiue caſe in qͥbꝰ iuxta cōgnicōis mei ſēſū ꝯu̓ ſai̓ debeo. ſic̄ ei nom a roboe̓ deiua tū. ita ꝯgnomē hēo a foa̓m ie caſe datū. et ido̓ ſic̄ nom meū in robore ita ꝯgnomē ītueor ī foramīe petre Igit̉ ſacre ſcriptue̓ foa̓mē īgreſſus rogabo cū Moyſe frō. 33. dn̄e oſ tēde gl̓am tuā ⁊ ip̄e digbit̉ in rn̄de re. Tu īueīſti gͣciā corā me ⁊ temꝫ ip̄m noui ex noīe: ego on̄dā omē bonū t̓ ē locꝰ apd̓ me. ⁊ ſtab̓ ſupͣ petrā Cūqꝫ tnͣſibit gl̓a mea pona te ī foa̓mīe petre ⁊ ꝓtegā te dexcea̓ mi. 4º ſc̓ptua̓ ſacͣ ē petrͣ ſcādali: deſ tiata ad det̓ntū diſcredēciū d̓ qͣ ⁊. Pet̓. ⁊. Nō credētibꝰ āt lapis quē r̓probauer̄t edificātes. h̓ factꝰ ē ī caput aguli⁊ lapis olfēſioīs ⁊ pe trͣ ſcādali hijs q̄ offēdūt nec cre dūt ī qͦ⁊ poīti ſūt. Tertiū ꝙ ſacrā ſc̓ptua̓ꝫ pnͥcipal̓r ꝯm̄dat ē cōple mētū ptātiſ qͦ ad formā r̓lucētē. qꝛ robur. Robur namqꝫ ſcienciarū ſecl̓ariū non excedit ptātē rōnis

ploge hūane. ſꝫ certe robur ſacͣtiſſiē the ologie ē pͥme veī̓tatis auctoritas; q̄ cuiꝰ libꝫ ingenij vī excedit. ⁊iō hec vnūquēqꝫ theologū ꝯſolat̉ ⁊ admonet dices illd̓ deuto. 34. Cō fortare ⁊ eſto robuſtꝰ: qͣſi. di. Eſtō robuſtꝰ ad expugnādum ad ſuꝑ portād̓ ad alleuiādū/ ⁊ tolerādn̄. Ad expugnādū erroe̓s et vicia. et ſupportādū hōres ⁊ officia. Ad alleuiādū doloe̓s ⁊ ſupplicia. Ad tolerādū t̓rores ꝓ iuſticia. Prīo tenet̉ doctꝰ catholicꝰ realit̓ eē ro buſtꝰ ad expugnādū errores et vicia: iuxͣ zelū ſcōꝝ pr̄m qͥ nos ī ec cleſia p̄ceſſer̄t. tal̓ fuit helias. ſicut 2. Reg̓. pꝫ. Quirobuſtꝰ dn̄ator ī terp̄tat̉. tal̓ fuit dauid. ſic̄. i. Reg̓. pꝫ quimaū fortis int̓p̄tat̉. Tal̓ fuit boos: de qͦ ruth. iiij. qui ſil̓it̓ in terptat̓ robuſtꝰ. Tal̓ fuit oza qui a̓chā declināteꝫ mariū voluit erex iſſe 2. Re. vi. qui ſil̓it̓ īt̓p̄tat̓ robū ſtꝰ. Et multi alij de qͥbꝰ verificat̉ vl ld̓ Iudi. 2. Om̄s robuſtiſſimi pug natoe̓s. Scd̓o tenet̉ eē robuſtus ad ſupportādū hōres ⁊ offitia: ut ſit qͣſi colūnā ad ſupportādū eccle ſiāmilitātē. In cꝰ figurā ſalomō īporticū tēpli dicit̉ duas colūnaſ collocauit: qͣꝝ vnā vouit rachim qd̓ ē firmitas. ⁊ alterā boos qd̓ ſo nat robur vl̓ ī roboe̓. 2. Reg̓. vij. Porticꝰ tēpli dei id ē celi eſt eccīa militās. cꝰ gloria creatur ⁊ creſcit ſi eiꝰ hores ⁊ onera deferāt̉ ſapiē tibꝰ ⁊ robuſtis. iuxͣ illd̓ ꝓu̓. 2. mu lier grōſa. militanſ ecc̄īa iue nit gloriā: ⁊ robuſti hēbūt dicias/ qꝛ ſic̄ ſcribit̉ ꝓu̓. xiiij. Vbi ſapīens ⁊ fortiſ: ibi doctꝰ robuſtꝰ ⁊ validꝰ. Tercō tētur doctor catholicꝰ eſſe robuſtꝰ ad alleuiād̓ doloe̓ſ ⁊ ſuꝑ pliciā: q̄ int̓dū īiuſte īnocētibꝰ in ferūt̉ Iuxͣ illd̓ yſa. 3. j. Cōfortate manꝰ diſſolutas ⁊ genuā debili a roboa̓te. It ſibi mei̓to dici poſſit illd̓ Iob. 4. Ecce docuiſti pluriōſ ⁊ manꝰ diſſolutas roboraſti. vacil lātes ꝯfirmauer̄t ẜmoēs tui. ⁊ ge nua debilia ꝯfortaſti. Rrͣto tēt̓ ca tholicꝰ eē robuſtꝰ ad tolerād̓ ter roe̓s ꝓ iuſticia ⁊ veītate ſane doc t̓ne; qꝛ ẜm g̓g̓. 26. moa̓l̓. c. xxix. ex pones illd̓ Iob ꝓ robuſtis ppl̓i aſ cedūt Robuſti ſūt illi qͥ ꝓ veītate quā detinēt deſpici n̄ tīeſcūt. robū ſti ſūt illi qͦ ad vīcēdū hꝰ mūdi de ſidei̓ a ꝯualeſcūt ſꝫ ꝓ robuſtis ppl̓i tē̄ aſcēdūt/ ſi ꝑ negligētiā agit̉ vt doctoꝝ ⁊ fortiū loca īdocti ac debi les ſortiāt̓. hec Gre. De tl̓i nāqꝫ ve rificat̉ illd̓ Ie̓ 2. Deuoa̓tū ē robur eorū: fcē ſūt qͣſi ml̓ie̓s. nō ſic vſri theologi: quibus ꝓ veītate defēdē dā diſtricte dicit̉ Ioſue xviij. noli te time̓ nec paueatis. ꝯfortamī ⁊ e ſtote robuſti. r̄tū ⁊ vltīm ꝙ ſa crā ſcripturā extollit: ē emolimen tū ꝓprietatiſ qͦ ad finē ꝯſeq̄ntē. qd̓ notat̉ cū dicit̉: mea ⁊ meū. Cū em̄ ſit ſcīaꝝ dn̄a ſic̄ ſuperiꝰ ē ꝓbatum. iuſte ſibi ꝯueīt ꝓnoībꝫ vti. Ipſa eī ē q̄ ſingl̓ai̓t̓ dicit ꝓu̓. 8. Meū ē ꝯſiliū ⁊ mea ē eqͥtas. mea ē prudē cia. mea ē fortitudo. vbi qͣtuor ſibi appropriat v̓tuteſ īſigneſ Cōſiliuꝫ diſcernēdo. eqͥtatē/ exeq̄ndo. prudē ciā ī ꝑͦ cauēdis: ⁊ fortitudīeꝫ ī fuſti nēdis. Vt at ꝑ ſtudiū ſacre ſcriptu re haſ v̓tutes dinitꝰ ꝯſeqͣmur. di ca iā ī fiē lcōiſ illd̓ qd̓ ſc̓bit caſſiod̓ li. ſuo īſtitucōi dīnaꝝ lr̄aꝝ. c. vl. Prā dn̄e legētibꝫ legē tuā qrētibꝫ. A. 3

remiſſionem omniū pctōꝝ vt qͣ deſiderio mgͣno ad lum ſcriptua̓ꝝ tuaꝝ ꝑuenire cupiꝰ: nullis pctīs raligatibꝰ ob ſcue̓mur/ ⁊ trͣhe nos ad te v̓tute oīpotentie tue ⁊ n̄ relī qͣs ſua volūtate vagari/ qͦs p̄cioſo ſāguine redēiſti. Qd̓ nob̓ ꝯcedat. Iligite ¶ Ca. i. L. 2. iſticiaꝫ; qͥ iudicatis t̓ a ¶ Cirra libꝝ iſtū qͥ ib̓ ſapīe nūcupat̉ ſūt īpͥncipio t̓a noͣnda. Primū eſt de eiꝰ nōīe. Secundū de eiꝰ auctore. 3 de eiꝰ fine. Cirta nomen qd̓ ē ſa pīa ē ſciendū ꝙ triplicit̓ accipit̉ adiu̓ẜ. Nā pͥmo apd̓ ꝑipoteticos d̓r vna v̓tus ītellcualis ⁊ ſpeculati ua int̓ oēs v̓tutes ītellcuales nobi liſſiā. Hoc āt nomē ſapiēs in la tio ſophos ī greco int̓pretat̉ Vn̄ atiquitꝰ an̄ tꝑa pitagore oēs qͥ ſe ſtudio ſapīe mancipar̄t ſophi di cebant̉/ tandē pitagoa̓s ille famo ſus qͥ tante fuit aucͣtis in ppl̓o ꝙ de eiꝰ ſm̄a nulli licuit diſputare iu dicās ꝙ p̄ſumptuoſū eēt ſic voͣri. cū int̓rogaret̉ qͥd ſe ꝓfiteret̉: n̄ ſapīe teꝫ ſꝫ ph̓ꝫ.i. amatorē ſapīe ſe vouit. ſic̄ d̓t Augꝰ 8. de ci. dei. c. ⁊. Ex qͦ pꝫ ꝙ auctor hꝰ lib̓ ph̓s dici p̄t. Scdo apud theologos accipit̉ ſapīa ꝓ dono ſuꝑna̓li ſiue infuſo. ꝑ qd̓ hō noticiā hꝫ d̓inoꝝ ⁊ hūanoꝝ ex in ſpiracōe ſpēali. l̓ ex qͣdaꝫ vicitate gr̄oſa ad d̓ni ſic̄ d̓t dyoniſiꝰ c. 2. d̓ d̓inis noībꝰ ꝙ Iherotheꝰ patiēdo d̓ina didicit. ſic̄ āt ſapīa acqͥſita q̄ voͣtur na̓lis ꝑfrīor ē ſcīa ⁊ ītelle ctū eē pͥncipioꝝ ꝯp̄hendit. ſic̄ ptꝫ 6. Ethico. qꝛ hec ſola conͣ negateſ pͥncipia arguit. ſic̄ 4. Met̓. d̓r Ita hoc donū fidē p̄ſupponit ⁊ defēdit dē hac ſapīa d̓r ÿſa. 2. Reqͣeſcet ſuꝑ eū ſpūs dn̄i ſpūs ſapīe. Ter cio mō accipit̉ ſapīa apd̓ ſtoycoſ ⁊ morales ph̓os. ſic̄ fuer̄t Socͣteſ Sen̄. ⁊ Boetiꝰ qͥ nͥl aliud vocāt ſa piam ꝙ collcōem v̓tutū intellcua liū ⁊ moraliū. ⁊ illo mō ſapiēs ē idē ꝙ ꝑfecte v̓tuoſus. Vn̄ de ſapi ēte ſic accepto d̓t Sen̄. in li. qͦdā q̄ ītitulat̉ de tnͣquillitate ai. ꝙ in ſa pientē n̄ cadit īiuria In quo libro ꝓbat ꝙ ſapiēs n̄ p̄t offendi. ⁊ ꝙ ſapiētis aīmus ſꝑ eſt in traquil litate ⁊ ꝙ cor ſapiētis eſt ſic̄ ada mas ⁊ multa talia de quibꝰ al̓s e rat ſermo. Sic eciā loquit̉ Lactāti uſ. li. 2. Virtus cū ſcīa ꝯiūcta ē ſa pīa Naturā em̄ hoīs deꝰ hāc eſſe voluit vt duaꝝ reꝝ cupidꝰ ⁊ appe tens eēt: ſapīe ⁊ religiōis ⁊ hoīes iō fallant̓ qꝛ religionē ſuſcipiūt omiſſa ſapīa: at ſapīe ſoli ſtudēt religione omiſſa/ cum alterū ſine altero eē nō poſſit. Et ſic in videtur ꝙ accipit ſapīam auctor huius li bri. Cuius ratio eſt quia nomen libricōiter accipit̉ a materia de qͣ tractat̉. mō in hoc libro nō tracta tur p̄cipue nec pͥncipalit̓ de aliqͣ v̓tute intellectuali vel morali ſed de oī v̓tute. Et iō nomē ſapīe non h̓ ponit̉ ꝓ dono ſuꝑnaturali: nec ꝓ v̓tute intellectuali ſꝫ ꝓ ſūma v̓ tutum toͣli. Qd̓ āt d̓t Ihero. in ꝓlo go ꝙ ꝓinde liber ſapīe noīatur q in eo xp̄i aduētus ⁊ eius paſſiō e uident̓ expͥmit̉ q̄ a ſapīa dei pr̄is videt̉ eē quedā aptio moralis vel ꝯgruētia magis ꝙ denoīatio lrāl̓ ¶ Secūdo ſciendum de huiꝰ libri auctore. ſūt eī apd̓ ſcōs varie opi mōes qͥs auctor fuei̓t hꝰ lib̓. videt̉

eī Ihe̓oniꝰ dice̓ ꝙ philo qd̓ iude us ī lingua greca diẜtiſſimꝰ libꝝ iſtū qͥ Sapīa īſc̓bit̉ ex ml̓tis ſen tēcijs editis a ſalomōe: ꝯpilauit vn̄ Philoīs hūc librū dicit eſſe n̄ ſalomōīs. nec hr̄i apd̓ heb reos nec int̓ ſcriptua̓s ſacras ꝯputari debe̓. Sꝫ ꝯtrͣ iſtā ſm̄aꝫ ſūt euidētia argunita Prīo ꝙ ī. 4. li. eccāſtice hiſto. d̓r ſic. Egeſippꝰ ⁊ freneꝰ oīꝫ atiqͦꝝ corꝰ libꝝ qͥ ītitulat̉ ſapīa ſa lomōīs eē dixer̄t. Itē. M..27. glo. pdcm̄ ea̓t ī libro ſapīe. Morte tur piſſiā cōdēpnemꝰ eū. gͦ an̄ paſſio nē xp̄i fuit lib̓ editꝰ Nō gͦ a philo ne qͥ floruit temꝑe apl̓oꝝ Ite lib̓ philoīſ eiꝰ dē ī eccīaſticis hiſtori is numerāt̉ vbi nō ponit̉ lib̓ iſte. Itē infra c. ix. dicit̉ ſic Tu elegiſti me regē ppl̓o tuo/ ⁊ iudicē filioruꝫ tuoꝝ. qd̓ philoī n̄ ꝯueīt/ qui fuit iudeꝰ allexādrinꝰ ī egipto ẜm Ie roni. li. de hebraicis noībꝫ Itē Am broſiꝰ ī li. fūt treſ q̄ſtiōes ſalomo nis dicit. Sapiētiſſimꝰ oīm hoīm ſalomō ꝓpheta t̓a ꝓpoſuit impoſſi bilia. Et infra ſic pe ī li. ſapīe ſue ſe dn̄m oīpotentē dep̄catū cōmēo rat dicēs. da mͥ dn̄e ſediū tuaꝝ aſ ſiſtricē ſapīaꝫ. gͦ vult ꝙ ſalomon ſit actor hꝰ lib̓ Itē btūſ augꝰ fuit aliqn̄ iſtiꝰ opīonis ꝙ ih̓s filiꝰ ſi rack fecit libꝝ ſapīe ſic̄ ⁊ eccīaſti cū ſicut ptꝫ ij. Retr̄ctacōm. c. viij vbi dicit ſic Illi duo lib̓ vnꝰ qui ſapīa aliꝰ qͥ ecc̄īaſticꝰ inſcribitur de qͥdā ſil̓itudīe ſalōniſ eſſe dicū t̓Nā ih̓s filiꝰ firach eos ꝯſcp̓ſiſſe ꝯſtantiſſiē ꝑhibet̉ Hāc autē ſnāꝫ retractauit Augꝰ. 2. t̓tractōim. c .4. ſub hijs vbis. De actore libri ꝙ plures vocāt ſapīam ſal̓ onis ꝙ ⁊ ip̄mſicut eccīaſticū ih̓s filius firach ſcꝑſit nec ita ꝯſtare ſicut a me dem ē. pꝰ ea didici. Et id̓o ꝓba biliꝰ ꝯperi n̄ eē hūc eiꝰ actorē Ex qͥbꝰ videt̉ ꝙ btūſ Augꝰ dubita ueīt qͥs fuei̓t actor hꝰ lib̓l̓ ꝙ ſen ſerit ſalomōeꝫ fuiſſe hꝰ actorem. Itē feria qͣrͣta in ebdomāda pēth̓. legit̉ ī miſſa dixit ſalomō filijs iſ rahel diligite iuſticiā qͥ iudicatis terrā. Cōſtat ꝙ eccīa nec dubiū nec falſum aſſerere vult in miſſa. Propt̓ iſtas ſeptē rōes tenēd̓ ap parꝫ ꝙ ſal̓ on̄ fuit actor iſtiꝰ libri pͥncipal̓. Poſſibile ē aūt ꝙ uideˢ ille philo qͥ multū fuit peritꝰ ī ligͣ grecalibꝝ ſal̓ onis vl̓ libri ſm̄aſ qͦcūqꝫ ꝯceptas ī greco edidei̓t/ ⁊ ꝙ de greco tnͣſlatꝰ ſit lib̓ ſuus ī lati nū ⁊ ꝓ tāto ipſiꝰ actor dicat̉. ꝙͣtū ad Iher̓. Veꝝ ē ꝙ nō aſſerit libꝝ iſtū philoīs fuiſſe ſꝫ dicit ꝙ iudei libꝝ iſtū cꝰdā philoīs fuiſſe affir mat. Vn̄ Rabanꝰ ī glo. ſx̓ pͥncipi ū iſtiꝰ lib̓. Male hͦ īponit̉ Iheroº ꝙ Iheroꝰ n̄ aſſerit/ ſꝫ r̓citatiue ſcri bit. Qd̓ autē īt̓ ſacͣs ſc̓ptua̓s dēat nua̓u exp̄ſſe dicit Augꝰ d̓ doct̓na xp̄ian̄ vp̄ꝰ vbi oēs libros caoīſ ⁊ biblie ꝯn̄r̄ enua̓nſ de ſapīa et Ecciaſt̉. ſic dicit Qui ꝙͣtū ī actoīta tē r̓cipi meruer̄t int̓ ꝓpheticos ate nua̓ndi ſūt. Ex iſtiſ pꝫ ꝙ iſte lib̓i t̓ ſc̓ꝑtua̓s canōicaſ apd̓ eccīaꝫ cō putat̉ Et ꝙ eiꝰ actor ſalomō deuſ ē. Licꝫ a iudeis oppoſitū ſētiat̉. vn̄ damaſceꝰ e. li. ſm̄aꝝ ſuaꝝ c. ix. v̓ libroſ ſacre ſcriptue̓ enuma̓t dicit ſic Panarchos hͦ ē lib̓ ſapīe ſalo mōīs ⁊ ſapīa ih̓ū eccīaſticꝰ. vir tuoſi qͥdē ⁊ boī ſꝫ nō numerāt̉ neqꝫ iacebūt in acha Hec ille. Et iō licꝫ A. 5

apud iudeor non numerantur. ā pud fideles tamen magne auc toritatis habentur Patet ergo pͥ mo de hꝰ li. noīe. Scd̓ode hꝰ li. ac toe̓. Tercō r̓ſtat vide̓ de hꝰ lib̓ fiē. Vbi ſciēdū ꝙ finis ſapīe q̄ ī hͦ li bro trͣdit̓ ē hoīeꝫ diſpone̓ ⁊ digͥfi cae̓ ſpēalit̓ qͦ ad t̓a. Priō ad gub̓ nādū ciuilē cōitatē. Pnͥcipiū eī le ges ꝯdēdi ⁊ hūanā politicā ſtatu endi fuit ſapīa ꝑ eloq̄nciā ordīa ta ſic̄ na̓rat Tuliꝰ ī ꝓlogo r̓thoīce ita dicēs fuit quodā Tuliꝰ cū ī a gͣs hoīes paſſi beſtiaꝝ moe̓ vaga bāt̉ a ſivictu fei̓no vitā ꝓpagabat. nec rōe aī qͥcꝙͣ. ſꝫ plea̓qꝫ vibꝫ cor ꝑis admīſtrbāt/ necdū dīne r̓ligi oīſ n̄ hūani officij rō colebat̉ nēo nuptias legittīas videa̓t/ n̄ certos qͣſnā ꝯſpexea̓t libros n̄ illiꝰ aqͣbi le qͥd vtilitatis hr̄et acceꝑat; Ita ꝓpt̓ errorē atꝫ iuſticiā ceca atqꝫ te mea̓ria. dn̄atrix cupiditas: ad ſe ex plēdā vibꝫ corꝑis abutebat̉ ꝑ nicōſiſſiōs ſatellitibꝫ qͦ tꝑe īqͥt vir tuliꝰ v̓ qd̓ ingͣnꝰ. ⁊ ſapīēs ꝯgno uit q̄ matel̓a eēt ⁊ ꝙͣta oportuitaſ ad maxīas res aīs ī eēt hoīꝫ ſi qͥs eā poſſet elice̓/ ⁊ p̄cipiēdo meliorē c̓dde̓. qͥ diſꝑſos hoīes ī agͦs ⁊ in t̓ ris ſilueſtribꝫ abditos rōe qͣdaꝫ ꝯpulit/ ⁊ ad vnū locū cōgregauit eos ī vnāꝙͣqꝫ rē r̓duces vtilē ⁊ hoē ſtā. Prin ꝓpt̓ īſolēciā r̓clamātes. dem ꝓpt̓ rōnū ⁊ or̄onū ſtudioſiꝰ audiētes ex feris ⁊ īmaībꝰ mites r̓ddidit ⁊ māſuetos ex hͦ qͥdē nō tacita vldet̉ nec ī opſ dicēdi ſapīa ꝑfice̓ potuiſſe hec ille Hͦ idē poete ſignae̓ volebāt qͥ fabulā de orphe o̓ fecer̄t qͣ tā ſubtil̓ extītit cithare dꝰ/ ꝙ flūia ſtae̓. ſilujas r̓curre̓ coe x git c̓uā ꝯiūxit leoī ⁊ leporē cani/ ⁊ ī īfernalibꝫ furijſ cauit pietatē ſic̄ t̓ citat Boeꝰ ⁊. d̓ ꝯſo. Orpheꝰ ī rei ve ritate ſapīētes deſigͣt/ qͦrū ē hoīes vicōſos ⁊ a ſeīuice ꝑ paſſiōes va rias diſcordātes ī vnā ciuilitatē r̓ collige̓ ⁊ eos ꝑ leges ⁊ rōes ſapīe caſtigae̓ ꝓpt̓ qd̓ ſigͣnt̓ dr̄ Sapīe 6. Si d̓lcal̓i ſediꝰ Ia ſeptꝰ o r̓geſ ppl̓i diligite ſapīaꝫ ut in ꝑpetuu e̓gne tis. rgna b̓tā forēt ſi l̓ ꝯtīge̓t eē ph̓os r̓ges: l̓ r̓ges ph̓ari. Boeꝰ in d̓ ꝯſo. lj. i. ꝓſa. 4. At qͥ tu hāc ſētē tiā pl̓onis oe̓ ſāxiſti bt̄as foe̓ res publicas ſi eas l̓ ſtudioſi ſapier gen̓til̓ eaꝝ rcōreſ ſapīe contigiſſꝫ. tu eiꝰ dē vl̓ oe̓ hāc ſapiētibꝰ capeſ cēdi r̓ipublice cāꝫ eē ncc̄alā monū iſtine īprob̓ flagicōẜqꝫ ciuibꝰ vr biū relicta gub̓nacl̓a. peſtē hoīs ac ꝑnciē ferrēt 2º ꝯueīt huic ſcīe hoīeꝫ diſpone̓ ac dignificae̓ ad ex pugnd̓ hoſtilē adu̓ſitatē ecc̄s. ix. Ciuitaſ ꝑua ⁊ pauci ī ea vi vēit cō tr̄ ea rex magnꝰ ⁊ vallauit eā ex truxitqꝫ inūicōes ꝑ giꝝ ⁊ fcā ē ob fidio īuētꝰ ē ī ea v̓ ſapiēs ⁊ pauꝑ. ⁊ libea̓uit citatē ꝑ ſapīaꝫ ſuā Et qꝛ ī ātiqͥs ē ſapīa Iob i2 ⁊ ānoꝝ ml̓ titudo docet ſapīaꝫ Iob zi. Id Al lexād̓ magnus nullū in exercitu ſuo ducem habuit niſi ſexagena riū vt magiſ ſenatores ꝙͣ milites viderentur. ſciuit enimꝙͣ quantū cumqꝫ homo ſit fortis viribus/ ⁊ hoēſtꝰ corꝑe ſi ſapīa caeat nihrl vꝫ pro rege l̓ duce Vnde ẜm Ariſ totilem Sapientis eſt regere et or dinare fortium eſt obſeruie̓ ⁊ mi niſtraē. Et hoc eſt qd̓ dicit̉ Sapīe vi. Meliōr eſt ſapiencia ꝙ vires ⁊ vir prudens magis ꝙ vir fortis

3º. ꝯueīt huic ſcīe hoīeꝫ diſpo ne̓ ⁊ digͥficae̓ ad caſtigādū pueli lē fatuitatem. ꝓu̓. xix. Virga atqꝫ correctio t̓buet ſapīaꝫ. Puer at qͥ dimittit̉ volūtati ſue ꝯfūdet mr̄em ſuā Srimꝰ ig̓rapti ꝑ noticiā hꝰ li bri ad gub̓nādū ciuilē cōitatem Ad expugnādū hoſtilē adu̓ſitatē: ⁊ ad caſtigādū puellē fatuitatem Et iō ſic̄ ſcribitur ꝓu̓. viij. Audite diſciplinā ⁊ eſtote ſapiētes: ⁊ nō lite abice̓ eā. Lcō 3. Iligite iuſticiaꝫ qͥ iudica tiſ t̓rā Acturꝰ d̓ ſapīa ſa piētiſſimꝰ ſalomo in hͦ li. ut ad eā auditoe̓s alliciat ſic ꝓ cedit. Prīo eī det̓mīat ip̄iꝰ ſapīe nobilitatē et cōmēdacōeꝫ. Scd̓o eiꝰ vtilitatē ⁊ oꝑacōnē c. ix. deuſ pr̄m nr̄oꝝ ⁊ dn̄e mīe ⁊cͣ. ¶ Circa p̄mūpͥº on̄dit qūo hō poſſit ſapi eciā acqͥre̓. Scd̓o quo acqͥſita poſ ſit hoīeꝫ ꝑficere c. 6. Melior ē ſapi enciā ¶ Circa pͥmū pͥmo on̄dit ꝙ ꝓ ſapīa acqͥrēda oꝫ hoīeꝫ iuſtici am hr̄e Scd̓o excludit opionē: iun ſticie ⁊ ſapīe ꝯtrͣria c. 2. dixerunt impij. ¶ Circap̄m duo frīt Prīo ꝓpoīt ꝙ ad hn̄dā ſapīaꝫ oꝫ ama re iuſticiā Scd̓o on̄dit ꝙ hec iuſti cia diuidit ſe t̓phariā. Ibi Sētite. dicit gͦ pͥmo ſic diligite iuſticiaꝫ q̄ iudicatis t̓rā. Notandū at ꝙ in gn̓acōe aīal̓ natua̓ n̄ īcipit a di gito vl̓ a pede ſꝫ a corde. pulmōe ⁊ capite ⁊ mēb̓s pnͥcipalibꝰ. ſic hꝰ mōi lib̓ auctor volēs informae̓ cor pꝰ eccīe ī v̓tutibꝰ moͣlibꝰ īcipit a dnīs ⁊ p̄latis qͥbꝰ incūbit ordīa re ⁊ iudicare. Extēdit em̄ ſe hec do ctrina moͣlis. gn̓alit̓ ad oēs Cōu̓ ſacōe āt ſꝑ plebs dn̄oꝫ imitat̉ et ſuꝑioe̓s Ideo ſalomō afflatꝰ ſpū ſcō ī pnͥcipio ſue doctriē aggredi t̉ īformare p̄latos ⁊ iudices: ſciēs qm̄ ſi illi fuerīt v̓tuoſi: hoīes ſub iecti vicioſi eſſe nō poterūt eccī. x Iudex ſapiēs iudicabit ppl̓m ſuū ⁊ pͥncipatꝰ ſēſati ſtabil̓ ei̓t: ſcd̓m iudicē ppl̓i ſic ⁊ mīſtri eiꝰ ⁊ qͣl̓ re ctor cītatis: tales et hītātes in ea. Notādū ē ſcd̓o ꝙ nō ē mia̓bile ſi ppl̓s ſuū pnͥcipē imitet̉. Corꝑa eī celeſtia q̄ ꝯtinet̉ ſub pͥmo mobili oīa hn̄t motū ẜm motū illiꝰ. hn̄t tn̄ nichiloīꝰ ſuos motꝰ ꝓprios. ſit qͣlit̓cūqꝫ. oꝫ ꝙ ppl̓i ſuo pnͥcipi ſe ꝯformet iuxͣ illud Poete Nobile mutat̉ ſꝑ cū pnͥcipe vulgꝰ. Cuiuſ rō ē: qꝛ ip̄i ſūt mīoꝝ capita. fōteſ ⁊ exēplaria Aō a capite corpꝰ reci pit r̓gime Riuulꝰ a fōte capit aꝙͣ. ⁊ ab exēplari ſcriptor accipit hͦ qd̓ ſcribit. Vnde ſi exēplae̓ ſit cor ruptū ⁊ flm̄ ſcpͥtor ſufficient̓ excu ſat̉ licꝫ ſcripſeit flm̄ libꝝ. Et iō ſo let medicꝰ cūa̓re p̄cipue ꝙͣ caput ſit ſanū qꝛ ſi caput infirmū: ceteā m̄bra dolēt. Faciētes a̓tificialiter aq̄ductꝰ. curat pͥncipalit̓ ꝙ fōs ſit clarꝰ. Et ſtatiōarij ſolēt eē ſollici ti ut exēplala ſint corr̓cta. de qͥbuſ ſcpͥtoībꝰ copia mīſtrͣt̉. Iſtomo ꝑ oīa actor hꝰ lib̓ volēs ꝑ totum cor pꝰ eccīe v̓tutes moͣles trāſfūdere incipit a iudicibꝰ: pͥncipibꝰ ⁊ p̄la tiſ. d. diligite iuſticiā. Notādū ē 3º ꝙ pͥncipalit̓ intēcō ſalomoīs ē doce̓ ſapiēciā Mediū āt ad acqͣrē dū ſapīaꝫ ē iuſticia Iux illd̓ Sccī. 3. Fili ꝯcupiſcēs ſapīaꝫ ẜua iuſti tiā ⁊ dn̄ſ p̄bebit t̓ illā ꝓpt̓ qd̓ ꝓ me dio tꝙͣ nccͣo ad ſapīaꝫ d̓t iudici hꝫ pͥncipibus ⁊ prelatis. diligite A..

iuſticiā. Videmꝰ em̄ ꝙ illd̓ qd̓ eſt p̄cioſūcarū l̓ amatū a pnͥcipe ī oͣr tu geſtu l̓ victū illd̓ trͣhit̉ ad cōſe quēciā ſubditi; ⁊ ſiue ſit vtile ſiue uutile ſaltē nobile negociū r̓puta t̓ effigiae̓ pnͥcipē in hijs q̄ ab ip̄o diligi ꝯgnoſcūt̉ Vn̄ ſi iudices dn̄i ⁊p̄lati vellēt amae̓ iuſticiā nō eſt dubiū qnͥ ea ſubditi amarēt. Nec miꝝ. qͥ eī p̄t de ſecta regis ⁊ de eo dē l̓ ꝯſil̓i pāno īdui bn̄ hꝫ matelā gaudij. ꝟoba at pnͥcipiſ ⁊ prelati iudicis dēt eē iuſticia ẜꝫ illd̓ Iob 29. Iuſticia īdutꝰ fūa veſtiuit me ſic̄ veſtim̄to. Et ī pͥs. Sac̓dotes tui ī duāt̉ iuſticiā Sꝫ r̓ue̓a tā ſac̓doteˢ ꝙͣ alij ſcolae̓ˢ ⁊ layci nūꝙͣ ſibi ita ꝑauer̄t īdum̄ta ſic̄ mod̓nis tꝑibꝫ iā videmꝰ c̓te ſic̄ ē de veſte corꝑis; ita de veſtitu mentis/ ⁊ iō nccē e de eis dice̓ diligite iuſticiā. Vbi bre uit̓ eos docet t̓a vviꝫ qͣlit̓ ſint affecti. diligite iuſticiā. ad qͥd ſint elcī. qꝛ ad iudicādū; ⁊ qͥ ſūt eis ſubici. qͥa t̓rā a. hoīes t̓renos: ⁊ t̓renis deſideri is ihe̓ntes. Ad hͦ ꝙ hō ſit iuſtꝰ n̄ ſufficit iuſta face̓. ſꝫ r̓qͥrit̉ ꝙ iuſte frīat iuſta ẜꝫ Alſtotil̓ ⁊. ⁊ i. Ethi co. vn̄ qͥ ſuſpēdit furē zelo vīdicte ꝓpt̓ gͣuam ꝑſonale fcit qͥdē iuſtū ſꝫ n̄ iuſte. ſꝫ ad hoc ꝙ hō ſit iuſtꝰ re q̄rit̉ ꝙ iuſta faciat aōre iuſticie. Et iō dicit Anſelmꝰ de libero a̓bit̓o c. 3. ꝙ iuſticia ē rcītudo volūtatis ꝓpt̓ ſe ẜuata a deūt̓. 16. Iuſte qd̓ iuſtū ē exeqͣre Ex qͥbꝰ pꝫ ꝙ qͣtuor gn̓a hoīm ſūt qͥ iuſticiā qͦdāmodo faciūt ⁊ tn̄ eā nō diligūt viꝫ. appe tiui hōris ⁊ r̓uen̓cie. vīdicatī racō rū ⁊ ipacīe. lucͣti mūerū. ⁊ diſſil̓a ti ſceleꝝ. Sunt eī pͥº qͥdā qͥ licet iu ſticiā n̄ diligat volūt tn̄ videri iuſ ti Argunt delīquentes. vituperat vicia. docet v̓tutes. puniūt ſn̓ mīa ⁊ tn̄ cū oī ītēcōe corrup. qꝛ n̄ ob a liud n̓ hōrificēt̓ ab hoībꝰ ⁊ vocēt̉ iuſticie zelatoe̓s tales fuer̄t ſcribe ⁊ phalſei de qͣꝰ Math̓. v. Niſi ha būdauerit iuſticiā vr̄a plꝰ ꝙ ſcri baꝝ ⁊ phriſeoꝝ n̄ ītrͣbitis ī r̓gnū celoꝝ. 4º vīdicatī rācoꝝ ⁊ ip̄a cīe p̄tēdūt ſe eē amatoe̓s iuſticie ⁊ n̄ ſūt ſic̄ eī iuſticia vult vīdicae̓ delicta. ſic ⁊ ira. vn̄ ia̓tꝰ an̄ vidcāꝫ dolet qͣſi paciēs aliqd̓ īiuſtūſꝫ qn̄ punit delcāt̉ ſic̄ dr̄ꝫ. Eth̓. c. ⁊⁊. ta les fuerūt illi duo ſenes iudices qͦ fuſānā adiudicauerāt morti qꝛ eo rū libidīoſū arōē ꝯtēpſit ſic̄ dr̄ da niel̓ 13. Int̓ ei paſſiōes malas q̄ ī iudice eē pn̄t. ja ē vna de peioribꝫ Nā ira īpedit aīm ne poſſit e̓ne̓ ve rū ſic̄ d̓t Catho Ira excogitat cau ſas calūpmādi ⁊ vbi culpa n̄ ſub ē Ia ī peīſ neſcit modū tenere. vn̄ Seneca. ī li. j. de ia̓. ad nouatu de iu dicē q̄dā malo dicit ꝙ furore accē ſus ꝯdēpnauit ad mortē tres mili tes īnocētes ꝑ hūc modū vnū iuſ ſit occidi qꝛ de via redierat ſine ſo cio ꝯmilitoē īponēs ei ꝙ eū īt̓fece rat. p̄cepitqꝫ ſtatī cuid̓ militi aſtā ti ꝙ eū duce̓t ad locū ſupplicij vbi morte plecte̓t̉ cū āt eēt eductꝰ r̓di it ꝯmilito ſanꝰ ⁊ īcollumiſ ꝓ qͦ a̓ꝰ morte plecte̓t̉ Vidēs aūt hͦꝰ mi leſ qͥ pͥmū ducebat vſꝰ ſuppliciū re dijt ad iudicē: ⁊ āboſ corā illo mili tes pn̄tauit. qͦs ut vidit tyrānus furore accēſꝰ: iudiciū dedit tale. pͥº dixit te iubeo occidi qꝛ iuſſꝰ es occi de̓: ⁊ īꝑatoi n̄ obediſti. 2º. te īqͥt iu beo īt̓fici. qꝛ dāpnatꝰ es. ⁊ 3º te in qͦt ſil̓r iubeo īt̓fici qꝛ cā ꝯmilitoni

dāp̄cōis fuiſti. Et ſubit Sen̄. Idem. O ꝙͣ ſollers ē ia̓cūdiā ad fingēd̓ cās furoīs. t̓s eī l puiti ſūt. ob vni us inocēciā Excogitat iſte qͣmad mod̓ face̓t c̓mīa cū nl̓lū īueīrꝫ. hꝫ eī ia̓cūdia hͦ malū ꝙ n̄ vult regi. Nā ip̄i veitati ia̓ſcit̉ ſi conͣ volūtatē eiꝰ a̓qͥd faciāt. hec Sen̄. Et iō ſigͣn t̓dr̄ Iac̓. i. ſit at oīs hō velox ad au diēd̓: tardꝰ ad ira Ia̓ eī vl iuſtitiā d̓i n̄ oꝑat̉. 3º luctī inueꝝ p̄tēdūt ſe iuſticiā dilige̓ ſꝫ mentuit̓ oīno. diligūt ei pecuia: ⁊ ꝓpt̓ pecuiā fati ut iuſticiā. Iſti n̄ diligūt iuſticiā nͥ ſic̄ vēficꝰ venū ⁊ Iudas xp̄ꝫ ad vedēd̓. Iſti eī ſūt nicatoe̓s iuſticie; an̄ amatoe̓ˢ Et ſic̄ nicator n̄ curat cui vēdat̉ inces ſuas nͥ ꝙ ille hēat qͣ plꝰ offert de pecuia. ita tales iu diciū ſuū vēdūt īdr̄nt̓ iuſto ⁊ iiuſ todumō ille pociꝰ hēat qͥ plus de pecuia eis donat: qͥꝰ deꝰ meito ma ledixit yſa. j. Ve qͥ iuſtificatiſ im piū ꝓ mueribꝰ: ⁊ iuſticiā iuſti au fertis ab eo. 2º diſſil̓ati ſceleꝝ n̄ ſūt iuſticie dilectores. hꝫ ei iuſtitia ꝙ culpe corrn̄deat pena ſic̄ morbo mediciā. Fiō tal̓ pietas l̓ ꝯpaſſi o fl̓a ē ⁊ īiuſta. ſic̄ et̄nr̄ qn̄qꝫ nō ſuſtīet filiū v̓bea̓ ut corrigat̉ nec filiā aduriūt ſaēt̓ Et conͣ tales lo qn̄s Aūgꝰ ī qͣd̓ epl̓a dicit Moleſ tꝰ ē medicꝰ furēti frenetico. ⁊ prī diſciplīato filio. ille ligado iſte ce dēdo. ſi āt illos negligat ⁊ ꝑmie̓ ꝑ mittāt: Iſta pociꝰ fl̓a māſuetudo ⁊ credulitas ē: ⁊ iō ſigͣnt̓ dr̄ in pͥſ. Bt qͥ cuſ. iudia. faci. iuſti. Et Ma th̓. v. Btī qͥ eſuriūt ⁊ ſicuit ⁊cͣ. Vn̄ nō ẜꝫ Anſel̓ de ꝯcordia ꝙ duplex ē affco aīe: q̄dā ꝯmodi. ⁊ qd̓ iuſti Priā ē affco a volūtate īſeꝑabilis Scd̓a eſt ſeꝑabil̓. ſub̓ priā cadit altrō cibi ⁊ potꝰ a hꝰ ōi ſic̄ igit̉ oī die r̓nouat̉ ī nob̓ eſuies ⁊ ſitis. ita affcō iuſticie ī c̓mībꝰ corrigēdis ſꝑ dꝫ ī nob̓ eē r̓cēs ⁊ īſeꝑabil̓. ẜt iō d̓t. btī qͥ eſuriūt ac. Glo. Amato ribꝰ vel boī n̄ ſatis ē ꝙ iuſti ſūt. ſꝫ ſꝑ ſitiūt oꝑa iuſtitie ut d̓ qͦlibꝫ tl̓i velficet̉ illd̓ Apoc̓. ⁊. iuſtꝰ iuſtifi cabr adhuc. d̓t igit̉. diligite iuſtiti ā. ¶ Eſt āt h̓ prio dubiū qͣre pnͥci pibꝰ ⁊ platis pociꝰ dr̄ diligite iuſ ticiā: ꝙͣ diligite prudētia l̓ a̓liquā a liā u̓tutē moͣlē. Ad hoc dd̓ ꝙ hꝰ duplex ē cā. Yna. qꝛ hita iuſtitia ī p̄latis. hn̄t̓ ꝯiru̓tutes oos v̓tuteſ. cthoc ē qd̓ d̓t Ambroꝰ ī exam. ij ī qͦt ē prudētiā ibi int̓dū ē malitia. u̓ fortitudo ī iracūdia. u̓ tēꝑantia ī ī pacia. pleraqꝫ alia vicia. Vbi aūt iuſticiā: concordia virtutū cēte a̓ꝝ Secūda cā ē qꝛ ſine iuſticia nō poſ ſunt reges ⁊ pnͥcipes eſſe dn̄i et ideo multū diligere debent illud ſi ne quo dineē nō poſſunt Amota em̄ iuſticia fiūt reges tyrani Vn̄ Augꝰ de ci. dei c. 4. remota iuſtitia quid ſunt regna niſi mag latroci ma; et latrocima quid ſunt niſi ꝑ ua regna? Ad quod oſtendendū inducit Augꝰ hyſtoriam de alle xandro magno et quodā pirata qͥ vobat̉ dionides. q̄ tn̄ plemꝰ nar rat̉ pollic̓. li. 3. Vbi dicit̉. ꝙ cū pia̓ ta ꝯp̄henſus eſſet ⁊ eū allexād̓ in t̓rogae̓t ꝓpt̓ qͥd mae hret īfeſtū; rn̄dit libera voce. tu ꝓpter qͥd orbē t̓raꝝ. ſꝫ qꝛ eo facio illd̓ ꝑuo nauigi orlatᵈ vocor. tu at qꝛ magͣ claſſe fa ciſ diceiſ īꝑatorſi ſolꝰ captꝰ fueit allexnͥ latº ei̓t nā ſi ad nutu dioīd̓ ppl̓i faml̓arēt̓: eit dioīdis iꝑator

Itio nā ꝙͣtū ad cāꝫ nō drn̄t nͥ qꝛ deteri or ē qͥ rapit̉ ī ꝓbiꝰ qͥ iuſtitiā deſie rit abiectiꝰ qͥ maīfeſtiꝰ īpugnat leges. qͣs ego fugio tu ꝑſeq̄ris/ e vtꝝqꝫ vereortu ꝯtēpnis. me fortu ne īiqͥtas ⁊ rei faīliaris āguſtiat. te faſtꝰ ītollea̓bil̓ ⁊ īexplicabil̓ a uaricia fure fcīt: ſi fortua māfueſ cerꝫ fierē forte melior ⁊ tu qͥ fortu nacor: neqͥor eris Aia̓tꝰ allexād̓ ꝯſtātiā hoīs cū īcreparet̉ iuſte ⁊ mei̓to argue̓t̉: Exꝑiar inqͥt an fu turꝰ ſis melior fortuniā mubo net nō alicui ꝙ deliqͥſtiſꝫ tuis moībꝰ aſſcribat̉. eūqꝫ fiei iuſſit militē ut poſſet ex inde ſaluis legibꝰ milita re. Ex iſto ſeqͥt̉ ꝙ ſine iuſticia nō pn̄t r̓ges iuſte regnare. ¶ Scd̓m p̄t eē dubiū q̄ ē magis nccaria r̓i publice vl̓ iuſticia l̓ aicitia. Et vi det̉ ꝙ iuſticia qꝛ j. ethicoꝝ c. viij ī qͣdā ꝓporcōe ꝑmanꝫ cītas. ſꝫ hoc ꝑtinet ad iuſticiā Itē c. 2. Iuſtici a ep̄clariſſiā v̓tutū ⁊ ē virtꝰ ꝑfe cta ⁊ neqꝫ heſperꝰ neqꝫ lucifer eſt ita admia̓bil̓. ¶ Oppoſitū arguit̉ ꝑ Tuliū d̓ aīcitia. Eſt eī aīcitia ẜꝫ eū oīm dinaꝝ hūanaꝝqꝫ rerū cū beniuolētia ⁊ cai̓tate ꝯſēſio: ſꝫ illa ē maxīe nccͣa reipublice gͦ ⁊cͣ. Et addit ꝙ ſi oēs hōies eſſent raſti amici n̄ indige̓mꝰ iuſticia. ſꝫ ꝙͣtū cūqꝫ hōies eſſent iuſti adhuc īdi ge̓mꝰ aīcitia Et id̓o dicit Ariſtoti les ꝙ aīcitia ē magis nccaria ꝙ iuſticia dicēdū ꝙ ſic̄ Ariſtotiles dicith. ethicoruꝫ. Iuſticia eſt du plex.ſ. iuſticia legal̓ q̄ ē oēs virtu tes ⁊ n̄ ē ꝑs virtutis ſꝫ ē tōͣ virtꝰ. Alia ē virtꝰ ꝑticulai̓s q̄ ẜm eū di uidit̉ in ꝯmutiuā ⁊ diſtributiuaꝫ Si igit̉ q̄rit̉. An iuſticia ſit magis necāria reipublice vl̓ aīcitia et fi at q̄ſtio de iuſticia gn̓ali. dicēduꝫ ꝙ illa ē magis nccaria ſic̄ totū eſt meliꝰ ſua ꝑte Si vero d̓ iuſticia ꝑti culal dicēd̓ ꝙ aicitia ē magis ne ceſſal̓a ⁊ hͦ ſatis īnuit Aiſtotiles 6. ethicoꝝ c. j. vbi dicit ꝙ aicitia ꝯtinꝫ ⁊ ꝯẜuat cītates ⁊ legiſpoſito res magis c̓ca eaꝫ ſtudēt ꝙͣ c̓ca iu ſticiā. Ad a̓gun̄tū ī oppoſitū ve rū ē ꝙ ꝑ iuſticiā ꝯmanꝫ citas ma gis ꝙ ꝑ aicitiā Qd̓ āt dr̄ ꝙ uiſtici a ē p̄clai̓ſſima v̓tutū loqͥt̉ ibi de iu ſticia legalin̄ de iuſticia ꝑticulari Seqͥt̉ Qui iudicatis t̓rā. ¶ Et iſ ta lr̄a qͣdruplicit̓ expoīt̓. Pr̄ioniō ſic t̓rā a hōies. Gn̓alit̓ eī homines pn̄t vori t̓ra Tū qꝛ de t̓ra ſūt oīgi nē ducētes Eccī. 33. Oēs hoīes de ſolo ⁊ t̓ra ſūt vn̄ creatꝰ ē adā. tū trā ī hītāt Vn̄ pͣs Incola ego ſuꝫ ī t̓ra. Tū qꝛ ex t̓ra ſūt exn̄teſ Ecci 17. Oīs hō t̓ra ⁊ cinis Tū qꝛ ī t̓ra tu̓tent̓ Eccī. 2. Qui de t̓ra ſūt ī t̓ra t̓. uertēt̓ Vn̄ ī hͦ ꝙ dicit t̓rā: r̓pͥmit ſuꝑbiā iudicū ⁊ p̄latoꝝ Terra eī vilis ē ⁊ īfimū oīm corꝑm vn̄ So cleſi. 14. dicit̉ Quid ſuꝑbis t̓ra ⁊ ci nis. dn̄t gͦ iudices ⁊ p̄lati ꝯſidea̓e̓ iudicādo ꝙ ip̄i nō ſūt celeſtes. ſed trem. ſūt hoīes alijs ſil̓es in cōdi cōis frāgilitate. alijs ꝯu̓tibiles in corruptibilitate. alijs eqͣles in na tue̓ vilitate qꝛ t̓ra Nā ẜm ph̓m t̓ ra ē mr̄ oīm corꝑmut ⁊ ip̄i filij ſūt mr̄is nr̄e gn̓al̓ q̄ ē t̓ra/ et eē ip̄i ſūt filij pr̄is nr̄i gn̓al̓ qͥ ē t̓ra fex ⁊ pu tredo oīꝫ elenitoꝝ. Qd̓ ꝯſiderās be atꝰ Iob̓ j. c. ip̄i t̓re dixit: pr̄ meꝰ es ⁊ mir̄mea. ¶ Scd̓omō expoīt̓ iſta lr̄a de t̓ra a. de eccīa. ꝓpt̓ tres ꝯdici ones t̓re q̄ eccīe cōueniūt videlicꝫ

hūilitatē. ſtabilitatem. ⁊ fertilita tē Vn̄ Bern̓. ſuꝑ cātica de ecc̄īa ſic exclamat O hūilitas ⁊ ſublimitaˢ ⁊ tab̓naculū cedarfiſcūariū dei ter renū hītaculū ⁊ celeſte palaciūſ do mꝰ lutea ⁊ aula r̓gia⁊ corpꝰ mor tis ⁊ tēplū lucis ⁊ deſpectō ſuꝑb̓ ⁊ ſpōſax ⁊ ſtabilim̄tū ſaē doct̓ne ⁊ fertilitas fidei xp̄iāe q. d. ml̓ta boͣ īte r̓lucēt ſi bn̄ fuei̓nt iudicata. 3º mō expoīt̉ illa lr̄a. de t̓ra a. d̓ carne nr̄a ⁊ corpore nr̄o ꝙ dꝫ iuſte iudi cal ut eiꝰ obſeqͥū rōnabile fiat/ et d̓ placeat. vn̄ Gregꝰ ī moͣlibꝫ dū carnl̓ corrigit̉ ⁊ vſqꝫ ad abſtinēci eſtudiū a ꝓficiētibꝰ ꝑueīt̓ qͣſi in altal̓ iā corꝰ nr̄ꝫ l̓caro nr̄īcēdr̄ l̓ of fertꝭ ut īde ī ꝯſpcū oīpotētiſ ſac̓ficiū r̓doleat; vn̄ pꝰ culpa diſplicebat. Qui gͦ diligitiſ iuſtitiā Sic iudica te herrā. Lcō. g. Entite de dn̄o ī boītate ⁊ ī ſimplicitate cord̓ q̄rite nl lū qm̄ īueīt̉ ab hijs q̄ nō tēptāt illū Apparꝫ at eis q̄ fidē ha bēt ī illū. qꝛ ꝓpoſuit Sal̓. ꝙ ad i q̄redā ſapīaꝫ de qͣ ītēco ē pͥncipal̓ hꝰ lib̓ ncc̄al̓a ē iuſticia. ¶ Pꝰ ꝙͣ ꝑ I miſit h̓ de ip̄a iuſticia. ꝓſeqͥt̉ ꝯn̄r Et qꝛ iuſticia a cultu dei īcipit. Id̓ pͥº on̄dit qūō hō dꝫ ordīai̓ ad deū ī mēte. 2º qūo ī ẜmōe. l. benignꝰ ē eī. ⁊ 3º gn̓al̓r qūo in toͣ ꝯu̓ſacōe. ī nolite celae̓. Circa p̄m on̄t pͥº quo deꝰ ꝑ v̓tu̓oſas cogitacōes placat̉: 3º. qūo ꝑ vicoſaſ ab hoīe ſeꝑat̉. lꝑu̓ſe ei. Cirͣ pͥm̄ ē ſciēd̓ ꝙ mens hūanā ordīat̉ ad deū ꝑ t̓a. ꝑ fidei ī teg̓tatē. ꝑ cord̓ cai̓tatē. ⁊ ꝑ ſpei fir mitatē. Et hec t̓a ī textuiſto nont̓. ͣº qꝛſn̄ fide īpoſſibl̓e ē place̓ do. p̄ mittit fidei īteg̓tatē. d. Sētite d̓ doī nō ī bo. ⁊cͣ. De dn̄o. ea q̄ ſt̓ d̓ dn̄o r̓uelata qͣi. d. ſacrā ſc̓pturā ꝑ quā deꝰ cognoſcit̓. pie⁊ huilit̓ ⁊ ſtudi oſe legite ⁊ ītelligite. ⁊ q̄ nō poteſ tis de deo ꝓbae̓. pīe credite/ qꝛ ſicut dr̄ ꝓu̓. 1I. qͥ ꝑſcrutat̉ maieſtatem opprimet̉ a gl̓a. Scd̓o qꝛ fides nō ſaluat ſine cai̓tate. qꝛ ſi huero oēꝫ fidē ita ut mōtes tnͣſferā: caritatē āt nō hēaꝫ nichil ſū. Cor̄. 13.. Ideo poſtꝙͣ mens hūana ē pͥmo illuīa ta ꝑ fidem oportꝫ ꝙ ſcd̓o ſit īflam mata per caritatē. Et idb̓ ſubdit̓ in ſimplicitate cordis qͣrite illū quei tur em̄ ꝑ amorē ⁊ dilectionē Iux ta illud Cant̓. z. q̄ſiui que diligit aīma mea Bern̄. ſuper Cantica ẜ mone ⁊o. Nō abduci blandicijs nec frangi iniurijs nec ſeduci fla gicijs toto corde tō aīaytute dili ge̓ē Et ut b̓uit̓ dicā toto corde dili ge̓ ēōe qd̓ blādit̓ de ꝓpria carne l̓ illicita reſpūere ſed quia iaꝫ neo querit efficaciter qd̓ n̄ ſperat; idd poſt fidei integͣtatem ⁊ amoris ca ritatem ſubdit ſpei firmitatem di cens. Quoniaꝫ inuenitur ab hijs qui nō temptant illum Glo. ſuꝑ illud Math̓. qͣrto. Non temptab̓ dn̄m deum tuum: dicit ſic. Nemo temptare debet deū quando ex hu mana racōe habꝫ quid faciāt. Il le eī tēptat deū qͣ ꝯmittit ſe ꝑicl̓o: qn̄ ex hunarōe pꝫ euaſio/ et ideo xp̄ſ dixit Math̓ x. Cū vos ꝑſecuti fuei̓nt ī vna cītate fugite ī aliā. ſic̄ ip̄e idē fugit ⁊ latuit ꝑuulꝰ ī egit to Math̓. 2. Et poſtea iam factuſ vir idem fecit. Io. 8. Sic Paulus dimiſſus in ſportā euaſit Cor̄. ii. ſꝫ ſic̄ dicit glo. v̓ pͥꝰ pꝰ ꝙͣ hūana rō defecei̓t ꝯm̄det ſe hō d̓ n̄ tēptāº

ſꝫ deuote ꝯfitēdo ꝓpriā īfirmitateꝫ ꝑalipo. 2. Cū ignoe̓mꝰ qͥd age̓ de beamꝰ hͦ ſolū habemꝰ e̓ſidui ut ocl̓os nr̄os digamꝰ ad te Itē glo. fut̓ pͥs 81. Tēptare ē cū ī v̓bis eſt ſimplicitas ⁊ ī corde ē malicia. Et tales nō q̄rūt deū ī ſimplicitate: ⁊ iō nō inueīt̉ ab eis qͥ tēptāt eum. Apparet āt eis. qui hn̄t fidē ī illū. Hic ē notādū ꝙ aliqͥ tēptāt d̓i cle mētiā. qͥ negliget̓ orat ſine deuoti one. ſic̄ ſi aliqͥs tēptaret ſi hō dor miat vl̓ nō Ecc̄ī. xviij. An̄ or̄oneꝫ ꝑꝑa aīaꝫ tuā: ⁊ noli eē qͣſi qͦ deum tēptat. Aliqͥ tēptant dei patiēciaꝫ qͥ ꝑſeuerāt ī pctīs: ī pͥs. Tēptaue rūt ⁊ exacerbauer̄t excelſū ⁊ teſti moīa eiꝰ nō cuſtodier̄t. Aliqͦ tēp tāt dei iuſticiā q̄ orat vīdictā. lut̓ ix. Vis dicamꝰ ut deſcēdat ignis d̓ celo.? Aliqͥ tēptāt d̓i potencia ut temea̓rij ī ꝑicul̓. Iudith. 8. Qui e ſtiſ voſ qͥ tēptaſtiſ dn̄ꝫ⁊ loqͥt̉ ꝯtrͣ ſac̓dotes qͥ ſtatuer̄t ut deꝰ eos libe raret infra aliqͦs dies. Quidā tēp tāt ſapīaꝫ dei qui exponūt ſe ſine ſtudio ad docēdū ⁊ p̄meditacōe. ps. Tēptauer̄t deū ī cordibꝰ ſuis. ut peterēt eſcas aīabꝫ ſuis Nō ſo lū āt īuenit̓ ſꝫ apparꝫ a ſpōte ſe eis on̄dit nō tn̄ adhuc ſtatī ꝑ ſpeciē ſꝫ ꝑ fidē pͥmo ⁊ pꝰ ꝑ ſpēm e iō ſub dit. Apparꝫ at hijſ qͥ hn̄t fidē ī illū a. fidē tēdētē ī illū ꝑ dilcōeꝫ. Sic gͦ has tres v̓tutes theologicas or dinātes mētē ī deū hōi iuſto eſſe neceſſalaſ ptꝫ maīfeſte. ¶ Primo poīt dubui h̓. vtꝝ p̄t̓ v̓tutes mō rales acqͥſitas. ncc̄e ſit pone̓ theo logicaſ. Et videt̉ ꝙ n̄. qꝛ de oībꝰ v̓tutibꝰ nccarijs ad felicitatē vel btitudīeꝫ det̓mīat Aīſtōtiles ſuffi cient̓ ī moͣlibꝰ ſuis ⁊ nō fcīt mēſi onenͤde natua̓libꝫ l̓ acqͥſibilibꝫ a̓ ꝯſil̓ibꝫ: gͦ ille ſole ſufficiūt. Iͣ hō p̄t ex na̓libꝰ ſuis aſſentie̓ hij. qͥ fides p̄dicat de deo: ſi bn̄ īſtruat̉. Sil̓it̓ deū ꝯgnitū p̄t amae̓ ſūt oīa. ⁊ ſperare ꝙ deꝰ dabit ſibi vitā im mortalē gͦ ad illos actꝰ nō ē ncc̄e pone̓ hītꝰ infuſos An̄s ptꝫ: qꝛ ali ter hō infidel̓ nō foret vituꝑādꝰ: ſi nō crede̓t ad p̄dicacōeꝫ doctoꝝ catholicorū. ꝙͣ ſi tales hītꝰ īfu ſi forēt ī nob̓ hō poſſet ſcie̓ ⁊ exꝑi ri eos ꝑ eoruꝫ oꝑacōes ⁊ ſic poſſet hō de lege cōiſcie̓ ſe eē in caritate ꝯn̄s flni. ꝯn̄cia ptꝫ qꝛ ioueniēſ eſt nobiliſſimos hītꝰ eē ī nobis ⁊ la te̓ nos. ¶ Ad oppoſitū eſt apl̓us cor̓. 13. Nūc āt manēt fides ſpeſ. ca ritas. tria hec. Ad iſtd̓ dubiuꝫ di cēda ſūt duo Prim ē ꝙ ſic̄ reuela tū ē ſcis pr̄ibꝰ. ſic ſcola catholica tenꝫ ⁊ ecc̄īā tr̄dit. Rō ē. qꝛ duplex ē hōis felicitaſ. Natua̓l̓ ⁊ ſuꝑnatu ral̓ Prima ē ꝓportionata nature hūae ad quā p̄t ꝑtige̓ ꝑ pnͥcipia natue̓ ſue. Alia excedit ⁊ ad illā n̄ p̄t nͥ dina v̓tute ẜm quādā digͥta tis ꝑtipacōeꝫ. Et iō ad illā ꝯſequē dā: oꝫ ꝙ hōī ſuꝑaddant̓ virtutes theologice. q̄ iō theologice dn̄r qꝛ a ſolo deo īfūdūt̉ ⁊ ſola dina r̓ue lacōe ī ſacͣ ſcriptua̓ nob̓ tr̄dunt̉. Ad pͥmū ariſtotiles nō tr̄dit nͥ de virtutibꝫ ordinātibꝰ hoīeꝫ ad fe licitatē hūanā. Ad ſcd̓ꝫ ptꝫ ꝙ h nō p̄t hō face̓ meltorie ex na̓libꝰ. Ad t̓ciū n̄ ſimplicit̓ latēt ſꝫ credi mꝰ nos tales hītꝰ hr̄e Verbū at ph̓i dꝫ ītelligi de hitibꝰ natua̓libꝫ Y In ſimplicitate cord̓ q̄rite illum. Tuca qd̓ nō ꝙ īhͦ qͣtuor īueniūt̉

que vitam boni xp̄iani faciūt me ritoriam in preſenti. Rectitudo ſcē cōnu̓ſationis: ī ſimplicitate. Gra titudo pie deuocinis: cordis. Solli otuto diſcrete mnquiſicioea q̨̄xite? et altitudo quete contēplacōis: Illū. Sīplicitas āt illa debꝫ eē cū prudētia ſic̄ dr̄ Math̓. x. eſtote pru dētes ſic̄ ⁊cͣ. vn̄ Genͥ. 3i. dicit̉ de ia cob ꝙ vir ſimplex hītabat ī tab̓ nacul̓ ⁊ tn̄ ꝙͣte prudēcie fuit erga fr̄eꝫ ſuū eſau ī emēdo pͥmogenita ſua. erga pr̄eꝫ ī ſurripiēdo bn̄dcō nē. erga auūculū ī cuſtodiēdo gre ges. erga vxores pacifice eas r̓gē do ⁊ ī ml̓tis alijs. pꝫ ī Gen̄. diffuſe Aiō ſimplcitaſ aſinina n̄ ē ꝯm̄da bil̓: ſꝫ colūbīa Rō. 16. Volo voſ ſa piēteſ eē ī bono. ſimplices aūt in malo Et dꝫ hec ſimplicitas eē ſine plica vane ītēcōis ſn̓ ruga fl̓e opi nioniſ: ſine tegun̄to paliate fictō nis Primā ſimplicitatē n̄ hn̄t qͥ fa diūt oꝑa de gn̓e bonoꝝ ītēcōe hu māe laudis l̓ luc̓ tꝑal̓; ⁊ n̄ ꝓpt̓ vei̓ tatē ⁊ hōrē d̓i ꝯtrͣ qͦſ dr̄ Math̓. vi. Si ocl̓s tuꝰ fuei̓t ſimplex totū cor pꝰ tuū lucidū ei̓t. Qd̓ exponēs be atꝰ Augꝰ li. 2. de ẜ. d. ī mote. dicit. Ocl̓ſ dr̄itēcō: qͣ qͣlibꝫ ī oꝑe ſuo fiēꝫ ītuet̉ Corpꝰ veroogeies oꝑmītel ligit̉ Tūc āt ocl̓s ē ſimplex; qn̄ ītē cō ſolūº ī deū digr̄ qn̄ ſic ē tūc toͣ ꝯgeles oꝑm luce iuſtitie corā deo t̓ſplēdꝫ vn̄ Greg̓. ſr̄ eze. li. i. o. 4 ſi nr̄a ītēcō apd̓ deū fuei̓t ſimplex: e9 1deq nr̄a actō tēbroſa n̄ eit. Se cūdā ſimplicitatē nō hn̄t he̓tici qͣ veis ſētēcijs fidei xp̄iāe ꝯmiſcēt er roe̓ſ fl̓aꝝ opīonū Vn̄ hij n̄ ſt̓ ſim plices corde ⁊ līguaimo duplices ⁊ bilīgues ꝯtrͣ qͣs ꝓu̓. 18. Verba bilinguis quaſi ſimplitia: ⁊ perue niunt vſqꝫ ad interiora ventris/ ⁊ Eccī. 2. ve duplici corde ⁊ labijs ſce leratis ⁊ manibus malefacienti bus: ⁊ pctōri ingredienti terram duabꝰ vijs Tertiā ſimplicitatē n̄ hn̄t ꝓditoe̓s ⁊ doloſi qͥptēdūt v nū ī ore ⁊ aliud hn̄t ī corde de qͣꝰ ī pͥs. labia doloſa ī corde ⁊ corde lo cuti ſūt. de qͥbꝫ verificat̉ illd̓ Iac̓..i. Vir duplex aīo īcōſtāſ ē ī oībꝰ vi is ſuis dicit Ariſtotiles 18. de aīa libꝰ c. 4 ꝙ ī aīali n̄ ē nͥ cor vnū aīa vna. Scd̓o dēt hō hr̄e gͣtitudinē pie deuocōis a iō dr̄ cord̓. vbi nō tādū ꝙ deꝰ exigit cor hūanū ſibi dari tripl̓r. libea̓t̉. ītegͣlit̓. ⁊ ꝑpetu alit̓. Priō vult deꝰ ꝙ tu des ſibi li bere cor tuū n̄ ꝙ mutues nō ꝙ vē das/ ſꝫ ꝙ dones utuāt. qͥ ſibi ſer uiūt ꝓ tꝑali ꝓſꝑitate ꝯſequēda; et qn̄ eis ſubtrahit̉ ꝓſꝑitas ſub trahūt ⁊ illi cor a deo pͣs. Confite bett̓ cū bn̄feceriſ ei. Vēdūt qͣ eū diligūt ꝓ mͥcede et̓ua. qui ē amor mͥcenariꝰ. dāt quidē ſibi gͣtis: hoc eſt ex mea̓ dei boītate motigiſtū modū exigit deus. Vn̄ ſignāt̉ dr̄ ꝓu̓. 13. Prebe fili mi cor tuū michi. qͣſi diceret fili miꝑ creacōem. fili mi per informacionem. fili mi per redempcionem/ prebe per donacio nem. cor per dilectionem tuum ꝑ poſſeſſionem. michi per deuocio nem. ult ergo primo ꝙ des ſi bi cor tuum liberaliter. Secundo ꝙ des ei cor tuum ītegraliter. Ma th̓. 22. diliges dominum deum ex toto corde tuo et ex tota anima tu a. Eſt enim deuſ ſicut homo ſeloti pus non permittit vxo ī ſue alios dilige̓ exod̓. z4. Noli adorare deū

alienū. deꝰ eī zelotes nomē eius. dn̄s ⁊ emulator nec miꝝ qꝛ ſolꝰ r̓demit te Auiſ gn̓oſa cū diu vola ueī̓t ⁊ ſe fatigaueī̓t/ ⁊ p̄dā ſua ce pei̓t. reqͥrit cor p̄de ſue ꝓ incede. Sic xp̄s gn̓oſus ille falco/ qͥ ꝓ te ſua ꝑ da capiēda volauit de celo ī v̓gis vteꝝ. ⁊ de v̓gis vtero ad patibl̓ꝫ de patibulo ad infernū. de infer nō ī mūdū. ⁊ de mūdo ad celūctiō merito ſibi vēdicat totū cor. pae̓ gͦ debemꝰ cor nr̄m ei ſic̄ aui p̄dali ꝑat̓ corp̄de ſue. pͥmo extrahit̓. la uat̉. ⁊ ꝯpmit̉; ⁊ ſāguis expͥmit̓ et īꝑtes deſcindit̉. Sic moͣlt̓ extrͣha mꝰ cor nr̄m ꝑ pctōꝝ occultoꝝ re cordacōeꝫ i pͣs. Effūdite corā illo corda vr̄a. Lauet̉ ꝑ lac̓maꝝ ſupͣi fuſionē Ie̓. g. Laua a malicia cor tuū: ut ſaluꝰ fias Cōpͥmat̉ ꝑ ꝯt̓cō ne ⁊ ſāguis pcc̄m expͥmat̉ ꝑ cō feſſionē tandē deſcindat̉ ꝑ penoſā ſatiſfactionē ttūc debꝫ ſibi toͣliter dari ꝑ deuotiōeꝫ. vn̄ Ioel̓ 2. Cōu̓ timi adme ī toto corde vr̄o Tertio vult deꝰ ꝙ des ſibi cor tuū ꝑpetu alit̓. Solent eī hoīes qn̄ volūt ſim plicit̓⁊ ꝑpetuo aliqͥd dae̓ altui: fa ce̓ ſibi bonā cartā ⁊ bn̄ſcriptā ⁊ poſtea illā ſignāt ſigillo⁊ tādē po nūt ea in poſſeſſiōe ⁊ tūc ē ſecurꝰ ꝓ ꝑpetuo. Iſtomo ut deum de aīa bꝰ noſtris aſſecue̓mꝰ ꝓ ꝑpetuo: faciamꝰ ſibi cartā d̓ corde nr̄o ſcri bēdo ī illo mādata ⁊ p̄cep ſua: ꝓu̓. 7. Sc̓be illā ⁊ lege dei ī tabul̓ cord̓ tuictpoſtea ſignet̉ ſigillo hūaīta tis xp̄i qd̓ ſculptū fuit ml̓tis lr̄is. Hº ē applicemꝰ ꝑ deuotā ꝯtēplati oneꝫ menti nr̄e meoria illiꝰ paſſi oīſ. viij. cāt̓. Pone me ſic̄ ſignacū lū ſuꝑ cor tuūſ ⁊ tūc ponemꝰ eum ī ſeyſmna: ut ī mēte nr̄a ꝑ grāꝫ iha bitare dignetur. Eph̓. ⁊ detvobis deꝰ ẜm dicias gl̓e ſue v̓tutē corro boa̓ri ꝑ ſpm̄ in itel̓ori hoīe hītare xp̄m ꝑ fidē in cordibꝰ vr̄is Et ſic ī ſimplicitate cord̓ q̄rite illum. Vbi nōt̓ ſollicitudo diſcrete ī qͥſicōis Et iō t̓rō q̄re̓ debemꝰ deū ſapiēt̓ cū tri bꝰ māgͣ. de qͥbꝰ math̓. ij. Illi ei qͣſi er̄t ſtella duce. Et nos ducēte mari a q̄ ē ſtella maris. Vn̄ b̓n. fūt miſ ſus ero. z. Si īſurgūt vēti tēptacōſ. ſi īcurris ſcrupulos t̓bulatiōi: re ſpice ſtellā īuoca mariā Ruea̓mꝰ ijº dolēt̓ cū mai̓ a ⁊ ioſeph: de qͥbꝰ luc̓. ij. dolēteſ q̄rebamꝰ te Illi ꝑ t̓ duū q̄ſier̄t xp̄m: ⁊ pꝰ triduū inue ner̄t Tercō q̄ramꝰ xp̄m diligēter luc̓. xv. Que ml̓ier hn̄s dragmaſ x. ⁊c Rrͣto ꝑman̄t̓ Apetite ⁊ acci pietis: q̄rite et īueīetis. Rrͣtū qd̓ vitā xp̄iana rcīficat ē altitudo q̄ ete ꝯtēplatiōis: qꝛ illū In ſimplici tate igͣr cordis qͣrite illū. Ilcō v. Eru̓ſe ei cogitacōes ſepa cat adeo: ꝓbata at virtꝰ corripit inpientes. qm̄ in maliuolā aīaꝫ nō ītroibit ſapīa. nec hītabit ī corꝑe ſubdito pctīs. ¶ Pꝰ ꝙͣ det̓iatuē qͣlit̓ hō ꝯueni ent̓ ad ſapiētiā diſpoīt̉? Hic on̄t ꝑ qͥd hō a ſapīa pnͥcipalit̓ īpedit̉. Impedit̓ āt ſpūs ſapīene hoīeꝫ ī hitet ſpūalit̓ ꝓpt̓ duplex obſtacu lū Prim̄ ē mētal̓ malitia. ſcd̓ꝫ cor ꝑal̓ īmudicia Et ẜm hͦ lcō iſta di uidit̉ ī duas ꝑtes. Nā pͥmo docet vitae̓ maliciā mētis. ſcd̓o vitare ī mundiciā corꝑis. ibi nec hitabit. dicit gͦ pͥmo Pr̓u̓ſe cogitaciones ſeparant a deo. ¶ Et notandū ꝙ non atcipiuntur hic cogitaciōes

diſtīguēdo cogitacōeꝫ ꝯtrͣ actū vo lutatis. ſꝫ īcludēdo tā actū volūtatiſ ꝙͣ ītellcūſ: qꝛ ſic ſūt cogitacōes pec cata. nll̓a ei res ē pctm̄ nͥ actꝰ eli citꝰ a volūtate l̓ īꝑatꝰ. Eſt igit̉ ſē ſꝰ. Primū qd̓ a d̓ſeꝑat ē ꝑu̓ſa co gitacō.i. affrō cogitacōis ꝑ quaꝫ deꝰ nō diligit̉ nec adoa̓t̉ nec ī eum credit̉. ꝓbata at vtꝰ.i. fides oꝑaſ ꝑ dilcōeꝫ corripit iſipiētes.i. argu endo ꝯſcīaꝫ de erroe̓ ⁊ īgͣtitudīe er gadeū ſuadꝫ aāre ⁊ tīere deū qd̓ ē vea̓ ſapīa Cauſa at qͣre cogitacio nes īfidelitatis ſeꝑāt a deo ē. qꝛ ta les hoīes ſūt ī mēte malicioſi ⁊ in corꝑe voluptuoſi ⁊ ī illoſ nō p̄t ſa pīa ītroie̓. ſapīa i. v̓bū dei fccī. i. Fōs ſapīe verbū dei ī excelẜ. Vel ſapīa.i. collcō virtutū moliū ⁊ ītel lcualiū. qꝛ ſi vnū ꝯtrͣrioꝝ fuei̓t in ſūmo nichil ſecū ꝯpatit̉ de ſuo ꝯtrͣ rio. deꝰ āt ē ſūma boītas ⁊ iō nul lomo cohitat cū malicia. Et ido̓ in maliuolā aīaꝫ nō ītroibit ſapīa. Et nō ꝙ dicit ī maliuolā aīaꝫ: nō ſolū īhītabit ſꝫ nō ītroibit ī eam. De corꝑe aūt ſubdito pctis. dicit ꝙ in iſto n̄ īhītabit: qnͥ tn̄ aliqn̄ ī troeat ī eanō negat Hꝰ dc̄i racō p̄t eē ut on̄dat draziter pctā car nalia ⁊ ſpūalia pctā cꝰ mōī ſūt ia̓ īuidia ⁊ hꝰ mōi qꝛ iſta ſūt mīoris ve̓cūdie ⁊ maioris culpe ẜm Greḡ. Ccōtrͣ vero carͣlia ſūt maioris vere cūdie ⁊ mīoris culpe. ⁊ ido ut cōiter faciliꝰ ꝯterūt̉ hoīes de pctō carna li ⁊ cū maiori verecūdia ſatiſfaciūt: ꝙ de pctīs ſpūalibꝰ. Vn̄ pctā ſpū alia ſic̄ odiū. iuidia. ſuꝑbia. mag̓ ī hoībꝫ ꝯtinuāt̉ ꝙͣ pcta carnis ⁊ ide o dicit ꝙ ī maliuolā aīaꝫ ⁊cͣ. Sed īpctōres ⁊ reoꝫ pctōꝝ carnaliū be ne intrat aliquando. ſed tamen non inhabitat in eis. Vnde Gre goriꝰ dicit Maliuola aīmā e. que corde odium tenet vel rancorem Corpuſ autem eſt ſubiectum pec catis quod ẜm Apoſtolum form cationi. non domino ẜuit. ¶ Sūt autem quatuor genera malarum cogitationum. malicioſe. ambici oſe. voluptuoſe. ⁊ infructuoſe Co gitati pͥmoº dr̄ ꝑ p̄s Auid gl̓ais ī malicia qͥ potēs es īiqͥtate/ tōͣ die īiuſticiam cogitauit līgua tua ⁊cͣ Tal̓ fuit cogitacō ſaul̓ ꝯtrͣdd̓. pͥ. Reg̓. 18. Saul cogitauit trade̓ dd̓ in manꝰ philiſtiorū. Et cogitatio fr̄m cōtrͣ Ioſeph Gen̓. 3. Qui cū vidiſſent eū ꝓcul anteꝙͣ accederet ad eos cogitauer̄t eū occide̓. Nō de maliciā ip̄iꝰ qͥ cōcod̓llū adduxit ut g̓manū ſuū deuoa̓ſſet. ⁊ idd̓ de teſte malicōſo dedit deꝰ legē talio niſ: deūtº. xix. Reddꝫ ei ſic̄ fr̄i ſuo cogitauit. De cogitacōe ābicōſa: ſcribitur Luce xix. Intrauit cogi tacio in eos: quis eorum maior eſ ſet. Vbi notandum; ꝙ ambicio ē ſimia caritatis. ſicut dicit Petrꝰ bleſenſis ī quadam epiſtola ad clericos de capella regis hereticis directa. Ambicio dicit ip̄e eſt que dam ſinia caritatis. Caritas em̄ paciens eſt pro eternis ambicio patitur omnia pro caducis. Cari tas benigna ē pauperibus. Am bicō ve̓o diuitibꝫ. Cai̓tas omnia ſuffert pro veritate. Ambicio pro vanitate. Vtraqꝫ omnia credit ō maſperat. ſed longe diſſimili mo. hec ad gloriā hꝰ vite illa ad gl̓aꝫ ſine fine. Et infra Omnes qui mili fant in caſtris ambiciōis optimi

ſūt anaas amonite. dextroſqꝫ o culos amiſerūt. Proſꝑitates em̄ ſūt ī acqͥſicōe tꝑaliū. i acturā vero vite q̄ p̄terit ⁊ iminētia mortis et̓ ne ſupplicia nō attendūt. Et paꝝ ſuꝑͣ ī eadē epl̓a. Pvaniſſima vai tate militāt hodie noſtri culales. in laboe̓ in erūpna ī vigilijs ml̓tiſ ⁊ ꝑicul̓ magnis/ ꝑiculis mais. pei̓ cul̓ fluminū. ꝑicul̓ pociū. ꝑiculis mocui. ꝑicul̓ in falẜ frībꝰ. in mor tibꝰ frequēt in ꝯfractōe in laſſitu dine corꝑis/ atqꝫ ī in alijs vite diſ t̓mībꝰ: ī qͥbꝫ gloriā ma̓tirij merēt̉. ſi hec ꝓ xp̄i noīe ſuſtinerēt. nūc aūt martires ſūt mūdi. ſeculi pro feſſoe̓s. dicipl̓i curie/ milites vel armigeri. ꝑ multas ſiquidē t̓bula cōes intrāt iuſti in regnū celorū; Hij aūt ꝑ multas t̓bulacōes pro merēt̉ infernū. ¶ Terciū genus malaꝝ cogitationū ſūt cogitatio nes voluptuoſe. Gen̄. viij. Sēſus ei ⁊ cogitacō hūani cordis promi ſūt ad malū ab adoleſcētia ſua. ex qͦ corrupta fuer̄t in pͥmis ꝑntibꝰ. Albertꝰ tractatu 2º. 2º. lib̓ de cauẜ ꝓprietatū elemētoꝝ c. 2. dicit ꝙ ſi ſuper carbonē cādele extīcte nō tn̄ oīno mortificāte/ qn̓ ibi aliqͣlis ig nis remaneat/ ſuꝑ ꝓiciat̉ tenuis puluis ſulphuris cādela r̓accēdi tur Moalit̓: quātucūqꝫ hō ī ſe flā mas voluptatis extinxel̓t ſēꝑ tn̄ manēt igniculꝰ n̄ mortificatꝰ: h eſt fomes carnal̓ ꝯcupiſcencie; q̄ in vita iſtatoͣlit̓ extīgui nō p̄t. Et ideo ſūoꝑe cauēdū eſt ne ꝓiciat̉ ſuꝑ talē ſintillulā tēuis puluiſ ſul phuris. ſulphur ē calidꝰ fetidꝰ ⁊ tenax; ⁊ deſigͣt luxuriā. Et puluis tenuis hꝰ ſulphuris ē cogitatio moroſa de tircūſtācijs hꝰ actꝰ/ et delectatioībꝰ eiuſdē. Vn̄ Grego. ſuꝑ illud Iob xviij. Aſꝑgat̉ in ta bernaculo eius ſulphur. dicit ſul phur ſic ignē nutrit/ ut in ſe ſit g uiſſimi fetoris ideo ī eo pcc̄m car nis ītelligimꝰ; qd̓ du ꝑuerẜ cogi tacōibꝰ qͣſi fecōibꝰ mētē īplet eter na incendia fouet. Vn̄ dn̄s ī ſodo ma pluit ignē ⁊ ſulphur. Cauēd̓ eſt igit̉ cuicūqꝫ peītenti de p̄teritis ne de eiuſdē cogitacōes recordati uas admittat qꝛ ẜm Greg̓. 3. mo raliū. c. I. Sepe nies ita in culpe re cordacōe ꝯcutit̉: ut ad ꝑpetrͣcōeꝫ illiꝰ lōge gͣuius ꝙͣ pͥus capta fue rat vrgeat̉. Et ideo ſignāt̉ dicitur deuto. 17. Caue ne ſubrepat tibi īpia cogitatio. Sicut em̄ ꝑuus la trūculꝰ per feneſtrā īmittit̓ ut ma ioribꝰ latroībꝰ ſeras aperiat̉. ita dyabolꝰ ꝑuas cogitacōes īmittit ⁊ ſi ille ꝑ negligētiā admittāt̉. tra hūt mētē ad ꝯſenſū. Vn̄ ſextꝰ Iu liuſ ſtrāge liº. 4. c. ix. Guerꝰ pōpe ius cū ſuſpectos hrēt haucēſes et veret̉ ne p̄ſidiū nō reciperēt pecijt ab eis ut egros interim apd̓ ſe re fici paterētur; fortiſſimis deīde hī tu lāguenciū miſſis/ ciuitatē occu pauit. Cōtīgitꝫ iſtomo dyabolꝰ ꝑpēdēs aliquos viros ſcōs nolle reciꝑe fug̓geſtiōes ī groſſa matel̓ a ſic̄ in oꝑe extelori. fuādꝫ eis ſal tē cogitare de illecebris fingēs nō eē ꝑiculū in debilibꝰ cogitatioībꝫ Sꝫ certe mēdax ē; qꝛ ſub infirmis cogitatioībꝰ fortiſſimaſ delectati ones īmittit ⁊ ſic mētē ad ꝯſenſū ducit. Et ideo ſtatim ſūma vigilā tia ⁊ prudentia examinanda eſt eins cogitatio que occurrit/ et ſi

eſt noxia l̓ īmūda expellēda eſt a corde a p̄ueīenda ē ne fiat moroſa ꝓpt̓ qd̓ ſignanter dr̄ Ie̓. ⁊. Vſqꝫ qͥ morabūt̉ in te cogitacōes noxie. Quā auctoritateꝫ ꝑtr̄ctans btūs Greg̓. 17. moral̓. c. io. dicit ſic. Nō tp̄hēdit cur veniūt ſꝫ cur morant̉. etem̄ ī bona corda cogitacōes illici te vēiūt ſꝫ morai ꝓhibent̉ Vn̄ Ihe roniꝰ ad fuſtochiū. dūꝑuꝰ ē hoſ tis int̓ficeuit eiꝰ neqͣcia elidat̉ ī ſe mīe Ille p̄dicat̉ btūs; qͥ ſtatī ut ce perit cogitae̓ iterficit cogitatus e ius ⁊ allidit ad petrā Et Caſſiodo rꝰ exponēs illd̓ pͣs. Filia babilo niſ miſea̓ ⁊cͣ. filia īꝙͣ babiloīs eſt caro qꝛ ꝯfuſionē pctōꝝ īgerit. cui digna ꝯpēſacō dat̉ ut ſicut ꝯcitat advicia ita rep̄ſſa ſubdat̉ v̓tutibꝫ Vn̄ ſubdit. Btūs qui retribuet t̓ re. tu. quā re. nō. quā cr̄nē ret̓bue̓ bonoꝝ ē qͥ etiā ꝑuuloſ qͥ ex carne naſcunt̉ ⁊ malos motꝰ an̄qͣ creſ cāt retinēt ne ſint liberie allidunt ad petrā xp̄m ut ꝯfracti diſꝑeāt. Cōgitacōes j. faciliꝰ vincūt̉/ cū ꝑue ſūt. Et notādū ꝙ nō ſolū apud catholicos īmo apd̓ gētiles mun dicia mētiſ v̓ginitati corꝑis p̄fere bat̉ ī tm̄ ꝙ vbicūqꝫ potuer̄t hͦ ꝑ pēde̓ ꝙ aliqͣ u̓go ꝯſecta corrupta ea̓t mēte; ip̄aꝫ a ſac̓docio r̓puler̄t. Narrat Seneca li. 6. declamacōn te v̓gīe veſtali qe ſcripſit hūc ver ſū. Felices nupte moīar vbi nube re dulce ē. Et ob hāc cauſā volue rūt eā ſac̓docio pͥuaſſe yſa. i. Au ferte malū cogitacōꝫ vr̄aꝝ ab ocu lis meis d̓t dn̄s. Et yſaie lv. dere linqͣt īpiꝰ viā ſuā ⁊ vir iniquꝰ cō gitacōes ſuas. ¶ Exͣtū genꝰ mala rū cogitacōi ſūt cogitacōes īfrut tuoſe ⁊ vane d̓ qͥbꝫ in pͣs. dn̄s ſcit cogitacōes hoim̄. qm̄ vane ſūt. Et alibi. In illa die id ē in die mortis: ꝑibūt oēs cogitacōes eoꝝ. Vbi notandū ꝙ oīs cogitacō munda noꝝ Vl̓ ē de t̓renoꝝ ꝓuidēcia Vl̓ eſt de diffenda peītēcia. Acerte vtra qꝫ iſtaꝝ cogitacōm ꝑit in morte l̓ in die mortis/ qͣliter aūt peīt pͥma cogitacō pꝫ Luc̓. 12. de diuīte qͥ co gitabat horrea ſua dilatae̓. qͣlit̓ āt cogitacō ſcd̓a perit. exp̄ſſe narrat̉ 2. Reg̓. 21. deamō filio manaſſe q̄ vitaꝫ malaꝫ pr̄is ſui recogitās/ et mīaꝫ dei ſibi finaliter conceſſam deliberauit ꝙ in peccatis more pa tris iuuentutem ſuā duceret/ et po ſtea finaliter ſicut pr̄ fecerat peni teret. ſꝫ illa cogitacō perijt/ qꝛ ī me dio malicie ſue a ꝓprijs ẜuis īter fectꝰ ē. de talibꝰ p̄ſūptuoẜ dr̄ in pͣs. Qm̄ declīauer̄t ī te mala; cogi tauerūt cōcilia q̄ non potuer̄t ſta bilire hoc eſt qꝛ maliciā acceper̄t a tua boītate et mīa. et ſic mala fu a in te declinauer̄t. ideo iuſto tuo iudicio cogitauer̄t concilia que n̄ potuerunt ſtabilie̓. Cogitacō ẜm Greg̓. ꝯꝑat̉ radici 12. moa̓l̓. c. 18. qꝛ qd̓ radix arbol: hoc vnicuiqꝫ hoī ſua cogitacō eſt Racio ē: qꝛ ſic̄ ra dix occultat̉ ſub terra ſꝫ in planta ſuꝑ t̓rā māifeſtat̉. Sic cogitacō la tet ſub t̓ra corꝑis ī pn̄ti. ſꝫ ī oꝑati ne pꝫ. ſꝫ ī futuro ei̓t ſic̄ ī corpore vi treo Nc̄ āt ē ī corꝑe luteo 18. mo. c. 18. qn̄ ātradix deficcat̉. toͣ plan ta deficit ẜm Gregor. 14. moraliuꝫ c. 8. vbi dicit Oīs iniquus prius in cogitacionibus areſcit et poſt ea a boīs actibus deficit. Ec ido ſicut ille qui vult arboreꝫ habere

bene creſcētē et fructiferā ſūme cu rae̓ debet ꝙ radix nō areſcat ꝑ ſic citatē. ita qͥ vult ſemetipſū fructife rū reddere in operibꝰ virtuoſis cu ret oīno ꝙ nō ſit aridus in cogi tacōnibꝰ ſuis qꝛ nichil ita ſeruat hominē in mente nec ieiuniū nec ciliciū necvigilie. ſicut ſcā ꝯtēpla tio vel cogitacō contemplatiua: ⁊ ſicut illa duo maxime humectāt radicē ne aēfiat.ſ. fimus ⁊ ſangͥs hūanꝰ ſi calidis apponātur ita du plex cogitatio videlicet de morte noſtra et de xp̄i paſſione p̄cipue in omnibꝰ oꝑibus nos fecūdat .j. pet̓. iiij. Criſto in carne paſſo ⁊ vos eadē cogitacōe armamī. Iteꝫ eccſ. vij. Meliꝰ eſt ire ad domum luctꝰ ꝙͣ ad domuꝫ cōuiuij. In illa ei cūctoꝝ finis admonet̉ ⁊ viuēs cogitat quid futuruꝫ ſit. Scd̓o co gitacō cōꝑatur tinee ẜm eūdē. ii. moͣliū. c. xxi. qꝛ ſicut tinea ſine ſo nitu penetrat veſtimētū. ita cogi tatiō trāſfigit mētē an̄qͣ ꝑpēdat̉. Iob. xiij. quaſi putrēdo ꝯſumēdꝰ fū ⁊ quaſi veſtimētū qd̓ comedit̉ a tinea. Tercō cōꝑat̉ ori. moͣliū. xv. c. iiij. Os quippe cordis cogita cō eſt. om̄is hō intitur habere os ſuū mūdū ⁊ ſūme cauet aliquid ponere fetiduꝫ in ore ſuo. ꝓu̓. xv. Abhoīatio dn̄i cogitacōes male. uarto pilis carnis ꝯꝑat̉. v. mō liū. xviij. Pili carnis ſūt vite vete ris cogitacōes Vnde bene ꝑ moy ſen dicitur Qui. viij Leuite radāt om̄ſ pilos carniſ ſue. qꝛ is qui in diuinū obſequiū aſſumit̉; debet arite dei oculos acūctis carnis cō gitacōnibuſ mundꝰ appare̓ Vti nā ſic eēt modernis tꝑibꝰ. Sed notandū quāta ē fragilitas nr̄a; ſi cōꝑemur apl̓is qͦ in primitiua eccīa fuerunt. Apl̓s em̄ queit qͥ ſi ꝓ mia̓bili. Ro̓. viij. Ruis nos ſe ꝑabit acaritate xp̄i/ ctreuea̓ tales clerici qui ſucceſſerūt in locū eoꝝ pn̄t reſpōde̓ Nō mors nō gladiꝰ ſꝫ ꝑuerſe cogitacōes ſeꝑant nos a deo/ ⁊ſeruiūt hodie in eccīa et voluptuoſi preſbiteri de qͥbꝰ dici tur dan̄. xiij. Venerunt duo p̄ſbi teri pleni imqͣ cogitacōe adu̓ſꝰ ſu ſānā qꝛ noluerat eis ꝯmiſcei̓. Vos em̄ nō ſic krmī: ſꝫ iuxtā cōciliū. Ie̓ mie. xxv. Reuertat̉ vnuſquiſqꝫ a via ſua mala ⁊ a cogitacōnibꝰ ſu is peſſimis. Lcō vi. Pūs enī ſanctꝰ diſciplīe effugiet fictū ⁊ auferet ſe a cogitacōibus que ſūt ſi ne intellectū ⁊ corripiet̉ a ſuꝑuer ete iniqͥtate. ¶ Poſtꝙͣ on̄ſuꝫ ē ꝙ ꝑ duplice īdiſpoſiconē hō impedi tur ne ſapientiā cōſequat̉ videliꝫ ꝑ mētis malitiā ⁊ carnis īmūdici am. In iſta ꝑte vtriuſqꝫ rōnē aſ ſignat oſtēdendo ꝙ peccatū duo mala hoī facit. Nā aufert graꝫ ⁊ affert penā ⁊ ſic in iſta lcōne tria facit Primo on̄dit quo peccator quodāmō ncc̄itat deū ad eū r̓lin quēdū. Scd̓o on̄dit ꝙ hoc nō eſt ſimplicit̓ ſciendū/ ymo deuſ iuſte ⁊ ſine ꝯpulſione ſe ſubtrahit pec catori. ibi. Et aufert ſe. Et t̓cō ſub iūgit ꝙ hō ꝑ pcc̄m velit/ nolit ob ligat ſe finaliter puniēdū. ibi. Et corripiet̉. dicit gͦ pͥº ſic Spūs em̄ ſcus diſciplīe effugiet fictū. Iſta lrā duplicit̓ legit̉. vnonō ut ille geītiꝰ diſciplīe ꝯſtruat̉ cū eo qd̓ p̄cedit. ſic. ſpūſ ſcūs diſciplīe id ē datoꝝ pal

dator l̓ inſpirator diſcipline. effu giet fictū ⁊ ypoc̓tā: qͥ bonū p̄tēdit exteriꝰ ⁊ maliciā gerit ſubtꝰ. Vn̄ nō ē miꝝ ſi ſapīa ī malluolā aīaꝫ nō introibit. qꝛ ſpūs ſcūs qͥ ē au ctor ⁊ dator ſapīe effugiet talē fi ctū. Et ſic ī iſto aſſignar rō: qͣꝫe in maliuolā aīaꝫ nō introibit ſapīa. Conſeq̄nt̓ ſubdit rōnē qͣꝫe nec hī tabit ī corꝑe ſubdito pctīs. qꝛ au fert ſe a cogitacōibꝰ libidinoſiſ ⁊ beſtialibꝰ cū ſit ſpūs mūditie et hoēſtatis. Vn̄ q ſpūs veritatis ef fugiet fictōnes. ſꝫ qꝛ ē ſp̄s hoēſta tis effugiet beſtiales cogitacōes Et hͦ ē ꝙ dicit. Aufert ſe a cogita cōibꝰ q̄ ſūt ſine ītellectu. Alit̓ ex poīt̓ iſta lr̄a uit ille geītīꝰ diſcipli ne ꝯſtruat̉ cū hͦ ꝙ dico fictū. Et ē ſēſꝰ. Spūs em̄ſcus effugiet fictuꝫ diſciplīe. cillū qͥ fingit ſe hr̄e diſci plina cū nō hēat. Sꝫ pͥmꝰ modus legendi ꝯcordat cū glo. ſic gͦ nēo p̄t d̓o īp̄one̓ ꝙ ip̄e ſpōte hōieꝫ de̓ linqͣt. ȳmo ꝑ malicia fugat̉ ab e o. Et iō dicit. ſpūs ſcūs ⁊cͣ. Nec ite riip̄t hō īponē deo qd̓ ꝯſētit et fa uet voluptatibꝰ beſtialibꝰ et re pugnātibꝰ rōi; qꝛ ſtatī aufert ſe a cogitacōibꝰ q̄ ſūt ſine ītellectu. Cū eī intellcūs ſit hōis natua̓. vel ꝑfcō ⁊ ſup̄ma nobilitas ꝑ quē cō peſte̓ dꝫ motꝰ irrōnabiles carnis. qn̄ ita ē aliqͥs carnalibꝰ cogitacō nibꝰ ſubditꝰ. talis. cogitacōes hꝫ ſine ītellcū toͣlit̓ ſenſuales ⁊ beſtia les. Cōtrͣ qͣleſ loqͣt̉ pͣs. nolite fiel̓ ſic̄ equꝰ ⁊ mulꝰ qͥbꝰ nō ē intelle ctꝰ. qꝛ a talibꝫ ſe aufert ſpūſ ſapi entie. Notādū ē ẜm AīſtotilēA L ethicoꝝ ē. i. Tres ſūt ſpēs fugien de circā moe̓s. vicꝫ incontinentia malitia ⁊ beſtialitas. Incōtinētia ē ẜm Aīſtotilē: qn̄ ita ē ꝙ aliquiſ hꝫ rcāꝫ eſtīacōeꝫ ⁊ ſufficiētē īforͣ cōeꝫ qͥd deberet fate̓ ⁊ qͥd vitare: paſſio tn̄ tēptatōis ē ita vehemēſ ī appetitu ſēſitio; ꝙ ip̄e futtumbit paſſioni ⁊ r̓cedit a ſm̄a fui iudicij ⁊ ꝓprie ꝯſcientie. faciēdo illud qd̓ ſcit ſibi eē ꝓhibitū ⁊ iō vot̓ īconti nēſ. qꝛ n̄ ꝯtinꝫ ſe īfra limites ꝓprie ꝯſciētie: ſꝫ ꝓpt̓ paſſionē r̓gredit̉ et t̓redita iudico ꝯſcīe. Et hec ē pͥma ſpēs fugiēda c̓ca mores. Scd̓a ē maliciā: ⁊ ē ẜm eū hītꝰ malꝰ aggͣ uatꝰ ex aſſuefactōe ſeq̄ndi paſſi ones. ꝑ quē malū hīturcā eſtīati o fine bō ꝯſcīa iā ē corruptaſī tm̄ ꝙ iu̓dicatōe illd̓ eē bonū ⁊ ꝓſeq̄n dum ad quod appetitus ſenſitīꝰ inclinat. Et ideo talis iam ex electi one et non ex paſſione operatur peruerſa. ⁊ ideo multo peior eſt ꝙͣ incontinens. Vn̄ talis apud Ariſ totileꝫ vocat̉ intemꝑatus ſicut pa tet c. x. eiuſdē libri. vn̄ Seneca de copia verborū pene ante finē. Tūc eſt confūmata in felicitaſ vbi tur pia nō ſolū delectāt ſꝫ etiā placēt; ⁊ deſinit eē remedio locus. vbi q̄ fuerāt vicia mores ſunt. ¶ Tertia ſpēs fugiēdoꝝ c̓ca moe̓s vōt̓ beſti alitas Sic̄ āt malicia excedit īcōti nētiā: ita beſtialitas excedit mali ciā. vn̄ qn̄ maliciā ē tanta ꝙ exce dit limiteſ hūane affectōis circa materiā ire vel libidīs vel cꝰcūqꝫ peccati. Tunc dicitur talis homo beſtialis ⁊ malitia ſuā vocatur be ſtialitas. ſicut enim quando aſte ctiones partis intellectiue. aſſimi lantur in claritate et honeſtate cogitationibus et affectionibus G. l.

ītelligēciaꝝ ſiue āgeloꝝ vōt̓ v̓tus dina ſu̓ heroyca; ita ꝑ oppoītū qn̄ ꝑ affectiones partis ſēſitie corrū puntur et deprimuntur ad ſimili tu dinem beſtiarum maliciā talis perſone vocatur beſtialitas. Hō enim in quodam medio cōfimo ꝯſtituit̉ īter ſb̓as dīnas ⁊ beſtiaſ. Ctiō ſi ſapiat naturā alteriꝰ extrei: ab illo denoīat̉ Et ideo vi̓ excellen tes ī ꝯtēplacōe ⁊ hoēſtate votant̉ dīm viri et excedētes in malicia vo cant̉ beſtialeſ ſic̄ ibidē dicit Aſto tiles ⁊a talibꝰ cogitacōibꝰ tā viꝫ incontinencie ꝙ malicie ⁊ beſtiali tatis auferet ſe ſpiritus ſanctus ⁊ eas diligentem proicit in infernū. ¶ Contra quod ſignant̓ petit pͣs. ne proicias me a facie tua; ⁊ ſpiri tum ſcm̄ tuū ne auferas a me. Se qͥt̉ in lr̄a Et corripiet̉ a ſuꝑuenien te īiqͥtatea. fictꝰ tal̓ qͥ ꝑ ſuā malici a fugat a ſe ſpin̄ſcin̄ certe nō eua dit finalit̓ īpuneīmo corripietur a ꝑ rōnē iuſte dāpnabit̉ et hͦ a ſuꝑueniēte īiqͥtate id ē ꝓpt̓ īiqͥta te q̄ eiꝰ cōſciaꝫ opprimet ſic̄ onus gue iuxta illd̓ pͥs Iniqͥtates mee ſuꝑgreſſe ſūt caput meū ⁊ ſic̄ onꝰ gue grauate ſūt ſuꝑ me. Et nota ꝙ aliter corripit̉ peītes de pctō; ⁊ aliter īpeītens. ſā ī correp̄cōe peni tētis ſuꝑueīet māſuetudo ⁊ mīa ꝑ quā pctm̄ dimittit̉ ⁊ hō dd̓ r̓cōſili atur Vn̄ pͥs. Rm̄ ſuꝑueīt manſue tudo ⁊ corripiemur. Sꝫ certe ī cor repcōe īpemtētis finaliter ſuꝑueī et ira dei ex vna ꝑte: ⁊ ꝓpria iqui taſ ex alia ꝑte Baruth 2. Igniſ eī ſuꝑueīet ab et̓nō ī longit̓nis die bꝫ. ¶ dubitacō p̄t eē An ſpūſ ſā ctꝰ deteſtet̉ ⁊ fugiat ōēꝫ fictionē. Et ꝓbat̉ ꝙ nō. Quia Luce vltimo dicit̉ de xp̄o ꝙ longiꝰ ſe finxit iren tn̄ ꝓpoſuit cū eis manere gͦ ſiml̓a bat vnū exteriꝰ et aliud intende bat interius. Preterea Luce ix. le gitur et Math̓. 17. ꝙ xp̄o tranſfi gurato coram diſcipulis apparue rūt Moyſes ⁊ Pelias. Quero gͦ ā apparuerunt ibi vere. aut ymagīa rie. ſi ymaginarie tunc fuit fictio. Si ve̓ tūc Moyſes fuit ī fuſcitatꝰ et Belias de paradiſo tranſſatꝰ. ſed hoc non apparet verum. quia beatus Auguſtiꝰ habet pro incō uenienti ꝙ anima Samuelis fuit reſuſcitata/ quando ſamuel mortu us videbātur apparere ſauli. Et di cit ꝙ fuit illuſio ymagīaria dya boli ⁊ non ſpūs ſamuelis a requi ē ſua ſuſcitatus. Preterea Gloͣ. lu ce nono ſuper illd̓ Apparuert mō yſes et ⁊ helias. dicit ſciendum ē non corpoa̓ vel animas moyſi et helie ibi apparuiſſe ſed in ſubi ec ta creatura illa corpora fuiſſe for mata poteſt eciam credi ꝙ angeli co miſtei̓o ut angeli eoꝝ ꝑſonaſ. aſſuērent. Preterea illa claritas tranſfiguracionis fuit vera et in criſti corpore realiter vel ymagīa xīe taritum. Si ſecunduꝫ habetur propoſitum. Si primum. Contra corpus criſti in rei veritate fuit o pacuret terminatum ⁊ coloratu Gloſa Bed̓. Luce ix. ſuper illud n̄ guſtabunt mortem donec viderīt regnum dei id gloīficacionem cor poris in ymaginariā repreſentati one ergo illa claritas fuit ymagi nal̓a tm̄. Preterea in corpore criſ ti poſt reſurrectionem apparuer̄t cicat̓ceſ. īmo diſcōtinuacō carnis

quia thomas miſit manuꝫ ī latꝰ xp̄i. quero gͦ aut apparuit ymagi narie tm̄ ⁊ ſic fuer̄t apl̓i deluſi ⁊ n̄ fuit ꝓbatio r̓ſurrectōis vea̓/ vl̓ fu it illa apertua̓ vulneꝝ vera ⁊ re alis ⁊ ſi ſic. Contrͣ. In corꝑ e glori oſo nullꝰ manebit defectꝰ natue̓ vl̓ corruptio vel deformitas: ſꝫ ci catricis apertue̓. vl̓ diſcontinua tio ꝑtiū corporis xp̄i fuit deformi tas ⁊ defectꝰ nature. gͦ nichil tale ibi fuit tūc ita glorioſum ſicut eſt mō. Ad oppoſitū eſt ſcriptua̓ ſa cra hͦ. Itē Gregoriꝰ ī omelia. Ni hil perduplicitatem ſimplex veri tas fecit: ſed talem ſe foris exhi buit eis in corꝑe/ qualis erat eiſ ī mente Hoc enim egit foris dn̄ſ in oculis corporis/ quod apd̓ illos agebatur in oculis mentis. Apud ſemetip̄os intus amabāt et dubi tabāt. Et dominꝰ eis preſēs ade rat ꝓpt̓ hoc ꝙ amabāt: ſꝫ abea̓t ꝓpt̓ hoc ꝙ dū̓bat. Ad iſtā q̄ſtio nē alit̓ rn̄dēd̓ ē ẜm vſū loq̄ndi mo d̓noꝝ ⁊ alit̓ ẜm mod̓ loquēdi ſcō rū Apd̓ mod̓nos nāqꝫ ex cōi vſu loquēdi Iſte t̓minꝰ fictio ī portat deordinacōneꝫ ⁊ falſitatē: ⁊ ẜm hͦ maīfeſtū eſt ꝙ ſpūs ſcūs effugi et omnē fictionē. Sed ẜm moduꝫ loquēdi ſcōꝝ iſte t̓minꝰ fictio nō necō importat ſiue ꝯnotat falſita tem ſiue deordinacōnē ſꝫ poſſibile eſt ꝙ fictio ſignificꝫ ſicut ē ⁊ tūc fi ctio nō ē falſū vn̄ Augꝰ in libro d̓ queſtionibꝫ exoāgelij. Nō ōe qd̓ fingimꝰ mēdaciū eſt ſꝫ qn̄ illd̓ fin gimꝰ quod nichil ſigͥficat tūc me daciu mē. Cū aūt fictio nr̄a refera t̓ ad aliꝙͣ ſigͥficacōem nō eſt men daciū ſꝫ aliqͣ figura veritatis ſic ei dn̄s finxit ſe longiꝰ ire ad aliqͥd ſignificandū Itē damiaſpenus g. ſentētiarū c. io. forū que poſt r̓fur rectionē xp̄o infueriuit/ modi ſūt diuerſi. nām hec quitē natue̓ ſed non ẜm naturā ſed ẜm diſpenſa tionē ad certificandū vel credi fa cienduꝫ qm̄ ip̄m qd̓ paſſū eſt ror pꝰ reſurrexit/ ut cicatrices. Potati ocibacō pꝰ e̓ſurr̓ctōeꝫ. ¶ Alia āt vere ⁊ ẜm naturā ut tnͣſire de loco ad locū īfatigabili ⁊ ꝑ clauſaſ ia nuas ītrae̓ Alia at ẜm fictionē vt illd̓ finxit ſe lōgiꝰ ire Ex iſtis patꝫ ꝙ nō oīs fictio ꝯuoluit ſecū mali ciā vl̓ deordīarōeꝫ. Et dicēdū eſt ad q̄ſtionē ꝙ ſpūs ſanctꝰ quāli hꝫ fictionem deordīataꝫ deteſtat̉; et non aliam Per hoc ad prim̄ argumentuꝫ ꝙ illa non fuit deor dinata. ſed fuit figura fignifican quales fuerunt illi diſcipuli ama do dubitando ẜm Gregolū. ¶ Ad ſcd̓m dicendū ꝙ in tranſfiguracō ne domī Moyſes ⁊ Belyas vere realiter ⁊ perſonaliter apparuer̄t ibi ſicut docet Auguſtiꝰ d̓ mia̓bi libꝰ dinarū ſcripturarū capitl̓o 91. ¶ Circa quorū apparitionem notanda ſunt qͣtuor Primo ꝙ in ſuis veris corꝑibus ibi fuerunt. Scd̓o ꝙ ī moyſe nō fuit finaliter reſurrexio cōpleta ſꝫ corpꝰ ſuū ite rato ī terrā ſeu puluerem eſt r̓uer ſum Tercium eſt ꝙ corpora ſan ctorum non perfecte ſed ſimilitu dinarie habuerunt reſurrectiōīs future gloriā ꝓ tūc. vn̄ Luc̓. ix. dr̄ ꝙ Moyſes ⁊ Heliaſ viſi erant in maieſtate a gloria. Quātum ad hͦ d. ſcūs thos ꝙ clai̓tas ī moy ſe ⁊ helya nō fuit eiuſdē generis B. 2.

cū claritate corꝑm ī patria ſic̄ clal tas xp̄i fuit. ſed fuit quedaꝫ clari tas ſic ſe habens ad illam ſicut fi des in via ad viſionē in patria Et ideo aſpectū apl̓orū non offende bat; qd̓ nō fuit de claritate xp̄i. Et hꝰ racō ē. quia aīa criſti glorifica ta fuit/ nō at aīa moyſi. Etido cor pi eiꝰ potuit conuenient̓ attribui claritaˢ glorioſa non aūt corpori moyſine priꝰ eſſet gloria ī corꝑe ꝙͣ in aīa ⁊ hoc videt̉ in racōnabili ter dictum. Quartū ē ꝙ aliter fu it d̓ apꝑiacōe ſamuel̓. quia ibi fu it vnū corpꝰ formatū ex aere/ qd̓ apparuit eē corpꝰ ſamuel̓ ꝑ opꝰ dyaboli. ¶ Ad ſecūdū argunētū alit̓ rn̄det ſcūs Thomas ſuꝑ 3. ſē tentiaruꝫ d̓. 16. q. 4. ar. j. ibi dicit: ꝙ gloſa q̄ allegatur in tercō argu mento ē a magiſtris punctata et ſubdit. Vn̄ dicendū ē ꝙ vterqꝫ il loꝝ ibi apparuit. ſed helias ī cor pore ⁊ aīma. Moyſes in aīma tm̄. que apparere potuit vel ꝑ corpuſ aſſumptum ſicut angeli apparēt. l̓ poterat anina ſpeciem cauſare in oculis videntiū rep̄ſētantē hoī nem cuuis erat illa anima. Sꝫ hec reſponſio ut videt̉ dicit oppoſita. Nam dicit ꝙ moyſes ⁊ helias ibi vere apparuerunt/ ⁊ tamen tantū fuit ibi alter eorum. ⁊ ſimilit̓ Au gꝰ dicit oppoſitum de mirabilibꝰ diuinarū ſcripturarum c. 91. Et tex tus evo angelij idē ſonat Et ſimili ter dicit Albertus ſuper Luc̓. c. ix. videlicet ꝙ ibi moyſes apparuit ī ꝓpria ꝑſona qꝛ alit̓ eiꝰ teſtīoniū paꝝ valuiſſꝫ ⁊ tn̄ nl̓lꝰ ea̓t ī ī ꝓprio corꝑe ſꝫ ī corꝑe ſibi ab āgel̓ apta to nec ē credēdū ꝙ corꝰ ſuū put̓d̓ reſurrexit ad hanc viſionē ꝑagē dam aīa tamē ſua de limbo venit. Pena tamē videliꝫ carenciā diuiē viſionis non amiſit. Vnus venit de infernō aliꝰ de paradiſo: vnus de mortuis/ alter de viuis ut ille oſ tenderet̉ de quo Sapīē xv. Tu es dn̄e qui vite ⁊ mortis habes pote ſtatē. Sed tam Albertus ꝙ ſanctꝰ Thomas videntur ſic dicere dimi nute ſine preiudicio. Textus em̄ dicit Luc̓. ix. expreſſe ꝙ duo vi lo quebant̉ cū illo. Erant autē moy ſes et helias viſi in maieſtate. Itē Criſoſtoꝰ dicit ꝙ vnus de mortu is alius de viuis adducti ſunt. ad teſtificandum Et ſatis credibile ⁊ racionabile eſt ꝙ corpus moyſi reſuſcitatum fuit propter idem teſ timonium pagenduꝫ ſicut multi alij reſurrexer̄t xp̄o reſurgente qͣ poſtea obierunt ẜm Augꝰ de im rabilibus diuinarū ſcripturaruꝫ c. ix. Ad tercium argumētum di cēdū ē ꝙͣ glo. illa ē ſuſpecta et ab antiqͥs ingris negata. Ad qͣrtū de claritate faciei dn̄i in tnͣſfigurā cōe dicendū ꝙ fuit in ea vere ⁊ re aliter. tamē ꝑ miraculū ⁊ nō ꝑ ali quā formā īmanentē corpori xp̄i ſic̄ erit in corꝑibꝰ glorificatis pꝰ reſurrectōeꝫ ⁊ fuit ille fulgor eiuſ dē ſpeciei cum fulgore corꝑm gloī ficatorū. non tn̄ ita ꝑfectꝰ/ ſic̄ clari tas vie aſſil̓atur clai̓tati patrie n̄o tn̄ fuit in toto ꝓfūdo corporis ſed in ſuꝑficie tm̄ ⁊ ſic non eſt impoſ ſibile idē corpꝰ foe̓ opacū ītn̓ſecꝰ ⁊ lucidū ī ſuꝑficie. Rd̓ āt d̓t glo. Be de ꝙ fuit ymaginaria repreſenta cio dicit pro tanto quia fuit yma go et figura gloxificaciōīs future

Ad quintū de vulneribꝰ ⁊ cicatri cibus in corꝑe xp̄i poſt reſurrecti onē dicendū ꝙ aliud ē loqui de ci catricibꝰ et aluid de vulneribus ſiue de diſcōtinuacōe carnis ī cor pore xp̄i. nā ꝙ fuer̄t cicatrices; om nes doctores ꝯcedūt. Sed d̓ vulne ribꝫ vl̓ diſcontinuacōe plane h negat Albertꝰ. ymo hoc repugrꝫ glorificacōi que nō erit ſine inte gritate nature. Nec ē credendū ꝙ thomas miſerit manꝰ ſuas infra latꝰ xp̄i qꝛ hoc fuiſſet temerariū in apl̓o. ⁊ infirmū ī dn̄o̓ ſed veꝝ ē ꝙ latus tetigit ⁊ cicatrices vidit vn̄ ad aſpectu vulneꝝ credidit; ⁊ non ad tactū ⁊ ideo dictum eſt ei quia vidiſti me ⁊cͣ. Et addit Alb̓ tꝰ ꝙ cicatrix nō aufert difformita tē niſi ꝙ mutat ſitū vl̓ figurā mē bris. ſꝫ cicatrices in xp̄o fuerunt ita ſubtiles ꝙ hoc non fecer̄t Vn̄ ẜm Augꝰ vl. de ci. d̓i. c. ix. hꝰ mōi cicatrices vulnerū manebunt in martiribꝰ ſine quacūqꝫ difformi tate: īmo ad decorē qͣſi quedā in ſignia victorie ſue. Et ſic ꝓbabili ter tenet̉ ꝙ cicat̓ces ſūt ⁊ ſēꝑ maē bunt in corꝑe xp̄i ſicut dicit ſcūs Thomas fūt terciū ſentēciarum diſ. 21. arº penultīo. ꝙ aūt vulne ra ibi nō fuerūt dicit btūs Augꝰ li. 6. q̄onū ꝯtra pelagianos. Sciāt inquit qui has queſtiōes ꝓpoſue rūt xp̄m nō vulnera. ſꝫ ſigna vul neꝝ cicatrices diſcipul̓ demōſtr̄ſ ſe que tūc falſe eſſent ſi nulla vul nera p̄ceſſiſſent Scus tho̓s d̓. 4. q. 24. ar. vl. in ſolucōne ſecūdi ar gumenti tenꝫ ꝙ in xp̄o fuit aper tura vulneꝝ ⁊ ſolutio cōtinuata tis recōpenſata ꝑ maiorē decorem glorie ⁊ ꝙͣ thomas teligit̉ vulne ¶ Lectō vij. ra. Enignꝰ eſt ſpūs ſapienti ē et nō liberabit maledi ctū a labijs ſuis qm̄ renu illiꝰ teſtis eſt deus ⁊ cordis illiuſ ſcrutator eſt verus. et lingue illiꝰ auditor Am̄ ſpūs domini t̓pleuit orbem terrarū et hoc quod ꝯtinꝫ omnia ſciēciā habꝫ vocis. Huc vſqꝫ docuit ſapīēs qualit̓ homo virtuoſus ordinare debet in deum ſuas affectiones Hic autē inſeqͥt̉ informare. qūo debet in deum ordi nare ſuas locutiōes. Et circa hoc ſic ꝓcedit Primo docet vitare ma litiam loquēdi in generali. Secun do quedā vicia loquēdi diſuadet inſpeciali. ibi. Cuſtodite igit̉ vos Tirca primū duo facit. Primo o ſtendit ꝙ maliloquꝰ non poteſt euadere īpunitus in iudicio ꝑ cul pe ſue t̓giuerſionem. Secūdo ꝙ n̄o p̄t euadere inpunitus ꝑ culpe fue occultationē. ibi. ꝓpt̓ hoc qui loq̄ tur. Circa primū duo facit Pr̄io oſtendit ꝙ uidex ſuus habet de e o plenaria cōgnitionē. Secūº ſue tantē noticie aſſignat racōeꝫ ibi. Rm̄ ſpiritus domini ⁊cͣ. Circa pͥ mū adhuc duo facit Nam primo oſtendit ꝙ iudex pctōris malilo quihabet ad bonos ſummā pieta tem Secūº ꝙ ſeruat ad malos iu ſtā eqͥtatē ibi. ⁊ nō libea̓bit male dictū. dicit gͦ pº ſic. Beg̓nꝰ ē ſp̄ſ ſapīe ⁊ p̄tli ſpūs accipi duplicit̓: nocōn alr̓. ꝓ ſpū ſcō: iuxͣ illd̓ Iohā nis. xv. Sp̄s veltatis qͥ a pr̄e ꝓce dit ille teſtīonui ꝑhibebit de me. l̓ eēncālt̓ ꝓ toͣ t̓nitate q̄ ē d̓ꝰ iuxͣ illd̓ io. 4. Sp̄s ē deꝰ ⁊ eos qͥ adorāt euꝫ B. 3.

in ſpiritu ⁊ veritate oportet adora re. Et ſiue vno mō accipiat̉. ſiue alio mō. benignꝰ ē ſpūs ſapienti e. Eſt enim benignꝰ iuſtos exaudi ēdo malos reducendo cūctos r̓rte regēdoide quo in pͥs. Exaudi me do mīe qm̄ benigna ē mīa tua. Eſt et̄ benignꝰ malos r̓ducēdo. Iuxta illd̓ Roͣ. ⁊. Ignoras ꝙ benignitas dei ad pͥmaꝫ te adducit. de 3º. lu. 6. Benignꝰ eſt ſuꝑ ingͣtos ⁊ malos. Et Math̓. i. ſolem ſuuꝫ oriri facit ſuꝑ bonos ⁊ malor. Sic igit̉ iſte ſa pie ſpūs hꝫ ad bonos ſūmā pieta tem. ⁊ tn̄ non ido preſumat pctōr maliloquꝰ: q̄ ſe finaliter nō emen dat īpune quia nō libea̓bit male dictu a. maledicentē vel detractorē a labijs ſuis id ē apena ſibi debi ta ꝓ pctīs labiorū ſuorū. quia ſic̄ dicit pͣs. Labor labiorū ſuoꝝ ope riet eos. Et quia poſſet aliquis q̄ rere qͦmō puniet ſp̄s ſcus malos homines cū nō on̄dat ſe mō noſſe eorū pctā. Ideo ꝯſequent̓ oſtēdit ꝙ iudex ille omniū peccatoꝝ pleā riam habet ꝯgnitionē Et ſubdit. qm̄ renū illiꝰ teſtis eſt deus. Tria em̄ ſūt qͥ vellet pctōr maxīe late re viꝫ delectacōnē ſue voluptatiſ. cogitacionē cōcepte vaītatiſ. locu cōem ꝯicate ꝑu̓ſitatis; et tn̄ omīa iſta dn̄s nude videt. Iſta aūt tria. tangit ſapiēs ꝑ tria corꝑis orga na viz. renes. cor. ⁊ linguam. In renibꝰ viget voluptas. in corde vanitas; ⁊ ī lingua ꝑuerſitas. Et reſpcū iſtoꝝ triū t̓s actꝰ deo attri buit. nā r̓ſpcū voluptatis ip̄e ē te ſtis. r̓ſptū vaītatis ip̄e ē ſcrutator. Scrutal̓ eī ē ad iterioa̓ ⁊ latencia pētrae̓ in pͣs. ſcrutās corda ⁊ e̓nee/ deꝰ. ſꝫ reſpcū ꝑu̓ſitatis ſcufl̓itatis ip̄e ē auditor gͦ hēmꝰ ꝙ deꝰ p̄t eſ ſe iudex ⁊ teſtis Teſtis: qꝛ videt ⁊ audit. Iudex: qꝛ ſcrutator ⁊ inueſti gator ē cordiſ Ie̓. xix. Ego ſū iuidex ⁊ teſtis; dicit dn̄ſ. gͦ pꝫ cū ſit ſūme iuſtus: n̄ libea̓bit maledictuꝫ a la bijſ ſuiſ. Sꝫ qꝛ poſſꝫ eē dubiū vn̄ hꝫ ille ſpūs ſapīe ꝙ videat ⁊ au diat ⁊ ſcrutet̉ oīa. id̓ ꝯueniēt̓ aſ ſigͣt ſue ꝯgnicōis racōnē. Eſt aūt ro. qꝛ ſpūs ille ē vbiꝫ pn̄cipalit̓. ⁊ potencialr̓. ⁊ eſſenti alr̓. ⁊hͦ ē qd̓ ſubdit qm̄ ſpūs īpleuit or. ter. Et p̄t legily dn̄i irnſitie ut ſit ſēſuſ ſpūs dn̄i a. ſpūſ qͥ ē dn̄ſ: l̓ tnͣſitiue & qͥ ē a deo pr̄e/ ⁊ a deo filio Iſte re pleuit or. t̓. Ie̓. 13. Celū ⁊ t̓rā; e īpleo Et Augꝰ. Vbiqꝫ ē deꝰ Int̓ oīa nō īcluſus. extra oīa nō excluſꝰ: ſu ꝑ oīa nō elatꝰ īfra oīa nō dep̄ſſꝰ. Et hͦ qd̓ ꝯtinet oīa ⁊idēſpūs qͥ ō ma ꝯtinet ī gub̓nat ⁊ ẜuat ōma. ſcīaꝫ hꝫ vocis id ē noticiā oīꝫ que ab hoīe dici pn̄t qͣcūqꝫ vtat̉ līgua. Et ideo caue̓ debemꝰ ī quibꝰ delcē mur qͥ meditemur et qͣlia loqua murqꝫ uidex nr̄ videt ⁊ audit qͣc qͥd hō cogitat l̓ dicit. Et hͦ eſt qd̓ ꝯcludit Boeꝰ vl. li. coſo. ſuaꝝ. Ad uerſamī inqͥt vicia colite virtuteſ: ad rectas ſpēs aīm ſubleuate. Hu miles preces in excelſa porrigite. agͣ vob̓ ſi diſſil̓are non vultiſ īdicta ē neceſſitas ꝓbitatis: cū oī aāte oculos agitis iudicis cūcta cernentis. Notandū ꝙ h̓ tangit ſapiēs t̓a corꝑis organ q̄ difficili mū ē r̓ge̓ rōe. Renes. cor. ⁊ līgua. ſſā ī r̓nibꝫ voluptaſ. ī corde vaītaſ: ī līgua falſitas dn̄atur. Et iō diffi cilimū eſt etiā ſanctis ꝙ ſe r̓gant

ꝑfecte in delectacōibus q̄ ꝑ renes ſignātur: in cogitationibꝫ q̄ ꝑ cor. in locutioībꝰ que ꝑ linguā nomi nātur. dicit Ariſtotilos ſ3. de aīali bꝰ jfirmitas renū in hoīe ē diffici lis curationiſ Moralr̓. qꝛ in t̓nibꝫ dn̄atur voluptas: ideo īfirmitas t̓ nū carnalem notat ꝯcupiſcenciā vilta. que vot̓ languor natue̓. In pͥs Mli ſerere mei deꝰ qm̄ infirmꝰ ſū. hec ī firmitas ē difficil̓ curacōnis ſicut patuit ī paulo ⁊ in alijs ſanctis. Vnde mitigari p̄t: tolli nō poteſt citra mortē oīno ẜm Augꝰ de ꝑfe ctione iuſticie hūane Vn̄ narrat Gregꝰ ę. dyalogoꝝ c. 13. de vrſiō preſbitero qͥ ſic ꝯiixerat ſue p̄ſbi te tāꝙͣ frat̓ cū ſorore ꝯtīe a tēpore ordinationis ſue Ille cū eēt cōfectꝰ etate ⁊ iaceret infirmatus ad mor tem ⁊ int̓m̄ īualuiſſet infirmitas ꝙ dubitabāt aliqͥ an ſpūs exiuiſ ſet an nō. atceſſit ad eū preſbite ra ſua ⁊ naribꝰ ſuis aures appoſu it ut ſciret ſi corꝑi ſuo aliqͥs vita lis ſpūs ineſſet. ꝙ ille iā ſemimor tuꝰ ſentiēs recollectis viribuſ qͣs habebat erupit ī vocē et ait Rece de a me mulier adhuc igniculꝰ vi uit tolle paleā. ccito pꝰ venienti bus ad ſe petro ⁊ paulo apl̓is ſic̄ ſibi videbatur. ſpm̄ exalabat Ille potuit deo regratiari dicere cum ps Bn̄dicā dn̄m qͣ tribuit michi ī tellctū infūt vſqꝫ ad noctē īcrepu erūt me renes meia. vſqꝫ ad mortē ẜm glo. īcrepuerūt id eſt arguer̄t vl̓ fēptauerūt me renes mei Dici tur enim cōit̓ ꝙ infirmitas renuꝫ eſt difficil̓ curacōis q̄ nō r̓cipit cu ram ſine aduſtiōe. talis ē fomes carnis ꝓpter qd̓ pecijt pſalmiſta ſignanter. Proba me dn̄e ⁊ tēpta me vre renes meos ⁊ cor meū Glo ſa: ꝓba me id eſt iudica me eſſe ꝓbatuno tibi qui omnia noſti ſꝫ michi ⁊ hoībꝰ. ne quid delicti ma neat Ideo dicit tēpta me. qꝛ niſi tep tares negligēteſ eſſemꝰ Et vre ig ne tribulacōnis renes meos ⁊ cor meū: id eſt adhibe medicinalem purgationē tribulacōis delectatiōibꝫ meis. ne quid mali delectet ne; et cogitationibꝰ ne quid mali cogi tem Cor nāqꝫ ꝓ cogitationibꝫ. re nes ꝓ delectatioībꝫ poſuit hec gloͣ ¶ Scd̓m organū corpoīs qd̓ miniſ difficile regere rōne eſt cor. vnde Gregꝰ iiij. moͣliū facile ē ꝑuerſa o pera vitare. Sꝫ minis difficile eſt ab illicita cogitacōe cor r̓ge̓. Quia ſicut Bern̓. dicit ī meditatioībꝫ ſu is. nichil in me corde meo fugaci us. qd̓ quociens medeſerit et per prauas cogitationes defluit: toci ens deum offendit. Cormeuꝫ cor vagū īſtabiledū ſuo ducit̉ Abito et diuino caret conſilio. in ſemet ipſo non poteſt conſiſtere. ſed ōi mobili mobilius per īfinita diſtr̄ hitur Et ideo ſigͣnter dicit̉ ꝓu̓. iiij Omni cuſtodia cūſtodi cor tuum: qꝛ ex ip̄o vita procedit. Eſt aūt de corde hūano. ſic̄ de argentouino quod ē in motu: ſiſtitur tn̄ aliqͣli ter et mortificatur per odorem. hoc eſt per fumū ſulphuris ſicut docꝫ Aiſtotiles in qrͣto metheroꝝ Mo ralr̓ Si ſiſte̓ et domae̓ velimꝰ cor nr̄m a vagis motibꝫ ſuꝑbie ⁊ ela cōis adhibeamꝰ ei odorē ſulphu ris a. ÿginacōeꝫ pene et̓nal̓ l̓ ge hēnal̓/ cꝰ vna porcō dr̄ eē ſulphur Iuxͣ illd̓ p̄s Igͣs ſulphurſpiritus B. g.

ꝓcellarū ꝑs calicis eorū ⁊ Apoc̓. 2i. ꝑs illorū erit in ſtāgno ardēte ⁊ ſulphure. et ſtatī cōcipiemꝰ tīo reꝫ ⁊ ꝑ tīorē ꝯtinebimꝰ ⁊ ꝯgrega bimꝰ cor nr̄m. Eccī. 30. Contine ⁊ cōgrega cor tuum ſcitate ⁊ triſti ciā lōge expelle a te. Refert Giral̓ dus cabrenſis in libro ſuo de topo gͣphia hib̓nie ꝙ quodā ī malꝓpe hibermā apparuit ſubito q̄dā īfu la luuenes vero de hiberma aſcen dētes ſcaphas ⁊ naues nitebant̉ ad iſtā inſulaꝫ applicare. Cū autē ita ꝓpe īſulā nauis eēt ꝙ eorū iu dicio pone̓ poſſent pedes ſuos deſ cendēdo. ſtatī īſula ab eis fugit et ſe ab aliū locū mouitſū gͦ hͨ mia̓ bile frequent̓ tēptaſſent̉ et ſemꝑ mō p̄dicto deluſi fuiſſent. tandeꝫ dixit eis vnuſ ſenex. Audiui inqͥt. ꝙ ignis valet contra fātaſmata. Accipiat ergo aliqͥs ſagittā igͦtā: ⁊ ſagittet in īſulā ⁊ ſtatī fātaſma tā ceſſabūt. Afactū ē iuxta conſili um eiꝰdēſenis ⁊ inſula ſtabilitae. qppter ſui mia̓bilē fugā. vocata ē deinceps īſula fugitiua. Inſula iſ ta fātaſtica ⁊ fugitīa cor deſigͣt hūanū. qꝛ ſēꝑ mutabile varijs fā taſijs fatigatur niſi diuina gracia ſtabiliat̉ Ecc̄i. 34. ſicut ꝑturiens cor tuū fantaſias patit̉; niſi ab al tiſſiō miſſa fuerit viſitacō. ſtabili t̓ aūt ꝑ ignitā ſegittā vbi dei: de qͣ in pͣs. Sagitte potētis atute cū car bonibꝫ deſolatorijs. ealibi Ignitu eloquiū tuū vehement̓. Et iſtud e oppoſituꝫ ſtabilimētū huam cor dis Iuxta illd̓ Heb̓ 13. Optimū em̄ ē gͣciā ſtabilie̓ cor. Gregꝰ ⁊s. mol̓ c. 18. Quid ē īqͥt mae̓ nͥ cor nr̄ꝫ. fu̓o re t̓pidū. rixis amaꝝ elacōe ſuper bū. fraude malicie obſcutuꝫ Ad̓ mare ꝙͣtū ſeuiat attēdit; quiſqꝫ ī ſe occultas tēptacōnū cogitacoēſ intelligit. ¶ Tercium organuꝫ cor poris quod difficile eſt regere eſt linguāde qua Iarobi z. Lingua modicum membrū eſt ⁊ magna exaltatētcito poſt: Lingua conſti tuitur in mēbris que maculat to tum corpus ⁊ inflammat rotā na tiuitatis noſtre inflanmata a ge henna. Et imfra Linguam autem nullus homo domare poteſt. Qua auctoritatem pertractans Augu ſtinꝰ de natura ⁊ gracia dicit. Nō ait linguā nl̓lꝰ domare poteſt. ſed nullus hominum; ut cum domat̉ diuino adiutorio et gracia eē fa teamur Vnde non eſt expreſſio impoſſibilitatis; ſed magne diffi cultatis In cuius figuram natura ordinauit circa linguaꝫ ꝙ dupli ti muro clauderetur oſſeo ⁊ carne o ad docendū ꝙ duplex examina cio fieri debet anteꝙͣ lingua ſuum opus exerceat. Primo enim debꝫ conſiderari an ſit licitum. Secūdo an ſit expediens At iſte ſunt vie ꝑ quaſ ſermo debet tranſire de quiꝰ ps. dixi cuſtodiam vias meas ut non delinquā ī līgua mea Poſui ori meo cuſtodiā ⁊cͣ. Vn̄ Abbas Paphꝰ ſicut narrat̉ li. ix. hiſtorie triꝑtite cū eſſꝫ ſine literis acceſſit ad quēdā ut addiſce̓t ⁊ cū d̓ueīſſꝫ ad iſtū v̓ſū dixi cuſtodiā vias ⁊cͣ. dixit ſe ſatis addidiciſſe. nec oꝑ te̓t vltelꝰ addiſce̓ ſi iſtā lcōeꝫ poſſꝫ bn̄ſcie̓. Ecc̄ī. 3.j. Btūs vir qͥ hītat cū muliere ſenſata; ⁊ qͥ ī līgua ſua nō ē lapſus. Et licet iuſtus aliqn̄ corripiat. habet tn̄ mel ⁊ lac ſub

lingua li. xv. 4. b. inala līgua ē qͣ aut peruerſa laudat aut recta re prehendit li. 7. 22. b. ¶ Lcō viij. Ropter hoc qͥ loquit̉ imo nō p̄t latere nec pretelet illū corripiens iudicium In cogitacōibus ipij interroga erit. ẜmonū at illius auditior ad deum veniet et ad correpcōnem inqtatu illiꝰ. qmͣ auris zeli audit omnia ⁊ tumultꝰ murmura cōnu nō abſcondet̉. Poſtꝙͣ ſapiēs de dlarauit ꝙ vicioſa locutio nō tnͣ ſibit īpunita ꝑ aliquā t̓guerſio ne vl̓ cauillacōeꝫ. Hic ꝯſequēter oſtendit ꝙ nec in iuditio poterit impunita tranſire ꝑ occultatiōeꝫ Et circa hoc duo facit. Prīo ꝓpōīt qd̓ intendit̉ Scd̓o illud ꝓbat ibi. in cogitationibꝰ. Circa primū du o facit. Primū elꝙ maliloquꝰ nō potei̓t ſe in iudicio occultae̓. Secū dū eſt ꝙ nec iudex nolet circa euꝫ biſſil̓are. ibi Nec ꝑtei̓t. dicit gͦ p̄ mo qͣſi cōcludens ex precedentibꝰ: ꝓpt̓ hoc.ſ. ꝙ ſpūs dn̄i repleuit or bē terrarū et exiſtit vbiqꝫ pnͥcipa lit̓ potēcialr̓ ⁊ eēncialt̓. Ideo ꝯueī ens eſt. ꝙ ille qͥ loquit̉ iniqͣ q̄cūqꝫ ſecreta quatucūqꝫ occulte nō pote rit late̓ finalit̓/ etiā hoīes. deuꝫ ve ro nec ad tempꝰ p̄t latere Luc̓. 12. ue in tenebris dixiſtis in luie dicent̓. Et qd̓ ī aure locuti eſtis in cubiculis: p̄dicabit̉ in tectis. Hꝰ ex empluꝫ habemꝰ de dauid exp̄ſſe. quitam adulteriū ꝙͣ hoīcidui oc cultiſſime ꝑpetrauit cum bethſa bee vxore vriē ⁊ ſtatī miſit ad euꝫ dn̄s ꝑ natha 2. R. xij. dices. Tu fe ciſti abſcōdite ego vero faciā ver bū iſtud mnꝯſcū omnis iſrahel et in cōſpectu ſolis/ et ſic ꝑ penā maī feſtam declarabo culpā tuā. Sed qͦcumqꝫ ſit in preſēti. ſaltē in iudi cō nō poteſt latere imquꝰ. vn̄ An ſelmꝰ ī meditatioībꝰ ſuis. Latere erit impoſſibile; apparere intolea̓ bile. hoc ē pͥm qd̓ ꝓpōīt. Secūdū ē ꝙ iudex nolet circa eū diſſil̓are. Et ideo dicit. nec preterit illū corri piens iudicium Ecc̄i. xij. Cuncta que fiunt adducet deus in iudici um ſiue bonum ſiue malum ſit. Conſequēter ibi In cogitatioībꝰ; Probat iſta duo que ꝓpoſuit. Et pͥmo pͥmū. Scd̓o ſecūdū ibi Quoī ani auris zeli. Primū ſic. Latētio res ſunt cogitationes ꝙͣ verba. Sed in iuditio cogitacōes diſcuci ent̉ et punientur: gͦ a multo forti ori ſermones. Et hoc eſt quod dic̄. In cogitationibuſ impij īiterroga tio erit inquiſitio ⁊ diſcuſſio. Et exponitur ſic lr̄a. ꝙ interrogatio fiet a domino in cogitacōibus. hͦ eſt de cogitacioībus iuxͣ illud pͥs. Dominꝰ int̓rogat iuſtum ⁊ impi uni vl̓ ꝙ cogitacō fiet ſibiipſis a ſeipſis Sic enim dicitur infra c. 8. Impij in iudicio querent a ſeipẜ Quid nobiſ profuit ſuꝑbial̓a̓ di uiciarū iactanciā quid cōtulit no bis. Ad Rō. 2. Teſtīoniū r̓ddēte ill̓ cōſcīa ip̄oꝝ a̓ ec̄ int̓ ſeinuicē cō gitacōnū accuſāciū ⁊ defēdēcium Iermonū. Poſito at an̄cedēte poī t̓ ꝯn̄s. ꝙ audicō ẜmonū ad deū ve niet ex qͦ cogitacōes veīent ad no ticiād̓i Et qūo. ccte n̄ ad aꝓpbati ōēꝫ ſꝫ ad puicōeꝫ ⁊ vlcōeꝫ. Et iō ſb̓ dit Et ad correptōeꝫ īiqͥtatū illiuſ Hāc correp̄cōeꝫ timuit ps cū dicit. Dn̄e ne ī furoe̓ tu. ar. ⁊c Con̄r ibi B. 7.

cīo 2.32 1 Rm̄ audieris. ꝓbat ſecūdū qd̓ ſu 3. l̓. pra ꝓpoſuit: viꝫ ꝙ iudex in iudicō non ꝑcet nec diſſil̓abit. ꝓbat ſic. Iudex qui ſūme zelat ꝓ obſerua cōne legis ſue. non p̄teribit ī iudi cio qnͥ puniet tranſgreſſores. ſed deuſ eſt talis iudex qui ſūme zelat ꝓ lege ſua. gr̄ ⁊cͣ. Et hec rō inuit̓ cū dicit̉ qm̄ auris zelea dei zelātis audit oīa ⁊ tumultus ⁊ murmuracon non abſcondet Zelus ī ſacra ſc̓p tura accipit̉ qnͥqꝫ modis. Primoº pro īuidia ⁊ ſic accipit̉ Ecci. 3. Qui docet filiū in zelum hoc ē ī iiudiaꝫ nutrit inimicū ⁊ in eodē zelus ⁊ ia̓ cūdia minuent dies. Scd̓o accipit̉ pro ira pͣs Accendet̉ velut ignis zelus tuus Tercio mō accipit̉ ꝓ imitacōe. ī pͥs. Noli emulari ī ma lignantibuſ; neqꝫ zelaueris faciē tes inquitatē.. imitatus fueris. Quarto accipit̉ pro rigoe̓ ⁊ iuſta affectione vlciſſendi; prou̓. 3. ze lus ⁊ furor viri non ꝑcet in die vī dicte Et Sapīe viij. Accipiet arͣtu ram zelus illiꝰ; ⁊ armabit creatu ram ad vlcionē inimicorū e ſic ac cipit̉ hic. Rn̓to vocat̉ ferues amor. Vn̄ zelotiphꝰ ⁊ zelotes dicit̉ ille qui feruenter amat. ⁊ talit̓ vult readamare exod̓. 20. dn̄s zeloteſ nomē eius. ¶ dubitacō lr̄al̓ eſſe poteſt Vtrū peccata ꝑ penitencia cōdonata ſūt reuelanda in iudicō gn̓ali. videt̉ ꝙ non; qꝛ qd̓ tectū eſt videri non p̄t̉ſꝫ pcta ꝑ pm̄aꝫ cōdo nata ſunt tecta ſicut dicit glo. ſūt illud pͥſ. Gti quoꝝ re. ſūt. im. ⁊. q. tecta ſunt peccata. Itē 4. ſentencia rū d̓. g3. c. 7. Non irracionabiliter putari poteſt peccata hic ꝑ pͥmaꝫ tecta ⁊ deleta: illic etiam tegi alijs. gIItem Iac̓. 7. Caritas operit ml̓ titudinē pctōrūſſꝫ hoc nō eſt dictū. quo ad homines/ qꝛ oꝑiunt̉ apd̓ homines occulta ſine cai̓tate. gͦ in cōſpcūdei ⁊ ꝑ ꝯn̄s multomagis ī ꝯſꝑcū oīm hoīm ī iudicio.¶ Ad op poſitū ē gloͣ. ſuꝑ illd̓ i. Cor̓. 4. Ma nifeſtabit cōſilia cordiuꝫ dicit ꝙ geſta ⁊ cogitata bona ⁊ mala nō ta tūc er̄t oībꝫ hoībꝰ. Itē btūs Ber nar. tractās idē v̓bū dicit. Cūcta qꝫ cunctorū cūctis archana pate būt. Ad iſtd̓ cōcordat Anſelꝰ de ſil̓itudine c. 60. Et textus Apl̓i cū glo. ſcūs Thomas ⁊ alijmulti ca tholici tenet ꝙ ſic; qꝛ oīa tā bona ꝙͣ mala nota erunt om̄ibꝰ Ratio eſt ad manifeſtā equitatē iudicij declarandā q oſtenſio malorum in bonis ē ad manifeſtacōeꝫ mīe priꝰ īpenſe on̄ſio vero bonorū ad manifeſtacionē iuſticie. ⁊ ecōuer ſo ī mal̓ erit on̄ſio malorū ad ma nifeſtacōnē iuſticie dei tūc puniē tis on̄ſio vero bonorū ad maīfeſ tacōnē diuīe mīe p̄cedētis. Hec ta mē on̄ſio nō cedit ī īfamā. nec ī ve recundiā ſꝫ ad grarū actionē ī bo nis; ⁊ ad dei gloriā ſanantis ⁊ libe rantis ⁊ ſic verificatur illud Apl̓i Cor̓. v. Om̄s em̄ nos oporret ſta re an̄ tribunal xp̄i. ūt rn̄deat vnꝰ quiſqꝫ prout geſſit ſiuē bonū ſiue malū. ¶ Ad primū pctā dicuntur tecta quātuꝫ ad erubeſcenciā non quatum adſcīaꝫ ⁊ quantū ad pu inconē non quantum ad cogniti onē. Ad ſcd̓m de magiſtro paret̉ idem Vl̓ dicendū ꝙ fuit illiꝰ opi nionis; ⁊ in hoc non tenet̉. Ad Terciū ꝑ idē quia non reuelabū tur ad penā. ſꝫ ad diuiē miſericor

viij die ⁊ iuſticie euidenciā Iſtud ꝑ ſuadet quidā doctor ſic. Si r̓x r̓miſiſ ſet tibicentū libras ꝓ vno obulo. nonne ſi gratus eēs narrares be neficiū regis oībꝰ amicis tuis. et diceres eis regraciamī regi ꝓ me. in tanto ſibi tenebar ⁊ pro tanto mͥ remiſit. Cū gͦ pro pctō mortali merebaris penā eternā ⁊ remiſit tibi pro pena tꝑali q̄ nullā ꝓporci onē ad penā eternam habet: mul tomagis debes illd̓ beneficiū velle manifeſtari. Item exquo quilibꝫ bonus gaudebit de liberacione ſu a et proximi. magna matela boīs gaudij ſubtraheret̉ ſi ignorarent graciā ſibi factā. nec oportet de e rubeſcencia ꝑtimeſcere quia ſicut deꝰ poteſt ignē facere approximae̓ cōbuſtibili ſine combuſtione. ſic poteſt facere notitiā pctōꝝ ſine a lijs. Et ꝙ illud ſcias ſine erubeſcē cia. q̄ qualitates reꝝ ſuſpendit qn̄ vult Item ſi noticia multorū hoīꝫ cauſaret in te erubeſcenciā: gͦ noti cia viꝰ cauſaret in te aliquatam Sed cōſtat ꝙ deus ⁊ aīa xp̄i ⁊ an gelus qͥ fuit cuſtos tuꝰ. ſciēt pctā tua gͦ noticia pctōꝝ tuorū cauſa ret ī te btō erubeſcenciā. ꝯn̄s fl̓m igit̉ an̄s. ¶ Notandū eſt ſūt illd̓ 9o qd̓ in lr̄a dicit̉. ꝙ in iudicio. in co gitacōibꝰ impij interrogacō erit. ꝙ deuſ tunc interrogacōes tibi fa Vn o ciet de tribꝰ maxime. Si fuei̓s do minꝰ. ſiue p̄latꝰ Vl̓ in honoe̓. vl̓ dignitate ꝯſtitutꝰ. Interrogabit te qualiter tu vixeris. qualit̓ ſub iectos rexeris. et qualit̓ bona tibi cōceſſa expenderis/ quia ipſe eſt a quo nulla poteſt fiei appellacō. qꝛ altiſſimꝰ. Cora eo nulla poteſt fi eri adu̓ocacō. qꝛ iuſtiſſimꝰ. Et nl̓ la recipiet̉ excuſacō. qꝛ ſapientiſ ſimꝰ eſt. nulla ſumet̓dilacō quia ſtrictiſſimꝰ eſt. nulla ꝑſone l̓ mu neris acceptacō. quia fideliſſimꝰ. Igit̉ interrogabit te Priº. qualit̓ vixeis Sapīe 6. p̄bete aue̓s vr̄aſ vos qͥ ꝯtinētis ml̓titudīeſ ⁊ place tis vobis in turbis nacionū/ quo niam data eſt vobis poteſtas a domino ⁊ virtus ab altiſſimo qui interrogabit opera veſtra ⁊ cogi faciones ſcrutabitur. Interroga bit ſecundo qualiter ſubditos rex 2 eris. Nam malitia ſubiectorū ver tetur pro magna parte in caput malorum dominoruꝫ. Vnde Sapi entie 6. Ex iniquis enim om̄s filij Xxvj qui naſcentur teſtes ſunt nequiti ē aduerſus parentes in īterroga tione ſua id eſt tam in in terroga tione parentum ꝙͣ filiorum id eſt ſubiectorum et prelatorū. Et ideo notabiliter beatus Augꝰ non ſo lum prelatos ſꝫ dn̄oꝫ laycos mō net curare virtuoſe de ſubiectiſ in quadam epl̓a ad Comitem Boī fatium ita dicēs. Queſo mi frat̓ q̄ ſo omnibus ſubiectis ⁊ bone volū tatis ī domo tua a maiore vſqꝫ ad minimum. amorem ⁊ dulcedineꝫ regni celeſtis/ amaritudinem ⁊ ti morem gehenne annunties ⁊ de eorum ſalute ſollicitus ac vigil exiſtas/ quia pro omnibus t̓ ſub L iectis que in domo tua ſunt ratio nem domino reddeſ. hec ille. Inter rogabit etiam deuſ tercio qualit̓ tua expenderis Lucexvi. de villico diffamato apud dominum ſuum quaſidiſſipaſſet bona ſua. Quid inqͥt hoc audio de te redde rōnem

lcio villicationis tue. Et ideo ꝓuidēdū eſt nobis diligent̓ ꝯtra iſtum cō putum quē r̓ddemꝰ. qꝛ Iob ix. Si e̓pete te interroget̉ quis reſponde bit ei? quaſi diceret̉. nullꝰ De eqͣ tabe iudicis et dyaboli cōtra nos allegatioībꝰ deuore ſcribit btūs Augꝰ ad cōmitē ſupͣ dictū. Exſpec tat̉ inqͥt dies iudicij. Aderit equiſ ſimꝰ iudex qui nulliꝰ potentis per ſonā arcipiet. cuiꝰ palaciū auro argentoqꝫ nullꝰ ep̄s nec abbas nec comes corrupere p̄t. Aſtabūt̉ om̄s aīe vt referat vna q̄qꝫ ẜm n lud qd̓ in corꝑe geſſit ſiue bonuꝫ ſiue malū. p̄ſto etiā ei̓t dyabolꝰ aduerſariꝰ; et recitabūtur v̓ba ꝓ .j feſſioīs nr̄e ⁊ obiciet nobis in fa ciē qua die peccauimꝰ. ⁊ qͣ loco et qͥd boni oꝑis tunc tꝑis facere debe bamꝰ. et ſi tales īuenti fuerimuſ exultabit ille aduerſalꝰ ī ꝯſpectu pijſſimi iudicis ſuꝑiorē ſe eē nob̓ clamās agēs talem cauſā apud talē iudicem. habꝫ em̄ tunc dicere ip̄e dyabolꝰ. Eqͥſſime iudex. iudi ca iſtū eē meū ob culpa qꝛ tuꝰ nō iuit eē ꝑ graꝫ. tuus ē ꝑ natura mē us ꝑ miſeriā. tuꝰ ob paſſionē me us ob fuaſionem tibi inobediēs in obediēs. a te accepit immortali tatis ſtolā. a me panoſam qua ī dutꝰ eſt tuicaꝫ. tuā veſteꝫ amiſit cū mea veſte hic aduenit. quid a pud eū impudicitiā faciebat. qͥd itemperātia. quid auaritia. qͥd ira qͥd ſuꝑbia. qͥd ceterā mēbra dimi ſit te. ꝯfugiū fecit ad me et meaſ ſorores vide̓o cōmitai̓ cū illo. Eqͥſ ſime iudex iudica qꝛ iuſticia ⁊ iudi tiū p̄ꝑacō ſedis tue; iudica illum eēmeum et mecū eſſe dampnan dum Hec omnia que huc attulit mea eſſe cōgnoſco. meus eſſe vo luit ⁊ mea cōcupiuit. mecū puniri debet Hec Augꝰ Igit̉ nō preteī̓et illū corripiens iudiciū. Notan dū ꝙ Iudiciū iſtud cōꝑat̉ arcui fic dicit glo. fūt illd̓ pͥ. dediſti me tuētibus te ſigͥficacōeꝫ ut fugiāt a facie a̓cuſ. Priº. quia an̄qͣ felat timorem incutit. Vn̄ glo. Arcꝰ me us extenſus iam minatur/ ſed no dum ferit. quia iudicium nos t̓ret ſed nondū dampnat. In pͥs Aui dicijs enim tuis timui Notāde nl lo qui fuit territus per ſompniuꝫ in iudicio. Secundo cōꝑaturiudi ciū acuiqꝛ corda arcus quātomia gis rectuus trahitur tanto graui us percuſſus leditur ſic certe quā tum iudicium magis differtur a peccatore et quanto diucius expe ctat̓ tāto duriꝰ feriet. Roma. ſecū do Secundum duriciam tuam et cor impenitēs; theſauri ſaſ tibi irā indie ire et reuelationis iuſti iu dicij dei. Et ſic̄ videmꝰ ꝙ tenſio ar cus reflexio eſt a ſua naturali ha bitud ine et rectitudine; ita criſtꝰ in iudlicio cum ſit naturaliter mi ſericors quia filius matris miſeri cordie ex vna parte et patris mi ſericordiarum ex alia. ſecunda ad Corintheos primo. Flectetur quō dammodo per arcum rigoīs ⁊ iu ſticie et emittet ſagittas dire ſen tencie. Itē maledicti in ignem et̓ num Mathei viceſimoquinto. ¶ Tertio compratur iudicium arcui. Arcus ſecuūdum yſidoruꝫ decimooctauo Athimologiarum capitulo nono dicitur quia curua tur arcius vt arceat hoſtem. Si

Nona fiet ī iudicō Vn̄ Anſelꝰ ī medita cōibꝰ ſuis. O anguſtie hinc erunt pctā accuſātia īde terrēs iuſticiā. ſubtꝰ horrēdū chaos īferm. patēſ: deſuꝑ iudex iratꝰ. Intꝰ cōſcīa vrēs. foris mūdꝰ ardēs. pctōr ſic dep̄he ſus in qua ꝑtē ſe pͥmēt cōſtrictus y latebit. hec ibi. Et idd̓ an̄ iudi ciuppa iuſticia fcc̄i. 18. ¶ Ccō. 9. Vſtodite vos a murmū racōe q̄nichil ꝓdeſt et a detractōe p̄tite lingue. qꝫ 2 ſermo opſcurus in vacuū nō ibit. & aūt qd̓ mētit̓ occidit aīaꝫ. ¶Pꝰ ꝙ ſapiens diſſuaſitōnē locucōis maliciā gn̓alit̓.: Hic ꝑticularilit̓ deſcendēdo diſſuadet qͣſdaꝫ lingue malicias ſpeālit̓. Et ſūt t̓a. murmū in racō. detractō. ⁊ mendaciū Et ẜm hͦ lcō diuidit̓ ī tres ꝑtes ſicut pꝫ ituenti. dicit gͦ īferens ꝯcluſiona liter ex p̄cedentibꝰ Ex quo ſic eſt 21 ꝙ pctor maliloquꝰ nullonō p̄t e Ii uadere ip̄uitꝰ. ſꝫ iudicabit̉ ⁊ corri iin piet̉ a deo gͦ cuſtodite vos a mur ſpa murācōe. q̄ ē ſpēs vna locucōis q̄ multū deū offendit. Anō ſolū ca uēda ē ꝓpt̓ dei iudicātis ſeuei̓tatē: īmo ꝓpt̓ ſui īutilitatēqido ſubdit: q̄ nichil ꝓdeſt. duplexe malū cū quo viuē moleſte ferimꝰ: ut dicit xx. Varro. Et ē nondū c̓ca īſtd̓ vici um qͥd ſit. ⁊ ꝙͣte grauitatis apud deū. Eſt em̄ qͣrela cū īpacia ī hijs q̄ hō debet ferre pacienter vl̓ ſuſtine ſt re. Et cōmittit̓ qn̄qꝫ cōtra deuꝫ per diſplicēciā. qn̄qꝫ cōtrͣ p̄latū ꝑ iobe iſ diencia. qn̄qꝫ cōtra proximū per ī uidentiā. Primo em̄ inueniūt̉ qui dam qui murmurant cōtra deum per diſplicentiā. quā hn̄t de ſuo re gimīe et adminiſtrcōe quā facit circa homines Et hoc eſt multum irracōnabile Vn̄ Seneca. Opuim̄ eſt pati quod emendare non poſ ſis. et deum quo auctore cuncta proueniunt ſine murmuracione cōmitari. Malus eimiles eſt qui imperatorem gemens ſequitur. Seneca in epiſtola decimaquāta. vbi nl̓la prudēcia ē. Subtiles ⁊ ar tifices multum īdignantur ⁊ me rito: quādo corripiūt̉ ⁊ inſtruunt̉ ab inſcijs ⁊ ignaris artis ſue. Cer te de mundi reginiē nos ſumꝰ ij nai̓. deus āt ſolus ſcit quid oīdꝫ expediat. Et ideo qͥcūqꝫ cōtra diui nas ordinacōnes ⁊ diſpoſiciones murmurat on̄dit ſe eſſe fatuū ⁊ ī xυij diſciplinatū Ecc̄ī. iō. Vir prudens ⁊ diſciplinatus non murmurat. Murmurant tam̄ mundiales con V tra deum. ꝓpter quatuor. Primo d̓ hoc ꝙ temperies ⁊ tempeſtates n̄ tribuit eis ſemꝑ ẜm eoruꝫ volun tates ¶ Secundo de hoc ꝙ proſperi tatem ⁊ aduerſitatem non tribu it in vita iſta iuxta merita et deme. xita hominum. ¶ Tercio de hoc ꝙ deus eis frequent̓ immittit t̓bula ciones et infirmitates. Quarto ſpecialiter inurmurant pauperes inuoluntarij contra deum d̓ eo ꝙ non ita habundāter tribuit eis ſermo ſicut quibuſdam diuītibus. Pri LL mi homines multum faciunt con tra ſeipſos. quia impediunt pro priam tranquillitatem ⁊ pacem; non conformando ſe diuine vo luntati. immo ſi ſic eſſet ſicut vel lent: mundas periret. quia talis temperies qualem vnus homo vellꝫ ꝓ oleibꝫ ſuis l̓ ꝓ agͦ ſuo diſ plice̓t l̓ noce̓t vicio ſuo. i ſibijp̄i

lciō diſpliceret vl̓ noce̓t poſtea; quia homo neſcit quid ſibi vl̓ ſuis ex pedit. Tales vident̓ ꝯſil̓is affecti onis qͣl̓ fuit pheton ẜm fabulas de quo Ouidiꝰ 2. methamor. Qui fuit filiꝰ phebi. ſꝫ qꝛ de hoc dubita bat̉ pecijt ꝙ pr̄ ſibi aliqͥd darꝫ d̓ hoīes certificari poſſent ſuꝑ hͦ pr̄ iuſſit ꝙ peteret ⁊ ab eo īpetraret. Pecijt igit̉ ꝙ poſſet rege̓ curꝝ ſo lis. Rexit igit̉ iſte puer inſciꝰ et ī exptꝰ aliqn̄ duxit ſolem ita ꝓcul a terrā ꝙ oīa ꝑ frigꝰ ꝯgelabant̉. Aliqn̄ ita ꝓpe t̓rā ꝙ oīa ꝯbue̓bā tur ꝓpt̓ qd̓ a ioue fulmīatꝰ īterijt. Ita ꝯtīge̓t d̓ iſtis fatuis ⁊ preſūp tuoẜ qͥ de diuinā gub̓nacōe mur murāt. Sꝫ ſi ẜm eos fieret gub̓na cō tota mūdi machina ſolueret̉. Vnde narrat̉ de quodā he̓mita qͥ ſeminauerat olera ⁊ petiuit plum am a deo ⁊ optinuit. Poſtea ſere nitatē ⁊ optinuit. Iterū pluuiā. ⁊ habuit ⁊ quale voluit petere bre uit̓ deꝰ dedit/ et tn̄ nec vnū olꝰ ex creuit. cogitauit gͦ heremita ꝙ eſ ſet vniu̓ſal̓ defectus oleꝝ in toto mūdo ⁊ paciēt̓ ſuſtinuit. Caſu tn̄ cōtingēte diuertit ad locū alteriꝰ he̓mite ⁊ vidit ibi olea̓ pulcherri ma. Qūo inqͥt habes tu olera illa pulchra: ego ſeminaui olea̓ ⁊ plu uiam a deo poſtulaui ſicut mͥ vide bat̉ expedire ⁊ optinui̓ ⁊ tn̄ nihul habeo.. Certe rn̄dit aliꝰ hooc iuſte ⁊ rōnabilit̓ tibi atcidit. putabaſ te ſapientiorē deo; et ip̄e tibi oſtē dit fatuitatē tuā. Vn̄ etiā de qͦdaꝫ agͣcola narrat̉ qui cōmīt̓ habuit in agris in vineis ⁊ paſeuis vbei̓ ores fructus et herbas ꝙ vicini ſui. Requiſitꝰ aūt quare. Rn̄dit ꝙ ſemꝑ habuit talē tēperieꝫ qua lē volebat. Requiſitꝰ quae̓. Reſ pondit: Ego nūꝙͣ aluid tēpuſ ap peto ꝙͣ deꝰ dat. Vn̄ murniua̓toe̓ſ ex cauſa tali ſūt ſil̓es gayo ceſari. de quonarrat Seneca li. jº. de ia̓ in fine/ ⁊ Suetoniꝰ in li. de vita 12. ceſaꝝ. Iſte gayꝰ ordinauit facere ſolempniſſimū feſtuꝫ ſuis nobili bꝰ Contigit ergo ip̄o die feſti to nitrua fulmīa ⁊ pluuias maxīas fieri. Rex fatuꝰ indignatꝰ īdixit bellum contra iouēti iuſſit baliſti arios ſuos ⁊ ſagittarios et mgr̄os machinarū ſuarū ſagittas ⁊ tela iacere contra iouē iſti fatui obedi entes ſuo principi ſagittauerunt tela/ ⁊ ieicerūt lapideſ cōtra celum que omnia in populum deſcendēti a magnam partē populi pereme runt. Reuea̓ ſic eſt de illiſ qui mur murant de diuinis diſpoſitioībꝰ Iatiunt verba impacientie cōtra deū q̄ deo nocere n̄ pn̄t. ſꝫ preſciſe ī dampnū ꝓprium retorquentur. Sic murmurauer̄t filij iſrahel ī de ſerto contra deum; et perierunt Nec intrare potuerunt in terram promiſſionis. Vnde Qui. 14. Om nes qui numerati eſtis a viginti annis et ſupra murmuraſtis cō tra me non intrabitis terram ſu per quam leuaui manum meam vt habitare vos facerem preter caleph filium iephone et ioſue filium num. Et ideo ſignanter di ritur Corinthioruꝫ decimo. Neqꝫ murmuraueritis ſicut quidam eorum murmurauerunt et perīe runt ab̓ exterminatore. ¶ Secun do inueniuntur homines qui mur murant cōtra deū eo ꝙ ꝓſꝑitatē

5 et aduerſitalem noſi diſtribuit in vita preſenti. iuxta merita et demerita ꝑſonarum Et hec eſt an tiquiſſima querela gentiliū phi loſophorum contra deum: ⁊ cau ſa. ꝓpter quā pleriqꝫ dixerūt mū dū nō r̓gi a deo ſſꝫ a caſu Iuxta illd̓ Claudiani ī primo ma. ſue in prī cipio Sepe michi dubiā traxit ſē tencia mente. Curaret ſuperi t̓raſ aut nullꝰ meēt. Rector et in certo fuerent mōlia caſu Et Boeꝰ in de cōſola. li. i. metro 1. O ſtelliferi cō ditor orbis. et poſtea circa mediū met̓. Oīa certo fine gub̓nās/ hoīꝫ ſolos r̓ſpuis actus Merito r̓ctor cohibere mō. nā cur tantas lub̓ca verſat. fortuna vices. p̄mit inſon tes. debita ſceleri noxia pena. Ac peruerſi reſident celſo. mores ſoli o ſanctaqꝫ calcant. īiuſta vice col la nocentes. Latet obſcuris cōdi ta virtus Clara teneb̓ſ. iuſtuſqꝫ tulit crimen iniqui. nil periu̓ia. mi nocet ip̄is fraus mendacij comꝑ ta colore ⁊cͣ. Sed poſito ſicut veri tas ſe habet ꝙ deus regit mundū; tunc apparet magis mirabile qͣre mali reportant premia iuſtorum: et ſancti aliquando luunt et puī untur loco malorum. Vnde dicit. Boecius loquēs ad philoſophi aꝫ proſa qnͥta libº qͣrto dicit Cur ergo hec viceu̓ſa mutentur ſcele rumqꝫ bonos premāt. Premia v pli tutum mali rapiant vehementer ammiror. que tam iniuſte confu ſionis ratio videatur. ex te ſcire deſi dero. minus enim mirarerſi miſce ri omnia fortuitis caſibꝰ credereꝫ; nunc ſtuporem meum deus rector exaggerat. qui cum ſepe bonis io cunda. malis aſpera. quandoqꝫ bonis dura tribuat. malis opta ta concedat. niſi cauſa dep̄henda tur quid eſt quod a fortuitis caſi bus differre videatur. Non ſoluꝫ autem gentiles philoſophi ſed ſancti dei prophete videntur de h murmuraſſe. ſed non murmura uerunt. ſed pocius ammitantes exclamauerunt qualiter incomp̄ henſibilia ſunt iudicia dei et inue ſtigabiles vie eius AdRoma. qnͥ to Vnde Iob 2i. Ruare ip̄ij viuūt ſublimati ſunt confortatiqꝫ in di uicijs. Et Ier̓mie deciōtercio Qua re via impiorum proſpea̓tur bene eſt omnibus qui preuaricantur et inique agunt. Item pͥſ Vſqꝫ q̄ 18 domine peccatoreſ: vſqꝫ quo pecca tores gloriabūtur. Item Abba cuck primo Quare non reſpiciſ ſu per imqua agentes: ⁊ taces cōcul cante impio iuſtiorem ſe. Sed cer re iſtud murmur eſt irracionabi le. ſi cauſa penſetur. Aedicuſ pru dens et fidelis egrode quō deſpe rat omnia indifferenter concedit: quecumqꝫ deſiderat. Egro vero de cuius ſalute ſpem habet ml̓ta ne gat; dietas et abſtinencias ordi nat et amaras pociones. tamen ſalubres ei propinat. Iſto modo deus reprobis in hac vita habū danciam temporalium bonoruj tribuit. ut pro paucis bonis ope ribus. paucis diebus in hac vi ta. premmientur. Et hoc eſt quod dicit beatus Gregorius viceſimo primo moralium capitulo quar to ſuper illud Iob zi. Nuquid nō ē perdicio imquo. dicit Gregori us Iniuſtus ad debitum mortis

leo currens effrenatis voluptatibus vtit̉; qꝛ et̓ vituli qui mactandi ſūt. in vberioribus paſcuis relinquū tur At contra. iuſtus a delectacō nis tranſitorie iocunditate reſtri gitur; qꝛ ⁊ nimiꝝ vitulꝰ ad laboīs vſum vite deputatus/ ſub uigo de tinetur Et conſequent̓ poīt exēplū de egro deſperato. Ade iſta matela loquitur idem Gregolꝰ vi. moliū c. 3. quaſi ꝑ amena prata in carce re veīt: qͥ ꝑ preſētis vite proſpera ad inteltu tendit. Tertio īueniūt̉ quidā mundiales murmua̓ntes cōtra deum quādo eos flagellat l̓ per tribulacōes l̓ per īfirmitates. Et hoc fatuū eſt ⁊ irracōnabile cu frequēter īfirmitas ſit vtilior hōi ꝙͣ ſaītas Vn̄ ī vitaſ pr̄m legit̉ ꝙ cū quidā pecijt liberari a terciana a Iohāne he̓mita reſpōdit rē tibi neceſſariaꝫ cupis abice̓. dicit em̄ Ariſtotiles z. topicoꝝ. Illud qd̓ eſt effectiuuꝫ btītudinis magis ē eligēdū ꝙͣ qd̓ ſanitatis ſꝫ tale eſt frequēt̓ īfirmitas. Vn̄ Ecc̄īi. zi. In firmitas grauis ſobriam facit aī. mā. flagella etiā ⁊ tribulacōes ⁊ tedia faciūt nos fugere ad deuꝫ. Et ideo cōſidea̓to ꝙ pr̄ nr̄ ē qͥ nos fla gellat ⁊ verbeat. ⁊ ꝙ nob̓ he̓dita tem ẜuat pacient̓ debemꝰ ſuſtinē: qͥdqͥd nob̓ irrogat Vn̄ Gregoriꝰ vi. moͣliū z. c. Quidā tūc ꝓſperita tē deſpiciūt. cuꝫ malū eiꝰ exitū cer nūt. ſꝫ nō ecōuerſo Vn̄ tūc eſt ꝓſ peītas penſāda ꝙͣ nichil ſit. cū ſe ſe ſupͣ ceteros ſucceſſibuſ extollit. Farrat Seneca. vi. declamacōnuꝫ c..i. ꝙ quidā abdicauit filiū ſuuꝫ. ad qūed frat̓ ſuus acceſſit rogas. ꝙ patri ſuo nullomō dure enderet; ſꝫ abdicacōem paciēter ſuſtinerꝫ. ſub qͦ pacto cirogͣphū ſuū ſibi de dit. ꝓmittens ſe daturū ſibi dimi diā partem hereditatis ſue lle ta cuit ⁊ fr̄ aliꝰ abdicatur. ſunc decla matione facta ſuꝑ caſum frat̓ ille gratus dicit g̓mano ſuo. In oēm me fortunam frater tibi iugaꝫ co mitē ſi militādū eſt. vna militabi mꝰ: ſi peregrināduꝫ vna ꝑegrina bimur ſi cōtidianaꝫ rogauero ſti pemi illam tecū diuidāmolui recē tē patris ira exagitare. malui vt tacendo pr̄eꝫ vīceres. mee ꝑ̄tis he res ero tue cuſtos olt̓ loquendo Ffrat̓ iſte cai̓ſſimꝰ xp̄m ſignificat: qͥ nos fr̄es ſuos vocat̉ ad Hebreos j. Nō ꝯfūditur frēs eos vocae̓ pr̄ nr̄ deꝰ. deutº. zi. Nūqͥd nō ipſe ē pat̓tuꝰ? Iſte pater vnūquēqꝫ d̓ nob̓ tocies abdicat. quociēs euꝫ aduerſitate flagellat. Quid igitur dicit xp̄s fr̄ nr̄ tali homī a deo t̓bū lato.?certe ſic dicit ſicut ille frater gͣtiſſimꝰ ſuſtineas pacient/ ⁊ pr̄i nr̄o nichil dure mn̄deas; et dabo t̓ medietatē hereditatis mee: et ſil̓ cū hoc in oī fortuna ſtabo tecum. nec te deſerā nec dimittā dūmodo hoc vnū ꝯcedas ꝙ pat̓ nō remur mures Et ideo Treno. z. ſcribitur. Quid murmurabit hō viues nͥ ꝓ pctīs ſuis? Scrutemur vias nr̄aſ. ⁊q̄ramꝰ et reu̓ertamur ad dn̄m. Quia Gregoriꝰ li. moral̓. c. xiij. q qui in penis murmurat; iuſticiaꝫ ferientis accuſat ⁊ deum poſtpoit. Vnde Ariſtōtiles dicit vi. topicō rum ꝙ proterue reſpondens; eſt cauſa quae̓ frequenter non bene diſputatur. Et ſecundo Elencoruꝫ dicit: ꝙ ſi rnͣndēs cōtra argunitet̉

Decīa cū debeat ſolue̓ peccat conͣ leges bn̄ rn̄dēdi Moralit̓ diſputacō eſt ī ter deū et hominē. Deus habꝫ op ponere ⁊ arguere. Apoc̓. 3. Ego qͦs amo caltigo ⁊ arguo. et homīs ē in iſta diſputacōe rn̄dere Iob 3º. diſputare cuꝫ deo cupio/ ſi igit̉ ille reſpondens ꝓterue ⁊ contra a̓gu mentando ⁊ remurmurando rn̄de atReuera nō bn̄diſputabit̉ a ꝑ te ſua. ſed ſi pacient̓ ſuſtineat et gracias agit deo. diſputacō bene fimetur/ ſicrn̄derunt ſācti martires. de quibus canit ecc̄īa. Non mur mur r̓ſonat non q̄rimonia: et eſt Ambrolij. Quartuꝫ genꝰ murmu raciū ꝯtra deū ſūt pauꝑes inuolū tarij qͥ non virtute ſed neceſſitate ad pauꝑtatē cōgunt̉ a iſti ſūt val de fatui qꝛ ſi d̓ ſua neceſſitate virtu tem facerent indubitant̓ eligeren tur ad regnū celoꝝ Iac̓. ⁊. Nonne deꝰ elegit pauꝑes ī mūdo. diuites in fide ⁊ heredes regni? Ml̓tos ta mē iuuat pauꝑtas ad vitam eter na cōſequēdā ſcitis ꝙ pauꝑ ſco laris deficientibus victualibꝰ fu is plus appetit repatriari; ꝙͣ ille qui habūdat et ꝑegrinꝰ in terra extranea deficientibꝰ expenſis fa cit maiores dietas. Et falco fame licꝰ auidius volat ad p̄dā. Et re uēra iſtomo pauperes ml̓ti qͥ ſūt in iſta vita ſicut ſcolares qͥbꝰ vic tualia cotidie deficiūt. ſic̄ pereg̓ni qui ꝑuas expenſas hn̄t ⁊ ſic̄ fal to famelicus multo auidiꝰ deſide rat celeſtē patriā. ⁊ verſꝰ eam pe̓ grinat̉ ꝙͣ diuites ī pinguati ⁊ ha hundantes in ſeculo Et hic eſt nō tandum ꝙ horror pauꝑtatis vo lūtale q̄m ita deteſtātur homiēs hijs diebꝰ ꝓcedit ex defectu fidei. qꝛ nō credūt deū velle ſufficienter ſubuenire hijs qui fiunt paupe̓s ꝓ amore ſuo. Et nō aduertunt fa tui ꝙ pr̄ habēs multos filios. plꝰ de illo ſollicitatur qͣ minꝰ p̄t ſe ip ſū iuuare. ⁊ cui nondū ꝓuiſum eſt. vnde poſſit viuere ⁊ mat̓pluſ ſol licitat̉ circa vnum filiū infirmū: ꝙͣ c̓ra ml̓tos ſanos. Ita deꝰ c̓ra pau peres volūtarios qͥ ꝓ amore ſunt pauperes pluſ ſollicitat̉ ꝙͣ c̓ra di uites Vn̄ ī pͥs. Ego u̓o ege. ⁊ pau. ſū. do. ſol. ē. m̄i. de iſtis paupeī̓bꝰ d murmurātibꝰ dicit pͥs. Ipſi diſꝑ gentur ad manducādū. ſi vero nō fuerint ſaturati ⁊ murmurabunt. nō ſic vos kmnī ſed ſicut ad Phil̓. ſcribit̉ Oīa facite ſine murmuraci one. ¶ Lectio 10. T a detractione partite lingue quoniā ſermo ob ſcurus in vacuum non i bit id eſt in obſcuro vel in occulto prolatuſ id eſt impunitum. Pꝰ ꝙͣ ſapienſ diſſuaſit primuꝫ genꝰ peruerſe locucionis/ quod fit dire cte contra deum videlicet murmū racionem.; Hic diſſuadet ſecund̓ genus peruerſe locucionis/ quod cominittitur contra proximū. vide licet detractionem. Et circa hoc duo facit. Nam primo ponit per ſuaſionem ad vitandum detrac tionem. Secundo aſſignat perſua cionis racionem. ibi. quoniaꝫ ſer mo obſcurus. dicit ergo ſic a de tractione partite lingue/ quaſi di ceret. laboloſum eſt ſi bene conſi deretis vexare linguam in detrac tione. Omne quod aſt innatua̓le et violentū exercetur cum labore

lciō et fatigatione. mō linguadata ē homini ad duo offitia et ſoli hoī iuxta illud 2. de anima lingua cō gruit in duo oꝑa.ſ. guſtum ⁊ loq̄ lam In guſtuꝫ ꝓpt̓ eſſe aīalis In locutionē ꝓpt̓ bene eſſe Eſt em̄ hō animalpoliticū hoc eſt naturale ⁊ cōicatīm naturaliter ꝯceptuū et affectionū ſuarū et deſiderans aā re⁊ amari. Et ideo ad iſtd̓ bn̄ eē et ad iſtū bonū effectū qͥ ē amare et amari dedit deuſ linguam hōi In cuiꝰ etiā figurā ſpūs ſcūs qui eſt amor patris ⁊ filij in talis orgai effigie voluit apparere nō in ſpeti 2 e manꝰ nec auris nec oculi. ſꝫ ap paruerūt apl̓is diſpertite lingue tāꝙͣ ignis ⁊cͣ. Actuū 2. Et ideo na turale officiū lingue ē ml̓tiplicare amorē ⁊ beniuolentiā īter oēs. Et g hoc eſt qd̓ dicit̉ fccī. vi. Verbuꝫ dulce multiplicat aīcos ⁊ mitigat īimicos ⁊ ſīgua eucharis gratio ſa ī bono hoīe habundabit. Phi catus ē aius quedā q̄ poteſt docet̉ ad loquēhū vocibꝫ hūanis. Et d̓ iſta dicūt doctores ꝙ nihil nouit natua̓liter loqui n̓ v̓bū ſalutādi Vn̄ īꝑatoreꝫ dr̄ na̓lr̓ ſalutae̓ iux illud macialis Epigramaton. 13 Phicatꝰ a nobis aliorū noīa diſ cat hōc didici permedice̓ ceſara ue Vn̄ in hyſtoīa karoli magni narrat̉ ꝙ cū erraſſet ꝑ deſerta gre cie obuie ei fuerūt aues que phi cati nūcupant̓/ q̄ ſtatī eū lingua greca ſalutauerūt clamātes cher kaſar ānichos hoc ē dictū aue ce fr.a ſar inuicte. que pͥma ꝓphetia ſibi facta de imperio Nā cū tūc non fo ret n̓ rex francie factus eſt poſtea imꝑator Iſtud aliqualit̓ figua̓t̉ ꝙ ꝓpriū ⁊ naturale officiū eſt lin gue loqui bona et amicabilia. Et qꝛ na̓le ſit cū laboe̓ ⁊ fatigacōe iō īnuit ſapiēſ ꝙ hō maledicēº. d̓trͣ hēdo. ꝯtēdēdo laborat/ ⁊ innatura lit̓ vexat linguā. iuxp̄s Cuiꝰ ma ledictionē os plenum eſt. ſub lin gua eiꝰ labor ⁊ dolor. dicitur ꝙ a ues hn̄tes linguas pa̓titas nūꝙͣ bene loquūtur. et bleſi dicunt̉ ha bere linguas partitas. ⁊ ideo mā le loquūtur. Et ideo cauēdū eſt ſū me a detractione pa̓tite lingue. Alia lr̄a habet pa̓tite lingue id ē diuiſe vl̓ duplicis lingue Et ē ſē r ſus Cuſtodite voſ a detractiōe ꝑ tite lingue Om̄is em̄ detractor pa̓r titur linguaꝫ ſuā. Tū qꝛ in eadem narracōe verborū de eadeꝫ ꝑſona dicit bona quedā ⁊ quedā mala. Mala autem profert per ſe et pri cipaliter. Bona per accidens et ſe cundario ut mala cōnexa veriſil̓i ora videantur Tū quia cōmunit̉ omnis detractor eſt adulator blā ditur in preſentia et mordet in ab ſentia et ideo de eorn̄ lingius nō tabilit̓ dicitur ī pͥs. Sepulchrum patens eſt guttur eoruꝫ linguis ſuis doloſe ageb̓ant Ille qui in lu do ſcacorū nouit bene ludos pa̓ti tos/ defacile circuuenire poteſt ſo cium ſuū ⁊ mattare. Reuea̓ itaiſti doloſi detractores a tergo et adu̓ latoreſ in facie facilime circuueni unt etiam prudentem Iſti portāt pa̓titam robam dyaboli cuius v na medietas de adulatiōe/ ⁊ alia de detractione eſt. Hec fuit roba quam dyaholuſ induit qn̄ euam decepit. Gen̄. 3. Nequaꝙͣ moiemī ſcit enim deuſ ꝙ in quacumqꝫ die

dedo comederitis ex eo apelent̓ oculi ve ſtri ⁊ eritis ſicut dijſcienteſ bonū ⁊ malū. Ecce roba ꝑtita/ cuiꝰ vnia medietas eſt detr̄ctio cōtra deum. ip̄ones ſibi īuidiā ⁊ alia ādulacō mulieri ꝓmittēs īpunitatē ⁊ om niū ſcientiāyſaie 61. ꝓ cōfuſione vr̄a duplici ⁊ rubore laudabunt ecs Iſti figurāt̉ ꝑ amō regē Amo nitarum de qͦ ⁊. Reg̓. j0. qui tulit ſeruos dd̓ eraſit dimidiā ꝑtē bar be eorum ⁊ p̄ſcidit veſtes eorum vſqꝫ ad nates ⁊ dimiſit confuſos turpiter valde. Iſtomō detracto res vna ꝑtē radūt ꝑ adulaciōes ſuaues et aliā dimittūt reſeruan tes in meōria ⁊ veſtes p̄ſcindunt vſqꝫ ad nates. veſtis hoīs ē eiꝰ bo na fama ⁊ hoēſta. Iſtā veſtē p̄ſcī dunt vſqꝫ ad nates.. vſqꝫ ad qͦnū̓ dacionē illoꝝ de quibꝰ hō habet verecundari ⁊ cōfundi ⁊ ideo ſatiſ conuenient̓ deſcribit eos pͣs. dicēſ. Sno ſepulchrū patens ⁊cͣ. Vbi deſcri bit eos eſſe receptīos īmūdicie. qꝛ ſepulchrū patens Effectiōis īiuſ ticie. qꝛ līgiuis ſuis doloſe agebāt. ⁊ infectiuos oīs nequicie. qꝛ vēnū aſpidū ſub labijs eorū. De pͥmo videtis ꝙ ſepulchrū patens reci pit indrn̄r corpus mortuū cuius cūqꝫ. et nō ē clauſū ideo fetores ⁊ hūores illiꝰ qd̓ recipit oībus on̄t: ⁊ omēs accedentes inficit ⁊ corrū pit. Iſto mō certe qͥdā ſūt explo ratores criminū ⁊ defectuū ꝓxīo rū fuorū; ⁊ eorū q̄ eis cōueniūt qͦ rūcūqꝫ ſiue iuſti ſiue iniuſti qꝛ ne mo ſine crimīe viuit. defectꝰ qͦs notauerūt oībꝰ publicāt vbi poſ ſūt nocere ⁊ quia carent operculo nil poſſunt celare Vnde in lege ve teri Vas quod caruerat oꝑculo ī mūdū fuit Qul xix. Et ꝑ oppoſituꝫ viri ſancti et electu defectus fratꝝ ſuorū quantū bonā conſciencia ꝑ mittit ſepeliūt et occultant. appo nentes mirra comꝑaſſionis ⁊ in voluentes illud ſyndone cai̓tatis: quia caritas operit multitudineꝫ peccatorū Iac̓. I. et inungentes il lud balſamo honeſte excuſacōis quantū bona conſcientiā permit tit Gen̄ 13. In electis ſepulcris tuie is ſepeli mortuum tuū. Secūdo ſūt T effectuū iniuſtitie quia līgiis fu is doloſe agebant quia cōmūiter ſub ſpetie pietatis ⁊ ꝯpaſſionis ꝓ Xx ponunt venenū malitioſe intenti onis Vnde de illis dicit pͥs Os tuū habūdauit malitia. Tercō ſunt ī fectiui omnis nequitie. quia vene nū aſpidum ſub labijs eoruꝫ. Iſ tud venenū eſt valde nociuū quia ſic ītoxicat ꝙ nullo r̓medio ſana ri p̄t. hōnāqꝫ in fama vix l̓ cū dif ficultate ſanat̉. deutº ⁊ ⁊. venenū aſpidū inſanabile. Notandū ꝙ detractor ꝑ illā beſtiā figurat̉ qua vidit danielique ſimilis erat vr ſo et tres ordines dentium erant in ore eius/ et dictum eſt ei Surge comede carnes plurimas Daniel̓ I A. In tribus ordinibꝰ dentium: fi C gurantur tres modi artificialiter detrahendi. Primus modus eſt bona que homo facit diminuere vel male exponere. tamꝙͣ corrup ta intentione ſit factum. vel ex cō paracione ad alium oſtendere ꝙ non ſit virtuoſe factum vel excel lenter ſicut decebat. Scundus mo dus ēdefectꝰ occultos tn̄ et de le ge caritatis celandos publicare.

lāo et ꝓponere ſub intencōe ledēdi fa mā. ¶ Terciꝰ moduſ eſt peſſimuſ qͥ ē fl̓a crimīa confinge̓ ⁊ innoce tibus impone̓ Iſti ſunt tres ordi nes dentiū. qui in qͥbuſdā habun bant. Contr quoꝫ petrꝰ in canoī ca ſua pͥma c. 2. Deponētes onem maliciā et omnē dolū ⁊ ſimulacō nes ⁊ inuidias ⁊ om̄s detractacō nes qͣſi mō geniti īfātes rōnabi les ſine dolo lac̓ ꝯcupiſcite Signā ter docet pͥmo deponere omnes de tractatiōes id ē tres modos p̄dic tos/ qꝛ omne ⁊ totū ſuꝑ tria poni mꝰ. Que deſignant̉ ꝑ tres ordīes in ore vrſidentes Et ꝯſequent̓ ill̓ dentibꝰ depoſitis malicioſis: eſſe debemꝰ ſicut infantes qͦ carentes dētibuſ mordere nō poſſunt. et lac dultis ⁊ ſuauis affabilitatis ſine dolo deſiderate ut de vno qͦꝫ veſtꝝ veī̓ficet̉ illd̓ Cāt. 4. Fauꝰ diſtillāſ labia tua: lac ⁊ mel ſub lingua tu a. ¶ Sed notandū ꝙ contrā iſtd̓ pa 1xō viciū diſponere t̓plicit̓ vtu̓oſe viꝫ ꝯtrā detractionē. Pr̄io ne ea aliqͣli ter faciamꝰ. Secūdo ne ea faciliter audiamꝰ. Tercō ne ea puſillam mit̓ tīeamꝰ de p iac. 2. Nolite de trahe̓ alterutꝝ fr̄es vn̄ Iheroniꝰ epl̓a xiij. Nullidetrahas nec ī eo de ſāctū putes ſi ceteros labes. ac 1. cuſamꝰ ſepe qd̓ facimꝰ. Et contra U normerip̄os diſtricti in viciā nr̄a īuehimꝰ: muti d̓ eloquētibꝫ iudi cantes. de iſtis detractoribꝰ loqͥ tur Bern̄. ſūt cātica ẜmōe. 23. Os qui detrahit pͥmū quidē ſeip̄m ꝓ dit vacuū a caritatē: demū quid a liud detrahendo intēdit̉ niſi ut is cui detrahitur veniat in odiū ſiue ontemptū ipſis apd̓ quos detra hit̉ Ferit gͦ caritatē iōnibus qͥ ſe audiūt linguā maledicta. ⁊ ꝙ̄ tū in ſe eſt necat funditꝰ et extin guit. Et infra. vnꝰ loqͥt̉ vnū v̓bū dicit̉ vl̓ ꝓferta tamen illud vnū verbum dū in vno mnomēto audi enciū aures inficit animas int̓fi cit. Hec b̓n. Oēs eī diſcordie lites et odia q̄ ſunt in mūdo fere habēt origine vel ad minꝰ augmentuꝫ per detractiones vel per terciaꝫ lin gͣuam. In cuius figurā fingunt poete ꝙ caadiuus rex grecorū ſeī nauit in terrā dentes ſerpentinoſ. ex quibus ſuccreuerunt milites a̓r mati. qui ſtatm ſeinuicem irruen tes acerrime ꝯffixerūt ⁊ ſe mutuo peremerunt hec Quidiꝰ meth̓. li. z. Iſto modo detractor ſeminat dē tes ſerpentinoſ ⁊ verba venenoſe detractionis. inter illos qui eſſe de bent amici. qui quidē dentes ſtatē creſcūt in milites armatos. quia verba detractoriſ concepta in cor dibus hominū ad effectus hoſti litatis ⁊ inimicicie proceduūt. qn̄ qꝫ ad pugnaꝫ Iſte ſeminator eſt ſextus eorum quos odit deus qͦ videlicet ſeminat diſcordias inter fratres. ꝓu̓bioꝝ v. Et de iſtis den tibus ī armatos pugnatores creſ centibus dicitur in pͥ. Sētes eoꝝ arma et ſagitte. Nec legimus ꝙ deus aliqd̓ vicium expreſſius o diat vel perſeqͣtur ꝙͣ detractionē. vn̄ ad Roma. pͥmo. detractores deo odibiles. Et deus ipſemet in pͣſ. detrahentem ſecreto proximo ſuo hunc perſequebaridē hoc vi cio Gregoriꝰ iꝝ. moꝝ ſuper illud Iob decimonono Quae̓ perſequi mini me ſicut deus et carnibus meis ſatu.

I meis ſaturamini. Sciēdū īquit eſt ꝙͣ hij qui aliene vite detracti one paſcūtur: alienis ꝓculdubio carnibuſ paſcuntur vl̓ ſatiantur. Vnde ꝑ ſal̓ onem dicitur Noli eē in cōuiuijs potatoꝝ nec comedas cum eis qui carnes ad veſcēdū cō ferūt Carnes qͥppe ad veſtendum conferre eſt; in collocucione dero gacionis viciſſim ꝓximorum vi cia dice̓ de qͥrn̄ pena mox ſubdit̉: qꝛ vacantes potibꝰ ⁊ dantes ſim bola cōſumentur Potibuſ vacat: qͥ d̓ o ꝓpbrio aliene vite ſe inebri ant Simbolum vero dare eſt. ſicut vnuſqͦſqꝫ ſolet ꝓ ꝑte ſua cibos ad veſcendum. ita in cōfabulacōe de tractionis verba cōferre. Sꝫ va cantes potibus et dātes ſimbola cōſumetur. quia ſicut ſcriptum ē. Omnis detractor eradicabitur. hec Greg̓. Secūdo ꝓuidendum eſt ne detractionem faciliter audiamuſ. Vn̄ Ber̓nꝰ. fur̄ cātica. ẜmone. lxiij Porro detrahere aut detrahentem audire. qͥd eorum dampnabilius ſit nō facile dixerī. Abhominabile eſt auclire vl̓ conferre cū hoīe cuiꝰ dentes ſūt corrupti. vl̓ ſtomachꝰ e̓pletus fetidis hūoribuſ. Quia ta lis habet anhelitū fetitum minis grauem Et dicūt naturaleˢ ꝙ oēſ 1a beſtie veſcētes crudis carnibꝰ ha bēt ora fetida. ⁊ abhommiābilia. Et cte multo magis moralr̄ deberēt pmſi nob̓ eſſe fetencia ⁊ ab hominabi ib lia ora detrͣhēciū. iux illud. Prou̓. 24. Cogitacō ſtulti pcem̄ē ⁊ abho mmiācio hominum detractor. C3º cauēdum ē nob̓ ne detractioneꝫ puſillanmniter timeamus MAulti .ii. ꝓpter obloquia detractorum a bono ꝓpoſito retardantur ẜt hoc eſt valde fatuum ymo ẜ doctrinaꝫ Greg̓. 6. moꝝ. c. 17. detractiones hominum deſpiciēdo et contemp nēdo ſuperare debemus. Expedit n. nobis ſcire ꝙͣ aliqͥ nobis detra hūt. vn̄ Greg̓. 22. moꝝ. c. 12. Sꝫ in ter hec ſciendumne immodera tis laudibus effrenamur plerum ed qꝫ miro rectoris noſtri moderam ne et detractionibus lacerari per mittimur vt cum nos vox laudan tis eleuat lingua detrahentis hu miliat. Et eadem ſnīa ponit̉ in Ca nōne. vi. q. i.. Sūt plurimi. Vnde Boeꝰ. primo de cōſolacione Pro ſa. z. Aſſigͣt cauſā qualt̓ oēs phi veri ⁊ eciā apparētes. ꝑ ſecucōne a 21 reꝓbis paſſi ſūt. qͦſ īqͥt nichil ali ud in cladē detraxit niſi ꝙ noſtris moribus inſtituti ſtudijs r̓probo rū diſſimilimi videbant̉ Ita nich ilē quod ad mireus ſi mehil huiꝰ vite ſalo c̓cuflantibus agitemur ꝓcellis qͥbuſ hoc maxime ꝓpoſitū eſt peſſimis diſplicere It̓ Sen̄de co 8 pia v̓borum Sit t̓ tam tſte laudari a turpibus. ꝙ laudari ob turpia. Iecior eſto quociens diſplices ma l̓. ⁊ malorū de te exiſtiacōes mͣlaſ. veram tibi laudacionem aſcribe. dicit.n. ar̓les. 4º. de animalibus c. 2. ꝙ leena eſt animal ml̓tum fe Av. p rox ſil̓e lupoitm diligenˢ carnes hūanaſ. ꝙ frāgit it̓dū ſepulc̄ mor tuorum. et exhuinat corpora. ut eorum cadaueribuſ ſaturet̉. Iſta beſtia aꝑuiſſime gerit figuram de tractorum. homo ꝑ peccatum mor tale moritur. ſepelitur a bonis qn̄ qͣntuꝫ iuſticia permittit eiuſ pecca occultātur et corrigitur conſciēcia. .C..

lciō fama integra permanente. Sed quid facit detractor. violat ſepul turā ⁊ ideo eſt infamis ẜm iua̓ vi. q. i. c. Infamis extrahit carnes fe tidas ⁊ ꝯmedit. ⁊ alijs ad comedē dū diſtrib̓uit: cū defectus occultoſ ⁊ lapſos a memoriā ad mētē eis reducit. De talibꝰ dicit̉ Ie̓. xv. ẜm aliā tranſſationē. Nūqͥd ſpelunca beene hereditas mea michi. Et p̄ mittit̉ parū an̄. Facta ē michi he̓ ditas mea qͣſi leo in ſpelūca. dedit contra me vocē ſuam. ideo odiui eam. Hereditas xp̄i gentes xp̄ia ne; pͣs. Dabo tibi gentes heredi tatē tuam. ſꝫ hec heditas dat vo cem contrͣ xp̄m. ⁊ fit quaſi leena ꝑ detractionē ſicut ſuperiꝰ expoſi tum eſt. Lectio. ij. Saūt quod mētit̓ occidit S anima. Poſtꝙͣ ſapiēs diſſuaſit duo peſſima vi cia loquendi. viꝫ murmuracionē. cōtra deū ⁊ detractionē contrͣ ꝓxi mū. Hic ꝯn̄ter diſſuadet terciuꝫ qͦ homo peccat ſpecialit̓ contrͣ ſeip ſum. viꝫ mendatiū. Eſt enim men tiri contra mentē dicere homo ē qͦ dammō intellectiuꝰ ẜm Aīſtotilē hoc eſt: intellectꝰ ē nobiliſſimū ⁊ digniſſimū qd̓ poſſit ī hoīe reꝑiri. Et ideo hō qͣ cōtra mentē dicit. fa cit cōtra ſeipſuꝫ Et iſtd̓ viciū diſ ſuadet tali ratione. Illd̓ qͥd aīmaꝫ occidit ſpūalit̓ hͦ ē ad mortē eter nā adducit grā priuat. q̄ ē vita aīe: illd̓ oīno ē cauēdū. ſꝫ tale eſt mendaciū gͦ ⁊cͣ. Notandū ē hic A ꝙ monſtruoſū ⁊ innatua̓le eſt ꝙͣ os ſit cā īſtrumētal̓ vl̓ occaſio occi ſioīs aīe. qꝛ illd̓ īſtrum̄tū p̄ſciſe or dinat̉ a natua̓ ad ꝯẜuandū vitaꝫ aīo ſic̄ ī oꝑibus ſuis pꝫ. nā ꝑ oꝫ ex oībꝰ ſpiramꝰ ⁊ īſpiramꝰ ſine qua ope racōe vita aīe in corꝑe nō ſaluat̉ Peroꝫ alimētū recipimꝰ maſtica mꝰ ⁊ trahicimꝰ. Peros affectōes aīe expͥmimꝰ. ꝑ od pacē aīe: aicici am ⁊ beniuolenciā ī ocul̓ ſine ma cula deſignamꝰ. Eſt gͦ mia̓bilr̓ ꝓ digioſū ⁊ contra naturā ꝙ os aīaꝫ occidat. Et ideo ſignant̓ dicit̉ ꝓu̓. 10. Vena vite& iuſti. o aūt īpio rū oꝑit iniqͥtatē. Et ꝓu̓. 2i. Qui cuſ Coll todit os ſuū ⁊ linguā ſuā. cuſtodit ab anguſtijs aīmam ſuā. Notan dū ꝙ mendaciū dedecet hoīem ꝓp ter tria ſpecialiter. Eſt em̄ homo d̓i racionalis indago. filialis propa go dei naturalis ymago Eſt pͥmo homo dei racionalis indago hoc eſt inueſtigacio ⁊ inquiſitioet ꝓp ter hanc cauſam factꝰ ē intelligi bilis a deo. Et ideo ſibi repugnat falſitaˢ mendacij. Cum em̄ veī̓taˢ ſit bonū ītellcūs: ꝯſtat ꝙ falſitas ē eiꝰ malū ⁊ eiꝰ corrupcō Vn̄ Au gꝰ Encheridion. ⁊3. Vis natua̓l̓ iōn refugit naturalit̓ falſitatē. ⁊ quan tū p̄t deuitat errorem. Vn̄ et falli nolūt etiā qui amāt falle̓. hec Au gꝰ. Et ideo omniſ creatua̓rōnalis appetit veritatē ⁊ ſcienciā natura liter. ita om̄is creatuā rōnal̓ deteſ tai̓ debet mendaciū. In cuius figu rā legimus Gen̄. 3. ꝙ quādo dya boluſ mētiri primo cogitauit. no luit in aliqua effigie rationalis creatue̓ apparuiſſe vel propinqua effigie quaſi nobilitati ſue natu re. pro quanto racional̓ erat mē dacium diſpliceret: ſed beſtie tal̓ formam accepit que nature hūa ne magis inimicatur ⁊ repugnat

Vndecīa In ſignum ꝙ mendacium ē vene nu̓m humane nature. Sicut enim venenum corpus occidit. ita men dacium aiāꝫ ut patet hic ī littera Et ꝙͣto anima nobilior eſt corpore: tanto videtur deterior mendax ve nefico. Et ideo racionabilit̓ ſimul cōbinabuntur in die iudicij et a ſocietate dei et ſanctoꝝ expellent̉ Apoc̓. 22. Ioris canes venefici: ⁊ oīſ qui amat ⁊ facit mendacium. Fo ris inqͥt canes. Nūcij ul̓ alij qͥcūqꝫ morantes in curia p̄pe ꝓ negocijſ expediendis accedūt ad palaciū: et inter fores ſeu portas expectāt donec poſſint ad camerā introdu ri ad p̄pam. ſꝫ qn̄ pulſatur foras cum campana ppe: omnes recedūt triſtes et c̓ti ꝓ illo die ꝙ pp̄e collo q̄um non habebunt/ et ideo ſtatī egrediūtur palaciū. ⁊ ad hoſpicia ſua vacui reu̓tuntur. Sūmus pon tifex xp̄s eſt ad Hebe. ix. Criſtuſ aſſiſtens pontifex futuroꝝ bonoꝝ. Ad huiꝰ curiam veniunt in die iu dicij om̄s homines. Cor. ⁊. Om̄s nos oꝫ an̄ tribunal criſti maīfeſta ri et tunc certe dicetur aliquibꝰ ꝙ intrent ad criſtum Nam vnicuiqꝫ iuſto dicet̉ Intra in gaudiuꝫ dn̄i tui A. j. Et cito pꝰ Int̓rabunt hij in vitam eternam Sed alijs. cam pana pulſante hoc eſt tuba ſonā te: dlamabitur ꝑ āgelos. A. 13. Exi bunt angeli et ſeꝑabunt malos de medio iuſtorum et mittent eos incaminum ignis: ibi erit fletus et ſtridor dencium. malum autem foras miſerūt: ſic erit in cōfumna ciōe ſeculi Exibūt ⁊c̄ Et nō. mirum ſi mēdax eiciet̉ a xp̄o qͥa naturali t̓ vnū cōtraxioꝝ expellit r̓liquum. Modo xp̄s eſt veltas Io. 14. Ego ſum via veritas et vita. gͦ neceſſa rio homo falſus ⁊ mendax eiciet̉ a xpo. A. 21. Inutilem ẜuū eici te in tenebras exteriores. Dicitur ꝙ ſi fiat e̓culus de terra ybernica tante potencie eſt terra illa ꝙ nul lum al̓ venenoſum poterit illū c̓cu lū ītrare. ul̓ ſi fuei̓t īcluſū nō pote rit exire nͥ aliūde violent̓ eiciatur. Terra iſta veritatem deſignat in I Veltas de terra orta eſt Iſta ve ritas potentiſſima c̓ruit et munit vndiqꝫ xp̄m̉ in psͣ. Potēs es dn̄e: et veritas tua in c̓cuitu tuo Aodo vſqꝫ ad diem iudicij hoīēs infecti veneo mendacij: cōtinent̉ a dīna Ꝙ veritate. ſic ꝙ inpoſſibile ē eos eua dere: cū ſit nemo qͥ de manu eiꝰ poſ ſit erue̓. Iob. 10. Sꝫ c̓te tunc iudita būt̉ et eiciūtur ex circulum iſtum: et tradētur paſſionibꝰ et̓ni igniſ. rō. 10. Autauerunt veritatem dei in mendacui. ꝓpterra tradidit eos 7 deus in paſſiones 2º. ē homo dei filial̓ ꝓpago. pͥma Iohannis. 3º. Vidēte qualem caritatē dedit no bis deus: ut filij dei nominaremur et ſimꝰ. Ergo ſumus generoſi val de. dei em̄ genꝰ ſumꝰ ſicut actuū 1. dr̄ Si vero ita contigeret: ꝙ filiꝰ nobiliſſimi regis cui preparata eſ ſet honeſtiſſima virgo et nobiliſ ſimi generiſ in ſpōſaꝫ; illaꝫ repudi aret et viliſſimi ribaldi filiā accipe vre in vxorē: ip̄e fatue elige̓t ettur pit̓ degeneraret/ ⁊ tā ſeꝙͣ ſuuꝫ geꝰ mia̓bilit̓ dehoneſta e̓t. Sed homo xp̄iāꝰ ē ille. qͥ geꝰ dei ꝑ fidē ⁊ bap tiſmū ītauit io. iº. dedit eis ptātē filioſ dei fiei. Iſti ꝑ̄ꝑata eſt veltaſ ſeu ſapīa ī vxorē na̓le̓: qꝛ oēs hoēs C. 2.

leo ſcire deſiderāt pͥº. mēthaph̓ice. Et ſapīe s. dicitur vicē ⁊ ꝑſoā natue̓ hūane hanc amaui ⁊ exqͣſiui a iu uentute meā ⁊ qͣſiui eā in aſſume re ſponſā ⁊ amator factꝰ ſū forme illiꝰ. Iſta veritas eſt filia dei ẜm Bern̓. Aendaciū vero filia dyabo li Io. 8. mendax ē et pr̄ eiꝰ. glo a mendacij. Si gͦ homo relicta velta te. dei filia. cōpulet ſibi ī vxorē mē daciū filiā dyaboli turpit̓ degene rat ⁊ magnā verecūdiā ſibijp̄i fa cit. Et ideo ſignant̓ amor iſtiꝰ ſpō ſe nobis interdicit̉: Eccēſ. 7. Noli amare mendaciū aduerſꝰ fratreꝫ tuū neqꝫ in amicū ſil̓it̓ facias. Sci tis ꝙ de uire cōi diſpar cultus inter ꝯtrahentes īpedit mr̄imoni um cōtrahendi ⁊ diximit iā cōtra ctū. mō hō ⁊ oīs rōnal̓ creatua̓ co lere debet deū. Anſelmꝰ c. ⁊. Cur de us hō in pnͥcipio. dicit rōnalē na turā a deo factā eſſe iuſtaꝫ ut illo fruendo beatā eſſet. dub̓itai̓ nō de bet Et Catho Si deꝰ ē aīꝰ ut no. ⁊cͣ h̓ t̓ p̄cipue ⁊cͣ. ſed cōſtat ꝙ men daciū colit dÿbolū ſicut filia pr̄eꝫ quia patrē ſeqͥtur ſua ꝓles ⁊ ideo de iure mr̄imoniū tenere nō debet. tn̄ ſi de frō teneat qͥd ꝯtīgꝫ. ſn du bio qui accipit filiā a pr̄e debet et dotē ꝯn̄ter acciꝑe ab eodē et certe dos quā dyabolꝰ dat cum filia ſu a eſt infernꝰ Apoc̓. 21. Omībꝰ mē dacibꝰ ꝑs illorum ē in ſtagno ig nis Oſeē. jo. ferietis fedus cū me dacio ⁊ germīabit qͣſi amaritudo iudiciū. et ido tales pn̄t dr̄e Illud yſaie 18. Percuſſimꝰ fedꝰ cū mor te: et cum inferno fecimꝰ pactum. Scitis ꝙ de iure cōi qͥ ꝯtrahit pri cū vna ⁊ poſtea cū alia vocatur bi gamꝰ ⁊ afficit̓ talis corā iudice ſi agat̉ ꝯtra eū ad mortē quātucūqꝫ ſit lr̄atꝰ nō euadit. Sic xp̄ianꝰ pͥ mō cōtrahit cū veritate fidei Oſec pͥº ſpōſabo te mͥ in iudicō ⁊ iuſtici a. Et infra ſpōſabo te mͥ ī fide. ſipꝰ ea cōtrahit cū mendacō efficitur higamꝰ/ et ī iudicō gn̓ali euadere non potei̓t Nota ꝙ poſſet ꝓbabi lit̓ dici de iſta ſponſa q̄ eſt veritas ꝙ ſatis ē formoſa ⁊ amabilis ī tā tu ꝙ veritas per ſe odiri nō potei̓t. non tamen eſt bene fecunda: qͥa non parit bonā ꝓlem Nā ẜm Sa luſtiū veritas odiū parit. ⁊ idd̓ di mittūt homines veritatē ꝯir; quia per eam incurrerent odiū. ſed illd̓ non eſt racōnabile īmo amico ſo erate ⁊ amica veītate ſanctum eſt prehonorare veritatē ut dicit̉ in E thicis Sꝫ mendaciū multo peiorē generat ꝓlem;qꝛ mendaciū ē pec catū ⁊ pctm̄ cū cōſūmatū fuerit ge nerat mortē Iac̓. pͥº. Aors aūt in fernalis ē peior ꝓleſ: ꝙͣ odiū malo rū hominū. Similit̓ nō cōſiderant tales ꝙ ē de veritate ſicut fuit r̓bec ca Gen̄. 2. q̄ habuit gemīcꝫ in v tero Iacob ⁊ Eſau. ſic veritas du es filios ſil̓ parit.ſ. dilectionē dei ⁊ odiū maloꝝ hoīm Malach̓. pͥº. Iacob dilexi fſau odio habuiut̉ 8. Beati eritis cum vos oderint homines Et ideo deponētes men daciū loquimini veritatē vnꝰ qͥſqꝫ cum proximo ſuo ad Eph̓4. Ter cō ē hō dei na̓l̓ ymago. vn Augꝰ 14. de t̓nitate c. xv. Eo q̄ppe mens ymago deiē quo eocapax ē eius qꝫ ꝑticeps eſſe poteſt. ⁊ ido ſicut ī ſ t̓nitate prna memoria gingnit v̓ bū qd̓ ē veritas: ita mens hūana

xi nullum aliud v̓bum gignere dꝫ niſi verax eccī. 34. An̄ oīa verbum verax p̄cedat. ꝑſone diu̓ſoruꝫ reg norum et diu̓ſarū terrarum facilit̓ ab inuicem diſcernūtur ꝑdiuerſi tatem ydiomatū et linguarū ut cōir̄. quia qͥ gallicū loqͥtur gallicꝰ eſt ul̓ eſtimatur: ⁊ qͥ anglicū: an glicus ſic em̄ arguebat̉ cōtra pe trum ꝙ eſſet galileꝰ/ et xpī diſci pulus Axxvi. Vere ⁊ tu ex ill̓ es. nā ⁊ loq̄la tua maītm̄ te frīt. Sūt autē moraliter loquēdo duo reg na ad inuicem ī hac vita cōmixta. Viꝫ regnū dei et e̓gnuꝫ mūdi rg num xp̄ī et regnū dyaboli. regiū celeſte ⁊ regnuꝫ t̓reſtre. Et ſic̄ iſta diſtant in regibꝰ et legibꝰ: ita mͥ iui ydioniate non cōcordant Nā yde oma regni celeſtis eſt veltaſ: ī. psͣ. i domine in celo mīa tua et veritaſ. ydeoma vero regni terreſtris ſiue mundi eſt falſitas. Oſee. 4. Nō eſt veritas non miā. nō eſt ſciā dei in terra. maledictū et mendaciuꝫ. ho micidiū et furtū. et adultelū inun dauerūt. Si ergo homo velit ꝑpe dere ad qd̓ regnū pertineat videat cui regno in ydiomate cōcordat. Narrat hiſtorie ꝙ cū vuylhelmꝰ dux normānoꝝ regnum anglie cō q̄ſiuiſſet: delibea̓uit quō linguam xii ſaxonicā poſſet deſtrue̓ et angliā xinb̓ et normāniam ī ydiomate concor dare; et ideo ordinauit ꝙ nullus In in curia regis placitaret niſi ī gal lico ⁊ iterū ꝙ puer qͥlibet ponēdꝰ ipat ad lrāſ addiſceret gallicū. ⁊ ꝑ gal licū latinū: q̄ duo vſqꝫ hodie obẜ uāt̉ Iſto mō moralit̓ pnͥceps hu ius mundi diabolus ē; Iohis. 16. Princeps huius mūdi iam iudica tus eſt. Sꝫ verum eſt ꝙ principa tum ſuum in mundo nō habet he̓ dital̓a ſucceſſiōe. ſꝫ violēta oppreſ ſione; et ideo non eſt heres. ſꝫ con qͦſitor. Ydeoma vero ſuum ꝓp̓um ī ꝓuicia infernali. eſt mendacium; Io. 8. Cum loquitur mendacium; ex ꝓp̓is loqͥtur. et ideo ut cōcordet mundū cū ꝓuincia infernali ī yde omate. ordinauit. ꝙ omnia ſecula xia in conuencionibus ⁊ mercati onibus et mutacionibus vtātur miendacijs et ſicut puer docendꝰ ī ſcola pͥmo addiſcit gallicum; ita iuuenis ſeculo applicanduſ. cū ſtu L dio et labore addiſcit loqui men daciū Ie̓mie. 9. docuerūt linguā ſuam loqui mendacium. Vn̄ g̓g̓. 12. moꝝ. exponēſ illud iob. Terre bit eum t̓bulacio ⁊ anguſtia val labit eum: ꝓbat ꝙ omne illud ꝙ malus homo ꝑpetrat relicta veri tate vallatur tribulacionibus ⁊ anguſtijs et labore Et hoc ꝓbat ſpāliter de mendace ſic. Aendax relicta veritate mētiri deliberat ut audientiū aīm fallat. Sꝫ ꝙͣtuſ la bor eſt ſollicite cuſtodire ne ipſa eius fallacia dep̄hendi queat. Po nit quippe an̄ oculos quid ſibi a veritatem ſcientibus reſponderi poſſit. et cum magno conatu per tractat. quomodo per argumen tum falcitatis documenta verita tis exſuperet. Hinc inde circa c̓cūte gitet contra hoc vbi deprehendi poterit veītati ſimileꝫ reſponſionē querit. qui ſi vellet verum dicere: vtiqꝫ ſine labore potuiſſet. Plana namqꝫ eſt vexitatis via. et graue ē iter mendacij. Vnde perꝓphetā dicitur. docuerunt linguam ſuaꝫ C. 3

leo loq̄malū hec Gregꝰ. Et notādū me hoſ ꝙͣuis boni mentitores pn̄t ſe ar guere ſeu iactare ingenio ſos. nō tam̄ ſapientes. Nam duplex eſt oꝑacio ſcientis ⁊ ſapientis. ſicut dicit̉ pͥmo Elencorū. Viꝫ nō men tiri de quibꝰ nouit; ⁊ mentientem poſſe manifeſtare ⁊ quicūqꝫ men tit̉ arguit ſe non eſſe ſapientem. Et ideo Ecc̄i. 7. Noli velle mentiriō ne mendaciū. Aſſiduitas em̄ illiꝰ nō eſt bona ⁊cͣ. Lcō 1⁊. Olite zelare mortem in er roe̓ vite veſtre. neqꝫ acqui ratis perditioneꝫ in operi bus manuū veſtrarū quoniā de n letat̉ uſ non fecit mortē nec delect̉ in p̄dicione viuorū Poſtꝙͣ ſpiriꝰ ſcuſ declarauit qualit̓ homo tene tur ordinare v̓tuoſe ſuas affectio nes. Primo cogitando. Scd̓ ſuaſ locutiones ſermocionando. Hic vlteriꝰ docet qūo homo debet ordi nare ſuas oꝑacōes pctm̄ deteſtan do. Et circa hoc duo facit. Naꝫ pri mo ſuadet hominini deteſtal̓ pec catum terrendo ꝑ viaꝫ timoīs. Se cūdo ſuadet illud idem alliciendo ꝑ viam amoris; ibi Creauit em̄ de us. Circa primū duo facit. Quia priº diſſuādet peccatū ꝓpt̓ pene cō ſequētis acerbitatē Secūdo ꝓpter dei ꝓhibentis volūtatē ibi Am̄ deꝰ nō facit mortē. dicit em̄ primo ſic Nolite zelarea. diligere. morteꝫ; id eſt peccatū mortale qd̓ eſt cau ſa mortis. Iacō. i. Peccatū cuꝫ con ſūmatū fuerit generat mortē. In e̓x ximo rore vite veſtre a erronee contra dei precepta viuendo: ꝓu̓..14. Errāt l qui oꝑantur malum. Augͥ Ench̓. ii. Non nullis erraſſe profuit a̓qn̄: ſꝫ ī via pediſn̄ ī via moꝝ. Et etce. pͦ mū motim quaren̄ debetis amae̓ peccatum: viꝫ pene ſequentis acer bitas que eſt infernalis pena. Ip ſa ſola vocatur ꝓprie ꝑdicio: ꝓu̓. 1. Infernꝰ ⁊ perdicō coram dn̄o. quantomagis corda filiorum ho minū. vnde dicit Neqꝫ acquiratiſ ꝑdicionem in operibus manuuꝫ veſtrarū. quaſi diceret/ niſi per ope ra ꝓprianu̓mꝙͣ incurretis ꝑdicio nem vitam non poſſumꝰ habere niſi ꝑ deum. ſꝫ perdicionem acqui rere poſſumꝰ ꝑ oꝑa manuum noſ trarū. Vnde ſignanter dicit̉ Oſee 13. Perdicō tua iſrl̓ ex teltantum ī me auxiliū tuum. ¶ Scd̓m moti uum quae̓ non debemꝰ amae̓ pec catum: eſt dei ꝓhibentis voluntaſ. Ruoniam deꝰ mortē nō fecit. id ē nō ordinauit nos ad mortem eter nam: ſed magis ad vitam q̄ vult omnes homines ſaluos fieri. hoc eſt Leges dedit per quas omnis homo ſaluari poteſt ſi velit. Vel ſic. deus mortem non fecit. id eſt Peccata non approbat nec dili git. de quo tamen dicitur Nichil odiſti eorum que feciſti. Nec leta tur in perdicione viuorum id eſt non ordinat primo et principa liter ꝙ homines perdantur. ſed ip ſi per maliciam perdunt ſeipſos Iohannis duodecimo Qui amar animam ſuam perdet eā Luc̓. nō nō ffilius hominis non venit aī mas ꝑde̓ ſꝫ ſaluae̓. Nolite gͦ zelao mortē. ¶ Notādū ꝙ methapho rice loquēdo peccatū ſatis ꝯueniē ter vocat̉ mors t̓plicit̓. ꝓpt̓ ꝯſil̓eꝫ deſcm̄. ꝓpt̓ cōſil̓eꝫ effcm̄ ⁊ ꝓpt̓ cōſi milem aſpcm̄. De pͥº qꝛ moriente

corꝑe tal̓is eſt ꝓceſſus īdeficiēdo: pͥmo. corpus diſtꝑatur ⁊ diſtraſi atur. 2º. infirmat̉. 3º. morit̓. qͣrͣto. portatur extra domū. v. ſepelitur .vi. a vmibus conſumit̉. Iſto mō anima pͥmo diſtꝑatur et diſtraſi atur ꝑ temptacoēꝫ et cogitacōēꝫ de pccō. 2º. infirmatur ꝑ cōcōmita teꝫ delectacōēꝫ. 3º. morit̓ ꝑ conſen ſum. 4º. aſportatur de domo et elō gatur ab hoībus per culpe ſue ab hominacoēꝫ apud homiues. Hº quto San. h ſepelit̓ ꝑ malā conſuetudinē. ſicut em̄ terra vl̓ lapis ſuꝑpoſitus one rat et oppͥmit corpus ne reſurgat eciaꝫ ſi poſſet̉. Ita mala cōſuetudo eſt qͣſi q̄dam moles gͣuiſſime oppͥ mens et neceſſitans hominē ad vli peccādū. Vn̄ Augꝰ. 8. cōfeſſionū .h. c. Lex pccī eſt violētia cōſuetu pmt ē dinis qͣ trahitur ⁊ tenetur eciā in yi uitꝰ aīmus eo melto/ quo in eam uolens illabitur. Et in eodē. c. cito poſt primū loquens de ſeipſo. ꝓ ſtatu pccī an̄ baptiſmū ſuū. Inſpi rabam inquit ligatus nō ferro a lieno: ſꝫ mea ferrea volūtate. velle meū tēbat īmicuſ: ⁊ īde mͥ cathe nā fecea̓t ⁊ cōſtrūea̓t me/ qͥppe ex volūtate ꝑu̓ſa frā eſt libido. et dū ẜuit̓ libidini frā eſt conſuetudo: et dū conſuetudini non reſiſtitur fac ob ta ē neceſſitas. Hec augꝰ. Et hec conſuetudo peccandi conparatur n lazari ſepultue̓. ẜm eundem in ſer mone dn̄i in monte. li. pͥº. c. 13. Et piſt ſicut videtis/ iſtis magnis et no bilibus fiūt ſepulchra honeſtiſ ih ſima. de marmore. vel de alijs ho neſtis lapidibus ſeu lingnis cuꝫ figuris et picturis que ſimul or nat ⁊ onerāt ⁊ honeſtāt Ita iſtis Auadeq̄a magnis ⁊ potentibus mortuis ꝑ peccatū faciunt adulatoreſ ſepul cra dealbata ⁊ depicta pingentes et palliantes. diminuentes. vel excuſantes ymnio commendan tes peccata potentium. qͥa laudat̉ peccator in deſiderijs anime ſue et miquꝰ benedicitur. et iſti vidētur eos honorare. et orare. Et ita fa ciūt. ſꝫ tn̄ ſimul cum hoc onerant et oppͥmūt miſeros ne reſurgant̉. ꝑ penitenciaꝫ de pccīs. Vn̄ narrat gregꝰ. 2º. moꝝ. c. xix. ꝙ t̓ſtꝰ treſ mortuos fuſcitauit. puellam in do mo. iuuenē in portaº lazaꝝ ī ſepul 2L chro. Quartū vero mortuuꝫ diſci pulonūciante cognoſcit. ſꝫ tn̄ nō ſuſcitat. qꝛ valde difficile eſt ut is quē poſt vſum male cōſuetudini ⁊ adulāciū lingue excipiūt/ a mē tis ſue morte reuocetur. de quo bn̄ dicitur Sinite mortuos ſepelite mor tuos ſuos Mortui em̄ mortuos ſuos ſepeliūt cū peccatores peccatoribꝰ/ 4. lapics y. fauoribus p̄mūt. Erat autē laza rꝰ mortuꝰ. ſꝫ nō a mortuis ſepul tus. ſꝫ a fidelibus mulieībus cū pi etate ſepultus. arto corpꝰ mor tuū a vermibꝰ cōſumitur ⁊ mens pͥuataꝫ vitā gracie a v̓mibus cō ſciē deſperacionis ⁊ finalis impeni tēcie corroditur ⁊ mordetur. Sic i gitur conuenienter peccatum di citur mors ꝓpt̓ ſimilē defectū vel proceſſū deficiendi ſic enim ītrat ni animā ſicut mors ī corpus Ad rō. j. peccatum intrat in mundū et ꝑpeccatum mors. Secūdo voca 2 tur peccatum morſ ꝓpt̓ cōſimilē ef fectum. morſ namqꝫ facit corpus rigidum et frigidum fetidum. et putridum horridum et terreum C. g.

beīo et ponderoſum. Iſto modo mo raliter pctm̄ facit aīaꝫ rigidā ꝑ fu ꝑbiam ⁊ inobedientiaꝫ ad deum: ꝓu̓. 18. cū obſecracōnibus loquit̉ pauꝑ ⁊diues effabitur rigide. di ues ⁊ ſuꝑbuſ ẜm glo. ⁊ efficit ani miā frigidā ꝑ inuidiaꝫ quā votat ꝓpheta maliciam. Ie̓. 6. ſicut frigi dā facit ciſternā aquā ſuā. ſic fri gidam fecit maliciā ſuā. Fetidam ꝑ luxuriam. yſaie. 14. De cadaueri bus eorū aſcendet fetor. Putridā ꝑ gule īmoderantia. ꝑ quā ſenſuſ ⁊ racō ſepeliuntur ⁊ operiuntur ⁊ homo in aſinū cōmutatur. Ie̓. 24. Sepultua̓ azmi ſepelietur putre fa ctuſ ⁊ proiectus extra portas ihe ruſalē. Horridā per iracundiā: Se neẜ. ⁊ ſ. Horror magnus ⁊ tēbro ſus inuaſit abraha. Terream per auariciā; quia nichil ſapit niſi ter renū ut dicatur tali anime ſic̄ tal pe dixit natura/ ⁊ deus ſerpenti Ge nieẜ ⁊. terraꝫ comedes cunctis die bus tuis. Pigra ꝑ accidiam. qua homo nichil boni oꝑatur. ꝓu̓. 13. vult ⁊ non vult pīger. aīa autem oꝑantiū inpinguabit̉ et ſicut cō uenienter pctm̄ vocatur mors ꝓ ter ꝯſimilē effectū ad Rō. 7. pecca tū ut appareat pctm̄ ꝑ bonū opea̓ tu ē in mortē: ut fiat̉ ſuꝑͣ modū pec canſ peccatū ꝑ mandatū ¶ Tercō ꝓpter conſimilē aſpectū. quantū cūqꝫ enim fuerit homo amabil̓ ⁊ pulcher ⁊ delicatus. ſtatim pꝰ mor tē eſt horribilis turpis ⁊ abhomi nabilis ⁊ a cōione hominū ſequē ſtrabilis ⁊ ſeparandus ē. ſic ama ante pctm̄ pulcherrima ⁊ formō ſavidetur. Iuxta illud. Cant̓. 4. To ta pulchra es amica mea ⁊ macu la non eſt in te. Per peccatū vero ſpoliatur gratuitis ⁊ vulnea̓t̉ īna turalibus. ſit feda ⁊ abhominabi lis corā d̓oiūt dicat ei deus illd̓ eze. 16. Ad omne caput vie edificaſti ſignū proſtitucōis tue. ⁊ abhomi nabilē feciſti decorem tuū. Et tunc per peccatū aīa miſera ſeparatur a cōione fideliū ⁊ aīciciā dei ⁊ age lorū bonorū: ꝓu̓. 14. Miſeros facit populos peccatū. Fatuiſſiꝰ oꝑe rariꝰ eſt ille qͥ difficilimis laboībꝰ ſe fatigat ⁊ tamen nichil ſtipēdij l̓ incedis reportat in fine. qͦt labo ribus difficultatibus ⁊ ꝑiculis ſe exponunt homines ꝓ pctō. iſti ꝓ voluptatibus. iſti pro cupiditati bus. iſti pro vanitatibus in expli cabile dictū ⁊ quod ei̓t ſtipēdiū Certe mortiſ diſpendiū ⁊ inferna le ſuſpendium; ad Rō. 6. ſtipedia pcti mors. Et ideo poſtꝙͣ p̄miſit ſapiens nolite zelare morte Sigͣn ter ſubiungit neqꝫ acquiatis per dicōne in oꝑibuſ manuū veſtraꝝ quaſi diceret nullum aliud lucruꝫ habebitis per pctm̄atquia manꝰ ē organum organorū hominis/ ſic̄ dicitur z. de anima. Ideo male ope racōnes quecumqꝫ poſſunt exe̓cel ꝑ opera manuum prohibentur ¶ Scd̓o notandū ꝙ de t̓plici mor te legimus in ſcriptura. Eſt enim mors clauſtralis cōu̓ſacōis. morſ carnal̓ reſolucōis. ⁊ mors īferna lis cruciacōis. Pria mors ē volūta rie veneranda. Scd̓a ē ml̓tiphai̓e meditanda. ⁊ tertiā ē cōtidie deteſ tanda. De priā ſācta religio vocat̉ mors figuratīe. Vnde vulgariter regulares dicuntur mortui; ⁊ ſecu lares viuentes. ⁊ tn̄ malꝰ ſeculaiſ x

ve̓ mortuus eſt et bonꝰ regulal̓s vere viuēs nāmalo ſeculari dr̄ A poc̓z Nomen habes vt viuas; ⁊ mortuuſ es Et deſciſ dicit̉ Ad Cor .8. Quaſi morientes. et ecce viuiꝰ Mortui em̄ ſūt pctō: viuēteſ autē deo Iuxͣ illud ad ro. vi. Exiſtimate vos quidē mortuos eē pccō viuen tes aut deo in xpo iheſu. Quae̓ aūt religioſi mortui dicūt̉ pn̄t aliq̄ cō gruetateˢ adduci. Pi̓mo.n. moītu rus cōdit teſtamētū ſuū ī qͦ legat aīaꝫ ſuam deo/ ⁊ corpuſ tumulo fa cultates aicis et fur̄ hijs executo res aſſignat ⁊ cōſtituit. Iſtomō religioſus ꝓfitēdo dat animaꝫ ſu amd̓o. corpuſ aſſignat monaſte rio: facultateſ habitaſ ⁊ habēdaſ reſignat mūdo. Executoreˢ illius teſtamēti cōſtituit p̄latos ſuos. qͦꝝ id cuſtodie tam corpꝰ ꝙͣ aiāꝫ ſuā tra dit. Item moriturꝰ incipit̉ amitte̓ calorē naturalē pꝰ ea ſenſuū vſū extīorū ſicut viſus auditꝰ ⁊ huiꝰ modi. tandē vltro motū ſuum ꝓpͥū. ita ꝙ ſi moueri debeat de loco ad locū: oportebit ꝙ hoc fit ꝑ alios n̄ ꝑ ſeipm̄ dem̄ amittit loquelā pā nu̓s ei tribuit̉ breuis ⁊ in c̓ta mē fura ⁊ ſic finalit̓ abſcondit̓ ī ſepul tura. Iſto modo moralit̓ īgrediēs religionē. Primo amittit calorēnue: mnim hoc ē omēꝫ calorem carnalem vl̓ mūdialē aicoꝝ vl̓ ꝑntū qͦ poſſet a mūdi cōtemptu et ſcā cōtēplacoē retardari. 3º amittit qͣi vſū ſenſuū exterioꝝ ꝑ honeſtā et religioſam cuſtodiā viſus auditus ⁊ guſtus. Tercio ꝑdit quaſi loquelā ꝑ ſilē ciū lociſ ⁊ tēporibꝰ cōuenient̓ ẜua tū Silēciū nāqꝫ ml̓tū iuuat ad mē tis r̓collectōe̓ꝫ et graciā conſequē Dnodeciū cꝰ dā Intꝰ figurā zacharias mutus genuit iohannem; ideſt graciam luc̓ pͦ. Rrͣto ꝑdit motū ꝓpriū ⁊ ꝓpͥ am volūtate; qꝛ nulꝙͣ ſe mouet l̓ uadit nͥ ꝑ obediēciā vl̓ licēciā p̄la toꝝ. Quinto tribuit̉ ſibi pānꝰ mo dicus qͣa hitus vilis ad neceſſita tem nō ad ſuꝑfluitatē. Et ſexto tan deꝫ abſcondit̉ in clauſtro qͣſi in ſe pulchro ſuo: ne ꝑ ſeculi tuml̓tuſ a ſcīs occupacionibꝰ ꝑturbet̉. Vn̄ iſtis ſic mortuis dicit̉ ad Coloc̓. 3. Mortui em̄ eſtis; et vita veſtra ab ſcondita ē cū xpō Secūda morſ eſt 2 carͣlis reſolucionis. et hec ē multi pharie meditanda ecci. xiiij. Aēor eſto qm̄ mors non tardabit. Et ſic̄ 2 V idēcibus eſt infirmo amarꝰ et ſa no ſuauis; ita mēoria mortis ſāctiſ et vertuoſis homībꝰ ē valde delec tabilis. ſic ip̄ijs ⁊ peccatoribꝰ mia̓ bilit̓ amaa̓. Eccī. xli. Omors ꝙͣ ama raē memoria tua hoī īiuſto ⁊ pacē habēti in ſubſtancijs a. diuicijs ſu is Et infra. O mors ꝙͣ bonum eſt iudicum tuum homini indigenti; et qui minoratur vi̓bus. Iſta me ditatio facit mundum cōtemnere. Ieroninus ad paulinū. Facile cōtempnit omnia qui cogitat ſe cotidie eſſe moriturum ificiet facit St hominem carni reſiſtere. uixta n lud Nō aliter melius poterit caro 3 viua domari. Mortua qͣlis erit ꝙͣ ſēper premeditari. Item facit hoī nem peccatum vitare. Eccī. ſeptīo In omnibuſ operibuſ memorae̓ nouiſſima tua; ⁊ in eternū nō pec cabis. De hac meditacione ſe neca de cōpia verborum. Cum rerum natura delibera hoc medi tare delibera cōtidie vt poſſis X.ij. C7

lco equo animo vitā relinq̄re. Tertia mors ē infernalis cruciacōis ⁊ hec ē cōtidie deteſtanda de qua in pͥ5. quaſi oues in inferno poſiti ſunt; mors depaſcet eos. Quis ē ſtolidiſ ſimū pecus. ⁊ inter alias cōdicio nes hoc habet. ꝙ ſi ſit ī domo ac cenſa non exit ab ignē ſꝫ magis ingerit ſe igni ſic dampnati ī īfer nō ita ſunt effecti ſtolidi ⁊ ꝑ mali ciā obſtinati ꝙ de inferno qͥ ē eis quaſi domuſ accenſa nūꝙͣ exibūt. Et hec mors ſecūda; de qͦ Apoc̓. ⁊o. Et de hac in pͥs. Mors peccatoruꝫ peſſima. huic contrariatur illa vi taide qͣ loquēs Ambroſiꝰ ita ait. Ibi ē vita ſine morte certe ſine forte di es ſine nocte. gaudiū ſine meroe̓. tranquillitas ſine laboe̓. fortitudo ſine debilitate. rectitudo ſine ꝑuer ſitate. pulch̓tudo ſine deformitate veritas ſine falſitate. caritas ſine īuidia. felicitas ſn̄ miſela hac nō A bis concedat ⁊cͣ. ¶ Lcō 13. Reauit em̄ deuſ ut eſſent oīa ⁊ ſanabileˢ fecit nati bnes orbis terrarū ſiō eī eſt illis medicamentū exterminij nec inferorū regnum terra. Pꝰ ꝙͣ ſpūs ſanctus diſſuaſit pctm̄ in ique opacōis incutiendo timoreꝫ ꝑ penā q̄ ſequitur. Hic diſſuadet id idem alliciendo ꝑ amoreꝫ recitā do diuina bn̄ficia q̄ homini confe runt̉. Et circa hoc duo facit. nam pͥmo declarat/ qualeſ deuſ fecit ho mines ꝙͣtū ad natuālia. S̄cd̓o illa excludit triaꝑ que homines ſe ex cuſant a peccatis quantū ad mor talia. ibi nō em̄ illis. Circa primū duo facit quia pͥmo on̄dit qualit̓ deus creauit omnia gn̓liter. Scd̓ quale fetit genus hūanū ſpeciali ter. ibi et ſanabiles fecit. Quantū ad primū ꝯtinuans ſe ad precedē tia dicit ſic. Ido deus nō fecit mor tē id eſt peccatū qd̓ ducit ad mor tem. quia deus creauit ut eſſent ō nia. mors autē ⁊ peccatuꝫ facit ho minem nō eſſe. Treno. 4. patres noſtri peccauerunt. ⁊ non ſunt Et ad Cor̓. 13. Si lingiis hominū lo quor ⁊cͣ. caritate aūt nō habuero; nichil ſum et Augꝰ ſuꝑ Iohēm. Peccatum nichil eſt ⁊ nichil fiūt homines dum peccant. Ex quo gͦ deꝰ n̄ ſolū creauit hoīes vt eēnt ſꝫ etiam omēs res ut eſſent vnaq̄qꝫ in ſua natura; manifeſtum eſt ꝙ deus n̄ fecit pctm̄. ⁊ ideo n̄ appro bat pctm̄ ꝑ quod peccantes a ꝑ fcōne ſue nature deficiūt. Dicit g Creauit enim deus ut eſſent oma crrauit ſcilicet ꝑ potenciam. omni a in ſapiencia psͣ. omnia in ſapiē cia feciſti ūt eſſent. Ecce bonitaſ ſi ue clemenciā. Augꝰ fi. de ciui. dei. c. 21. t̓a maxime ſcienda ſunt de cre aturā quiſ ea fecit ꝑ qͥd eam fecit ⁊ quare eam fecerit. Et hec tria in ſinuat ſcriptura cum dicit dixit de us: fiat lux ⁊ facta eſt lux/ ⁊ vidit deus lucem ꝙ eſſet bona. Si ergo querimꝰ quis fecerit deus eſt. Si per quid fecerit/ dixit fiat/ ⁊ facta eſt. Si quare fecerit/ quia bonus ē hec ille. Vn̄ Damiaſceꝰ li. 2. c. ⁊. qͥa bonus ⁊ ſuꝑbonus eſt deus/ nō eſt cōtētus ſuipſius cōtemplacio ne ſed ſuper habudanciā bonita tis acceptauit generare quedam quibus bene faceret. ⁊ participa ta ſua bonitate ex non eſſe ad eſ ſe deducit ⁊ condidit vniuerſa Et

Terriādeciā Plato̓ ⁊. Thim. oplimuſ erat ab optimo porro inuidia relegata ē Itaqꝫ conſequenter ſui ſimilia cū cta prout cuiuſqꝫ naturā capax beatitudinis eſſe poterat effici vo luit quam quidem voluntatem d̓i originē mrerum certiſſimani ſi qͥſ ponat recte eum: putare conſcien atu ſaiam cia hec Plato Ex quibus format̉ talis racio Amor ⁊ gratitudo com pellunt hominem cauere offenſā benefactorum ⁊ amicorū; ſed deuſ eſt benefactōr ⁊ amicus hominuꝫ precipuus qui creauit hominem et alia omnia propt̓ hoīeꝫ; gͦ oīs homo vitare tenetur ne eum offē datēt hec rō inuitur in litera Crea uit deꝰ ut eſſent oīa. Cōſequēter poſt beneficium creacionis ſubiū gir beneficium recreacionis ſeu re formacionis. Et dicit ꝙ non ſolū deus creauit homines inter omni a immo fecit eos tales ꝙ ſi labere tur in peccatum ſanari poſſunt per 3i ſua ſacramenta. Et hoc eſt quod dicit. Et ſanabiles fecit naciones orbis terrarum. hoc eſt homines qui naſcuntur de terraet hoc eſt ſpeciale beneficiū; quod ſolis hoī bus eſt collatum Angeli euim; in ſanabiliter peccauerūt. Vnde da maſceꝰ li. ⁊. c. 3. Scire oportet quo nia qd̓ hominibꝫ ē mors. hoc eſt angelis caſus ⁊ per conſequens ſicut homo mortuuiſ eſt inſanabi lis per naturam ita angelus poſt caſuꝫ. ſed homini eſt hoc collatū: ꝙ licet multociens infirmetur per peccatum ſemper tamen remanet ſanabilis citra mortem thoc eſt quod deuote recolit pͣs. Benedic anima mea domino er noli. ob. o nes ret̉. eius. Qui propiciat̉ oībꝰ iniqͥtatibus tuis qͣ ſanat om̄s īfir mitates tuas. Exiſtis recolligitur talis racō. Amor ⁊ gratitudo cōpel lunt homine vitare offenſā illiuſ q̄ ſanat ⁊ curat omnes infirmita tes ſuas; ſed deus hoc facit homī ſi velit. gͦ ⁊cͣ. Et hec racio īnuit̓ in hac lr̄a Et ſanabiles fecit nacōes orbis terrarū Nō nacōes celorum viꝫāgelos. ſed ſpēaliter nacōnes xp̄ianorū: ī pͥſ. Nō fecit taliter oni natiōi Nobiſ autem iam in noua lege prouidit de tot remedijs tot ſacramentis/ tot indulgencijs. qͦ bus ſanari poſſumus ſi velimus. Sed Iere. II. Curauimus babilo 2 6 nem ⁊ nō eſt ſanata Conſequen ter cum dicit Nō enim eſt illis. Ex cludit triplicem excuſacione. qua ſolent peccatores allegare. Ad ex U cuſandas excuſacōnes in peccatis. Dicūt em̄ ꝙ ſpecōſitas ⁊ boītas re rū creataꝝ allicit hoīeꝫ ⁊ icitat ho mine ad ꝯcupiſcencia oculorū; cō tra legē dei. Scd̓ addūt ⁊ dicunt carnis fr̄gilitatē neceſſitae̓ hoīeꝫ ad pctm̄. Tercō dicunt ꝙ dēones hoīes d̓cipiūt a peccae̓ faciūt qͥdā violētia extn̓ſeca. Sꝫ iſtas tres ex cuſacōes irracōnabileſ tollit ſpūſ ſcūs per duas negatiuas. Primo duas ſimul. Primas ſimul per iſ tam negatiuam. nō eſt enim illis medicamentum exterminij. Illis id eſt creaturis omnibus quas deus poſuit in mundo medic̓. ext̓ mī Terciā vero excuſacōem tollit ꝑ ſecūdā negacōnē ibi nec īferoꝝ e̓gnū in t̓ra. Contra duas pͥmas gͦ dicat̉m ē ill̓ medicamētū ext̓mi nij hoc eſt neceſſaria immutacō l̓

lāo infectio ad cauēdū exterminium id eſt peccatū ꝓpt̓ qd̓ homo exteri nat̉ ⁊ exͣ t̓minos eccleſie ponit̉. Et eſt methaphoricus modꝰ loquē di quaſi medicus diceret infirmo oſtēdēdo ſibi aliquem cibū exͣneū. comedas ſecure de iſto: moderate tn̄ quia nichil ꝑiculi nichil mali ī eo eſt niſi tu facias exceſſū ⁊vult dicere ꝙ hoc nullo mō eſt īputan dum bonitati reꝝ vl̓ ſpeciei vl̓ for tue ꝙ homines ī amore mūdano rū contrͣ amorē dei figunt̉: ſed tm̄ mō ꝑu̓ſitati hominū/ qͥ male vtun tur rebuſ bn̄ creatiſ. Et ſic tollitur pͥma excuſacio. Vnde Augꝰ de ve ra religione. c. 38. Nec aqua ma lū nec al̓ qd̓ in aere viuit. Nā iſte ſubſtancie ſūt. ſꝫ manifeſtū eſt vo lutaria p̄cipitacio ī aquā et ſuffo cacō quā merſuſ patit̉/ ſtiluſ ferre us alia ꝑte qua ſcribaꝰ: alia qua deleamꝰ fabricatꝰ ē ī ſuo genere pulcher ⁊ ad vſū nrm̄ accōmoda tus Et ſi quiſꝙͣ ea parte ſcriberet qua delet̉/ et ea velit delere q̄ ſcri bitur;. nullo modo ſtilū malū fece rit ſed ipſum factū iure vituꝑatur 3 Hec augͥ. Secunda excuſacio pec catoꝝ qui dcūt fragilitatē carniſ ad peccandum īpellere. excluditur ꝑ illud idem. Non enim eſt illis medicamentū exterminij hoc eſt cōcupiſcencia neceſſiſtans vl̓ ext̓ minas. ſꝫ excitans tm̄ quā homo peccādo hr̄e meruit/ et deqͣ ſi velit proficit ſi reſiſtit. Vnde Gregor. 9 morͣ. c. xxxvi. Suꝑna diſpēſatō id circo nos tota ſibi intencione ẜui entes carnem nrāꝫ ꝑmittit īpū naciōibꝰ ꝯcuti. ne mens noſtra. audeat in ſuperbiā p̄ſūptione ſue ſecuritatis eleuariut dum pulſa ta trepidat. in ſolo auctoris adiu torio pedem robuſtiꝰ ſpei figat. I tem ibidem libro. ix. c̄. 3. dicit ſic Ad yma quippe trahit caro ne ex tollatur ſpiritus ⁊ ad ſūma trahit ſpiritus ne proſternat̉ caro: ſpūſ leuat ne iaceamus in ymis. caro aggrauat ne extollamur ex ſum mis Et ſic ẜm Gre. quodam certo modea̓mīe fit vt carne depͥmente ſꝫ non ꝓſternēte hō deſperacoīs lapſū caueat̉ et ſpū eleuāte/ et tn̄ temptacōneſ ſentiente ſuꝑbie ca ſū euādat et ſic dum ſpūs ſurſum trahit et caro retrahit. ſubtiliſſio interni iudicij moderamins infra ſūma ⁊ ſupra infima in quodam medio aīa libirat̉ Et ſic pꝫ ꝙ non eſt in homine medicamentū extͣ minij. ſap̄. ⁊ deus creauit homine inext̓miābilē et ad ymaginē ſil̓i tudīs ſue fecit illū. ¶ Terciā excu ſacio peccatoꝝ eſt ꝓpter demonū infeſtacoēs. ſꝫ excuſatō iſta exclu ditur ꝑ t̓ciā negatiliuā q̄ eſt iſta. Nec inferoꝝ regnum ī terra a reg nū vl̓ dominiū. infernoꝝ ⁊ demo nū noū eſt interra inhominibꝰ viuētibus in t̓ra et de t̓ra exn̄bꝰ. et ideo hoībus pn̄t malū fugge̓ re ⁊ temptare; ſed nullo modo vio lentare permittuntur homineꝫ: et ideo dominiū non habent in hoī ne n̓ homo ſponte ꝑ libeꝝ arbit̓ um eis ſubdi velit. Vnde Bernar dus ſuꝑ Cantica ẜ. 86. Impulſor hominis dyabolus eſt. Impulſor mundus. impulſor humo. Quis iſ te homo ſit queris: quiſqꝫ homo ſuimoli mirari eſqꝫ ad̓o impulſor ſibi eſt et ſuimet precipitator; vt

vſqꝫ addo inpulſor ſibi ē ⁊ fuimet precipitator ut nō ſit qd̓ in altero inpulſare formidas ſi ip̄e a te ꝓ pͥas contineas manꝰ: manuſ tua ſormo conſenſus tuus. Nota ſuper illud Creauit deus ut eſſent ōnia ꝙ ꝯſi deracio creaturarū ꝓpter hominē factaruꝫ mouet hoīeꝫ erga deū ad quinqꝫ laudabiles diſpoſicōnes. mouet enim hoīnē ad amorē ad honorē. ad ſtuporē. ad timoreꝫ. et ad laborē. de primo Augꝰ io. cō feſſi. c. 18. Celū ⁊ terra ⁊ oīa q̄ ī eis ſunt ecce vndiqꝫ mͥ dicunt ut te a mem hec ceſſant dicere oībus ut ſint īexcuſabileſ. Et īfrac. 7. Quid aūt amo cū te amo non ſpēm cor poris non decus tēporis. nec cādo reꝫ lucis nec dulces melodias cā tilenarū. non florū ⁊ vnguentorū ⁊ aromatū ſuauitate. non māna ⁊ mella. nō mēbra acceptabilia car nis amplexibꝰ. nō hec amo cum amo deū meū ⁊ tn̄ amo quādaꝫ lucē ⁊ quādā vocē ⁊ quēdā odorē ⁊ quēdā cibū ⁊ quēdā amplexuꝫ interioris hominis mei. vbi fulgꝫ aīo meo qd̓ nō capit locus/ ⁊ vbi ſonat quod nō capit tēpuſ. ⁊ vbi olet quod nō ſpargit flatusk vbi ſapit qd̓ n̄ minuit edacitas ⁊ vbi heret qd̓ nō diuellit ſacietas. hͦ ē qd̓ amo cū deū meū amo. De ilto amoe̓ Hugo de arra aīme loq̄nſ aīme ſue dicit Magno debito ob ligata es anima mea⁊ ml̓tū acce rmnal̓ y n a te piſti vl̓ habuiſtia pro hijs omni lſol ſi ſcepiſti bus non habeo quid retribuas. n ut tantū diligas. ſiam quod ꝑ di lectionem datum eſt. non melius nec decencius ꝙͣ per dilectiōēꝫ r̓pē di poteſt. Sapīe..ij. diligis omnia Triadecīa que ſunt ⁊ nichil odiſti eorū que feciſti. Ex quo ergo propter dilec di cī odiēẜ a̓d ꝯſtitaſti a̓ ℟ꝰ tionem hominis omnia fecit. ra cionabile eſt ꝙ ſuper omniā ab homine diligatur immo ſicut a de o per amorem ꝓcedunt. ita ꝑ aō rem reguntur per amorem in de um r̓deuntquantū poſſunt̉ ẜꝫ Bo eciumg. de conſola. metro vi. Vn̄ omnis res nititur facere orbem fui id eſt circulum Vnde dicit̉ hic ē cunctētis conuiuijs amor. Secun 20 de̓ conſiderācio creaturarum mo net hominem ad honorem debi tum deo impendendum. Omniſ eī creaturā pro ſue nature potencia deum nititur honorare. nec eſt ali qua res corporea que ſuis legibꝰ A nititur obuiare Vnde hoecius ter cio de cōnſolacione proſa viceſiā ſecunda probat/ ꝙ omnes res a deo quaſi voluntarie reguntur; ſe qꝫ ad diſponentis nutum conuēien ter ⁊ contempea̓te conuertunt nec bonum regimem foret ſi foret iu gumdetractancium non obtem perancium ſalus. Ideo concludit. ꝙ nichil naturam ſuam ſeruans deo contrariai̓ conatur; et hoc eſt quod dicitur Sapientie octauo. Attingens a fine vſqꝫ ad fineꝫ for titer; ⁊ d̓ſponens omnia ſuauiter De iſto hōre loquitur Anſelꝰ pͥº cur: deus hō c. 1 ⁊. ſic. omnis volun tas racōnalis creature ſubiecta de bet eē volūtati dei e hͦ ē debitū qd̓ debet angelus ⁊ homo deo. quod ſoluendo nullus peccat ⁊ ꝙ om nis qui non ſoluit peccat. hec eſt iuſticia ſiue rectitudo voluntatis que iuſtos facit ſiue rectos corde: id eſt voluntatē hic eſt ſolus hōr

lcīo et totus quem debemus deoet a nobis exigit̉ deus. Hec ancelmꝰ. Hanc conſideracionem creatura. rū habuerunt illi treſ pueri in for nace; qui om̄s creaturas ſingilla tim ad deum laudandum ⁊ hono randum indixer̄t. daniel̓. 3. Bn̄ dicite oīa oꝑa dn̄i dn̄o. pet̓. qrͣto In q oībꝰ honoīficetur deꝰ ¶ Terciā cō fideracō creaturaꝝ monꝫ ad ſtupo rem Non em̄ eſt tam ꝑua creatua̓ in hoc mundo? cuius naturam con poſicionem et v̓tutem poſſit conp huanꝰ hendere intellectus. ſꝫ magis ſtu pere et mirari. Iheremie. qͣnto. ſtu porima̓bilia facta ſunt in t̓ra. Ecci. 2. mirabilia oꝑa altiſſimi ſolius ⁊ glorioſa et abſcondita et inmen Fj ſa opera illiuſ. ¶ Rrͣta ꝯſideratio creature monet homineꝫ ad timo rem Oīs em̄ creatua̓ t̓plici voce al loqͥtur homineꝫ ſicut dicit. hugo de archa noe. In hoc em̄ gere con templacionis; audiuiꝰ oēꝫ creatu ram tribus vocibꝰ nobis loquē tem. Prima vox dicit. Accipe. Secūda dicit. Redde. t̓cia Fuge. Accipe bn̄ ficiū: redde debitum: fuge ſupplici um. Prima vox ē famulātis? ſecū dā eſt āmonentis. tercia ꝯminan tis Vox famulātis eſt. Celū dicit. Ego miniſtro tibi lucē in die ut vi giles; tenebras in nocte vt pau ſes. e̓go ad oblectaciones tuas gͣ tas tꝑm viciſſitudines paro et te porem veriſ ⁊ eſtꝰ feruorem: antū pni plenitudinem: algorem hye mis Et ego alt̓nantibus incremē tis dieꝝ ⁊ noctiū ſpacia ſimili roē diſſile̓ extendo. vt et varietas tol lat faſtidium/ et rō partat oblec tamentū. Aer dicit. Vtilem t̓ p̄beo flatum et omne genꝰ auiū ad tu um mitto obſequium. Aqua dicit. potū tibi p̄beo ſordeſ purgo aren cia rigo. et diu̓ſa genera piſcium ad tuum vſum miniſtro. Terrā di cit. ego te porto. pane conforto. Vīo letifico. omni genere fructuū oblecto; dr̄ſis aīalibus menſas d. f tuas īpleo. Vox admonentis eſt. ūdꝰ dicit. vide homo. quō ama uit te qͦ ꝓpter te fecitine. ẜuio tibi? qꝛ factus ſum ꝓpter te. ut tu ẜuiaſ illi qͦ fecit te et me. me ꝓpterte. te ꝓpter ſe. ſi ſentis beneficium: red de debitum Accipis benignitatem. redde cal̓tatē. hoc tribuit deuſ: hoc exigitdeus. Vox cōminantis eſt. Ignis dicit Ame cōbue̓ris. Aqua dicitIme ſubingeris. Terrā dicit A me abſorbeis Infernus. I me de glutiei̓s An oīs creatua̓ ſic̄ ex con iii dicione homini famulatur. ſic eci am peccatoribus ꝓ maloꝝ ſuorn conſciā comminatur vt ī ſingulis creaturis ſe puniri timeant. qͦd ſe meruiſſe cognoſcunt. hec ille. Et i deo ſignanter dicitur. Eccleſi. 24. Uimor dn̄i fur oma ſe ſuꝑpoſuit; q ex oī creatura homo dꝫ concipere timorem dei. ¶ Rn̓to ꝯſideracō cre I aturarū ſeu vniu̓ſi mouet hoīem ad laboreꝫ. Oīs em̄ creata natura; habent aliquā vtilē oꝑacōeꝫ. Vn̄ cōmentato r.§. mēce. c. 4º. Qui au fert ꝓp̓as oꝑaroēs a r̓bus aufert rerum eſſencias hō auteꝫ ad labo rem naſcitur. Iob j. Et ideo cauen dū eſt ſibi ne ocioſus ⁊ īutilis ha beatur. et rogandꝰ eſt deus ut no bis cōoꝑal̓ dignetur. quia ipſe ē d̓ quo ſcribitur yſa. 26. Oīa oꝑa nra oꝑatus es in nobis dn̄e.

Vſticia em̄ perpetua ē et īmortat minſticia autem mortis acquiſicio Amxiij aiit moribꝰ q verbic acetrſierutt Catę eſtimapoilla amica teſſur erunt ſponſiones poſuerunt ad il lam qͥmā morte digni ſunt qui ſūt ex parte illius. ¶ Poſtꝙͣ ſpūs ſā ctus racōnabilit̓ r̓probauit t̓pli cem iniuſtorum hominuꝫ excuſa cioneꝫ. In iſta parte ſoluit quā dam incidentē dubitacionē. Et in cidit dubitacō ex in mediate p̄dic tis. Nā declaratū eſt ꝙ pctōres ſe non pn̄t excuſare ꝑ rerū ſenſibili um delectacōes nec ꝑ carnis idīa cōes. nec per demonuꝫ extn̓ſecas fuggeſtiones. Et certum ē ꝙ deus ab imcio creauit hoīeꝫ iuſtū ī ſta tu innocentie. Sſt ergo dubitati o. Vnde primo proueniat iniuſti cia in genere humano. ex quo cre atus eſt iuſtus ⁊ ſe potuiſſet ſi vo luiſſet in iuſticia cōſeruaſſe. etcir ca hanc dubitacionē ſic procedit. Primo enim premittit/ quid dubi tacio ſupponit. Secundo dubita tionem ſoluit ibi Impij. Premit lit duo. Primuꝫ eſt ꝙ iuſticia ho minis quantum in ſe eſt vel fuit. potuit fuiſſe ꝑpetua. quia deus n̄ potuit eam ſeparare a voluntate ipſa nolente ẜm Anſelmum de li bero a̓bitrio capitulo octauo. Si militer iuſticia eſt perpetua et im mortal̓ effectiue; quia facit homi nes perpetuos et immortales. Sa pientie quinto. Iuſti autem in ꝑ pertuum viuent. Iniuſticia vero eſt acquiſicio mortis. quia m pſ. Viru iniuſtū mala capienti inte ritu. Iſt ergodubitacō. Vn̄ ꝓue Qin. ega. nit īiuſticia ⁊ mors ī genere hūa no. exquo creatus fuit homo iuſ tus vel ſine īiuſticia hn̄s īmortali tatē ī ſua ptāte quia niſi fuiſſet in iuſticia p̄cedēs: nūꝙͣ fuiſſet mors ſubſecuta Ad Rō. I. Peccatū ītra uit in mūdū ⁊ ꝑ pctm̄ mors. Nū qͥd pn̄t dicere impij ꝙ deus fecit e os iiuſtos. Probatū eſt enim ī le ctōe p̄cedente/ ꝙ nulla creatua̓ ali a a volūtate p̄t facere volūtatē īiuſ taꝫ. et ꝯſtat ꝙ facta ē iniuſta gͦ r̓ linquitur ꝙ vel a deo l̓ a ſeipſa fa cta ſit īiuſta Conr̄ibi Impij: Sol uit iſtam dubitacōneꝫ. Et in ſoluē do dicit tria. Primum ꝙ pͥmi pa 2 8 rentes ſpontanee peccauer̄t. Secū do ꝙ erronee iudicauerunt. Terti o ꝙ ſuam ꝓlem ex pactione dāp nauer̄t. dicit gͦ pͥmo ſic. Impijat ꝙ p̄miꝑntes a pietate q̄ ē cultus dei recedētes maībꝰ ⁊ oꝑibꝰ come dēdo pomū vetidū ⁊ verbis collo quendo ſerpenti accerſierūt illaꝫ a iniuſticiaꝫ; ⁊ eſtimantes illaꝫ.ſ. iniuſticiam vel tranſgreſſionem diuim preceptiamicam id ē vtileꝫ ⁊ expedientem eis. quia putaue runt ꝙ iuxta promiſſionem facti fuiſſent ſcientes ſicut dij. Gen̄. 3. defluxerunt id ē ſponte precipita uerūt in illaꝫ tranſgreſſionē ſiue iniuſtiaꝫ. vl̓ defluxerūt id ē ꝑdide runt ſtabilitateꝫ iuſtitie origena lis. Et ſponſiones id ē pacta vel ꝓ miſſiones ſeu federa poſuerūt ad illam. ſcilicet iniuſticiam et mor tem. Et quale pactum eſt. Certe tale. Quoniam digni ſunt morte qui ſunt a parie illius id eſt om nes qui de illis primis parentibꝰ obligatis īiuſticie deſcēder̄t. Adā

ſcīo em̄ cōmiſit crimen leſe maieſtatis; ideo puniri debuit tā ī ſe ꝙͣ ī ſuis filijs. ad eph̓. 2. Framus filij ire Hq Sa ſic autē īcidit duplex dubita cio litteralis Prima eſt vtꝝ virtu tes cardinales manebūt ī patria. Iſtā queſtionē pertractat beatus Augꝰ. 14. de tritate c. ix. De mag nis. vbi t̓citat opinionē tulij ī hor tēſio dicētis. virtutes quatuor car dīales nō manere pꝰ hāc vitā. Si aūt eēt ꝙ pꝰ hāc vitā īmortaliter liceret viuere ī inſulis ſāctoꝝ vt fa bule referūt. Quid em̄ īdigereꝰ for titudine: cū nulluſ labor futurꝰ ſit vel periculū. vel de quo ẜuiet iuſti cia. cū nullꝰ appetet alien̄. Vn̄ tē perancia qn̄ nl̓la ē libido. ſic quid eēt prudēcia: cū nl̓la ſit electio bo ni vl̓ mali. VVnde ſubdit Si ſic vi ue̓ꝰ eſſeꝰ btī: ſola cognitione na tu̓e. qͣꝫ nihilē meliꝰ ac amabiliuſ. Iꝫ hāc viā nō tenet Augꝰ. ſꝫ plane dicit ꝙ iuſticia manebit̉ De alijs ꝙ fortaſſis maēbūt: ſꝫ tā iuſticia ꝙ prudēcia habebūt alios actꝰ. ꝙͣ mō habēt. Qd̓ em̄ nunc agit iuſtiʳ ī ſubueīendiſ miſeriſ: qd̓ prudēcia precauēdiſ īſidijs. qd̓ fortitudo in ꝑferēdis moleſtijs. qd̓ tēperācia in cohercēdis delectacionibꝰ pra uiſ. Nō ibi erit omnino vbi nichil omnino mali erit. ſꝫ tūc erit opus prudēcie nullū bonū deo prepone re vl̓ equare fortitudinis ei fortiſſi me cohere̓. Tēperācie nullo noxio delectari. Iuſticie ſubiectuꝫ eē deo. Hecē ſentencia Augͥ. Aliterdicit ſanctus Thomas ſecunda ſecun de. q. ſexta. articulo. 7. Dicit enim ꝙ iſtis virtutibus aliquid eſt ma teriale et aliquid formale. Mate tiale eſt quedam inclinatio par tis appetitiue ad paſſioues vel o peraciones ſecundum aliquem modum. Formale autem eſt ordo racionis; determinans modum il lum. dicit ergo ꝙ v̓tutes iſte nō manebunt quātum ad ſuum ma teriale. ꝙͣtum autem ad ſuum for male manebunt. Sed iſte modꝰ dicendi non apparet clarus Tū. qꝛ virtus eſt habitus ſimplex. nec poteſt cōponi ex inclinacione ī ap petitu et alio exiſtente in racio ne. et maxime ſecd̓m eum. quia patet ꝙ fortitudo et temperancia ſint ī cōcupiſcibili ⁊ ia̓ſcibili/ quaſ ponit potencias irracionales af fixas organis corporeis: pruden ciaꝫ ponit in racione. et iuſticiam in volūtate. Racio autem ſecd̓m eum differr ab appetitu ſenſitiuo ii et per cōſequens eſt ymginabile ꝙ aliquis habitꝰ cōponatur ex re exn̄te in racione ex re exiſtente in appetitu ſenſitiuo. Vnde faciliꝰ vi det̉ dice̓ ꝙ maēbūt ibi habitꝰ illi; ſed habebūt alios actꝰ Iuſticia au tē pleniꝰ maēbit ꝙ alie. qͥa pn̓ci paliorē actū habebit ꝙ nūc.ſ. r̓d de̓ vnicuiqꝫ qd̓ ſuū eſt. deo amorē ſuꝑ omnia et ꝓximo ẜm mēſuraꝫ volūtatis dīne Et iō de ea ſignan ter dicitur/ ꝙ eſt perpetua et īmor talis Poteſt tn̄ ſaluari dem̄ ſancti Thome. vt.ſ. dicatur nō ītelligere de cōpōe reali alicuiꝰ v̓tutis de nu mero iſtarum. ſꝫ de cōnotacione ter miniqquia iſte t̓iꝰ tēperantia for maliter eſt habitus cōpeſciuus paſſionum guſtus factꝰ ⁊ ſic ī rec to dicit habitum; et in obliquo paſſiones et ſic de alijs. Secunda

alijs ¶ Secunda dubitatio liteā De lis eſt; an iuſticia oigenalis inclu dat aliquod donum ſupernatura le. Et dicendum ꝙ ſi iuſticia ori genalis dicat perfectaꝫ anime ad deum ſubiectionem ⁊ corporis ad animam cum anima ſine gracia perfecte non poſſit ſubdi. patet. ſic Sed ſi precipue̓ corporis ad animam ſic non oportet. ſic enim hocatur naturalis rectitudo vel iu ſticia; qua anima corpori preficie batur in ſtatu innocencie iuxta il lud. Iuſticia autem perpetua eſt. paſ. Notandum ꝙ iuſticiā eſt muni mentum preliantis. ornamentuꝫ triumphantis. ⁊ inſtrumentum iudicantis. Propter primuꝫ com paratur lorice ad Ipheſios. ſexto Itate induti lorica iuſticie ⁊cͣ Eſt e nim lorica genuſ armorum defen ſiuorum et non inuaſiuorum: et diſponit ip̄m hominē ad ſuſtinen dum inuaſiones aliorum ſine le ſione vulneris. Iſto modo iuſti cia munit hominem inter perſecū niones; ut nichil ei noceant ſi iuſ ſticiaꝫ habeat Math̓. quinto. Be ati qui perſecucionem patiuntur ꝓpter iuſticiā. Iſta lorica debet hō indui ut om̄e opuſ ſuū iuſtitiā re guletur ſicut arma lorica valent xtt ad caput tibias et pedes ⁊ ad to aetimoe tum corpus ſic iuſticia. et ideo fig nanter dicit̉ de iuſto Indutꝰ ē iuſ ticia ut lorica galea ſalutis ī ca pite eiꝰ. Scd̓o iuſtitia ē ornamē tū triumphantis. ⁊ideo comꝑat̉ corone in ludis agoniſticis ſicut in palaſtra l̓ curſu p̄ponitur bra uium in fine ſtadij ⁊ illud eſt pre mniū certantis/ ſicut fangit Apl̓uſ qͣꝫdecīā ad Corinth̓. ſexto. Stadiuꝫ in quo currimus eſt vita preſens; cuius terminus eſt mors In iſto termi no reponitur merces noſtra final iuſticia. ligiuxͣ illd̓ Eccleſiaſtici z. Vſqꝫ ad mortem certa pro iuſticia. Sed cer te contingit hominibus impedim̄ tum in currendo propter quod de ficiunt a triumpho. ſicut cōtingit archalance virgini per ypomenē de qua narrat Ouidius 1o. Ae tha. ꝓpe fine que tante agilitatis fuit in currendo ꝙ a nullo viuen te vinci potuit nec aliqueꝫ virum dignabatur habere niſi qui eam 29 primo curſu viciſſet ⁊ ſimul cum hoc fuit tante venuſtatis ⁊ pulch tudiniſ: ꝙ ab omnibus nobilibꝫ amabatur. ⁊ currebāt multi nup tias affectantes omnes defecerūt ⁊ capitibus plectebantur. Candē iueuenis quidā informatus a ve ne̓ nuptias poſtulauit. ⁊ Ichalā ta offert ſe certamini. cui venus t̓a poma aurea dedit ut ea iuxta ſta dium proiceret/ et a curſu ſuo face ret virginem deuiare. Currunt a gillime hīc indeīcipit ypomenes fatigari proiecit pomum aureum. Illa videnſ pomum diuertit a ſta dioypomēnes preterijt eam et p̄ currit. Illa deuationem velocita te compenſans. celelter eum attin gebat proiecit ſecundum. de quo conſimiliter fecit. Ille tandem cum eſſent prope metham fortiter pro iecit tercium/ et longius a ſtadio ꝙͣ prius fecerat Illa cupiditate al lecta cucurrit ad pomum; et īterim ypomenes metham attigit. et ſic de v̓gīe victoriā r̓portauit. Virgo iſta velociſſiā ē aīa hūana q̄ ē mie̓

lciō veſiuſtatis; qͥa creata ad dei yma ginem et minie agilitatis/ quia af fectionibus ⁊ cogitacionibꝰ. nūc eſt romē. nūc eſt pariſius. nūc in celo. nūc ī terra nūc ī inferno Iſta habet currere ꝑ ſtadium vite pn̄ tis ad brauium finalis iuſticie. Sꝫ vnus agillimus qͥ ſimul cum ea A conatur currere viꝫdiaꝰ q̄ curſor velociſſimꝰ eſt. Iob. 1l. Currit ad uerſus deum erecto collo iſte vi det ꝙ v̓tute et velocitate nō poteſt eaꝫ vincere et ideo cautelis vtitur ꝓ virtute. Habet tria poma aurea ꝙͣ tres peccatorū delectacoēſ; quaſ ⁊ ꝓicit iuxta viam huiꝰ vite. Vnā quaſi cito poſt pnͥcipium̉ Scd̓ā ī medio. Terciam ꝓpe metam. Pri mam iuuenibus. Scd̓ā vis; Ter am ſenibus. Primū pomum ē de lectacio laſciue. Secūdū ſur̄bie. Tercium auaricie. Et ſi cōtingat ꝙ aliquis impediat̉ pͥmiſ duobꝰ. vix t̓riū euadere poterit; ⁊ ſic ꝑdit̉ corona iuſticie fiālis. Et ideo nccē habemus c̓tare viliter; et ꝑ virtu oſam cōtinenciam a talibus ab ſtinere. Iuxta illud apl̓i ad Cor. 9. Omuis qͥ in agone contēdit ab o nibuſ ſe abſtinet: ſupple iſtis t̓bꝰ. Et ecci 1. 1. Qui cōtinens ē iuſticie; apprehendet illā. Sic em̄ c̓tauerāt et currerat paulus. ſicut ipſemet recitat ad Thy. 4. dicens. Bonū c̓tamē c̓taui curſū cōſūmaui fideꝫ ẜuaui. de reliquo repoſita ē michi corona iuſticie. Tercio iuſticiā ē inſtrumentum iudicantis. Sn̄ em̄ iuſticiā nullus ſuꝑior iudicat nec bene diſponiter ideo cōꝑatur r̓gū le. Sicut em̄ latomꝰ lapidē cedēſ ⁊ cōplanans duo ſemper habet in ꝓmptu: viꝫ regulam et mattellū et cum martello percutit. cum re gula dirigit et examiāt planiciē. Ita bonus iudex vel p̄latus qͥcūqꝫ duo dꝫ habere in manibus. Mal leum ad corrigendum delicta. ⁊ re gulam legis et iuſticie. ne fiat ex ceſſus in vindcā yſaye. 28. Ponā iudicium in pondere. ⁊ iuſticiam ī menſura. Greg̓. 19. mora. c. ij. Ille iuſticia ſicut veſtimento veſtitur. q̄ ſe vndiqꝫ bono opere ꝓtegit/ ⁊ nullam ꝑtem actionis ſue nudaꝫ relinquit. Nā qͥ ī aliquibus actīo nibus eſt iuſtus in aliquibus in iuſtus. non eſt ꝑfcē veſtituſ. Iob lix. Iuſticia indutus fū veſtiuime/ et ſicut veſtimento ¶. Ca. ſcd̓m. l̓. 19. Ixerūt īpij cogitantes apud ſe non recte. Exi guū et cū tedio eſt tē pꝰ vite nr̄e. et nō refri geriū ī fine hoīnis a nō ē qͥ agni tus ſit reuerſus ab īferis. Pꝰ ꝙͣ ſp̄s ſcūſ cº. p̄cedēti ꝑſuaſit hōibꝰ ẜuare iuſticiam tāꝙͣ medui neceſ ſarium ad aqͥrendam ſapienciaꝫ Iuxͣ illud Eccī pͥmo. Fili cōcupiſ cens ſapienciam ẜua iuſticiaꝫ ⁊ deus p̄bebit tibi illam. In hoc. 2. co. Reꝓbat quādaꝫ deteſtabilem opionem. tāiuſticie ꝙ ſapiencie cōtrariā. Et cirͣ hoc ſic ꝓcedit. Pri mo ponit reproborum erroneam opinioneꝫ. 2º. oꝑimonis origineꝫ et occaſionem. i. Hec cogitauerūt Circa pͥmum duo facit. pͥmo poīt in alorū puam opinionem. Scd̓o deſcribit iuxta illam illorum cōu̓ ſacionem. ibi Veīte. Cirͣ pͥmū ad huc duo fcīt qͥa pͥmo opīo poīt̉. 2 opīoīˢ ꝓbacō ibi. qͥa ex nichlo nati

Arprimū ſciendū ꝙ opīo ē iſta b̓uit̓ ꝙ vita iſta corꝑali finita: nulla e̓ſ tat alia nec ī gl̓a nec ī pena. ſed ſi cut beſtie moriūtur totalit̓ in cor pore ⁊ anima; et ita poīt hec opīo de hominibꝰ ꝙ penitꝰ moruitur. Vnde hec opinio negat īmortali tatē aīe a penas ⁊ premia pꝰ hac vitam durare. Sic ergo dicit dixe runt impij. cogitauerūt occulte ⁊ verbo mentis dixerūt credēdo ⁊ aſ ſerendo. ī pͣs. Dixit īſipiēs ī cor. ſu. n̄ ē deꝰ. Et hͦ nō r̄ce. qͥa falſū ē ī rei veritate. ⁊ ſil̓r hoībꝰ p̄cipit̓ cre de̓ ꝯtrͣriū. Sed qͥd dixer̄t. Exiguū ⁊ cū tedio ⁊cͣ. ¶ Et nota ꝙ tͣs ꝓpoſi ciones dicunt: quarum prima eſt vera ⁊ due que ſequūt̉ ſunt falſe: V quia nulla doctrina ē q̄ n̄ aliqͣ vea̓ habeat admixta. Om̄is proditor ⁊ deceptor operit falſitatem ſuam aliquo coloe̓ ⁊ opinione boni. ſic̄ ille qui vult propinare venenum nō exhibet illud ī propria forma nec cū aliqͦ amaro. ſed magis cuꝫ aliquo dulci ⁊ d̓lectabili; iuxta illd̓ metricum. Sepe veneficiū ſolet in terdulcia poni vt lateat viciū ꝓx imitate boni. Et ſic iſti impij tres ꝓpoſicōnes proponūtꝭ quarū Pri ma eſt veriſſima ⁊ certiſſiā. Scd̓a falſiſſima. Tertia ē falſa. ſꝫ nō ita ſē manifeſte falſa. Prima ꝓpoſicō ē hec. Exiguū ⁊ cum tedio ē tempuſ vite nr̄e. Scd̓a eſt ꝙ poſt mortem nō eſt tempus premij ⁊ quietis. Vnde dicit ſic Et nō eſt refrigeriū in fine hominis. hoc eſt quātūcuꝫ qꝫ homo bene vixerit ⁊ iuſte et a delectacōibus irracionabilibꝰ ſe abſtinueit. nichil ſibi poſt mortē retribuetur pro mexito; quia nō Quītadecīā eſt refrigerium ī fine id eſt quies poſt mortem. Et iſtud eſt falſum; qͣ a dicitur Ie. 6. Ambulate in via bona; ⁊ inueniētis requiem aniā bus veſtris MSapīe g. Iuſtus ſi in morte preoccupatus fuerit in t̓ frigerio erit Iteꝫ p̄s Tranſiuimꝰ per ignē ⁊ aqua ⁊ īduxiſti nos ī refrigerium. Tercia propoſicō di cit ꝙ poſt mortem hominis nullꝰ erit locus tormenti vel pene. Vn de dicunt nion ē qui agnitus ſit re uerſus ab inferis. quaſi dicerēt I eſſet aliquis talis locus torme torum illi qui ſunt ibi puniti acce derēt aliquando ad nos ⁊ nobis de L5 ſuis penis nunciarent. Sed iſti fa tue ⁊ falſe loquuntur. fatue: non aduertentes illud Luc. xvi. Cha os magnum firmatum eſt int̓ nos ⁊ vos. vt qui volunt tranſire hinc ad uos non poſſunt neqꝫ hinc in de trāſmeae̓cthoc de lege conimūi Falſe loquuntur: quia ⁊ xp̄s ab inferis reſurrexit. Iohannis. 2o. ⁊ Lazarꝰ ſil̓it̓ Ioh̓. ij. ¶ Crca iſtā qō lr̄aꝫ ſūt duo qͣrenda. Prim̄. Vtꝝ aīa ſit īmortal̓. ⁊ ſecūdo dato ꝙ ſic; An hocpoſſit ꝓbari euident̓ racōe natua̓li. Quātū ad prim̄ ē ſcien dū ꝙ aīmā hūa̓nā īmortalē eſſe a potiſſimiſ ph̓is eſtīatū ē: a ſcripto ribꝫ catholiciſ p̄dicat̉ ⁊ qͣi īfinitiſ mia̓cul̓ aꝓpbat̉ Primū pꝫ ꝑ phi loſophiaꝫ Platōnis 3. Thimei. capitulo qua̓to. Vbi inter multa erronea que de anima dicit hūa na. hoc verum interſei̓t. ꝙ anima eſt immortalis et ẜm ꝙ paſſioēſ vicerit vel ab eiſdem victa fuerit; premiabitur vel punietur pꝰ mor tem Vnde poīt ꝙ ſi aīma exiſtēs

lciō ī corꝑe virili vincat̉ a corꝑis paſ ſionibus: poſt ſeꝑacionem a cor pore virili in corpus muliebre mir tetur; et ſi ſe ibidem male habueī̓t in corpus pecoris tranſibit. poſt mortem in penā. ⁊ ẜm ꝙ male vl̓ peius ſe habuerit in deterius pecꝰ vtetur. finaliter tn̄ omnes redibūt ad origēnalem īnocenciam et dig nitatem cum fuerint ꝑ penam ſuf ficienter expiate. Itē ī libro quē de anima cōpoſuit et fedoīs vel fre dronis nomine intitulauit. rōnes adducit ad īmortalitatem aīe cō ꝓ bandaꝫ vbi plane dicit. ꝙ ſuꝑue niente nece in hominem ꝙ morale eſt ipſius defūgitur. quod vero in mortale ītegruꝫ ⁊ immortale euo lat abiens cedes loco. de quo ẜm. eum heſitare nō cōuenit alicui. mē tem hn̄ti Vbi eciam poīt/ ꝙ qn̄ ho mines defungūtur ducūtur ī cha cs et qui ſcē deguerunt p̄miantur. qui vero īiuſte puninntur. Immo hoc ait O viri iuſtum eſt ītellige̓ qmquidem aīa īmortalis eſt ſollici tudine indiget nō pro iſto tempo re ſolum ī quo vtiqꝫ vocamꝰ viue̓ verū ꝓ vniu̓ſo ſi em̄ eſſet mors vī uerſi liberacio. inuēcio eēt male c̓te morientibuſ a corpore pariter liberare vel ab ipſorum malicia cū anima nūc ſane qm̄ inmoͣrlis ap paret eē nulla ꝓfecto erit ipſius alia fuga malorum. neqꝫ ſaluacō ꝙͣut: optima atqꝫ prudentiſſima frat. et infra dicit malorū animaſ ingreſſuras tartarum. vnde nūꝙͣ egredientur Et hoc eſt cōtrarium illi. dicto ſuperius in Thimeo. 2º. patet hoc idem per pitagoram quod recitat Ouidiuſ Quinto Ae thamorfoſios. vbi dicit ſic. Morte carent anime ſemperqꝫ priore relit ta Sic de nouis domibus viuunt habitantqꝫ receptē. Sed melius dicit pitagoras in verſibus au reis; ſicut allegat calcidius in con niēto thymei platonis. vbi dicit. Corꝑe depoſito cum liber ad ethea̓ ꝑges Euades hominem factus deus etheris alti Item hermes tri mogeſtuſ ad aſclepium prope prī. cipium O aſclepi omniſ humana anima immortalis eſt. ſꝫ non vni formiter cuncte ſꝫ alie alio more Et infra poſt medium libri. Cum fuerit aīe. e corpore egreſſio tūc ex amen meritiqꝫ eius arbitriumqꝫ tranſiet in ſūmi demonis poteſta tem. ſicqꝫ eaui cum piam iuſtam qꝫ prouiderit. in ſibi cōpetentibus locis manere permittit. ſi autem delictorum illam maculis. vicijſ qꝫ obligatam viderit deſuper ad y ma deturbans procellis aeris. ig nis et aque ſepe diſcordantibus tra det et ſic inter celum et terrani inundanis fluctibus in diuerſa ſemper eterniſ penis agitatarapta bitur. Vnde in hoc amine obſit e ternitas ꝙ ſit immortali ſentēcijaſ eterno ſupplicio ſubiugata. Adi dem eſt ariſtotiles xvi. De anima libus c. 4. Intellectus ſolus ē ad extrinſico; et ſolus habet eſſe di uinū Itē ſecundo. De anima. Vbi dicit/ ꝙ anima intellectiua eſt alte rum genꝰ aīe a vegetatiua ⁊ ſēſiti ua; et ꝙ ipſam ſolam cōtinget ſe ꝑari a corpore ſicut ꝑpetuum a cor ruptibili. Idem ī libro de pomo. Idē ſeneca epl̓a. A. mors quam perti meſcimus et recuſamꝰ interimt ribo l Aans.

vitam nō eripit. veniet iteꝝ qͣ nos in lucē reponet dies. Itē epl̓a.14. q̄ tn̄ ꝯmuniter nō habet̉/ qꝛ ego ī ueni. 36. epl̓aſ. p̄ter illas. 88. q̄ ꝯ munit̓ habent̓ dicit em̄ ſic vbi ſu pra. Iuuabit d̓ aīaꝝ et̓nitate ali quid q̄rere īmo credere. credebam me em̄ facileꝫ opiniōibꝰ magno rū viroꝝ reꝫ gͣtiſſimā magis pro mittētium ꝙ ꝓbantiū. dabā me ſpei tante. ¶ Qd̓ āt hec ſācta fides ſit catholicis demulgata ⁊ multiſ q miraculis p̄dicata ꝓbare nō opor tet; qꝛ ſatiſ ꝯſtat. ¶ Scd̓o ꝑfuadet̉ iſtud ad pn̄s triplicit̓. Primo ex diuina bonitate ſic Cū deꝰ ſit bonꝰ ſingularit̓. maxime tn̄ bonꝰ eſt a micis ſuis. ſꝫ amicoꝝ ꝓprie ē cōui uere. 8. Ethicoꝝ. ⁊ amicus ſaluat vitam aīci ſi p̄t. gͦ deꝰ cōfert aīciſ ſuis immorlitatem. Ad cor. 171. Si in hac vita tm̄ ſperātes eēmꝰ miſe rabiliores eēmus oībus hoībus. Secūdo ex dei eqͥtate. Iuſticiā em̄ dei requirit. ꝙ oībꝰ reddat̉ ẜm me rita ſua ⁊ demel̓ta. Premiū: ꝓ me ritis. pena. ꝓ demeritis. ſꝫ hoc nō ſit in vita iſta. in qua mali letant̉ ⁊ ꝓſperātur. boni depͥmuntur ⁊ tri bulant̉. ergo neceſſe ē vt hoc fiat ī futuro. ¶ Tercio pꝫ idē ex d̓ina veritate. qꝛ deꝰ nullū fallit. ſꝫ ꝓmi ſit nobis vitam eternā: ſi bn̄ fece rimꝰ. ⁊ penā eternā ſi male. gͦ ita fiet. Et licet forſitan nō poſſit na turali racōne ꝓbari. ſicut pꝫ ſatiſ ꝑdebilitatē racōm q̄ ad hoc tā a ſāctis ꝙͣ a ph̓is adducunt̓; Sūme tn̄ cōuenit hoc credere ſicut ml̓ta alia ſūt vera que ꝓbare neſcimꝰ Alteꝝ em̄ iſtoꝝ ē veꝝ. mūdꝰ ince pit eē vel mūdꝰ nō īcepit eē. tam̄ quūtadēciā neutꝝ iſtoꝝ poteſt ꝓbari demon ſtratiue ẜm ariſtotileꝫ. z. topico. Similit̓ quadratura circuli certa eſt tn̄ eiꝰ demōſtratio tꝑe areſto tilis īuenta nō fuit ſicut ipſe met dicit ī pn̄tis c̄. de ad aliqͥd. Et nͥlo minꝰ ſciuit aiſtotiles ꝙ hoc ſcibi le fuit. n̄ ꝯueniēter d̓r de qͦdam religioſo. qui quendā ph̓m reda̓t guit de eo ꝙ negauit animā eſſe immorlem. Quero inquit a te a̓ a nima ē moͣrlis a̓ immoris. ſi mor lis nullū incōmodū infliget̉ credē tibꝰ eā eē immorlem. ſi immoͣrlis. ⁊ eā credimꝰ eē morleꝫ aliqd̓ incō ce Secibꝰ modū inde ſeq̄tur. ergo meliꝰ eſt credere animā eē immoͣrleꝫ ꝙͣ mor 31 lem. ¶ Circa primū verbū qd̓ im pij in ſua opinione ꝓponūt: iſtd̓ ſcilicet. Exiguū ⁊ cū tedio erit tem Caſſo pꝰ vite nr̄e. ē ſciendū ꝙ ē veriſſi mū in quo vitā nrā a tribꝰ deſcri bit̓. a breuitate ſue duracōnis. exi guū. a penalitate guis afflictōis. cū tedio. ab īſtabilitate ſeu labi litate cōtinue mutacōiſ. tēpꝰ vi te nr̄e. de quo ſap̄. 4. Hō īfirmꝰ/ Pro et exigūi tꝑis. de ſecūdo Iob. 18. Tedet animā meā vite mee. De t̓ cio Ecci. 18. de mane vſqꝫ ad veſpe rā immūtabitur tēpus. Iſtā bre uitatē vite hūane ſimul cū pēali tate ꝑtractās ſeneca epl̓a. 2. dic̄ ſic. ꝓpōne tꝑis ꝓfundi vaſtitatē ⁊ vniu̓ſum ꝯplecte̓. deinde qd̓ eta tē vocamꝰ humana ꝯꝑa vniu̓ſo⁊ videbiſ ꝙ exiguum ſit qd̓ opmuſ qd̓ expendimꝰ; et hoc tā lacrime ꝙ ſollicitudines occupāt. qͣntum mors anteꝙͣ opta veniat. quātū valitudo. qͣn̄tutīor. qͣntū tenēt īu tiles āni;. dimidiū ex hoc edormit̓ D. 1.

lcio adite labores. luctus pericula ⁊ in telliges in longiſſima vita mini mū eſſe quod viuitur. Ex iſtis tri bus patet triplex fatuitas homi num mundanorum preſumenci um longitudinem non obſtante breuitate. diligencium amaritudi nem non obſtante penalitate. dif ferencium morum rectitudinem non obſtante temporis labilita te. ¶Contra iſtos vltimoſ Sene ca epiſtola octuageſimaoctaua. Nullius vita exſpectat in craſtinū) quid hoc ſit mali queris. Infinitu. Non enim viuunt ſed victuri ſūt omnia differunt Et ſi attēderimꝰ tamen nos vita precurreret. Nūc vero cunctantes id eſt morantes. quaſi aliena tranſcurrit. ⁊ vltimo die finitur/ omni tempore perit. Et ideo iuxta conſilium Apoſtoli ad Gal̓. ſexto dumtempus habemꝰ operemur bonuꝫ ad omnes. maxi me autē ad domeſticoſ fidei. ſenes debiles. impotentes. non habent tempuſ. ſed habentur a tempore Infirmi et grauiter patientes nō habent tempus cum non ſint ſui compotes. Mortui tranſierunt tē pus ſuum/ ctido nec ſenectus nec morbus. nec mors. exſpectande ſunt ad bene viuendum. ſed ſta tim incipiendum eſt dum tempꝰ noſtrum eſt. ſꝫ qd̓ plangenduꝫ eſt multi inueniuntur et commu niter omnes de quorum quolibet verificatur illud Iob viceſimoqͣt to. Dedit eis tempus penitencie; et ipſi abutuntur eo ad ſuperbi am Et pſalmiſta. Tempus faciē di domine diſſipauerunt legem tuam. Auguſtinus de diſciplina criſtiana. Peruerſe; plus amas mortem ꝙ vitaꝫ Abſit inquit. qͥs eſt homo qui plus amat morteꝫ ꝙͣ vitaꝫ. Forte coniunco te ꝙ plꝰ amas mortem ꝙ vitam Ecce vnde te conuinco. uamas tunica tuaꝫ. bonam eam vis. amas villam tu am bonam eam vis. amas filiuꝫ tuum bonum eum vis. amas do mū tuam bonaꝫ eā vis. Quid eſt ꝙ etiam bonam vis habere mor tem. bonam mortem dicis det mi chi deus etiam auertat a me ma laꝫ mortē. plus ergo amas mortē tuam. ꝙ vitam tua male mori tiēſ: male viuere non times. Grrige male viuere time male mori. ſed noli timere non poteſt male mori: qui bene vixei̓t hec ille. Vnde Vir gilius in Eneydorum libro decio ī troducens Aezentiuꝫ contra ēne am ⁊ verb̓ ⁊ facto reſiſtentem ſic Inquit Nec morteꝫ horremus nec diuum parcimus vlli. Et concur runt ad eandem ſentenciam eiuſ dem poete verſus: ex ſexto Enei. v dicit facilis deſcenſus auerni. Noc tes atqꝫ dies patet atri ianua di tis. Sed reuocare gradum: ſupea̓ſ qꝫ euadere ad auras Hoc opꝰ hic labor eſt. Pauci qͦs equꝰ ⁊cͣ. Ille autē qui poteſt dicere vixi ⁊ tantuꝫ viuam de futuro feliciſſimus eſt. Vnde Seneca Epiſtola quadr̄ge ſimaſeptima. Ille beatiſſimus et ſecurus ſui poſſeſſor eſt qui craſti num ſine ſollicitudine exſpectat quiſquis dixit vixi cotidie ad hu erum furgit. talis ſentencie fuit q̄ dam religioſus qui quantum vix iſſet interrogatus a quodam. ni chil reſpondit ei niſi vixi. fuit

Mex tphec̄a. enim in teligione. 14. ānis. ⁊ cum alius diceret/ q̄ro n̄ an̄ vixiſti. ſed qͣntū rn̄dit. dū dixi vixi qͣntū vixi tibi dixi Voluit enim dicere ꝙ ꝑ tantū tempꝰ vixerat qͣntū ſignifi cāt lr̄e nu̓ales ī hac dcōe vixi/ ⁊ ul le ſigͥficant. xvij. ānos ſicut patꝫ Vn̄ marcialis epigͣmaton. 24. li. c̄. i. Nō eſt crede in ſapiētis dicere viuā. ſera nimis ē vitā craſtīa. vi A ue hobie. Et hoc ē qd̓ docuit augͣ. me ſi de verb̓ dn̄i omel̓.1i. Age ſemꝑ eſ no. to correctꝰ lōge quidē ē dies iudi ili cijſꝫ vniꝰ cuiuſqꝫ dies vltima lon ge eē nō p̄t̉ qꝛ breuis ē vita ⁊ ip̄a breuitas ſēꝑ incertaires ip̄a eſt q̄ ili ml̓tos occidit dū dicūt cras cras. limidi ⁊ ſubito oſtiū claudit̉ temāſit cū nſe iuſ voce cōruina. qꝛ nō habuit gemi tu colūbinum. Hec ille. Eſt gͦ ſum pittab ma ſtulticia iuuentutē vel tꝑs p̄ mntemia iubi ſens expēdere in peccatis; ⁊ de tꝑe futuro qd̓ nō ē nr̄m ſperae̓. ⁊ ideo cuntu n eiu ſignant̓ d̓r ecc̄s. Ne impie agaſ multū. ⁊ noli eē ſtultus ne moria ris in tꝑe n̄ tuo. Et ad Gal̓. 6. B0 ſo nū autē faciētes n̄ deficiamꝰ. tꝑe nual em̄ ſuo meteꝰ nō deficiēteſ. qꝛ vita breuis caſus leuis nec ſpeſ remea di Quāta ſeres hic tanta feres ſit cura ꝑandi. Plura ſeras vt plua̓ feras ne n̄ ſeruiſſe Pēiteat. dū nil iſt valeat iā penituiſſe. ¶ Lectio. 16. Via ex nichilo nati ſumꝰ ⁊ poſt hec erimꝰ tam ꝙͣ ſi nō fuerimꝰ: qmͣ fumus ⁊ ſtatus ē ī naribꝰ nr̄is ⁊ ẜmo ſintil le ad ꝯmouendū cor nr̄m. qꝛ extīc tus cinis erit corpus nr̄m a ſpūs diffundet̉ tamꝙͣ mollis aer ¶ Po ſita erronea oꝑimone; Hic exeqͣ tur de eiꝰ īſufficienti probatione. Et ē probatio talis. Nulla teſ que moriendo perit ⁊ ānichilatur p̄mi atur vel punitur poſt morteꝫ. ſed omnis homo ē talis. ergo ⁊cͣ. ¶ Iſ tiꝰ racōnis ſolum ponit minorem et probat ea. videlicet ꝙ pꝰ hec.ſ. vitam p̄ſentem erimꝰ tamꝙͣ non fuerimꝰ. id ē nec corpꝰ viuet nec anima. ⁊ ita homo moriendos pe rit totaliter ¶ Circa ꝓbationem iſtiꝰ minoris duo facit. Primo ꝓ bat ꝙ homo totaliter peribit ẜm reꝫ. Secūdo ꝓbat ꝙ ẜm nomē. ibi Et nomē nr̄m. ¶ Circa pͥmū duo facit. qꝛ pͥmo ꝑſuadet̉ hec opinio 32 naturalit̓ ⁊ philoſophice; Secū do exēplariter ⁊ rethorice. ibi. Tn̄ ſiet ¶ Circaprimū duo facit Pri mō ꝓbat hoc ex hoīs ꝓductione. Secūdo ex hoīſ reſolutione. ibi Ex tinctus. ¶ Circa primū duo facit. Primo ꝓbat hoc ex ꝑte termini a quo? Secūdo ex parte termini ad quem ꝓductionis humane. Ibi Qm̄ fumus. Eſt ergo prima ratō talis. Productio ⁊ corruptio ſunt mutationes oppoſite ⁊ iter termi nos oppoſitos. ſed ꝓductio noſtrͣ ē ex nichilo ſic̄ a t̓io a qͦ ⁊ ad eēſi cut ad t̓minū ad quē. gͦ corruptō ē ad nichilſicut ad t̓minū ad qͣm ⁊ ab eē ſic̄ a t̓mino a qͦ. dicit gͦ qꝛ ex nichilo nati ſumꝰ. ideo ꝯn̄s eſt. cili qꝛ ſtat ibi conſecutiue quaſi ī nuerent iſtā ꝯſeq̄ntiam. Ex nichi lo nati ſumꝰ. gͦ poſt hec erimꝰ qͣſi nō fuerimꝰ. Fiſta racio nichilva let. qꝛ ꝓductio aieē ex nichilo. ſꝫ ꝓductio corpoīs ex aliqͦ ē ſcꝫ ex ſe mine viri ⁊ mulieriſ. Aīa vero cor rūpi non p̄t. ſꝫ ſi corrūꝑetur corrū ꝑet̓ ī nichil. corpꝰ vero corrupit̉ ī D..2.

lciōo illa ex qͣuibꝰ generatur vel ꝯponi tur ⁊ ideo hec ē falſa. ꝓductio ho mīs eſt ex nichilo: qꝛ corpꝰ a pa rentibꝰ ꝓpagat̉ ⁊ aīa a do creatur ⁊ infundit̉; ⁊ ideo in corrupcōne hominis corpꝰ r̓ſoluit̉ ⁊ aīa ſeꝑa ta viuit. Cōſeq̄nter ibi Rm̄ fumꝰ Ponit ſecundā racōem ad iſtam falſā opinioneꝫ ⁊ ſumit̓ iſta ex ꝑ te t̓mini ad quē in ꝓductōe hoīs. termiuꝰ ad quē eſt hō viuēs. In iſto āt t̓mino qͣtuor ſūt in quibꝰ videt̉ vita ꝑpendi: viꝫ r̓ſpiratio ⁊ inſpiracō: ſēſus. calor ⁊ motꝰ Vn̄ aīa nichil aliud eſt nͥ aliqd̓ iſto rum ẜm eos. ſꝫ qd̓libet iſtoꝝ anni chilat̉ gͦ ⁊ aīa. Quantū ad pri ſ mū dicit Im̄ ſumꝰ. ⁊ flatus eſt ī naribꝰ noſtris in corpoe̓ noſtro. ⁊ ponit̉ ꝑs ꝓ toto: qꝛ ibi patet ſē ſibilit̓ egreſſio ſpūs de corpore. Quantū ad ſecundū viꝫ qͣntuꝫ ad ſenſū d̓t. Et ſermo. Sermo em̄ nō eſt ſine ymagmnacōe: nec ymagi natio ſine ſenſibꝰ Sicut ptꝫ. ⁊. de aīa: ſꝫ cōſtat ꝙ ſenſus perit corpo re mortuo. ¶ Qnͣtum ad terciū d̓t. Scintille. calor natua̓lis; qͥa calor ſimilit̓ perit. Rnͣtum ad motuꝫ dicit ad ꝯmouendū cor noſtꝝ a calorē qui eſt in corpoe̓ noſtro ad miniſtrandū motu in corpore nō ſtro qͥ motꝰ deriuat̉ a corde. ſic̄ do cet Areſto. in de motu cordis. ⁊ ſic tangit qͣtuor falſas opimones de aīa: qͥs reprobat Areſto. pͥmo de aīa Prima fuit fracliti qͥ poſuit a ninā eē v̓aporē. quē īpij vocat fu mū vel flatū. Secūda fuit Dyoge nis qͥ poſuit aīaꝫ eē aerē quē aerē impij vocāt ẜmonē: qꝛ ſermo eſt vox ſigͣficatiua articulatā ⁊ vox ē aer ꝑcuſſus ẜm Priſtianū. Ter cia fuit quorundā antiqͦꝝ ꝙ aīa eſt ignis. quē īpij vocat ſcintillaꝫ Rr̄ta fuit Melliſſi ytalici ꝙ aīa ē quoddā motiuū corporis ⁊ illa tā gitur cū dicit̉ ad cōmouēdū cor noſtꝝ. Con̄ter ibi Quia extīctus tinis ꝓbāt ꝙ homo toͣliter morit̓ ex hoīs reſulucōe ⁊ qꝛ int̓ poſicōes q̄ ponūt aīam eſſe de natura alicū ius elemīti: ille ſūt ꝓbabiliores q̄ ponūt ea eſſe de natura ignis vel aeris. De naturā enim t̓re nulluſ ſimplicit̓ ponit ꝓpter eiꝰ groſſiciē: nec de na̓ aq̄ nͥ valde groſſi ph̓i. ſicut d̓t Areſto. pͥmo de aīa. Et ido tantū duas has opiniōes exequi tur. Et arguit̓ pͥmo ſic ẜm pͥmā opinionē. ſc̄ ei qn̄ ignis extīguit̓ nichil remaet nͥ cinis extinctꝰ: ita qn̄ aīa morit̓ nichil remanet n̓ ex tinctꝰ cinis ⁊ ſic̄ cinis toͣliter extun ctus n̄ accenditur iteꝝ: ita nec cor pus noſtꝝ iteꝝ accenditur per vi uificacōnem ⁊ r̓ſurrectionem ẜm iſtos. Iuxta ſecundam opimio nem arguitur ſic. Quando vas re pletum aere euacuatur ab aerelni hil remanet ibi niſi vas repletuꝫ aliquo alio. Sic quādo homo mo xitur aer a corpore expellitur ⁊ nl̓ la alia vita manet. Et ſūt iſte raci ones ſtolide innitentes totaliter ſēſui: nec aliqua reꝫcredunt tales eſſe niſi que poſſit videri vel tangi ¶ Secunda ratio tangitur cū ſub ditur. Et ſpiritꝰ id eſt anima dif fūdet̉ n nichilū de facili reſoluet̉ tamꝙ mollis aera tenuus vel hu midus; qꝛ dicitur in lra ꝙ corpus humanum eſt cinis extinctuſ. Et videntur innuere iſti impij ꝙ hec

Oexͣdeciā eſt generalis cōditio humani ge neris ꝙ corpꝰ reſoluat̉ in cinereſ ¶ Inde p̄t eē dubiū Vtꝝ oē corpꝰ η humanū ſit de lege cōi in cineres redigendū. Et videt̉ ꝙ nō qꝛ aliqͣ hoīes morient̉ immediate ante iu diciū ⁊ ate reſurrectionē. ſꝫ corpꝰ hoīs nō incinerat̉ nͥ ꝑ magnuꝫ tē puſ poſt mortē. gͦ ſaltē cōpora ta liū nō incinerabūt̉. Et de aliqͥbuſ dicit̉ ꝙ ſimul rapient̓ obuia criſ to in aera ad Theſſal̓.4. ⁊ ꝙͣ ſi oīa corporā redigerent̉ in cineres. tūc nō foret maior īclinatio ī cine ribꝰ petri ad aīaꝫ petri ꝙͣ pauli. ꝯ ſeq̄ntia pꝫ. qꝛ omēs cineres iſtoꝝ corpoꝝ ſūt eiuſdē racōnis; ſꝫ ꝯn̄s falſū. qꝛ ſi nulla īclinatio foret ī ul lis cineribꝰ ad animā petri: nulla dr̄a foret ex quibꝰ cineribꝰ corpꝰ li. petri formaret̉. ſꝫ hoc ē falſū. qꝛ ſic xxixpi. nō foret idē hō qui pͥns. ¶ pͣ ſi ſit ptt tor tūc oīa corpoa̓ hoīmeēnt ꝯbuſta xxv a̓ ꝯburenda. ſꝫ hoc ē falſū. ꝯn̄a pꝫ nẜ̓m qꝛ nichil reſoluit̉ in cineres nͥ ꝑ ꝯ n buſtionē. ꝙͣ de multis ſcīs legi Abl tur quoꝝ corpora nō īcinerant̉. c xpi rū reliquie hn̄tur ¶ Ad oppoſitū ē quod d̓thaymo. ꝙ oēs natos Illa in origenali tenet hec ſetentia. ter ra es ⁊ in terrā ibis. Et gen̄. 3. Pl̓ uis es ⁊ in puluerem reu̓teris. ¶ Pro iſto dubio notanda ſūt tria lto Primū eſt ꝙ ad v̓tutem vocis lo qͣndo corpora humana nō ſūt ī ci ſu neres redigēda. Secundū ē ꝙ ad Itentionē ſāctoꝝ loq̄ndo: hec ē ſē lutꝰ tentia gn̓alis. ꝙ corpora de lege ꝯ yl muni ſūt in pulue̓s vel cineres re digēda. Terciū eſt qͣre vtunt̉ ſan cti iſto mō loq̄ndi. Primuꝫ pꝫ bre uiter ex t̓rio argumento. qꝛ cinēſ nō vocant̉ ṅ ꝯb̓uſta ꝑ ignē. Secū dū pꝫ ſic. ſētentia latā a deo ꝓ pec cato origenali circa penā corporiˢ tenebit de lege cōi vſqꝫ ad reſurre ctionē. ſꝫ illa ſētentia nō fuit ſolū de mortē ſꝫ eciā de reſolutione ī ele mēta Gen̄. 3. Puluis es ⁊ in pul uerem reu̓teris. gͦ illa tenebit ſic̄ illa de mortē. ſꝫ ſētentia mortis trā ſit ī oēs in quoꝫ trāſit peccatū ori genale; gͦ ⁊ ſētentia īcineracōniſ. Ad he. h. Statutū ē hoībꝰ ſel̓ mori. Et ad Roma. In adā ōnes mori untur. de tercio hec ē racio qͣre re ſolutio corpoīs humani in illa ex quibꝰ ꝯponit̉ vocatur icineratio 33 apud ſcos. pͥmo ꝓpter antiꝙͣ ꝯſue tudinē qͣ humana corporā ꝯbure bant̓. ⁊ maxīe nobiliū ne ī elemē ta viliorā reu̓terent̉ ⁊ poſtea cine̓ſ ꝯſeruabātur ī memoriā in vrnis. Et ideo mos īoleuit dicere; ꝙ illa in qͣ reſoluitur corpꝰ humanū dicātur cine̓s. Secūdo ꝓpter cām reſolucō nis corporis hūani q̄ ē ignis ꝯcu piſcētie carnalis q̄ vocat̉ fomes q̄ de lege cōi corpꝰ humanū ꝯtinue accendit ꝓpter quem fomiteꝫ cor pus humanuꝫ in elementa reſol uitur ad huius infectionis pur gationem. Illud autem quod ꝑ accenſionem ignis reſoluitur ſi ꝯ buſtum fuerit. dicitur in cineres reſolui. ¶ Ad primū dico ꝙ tales reſoluētur per ignem quimundū ate iudicium cōcremabit. et ſic re ſoluētur et cito reparabūtur. Ad ſecundū dico ꝙ nulla ē natu ralis īclinatio in cineribus petri ad animā petri. ſꝫ ordo prouidētie diuine hoc faciet ꝙ illicine̓s ma gis vniētur anime petri ꝙͣ alteri D.3.

ſcīo vt ſdem homo reſurgat. Ad terti um dico ꝙ ſcriptuā loquit̉ figura tiue vt iā dictū ē ex hijs prꝫ ꝙ cor ꝓus v̓ginis bn̄dicte reſoluendū tio fuit; qꝛ in eo fomes extinictꝰ ex titit. Similit̓ eſt de alijs ſi qui alij ſūt hͦ ꝙ eis ē cōceſſuꝫ ex pͥuilegio ſpāli Idem ē dicendū de reliquijs ſcōꝝ ꝙ de lege cōmuni an̄ reſurre ctione ꝯmunē incincrabunt̉ vel ſi non hoc eis erit cōceſſum ex pͥuile gio ſpāli. Notandū ē hic ꝙ ꝯtra materiā vane gl̓e de aliquo cꝰ de lectacō mouet in pn̄ti valde expe dit p̄cogitae̓ qͥd de illo delectabili eueniet in futuro. ſic̄ legimꝰ in diu̓ ſis tractatibꝰ Et in vitā btī Ioh̓is elemoſinarij habet̉ ꝙ mos erat ā tiquitus apd̓ grecos ꝙ ſtatiꝫ īꝑa tore electo ⁊ coronato. edificabo e̓ſ monumentoꝝ 4. gn̓a marmoꝝ ei afferentes ſibi dicerent iſto mō. De quali marmore iubet imperiū tuū ſibi fiei̓ monumētū: ne ꝑ glo riā iꝑialis digͥtatis in vana gl̓iaꝫ efferreretur. Similit̓ d̓r fieri ī cōſe cracōe papaliſſtuppa corā oculis eius accendit̉ ⁊ cōburit̉; ⁊ ſic ſibi d̓r Sic tnͣſit gloria mūdi. Similit̓ legit̉ ī hyſtorijs romanoꝝ ꝙ triū phāti ī currū aſſidebat qͥdā ribal dus; qͥ ei īpune cōuitiabat̉ ⁊ īter dū colaphizabat. ne exceſſus ho noris illo die collati euꝫ ſuꝑ homi nem tnͣſmutarent. Summū vero accēſiuuꝫ vane glorie eſt nobili tas iuuentutis hūani corꝑis. ꝯtra qd̓ ⁊ ad qd̓ reprimēdū metrice d̓r. Forma genuſ mores ſapiētia viſ ⁊ honores Non retinet hoīeꝫ quin redit ī cinerem Vnde ſatis admi ratiue dicitur Ecri. j0. Quid ſupb̓ cinis ⁊ terra. EEt idd̓ vnicuiqꝫ nr̄m expedit cōmemorari pluries hoc verbum. Extinctus cinis erit cor pus nr̄m Poteſt etiaꝫ hoc verbū dici delicate ⁊ ſūptuoſe nutrienti bus corpus ſuum nūc calidis ſpe ciebus nūc electiſſimis carnibuſ tam domeſticiſ ꝙͣ ferinis: nunc ve ſtibus molliſſimis ⁊ ſuauibꝰ. ac ſi putarent ꝙ calorem ⁊ ignem vite naturalis perpertuae̓ poſſent. Iſed valde decipiuntur. qꝛ Iob. 34. Omnis caro deficiet. ⁊ homo ī cine rem conuertetur. Item hoc pate Fdiai de pigris remiſſis ⁊ ocioſis qꝛ ſua corpora tm̄ appreciantur ꝙ nulli pͥme ſevolunt exponere. ⁊ tn̄ poſt modicum nichil aliud erit ꝙͣ extī ctus cinis. Fideo in ſignū iſtoruꝫ dicitur vnicuiqꝫ noſtrum in die ci nerum. in capite ieiunij a ſacerdo te. Memento homo ꝙͣ cinis es ⁊ ī cinerem reuerteris. Dicamus er go ⁊ mente ſentiamꝰ: qꝛ extinctꝰ cinis erit corpꝰ nr̄m. duo ſūt in qͦ bus laus corꝑalis cōſiſtit.ſ. pul chritudo ⁊ fortitudo. Pulchritudo cōſiſtit in quadam ꝓporcionabi li claritate bone cōplexionis; ⁊ ido vere pulchri deſiderant eſſe ī lumi nie vt videantur ab hominibꝰ Vn de corpus animalium eſt quaſi q̄ dam lucerna. q̄ non eſt pulchra nͥnīa lucēte ⁊ ip̄m viuificāte r̓ful get Et iō mali hoīes qn̄ moriūtur pulchritudinē totā ꝑdūt: ꝓu̓. 13. Lucerna impioꝝ extinguet̉. Scd̓o fortitudo conſiſtit in quadam na turaliptate facilis oꝑacōnis hec āt ptās r̓ſultat ex ſolidā ⁊ ꝯpacta cōnectōe oſſiū ⁊ neruoꝝ. Sed hec fortitudo quātūcūqꝫ fuerit valida i.qn̄ ītis lucꝫ et aīdꝫ. ſic n̄ corpꝰn

xvi finaliter diſſoluetur et exit tinis yſaie. 33. Arut populi qͣſi de incen dio cinis Sit gͦ recordatio nr̄a fre q̄ns ⁊ aſſidua. ꝙ extinctus cinis erit corpus noſtrum. ¶ Et eſt nō allo tandum ꝙ iſte cinis intenſe recō gitatꝰ. fugat temptationem. ſer uat deuocōnem. ornat oracōem. Primo dico. fugat temptationē. Exꝑmiētuꝫ eē dicitur. ⁊ imponitur iſſe Alb̓to libro ſuo de vegetabilibuſ: ꝙ ſi coruus indificauerit ī arbore ⁊ oua poſuerit ꝑ talem cautelam p̄t facilit̓ impediri ne de ouis vale at pullos ꝓcreare. Accipiat̓ cinis vitri ⁊ ponat̉ ſb̓tilit̓ iter lignū et cortices arboris portantis nidū. et iit ꝙ diucinis ibi durau̓it coruiꝰ nū iſi ꝙ pullificabit. Coruꝰ dyabolū ſig vindira ficat Theodolꝰ Coruū ꝑfidie dāp ſatu nat aīalia q̄qꝫ. Hō ē moraliter ar qruidti bor. ſic̄ d̓t Saluator Mathei. 7. Ar Ib i bor boͣ fructꝰ bonos facit. In iſta ar int̉ bore dyabolꝰ ꝑ tēptacōem intit̉ ni in dificare. oua pone̓ ⁊ poſtea pullo ꝓducere. Nidos facit de ramuſcul̓ diu̓ſaꝝ cogitacōnum. oua pōit de p munuſcul̓ ꝑu̓ſaꝝ delectationū; ſꝫ aſ pullos ꝓducit ꝑ ꝯſenſū. Si gͦ iſtū coruū impedie̓ velimꝰ: eciā ſi indu fecerit ꝑ aduēticias cogitacōes: e ciā ſi oua pofuerit ꝑ furrepticias aſ pi delectacōes. ne pullos ꝓducat per aſſenſiuā elcōeꝫ. accipiamꝰ cine̓ˢ tſu vitri. Vitrum qd̓ ē fragile: ē caro iūtur nra q̄ frāgitur oī ictu. Cinis huiꝰ vitri ē mēoria ſtatꝰ que caro nr̄a Si hēbit poſt morteꝫ qͥ erit ad lrām an ſtatꝰ cineris. Iob. 13. Aēoria nr̄a iij ꝯꝑabitur cineri. Ponaꝰ gͦ iſtū ci I nerem ſub cortice. id ē ſub nr̄a ex teriori ꝯuerſacōe ꝑ pͥuataˢ ⁊ occul tas meditacōes mortis: ⁊ īfallibi liter nūꝙͣ conſentiemuſ fuggeſti onibꝰ dyaboli ꝑ cogitacōes ⁊ dele ctatiōes ꝯceptaſ. Et hoc eſt qd̓ d̓r Eccī. 7. Aemorare nouiſſima tua: ⁊ ineternū non peccabis. Iſtr ē ci niſ vacce īmolate id ē carnis mor tificate vel in forma mortis recogi tate. quē nͥ mūdus colligere iubet. ⁊ in loco mūdiſſimo ponetur. Nu meri. xix. De qͦ apl̓s ec̄ ad heb̓. ix. Cinis vitule aſꝑſus in qͦnatos ſā ctificat ad emūdatione cr̄nis. ¶ Scd̓o ciniſ iſte ꝯẜuat deuocōꝫ. ig nis eni cineribꝰ cooꝑtus optie ẜ uatur maxime iuniperi. Vbi d̓t y x. fidorꝰ. 1. ethimo. c. A ꝙ Iumiperꝰ arbor ſic votur ideo qꝛ gīgnēs pir id ē ignem qꝛ cōceptuꝫ ignē adeo diu cōſeruat̉ ꝙ ſi prune ex eis ci neibus fuerint cooperte: vſqꝫ ad annū perdurant. Iumiperus qua ſigīgnēs pir id eſt ignē debet eē homo moraliter. qui ignem feruē tis ⁊ deuote deuotiōis in altari fui cordis iugiter cōſeruare tenetur. Iuxta illud Leuit̓. h. Ignis ī alta xi meo ſemper ardebit. Si ergo iſ tum ignem deuotionis et dilectio nis dei per totum annum vite nō ſtre ſeruare velimus. inuoluamꝰ eum in cineribus carnis noſtre. In altiſſimis montibus inueniū tur cineres inconuulſe per ānum: ſic in mētibus ſanctoꝝ iugis eſt memoria mortis cum deuotione ⁊ penitentia et reprehenſione ſuoꝝ viciorum. Exemplo Iob. qui dix it Aeipſum reprehendo. ⁊ ago pe nitentiam in fauilla ⁊ cinere Iob qͣdrageſimoprimo. ¶ Tercio iſ tecinis ornat oraciōnem. Quato D4

ltio enim pauper ſe magis humiliat ⁊ neceſſitates ſuas decla̓t. tnͣto fa ciliꝰ īpetrat qd̓ īplorat̉ Sic nos qn̄ fragilitate nr̄aꝫ cora deo fatemur; facilit̓ expedimꝰ. Exēplū habemꝰ de Abrahā. Gen̄. 18. Qui dn̄o ſuꝑͣ plicae̓ ꝓponens premiſit. loqͣr ad dn̄m ieum cū ſim puluis ⁊ cinis. Et in hꝰ figurā iudei deum orae̓ vo lentes; capita ſua cineibꝰ cōſꝑſer̄t. Sic̄ in multis locis ſcripture ſacre d̓r. vn̄ ſi ſic fecerimꝰ dabit̉ nob̓ co rona ꝓ cinere. Sic̄ d̓r yſa. 6i. vn̄ v̓ ſus. dic hō vas cineꝝ quid ꝯfert flos faciēꝝ. Copia quid reymors vltīa mētha dieꝝ e flos emarceſ des: cadēs ī morte nigreſces Audiſ ſbrdeſſes formides nulla paueſceſ Hec legelecta pene: lac̓mis laxen tur habene Ne pateat pene tibi ia nua tepore cene. Forma genꝰ mo res ſapīa vis ⁊ hōres Nō retinent hoīeꝫ qn̄ redit ī cinerem Itē ortuſ ꝯcta ſuos repetūt nir̄emqꝫ reqͥrūt. Et redit ī nichiluꝫ qd̓ fuit antem chil T tnͣſiet vitā nrā tāꝙͣ ve Ccō. 17. 3 ſtigiū nubis a ſicut nebū la diſſoluet̉ q̄ fugata eſt aradijs iolis ⁊ a calore illiꝰ agg uata. Poſtꝙͣ ſapīēs poſuit opīo neꝫ ip̄ioꝝ ⁊ totalit̓ peccato dedito ruꝫ de morte hoīs q̄ opīo poſuit ho minē ſic̄ brutū oīo reſolui ī elemē ta Poſuit etiā ad hoc ꝓbandū ra cōes qͥbꝰ arguūt̓ naturalit̓ ⁊ phiſi ce. Hic ꝯn̄rpoīt racōes qͥbꝰ hoc per ſuadent exēplarit̓ ⁊ rethoīce. Et ſu munt̉ iſta tria exēpla de qͥbuſdā īpreſſionibꝰ/ qͥ generāt̉ ī ſublimi; A videlicet de nube ⁊ de nebula. Eſt A aūt gn̓acō nubis de vapore eleua to de aquis ⁊ terra vſqꝫ ad medi um interſtitiū aeris vbi eſt locus frigidus. Eleuat̉ eī tal̓ matela nu biū v̓tute ſolis ⁊ corꝑm celeſtiū: ī miſſo vapori quodā calore accidē tali ꝑ quem aſcendit. Cum auteꝫ ꝑuenerit ad mediū interſticium aeris. vbi eſt locus valde frigidꝰ; tū ꝓpter diſtātiā a reflectionē radi orū ſolarium a terra q̄ reflectio ca lefacit aerem/ quē nos īhabitamꝰ: tū ꝓpter ꝯſimilem diſtantiaꝫ a cor poribus celeſtibus ⁊ ſpera ignis calor īcōpactus nubi ꝑ quem aſ cendebat deficit ⁊ corrūpitur ꝑ cir cumſtantem frigiditatē ⁊ ꝑit nu bes ⁊ reſoluitur in pluuiam vel ī niues ſeu grandineſ ẜm poteſtatē ⁊ fortitudinem frigoris cōprimē tis. Sic igit̉ gn̓at̉ nubes dexvapo re. ⁊ corrupit̓ ꝑ reſolucōem. Nebu la āt ẜm ꝙ d̓t Ariſto. 2. metheo. eſt reliquie nubis vel nubiū reſo lutaꝝ aqͣ pluēte. ⁊ ido nebula ſig nat ſerenitatem Comꝑat ergo vi tam noſtram veſtigio nubis qd̓ ē nebula. ẜm Ariſt. Et ſic ſy ⁊ tenet̉ expoſitiue ꝓa. Vel veſtigium nub̓ dicitur per cōtrarium; quaſi dice̓t. nullum eſt veſtigium nubis. ſꝫ to ta diſpariet Sic nulla erit nrā me moria; ſed omnino ꝑibimus ī cor pore ⁊ aīa. ¶ Sed h̓ ſunt due du bitacōes lrāles. Prima eſt qūo di cunt ꝙ nubes ſiue nebula ꝑ calo rem ſolis agguat̉. cum calor non ſit cauſa grauitatis. nec deſcēſuſ ſꝫ magis cauſa leuitatis ⁊ aſcenſus ſic̄. i. ⁊. ⁊ methe. ſatis patꝫ. ¶ Ad hāc dubitacōem rn̄dere poſſumꝰ multiplicit̓. Primo quia mali ⁊ ī pij h̓ loquūt̉ ⁊ n̄ ē īcōuenies ꝙ a

ph̓ia ab errēt: qͣꝫ euanuer̄t ī cogi tacōibꝰ ſuis ⁊ obſturatuꝫ ē inſipi ens cor eorū. dicētes em̄ ſe eſſe ſa pientes ſtulti facti ſūt Roͣ. i. Itē in fine iſtiꝰ capl̓i. Hec cōgitauerunt ⁊ erraue̓rūt excecauit em̄ eo ma licia eorū. ¶ Scd̓ p̄t dici ſic ꝙ cū nubes fuerit eleuata ad medium īterſticiū aeris calore ſol̓ recedēte. non accedēte ⁊ radijs nō agētibꝰ ſꝫ deficientibꝰ nubes aggͣuant̓ per at. frigiditatē circūſtāteꝫ/ ⁊ ſic deſcen dit rediēs ad naturam aqͥde qͣ fie bat a ſic volūt dicere ꝙ nubes fu gat̓ radijs ſol̓ deficientibꝰ/ ⁊ aggͣ uat̉ calore illiꝰ deficiente. ¶ Ter cō p̄t dici ꝙ nubes vel nebula qn̄ qꝫ a radijs ⁊ a calore ſol̓ rareſcit. ⁊ qn̄ ē rarior tūc frigꝰ circūſtans eam magiſ penetrāt ⁊ īfrigidat ⁊ facit redire ad naturā ꝓpͥaꝫ qꝛ oīs vapore eencialit̓ frigidꝰ cū oīs va ii porſit aqueꝰ vel terreꝰ ¶ Secūda dubitacō ē de modo loqn̄di īpioꝝ qꝛ videtur ꝙͣ ſacraſcriptura eodeꝫ mō loqn̄di vtatur tꝙͣ vitā corꝑis hūami non ſit denuo reꝑanda/ Et miNlib arguit̓ hoc multiplicit̓. pͥmo ſic in iii psͣ. Remitte in vt refrigerer priuſ ꝙ abeam ⁊ aplius nō ero. Scdo ſic Iob. 7. Sicut cōſumit̉ nubes ⁊ ꝑ tranſit. ſic qui deſcendit ad infer nū non aſcendet vtreuertet̉ vitra in domū ſuam Itē Iob. 10. Vadā ⁊ nō reuertar ad terrā tenebroſā ⁊ oꝑ. mor. ca. Iteꝫ he. 12. Vadā ad illum ille vero non reuertetur ad iiſ me Iteꝫ Eccī. 39. Vnꝰ eſt introituſ hoīs ⁊ iumētoꝝ ⁊ equa vtriuſqꝫ ꝯdicio ſicut moritur homo ſic ⁊ u la moriūtur. ¶ Item in psͣ. Sepul chra eorum domus illorum īeten Uecīa ſeynā nū ¶ Iteꝫ Sapīe. ib̓. Hōmo qͣdē per malitiam occidit animam ſuā. Et cum exiexit ſpiritus non reuer tetur. nec reuocabit animam que recepta eſt. Iteꝫ. ⁊. ℟. q. Om̄s mori mur a quaſi aque dilabimur in t̓ ram que vltra non reuertet̉. Iteꝫ Algazel. i. metha. ſue ca. 2. d̓t ꝙ animia que eſt exꝑs ſcientiarū ⁊ ſordida ꝓpter conſuetudinem vo luptatum cruciatur/ quia amiſſuꝫ eſt inſtrumentum.ſ. corpus ſine quo non poteſt conſequi illud ad quod eam reuocat concupiſcētia Et dicit ibidem; ꝙ hec eſt maxima zV pēa et̓na. ſꝫ et̓na n̄ foret̉ ſi corpꝰ eſ A ſet reꝑandū. Iteꝫ Cor̓. 11j. Caro ⁊ ſāguis regnū dei nō poſſidebunt. Item oppoſitum eſt illud Iob. 19. Scio ꝙ redemptor meus viuit ⁊ ī nouiſſimo die de rerra ſurrecturꝰ ſim ⁊ rurſuꝫ circūdabor pelle mea ⁊ in carne mea videbo deum ſalua ſaluatorem meum Iteꝫ Ezech̓. 34. Ego aperiam tumulum ā adducā vos de ſepulchris veſtris ⁊ ibi d̓t dn̄s Oſſibus aridiſ dabo vob̓ ſpi tum ⁊ viuetis Iteꝫdan̄. 12. Et yſa. 36. Et multis locis ſcripture ſacre. ¶ Ad q̄ſtionē Credendū eſt ⁊ aſ A aAcn8 ſerenduꝫ omnino ꝙ vita hūana eſt denuo reꝑanda. Anima enim humana naturalem habet indlīa cionem ad corpus ſuum eternali ter ad miniſtrandum. Naturalis autem inclinatio non eſt fruſtra; ergo cum conſter omnes morine ceſſe eſt ponere corpora eoruꝫ qn̄ qꝫ ad vitam redituā ¶ Ad primā auctoritatē de psͣ. ſic exponit glo. Remitte michi peccata mea vt re frigerer per miſericordiaꝫ ab eſtū D.1j.

lcīō vicioꝝ; priuſꝙͣ abeam ⁊ ampliꝰ nō ero. i. ſi n̄ dimittis: ibo d̓ hac vi ta et āpliꝰ n̄ero in vero eē qd̓ ē eē cū deo. ¶ Ad ij. dicendū. ꝙ Iob lo quit̉ de reuerſione ad vitam iſtā morlem. ¶ Et eodē mō d̓r ad terci uiij ⁊ ad quartū. Ad quintum dico ꝙ Eccſ. loquitur more cōcio nacoris: nūc in ꝑſona fatui; nūc ī ꝑſona ſapiētis vel eqͥ vel equal̓ ē quantū ad apparentiā exterioreꝫ. ¶ Ad ſextū rn̄det Glo. ineternuꝫ huiꝰ ſeculi. vel īeternuꝫ ẜm opīo nem eoꝝ falſā. ¶ Ad ſeptimū lo quitur de reuerſiorie ad vitaꝫ pre ſēteꝫ ¶ Ad octauū ſil̓itudo ē. Vn̄ ſicut aque fluūt in terrā ⁊ reuertē tur ad mare vt iteꝝ fluāt. ſicut di citur fcc̓ſ. j. Ita corpora redeūt ad terrā ⁊ reſoluūtur vt iteꝝ v̓tute di uinā refurgāt ¶ Ad nonū Gloſa exponit ſicut caro ⁊ ſāguis ⁊cͣ. id ē hoīes dediti vicijs q̄ ex carne et ſanguine oriūtur. ¶ Ad decimuꝫ negādus ē. qꝛ infidelis nec ꝓbat qd̓ dicit Et Auicena mgr̄ ſuꝰ dicit oppoſitū. dicit em̄ ix. metha. c. 7. ꝙ aīa habebit corpꝰ apd̓ reſurre Co RRet ctionē ¶ Trāſiet vitā nr̄a. ¶ No tandū ꝙ ſcripturā ſacra vitaꝫ hu manā ꝯꝑat multis rebꝰ. ſꝫ nūqͣ l̓ raro alicui rei ꝑmanēti vel ſtabili. A ſꝫ ſemꝑ rebꝰ caducis ⁊ trāſeūtibꝰ. Comꝑatur aūt qn̄qꝫ vita hūana herbe. qn̄qꝫ flori. qn̄qꝫ nubi. qn̄qꝫ rori. qn̄qꝫ hoſpiti. qͥn̄qꝫ curſori. o ma āat iſta trāſitoria ſūt ⁊ momē P.7 tanea ⁊ caduca. Primo mō loqͥt̉ de hoīe ⁊ de vita humana. ꝑs. Ma ne ſicut h̓ba tnͣſiat. mane floreat ⁊ trāſiet. veſpere decidat ⁊ areſcat ⁊ īduret In iſto v̓ſu ſic dicit Glo. Vitaꝫ hūanam int̓ tria tꝑa diui dit. ſcꝫ p̄uericiā. adoleſcentiā ⁊ ſe nectutē. Tꝑe puericie ꝯꝑatur hō hbe nondū florēti. In adoleſcētia ꝯꝑatur h̓be florēti. Vn̄ ſic vulga xiter d̓r hoī. ꝙ ē in floribꝰ ſuis ꝓpt̓ pͥmas duas etates. Dicit em̄ ps. bis mane. Terciū vero tꝑs qd̓ ē ſenectꝰ vocat veſpere. dicit gͦ. mae n in p̄uericia ſicut h̓ba tranſeat. mane id ē in adoleſcētiā ſua flore at ⁊ trāſeat. ſꝫ veſpere id ē in ſenec tute decidat vl infirmitatē indu ꝑ ret. ꝑ mortē/ areſcat ꝑ reſolucōem in puluerem. Tercio vita nr̄a cō ꝑatur nubi. ſic̄ habet̉ Iob. 7. Sic̄ nubes ꝑtrāſit ⁊ ꝯſumitur. ſic qui deſcēdit ad īfernū nō aſcendet. Si cut em̄ nubes de inferioribꝰ eleua tur calore celeſti ⁊ aſcendit. volat qꝫ in altum ad tꝑs ⁊ qn̄qꝫ in ſua altitudīe circūfertur ⁊ agitatur ꝯ tinue ſine quiete/ ⁊ tandē iterato ī terrā reſoluta deſcendit. ita hoīes ī vita p̄ſenti oriūtur de terrā/ eleuā tur ad dignitates ⁊ honores. vbi tircumagitant̉ ⁊ fatigatur ⁊ īqui etant̉. ⁊ tandeꝫ de dignitatibꝰ deci dūt ⁊ ꝯuertūtur in terrā. Iob. 3o Abſtulit qͣſi vētus deſideriū meū. ⁊ velud nubes ꝑtranſijt ſalꝰ mea. Qualiter vero in nullo ſtatu. ī nul lo gͣdū vel dignitate ē quies ꝑfec ta: pulchre det̓minat Boeciꝰ 2. de ꝯſolacōe. ꝓſa 4. Quis eīquit taꝫ poſite copioſe felicitatiſ. vt nō ex aliqͣ ꝑ te cū ſtatuſ ſui qͣlitate rixetur. An xia em̄ r̓s ē hūanoꝝ ꝯditio bono fi rū. ⁊ que vel nūꝙͣ ꝓuēiat vel nūqꝙͣ perpetua ſubſiſtat. hic ſēſus exu beratqē pudori degener ſanguiſ. Hūc notum facit. ſed anguſtia rei nobilitas

xxvij familiaris incluſus eſſe mallet et ignotus. Ille vtroqꝫ circūfluꝰ vitā celibem deflet. Ille nupcijs felix; or batus liberis alieno cenſū nutrit heredis. Aliꝰ ꝓleletatus filij filie ue delictis meſtis illacrimat̉. Ide̓ co facilenemo cū fortune ſue ꝯdi tione ꝯcordat. Ineſt em̄ ſingulis q inexpertus neſciat; ⁊ expertus horreat. Hec ille. Quarto comꝑa ratur rori vita nrā. Oſee. 8. de vita noſtra. Quaſi nubes matutina et quaſi ros mane pertranſienſ. Ari ſtotiles. ⁊ mētherorū. dicit. ꝙ per manentia roris non eſt nͥ vnius diei. Quinto comparatur hoſpiti Eccī. xxix. Tranſi hoſpes ⁊ orna mē ſam et que in manu habes ciba ceteros. quiliber em̄ noſtrū ſtat in vita iſta: ſicut in hoſpicio nō ſi cut in domo. Vn̄ Tullius de ſenec tute. Sapiēs de hac vita diſcedit tamꝙͣ ex hoſpicio: non ex domo. Cōmorandi em̄ diuerſorium natu ra nobis dedit. non habitandi lo cum. receptus in hoſpicio vſuꝫ ha bet domꝰ. lecti. vaſoꝝ ⁊ huiꝰ mō di; ſed nō dominiū Vnde nichil ſe cum auferet. ſed emit libere et ex pendit et tandem ī fine pro omni bus tenetur computae̓. Sic eſt de nobis ī vita iſta ſumꝰ in hoſpicio mūdi vſum mundanoꝝ habere poſſumuſ. ſed nichil aſportare nō biſcum in morte. Vnde Iob. xxvij diues cum dormierit. nichil ſecuꝫ aufert. VVnde mūduſ ſimilis Bu luſn. di xiſidi: de quo referūt fabule ꝙ hoī ni nes ſolebat recipere ſub ſpecie pi etatis ⁊ poſtea explorata oportu nitate eoſdeꝫ occidere. Ilto modo mūdus ſub ſpecie fauoris ⁊ amici tie admittit et aduocat homines ad diuicias adignitates vt eor ꝑ gulas libidines ⁊ cōcupiſcentias occidat. Sexto vita noſtrͣ compa C ratur curſori Iob. ix. dies mei ve lociores fuerunt curſore: tranſie runt et non viderunt bonum. Sic ergo patet quomodo vita noſtr̄ rebuſ tranſitorijs comparat̉ iux ta reſponſionem quā quoddā ve tus palatiū dicitur reſpondiſſe. Vnde Ariſtotiles ī poetria indu cit fabulam cuiuſdā poete quod dam palatium deſertum deplorā tis in hijs verbis. domus egregi a compugor ad lacrimas: tuam 36 inſpiciens ſolitudinem. At illa ꝯ tremuit ꝯpaſſa michi ꝓpter lacri in arum multitudinē. Cui īquio. VVbi queſo ſunt qui quōdam in te habitauerunt. ⁊ iocūdam vitā cum ſecuritate et temporis ameni tate duxerunt. At illa. Tempora les inquit exiſtentes: temporalit̓ tranſierunt cum tempore et me qͦ qꝫ ſub ſorte temporis tranſituraꝫ dimiſerūt/ res nāqꝫ nulle ſtabiles: que cū fluxū huiꝰ tꝑs fluxibiles fluūt. Hec rn̄ſio huiꝰ palacij. ¶ A Nō q̄ſtionē puel. v. ē heri. h̓ nō ꝙͣ vulpecula tnͣſitua̓ glaciē nº mō ꝯfidit ī illa glacieiſi audit̉ aꝙͣ cur rentē ⁊ fluēteꝫ fortit̉ ſb̓ glacie; qꝛ ē m̄ſ tenuis ad portandū eaꝫ. Iſta cautela dēmꝰ nos vti. Gloria mū di eſt quaſi quedā pulchr̄ ⁊ ſplē dēs glacies. quia delectabile ē ho norari ab hominibus. paſci. pota ri ⁊ veſtiri delicate/ ⁊ habere mag nā familiā cui poſſit imꝑari. ſꝫ ca uendū ē: qꝛ glacies iſta evalde fin gilis. Auſculta diligent̓ ⁊ audies

lriō murmur aquaꝝ tnͣſeuntium ſub̓ iſta glacie Apoca. ⁊. Aqͣ multe po puli multi. Aduertas ⁊ audies. qꝛꝛ mō trāſiuit vnꝰ rex īmorteꝫ/ modo vnꝰ comes. mō epus. mō miles. ⁊ ſic de alijs Et iō de iſtā glacie nō ē ꝯfidendū Rabanꝰ ī legenda de o ī bus ſcīs cranſeūt ꝯcta q̄ tꝑaliter feſtiue celebrant̉. qꝛ mundꝰ trāſit ⁊ ꝯcupiſcētia eiꝰ. Qd̓ exponēs Au gꝰ; d̓t ſic Ecce īqͥt mūdꝰ tnͣſit ⁊ con ama. tꝑalia ⁊ t̓rā cupīa eius. quid vis ergo vtruꝫ. ſitoriā. ⁊ tiāſie cū tꝑeʳ an xp̄m amare ⁊ met̓num viuere. Reꝝ tꝑaliū fluuiꝰ tnͣſit. ſꝫ tꝙͣ iuxta fluuiuꝫ arbor natuū ē do minꝰ ih̓us xp̄us rapei̓s ip̄ceptia: tene lignū voluit te āmor mūdi te ne xp̄m. ꝙ ſi amatiſ iſtā vitam mi ſeram ⁊ fluidā vbi cū labore viui tis. qnͣto magis amae̓ debetis iſtā vitam eternā. vbi nullū laboreꝫ ſu ſtinebijs. ¶. Ccō. 18. Tnomē nr̄m obliuionēꝫ accipiet ⁊ tempus ⁊ neo hebit memoriaꝫ oꝑm no ſtroꝝ. Poſtꝙͣ impij declarauer̄t ꝙ totū genus humanuperit poſt mortem/ qntum ad corpꝰ ⁊ qͣntuꝫ ad animam ita ꝙ nichil hoīs ma nebit ẜm rem. Hic intendit ꝓba re vlteriꝰ ꝙ totū genus hūanum ꝑibit etiā ſcd̓m opīonē ita ꝙ oniſ homo ꝑibit non ſolū ẜm ꝑſonaꝫ ſꝫ etiam ẜm famam. Circa iſtam q̄ ſtione duo facit; qꝛ pͥmo ꝓponit̉: ſcd̓ ꝓbat̉ ibi. Vmibre tranſitus. ¶ Circa primū eſt ſcienduꝫ; ꝙ fa ma hoīs duplicit̓ diuulgatur ad A multos. vno mō ꝑ altitudinē igͣ noꝝ ſtatuū. Alio mō ꝑ magͥtudi nem bonoꝝ oꝑm. Propt̓ primuꝫ reges ⁊ pnͥcipes ⁊ om̄s gn̓alit̓ po bentes magis ſunt noti ꝙͣ ꝑſone priuate. ꝓpter ſcd̓m legimus apd̓ veteres ꝙ perſone que magna ⁊ mira fecerūt vel multum vtilia rei publice ſucceſſores eorum non ſo lum memorie cōmendauerunt: jͣ mō ſicut deos colere in eterna me moria ſtatuerunt. Sic Dyoniſiꝰ qꝛū pͥmo vitem colere docuit. liber pa ter appellatus eſt ⁊ apud grecos deificatus eſt. Sic imnerua: qꝛ pri mō docuit vſum olei ſicut docet Au guſtinꝰ. i8 de ciui. dei. c. 14. Sic yſiſ ⁊ ſarapis apud egipcios colebāt̉: ſicut patet ca. ẜ. Aeiuſdeꝫ libri. Sic hercules ⁊ Vlixes aiax ⁊ he ctor ⁊ multi corꝑe ſtrennui nomē ⁊ famam per oꝑa bellica perpetua re conati ſunt. Sic etiam poete me tris ⁊ carminibus tam ſe ꝙ alior in eterna memoria apud homīes cōmendare ſatagerunt vnde Oui dius ī fine mētha. dicit ſic. Iāqꝫ opus exegi qd̓ nec iouis ira nec ignis Nec poterit ferruꝫ nec edax abolere vetuſtas. Cum volet illa dies que nilhabet corꝑis huius. Ius habet incerti ſpacium michi fimiat eui Parce tn̄ meliore mei ſu ꝑalta perhennis. Aſtra ferar no ot menqꝫ indelibile noſtrum. Qua qꝫ patet domitiſ romana potentia terris Ore legatur populi per que omnia ſecula famaSi quid habēt veri vatum preſagīa viuam. vult dicere ꝙ tale ⁊ tantum opus ego compleui per qd̓ illud habeo eter nam memoriam in ore hominum: quia opus iſtud nec fulmen nec ignis nec ferꝝ ī bello nec obliuio tꝑis potei̓t abole̓/ ctiō veīat mors qn̄ ſibi placuei̓t qꝛ non curo de ea

18 ꝓpter duo. Primo. qꝛ nō hꝫ ius ni ſi ī corpus meū ego fcūs ſū ꝑhen nis ẜm aīam q̄ eſt ꝑs melior mei. ferar ſuꝑ aſtra ī celum empireū/ qͦ nulla mors p̄t attinge̓ Scd̓o qꝛ licꝫ mors poſſit delere ⁊ deſtrue̓ corpuſ meū nomen tn̄ meū delere nō po terit; qꝛ ꝑ totū inundū vbi viget v̓na hūana potētia legar ore ppl̓i ⁊ ſic licet nō corꝑe viuā tn̄ in nomine ⁊ fama. Iſte fuit ī hoc bone ſpei. ⁊ ſane opīonis ꝓ ꝑte. Sꝫ nō ſic iſti impij qui ſūme deſiderauerūt eter nitatē ſui noīs ⁊ memoriā ſuoruꝫ oꝑm. ⁊ t̓n̄ deſꝑantes dixerunt. Et nomē nr̄m non obſtante ſtatu ⁊ digͥtate quā habuimꝰ obliuionē accipiet ꝑ tēpus ꝑ lapſum tꝑis. Oīa em̄ tabeſcūt ⁊ corrūpunt̉ in tē pore ⁊ obliuio ſit ꝓpt̓ tꝑs. g. ph̓icer Colio ca. de tꝑe. Eſt etiā ī iſta lcōe notā dū: ꝙ circa noīs celebritatem ⁊ fa ma dinerſimode ſe diſponūt homi nes ī pn̄ti. Quidā em̄ nomē ſuum ambicioſe magͥficant ad oſtētafi onem Quidā nom̄ ſuū ſcandalo ſe vilificant ī deteſtacōem. Et qui dā nomē ſuuꝫ v̓tu̓oſe dignificant ad edificacōem Primi nomē ſuū ⁊ famā excellent̓ appreciāt̉. Secū di nomē ſuū negliget̉ aſꝑnantur. Terij nomē ſuū ꝯueniēter vene rātur Primi ſūt hoīes vam ⁊ mun dam q̄ nͥl aliud ī ſuis oꝑacōibuſ appetut nec intendunt niſi ꝙ ſint magni noīs ⁊ famōſe opinionis apud hoīes ⁊ iſti ſcribūt nomina ſua ī cineribꝫ hoc ē ī vanis memo rijs hoīm qͥ nō ſūt niſi t̓ra ⁊ tinis. Ecci. 17. Oīs hō t̓ra ⁊ ciuis. de qͥbꝰ loqͥt̉ btūſ Greḡ. 2. mora. c. 18. Oēſ qui huic ſeculo cogitacōe terrena cōformāt̉ ꝑ om̄ne qd̓ agunt huic mundo r̓linq̄re ſui noīs mēoriam conarit̓ Alij belloꝝ titul̓. Alij edifi cioꝝ menibꝰ altis. Alij diſertis do ctrinaꝝ ſeculariū libris inſtanter elaborāt. ſibiqꝫ memorie nomen edificant. Hec ille. Et ꝙͣ fatue aūt hoc fiat on̄dit paulopꝰ ſubdens. qnͣtūlibet īde quiſqꝫ ꝓ faciēda glo ria ſui noīs laborauit. memoriam ſua qͣicinerem poſuit: qꝛ hanc cici us vetꝰ morlitatis rapit Et ecōtra de iuſtis d̓r. In mēoria eterna eit iuſtꝰ. Cōtrͣ tales qͥ ſic nimis appre ciant̉ t̓ꝙͣ ſūmū negociū famē glo xiā ⁊ noīs celebritateꝫ; Arguit Bo etius. de cōſola. li. 2. ꝓſa. 7. decla IR rans famē vaītatē ꝑ quīqꝫ racōeˢ. Primo ex t̓reni ſpacij ꝑuitate ſic. Tota terra nō hꝫ niſi racōem vni us pūcti reſpcū celi ſic̄ ꝓbat p̄tho lomeꝰ in ſua almageſti diſtīctiōe pͥma. c. q. Et Alp̓hoa̓biꝰ de differē a ffdi ga cijs aſtroꝝ drā. z. Sed de ſuꝑficie terre tm̄ qͣrta ꝑs eſt hītabiliſ/ nec tn̄ illa tota. Tū ꝓpt̓ ꝑtes appropin quas equinoxiali ex vna ꝑte vbi ē nimiꝰ calor itū ꝓpt̓ ꝑtes ꝓpīquaſ polo artico ex ꝑte boreali; vbi ē al gor ⁊ frigꝰ. Quid gͦ ngͣnū eſt da to etiā ꝙ hō ꝑ totū mūdū qͥ nō ē n̓ ꝑſ pūcti poſſit nom ſuū diuulgae̓. Iob. ⁊ Gaudiū ypocrite ad īſtar pūcti. Secūdo ſic Impoſſibile ē ꝙ diuulget nom̄ ſuū vbiqꝫ ꝑ mūdū. ⁊ hoc ꝓpt̓ difficultatē itineis ⁊ defe ctū ꝯicacōis ⁊ victꝰ. qꝛ n̄ oēs hoīes ſibi īuicē ꝯicant. Tercō qꝛ dato ꝙ poſſent/ n̄ ꝓcede̓t vbiqꝫ ad gloriā. qꝛ illd̓ ꝙ vana gēs approbat ⁊ cō mendat; alia deridet̉ ⁊ dampnat. Rr̄to qꝛ hoīes moriētur ⁊ mēoria

Ido nominis tuī ꝑibit. Vn̄ quihabet mō memoriā fidelis fabricij vel ca thonis vel bruti tacent vtiqꝫ noīa eoꝝ ī pauculis lr̄iſ. nec cū legimꝰ lrās ꝑ lrās habemus notitiā ꝑſo naꝝ. ¶ Rn̓to ſic. Ille qui intedit viuere in noīe ſuo ī memorijs hoī num: facit ſibi duas morteſ. vna corporis ⁊ aliāpoſtea ſui nomīs: qꝛ neceſſario a memorijs hoīm ca det. Ad idē adducit duas racōes lib̓. 3. ꝓſa. 8. Primo ſic. qd̓ falſa opinione ꝓfertur n̄ debet eē de iu re magni pōderis apud hoīem. ſꝫ pleriqꝫ nomē falſū vulgi opiniōi bus abſtulerūt. Secūdo ſic. Illuci qd̓ falſo iudicio datur. vel ſi vero iudicio detur nō diuꝑſeuerat nō debet eē magni pōderis apud ani mū virtuoſi homīs. ſꝫ fauor poput laris numꝙͣ ꝑuēit ẜm bonum iu diciū. vel ſi ꝑuēiat ẜm bonuꝫ iudi ciū nō diuꝑſeuerat in vno. ſꝫ qd̓ iſti placet altei̓ diſplicet. gͦ fauor T populi nō debet hominē multum mouere. Patet ergo vāitas hoīm: qui nomen ſuū ambicioſe mag̓fi cant ad oſtētacōem et de talib̓nſ inuēimus ſcriptum; Gen̄. ii. de fili is noe poſt diluuiū qui dixerunt Celebremꝰ nomē nr̄m anteꝙͣ di uidamur in vniuerſas terras et ceperūt edificare turrim cuiꝰ culme attingeret ad celum. Et quid acci face dit.? Certe volebāt ſibi nomen ho noris; ⁊ fecerūt ſibi nomē cōfuſio nis. Et idcirco vocatu eſt nomen eiꝰ babel a cōfuſio. De talibꝰ eciā habemꝰ exemplū Math̓. 1. ꝙͣ io ſephus ⁊ azarias principes iude oꝝ dixerūt Faciamꝰ ⁊ ipſi nobis nomen. ⁊ eamus pugnare cōtra gētes. Et ſequit̉ Et Aciderunt illa die de populo ad duo milia viroꝝ ¶ Secūdo ſūt aliqͥ qͥ ſcādaloſe no mē ſuū vilificat. nomen ſuū negli gēter aſꝑnāt. hꝰ modi ſūt iſti nō torij peccatores. q̄ ꝑdita verecūdia ingert alijs exēpluꝫ male viuēdi ⁊ peccant ſine freno. ⁊ iſti ꝓprie lo q̄ndo ſcandalizāt eccīaꝫ dei. p̄bēteſ infirmis occaſiōeꝫ peccādi ⁊ ruine ꝑuerſo exēplo. Naturale ē em̄ hoī cū ſit animal politicū; ꝯformare ſe moribꝰ eoꝝ cū quibꝰ cōuerſat̉ ⁊ viuit. Vn̄ de talibꝰ conq̄ritur Iacō bꝰ in cano. ſua. c. 2. Ipſi iquit blaſ phemāt nomē bonū qd̓ inuocatū ē ſuꝑ vos. Bonū em̄ nomē qd̓ in uocatū ē ſuꝑvos: ē nomē ih̓u xp̄i ¶ Tercio ſūt aliqͣ qͥ nomē ſuū v tuoſe deificant ad edificationē: ⁊ ſūt tales qui hōeſte ⁊ laudabilit̓ in exteriori honore ꝯuerſant̉. dā tes alijs ſcūm exēpluꝫ viuēdi. de qͥ rū qͦlibꝫ dici p̄t illud Heſt. ix. Fa ma noīs eiꝰ creſcebat cotidie. ¶ Nota ꝙ ē de fama hoīs ſicut de ꝑa tura piri vel pomi. Illa ꝑatura ſi d̓ leat̉ a pomo paucū valet̉ ⁊ qn̄ tn̄ ē cū pomo bn̄ ꝯſeruat pomū; ⁊ qn̄ aufert̓ pomū ſtatī corrūpit̓. Iſto mō eſt de fama ꝙͣdiu hō hꝫ famā ītegrā cohibet̉ ⁊ p̄ẜuatur ꝑ ea a ml̓tis pctō. Sꝫ reuea̓ ꝑditā fama hoīſ vnū de maxīſ frenatīs a pctō ē ꝑdituꝫ. ⁊ extuc ꝑſona putreſcit continue ſicut pomū putreſcit cor tice denudatum. ꝓuerb̓. 10. Aēori a iuſti cū laudibꝰ ⁊ nomē imꝑio rū putreſcet ¶ Nota ꝙ int̓ illd̓ qd̓ ſcribitur ī celatuā domꝰ. ⁊ illd̓ qd̓ ſcribit̉ īpauinito: magͣ drn̄a ē qꝛ illd̓ qd̓ ſcribitur ī pauim̄to de t̓ra

contulcat̉ ⁊ delet̉ de facili/ ſimiliter nō vt ſimulvideri niſi paucis ⁊ m̄ ab oībꝰ qui ſūt in domo. qd̓ aūt in celaturā ſcribit̉ ab oībus ſimulvi deri poteſt. MAoralit̓ celaturā mūdi ē celū ⁊ pauimentū ē terra In hoc pauimento hoīes mūdam quorū qͣlibet p̄t dice̓. Adheſit pauimēto ili aīa mea. ſcribunt̉ nō īa ſua; ⁊ ꝑpe tuae̓ conantur Iuxtā illud. pt Vd̓ uerunt nomīa ſua in terris ſuis ⁊ Ihe̓. 27. Recedētes a te ī terra ſcri bent̓. Et certe duplicit̓ fraudāt̉ ab intencōe ſua. Tū qꝛ pauci legunt famā noīs eorū qꝛ vicim ⁊ ꝯtēpoa̓ tij nei eorū btūſā illi qͥ preceſſerūt ⁊ multi qui ſuccedēt nichil ſcient de eis Item ex alia ꝑte hiſtriones ⁊ diuites ⁊ raptores qͥbꝰ dederūt bo na ſua vt multiplicarēt nomē eo rū moriēt̉. ⁊ ꝑ ꝯn̄s nomē eorū dele bit̓. In psͣ. Nomen eorū deleſti in ernū ⁊ in ſeculū ſeculi. Sed viri ſcī ſtribunt noīa eorū ī celatura mū di hoc eſt ī celo. vbi eſt lib̓ vite Et ſicut celum ē incorruptibilc. ita nō men īdelebile Apoc̓. 3. Non delebo nomē eius de libro vite. vn̄ ab ō nibꝰ videbit̉ īdie iudicij cido ſig nāt̓ d̓r Luc̄. 2. Gaudete ⁊ exultate: qꝛ noīa vraſtripta ſūt ī celis. Figu ra ē ad hoc ꝙ xp̄us narras hiſto riaꝫ de lazaro ⁊ diuiteluc̓. 16. No mē diuitis noluit memorae̓. ī ſig nū ꝙ fuit deletū n pͥ. Nec mēore̓o noīm eorū ꝑ labia mea nomē āt pauꝑis ſignant̓ expreſſit. Ecc̄ī. ilj. lioīe eterno he̓ditauit illuꝫ. Ter cō notandū ꝙ nomē cuiuſlibet v̓ tuoſi tria debet habere. videlicꝫ ho norem honeſtatiſ. tenorem verita tis ⁊ fauorem pietatis. Primo vt decīa odaua fama noſtra ſit honeſta ⁊ mūda. Secundo ꝙ ſit vera ꝙ nomen con cordat cum re. Iuxͣ illud p̄ ẜm no men tuum ſit ⁊ laus tua ſſꝫ timen dum eſt ꝙ ml̓ti magnum nomē Habent ⁊ nichil de re. īmo habent noīa ꝑ antifraſim ſic̄ bos nigervo catur cignus. Aſic̄ qͥdā appellātur paſtores ⁊ ſunt lupi. diſpenſa tores appellantur ⁊ ſunt diſſipa tores; appellantur rectores ⁊ ſunt deſtructores. de quoꝝ quolibet d̓r Apoc̓. 3. Nomen habeſ ꝙ viuis a mortuus es hij ſunt ſimiles pomiſ que naſcuntur iuxta mare mortu um. que vſqꝫ ad maturitateꝫ ſunt coloris honeſtiſſꝫ ſi ea matua̓ inci A das nͥl̓ intus īuenies nͥ cineres ⁊ fauillas. ita quidā nomen habēt ī ſtatu ⁊ famā. ſꝫ ſi intrinſecus ape riantur turpibus ⁊ vilibus ſunt repleti. Vnde tal̓ caret tenorē veri tatis ī nomine ſuo ⁊ verificatur de eo qd̓ ſcripſit qͥdaꝫ clericus de ab batia que vocatur vallis dei. cū dle xicus quidā fuiſſet ibi exiliter hoſ pitatus ſūmo mane r̓cedens ſcrip ſit hos verſus in portā. Vallis di cta deidomus eſt inire ſpecici. mgͣ num nomen ei gratia nulla rei. RCeccio debex vpuoſus prouibē ꝙ nomen ſuum habeat fauoreꝫ pietatis. nam ſi fama hoīs cōſper ſaſit crudelitatibus a iniula neceſ Imiſcdiā. ceſſario erit odioſuſ. ⁊ ꝑ oppoſitū ſi famā pietatis de aliqͦ diuulget̉: fiet diligibilis vniuerẜ. Cātico.i. Vngentu effuſū nomē tuū iō ado leſcētule. ꝑſōe ꝓficiētes ⁊ hōeſte dilexer̄t te nīs. ¶ dubitacō p̄t eē Vtꝝ ſit hoī vtu̓oſū neglige̓ famā ſuā Qd̓ ſic videt̉/ qꝛ fama hoīs eſt

Icio de bonis forturie. ſicut pꝫ ꝑ Boec̄. 2. et. ⁊ de ꝯſo. ſꝫ bona fortunalia vi detur eſſe v̓tuoſum ꝯtēpnere. ſicut faciūt ſācti qui omnia ꝓpter xp̄m relinquūt. ꝙͣ illud ē ꝯtēpnen dū cuiꝰ cōtemptus ducit ad per fectionē. ſꝫ tale ē nomē vel fama. Vn̄ Math̓. ij. Bti eitis cū vos ode rint ⁊cͣ. et eiecerint nomē vr̄m tā ꝙͣ malū ⁊cͣ. gͦ infamia noīs facit beatū eē. ꝙp̄ ad Corī. 6. In omni bus exhibeamꝰ nos ſicut dei miniſ tros ⁊cͣ. ⁊ infra ꝑ infania ⁊ bonaꝫ famā. Glo. Exhibeamꝰ nos deo vt nec hō eſtimacōne ſuꝑbiamꝰ nec mala doleamꝰ. gͦ ſi nō debemꝰ do lere de infamia. nec debeꝰ curare de fama ¶ Ad oppoſitū dicit̉ Eccī. 4 Curā habe d̓ bono noīe. hoc enim magiſ ꝑmanebit tibi ꝙͣ mille tha ſauri magni ⁊ p̄cioſi. Et ꝓu̓b̓. 21. Melius eſt nomē bonū ꝙͣ diuicie ml̓te Rn̄ſio ꝙ ſicut dicit Augͥ. de cōi vita clericoꝝ. Et allegat̉. ii. q. z. nō ſūt audiēdi Et 22. q. i. Vo lo. due res ſūt ꝯſcīa ⁊ fama. Con ſciēcia ē nob̓ neceſſaria ꝓpter noſ: fama ꝓpter ꝓximos. cideo ꝯtemp nere ꝓpriā famā peccatū morle eſt. ⁊ negligere ē peccatū vel veniale l̓ more ſꝫm ꝙ negligētia ē maior l̓ minor. Cuiꝰ racio ē. qꝛ ē directe cō tra caritatem. cuiꝰ ē ꝓximū edifi care ꝑ bonā edificationē. vel bonā ꝯuerſationē. Vnde omnis homo triplex teſtimoniū tenet̉ habere. videlicet A ſuꝑiore. ab interiore ⁊ ab exteiorē. A ſuꝑiore ſcꝫ a deo. ad Roma. 8. Ipſe at ſpūs teſtimoni um reddit ſpūi noſtro ꝙ ſumꝰ fi lij dei. Ab interiore ſcꝫ ꝯſciētia riō ſtra ad Cor̄. 2. Gloria noſtra hec ē teſtimoniū cōſciētie noſtre. Ab exteriore ſcꝫ ꝓximo ad Thimo. 3. Oportet āt ſcōs teſtimoniū habe re ab hijs qui foris ſunt. duo pri ma teſtimonia neceſſaria ſūt ad ſalutem. Tercium eſt vtile tamē ſine hoc ē ſalus. ¶ Ad primū di co ꝙ bona fortunalia nō ſunt neg ligenda; niſi pro quato dant im pedimētum virtuti. Bona autem fama nō impedit. ſed magis pro mouet ad virtutem. Amor tamē ſiue cupiditas bone famē poteſt eē nimia. ſicut amor cibi vel potꝰ vel veſtis quāuis vtrūqꝫ ſit neceſ ſariū ad vitam. ¶ Ad ſecūdum dicedum ꝙ benedictio illius beati tudinis refertur ad paciētiam in famie iiuſte illate. nō autem ad negligētiam bone fame; ſicut ſi o culi hominiſ eruerentur ꝓpter criſ tum laudabilis eſſet patientia ⁊ tamē negligētia patiendi vel cuſ todiēdi oculuꝫ īnullo debet com mendari: īmo iſte terminus neg ligētia expreſſe importat defectu virtutiſ. Vn̄ in nulla materia eſt negligētia bona. ¶ Ad terciuꝫ dd̓ ꝙ gloſa vult dicere ꝙ īfaria de nob̓ īiuſte fuſcitata n̄ dole̓debeꝰ. ſꝫ paciēter ſuſtīere. nullo tn̄ mō oca ſiōeꝫ daredēmꝰ; ꝙ de nobis fama mala iuſte valeat ſuſcitari/ L. xix Abre trāſitus ē tꝑſ nr̄m ⁊ nō eſt reuerſio finis nr̄i. qm̄ ꝯſignata eſt ⁊ nemo reuertitur. In ꝑte p̄cedēti ꝓpoſi ta ē vna ꝯcluſio ꝓbāda. ſꝫm opīo onē impioꝝ. ⁊ ē concluſio iſta ꝙ totū genus humanū anichilabi tur: deſtruetur et peribit. non ſo luꝫ ẜm rem ſed eciam ẜm nomen

⁊ memoriam alioꝝ; ita ꝙ nec hō erit in re: nec in opimone. ¶ Do ſita aūt hac opimione in lectōe ho dierna ſubiuigitur eius ꝓbacō q̄ talis ē. Inter omnia q̄ ſenſu diſti guimꝰ illud qd̓ minꝰ immāet me̓ morie noſtre eſt vmbra corporis moti ꝯtinue. nā talis vmbra cōti nue variatur. ſed vita noſtra ē ſi milis ꝑ oīa tali vmbre. gͦ oīno ne ceſſe eſt ꝙ eiꝰ memoria oīno dele ſtā atur. Moſſet ad q̄ſtioneui re Iſſi ponderi ꝙ licet pereat memoria iſ toꝝ hominū ꝓ certo tꝑe: al̓s tam̄ aliay renouabit̉ ꝑ corporis r̓furrectōeꝫ. Et ideo hac reſponſionē ꝯn̄ter im pij excludūt ꝑ modū iſtū. Illud qd̓ eſt ꝓhibitum ⁊ qͣſi ꝑ conſigͣfi cacōem̄ nature firmatū nō poteſt mutari: qꝛ curſus nature ē immū tabilis in hoc ꝙ a priuacōne ī ha bitū impoſſibilis ē regreſſio. ſꝫ re u̓ſio poſt mortē q̄ eſt finis noſter eſt a natura ꝓhibita ⁊ qͣſi ꝑ ſigͣti onem nature firmata: qꝛ natura nō vtitur iſto modo ꝓducendi vel reparādi homines ꝙ eos de morte deducat ad vitam. ſꝫ curſus vite nr̄e eſt talis ꝙ de nō eē ꝓducit̉ ad eē/ ⁊ iteꝝ poſt vitā ad nō eē duci tur poſt morteꝫ ⁊ iſto grādū nūꝙͣ reducit̉ ꝑ naturaꝫ ad eē⁊t hec eſt ſma lr̄e. Circa iſtā lectionem q̄ ro iſtā q̄ſtionē Vtꝝ reſurrectio o I niū generalit̓ ſit futura: excepto tamē articulo q̄ſtionis xp̄o ⁊ ſua matre benedicta de qua pie credit eccleſia ꝙ ſit in ea r̓ſurrectō ꝯple ta ¶ Et arguo ad q̄ſtionē ꝙ no pͥmo ꝑ illud dan̄. 12. Ml̓ti de hijs qͦ dormer̄t in puluere terre euigi labūt. Iſta locutio ꝑticionē quā Decīanona dam importat. gͦ non omnes e̓ſui gēt. Item in pͣs. Non refurgēt im pij in iudicio. ſꝫ ōnes qui reſurget ad iudicium reſurgent. gͦ impij n̄o reſurgēt. Item Iob. 14. Homo cū dormerit nō reſurgēt̉ donec atte ratur celū. ſꝫ hoc numꝙͣ erit. Item illi qui cum xp̄o reſurgēte refurrex erūt ſimul cū xp̄o aſcender̄t in cor pore ⁊ aīa. gͦ in eis ē r̓ſurrectio cō pleta. Ans patet ꝑ Rabanū ⁊ hē tur in Gloſa cōi. Qui reſurgēte do mīo reſurrexer̄t a mortuis eciā aſ cendēte ad celos ſil̓ aſcēdiſſe credē di ſūt: nec vlla rōe eoꝝ bemerita te fides accōmodāda eſt/ qͥ eos poſ 3 tea reu̓ſuros in cinerē ac denuo in monumētis que triduo patefcā Pe ſunt ab eis quibꝰ paulo an̄ appa ruerūt viui more mortuoꝝ putāt eē ꝯuerſos. Hec ille. Item ſi iterū moriebant̉ cū aīa nō ſeꝑaretur a corpore ſine penabis paſſi ſunt pe nā mortiſ. ſꝫ hoc ē īiuſtū: qꝛ ad He bre. 9 Statutuꝫ ē hoībus ſel̓ mori: ⁊ ꝑ ꝯn̄s ꝑ vnā mortē eſſe debitū pene ſolutū. Iteꝫ ipſi reſurrexer̄t vt eſſent ſocij ⁊ teſtes r̓ſurr̓ctiōis xp̄i. ſed xp̄s r̓ſurgens ex mortuis iā nō morit̓̉: quia eiꝰ e̓ſurrctio fuit ad vitam et̓nā. gͦ ⁊ eoꝝ ꝯſimilit̓. al̓s nō erāt teſtes ſufficiētes per totū. ¶ Ad oppoſitū ſunt verba ſaluatoris Ioh̓. ſ. Om̄es qui ī mo numētis ſunt audiēt voce filij dei ⁊ qͥ audirit: viuēt. Itē ad Cor. 1l. Oēs qͥdeꝫ reſurgemꝰ. Itē ait Apꝰ. ad Roͣ. l. qꝛ ſi pctm̄ ⁊ mors ꝑtnͣſi it ī oēs hoīes ꝑ vnū ſiue ꝓpt̓ cl̓pā origīalem; gͦ ml̓tōgis r̓ſurrectio ad vitā dabit̉ a xp̄o in oēs hoīes. ¶ Ad iſtā q̄ſtionē ſine ſtrupulo

lcio eſt dicendum ꝙ ſic ſicut eilange liū ⁊ apl̓ica doctrinā teſtat̉ taꝫ in locis ad oppoſitū allegatis ꝙ in multis alijs. Rationē iſtiꝰ refurre ctionis aſſignat ſcūs thomas fu p 4. ſētentiarū. diſ. 43. arti. i. et. 2. Etalem omnes hoīes appetūt bt̄ī tudinē. Iſte appetitus nō cōplet̉ in vita iſta. nec ī vitā alia p̄t īple ri in ſola anima. gͦ neceſſe ē ꝙ cō pleat̉ ī vita alia vbi anima corpo ri ſit ꝯiūcta ſꝫ cū doctoris t̓uerenci a hec racio nichil facit ꝓ t̓furrecti one dāpnatoꝝ ī quibꝰ oportet cō cedere ꝙ appetitus bt̄ītudinis fruſ trabit̓ īeternū Et ideo alij aſſigͣnt aliā racionē. ſicut Richardus de media villa diſ. p̄allegata? Que ē talis. Nulla naturalis inclinatio ē fruſtra. ſꝫ oīs aīa raciōalis habꝫ naturaleꝫ īclinationē ad regēdū ⁊gubernandū corpꝰ. gͦ oīs aīa ra cionalis corpori vniet̉. ſnec iſta racio cogit intellectū ad aſſenſuꝫ. qꝛ naturalis inclīatio volūtatis o niū hoīm ē ad bene viuendū; ẜm augͥ. 23. de t̓nita. ⁊ in multis alijs locis. ⁊ tn̄ ꝯſtat ẜm fidem ꝙ appe titus fruſtrabit̉ in ml̓tis. qꝛ ml̓ti ſūt vocati. pauci v̓o electi. Et ideo tenendū ē ꝙ ſic qꝛ hoc ſonat ſacͣ ſcripturā exp̄ſſe. hoc eciaꝫ ē ſāctis pr̄ibus reuelatū; ⁊ qͣſi īfinitis mi raculis declaratū: īter q̄ ē illud de ſeptē dormiētibꝰ. vt pꝫ in legēda ſcōꝝ ¶ Ad pͥmū p̄t dici ꝙ ad lrāꝫ auctoritas p̄t expōide pueris dā natis in limbo. qꝛ illi ꝓprie nō eui gilabūt. qꝛ cūvigilia ſit ꝓprie t̓fo lutio ⁊ vſus ſenſuū. ⁊ ipſi nō reſur gēt ad ſētiendum pena vel gloriā Ideo p̄t ly multi teneri ibidē ꝑtici patiue. Aliter exponit augꝰ. mul tuid ē ōnes. Sic eī loqͥtur ſcriptua̓ freq̄nter ¶ Ad ſecundū dicendū ꝙ impij nō reſurgēt ī iudicio; id ē ad iudicandū ſic̄ ſancti refurgēt. ſꝫ c̓ ſeug vt iudicent̓ ¶ Ad terciū ſēſus eſt donec attea̓tur celū.i. donec a celo ꝑ quetē aufra̓tur motus. ꝑ queꝫ quidē motū cauſat gn̓ationem ⁊ corrupcōnē ī iſtis īferioribꝰ ¶ Ad quartū qd̓ ē de illis reſurgētibus cū xp̄o ⁊cͣ. Primo vidēdum ē quid dicat Iherominꝰ; poſtea qͥd mgr̄ ihiſtorijs. Tercio quid ſēciat au gꝰ. de pͥmo Iheronimꝰ ī ẜmone. Cogitis me o paula ⁊cͣ. dicit ſic. Quos cū dn̄o t̓ſurrexiſſe legiꝰ vtꝝ redierūt ī puluerē certū nō hēmꝰ Melius ē deo totū cōmittere ꝙͣ a liquid temere diffinire. ⁊ hec ſētē tia mͥ placet. Eadē ē ſētentia mgr̄i ī hiſtorijs ſuꝑ euāgeliū. Recitat tn̄ ꝙ quidā opinātur ꝙ aliqui de illis quicū xp̄o reſurrexerūt ſepul ti ſūt ī iheruſaleꝫ. Smīa vero bt̄i au guſtini. de mia̓bilibꝰ d̓ineſcriptu re plane diffinit ꝙ iterum mortui ſint. ꝰ j. c̄. ⁊ ē ꝓpe finem libri. Sic̄ enim ī reſulcitatis mortuis ſimili tudo tantum nō mors continua fi eri cernitur. ita et in hijs ſimilitu do reſurrectionis non ipſa reſur rectio oſtenditur. de continua em̄ morte nullus ad vitam īdecediuā niſi dominus vſqꝫ in diem nouiſ ſimū reuertitur. Vnde dicendum eſt ẜm mentem auguſtini ꝙ ap paret probabile in hac parte. ꝙ illi qui cum criſto ſurrexerunt ite rum mortui ſunt. quorum corpoa̓ iterum ad monumenta reuerte bantur. ſam et veriſimile eſt ꝙ

int̓ eos fuiſſe debebāt ſcī prēs Ao yſes ⁊ dauid ⁊ qͥd̓ alij; quoꝝ fidē maxima ꝯmēdat Apl̓s ad Heb̓. .ii. ⁊ ī fine ſubiūgit Hijoēs teſtīo mō fidei ꝓbati inuēti ſūt/ acceperūt e̓promiſſionē. deo ꝓ nobis aliqͥd meliꝰ ꝓuidēte ne ſine nobis ꝯſum marent̉ Et hec rō mouet Augͥ ad ſic dicendū. Ad Rabanū dr̄ ꝙ nō bn̄ ꝯſiderauit apl̓m nec etiā augͣ qͥ ſatis eū p̄ceſſit. Ad qnͥtū non cōſtat ꝙ moriebant̉ ſic̄ de Iohāe exāgeliſta dr̄ ꝙ dolorē ī moriē do nō ſēſit. Vn̄ nō ſequit̉ ꝙ ſi ite rū moriebāt̉: molebatur cū pena. vl̓ ſentirent etiā penā. potēs ē em̄ deus ⁊ cū ſtatuto cōi diſpēſare ⁊ e is ꝓ pena gl̓am recōpēſare. ¶ Ad ſextū dicendū ꝙ ſurrexerūt ꝓ teſti monio reſurrectiōi ꝑ hibēdo abſo lute ⁊ nō ꝙͣtū ad om̄s reſurrectio nis circūſtācias ¶ Vmbre tnͣſitꝰ Iono notandū ꝙ vita nr̄a valde ꝯueni ent̓ vmbre ꝯꝑatur. Eſt em̄ in vni bra indigēcia luminis. Aſſiſtenti a frigois ⁊ apparēcia corꝑis. Pri mo dico ꝙ in vmbra ē indigēcia lumīs. qꝛ ī vmbra ē lumē dīnutuꝫ. rrit Iſto mō licꝫ in iſta vita ſit aliqͥd lumē ꝯgnicōis natural̓ ⁊ etiā fidei de deo iſta tn̄ ꝯgnicō nō eſt n̓ vni bra reſpectu illius cogͦrōis ⁊ ſcien tie quā ſumꝰ in patria habicaturi ſicut em̄ lex antiqua vmbra fuit fidei que nūc eſt ad Heb̓. 10. Ita fi des moderna non eſt niſi vmbra reſpectu noticie bearoꝝ cū quodā deſiderio beatitudinis Cant̓. ⁊. ſub vmbra illius quā deſiderabā ſedi. Iſta auteꝫ vmbra fidei ⁊ noticie ſcripturarum tante eſt virtutis. ꝙ purgat mentem ab īfirmitatibꝰ L decima nona hoc eſt a vicijs ⁊ peccatis. In cuiꝰ figurā legimꝰ Act̉. i. ꝙ vnbra pe tri ſanauit infirmos. Virtute eciaꝫ vmbre fidei xp̄m ſpūaliter cōcipi mꝰ. ſicut fecit virgo benedicta car naliter Luc̓. ⁊. ſpūs ſcūs ſuꝑueni et in te ⁊ virtus altiſſimi obūbra bit tibi. Scd̓o vita preſens com 2 parat̉ vnbre. ꝓpter aſſiſtentiā frri goris. Eſt em̄ frigidius in vmbra: ꝙͣ extra Iſto mō in preſenti vita ē torpor ⁊ carencia caritatis. ſicut vmbre ſunt longiores ⁊ frigidio res verſus veſꝑe ꝙͣ in meridie. ita defectus cai̓tatis cordiū hūanoꝝ verſuſ finem mundi augehiturq maꝫ ſuperhabundabit im quitaſ ⁊ Qo refrigeſcet caritas ath̓. 24. ⁊ Ie re. 6. Ve vobis quoniā declinauit dies; ⁊ longiores facte vmbre veſ 3 pere. Tercio comparatur vita noſ tra vmbre. In vmbra enim eſt ap parencia corporis ⁊ nō exiſtentia. ita ī preſēti vita eſt apparentia ſo liditatis in diuicijs dignitatibꝰ et honoribꝰ ⁊ nō exiſtencia/ promit tunt ſaciētatē ⁊ afferūt egeſtatē; ꝓmittūt btītudinē ⁊ affer̄t ſollici tudīeꝫ ⁊ iō mētiūt̉ nob̓ iſte vmbre ⁊ nos fallunt. fccī. 34. qͣſi qui apprehendit vnibraꝫ ⁊ perſequit̓ vē tum. ſic qui attendit ad viſa men daciā. Et ſicut videtis quando ho mo habet ſoleꝫ pre oculis et ante faciem ſuam tunc proicit vmbrā a tergo. quando autem ſol eſt a t̓ go tunc habet vmbram ſuam an te ⁊ coram oculis ſuis. ita ꝙ ſol et vmbra non compaciuntur ſe ex vna parte Iſto modo eſt morali ter de delectacionibus tꝑalibus hꝰ vite q̄ ſūt qͣſi vmbra ⁊ de ſole

No iuſticie qui eſt xp̄sNiā ille qui hꝫ xp̄i corā oculis cordis ſui pn̄tem illuminantē ꝑ fidē. ⁊ inflāmanteꝫ ꝑ amorē. talis īdubitant̓ ꝓicit vni brā a tergo id ē reſpūit ⁊ ꝯtemꝑ nit ⁊ ꝑuipēdit illecebras huiꝰ vite Aſꝫ certe hoīes mūdam qui xp̄m tradider̄t obliuioni ⁊ ꝓiecerūt. ip ſi hn̄t vmbras in ꝯſpectu ſuo ⁊ qͣ to xp̄s magis diſtat ⁊ elongatur ab eis tanto eis vnbra vanitatiſ mūdane maior apparet cū nichil ſit. Cauſa qͣre luna eclipſat̉ in ve ritate ē. qꝛ intrat vmbra terre. iō qꝛ vero ſol nūꝙͣ intrat vnibrā ter re ideo nūꝙͣ eclipſat̉ realiter ſꝫ ap parent̓ tantū. ſic hoīes ſeruiētes mūdo immgunt ſe vanitati mun dane; ideo neceſſe ē vt pͥuent̉ lūis gr̄e per pctm̄ moͣre. Iob. 3. Obſcu rent eū tenebre et vnibra mortis. Enite gͦ ⁊ Lectio. 20 fruamur bonis q̄ ſūt. etv cata tamur tꝙͣ in inuētute ⁊ lexiter. Poſita impioꝝ erronea opinione. Hic conſeq̄nter agit̉ de eoꝝ vicioſa ꝯuerſacōne. Quales em̄ opiniones hn̄t hoīes in mora libꝰ tales ſūt elcōnes eoꝝ in mori bus. Electio em̄ ſequit̉ p̄conſilia tionē. vtꝫ 3. Ethicoꝝ. c̄. 36. 4 4. Et ideo iniquū ꝯſiliū ⁊ ſuꝑ falſis pͥn cipijſ fundatū ſeu radicatū ſequi tur vicioſa electio ⁊ ꝑuerſa ⁊ id̓o in ꝑte iſta ponit̉ cōcluſio tociꝰ ne gocij p̄cedētis. E ē p̄ctica et valde mala ẜm quā impij ducūt vitam ſuā. Et ē iſta ꝯcluſio vna ꝯſpirati ua ꝯuocatio; ẜm qua impij allici unt ⁊ inuitant ſeinuicē ad peccan dum. Et diuidit̉ iſta ꝯcluſio ī ml̓ tas ꝑtes. qꝛ ē vna cōpulatiua ex multis ꝑtibus aggregata. Vn̄ pͥ mo animāt ſeipſos ad pctā laſci uie corporalis. Secūdo ad peccata īiuſticie gn̓alis; ibi opprimamꝰ ¶ Circa pͥmū tria facit Primo ſe exhortant̉ ad peccāduꝫ in gn̓e. Se cūdo materiā delcātionū enūerāt inductiue; ibi vio p̄cioſo. Tercio ꝙ hoc expediat: ꝯfirmat racōe. ibi qm̄ hec ē ps nr̄a. ¶ dicūt gͦ pͥmo ſic Vēite ergo ⁊ fruamur bonis q̄ ſunt. qͣſi dicerent. Ex qͦ ſic ē ꝙ non reſtat homī poſt hāc vitaꝫ nec pe na nec p̄miū ſꝫ oīſ hō ꝓ ſuo ꝑpetu o corrūpit̓ ī morte ſicut ẜm eos ſu periꝰ eſt ꝓbatum. ergo vēite id ē ſocialiter ⁊ apari cōueīamus et fruamur boīs q̄ ſunt. id ē iſtis bo nis tꝑalibꝰ qꝛ alia ſperae̓ n̄ poſſu mꝰ poſt hāc vitaꝫ ⁊ vtamur ſic̄ no b̓ placet creatura ⁊ oī re creata tā ꝙ ī iuuētute.. tepeſtiue ⁊ ſine fre nō auide ⁊ voluptuoſe; ⁊ hoc cele riter id ē ſtatī qꝛ tꝑſ breue ē. Hec ē ꝯcluſio. cū nō ſit pͥmiū poſt hāc vitam ꝓ bonis oꝑibus nec pena īflmēda ꝓ malis. īdulgendū ē omni ei qd̓ ī hac vita delectat. ¶ De iſta ꝯclu ſione pͥmo vidēdum ē de ꝯſeq̄ntia ⁊ ſine dubio videt̉ bona ⁊ ſatis ꝯ ſulte ⁊ prudēter illata: qꝛ ſi ī hac vi tatantū ſperantes eēmus. miſeā biliores oībus hoībus eēmus vel ſumꝰ ſicut dicit apl̓us ad cor̄. 21 Vn̄: dato ꝙ nō foret pena futura vel pͥmiū nō video quin fruendū eēt illecebris ⁊ delectacōibꝰ huiꝰ vite. ſꝫ hoc an̄s ē falſū ⁊ dato vno īconuenienti multa ſequūtur. ſic̄ dicit ariſtol̓. pͥmo ph̓oꝝ. Sed qꝛ īfatuati fuet̓t ī an̄te illiꝰ ꝯſeq̄ntie videlicet īponēdo anime humae mortalitatē

viceſiā Exonh mortalitatem. ideo multa incōue mentia ꝯceſſerunt. Et eſt iſta p5 ꝯ duſionis plena fatuitatibꝰ. Pr̄io in hoc. ꝙ dicūt ꝙ dēamꝰ frui tꝑa libus. Nam ſicut dicit Augꝰ. j. de doctrina xp̄iana c. vij. Ille res qͣ bus fruendū eſt nos btos faciūt. qd̓ nō pn̄t facere tꝑalia. Secūdo qꝛ fruitio eſt inherere alicui rei ꝓp ter ſeipſā ſꝫ omne tꝑale factū eſt ꝓpter aliud.ſ. ꝓpter deū. ꝓuer. 8. Vniu̓ſa ꝓpter ſeip̄m operatus eſt dn̄s. Fatue ergo dicūt. Fruamur bonis q̄ ſunt ſcꝫ temporalitera nō ꝑmanēter. Et tamen hec cōſeque ter aliquoꝝ maloꝝ hoīm ſenten tia ē. h̓ ſcimꝰ quid habemꝰ. neſci mꝰ qͥd habebimꝰ in futuro. ⁊ ideo ducamꝰ letos dies. Tercio fatue dicūt qꝛ immediate pꝰ pͥmaꝫ ꝓpo ſmnu ſitionem ꝯceſſam concedunt eiꝰ ꝯ trariam. qn̄ dicunt. Vtamur cre vult he tura Nam vti eſt aliquid diligen villi do referre in deū ſic̄ in fineꝫ. ſtideo pen nullo mō ſtat ꝙ hō eadē re ſimul initi vtatur ⁊ fruatur. ſic̄ patet primo 9t̓ ſēcentiaꝝ. di. i. Vn̄ ī hoc ꝙ dicunt̉ liiſ reſpectu eiuſdem fruamur ⁊ vta mur dicunt contradictionem im plicite. Quarto fatue loquutur in hoc ꝙ ſe determināt a iuuentute talibus inancipae̓. quia hoc nich iſ n aliud eſt nͥ in peccatis ꝑſeuerae̓ iii Cuiꝰ cacio eſt. quia illud qd̓ hō aſ pi ſueſcit in iuuentute n̄ poteſt faci liter deſerere. Etideo dicit̉ Ariſtoti les..i. Ethicoꝝ. ꝙ nō differt parū ſic vel ſic ex iuuentute aſſuefieri Et ꝯmentator ſuꝑ ꝓlogū. ⁊ phiſi coꝝ. Conſuetudo habet maximā vim. que a iuuentute cōtrahitur Et ꝓuerb̓. 21. Adoleſcens iuxta vi am ſuam eciā cum ſenuerit nō re cedet ab ea. Vn̄ ꝯcluſio eoꝝ plēa eſt fatuitate. Dyper iſtam lrām poteſt eſſe du qo biū. Vtruꝫ homo ex caritate tene atur plus diligere deum ꝙ ſeip̄m. d̓ nō videtur. qꝛ diligit ſe quan tum poteſt. ergo non poteſt deum plus diligire ꝙ ſe. ergo ad hoc n̄ tenetur. Qd̓ auteꝫ homo diligit ſe quātum poteſt patet qꝛ diligit ſe naturaliter. ſꝫ naturā agit ẜm vl timū potentie ſue. qꝛ nō agit libe re. ergo ſi diligit ſe naturaliter di ligit ſe quantū poteſt. ¶ pͣ Illud qd̓ eſt racio diligendi alterū plꝰ diligitur illo altero. qꝛ vnumqd̓qꝫ ꝓpter qd̓ ⁊ illud magis. pͥmo poſ terioꝝ. Sed racio quare deꝰ debet ab homine diligi eſt. qꝛ eſt bonū ſuū ꝓprium. ergo diligit ſe magis. Item ix. Ethicoꝝ c. 4. Amicabilia q̄ ſunt ad alteruꝫ veniunt ex ami cabilibus que ſunt ad ſeipſū. Itē augꝰ io. ꝯfeſſionū. Quicūqꝫ aliqͥd amat qd̓ nō ꝓpter te amat minuſ te amat. ſꝫ qui minus amat deum amat deuꝫ. ergo cū amore dei ſtat vſus dei Ad oppoſituꝫ eſt Augͥ i. de doctrina criſtiana c. 84. Teip ſum ꝓpter te non debes diligere ſeu amare ſꝫ ꝓpter ipſum qui dilectio nis tue rectiſſimꝰ finis eſt. ſꝫ vnū quodqꝫ ꝓpter qd̓ ⁊cͣ. gͦ tenet̉ mag̓ diligere deuꝫ ꝙͣ ſeipſū. Ad queſ tionem dicendum ꝙ ſic. Racio ē: qꝛ deus eſt beatitudo non ſolū ꝓpͥ a vniꝰ hominis. ſꝫ quoddā tociꝰ ꝯmunitatis ipſius: ⁊ ideo diligi de bet ꝓpter ſe tantū et ꝑ ꝯſequens maxime. Propter raciones eſt notandum ꝙ dilectio qua homo E. j.

lcīo diligit aliquid pēſatur ex duobꝰ filoc Ex furde̓ ſeu intecōe actꝰ ⁊ ex qua litate voliti illi quē diligit/ qn̄ gͦ di bom cit̉ ꝙ hmo tētur diligere deū plus ꝙ ſe nō habet hoc intelligi de intē ſione vl̓ feruore actꝰ. ſꝫ de quanti tate boni voliti. nā debeo deo velle ſūmū honoreꝫ ⁊ ſummā beatitudi nem nō aūt hoc michi. Aliud eſt A notandum. ꝙ in homiē ē duplex dilectio Natua̓l̓ q̄ non elicitur li bere a voluntate. ſꝫ naturalit̓ a eſt ſēper in volūtate Alia eſt raciona lis conſequens racionē. et de hac dilectione habet intelligi queſtio et non prima. per hoc ad racio nes. ¶ Ad primam minor nega tur ⁊ eſt falſa. penſando dilectio nem ex bono volito et loquendo de dilectione racōnali Vnde pluſ boni poſſet homo velle ſibi ꝙ facit ſi racōnabilit̓ diligit ſe. nā poſſet appetere bonū infinitū. Rō vero cō cludit de dilectione naturali. ¶ Ad Secundū minor negatur. non ei qui racōnabiliter diligit. deum di ligit precipue quia bonum propri um: ſed quia bonū ꝯmune eſt to cius vniuerſi. Ad terciū intelli gendū eſt illud d̓ bonis q̄ ſūt bo na particularia ⁊ nō de illo quod eſt bonū omniū. Ad quartū di cendū ꝙ peccans mortaliter deum amar non tamen virtuoſe? quia vult eum eſſe deum. ſed non ſic a mat deum ꝙ ſeruat eius precep ta nec omnis qui amat deum eſt in caritatē. quia q̄ diligit propter ſe amat deum; ⁊ tam̄ peccat morta Collo liter. ¶ Venite ergo ⁊ fruamur 151 bonis In actu ſiue belli ſiue paciˢ gerende Aīacō ducis multū iuuat? quia ẜm verba ſua ⁊ conſilia totꝰ exercitus regulatur et ideo oīs ductor ſibi prouidet de aliquo iui tatorio ſuis complicibus faciēdo. AQuadruplex igit̉ inuitatorium inuenio in ſcriptua̓ ſacra a quatu or generibus cantorū cantatum. Primū cantant voluptuoſi. Scd̓ꝫ malicioſi. Terciū ambicioſi. ⁊ Rrͣ tū ſancti r̓ligioſi. Et tres primi cā tant ī choro dyaboli. Et qͣrti ſolūº ī choro xp̄i. Inuitatolum voluptu oſorū poſicō ibi. Venite fruamur ⁊cͣ. quādo ſic eſt ꝙ homitrat eccle ſiā cathedraleꝫ ut audiat matuti nas de aliquo ſanctoiſtatī periui tatorium poteſt diſcernere ī quā ta veneracōe ſanctus ille habetur ibidem. quia in ferialibuſ diebuſ ſufficit tantū vnus. ⁊ quāto feſtū celebratur ſolempnius. tāto plu res inuitatorio deputantur. Inter nos in vita preſenti dij multi colūt̉ Ad cor̓. 8. Siquidē dij multi ⁊ doi in multi. munduſ. caro. demonia. deus. Videamꝰ gͦ quis iſtoruꝫ ha beat in choro plures adcantādū inuitatoriuꝫ ⁊ inueniemꝰ ꝙ deus habet p auciores. Om̄s alij habēt inuitatores jmagna cōpia. Si lo q̄mur demundo. Nōne ſenes ⁊ iu uenes ⁊ pueri a cunabil̓ ſuis extr̄ cti ſtatim alliciuntur. ſtatim inui tantur ⁊ animantur ad colendū mundum. iſte vt fiat mercator. iſ te vt fiat miles. alius ut fiat di ues r̓ctor. Et ſic de alijs qui om̄es vna voce dicunt Veīte ⁊ fruamur bonis que ſunt tſicut illi qui ſūt magis viciui cantoribus magis excitantur ad cantendum. ita ho minibꝫ accidit qͥ familiarit̓ magiſ 44b vna vace dicūt

tractant cū mūdialibuſs vl̓ carna libus ꝙ nullo modo poſſunt euā I dere qn̄ eis in moribus conforme tur. Vnde yſidorus. 3. De ſummo bono. Rarum ē inqͥt ut quiſquis inter ſeculi voluptates poſitus: a vicijs maneat illibatus. ī quibꝰ et ſi non cito īplicetur. aliqn̄ tn̄ at trahitur nec diu poteſt eē ſecuruſ qui ꝑiculo fuerit ꝓximus. Quot qxti. Ixp ſunt qui hijs diebus inuitant ho mines ad mundi contēptum: ad ꝓpria relinquendum: ac ſe pro ſu is peccatis totaliter contempnen du? Certe vl̓ nulli: vel pauci. ȳmo tantus ſtrepitus eſt cantoruꝫ mū di. ꝙ illi qui dicunt inuitatorium xp̄i vix in aliquo pn̄t audiri: Secū dum inuitatorium cantant malici oſi. vt ſcribitur Ie̓ne. 18. Venite ils. cogitemuſ cōtra Iheremiā cogita viut Inla iua ciones. non enim ꝑibit lex a ſacer ulia di dote: neqꝫ cōſilium a ſapiente: ne momi qꝫ ſermo a ꝓpheta. Et notate qua les homines malicioſi ponunt ꝓ ꝑte ſua viꝫ ſacerdotes ſapientes et ꝓphetas. Sac̓dotes ſunt magni prelati moraliter ſapientes. iuſti ciarij ꝓphete ſunt religioſi. Et nū ꝙ videbitis ī repubplica magnā iniuſticiam ſeu maliciam fieri. nͥ vel ab ominibus iſtis: vel ab ali quo iſtoruꝫ ꝓcedit. Vn̄ iſti treſ ꝑ det fecte cantant inuitatorium malici oſorum. et iſti ſciunt face̓ conſpia̓ cionem cōtra optimum hominē ipi dicētes illd̓ Iee̓. 18. Venite ꝑcutia mus eum ligͣua ⁊ non attēdamꝰ ad vniuerſos ſermones eiꝰ. Per cutere hominem lingua: eſt pdlu dere ei viā m̄dēdi ut nichil poſſit dicere ꝓ ſeipſo. Vl̓ percutere ho viceſiā minem lingua eſt fl̓m cōſpirare: falſum teſtimonium cōtra homi neꝫ perhibere ¶ Et nota ꝙ iſti ma 2b licioſi triplex habent inuitatoriū ſcꝫ ꝓprium: qūo ſe inuicem ad ma liciam animat et inſtigant. Pri mō enim ſe colligunt ad cōſpirā dum ſubtiliter: dicentes illud Ie̓. 18. Venite cogitemꝰ cōtra Ie̓mia cogitaciones. Secūdo. Recolligūt ſe ad accuſandum ciuiliter et ſub iuris colore. dicenteſ illud Ie̓me. 18. conſequent̓. Venite ꝑcutiamꝰ eum lingua et non attendamus ad vniuerſos ſermones eius. 3 Recolligunt ſe ad occidendū hoſ C2 tiliter: dicentes illud A. 21. Vinte et occidamus eum; et noſtra erit he̓ditas. Et hec ē cōcluſio malicie vltima. ¶ Tercium inuitatorium quod ponitur in ſcriptura: cātāt iſti ambicioſi et ſcribitur. Gene. ii. Venite faciamus nobis turrimi cuius culmen pertigat ad celum; ⁊ celebremus nomē noſtrum ¶ Et notandū ꝙ om̄s ambicioſi expo riūt ſe maximis ꝑiculis ⁊ laboribꝰ ꝓ honoribꝰ condis intm̄: ꝙ ſi t̓ri ſe qͥd. s am ꝑtē laborum facerēt ꝓpt̓ deuꝫ maximi mei̓ti eſſent. Vnde iſti ad edificandū: ad fodiēdū ⁊ cōſtru endum ſe applicant et exponunt. Quātā eſtīatiſ vexacōēꝫ ſuſtinēt. qͦ curijſ p̄pere̓gū ⁊ epōꝝ ſe mācipat. pāt munera; diſſl̓āt: adulāt̓. mēti ut̓ ⁊ ſe neqͥt̉ huiliāt qͥbuſcūqꝫ. Vn̄ Innocēꝰ d̓ vilitate huāne cōdicō is ſic dicit. Ambicōſꝰ ſꝑ ē pauidꝰ ſꝑ attētꝰ: ne dicat qd̓ diſpliceat ⁊ huīlitatē ſimulat. hoēſtatē mētit̉ affabilitatē exhibꝫ. beīgītatē on̄t: ſubſeqͥtu ⁊ obſeqͥtur: cuctos hōrat E. 2.

Iciō vniuerſis inclinat. frequentat cu rias: viſitat optimates. aſſurgit ⁊ amplexat̉: applaudit ⁊ adulat̉: ⁊ bene nouit illud poeticū ouidij de arte amandi pͥmo. Et ſi nullus erit puluis tn̄ excute nullū. hec il le. Et ideo talibus curialibꝰ qui ca ſtra regū ſequūtur dixit quidam Sunt. nō dicunt̉ miſeri qͥ caſtra ſe 47 quuntur. Quartum inuitatoriū quod ponitur in ſacraſcriptua̓ cā tant boni xp̄iami ⁊ religioſi ⁊ poī tur in pͣs. Venite exultemꝰ domi nō iubilemꝰ ⁊cͣ. ⁊ iſtud inuitatol um cantant valde ferialiter hijs diebus. īmo tantus eſt ſtreꝑitus in choro mundi ꝙ iſtud īuitatolū non audit̉ in choro xp̄i quod dolē dum eſt. Sed qͣliter iſti inuitatoe̓ſ ſe expediūt ſatis declarat̉ ath̓. ⁊ ⁊. Vbi habetur de homine rege qͥ fecit nupcias filio ſuo. ⁊ miſit ſer uos ſuos dicere inuitatis. oma ſūt parata venite ad nuptias/ qd̓ tuꝫ factum fuiſſet inuitati totalit̓ ne glexerunt ⁊ abierūt: alius in vil lam ſuam. alius ad negociacōeꝫ ſuam ſꝫ caueant ſibi contingit āt aliqn̄ ꝙ faciens feſtum magnum inuitat multos/ diu ante ordinat ut illis ordinate ſeruiat̉ ⁊ ſine preſ ſura habet fortes cuſtodes ī īgreſ ſu portarū qui deuote recipiant in uitatoˢ qui ꝓmiſerunt venire ⁊ ſūt amici facientis feſtum. ⁊ alios nō inuitatos excludūt. Iſtomō facit xp̄s Aō mittit ẜuos ſuos predica tores ad inuitandum ad cena ag ni. ſed in die iudicij ſoli illi recipi entur qui ſuam inuitacionem ad mittunt ⁊ alij excludentur dicente A domino boīs illud dulce inuitatoi um. Venite benedicti patris mei pa̓rcipite regnum; quod vob̓ pa catum eſt ab oigine mundi Et di cet reprobis Itē maledicti in ignē eternum; qui paratꝰ dyabolo ⁊ angelis eius cideo dum tempus habebmꝰ venite adoremꝰ ⁊ proci damꝰ ante deum ploremus corā domino qui fecit nos ī pͥſ. Lcō 21. Ino precioſo ⁊ vnguen tis nos impleamus ⁊ nō pretereat nos flos tꝑis. Poſita inuitacione qua impro bi ſeinuicem alliciūt ad fruendū illecebris in generali. Hic incipi unt enumerare in ſpeciali. Et circa hoct̓a faciūt. quia pͥº enumerāt excitamenta gule. Secūdo oſten ſiua ſuperbie ibi. Coronemꝰ noꝫ Tercio contentiua luxurie ibi. nullum pratum. Primo ergo e numerāt delectabilia guſtui con ferencia. Secundo tactui conferen cia. Tercio olfactui conferētia Vi num enim delectat guſtuꝫ. ngu entum emollit ad factum; et flos redolet ad olfactum. Dicit ergo Vino precioſo ⁊ vnguentis nos impleamus. In quo duplicem ex ceſſum exprimunt euidenter ī fu o̓ appetitu Appetunt in vino maxi in eraritatem ⁊ menſure nimie ꝙ titatem Pro primo dicunt vino Non quolibet. ſed precioſo id eſt care empto Omne rarum caꝝ. Se cundo addunt Impleamuſ. nion ſufficit intemperatis et guloſis dicere vinum precioſuꝫ. nec abſo luteinum bibamus; ſed vino precioſo nos impleamus. cum ta men natua̓ hūana ī modico ſit cō feta Nlnte hoccꝰ a. ve q̄ſolacōe

ꝓſa. P. Paucis minimiſqꝫ natura contēta eſt cuiꝰ ſacietatē ſi ſuꝑflu is vrgere velis aut miocūdum& ſuꝑeffuderis fiet aut noxium. E ad Chi. 6. Habētes alimēta hijs contenti ſumus et quibus tega mut 2º. ad vinum addunt vngē ta ⁊ elcūaria ad iocūde bibendum: et ẜ hoc vnguentum ꝑtinet tā ad guſtum ꝙͣtactum. Aliter exponit̉ de vnguentis ad vngenduꝫ cor ꝑa et faciēs. ut magis reſplende ant ⁊ ſuauiꝰ redoleant et molliꝰ tangipoſſint. et ſic ꝑtinent ad de licias tam viſus ꝙͣ factus. ¶ Ter cio ꝙͣtum ad olfcm̄ ſubinferunt. Et non p̄te̓at nos flos tꝑis. qṅ de floribus ſingulis iuxta tꝑs ſuum noſtras deliciaſ habeamus. Alit̓. Nos temporis vocatur flos iuuētu tis nrē; et tūc ē ſēſus. Non p̄te̓at nes flos a tp̄c iuuētutis noſtre qnͥ fruamur ꝙͣtum poſſibile eſt omni gnerre volptatis ic ē vna dubitacio littea̓lis. Vtrum vſus vini ſit homini lici cus Et videtur ꝙ nō ecc̄s. 2. cogi taui a vino abſtrahere animam I me āͣ meam ut tranſferrem/ eam ad ſapienciani: ſꝫ ſn̄ ſapiencia homo nō poteſt ſaluari. qꝛ Sapiēcie pͥºdº Neminem diligit deus niſi qui cū ſapiencia inhabitat. Fideo neceſ ſarium eſt homini; ꝙ anima ſua a vino abſtrahatur 2º. g. ad Roͣ. xiiij. Bonum eſt nō manducare carnē ⁊ nō bibere vinū: ſꝫ ceſſare a bono v̓tutis eſt vicioſū ⁊ illicitū. ¶ Tercio qꝛ. Iero. dicit ꝙ vinuꝫ cum carnibus poſt diluuium eſt didicatum: xp̄s aūt venit in fine ſeculorum et extremitatem retrax Viceſia pͥma it ad principium ergo tꝑe legis xp̄i ē illicitus vſuſ vini. Ad oppo ſitū eſt apl̓us ad Thi. ¶. Noli ad huc aquaꝫ bibere. ſꝫ modico vino vtere. ꝓpter ſtomachum tuum et frequentes infirmitates ¶ Item Eccͣs. zj. Exultacio anime ⁊ cordis vnum temperate potatum ¶ Ad q̄onem ſiue diſtinctionē dicēdum: ꝙ ꝑ ſe loquendo vſuſ vini eſt hoī licitꝰ Poteſt tn̄ cōtīgere ꝑ acen̄s. ꝙ alicui homini ſit illicitus. Vel ex cōdicione bibentis. qꝛ forte alij ex ſuo frō ſcandalizarentur. ul̓ for te quia vino de facili ledit̉ ⁊ ꝑdit caput linguam et pedes. vel qꝛ per votum a vino ſe abſtine̓ ſe aſtrux it ¶ Ad primum dicendum. ꝙ licꝫ hoc ſit ꝑfectionis et cōſilij. nō tn̄ eſt vſus viniideo illicitus. Aliter poteſt dici ꝙ ſapiēciā eſt duplex Vna q̄ a deo infūditur. alia q̄ per doctrinam et ſtudium acquiritur Et certe t̓ſpcū pͥme diſponit abſti nencia a vino. nō autem e̓ſpectu ſecunde. ita qnͥ liceat vinuꝫ bibere ¶ Ad ſecūduꝫ dicit̉ ꝙ illa aucto ritas allegata eſt trūcate. qꝛ intē cio Apl̓i eſt perſuadere roͣnis cōū ſis ad fidem ꝙ nec carnibꝰ nec vi nō vtantur in ſcandaluꝫ xpīano rum de nouo cōuerſorum. Vn̄ ſub ditur neqꝫ in quo frater tuuſ offē dit̉ aūt ſcādalizat̉. Ad t̓ciū dicēdū ꝙ Ie̓oꝰ vult dicere ꝙ xp̄ſ a vino retrxit ſe tꝙͣ ab īpedimēto ꝑfroīſ ſi exceſſiue ſumat̉ Crͣ p̄mū notā Foll dū. ꝙ vſꝰ immodea̓ti vi ml̓tiplicit̓ L nocꝫ hoī. Eſt em̄ detrimētū lib̓tatiſ? Atrmētū hoēſtatiſ. cōplemētū vo luptatiſ. ⁊ exꝑimētū fatuitatiſ. Eſt n. det̓mētū lib̓tatiſ. Vn̄ pͥma rͣdix ẜuatutꝭ E. 3.

Icio et ignobilitatis fuit ꝑ vinū. Legi ā mus in Gen̄. 9. ꝙ Noe primo plā tauix vinea. Nam ante diluuium vinū nō fuit in vſu. nec hoīes vinū bibebant. hibens igitur vinuꝫ īe briatus eſt; ⁊ dormiens iacuit in tabernaculo poſteriora nudatus. Acceſſit filius ſuus chapna pr̄is verecunda nuda conſpiciens deri ſit eum. nūciatū ē hoc poſtea pr̄i ⁊ filiū ſeruitute dampnauitahec C fuit prima origo ẜuitutis ſicut di cit Auguſtinus decimonono de ci mala 4ª īfux qr acraēui. dei capitl̓o decīo qnͥto. In hoc autem ſatis īnuunt̉ quatuor ma la que ebrietas ſolet hominibꝰ ī ferre Primonamqꝫ pͥuat homīeꝫ vſu ſenſus ⁊ racionis ⁊ facit eum beteriorē beſtia. Et hoc ſignificat Nōe inebriacio. Secundo ſpoliat hominem diuicijs ſuis. Vnde fre quenter magni potatores fiunt pauperes finalit̓. quia qͥ amat vi num ⁊ pinguia non ditabitur. Et hoc ſignificat noc denudacō. Ter cio reddit hominē deriſibilē nō ſo lum inimicis īmo amicis; ⁊ hͦ fig nificat ꝙ filius deriſit eum. Quar to ꝙ noe punit filiuꝫ ſuum ſignifi cat ꝙ potatores filior ſuos ⁊ prolē ſuam mendicitati ⁊ ſeruituti expo nunt frequenter. Scd̓ vinū īmo 2 derate ſumptum eſt attramentuꝫ honeſtatis. confundit enim ⁊ det̉ pat omnē honeſtatem ⁊ nobilita tem ꝙͣ corꝑis ⁊ anime. Vnde In nocencius de vilitate cōdicionis X humane. Quid t̓piuſ ebrioſo. cui fetor in ore tremor in corꝑe ꝓmit ſtulta. prodit occulta. cui mes ali enatur. facies trāſformat̉.? Nullū enim ſecretum. vbi regnat ebris tas Vnde Seneca Epl̓a 12. Nō eſt I animꝰ in ſua poteſtate deuictus e brietate quēadmoduꝫ muſto do lia ip̄a rumpunt̉ ⁊ quicquid in y mō iacet in fūmū vis caloris erūc tat Sic vino eſtuante quicquid ī corde latet abditum; effertur ⁊ ꝓ dit in medium. Et infra dicit. ꝙ t̉ pe ſit ſibi plus ingere̓ ꝙͣ venter ca piat; ⁊ ſtomachi non eſſe menſu ram qd̓ multi ebrij faciunt de qui bus ſob̓rij erubeſcunt. Vnde dicit. nichil aliud eſſe ebrietatem ꝙͣ vo luntai̓am inſaniam extende ī plu res dies illum ebrij habituꝫ. nūc quidem de furore dubitabis nunc quoqꝫ non minor ſedi breuior Re fert Allexander macedonis exem plum qui clericum ſibi cariſſimuꝫ ac fideliſſimum inter epulas trāſ fodit; ⁊ ītellectu facinoe̓ mol volū molua it hec Seneca. Fingit̉ a quodam ymaginē ebrietatis ſic fuiſſe depi ctam: ut ymago pueril̓ cornuha bēs īmaū ⁊ in capite cōronā de vi tro Puer erat̉. in ſignū ꝙ facit ho minem elinguē īſenſatum more pueri. cornu habebat in manu. ī ſignum ꝙ nullum zelat ſecretum ſed clamando ⁊ clangendo r̓uelat. coronam habet vitream quia re putat ſe glorioſum ⁊ diuitem qui eſt ebrius cum nichil habeat. Et ideo inuenimuſ vinum fuiſſe pro hibitum tribus ſcilicet virginibꝫ ſacerdotibus et regibus. Prouer biorum decimoquarto. Luxrioſa res eſt viuum; et tumultuoſa e brietas. Ieronimus Epiſtola nō nageſimaqiunta. Si experto cre dit̉ hͦ primū moneo ut ſpōſa xp̄i vinū fugiat ꝓ veneno. Vn̄ apd̓

2 antiquos vinum vocabatulr vene num Leuitici. 10. Sacerdotibus in greſſuris tab̓naculum ꝓhibitum erat ne biberent vinum. Regibꝰ eciam erat ꝓhibitum Prou̓b̓. 31. Noli dare regibus vinū o lamuel. Val̓. liº. 2. c. Primo. Vſus vini roͣ nis feīs erat ignotꝰ ¶ Tercio vi num eſt cōplemientū voluptatis. VVerecundia namqꝫ bona multoſ cohibet a peccatis; et ideo v̓ illa ꝑ vinum aufertur. voluptas q̄ latu it in corde ſnͥ pudore ſe detegit. Vn̄ Seneca. in epl̓a. 120. Vbi ſupra. Plures pudore peccādi ꝙͣ bona vo luntate ꝓhibiti ſūt a ſcelere. Vbi autem poſſedit aīm nimia vis vi in: quidqͥd mali latebat emergit. Etiō ad Eph̓. 9. ſc̓bit̉ Nolite ieb̓al vino in qͦ eſt luxuīa; ſcꝫ efftīue. Ex ēplum de loth genͥ. 9. ⁊fcri. z Ml̓ tos em̄ ext̓minauit vinū ¶ Cuar to vinum eſt exꝑimentuꝫ fatuita ſi tis. qꝛ homo ſit diſpoſitꝰ ad qd̓cū qꝫ malum in ebrietate: p̄t de eo ca pi exꝑimentum Eccī. z. Vinū cor da ſur̄borum aguitꝰ on̄dit ⁊ pro dit l̓ xxij. Oronemꝰ nos roſis an̄ ꝙ marceſcāt: nullum ꝑtū ſit qd̓ nō ꝑtnſeat luxuria noſtra. Nemo noſtruꝫ ex ꝑs ſit luxurie noſtre. Vbiqꝫ relin quaꝰ ſignaleticie: qmͣ hec eſt pͣs noſtra Poīta iuitacōe qͣre ꝓbi ſe inuicem īuitant ad potus ebrie tatem: h̓ ponitur inuitacio qua ſe allicuit ad fur̄bie vanitatem ⁊ ad carnis voluptuoſitatē Et in hͦ tex tu t̓a fiunt. Nam pͥmo ſe inuitant ad fur̄bie vanitatem. Secūdo ad luxurie voluptatem; Tercio vtri C uſqꝫ ponuſit libertatem. Secunda ibi. nullum pͣtum. Tercia ibi. Rm̄ hec eſt pſ noſtra. Primo gͦ aīant ſemuicem ad ornatu ſur̄bie ⁊ lux uie̓ dicētes. Caronemus noꝫ roſis. Cld ¶ Nota ꝙ reꝓbi in pn̄ti coronan t̓ corna laſciuie: ſꝫ ī futuro corobū t̓ corona miſerie. Vnde cuiqꝫ eoꝝ dicet̉ yſaie. 22. Coronās corona bit te tribula cio. Et tūc lugebūt et plangent de eo. de quo mōdo rident dicentes illud Tren̓. 4. Sefe cit gaudium cordis nrī; verſus e ī luctum chorus nr̄: cecidit corona ijob̓ capitis noſtri ve vobis quia pec & cauimus Et ideo cōuenient̓ dicūt ꝙ volūt coronari roſiſ: adſciēduꝫ ꝙ omnis mundi laſcuua breuis ē A8 et trāſitoria ¶ Rōſa em̄ habet o doris iocunditatem decoris ſpecio ſitatem et viroris breuitatem. In t̓ ſpinaſ creſcit ⁊ ſic laſciuia mūdi nō eſt ſn̄ pūctura cōſcīe. Licꝫ em̄ gaudentes in odoribus roſarum nō dicamus intꝑatos ſicut dicit Ar̓s. 3º. Ethicoruꝫ. c. 14. Tn̄ delica tus ornatus ſatis īdicat mētis laſ cluam. ꝯccī. ix. Amictus corꝑis et riſuſ dencium et īgreſſuſ hominiˢ annunciant de illo Vnde Seneca epl̓a 88. Ominum rerum ſi obſer uentur īdicia ſunt ī argumenta moꝝ ex minimis: licet caꝑe impu dicum et inceſſus on̄dit/ et manꝰ mota et interdum vnum reſpōſuꝫ et et relatus ad caput digitus/ refle exus oculorum improbum. riſus inſanum vultus habituſqꝫ demō ſtrāt. Illi enim in apertum per no tas exeunt qualis quilibet ſcit ſci es. ſi quemadmodum laudes aſ pexeris deſcō Lodouuico legiꝰ ꝙ ExSg

lciō ſerta de roſis ſeu alijs ca̓pillos pro hibuit ſue ꝓli portari ferijs ſextiſ: ꝓpter coronam impoſitam ſpineā talicapiti ſaluatoris. Sequit̉. nul̓ lum pratum ⁊cͣ. Vbi ſe inuitant ad luxurie voluptatem. Hanc āt voluptatē ītegrare nnituntur ex tri bus cauſis ſeu circūſtancijs. vide licet ex locali amenitate. ex ſocia li commūitate/ quia nullius/ ſine/ re ſotio iocūdā eſt poſſeſſio ⁊ ex diſ ſoluta iocunditate. Quātū ad pri muꝫ dicunt hullum pratum ſit a nullus locus ſit delectabilis in qͦ non luxuriemur. ut amenitaſ loci conferat delectionem Quantū ad ſecundum dicunt hemo exſorſ ſit id eſt expaīs ſit luxurie quaſi di cerent. luxuria noſtra cōmuniſ ſit omnibus; ita ꝙ ſit libertas ⁊ licē cia genetalis petcandi et alioꝫ ad peccatum trahendi. Nota ꝙ luxū xia eſt quaſi morbus contagioſꝰ: ſicut lepra vel ſcabies. Si hō mul A tum tractat cum leproſo. defacile ī ficitur. Et ideo ſolent leproſi expel li de ciuitatibus. Sic eſt delibidīo ſis ſi fuerit vnus talis in vna ſoci etate vel familia. ipſe ſolus decem alios attrahit ad peccatum Quan tum ad tercium videlicet diſſolu tam iocunditatem dicunt vbiqꝫ r̓ linquamus ſigna leticie noſtre vi deſiꝫ ī catu. tripudio. feſtis ⁊ ludis. Vltimo ſubiungit cauſam huiꝰ libertatis peccandi. videlicet quia homo non poteſt plus habere in hac vita nec reſtat aliqua alia in futuro. Et notate ꝙ iſti ſunt pſeu do predicatores ⁊ deo contrarij. Nam ſicut dicitur yſaie ⁊. vocat dominus ad fletum ⁊ ad planctū ⁊ ad caluicia ⁊ cingulum ſatci a iſti per contrarium vocant ad le ticiā diſſolucionē deordīatū ludū. ¶dubitacio literal̓ Vtrum forni Lij cacio ſimplex ſit peccatum morta le. videtur ꝙ nō. Octm̄ mortale nō cadit ſub dn̄īco precepto. ſed for nicacio cadit ſub domico precep to. quia Oſee i. preceptū fuit ꝓphe te. Vade ⁊ ſume tibi vxorem forni cariam. ꝙp antiqui patres hoc fecerunt ſine reprehenſione Gen̄. 26. Abrahaꝫ ingreſſus ē ad agar ancillam ſuam. Iacob ad ancillaſ vxorum ſuarum/ ⁊ celfā. Et Gen̄. bala 36. Iudas acceſſit ad thaar quā eſtimabat meretricem. pͣp̓ ſuꝑ illud deuto. ⁊. Non eit meretrix de filiabus iſrahel. glo. dicit de as prohibet accedere. quarum ē ve nialis turpitudo; Ergo fornicacio nō eſt niſi venialis turpitudo. ypp ſuper illud ad Thimo. 2. Excerce te ad pietatem dicit glo. Ambro ſij mnis ſūma diſcipline xp̄iane in mīa ⁊ pietate ē. qua ſi aliquiſ ſe quēs lubricū carnis paciat̉ ſine dubio vapulabit ſed nō peribit ¶ Ad oppoſitū eſt Apl̓s ad Gal̓ I. Manifeſta ſunt opera carnis. q̄ fūt fornicaº ⁊cͣ. qͥ talia agūt e̓gnū dei n̄ poſſidebūt̉. ſꝫ n̓l̓ excludit a r̓g nō dei nͥ pctm̄ mortale. pͣ Deutº. 33. Nō erit fornicator de filijs iſrl̓. pp. 22. q. 4. fornicaº enuea̓t̉ īt̓ viti a c̓mīalia. It̓ ad Heb̓. vl. Fornica toe̓ſ ⁊ adu̓lat eo̓ſ iudicabit deus gloIiudiº gn̓ali et̓ne dāpnacōiſ. Ad qōnē dd̓. ꝙ ſic/ qꝛ ꝓhibet̉ ſub vitacōe pene et̓ne ſic̄ iā allegatu ē. Rō qͣre dꝫ inhiberi ē qꝛ cōtraria t̓ bono finiſ potētie gn̓atie collate

viceſiārᵗ homini a deo Bonum em̄ geneāci onis humane eſt duplex. Corpoa̓ le; et ſpituale Corpoale ē cōẜuacio ſpeīſicut d̓citur 2º. de anima Spi ritule ē implecō numeri elcōꝝ. Ad pͥmum requiritur corꝑal̓ educacō filiorum. Ad ſecūdū: informacio ī fide et in bonis moribus Et illud ē xoremſi bonum prolis; qd̓ cōnumerat̉ ad A ſummum bonum mrīmonij. Ecō tra tam ad educacioneꝫ corꝑalē ꝙͣ ad informacionem moralem. Iccūdo duo requirūtur; certa cōg nicō ꝓlis. q̄ haberi non poſſet niſi mulier eēt appropriata vni viro vel ſalteꝫ null omodo haberi poſſꝫ ita bene in diuiſa cohabitacione; ad quam requirit̉ inſeꝑabilis viri cōiūctio et mulieris Ideo lex mnrī monij requiritur ī hoībus ad con ſequendum debitum finem gene racionis humane. etiō magis cō cubitus contra caritatem ē quaꝫ homo debet ꝓli gēerāde ¶ Ad pri mum dicendum de ꝓpheta. ꝙ diſ pēſacio d̓i fecit nō eē peccatum. qd̓ alias peccatum fuiſſet. ſicut de hoī cidio qd̓ Abrahaꝫ in filio ſuo vo luiſſet cōmiſiſſe. Ad ſecūduꝫ dicē dum ꝙ Abrahā ⁊ Iacob plures habuerunt vxores. vnde non fuit fornicacio. Vocabantur tn̄ cōcu bine: qꝛ cum duo cōueniant ī vxo re viꝫ inſeꝑabil̓ cōiūctio; et fami lie cōadmīſtracio in quantuꝫ eſt ſociā. Primā habuerunt cōcubīe: et ſcd̓am nō. Prima fcīebat mrī monium. ſecunda non. Vnde fue rūt vxores quo ad thorū. nō quo ad regimē familie. ẜm ꝙ vxores noſtras matreſfamilias vocamꝰ. De iuda vero cōcedendum eſt ꝙ peccauit mortaliter. Ad terciū dicē dum ꝙ vera litterā eſt venalis n̄o venial̓. Ad quartū dicēd̓ ꝙ pietaˢ uiuat hominem vt liberetur a mor te et̓na. ſi tamē deſiſtat et peniteat. ¶ Notandū eſt hic ꝙ non ſoluꝫ conſenſuſ in actum peccati morta lis eſt peccatum mortale. ſꝫ eciā cō ſenſuſ in delectacionē peccati mor talis: eſt peccatuꝫ mortale et ideo oſcula amplexus ⁊ tactus q̄ fiūt ꝓpter delectationem inordinatam ſūt peccata mortalia/ ⁊ vocātur oſ cula libidiōſa vel tactuſ libidiniſ ¶ Circa materiam p̄ſētis lcōnis Collo q̄ eſt tota de voluptate carnali ē L1 notandum breuiter ꝙ ipſa mul ( lipliciter eſt nociua. Nam ipſa ē effeīatiā vigoris potencie milita ris. accumulatiā doloriſ ⁊ diſplicē cie ſingularis. offuſcatiua decorit ⁊ ſapiē ſalutaris. Prime ē effemi natiua vigoris ⁊ potēcie militai̓s. In cuiꝰ figurā ſap̄ſondum dormi uit in ſinu dalibe. ſtrēnuitate ſoli ta extitit ſpoliatus Iudic̓. 16. Per ſona q̄cūqꝫ dormit in ſinu dalibe q̄ ſe negligēter confert voluptuoſe vite: ſpoliatur vigore fortitudinis Vnde fingit Ouidiꝰ. 11. Meth̓. de fōte ſalmacō: ꝙ talis erat v̓tutis ꝙ ſexū abſtulit viro qui ſe balne aret in eo. Iſto modo euenit de vo luptate. Nam ſi homo milital̓s de balneet in delicijs voluptatis: ef femīabitur et mollietur. et aīmo ſitateꝫ amittet Vnde na̓rat Vale riꝰ. li pª ꝙ Cornelius ſtipio miſ ſus ī hiſpamā eo momēto qͦ caſtra ītruit. edixit vt oīa q̄ voluptatis cauſa cōꝑata erāt auferēt ⁊ ſb̓mo uerēt̉. vn̄ ſil̓ duo milia ſtortorum E1. et ſet

leguntur abiſſe ab exercitu roma norum. Et notandum ꝙ nobiſſi mi principes qͦ nec bell̓ nec a̓mis vinci potuerunt. ꝑ luxui̓am cecide runt ſicut narrat. Valeriꝰ li. ix. c. pͥmo de Banibale duce carthagi nēſi quē mulier quēdam prodici oſe romanis tradidit occidenduꝫ. Campana inqͥt luxuria ſua inuic tum haībaleꝫ armis ſuis illeceb̓ſ amplexa vincendum romano mi liti trͣdidit̉. vnde fingit Ouidiꝰ de arte amandi li. 2. ꝙ Mars qui de us eſt bellanciū captus eſt cuꝫ ve nere vxorē vulcam inuiſibilibꝰ ca thenis ligatus ⁊ omnibus dijs ce leſtibus in deriſionem oſtenſꝰ ē. Cui hiſtoricalludens Valeriꝰ ad Ruſinum de vxore non ducenda dicit ſic. Mars qui eſt deus bellā cium demeruit triumphorum faīli ari frequencia in quibus expedit maxime ꝓmpta ſtrennuitas niſ ſibi metuens a vulcano ligatꝰ ē cū venere inuiſibilibus cathenis ſenſibilibus tamē. hoc aūt et ad applauſum ſatirorū ⁊ deriſum celeſ tis curie Vult dicere ꝙ vulcanus fecit cathenas īuiſibiles ⁊ poſuit eas ī lecto veneris. in quibꝰ dum mars intraſſet lectuꝫ veneris cap tus ⁊ detentus. donec tota celeſtis curia eum conſpexiſſet Exempluꝫ de holoferne Iudith. 12. de tali bus dicit̉ Ioh 36. In tempeſtate anima eorū ⁊ vita eorum int̓ effe A minatos Scd̓o voluptas eſt accu D mulatiua dolorū vel meroris ⁊ diſ plicētie quia naturalit̓ poſt volup tatē ſequit̉ diſplicenciā. Vnde Bo eciꝰ z. de cō. ꝓ. 4. Quid aūt de cor poris voluptatibꝰ loquar quarū appetentia quidē plenia eſt anxie tatibus/ ſaciētas vero pm̄e. quan tos ille morbos ꝙ intollerabiles dolores quaſi quemdā fructuꝫ ne quicie fruencium ſolet inferre cor poribus. quorum motus quid hē at iocunditatis ignoro. criſtes ve ro eſſe voluptatum exitus. qͥſquiſ reminiſci volet libidinū ſuarum in telliget; que ſi beatos explicarea efficere poſſunt̉ nichil cauſe ē qnͥ pecudes quoqꝫ beatos eſſe dican tur. quarum omnis ad explendā corporaleꝫ laſciuiam feſtinat intē cio. hec ille. Et infra metro ſequē ti comparat voluptatem api. qui eſt in eodem loco pͥmo fūdit mel ſedendo ⁊ infigit aculeum receden do. Vnde dicithhabet hoc om̄is vo luptas/ ſtimulis agit fruētes api umqꝫ peruolancium Vbi grata mella fudit ⁊ nimis tenaci ferit ie tu corda morſu Hec prudent̓ adu̓ terat demoſtenes ille ph̓us fa moſꝰ a quo tays ſolempnis me retrix de corintho cencum talenta pecijt pro vno concubitu. At ille in celum ſuſpicienſ: ait Non emo tanti penitere id eſt pro tanto pre lio non emo penitere quod tamē neceſſarium foret ſi tua fruerer vo luptate In cuius figurā fingit O uidius meth̓. li. 10. ꝙ virgo que dā noīe mirta pr̄is deſidea̓uit iteſ tu ⁊ deſideratū īpetrͣuit adiuante nutrice. tandē cū eēt ꝑceptū fuga Ea pre ⁊ in tantā triſticiā incidit̉ ꝙ fletu ſuſpirijs ⁊ gemitibus al terata conuerſa ē ī arborem ſui nō minis que adhuc guttas amariſ ſimas quaſi lacrimaſ de ſe fūdit ī ſignū ꝙ voluptatē illicitā corꝑie

Viceſiaꝫ ꝑpetuus ſequitur dolor mentis. Tercio voluptas carnal̓ eſt offuſ catiua decoris ⁊ ſapientie ſaluta ris huiꝰ exemplū habemus in ſa lomone rege qui femo a̓ ſua incur uauit mulieribus/ ⁊ poſuit macu lam in gloria ſua Cui hiſtole Va leriꝰ ad Ruſinum ſic alludit. Sol hommnū ſalomoni theſaurus deliti arū domini ſapiencie ſingulare do mniciliuꝫ craſſo tenebrarū fuſcatꝰ attramento lucem aīme ſue odorē famē ſue gloriam domꝰ ſue amoe̓ mulieris amiſit ⁊ poſtremo incur uatus coram balaym ex eccleſiaſ tico dono mutatꝰ e ī mēbꝝ zabuli: v ex concionatoe̓ dei mutatuſ eſt in membrū dyaboli. Lcō ⁊3. pprimamus pauꝑem iuſ tum ⁊ non p̄camus vidu ē nec vetea̓nos reuea̓mur canos multi temporis ſit autē for titudo noſtrͣ lex iuſticie Quod ei infirmū eſt inutile inuenit̉. ¶ Po ſita muitacionē per quā reprobi ⁊ peruerſi alliciunt ⁊ prouocant ſe ipſos ad peccata laſciuie corpoa̓l̓: Hic ponitur eorū inuitacio qua ſe inuicē aīmant ⁊ inuitant ad pctā iniuſticie fraternal̓. Et circa hͦ ili du̓o fiunt Nam primo loquunt̉ impijgeneraliter. Scd̓̓ crucifixo res xp̄i ſpecialit̓ ibi. Circuueīamꝰ Circa primum duo fiunt Nam p̄ mo ſe hortantur ad iuſtorū oppſ ſionem Sedo legem quam faciūt ſtatuunt ad eorum defenſionem; ibi Sit aūt fortitudo noſtra. Cir ca primumſciēdū ꝙ quatuor ge neribus hominum ſoleūt hoīes ꝑ cere etiaꝫ valde mali. videliꝫ Pau peribus ꝓpter impotenciaꝫ. Iuſtic propler innoceſiciā. Vidius ꝓpt̓ clemenciam. ſt ſenibꝰ ꝓpter reue renciam. Hec enim omīa dictat racō natural̓ cōpaſſionis. ſed iſti viliſſimi homines cōtra tales ītra ſe conſpirant. Vn̄dicunt Oppriāꝰ pauperem. quātū ad pͥmum Iuſtū ꝙͣtum ad ſecundum. Et non p̄caꝰ vidue quantū ad terciū. necvete ranos reuereamur canos multi tē poris ꝙͣtum ad quartū. Sit auteꝫ fortitudo noſtra lex iuſticie. Hoꝝ oppoſita docet tam racō ꝙ ſcriptu ra yſaie pͥmo Querite iudiciū ſub uenite oppreſſo iudicate pauperē defendite viduam ꝙͣtū ad quartū Leuit̓. 19. Coraꝫ cano capite aſſur 56 ge ⁊ honora ꝑſonam ſenis. Vnde poeta. Magna fuit quōdaꝫ hoīm reuerencia cani Neqꝫ ſuo precō ru ga ſenil̓ ea̓t. Non ſenſit Ouidius/ ſu de arte amandi qͥ dicit li. 3º. de cal uis. Turpe pecus mutulū turpis ſine gramine campus Et ſine fro de frutex ⁊ ſine crine caput. n̄ nond̓ ꝙ ſignt̓ ī textu ꝯnectit pau ꝑeꝫ ⁊ iuſtū qꝛ ra̓o īueīt̉ a̓qͣs diues qnͥ aliqͦmō ſit īiuſtꝰ. Vn̄ diligēt̓ notādū an hec ſit ſm̄a hoīꝫ moder noꝝ qͥ nec pauꝑibus. nec iuſtis nec viduis. nec ſenibꝰ vllis ꝑcūt Amou̓ēt a ſe hoīes mūdani viſce ra ꝯpaſſiōis oīno ⁊ īduūt ſe viſce ra crudelitatis vt nulli parcāt. de cuiꝰ dampno lucrum exſpectant dicit Ouidius xv. metha. ꝙ eſt flumius quidam cuius aqua bibi ta reddit viſcera bibentis ſaxea ⁊ quicquid intingitur in illa aqua ſit lapideum. Vnde dicit flumen habent citōnes ꝙ potum ſaxea yix. Niſceraqꝫ tacſis mnducit

rio marmora rebꝰ. Fluuiꝰ iſte ē cupi A ditas deordinata diuiciarū: cꝰ af fectioēs p̄uāti mīa. caritate ⁊ pie hoīes tate. Vnde de talibus verificat̉ nl lud fzech̓. 36. Auferā cor lapideū de carne veſtra; et dabo vobis cor carneum. Conr̄ ibi. Sit autem for titudo noſtra vtatuūt illi imqͥ legē ad ſuam defencionem dicētes. Si tōtingat ꝙ obiciatur nobis ab a lijs ꝙ faciꝰ cōtra legem bene fiet qꝛ ſit loco legis fortitudo noſtra: ita ꝙ oēs nob̓ oppugnātes oppri mamuſ. nec aliam legem habeaꝰ; qꝛ omniſ legiſta dꝫ habere colorē iuſticie. Et ideo ſubiugunt. Qd̓. ij. infirmū eſt: inutile īuēītur ad noſ trā ſcꝫ laſciuiam ꝓuocādam. Et nota ꝙ illi qui nō ſunt vtiles per oblaciones ⁊ muneraº ab iſtis ma ioribus cōit̓ opprimūtur ꝙͣtucūqꝫ ſint iuſti. Iſti autem qͥ ſunt vtiles: eciam ſi ſint iniuſti ſupportantur. Vnde nota ꝙ opprimunt tiranni I ꝑ pōꝫ ⁊ ꝑ violenciam Iacobi. 2º. Nōne dites oppͥm̄t ꝑ potēciā. Epp̓ mūt aduocati ꝑ ſapienam. Exod̓ z. Venite ſapienter opprimamuſ eum. et yſaie jo. Scribētes iniuſ ticiaſ ſcripſerunt. vt opprimerent in iudicio pauꝑes opprimunt p̄la ti ꝑ negligēciam. Re. 3. c. 3. dormi SSiſ ens quippe oppreſſit eum. Dubi facio p̄t eſſe. An licet ꝑ potēciam opprime̓ ꝓximuꝫ Videtur ꝙ ſic. Li cet p̄dari ⁊ rapere ab hoſtibus. qͦ licet eos opprimere. Con̄a ptꝫ: qͥa raꝑe ab aliquo ſubſtancia vnde viuit hoc eſt eum opprinire. An̄s ptꝫ? Amhroẜ liº. ſuo de prīarchis et per cōueꝫ vſum bellorū ¶ pͣ. in fideles ꝓximi ſūt. qꝛ oīs hō ꝓximus eſt ẜ illud mādatuꝫ. diliges ꝓximū tuuꝫ. ſꝫ ẜm Augꝰ ī epl̓a ad Vincētiū donatiſtā. Res īquit fal ſo appellatis veſtras: qͣs nec iuſ te poſſidetis. Et ẜm legē terrenorū regum āmittere iuſſi eſtis. ergo ab infidelibus p̄thomo iuſte ra pere. pp̄. domini et principes a ſb̓ ditis ſuis multa violēt̓ extorquēt qd̓ ad oppreſſiouem pertinet̉. ſꝫ n̄ eſt credeudū ꝙ tā nobiles errēt ergo eſt licitum. y p̄p̄. v̓berare ho mineꝫ pertinet ad oppreſſioneꝫ. ſꝫ hoc licet dnīs: qꝛ licet eos verbera re ſeruoꝫ ſuos. ergo licet hoī oppri mere hominem. Ad opoſitū ē n lud leuitici. 19. Non facies calup̄ni aꝫ ꝓximo tuo. ¶ Ad qōeꝫ dicēdū ꝙ opprimere eſt aliqueꝫ cōtra vi res et volūtatem p̄mere. Hoc au tem fieri poteſt duplicit̓. Vnomō ẜ ordīem iuris. ſicut pr opprimit ⁊ v̓berat filios ſuos quibꝰ tenet̉ caſ tigacōēꝫ. Alio mō cōtra ordinem iuris. ſic̄ tirani opprimūt ſubiectos. ct hoc ē ꝓpͥe opprimere aliꝙͣ ꝯtra ordinē iuris. debilitare. vel in rebꝫ vel in perſona. Et hoc qꝛ eſt contra caritatem; eſt illicitum. ¶ Ad pͥmū quod eſt de hoſtibus a̓ ē iuſtum bellum aūt in iuſtum: ſi ē iuſtum ea q̄ per bellum acqͥrūtur coruꝫ eſ ficiuntur nec ad reſtitucōeꝫ tenēt̉ ¶ Ad ſecūdū dicēdū ꝙ bona īfideluū nō licꝫ pͥuatiſ auferre: ſecꝰ ē de hijſ q̄ puba auctoītate fūgūt̉/ ſubdūt̉ em̄ legibꝰ pnͥcipū t̓renoꝝ. Ad 3. dicēdū ꝙ ul̓ pnͥcipeſ extorquēt qd̓ ē neceſſariū rei pubplice defēdēde. ⁊ tūc licꝫ ſubditi iiuſte ſoluāt ip̄i n̄ ſūt ī ꝑiculo. Aut extorquēt qd̓ n̄ ē necriū: tūc ſūt opp̄ſſoreſ ⁊ raptoe̓ˢ

L qꝛ r̓mota iuſticia magͣ t̓gna non ſūt nͥ magna latꝭ cinia: ſicut dicit Augꝰ ē. de ci. dei. Vn̄ ad r̓ſtitucōeꝫ tenentur. hoc caueant cōfeſſoreˢ dominorū quia longe aliter ⁊ ali ud eſt loqui de regibus: ⁊ de dn̄is iſtis paruis. ¶ Ad quartū dicen dum ꝙ nullilicet aliquem verbea̓ re nͥ eius iuriſdicōi ſubditus. ut eū inſtruat. ſed ẜm leges licet eum ī ſtrui. ⁊ ſi deficiat lic eū per verbea̓ ixri cionem ad legem reducere ⁊ idē de xiij. A. filio poteſt pat. de pauꝑtate eſt ſciendum ꝙ triplex in homnibus reperit̉ pauꝑtas. Eſt enim pauper tas egeſtatis. paupertas honeſta tis. et paupertas vaītatis Prima miſerabilis. quia volūtati contrai̓ a. Secūda cōmendabilis; quia v̓ tuoſa ⁊ volūtaria. Tertia eſt viti perabilis ⁊ nulli neceſſaria. ⁊ tal̓ fuit pauꝑtas quorūdā ph̓orū tē pore Iohānis exo angeliſte. qͥ ꝓ vana gloriā mūdi gēmas precio ſas fregerunt in ſignū mundani contemptꝰ. ſed de hijs nō plꝰ mō Primaꝫ paupertatē que vocatur egeſtaſ ſuſtinent iſti. qui inuolū tarie ſūt pauperes; qui ſi poſſent libent̓ haberent diuicias Iſti deuꝫ accuſant de iniquitate. ꝓximū de tenacitate: fortunam ſuā de infeli tate ⁊hij ſūt pleī de murniua̓ciōi bus furtis ⁊ mendacijs. Elicet vi cioſi ſint plurimū. tamē eſt eoruꝫ/ pu defectibus ſubuenie̓ Vnde pͣ Be atus qui intelligit ſuꝑ egenum ⁊ pauperē. ⁊ gloͣ. Ie̓oi. ſuꝑ illd̓ Eccī. k. da miſericordi/ et ne ſuſcipias peccatorem dicit ſic; qui indigenti miſericordiam tribuit nec ꝓ delic to ſpernit; miſericordiaꝫ vere facit. Ratura enim reſpiciēda ē ⁊ nō per ſona. qui em̄ indigentidat pctō non quia peccator eſt ſꝫ quia hō ē. non peccatorē ſꝫ iuſtū nutrit. qͥa non delictum: ſꝫ naturaꝫ. Secun E dā eſt pauꝑtas honeſtatis/ ⁊ e vo luntai̓e aſſumpta ꝓpter xp̄m/ qua nō ſolū homo ſollicitudinē ſeculi deſerit īmo indigencijs multis ſe exponit Giſti triplicem ſecuritatē habent. nam ſūt xp̄o ſimiliores ī conu̓ſacōe validiores in tempta cione. beatiores in remuneraciōe. Augꝰ de eccleſiaſticis dogmatibꝰ Bonum eſt paupelbuſ facultateˢ cum diſpenſacōe erogare: meliuſ A eſt pro itencōe ſequendi xp̄m in ſimul donare ⁊ abſolutū ſollicitu dine egere cum xp̄o. Sꝫ Bern̓. v. florū z0. Sūt qui pauperes eſſe vo luntieo tamē pacto ut nichil eis deſit. et ſic diligūt pauꝑtatem ut nullam patiantur inopiam. Sūt igr̄ volūtarij pauꝑes xp̄o ſil̓ioreſ ī cōu̓ſacōe. qꝛ ip̄e realit̓ ⁊ effcualit̓ effectꝰ ē p auper pro nobis. Pau per vuiēdo. docendo. moriendo. In cuius ꝑſona dicit pͣs. Pauꝑ ego ſum ⁊ ī laboribus a iuuentute me a. Vnde iſti poſſunt dice̓ xp̄o. do mīe ſi decepti ſumꝰ tu decepiſti nos ſic viuēdo. ſic docendo. venit ad fui cipiēdā pauꝑtatē hoībꝰ odioſaꝫ ut eā nobis r̓dde̓t grōſā. dicens illd̓ Math̓. xix. Si vis ꝑfectꝰ eē va de ⁊ vede oīa q̄ hēs ⁊ da pauꝑibꝰ ⁊ vēi ſeq̄re me. 3º. ſūt pauꝑes va lidioe̓s ī tēptacōe ſi duo hoīes ad īuicē colluctēt̓ ⁊ alt̓ ſit totꝰ farci tꝰ pānis alius nūdꝰ: ille qui ē nu dus bene fortaſſis habꝫ verecūdi aꝫ. ſꝫ tn̄ abiliorē ad luctā nā n̄ hꝫ

lcto in ſe vnde a ſocio teneatur. Vita noſtrā; colluctatio eſt cuꝫ dyabo lo Ad Eph̓. vi. Non eſt nobis col luctacio aduerſus carnem et ſāg uinem tantum: ſꝫ aduerſus prin cipes et poteſta̓tes tenebraruꝫ/ et rectores/ harum. Ipſe autem qui de diuicijs non curat eſt nudus: diuītes autem veſtiti ſunt ex om in parte. et ideo dyabolus poteſt eoꝫ tenere ex omni parte; et pro ſternere in temptacione. Pauped autem mundi qꝛ nudi ſunt: ideo e uadunt. Vnde Ggͥꝰ. Nudi cun nūdo luctari debemuſ. Faciliuſ n. ad terram trahitur: qui habet in ſe vnde teneatur Serpens ſicut di cit magiſter in hiſtorijs hominē nudum fugit. et inſilit in veſtituꝫ Sic dyabolus qui eſt ſerpens an tiquus paupereſ fugit: in diuites inſilit̓. qꝛ qui volunt diuites fieri; incidunt in temptacionem et ī la queū dyaboli d Thi. vi. Et Eccī. 3º. Melior eſt pauper fortis ꝙͣ di ueſ. imbecillis et flagellatuſ mali cia. ¶ Tercio ſunt pauperes bea tiores in remuna̓cionē. Erunt em̄ iudicis aſſeſſores ī iudicio. A. 19. In reſurrexione cū ſederit filiꝰ hor nis ī ſede maieſtatis ſue: ſedebitiſ et vos iudicantes. Et Iob. 19. Iu dicium pauperibuſ tribuet. Nota ꝙ ſunt tria genera hoīm̄: q̄ licet nichil habeant. tn̄ non repu tantur pauperes ſcꝫ Alcī et vocati ad magnam digͥtatem. Habētes ī depoſito ſecuro diuicias ⁊ theſau rum; Et heredes magnoꝝ. Et hec tria inueniuntur in pauperibus Vnde iaco. 2. Nonne pauperes e legit deus in hoc mūdo. Ecce pͥmū. diuites in fide. Ecce Secundum et heredes e̓gni. Ecce Tercium Vnde paupertas voluntaria confert nō ticiamꝰ mundiciam: et leticiaꝫ de primo Sen̄/ et ob hoc maxime a manda eſt pauꝑtas/ qꝛ exqͦ amal̓ on̄t: Quippe non habet adulacio nem comiteꝫ ſibi parcentē fortuāꝫ et nō perſonam amantem. Iheroi mus ī epl̓a Pauꝑs dei ſūt. qꝛ mū danā ſuꝑbia derelicta. humilitati ſe per omnia tradiderūt. Nā ⁊ p au ꝑſi fur̄biat: nō eſt dei pauꝑ. ⁊ lo cuples ſi huīlitatem diligat: nō ē ſeculi diues. Voluntates eninita lium ſunt inſpiciende: non nomi na hec Caſſiod̓. fur̄ illud pͥºᵉdent pauꝑes ⁊ ſaturabūt̉. Vn̄ Iheroꝰ in epl̓a. difficilius arrogancia ꝙͣ auro vl̓ gēmis careꝰ. Hijs enim abiectis: interdum glorioſi ſordi bus tumemus/ et venerabilē pau ꝑtateꝫ ppl̓ari auri offeriꝰ. Olus ei eſt aīmū ꝙ cultum depoſuiſſe hec ille. Confert volūtaria paupertas noticiam. leticiam. et mundiciam Tercia ē pauꝑtaſ vaītatiſ. Et tl̓iˢ fuit quorūdā ph̓oꝝ tempore Io hanis exuangeliſte. qui ꝓ vana a gloria mūdi. gēmaſ p̄cioſaſ frege rūt ī ſignūm̄dani cōtēptus. l̓. 24 Ircuueīaꝰ iuſtuꝫ. qm̄ īuti lis ē nob̓ a cōtrriꝰ ē oꝑibꝰ nr̄is. ⁊ ī ꝓpea̓t nobis pccā leḡ: adiſfamat ī nos pcc̄ā diſciplīe nr̄e. Promittit ſe ſciāꝫ dei hr̄e afili ū dei ſe noīat Poſtꝙͣ ſpeſc̓s po fuit vba r̓proboꝝ cōſpiratiū cōtr̄ iuſtos ī genea̓li. Hic ponit verba iudeoꝝ r̓proborū cōſpirātiū cōtra xp̄ꝫ ī ſpāli. Et ecͣ hͦ duo fiūt. pͥº tr̄c tat de xpō decipiēdo. 2º. de eodem

Ineeſiā gͦ occidendo: ibi. videamus. Circa primum duo fiunt Naꝫ primo cō ſpirant ad circuuemienduū. Secū do indlucunt cauſam quare hoc ē faciendū; ibi. Rm̄ inutilis eſt. di runt ergo primo ꝑ modū conclu ſionis. Circūueniamꝰ iuſtum an tonomatice; id ē xp̄m Iſta conſpi racō adimpleta fuit Io. 1. Colle gerunt principes ⁊ phariſei con cilium ⁊ dicebat: quia hic homo multa ſigna facit. quid facimꝰ. Si in dimittimus eū ſi c ⁊cͣ. Conſequēt̉ īducunt cauſam huiꝰ circuuenti om̄s faciende. ⁊ accuſant xp̄m de multis. ꝓponunt enim cōtra euꝫ duodecim accuſacōes: videlicet de infructuoſa occupacōe Et de mali cioſa ꝑturbacione. De impropio. ſa intencione. ⁊ de iniurioſa diffa macione. De ambicōſa preſump ſione: et ſuperſticioſa blaſphema cione. De ſecreti reuelacōne; et de diſcordi cōuerſacōne. De crimina li ꝑnicione. de parciali diuiſiōe. de preiudiciali cōꝑacōe; ⁊ de ſūꝑ tul naturali vſurpacōe. De iſtis arti culis ſex ponuntur in textu iſto. qͦ rū primū eſt de infructuoſa opera cōne: que notat̉ vbi dicūt: quoni am inutil̓ eſt nobis Arbor que mn vtilis ⁊ infructuoſa eſt. meretur excidi Luc̓. z. Omnis arbor que n̄ facit fructum bonum excidet̉ So dē modo ē de ciuilitate hūana ꝙ nul lus ocioſus debet admitti ī repub lica ſicut docēt om̄es legiſlatores; ij nam̉ eciā hoc ſuadet: q̄ vnicuiqꝫ rei ꝓpriaꝫ actionē aſſignat ⁊ tribuit. Ita qui negat ꝓprias actiones vl̓ oꝑacōes negat a rebus ꝓpriaſ eſ ſētias ſicut docet Auerrōis 9. Me thaph̓. cōmento Aip̄exp̄s eſt ocioſus ī vita ⁊ nullum fructu rei publice affert. ergo iuſtū eſt ⁊ li citum ꝑ quatūqꝫ viam eū circum uenire ⁊ deſtruere Hec ē eoꝝ pͥma atcuſacō. Sꝫ iſti accuſacōi dicēdū ē. ꝙ falſuꝫ accipit. p̄s em̄ fuit lux mūdi. Ioh̓. 8. Ego ſum lux mundi. Appuſ fuit lignū vite afferens fruc tꝰ duodeci ꝑ ſinguloſ mēſes. Apo cal̓. ⁊ ⁊. adocēs ⁊ informans duo decin apl̓os rectā fidem cōtīe. Nic hil autē ē vtilius mundo ꝙ lux; q̄ totum mundū illuminat ⁊ viuifi cat/ autem iutilis eis fuit/ culpa eorum fuit; qui ſe per odium a xp̄i A8 lumiue diuiſerunt. Ioh̓. i. Qui o dit fratrem ſuū. in tenebris eſt et in tenebris ambulat. Secūda ac o cuſacio fuit de malicōſa pert̓bati one. Et arguunt ſic. Bonum tociꝰ A cilitatis hūane ē p ax. gͦ qͣ ꝑt̓bat pace cōitatis. dignꝰ ē de illa cōita te expelli. ſed iſte eſt perturbator pacis cōis omniū gͦꝫ iuſtue eū de ciuilitate ꝯmuni expellitt hec accu ſacō notatur cum dicitur. Contrat̉ us eſt oberibus noſtris. Et iſta accuſatio de perturbatione. potiſſi me debet mouere principeꝫ Regeꝫ ⁊ imperātorem ⁊ generaliter quē libꝫ r̓ipublice rcore. qꝛ finis oꝑati cōis pnͥcipis ē pax ſubditoꝝ. Vn̄ Caſſi. epl̓a 12. decꝫ r̓gal̓ apiciſ cu l ra gn̓alr̓ cuſtodie̓ ꝯcordia. qm̄ ad laudē r̓gnātis trͣhit̉. ſi ab hoībus pax amet̉. Aem̄ ē qd̓ pnͥcipe me liꝰ p̄dicꝫ. ꝙ qͥetꝰ ppl̓s/ cōſors ſena tꝰ. ⁊ to reſpublica moꝝ hoēſtate veſtitachec ille. Sꝫ ad hanc accu ſacōnē rn̄dēdū ē ꝙ xp̄s fuit ſūmꝰ aator pacis. quia pace ꝓml̓gauit

lcīo naſcendo. Luc̓. z. In terca pax hoī bus bone voluntatis Pacēp̄dica uit docēdo. Luc̓. 10. In qͣꝫcūqꝫ domū intraueritiſ pͥmū dicite. pax huic domui Pacē legauit: teſtmn cōdēdo dicēs. pace relīq̄ vob̓. pacē meā do vob̓. Ioh̓ xiiij. iqꝛ pax vea̓ ē cōcor diā habere cū moribus ⁊ litigare cum vicijs ẜm Caſſiod̓ ſt̓ illud pͥ. factus eſt in pace locus eius. ⁊ cū ipſi habuerunt mores peſſimos necͣrium fuit ꝙ vl̓ eiuſ cōtrarius fuit/ vel conforiter cum eis malus. pacem em̄ malam nꝰ dꝫ foue̓. nā phīe ꝓpoītum eſt peſſimis diſpli cere. pͥmo de conẜ ꝓſa. 3. Ergo cul pa cōtrarietatis ex eorum culpa cauſabatur. Tercia cōtentio ē de improperioſa contēcione. ⁊ forma tur ſic Improperare a̓cui peccatuꝫ 3. ſuum vicioſum eſt et pacis ꝑtur batiuū: ſꝫ hoc xp̄s facit nobis.j dꝫ exſtirpari. hec accuſacio notat̉ in hijs verbis Et improperat nob̓ peccata legis. Occaſio huius aceu ſacionis poteſt haberi. qꝛ xp̄s dix it Iōhanis. 7. Nōne Moyſeſ vob̓ dedit legem. et nemo ex vobis fa cit legem. Sed ad hoc dicendum eſt. ꝙ caret ſcrupulo ſocietatis oc culte qͥ maīfeſto facinori n̄deſinit obuiare Manifeſtum autem fuit facinus eorū et īde merito debuit eos increpare. ſꝫ qꝛ obſeqͥum ami cos: et veritas odium parit. ideo factuſ eſt accuſantibus odioſus ¶ Quarta accuſacio eſt de iniuri oſa diffamacione; et hoc ſpeciali ter in doctrina. Et formatur ſic. Aū qꝫ ī docēdo ſeducit vl̓ abducit ho mines a bonis moribus publice vel occulte. dignus ē expellide cōi tale et deſtrui. et quicumqꝫ īponit alicui nͥ ꝓbet. dignus ē pena talio nis. ſꝫxp̄s publice dixit ꝙ nos iu dei falſa et friuola docemꝰ ⁊ legē diſſoluimus ⁊ hoc nō ꝓbat ergo dignus ē a noſtra cōītate ext̓mi nalMatīa huiꝰ accuſacioniſ acci pitur de v̓bo ſaluatoris. A. 1I. Ir ritum feciſtis mādatum dei ꝓpter tradicioneſ vras. Et notat̉ accuſa cio ī hijs verbis. Et diffamat ī ne peccata diſcipline nr̄e Sed qͣtirn̄dē huac dum ē ꝙ falſis inforcioībus reſiſ tēdumē et precipue̓ a veiſ. ſꝫ xp̄s fuit magiſter verax ſicut ipſi phi buerūt teſtimonium: M. 22. Ma giſter ſcimus qꝛ verax es et viā dei inveritate doces. ſꝫ amico focte. et amica veritate. ſcm̄ ē p̄ho norare veritatem. ideo cū xp̄s eet ipā veritas iuſtum fuit eos redar guere de falſitate doctrīe nec fuit diffamacio. qꝛ fla̓ eorū doctrīa fu it notoria Vnde ip̄i ſe diffamaue rūt Quinta ē accuſacio de ambi cioſa p̄ſupcōe; et accuſant euꝫ ſic ¶ Quicumqꝫ ſibi equalitatem ſciē dei arrogat qͣſi peccatum pͥmi ꝑn tis replicat. xp̄s autem hoc fecit. qꝛ dixit Iohis A. A meipſo nō ve ni. ſꝫ verax equi miſit me quē voſ neſcitis. ego autem ſcio euꝫ. ⁊ qui ſcit eum. perfecte ē aliqualis ei in ſciā Huic dicendum ē. ꝙ nō fuit p̄ ſup̄cō. ſꝫ humilis notificacio/ et per exꝑimēta probacio. ẜm illud Iohiſ. 1s. Nunc ſcimuſ qꝛ ſciſ om nia. et non ē tibi opus vt quis te interroget. Hec accuſacio noͣtur cum dicunt promittit ſe ſcienciaꝫ dei habere.i. iactat ſe ſcienciaꝫ dei habere ¶ Sexta accuſacio ē de ſu ꝑſticioſa blaſphrāciōe. Et formāt̉

vireſiāe ſic. Quicūqꝫ dicit ſe filiū dei natu ralē exigit ſibi cultu fieri ſuperſti cioſū ⁊ etiā blaſphemat deuꝫ Sed de blaſphemo ſcribit̉ 14. Leuit̓. qͣ cumqꝫ blaſphemauerit nomē do mini morte moriat̉ ⁊ hoc fecit xp̄ſ Ioh̓. j. Vos dicitiſ qꝛ blaſphemo quia dixi filiꝰ dei ſū. Sed hec accuſa cio refellit̓. qꝛ non fuit blaſpheīa ſed vera annūciaco ſicut oꝑa ma nifeſtauerūt ⁊ ꝓbauerunt cecos illuminando. mortuos ſuſcitando ilis leproſos mūdando. ⁊ omnes īfir mos curando. quod cōuenit ſoli deo Vnde Math̓. ⁊. cōmotut Cē turio. dixit ita. Vere filius dei erat iſte. Hec accuſacio notat̉ ī lr̄a cuꝫ dicitur filiū dei ſe nomīat. Licet o nes xp̄iani filij dei nominent̓a ſūt. .i. Ioh̓. z. Videte qualē caritatem titudira dedit nobis pater ut filij dei noīe mura ſimus ⁊ Io. j. dedit eis po iij. teſtatem filios dei fieri. Vnde viri eccleſiaſtici ⁊ animarū curati de bent filij ſignanter computari. Sa pīe 6. Cōputati ſunt inter filios d̓i ⁊ inter ſanctos ſors illorū eſt. qui a filij patri aſſil̓antur. quia ẜꝫ Au gꝰ filiꝰ dicitur quia fit vt ille. deꝰ autem incōmutabilis inpotencia Ineffabilis in ſapientia. indicibi lis inclementia. debet igit̉ in eis apparere patris potentia: ꝑ carniſ mortificacionem. Filij ſapiencia: per ſanctam informacionem. Et ſpiritus ſancti clemencia per inn riarum remiſſionem. De primo dicitur Machab̓. tertio Accingimi ni et eſtote filij potentes. Accingi mini. per continenciam carnal̓ vo luptatis Que accinctuā quatuor jonas habꝫ iuxta quatuor exem pla in ſcriptura. Vnam ad pectꝰ; Aliam ad ventrem. Vnam ad re nes. et vnam ad lumbos. Ad pec tus dicitur eſſe zona aurea. Ad vē trem zona linea. Ad renes zona funea. et ad lumbos zonā pellice a. Tona aurea eſt mundicia mē talis puritatis. Ehec debet poni ad pectus contra immundaſ cogitati ones ona linea. eſt temperantia ninie ſuperfluitatis Ghec debet po ni ad ventrem. contra ſuperfluas commeſſationes yona funea; eſt penitentia rigida ⁊ auſtera. Et hec debet poni ad renes cōtra libidiniſ titillationes. Et zōnā pellicea eſt re L miniſcentia noſtre mortalitatis. Et hec debet poī ꝯtr̄ voluptatis delec tationes. De prima zona dicitur Apoc̓. primo de Iohanne qui vi dit perſonam ſimilem filio homi nis. veſtitum pōdere. precinctum ad mamillas zona aurea. De ⁊ Ioh̓. 13. Xp̄s precinxit ſe linteo: ⁊ cepit lauare pedes diſcipulorum. De tertia Iob 2. Balteum regum diſſoluit ⁊ preciuxit fune renes eoruꝫ. de quarta Math̓. 3. Iohā nes habebat zonam pelliceam cir ca lumboſ ſuoſ. Qui autem ſic ſūt accincti. poſſunt eē filij dei potēteſ per carnis mortificationem. Refe runt fabule ⁊ ſcribitur in libro E epiſtolarum ouidij epiſtola penl̓ tima de alcimena hercule nato. Iu no vxor Iouis voluit herculem in terficere. Et miſit ad puerum ia centem in cunis duas angues. ut puerum īterfeciſſent/ qui eas ma nibus conſtrictas occidit/ et ī hͦ comꝑtum eſt ipſū eſſe filiū ioiis. Hercules ē qͦlibꝫ lr̄atus q̄ naſcit

ſpeciali genacōe generoſuˢ: qn̄ cu ra ſibi cōmittitur aīaruꝫ. ſic em̄ p̄t homo naſci cum ſit ſenex Iohāīſ. z. Nutritur delicate et ponitur in cunis. qn̄ veſtitur delicijs diuicijs decimis et oblacionibus eccīaſti cis debitis primonio crucifixi. ed quid euenit. orte duꝫ eēt pauper ſcolaris vixit ſatiſ caſte: et ſatis cū dure Iam autē ē in cunis. veſtitur mollibus ⁊ epulatur cotidie ſplē dide: ſtatim iuno id ē ſenſualitas. duas angues mittit ut ſic occida tur filius iſte Iouis. viꝫ. ꝑ gulam et luxuriam. qꝛ ſtatim ex delicijs ⁊ honoribus carnis tep̄taciones ori untur. Sꝫ ſi velit on̄de̓ ꝙ ſit filiꝰ Iouis maībus potēti cuſtodia ⁊ r̓ſiſtencia rōnis et voluntatis. an guēs teptacionis occidit̉. et ſic ſe filiū iouus.a. xp̄i on̄dit. ut dice̓ poſ ſit de eo xp̄s illud M. 3. Hic ē filiꝰ meus dilectus. in quo mͥ cōplacui. Sed reuerā timendum eſt. ꝙ de iſ tis filijs conq̄ritur xp̄s dicēs illud yſaie primo. Filios enutriui et ex altam: ipſi autem ſpreuerūt me. Qui em̄ deberent eſſe filij xp̄i: ſunt hoſtes xp̄i. et qͥ debereūt eē filij po tentes: ſūt totaliter imbecilles. Vī uunt pompis et vanitatibꝰ: in de licijs et voluptatibus; et carni fuē ſuccūbunt. nec cōtra eam. ſꝫ cōtra xp̄m̉ pugnant. de quibus loqͥt̉ Bernardus fur̄ cātica ẜ. 33. Amniſ tri īquit xp̄i ſūt ⁊ ẜuiūt Anti xp̄o. honorati incedūt. de bonis dn̄i cui honoreꝫ nō deferunt. inde is quē co tidie vides. me̓triciuſ nitor. hiſtrio nicus habitus. regius apparatuſ; inde aurū infrenis in cellis in calca ribus plus calcala ꝙͣ altaria ful Icūo gent. Inde menſe ſplendide cibis et ciphis. inde cōmeſſaciones etē brietates. inde cithara et lira. ide redundācia torcularia et ꝓmptu aria plena eructancia ex hoc īilld̓. Pro huiuſcemodi volūt eſſe et ſunt eccīarū Prepoſiti. decam. Ar chidiaconi et Ep̄i. Hec ille ¶ Conͣ et aucho iſtos malos filios: loquitur in eodē ſic dicens. Olim p̄dictum ē: ⁊ nūc tꝑe adimplegicionis aducīt. Ecce in pace amaritudo mea amariſſi ma. Amara pͥꝰ in nece mrͣtirum. Amai̓or poſt īconflictu he̓ticoruꝫ. amariſſima nūc in moribus doēſ ticorū Non fugare. nō fugere eo pt; ita inualuerunt et multiplica ti ſunt ſupra numerum. Inteſtina lis et in ſanabilis eſt plaga eccīe; et iō in pace eius amaritudo ama riſſima. Sed in qua pace. Pax voxer nō eſt pax Pax a pagaīs: pax ab hereticiſ; ſꝫnon pax Profcō a fili is. dox plangentis eccīe: ī tempore iſto. Filios enutriui ⁊cͣ. ſpreuern̄t ⁊ maculauerūt. A turpi vita. at̓pi queſtu. a turpi cōmercio. a nego ſr cio deniqꝫ ꝑambulante in tent bris ſuyeſt ut iam de medio fiat: demonium meridianum. Hec ille. Iſti mali filij non ſunt filij dei. nō ſunt potentes accīcti. ſꝫ imbecilles et debiles et filij ſue carnis. Ad po ma. 9. Non qui filij carnis. hij filij dei ſunt: ſed qui filij promiſſionit Canticorum ⁊ Filij matris mee pugnauerunt contra me. Nō vos ſic cariſſimi: ſꝫ appareat in vobis ponͣ patris noſtri. Ad Eph̓. quin to. Eſtote ymitatoris dei; ſicut fili kariſſimi Secundo debet in iſtis filijs ⁊ perſonis eteīaſticio apparē

pels rqa H t EEto ꝝe irri tatores dei ſicut filij km̄i. ¶ Sccūdo debet in iſtis filijs id ē ꝑſonis ec cleſiaſticis apparere. filij ſapīa. ꝑ ſanctā informacōnē. Eis em̄ dr̄ ad Teſſ. ⁊. Omnes vos filij lucis e ſtis ⁊ filij dei. Ex quo ſuſceperūt do cendi officium: illumare debēt lu ce ſapientie corda ſubiectoꝝ. Sed reueratimēdū eſt ꝙ de filijs iſtis iam verificat̉; quod de filijs helile gitur pͥmi Reg̓. ⁊. Porro filij heli fi lij belial. Neſcientes dn̄m neqꝫ of ficium ſacerdotū ad ppl̓m. qui tn̄ lucis clai̓tate lucere deberent/ ut dr̄ ad Eph̓. j. Vt filij lucis ambula te. Tercio debet ī eis apparere ſpi ritꝰ ſancti clementia. ꝑ iniuriaruꝫ remiſſionem. thoc ē maxime pro priūꝑ quod filij xp̄i diſcerni pn̄t Nam xp̄o ꝓpriū eſt miſereri Et ido nobis dicit̉ Luc̓. 6. fritis filij altiſ ſimi. quia ipſe benignus eſt ſuper ia infagͣtoſ ⁊ malos. eſtōte gͦ miſei̓ cordes ſicut ⁊ pr̄ veſter miſei̓cors eſt. Lectio xxv. Actus eſt nobis ī tradu ctione cogitacionū: guis eſt nobis ad videndum. quoniam diſſil̓is eſt alijs vita illi us et immutate ſunt vie illius. ¶Propoſitis in textu precedēti ſex accuſacionibus iudeorum contra xp̄m. In iſto textu addunt̉ due a lie contra eūdē. Et ẜm hoc lr̄a iſta diuiditur in duas partes. Nam pͥ mo accuſant̉ xp̄m de ſecreti r̓uela cione. Secundo de diſcordi conuer ſacione ibi grauis eſt nobis. Ac cuſant eigo pͥº ſic. Ille qui occul ta conſilia t̓uelat proditioſus eſt ⁊ fraudulentus. ẜm illud proi̓. 2. viceſiā ⁊ª Qui ambulat fraudulenter reue lat archana. ſed omnis prodicō ſus ⁊ fraudulentus eſt a commu nitate exſtirpanduſ. talis autem eſt xp̄s ergo ⁊c. Cauſam ⁊ mate xiam huius accuſacionis accepe runt Math̓. q. Cum vidiſſet iheſꝰ cogitaciones eoruꝫ. dixit. Vt quid cogitatis mala ī cordibꝰ veſtris. Et loquebatur iudeis murmuran tibus de hoc ꝙ paralitico peccata dimiſit. ſed fatui excecati fuerunt. Ex hoc enim concluſiſſe debebant ꝙ veraciter fuit deus qui ſolus cō gitaciones hominuꝫ videre poteſt. In p̄s dominus ſcit togitacōnes hominum;. quoniam vane ſunt. Arguūt autē contr xp̄ꝫ ſic. Maxi ma ſecreta hominis ſunt cogitaci Io ones Et ideo qui reuelat cogitacō nes hominum maxime eos confū dit. ⁊ ē nociuuſ in cōitate: gͦ licet nl lū ꝑ circuuentionē deſtruere. Hec accuſacio ponitur ī hijs verb̓. Fac tus ē nob̓ ī traductionē id ē pro palacioneꝫ ẜm greciſmū. eſt em̄ traduce̓ ẜm greciſiū exēplare l̓ ꝓpalare qd̓ fuit occultū ⁊ cedit ad dehoneſtacōeꝫ alicuiꝰ ſic accipi tur traduce̓ Math̓. i. Ioſeph aūt cū eſſet iuſtus ⁊ nollet eaꝫ trādu cere voluit occulte dimittere eam. Traduce̓ idē ē ꝙ ꝓpalare ad deho neſtacōeꝫ vgīs cora iudice. Scd̓a 2º accuſa ede diſcordi ꝯu̓ſacōne. Et format̉ ſic Quicūqꝫ ſtudꝫ ſingl̓ari vite ⁊ diſſil̓i alioꝝ ꝯīr viuēciū vi det̉ eſſe ſciſmaticus in republica. quia recedit a cōmuni vnitate et ꝯformitate. ſꝫ talis ē iſte xp̄s. gͦ ē ſciſmaticꝰ ī republica/ qꝛ recedit a cōi vnitate ⁊ habēs etiā diſcordeꝫ

lrīo ꝯuerſationem cum alijs/ talis eſt ꝑiculoſus in republica. gͦ. ⁊cͣ. Ad iſtā accuſacōem dicendum ꝯ cedēdo ꝙ fuit diſſimilis eis. qꝛ ip̄i fuerunt mali. diſſimilis fuit. qꝛ ſi ne peccato ꝯceptus ⁊ natus. ſine peccato ſemꝑ ꝯuerſatus. Vn̄ ma lis fuit diſſimilis ⁊ bonis fuit ſimi lis. Hec accuſatio notatur in hijſ verb̓. Graius eſt nobis ad viden dum. qm̄ diſſimilis eſt alijs vita il Iuis ⁊ mmimutate ſunt vie illiꝰ id ē variate ſunt a nob̓ vie id eſt oꝑa eiꝰ. Iſte modus loq̄ndi oſtendif eos fuiſſe valde inuidos. Nō dicūt qꝛ grauis fuit eis ad ꝯuiuenduꝫ vel ꝯueſcendum. vel ad viuenduꝫ ſub eo vel ad eū audiendum. Sed A grauis fuit eis advidendum. Vi ſus em̄ eſt de ſenſibus qui magiſ ſpūaliter immutantur. ſicut patꝫ ij. de aīa. ſꝫ ſpiritualis immutatio minꝰ grauat ꝙͣ corporalis: ⁊ ideo inuidia fecit eo valde teneros. qꝛ bonum homineꝫ ſine leſione vide re non poſſent Sap. is Neꝙͣ eſt o culus liuidi. ⁊ Math̓. 20. An ocu lus tuus neꝙͣ eſt: qꝛ ego bonꝰ fū. Fuit de iſtis ſicut de bubone ⁊ veſ ꝑtilionē. quoꝝ oculi nō ſuſtinēt lumen ſolis. qꝛ oculis egris odio ſa eſt lux. que puris eſt amabiliſ ſicut dicit augꝰ in libro ꝯfeſſionū Et Seneca. Vtͣ inuidi oculos cen l tum haberent in omnibus ciuita tibus vt de omnium felicitatibuſ torquerentur. Nam quanta felici um ſunt gaudia; tanta ſunt inui doꝝ detrimenta. Hec em̄ accuſatō in caput eoꝝ refellitur. ſi iuſte iu dicentur. Hec eſt ſententia textꝰ Aſ. O vbitatio litteralis ſuꝑ materi am prime accuſationis q̄ eſt de ſe creti reuelatione poteſt eſſe talis. Itrū aliquis teneatur ex precep to ſui iudicis reuelae̓ ſecretuꝫ fidei ſue ꝯmiſſum. ¶ Et arguitur pͥmo ꝙ ſic. qꝛ obedire oportet deo mag̓ ꝙͣ hominibꝰ. Act. 4. ſed iudex preci pit vice dei. gͦ magiſ eſt ſibi ob̓edi endum ꝙ homini qui commiſit il lud ſecretuꝫ. pp ſeruientes iurāt cōmuniter dn̄is ſuis; ꝙ nichil nō cumenti percipient quin eis reue lent. Ponamꝰ ꝙ vnꝰ ſeruiens cō mittat fidei alteriuſ qd̓ dampnifi cauit dn̄m ſuum in quodam fac to. Queritur an aliꝰ debeat ſerua re ſecretum. I ſic: eſt ꝑiurus erga dn̄m. I non: eſt infidelis cōtra ſo ciū ¶ pͣp: aliquis ꝯmittit fidei mee crimen qd̓ ꝯmiſit extra confeſſio nem poſtea contingit ꝙ eſt de eo dem crimine infamia: iudex inqui rit et excōmunicat ꝓ veritate dicē da quei̓tur an nūꝙͣ teneor reuela re iudici. Videtur ꝙ ſic qꝛ nō tene or magis celare ꝙ idē qui cōmiſit ex ordine caritatis. ſꝫ ille tenetur dicere exquo laboa̓t īfamia. Vide tur ꝙ non qꝛ tunc faceret contra fidem. ⁊ ꝓpter nullius preceptum debꝫ peccae̓. ¶ Ad oppoſitū Vitae̓ fraudem ⁊ ſeruare fidelitatem ſūt de iure nature. ſꝫ nullus iudex pōt compellere ad illūd quod eſt con tra ius natue̓. ergo nullus iudex poteſt hominem per preceptuꝫ cō pellere ad reuelandum fidei ſue ꝯ miſſum. ¶ Ad queſtionem dicen dum. ꝙ ſecretū poteſt eſſe duplex Vel ē tale ꝙ nō p̄t celari ſine pec cato. vel p̄t celari ſine peccato. In primo caſu celare tenetur qui ſub ſecreto.

viteſiā⁊i ſecreto retipit. ⁊ n̄ tenet̓ p̄latō p̄ci pienti ſibi dicere qn̄ autē non p̄t celare ſn̄ peccato qꝛ forte eſt de ali qͦ perpetrando in nocuniētum ali orumi ſicut ſi aliquis cōmittit mͥ ſub ſecreto ꝙ ip̄e īterficiet tl̓i noc te talem viruꝫ vel cōburet domū. illud nō teneor celare. qꝛ qd̓ ꝓ ca ritate inſtitutum ē cōtra caritateꝫ nō dꝫ militare; ſicut dicit Bernar dus li. dep̄cepto ⁊ diſpēſacione Et tale ſecretum ad preceptum iudi cis. hō reuelare p̄t Eſſet em̄ cōtra ius bonum qͥ ſecretum vellet ẜua ri ſi ad effectum taleꝫ deduceretur ſecretum Secus eſt de figillo cōfeſ ſionis: qꝛ ſi quis ſub confeſſione recepiſſet. nullo modo eciam pro morte reuelare deberet. Vnde ſciē dū ꝙ qn̄ dicūt forte layce ꝑſone pulit. l̓ qͥcumqꝫ dico tibi hoc ſub ſigillo confeſſionis et non cōfitetur. nec eſt confeſſio ſacramentalis. ibi n̄ eſt figillū confeſſionis. ſꝫ tm̄ figil 3 lum ſecreti Vnde talis ſic recipiēſ ſecretum et poſtea reuelās peccat mortaliter. ſꝫ tn̄ nō ē reuelator cō feſſionis. qꝛ nulla cōfeſſio facinē talis ibi fuit Vn̄ per canonē ſign lum ſecreti ꝓpͥe eſt/ qn̄ homo dicit. dico tibi iſtud ſub ſecreto. placet tibi admittere. Et aliꝰ admittit. Ibi tūc reuelet peccat mortaliter ⁊ cri mē ꝓdicōis incurrit. ¶ Ad pͥmuꝫ. verū eſt Et qꝛ p̄cipit homini ſerua re fidelitatem vbi illud nō eſt r̓dū dat in dampnū ꝓximi ideo nō te netur. ¶ Ad ſecūdū. tal̓ ſeruiens nō dꝫ admitte̓ ſecretu. qꝛ eſſet con tra iuram̄tū: ſed ſtatī debꝫ dice̓ do mino ſuo. vel aliūde cauere de dāp nō dn̄i. ¶ Ad terciū credo ꝙ n̄ Vn̄ p̄cepta iudiciſ ⁊ iuram̄ta q̄ exigū t̓de veritate ſꝑ intelligūt̉ fieri a to to ordine iuris ⁊ ordine caritatis. Graus ē nob̓ ⁊cͣ Notandū ꝙ ī Callo vita pn̄ti ml̓ta gͣuia ſūt peccatori. bꝰ: q̄ non ſunt gͣuia viris bonis ⁊ iuſtis. Sunt ei qͣtuor q̄ gͣuia ſunt ab ꝑuerſiſ. onera pccōꝝ. oꝑa māda toꝝ. vicinū bn̄ficiū. diuinū iudici ū Pro pͥmo dicit in eorum ꝑſona ꝑs Iniqͥtates mee ſuꝑgreſſe ſunt caput meū ⁊ ſic̓ onꝰ gue grauate ſūt ſuꝑ me. quāto aliqͥd eſt gͣuiꝰ tanto velociꝰ diuidit mediū et deſ cēdit ad cētruꝫ t̓re ſi poſſit. qꝛ oē gͣ ue appetit ꝙ mediū ſuuꝫ ſit medi um mundi. ſicut patet quarto de I celo et mundo. Et ſi eſſet aliqd̓ gͣ ue qd̓ in inſtanti ⁊ ſb̓ito deſcende ret. diceret̉ ꝙ illud foret infinite gͣuitatis: qꝛ ſine ꝓporcione veloci us deſcenderꝫ qͦcūqꝫ gͣui qd̓ in tem pore moue̓ntur ſicut patet. g. phi ſicorum ⁊. 6. Sed ſic eſt/ ꝙ peccōr moriens deſcendit ad medium f re ſubito ⁊ in inſtanti. quia īfernꝰ eſt in medio terre. Iob 21. ducūt in bonis dies ſuoꝫ; et in puncto ad inferna deſcendūt. In puncto hoc eſt in inſtanti; quia ꝙ punctus ē in magnitudine hoc eſt inſtans ī tempore Ergo peccatum eſt onus graue. immo infinite grauitatis. Et eſt hoc imaginandum ꝙ ſi fer rum magnum vna tum magne te ponatur ī vno appendulo equi libris nō erit ſibi metipſi graue hoc eſt ſuā grauitas in nullo pro mouebit deſcenſum ſuum ſed tan tum deſcendet quantum ꝑmiſerit guitas magnet̉. Cuiꝰ cauſa ē qꝛ magnes natua̓lit̓ attrahit ferrū F. i.

ad ſe ꝑ modū finis vl̓ ꝑ modum efficientis. Vnde non pluſ ponde rabit ferrum cū magnēte. ꝙ mag nes ſolus. ferrum durū ⁊ ad diui dendum difficile eſt homo vtens racōne ⁊ arbitrij libertate. q̄ licet difficultari poteſt: vinci non p̄t ẜꝫ Anſelmū d̓ libero a̓bit̓o Magnes autem deus eſt quomaꝫ deꝰ mag nus dominuſ in psͣ. Iſte magnes naturaliter trahit ferruꝫ id eſt ho mine. quia ſummi boni cupiditas homini naturaliter inſerta eſt. ſic̄ ( dicit Boecius 3. de co. ꝓ. 2 ⁊ Io. 6. Nemo poteſt venire ad me nͥ pr meus qui miſit me traxerit eum. ꝙͣ diu ergo deus ⁊ homo ſe tenēt ſimul ⁊ coniūgunt̉ in fortuna hꝰ vite per graciam et caritatem. ho mō non eſt ſibijpſi grauis. ſed de us eum confortat ⁊ ſupportat Vn̄ Apl̓s ad fph̓. ¶. Omnia poſſum eo qui me confortat. Sed ſi ſepa retur a deo ⁊ ponitur in contrario appendulo libere per peccatuꝫ mor tale. ſtatim ſit homo ſibi grauis. ī tantum ꝙ ſi moriatur ſtatim ad infernuꝫ deſcendit. ⁊ hoc ē quod ſignanter dicitur Iob. Pofuiſti me contrarium tibi. ⁊ factus ſum michi metipſi grauiſ Quare non tollis peccatum meum: ⁊ quae̓ nō aufers iniquitatē meam. Quaſi diceret Aufer iniquitatem meam ⁊ ſtatī ero in alio appendulo eqͣli bris ⁊ nullonō ero michi metip̄i grauis immo tunc ponas quicqͥd vo lueris in parte contraria ⁊ ego ꝙͣ diu tibi adheſero non curabo Ahº eſt quod dicit 1. c. pone me iuxta te; et cuius vis manus pugnet cō tra me In cuius figurā vidit Za charīas mulierem quamdaꝫ ī am phora: habentem inore ſuo maſ ſam plumbi ⁊ dictum eſt prophe te. hec eſt impietas zacharie qnͥto In ſignuꝫ ꝙ omnis inquitas opi labit os ſuum. ⁊ ꝙ omniſ iniqui tas grauis eſt quia Ecri. ⁊ ⁊. ſuper plumbum quid Frauabit̉? Et iō per inquitatem populus adve et num deſcendet: ſi ſe hic non correx erit penitendo Et hoc eſt qd̓ dicit̉ yſaie primo cōminando. Ve genti peccat̓ci in iniquitate populo gra uiſſemini neꝙͣ filijs ſceleratis. Se cundo videntur hominibus opea̓ mandatorum grauia. ⁊ in hoc de cipiuntur qͥa Iohanis qͣnto Mā data eius grauia non ſunt. Gr̄ui tas enim rei nūꝙͣ bene perpeditur per vnum hominem impotenteꝫ ſed per fortem. Similiter iudiciuꝫ in virtutibus ⁊ vicijs nūꝙͣ debet accipi ẜm falſam opimonem e̓xā tis. ſed ẜm rectam racionem ſapi entis ſicut patet quarto Ethicoꝝ Et ido quod malis apparet graue non ideo dicendum eſt graue. qͣa ſunt infirmi psͣ. Infirmati ſūt; ⁊ ceciderunt. Scitiſ ꝙ ignis eſt tota liter leuis ⁊ terrā totaliter grauiſ. quia eſt graue ſimplex. Aixtum vero ex terrā et igne. erit partim graue et partim leue. Et ſi terra p dominetur mixtum tale deſcendet: ſi ignis. aſcendet. Terra eſt aīma humana grauis per peccatum ꝑ concupiſcenciam origenalem ⁊t deſiaſtici. s. Iugum graue ſuper filios adeta die exitus de ventre matris eius vſqꝫ in diem ſepultu re. Vnde in psͣ Anima mea fic̄ t̓ra ſine aqͣ tibi. Caritas ē ignis Luce

viteſin 1ª. .12. Ignem venimitte̓ in terram. Quādo igit̉ ita eſt ꝙ aīa ſepa a̓tur a caritate fit ſpplicit̓ terrā ſimplex: ⁊ grauis deorſū fertur de peccato ī peccatū.&cci. 3. Cor neꝙͣ grauabit̉ doloribꝰ: et peccator addiciet ad peccandū Etunc deſcendet eius de lectatio tantūmodo ad terrena et vana huius vite ⁊ fit tota grauiſ. ꝓpter quod acute arguit eos. Osͣ Filij hominum vſqꝫ quo graui cor de vt quid diligitis vanitatem ⁊ queritiſ mendaciū. Glo. omnia t̓ rena ſunt mendaciūi qꝫ non faciūt qd̓ ꝓmittunt: ſed c̓te ſi fiat ꝯmix tio caritatis ad anima. anima per dit de ſua grauitate. quantuꝫ em̄ ī tenditur caritas; tanto minuitur cupiditas. ſcd̓m Auguſtinuꝫ que eſt anime grauitas propter quā non poteſt eius amor ferri furſuꝫ ꝑfecte ſicut deberet. Eintantum po teſt iſta caritas augeri et intendi; ꝙ fiet anima magis leuis id eſt tendens verſus ſuperius per dilec tionem ꝙ grauiſ ad iſta tempora lia. Et que ſurſum ſūt ſapiet non que ſuper terram ad Coloſenſes. tercio. Et ſi ſc leues eſſemꝰ. videre mus oīa mandata dei facilima. Terciū qd̓ malis graue videt eſt vicinū beneficiū. diſplicꝫ em̄ mal̓ ꝙ boni qui viuunt e vicino uixta eos bene faciunt ⁊ bene viuunt Et tales ſunt ꝓprie inuidi. qui loquūt turin ꝓpoſito de viro bono dicēteſ. Craius eſt nobis etiam ad viden dum ¶ Ruartū quod mal̓ videtur graue eſt diuinū iudicium; ⁊ ita ē ſine exore de illo em̄ iudicio tremē do dicit̉ Iſaye tercio. Icce nomē domini venit de longniquo. ardes furor eius. etgrauis ad portāduꝫ. Quanto graue ab altiori deſtende rit tanto grauius ledit̉. ſed criſtuſ de celo empirio ad iudiciū venit. In Psͣ. A ſūmo celo egreſſio eius. ta ad icarnationeꝫ ꝙ ad iudicij diffi cionem. Impij autem ſtabūt deor ſum in profundo. et ideo grauiſſiē ſentencia illa ſuper eos cadet. ¶ No ta ꝙ exquomali graues ſunt et ponderoſi. magna ei̓t compreſſio ī inferno poſt diem iudien. quia eo rum corporā erūt mirabiliter gra uia; et quodlibet ſcd̓m vltimū po tēcie ſue conabitur verſus centrū. Maxima ergo preſſuā ibi fiet. Et tamen cōnuenit h̓ ymagīari quā dam miſericordia ex iuſticia pro cedētē. quia licet quilibet eſſet dig nus centro. grauiores tamē loca centralia occupabunt. et minus graues loca exterioā ⁊ ſic erit mi 2 nor preſſura ꝙͣ ſi fieret econuerſo Notanda e cauſa qualiter quātuꝫ cumqꝫ homo ſit grauis et pōdero ſus ꝑ pcc̄a ⁊ continue deſcēdat ca dēdo. nūꝙͣ tamē eſt de eo finaliter deſperandū Racio huiꝰ eſt Si ali quod graue cadat̉ ab alto quan tu a ſūmo cecidei̓t. ſi poſſet āte cafū ad terrā repelli a linea caſus nō ca det grauius ꝙ ſi cecidiſſet a loco ī quō a linea caſus ē expulſuꝫ. Vn de ſi homo caderet a tecto domus: et dum eſſet in cadendo alius ſu pra terram ſtans eum depelleret manū a linea caſus ipſe ad terrā cadens non plus lederet̉/ ꝙͣ ſi a lo cō depulſionis a linea caſꝰ tantū modo cecidiſſet/ ita ꝙ totum nocu mentum caſus qui preceſſerit ꝑ vi depulſioīs īpeditur. ¶ Aoralit̓ hō F. 2.

lcio cadit continue̓ quando eſt in per cato ẜm lineam rectam verſus ce trum terre quod eſt infernuſ. ſed ſunt homines ſtantes non caden tes. videlicet ſancti viri in eccleſia qui eum vel per predicacionem l̓ per oraciones vel ꝑ penitencie ſa cramentum a linea ſui caſuſ depel ij lunt. ⁊ tunc non cadit ut cōmumi ter omnis homo videliret per mor tem. ſed anima de caſu non ledit̉ nec aliquam penam ſentit pro ca ſuſſi peccatum in hac vitā remitta Lectio 26. tur. Amꝙͣ nugaces eſtimati ſumus ab illo ⁊ abſtinet tqͣ ab īmū ſe a vijs noſtris t prefert nouiſſima iuſtoruꝫ ⁊ gloriatur ſe he exſ deum patreꝫ habere. Poſitis oc to accuſationibꝰ quibus iudei ac cuſabant xp̄m. In lectione hodier na ſuꝑ adduntur quatuor alie cō tra eum Et ẜm hoc hec lectio diui ditur in quatuor partes. Nam pri mō accuſatur de criminali deriſio ne. Scdode partiali diuiſione. Ter cio de preiudiciali cōꝑacione.&xͣ to de ſupernaturali vſurpacione. Secunda p̄arſ ibi: abſtiēt ſe. Ter cia ibi⁊ preſert Quarta ibi EEt glo riatur Prima ergo accuſacio for matur ſic. Ille qui ſecum conuiuē teſ contempnit ⁊ ꝑuupendit pacē ꝑturbat ⁊ per conſequens debet a comniuitate t̓pelli. niſi ſit ſpes de bona correctionē. Sed xp̄s nos iudeos totaliter ꝑiupēdit gͦ ⁊cͣ. hec accuſacio poītur ī hijs verbis Tā ꝙ nugaces eſtimati ſumuſ ab eo. Nugax acis omnis generiſ ē. Et dr̄ hō mendax. qui totalit̓ ⁊ ſuꝑflu ē dat ſe truſis ⁊ inutilibꝰ Similit̓ hic ⁊ hec ⁊ hoc mugas cuius vlti ma lr̄a es ⁊ eſt nomē hebreum. ⁊ idē ſignificat qd̓ nugax. ſed eſt in declīabile. Et ponit̉ zōphoīe. z. nu gaſ qui a lege receſſerant congre gabo. Glo. exponit ſic. Nugas id eſt vanoꝫ. dicūt gͦ ꝙ fuerunt con tempti a xp̄o. ⁊ eſtimati ab eo tā ꝙ nūgaces. id ē hoīes trufatoe̓s vam ⁊ inutiles. ſed in hac accuſa cione magiſ accuſant ſeipſoſ. hā tales fuerunt in reiveītate. nec ip ſe qͥ veltaſ fuit potuit d̓ eis alit̓ eſti mare. Secūda accuſacō ⁊ decia in vniuerſo; eſt de parciali diuiſione. Et formatur ſic Quicūqꝫ diuidit ſe a vita cōmūi trāhens ad cōuenti culas ⁊ ꝑciales ꝯfederacōes ē no ciuꝰ in republica. ſed talis ē xp̄us: Abſtinēt em̄ ſe a nobis trahit ſe addiſcipulos ⁊ cōfederat contrͣ le gem noſtram: gͦ ipſe ē nr̄e cōitati nociuꝰ Et ponit̉ hec accuſacō ī hijſ vb̓ Et abſtīet ſe a vijs nr̄is tāꝙͣ ī mūdicijs. Sꝫ ad iſta accuſaconē dicendū: ꝙ xp̄s eorū lege ꝑ totuꝫ ẜuauit/ ⁊ īpleuit ⁊ ꝑfectiorem do cuit: q̄ ẜm eorū ꝓphetas poſt legeꝫ eorum ſucceſſura fuit legi eorum Vnde ipſe legē illaꝫ diuulgauit. ⁊ bonis ⁊ ſanctis illam recipiētibꝰ ſe coniunxit ⁊ a malis hominibꝰ deo iobediētibꝰ ſe abſtraxit ſiue ſubſtraxit. ¶ Cercia accuſacō ē de preuidiciali cōꝑacōne: ⁊ format̉ ſic Cōꝑacōes ſūt odioſe ⁊ qn̄ fiūt cōit̓ generant diſcordiam? ſꝫ xp̄s taleſ comparationes fecit. prefert iuſtos gentiles non habentes le gemnobis iudeis qui legem dei habemus ergo in preiudicium noſtrum facit taleſ comparacōes

vireſiā Cfa Et hoc dicunt in hijs verbis Etp̄ fert nouiſſima iuſtorum id eſt pre fert vite noſtre nouiſſima id eſt fi nale premium iuſtorum gentiliū nō obſtante lege noſtra ẜt hoc dix it criſtus Math. 12. vbi dixit ꝙ vi ri niniuite qui egerunt penitentiā ad predicationem Ione. Et regina auſtri q̄ ſola fama audita Saloīſ venit vt informaretur ab eo. Sur gent in iudicio et condēpnabunt generationem iudeorū; qui cōtēp ſerunt credere c̓ſto qui fuit maior Salomone et Iona. Iſta accuſati o refellitur in ſemetipſos. nam iu ſte fecit in hoc ꝙ iuſtos pretulit ipſis malis ¶ Quarta accuſatio ⁊ duodecima in numero ē eadem cū ſexta in virtute. Vnde accuſant e um de ſupernaturali vſurpatione nature diuine. Vnde iſte due cauuſa doeb ℟. Filium dei ſe nominat. Et gloī. atur patrem ſe habere deum. Ideꝫ dicunt realiter Et replicatur bis ac cuſatio. quia matela eſt de grauiſ rii ſima vtpote deblaſphemia atqꝫ v ſurpatione honoris diuini ſed vt dictum eſt cum de ſexta accuſatio ne ageretur. non nomen vſurpa bit ſꝫ natuaꝫ dinā ſe habe̓ꝫ ꝑ max ima miracula demonſtrauit me rito gloriabatur ſe deum patrem habere non falſa gloria ſed vera qꝛ vere ſic erat teſtāte voce patris Math̓. 3. Hic eſt filius meus dile ctꝰ. in quo michi bene complacui ipſum audite. Gloriatur ſe deum patrem habere. ¶ Notandum ꝙ eſt magna gloriā veraciter habe re deum patrem. et poſſe cum ſana conſcientia ſibi dicere cotidie Pat̓ noſter qui es in celis. Mat. 3. Glo riant̓ enin quidaꝫ de progenito rū nobilitate nobilius deo nichil eſſe poteſt de quo ſingulariter di citur. Luc̓. ii. Homo quidam nobi lis abijt in regionem lōginquam: acciꝑe ſibi regnum ⁊ r̓uerti. Quidā de ꝓgenitoꝝ dignitate. deus toci us vniuerſi rex eſt ⁊ imparator In Psͣ. deꝰ autē rex noſter ante ſecu la. Quidaꝫ de ꝓgenitorū diuicijſ: ⁊ de deo ſcribitur in. pͣs. Gloria ⁊ di uicie in domo eiuſ Quidam de pro genitorum milicijs atqꝫ deus ipſe eſt dominus excercituū. princepſ milicie ⁊ belli. de quo Iob. 21. Nū quid ē numerꝰ militu eius. Ergo confidenter gloriemur deū nos ha V3 bere patreꝫ. qꝛ fccī. 3. Gloria homi nis eſt honor patris ſau: ⁊ dedecꝰ filij pater ſine honore. Inuenimꝰ autē in iſto patre libertatem ſuffi cientis exhibicioīs ſi ei ſeruiamꝰ Regularitatem conuenientis caſ tigationis ne delinquamꝰ. Hila ritatem allicientis reconciliatiōīs ſi ad eum redeamus. De primo fa v̓. j. cit nobis xp̄s dulciſſimū argum̄ tum. ꝙ deus nullo mō nobis defici et ſi ei ſeruierimus Luce. 21. Quis inquit criſtus de hominibus petit a patre ſuo panem: nūqͥd lapidē dabit ei aut piſcem? Numqͥd pro piſcelēpenteꝫ dabit illi. Aut ſi peti ei̓t ouunūqͥd porrigꝫ illi ſcorpio nē. qͣſi dicerꝫ nō. Et tūc arguitcri ſtus a ml̓to fortiori. Si gͦ vos hoī nes cum ſitis mali noſtis bona da ta dare filijs veſtriſ: quātomagis pat̓ vr̄ celeſtis dabit ſpm̄ bonū pe I tētibꝫ ſe? Et ideo nullꝰ timeat mū dū cōtēpne̓ ⁊ pauꝑtatē ꝓ xpō ſb̓i re: qꝛ deuſ oībus ſibi ſeruientibus ff. 3.

ſufficiēter ꝓuidebit. Cum magiſ ter noſtri ordinis Scd̓ꝰ frater Ior danus in quadā abbacia. Ciſter cienſiū receptus fuiſſet; conuene runt circa eum monachi ſecum a micabiliter conferentes queſierūt ab eo Magiſter quomō poteſt or do veſter durare cum nichil habe atis vnde viuatis.? Licet mundꝰ ſit modo deuotus tamen ſcriptuꝫ eſt in euangelio ꝙ refrigeſcet ca ritas multorum. ⁊ cum nō habu eritis elemoſinas deficiētis. Rn̄ dit autem magiſter manſuete Si vobis videtur veſtr̄ racio probat ꝙ vos ciciꝰ deficiētis quonā vbi vos allegatis ut premittitur quo nia ſuperhabundabit imquitas Refrigeſcet caritas: ſed quonaꝫ ſuꝑhabundabit iniqͥtaſ imqͥ hoī nes peredones ⁊ raptores auferēt bona veſtra ⁊ cum vos mendicae̓ neſciatis deficiētis/ ⁊ ipſinobis de bonis veſtris conferent habun danter Scitis ꝙ pater qui habet multoſ filioſ mittendos ad ſcolaſ tres vel quatuor ſeniori dat pecui am pro omnibus nō qnͥ fortaſſiſ plus diligat iumiorem. ſed qꝛ ſeī or ꝓlus eſt exꝑtus de ſeculo. Iſto modo deus dat alicui diuicias hꝰ mundi non pro ſeipſo tantuꝫ: ſed pro ſuis pauꝑibus quoruꝫ diſpē ſatorem vel ſenaſchallū facit talē. et niſi eis erogauerit grauiter fiā liter aīguetur. Vnde vos diuites r̓ctoe̓s portatiſ cōes pauꝑꝫ fratꝝ burſas. ſꝫ caueat ſib̓i qͥlibꝫ ꝙ non ſit iudas. Iudas enim loculoſ hē bat ⁊ ea que criſtꝰ ordīauit pro pauperibus aſportauit. ⁊ in vſus proprios conuertit Sic modo diui cio tes quidam qui portant loculos pauperum. ſed magis in volupta tibus et vanitatibus huius vite conſumunt. Qualiter autem deus diuitibus dat diuicias racione pauperum docet Auguſtinus ſer mone viceſimoquarto. Diues in quit et pauper duo ſunt ſibi con traria. ſed iterum duo ſibiinuiceꝫ ſunt neceſſaria Nulltus indigeret ſi inuicē ſe portarent. ⁊ nemo labo raret ſi ambo ſe iuuarēt: diues ꝓp ter pauperem factus/ ⁊ pauper ꝓp ter diuitē factus ē Pauperis ē oa̓ re: diuitis erogare dei pro parius magna r̓penſare. de miſericordia eius ꝑua: magna naſcitur copia Fecundus eſt ag̓ pauperum. cito reddit donantibus fructū Via ce li eſt pauper ꝑ quam venitur ad patrem. hec Augꝰ Et racionabili ter inhibuit xp̄s voluntarie pau peribꝰ ſollicitudinē exceſſiuā circa victum ſuum Ex quo em̄ precipit diuitibꝰ ꝙ ſint ſolliciti circa pau pereſ ſuſtentandoſ de ſuis elemoſi nis ſuperfluū eſſet ꝙ pauꝑes fo rent etiam ſolliciti circa idē. ctio cō uenienter dixit diſcipulis ſuis. Ma th̓. 6. Reſpicite volatilia celi quoī am non ſerūt neqꝫ metut nec con gregant in horrea ⁊ pater veſter ce leſtiſ paſcit illa Et infra. Nolite gͦ ſolliciti eſſe dicentes. Quid mādu cemus aut quid bibemus aut qͦ operiemur. Hec enim omnia gen tes inquirunt ſcit enim pater veſ ter: quia hijs omnibus indligetiſ Querite ergo primo regnum dei et iuſticiam eius. et hec omnia ad icientur vobis Hec eſt autē ſpes et regula pauperum firmiſſima.

iceſiā ꝙ ſi bene ſeruierint deo hec om̄ nia adicientur eis et ſi nō tātum ꝙͣtum deordinate appetunt/ rn̄ ꝙͣtum indigēcie eſt. ¶ Secūdo in venimus in iſto patre qui deus ē regularitatem conuenientis caſti L gacioīs inter tria que pater dat filio ſecūduphiloſophū.s. etico rum poitur diſſtiplina. dat enim pater primo nutrimentum et diſ ciplinam. Et dicitur vulgariter ia Melior eſt puer nō natus ꝙͣ nō lio diſciplinatus ſeu informatuſ Ad apml heb̓. 12. Quis ē filius quē non cor ripit pater Nobilis homo qui hꝫ filios ſibi caros. facit eos diligen ter caſtigari. corripi et flagellari pro omni defectu. vbi garciones ⁊ famuli dimittunt̉ ſibi ipſis. Ideo xii dicit Apoſtolus ad galathas. g. Quāto tempore heres paruulꝰ iis eſt nichil differt a ſeruo cum ſit dn̄s oīm ſꝫ ſub tutōībꝰ ⁊ actoībꝰ ē vſqꝫ ad prefinitum tempꝰ a pa tre. Iſto modo deus reprobos ⁊ finaliter damnandos dimittit. ſue volūtati filioſ autē ſuoſ coripit ⁊ caſtigat nunc per infirmitates nu̓nc per adue̓ſitates nūc per ſb̓ traxionem bonorum temporaliū i nunc per detraxionem malorum hominum que omnia funt tolera biliter ſuſtinēda ſi cogitemus qꝛ auit̓ pater eſt qui infert/ et ꝙ heredita tem nobis ſeruat. Et hoc ē qd̓ di citur ſapiencie.ii. hos quidē ⁊ fi lios tamquam pater monēs pro baſti. illos autē reprobos tāqͣm durus rex interrogans condemp 101 naſti. Et ideo. Fcc̄i. z. Iudiciū pa triſ audite filij: ⁊ ſic facite ut ſalui p ſitis ¶ Tercio inuenimꝰ in iſto patre hilaritatem allicientis cor ſolacionis. ſi ad eum re deamus qͦ cienscumqꝫ peccauerimꝰ. Figura habemus exp̄ſſam ad hoc Luce. c. lij. de filio prodigo. qui cū a pa te̓ paternā ſuā porcionē petiuiſſet et illam in regione longinqna vi uendo luxurioſe expeudiſſꝫ cum meretricibus. ⁊ tandē compulſus miſeria ad patrem rediſſꝫ. cum ad huc longe eſſet occurrit ei pater. Et cum dixiſſet. pater peccaui in ce lum et corām te ⁊ non ſumd ignꝰ vori filius tuns fac me ſicut vnū demercenarijs tuis irruens pater in oſcula ⁊ amplexus dixit ſeruiſ ſuis. Cito proferte ſtolam primā 44 ⁊cͣ. dicamus ergo et nos iſti pa tri ſicut filius dixit patri ſuo ſecū dum valerium li. ⁊. c. 3. queſo ue meꝰ ergate amor eo ſit vilior ꝙ a penitēcia oritur Ita dixit filius pa A tri qͥe grauiter offenderat/ ⁊ recon ciliatus eſt patri ſuo hec ille l̓ 24. Ideamus ergo ſi ſermo nes illiꝰ veri ſint: ⁊ tēpte mus que venturā ſint il li et ſciemus que erunt nouiſſima illius ſi enim verus eſt filius dei ſuſcipiet illum. et liberabit illum de manibus contrariorū Poſt ꝙ ſpiritus ſanctus poſuit conſpi racionem iudeorum contra criſtū ⁊ ad criſtum circumueniendum; hic ponit eorundem conſpiracio nem ad criſtum occidendum. Et circa hoc duo fiunt. ſiam primo tractant de emolimento qd̓ ipſi de morte eius pecipient. 2. de tormen to quo criſtum ad mortem affli gēt. 2.pa̓s ibi. Cōtumelia FCircͣ pͥmū noͣndū ꝙ nl̓ boī ſciuer̄t vide̓ A F. g.

o qūod poſſet eis de morte xp̄i ꝓue nire niſi vnā certitudo experientie an eſſet verus filius dei vel non. Et hec fuit crudelis culoſitas ſciendi ꝙ volebant eum occidereūit expe rirentur an eſſet filius dei Narrat Soecius ⁊ alij de Nerone ꝙ motꝰ ctudeli curioſitate ſciendi qualiter in vtero matris ſue iacuerāt/ ma trem ꝓpriam pulcherrimam domi nam fecit occidi ⁊ aperiri. nec cōſi derando funus matris ſue lac̓ma do vel gemendo quodcūqꝫ ſignū cōpaſſionis oſtendit Et hec fuit conſimilit̓ crudelis culoſitas Enu .V merant ergo quatuor de criſto q̄ per eius mortē innoteſcent. ſciemꝰ inquiūt de xp̄o an ſit infallibil̓ ve ritatis an ſit impaſſibilis poteſta tis. an infinibilis eternitatis. an ſit iniuncibilis diuinitatis. ¶ Pri mō indicant ſe ſcituros an criſtꝰ ſit infallibilis veritatis Et quantū ad hoc dicunt. Videamus an ſer mones illius veri ſint. Conſtat q̄ veri fuerunt. Nam ipſemet fuit ve ritas. Scd̓o īdicāt ꝙ ſciēt ā fuerit impaſſibilis p̄tatis Et quantum ad hoc dicunt. Temptemꝰ id eſt experiamur que ventura ſint illi ſi eum affligamus ⁊ torqueamꝰ Et hic fuerunt decepti: putantes ꝙ non potuit ſimul eſſe paſſibilis ⁊ dei filius per naturā ſthoc falſuꝫ fu it. habuit enim duas naturas. et ẜm vnam impaſſibilis extitit; ẜm aliam videlicet humanā potuit ve repati Tercio indicauerūt ꝙ ex perirentur an eſſꝫ infinibilis eter nitatis. Et hijdecipiebatur. quia quando finitus fuit per mortem tē poris eſtimauerunt eum nullate nus reſurrecturuꝫ Vnde putabāt mortem corpoīs nouiſſima ſua eſ ſe Et quantum ad hoc dicūt Et ſci 3 crt emus q̄ ſuit nouiſſiā illius. Rrͣ to indicauerūt ꝙ experirent̉ an eſ ſet inuincibilis dinitatis. A argue bant ſic. Si deus permittat eū cru ciari ⁊ affligi per nos/ ⁊ non libera uerit eum de manibus noſtris cō ſtat ꝙ non eſt filius dei Et in hoc decipiebant̓ oīno Venea̓t moī ſic litera tota plana eſt. O Vbitacio literalis An perſecu tores criſti cognouerunt eum eſ ſe deum Et videtur ꝙ ſic Nam pn̓ cipes ſciuerūt eum eſſe illum qui maice fuerat promiſſus in lege ẜm Au gꝰ in libro queſtionum nouia ve teris teſtamenti. ſed ẜm prophe tas debuit eſſe deus; ergo ſciuer̄t ipſum eſſe deum. Vꝙͣ ſicut amae̓ ſic odire preſupponit cognicioneꝫ ſed odiebant eum quatenꝰ fuit deus. ergo ſciuerūt eū eē deum. Im nor patet Ioh̓. 1j. Nunc ⁊ vider̄t ⁊ oderunt me ⁊ patrem meum. ¶ Ad oppoſitū eſt Apl̓ſ ad Cor̓. jͣ. Si cognouiſſent nūꝙͣ regē gl̓e crucifixiſſēt. qd̓ expoīt̓ ẜꝫ glo. taꝫ de demōibuſ fuggerentibꝰ mortē xp̄i ꝙͣ etiam de iudeis. Iteꝫ xp̄s dixit Luc̓. 23. Pater ignoſce eisqꝛ neſciunt quid faciunt. ¶ Itē Act̉. 3. dixit Petrus iudeis. Scio quia per ignoranciam feciſtis. ſicut et principes veſtri. ¶ Ad dubitacio nē dicēdū ꝙ n̄. neqꝫ d̓mōes. neqꝫ pn̓cipeſ. neqꝫ ſimpliceſ ꝯgnouer̄t eū eē deū In hͦ tn̄ eſt drā ꝙ pnͥci peſ ⁊ maioe̓ſ inſtructi in lege ſcie bāt eū eē meſſiā: ſꝫ n̄ ſciuer̄t eū eē deū. MAinores vero ⁊ ſimpliceſ: ne

ſciuerunt eum eſſe promiſſū in le ge nec filium dei. Sed contra Lu ce. 3. demones clamabant. quid nobis et tibi iheſu fili dei. Prete rea Origenes ſuper illud Mathei 21. Hic eſt heres venite occidamꝰ eum dicit ſic hoc in illis impletuꝫ ē qui videntes criſtum et cognoſ pei cētes filiūnichilominus crucifix erunt eum. Preteria Bedā ſuper illud Luc̓. 43. Pater ignoſce illis ⁊cͣ Notandū inquit ꝙ non pro eis orat qui eū filium dei vere in tellexerunt. et crucifigere ꝙͣ confi teri maluerunt Ad hec dicit ſanc tus Thomas ꝙ deberet ſic intelli gi congnouerunt eum eſſe filiuꝫ dei non per naturam ſed per quan daꝫ gratie ſingularis excellentiā quantum ad iudeos Ad ſecundū de demonibuſ dixerūt illd̓ ex ſuꝑ poſitione ⁊ ſuſpitione. nō ex certa cognitione ſicut ponit glo. Corin. 2. Si congnouiſſent. ¶ Ad primū xi principale dicendum ꝙ licerit ſci 11 rent eum per facta ⁊ ſigna que fe tit eſſe promiſſum in lege: non ta men omnes ꝓprietates ſciuerunt quas de deo predixerunt ꝓphete ſꝫ tantum hoc ſciuerunt ꝙ fuit meſ ſias ¶ Ad ſecundum dicēdum ꝙ Cognouerunt filium deimō tamē cognouerunt eum eſſe filium dei. ad odium dei hoc ſufficit odie̓criſ 1 tum Videamus ¶ Notandum ꝙ humane condicionis conſiderati o ad quatuōr ſe debet extēdere in preſenti ad hoc ꝙ vita noſtra vir tuoſe regaturo portet enim videre quid ſupra nos patet: quid īfra nos latꝭ: quid circa nos cernitur et quid ſub nobis ſternitur. Vide viceſiā ſeptiā amus ergo ſupernam premoruꝫ affluentiam. Videamus int̓nam commiſſorū conſcientiam. Videa mus fraternam proximorū īdigē tiam. Videamus eternam tormē torum vehementiaꝫ. ¶ Videamꝰ 4 primo ſupernā premorū affluen tiam recogitando iocunditatem n lius beatitudīs que nob̓ promit titur in celis ⁊ ſtatim vileſcit quid quid p̄tioſū inueīinꝰ in terris Ede iſta viſione dicit Osͣ. videbo celos 2b tuos oꝑa digitorum tuoꝝ. luna ⁊ ſtellas q̄ tu fūdaſti. Sed notand ꝙ ille qui eſt in profundo puteo circa meridieꝫ vidꝫ ſtellas; vbi il Ul le qͥ ſtat in ſuꝑficie t̓re in lumine nullam videt ſtellam. Sodē modo ille qui ponit̉ in ꝓfūdo humiliati om̄s tribulationis ⁊ anguſtie fuſ pirat ad celū et clamat ad deum. qui vero ſtat in lumine mundi ⁊ daritate mundane conuerſatioīſ et laſciuie ſtellas vide̓ nō poteſt. Eſt etiam experimētum ꝙ ſi dena rius ponatur in ſcutellam vacuā. recedaturqꝫ a ſcutella donec denat̉ us deſinat videt̉ ſi aqͣ ſuꝑinfudat̉ ſtante ocl̓o in eadē diſtātia dena riꝰ it̓m appaebit ꝓpt̓ aꝙͣ ſuꝑfuſā denal̓o Mora. denalꝰ vitā deſigͣt eternā Math̓. 20. Nōne ex denal̓o diurno ꝯuēiſti mecū? Iſte denal̓ꝰ n̄ appar̓bit qͥbuſdā hōinibꝰ ī hac vitādū in digͥtatibꝰ. voluptatibꝰ ⁊ honoribus elongāt̉ a deo. qua les fuerunt illi du̓o ſacerdotes peſ ſimide quibus dani. 13. declina uerūt oculos ſuos ne viderent celū neqꝫ recordarentur iudiciorum iuſtorum. Sed ſi ponantur tl̓es ī īfirmitate t̓bulatione ⁊ ꝑſecutiōe; ff. ſj.

bene recordabunt̉ de deo ⁊ de celo ad qūod facti ſunt. Nota ꝙ veſꝑ tiliōes debiles ſunt oculis Cauſa eſt. quia humor criſtallinus qui neceſſarius ē oculo ad videndum tranſiuit in ſubſtanciaꝫ alarum. Vnde habent alas coreales ⁊ ſic ꝓpter volatum amiſerunt viſum: quia ſubtractum eſt oculis quod ponitur in alis. Hij figurant ſuper bos. qu quāto magis volare nitu tur tanto gͣcia diuini luminiſ ma gis priuantur. quia tota intencio eorū que deberet eē in conſideran do celeſtia tranſiuit in pēnas am bitioſas quia tota eorum cogita cio eſt quomodo poſſint gradatiꝫ aſcendere de dignitate in dignita tem. Cauſa aūt quare pro celeſti bus premijs non laboramꝰ eſt. quia ea nō videmus. ſicut homo qui tranſit in nundinis ꝑ merciō nia cooperta que non poteſt vide re non temptatur inde emere: ſed in nūdinis quando plane videt e a diſcoōperta ſtatiꝫ inclinatur ad Sig. emendum ea ex parte iſta Vnde Act̉. 7. Sceph̓. vidit celos aꝑtos: ⁊ ſtaum voluit emere Homine in quit iheſu. ſuſcipe ſpiritum meum ecce ſtatim obtulit denarium ſuū: ꝓu̓. zi. Gnſiderauit agrū ⁊ ſtatiꝫ emit illum et infra guſtauit et vi dit quia bona eſt negociacio eiuſ. Sed de multis euenit ſicut de mo yſe qui aſtendens in montem bn̄ vidit terram promiſſionis. ſꝫ nū ꝙͣ intrauit in eam ſic quidam lr̄a ti vident celeſtia per ſacram ſcrip turam. ſed iūꝙͣ intrant ī eam per 2ª. I contēplacionem Scd̓o videamus int̓nam conmiſſorū cōſcienciam. Siſcūciamꝰ facta noſtra cogitacō nes ⁊ verba Scriptor ſi oculoſ ſuoꝫ auertat a libro turpem literam fa ciet. quia bona ſcriptura diligētiſ ſimam viſionem requirit. Libri noſtri ſunt conſciēcie noſtie. da niel̓. 7. Iudiciū ſedit ⁊ libri aperti ſunt cōſcientiarū ẜꝫ glo. Et Apoc̓. 20. Iudicati ſūt mortui ex hijs q̄ ſcripta erant in libro. ẜm opea̓ eo rum Videamꝰ ergo quid ſcriba mus dum liberin fieri. ⁊ quod fa ctū ē corrigamus ⁊ abradamus dumpoſſumus per penitencia. Sꝫ hec eſt condicio oculi quod opti me videt alia a ſe que ſibi e dirco opponuntur. ſed ſeipſū nullomō videre poteſt. ſed indiget ſpeculo repreſētante ſe Et ita eſt de nobis alienos d̓fectus optime notamꝰ proprios non videmꝰ: niſi forte ꝑ ſpeculum hoc ē ꝑ correptionē ali cuiꝰ ſācti viri ad Cor̓. 6. Videmꝰ nunc per ſpeculum Et talem quēli bet arguit Saluator Math̓. 7. qͥd vides feſtucam ī oculo fratris tui: ⁊ trabem que in oculo tuo ē non conſideras. ypocrita eice primuꝫ trabem de oculo tuo; ⁊ tūc veni ⁊ eice feſtutam de oculo fratris tui. Vn̄ proſper de vitā contemplan ua li. ⁊. Tamdiu quis pctā ſua q̄ noſſe ⁊ fle̓ deberet ignorat ꝙͣ diu aliena curioſe conſidea̓t/ ꝙ ſi mo res ſuos ad ſeipſū conuerſꝰ conſi derat nō requirit qd̓ ī alijs repre hēdat. ſꝫ qd̓ ī ſeipſo lugeat et iō ſignanter dicit Saluator noſter Math̓. 13. videte voſmeripos ha ſilius exameron li. 3. recitat ꝙ oīꝫ creaturarū diffilimū ē cognoſcere ſeip̄m Nō em̄ ſolꝰ ocl̓s qͦ exteius

Yb habētur inſpiciens ſemetip̄m nō valet intueri: ſꝫ ⁊ mēs ip̄a ſatis a cute alienā delicta cōtēplans Itar dior eſt erga fuorū cognicōeꝫ vici orū. Et ideo ſignanter dicit̉ vnicu iqꝫ nr̄m illud Ie̓. 2. Vide qꝛ maluꝫ ⁊ amarumē reliquiſſe te dn̄m de um tuum. te inquit nō alios tantū. Tercio videamus fraternā proxi morū indigēciā Gen̄. 17. vide ſi cū cta proſꝑa ſint erga fratres tuoꝫ Sꝫ reuera multi vident̉ fratreſ ſu os indigentes. ſicut ſacerdoſ ⁊ leui ta viderunt ſamaritanū ſauciatū Luc̓. 10. Leuita cū eſſet ſecus locū ⁊ videret eum ꝑtranſijt De vnoqͦꝫ talidicit̉ pͥº. Ioh̓. 3. Qui habuerit ſubſtanciam huiꝰ mundi ⁊ vide rit fratrem ſuum neceſſe habere ⁊ clauſei̓t viſcera ſua ab eo: quomō caritas dei manet in illo. quaſi di ceret. nullomō Sed videamꝰ nos pauꝑm indigeniciam ſicut ſamat̉ tanuſ fecit. qui vulnera alligauit a in ſtabulū ſecū duxit Io. 16. Vi debo vos ⁊ gaudebit cor veſtrum Quarto videamus eternaꝫ torm̄ torum vehementiā. Homo qui nō diligenter preuidet ſibi de fouea l̓ puteo faciliter cadit in eum ſic qͦ non profunde ⁊ frequenter yma ginatur de pena putei infernalis. nō bene cauet ſibi ⁊ ideo psͣ. Ocu tius lis conſiderabis ⁊ retribucioneꝫ pctp̄rū videb̓ Et quicūqꝫ hec videt: infallibilit̓ retraheret ſe a peccato. Naū. 3. Omnis qui videi̓t te reſili et a te. Vn̄ Hugo de ſancto Vie tore li. ſuo d̓ anima. Infernus la cus eſt ſine menfura. profundus ſine fundo. plenus ardore incōꝑa bili. plenꝰ fetore intollea̓bili. ple nus dolore innunierabili. Ibi mi ſerie. ibi tenebre. ibi nullus ordo. ibi horror eternus. ibi nulla ſpes boni. nulla deſpea̓cio mali hec Hu go Et idd̓ vidēte vigilate et orate. Marc̓. 13. Et ad Heb̓. ij. vidēte fra tres. fectur ſapientes itaqꝫ/ quo modo caute ambuletis non qua ſi inſipientes redimentes tempꝰ. ſꝫ ⁊ ſapīēᵗ quoniqꝫ dies mali ſūt. Lcō 2s. Ontumelia et tormentis īterrogemus eū ut ſciaꝰ reuerentiam eius ⁊ probe mus pacienciam. lliuſ. morte tur piſſima condempnemus eum ẜ rit enim reſpectus ex ẜmonibus 16 illius. ¶ Poſita conſpira cōe iu deorum ad xp̄m occidēdum. Hic exequuntur de ſue conſpiracōis execucione ad ſuum flagicium ef ficaciter adimplendum Ordināt auteꝫ ꝙ mors xp̄i duas habet cir cumſtanciaſ penalitatis videlicꝫ ꝙ ſit ſūme moleſta ꝑ amaritudi nē ac̓bitatis ⁊ ſūme īhoēſta per t̓pitudinē vilitatis; ibi. Morte. Cirͣ prim̄ſciēdū ꝙ oīs pena hoī īfligē da ī dn̄obꝰ ꝯſiſtit.ſ. ī verb̓ ⁊ ī factiſ ꝑ v̓ba ꝯu̓īciatīa hō d̓hoēſtat̉. ⁊ ꝑ facta cruciatīa hō debilitat̉. Et id̓ iſtas duas penas dicūt velle in ferre xp̄o. Vnde dicunt Contume lia ⁊ cormentis Contumelia qua tum ad verborum dehoneſtacio nem. Tormētis quantum ad ſen ſibilem paſſionem. Quantū ad primum ſciendum. ꝙ ſeptem ſūt SepEviciā ſoqͣꝫd1 4 Io ꝓ p ju.p vicia loquendi. quibus homo ꝓx imo ſuo iniuriatur videlicet conui ciū. cōtunielia. īpropelū. detractō ſuſurracio. deriſio. cōtēcō Sūt em̄ qͣtuor bona ī hoīe: q̄ aliꝰ hō īiuioſe

nititur diminue̓ vel auferre videlicꝫ veritas honor fama ⁊ amiciciā. Cō A trā veritatē eſt cōtencio. que ē que dā inordinata cōtrarietas in verb̓; per quā homo intendit oſtendere proximū ſuum dicere falſum. ¶ Cō tra honorem ſunt quatuor conui cium contumelia improperiū et de riſio. Conuicium eſt verbo quomō dolibet hominem dehoneſtare. ſiue exprimatur vicium culpe vel pene. Sed contumelia nūqͣ eſt niſi quā do homo iniurioſe dehoneſtatur v̓ bo exprimente culpam. Vnde ſi di cam te ſcabioſum vel cecum conui cium eſt. vel ſi dicam ꝙ fur es vel latro contumelia. ⁊ omnis cōtumē lia eſt cōuicium ſed nō ecoutra. Imꝓperium ē iniurioſe r̓citare hōis indigenciaꝫ p̄cedente ſicut quando aliquis iniurioſe ⁊ contra caxitatē reducit alicui ad memoriā auxiliū ſibi factū tempore ſue indigencie ⁊ hoc coram multis. ⁊ hoc cedit in di minucōuem ſui honoris¶ deriſio autem eſt vicium ludendi ⁊ inten dit erubeſcenciā pro fine. Vnde deri ſor ſub ſpecie ludi ꝓponit id ꝑ qd̓ facit hominē timere dehoneſtacō nem ⁊ poteſt in caſu eſſe peccatum mortale. Cōtra famaꝫ hominis eſt detractio. que nichil aliud ē niſi di cere verba iniurioſe ⁊ latēter d̓ ali quo cū ītencōne diminuēdi famaꝫ ſuam vnde contumelioſus ſe habꝫ raptor ad famā ⁊ honorem ſicut ad bona exteriora. Sed detractor eſt fur fa me. qꝛ de racōne detractōnis ē ꝙ oc culte dicatur. Cōtra amiciciā auteꝫ ē ſufurracio. cuius finis eſt ſeperā re amiciciam occulte/ ⁊ ſeminae̓ diſ cordiam Chec eſt peſſima locūcio Cuius racio eſt quia amiciciā eſt de bonis exterioribꝰ oppoſitum eſt enī melior ꝙ fama l̓ honor l̓ ſcien cia que eſt in veritate iudicandi d̓ rebus ī quibus ſine culpa homo poteſt decipi et ideo ſufurratio eſt peiordetractione et contumelia Si pliciter ſicut rapina peior ē ꝙͣ fur tum et detractio peior eſt cōuiciuꝫ quē nō eſt contumelia et peiordei ſione ⁊ improperio ⁊ eciam ex con tencione ꝙͣtum eſt ex genere pecca torum iudicando ¶ Rixa vero non conſiſtit proprie in verbis ſed ī fa ctis vnde rixa eſt priuātum bellum inter perſonas pͥuatas ſine publi ca autoritate et ſic patet quid ſit ꝯ tumelia videlicet publice imponere homini peccatum ad diminuconeꝫ ſui honoris et hoc iniuſte Per con tumeliam autem probat̉ hominis humilitas. Et per tormenta homi nis paciencia Et ideo vt probarēt criſti humilitatem volebant ſib̓ in ferre contumelias ⁊ vt probarent eius pacienciam voluerunt ſibi in fere̓ tormetorum moleſtias dicūt ergo ſic. Contumelia ⁊ tormentis interrogemus eum vt ſcianins re uerenciam eius id eſt humilitateꝫ et probemus pacienciam illius ꝑ tormenta. Conſequent̓ ibi. Morte turpiſſima. Ordinant ꝙ mors ſua ſit inhoneſta et hoc ꝑ turpitudinē vilitatis vnde dicunt. orte t̓piſ ſima condēpnemus eum id ē mor te crucis cum circumſtācijs turpiſſi mis erit enim reſpctus ⁊cͣ id eſt de fenſionem ⁊ excuſacionem habe bimus ex ſermonibus illius qui bus dicit. Iohannes ſecundo. Sol uite tēpl̓ hͨ ⁊ ī t̓bꝰ diebꝰ excitabo ya

iiceſca illud quaſi diceret Videbimus ſi poſt mortem refurgat. DVbitācio lr̄al̓ An xp̄s fuerit violenter occiſus Quod non pa tet quia fuit voluntarie occiſus gͦ dia non violenter An̄ſ ꝑ atꝫ yſaie Ij. Oblatus eſt quia ipſe voluit Er go voluntarie Et Augꝰ 4. de tri. c. 4 23. de puis ⁊. ii. de magnis. Sp̄s inquit xp̄i non deſeruit carnem ī uitus. ſed quia voluit quando vo luit ⁊ quomodo voluit. ꝯn̄cia pa tet quia violenter factum homini denotat ꝙ fiat contra eius volun tatem. pͣ Ioh̓. i0. Dixit xp̄s neō tollat a me aīaꝫ meaꝫ ſꝫ ego pono eam a meipſo. ſed ille dicitur ali quem occidere qui tollit animam ſuamergo xp̄uſ non fuit ab alio occiſus. ſed a ſeipſo yp̄p criſtus fuit optime complexionatus ⁊ ta iiij mencicius fuit mortuus ꝙͣ latro anithu nes qui in conſimili pena fuerunt x. Vnde Pilatus mirabatur ſi iam ſtin obiſſet Marci ili. ſed non fuiſſꝫ ſi ali bi mirum ſi perpene violenciaꝫ fu iſſet occiſus ergo mortuus eſt vo ſiſlā lij luntarie tantū. ꝙͣ ī moriētibꝫ ꝑ violētiā natua̓ debilitat̉ paulatī ⁊ tunc deficit. ſed in xp̄o natura fuit fortis quando moriebatur ſi cut patꝫ Math̓. 2. Clamans vo uimi cemagna emiſit ſpiritū. pͣ mod ſua fuit oblacio deo patri pro no bis. ſed criſtus obtulit ſemerip̄ꝫ ſicut dicit Apl̓s ad Heb̓. 9. ꝑ ſpi ritum ſanctuꝫ obtulit ſemeripſū pro nobis immaculatuꝫ deo Ergo ſibijpſi mortem intulit. ꝙͣ ſamp ſon in morte ſua occidēdo ſemetip ſum cum philiſteis prefigurauit paſſiōeꝫ xp̄i Iudic̓. 16. ſꝫ ip̄e mor tem intulit ſibijpſi gͦ et criſtꝰ ul̓ veritas ſiccorreſpondeat figure. ¶ Ad oppoſitum eſt ſpiritus ſan ctus in litera iſta. Et Luc̓ 1ꝰ. poſt ꝙ flagellauerant occiderunt eum ergo occiſus fuit ab illis ⁊ non a ſemetipſo. Ad queſtionem dicē dum ꝙ xp̄s fuit violenter occifuſ ⁊ voluntarie moriebatur Violen ter pro tanto quia perſecutoe̓s e̓ſ ti intulerunt cauſam ſufficientem mortis ab extrinſecō Vnde morſ xp̄i quantū fuit ex parte iudeoruꝫ fuit malicioſe violenta Ipſi enim credebant ꝙ nulloniō voluntarie N acceptaſſet Voluntai̓e tamen di citur occiſus quia ꝑmiſit naturaꝫ ſuccumbere illi nocumento cuꝫ poſ ſet ſi voluiſſet eidem nocumiēto re ſtitiſſe Vnde quia anima criſti ex vnione ad verbum habuit vim confſruandi naturam ſuam a qͣ/ ꝯſtrcū. cumqꝫ leſione ⁊ non prſeruauit ſꝫ permiſit naturam pati quantū potuit ⁊ ideo dicitur ⁊ voluntarie mortuus ⁊ violenter occiſus Vn̄ voluntas criſti cauſa fuit mortis ſue indirecte. ſed leſio ab extrinſe cō per ſe ⁊ directe. ¶ Ad primuꝫ di rendū ꝙ Ariſtotiles 3. Eth̓. c. i. v̓t Violētū ē illd̓ cꝰ pnͥcipiū ē exͣ ꝯfe rete vī paſſo ⁊ qꝛ pnͥcipiū effrīuū ſue mortis fuit ab ex nec paſſuꝫ corpꝰ ſuū aliqͥd cooꝑabat̉ iō fuit violētū ꝑ ſe qꝛ tn̄ xp̄s nō īpediuit cū potuit iō dicit̉ mortuꝰ volūtari e. Ad ſcd̓m nemo tollit ⁊cͣ. ſubī telligitur me inuito quia illud ꝓ prie dicitur tolli quod aufert̉ ab inuito qͣ reſiſte̓ n̄ p̄t. ſꝫ pono eā a meip̄o ꝑmiſſiue. Ad 3. d̓t Biūs Thos d̓ xp̄o q. i. ar. i. ꝙ illd̓ fuit

ko miraculoſū quia videlicet cicius a lijs mortuus eſt voluntate permit tente ꝙ ſubito natura corporis ce deret nocumento illato. Ad quar tū ſimilit̓ ꝙ fuit miraculoſumꝙͣ na turā ſuam conſeruauit fortem vſ qꝫ ad vltinum et tunc ſubito per miſit naturam corporis cedere no cumento ¶ Ad quintuꝫ dicēdū ꝙ̄ obtulit ſemetipſū ſuſtinēdo ⁊ n̄ a gēdo acceptando nō cooꝑado. Ad ſextū dicendū ꝙ figura debꝫitelli gi non in omnibus ſicut nec ſimi litudo. Figura autē ē ī hͦ ꝙ ſamp ſou moriēdo immicos ſuos deſtrux/ it ⁊ ita fecit xp̄s fiō autē in hoc ꝙ mortē ſibiipſi intulit effectiē. or te turpiſſiā condempnemus eum. Iſta verba a iudeis malicioſe pro eb lata criſti paſſionem ſpecialiter de vaſꝝ deſcbr qͥ ad l̓a ſcribunt quō ad tria. Fuit enim penalis ⁊ doloroſa. Incurial̓ et ig nomioſa preiudicialis et iniurio ſa ¶ Fuit primo penalis etdoloro ſatum quia illa paſſio eius fuit per totum corpus extenſa: tuꝫ qui a fuit ad mortem terminata vnde premittunt. Morte aceterā ad phi lopēẜ. 2. Humiliauit ſemetipſum factus obediens vſqꝫ ad mortem mortē autē crucis. Fuit autē iſtd̓ genus mortis longū ⁊ doloroſum minis vnde augꝰ de. t̓. Longa mor te cruciabantur liguo ſuſpeſi. De iſtiꝰ doloris mag̓itudīe exclamat criſtuſ per ꝓphetam Tren̄. primo O vos omnes qui tranſitis ꝑ via attendite ⁊ videte ſi eſt dolor ſimi lis ſicut dolor meus. Narrat brūs Auguſt. 18. de ciuitate. xix. ⁊ vale rius. li. quīto. c. quarto d̓ Chodro rege atthemenẜ ꝙ cum regio ſua et ciuitas ingēti hoſtiū bello debi litata eſſet humami auxilij diffiden ciā ad oraculū appollinis confugit ac per legatos ſciſcitatus eſt quo modo tam graue bellum diſcuti poſſet. Reſpōdit illa ei ita fore fie ri ſi ipſe hoſtili maū cecidiſſet vel occidiſſet qd̓ cum ad caſtra hoſti um perueniſſet ordinauerunt ꝙ nullo modo regem athemen̄ int̓ ficerent. Vidēs ergo Chodrꝰ ꝙ nullo modo ciuitas ſua poſſꝫ pacē habere niſi ipſe abhoſtibus īter ficeretur deponit r̓gis inſignia ha bitūqꝫ pauperis īduit ⁊ caſtra ho ſtium ingreſſꝰ ab eis īterfectꝰ eſt. poſt cuius mortē pars ſua et pa tria triumphauit. Spiritualiter illo modo fuit de criſto ꝓphetatuꝫ em̄ fuit deo pordinante ꝙ ciuitaſ humani generis numꝙͣ triūpha ret donec rex eius dei filius ab ho ſtibus foret occiſus Et ideo cū cri ſtū dei filium nullus alius vellet aut poſſet occidere Idem dei filiuſ amore humani generis liberandi formam ſerui accepit ⁊ ſponte ſe occidi permiſit habitu inuentus vt homo ad Phili. ſecūdo de hac morte Bernardus in quodam ſer mo: ie. O bone iheſu qͥd tibi ⁊ mor ti? Nos debuimꝰ nos peccauimꝰ ⁊ tu ſoluiſti: nos peccauimus et tu luiſti opus ſine exemplo gracia ſine merito caritas ſine modo. Se Q cundo fuit paſſio criſti curialis et ignominioſa mirabiliter vnde ſb̓ iungunt turpiſſima ſcilicet ex ge nere ex tempore ex ſocio ⁊ ex loco Ex genere. ſam nullum genꝰ ſuꝑ plicij mag̓ ignominioſum fuit ꝙ crucis Vnde Bern̄. O bone ih̓u ꝙͣ

9 2 dura ꝙͣ aſꝑa pro hominibuˢ paſ ſus es dura verba duriorā verbe ra. duriſſima et horrenda crucis ſupplicia Idem in quodam ẜmoē dicit ſic Caput angelicio treme bundumſpiritibus denſitate ſpi narū compungit̉. facies pulchra pre filijs hominuꝫ ſpūtis iudeorū deturpatur Oculaſ lucidiores ſole. caligant ī morte Aures que audi erunt angelicoſ cantus: audiunt veccatorum īſultus Os quod do cet angelos felle ⁊ acēto potat̉ Pe des quoꝝ ſcabellum adoratur: cru ci clauo affiguntur Manꝰ que for mauerūt celos ſunt in cuice exten ſe ⁊ affixe. Corpus vulnea̓tur. la tus lancea ꝑfoa̓t̉ Et qͥd plua̓? Nō remanſit in eo niſi lingua ut pro peccatoribus exoraret ⁊ matrem diſcipulo commendaret hec Ber nardus. Fuit etiam mors xp̄i ig nomimoſa ex tempore Nam tunc temporis celebrauerunt iudei paſ cha ſuū ⁊ fuit ſolēpniſſimū feſtū tocius anni ⁊ maioris ſanctitatiſ Et ideo maximus populus conflu xerat adciuitatem de iudeis. Gra uius eſt autem affligi tempore q alij gaudent et letantur cōiter ꝙ quādo eſt tempuſ penitentie quo alij communiter affliguntur Iteꝝ quantum ad tempꝰ Illo tempo re a iudeis patit̉ quō eos ex egip to liberauit illo die exſpiauit quo animam homini inſpirauit Ex ꝑ te loci fuit altus in monte qui vi deripoterat a longe Abhoīabil̓: propter cadauera mortuorum ꝓ reciuitatem ut ab hominibus vi deripoſſet ex parte ſocietatis qͥa inter latpones inter cognatos et in preſencia matris et ideo indete turpiſſima ut d̓ eo exponatur illd̓ z. Macha. ij. Ipſe lyſias turpiter fugiens euaſit Lyſiaſ interpreta tur genituſ ⁊ ſignificat xp̄m a pa tre genitum eternaliter ⁊ a matre temporaliter. Tercio fuit paſſio xp̄i preidicialis ⁊ iniurioſa qͥa nec confeſſum nec legittime con uictum ad mortem dampnaue rūt ſicut de eis ꝑ dauid fuit ꝓphe tatum Captabant in animam iu ſti ⁊ ſanguanem innocentem con dempnabunt. Lectio 29. Ec cogitauerunt ⁊ erraue rūt excecauit ei illoſ mali cia eorum ⁊ neſcierunt ſa cramēta dei neqꝫ ſpauerunt mer .18 cedem iuſticie neqꝫ iudicauerunt honorem animarum ſanctarum. Poſtꝙͣ ſpiritus ſanctus poſu it reproborum erroneam opinio nem. Hic ponit erroris eorum fō talem occaſionem. Et circa hoc tri a facit. Nam primo ponitur erro ris recapitulacio Secūdo cē erran di manifeſtacō ibi Execauit enim illos ⁊cͣ. Et tercio erraciuꝫ triplex derepcio ibi Et neſcierunt dicit gͦ ſpiritus ſanctꝰ primo ſic. Her cō gitauerunt hec ⁊ anime racional̓ mortalitateꝫ ⁊ vite carnalis volup tatē ⁊ iuſtitie ꝑu̓ſitatem ⁊ mortis xp̄i cuidelitatē Cogitauer̄t īpij et crauerunt. cogitauerunt ꝑ malā deliberacōem ⁊ e̓rauer̄t ꝑ vicioſā electionē Scd̓o ibi Excecauit em̄ eos Ponit̓ cauſe e̓rādi maīfeſta Vbi notādū ꝙ nūqͣ ē e̓ror pͥmū hacho A pctm̄ actuale hoīs qꝛ ſi hoīeꝫ cōtī gat e̓rae̓ aut ē e̓ror vincibil̓ aut ī uincibilis. Si inuincibil̓ excuſat̉

lrīo quia deus non exigit ab homine niſi qd̓ homo poteſt bene face̓. Si ē exror vīcibil̓ a̓ īuīcibil̓ e̓go hō de beret talem errorem precauiſſe et cum nou vitauit ſequitur aliquā maliciā ſiue viciuꝫ aliqd̓ p̄ceſſiſſe Precedit autem quādoqꝫ errorem hominis negligencia quaudo ho mo non deſiderat ſcie̓ ea que debe̓t ſcire nec adhibet ſollicitudinem ad ſciēdum ea que conueniūt ſta tui ſnō. Et hec ignorancia eſt pec catum graue. Et eſt ignorancia affectata īt̓p̄tatīe: licet n̄ expreſſe Sꝫ ē alia ignorātia affectata expͥ̄ſ ſe ⁊ ē tal̓ ꝑ quaꝫ hō n̄ ſolū n̄ deſide rat ſcire īmo deſidea̓t neſcie̓ Et tl̓is n̄ ſolū negligit ſcire immo contēp nit ſcire ⁊ hec ē īnaturalis malicia quia oīs hōiniſ natura ſcire deſide rat. Et tal̓ malicia facit hōineꝫ īdiſ pone̓ ſe ad ſciēdū ⁊ facit hōineꝫ ſe dare talibꝫ q̄ ſe ad ſciēdū īdiſpon̄t. Hee auteꝫ ſūt maxīe voluptates et īiuſticie et libertates ⁊ tal̓ mali cia fuit cā ignorācie iudeoꝝ. Exce cauit em̄ eoꝝ malicia eorum illud eſt contemptus ſciendi cum volū tate male viuēdi quia In maliuo lam animā non intrabit ſapienti a: nec habitabit in corpore ſubdi to peccatis Sapientie primo Terci o ibi. Et neſcierunt. Ponitur erran tium triplex deceptio. Decipiebā tur enim iſti mali de tribꝰ miſto capitulo de quibus eſt det̓mina tum. Primoquantum ad ea que tenemus ſupernaturali reuelatio ne. Secundo quantum ad ea que tene̓mus in orali informatione. Tercio quantum ad illa que ſe quūtur ex vtriuſqꝫ declaratione qu̓antum ad primum dicitur qd̓ neſcierunt ſacramenta dei id eſt miſterium incarnatiōis et paſſio nis ⁊c que ꝑ diuiuaꝫ reuelationeꝫ ſA ſunt homini/ neceſſaria ad ſaluteꝫ Et hec eſt cauſa quare nondū gen tes multe ſūt informate īfidē xp̄i Viuunt enim ita male et vicioſe contra legem nature ꝙ non ſunt digni hab̓re gratiam. Lexenim gratie preſupponit legē nature iu adulto ¶ Secūdo decipiebāt̉ iſti quantum ad ea que tenemus me rali informationē. Omnes em̄ le ges rationales preſupponunt iuſ ticiam eſſe p̄miādam. hoc Platō ī libro ſuo de republica ſuppoīt qꝛ ſuppoīt conſeruatores iuſticie im mortalit̓ premiandos et tranſgreſ ſores eternaliter puniendos Ideꝫ ſupponit Tulius de ſompnio Sci piōīs ⁊ Macrobius commentator eiuſdem. Et in hoc ſecundoriſtorū malicia exrecauit eos. Vnde diēt Neqꝫ ſpea̓uerunt mercedem iuſtici e. Hoc eſt neqꝫ premia danda bo nis neqꝫ penas dandas mal̓ Spe rauerunt ſicut ſuperius ī iſto capi tulo determinatum fuit ¶ Tercio decipiebantur iſti quantuꝫ ad il la que ſequuntur ex fidei et ꝓphe te declratione videlicet ꝙ anime ſancte viuenteſ in preſentiquan tumcumqꝫ ſint plus in tribulatio ne vel anguſtijs honorabiliores erunt poſt mortem. Vnde ſubdi tur de eis ſic. Nec iudicauerūt ho norem animarum ſanctarum O ubitatio litteralis Vtrum aliq̄ credēda ſuꝑnaturalia fuer̄t homi ni reuelāda neceſſalo ad ſalutē. Et vidē̓t̉ ꝙ n̄. natua̓ nō deficit in

xxvx neceſſarijs nec habundat in ſuꝑ flius ut dicitur z. de anima Ergo per racionem naturaleꝫ poteſt ho mō acquirere omnem noticiaꝫ ne ceſſariā ad ſaluteꝫ gͦ nulla notici a requiritur ſuꝑnaturalit̓ reuelā da. ¶ ꝙͣ negare racionem eſt vi tuperabile. ſed qui credit ea que racioni non cōſonant negat raci onē gͦ credere talia eſt vituperabi le. Sed fides ſuadet credere talia q̄ racioni repugnant ſicut videt̉ de ſacramento altaris ⁊ incarnacio ne filij dei et de ml̓tis talibꝰ ergo ⁊cͣ. ¶ Ad oppoſitū eſt Apl̓us ad Hebre. 11. Fides eſt ſperandarum rerū ſubſtancia argumentum nō apparencium.ſ. naturaliter/ ſed ſi ne fide impoſſibile ē placere/ ergo neceſſariū ē hr̄e fidē d̓ nō apparen tibuſ pracionem. ¶ Ad queſtio nem dicenduꝫ ꝙ ſic Et racō eſt qͥa finis ſiue beatitudo humana eſt felicitas ſupernatural̓. iuxta illud ad Cor̓. 2. ꝙ oculus nō vidit nec inuſti auris audiuit nec in cor hominiſ tamdal aſcendit que preparauit deꝰ hijs qui diligunt illum ergo cum vlti mus finis ſit ſupernaturalis iō ne ceſſe fuit ut homo haberet media ſuꝑnaturalia ad illum fineꝫ ⁊ hꝰ modi ſunt fides. ſpes. caritas. et ſa cramenta eccleſie nobiſ reuelata. et ideo omnia talia ſunt neceſſaia ad ſalutē. ¶ Ad primū dicenduꝫ ꝙ in iſta ꝓpōne natura ſupponit ſibi pro deo. Ille enim eſt qui oīa na i turalia ordinat ẜm beneplacitum ſue volūtatis ⁊ concedendū eſt ꝙ non deficit in neceſſarijs Nam ho ii mo facit qd̓ in ſe eſt ſatiſ informa bitur de illis que ſūt neceſſai̓a ad ſalutem ſuam Vnde Ioh̓. 18. Sp̄s veritatis docebit vos omnem vel tatem glo. neceſſariā ad ſalutem. ¶ Ad ſecundū quando arguit̉ ꝙ riegare racionē ē vituperabile cō cedo. Sed dico ꝙ racio cuiꝰ libꝫ hoīs experitur ſe eſſe defectuoſū quia exꝑimēto probamuſ ẜꝫ quē libet ſenſum faciliter decipimur et ideo veriſimile eſt ꝙ regulari debe mus ẜm racionē ſuꝑiorem. Vnde hoc eſt principium xp̄iani adulti qui vult eſſe fidelis captiuare nō ſolum ſenſum in obſequium xp̄i quia hoc faciunt layci. ſed etiam intellectum ⁊ hoc eſt valde diffici V le ⁊ ideo multo pluſ meretur bonꝰ theologus qui vidit ⁊ audit here ticos contra fidem ⁊ tamen aſſen tit fidei ꝙͣ layci moderni temporiſ qui putant theologos habere ſciē tiam ſub alternantem ad fidem e orum quaſi poſſent docere illa et demōſtrae̓ q̄ ip̄i tm̄mo fide tenēt. dicendo ergo ad formam negan do probacionem minoriſ videliꝫ illam ꝙ fides ſuadet credere illa q̄ racioni repugnant ſic videlicet ꝙ nulli racioni conſentit. ſed tantuꝫ credulitati quia ſine diſcurſuracō nis ⁊ perceptione voluntaria veri tatis fides non habetur Vnde Hu go de ſacramentis Fideſ eſt volū taria certitudo abſentia ſupra opi nionē ⁊ infra ſcientiā ꝯſtituta. Et Tuliꝰ ⁊. r̓thorice ſue. Fides ē ꝑcep tio veritatis cum firma aſſertiōe creditorum ſine cauſarum cogni one ⁊ ergo ad credulitatem et fi dem racō requirit̉ ⁊ nō repugnat Cſa. B Excecauit enim illos malicia eo e. Notādū ꝙ om̄e pctm̄ natuꝫ

cīo eſt excecare ſpūaliter iuxta illud. Xophomē primo. Ambulabūt vt ceci qꝛ doſmō peccauerūt Vnde ſeptē vicia capitalia ſepteꝫ infer̄t S. pſ pͥª. norſia ī E cifaᵗ cecitates mortales quibꝰ correſpō dent cecitates corporales que ī ſa cra ſcriptura nominantur. Priō enim excecat ſuꝑbia pre ſui mini aclaritate Eccleſiaſtici. quadrage ſimotercio. Sol ſuis radijs efful gens excecat oculos. ſol eſt poni pa glorie mūdialis et figurat̉ per pauli cecitatem de quo dicit̉. Actu. ix. ꝙ circumfulſit eum luxͣ de celo et cadens in terraꝫ nichil videbat De hac cecitate poteſt exponi illud ad Roma ij. cecitas exꝑte cōtigit ī iſrahel. Iſrl̓ interpretatur videns deum et ſignificat homineꝫ dons natue̓ ⁊ fortune preuētū cuius mo di ſunt homines ingenoſiſpecioſi fortes. ⁊ diuites. Hec em̄ oīa ſunt ſuperbie materia. vnde Augꝰ. ī q dam epl̓a Vicia cetera in peccatiſ Suꝑbia vero eciam in rectis factiſ tim enda eſt: ne illa q̄ laudabilit̓ facta ſunt ipſiꝰ laudiſ cupiditate amittantur. Scripſit Sene. ad Lu cillū epl̓a. lxxxixͣ. ꝙ vxor ſua quā dam famulam habuit que ſbito facta ceca videre deſijt Incredibileꝫ rē tibi na̓ro ſꝫ vera: neſcit ſe eſſe ce cam ſed ſemꝑ rogauit pedagogū ſuum vt recedat de domo in qua ē. dicit em̄ domum tenebroſam eſſe Et ſubdit Sene. Hoc enim qd̓ in il la videmus nobis accidit nemo ſe auarum eſſe intelligit nemo cū pidū. ceci ducem querūt nos ſine duce erramꝰ ⁊ dicimus Non ego ambicioſꝰ ſū ſed vrbs mea mag nas exigit impenſas non eſt meu vicium ꝙ iracūdus ſum quia non duin conſtitui certum genus vite adoleſcēcia facit Quid nos decipi mus. Nō eſt extrinſicus malum noſtrum intra nos ē in viſceribꝰ ſedet Et ideo difficulter ad ſanita tem poruenimꝰ quia nos egrota re neſcimus. hec ille. Hec fuit ceci tas epiſcopi laodicij cui diciturA poc̓. 3. dicis qꝛ diues ſū⁊ locupleſ et nulluis egeo et non ſcis quia tu es miſer et miſerabilis. pauper cecus ⁊ nūdus. Secunda cecitas ē inuidia. Et hec figuratur per cecita tem heli ſacerdotis De quo. i. Regͥ tercio. legimus ꝙ caligauerant o culi eius ⁊ uidere non poterat luc̓ nam domini antequam extingue batur forte ſine leſione oculorum ſuorum non potea̓t conſiderare lu cernam ardentem ſed quando fu erat extincta de die tunc potuit be ne videre. Iſto modo eſt de iuido Nam lucernam ardentem hoc eſt perſonam gratioſe viuentem et proſpere coram deo et bonis homi nibus merito approbandam vi dere non poteſt quin ledatur cor de per inuidiam. Narrat̉ de quo dam cupido et inuido īſimul iter agentibus ꝙ vox de celo venit ad eos dicens. Petat vnus veſtrum quicquid voluerit et habebit; ſic tamen ꝙ ſocius eius habebit du plum. Fit contrauerſia quis eo rum prius peteret. Tandem inui dus. Peto inquit vt eruat̉ michi alter oculus. De illis poteſt expo in illud. Iſa. quinquageſimono nō. Palpaniꝰ ſicut ceci pariētem ⁊ quaſi abſqꝫ oculis actactamus in ꝑegimus in meridieꝫ quaſimn

11 112 īpegimus in meidie quaſi in tene .6 bris. Tercia cecitas eſt iracun dia in psͣ. Turbatus eſt a furore oculus meus Et Catho Ira impe dit animū ne poſſit cernere verum Hec figuratur ꝑ cecitatē Lamech qui habens artum voluit ſagitta reputās occidere feram occidit ho Ve minem ſicut narrat magiſter in hiſtorijs ſuper quarto capitulo Geneẜ. Ita eſt de iudicibus exce catis per iram contra perſonam accuſatam. Putant enim ſe occi dere feram id eſt vindicare pecca tum ⁊ ira impediente occidunt ꝑ ſonaꝫ. de talibuſ ſcribit̉ ad Eph̓. 2. Ignorancia eſt in illis propter cecitatē cordis eorum. Quarta ce citas eſt accidia ⁊ figuratur per ce citatem Thobie qui dormiendo ce citatem incurrit Thobie ⁊. Ruin tacecitas eſt cupiditas que facit amihute homines ſimiles talpis fodiētibꝰ iuentm t ſemper in terris. et hec eſt cecitas nlansa fun que facit hominem pauperem et inda mendicum Vnde figuratur per ce ctaut ꝰ citatem mendici qui ſedebat ſecꝰ viam prope ihericho ⁊ mendica bat a turba preterrunte Luce de cimo octauo Seneca epiſtola tri ciſimaoctauā. Non qui parum habet ſed qui plus cupit pauper eſt. Quid refert quantum illi in ar cha quantuꝫ in horreis iacet/ quā tum paſcat aut feneretur ſi alieno imminet ſi acquirenda cōputet. uis ſit diuiciarum modꝰ queis primus habere ꝙ neceſſe eſt pro ximus qd̓ ſatiſ eſt. Sexta cecitas eſt gula que frequenter excecat hominem ⁊ ſpiritualiter ⁊ corpoa liter ꝓu̓. 23. Cui ve cuius patri ve Xxx cui t̓xe cui fouee cui ſine cauſa vul nera. cui ſuffoſſio oculorum Non ne hijs qui morantur in vino et ſtudent calicibꝰ epotandis⁊ Her deſignatur per cecitatem cecinati. de quo narrat̉ Iohannis nono. Septima cecitaſ eſt luxuria ⁊ aor voluptuoſus qui aufert homini iudicium racionis quia Vis aōr cecꝰ n̄ ē aōr arbit̓ eqꝰ. Nā deforme pecus iudicat eē decꝰ Vn̄ ẜꝫ Gre goriū zi. moral̓. Cecitas mentis eſt prima filia luxurie. Vnde dici tur metrice Aens excecat̉ que lu xurie famulatur. hec ſignificatur per cecitatem ſamꝑſonis Iudicuꝫ 18. quem dalida amica decepit et 60 philiſteis tradidit excecandum. Figuratur etiam per cecitatem q̄ percuſſi fuerint zodomite Geneẜ. decimo octauo cū vī fecerunt loth vt angelis fuiſſent abuſi qui in forma hoīꝫ extiter̄t apd̓ Loth hoſ pitati Ab iſtiſcecitatibus nos cuſ todire debemus qui ſumus viri et cleſiaſtici ⁊ literati quorum vnicu iqꝫ dicitur yſaie quadr̄geſiōſecū do dedi te in lucem populi in fedꝰ gencium vt aperires oculos ceco rum vt educeres d̓ concluſione vī ctum de domo carceres ſedentem ī tenebris. Ad iſtis excecacōnibꝰ lios cauere debemus. Lectio xxx. Vomaꝫ deus creauit ho̓ minem. exterminabilem et ad ymaginem ſimili cudinis ſue fecit illum. Inuidia autem dyaboli mors intrauit in orbem terrarum. imitantur auteꝫ illū qͥ ſūt ex ꝑ̄te illiꝰ. Poſtꝙͣ ſpi ritus ſanctus poſuit recapitulādo

errorem ponētiuꝫ anime humane corruptibilitatē Hic incipit on̄de̓ eiuſtē erroris falſitateꝫ Et pͥmo fa cit hoc ī genea̓li oſtendēdo aīe ra cōnalis natua̓leꝫ nobilitatē. Scd̓ on̄dit in ſpeciali ideꝫ per aīe racio nal̓ moralē boītatē. c. 3. Ibi Iuſto rū aīe in manuū dei ſunt ¶ Circa p̄ mū duo facit. naꝫ pͥmo on̄t ꝙ ho mō a deo factus eſt īmortal̓ in ar bit̓o ſue volūtatis. ſecūdo oſtēdit p̄mordiū nr̄e mortalitatis. ibi. In iudia aūt. In pͥma ꝑte duas poīt hoīs progatiuas ſpeciales videli cet. valitudine īmortalitatis qua tuꝫ ad corpꝰ. ſil̓tudīeꝫ diuinitatis quātū ad aīaꝫ dicit gͦ pͥmo ſic. pꝫ error reꝓboꝝ qͥ negauer̄t incedeꝫ iuſticie ⁊ honorem ſcārū aīarū pꝰ hanc vitaꝫ. Ex iſtis duobꝰ on̄dit̉ Primo qꝛ deꝰ creauit hoīem inext̓ minabilē in quo differta brutis ⁊ genea̓lit̓ a qͥbuſdā elementis ⁊ elenitatis. ſecūdo qꝛ creauit eū ad ymaginē ⁊ ſil̓tudinē ſuā in qͦ dr̄t a corporibꝰ celeſtibus qͥ licet ſint corporalia tam̄ ſūt iaīata ¶ Circa primū ſciendū ꝙ primꝰ parens ī ſtatu innocēcie habuit poſſe moī ſi peccaret ⁊ habuit poſſe nō mori ſi pcc̄m̄ vitaret Et ideo quatuꝫ fuit ex ꝑte dei creauit homineꝫ in exter minabilem ẜm corpꝰ ⁊ de hoc trāc tatur ſecūdo ſentenciarum diſtin ctione. decimanona. ¶ Circa ſe cundum ſciendū ꝙ cetere creatue̓ alie ab homiē veſtigiūdei habēt id eſt quādam obſcurā notificaci onē ſed ſolus homo inter corpore as creaturas ymaginē dei habꝫ q̄ conſiſtit in intelligēcia. memoria ⁊ voluntate in quo eſt ꝓceſſio ver bi a memoria ditentis ⁊ amoris proceſſio ab intelligenciā et volū tate Vnde memoria correſpondet patri intelligencia et verbum fili ovoluntas ſiue amor ſpiritui ſan cto. de hac ymagine tractat bea tus Auguſtinus. ix. io. ii. 14. et. ij. diſtinctione terciā diffuſe. Et ma giſter ſentenciarum. libro primo diſtinctionē terciā per totuꝫ. Sūt ergo hic due raciones contra aī me corruptibilitateꝫ Quia poſſet de anime corruptibilitate duplici ter dici Vno mō ꝙ non eſſet cor ruptibilis per ſe ſed per accidens ad corrupcionem corporis. Secū. do eciam ꝙ in ſe ex natura corrupꝰ tibilis eſſet. De pͥmo arguit ſic Ta lis deberet homo eſſe naturaliter qualis eſt a deo creatus ẜm cor pus ſed fuit creatus exterminabi lis ſecundum corpuſ. ergo ⁊ cete̓a Secundo ſic. Anima humana eſt creata ad ymaginem et ſimulitu dinem dei ſeddei nobiliſſima con dicio eſt immortalitas ⁊ incorrup tibilitas. ergo anima humana ē immortalis et incorruptibilis. Cō ſequenter ibi. Inuidia autem dy aboli. Aors ītrauit in orbem t̓raꝝ Oſtēdit ſpiritus ſanctꝰ pͥmordiūi noſtre mortalitatiſ. Et circa hoc du o facit. Primo oſtēdit quomodo intrauit mors corporalis. Secun do quomodo perſeuerat mors ſpi ritualis. ibi ymitantur. Primo ergo dicit ſic. dyabolus poſt ca ſum ſuum videns hominem ade ternam vitam creatum: ad quaꝫ ipſe ab et̓no creabatur et ꝑ ſuꝑ biam perdidit. homīni inuidit et ipſum hominem ad peccandum temptabit.

XxI temptauit. ſicut patꝫ Gen̄. 3. Ho mo aūt habēſ preceptū. ⁊ ꝙ ſi pec caret moreret̉. peccauit ⁊ peccatuꝫ toto ſuo generi conquiſiuit. qꝛ ſb̓ illa lege ꝓhibitionem acceperat ligni vetiti Secūdo de morte ſpūali qͣre anime ad iufernadeſcendunt Hec eſt cauſa imitatio videlicꝫ dy aboli in peccando. Vn̄ qui non pec cant non ſunt obnoxij mortis. Et hec eſt ſentētia textus licet ſit ple nꝰ dubitationibꝰ Qveritur tamen vtruꝫ corpꝰ pͥmi hominis fuiſſet īcorruptibile: da to ꝙ ī ſtatu īnocentie perſtitiſſet. et videt̉ ꝙ non. qꝛ omne cōpo ſitū ex contrarijs eſt de neceſſita te materie corruptibile ij. phiſi. ſꝫ corpꝰ hominis ī ſtatu īnocentie fuit compoſitū ex contrarijſ ſicut nūc eſt ⁊ eiuſdē ſpecici ꝑ omnia pͣ ī ſtatu inocētie nutritio gn̓a fap tio ⁊ augmentatio. ⁊ ꝑ ꝯn̄s deper ditio nature. qꝛ alias nō fuiſſꝫ ne ceſſe ꝙ adā ſalteꝫ cōmediſſet. qͥa fuit creatus ī ſufficiēti qͣntitate et ideo fruſtra cōmediſſet. nec ꝓpter nutritionem ⁊ generationeꝫ q̄ in paruulis eſſe cōſtat ꝓpter ſolida tionē maſſe corporee vel carnis ī diguiſſent nutrim̄to qꝛ ꝓ deꝑdi tione nutritione ⁊ augniētatiōe ac generacōe. ergo habuiſſent corpora corruptibilia: qd̓ eſt ꝓpo ſitum. ¶ ꝙͣ ponamꝰ ꝙ gladiꝰ vel ſecuris cū bono impetu attigiſſet collum vniꝰ in ſtatu innocētie cer tum eſt ꝙ habuiſſet corpoa̓ mol liora ꝙͣ ſit ferrū: ſi fuiſſet caro vni ta cū carne. ergo collū ceſſiſſet. qꝛ naturalit̓ molle cedit duro. ⁊ ma xime duro acute figure. gͦ ⁊cͣ. ⁊ tē potuit vnꝰ aliū occidiſſe. vel hō po tuit a beſtia l̓ a caſu fuiſſe occiſuſ phec eſt diffinitio hominiſ ꝙ ſit animal racionale morle. 8. me tha. ſꝫ in ſtatu innocentie fuiſſet hō vniuoce. gͦ ⁊cͣ. ¶ p calor natu ralis agit in humidū radicale cō tinue ⁊ illud humidum nō p̄tre ſtaurare deperditum ſicut fuit/ vel ita purū. gͦ per admixtiouē hūidi nutrimēti aliqn̄ deficiet naturali ter. gͦ cum tūc fuiſſet deꝑditio hu f midi radicalis fuiſſet finaliter cor ¶ Ad oppoſitū eſt apl̓s ad Ro̓. 6 Stipendiū peccati morſ. gͦ ſi hō nō peccaſſet mortuꝰ non fuiſſet pͣp pena nō precedit culpā. gͦ an̄ pec 6 catum nō fuiſſet mors. igit̉ ⁊c̄. Ad queſtionē dicēduꝫ ꝙ ſic. Pri mo tamē notanda ſunt duo Pri mū eſt ꝙ immortalitatem nō ha buiſſet a natura ſed a d̓ina gͣcia qꝛ ẜm dyoni. de d̓inis nomībus. c. 4. Naturalia em̄ data demōibꝰ nō perierunt ꝓpter peccatū. Et ſimi liter mortale eſt dr̄a eſſencial̓ ho minis vt argutū eſt. ¶ Secūdum eſt ꝙ homini fuiſſet ex ſpeciali gͣ cia cōditoris immortalitas corpo ris cōceſſa. Cuius racio qꝛ homo fuiſſet ordinatus ad fine ſupͣ na turā ſuā corporeā. gͦ decuit ꝙ in ip ſa inſtitutione aliquid ſibi eſſet collatū ſupͣ facultatem principio rū naturaliū. que ſunt anima et corpus ¶ Habuit gͦ animā ꝑ do nū gͣcie ſupernaturalis ꝙ qͣn̄diu ordinē obedientie ſeruaret ad deū corpus viuificare poſſet in ꝑpetu um. ⁊ ideo corpus hominis ſi hō nō peccaſſet corruptū nō fuiſſꝫ de hoc vide ſanctū thomaꝫ. 2. ſm̄aꝝ. G. i.

d̓. 19. Terͣº ſciēdū ꝙ īrebi corꝑa libꝰ qͣdruplex modꝰ īuenit̉ Vnꝰ tor i2 p ē gn̓al̓ ꝙ viꝫ oīs res habēt ſue du racōiſ ꝑyodū ſicut dicit̉ 3. d̓ gene racione. Secundus eſt propter p dominiū exceſſiuū vnius contral̓ orum ⁊ hoc dunitaxat in mixtiſ aꝛ monia p̄dicta ſoluit̉ quā forma ſubſtācialis requuirit. Terciꝰ ē q calor quū eſt inſtrumentū anime vegetatiue conſumit humidū in quod agit ⁊ cum non poſſit illud humidum reſtaurari naturaliter in ſua puritate ſemper admiſcetur cum humido nutribili ⁊ ſic fit im purius ſicut vnium mixtuꝫ aqua fit debilius ⁊ tantum miſceri p̄t ꝙ fiat aqua ſicut dicit̉ pͥmo de gene racione in fine. Ita humidum ra dicale conſumit̉ finalit̓ ⁊ animal moritur. Et ſimiliter fit de planta deficiente illa reſtauracione ⁊ hec eſt mors naturalis. Rrͣtꝰ moꝰ cor ruplionis ē per violenciam ab a liquo extrinſecō agente ut gladi o igne vel huiꝰ mō di Modo contrͣ duoſ primos modos datum fuit a mine ꝙ ẜm ſuam condicioneꝫ im mortalitate corpuſ perficeret ⁊ ꝑ petuam equalitatem cōplexionis conferret. Contra tercium mod̓ corrupciōis habuit homo illud donum ꝙ ꝑ eſum lignorum de pa radiſo conceſſorum fiebat r̓ſtau racio deperditi ad certum tempꝰ ⁊ qua illa reſtauracō eſt cum ad mixtione humidi extranei debili tantis humidum radicale magiſ ac magis. Ideo homo habuit lig num vite cuius virtus erat alim tum totaliter aſſumptum in perfe Aui aſſimiliacioneꝫ adducere et facere hu̓midum fadicale totum ita recens ſicut fuit in principio nature condite. CContra quartū modū corrupcionis qui eſt ꝑ vi olentiam conſeruabatur homo ꝑ diuinam prouidenciam ⁊ propria prudenciā ⁊ ab extrinſecō nichil potuit pati corruptim. Ad prim̄ dicendum ꝙ concludit ꝙ corpus hominis fuiſſet corruptibile ꝓpt̓ compoſicionem ex cōtrarijs niſi fuiſſet diuinituſ preſeruatum ab extn̓ſecō per ſubſidiū diuine ꝓui dencie ⁊ ab intrenſeco ꝑ graciaꝫ originalis iuſticiē. Ad ſecundū patet quomō fuiſſet facta reſtau racio deꝑditi cōmūiter per eſuꝫ lig norum paradiſi ⁊ quando neceſſe fuiſſꝫ ꝑ eſuꝫ ligni vite qd̓ nūqͣ fu iſſet neceſſalū niſi infeſebili debi litate nature pro recreacione recu peranda ſicut ſuperiꝰ dictum fuit ¶ Ad terciū qd̓ ē d̓ extn̓ſecō nocum̉ to dictum ē ꝙ ꝑ ꝓpriā prudēcia ⁊ diuinā ꝓuidētiā nichil hoī extn̓ſe cūu nocuiſſet nec molle duro ceſſiſ ſet nͥ ſic̄ aīe placuiſſꝫ ſi n̄ peccaſſet ¶ Ad qͣrtupꝫ ꝙ fuit al̓ rōnale mor talea natu moī na̓lr̓ ſic tn̄ fuit or dīatū a d̓̓ ꝙ illa aptitudo molēdi nūꝙͣ fuiſſꝫ ī actū deducta nͥ hō pec raſſꝫ ētiō hō hūit ī fua ptāte mol ⁊ n̄ moxi. poſſe mori ⁊n̄ poſſe moī ſtāte legedata. ⁊ iō fuit mortal̓ ꝑ naturā ⁊ īmortal̓ ꝑ gͣtiā. Ad quī tu de actōe calidi natua̓l̓ ī hūiduꝫ rͣdicale deꝫ ē ꝙ ꝑfrār̓ſtauaˢ illiꝰ hūidi fuiſſꝫ fcā ꝑ eſū lig̓ vite. Hͦ tn̄ nota ꝙ lignū vite nō habuit ex ſua virtute naturali dare fo mini ꝑpetuitatē viuendi qꝛ cū eēt r̓s creata virtꝰ ſua finita fui

) in dua̓bilitate. Et ideo nō contulit fortitudinē humidi radicalis niſi ad certu tempꝰ quo lapſo homo iteꝝ comediſſe debuit ſi ita diu ꝑ ſtiſſet nō aſſumptꝰ ad celum īte gralit̓. Sed cōtra arguit̉ ꝑ illd̓ gen̓. 3. Ne forte ſumat de ligno vi te ⁊ viuat ineternū. dicendū ꝙ li ineternū accipitur ibi ꝓ eo quod eſt diucius ꝙͣ deberet ẜm naturā latum corpol humano ꝯceſſam. vel a pnͥ cipijs intrinſicis ꝓcedentē. ¶ In ſſ vidia autē. De inuidia auteꝫ no tandū ꝙ īuidia eſt toxicuꝫ carita trlta tis niſi em̄ īuidia eēt qͥlibꝫ de bo no alteriꝰ gauderet ⁊ de malo alte rius doleret qꝛ hoc eſt ꝓpriū carita tis Vnde Augꝰ ſuꝑ iohānē. Tol le iuidiā et tuū eſt qd̓ habeo/ tol ietatum le iuidiaꝫ et meum eſt qd̓ habes glo. fūt illud yſaie. 4 j. dominuſ pi formas tenebras quod ē vita ſer pube petis mors ē hoīs ſicut venenū et ecōtra humor aqueꝰ a ſaliua eſt IIixj. diua tu vita hoīs ⁊ ē mors ſerp̄etis. Iſto axaſſt mo quod ē vita virtuoſi ⁊ boī ho mis. eſt mors īuido ⁊ quod ī bono viro mors vl̓ dampnū ē. eſt inui do vitā. Secūdo ē oſtiū iniqͥtatis ꝑ hāc enim mors ītrauit ī mūduꝫ ſicut dicit̉ hic ꝑ hac occiſus eſt a bel a chayn. iacob tribulatꝰ ab eſau Ioſeph vēditꝰ a frat̓bꝰ da uid perſecutus a ſaule. xp̄us tra ditus a iudeis M.27. Sciebat em̄ ꝙ per iuidiam tradidiſſent eū Iſtud nullꝰ poteſt uitae̓. Seneca li. ſuo de moribus Et ſi nullos immi cos tibi fecit īiuria. multoſ tamen fecit iudia Ecc̄i. 4. Induſtrias ai madu̓ti patere inuidie proximi. Tercō eſt viciū vel putredo ſaīta xx tis Prou̓. 14. Vita carniū ſanitas cordis. putredo oſſiū īuidia. hoc tamē ē iuſtiſſimū viciuꝫ quia ē in ſui auctorem reciprocū vn̄ Hugo de ſancto Victore Iuſtius īuidia nichil. qꝛ ꝓtinus ip̄m auctorē pu nit cor cruciatqꝫ ſuū vnde Baſiliꝰ Sicut rubigo ferrū ſic īuidia aīaꝫ de qua naſcitur corrumpit ⁊ ideo maximam iiuriam facerꝫ deꝰ inui do ſiponeret eū in celo. quia ibi e ſumma felicitas ī proximo. et per cōſequens ſummū nocumentum eſſet īuido. et erit in īferno vbi ni chil videbit cui īuide̓ poterit pͥma petri ⁊. deponentes omnē malici a ⁊ oēꝫ dolū ⁊ ſiml̓acōeꝫ ⁊ īuidias E et omnes detractōes quaſi modo geniti infanteſ racōnaleſ ſine do lo ſac̓ cōcupiſcite ſcilicet caritatis ¶ Ca. 3. Lectō zi. 5 Vſtoruꝫ aīe in manu dei ſunt et non tanget illos tormentū malicie viſi ſūt oculis inſipientium mori et eſti matā eſt afflictio exitus illorū et ab itinere iuſtoꝝ abierunt in extͣ mimū ⁊ qd̓ in nobis eſt iter exter minij illi autem ſunt ī pace. Po ſita et ena̓rata opinione reprobo rū in capitulo ſecundo per totum. Hic cōſequencer agitur de illius opinionis reprobacōe Sicut em̄ opinio pretractata. primo ꝑſua ſit anime mortalitatem et poſtea omnes homines īuitauit ad vite voluptatē ⁊ ad iniuſticiam ſine ti more pene excercendam. Ita hic ſacroſancta fides catholica. Priº perſuadet anime poſt hac vita iu ſtā remuneracōeꝫ Scd̓o īuitat ad iuſticie dilectiōeꝫ ī Aub̓ite nunc G. 3.

reges. Prima ꝑs ſic ordinatur ꝙͣ mixum viciſſim ⁊ alternati. Nūc agit de remunea̓cōe iuſtorū poſt mortē. Nunc de premacōe maloꝝ Et diuertit ſe mō ad iſtos. mō ad illoſ uc oſtendat ꝙ ſiue ī premio ſiue ī pena aie īmortalit̓ ſemꝑ vi uūt. Procedit ergo ſic. Priō ꝓpo nit quid iuſti ꝑcipient ī ſuturo fi nalit̓. Scd̓ quid ſuſtinent ī pn̄ti tꝑaliter ibi. Et ſi corā hoībꝰ. ¶ Cirͣ primū lectio hodierna diuiditur. duas ꝑtes. Nam primo oſtēdit quid ꝯtīgit animabꝰ iuſtorum. Secundo on̄bit quid de eis iudica tur ẜm fatuitatē mundanorū ibi. Viſi ſunt oculis ⁊cͣ. dicit gͦ priō ſic Impij dixerūt ꝙ nō ē refrigeri ui in fine hoīſ ⁊ ꝙ hō ſiue iuſtꝰ fuerit ſiue malus nulla erit dr̄na qꝛ aīa cum corꝑe moriet̉ ſiue cor A rūpet̉ Sed certe hoc eſt falſū Naꝫ iuſtorū aīe in manu dei ſūt id ē in dei ꝓtectione ⁊ gub̓nacōe Veruꝫ ꝙ iuſtorū corpora tam in vita ꝙͣ in morte in poteſtate hoīm ſunt. Sed certe iuſtoꝝ anime nec ī mor te niec in vita ſūt in vita hoīm nec dyaboli. ſed tantum dei Vnde Iob 2. dixit dn̄s ad ſathan ecce ī ma nū tua eſt verūptn anima illius ſerua. glo. in ip̄a iuſticia ꝓmiſſio nis miſcetur quedaꝫ liberāa pietas quia ſi totū deſere̓t homo quid eſ ſet. Serua īquit: nō ꝙ ip̄e ſeruet ſꝫ ne audeat irrūpere ne tēptando ſuperet Vnde hoecius ⁊. de cō. ꝓ. boc 6. ꝓbans ꝙ dignitas non poteſt hominē facere felicē deridēdo hoīꝫ mortaliū dignitatē. dicit ꝙ aīmo hominis niſi hō velit nullꝰ poteſt dn̄mi. Nūqͥd libero iꝑabit aīmoNū mentem firma rōne ſibi herē tem de ſtatu ꝓprie quietis amoue bit? Quaſi d. nō. gͦ uiſtorū aīme ī manū dei ſūt tā in vita ꝙ in morte Sapīe 4. In manu dei ſumꝰ ⁊ noſ ⁊ ẜmones nr̄i ⁊ ideo ꝯn̄s ē ꝙ non tanget illos tormētū mortis. dra eſt inter factu naturalem. ⁊ tactū mathematicū. Tactꝰ natua̓l̓ ē cū paſſionē quia qͥcquid tangit pa tit̉ ſicut patet 2. de aīa. ⁊ primo de gn̓acōe. Tactuſ aūt mathemati cus nō ē niſi iuixta poſicōꝫ corꝑm quoꝝ vltima ſūt ſil̓ ſic̄ corꝑa cele ſtia tangūt ſe Vult gͦ dicere ꝙ iu ſtos in morte ſua nō tanget torm̉̄ tū mortis tactu videlicet natua̓li q̄ ſit cū paſſione ⁊ afflictione tāge tis frequent̓. Hoc aūt tormentū mortis conſiſtit in tribus ẜꝫ Ber nardū. Eſt enim in morte malorū dolor ī exitu horror in tranſitu. pu dor in dei conſpectū. Sed certe iſ ta non erunt in morte iuſtorum ī mo precioſa in conſpectu domini mors ſanctorum eius Vnde dicit quidam ſanctus. mors nichil ali ud eſt ꝙͣ exitus anime de carcere. finis exilij. laboris conſumacō. ad portum applicacio peregrinacōis finicio. oneris grauiſſimi depoſiti o. De e quo ful̓oſo deſcenſio. de do mō ruinoſa liberacio. omnium e gritudinum terminacio. omniuꝫ periculorum euaſio. omnium ma lorum conſumptio. omnium vin culorum dicuptio. debite nature ſolutio. reditus in patriam īgreſ ſus in gloriam de qua dicitur fc cleſiaſtici ſeptimo. Melior eſt di es niortis die natiuitatis. Et pro uerbiorum decimo qͣrto. Iuſtus

xxxj ſperat in morte ſua. et ideo fatuū ī ⁊ irracōnabile ꝓpriā mortē miniſ 2 tiere ⁊ mortē alteriꝰ miniſ dole̓ de pͥma fatuitate loqͥt̉ Crip̄anꝰ Et po nit̉ ī canone 13. q. 2. ꝙ p̄poſterū ē ꝙqꝫ ꝑuerſuꝫ ut cū d̓i voluntatem fieri poſtulamuſ. qn̄ dn̄s euocat noꝫ ⁊ accerſit de hoc mūdo non ſta lin. tim voluntatis eius imperio pare ili mꝰ. obmtimur ⁊ reluctamur ⁊ ꝑ trctum more ſeruoꝝ ad cōſpectu Iamd. dn̄i cum triſticia ⁊ merore ꝑduci mur exeunteſ hinc ncc̄īitatis vin culo non voluntatis obſeqͥo ⁊ vo pi lumꝰ a deo p̄mijs celeſtibꝰ hono rari ad que venimuſ inuiti Hec il le. de fatuitate pro morte amico rum nimis dolenciū loquitur Au gꝰ de vera religione c. 32. Qui ꝑfe cte inquit deumdiligit nō affligit̉ morte cuiꝰ ꝙͣ: qm̄ qui toto animo deum diligit nouit nec ſibi perire quod deo nō perit. deuſ autem ē vid im dominꝰ viuorū ⁊ mortuorum Hec iſtiui ille Ex quo patet ſimplicitas illo rum qui pro more bonorū irratio nbtuia nabiliter contriſtantur. Sed pro quorū morte nos dolere cōuenit do cet yſidorꝰ libro tercō de ſūmo bo nō Illi inquit deplorandi ſunt in morte: quo miſeros infernus ex hac vitā r̓cipit non celeſtis aula letificandos includit Tuliꝰ de p̓a radoxis Mors eſt terribilis hijs q ruꝫ cū vita oīa mei̓ta extinguunt̉ non hijs quorū laus emori n̄ p̄t Et de talibꝰ dicitur ꝙ nō tanget n los tormentum mortis hoc figua̓ tum eſt in tribus puels dan̓ 13. Illos autem nō tetigit ignis neqꝫ contriſtauit nec quidꝙͣ moleſtie ītulit Con̄ri Viſi ſūt ocul̓ īſipiē ciū on̄t quid de iuſtis afflictis ꝓ iuſticia ī hac vita iudicat̉ ẜm mu danoꝝ fatuitatē ſit c̓ca hͦ duo fa cit Quia pͥº poīt eoꝝ eſtīationem Secūº poīt eoꝝ decepcōeꝫ ibi Illi autem ſunt ī pace dicit ergo Iu ſti precedentes nos viſi ſunt oculis inſipienticium. in pͥ. dixit inſipiēſ in corde ſuo nō eſt deuſ. mori tota liter in corꝑe ⁊ aīma qd̓ falſum ē cum mors iuſtorum non ſit niſi r̓ quies a labie̓ Apoc. 14. Ammodo iam dicit ſpiritus vtrequieſcāt a laboribus ſuis Sſtimata eſt a ffli ctio exitus illorum preſciſe nihn aliud vnde nō iudicauerūt ꝙ fu it ingreſſus in vitam eterna ſed § tm̄ fuit afflictio Sed paulꝰ fuit altelꝰ opīonis qͥ dixit ad O hil̓. pͥmo Cupio diſſolui ⁊ eē cū xp̄o. Secundo vlteriꝰ iudicatum eſt ꝙ ab itinere iuſto abierunt in exter miniū id ē in annichilacōeꝫ ⁊ nul lum alium fructū iuſticie receper̄t Hec tn̄ clauſula ẜꝫ Rabanū n̄ ē d̓ textu. Sed atiqui et moderni eam habēt. Veꝝ ē ꝙ in eccleſia ī epl̓a de martiribꝰ trāſilitur. Tercō vl̓ terius ē ꝙ mors iuſtorum n̄ ſoluꝫ ē afflictio īmo qd̓ ē iter extermi nij a nobis id ē de nobis quaſi n̄ ſit aliud mors ꝙ inter nos exter minans idē extra terminos hu mane vite ponens. Vltimo ibi Il li autē ſunt in pace Oſtēdit iſtoꝝ inſipiēcium decepcōem nam vbi putabant iuſtos exterminari af fligi et ānichlari iuſti eripiuntur de hoc ſeculo neꝙͣ et ſunt in pace yſaie 32. Sedebit populꝰ meus ī plenitudine pacis et in requie o pulenta. G. 33

Vbitatio lr̄alis Veꝝ anime de functorū habeant diſtincta r̓cep tacula pꝰ hanc vitam ſibi diuini tꝰ deputata. Et videtur ꝙ non qͥa tūc aīe tales vel pn̄t ab illis recep tacul̓ recedere l̓ nō. ſi ſic gͦ aīe dāp nate ⁊ anime exn̄tes in purgatō rio poſſent minuere penia. ⁊ aīme exiſtenteſ in celo poſſent minuere gaudiuꝫ ſuū. ꝯſeq̄ntia pꝫ quia lo ca penalia augēt penā. ⁊ loca leti cie augergaudiū aliter fruſtrͣ ta lia loca deputarentur ⁊ ꝑ ꝯn̄s relī quendo loca ſua diminuerent de ſuo gaudio. ſi eſſent beate ⁊ minu erent ſuam penā ſi eſſent n̄ beate. Si dicatur ꝙ anime defūctorū nō put ꝓ libitu ſuo loca illa dimitte̓ Contra hoc eſt qd̓ ꝓbat Augꝰ li bro ſuo de cura ꝓ mortuis agēda inter mediū ⁊ finem ꝙ aliqui ex mortuis mittant̉ ad viuos ꝑ hoc ꝙ Math̓. 17. Moyſes ī tranſfigu racōnē dn̄i apparuiſſe legit̉ cū He lya ⁊ tn̄ conſtat moyſē an̄ fuiſſe defunctuꝫ. Itē Iheroniꝰ r̓dāguit vigilanciuꝫ ſūt hoc ꝙ dixit aīas noſtras non poſſe adeſſe tumul̓ ſuis quādo vellent ꝑ hͦ ꝙ ſequūt̉ agnuꝫ quocumqꝫ ierit. ſed agnꝰ eſt vbiqꝫ. Iteꝫ demoneſ toto orbe mmira celeritate vagantur gͦ incon uenies ē dicere aīaſ alicubi eſſe i cluſas vſqꝫ ad diem iuūdicij. Iteꝫ Gregoriꝰ 4. dyal̓. narrat de mul tis mortuis qui viuuis apparuerūt Item ad queſtionem. ſi ſic tunc finꝰ abrahe foret vnum de illis re ceptaculis ꝯſequēcia patet quia eccleſia oa̓t in officio ſepulture ſi nus abrahe eam ſuſcipiat. ſꝫ falſi tas. cōſequentis patet. quia eſt ī inferno vel quia fuit linibus pa trum vbi nulla anima modo reci pitur poſt xp̄i paſſionem. ¶ ꝙͣſi ſic. purgatolū foe̓t vnū r̓ceptacu lū cōſequēſ falſū. quia anime dece dentes in caritate vadunt ad pur gatoriū ſi habeant culpā venialē vel obligacionem ad penaꝫ. Sed purgatoriū eſt vnus locꝰ inferni ſub lībo patꝝ: aliaſ aīe pr̄m pur gande fuiſſe in loco ſuꝑiori viden tur. tam ante purgacōem ꝙͣ poſt ¶ Ad oppoſitū eſt Augꝰ Ench̓. c. C. ꝙ inter homīs mortem. ⁊ reſur rectionē vltimā aninas abditis receptaculis tenet ꝓut vnaqueqꝫ digna eſt vel requie vl̓ exumpna Iteꝫ glo. ſuper illud ad Teſſal̓. 4. ſil̓ rapientur ⁊cͣ. dicit ꝙ omēs anime que d̓ ſeculo exierūt habēt diuerſas recepciones. ¶ Ad q̄ſtio nem dicendum ꝙ ſic quia ſicut g uitas in corporibus r̓quirit diuer ſa loca. ſicut patet 4. d̓ celo ita me ritum ⁊ demeritum diuerſa requi rit loca ꝓ animabꝰ Vnte quod eſt corꝑi leuitas hoc ē aīmē meri tū. et quod ē corꝑigrauitas hoc ē aīe demei̓tū. ⁊ ſicut guia qn̄ gene rant̉ ſtatī ad loca ſua mouent̓ m ſi impediāt̓ ſicut patet s. ph̓icorū ⁊ 4. de celo Ita aīme ſtaum quan do a corꝑe ſeꝑant̉ ad loca mouen t̓. male ad infernū. bone ad celum nͥ inueniant aliqd̓ impediens per culpā venialem ⁊ reatū pene non ſolutū habent igit̉ diſtincta r̓cep tacula. ¶ Eſt gͦ notādū ꝙ de iſtis receptaculis animarum poſt earū ſeparacionem loqui poſſumꝰ du plicit̓ Primo mō de lege cōi. alioᶜ de diſpēſacōneſpēali. Priōº loq̄nᵗ

x113 ſūt quatuor receptacula animarū videlicꝫ Infernꝰ dampnatorum. Lynibus pue̓orū pro originali. purgatorium pro veniali. et̓ celū pro perfecte bonis. Quintuꝫ recep culum ante criſti paſſionē fuit lr̄ bus patrū qui tunc dicebat̉ ſinꝰ abrahe hoc de lege cōmuni De diſ penſatione ſpetiali habent aīme r̓ ceptacula alia inter homines in qͣ bus purgantur ad informacōeꝫ et ad eorū celeriorem redēptioneꝫ et ita diuerſimode deputantur ſi cut in ipſis viuentibus expedit. ¶ Secundo notandum ꝙ ſpatiū īfernale ī qͣtuor porcōes diſtīguit̉ In infima ſunt dampnati ꝓ pec cato actuali mortali In ſecūda dā nati pro peccato originali In Ter cia anime que purgantur de lege cōmum In quarta fuerūt anime patruꝫ antiquorum vſqꝫ ad reſur rectionem criſti. ¶ Ad primuꝫ ar gumentum dicendū ꝙ aīmas a ſuis receptaculis recedere duplicit̓ poteſt intelligi Vl̓ ſimplicit̓ vel ad tempus. Simpliciter ſic ꝙ nū ꝙ redeat nulla recedet que eſt in ī ferno vl̓ purgatorio. Ad tempꝰ dupliciter vel ex lege nature et ſic non. vl̓ ex ordine diuine prouidē cie ⁊ ſic concedendū eſt. ꝙ redeūt int̓d̓ ad viuentes ſicut docet Au gꝰ in libro ſuo de cura pro mortu is agenda hoc tamē intereſt ꝙ a mine ſanctoꝝ poſſunt cum volūt viuentibus int̓eſſe Alie aīme nō ſed ſolum diuina ꝑmiſſione etiā dampnati apparuerūt viuentibꝰ ad viuorum premunitione. ¶ Ad Secundum de ſinu abrahe dicen dum eſt ẜm Auguſtinū xij. ſuper Genͥ. Sinus abrahe dicitur reqͣes ſanctorum qui olim fuit lymbuſ nunc vero eſt celum ⁊ ſic orat ec cleſia ¶ Ad Terciū dicendum ꝙ tenētur ꝓbabiliter ex dictis ſan ctorum ꝙ locus purgatorij ē locꝰ vicinus inferno de lege cōmuni ¶ Iuſtorum aīme ī manu dei ſūt C9G Notandum ꝙ inter iuſtum et im pium inueīo quadruplicem diffe C rentiaꝫ in ſcripturā dn̄t eī viuē moriēdo pauendo/ et peītendo Vi uendo: quia iuſti viuunt in pare et tranquillitate. Impij in diſcor dia ⁊ ꝯtrarietate In pͥs. Pax ml̓ ta diligentibꝫ lege tuā de impijs 6 vero dicit̉ yſaie. 48. Non eſt pax ī pijs dicit dominus. ſignant̓dicit p̄Pax multa diligentibꝫ te. Non ſic diligentibus legē mundi. Illi ſunt ſemꝑ in contentioībus in diſ cordijs ⁊ r̓bellioībus vnꝰ qͥ audi uit iura ꝑ ſex ānos vl̓ ſeptē faciet maiorē brigā ī vna coītiua ꝙͣ 18. ſapiētiſſimi clerici. Xp̄s eī iuſtis legauit pacē Ioh̓. 14. Pacē r̓lin. vob̓ et fcc̄i. gi. Statuit ill̓ teſtam tū pacis Scd̓o dn̄t moriēdo quia mors iuſti ē eiꝰ ſpes ⁊ conſolatio. mors āt īiuſti eſt deſꝑatio ꝓu̓ 14. In maliciā expellit̓ īpiꝰ. ſperat iu ſtus ī morte ſua ſꝫ ꝓu̓. xi. Mortuo hoīe īpio vltra nulla erit ſpes Si om̄s fr̄es ⁊ ſac̓dotes mūdi celebrͣ rent ꝓ aīa ſua: ſi mortuꝰ eſt ſine peītencia fruſtra fieret vn̄ Aug 12. d̓. ci. dei. c. 2º. Si d̓ aliquibꝰ ma lis ita ꝯſtae̓t ꝙ ſūt dāpnati ſicut nūc conſtat de demonibus eccīa non plus oraret pro eis ꝙͣ pro ip̄o dyabolo. Et a multo fortiore Non eſt ſpes impio modo defūcto G. 4.

a hoc loquendo de lege̓ modo com muniter vſitata. Tercio differ̄t iuſtus ⁊ impius in paciendo qͥa iuſtus ſuſtinendo a duerſa ſe ex hilaret Iniuſtus ſuſtinendo ſem per temumrat. de iuſto ꝓuerb̓. 12. Non cōtriſtabit iuſtū quitqͥd ei acciderit. Itē ꝓu̓. 10. Labia iuſti conſiderant bn̄placita. ⁊ oſ impi orū peruerſa. Quarto brn̄t peītē do quia iuſtus ī bene viuendo ſē per ſe accuſat. īpiuſ male viuendo ſemꝑ ſe excuſat. de iuſto is. ꝓu̓. Iuſtus prior accuſator eſt ſui Et ī eodem Impius cui ꝓfūdū pctōꝝ venerit contempnet. Item Io. i. Os imꝑiorum operiet iniquitateꝫ ¶ Notandum ꝙ anime iuſtorū ī preſenti ī manu dei multipliciter ſūt. Sunt enim in manu dei ſuppor tantis In manu dei confortantis C In manu dei caſtigantis In maū dei conſeruantiſ. Primo ſunt ī ma nū dei ſupportantis Nutrix em̄ pu erum intipientem incedere cōtiēt inter manus ⁊ ex ea parte qͣ cade̓ credit ſupportat manu ſupponen done cadēs ledatur Xp̄s eſt nut̓ cius noſter Ozee. g. fro enim nu tricius effraym ⁊ brachijs meis portabo ecs. Eſfraym interpretat̉ creſcens ⁊ fignificat nos viatores qui creſcere debemus de virtute in virtutem due manus dei iuſticia ⁊ miſericorbia in pͥs. In manꝰ tu as cōmendo ſpiritum meum. Iuſ cia dirigit ut bene incedamus Ai ſericordia ſubleuat ne nimiſ leda mur ī pͥs. Cum ceciderit iuſtus n̄o collidetur quia dominuſ ſupponit manum ſuam. Secundo ſunt in ⁊º manu dei confortantis eze. 3. Ma nus enim dn̄i erat mecu̓m confor tans me. Falcō nobilis paſcitura recreatur manu domī fui Alias ſi cibum haberet in ſuo regimine a uolaret a domino ſuo. Ideo deus ſic nos paſcit beneficijs ꝙ ſemper ea tenet in manu ſua quā manū quando vult claudit ⁊ patimur e geſtatem. et quādo vult aperit et habemꝰ copie largitatē in pͥs. O culi omniū in te ſperant dn̄e et tu das eſcam illorum in tēpore opor tuno Aperis tu manū tuam et im ples omne animal benedictione Et iterū in pͥs. Aperiente te manū tuam omnia implebuntur borta te. Alias enim homo a deo auola ret Ozee. q. Effraym qͣſi auis euo lauit. Sic qui nimis habundant terrenis auolant a deo. ſicut falco a domīo ſuo quando nimis ſaciat̉ Tercio ſūt iuſtorum aīme ī ma nu dei caſtigantis. Quando enim medicꝰ manu ſua ꝓpinat īfirmo ⁊ pretemptat bibendo faciens ſibi credenciam licet medicina ſit val de acuta tamen infirmꝰ acceptat Xp̄s medicus eſt et talicem pre guſtauit tribulacionis. queꝫ nō bis pro r̓medio infirmitatis pec cati propinar in preſenti. Et ideo caſtigacicōes ſuas filiali benigni tate ſuſcipimꝰ in pͣs. hunc humili at⁊ hūc exaltat. qꝛ calix ī maū doī in vini mei plenꝰ mixto. Rrͣto ſūt iuſtorum anime in manū dei con ſeruantis. Vnde illud quod ho mō continue in manu tenet illud bn̄ ꝯẜuat. Xp̄ſ āt ī maībus fuis nos ẜuat. Solꝫ ec̄ hō dice̓ qn̄ hēt nom alteriꝰ ſcriptū ī libro ſuo ha beo illum in libro meo. Criſtus

2 aūt nosin manibus ſuis ſcripſit ita ꝙ n̄ p̄t nr̄m obliuiſciyſaīe 4o Nūꝙͣ p̄t mulier obliuiſci infantē ſuum vt̓ nō miſereatur filio vteri 6 ſui? ⁊ ſi illa oblita fuerit ego tam̄ non obliuiſcar tui Ece in maībꝰ tuis deſcripſite. ſed tamen alit̓ ha bet animas iuſtorum et aliter aī mas peccatorū/ quando em̄ ita eſt a ꝙ aliquis eſt dominꝰ alicꝰ mane rij ⁊ dimittit illud in aliena cuſto dia ita ꝙ alij ad certum terminū capiunt fructum illius. dicimꝰ ꝙ licet maneriū ſit talis domini non tamen eſt in manu ſua. ſed tūc ꝓ prie quando inhabitat ⁊ recipit fructum et vſum tunc dicimꝰ eē in manu ſua Aodo dominus bn̄ ē dominꝰ peccatorū et tamen non inhabitat eos per gratiaꝫ. nec reci pit fructꝰ ab eis. et ideo nō aīme iſtu in peccatorum ſed anime iuſtorū in manū dei ſunt. Lco 32. T ſi coraꝫ hominibꝰ tor mēta paſſi ſūt ſpes illorū īmortalitate plena eſt in paucis vexati. in multis bene diſ ponenturQuoniā deus tēptauit il los et inueīt illos dignos ſe Pꝰ ꝙͣ ſpūs ſanctꝰ declarauit quid iu ſti hoīes percipient in futuro eter naliter Hic cōſeq̄nt̓ on̄t quid ſu ſtinent in preſēti temꝑaliter. ⁊ qꝛ pene quas ſuſtinent et pͥmma q̄ ſu percipient ſunt contraria ideo fa ciens quādaꝫ cōꝑacō em̄ vtitur qͥ dam colore rethorico qui dicitur antiteſis. Quaſi cōtrapoſitio vl̓ ā thiton vel contencio ẜꝫ Tuliū. rethorice ſue et eſt figurā tal̓ qn̄ aliquis in locucione cōtrai̓a con trarijs contraponit ſicut facit A poſtolꝰ ad Cor̓. vi. ꝑ īfamiaꝫ ⁊ bo nam famā a dextris et a ſinſtris et Ecc̄i. 37. Contra bonum malū ⁊ cōtra vitam mors. Sic contrͣ virū iuſtū peccator Iſto gn̓ē eloquēti e vtitur ſpūs ſanctꝰ in iſto textu oſtēdenſ ꝙ illa que ſancti paciū t̓ in preſēti nō ſūt eqͣlia illis que ꝑcipiūt in futuro ꝓ p̄imo Et pō nūt̉ tres antitheſes cōſeqͥn̄t Sācti em̄ in preſēti tribulant̓. vexantur. ⁊ temptant̓. tribulant̓ ī peis. vex ant̓ ī verbis. et temptant̓ ī dims ꝓmiſſioībꝰ Sed cōtra Tribula cōnes penaꝝ habent ſpem īmorta litatis. Contra vexacōeꝫ cōtuniē liarum habent ſpem eterne trāqͥl S litatis. Et ꝯtra diuinā tēptationē habēt precipue dignitateꝫ dicit ergo primo ponens primā ꝯtrai̓ etatem ẜt ſi corā hominibꝰ torm̄ ta paſſi ſūt. Cora hoībꝫ q̄ tm̄ exte riora vident p. Reg̓. xvi. Hō vidꝫ ea que parent. Tormēta paſſi ſūt in corpore ſuſtinēdo. ſpes illorū im mortalitate plena ē. hoc dictu ſpe rauerūt a dn̄o ꝓ ſuauiſtitiā p̄mi ari et illa ſpes eſt plena et nō va cua ſicut malorum de qͣ īfra ī iſto capl̓o. vacua ſpeſ illoꝝ vn̄ ſpeſ il loꝝ n̄ ꝯfūdit ad Rō.. Scd̓a an titheſis ē talis ſancti ſūt ī preſēti vexati v̓bis ꝯtumelijs ⁊ imrijſ tn̄ hec ſūt pauca ī reſpcū illoꝝ q̄ ad ſuā bt̄ītudīeꝫ aggregabūt̉. qꝛ ẜm Boeciū bt̄ītudo ē ſtatꝰ oīꝫ bōruꝫ aggregacōe ꝑfr̄s. Et iō dic̄. ī pau cis vexati ī ml̓tis bn̄ diſponetur. Ml̓tu ⁊ paucū ſic̄ iigͣnū ⁊ ꝑuū ſūt r̓ltīa ſic̄ pꝫ ī pnͣtis c. d̓ ꝙͣtitate Vn̄ ſi illa q̄ patimurī pn̄ti ꝯꝑent̉ ad e a q̄ dabūtur ī futuro pro mercede G. 5

Lo ⁊ ſe valde ml̓ta vidēt̓. tn̄ ī ꝯꝑacō ne illoruꝫ valde pauca ad Ro. s. Nō ſūt ꝯdigne paſſiōes hꝰ tꝑis ad futurā gl̓aꝫ qͥ r̓uelabit̉ ī nob̓. Tercia atitheẜ ē tal̓ deꝰ tēptat ſāctos ī preſēti. ſꝫ nō ad eoꝝ d̓t̓mē tum ⁊ eiectionē. ſed ad eorum e molimētum ⁊ promocionē. n̄ dicit ꝙ deus temptauit illos ⁊ in uenit dignos ſe id ē ſua ſocietate ⁊ dilectōe. Et notandū ꝙ diffici le ⁊ virtuoſum ē ꝙ homo fiat dig nu̓s deo. Ad hoc enim requiritur A ꝑfectus mundi ꝯtēptus Vn̄ xp̄ſ dixit Math̓. io. Qui amat patreꝫ vel matrem plus ꝙͣ me non eſt me dignus. ⁊ qui amat filiū vel fi liam plus ꝙͣ me nō eſt me dignꝰ ⁊ qui non accipit crucem ſuam et ſeqͥtur me n̄ eſt me dignꝰ ergo qͥ cumqꝫ vult dignꝰ eſſe xp̄o oportꝫ 3. ꝙ ſeipſum det pro xp̄o. Huius de monſtracio eſt. quia demōſtrato qͦcūqꝫ hoīe ꝯtigit ſic ā̓gue̓ a̓ iſte di ligit xp̄ꝫ plꝰ ꝙͣ filior ⁊ filias ⁊ ſeip ſū l̓ n̄. Si nō. n̄ ē dignꝰ xp̄o. Si ſic dat ſe ꝓ xp̄o. qꝛ qͣ n̄ accipit cruceꝫ ⁊ ſequit̉ xp̄m non eſt eo dignuſ. CG. Notandū ꝙ temptare improprie cōuenit deo quia temptare eſt ali 2b quid exꝑiri ut habeat eiuſ cogni cionem ſicut homo temptat vniū ⁊ magiſter diſcipulū. Aliter dicit̉ temptae̓ exꝑiri alique cū intencō ne manifeſtandi cōdiciones eius alijs. Primo modo deus temptare nō poteſt. Sed Scd̓o mō Vnde Ge neẜ. 2. Temptauit deus Abr̄hā Tercio mō dicit̉ temptare callide accipere exꝑientiaꝫ alicꝰ hominis cū intencōne decipiendi. ⁊ ſic ꝓpri ē cōuenit dyabolo ⁊ nullomōdo deo. qꝛ Ia. pͥº dicit̉ Nemo cū temꝑ tatur dicat Quia a deo temptor deus em̄ intemptator eſt malo rū Ipſe enim neminem temptat. Glo. deus temptat nō ſeducendo ad malū. ſꝫ exercendo ad meritur Aliter poteſt expoī ſic. deus temp tat illos ⁊ temptari ꝑmiſit. E Ec Coll notanduꝫ ꝙ deus electos ſuos tēp ſ tari ꝑmittit ſpecialiter ꝓpter tria. Primo ad exercēdū noſtre natu re ꝓbitatē qui habemus vſum li beri arbitrij ꝑ gͣtiam informati ſi velimus. Si rex dediſſet arma ⁊ c quū nobiliſſimū a̓cui militi. ille ꝓ biter ⁊ viriliter ī bello ꝓ honore re gis ſe exponeret ⁊ amore. rex non īmelto eum acciꝑet. Xp̄uſ rex de dit nobis arma liberi arbitrij cuꝫ equo corꝑis noſtri ⁊ ſunt quaſi ſi milia armis dei qꝛ ad ymagine ⁊ ſil̓itudinē ſuā fecit hoīeꝫ Gen̄. pͥ. ⁊ ad Heb̓. 6. Induite vos armatu ram dei ut poſſitis e̓ſiſtere aduer ſꝰ īſidiaſ dÿboli. gͦ nos ꝓ hōre r̓gis nr̄i nos vilr̓ exponamꝰ/ alioqnͥ noſ metip̄os decipiꝰ ⁊ dapnaꝰ Iob. 7. Tēptacō ē vitā hoīſ fūr t̓rā. ſic deꝰ tēptauit Abrͣha d̓ īmolacōne filij ſui vnigeīti Gen̄. ⁊ ⁊. Sic ec̄ oēs ſu o aīcos tēptal ꝑmittit Tobie. 12. uia acceptꝰ ea̓ſ deo ncc̄e fuit ut deꝰ tēptarꝫ te. Cōſtātinꝰ īꝑatorvo luit ꝓbae̓ qͥ de faīlia ſua eēnt viri xp̄iai ⁊ fideles ⁊cͣ. Ita xp̄ſ ꝑmittit viroſ catholicoſ a mūdo tēptai̓ et q̄ mūdanā gl̓aꝫ q̄ ē qͣi ydolū ado cat d̓ ſuo expellit ẜuiº. qꝛ nemo p̄t duobꝫ dn̄iſ ẜuie̓. qͥ ydolū adorare contempnit in ſuo r̓tinet famula tu. Et omnis criſto ſeruiens ne ceſſal̓o habꝫ tēptai ꝓpt̓ qd̓ ſigͣnt

dicit̉ eccī. ⁊. Fili accedens ad ẜui tutem dei ſta in iuſticiā ⁊ tiore et p̄parā aīma tua ad temptacōem. Scd̓o ꝑmittit nos deus temptari ad retondēdum noſtre cenſure va nitatem. niſi em̄ temptaremur ni mis ꝓpter defectum noſtre cogni cionis ⁊ exꝑientie de nobiſipſiſ fu ꝑbiremus. Et ido clementer ꝑmit tit ſanctos ſuos de ſua carne temp tal ſic̄ de Paulo patuit Et ad Cot̓. j2 nie magnitudo reuelacōnuꝫ ex tollat me datus ē michi ſtimulꝰ caris mee angeluſ ſathane qui me colaphizet d̓ hoc loquēs Gre goriꝰ 9. moral̓. c. 36. dicit. Super na diſpeſaciō idcirco nos tota īte tione ſeruiētes carnis noſtre tēp tacōnibus ꝑmittit cōcuti. ne meſ noſtra ī ſuꝑbiam audeat preſūp cione ſue ſecuritatiſ eleuari ut dū pulſata trepidat in ſolo auctōi̓s 21 adiutorio fideꝫ robuſtiꝰ ſpei figat Et i9. moral̓. c̓. 3. Exponens illud Apl̓i ad Rō. 7. Video aliam legeꝫ in mebris meis repugnantem le gi mentis mee ⁊ captiuū me duce tem in legem pctī que ē in mēb̓s meis. dicit ſic. Adyma trahit ca rone extollat̉ ſpiritꝰ. Et ad ſūma trahit ſpiritꝰ ne proſternat caro. ſpiritus leuat ne iaceamꝰ in infi mis/ caro agguat ne extollamur ex ſūmis Sicqꝫ ẜm Greg̓. quodā certo moderamne fit. ut carne de pͥmente. ſꝫ non proſternēte homo deſperacionis lapſuꝫ caueat/ ⁊ ſpi ritu eleuante ⁊ temptaciones ſen ciēte ſuꝑbie caſum euadat. Et ſic dum ſpirituſ trahit caro retrahit ſubtiliſſimo int̓m iudicij modera mine infra fūma ⁊ infima in quo 2 dam̉ medio anima libiratur hec. Gregoriꝰ. Et ideo ſignant̓ petiuit ps. Proba me domine ⁊ tempta me vre renes meos ⁊ cor meū. glo. proba me. id eſt iudica me eē ꝓ batum non tibi quia omnia noſ ti. ſed michi ⁊ hominibus Niſi ei lemptares negligentes eſſemus Notat ibi glo. ꝙ aliter temptat deus. aliter homo. aliter dyabolꝰ. deus ut erudiat. homo ut ſciat Dyabolus ut ſeducat Vnde dicit̉ metrice. dat tria temptae̓ ſeduce te ſcire probare. Nota de puella de qua narrat Ceſarius In cuuiſ fi ne ideo ſignanter dicit Apl̓s ad Cor̓. 18. Temptacio nō apprehen dat vos niſi humana. ¶ Tercio deus nos temptari permittit ad 60 promerendum vite future felicita tem Ia. pͥmo Beatus vir qui ſuf fert temptacionem quoniam cuꝫ ꝑrobatus fuerit accipiet cōronaꝫ vite. Et ꝙͣuis dyabolus omnes temptet/ aduerſus tamen perfer tos prelatos ⁊ religioſos maxīe excandeſcit Vnde Petrus Raua nenſis in quadamepl̓ a Aundꝰ aduerſus deſertores ſuos forcius pugnat ⁊ egredientes vite ſecula ris illecebras grauior concurſus exſpectat. Nam ⁊ in exitu iſrahel de egipto pharao vehemencius excandeſcit ⁊ ſathanas egrediēꝫ ab homine quem ab infanciā te nuerat ipſum grauiꝰ in egreſſu diſcerpit fc̓ idb Hugo declauſt aīme libro pͥmo. religioſos īſtru it que ſūt cauſe tēptacionū. Priā ē loci amēītas ut ciuitas ⁊ opida q̄ nō tantū ex ſitu loci amenitateꝫ recipiunt. ſꝫ ex inhabitanciū gra

Secunda cauſa ē locus diuiciarū vb̓i enim diuicie ibi periculū Ter cia vero cauſa eſt precioſus orna tus. equorū ⁊ pingiuū curā et ve ſtimentorū exquiſite varietates. Quarta autem mulierum ſpecies quarū vox blanditur auribus et facies oculis. Iſtas occaſiones vi riliter caueamꝰ quia temptatio non ledit niſi obediamus et hꝰ eſt quod metrice dicitur. Hoſtis non ledit niſi cum temptatuſ obe L dit Eſt leo ſi cedit ſi ſtat qͣſi muſca recedit. Et hoc eſt quod ꝓmittit a poſtdl̓ ad Cor̓. 10. Fidelis deus q̄ L non ꝑmittit voſ temptari ſūt illd̓ ꝙ poteſtis ſꝫ faciet cū temptacōe etiam ꝓuentum vt poſſitis fuſtīe Lectio. grat Amꝙͣ aurum fornace ꝓ bauit illos et quaſi holo cauſti hoſtiam accepit il los et in tepore erit reſpectuſ illo rum. Declarato ꝙ iuſti in preſēti multipliciter tribulentur. Hic oſ tendit qualiter per tribulacōnuꝫ tolerantiam a deo acceptant̉ Et circa hoc duo facit quia pͥmo on̄t ꝙ pena iuſtorum eſt vehemes ar gumentū diuine dilectionis. Se cundo ꝙ ei correſpondet euidenſ emolimentum r̓munea̓tionis ibi. In tempore. Pena igitur iuſtorū deo eſſe acceptam qn̄ ex caritate et pro ſuo amore ſuſtinetur oſtē dit ꝑ duo exempla quoruꝫ p̄muꝫ conſiſtit in artificio naturali Se cundū in quodā ſacrificio legali ibi. Er quaſi holocauſti ⁊cͣ. Prim exemplum eſt tale/ quanto aurū frequenciꝰ liqueſcit et tranſit ꝑ ignē tanto ſit carius purius ⁊ ac cetabiliꝰ Sꝫ tribulacō vibe preſē tis eſt ſic̄ fornax vl̓ caminꝰ ī qͦ ho mines depurant̉ Sccī. ⁊. In igne ꝓbatur argentū ⁊ aurū hoīes ve ro receptibiles ī camino hūiliacō nis gͦ iuſti ꝙͣto plus ꝓ xp̄o t̓bu lant̉ tanto ſūt magis p̄cioſi ⁊ me liores Et hoc ē qd̓ dicit tamꝙͣ au rū in fornace ꝓbauit illos. Secū dū exemplū ē in quodā ſacrificio legali qd̓ dicebat̉ holocauſtū. n Vbi notandū ꝙ int̓ ſacrificia q̄ deo offerebant̉ precipuū ea̓t ho locauſtum et fiebar de armentis pecudibus ⁊ auibꝰ Et de iſto ſac̓. ficio nichil habuit ſacerdos qui obtulit pro ꝑte ſua. ſed totum cre mebat dn̄o et ideo dicebatur ho locauſtum ab olon grece qd̓ eſt totum latine ⁊ cauma incendium inde holocauſtū quaſi totum ītē diū quia in alijs ſacrificijs ſacer dos qn̄qꝫ tollebat ſibi partem ⁊ qn̄qꝫ dabat partem offerenti ad cōmedendū ſꝫ ī holocauſto totuꝫ corpꝰ ſuie eēt vitulꝰ oiis vl̓ he dus incendebat̉. pellem tamē po tuit ſac̓dos vēdicare ſibi ẜm legeꝫ. Licet omne genꝰ ſac̓ficij deo foe̓t acceptū nullum tn̄ ſicut holocau ſtum qꝛ illd̓ totū offerebat̉ in ho norē dei ex ītegro Et iſto mō ſācti nir̄es īmolati ſūt deo ſic̄ hoſtia ho locauſti ſac̓dos occidēs mrͣes eſt mundus Ioh̓is. IAundus vvſ odit ⁊ ad Ro̓. 8. Eſtimati ſumus vt oues occiſionis. ſed certe ſacer dos nichil habuit niſi pellem vi delicet gloriam ſecularem Iob pͥ mo. Pellem pro pelle et cuncta que habet homo dabit pro aīa ſua. gͦ ſic̄ holocauſtū ē optimum

3 in ſacrificijs ſic martirium in acti bus mei̓torijs Et hoc eſt qd̓ ſpūſ ſāctꝰ dicit Et quaſi holocauſti hoſ tiam accepit illos. ¶ Conſequent̓ declarat quod ē emolimēturemū neracōis correſpōdēs iuſtoꝝ perſe cutionibuſ in pn̄ti Et dicit ꝙ con tra momētaneū penalitatis acci pient premiū ſempiterne felicita 2b tis Et vt oſtendat ꝙ tribulacōis ad premiū nulla eſt ꝓporcio ſuꝑ ponit eorū penam quaſi inſtanta nee breuitatis ⁊ eorū preimuꝫ tē poranee quātitatis Aodo notū ē ꝙ temporis ad inſtans nulla eſt ꝓporcio ſicut nec puncti ad lineaꝫ ilia yſaie le. Ad punctum in modico dereliqui te et in miſerationibus maximis cōgregabo te. In momē ro indignacionis abſcondi facieꝫ meā parumꝑ a te ⁊ ī miſericordi a ſempiterna miſertus ſū tui Vn̄ ſupra modū merces excedit labo rem ẜt hoc ē qd̓ dicit ꝙ ī tēpore ei̓t Iuletmū di reſpectuſ eorū quaſi diceret ī pun iſtu ſo cto. in modico inſtanti paſſi ſunt uianl ſed in tēpore ꝓlixo ⁊ longo hoc ē in eternitate erit reſpectus eoruꝫ id eſt premiacio Vnde ſolet dici ꝙ dn̄s remunerat aliquē liberali ter ſibi ſeruentem dando ſibi ali quod magnū ꝙ ip̄e bene reſpexit eum Et certe deuſ bene r̓ſpexit eos quando ſupra modū ⁊ ꝓporcionē retribuit pro labore Iuxta illd̓ ad Cor̓. e. Illud enim quod in preſē ti eſt momentaneū ⁊ leue r̓bula cionis noſtre. ſupra modū ⁊ ſub limitatem eterne glorie pondus oꝑatur in nobis ¶ Et notandum ꝙ electuſ quilibet a xp̄o multipli citer probatur ſicut deyicus an̄ ꝓ motionē ſicut nouiciꝰ anbe profeſ ſionem. ⁊ ſicut baccalariꝰ ante in ceptionem. ⁊ ſicut denariuſ an ſo lucionē Clericus ordinandus ⁊ re cepturus coronam prius examiā tur ⁊ quanto altiorem ordinē eſt x̓cepturꝰ tanto difficiliꝰ examina tur On̄s nos promouēdi ſumꝰ ad ordines. quia in futuro omīs eriꝰ ſacerdotes Apoc̓. ⁊. c. Feciſti nos deo noſtro regnum ⁊ ſacerdotes agnus fauor fieret clei̓co ſi poſ ſet premuniri in quo paſſu ⁊ de qͣ materia deberet examinari. quia tunc poſſet ſibi preuidere. ⁊ tūc fo ret ſibi magna veretundia defice re. Iſte fauor fit nobis. Ordines fi A unt in refurrectione generali in die iudicij quando ixta merita noſtra ad ordines angelorum r̓ci piemur proſēper. vt dicatur vni cuiqꝫ noſtrum illd̓ pͥ. Tu es ſacer dos ineternū ẜm ordinem melchi zedech. ⁊ modo ſumꝰ premuniti d̓ quo examinabimur certe non de difficili. ſꝫ de cōibꝰ de donato.ſ. ⁊ ꝑ tibus noſtris. hoc ē de oꝑibꝰ pie tatis ſicut pꝫ Math̓. 26. Efuriui ⁊ dediſtis michi māducare Totum eſt de donato. ⁊ ideo illi qui inueni entur neſciuiſſe donatu deficient de ordinibꝰ ⁊ repellentur ſicut lax ti ⁊ ponentur ibi vbi eſt vmbra mōrtis ⁊ nullꝰ ordo Iob. 10. Quāᶜ dicetur hijs Ite maledicti ī igneꝫ et̓num. Sed boni ⁊ elcī qui bn̄ reſ pōdere poſſunt certiſſim er̄t de cō vona Tobie. 3. Hoc habet ꝓ certo oīs qͥ colit te. ꝙ vitā eiꝰ ſi ī ꝓbacō ne fueit corōbit̓. Et Ia. j. Cū ꝓba iſ tꝰ fuei̓t accipiet corona vite. Se cūdo examinat̉ elcus ſic̄ ꝓbatur

nouiciuſ ante ꝓfeſſionem Vnde tempꝰ nouiciatuſ eſt tempꝰ pro bacōis ẜm iura Licet autē nouiti us interdumgerat habituꝫ pro feſſoruꝫ Tamen in volūtate ſua ē ꝓicere habitum infra tempꝰ pro bationis quādocūqꝫ ſibi placuei̓t Et ideo non habet habitum in ſe parabiliter Habitus et ornatus anime eſt gracia. vita preſens e tempus nouiciatus ⁊ tempus ꝓ bationiˢ Ad Rō. 1. Renouamini ī nouitate ſenſus veſtri ut probe tis que ſit voluntas dei bona ⁊ be neplacenſ et perfecta. Licet igitur nos geramꝰ habitu profeſſorum hoc eſt beatorum que eſt gracia cōſummata non tamen ideo ꝓfeſ ſi ſumus ſed ſumus in temꝑe pro bationis. quia poſſumꝰ habituꝫ proicere ⁊ peccae Nouitij autē int̓ fratres predicatores examinant̉ de mnoribus diligenter Et genea̓ liter de quinqꝫ cauendis ī eis Nā ab vno quoqꝫ requiritur An ſit ẜ uilis conditionis An alteius pro feſſionis. an mulieri coniugatus an racōcinijs obligatꝰ. an occul tā hēat infirmitatē aliquā ⁊ ſi ve ro alique iſtoꝝ defectuū habuei̓t et ſciatur: a profeſſione repellitur. Certe hec quinqꝫ xp̄us in ſuis nō uicijs reqͥrit Priº an ſit ẜuil̓ cōdi tionis. videlicet an ſit totūſ datꝰ ſeruicijs mundi pro diuicijs ⁊ ho noībus conſequendis. in hac vi ta. ⁊ ſi ſic non admittit eū Math̓ 6. dicitur Nemō poteſt duobꝰ do minis ſeruire. ph̓s quid am aſſur gere noluit principi venienti alijſ eum honorantibus aſſurgēdo Et cauſam reddidit. Seruit īquit ſer uo meo nam contēpnēº mundū ⁊ mundꝰ michi ſeruit ⁊ ipſe ẜuit ei. quae̓ ei non aſſurgd. Iſte non fuit ẜuilis cōdicōis ſed valde nō bilis Secūdo requirit̉ an homo ſit alteriꝰ profeſſionis vnde ille qui eſt radicatꝰ et habituatꝰ in ali qua mala cōſuetudine viuendi in peccatis ipſe ē altelꝰ ꝓfeſſiōis caueat ſibi quia licet recipi poſſꝫ a criſto tn̄ cū difficultate Tercio reqͥritur an ſit mulieri cōiugatus id ē an ſit oꝑibus carnis datꝰ qꝛ ſcit ꝙ talis nō venit ad eum ꝑfec ta volūtate Luc̓. 14. Vxorem duxi et ideo non poſſum venire Quarco an ſit racōcinijs obligatꝰ. homo eſt obligatus ad computum ⁊ re ſtitucōem ſi fuit vſurarius ⁊ de pe cunia vſuraria fuit ditatus et nō vult reſtituere. criſtus non curat de eo quia ip̄e ratiocinijs obligat̉ Si clei̓cus ſymoniace intrauit ec deſiam occupauerat bona per ā nos. et non eſt paratus reſignare ⁊ reſtituere ip̄e eſt obligatus rō tiocinijs Criſtus aūt eum ad pro feſſionem donec ſoluerit non ad mituit Si ſpoliaſti pauperem ꝑ po tenciam vel per falſum iudicium vel teſtimoniū perhibitum cōtra eum: et nō feciſti reſtitucōnem tu es obligatus rocinijs et talē ob ligatum criſtꝰ nō admittit in pͥ Declinantes autem in obligacio nes adducet dominꝰ cū oꝑantibꝰ iniquitateꝫ Ruinto q̄rit an hēat aliquam infirmitatem occultam Vnde ſi conmiſiſti peccatum vi le de quo non es confeſſus. ce las et occultas tu habes infirmi tatem occultam criſtus te non

A8 admittit nͥ te curaueris. Idd omiſ ſis talibus impedimentis vnꝰ qͥſ qꝫ vr̄m curet ſe probabilē exhibe re nouiciū ne a profeſſione conſu ſibiliter repellat̉ Scd̓a ad ⁊hyo. x. Cura temetipſū ꝓbabilē exhi bere oꝑariū ī confuſibilem ⁊ qͣ tal̓ inuentus ſuei̓t faciet ſuā profeſſi onem in finali iudicio dicēs illd̓ Deurꝰ 26. Profiteor hodie torā do mino deo ꝙ ingreſſus ſūterraꝫ ꝓ la quā iurauit pr̄ibꝰ noſtris. ¶ Ter Iafi. cio examnat̉ elcus ſicut Saccala rius ante inceptionē ſeu migracō nē. Iſte em̄ an̄ꝙͣ īcipiat probat̉ in tribus in legendo opponendo ⁊ reſpondēdo. habet enim neceſſe le gere aliquod vnū volumē ad ini nꝰ facultatis ſue ẜt c̓te nos legere dēmꝰ ꝑ cōfeſſionem volumē cōſci encie noſtre. ſtolidus clericus eſt qui neſcit legere ſcripturā ſuam ⁊ opus ꝓpriū. ad Gal̓. 6. Opuſ aut ſuum vnuſquiſqꝫ probet ⁊ ſic in ſe metip̄o gloriā habebit Scd̓o ha bemus opponere hoc eſt arguere ꝑ iuſtā correptione ꝓximorum ⁊ hoc principalit̓ ꝑtinet ad p̄latos ⁊ in calu ad om̄s Math̓. 18. Si pec cauerit ī te frater tuus vade ⁊ cor ripe illū inter te ⁊ ipſū ſolū Sapīe pͥmo probata virtus corripit īſi pientes ⁊ prelatis dicit̉ Ie̓. 6. p̄di catorem in popul̓ dedi te. Tercio habemus reſpōdere ꝑ gratiarū ac tione ad Teſſal̓.. In omnibuſ gͣ cias agite ⁊ qui hoc ꝯpleuerit dig nus eſt gradu magiſtrli Exēplo Tobie qui in ſe hec omnia forma liter ⁊ deuote cōpleuit peccata con fitendo vxorē corripiendo ⁊ deo ꝓ cecitatis flagello gracias agendo ⁊ ido ſibi dictū ſuit quia acceptꝰ eras deo neceſſe fuit ut tēptacio probaret te.¶ Ruarto probatur ē lectus ut denarius ante ſolucōeꝫ. Vnde qui alteri mutuat denariū diligenter conſiderat ante ſolucō nem ꝙͣtitatē. pondus. ⁊ ymaginē ſonū. ⁊ materiā. quia ſi in aliquo iſtorum defecerit non ē legal̓ mo neta. nec recipi debet̉ Quantitas eſt eqͥtas. pondus ē caritas. yma go eſt iuſticia. ſonus everitas ad om̄s ⁊ ad ſeipſum Vnuſquiſqꝫ no ſtrum a criſto recipit denariū id eſt anima racōnalem habentem ymagine regis ⁊ indie mortis eſt 6 tempus ſolucionis ⁊ tunc oportꝫ reddere denariū ⁊ xp̄o offerre Ma̓ cu ⁊. Afferte michi d̓nariū Et cer te n̄ habeat quinqꝫ predicta. qua titatē. pondus. ymaginē. ſonuꝫ ⁊ materiā reprobabit̉ Ie̓. 6. Argē tum reprobū vocate eos quia dn̄ſ proiecit eos. Si vero illa predicta habuerit dicet nob̓ xp̄s illud Ge neẜ 43. Pecunia quā dediſti mic hi probata ego habeo Et de noſ tro deuario verificabit̉ illud pͥs. Argentū igne examnatū proba tuꝫ t̓re purgatū ſeptuplū Examiā tum igne caritatis. probatu t̓re ⁊ a t̓ra nichil hn̄s t̓rene vanitatis purgatū ſeptuplū a ſeptē capita libꝰ vicijs que ſunt radices vni. uerſe inquitatis. Lcō ze Vgebunt iuſti et tamꝙͣ ſtintille in arundīetō diſ current. ¶ Poſtꝙͣ ſpitꝰ ſanctus poſuit vnam promiſſio nem generalem de futura remu neracione ſanctorum pro tribu lacionibus quas ſuſtinēt ī pn̄ti.

In parte iſta eandem remunera ſionem explicat et diſtinguit in ſpeciali Et circa hoc duo facit qui a. primo oſtendit quādo iuſti li beraliter r̓ſpicientur Secūdo quā do iuſti racōnabilit̓ iudicetur ibi Impij. Circa primum tāgit excel lecias futuras ī remuneracōe. Er̄t enim tam in corꝑe ꝙͣ in aīma glo rie poſſeſſores ī vitā eternali Er̄t enim iudicis aſſeſſores in iuditio generali Et ideo primo deſcribit qualis eſt eorum excellencia vel erit que eſt glorie corporalis Se cundo qualis erit eis conceſſa aſ ſidentia iudicialis ibi Iudicabunt ſancti. Tercio qual̓ erit beatoruꝫ ī anima gloria ſpiritualis ibi qui confidunt in illuꝫ. Circa primuꝫ ſciendum ꝙ in iſto textu quatuor dotes corporis glorioſi innuunt̓ q̄ ſunt clai̓taſ. īp aſſibilitaſ. ſubti U litas ⁊ agilitas. Cuiꝰ racō eſt qͥa anima humana ꝑfectum tūc ha bebit dominiū corꝑs ſui et inꝙͣtū forma ⁊ in quantū motor ⁊ inqͣtū beata ⁊ deo cōiuncta Inꝙͣtum bea ta gloria anime redundans ī cor puſ cauſabit in corꝑe claritatem Et hoc ē quod dicit̉ Math̓. 13. Ful gebūt iuſti ſicut ſol ī e̓gno pat̓ſ eorum Perfectuꝫ autem regimen cauſabit in corpore imꝑ aſſibilita tem Omne enim corpuſ quod pa titur paſſione ꝓprie dicta perdit dominiū forme ſuper materiaꝫ ſu am. Aliter enim paſſio talis non foret ad corruptionē forme pati entis vel ſaltem ſeparacōeꝫ a ma teria Et ideo quia anima incorrup tibiliter ⁊ perfecte continebit cor pus ſuum. nullomō potei̓t victo rīa anime ſupra corpus diminui Secus autem fuit in ſtatu innocē cie quando licet amima perfectum habebat dominiuꝫ poterat illud dominiūperdere quia ſe a deo po terat auertere per peccatum tun autē nūꝙͣ auerti poterit ⁊ ideo do mimum ſuum ſiue victoria ſua fu per materiam ſuam nūꝙͣ poterit diminui Et ideo nūꝙͣ poterit ꝓprie loquendo pati Et ideo corpus ſu um erit impaſſibile Tercio cū anima nō ſit ſolum forma corpo ris ſꝫ etiā motor ſicut patꝫ 3º de a nima ⁊ libro de motu animalium mouebit corpus per voluntatem ⁊ qꝛ habebit perfectū dominiū ſu per illd̓ ideo aīa glorioſa inquātū beata mouebit omno ſicut volet corpus mouere ⁊ ideo erūt corꝑa agilia Quarto cū aīa poſſet ra tionabiliter velle ꝙ corpus ſuum ſit in eodem loco vbi eſt aliud cor pus ſine amotione alteriꝰ corpo ris et anima poterit regere corpꝰ ſuum ſicut volet ſequit̉ ꝙ anima poterit ponere corpus ſuum in lo co vbi eſt aliud corpus Et iſta v tus vocatur ſubtilitas. ſic igitur e rit corpus gloīoſum clarum īpaſ ſibile ſubtile ⁊ agile Et iſta priui legia vocantur a doctoribus qua tuor dotes corporis per quādaꝫ fi guratiuam locutionē qꝛ ſicut doſ datur in ſignum ꝑpetue confedea̓ cōis ⁊ aīcitie īt̓ viꝝ ⁊ ml̓ierē ita iſ tedotes dabunt̓ hoībꝰ glorifica tis ꝓ ſēꝑ Iſte āt dotes ponūt̉ cō iuncti ad Cot̓. j.. vbi facit apl̓s ꝯꝑacōeꝫ int̓ mortē hūanā ⁊ t̓ſuc rectōeꝫ hūanā ⁊ dicit ſic. ſemīat̉ in corrupcōe reſurget in icorruptiōe hii.

4 id ē incorruplibile ⁊ īpaſſibile ſe minat̉ in ignobilitate.. in obſcul tate mortis refurget in gloria hoc ē in claritate. ſeminat̉ in īfirmitate ſurget in virtute hocē agilitate. ſe mīatur corpuſ aale: reſurget cor pus ſpūale id eſt ſubtile ad mo dum ſpūs. Sp̄s em̄ poteſt ſiml̓ eē cum corꝑe licut patꝫ de aīa que ē tota in toto ⁊ tota in qualibꝫ ꝑte ſau ⁊ ſic potūt corpꝰ gl̓oſū ꝑ v̓tutem ſubtilitatis eſſe ſimulcū corꝑe nō a i glorioſo qͣmius hoc nō placeat ſancto Thome ⁊. ſm̄arū d̓. 44. q. i. in ſolucōe argumēti pͥmi ⁊ ſecū di vbi expreſſe dicit ꝙ hoc nō hū corpuſ gl̓oſū ex dote ſubtilitatiꝫ ſed ex oꝑacōne virtutis diuine. ¶ deſcendēdo ergo ad litera Iſte quatuordotes in hac lr̄a expͥmūt̉ ẜm iltum ordinē Primo em̄ nota tur claritas cum dicit̉ fulgebunt. quibi Sedd ipaſſibilitas qꝛ iuſti Sapīe pͥmo. qꝛ iuſticia ꝑpetua ē et īmor tal̓. Tercō ſubtilitas qꝛ tamꝙͣ ſcī tille. Quarto agilitas cum dicitur diſcurrēt Et qꝛ cōpletoriū qd̓ dici tur in fine diei Premiū noſtrū fiā le figurat ideo tūc quatuorp̄s. di cimꝰ tantuꝫ ad illas qͣtuor dotes. ſignificandas. ſꝫ de appropriacio ne ꝑtranſeo ad pn̄s. ¶ Pro litea̓ nota ꝙ arūdinetū ē locus vbi creſ cunt arūclines Vnde ſicut ſcītille mouētur ſine difficultate int̓ arū dines ⁊ ſine reſiſtencia Ita ſancti ſine reſiſtentia corꝑa mouebūt Fulgebūt iuſti Nota ꝙ viri iuſti 2b mei̓to ſe exponere dn̄t ꝓ xp̄o acti bus virtuoſis in preſenti ⁊ ſi eis t̓bulacōes occurrāt illas equam miter ſuſtinere ⁊ hoc habita cōſi deratione ad premiū qd̓ ſequitur Armigeri qui ſeruiūt magnis do minis ꝓ diuerſis temꝑibꝰ āni cō uenientes robas accipiūt. vnam ꝓ hyeme. aliaꝫ pro eſtate. Illa q̄ dat̉ ꝓ hyeme eſt de groſſo pāno cauſa ē qꝛ debet exponi. mō pluui is. mō ventis. mō niui. mō igni. ſꝫ roba q̄ dat̉ pro eſtate ordinat̉ de ſubtili panno ⁊ delicato ⁊ hoc qͥ a ſeruiet homī pro temꝑe gͣcioſo videliꝫ in eſtate Iſtomō deus pro uidet bonis viris Vita preſēs eſt hyemps. Vita futura eſt eſtas. Corpuſ eſt aīe ſicut roba Ioh. 18. § pelle ⁊ carnibꝰ veſtiſti me. E igit̉ in preſenti eſt tempꝰ tribulacio nis ⁊ āguſtie ⁊ pͥme igit̉ corpꝰ ꝓ nunc eſt ſicut roba de groſſo ⁊xu di panno. ſed tempꝰ futurū vite e terne ē tempꝰ eſtatis gl̓ea hono ris. Et ideo tūc habebitaīa vobaꝫ valde gl̓oſā qn̄ corpus erit clariſ ſole. īpaſſibile. agile. ⁊ ſubtile. Et ideo ſic̄ bonꝰ arnig̓ ſperās ⁊ certꝰ de robā eſtiuali lacerat ⁊ deſtruit ⁊ expēdit robā hyemalē in ẜuicio dni ſui ⁊ nō ꝑcit pluuie. nec niui. nec igni. Ita iuſtus in preſēti cor ꝑi ſuo n̄ ꝑcit ab oꝑibꝰ pm̄e. ſꝫ ſē per ſe exponit ad honorem dn̄ ſui quantum potens. ſciens Quoīaꝫ fulgebunt iuſti⁊cͣ. Refert ſcrip tor quidaꝫ de natuls rerum ꝙ ꝓp allexander habuit veſtimentum quoddam depilis ſalamādre qd̓ quidem veſtimentum quando ab lui debuit ad honeſtatem non la uabatur in aqua. ſed proicieba tur in ignem et non combnreba tur. ſed fulgencius reddebatur Sic corpora ſanctoruꝫ nō ī aquis

carnaliū delectationū lauari dn̄t vt fulgeant ſed magis ī igne tri bulationis Et ideo eccī. ⁊. dicitur In igne probatur argentū et au rum hoīes vero in cario humilia tionis ¶ Scd̓o notandū ꝙ iuſti ē̄ Ae fulge̓ debēt ī pn̄ti triplici clai̓tate Videlicet. fame. vite. et doctrine vt fama referatur ad extraneos vita ad noſmētipſos. doct̓na ad ſubditos ⁊ propinquos. Et hec ē plex claritas eſt maxime neceſſat a viris eccleſiaſticis. Primo vt fulgeat bonā fama ꝙͣ diu em̄ car dela ardet⁊ fulget delectabile ne gocium ē et vtile. Sed quādo ex tinguitur relinquit locū circūſtan tem tenebroſuꝫ et fetet. et ſicut di cit Ariſtotiles7. de aīalibus Ille fetor eſt valde nociuꝰ pregnanti mulieri ꝙ ſi ſit vehemens facit eā abortire ⁊ occidit fetum Iſtomō eſt de quolibet viro eccleſiaſtiro qui quaſi candela ardens ⁊ lucenſ in eccleſia cōſtituit̉ ꝙͣ diu eſt boē faute delectabilis eſt ⁊ vtilis dādo bonum exemplū alijs. Qn̄ autē ex C tīguitur vento temptacōis ⁊ ꝯinit tit aliquod notoriū pctm̄ ⁊ pub licum ſtalim relinquid circa ſe lo cū tenebroſū ⁊ fetet ꝑ infamiam Iſte fetor nocet ꝑſoīs in ꝓpoſito exiſtentibꝰ ſācte viuēdi Scm̄ em̄ ꝓpoſitū eſt cōceptus l̓ fetus mētis et certe frequēt̓ bone perſone ſic cōcipiūt a ſpiritu ſancto. ſed per fetorem ſcandaloſi pctī ſuffocat̉ cōceptus iſte ⁊ locus vicinꝰ effici tur tēbroſus quia ſtatus eccleſia ſticus ꝑ tales cōtēptibilis reddit̉ ⁊ deriſibilis iudicatur qui quādo habet ꝑſonas luīoſas et fulgen tes a laycis notabilter et racōna biliter honorat̉ Iob i3. Luce ſplē dicla fulges et omnes fines terre adorabūt te. ¶ Scd̓o fulgere debe mꝰ ī vita pn̄ti qūo ad noſipſos ī trinſecuſ in cōſciēcijs vt cōtinea mus lumen more ſolis n̄ more lu ne. Sol em̄ ſic lucet ꝙ habet ſibi lucem incorꝑatam per totum Lu na autē nō ſic. Et ideo ſemꝑ appa ret macula quedā in luna. Et qͣſi vmbra hominiſ portantis faſcicu lum ſpīarum vt vetule fabulant̉ Iſtōmodo boī vi̓ ī eccleſia fulgēt moe̓ ſol̓ qꝛ fulgēt ī famā: fulgēt ī conſcientia d̓ quorū quolibet di citur Scci. ij. Quaſi ſol effulgēs ſic ille effulſit ī templo dei et Math̓. 1ꝫ. Fulgebūt iuſti ſicut ſol Mali vero fulgebunt ſicut lua quia licꝫ ſint clare famē ſunt tam̄ v̓mbroſi in conſciencia vbi interior homo portat faſciculum ſpīarum. opun genciū peccatorū Baruth vi. Niſi aliquis exterſerit rubiginē n̄ ful gebit. ¶ Tercō debemus fulgere per doctrinam dan̓. 12. Qui docti fu erint fulgebunt ſicut ſplendor fi mamēti et qui ad iuſticiam erū diunt multos tamꝙͣ ſtelle in per petuas et̓nitates. ¶ dubitacō lr̄a lis Vtrum corpus glorioſū iſtis quatuor dotibus ſit dotandum. Probat̉ pͥº ꝙ n̄ Quia nō erit cor pus impaſſibile quia erit corpꝰ mixtum ex quatuor elementis et quatuor humoribus et per conſe quens contraria erūt ibi approxi mata et agēt et patiēt̉ ad īuicē gͦ corpꝰ ei̓t paſſibl̓e Scd̓oº ſic Sē tire eſt pati 2º. de anima ſed illa corpora erunt ſenſibilia ⁊ ſētient

38 in actu videndo audiendo. tangeri do ⁊ ſic de alijs quia alias vitā fo ret magis ſompnus ꝙ vita et ꝑ cōſequens vita iꝑfecta ſicut dicit Criſtotiles l. Eth̓. ꝙ ſompnus ē dimidia vita ergo erunt paſſibi lia. ¶ Tercō aīguit̉ ꝙ corpꝰ glo xioſum non eit darum quia calor eſt extremitas ꝑſpicui in corpore terminato. Lux autē eſt qualitaſ corporis perſpicui īterminati ẜm Augꝰ 19. de ciuitate dei. Pulch̓ tu do corporis eſt conueniētia parci um cum quadam coloris ſuauita te gitur erit corpꝰ coloa̓tū non qͦ lucidum ſiue clarum. Quacto q corpus glorioſum non exit ſubti le quia tunc poſſet eſſe in eodem loco cum corpore non glorioſo et cadem ratione cum infinitis ſicut Arguit quarto ph̓icoꝝ. Si duo corpora poſſunt eſſe ſimul et infi nita. Quinto ꝙ corpus glorioſū non erit illo modo agile ꝙͣ poſſit moueri ad voluntatem anime ꝙꝛ tunc poſſet moueri in inſtanti/ cō ſequentia patet quia volūtas po teſt hoc velle. Nam voluntas eſt impoſſibiliū ſicut patet z. Ethi. ¶ Ad oppoſitū eſt fides xp̄iana et habetur ad Cor̓..11j. ⁊ in litera iſta ¶ Ad queſtionem dicendū ꝙ ſic Nam ſicut corpus humanum ē inſtrumentum ad merendum ſi iuſtum ē ꝙ premietur ſicut īſtru mentum anime ad bene viuendū ſed ad hoc habendū requiritur ꝙ defectus corporis oīno tollantur Nam ſi defectus corporis ꝑmane rent nullono foret anima beata ſiue homo beatus qui compoſituſ eſt ex corpore et anima. defectuſ I āt corꝑis maīfeſte ſūt penoſia ꝓp t̓ pctū pim hoīſ īflicti ſic̄ nūc ſup pono gͦ illi defectꝰ dn̄t ī futura bt̄ī tudīe ſupplel ꝑ gͣciaſ ꝯceſſas ill̓ de fectibꝰ ꝯtrarias. ¶ Ad pͥmū dicē dū ꝙ r̓ſurrectio corꝑm ī futuro mi ratuloſa eit ⁊ ꝯꝑanº ſtatū gl̓oſuꝫ ad ſtatu natua̓lē totū elt mmia̓cu lolū qͥcqͥd ſuꝑnatua̓le̓ tūc fiet mō ꝙ ꝯtrria ſint apprexīata ⁊ n̄ agāt fieri p̄t v̓tute dina ⁊ nulla alia ſic̄ fuit de tribus pueīs Daū. 13. ⁊ ſic fiet ibi tamē ſi dabit̓ ſāctis aliqd̓ donum increatū ſiue inherens aīe ſiue corpori per quod ꝓporcio elem torum ſiue humorū vniformiter cōſeruabitur vel nō. nō eſt nobis ſufficienter reuēlatum. ⁊ ponenº ꝙ hͦ fierēt. poſſet tū diti miaculū Rō ſꝫ hͦ tenēdū ē qͦcūqꝫ mō hͦ fiat ꝙ ſaltē fiet ꝙͣ elementa agāt adīui ce ī corꝑe gloīficato nec q̄ tenetur crede ꝯn̄s tenet̉ ⁊ an̄s. Ad ſcd̓m dicēd̓ ꝙ paſſio ē duplex. Matela lis ſic̄ qn̄ ignis agit ī aquā. Et ītē cōnal̓ ſic̄ qu coloa̓tū agit ī oculuꝫ Priapaſſio n̄ ei̓t in corꝑibꝫ bt̄īs. Scd̓a ei̓t. Et iō er̄t oēs ſēſꝰ ī ſuis o pacōibꝰ. ⁊ tn̄ tm̄ ꝓpt̓ īmutacōem ſpūalē ſēſꝰ hoīs elt receptīꝰ ſpērū Y ſine matela ⁊. d̓ aīa. ¶ Ad terciū. q aīe poter̄t ſua corꝑa on̄de̓ cla̓ ſic volet. Corpꝰ āt claꝝ p̄t appare̓ cō loa̓tū. Et iō er̄t clarā ⁊ coloa̓ta ꝙͣ tu ad apꝑnciā ſic̄ hō volꝫ ¶ Ad qꝛ tu ꝯcedēd̓ ē ꝙ n̄c corpꝰ gloīoſū cū finitis corꝑibꝰ eē p̄t ſꝫ n̄ poſſet eē cū īfinitiſ corꝑibꝰ qꝛ nec poſſent eē īfinita corꝑa ſil̓ licꝫ īfinita cor pora poſſent eſſe. Vnde ad philo ſophū nō ē argumētū niſi a latē te īpoſſibili ad miniū īpoſſibile l̓

I apud multos putatum ¶ Ad qͣn tu d̓ agilitate ꝙ poſſet moueri in īſtanti: neganda eſt ꝯſeq̄ntia qꝛ volūtaſ beata nō poteſt velle īpoſ ſibile. ī facto tamen defendere. qͥn vltra omnē velocitatē datam p̄t ſe homo mouere glorificatus. Sē per tn̄ habebit velocitatem finitā ſicut xp̄ſ in aſcendēdo prefixit ſibi velocitateꝫ quam voluit. ſꝫ tn̄ ſuc ceſſiue aſcendit. Lectio. 3. j. Vdicabūt ſancti nacōes ⁊ dominabuntur popul̓ ⁊ regͣbit dn̄s illoꝝ in per petuū. Poſtꝙͣ ſpūs ſanctus de clarauit qualis erit iuſtoꝝ pꝰ iu diciū excellentiā glorie corporal̓ Hic on̄dit qualis erit eorum ī iu dicio aſſidentia ꝑſonalis. De qua habetur Math̓. xix. Vos qui ſecu ti eſtis me in regeneratione cum ſederit filiꝰ hominis in ſedē maieſ tatis ſue: ſedebitis ⁊ vos ſuꝑ ſedeſ iudicantes duoderim tribus iſra hel. Exit em̄ magnus hōnor ſāctiſ qn̄ illoꝝ erunt iudices quod paꝝ ante habuer̄t perſecutores. ⁊ tn̄ iuſtum eſt ꝙ eos recte iudicent a quibus imuſte iudicabātur. Sꝫ qꝛ aliqn̄ cōtingit ꝙ hō ſit aſſeſſor iudicis ꝓ vna die ⁊ poſtea nullā iuriſdictionē in illos habet quoꝫ prius iudicauit. Ideo ne hoc eſtīe tur de ſanctis xp̄i aſſeſſoribus in iudicio. Tria facit ſpiritus ſāctꝰ in hoc textu Nā iſta ſe habent ẜm ordinem iudex dn̄s ⁊ rex. qꝛ n̄ om nis iudex ē dn̄s nec omnis dn̄s ē rex. Sed econtra bene cōuertitur qꝛ omnis rex ē dn̄s ⁊ omnis dn̄ſ ē iudex. Incipiendo gͦ a ſuꝑiori ad inferiꝰ. Primo attribuit iudiciuꝫ ſanctis tamꝙͣ aſſeſſoribꝰ. Secun do dn̄ium tamꝙͣ poſſeſſoribꝰ Et t cio regnū tamꝙͣ ꝯregnantibꝰ ad Thimo. 2. Si ſuſtinemꝰ ⁊ conreg nabimꝰ. Secūda ꝑs. ibi. Et dn̄a buntur. Tercia. ibi. Et regnabit Et ſic triplex prerogatiua tangit̉ quaꝫ ſancti habebūt in futuro iu dicio generali ⁊ deiceps. Ip̄i em̄ habebūt ptātem iudicandi domi nādi ⁊ regnādi. In iudicādo ē vel erit rectitudo ſētentie que nūqͣ re uocabitur. qꝛ iudicabūt ſācti na tiōes. In dn̄ando magnitudo po tētie. que nūꝙͣ coartabitur. quia dn̄abūtur populis. In regnādo c̓ titudo ꝑmanētie q̄n̄ terminabit̉ quia regnabit dn̄ſ illoꝝ ī ꝑpetuū Dicit gͦ. Iudicabūt ſancti nacōes ꝙ malos qui tales ꝑmanſerūt id ē ſine gracia quales nomīati ſūt infra in fine capituli. Natiōes imn que dire ſūt confūmationiſ. Et do minabūtur populis quibꝰ priuſ ſb̓iciebātur. In p. Supie̓cit popu los nobis ⁊ gētes ſub pedibꝰ noſ tris Sed cōtra. in iudicio ceſſa bit omnis prelatio ⁊ dinum crea ture ſuꝑ creaturā. Iuxta illud ad Chor. il. deīde finis cuꝫ tradiderit regnū deo ⁊ pr̄icum euacuauerit omnē poteſtatē principatum ⁊ v̓ tutem ⁊ dominacōem. Vbi Hay mo ī gloſa Tūc ceſſabit omīs cre ature prelatio ī angelis ⁊ homini bus ceſſabit timor regͣbit caritaˢ nec exit īter preſidētes ⁊ ſubditoˢ vlla diſſentio. ¶ dicēdum ꝙ ad dm̄um pertinet potētia cohercēdi rebelles ⁊ caſtigādi. Et ideo qꝛ ſan ctihabebūt dampnatoſ ī ſuo car cere ꝯmuī cohercedos ⁊ puniēdos de eoꝝ

7 de eoꝝ iuſta punicōe gaudebūt ⁊ ẜm quēdammodū eis dn̄ari di ci poſſunt ¶ Sequit̉. Et regnabit dn̄s illoꝝ in ꝑpetuū. Notandū ꝙ̄ ſecurū eſt ſeruire illi dn̄o qui in p 4 petuū regnabit ẜuiētes dn̄is mor talibꝰ pͥncipibꝰ ⁊ regibꝰ ⁊ nobili bꝰ ſūt in magno periculo qn̄ dn̄i ſui moriūtur: nō ſolū quia ſeruici um ſuū perdunt: īmo qꝛ freq̄nter cōtingit ꝙ illos quos magiſ fami liares habuit ipē: filiꝰ magis ha bebit odioſos. ſicut hiſtorie ml̓te docent. ſꝫ certe ẜuire deo regͣre eſt. ⁊ qꝛ deꝰ immortalis: qui ſeruiūt ſi bi in ꝑpetuū regnabūt Apoca. ij. Redemiſti nos in ſanguine tuo ⁊ feciſti nos deo noſtro regnū. ⁊ Sa pīe. 6. diligite iuſticiā ve in ꝑpētu um regnetis. Iudicabūt ſancti cal nacōes. Malefactores et rei crimi noſi ex triplici cauſa ſolent ꝯfide̓ 2b ſe euaſuroſ impune. Primo quia ſperāt ꝙ poſſunt declinare ⁊ euita re rigorem iudicij vt ſine examīa cōne iudiciali fiat emēda ꝑ medi acōem amicoꝝ. Secūdo ſperāt rei ꝓbabiliter euaſuros licet nō om nino impune ſi poſſit ſubire iudi cium ſic tn̄ ꝙ habeāt iudiceſ ⁊ aſ ſeſſores fauorabiles eis Tercio ꝑ trāſlationē ꝑſonarū ſuarū. qꝛ reꝰ in vno regno poteſt impune con umi ſeruari in alio. ſꝫ certe nullo iſtoꝝ modoꝝ poſſunt euade̓ peccatoreˢ quia iudicabūt ſancti nacō es. nō em̄ declinabūt rigorē iubicij. quia iudicabūt. nō impetrabūt iudiceſ qui ſūt eis ꝓpicij. quia iudicabūt ſācti. nec ſe alienabūt a loco ſuꝑ plicij. quia nō iudicabūt vnam gētem tantum ſꝫ omnes nacōneſ v In pͣs. Iudicabūt in nationibus Iudicabūt igit̉ vt aſſeſſores. ſācti xp̄i imitatores. nacōnes ⁊ peccato C res ¶ De primo nota ꝙ durū eſt reo iudicando iudicialiter ſi iudex ſit ſibi extraneus qui ſibi īnullo penitus teneatur. Secūdo ſi ſit ta lis ꝙ a iuris regula nullatenꝰ ab ducat̉. Tercioſi ſit tal̓ de cuiꝰ in iuria reꝰ accuſatur. Aodo ſancti in iudicio reddent ſe peccatoribuˢ valde extraneos. quonā eciā ip̄e xp̄s dicit. Amen dico vob̓ Neſcio vos Math̓. 26. Scd̓o nullo mō declinabunt a regulis iuris. quia ſancti iudicabūt et ſanctitas eſt iuſticia maxima. fr̄t em̄ īdutino uū hominē qui ẜm deū creatꝰ ēin 71 iuſticia ⁊ ſanctitate veritatis. Ad Iphe. 4. Tercio ipſi erūt hoſtes ī pioꝝ quos impij in hac vita ꝯcul cauerūt Abbacūc. i. Quare reſpi cis ⁊ tacis ꝯculcāte īpio iuſtioreꝫ ſe. t iō ipſi tūc v̓ſa vice eos calca būt. Malach̓. vltīo. Cōuertimini ⁊ videbitis quid ſit īter impiū et iuſtum. iter ſeruiētem deo ⁊ nō ẜ uiētem ei. Et cito poſt Egredimini ⁊ ſalietis ſicut vitulus de armen to ⁊ calcabitis impios cum fuerīt cinis ſub planta pedum veſtrorū De iſto iudicio indeſinēter cogita re debemꝰ Vn̄ Greg̓. xxxix. omel̓. Preſētis temporis talis ſit leticia vt nūꝙͣ amaritudo futuri iudicij recedat a memoria. Itē Bernard̓. ſuꝑ pͣs. Qui habitat. Ruid taꝫ pa uedum: quid taꝫ plenū anxietate ⁊ vehemētiſſime ſollicitudinis ex cogitari poteſt ꝙͣ iudicāduꝫ aſta re illi tam terrifico et deifico tribu nali ⁊ incertam adhuc ſb̓itamqꝫ H. 1.

ſub diſtricto iudice exſpectare ſen tenciam vbi iudex teſte nō indigꝫ vbi veritas diſcutit intenciones. Et in quadam epl̓a ad Robertuꝫ monachū. Veniet qui male iudi cata iudicabit illicite iurata con futabit qui faciet iudicium iniul am pacientibus Venietiꝙͣ di es in qua pluſ pura corda ꝙͣ aſtu ta vba ⁊ conſciētia bona ꝙ mar ſubia plena. quoīam iudex nō fal letur verbis nec flectetur donis. O Vbitacō lr̄alis. Vtrū ſancti ho mines in iudicio generali ꝑticipa bunt aliquo mō actum iudicādi Rd̓ nō videtur Ioh̓. l. Omne iudi cium dedit filio gͦ nullus aliꝰ ha bebit iudiciū. Scd̓º ſic In nullo iudicio poteſt eſſe accuſator ⁊ iu dex eadem ꝑſona. ſed ſancti viri e runt accuſatores ialorū Sapīe. ij. Stabunt iuſti in magna cōſtā cia adu̓ſꝰ eos gͦ ⁊cͣ. Terº ſic. hͦ po tiſſiē ītelligēdū foe̓t d̓ pauꝑibꝫ vo lūtai̓e de qͥbꝫ dr̄ Iob 36. Iudiciuꝫ pauꝑibꝫ t̓buit. ſꝫ hͦ ē fl̓ꝫ ꝓpt̓ t̓a qꝛ hͦ ſolū apl̓is eſt ꝓmiſſuꝫ Ma th̓. 19. Sedebitiſ fur̓ ſedes iudican tes 1⁊. t̓bꝰ iſcahel. ſꝫ n̄ om̄s p aupe res volūtarie ſunt apl̓i. Scd̓̓ qꝛ martie̓s ⁊ virgines offerunt do de corpore ſuo gͦ eis magis debetur poteſtaſ iudicandi ꝙͣ paupelbus qui offerunt̉ ſubſtanciam ſecula rem. ¶ Terº qꝛ īferior nō iudicabit ſuꝑiorē. ſed multi diuīteſ erunt ſu perioreˢ in celo quibuſdā paupel bꝰ gͦ ⁊cͣ. ¶ Ad oppoſitū ē illd̓ Ma th̓. 19. Sedebitis fur̓ thronū iudi cantes duodecī tribꝰ iſrl̓. Itē yſa ie. 3. dn̄s ad iudicium veniet cuꝫ ſemoribus populi ſui. Ad queſ tionē dicendū ꝙ actus iudicandi in iudicio genea̓li diu̓ſis diuerſiō de attribuit̉ quinqꝫ modis ī ſcrip turā viꝫ ordinata maieſtate. dele gata poteſtate. aſſeſſoīa digͥtate approbatiua conformitate. ⁊ com ꝑatiua diuerſitate. Primo modo viꝫ ordinata maieſtate ſolus de iudicabit p̄. Reg̓. ⁊. Doīnus iudi cabit fines terre. Delegata p̄tāte iudicabit hūmanitas xp̄i ſic̄ tac tu fuit in primo argum̄to Io. ⁊ Omne iudiciū dedit filio Nullꝰ cī habet poteſtatē delegati niſi xp̄s inqͣtū homo. Aſſeſſoīa dignitate ⁊ ſic iudicabunt voluntal̓e paupe res Iuxta illud in tercō argumēto factum Iob g6. iudiciū pauꝑibꝰ tribuit ⁊ hoc ē ꝯuenies ꝓpter du o Primo quia ad iudicandum ſe magis diſpōſuerūt Vnde erūt ma gis ydonei. Pauꝑtas enim volun taria non eſt niſi eorum qui ſoli xp̄o inheſerunt ⁊ propter eum oī a contempſerunt ſecularia nego cia ⁊ ideo in eis nichil debet eē qd̓ iudicium poſſit peruerte̓. Secūdo quia iudicare magis meruer̄t Cu ius cauſa eſt quia humilitati cor rn̄det exaltacō ꝑ modū mei̓ti ẜꝫ il lud Math̓. 33. Qui ſe hūiliat exal tabitur. modo inter omnia q̄ hoī nem deſpectum faciūt eſt pauper tas Vnde illi qui apud homines apparent magis pauperes viden tur eſſe magis deſpecti. ⁊ ideo qui volunt paupertatem ſuam oſten de̓ excogitāt ꝙͣtū pn̄t vilitatē ve ſtim̄toꝝ ut hoīes ꝑ hͦ ad ꝯpaſſio nē ꝓuocēt. qꝛ igr̄ vel pauꝑeſ faciūt ſe ꝯtēptibileſ ꝓpt̓ xp̄m iuſte mere tur excellēciaꝫ aſſeſſorie digͥtatis

37 Quartō mō attribuit̉ actus iudi cādi ī iudico qͥbꝰ d̓ tm̄ aꝓpbatīa conformitate ⁊ ſic iudicabūt̉ om nes electi quia om̄s taꝫ angeli ꝙͣ homines approbabūt ſm̄aꝫ iudi ciſ id ē xp̄i Apoc. xix. Audiui vocē turbaꝝ dicenciū ī celo All̓a laus et virtus et gloria deo nr̄o quia vera et iuſta iudicia eius ſūt Qui to attribuitur actus iudicandi qͥ buſdā ex qͣdā ꝯꝑatiua diu̓ſitate. ⁊ iſte modꝰ iudicādi laudabil̓ n̄o ē quia ſic minus mali dicuntur iu dicae̓ magis malos ẜm illud Luc̓. 12. Viri minuite ſurgent cum ge neracōe hac et condempnabunt eam. Ex iſtis patet ad qͣſtionem ꝙ ſancti participabunt actuꝫ iu dicandi om̄s generalit̓ Secundo mō ꝑ approbacōem quod ē ſatiſ imꝓprie et tranſumptiue dictum. ſic enim om̄s exiſtentes ī loco iu dicij ⁊ approbantes iudiciuꝫ pn̄t dici iudicae̓ Sed ideo dicunt docto ores ꝙ ſpecialiter pauperes ꝑtici pabunt actū iudicandi ſicut aſſeſ ſores ꝓpter racōes ſuperius addu ctas et auctoritates ſcripture que ad hoc ſonant Vnde glo. ſūt illd̓ Math̓. xix. Vos̓ qui reliquiſtis ō mia ⁊cͣ Qui r̓liq̄:ūt oīa ⁊ ſecuti ſūt vo dn̄m Hij iudices erunt qui litita nec recte vſi ſunt hij iudicabūt̉. Gregꝰ tamen vi. mor. exponens illd̓ ꝓu̓. vltimo. nobil̓ ī portis vir eius quando ſederit cū ſenatōībꝰ tre dicit ꝙ criſtus cum ſenatoribus terre reſidet quia iudicij ſententiā cum eiſdē eccleſie predicatoribuſ diſcernit vbi doctoribꝰ attribuit actum iudicandi ſed bene ſtāt ſil̓ ꝙ fint pauperes ⁊ predicatores. Ad primum patet per dicta qui a auctoritaſ intelligitur de poteſta te delegata. Ad ſecundū dicend̓ ꝙ in iuditio humano vbi iudex n̄o habet ꝙ procedat nͥ ex probatis et allegatis non debet eſſe ideꝫ iu dex et accuſator. ſed in iudicio di uino vbi iudex nō habet informa ri ſed oīno nouit cauſam idem po teſt eſſe accuſator ⁊ iudex. ſimilit̓ reus non negabit ſed ꝯfitetur ve lit nolit. Ad terciū quādo argui tur ꝙ ſi aliquibus ſanctis cōpete ret iudicae̓ maxime ꝯpereret pau peribus concedendū eſt ꝙ eis cō petit poteſtas aſſeſſoria non vt iudici conſulant ſed vt honoren tur et ſimiliter conſciencie eorum 2 qͣſilibri in quibuˢ decreta iudiciſ criſti poterūt plane legi. Ad pͥm̄ in oppoſitum de xij. apl̓is t̓ſpōdit Augꝰ in̓de ci. dei. c. vi. ꝙ per illuꝫ numeruꝫ duodenariū non nume rus talis ad lr̄am intelligitur ſed ꝑ numerū miſteriū deſignatur. A lias cū mathias loco iude fuerit electꝰ paulus ſine throno relinq̄ retur niſi duo ſederent ſil̓ Et ideo ꝑ numerū duodenariū qui eſt nu merus p̄fectioniſ vniuerſa pau ꝑum ml̓titudo ꝑfcōꝝ deſigͣt̉ ⁊ ſil̓i ter vniu̓ſitas iudicādoꝝ cū dr̄ 12. t̓bꝫ iſrl̓. Ad ſcd̓m de mātibꝰ ⁊ vir gībꝰ dr̄ ꝙ iſti n̄ ſūt de corde v̓ r̓po nūt̉ decretā dinē iuſticie ſic̄ pauꝑ tas. ſā pauꝑtaſ dircē ꝯtrͣriat̉ ſol licitudī diciaꝝ q̄ ſuffocat verbū Luc̓. 8. Ad t̓cuū dicēd̓ ꝙ ꝯcedit̓ ꝑ frīs pauꝑibꝰ ꝙ iudicabūt ſe me liores n̄ auctoītate ꝓpria ſꝫ auctoi tate ſuꝑioīs cuiꝰ er̄t aſſeſſoe̓s ſic̄ a̓qn̄ iudex delegatꝰ ē ml̓to īferior H. 2.

ꝙͣ ille quē iudicat. cō 36. Vi ꝯfidūt in illū ītelliget veritatē ⁊ fideles ī dilectio ne acqͥeſcēt illi qm̄ donui a pax ē elcis dei. Poſtꝙͣ ſpiritꝰ ſcus declarauit qͣl̓ erit elcoꝝ r̓mū neracō. Prio quātū ad hoēſtateꝫ corꝑalē. ī illa lr̄a Fulgebūt iuſti Scd̓̓ quātū ad ptātē iudicialem. In illa Iudicabūt ſcī. Hic tercio declarat qual̓ erit eorū r̓munera cio quātū ad felicitatē ſpūaleꝫ in eorū aīabꝰ. Vbi notandū ꝙ tri bus v̓tutibꝰ theologicis indigeˢ in pn̄ti ad hͦ ꝙ ī fine ſuꝑnatua̓lē A cōueīent̓ ordīemur viz. fide. ſpe. ⁊ taritate. de quibꝰ loquit̉ Apl̓us ad Cot̓. 11. Nūc aūt manet fides ſpes ⁊ caritas hec tria.ſ. qꝛ fides ē cū obſcura ꝯgnicōe ſiue exſpectati cione. Spes cū diut̓na dilacione. Caritaſ cū tepida dilectōe Idbiſti tres hītꝰ in futua̓ btītudine ꝑma ne̓ nō pn̄t in qua nichil eſt iꝑfec tū nichil diminutū. Id̓ manente caritate ⁊ ꝑfectioreꝫ actuꝫ hn̄te fi des ⁊ ſpes euacuabunt̉ Cū em̄ ve nerit qd̓ ꝑfectū eſt euacuabit̓ qd̓ ex ꝑte eſt ad Cor̓. 13. Succedēt gͦ ī aīabꝰ electoꝝ dotes aīe qͣs ꝑ noī na oꝑacionū deſignamꝰ qͥa fidei ſuccedet viſio ⁊ ſpei cōprehenſio ſi ue ſeturitas Cai̓tati aūt nichil ſuc cedet. ſꝫ ip̄a maēbit ꝑfectior qͣꝫ n̄c eſt. Et vocat̉ dilectio ſiue fruitio. Sunt gͦ tres dotes aīe. viſio. dilec̓ cio. tenſio ſiue cōprehenſio. Sic ei erit aīa ſūme beata videns tenenſ diligēs ſūmū bonū ī queꝫ credidit ī quemſꝑauit ⁊ ꝓ poſſe dilexit. Et de iſtis dotibus determīat̉ in iſta lectione. ⁊ docet̉ ꝙ ſancti viri ⁊ ele cti dei qͥ in preſēti vita t̓bulacōibꝫ varijs ꝓ ſuis bonis oꝑbus expo nunt̉ deum nudo viſu agnoſcent diligēt ⁊ totalit̓ ei acqͥeſcent. Vn̄ dicit ſic. Qui cōfidunt in illūa. qui fidem ſpem ⁊ caritatem in illū hūe runt intelliget nude ⁊ clare Io. 3. Videbimus eum ſicuti eſt Velta tē. id eſt deū qui eſt pͥma ſumma veritas Io. 14. Ego ſum via veltas ⁊ vitā. Et fideles in dilectione ⁊ fi deliter diligentes ⁊ perſeuerant̓. acquieſcent illi a. perpetuo adhere bunt illi quia in futuro a ſocieta te eiꝰ auelli non poterūt qui eum hic ꝑ fidem ⁊ ſpem tenuerunt. Et quia poſſet aliquiſ credere ꝙ iſta remuneracio fiet ſanctis ꝓpter va lorem ſuorum operuꝫ quaſi opera no ſtrͣ ex ſui condicione forent cō digna tanta remuneratione Ideo hoc concludenſ dicit ꝙ predicta p̄ miacō fiet ſcīs ex dei libea̓li accep tatione. quoniaꝫ donum ⁊ paxe electis dei quaſi diceret Pax et̓ne bentitudiniˢ que eſt futurā electis eſt donū dei liberaliter ⁊ ſuper con dignitatem paſſionum preſentiū premiatis. ad Ro. 8. Non ſūt con digne paſſiones huius temporis Ad futuram gloriam. ¶ Vbitacio literalis. Vtrum ho mo adiutus gracia poſſit mereri vitam eternam ex condigno. Vi detur ꝙ non Primo per auctorita tem allegatam ad Rō. 8. Non ſūt ꝯdigne paſſiōes ⁊cͣ. ſꝫ ſcōrūpaſſi ores ſūt maxīe mei̓toie gͦ nl̓la o ꝑa hoīs ſūt ꝯdigͣ ad vitā et̓nam. ¶ pͣ qͥ reddit alicui debituꝫ qd̓ ei debꝫ nichul me̓t̓ apud eū. ſꝫ qͥcqͥd poſſuꝰ ꝓ do face̓ do dēmꝰ ⁊ adhuc

L6 ampliꝰ deberemꝰ ſi ampliꝰ poſſe mꝰ ſic̄ dicit Ariſtotiles s. ethico rūc. 19. īpoſſibile ē nobis retribu ere dignos hōres dijs ⁊ parentibꝫ qui eorū bn̄ficia ſēꝑ excedant et Luc̓. 17. Cū oīa bn̄ feceritis dicite qꝛ ẜui inutiles ſumꝰ qd̓ debuimꝰ face̓ fecimꝰ Prete̓a qͥcūqꝫ meret̉ aliqͥd ab aliqͦ ꝯſtituit illū debito rem ſuū ſꝫ deꝰ nulli ē debitor nec eſ ſe p̄t gͦ nichilpoſſumꝰ apd̓ eum me̓ri. Ad oppoītū ē illd̓ Ihe̓. 31. erit mͥces oꝑi tuo ſed merces que dat̉ ꝓ oꝑe corrn̄det dignitati ope ris gͦ cū vita eterna ſit mͥces oꝑiſ hōis exiſtētis in gra p̄t tal̓ homo ex ꝯdigno vitā et̓nam ꝓmereri. Prete̓a ad Thimo. 4. de reliqͦ re poſita ē mͥ corona iuſticie quā e̓d det mͥ dn̄s in illa die iuſtſ iudex. ſꝫ qd̓ reddit̓ ẜm iuſtū iudiciū ē in ceſ cōdigͣ: gͦ hō p̄t ꝓme̓ri coronā iuſtāet ꝯdigͣm/ ſꝫ illa ē vitā et̓na ergo ⁊cͣ. ¶ Ad queſtionem dicē dum ꝙ hominem adiutuꝫ gratia. ꝓmerei̓ vitā eternā ex condigno poteſt intelligi dupliciter. Vnoᵗ ꝙ meritū hoīs tm̄ valeat na̓lr̓ pu ta ꝙ tāta ſit bonitas ī natua̓ ſiue ſb̓a meriti ꝙ ei debeat̉ vita et̓na. Alioº ꝙ tm̄ valeat legalit̓ ex īſti tucōe legis ſic̄ paruā pecia cup̉ ex natua̓ ſua ſiue natua̓li vigore nō vꝫ tm̄ ſic̄ vnꝰ paīſ ſꝫ ex īſtitucōe pnͥcipis tm̄ valꝫ. Iſtoº oꝑa nr̄a ex ſua natua̓li boītate nō merētur vitā et̓nā de cōdigno ſꝫ de ꝯgruo tm̄ qꝛ ꝯgruū ē ꝙ hoī faciēti ẜm po tecia ſuā finitā deꝰ t̓t̓buat ẜm po tenciā ſuā īfinitā Sꝫ ſecūdoº poſſu mꝰ dice̓ ꝙ oꝑa nr̄a ſūt ꝯdigͣ vite et̓ne ex gran ex ſbā actꝰ. ſtatuit enim deuſ ꝙ bene oꝑans in grati a habebit vitaꝫ eternā ⁊ gͦ ꝑ legē et graciam principis noſtri triſti meremur de condigno vitam eter nam ¶ Ad primum dicenduꝫ ꝙ non ſunt cōdigne paſſiones na turaliter ſꝫ legaliter ut dictum eſt. ¶ Ad ſecūdū dicendum ꝙ me̓mur faciendo quod debemꝰ. deo criſto ſic ſtatuente et ordinante ſed nō abſolute ex naturā reddicōnis ſi cut argumentum procedit ¶ Ad terciū ꝙ deuſ conſtituitur debitor ex naturā fui promiſſi non ex na tura noſtri cōmiſſi ſicut dicit ma giſter li. i. diſ. 43. c. 2. Rui cōfidūt Collꝰ ¶ Notandum ꝙ ſpes ⁊ confiden B cia eſt tribuſ generibus homini 3 maxime neceſſaria dimicantibꝰ Nauigantibus Et egrotantibus Hee vero tres condicōes nobis conueniūt ſi vitam et ſtatū nr̄m penſemus Sumus enim dimican tes ⁊ ꝯtra hoſtes ꝯtinue preliāteſ In pͥs. Multi bellantes aduerſum me ⁊ Machab̓. 4. Non cōcupiſca tis ſpolia quia bellum aduerſum vos ē/ ſcutū noſtrum eſt fides noſ tra ad Eph̓. vi. In omnibus ſum tes ſcutum fidei in quo poſſitis oī a tela nequiſſimi ignea extingue̓ re In hiſtoīa britōnum ſcribitur de Archturo rege ꝙ in interiori ꝑ te ſcuti ſui ymaginem virginis glorioſe depictam habuit quam quotiens in bello fatigatus aſpe xit ſpem recuperauit ⁊ vires Iſto modo nos ſi in bello vite preſētis triumphare velimus infra ſcutū fidei noſtre ymaginem virginis cum filio deportemus/ hanc reſpi ciamus et in ea confidamus qͥa H. 3.

ab ea vires ⁊ virtules recipiemꝰ Ambroſius de ſancta virginitate ſit nobis tamꝙͣ in ymagine depi cta vitā marie ex qua velut ex ſpe culo refulget ſpeciēs caſtitatis et forma virtutis. Hinc ſūmatis ex empla viuendi vbi tamꝙͣ in exē plari magiſtra expreſſa probita te qd̓ corrigere. quid effugere. qͦd tenere debeatis oſtendit Narrat Marbodꝰ de natura lapidū c. 2. 1. ꝙ eſt vna gemina que vocatur a chateſ habens in ſe naturalit̓ mo re pregnantis vnam aliam gēmā. Iſtā gemiam naturā fuggerente aquila cognoſcit. ⁊ eaꝫ ī nido ſuo cum habuerit pullos collocat in ter eoꝝ ⁊ ꝙ diu in indo fuerit pull̓ nichll diffortunij accidere poteſt. Semina iſta Mariā ſignificat q̄ lapidem angulareꝫ in ſe opere ſpi ritus concepit. Pater vero celeſtis nos tamꝙͣ pullos ſuos in nido mi litantis eccleſie modo fouet. ſed ne per imimicoſ noſtros aliquod nocumentum extrinſecus nobis inferatur geminam iſtam videlicꝫ Mariam in medio noſtrum poſu it qͥ ſi eam deuote inſpexerimus et dilexerimus ab hoſtibus noſ deſendet. Et ideo non in armis nō ſtrarum virtutum confidamus ſed iniſtius virgīs gra. in qua ē omnis ſpes vite et virtutis Secle ſi aſtici viceſimoquarto. de qua exponi poteſt Illud Eccleſiaſtici quarto. Eoꝫ quidiligunt eam di ligit et qui audit illam iudicat gentes. ⁊ qui nnituetur illam maē bit confidens. Scd̓o indigemus confidencia ſpe et ammoſitate qͥa ſumus nauiganites in periculoſo mate huius niundi Vnde naule ſinocte ſtellam maris viderint ſci unt dirigere iter ſuum. ſed quādo eſt ita ꝙ nec lunaꝫ nec ſtellaſ vi dere poſſunt de ſalute deſperat. Ac tuū. 1 Neqꝫ ſole neqꝫ ſidei̓buſ ap parentibus ablata ea̓t ſpes ſalu tis. Moraliter Si vitam noſtraꝫ di rigere velimus ad portum ſalutiſ eterne ſtellam mariſ a. Mariaꝫ at tendamus cōtinueoculis ſpei noſ tre. Vnde Bernar̓. ſur̓ miſſus eſt omēlia ſcd̓a ꝓpe finē Maria eſt ex imie maris ſtella ſuper hoc mare miagnum ⁊ ſpacioſum neceſſario miniſtrata. micāſ mei̓tiſ illuſtrāſ exemiplis ſuis. O quiſqꝫte ītelligiſ in hoc ſeculo ꝓfluo magis int̓pro cellas ⁊ tempeſtates fluctuare ꝙ per terram ambulare ne auertas oculos a ſulgore huius ſideris. ſi non vis obri procellis. ſi īfurgūt veti temptationū incurris ſcopu los tribulaciouū. reſpice ſtellam inuoca Mariani ſi iactaris ſuꝑbi ē vndiſ. ſi ambicionis. ſi detracti onis. ſi emulacionis. reſpice ſtel lam. inuoca Mariam. Si iracun dia. aūt auaricia. aut carnis ille cebra nauiculam concuſſerit mē tis. reſpice ſtellam inuoca Mariā Porrigamus ergo ei preces noſ tras cum fidutiā dicentes illud yſaīe qͣdrageſimoſeptimo Audi hec delicata que habitaſ confiden ter. Et licet virgo glorioſa pro no bis oret continue non tamen ma vis labores ⁊ pericula ſtatī euadi mus. Nam criſtus quarta vigilia noctis laborantibus diſcipulis venit et dixit Confidite ego ſum nolite tiere Math̓. 6. I3º ꝯfidētia

36 bona eſt nobis neceſſaria quoniā ſumus egrotantes Multum ei cō fert laborantibus aliqua infirmi tate ſperare et cōfidere in medico ſuo. et diligere medicuꝫ ſperare eti am ſalutem ſuam/ ꝙ ſpes et confi dentia de ſalute futura ſit infirmo neceſſaria patꝫ ꝑ illud metricum Sperꝫ quimetuit molturos viue̓ vidi Spe ducti victuroſ ſpe morien te mori. ꝙ vero amor ⁊ ſpes de me dico multum cōferant egroto ptꝫ ꝑ quamdā narracōem quā poīt Seneca g. declamacōnū c.. vbi ponitur talis caſus. quidā abdica tus a pacre ſuo ſtuduit medicine. contigit patreꝫ grauiter infirmal̓ et a medicis ſalus eius deſperari. redijt ergo filius iā factus medi x cus ⁊ curauit patrem. facta cura reconſiliat̓ patri. Accidit poſtea vt vxor patris ⁊ nouerca filij. cō limili infirmitate laboraret qͣ priuſ pater laborauerat Iubetur filius a patre curare nouercaꝫ/ nolens abdicatur Scd̓o/ pater igitur accu ſat filium de eo ꝙ noluit cū ſciret ⁊ poſſet curare nouercam. ꝙ aūt ſciuit et potuit per hoc probat/ ꝙ patreꝫ curauea̓t de morbo conſimi li. filius reſpondit ꝙ an poſſet eaꝫ curare vel non licet morbo conſil̓i laboraret naꝫ alteriꝰ ſpei ⁊ amo riſ eſt pater ad filium ꝙͣ nouerca Spes enim patris de filio fuit for taſſiſ magna cauſa cue̓ Vnde ſub dit nichil magis prodeſt egriſ ꝙͣ ab eo curare a quo volunt Ad ꝓ poſitum cum ſumꝰ peccatis lang uidi ſumme nobis eſt neceſſaria ſpes et confidencia tam de haben da ſanitate ꝙͣ de medici xp̄i boīta te. Nam quantūcumqꝫ ſit infirmi tas magna defacile curabitur ſi ſperemus et confidamus. In cū ius figuram ſignanter dixit xp̄ſ cuidam paralitico Marci. ix. Con fide fili remittuntur tibi peccata tua propter defectum auteꝫ huiꝰ ſpei ſiue confidencie Cayn et iu das incurabiles extiterunt peccā tes inſpiritum ſanctum ꝙ neqꝫ remittitur in hoc ſeculo neqꝫ ī fu turo Math̓. 12. Et ſi quis fortaſſiſ a filio terreatur quia iudex ē ma trem intueatur que medicina eſt vnde Caſſiodorus in quadā epiſ tola. Tu patrona humani gene ris tu afflictis r̓is medicina ſingu lai̓s Ruis tuo nō egeat munere cum ſit peccare commune? Iteꝫ Bernͥ. ſūt miſſuſ ē omelia ſecūda Si criminum immanitate turbatꝰ conſciencie feditate confuſus/ iu dicij horrore perterritus. baratro incipias abſorberi triſticie deſpe rationis abiſſe cogita mariam in periculis in anguſtijs in t̓bus du bijs cogita mariam inuoca mari am ſon recedat ab ore. non rece dat a corde vt impetres eiꝰ oracō nis ſuffragium ne deſeras conu̓ ſationis exemplum Ipſam ſeq̄nſ non deuias. ipſam rogans non deſperas ipſam cogitans non er ras ipſa tenente non corruis. ip̄a protegente non metuis. ipſa du ce non fatigaris. ipſa propicia ꝑ uenis ⁊ ſic in temetipſo experus ꝙͣ mexito dictum ſit et nomen v giniſ maria Ex hijs patet ꝙ me rito ſibi dicipoteſt illud dan̓ 13. Non eſt confuſio confidentibus in te. Lectio 34. H.4.

Apij autem ẜm que cōgi tauerunt correp̄cionem habebunt qui neglexer̄t iuſtum ⁊ a domino r̓ceſſerunt Sa pienciam etenim ⁊ diſciplinam qͦ abicit infelix ē Sicut dictum fu it ſuperius in principio huius ca pituli Spūs ſanctus in hoc libro agit nunc de iuſtis nunc de impi is alternatim. Poſtꝙͣ igitur ſpi ritus ſanctus declarauit ꝙ nſti n̄o carebunt mercede. Hic diuertēdo ſe ad impios oſtendit ꝙ nec impij tranſibunt impune Fuit autem opinio eorum ſicut in principio ſecūdi capl̓i patuit ꝙ nulla peītꝰ eſt iuſticie vl̓ iniuſticie retribucō in futuro. Quia igitur iam declara uit oppoſitum de electis oſtenden do ꝙ premiabuntur eternalt̓. Hic oſtendit ꝙ eciā impij uxta eorū demerita punientur ꝓporcionaba lit̓ Et circa hoc duo facit. quia pri mō oſtendit ꝙ tales infideles nl̓ Iam aliam vitam exſpectantes in futuro cruciantur. Scd̓ ꝙ in p̄ſēti a ſuo deſidei̓o defraudantur. Secū da ꝑs ibi Et vacua ſpes. Circap̄ mū duo facit Nam pͥmo pena im pijs debita applicatur. Scd̓ cauſa pene rōnabilit̓ explicat̉ Secūdā ꝑ̄s ibi. qui neglexerūt iuſtum. di cit ergo pͥmo ſic Impij aūtq īfide les deum negantes ⁊ nullam ali am vitam eſtimantes De quibuſ dictum eſt in ſecūdo capl̓o ꝑ cotū ibi dixerunt aūt impij⁊cͣ. taleſ in ꝙ impij habebunt correptioneꝫ & penam eos corripientem ⁊ hoc iuſtiſſimā quia eoruꝫ malicie cor reſpondentē. Vnde dicit ẜm que id eſt ẜm illa que cogitaurūt qͥa omne malū̓ a cogitatione proce dit ideo ſi cogitaciones puniant̉ conſtat ꝙ tam locuciones ꝙͣ ope raciones punientur. Conſequet̉ cū dicit Qui neglexer̄t iuſtū Cau ſam punicionis maloruꝫ explicat Vbi notandum ꝙ pͥmordialiſ L cauſa pene tā in angelo ꝙ in ho mine fuit negligencia Si em̄ ho mio vel angelus a deo creatus in graciā bene fuiſſet vſus naturali. bus ⁊ gratuitis ſibi datis nūꝙͣ apparuiſſet angelo conuenieſ ali quod d̓ordinatuꝫ vel dei excellen ciam appetiuiſſe nec vniꝙͣ homo iudicaſſet dictis ⁊ ꝑſuaſioībꝰ ſer pentis acquieuiſſe. ſed quia neg. lexerunt vti gracijs ſibi datis per miſſi ſunt cadere in erroreꝫ ꝓpter peccatum negligencie ⁊ de erree̓ in peccatum ſuꝑbie ⁊ inobediētie Et ideo tangendo radicem culpe peccatorum dicit Qui neglexer̄t iuſtum id eſt iuſtitiam Iuſtum. enim fuit ⁊ eſt ꝙ omnis rationa 5 lis ꝑ gratias a deo acceptas ſol licite ⁊ diliget̉ deum honoret qui eſt earūdē gratiarū largitor Mic hee 6. Indicabo tibi o homo quid ſit bonum ⁊ quid domus deus tuus querāt a te. vtiqꝫ facere iudi 2 rm. ciū ⁊ diligere iuſticiā ⁊ ſolliciteā bulare cū domino deo tuo. Et qͦa negligentia parit contēptū Ideo ſubiūgit ꝙ non ſolū neglexerūt iuſtūīmo a dn̄o receſſerūt qꝛ is. ꝓu̓. dr̄ Impiꝰ cū ī ꝓfundū pctōi venerit cōtēpnit. Et nō ꝙ iſte ē modus cadendi ſeu ordo in homi ne quantucūqꝫ fuerit ī ſtatuꝑfro viꝫ pͥmo neglige̓ modica loq̄ oci oſararo cōfiteri parū dice̓ dīnuꝫ

A officium. hec videntur eē mōdica peccata. Et ex iſtis dyabolꝰ īducit in grauiſſima peccata Circa doleū ſunt magnicirculi quibus aſſe̓s dolei colligantur ⁊ illi magni ī fu is extremitatibus colligant̉ cum puis vimībus. ſolutis ergo par uis/ ſoluunt̉ magni/ ⁊ ſolutis ma gnis totū decidit Sic moralit̓ eſt qui ſpernit modica paulatim de cidit fccī. xix. et ſic non ſolū non curauerunt iſti impij ſcire que dei ſunt ſed abiecerunt ſcienciam dei. vn̄ ſubdit Sapientiam ⁊ diſcipl̓i nam qui abicit infelix eſt id eſt fidem de ſupernaturalibus/ homi nibus reuelatis diuinitus ad Ro nos vndecimo O altitudo diuicia rum ſapiencie et ſciencie dei ꝙͣ ī ꝯp̄hēſibila ⁊cͣ. Vel diſciplinas ⁊ dinas correptiones et monitiōes quas per prophetas ſuos mundo oſtendit Prouerbiorum decimo quinto. Qui abicit diſciplinam deſpicit animam ſuam etper con ſequēs ē infelix Iuxta illud metri cum Tres infelices in mundo dici mus eſſe. Infelix qui pauca ſapit ſpernitqꝫ doceri Infelix qui multa ſapit ſpernitqꝫ docere/ Neglexerūt iuſtum Nota ꝙ clericus ſimilis ē argo Argus fuit ſicut refert Qui dius MAetho. pͥmo circa fineꝫ qui dam paſtor qui habuit centuꝫ o culos et tamen non habuit niſi vnā vaccā nuꝑ tranſformatā de vgīe ad cuſtodiendam Mercuri us vero finxit ſe cuſtodeꝫ ⁊ paſto rem caprarum et acceſſit ad locū vbi argus iſte vateaꝫ paſcebat Mercurius fiſtulabatur ita iocu de et ita gracioſe ꝙ argus euꝫ ro gauit ꝙ placeret ſibi morari cuꝫ capris fuis in paſcuis illis ſecum. Alius annuit quia idcirco venit: ſederunt ergo ſimul Mercurius d̓ nouo incepit fiſtulare ita gracio ſe ꝙ aliqui oculi ipſius argi iice perunt dormitare alijs adhuc ad vatram reſpicientibus tandeꝫ ita nieſtimabiliter bene fiſtulauit ꝙ omnes centum oculi dormitauert Et ſtatim ſurrexit mercurius ⁊ ca put cum oculis amputauit ⁊ ſic vaccam ſecum duxit Moraliter NV clericus litteratꝰ eſt quaſi arguſ centum habens oculos videlicet conſidea̓tiones multas id eſt cau telas ⁊ non habet niſi vnam vac cam cuſtodire id eſt vnam beſtia lem conſcienciam Iſta fuit virgo dummodo r̓tinuit innocencie pu ritatem Hec tranſformata eſt in vaccam beſtialem concupiſcenci am ⁊ voluptatem yſaie ſeptimo Nutriet homo vaceam. Ozee qua̓ to Sicut vacca laſciuiens declina uitiſraheſ. Mercurius id ē medi us currens dyabolus qui circuit querenˢ quem deuoe̓t prima Pe A tri 2. Iſte fiſtulauit ita dulciter ꝑ ſtrepitum laſciuie mundialis per adulationes amicorum ꝙ iſte ar gus obdormit per negligentiam vſqꝫ ad mortem. Et tunc aufert ſi bi caput quia ſeparat ab eo criſ tum qui eſt caput eccleſie et mi ſeram vaccam ducit in gehenna Et ideo eis dicitur Nolite neglige re nolite ceſſare a cuſtodiā et con cuſſione conſciēcie proprie iudic̓. octauo. In hoībus mnundo de ditiſ qͣndruplex hijs diebus neg Ca Cō ligēcia īueītur Sūt ei negligētes H. lj.

ī addiſcenº moꝝ ſcītatē. In diſcu tiendo ꝓpriā ꝑu̓ſitatē. In r̓uerendo d̓i maieſtate Et ī ſuffen ꝓxi neri tatē Priº ſūt negligēteſ ī addiſcē do moꝝ ſāctitatē Bene īueniunt̉ quidam aſſidui addiſcendū arci um ſubtilia propter curioſitatem Iura ciuilia propter vtilitatē artē bellandi propter ſtrennuitatem. Artem negociandi contra pauꝑ tatem ⁊ ſic de ſingulis que ad vite preſentis promocōne ⁊ aminiſtr cionē ſpectant. ſed ad diſcendum artem bene viuendi. deo ſeruiēdi. artem peccata vitandi. omnes qͣſi ſe exhibent negligentes Vū mū duſ inuitat ad errores ⁊ mepriaſ ⁊ omnes obediunt deꝰ vocat̉ ad honores ⁊ nuptias ⁊ omnes neg ligunt Math̓. ⁊⁊. Illi neglexerūt ⁊ abierunt: alius ad villam ſuaꝫ Alius ad negociationeꝫ ſuaꝫ ⁊ ta men hec ſumma philoſophia ē. ſcire bene viuere: cui continue et ſemper inſiſtendum eſt ⁊ vacand̓ ab alijs ut huic inſeruiatur. Non ſicut multi qui ciciꝰ omnia volūt. facere ꝙͣ ordinem bene viuendi ad diſcere Contra quos Seneca epiſ tola 19. Nichil ſubtrahe ẜm com munes libros 36. Non cum vaca ueris philoſophādū eſt. omnia alia negligenda ſunt ut huic aſſi deamus cum nullum tempus ſa tis magnū eſt. etiam ſi a pueīcia vſqꝫ ad humani eui terminos vita producatur Sed hic eſt vna neg ligencia cōmuniter in iuuenibuſ qui ideo negligunt partem addiſ cere quia nō poſſunt totum acqui rere. Ideo nichil volunt ſcire quia non poſſunt alios excellere et hec negligencia filia eſt ſuperbiē. qͦs bene deridet Oracius libro epl̓aꝝ epl̓a prima. ſion poteris oculo ꝙͣ tum contendere linceī̓s non tamē idcircō cōtempnas lippuſ inungi Vult dicere ponatur ꝙ ſis lippꝰ a diffidas tm̄ acquirere viſus acu mē ꝙ poſſis per nouem muroſ pe netrare videndo nō ideo contemꝑ nas vti collirio et aqua iuuante ad acumē oculorum Fatuum eſt em̄ partem cōtempnere quia to tum non poteſ habere Talibꝫ ap tis ad diſcēduꝫ dicitur pͥ. ad Thi. 2. Noli negligere gratiam que in te eſt Figua̓t̉ iſtud Gen̄. ex. Au diens Iacob ꝙ alimēta venderen tur in egipto dixit filijs ſuis. Qua re negligitis? Audiui ꝙ triticum venundetur in egipto. vult ſigni ficare ꝙ vbiqꝫ ſunt alimenta veā lia.ſ. alimenta aīme. propter nul lam difficultatem debet homo ea negligere Et reuera ſcīa ſalutis n̄o eſt niſi in egipto id eſt in obſcuā̓ ⁊ teuebroſa theologia quia. tene broſa aqua in nubibꝰ aeris ī p. glo. ⁊ obſcura doctrina in prophe tis ⁊ predicatoribus. Scd̓ſunt hoīes negligētes indiſcutiēdo ꝓ pria ꝑuerſitatē. Queidā noui qͥ fuit optimus ſeneſcallus ordina do familiā alienaꝫ etiā magiſtro rū dn̄orū ⁊ peſſime ſciuit ordinare de regimiē domus ſue Tales ſunt pleriqꝫ qui diligent̓ alios emēdāt ⁊ tamē ſēper negligunt ſeipſos. Quantas ſollicitudines habemˢ ad diſcuuiendas conſcientias ali enas. pro quibus nō habeꝰ rn̄de re nͥ fuei̓mꝰ eoꝝ p̄lati. ꝙͣ tā pigri ciā ad diſcutiendas ꝓpriaſ cōſcīas

deus nouit Conſcientias em̄ pro priaſ diſcutimꝰ vno die a̓ dimidi o vix in ⁊o. Conſcientias aūt ali orum per multos/ ⁊ tamen nobis indicitur ꝙ inceſſanter nos diſcu tiamꝰ Iudic̓. 18. Nolite negligere nolite ceſſare. Tertio ſunt homi nes negligentes in reuerendo dei maieſtatem ⁊ hoc habent timere curati ſpecialiter ⁊ prelati ⁊ quicū qꝫ addicti miniſterio dei titulo ſpe ciali cuiuſmodi ſunt omnes cleri ci infra ſacros. ⁊ religioſi quicūqꝫ Et tamen ſi bene conſideramꝰ hij ſunt qui negligenciꝰ agunt Pa ral̓. 24. Porro leuite ege̓ negligē cius. Quibus tamē precipit̉ deū to. 8. Obſerua ⁊ caue nequādo ob liuiſcab domini dei tui ⁊ negligas mandata eius atqꝫ iudicia. Negli genciaꝫ in iſtis cauſat nimia fre quentia aſſiſtendi deo. Quia nimi a familiaritas parit cōtemptum Et tamē contra tales dicitur Pal̓. 29. Filij mei nolite negligere. voſ elegit deus ut ſtetiſ corā eo Nota extra d̓ celebratione miſſe. dolen tes. ¶ Quarto ſunt homiēs negli gētes in ſufferendo proximi neceſ ſitatē deuto. ⁊x. De omni re frat̓ſ tui ſi perierit ⁊ inueneris eam nō negligas quaſi alienā. res frat̓s perijt ſi incidit in latrones ſi ē de pauperatus fortunaſi īdiget aliqͥ pro amore criſti. Vnde nullo mō taleſ negligere debemus ſi poſſu Iiii tales iuuare Seculares reſpondēt poſſem talem iuuare. ſed non ſiē dampno. Sed nunquid deꝰ pote rit recompēſare dampnum? Cō ſtat ꝙ ſic quia iuſtus eſt ⁊ Prou̓. hiorū 12. Qui negligit dampnum ꝓpt̓ amicū iuſtꝰ ē. gͦ taleꝫ iuſtum deus neceſſario remunerabit. Vbitatio literalis Vtrum om nis negligentia ſit peccatum mor tale. Qd̓ ſic Ecceſ.7. Quītimet deū nichil negligit gͦ quicumqꝫ ī aliqͦ negligit perdit timorem dei. ſꝫ hoc eſt peccare mortaliter. ¶ pͣp ꝓu̓b̓. 16. Qui cuſtodit mādata cuſtodit animam ſuam: qui autem negli git vias ſuas mortificabitur/ ⁊ lo quitur de mortificatione gehenne que non eſt niſi ꝑ peccatum mor tale. ¶ pͣ Ieremie quadrageſiō octauo Maledictus homo qui facit opus dei negligenter. ſed maledictio in ſcriptura nō fertur niſi pro peccato mortali. ¶ Ad op A6 poſitum eſt iſtud Eccleſiaſtici ſeꝑ timo. de negligentia purgate cū paucis dicit Gloſa ꝙͣuis oblatiō ꝑua ſit multoꝝ delictoꝝ. purgat negligētias Sꝫ ꝑ pauca n̄ purga bit̓ pctm̄ mortale. ¶ Ad qͣſtiōeꝫ dd̓. ꝙ negligētiā nl̓ aliud ē ꝙͣ de fectꝰ debite ſollicitudīs ec actū v̓ tuoſū faciēdū. ꝓueīenſ ex r̓miſſi one feruoīs ī volūtate. Poteſt igr̄ negligēcia eē cca actū l̓ c̓ca c̓cūſtā tias actꝰ. qͣ actꝰ l̓ c̓cūſtātia ē de ne ceſſitate ſalutis. ⁊ tal̓ negligēcia ē pctm̄ mortale. ſic̄ ſi negliga da re eleōſinā tꝑe extremencc̄itati ꝓxīo īdigēti. negligo actū cadētē ſb̓ p̄cepto denccitate ſalutiſ. Sil̓r ſi dē eleōſinā ⁊ n̄ ex cai̓tate l̓ n̄ ī ca ritate perco morͣlit̓. omittēdo c̓cū ſtācia q̄ dēt eē in oī actu v̓tuoſo dencrītate ſalutis ad Coe̓. vlt̓. Oī a oꝑa vr̄a īcaltate fiāt Alit̓ p̄t cō fige̓ negligēcia circa actum l̓ c̓cu ſtanciam actus qui tn̄ actus vel

circumſtancia nō eſt de neceſſita te ſalutis ſicut ſi negligam dicere ſalutationem virginis marie tra ſeundo coram ymagine ſua l̓ cuꝫ audio lectionem rogito d̓ imperti nentibus ex remiſſione volūtatis A ⁊ tunc eſt peccatum veniale. ¶ Ad primū nichil negligit veꝝ ē cadēſ ſub precepto quia omne tale eſt de neceſſitate ſalutis. Ad ſecund̓ patet ꝑidem. Ad tercium dicen dum ꝙ maledictio infertur ꝓ ne gligencia r̓ſpectū circunſtācie de bite. Ad lr̄am loquitur ꝓpheta d̓ nabugodonoſor quem deus fecit inſtrumentum ſuum ad flagellā dum populū ſuum iſrahel Iſtud autem opꝰ fuit dei ſic ordinātis ⁊ cōmittentis ſed iſtud nabugodo. noſor attribuit potencie ſue faci ens ex odio perſonaruꝫ id quod debuiſſet ex obedienciā tm̄ et iō peccauit mortaliter propter quod dicitur maledictus homo qui fa cit opus dei fraudulenter Male dictꝰ qui prohibet gladiū ſuuꝫ a ſāguine id eſt qui parcit iniuſte ꝓ vlcione quā deus p̄cepit īfligi. Ad argumentum in oppoſitum l̓ loquitur de negligencia veniali l̓ mortali Si de mortali tunc verū eſt ꝙ purgatur in preſenti ꝑ paucoſ reſpectu eorum quibus in futuro eternaliter puniretur. Lcō 38. T vacua eſt ſpes illoruꝫ et labores ſine fructu et intilia habilia opera eorū Mu liereˢ eorum inſenſate et nequiſſi mi filij eorum maledicta creatura eoꝝ ¶ Poſtꝙͣ ſpiritus ſanctus decla rauit qualiter infideles ſolam vo luptatem eſtimantes finem hoī nis: in fiituro crutiabuntur. Hic oſtendit qualiter in preſenti eciā multipliciter affligentur per falſi tatem in intellectu. voluntatem in affectu et vanitatem in effectu. Vnde in hodierna lectione ſex mi ſerias manifeſtat iſtam ſectaꝫ ſe quentes Sunt enim defraudati ī falſis eſtimationibus/ fatigati in vanis occupatioībus. vilificati ī abhominationibus. effeminati ī delectationibus. damnificati ī ꝓ pagationibus et ex communica ti pro adinuentionibus Prima i gitur eorum pena eſt ꝙ decipiunt̉ ⁊ a veritate elongantur in ſuis iu dicijs Et hec eſt magna miſeria quia naturaliter homo appetitm̄ falli etiam illi qui diligunt fallere ẜm Augꝰ Ipſi autem euaſiſſe ō nem penam omne iudicium pro ſuis flagicijs ſperauerunt cum tamen non ſint in inferno damp nati hac penā deceptioīs tāgit cū dicit Et vacua ē ſpes illoꝝ yſa. 28 Poſuimꝰ mēdaciū ſpē nr̄aꝫ et mē dacō ꝓtecti ſumꝰ Et noͣ ꝙ ꝯtrͣrie ſpūs ſcūs īducit ſpē iuſtoꝝ et ſpē ip̄ioꝝ de illis dixit ſupra iſto ca pitl̓o ſpes illoꝝ immortalitate ple na ē De iſtis aūt ꝙ vacua ē ſpes illoꝝ ad Cor̓. vj. Hortamur vos ne īuacuū gratiā dei recipiatis. Scd̓a pena iſtoꝝ in pn̄ti ē ꝙ fati gant̓ in vanis occupacōibꝰ Va nū eſt qd̓ non aſſequit̉ finem ad quē ordīat̉ ⁊. ph̓icoꝝ. c. jo. Oīs la bor humanuſ ordīatur ad aliquē fructū ꝑcipiēdū qꝛ igit̉ hoīes ſup facti laborat ꝓ voluptatibꝫ ī bell̓ ī pace ī t̓ra ⁊ mai̓ nocte dieqꝫ ⁊ nul lū fructū bonū īde ꝑ̄cipiēt. raeio

I dicitur ꝙ labores e̓orum ſunt ſiē fructu oppoſitum dicit ifr̄de iu ſtis ꝙ bonorum laborū glorioſus eſt fructus Ipſimet eciam recōg noſcunt in die iudicij ẜm illud qd̓ ſcribitur infrat. i. Laſſati ſumuſ in via imquitatis ⁊ ꝑdicionis ⁊ a bulauimus viam difficilē Viaꝫ autem domini ignorauimus fruc tus imaturi ſi cōmedantur gene rant vernies in ventre delectacōes autem vite preſentis ſunt fructuſ inmaturi infra ē. 4. Fructus eorū īutiles ⁊ acerbi ad manducandū. Queꝫ ergo fructum habuiſtis in illis in quibus nūc erubeſcitis. ad Romanos octauo Et hoecius de voluptatibus tercio d̓ conſola cione proſa ſeptima Quantos il le ſcilicet voluptates morbos ꝙͣ in tollerabiles dolores quaſi quem dam fructum nequiſſime fruenti um ſolent afferre corporibꝰ. Ter cia iſtorum pena ī preſenti eſt ꝙ vilificantur in abhominacioībꝰ Magna miſeria eſt homini quan do opera ſua ſunt ita vilia ita mon ſtruoſa ita repugnancia racioni ꝙ homo nō p̄t ea manifeſte defē dere nec excuſare Et certe quicūqꝫ ſolam voluptatem proſequunt̉ talia opera faciunt que commuī racioni repugnant ⁊ abhomina bilia deo fiunt ⁊ angelis nechūa ne cohabitacione congruunt. ſꝫ ēpugnant. Et hoc eſt quod dicit Et inhabitabila opera eorum id eſt conuictui ⁊ havitacioni natu rali repugnanta propagacioī cō ceſſe nature Immo deus ipſe qui omnes habitae̓ dignatur per ope ra talia ab habitacione ciuitatie hūane expellit̓ de qua tuu̓tale Ie re. j. Nō habitabit ibi vir nec icō let ea filius hoīs Sed verbū caro factuꝫ eſta habitabit in nob̓. Io. j. ¶ Quarta pena eſt ꝙ effeminā tur in delectacōibꝰ. Hoīes enim vo luptuoſi ⁊ priuat mulieres ſenſu ⁊ a mulieribus ſēſu ꝑriuant̉. Ca nis amēs vbicūqꝫ momordit hoī ne eū facit amentē Et eodē modo mulier fatua facit virū rabidū et adoleſcens fatuꝰ mulierē facit in ſenſatā ⁊ quādo mulieres ſūt īſē ſate tunc viri ſūt effeīati īmo iaīa ⁊ ꝓu̓. 6. Mulier aūt precioſā ani N maviri rapit Qui aūt eſt ſine ani ma inſenſatꝰ efficit̉ Et hoc iſti bn̄ fatent̓ īfra c. v. Nos aūt inſēſati vi tā illorū eſtimabamꝰ inſamā qͥa Ecci. 19. Ml̓ieres īſēſate apoſtrta re fatiūt ſapientes ⁊ arguunt ſen ſatos Et penam tangit cum dicit Mulieres eorum inſenſate AAli tera. ml̓ieres in operacōe libidīs plus delectant̓ ꝙͣ viri Vnde Trefi as dixit feminas habere decē vnci as luxurie Viros aūt niſi quatuor Fuerat em̄ iſte Treſias vtriuſqꝫ ſexus ẜm faulas ſucceſſiue Ideo factus eſt iudexm hac cauſa/ ⁊ ido conſeques eſt ꝙ in hac ſecta que voluptatem habet pro finē ſi viri ſint fatui ſi mulie̓s ſint inſanſate Et ideo ſignanter dicitur Eccleſia ſtici. 21. Beatus qui habitat cuꝫ muliere ſenſata. ¶ Quinta miſeri a iſtorum in fidelium eſt ꝙ damp nificantur in propagacionibus. Vnde ſubdit. Nequiſſimi filij eo rum. deus enim in hoīne potenti am gna̓ndi ⁊ certum modū īſtitu it ⁊ eſt talis ut fiat infra limites

coniugij prolis propagatio ad laudem de Illi autem homines qͣ prolem gignunt/ et eam peruerẜ informationibus et exemplis cor rumpunt/ bꝰnum naturale prolis amittunt/ et in hoc ſeipſos confū dunt/ quia ſemper mala proles fi naliter inſurgit in parentes Et bn̄ dicit ꝙ nequiſſimi filij eoruꝫ Cau ſa eſt quia mulieres ſunt inſenſa te/ et viri impij ⁊ filij imitatores e orum gͦ erunt neceſſario peiores 3. Reg̓. 6. operatus eſt iniquitatē ſuper omnes qui erant an̄ illū. Sexta pena eorum eſt ꝙ excōmu nicati ſunt in adīuentioībus ſuis Et hanc ſubdit cum dicit maledi cta creatura eoꝝ Illud qd̓ homo excogitat̉ et adīuenit et promo uet poteſt dici creatura ſua/ tales autem impij in omni genere pctī tam luxule ꝙͣ iniuſticie multa adī ueniunt que pn̄t dici creature eo rum ⁊ ſicut omnia opera dei ſunt benedicta et approbata Gene. i. et ad Thimoth̓. 4. Omniſ creatu radei bona eſt ita iſta mōſtruoſa figmenta peccatorum ſunt excōm municata a deo ⁊ maledicta fccī. 31. O preſumptio nequiſſima. vn̄ creata es.? Mulieres eorum inſē C FTo ſate/ Notandum ꝙ familiae̓ con 2b ſortium malarum mulieruꝫ eſt ō ni homini deteſtāduꝫ maxime ta men viris religioſis ⁊ perſoīs ec cleſiaſticis qͥbuſcūqꝫ Sūt mulie̓s libidinoſe in alliciendo. malicioſe in cōuiuendo litigioſe in colloquē do/ ꝓdicioſe ī cōſulendo Primo igi tur ſunt libidinoſe in alliciendo ſi cut em̄ plus inlibidine delectātur ꝙͣ maſculi ita in omni ſēſu magis alliciunt. forma. facie geſtu. ⁊ vo ce ⁊ quauis ſint frigidioris com plexionis ſunt tamen feruētioriſ libidinis vnde Ouidiꝰ primo dea̓r te amandi partior in nobis nec tā furioſa libido. ligittimum finem flamina virilis habet vult dicere ꝙ libido muliei̓s eſt infinita Val de ei nociuum eſt ꝙ ſine nocum̄ to videri non poteſt et tamen no bis dicit̉ Ecc̄i. ix. Auerte faciem tu am a muliere compta ⁊ ne tibi cō ſpicias ſpeciem alienam ꝓpter ſpe cieꝫ mulieris multi perierunt ⁊ ex hoc concupiſcentia quaſi ignis ex a̓deſcet Iſtum ignē ſatis ꝑtimuit iſte ſanctꝰ monachus qui mat̓s ſue tibias nudas tangere voluit cum eam vltra aquaꝫ portare de buit ſicut in Vitaſpr̄m habetur. Iſtum ignē ſatis timuit ſacerdoˢ ille qui in hora mortis mulieri auſ cultanti an ſpirituꝫ exalaſſet dix it igniculus viuit paleaꝫ tolle e. Dyalogorū Iſtū etiā ignem ſatis aduerterat metricus ille qui dix it. Femina fax ſathaē fetēs roſa dulce venenuꝫ Sp̄ ꝓna rei q̄ ꝓhi betur ei Vrit em̄ vultu viſu t̓ſu cu te cultu Huiꝰ ab īſultu ꝙͣtū potes eſto ꝓcultu. Iſtū ignē ſatis ꝯſide rauit ſc̄s Thoͣs de aqͣno qͥ cū ī tur ri cuſtodiret̉ ī carcē ⁊ cū ad eā hoē ſta iuuēcl̓a ſola ītromiſſa fuiſſꝫ ī caēraꝫ. Ille adēte ticioē de caīno a̓ repto ea celerriē fugauit ſic ꝙ dee a veīfical poſſꝫ illd̓ pͥ. Igͣs ī ꝯſpcu eiꝰ a̓deſcꝫ ⁊ Eccī. 42. de veſtim̄to ꝓ cedꝫ tī ea ⁊ a ml̓iere īiqͥtas vi ⁊ io ſuꝑ oīa tenendū ē ꝯſiliū Apl̓i ad Cor̓. 4. Bonū ē hoī ml̓ierē n̄ tāge̓ Sꝫ h̓ rn̄debit̉ excuſāº ꝙ l̓ ml̓ier ē

8 ſancta vel religioſa vel quia vtra qꝫ perſona eſt ſenex ⁊ frigidā. Sꝫ reucā̓ hͦ nl̓ ē Ruia quid frigidiꝰ filice vel ferro ⁊ calibe ⁊ tamen ex eorum contactu facilime exilit ig nis? Similit̓ terra ē bona ⁊ pluui a eſt bonā de celo deſcendens/ ⁊ ta men eorum cōmixtio non niſi lu tum Vnde dicitur metrice. Res tā Aq diuerſe ſi vtraqꝫ ſit bona per ſe Si ſuit peruerſe iuncte perdunt pal ter ſe Et ideo valde ſtricte clei̓corū ⁊ mulierum cohītacio prohibetur Extrͣ de cohabitacōe clericorum ⁊ mulierum ꝑ totum ⁊ in Cano. d̓. ⁊⁊. Hoſpiciolum Et ſunt verba Ie ronimi Hoſpiciolum tuuꝫ aūt ra ro aut̓numꝙͣ mulieꝝ pedes terāt quia non poteſt toto corde habi tare cum deo/ qui feminarū acceſſi bus cōpulantur femina conſcien ami ſecum pariter habitantis ex Ilii urit Inde eſt ꝙ monachi ⁊ mona ylep ula che nullonio cohabitare ꝑmittū tur in eodē monaſterio ſicut is. d̓. q. ⁊. In nullo loco ꝑmittimus. Et c. monaſteria vbi dicit ſic onaſ teria puellarū longuuſ a monaſte rio monachoruꝫ aūt ꝓpter inſidi as dyaboli aut ꝓpter locuciones hoīm collocent̓. Et idd̓ ſigͣnt̓ alloqͣ t̓ deicos btūſ Ie̓oꝰ ī epl̓a xi. Quid tibia femis qͥ ad altare cū do fabu laris⁊ Feīaruꝫ cum clericis nullo pacto ſit coniunctio et precipue conuerſacio ianua dyaboli. via iniquitatis. ſcorpionis percuſſio liociumgenus eſt femina cuꝫ ꝑi mat ad ſtipulam accendit igneꝫ flammigero igne percutit femina conſcientiam pariter habitantis ego iudico ſi cum viris femine hi bent nō deeſſe viſcaꝝ dyaboli ex hijs aucupatū eſt ab inicio pecca tum mentes ferreas domat libido hec Ieroꝰ fccī. 4 ⁊. In medio muli erū nolite cōmorari Sic igit̉ patꝫ pͥmo ꝙ mulieres ſunt libidinoſe in alliciendo. Scd ſunt malicio ſe in cōuiuendo Eccī. 21. Breuis ē omnis malicia ſuper malicia mu lierūſors pctōꝝ cadit ſuꝑ illaꝫ de qua loquēs Criſoſtimꝰ inẜ. quē fecit de muliere mala dicit ſic. O malicioſum ⁊ acutiſſimū telū dy abolimulier. Per mulierem dya 7 8 bolꝰ ab imicio adam in ꝑadiſo ſtrͣuit. Per mulierē mitiſſimū da uid in homicidiū ⁊ adulteriū deſ tiniauit. Per mulierem ſapientiſſi mū Salomonem in ſacrilegium p̄cipitauit. Per mulierē fortiſſim Sampſonemraſum cecauit. Et ca ſtiſſimū Ioſeph vinculis ⁊ carcei̓ mancipauit. Per ml̓ierē mūdi lu cernā Iohanne baptiſtā capite trūcauit hec Criſoſtiꝰ. Hanc aūt maliciā mulierū quanta ſit in dua bus mulieribus declarat viꝫ ī vx ore Iob ⁊ dalida aīca Sāpſonis. De pͥma loquēs ſic dicit Hec vidēſ virū ſuū vlceribꝰ ignitū ardētē do loribꝰ īuolutū ī ſterqͥlinio refidē tē cineribꝫ coopertu non eſt recor data nobilitatis regic nō dilectio nis p̄ſtīe quā ad ea huea̓t n̄ dici aꝝ borū ꝓl̓ ꝙͣ ꝑ eā ſuſcepea̓t nec mīa mota ē. ſꝫ ꝯtrͣ virū iuſtū dēo nis ꝑtē aſſūpſit ⁊ ait Bn̄dic do ⁊ more̓ n̄ ſufficiebat illi ꝙ pēas ſuſ fiuit tꝑaleſ. ſꝫ fur̓adde̓ peccatuꝫ fēptauit et erūnas. De ſecunda di cit ſic. da michi illaꝫ dalidā ⁊ eiꝰ maliciaꝫ contra Sampſonē pēſeˢ

hec illum quē pridie in cubiculis ſuis cōiugēpelegit qui blādim̄tiſ et luſibus amplexibus ⁊ riſibus blandita fuea̓t/ hodie deriſit raſit et abiecit ac vinctū tradidit phi liſteis. Videamus em̄ quid ei diſ plicere potuit in viro marito ſi for titudo diligitur robuſtiꝰ fuit qui leonē quaſi hedū diſcerp̄ſerat in armis ſi pulch̓tudo ſpecioſiſſimꝰ extitit nazareus ſi ſanctitas ⁊ bo in mores. talis fuit quia ad eius preces duꝫ ſitiret deus de mortua mandibula fontem eduxit. ſi ſtrē nuitas amari debet hic in mandi bula aſini mille philiſteos ꝓſtra uit. ſi gratitudodefectus in eo non fuit niſi ꝙ eā nimis dilexit gͦ cuꝫ nulla cauſa odij in eo valuit iue me̓ ſola malicia ſuffecit ꝓ cauſa hec Criſoſtimꝰ Et ideo ſignanter dicit̉ fcc̄i. 21. Omnis plaga triſti cia cordis eſt ⁊ omnis malicia ne quiciā mulieriſ Et infra nō eſt ca put neqͥus ſuꝑ caput colubri ⁊ non ē ira ſuꝑ iram mulieris/ ꝯmo rari dracōm ex leoni placebit ꝙ hītare cū ml̓ie̓ neꝙͣ. hanc auctōi̓ tatem etiam probat Criſoſtimꝰ ſic optime ſꝫ ꝑtranſeo vſqꝫ ad ali as. Tercō īueīūt̓ ml̓ie̓ſ litigioſe ī colloquēdo Et illa ē magna affli ctio alligai̓ vl̓ viro rixoſo vl̓ mu liere litigioſe et ideo bene dicitur ꝓu̓. xix. Tecta iigit̓ perſtillanci a litigioſa ml̓ier. ſi tectuꝫ domuſ iugiter ſtillaret aquā homo vbi qꝫ in ea nullā haberet quietē/ ſed neceſſario haberet eam dimittere Et ideo ſolet dici ꝙ tria genea̓ ſūt qui hominē de domo ſua expellūt videlicet fumus ſtillicidiū ⁊ vxor mala. Innocencius de vilitate cō dicionis humane c. xvi. Fuit em̄ mulier de cōſta curua formata. ⁊ ideo ſemper contrariatur viro ſuo Qd̓ de illo qͣ vxoreꝫ ſubmͥſā q̄ſiuit ꝯtra curſū aqͥ ⁊ cū a qͦdā q̄reret̉ qͣ re eam ſic quereret. reſpondit qͥa ſibi ſemper contraria fuiſſet. Re fert Agillinus libro noctium act hicarum de ſocrate ꝙ cum altipia des ab eo queſiuiſſet quare vxo rem ſuam antipem mulierem ple nam iurgijs et litigijs moleſtiſſi mam viro non fugaret de domo. Reſpondit cum talem domi perpe tior aſſueſco et exercior ut ceteroꝝ que foras ſunt iniurias facilius feram. De eodem narrat Iheroni mus contra Iouinianum ꝙ hūit duas vxores que cuꝫ ſemel litiga rent pro viro deriſit eaſ eo ꝙ pro tam fede homine celarent. ſtatim ſimul concordate intantuꝫ ei ma ledixerunt ꝙ eum a domo fugere compulerunt Iſte ſemel poſt infi nita litigia ab altea̓ illarū perpeſ ſa perfuſus fuit vrina proiecta de loco ſuperiori ſuper eum per vnaꝫ earum. nec tamen quidꝙͣ aliud reſpondit. Sciebam inquit poſt iſta tonitrua ymbrem ſecuturum Et ideo bonum conſilium datur ꝓ uerbioꝝ. 21. Meliꝰ ē ſede̓ ī āgulo domatis ꝙ cuꝫ ml̓ie̓ litigioſa ī do mo ꝯuiiiij. Valeiꝰ ad Rufinū Cō tuēlia vi̓ ē vxor īobediēs. qꝛ fcc̄. zlj. Ml̓ier ſi pͥmatū hēat ꝯtrͣria ē vio ſuo Rrͣta ꝯdico malaꝝ ml̓ieꝝ ē ꝙ ſūt ꝓdicōſe ī ꝯſulēº ſic̄ ī dalila ſatis p̄tuit. ⁊ iō metrice dr̄ Poma miricas ede̓ dicas melle acutas Cū mulie̓s ede̓ ſperes res t̓ tutas

VVnde hijs tribus ſicut vulgarit̓ dicitur non debet homo adhibere fidem denti canis fidei muliei̓s. et pedi equi. Vnde metrice dicit̉. In fide. dente. pede mulieris equi cais eſt fraus. teſte habionē qui in fi ne comedie ſue dicit ſic. Babio te ſtis adeſt hec vltima verba tene te ſunt incredibiles vxor alump nactenſ. Concludā ergo finalit̓ cum Valerio Et dico det vobis oī potens deus feīe fallacijs non fal li ⁊ illuminet cor vr̄m ne tēdatiſ quo timeo. Lectio 349 Voniam felix eſt ſterilis ⁊ incoinquinata que neſ quit thorum ī delicto ha bebit fructu in reſpectione animaꝫ te ſāctarū. Frequenter ⁊ cōtinu iiſi ē quaſi oportet ad memoriā redū cere opimionē impiorū hominum que poſita fuit diſfuſe. c. 2. hꝰ lib̓. que quidem opinio ad duo redu ci poteſt in ſumma. Primum eſt ꝙ nulla vita erit poſt vitam iſtā qua corporaliter viuimꝰ. Secūdū eſt ꝙ felicitaˢ hominiſ eſt frui cor poreis voluptatibus in preſenti. Et iſtud ſecūdū improbat ſpiritꝰ ſanctus ſpecialit̓ a penultima lec tione.ſ. Impn̄ aūt ẜ. qͥ cōgitauer̄t vſqꝫ ad finem huiuſ capl̓i incluſi ue ꝑ cōtrariū Ruia igit̉ in parte p cedenti īmediate declarauit ꝙ ml̓ ta īcōueīēciā ⁊ dāpnoſe verecūdie ſequūt̓ voluptatem. Hic oſtendit directe ꝑ contrariū ꝙ multe pree minencie dignitateſ ⁊ honeſtateſ ſequuntur caſtitatē. Et circa hoc duo facit Primo oſtendit ꝙ vgi nal̓ caſtitas ē apud deum meīto̓ ria licet ſit tꝑaliter infecunda Se Treſiā nono cūdo ꝙ beſtialis voluptas eſt ſim pliciter tranſitoria confuſibilis ⁊ verecunda. Scd̓a ibi. Filij āt adul terorū. Circa primū tria facit. qͥa primo cōmendat caſtitatē ī ſexu femineo Scd̓o in ſexu maſculino. Tercio aſſignat cauſam quarev traqꝫ eſt cōmendabilis tā huma nō iudicio ꝙͣ diuino Scd̓a ibi. Et ſꝑado. Tercia ibi. bonorū laboruꝫ Circa primū eſt aduertendū ꝙ in vita voluptuoſa nichil boni po teſt conſiderari niſi fecunditas ꝓl̓ Sed iam oſtenſum eſt ꝙ illa fecū ditas eſt mala quia nequiſſimi filij iniquorū inueniunt̉ ꝓpter ma lam imitacionē filiorum ⁊ malaꝫ informacionem patruꝫ gͦ multo magiſ pertinet ad felicitatē ꝙ mu lier viuat caſte cū ſterilitate ꝙͣ vo luptuoſe cum tali ꝑu̓ſa fecundita te. tū quia euadit verecundiā tēpo ralē in prol̓ peru̓ſitate. tuꝫ qͥa ha bebit mercedē et̓nalem in futura iocunditate. Hec aūt iocūditaſ ē īfinicies melior ꝙͣ quecūqꝫ corꝑa lis ſecunditas ſicut pꝫ. dicit gͦ ſic Felix ē ſterilis ⁊ īcoinquinatas felix eſt illa ī qua ē ſterilitas pro lis cum mundiciā cordis/ quia ſi eſſet cordis immundicia nihil cō ferret virginalis integritas. Vn̄ vult dice̓ Felix ē illa q̄ habet car nis ⁊ mētis īteg̓tatē. Carnis inte gritatē vot ſteilitatē. qꝛ na̓le̓ oīs ī tegrā ſtei̓lis ē id ē ſine actuali fe tū. ſed cordis mundiciam vocat ī coinqͥnaconē. De corde eī exeūt q̄ coīqͥnāt hoīeꝫ Math̓. 12. Que neſ ciuit thorū in delicto.. qn̄ n̄ ē exp ta approbādo lem̄ l̓ cubitū illicite voluptatiſ Ex qͣre felix? Certe qꝛ li

nō hēat ꝓ nunc fructū vētris ha bebit tn̄ fructū in reſpectōe aīaruꝫ ſcāruꝫ id ē in tꝑe illo quo deꝰ ani mas reſpiciet ꝓ oꝑibꝰ v̓tuoſis q̄ ī hac vitā fecer̄t Ad Roͣ. 6. Hētis fructū vr̄m in ſanctificacōeꝫ fineꝫ vero vitā eternā At Cant̓. 4. Veī at dilectꝰ meꝰ in ortu ſuū ut ꝯme dat fructū pomoꝝ ſuorū. ¶ bitacō lr̄al̓ Vtrū v̓gitas ſit virtus moral̓. ꝙ non videt̉ pͥmo ſic nulla virtꝰ mē nobis a natu ra 2. Ethi. ſꝫ u̓gītaſ ī eſt nob̓ a na̓ Igit̉ ⁊cͣ. Scd̓o ſic Oīs virtꝰ moā lis gn̓at̉ ex actibꝰ 3. ethicoꝝ Vir gitas āt n̄ gn̓at̉ ex actibꝫ igit̉ ⁊cͣ. Tercō ſic ſll̓a vtꝰ aufert̉ īuolūta rie vgītas a̓fert̉ īuolutai̓e ſic̄ pꝫ t opp̄ſſiſ Igit̉ ⁊cͣ. Rrͣto ſic nll̓ a ꝑdi t̓ ſine pctō ⁊ meritole ſꝫ v̓gītaˢ ꝑ dit̓ ſn̄ pctō ⁊ mei̓tole ꝑ mat̓moui. Cor̓. 7. Nō pctāt u̓go ſi nubat. Qnͥto ſic. oīſ v̓tꝰ aīſſa p̄t ꝑ pm̄aꝫ t̓ſtituiſꝫ virgītas aīſſa nūꝙͣ p̄t re ſtitui gͦ ⁊cͣ.dexto ſic Nll̓ a vea̓ vir tꝰ ē ī īfidelibꝫ ſic̄ ꝓbat Augꝰ ꝯtr Iulianū li. z. Abſit īqͥt vt ī aliqͦ ſit vera virtꝰ nͥ ſit iuſtꝰ Abſit autē vt ve̓ iuſtꝰ ſit n̓ viuat ex fide/ ſed virginitas ē in īfidelibꝰ ſic̄ patuit de virgībꝰ dee veſte ſacͣtis/ quarū vna aquā de tiberi portauit in cri bro in ſignū virgītatis ſic̄ recitat Augꝰ ī d̓ ci. d̓i. li. 18. c. 18. ¶ Valeiꝰ li. 8. c. 8 Septīo ſit Oē qd̓ r̓cedit a meº virtutis ē vicioſū ſꝫ virgītas ē hꝰ mōi Probaº: dicit ei ph̓s ⁊. e Hicoꝝ ꝙ qͥ omni voluptate potit̉ nec ab vna recedit ē intēꝑatus qͥ aūt om̄s fugit āgreſtis ⁊ īſenſibi lis ſꝫ virginitas recedit ab omni hus voluptatibus venereis gͦ ⁊cͣ Octauo ſic qͥdqͥd eſt cōtrͣ precep tu legis diuine ē vitioſū ſꝫ v̓gni tas ē hꝰ mōi. qꝛ p̄ceptū& Geneẜ. j. Creſcite et multiplicamini ⁊ rple te terrā Confirmat̉: qꝛ ſic̄ p̄ceptuꝫ de conſeruacōe ī diuidiūi ē de p̄cep tis legis nature ita preceptu de cō ſeruacōe ſpecieigͦ ſicut peccaret qͥ abſtīeret ab omni cibo ⁊ potū ita peccat qui ab omni actugn̓acōis abſtīet. Nōno ſic. hulla virtꝰ in diget ſacrificijs expial̓: ſꝫ plato le git̉ ſuā ꝑpetua continentiaꝫ exꝑi aſſe ⁊ ſacrificaſſe nature ꝓ eiuſdē continencie vitio abolendo ẜm Augꝰ de vera religione c. 3. ¶Seci mō qͥ hꝫ vna virtutē hꝫ om̄s ſꝫ q̄ caret virgītate aliqn̄ habꝫ alias virtutes gͦ virgītas nō ē virtꝰ Ad oppoſitū eſt Ambroſiꝰ li. ſuo de virgītate dicit eī ſit Principa. lis virtus ē virginitas. p̄p̄: ſoli v̓ tuti debetur premiū ſed virginita ti debetur fructus centeſimuſ ſicut patꝫ ex glo. Math̓. 13. ¶ Ad q̄ſti onē dicendū diſtinguēdo de iſto termino virgītas accipitur eium equoce apud doctores Vno modo vocatur integͣtas carnis/ ⁊ ſic oīs mulier naſcitur virgo. Vnde iſta virgītaˢ nō eſt virtus. tū qꝛ ineſt a natura ſicut arguit̉ in principa li argumēto. tū qꝛ talis virginita nō eſt niſi in ſexu femineo. tuꝫ ꝙ virginitas que eſt virtus ſtat cuꝫ carencia illius integritatis. tuꝫ qꝛ integritas talis haberi poteſt in corpore ſine virginitate Scd̓oº ac cipit̉ virgītas ꝓ iexꝑiēcia cꝰcūqꝫ veneree dilcōis ⁊ ſic ē v̓gitas tmi nꝰ pͥuatīꝰ negās talē experiēciaꝫ in perſona natā experiri. Tertio

capitur virginitas pro habitu cō tinendi ab omni venerea volupta te cū negacione voluntarie expi encie de preterito Quarto mō acci pitur virginitas pro habitu con tinendi ab omni venere a volupta te cū negacione volūtarie exꝑien cie cuiuſcūqꝫ veneree voluptatis de futuro ꝓpter deum/ ⁊ ſic de intra nea rōne virginitatis eſt votū cō r tinencie in futurū ⁊ ſic loquit̉ Au gꝰ de ſācta virginitate Vbi dicit ꝙ virginitas eſt continencia q̄ ī tegritas carnis ipſa. creatori car nis ⁊ aīme vouetur cōſecratur et conſeruatur Primo mō accipien do virginitatē viꝫ pro carnis inte gritate notū eſt ꝙ nō eſt virtꝰ/ ſi cut ſuperiꝰ dictū eſt cum omnis virtus ſit in aīma ſubiectiue nul la in carne. Nec ſecūdoº ē v̓tus cū ſit ante annos diſcrecionis. Sꝫ ter cio ⁊ quarto modis eſt virtus. cꝰ racō eſt quia omnis talis virgini tas eſt continencia. omnis cōtinē tia eſt virtus ſicut notū ē. Notā dum aūt ꝙ ſic ſe habet virginitaſ ad continenciam vel caſtitatem ſicut magnificencia ad liberalita tem Liberalitas enim habet pro materia generalit̓ quoſcumqꝫ ſūp tus ⁊ vſum pecunie in dando ſicut patet ⁊ Ethi. Sed magnificentia habet materiā ſpecialē in qua eſt maior difficultas.ſ. magnos ſūp tus Sodem mō p̄tinet ad continē ciam abſtinere ab omni exꝑimē to veneree voluptatis illicite que eſt contra leges matrimonij. ſed ad virginitatē ꝑtinet conſeruare ꝑſona īmunē ab omni exꝑimen to cꝰcūqꝫ veneree voluptatis licite l̓ illicite Ex iſtis patent quatuor. Primū ꝙ virginitas carnis non eſt virtus. ſed ſola virginitaſ mē tis Nam omnis virtuſ eſt habitꝰ mentis Scd̓m ꝙ aliqua materpo teſt naturalit̓ eſſe mat̓ ⁊ virgo lo quendo de virginitate que eſt vir tus. Terciū ⁊ qͣrtū ꝙ ml̓ier p̄t op pͥmi ⁊ īpregnal̓ violenter manen te quocumqꝫ habitu virtutis in mente ſua vniformiter. ⁊ ſic loqͥt̉ btus Augꝰ pͥ. de ci. d̓i. c. 14. a19 vbi dicit expreſſe ꝙ ſi violent̓ oppͥſ ſis periret pudicitia nō eſſet vtus aīmi nec pertinebit ad illa bona qͦ bus bene viuitur. ſꝫ in bonis cor 8o poīs anumerabitur cuiuſmoī ſūt vires. pulchritudo. ſanitas. huiꝰ modi. Et ponit exemplū quomō q̄dam obſtetrix virginitatē cuiꝰ/ dam explorans ſiue maliuolen cia ſiue īſipiencia. ſiue caſu fregit ⁊ ꝑdidit eiꝰ v̓ginitatē. ſic at eſt ſic̄ d̓t. Augꝰ coīt̓. fatuū ē dice̓ a̓qͥd pu dicicie ꝑiſſe. Terº elicit̓ ꝙ ī vtro qꝫ ſexū ꝑ ſolā volūtariā exꝑienciā voluptatiſ ſit corrupcō v̓gitatiſ q̄ evtꝰ. Sico volūtariā ad excludēdā exꝑiētiā ꝑ cōactōeꝫ l̓ ꝑ ſōpniacō nē. Rxͣto ſeqͥt̉ ꝙ deꝰ p̄t v̓gitatē aīſ ſā d̓nīo t̓ꝑae̓ ſic̄ p̄t quācūqꝫ aliā diſcōtinuacōeꝫ l̓ vulnꝰ corꝑiſ r̓no uae̓ ⁊ hͨ accipiēº v̓gītatē pͥmo de dcō Ihe̓oī. dicēd̓ ē ꝙ accipit v̓gī tatē Scd̓o ꝓ iexꝑiencia veneree delectacionis modo corruptaꝫ hoc eſt expertam non poteſt deus re parare ut fiat inexperta et loqui tur de corrupcōne volūtaria. Ad pͥmū qn̄ a̓guit̉ ꝙ vgītaſ īeſt a na tuā pꝫ ꝑ pdcā. Ad ſcd̓m dd̓ ꝙ hī tꝰ tal̓ v̓tuoſꝰ r̓ſpūēdi oēs vene̓as

volu̓ptales poteſt ſatis bn̄ gene rari ex actibus ⁊ eciā augmētari ꝙͣuis mͥ videat̉ ꝙ ꝓpoſitio aſſum pta ſit falſa. nō em̄ omnis virtus generatur ex actibꝰ. quia pauꝑ poteſt habe̓ liberalitatiſ habitu ẜm que oꝑatur ſi ſubeēt materia ex ſola doctrina Ariſtotilis/ ⁊ īex perientia expēdendi. ſꝫ Ariſtotiles vult dicere ꝙ omnis vtuſ ẜm ſpe ciem nata eſt generari ex actibꝰ ¶ Arguit̓ nō poſſet pauper eſſe magnificus nec liberalis nec for tis nͥ ꝑ exerciciū corporaliū tīoꝝ qd̓ nō eſt veruꝫ. Item in criſto fu erūt iſte v̓tutes ante actus. ¶ Ad terciū patet ꝙ virginitas q̄ eſt v̓ tus numꝙͣ aufertur īuolūtarie ſi cut dictū eſt. ¶ Ad quartū ſi dice retur ꝙ notum eſſet de racōne vir ginitatis q̄ eſt virtus. ſicut videt̉ Augꝰ. dicere tūc nō poteſt perdi ſi ne peccato ¶ Aliter poteſt dici ꝙ eſt virtus tanta ꝙ ad eā nullꝰ ob ligatur ſb̓ precepto nͥ voluerit. iō poteſt omtti ſine peccato. h̓ non dico plus ad p̄ſens. Ad qͦntuꝫ ꝙ virginitas q̄ eſt virtus poteſt reꝑari ſeu recuperari ꝑ penitentiā. quātum ad habituꝫ mentis ⁊ tūc dicetur cōtinētiā/ et n̄ virginitas. ꝓpter ꝯuocantia̓ inexꝑientie pre cedentis. ſꝫ vtrū talis ꝑſona habi tatura ſit aureolam patebit ī ꝓx ima lectione. ¶ Ad ſextu cōcedit augͥ. ꝙ infidelibꝰ nulla eſt verau̓ tus. quia nō refertur ad debitum finem. ⁊ ꝑ ꝯſequens deficit circū ſtantia finis que eſt maxima. Ad ſeptimū ꝙ virginitas non re cedit a medio recte racōnis. ſicut nec magnificus. Recedere autem a medio recte racōnis eſt omitte re aliquid eoꝝ q̄ oportet fieri ẜm dictamen recte raconiſ. Similiter virgo nō abſtinet ab oī delectati one quia tūc foret inſenſibilis vl̓ agreſtis. ſꝫ abſtinet ſolum a dele ctacōne venerea. ⁊ preter haſ ml̓ tas alias exꝑiri p̄t. nā ſpeculatio veritatis habꝫ in ſe mirabiles de lectacōnes. ſicut dicit̉. 10. Ethico. ¶ Ad octauū dicendū. ꝙ ml̓titu dini datur preceptum diuerſimo de. Aliqn̄ ſic dat̉ ꝙ quilibꝫ de mul titudine ad id obligatur. Aliqua do datur ſic ꝙ ſufficit ꝙ aliquis vel aliqui de multitudine hoc faci unt. ſicut alicui ꝯuentui precipi tur ꝙ vna miſſa dicat̉ ꝓ vno heī ne. ⁊ hoc ſufficit ꝙ vnꝰ de ꝯuentu celebret. Primo mō dat̉ p̄ceptuꝫ toti humane ſpeciei. qd̓ ꝑtinet ad ꝯſeruacōem īdiuidui. Et ſcd̓o mō dat̉ preceptu generandi. Et ſic p̄ ceptum generādi ſtat ad ml̓titu dinem hominū. ⁊ tamē quilibꝫ il loꝝ ſaltem ſolutus a matrimoīo cōtrauēire licet. Et hec poteſt eſſe materia argumēti ¶ Ad nonū de platōne fatue fecit ⁊ vt cōforma ret ſe ritui īfidelium. ¶ Ad decimū dicēdum ꝙ qui habet virtutem vnā hab̓et aliquo mō omnes. n̄o tamē ꝑfecte. ſed quia hꝫ rectazra cōem que cōſtituit mediū ī omni virtute. nō enim quilibet liberal̓ habet ꝑfecte magnificētiam nec omnis continens hab̓et perfecte ſtatum virginitatis. ſed ꝑticipat aliquo modo. quia prompte el faciliter deteſtatur delectationes illicitas. Lectio quadrageſinia. Tſpadii

L Tſꝑado qui nō oꝑatꝰe ꝑ manꝰ ſuas iniquitateꝫ nec cogitauit aduerſus deum nequiſſima. Dabitur enim Illi fidei donum electū ⁊ ſors in tē plodei acceptiſſima ¶ Poſtꝙͣ ſpi ritus ſanctꝰ cōmendauit excellē tiam caſtitatis in ſexu fragiliori ī ſexu ſcilicet femineo Hic ꝯſequē ter ꝯmendat caſtitatem ī ſexu for ciori.ſ. maſculīo. ¶ Et c̓ca hoc duo 3 facit. Primo excludit ea q̄ r̓pug nāt ſancte virginitati. Et ſcd̓o ſub dit ea que dabūtur ꝑfecte caſtita ti. ibi. dabit̓ enim ¶ Circa primū excludit duo. Primo īnaturales delectacōes q̄ ꝯſiſtunt in actu. Se cūdo carnales cogitacōes q̄ fiunt ī cogitatu. ibi. Nec cogitauit. dic̄ gͦ primo ſic. Nō ſolum mulier ha ſt. bebit fructū ī reſpectione animaꝝ ſāctaꝝ: īmo ⁊ ſpādo.i. eunuchꝰ vel caſtꝰ/ quicumqꝫ v̓tuoſus voca tur caſtratus ſpado quia cū ſpa ti aliqn̄ caſtrātur. Iteꝫ vocatur eu ila nuchꝰ quaſi bn̄ vīcens. ab eu qd̓ eſt bonum ⁊ nūchos victoria. diſ tinguūt tamē gramatici īter iſtos iii tres t̓minos. funuchꝰ. ſpado. caſ tratus. Vn̄ caſtratus dicitur qͣſi caſtꝰ natus. ſicut naturalit̓ frigi di⁊ impotētes ad generādū. Spa do dicitur qui īuitus caſtrat̉. eu nuchꝰ qui voluntarie ſe caſtrari ꝑmittit. v̓ſus. Caſtratū natua̓ fa cit violenta ſpadonē ffficit īpro bitas eunuchū ſola volūtas. Sꝫ iſta dicta paꝝ a̓ nichilvalent. qꝛ gētiles ab ātiquo eunuchos fece rūt pueros ꝓpter tres racōes. Pri mo vt diuin eis vox puerilis per manēt. Sebo vt cēēnt apti abd quſ tobiendas dn̄as. qꝛ extunc filior he̓des face̓ nō potuer̄t. Tercio vt eis more zōdomitico ſacrilege ab uterent̉ diucius/ quia extūc ſemꝑ manebātībarbes. Caſtrati enim ī iuuentute nu̓m ꝙ barbeſcūt Ac cipitur autē ſpado ī ꝓpoſito gene raliter ꝓ quocūqꝫ v̓tuoſo abſtinē te ab actu venereo qͣlicumqꝫ volū tate ⁊ virtuoſe ſicut ſterileꝫ acce pit ſuꝑinꝰ ꝓ qͣcumqꝫ virtuoſe ⁊ ef fectualiter nō fecūda. Et iſto mō hō potēs generare ⁊ caſte viuēs amore dei p̄t vocari ſpado. quia ſi bi potiſſime debet̉ merceſ v̓ginita tis. cuiuſmodi ſūt viri eccleſiaſtici et religioſi. de quibꝰ loquit̉ Sal uator Math̓. xix. Sūt eunuchi q̄ 87 caſtrauerūt ſeipſos ꝓpter regnuꝫ dei. De iſtis d̓r yſai. 16. dicit dn̄s deꝰ eunu̓chis qui cuſtodier̄t ſab. bata mea. ⁊ elegerūt qͥ ego volui. ⁊ tenuerūt fedꝰ meū: dabo eis ī do mo mea ⁊ in muris meis locū et nomē meliꝰ a filijs ⁊ filiabꝰ. Vtꝝ liceat alicui ſeipſum caſtra reꝓpter ꝯtinētiam ſeruādaꝫ ¶ Vl detur ꝙ ſic/ quia Math̓. li. et. 18. fi militer. Si pes tuꝰ a̓ manꝰ tua aut oculus tuꝰ ſcandaliſat te: abſcide ⁊cͣ. Scādaliſare ē dare occaſioneꝫ ruine. Itē ꝓpter ſanitatem corpol cōſequendam licet homini ſe mu tulare. gͦ a multo fortiori ꝓpter vit tutes ⁊ ſanitatem ſpūalem. Item Math̓. xix. funuchi ſunt ⁊cͣ. ¶ pͣ Origenes legitur hoc feciſſe de ſeip ſo nō ꝓpter cōſeruandam ꝯtinen tiam. ſꝫ ꝓpter vitandam infamiaꝫ ⁊ malaꝫ ſuſpicionem vt poſſet li bere in occulto predicare tam mu lieribus ꝙͣ viris. ſicut legit̉libro I. b

b̓. Eccleſiaſtice hiſtorie tempoe̓ ꝑ ſecucionis eccleſie. Sed ad oppoſi cum ꝙ nullomodo eſt facienduꝫ habetur in Canō. d̓. 71. Si qͣs ab cidei̓t v̓ ſic dr̄ Si qͦſ aputauelt ſibi vitilia nō fiat clericꝰ qꝛ ſui eſt hoī cidā ⁊ dei condicionis ē immicus. Si quis cum clericus fuerit̉ abci deret ſemetipſum omnino damp netur quia fui homicida eſt hoc ē facit tale quid propter quod hoī cidium poſſet fuiſſe ſecutū. ¶ Ad primum Illa auctoritas nō intelli gitur de membrorum abciſione ſed nomine parcium corporis vo cantur amici neceſſarij. quia qua tumcumqꝫ ſint familiae̓ˢ ſpecialeſ vel neceſſarij ⁊ alliciant ad peccā dum proiciendi ſunt a familiata te noſtra. Ad ſecūdum negan da eſt cōſequēcia quia ſalutē mē tis nō poſſet talium abciſio preſ tare immo magiſ preſtāt modo ſi per racionem eorū virtuoſe domē tur. ¶ Ad tercium ſimiliter eſt di cendum. ¶ Ad quartum de ori gene mire deuocionis actus fuit nec fuit propter hoc impedituſ ne eſſet ſacerdos ordinatuſ ſicut nō tat gloſa d̓. I1. Si quiſ abciderit ſed ſuum factum nō eſt trahēdū in cōſequēciā. tales enim decipiū tur in facto ſuo ⁊ retorquet neceſ ſitatem peccādi in deum ſue natue̓ cōditorem. Talis ergo ſpado ei̓t felix in futuro propter ſuam virgi nitatem ī preſenti. ſed tamē opor tet ꝙ duobꝰ vicijs careat ad hoc ut ſeruat virginitatem perfectaꝫ viꝫ cōtactu manuali ⁊ libidinoſo ad ꝓuocādū delectaciōeꝫ carnis ⁊ cogitatū mētali voluptuoſo ad excecandū ȳmaginatiōeꝫ cordis Vnde dicit ꝙ felix ē ſpado qui no eſt operatus ꝑ manus ſuas iniqͥ tatem. quatū ad peccatū primum nec cogitauit aduerſus deum ne quiſſima. quatū ad ſecūduꝫ. Ex qͥ patet ꝙ factus impudici: ſūt pec cata mortalia ⁊ ex ſecūdo ꝙ moro ſe cogitaciōes ad delectādū carna liter ordinate neqͥſſima.ſ. in gene re mali carnalis Eccī. 14. Quid ne quiꝰ ꝙͣ qd̓ excogitauit caro ⁊ ſā gius.? Cōſequēt̓ ibi Et dabit̉ illi. Excluſis repugnātibus virginita ti. ſubiūgit illud quod dabit̉ ꝑfe cte caſtitati. Et dicit ꝙ dabit̉ illia viro caſto fidei donū electum flec tua. vitā eterna ī cōtēplacōe dini tatis q̄ fidei ſuccedet ⁊ oībꝰ fidelibꝫ ꝓmittit̉ Apoc̓. ⁊. Eſto fidel̓ vſꝫ ad mortē ⁊ dabo t̓ corona vite ⁊ n̄ ſo lū hͦ īmo dabit̉ ei ſors ī tēplo d̓i acceptiſſiā. aue̓ola ſingl̓als pro gatiā v̓gītatis q̄ ē cōdicō nobiliſ ſiā ⁊ acceptiſſiā ī celo. qꝛ ē cōdicō xp̄i ⁊ mr̄is ſue ⁊ oīm āgl̓oꝝ Eſt eī v̓gītas v̓tꝰ āgelica ẜm Iēōini. OVbitacō lr̄al̓. Vtꝝ v̓gitati de beat̉ aue̓ola. Qd̓ nō videt̉. qꝛ ſi ſic Vbi eēt ꝑfectior virgītas magis deberetur aureola: ſꝫ ꝑfecta virgī tas fuit in xp̄o ⁊ in beata virgine ⁊ tamen n̄debet̉ aureola: qꝛ nullā pugnam ſuſtinuer̄t in cōtinendo cuꝑ cōſequens nulla fuit in eisvi ctoria ſpūſ ſuꝑ carnē. gͦ ſi eis rōe v̓gītatis n̄ dēt̓ aue̓ola In qͣbꝰ tn̄ potiſſime fuit v̓gitaſ gͦ nll̓i altel rōe vgītatis dēt̓ aue̓ola. ¶ pͣpma iorē difficl̓tatē ī abſtīendo a vereiſ ſuſtinēt vidue ꝙͣ v̓gīes gͦ maiore bēbūt victōiā ſi bn̄ viuant. ſꝫ eia

non debetur aureola. gͦ nec virgi nibꝰ. Aſſumptū pꝫ ex dcō Ihero. loq̄ntis de vidius ⁊ dicētis. ꝙ qnͥ to maior ē dilſicultas exꝑte quo dā voluptat̉ illecebraſ abſtinere tanto maiꝰ ē p̄min̄. Et Ariſto. de a nimalibꝰ d̓t. ꝙ iuuenes corrupte mag̓ appetūt coitu ꝓpt̓ r̓memora cōnem delcationis. gͦ ⁊cͣ. ꝙ tāti meriti ē caſtitas ſicut virginitas ſꝫ caſtitati cōnigali nō debet̉ aure ola. gͦ ⁊cͣ. Aſſumptuꝫ pꝫ ꝑ illd̓ au g̓. de bono coniugali. c. 40. Et alle gat mgr̄ ſentētiaꝝ. di. 33. c. 6. Sic̄ nō ē impar merituꝫ pacie ī petro q̄ paſſus ē ⁊ in iohāne qͥ paſſus nō ē. ſic n̄ eſt ip̄ar meritū ꝯtinētie in ioh̓e qͥ nullas exꝑtus ē nupci as et ī abrahā qͥ filios genuit. pͣp naturali neceſſitati n̄ corrn̄der pͥmiū. ſꝫ quidā ſūt natua̓lit̓ impo tētes ad generandū. ſicut frigidi ⁊i caſtrati ī iuuentute. gͦ ī illis vir ginitas nō meret̉ aureolam ¶ pͣp ẜm augͥ. de ſcā virginitate. ⁊ alle gatuꝫ fuit ī qͣſtione p̄cedēti Virgi nitas ē ꝯtinētiā q̄ carnis ītegtas ipſi creatori carnis ⁊ aīe vouet̉ ⁊ cōſecratur ⁊ cōſeruat̉. gͦ nulla me retur aureolaꝫ: nͥ q̄ cadit ſub voto vt videt̉. ꝓp̄ ponamꝰ ꝙ aliqͣ vir go nubat. tn̄ an copulaꝫ carlem moriat̉: q̄ro an iſta v̓go hēbit au reolam virginitatis: an nō. Si nō ¶ Cōtra qͥ ꝯtrahe̓t cū tali foe̓t bi gāꝰ diſ. 34. Valētino. gͦ ꝯtrahe̓t cū virgīe. qꝛ oīs ꝯtrahēs mr̄imo mū cū vidua vel corrupta: ē biga mꝰ diſ. 33. Marituꝫ. Et extra de bi gamis. Nuꝑ. Si habebit aureo lam. ¶ Cōtra nō eſt virgo mēte. qꝛ ẜm augͥ. de nupcijs. Virgitas Xo eſt in carne corrupptibili īcorrup cōnis ꝑpetua meditatio. ſꝫ ip̄a fu it in ꝓpoſito ſoluēdi virginitateꝫ ergo perdidit virginitatem yqͣ ponamꝰ ꝙ aliquis voueat virgini tatē ⁊ pꝰ ea corrupat̉ mēte qꝛ vult omno ex deliberacōe cōmitte̓ actū luxurie: iſte ē corruptꝰ mēte. gͦ nō hēbit aureolā ¶ Conͣ ē integ car ne ⁊ poſtea penituit. gͦ recuꝑauit virginitatē. gͦ hēbit aureolā teꝫ hēat aliqͥs volūtate nubēdi. ⁊ ſic diſcedat: queritur an habebit aureolam. Ad oppoſitum ſunt 8 2 cōmuniter doctores. ¶ Ad queſti onem dicendum ꝙ ſic. Ad cuius euidenciam nota quinqꝫ. Primū ꝙ premmum duplex dabitur bea tis videlicet eſſenciale ⁊ accidenta le. Premū eēnciale cōſiſtit in fru icōne eēncie d̓ine clare viſe. Pre miū accidētele votur quodcumqꝫ gaudiū qd̓ nō eſt de celo clare vi ſo. ſꝫ de creatua̓. Secūdo nota ꝙ p miū accidētale d̓r duplicit̓. Primo d̓r gaudiū ſpecialit̓ de aliqͦ actu a nime īportantē excellentē victoria habitā meritorie ī pn̄ti. Alio mō d̓r cōiter gaudiū de qͣcumqꝫ re cre ata ¶ Tercio nota ꝙ actꝰ excellē tis victorie in pn̄ti p̄t eē in mate ria triplici ẜm ꝙ triplice pugnā hemꝰ viꝫ conͣ carnē. conͣ mundū ⁊ conͣ dyabolū. Con carne excellētiſ ſima victoria ē v̓ginitas q̄ ē vtus: Nā virtuoſe reſpūit oēs vēreas d̓ ſcātiones tā licitas ꝙ illicitaˢ ſic̄ ī p̄cedenti lcōe dc̄m ē. Conͣ mundū & conͣ malos hoīes mūdanos q̄ bo nos ꝑſequūtur ⁊ ꝯtēpnūt ꝑfciſſiā victola ē mrͣiū ꝓpt̓ xp̄ꝫ. ꝯtrͣ dyabo lū qͥ flā nos fuggeſtiōe cōt̓ ſeduce̓ I. 4.

lro ꝑfectiſſiā victoria ē p̄dicacio ſiue doctrina q̄ hō ſemetipſū n̄ſolū bn̄ r̓git. ſꝫ ⁊ alios corrigit ⁊ īſtruit Et iſtis tribꝰ generibꝰ hominuꝫ vir ginibus. martiribus. ⁊ doctoribꝫ tres aureole deputantur ꝓpter tͣs actus excellentes ⁊ preuilegiate victoīe. ¶ Quarto notandū ꝙ be atitudo eſſencial̓ vocat̉ methafo rice corona vl aureola Btītudo ve ro vl̓ gaudiuꝫ accidentale debitū operi excellentis victorie vocat̉ au reola Et hoc pro tanto quia omē gaudiū eſſēcialē ē de deo ⁊ ideo ꝑ 6 terminum diminutim oportuit de notari. ¶ Quinto notandū ꝙ cuꝫ omnē gaudiū ſit actuſ aīme ſicut aurea eſt in aīma Ita etiam aure ola redūdabit tamē in corpus ꝑ aliquod ſignum euidens illi corre ſpondens quod quale erit nō eſt michi notum. ¶ Ad primū in op poſitum de virgine glorioſa tenet ſanctus Thomas ꝙ aureolā ha buit ⁊ tamē nullā pugna a carne ſꝫ ab hoſte habuit temptacōnes De excriſto vero dicit ꝙ non ha huitaureolā ſub noīe aureole/ qꝛ iſte terminꝰ aureola: īportat vic toriam ꝑticipatam ab aliquo qd̓ xp̄o nō cōuenit in quo eſt pleītu do victorie. Et ſimilit̓ importat ꝙ au reola a principe cōferatur. po teſt tn̄ aliter dici ꝙ iſte terminꝰ victoria dicit domiinū racioniſ ſu per carnem ⁊ cōnotat reſiſtēciaꝫ que nō fuit in xp̄o nec in matre. ſed quia fuit plenū domiinū raci om̄s ideo habent aureolaꝫ ex alia cauſa debitam eis ꝙͣ nobis. Ad ſecundū dicendū ꝙ ſi attēdamꝰ iſtam vnā actionē tēpfacōis car nis qu̓e eſt r̓cordacō e̓xꝑt̓e voluo tatis cōſtat ꝙ hec eſt in vidiuis ⁊ nō ī v̓ginibꝫ Eſt tn̄ in eis ymagia cio quēdā ex ꝑte laſciuie cū iſtis tribus circūſtācijſ q̄ ſūt deſideriū experiendi ex curioſitate ſicut hō magis deſidea̓t videre modicū ne gociū qd̓ nūꝙͣ vidit ꝙ vnū mō naſteriū Scd̓ eſt eſtīacō maiole delectacōis ꝙͣ ſit ī reiveritate. Ter co ignorancia icōmodoꝝ ⁊ t̓pitu dis cōcōmitātis. ⁊ ido fimpliciter loquēdo pugna v̓ginū ē difficili or ꝙ viduaꝝ. Ad t̓ciū dicēdū ꝙ nō idd̓ dat̉ v̓gini aureola qꝛē ma ioīs meriti. ſꝫ qꝛ ē diſtinctīa ſingu laris victorie l̓ doīnij ſuꝑ carneꝫ Vnde katheinahꝫ aue̓olā v̓gita tis Magdaleā no. ⁊ tam nō ema ioris meriti cū caſtitas cōiugalis ⁊ caſtitas ꝓ tꝑe gͣcie nō eqͥꝑant̉ Sed caſtitas ꝯiugal̓ ātiqͦꝝ p̄t eqͥ ꝑari caſtitati noue legis ⁊ excede̓ ⁊ excedi. ſꝫ nō ſequit̉ Iſte due ꝑ ſone equiꝑant̉ in melto gͦ ſi vna habeat aureolam: ⁊ alia. Ad. 4 dd̓ ꝙ l̓ tales na̓lr̓ caſti ꝯformant ſuū ꝓpoſitū ſue neceſſitati ⁊ tunc halebūt: aut nō. ſꝫ ſi ſūt mēte cor rupti ⁊ tunc nō habebuūt. ¶ Ad qn̓tū d̓ dcō auguſtī dicēdū ꝙ aue̓ ola virginitatis ꝯpetit cuilibꝫ ha bēti ꝓpo ſitū abſtinēdi a verea vo luptate ſi illud ꝓpoſitū nūꝙͣ fuei̓t effcualiter īterruptū per exꝑiecia oppoſitā vſqꝫ ad mortem Si vero fuerit interruptum effectualiter n̄ hēbit. Aut ſi fuerit ruptum per propoſitum contrarium ſine effe ctu ſic̄ forte ꝑſonā cōſētit ex d̓libe racōe ī actu vereū diſtīguēdū eſt. qꝛ l̓ poſtea peītet de iſto ꝯſēſu quē

nullum opꝰ ſequebatur ⁊ tūc ad hūc habebit aureolam qꝛ v̓gini tas q̄ eſt virtus ꝑ pm̄ani reſtitui tur vel nō penitet citra mortem ⁊ tūc nūꝙͣ habebit: dato eciā ꝙ ſal uetur. Ad ſextū dicendū eodem mō qꝛ illud ꝓpoſitū carnaliſ ꝑmix tionis abluit ꝑ pm̄am dolens ꝙ diſcōtinuauit ꝓpoſitū ꝯtinēdi vel no. Si ſic: habebit. ſi nō: ne quaꝙͣ ⁊ ſic ioh̓es euāgeliſta virgītateꝫ ꝑditam recuꝑauit qn̄ xp̄us eū de nupcijs volēteꝫ nube̓ reuocauit ẜm Ihero. Et vltra ꝓ argumento nota ꝙ corruptio induces bigāi am eſt ſolutio integ̓tatis carnis nō corruptio mētiſ. Ad ſeptīm ꝑ idē. ¶ Ad octauū ſil̓iter ex dc̄īs pꝫ ꝙ ml̓te v̓gines carebūt in celo aureola virginitatis. ſicut qͥ mori ūtur cū ꝓpoſito nubēdi. multe eē corrupte ẜm carnē cū ꝓpoſito cōti nēdi. ſicut pꝫ de oppreſſiſ a barba ris: habebūt aureolaꝫ. de puelꝰ īfra etatē vtriuſqꝫ ſexꝰ n̄ video cāꝫ qͣre aureolā hr̄e dn̄t. ī quibꝰ nec fuit virginitas q̄ eſt virtꝰ nec vic toria aliqͣ ſuꝑ carnē L. 41 Onoꝝ eī laboꝝ glorioſus eſt frcus. ⁊ q̄ nō cōcidat radix ſapiēcie Poſtꝙͣ ſpūs ſcus declauit ꝙ ꝯtinētia vir ginalis hēbit ī futuro triūphalē remuneracōem. Hic aſſigͣt caute remuneracōnis racōeꝫ. Ponit āt hāc remuneracōem in duplici ex emplo. Primū eſt in oꝑabilibuſ. Scd̓m in naturalibꝰ. Primū ē ta le. In omnign̓e oꝑabiliū ꝙͣto la b̓or ē melior tanto nices corrn̄dēs erit maior. Pꝫ in agͣcultura. in mi licia. ī edificio. ⁊ ī omni arte. ſꝫ mi Quodꝝogeſīa jymo liciā conͣ carnē eſt optimꝰ labor ⁊ optīa agriculturā eſt colere terrā carnis ⁊ laborioſū edificiū eſt ſta tuere ī carne templū xp̄i. gͦ tali mi licie agriculture vel edificio nnces optīa corrn̄det. ⁊ hec oīa facit vir gitas. Et hoc inuit qn̄ d̓t Bonoꝝ laboꝝ glorioſus eſt frcus. qͣſi dice ret. Sicut minoris laboris ē ꝯiugi um ꝙͣ viquitas. ⁊ viduitas ꝙ vir gītas. ita frcus glorioſior virgini tari ꝙͣ viduitati. ⁊ viduitati ꝙ ꝯiu gio deputat̉. Et hoc eſt qd̓ d̓r Lut̄ 8. Seme cecidit in terrā bonā et or tuꝫ fecit fructū cētuplū Et Math̓. 83 13. dederūt frcum. aliud. 1oo. alid̓ A 60. aliud. 30. Et cōuenient̓ frcūs ceteſiꝰ debet̉ virginibꝰ Sūt em̄ cē tum/ deciēs decē qui eſt nu̓s qͣdra tus ipſiꝰ. 10. Habemꝰ em̄ qͥnqꝫ ſē ſus exteriores ⁊ qͥnqꝫ potētias ſen fitias iteriores. ſic pꝫ. 2. de aīa. In iſtis autē ſenſibꝰ viget ꝓnitas ꝯ cupiſcentie ⁊ fomitis carnis. Iuxͣ illud Gen̄. 8. Sēſus em̄ cogitatio nes hūani cordis ꝓni ſunt ad ma lū ab adoleſcentia ſua. qꝛ ergo vir gines iſtas dece potētias cognoſ citīas ⁊ ſēſitiuas ducut ī decē ma data decalogi. perfecte eas iuxta illa regulando merito eis fructus centeſimus correſpondet. ⁊ ido bo noꝝ laboꝝ glorioſus eſt fructus Secundum exemplum eſt in na turalibus. Et eſt tale. In omni ar bore et planta et herba: bonitas fructus furgit multuꝫ ex bonitate radicis Et eodē mō eſt ī moralibꝰ qꝛ radix ī moralibꝰ eſt caritaſ Iux̄ illd ad eph̓. In caritate radicati ⁊ fūdati. ꝙͣto at iſta ē maior tāto meritū ē maioris accepcōis apd̓ C. 3

deū. ſꝫ v̓gītas ex maiori caritate ꝓ cedit gͦ ſibi corr̓ſpōdet melior fru ctus Et hoc eſt qd̓ dicit. Et que nō concidat radix ſapīe. hoc eboi la boreſ qui ſūt in victoria paſſionū carnaliuꝫ ideo habent bonos ⁊ glo xioſos fructus qꝛ procedunt a ra dice ſapientie que eſt caritas ſiue timor filialis Ecri. j. Radix ſapien ꝟ cie timor dn̄i Et iſta radix nūꝙͣ cō cidet quia ſequit̉ ibidē. rami eius longeui ⁊ gloloſus eſt fructus. CoLI De quadruplici bono fructu legi mꝰ Eſt enim fructus virginal̓ fe cunditatis. Fructus moͣlis ſancti tatis. fructus doctrinalis fertilita xis. fructuſ et̓nalis felicitatis. Pri 25 mus igit̉ fructus eſt virginaliſ fe cunditatis fructus.ſ. virginis bn̄ dicte de qua ⁊ de quo Luc̓. i. dicit̉ Benedicta tu in mulieribus ⁊ be nedcus fructus ventris tui Bene dicta inquit tu nnt̓ mulieres Tu es apis mellificans. vitis letificaſ. tellus ſantificans. et ficus fortifi cans. apis dulcoris. vitis odoris tellus honob̓. ⁊ ficuſ vigoīs. Pri mo inꝙͣ tu es apis dulcoris melli ficans Icri. ij. Breuiſ in volatibuſ apis ⁊ iniciū dulcoris habet frut tus illius. Apis breuis eſt maria hūilis. Tu es vitis fructificās. In cuius ꝑſonā dicit̉ fcrī. 24. Ego qͣ ſi vitis fructificaui ſuauitatē odo ris. Tu es tellus ſanctificans de qͣ psͣ p̄tinit. dn̄ſ dabit benignitate & terrā noſtra dabit fructum ſuū Tu es ficus vigoris fortificāſ Io hel̓. ⁊. Lignum attulit fructū viēa L ⁊ ficus dederūt odorem ſuū arrat Pliniꝰ li. 12. c. 6. ꝙ ī India creſcit fi gꝰ mirabili mō fructificans ⁊ ī fruc tibuˢ ita onuſta ꝙͣ ple pondetera mi deprimunt̉ ad terraꝫ ⁊ rurſus de terrā recreſcunt: folia habet ita lata ꝙ extendunt̉ in modum pel te. Vnde ſub hijs folijſ latitantho mines ⁊ iumenta ſub vnibra locū diſſima habet poma ita dulcia. ꝙ pre dulcedine a comedentibus ꝓ miraculo reportant̉ Moralr̓ Iſta ficus ē ꝑabola virginis benedcē Luc̓. 13. Ab arbore fici diſcite pa bolam. hec enim habet ramorū longitudinē: folioꝝ amplitudinē ⁊ pomorū dulcedinē Rami in hoī ne ſuntamine. memoīa: intelligē. cia ⁊ volūtas cum potēcijs ſenfiti uis Iſti rami erant plei fructibꝰ Aemoria. deuotione. intelligenti a. contemplacione. volūtatis dile ctione. ſenſus cōpaſſione In tan tum fuerunt onuſti rami iſti v̓tuti bus gracijs ⁊ meritis. ꝙ vſqꝫ ad terram ſe inclinauerunt ꝑ humi litatē quando dixit Eccē ancillado mini Luc̓. pͥ. Secūdo iſta ficus ha bet foliorū amplitudinē tantuꝫ ꝙ ad modum pelte protegere poteſt hominē etiam foliū Certe moralit̓ virgo iſta tantam habet verboꝝ potencia ⁊ gͣciam in curia ſummi regis. ꝙ tam hominē viuuentē rō nabiliter ꝙͣ iumentū id ē hoīeꝫ viuentē beſtialiter protegit ⁊ defē dit ſi ad eiꝰ procimū velit hr̄e re fugiū Mich̓. ⁊. Sedebit vir ſubtꝰ ficū ſua. 3º hꝫ ficꝰ iſta ī pomo fi o tātā dulcedinē ꝙ eiꝰ ſuauitaˢ a coedētibꝫ ꝓ mia̓cl̓o t̓putat̉ Nā fili o ſuo ī et̓na cēa fruētibꝫ īeffabile ꝯfert dulcedīeꝫ ut dicat vnaq̄qꝫ ſona illd̓ Cant̓. ⁊. Sub vnibrͣ illiꝰ quē d̓ſidea̓ui ſedia frcūſ eiꝰ dulcis

LI gutturi meo Ergo benedicta tu in ter mulieres ⁊ bn̄dictꝰ fructꝰ ven tris tui. Nā fructꝰ tuus eſt fructuſ lucis. frcus crucis. fructꝰ ducis ⁊ fructꝰ nucis. Fructꝰ lucis ꝑ puri tatem. ꝓuer. 3. Primi ⁊ puriſſimi fructꝰ eiꝰ ⁊ ad Eph̓. l. Fructꝰ lucis eſt in omni v̓bo. Fructꝰ crucis per paſſibilitatē. ꝓuer. ⁊ Fructꝰ iuſti lignū vite. Fructꝰ ducis ꝓpter nō bilitatē. ſicut dicimꝰ: ꝙ aliqͥs fru ctꝰ eſt regalis. Etci. 24. Flores niͣn fructꝰ honoris ⁊ honeſtatis. Fruc tus nucis ꝓpter cōitatem. Eſt eniꝫ maximū foꝝ de ꝑius nucibꝰ ⁊ a ꝑ uis pueris valde diligūtur ⁊ ſunt eis precioſe. ⁊ certe iſto mō xp̄uſ eſt facilimi precij. ⁊ apud huiles valde precioſus. Cant̓. 6. deſcēdi in ortū nūcū. ẜm vna lrām. ⁊ Can tico. 8. Vir affert ꝓ fructū eiꝰ mil le argēteor. gͦ kariſſimi ſi velitis guſtare iſtū fructū diſcatis amae̓ iſtā ficū. qꝛ ꝓuer. 27. Qui ſeruat fi cū comedet fructꝰ eiriſ Iſte eſt qͦ 2 primꝰ fructꝰ Secūdus bonꝰ fructꝰ D de quo legimꝰ ī ſcriptura ſacra eſt fructꝰ moral̓ ſcitatis qui cōſiſtit ī operibꝰ iuſticie penitētie ⁊ cultus dei Math̓. 13. Omnis arbor que n̄o facit fructū bonū: excidetur ⁊ in ig nem mittet̉. Et Luce. 3. Facite fru ctꝰ dignos pͥme. Eſt autē de mei̓to ſi hominis ⁊ de operibus pͥme ⁊ ele ili moſine. ſicut de fructu palme. dr̄ enim de ꝑ alma ꝙ eiꝰ fructꝰ n̄ eſt vtilis. donec fuerit cētenariꝰ. Vn̄ narrat̉ ꝙ milites allexād̓ comedē tes datilos palmarū iuuenū mor tui ſūt iuenti. Moralit̓ iuſtꝰ cōꝑa tur palme: ī pͣſ. Iuſtꝰ vt palma florebit. Oꝑa gͦ iuſti nō apparent dulciax ſqꝫ poſt centū āncꝰe poſt finē vite preſentis Eccī. 4. Nu̓s di erū hominis vt multu centū āni ⁊ ideo oportet īterimpatient̓ expec tare Iacō. h. Patiētes eſtote fr̄es vſqꝫ ad aduentū dn̄i. ecce agrico la expectat precioſum fructū terre patienter ferenſ. Sed dolendum eſt de multiſ. ſicut de illa ficulnea de qua narratur Math̓. 21. ꝙ criſ tus reuertens ī iheruſalem eſurijt ⁊ videns ficum iuxta viam diuer tit ad eam. et cum non īueniſſet ī ea niſi folia tantū: maledixit ficui ⁊ ait. Nūꝙͣ ex tenaſcatur fructꝰ ī ſempiternum. ⁊ ſtatim aruit. Iſ & ta ficus deſignat diuites auaros quos cum deus ditauit vt fructifi carent per elemoſinaſ. Xp̄us eſu rijt quocienſcumqꝫ pauper eſurit ſicut ipſe exponit Math̓. 2h. Efuri ui et non dediſtis ⁊c̄. Venit ad fi culneam. quando pauper venit ad diuītem nichil inuenit ibi niſi folia quia nichil ibi pauꝑ recipit niſi amara verba jdubitanter ta li ficui deꝰ in die iudicij maledicer quando ei cuꝫ aſijs dicet. Ite ma ledicti in ignē eternū qui p̄ꝑatuſ eſt dy ⁊cͣ. Et ideo ſignāter dicitur Eccs. quinto. Qui amat diuicias non recipiet fructum ex eis. non dicit Qui habet vel qui diſpenſat ſed qui amat ad ſeruandum. Nā de illo. aduenente morte dicet dy abolus Illud daniel̓ tercio. Suc cidite arborem vos contrarij hu mores et diſpergite fructus eius. vos executores. Nam humores re pugnantes in corpoe̓ faciunt car nis corruptionem. et executores de funere facient opū diſꝑſioneꝫ

et ſegregacionē ⁊ tunt primo ex ꝑientur ꝙ qui amat diuicias fru ctum nō capiet ex eis dicit Aiſto tiles ⁊. de vegetabilibꝰ ꝙ arboreſ quedam plaritate in diſtꝑatiſ lo cis faciunt primo fructus acidos. poſtea dulces ⁊ tandeꝫ amaros E fructus talis piramidat̉ in vtraqꝫ extremitate ⁊ ī medio habet figu ram lata. Moraliter homo pau per datus omnino mundo ⁊ totā intencionē ſuam extendenſ ad hͦ ꝙ tꝑaliter fiet diues facit fructuꝫ in pnͥripio valde acidū ⁊ acutuꝫ ie iunat vigilat ꝑcit laborat ⁊ ẜuit nichil dulcedinis eſt protunc in operibus ſuis. ſed poſtea cum fue xit diues factus ad tempus ludit expendit iocundatur ſolempnit̓. ⁊ tunc eſt fructus ſuus dulcis. ſꝫ hecdulcedo non durat Nam ſtatī tendit ad mortem ⁊ tunc oportet diſponere de teſtamento ⁊ relinq̄ re alienis diuicias ſuas ⁊ iſte fru ctus nec apparet ſibi acidus nec dulcis. ſꝫ amalſſimus qn̄ debet di mittere terram quā coluit prolem quam genuit/ domos. ⁊ cameras quas curioſe edificauit filios ⁊ fi lias ⁊ vxorem quam amauit Et de talibus verificatur illud Sapiē cie. tercio. Vacua eſt ſpes illorum 7 ⁊ labores ſine fructū. Tercius bonus fructus eſt doctrinalis fer E tilitatis. ⁊ iſtum fructum exigit a doctoribus predicatoribus ⁊ pre laus quibus dicitur Ioh̓. decimo quinto. Poſui vos ut eatis ⁊ fru ctum afferatis. ⁊ fructus veſter maneat Et Sapiētie. decimo octa uo. Non natiuitatis fructus paſ cunt homines. ſed ſermo tuꝰ hoſ qli in te crediderūt cōſeruat̓. Seq de iſtis arboribus dolendū ē ꝙ quedāareſcunt propter miniā ſic citatem non habēt huorem deuo cionis nec zelum aīmarū Ozee. g. Radix eoruꝫ exficcata ē nequaꝙͣ faciet fructū. nō fuit ſic de primis predicacoribꝰ plantatis in eccle ſia imīo ipſi erant rigati ꝑ graciā ⁊ contemplacionem fcci. 24. dixi rigabo ortum plantacionū ⁊ me briabo partus mei fructus. Alij fruteſcunt ꝑ curioſitatem Vnde quando parui.ſ. ſuoculi ꝑui fruti ces creſcunt circūquaqꝫ circa abo rem. tunc trahunt ab ea hūoreꝫ Ita eſt ſimilit̓ quando in ſtudio curioſa ⁊ ſubtilia circumponūtur menti hominis. ſubtrͣhunt ab eo deuocionem predicaudi verbum dei: Per oppoſituꝫ de bonis Ozee. 10. Vitis frondoſa iſrahel. fructuſ adequatus eſt ei Tercio quidaꝫ marceſcunt per veniti vrentis ma lignitatem ⁊ ſunt tales qui dimit tunt predicare ꝓpter obſequia de tractiones ⁊ odīā Et hij vocantur in canōi. Iude nubes ſine pluuia que a ventis circumferuntur. Ar bores antumpnales infructuoſe Quartus bonus fructꝰ ⁊ gloī ōſus eſt fructus eternalis felici tatis. qui percipietur quando cri ſtus dicet anime de corpore recedē ti illud Prouerbiorum triceſimo pͥmo Date illi de fructu manuuꝫ ſuarum ⁊ laudent eum in portis opera eius. Iſtos fructuſ contem plando guſtare debemuſ ſi pro ip ſis habendis pugnare velimus In figurā cuius malogͣnata ficꝰ ⁊ vue filijs iſrahel oſtenſe fuertel .12

5 allati fructꝰ de terra ꝓmiſſionis ā teꝙͣ intraret eā Qu̓i. 23. qꝛ alias t̓ ram tante difficultatis parū d̓ſide raſſent. Iſto mō quia ſanctus ā dreas fructuū celeſtiū dulcedineꝫ prius guſtauerat ideo tantū ad illos anhelabat: ꝙ ꝑ arborem cru tis quaſi ꝑ ſcalam ad eos accipiē dos aſcendit dicēs illud Canti. A. Aſcendā in palmā ⁊ apprehendā fructꝰ eius ſciēs: quoniā bonorū laborum glorioſus eſt fructus. Lectio qͣdrageſimaſecūda Ilij autē adulteroꝝ in cō ſūmatione erūt ⁊ ab iniqͥ thoro ſemen ext̓minabit̉. ⁊ ſiquidē longe vite erūt in nichi lū cōputabuntur ⁊ ſine honore e rit nouiſſima ſenectus eorum. Finis potentie generatiue ẜm Ariſtotilem ſecūdo de anima: eſt ii cōtinuatio ſpeciei in eſſe. quia em̄ res ſūt naturaliter corruptibiles nec poſſunt permanere perpetuo ẜm indiuiduū: voluit benignitas creaturis ribus ab eo creatis in ꝑtiri ⁊ cōmunicare. potentiā ꝓdu cendi ſibi ſimilia in ſpecie. Vn̄ cō mētator. 2. de aīa: ꝯmēto. 3. Sol licitudo diuina cū n̄ potuit face̓ ꝑ manere ẜm īdiuiduum miſerta ē eiꝰ dando ei virtutem qua poteſt ꝑmanere in ſpecie. ⁊ ī hoc non eſt dubiū quin meliꝰ eſt ī ſuo eſſe vt p habeat hāc virtute ꝙ vt non ha beat. Hanc autē potentiā gn̓andi ī natura racionali corporea a. hoīe ſub duabꝰ legibꝰ honeſtatis ſine/ e quibꝰ nō poſſet ꝯueniēter ꝓpaga tio fieri ad cultum dei. ſicut ſuꝑ. 2. c. dictū fuit deꝰ cōſtrinxit. preſcri bēs homini ſexū ⁊ nu̓m. ſexū vt ſit muliei numerum vt vna ī matri monio īdiuiduliter ꝯiūcta. Eſt eī matrimoneum viri ⁊ mulieris le gittimū ꝯiūctū īdiuiduū iuxͣ rcītu dīs cōſuetudineꝫ viceſimaſeptīa queſtione duoderima. ſequit̉. Et 2 quia iſtas legeſ trāſgrediunt̉ im pij ponētes hoīes ſimiles beſtijs ⁊ fine hominiſ voluptatē fidē ꝯiugij nō ſeruātes. ideo eos ſpūs ſanctꝰ in hac ꝑte ſpecialiter redarguit qͥ cumqꝫ ſunt illi qui caſtitatem vio lant ꝯuigaleꝫ. Et circa hoc duo fa cit. quia pͥmo on̄dit impudice ge neracōnis ignobilitateꝫ. Secūda ꝑs c. 4. O ꝙͣ pulchra ¶ Circa pri mūduo facit. qꝛ pͥmo on̄dit ꝙ ta 8.V lis generatio punitur ꝑ ꝯfuſionē tꝑalem Secūdo ꝙ ꝑ ꝯdēpnationē eternalem. ibi. Et ſi celeriꝰ. ¶ Cit ca primū duo facit. qꝛ pͥmo vt cōi ter talis generatio nō eſt durabi lis. Scd̓̓ ꝙ ſiraro ꝯtīgat vt due̓t n̄ eſt finaliter honorabilis. ibi. Et ſiquidē. dicit gͦ pͥmo ſic. Filij autē adulteroꝝ ⁊filij geniti ī adultelo ſiue ex ꝑte viri ſiue ex ꝑtemuliei̓ſ in ꝯſūmatione erūt ⁊ in ſuo fine hoc eſt nō diu durabūt. ſicut nec illud diudurat qd̓ eſt in ſuo fine et ab iniquo thoro ſemē extermi nabitur Iniquus thorus eſt lcūs illiciti cōcubituſ ⁊ quia aliqn̄ ꝯtin git licet in paucioribus ꝙ homi nes ſic geniti ſint diuturne vite. I deo conſequenter oſtendit ꝙ ta lis generatio non eſt finaliter ho norabilis. Et intelligenda ſunt hec omnia de generatiōe tali que eſt imitatrix ſcelerum paternorū ſicut taliter generati ſolent cōmu niter eſſe vel confueuerunt eſſe . I.

non tamen eſt īpoſſibile ꝙͣ tales qui paciuntur defectum nataliuꝫ ſitut morigea̓ti ⁊ boni Augꝰ de bo nō coniigali c. 4. et poītur ⁊3. q. 2. Sic̄ ſaxcīꝰ Vn̄cūqꝫ naſcāt̉ hoīes ſi ꝑntū viciā n̄ ſectēt̓ ⁊ deū rectē colāt hoēſti ⁊ ſalui er̄t Semē em̄ ex qͣlicūqꝫ hoīe dei creatua̓ eſt ⁊ eo male vtenti male erit. Filius em̄ nō portabit iniquitatē patriſ fre. 18. Et ideo ſciēdum eſt ꝙ cuiꝰ cū qꝫ hominis fuerit homo filiꝰ. ſiue ſac̓dotis ſiue adulteri. ſiue forni catoris. ſiue cōiugati v̓tuoſuſ eſſe poteſt ſi racōe ⁊ libero arbitrio vti voluerit virtuoſe. Sed ꝙ accidit oppoſitum frequēter mala educa cio eſt in cauſa ⁊ imitacō ſcelerum pat̓noꝝ. Eſt enim homni cōnatu rale illos imitai̓ a quibꝰ informa cōem ⁊ educacōeꝫ accipit. De imi tacione ergo ſcelerū pr̄norū dicit̉ Et ſiquidem longe vite erūt in me hilū computabunt̉. Et datō ꝙ de us cōceſſerit eis longam vitam in preſenti in nichilū id eſt peccato res computabūtur quia peccatuꝫ nichil eſt ⁊ n̓l̓ fiūt hoīes cum pec cant ẜm Augꝰ Contrariū autem de generacionē iuſtorū infrac. l. Computati ſunt inter filios dei et inter ſanctos ſors illoruꝫ ē. et nō ſolum hec generacōi inique ꝓueī ent. ſed ⁊ ſine honore erit nouiſſi ma ſenectus eorūſet hoc eſt racō nabile quia honor eſt premiū vir tutis ⁊ attribuit̉ tm̄ bonis 4. Eth̓. c. 4. cum ergo nō fuerint virtuoſi in principio etatis ſue nec in me dio/ irracōnabile foret̉ ꝙ in ſenec tute honorem conſequerētur. Et iſtud eſt contra quoſdā qui ſibi velidicant hōres ex ſolo lap̄ſu te poris quia ſenes ſunt nichil in iu uētute valuerunt necvniꝙͣ aliqͥd magni virtuoſe fecerunt. ſed ꝓpt̓ ſenectutē vendicant ſibi honorem cum dicat̉ infra c.. Etaſ ſenectu tis vita īmaculata ⁊ ideo iuueniſ bene viuēs mei̓to debet habere ho norem ſenectutis. ⁊ ſenex maleyi uēs verecundias ſine honore Et hec ē tercia ſpēcies eoruꝫ queodit deꝰ ſenex fatuꝰ ⁊ īſenſatꝰ Eccī. 3i. Vbitacio literal̓ Vtrū filijde I beant aliquod dampnū propter defectum natalium reportare Rd̓ nō Probatur eze. 18. Filiꝰ nō por tabit ⁊cͣ. ſed quicquid mali eſt in coitu illegittimo eſt peccatum pa rentū. ¶ pͣp deuſ largit̓ bona natu ralia equaliter illegittimis ſicut legittimis ſicut videmus ꝙ tales ſunt aliquando ita ingenioſia for tes ⁊ ſic de alijs. gͦ ius humanum nichil debet ab eis ſubtrahere in humam. ¶ꝓp ponatur ꝙ due per ſone contrahant quibus ſimul conſtat de impedimēto. cōtrahāt tamē in facie errīe. Quero an filij ſint legittimi an nō. ſi ſic Contra riō ſūt geniti in mat̓monio. ergo nō ſunt legittimi. Si n̄. Conͣ Filiꝰ lttīꝰ ē qͥ genitus ē dematrimoīo legittimo vl̓ de eo quod in facie eccleſie legittime r̓putatur. ¶ Ad oppoſitū ſūt iura canoīca ⁊ciuilia quia in eccleſia filij illegittimi re pellūtur ab ordinibꝰ ⁊ beneficijs eccleſiaſticis ẜm iura repelluntur ab hereditate ꝯſequēda ¶ Ad q̄ſ tionem dicendum ꝙ aliquis dici tur dampnū incurrere dupliciter Primoº ꝓprie ꝑ hoc ꝙ ſubtrͣhitur

22 ei qd̓ ſuū eſt vl̓ qd̓ ei debitū ē. Ali o mō imꝓprie ꝑ hoc qd̓ aliud n̄ ē ſibi debitu qd̓ aliter in caſu potea̓t fuiſſe ſibi debitū. Primōº filio ille gittiō nō errogatur dampnū. Sꝫ ſecūdoº infert̉ ſibi duplex damp nū Vno mō ꝙ nō admittit̉ ad ac tus legittiōs ſicut ad officia et dignitateˢ que honeſtatē requir̄t in hijs qui ea exercent Alid̓ qd̓ n̄o ſuccedit in pr̄na hereditate. ꝑtinꝫ tamē ad ſollicitudinē Ep̄i cōpelle̓ pn̄tes ad ſuſtētacionē taliū qꝛ de lege natue̓ tenetur filio in educa cōe 8. Eth̓. ¶ Ad pͥmū dicendū ꝙ ī currere dāpnū ſecūdoº hͦ nō ē ꝓ p̄e pena ſicur nō dicimꝰ ꝙ ſit pea a̓cui ꝙ nō ſuccedat in regno ꝑ hͦ ꝙ nō ē filiꝰ regis ⁊ ſic nō ē pena a licui ꝑ hoc ꝙ n̄ ē legittimꝰ debet̉ ei ea que debēt̉ legittimis. ¶ Ad ſe cūdū negādā eſt ꝯn̄a. cauet̓ em̄ ī iure humano ꝓpter mr̄imonium meliꝰ ẜuādū Vn̄ quia hō natua̓ lit̓ diligit ꝓleꝫ ꝑ hoc ꝙ lex cauet ne illegittimi ꝯſequant̉ dignita tes vl̓ alia que debent̓ legittis hō ꝑ pena talē ꝙͣtū ē ex ꝑte legis retrͣ hit̉ ab adultel̓o et fornicacōne. Ad t̓ciū dicēdū ꝙ tales iudicā t̓legitti apd̓ ecc̄īaꝫ donec ꝯſtet d̓ oppoſito Sꝫ nūqͥd licꝫ viro ſuā vx ore occidere in adulterio actu dep̄ ip henſā. Videt̉ ꝙ ſic qꝛ tale hoīcidi um iua̓ ciuilia nō puniūt. ſꝫ ꝑmit pipi tūt ut dicit̉ Sed apparꝫ ꝙ n̄ qꝛ vx oricidiū grauiꝰ p̄uit̓ ꝙͣ mat̓cidiū pit qꝛ vxoricida ꝓhibet̉ a mr̄imoº īet̓ nū ẜm Canō. dicēd̓ ꝙ nullo mō lꝫ vi̓o vxorē occide̓ l̓ int̓fice̓ nec ī ac tu nec pꝰ actū nͥ forte agēdo tilit̓ corā iudice ꝯtrͣ eā l̓ eo mō qͥ accu ſator l̓ iudex dr̄ reuꝫ occide̓ nēe eo cleſia approbat illā legē ſi aliqͣ tal̓ ſit Lex tn̄ hūana hūit ꝙͣdā ꝯſide racōeꝫ ad cauſā ⁊ icitamētū maxi mū qd̓ virhꝫ qn̄ dep̄hēdit vxoreꝫ actualit̓ adulterāte. MNotandū ꝙ vxoricidiū nō ē guiꝰ ꝙͣ mr̄icidiuꝫ ſꝫ gͣuiꝰ pūit̓ ẜꝫ legeſ ecc̄īe ad cohi bēdū ꝓnitate hoīm ne vxores occi dāt ad qd̓ ſūt valde ꝓni ⁊3. q. ⁊. Int̓ hec ſcītaſ ⁊. c. admone̓ In glo ſa Filij āt adulteroꝝ ⁊cͣ. ¶ Cirͣ c̓m̄ Ꝙtab a. adulterij ē notādū ꝙ hꝰ vicij ꝑi gͣ 2 G culū ⁊ inag̓tudo pꝫ ex t̓bꝰ Ex legis ātiq̄ gͣui pūicōe. ex ꝓl̓ ꝑu̓ſe ꝓcre acōe. ex date fidei violacōe. De pͥº X4 Leuit̓. ⁊o. Si mechatꝰ fuei̓t aliqͦſ cū vxore alteriꝰ ⁊ adultelū p̄petra ueīt cū vxoe̓ ꝓxī ſui morte moria t̓ mechꝰ ⁊ adultea̓ Gr̄uis pena ē qua vtr̄qꝫ ꝑſona morte afficit̉ Ea dē peā pūit̓ hͦ pctm̄ ẜm leges mu danas. nec recipit̉ a̓qͣ redēpcō. liꝫ eccīa ill̓ legibꝫ n̄ vtat̉ Itē Io. s. Scribe ⁊ phariz ei ad duxuerūt ad xp̄m mulierē ī adultei̓o dep̄hēſā d. mgr̄ hec mulier mō dep̄hēſa eſt ī adulterio ī lege mādauit nobis Moyſes hꝰ mōī lapidae̓ Pꝫ ec̄ ꝙͣ gͣuit̓ puit̓ hoc pctm̄ a dn̄o ⁊ Reg̓. 13. Cū dauid adultea̓tꝰ eēt cū vxo re vrie nō recedet ait. gladiꝰ de do mō tua vſꝫ ī ſēpit̓n̄ eo ꝙ deſpexeiſ me ⁊ tuleiſ vxorē vrie ethei In hꝰ p̄ctiguitatē aſſigͣndā ꝓhibiº ad ulterij ī decalogo poīt̉ īmediate pꝰ ꝓhibicōeꝫ hoīcidij ⁊ an̄ ꝓhibicō nē furti. vn̄. Cle. pp̄ qd̓ ī oībꝫ pctīs adulterio gͣuiꝰ. Secūd̓ eī ī peīſ tꝫ locū. ⁊ ī ꝓhibicōībꝫ qͦdāmō hoīci dio aſſil̓at̉ adulteiū. cū eī v̓ ⁊ mu lier ſint vna ca̓o qͥ a̓fert vxorē a̓cui

idem eſt ac ſi ſeipſuꝫ ſibi auferret ſicut ſit in mortē. Vn̄ grauiꝰ videt̉ ꝙͣ ſi hoīeꝫ mutillaret. Exſuꝑat̄ āt omne furtū. qꝛ qd̓ aufert̉ cum ſit creaturā racōnalis meliꝰ eſt ꝙ ter rena ſubſtantia. ꝓu̓. 6. Non guiſ culpa eſt cū quis furatus fuerit. Furatur em̄ vt eſurientē repleat a minā. qui auteꝫ adulterat̉ ꝓpt̓ cor dis inopiā perdet animā ſua. Secūdo pꝫ huius criminis pericu lū ex ꝓlis ꝑuerſe ꝓcreacōe q̄ ſolet eſſe freq̄nt̓ mala ⁊ inhoneſta Tū ꝓpter parentū nitationē. tū ꝓpter defectū caſtigacōnis. qꝛ tales pu eri vel dimittūtur cū matre q̄ non caſtigat filiū. vel cū exneis ꝑſōis qui de moribꝰ pueī nichil curant vn̄ fiūt inſolentes. īgrati. degene res ⁊ vicioſi. Et hoc eſt ꝙ āglicis ꝯminat̉ Bonifaciꝰ mrͣ ſcribēs regi āglo. Et ponit̉ ī cano. di. 16. Si gēſ Sic̄ ꝑ iſtā ꝓuinciā diuulgatu ē et nobis in francia et in italia īpro peratur. et ab ipſis paganis ī im properium nobis obicitur ſpretiſ legalibus nupcijs adulterando ⁊ luxuriando ad modū zodomite gentis fedam vitaꝫ duxerit. de ta li cōmixtione meritricuꝫ exiſtima dum eſt eſſe degeneres populos et furentes libidine ⁊ ignobiles fore ꝓcreandos ⁊ ad extremū vni u̓ſam plebeꝫ ad deteriora et igno biliorā vergentē ⁊ nouiſſime nec in bello forte. nec in fide ſtabilem nec honorabilem hominibꝰ. nec deo amabilē eē veturam. ſic̄ alijs gētibus hiſpanie ꝓuincie ⁊ bur gūdionū populis contigit. q̄ ſic a deo recedētes fornicati ſūt Iſtud vi ncim deteſtātur aues que ſuos cō pares nō dimittūt. Tercio pꝫ huiꝰ criminis magnitudo ex date fidei violacōne. violatur em̄ fideſ data cōiigi in ſacramēto cōiugi Vn̄ mulier adultera peccat ī deuꝫ violando ſacramētum. peccat ī vi cum dupliciter. fidē ſib̓i frangēdo ⁊ falſos he̓des ſb̓ſtituēdo. peccat eciā in ꝓlem quā dāpnificat red dens eam ignobilē ad eccleſiaſti cas dignitates. peccat eciā ⁊ ī ꝓx imū quē admittit. ſia freq̄nter de adulterio naſcit̉ homicidiū ⁊ mē broꝝ inutilatio ⁊ huiuſmodi Vn̄ dauid cū in adulteriū cecidiſſet ꝑ cepit occidi fideliſſimū militē ſuuꝫ 2. Re. 2. c. Ecci. 27. Oīs mulier reli qnſ viꝝ ſuū peccabit ⁊ ſtacuēſ he̓ ditatē ex aliēo matrionio. pͥmo ei ī lege altiſſimi īcredibil̓ fuit. Scd̓ virū ſuū de̓liqͥt. 3º ī adult̓io forni ca ē a ex alio viro ſtatuit ſibi filice T ſi celeriꝰ defūc L. 43 ti fuerit n̄ hēbūt ſpeꝫ. nec ī die agnicōis allocucōeꝫ Nacōes ei inqͣ die̓ ſūt ꝯſūmacōiſ Pꝰ ꝙͣſp̄s ſcus on̄t ꝙ adult̓ine gn̓acōes ꝓgeītoꝝ ſuoꝝ veſtigijs ī he̓ntes puniunt̉ ꝑ tꝑalē deiectō ne ī pn̄ti. ſi tn̄ diut̓na vitā eis ꝯce dat̉ Hic on̄dit ꝙ punient̓ et̓nali t̓ ſi vite diut̓nitatē mimie ꝯſeqͣnt̓ ¶ Et c̓ca hͦ duo facit. pͥmo ꝓpōit ſua itencōeꝫ. 2º aſſigͣt ītenti rōeꝫ. ſ nacōeſ Circa pͥmū ꝓpōit ꝙ duo mala hoīeꝫ occupat ī die mortis. ꝯſcīe deſꝑatio ꝙͣtū ad ſeip̄ꝫ. ⁊ ſm̄e reprobatio qͦ ad d̓m. ⁊ ve̓duꝝ eſt A hoī qn̄ iudex eū r̓probat ⁊ īpemet deſꝑat Aliꝙͣtula ꝯſolacō ē r̓odāp nādo ꝙ ſperet ſalutē eciā ſi debeat dāpnal. Etraſſe aliqn̄ ꝓfuit. ſicut

L dicit Auguſtiꝰ ench̓. ⁊. Sed̓ quan do vtrumqꝫ occurrit ex parte rei deſperacio ⁊ ex parte iudicis re bacō tunc eſt omnimoda deſola cio. ſed ſic eſt in morte iniuſti hoī nis ꝙ in ictū oculi uidex oſtendit ſuam ſentenciam ⁊ reus ſuam cō ſcienciam iudex ſentenciat ⁊ reus deſperat Et hoc eſt qd̓ dicit Et ſi ce lerius in iuuentute videlicet defūc ti fuerint non habebūt ſpem ecce deſperacio erga ſeipſos nec ē mi rum quia ſpes eſt certa ex ſpectaci o future beatitudinis veniens ex dei gracia ⁊ meritis precedentibꝰ z. ſentenciarū d̓. 26. c. p. In īiuſtis āt l̓nll̓a fuer̄t merita ſi fuerūt īfi deles vel mortificata fuerint ꝑ ma la opera ſequenciā ſi fideles ⁊ poſ tea peccauerūt Vnde nulla eſt in eis ſpes quādo moriunt̉/ quia ſpe rate ſine meritis non eſt ſperae̓. ſꝫ preſumere. non ſolū aūt deſpera būt ſꝫ ⁊ iudex eos reprobabit Vt ſubdit̉ in lr̄a Nec in die agnicōis allocucionem ſupple habebunt. dies iudicij vocatur dies agnicio nis quia in illo die erit general̓ cognicio omniū perſonarū ⁊ oīm condicionuꝫ tā bonorū ꝙͣ maloꝝ omniū hominū qui ſunt. qui fue runt ⁊ erunt. Et ibi queret̉ Que e agnicio prime declinacōis. ſcd̓e ⁊ tercie. qͣrte ⁊ quinte dan̄. 7. Iudi tium ſedit libri aꝑti ſunt dicitur eciā dies ag̓cōis quia tūc criſtuſ il los agnoſcet quos modo ignora re videtur. quia tunc liber vite ple naris oſtendetur fccī. 34. Hec oī aliber vite ⁊ teſtimonū altiſſimi agnico veritatis In illa aūt die n̓o habebūt mali allocucōnē hoc eſt excuſacōnē ſeu deſenſionē de per catis ſuis Vl̓ allocucōnē.. cōſola cōnem de ſperandā liberacōe Sa pīe 8. Erit allocucō cogitacionis ⁊ tedij mei. vl̓ allocuconem id eſt liberacōem. nulla erit tunc ſentē tia int̓locutoria. nulla appellacio quia tunc non valebit mēdela appellatiōis nec cautela dilatio nis quia ſtatim dabit̉ ſentencia ⁊ ſtatim fiet execucō. Patet ergo ꝙ iſta duo iniuſtū homineꝫ occu pat in morte viꝫ cōſciencie deſꝑa cō ⁊ iudicis reprobacō Sed de iuſ to dicit̉ oppoſitū ꝓu̓. 14. Sperat iuſ 8 tus in morte ſua. Scd̓ aſſignat iſtorū rōne dicens Nacōes enim inque dire ſunt cōſūmacōnis qͣſi diceret Iniquitas erit cauſa qua re tales generacōnes ſiue nacōes habebunt dira a. crudelem cōſum macōnem ſiō quia fuerunt de ini quo thoro gn̓ati. quia fuerūt ne qͥ t cōu̓ſati ideo erūt dire cōſūmacō niſ ecc̄i. ⁊ Reſpicite filij nacōes ho minū/ qꝛ nullꝰ ſꝑauit in dn̄o ⁊ cō fuſus eſt ꝑmanſit ī mādatis eiꝰ ⁊ de̓lictꝰ eſt. ¶ de dira cōſūmacō ne tociꝰ mūdi ꝓ pctīs exceptis oc to aīalibꝰ pꝫ Gen̄. 4. de dira ꝯfū macōe quinqꝫ citatu ꝓ vicio con trͣ na̓ꝫ pꝫ Gen̄. 19. Dedia̓ ꝯſūmacō ne ſeptē gēciū corā filijs iſrl̓ patꝫ Ioſue j. et deīceps dedira ꝯſūma cōe nacōiſ iudeorū pꝫ tꝑe Tyti ⁊ Veſpa. Vn̄ ſatis ꝯſtat ꝙ nacio nes īiq̄ die̓ ſūt cōſūmacōiſ. Nō o motꝰ na̓l̓ ītēdit̉ in fine Vn̄ debili or eſt in pnͥcipio ⁊ ī medio. ꝙ ſit ī fiē. mō ꝯſuetudo ē altea̓ na̓. ⁊ ido mala ꝯſuetudo deducta ꝑ ꝑnteſ ī filiqꝫ ꝙͣto diut̓nior tanto ītencior

erit donec eos dei pacīa noluei̓t vl terius tolerare. ⁊ ideo thobias ſēi orpoſtꝙͣ filio predixea̓t de interi tu nimue̓. ⁊ eū adiuuerat ꝙ poſt mortem ſuā ⁊ vxoris ſue nullo mō in mimiue morarent. ſb̓iunxit cau ſam. Video inquit ꝙ imquitas ⁊ miniue cius finem dabit ei Thobie decio qͣrto. Iniquitas eī gentis abbre iuat eius duracōem frequenter. Vnde ſicut notat magiſter in ſco laſticis hiſtorijs ſuꝑ illud Gen̄. 6. c. Non permanebit ſpūs meuſ in homine ineternū quia caro eſt erūtqꝫ dies illoꝝ centu annoꝝ. Iſ te numerꝰ n̄ eſt menſura vite ho minis. cum eciā poſt diluuiū hoī nes multi iſtum numerū viuendo exceſſerūt. ſꝫ iſte numerus anno rū fuit tempꝰ qd̓ deus dedit homi nibꝰ tunc peccatoribꝰ ut pēiterent anteꝙͣ diluuio delerentur. Et hoc fuit dictū eodē āno quo īcepit ar cha edificari ⁊ archa fuit in edi ficacōe centū ānis ẜ ſtrabū. qꝛ cū genꝰ hūanū illo tꝑe dato ſibi ad penitētiam vtebatur totaliter ad peccatū abbreuiati ſunt vigīti an in ꝑmiſſione diuina ⁊ ceteſimo ā nō deleti ſunt. ⁊ ē multuꝫ raciona bile Iob̓. 2⁊ dedit ei deus locum penitentie ⁊ ille abutitur illo ī ſuꝑ bia Petri. 4. Sufficit eī preteritū tēpus ad voluntatē gentiū cōſum mandā qui ābulant in luxurijs. Et quia tota iſta lectio ⁊ precedēs ſimiliter ē de malis filijs qͥ malos ꝝ parentes in ſuis ſceleribꝰ imitant̉ G5.16. 4 Et ſi teleriꝰ defundi fuerint nō ha bebūt ſpem. Inter defunctos tal̓ 2 iuenitur drn̄a: aliqui rem ꝓ ſpe lu crātur. aliqui ſpe ⁊ re priuatur. aliqui ſub ſperem p̄ſtolantur. Ori mi ſunt illi qui ab omni peccato ī munes ⁊ ad nullā penā temporalē obnoxij: moriūtur. De talibꝰ d̓r ꝓ uer. 14. Iuſtꝰ ſperat in morte fua. Et illud Eccī. i. Timenti deū bn̄ eit in extremis ⁊ in die defunctionis ſue benedicetur. Aliqui ſūt qͥ ſpēa re priuatur. ſicut illi qui ī peccate morli diſcedunt. De quibꝰ. Prou̓ 2. Mortuo homine īpio nulla erit vltra ſpeſ. Et ſapͣ. 13. Infelices ſūt ⁊ īter mortuos ſpēſ illoꝝ. ⁊ ſic defū ctꝰ potaſt dicere illud Machab̓. 6 Manū ōmpotentis dei neqꝫ viuēſ neqꝫ defūctꝰ effugiā. manū ſciꝫdei puniētiſ. Tercij ſūt qui ſub ſperē preſtolant̉. ⁊ hij ſunt qui cuꝫ pec cato veniali vel cū penitētia icom pleta diſcedunt. ⁊ iō ad locū pur gacōis mittūtur. de quoꝝ ſpe p̄t exponi illud Prou̓. 13. Spes q̄ dif fertur affligit amima. Et de ſic defū ctis ſcribitur Math̓ 12. Sancta gͦ ⁊ ſalubriſ eſt cogitatio ꝓ defūctis exͣorare vt a peccatis ſoluantur Et iſtaſ iuuare ſuffragijs elemoſi nis et operibus pietatis mirabi liter piū eſt. Ad quod mouere debent quatuor racōnes. Pena q̄ puniūtur. Beniuolentia qua dig ni ſciūtur. Indigentia qua oppri mūtur et Confidentia qua recom penſaturi credūtur Primo moue̓ nosdꝫ ad eos iuuandos pē qͣpuni unt̉ q̄ ē valdē magͣ. Excedit eī oēꝫ penā ſēſibilē hinꝰ vite. ẜm beatuꝫ augͥ. Iſti queſtionarij qui portāt indulgentias et ꝓ domibus hoſpi taliū mendicant per mundū nar rant et exponunt populo quot ce cos quot paraliticoſ quot igne i

infernali ꝑcuſſos ſuſtētat domus ꝓ qua mendicant aquātos hor ribiliores defectus nomināt tāto magis prouocant auditores ad ſubueniendū It enim racōnabi le ꝙ magis indigenti ceteris pari bus cicius ſubueniat̉ ut defūctis Sct̓omouꝫ nos ad hͦ beniuolēcia qua digniſciunt̉. Cum enim ſint in purgatorio cōſtat ꝙ a deo dili guntur finaliter/ de hominibꝰ ī p̄ ſenti dubiū eſt an amoe an odio digni ſint. Tercio mouꝫ ad hͦ indigencia qua opprimunt̉ Ipſi ei ī nullo ſe poſſunt iuuae̓ qꝛ nec pn̄t a nobis m̄dicae̓ nec laborae̓ nec pn̄t ab alijs mutuae̓ In pn̄ti qͥſ ſeip̄ꝫ ꝙͣtūcūqꝫ ſit pctōr p̄t iuua re ⁊ ꝑ ſe ⁊ ꝑ alios ml̓tiſ vijs. Rrͣto dēt ad hͦ nos moue̓ cōfidēcia qͣ ſi bi gͣtiſ bn̄faciētibꝫ r̓cōpēſatul cre dūt̉/ he̓deſ nobiliū qͥ ſūt īfr̄ etate ⁊ ſūt ī cuſtodijs dn̄oꝝ ſuoꝝ qͥ nō hn̄t ſꝑ ad votum neceſſaria ſicut vellent ꝙͣdiu ſunt infra etatem. Vnde tunc tempoīs ſi aliquis eos iuuet dando vl̓ mutuando mia̓bi liter p̄t eorum anioreꝫ captare et habere de eis amicoſ maximos cū ad hereditateꝫ venerint ⁊ poſſine rebus ꝓprijs dn̄ari Sic eſt in ꝓpo ſito iſti ſpūs cont̓bulati ī purga torio ſunt heredes dei ⁊ coheredes xp̄i ad Thimo. z. Iuſtificati gra cia ipſius heredes ſumꝰ ẜm ſpem vite et̓ne ⁊ ideo ſi eos modo iuu̓e rimus non eſt dubiū quin effica citer recōpēſabūt cum ſua heredi tate gauiſi fuerīt cum effectu. Et ideo bn̄ dicit auctoritas allegata ꝙ non ſolum ſancta ſed ſalubriſ eſt cogitacio pro defūctis exorare utsͣ. Sed reuera limeo̓ ꝙ iſti here D des regni celeſtiſ ab hereditate cū quadam iuſta dilacōne elongati conqueripoſſunt grauit̓ de tribꝰ Aeſbti ꝯqp S t6ꝰ. g. 8 generibꝫ hoīm viꝫ de falſis excutoī quj. bus/ ꝑu̓ſis eccleſiaſticis/ ⁊ ingra tis heredibus/ quia iſti tres cōit̓ ī ſe diuidunt bona morientis Pri A5 egpaſ. j mō ꝯq̄rūt̉ de falẜ executolbꝫ. Naꝫ maloꝝ exetutorū quidā differūt ⁊ prolongat legata. quidā minuūt ⁊ defalcant/ quidā totalit̓ auferūt ⁊ vſibus ſuis appropriant ⁊ ꝑmit tunt miſeros ⁊ incarceratos ſpūſ eiulare in purgatolo dū ipſi r̓pu 88 diant ⁊ cantant in cōuiuio Vnde poteſt eſſe planctus defūctorum illud yſaie 28. Poſuimꝰ menda tium ſpem noſtra ⁊ illud Tren̓.3. Perijt ſpes mea ⁊ finiſ meꝰ. Scd̓ cōquerunt̉ de malis eccleſiaſticiˢ X al̓ eaj aſci5 qui iſtis defunctis nocent tripli citer Primo eos defraudant debi tis oracionibꝰ Scd̓ abutunt̉ eo rum legatis ⁊ oblacionibꝰ. Ter cio male viuendo faciūt ſe indig nos dīnis ⁊ ſanctorū exaudiciōi bus Ioh̓. 9. ſcimus quoniā deuſ pctōreſ n̄ exaudit. ſꝫ ſi qͥſ deicultor eſt ⁊ voluntatē eiꝰ facit hunc ex audit Vn̄ iſti poſſūt dice̓ illud y ſaie 2. heccine erat ſpeſ noſtra ad quos confugimꝰ in auxilium vt liberarent nos. Iº cōq̄rūt̉ de here 4Sij. dibꝰ īgratis qͥ eorū bona ꝑ labo res ⁊ tedia conqͥſita iam occupāt īiocunditate filijs fr̄ibuſ vxoribꝫ filiabꝫ ⁊ ꝯſāgͣneis l̓ extrͣneis aſſi gnantes qͥ oēs illoſ trͣdider̄t ob liō ac ſi eoꝝ boͣ nūꝙͣ vidiſſent qͦꝝ aliqͣ boͣ ꝑn̄tū expēdūt ī luxu rijs. aliqͣ eoꝫ iuuat. ſꝫ d̓ viliori bus

⁊ de minimis dant forte vnū fruſ tū ingri panis in ebdomāda. Ali qui ſūt peſſimi qui nec eos habet in memoria. Vn̄ de iſtis defunctis ſic dolentibus et deceptis exponi poteſt illud zacharie nono. dole bit nimis accharon quoniam cō fuſa eſt ſpes eius. Accharon in terp̄tatur tribulatio ⁊ deſigͣt ani mas in purgatorio exn̄tes: ſpes quā habuerūt de amicis carnali bꝰ cōfuſa eſt. ⁊ ideo btūſ hō cuiꝰ ē nomē dn̄i ſpes eiꝰ nec ſpea̓uit in pecunie theſauris quod ꝑ manꝰ a micoꝝ reliquerūt diſꝑgendos pꝰ montē Poteſt hic dubitatio eſſe talis. Vtrum filius teneatur per omni a parentibꝰ obedie̓. Qd̓ ſic Deu trono viceſimo pͥmo. Si quis ge nuerit filiū ꝯtumacem. ꝓteruū/ qͦ nō audiat pr̄is a̓ mr̄is imperiū la pidibꝰ eū obruet oīs populꝰ ciui tatis. ſꝫ pena mortis nō īfligitur nͥ ꝓ pctō moͣrli. gͦ morliter peccat fi lius ſi ī oībus ꝑntibus nō obedi at̄ ſꝙͣ ad Colocen̄. 3. Filij obedi te ꝑntibus ꝑ oīa. ¶ ꝙͣpīobedienſ ſuꝑiori ſuo facit ſibi irreuerentia. ſꝫ nullā irreuerentiā licet filio face̓ ꝑntibꝰ ſuis. qꝛ hꝫ p̄ceptuꝫ de oppo ſito. Honora prem tuū ⁊ mr̄eꝫ tua. ¶ Ad oppoſitu magis tenētur ſb̓ diti patribꝰ ſpūalibus ꝙͣ filij pr̄i bus carnalibꝰ. ſicut pꝫ ꝑ apoſto lū ad Heb̓. 12. Pr̄es quidē carnis habuimuſ eruditores ⁊ reuereba mur eos. nōne ml̓tomg̓ obtꝑabi mꝰ pr̄i ſpūali ⁊ viuemꝰ. Sꝫ ſb̓diti vel religioſi nō tenent̓ obedire pr̄ bus ſpūalibꝰ in oībus. ſꝫ p̄cipue in illis q̄ expͥmunt̉ ī eoꝝ ſtatutis puta in tegula vel ꝯſtitutionibuſ qͦs ꝓfitent̉ ẜm Bernā. libro ſuo de precep. ⁊ diſpenſa. ⁊ ꝑ ꝯſequens nō indr̄ntibꝰ. gͦ multominꝰ tene tur filiꝰ carnali pr̄i ī omnibꝰ ob dire. ¶ Ad hāc queſtionē rn̄det ſcus thomas. ⁊. qͦtlibeto. q. ix. Et d̓t ꝙ tm̄ ad illa ſe extēdit debitū obie ad que ſe extēditius p̄latio nis. qꝛ obiā non nͥ alicui p̄lato de bet̉ large loquēdo de p̄lato. Pat̓ āt hꝫ ius ſuꝑ filios in duobꝰ. Pri mo ꝙͣtum ad domeſticā ꝯuerſati onē. qꝛ pr̄familias eſt ī domo ſic̄ rex in regno. ⁊ ideo ſicut ſb̓diti re gis tenent̓ obedire regi in hijs q̄ ſpectāt ad gub̓nacōeꝫ e̓gni. ita fi lij ⁊ alij domeſtici tenētur pr̄ifāuli as obedire ī hijs q̄ ꝑtinent ad di ſpenſacōem domꝰ. Secundo pater habet ius ſuꝑ filiū prelacōnis in hijſ que ꝑtinent ad moꝝ diſcipli na̓. Debet em̄ pater filio diſcipli na. ſicut docit Ariſtotiles. 8. Echi coꝝ. Et ideo ī iſtis duobꝰ tenetur filius patri obedire ⁊ nō ī alijs. ¶ Sed ꝯtra hanc reſponſionē ar guit̉ ſic. a̓ loquitur doctor de d̓bito honeſtatis. a̓ de d̓bito neceſſitatiſ. Si in debito honeſtatis videt̉ ꝙ in multiſ alijs tenet̉ filiꝰ obedirepa tri carnali ꝙ ī adminiſtracōne fa milie domus vel diſciplīa morum. Nam ſi ī aliquo ſit inobediens patri in quibuſcumqꝫ licitis ⁊ ho neſtis eciam in indifferentibus videtur patrem īhonorare quod non eſt licitum ſibi. Si vero intel ligat doctor d̓ precepto neceſſita tatis: non videtur ꝙ filius in mo ralibus teneatur ſemper obedire patri. quia tunc filij haberent

L excuſacionem de peccato per p̄cep tum malorum patrum qd̓ ē falſuꝫ ꝙͣſi tenet̉ patri obedie̓ videt̉ q̄ filius mortaliter peccet non ſeden do vbi pater precipit vl̓ nō vten do veſte qua pater precipit eum vti qd̓ videt̉ durū. ¶ ꝙͣ̓ ponamus ꝙ mater vl̓ pater p̄cipiat filio ꝙ voueat virginitatē l̓ ꝙ intret̉ reli gionem Iſtud ſpectat ad diſcipli nam moruꝫ ⁊ tamē nullꝰ dicit̉ q̄ in hijs filius tenetur obedire Ego nec tenet̉ in omnibꝰ que ſpectāt ad diſciplinā moꝝ. ¶ ppponamꝰ ꝙ aliqͥs religioſuſ habeat in ſua e̓ gula talē clauſulam fratres in oī bus prelatis obediant. Tunc ar guit̓ ſic Iſte tenet̉ ad obediencia ẜm regulā gͦ in omnibꝰ. cōſequē cia patet ꝑ particulā regule p̄pōi tam. Iſtis nō obſtantibus dicen dū eſt ſic̄ dicit ſāctꝰ Thomaſ Vn̄ iipti notandū ꝙ auctoritas patris in filios duplicit̓ menſurat̉ Vnomō ẜm iuiſdictionē quā pater habet ii Alio modo ex materia ſue iuriſdic cōnis. Quantū ad ſecūdū dicit doc tor ſufficient̓ qꝛ in matel̓a inqua p̄t pat̓ filio p̄cipere. vl̓ ē de bonis moībꝰ. vl̓ āminiſtr̄cione familie. Sed quātuꝫ ad mēſurā iuris opor tꝫ adu̓tere ꝙ pater n̓l̓ p̄t filio pre cipe niſi qd̓ cadit ſub diuino pre cepto. ⁊ hoc eſt quia nulla r̓gula datur ẜm qua filiꝰ poteſt patri o bedire in hijs que p̄tinent ad gu bernationem domus vl̓ mores nͥ cōmūia precepta decalogi Vnde vl̓ tenetur ad omnia honeſta vel licita que pat̓ vellet dicere ſibi vl̓ ad nulla. nō ad omnia conſtat. ¶ Ad primū cōtra doctorē dicen dū ꝙ loquitur de preceptō neceſſi tatis qd̓ tamē eſt preceptū honeſ tatis quia mēbra diuiſionis in ca ſu bene coincidunt. Et quando ar guit̉ tunc filij haberent excuſacō neꝫ de peccatis ꝓpter precepta pa rentum patet ꝙ nichil valet quia omnis iuriſdico ſuꝑioris intelligi tur de licitis ⁊ honeſtis. Et doctor etiam ſatiſ exprimit ad virtutē vo cis ꝙ filius n̄ tēt̓ pr̄i ī oībꝫ obedie̓. Et quādo arguit̉ ꝙ ſi filiꝰ ſit īobe diens pr̄i īindiffentibꝰ facit ſibi irrreuenciā hoc ē negādū/ qꝛ nūc̄ ſit homini irreuerēcia n̄ omittēdo aliquid in qͦ debet̉ r̓uen̓tia qd̓ eē nō poteſt in īdiffentibꝰ/ qꝛ tūc nō foret indr̄na ſic̄ ꝑ ipſa vocabula ſatis patꝫ. ¶ Ad ſecūdū pꝫ ꝙ fili us non peccat moͣrtalr̄ nō ſedendo in loco vbi pat̓ precipit niſi ex ali qua alia c̓cūſtantia hoc cōtingat quia nec deuſ p̄cipit ꝙ ī talibꝰ pr̄i neceſſal̓o obediat. ¶ Ad t̓tiū pꝫ ꝙ pat̓ nō p̄t p̄ciꝑe oīa q̄ſpectāt ad bonos moreſ. ſꝫ tm̄ illa q̄ p̄cipit de uſ filijſ ſuis ut teneāt ⁊ iō nullam nouā r̓ligioneꝫ p̄t pr̄ p̄tiꝑe filijs ſuis. ¶ Ad qͣrtū dicēdū ꝙ ſi talis clauſula apponeret̉ ī r̓gula īdiſcre ta parū foret ꝙͣtū ad veritatē vocis ⁊ poſſꝫ rōnabilr̓ gloſai̓ ſic ī oībꝰ clauſul̓ licitiſ ⁊ hoēſtiſ. ⁊ ſic ipſa exclude̓t̉ cū n̄ ſit licita. ¶ Sꝫ ꝯtrͣ po naꝰ ꝙ ſit tal̓ clauſula ī r̓gl̓a qͥbuſ fr̄ tēt̓ obedie̓ ī oībꝫ licitiſ ⁊ hoeſtiſ p̄lato ſuo iſta clauſula apparꝫ lici ta ⁊ tūc ſtat āgum̄tū. diced̓ ꝙ hec clauſſā n̄ ē licita qꝛ pōerꝫ hoīeꝫ ī ni mia ꝑplexitate. vn̄ ille r̓gl̓e q̄ ꝓfi fēt̉ nimiſ gn̓alē obīaꝫ l̓ml̓ta gn̓a lia precepta faciūt ſuos ꝓfeſſores 3

viuere in ꝑplexitate ⁊ in īdigenti a diſpenſacōis ⁊ varioꝝ expoſicō num ſuꝑ talem regulam habun dare. qd̓ nullo mō foret iocūditaˢ ſāctis ꝯſciēcijs. ¶ Ad pͥmū pͥnci pale dicendū ꝙ auctoritaſ ſoluit ſemetipſā. nā ꝯn̄ter ſubiūgit̉ qm̄ filiꝰ ille ꝯmeſſacōnibꝰ vacet luxu rie atqꝫ ꝯuiuijs. Ad ſecundū de apl̓o ad Colo. 3. Filij obedite ꝑ ō nia ꝑn̄tibus. textus ſoluit ſeip̄m qꝛ ſequitur. Hoc eī placitū ī dn̄o id ē ẜm p̄cepta diuina dūtaxat. ¶ Ad terciū dicēduꝫ ꝙͣ nulla irre uerentia fit pr̄i ſi in illis ſibi n̄ obe diat̉ in quibꝰ iuſ p̄lacōnis nō hꝫ Credo tn̄ ꝙ filiꝰ venialiter pōt pec care de facili n̄ obediēdo pr̄i ⁊ īdif ferentibꝰ ex gn̓e ſuo. ſꝫ venialibuſ pctīſ menfurā p̄figere ī hac mate ria eſt michi impoſſibile Capitulum quartum. mͣ pulchra L.44. ē caſta gn̓atio cū clari tate. immoͣrlis ē eī me moria illiꝰ. qꝛ apd̓ deū nota ē ⁊ apd̓ hoīes Poſtꝙͣ ſpi ritꝰ ſanctꝰ ꝓbauit adult̓ine gn̓a cōnis feditatem. Hic commēdat caſte gn̓ationis honeſtatē ⁊ qꝛ al ternatī ⁊ viciſſim agit̉ mō de iuſ tis: mō de impijs vt ex ꝯtrariorū ꝯꝑacōne vtriuſqꝫ natua̓ reluceat Ideo pͥmo on̄dit caſte gn̓acōnis honeſtatē. Et ſecūdo iterato adul tine generacōis replicat vilitatē Ibi. multigena. Circa pͥmū tria facit ẜm ꝙ tres nobiles ꝯmēdati ones caſtitati tribuūt ꝯiugali viꝫ triplicitatē gl̓e in ꝓpagacōe. eter nitatē memorie in approbacōe. ſo lempnitatē victorie in retribucōe Scd̓a ꝑs ibi. immorlis Tertia ꝑy ibi. cū pn̄ſ ē. ¶ Circa pͥmū eſt ad uertendū ꝙ ad hoc ꝙ caſtitas cō iugalis debito mō ſeruet̓ tria reqͥ rit viꝫ ſacramētalem ſanctificacō nem q̄ cōferat ſpecioſitatem. ⁊ ꝙ tuꝫ ad hoc dicit. caſta gn̓atio. ⁊ ꝓ lis moralem educacōem que cōfe rat ſanctitatē. ⁊ quātuꝫ ad hoc d̓t cū claritate. Et correſpondēt iſtis t̓ bꝰ tria boͣ quē ſunt in matrimōio viꝫ fides ꝓles ⁊ ſacr̄m. fides ē fid̓li tas mutua in cōicacōne corpoꝝ ꝓ lis educatio bofiliorū ⁊ filiarū ad cultū d̓i. Sacr̄m ē repn̄tatio īſeꝑa bilis ꝯuuctōnis eccie ⁊xͣ. Ad hoꝝ euidentiā ē noͣndū ꝙ nꝰ natural̓ appetitꝰ ē in hoīe cuiꝰ effcūs non poſſit v̓tuoſe īpleri. Cuiꝰ cā eſt qꝛ natura īſtituta ē a deo. Vn̄ ſi natu ra ad actū īdīaret qͥ actꝰ nullo mō abſqꝫ pctō poſſꝫ exerceri hō a tali īclinacōe forꝫ īculpabil̓ ꝓpt̓ natu ralē īclinacōꝫ. ⁊ ſil̓ cū hoc cl̓pabi lis ꝓpter actus deordinacōeꝫ que duo ſimul ſtare nō poſſunt. Nec poteſt dici ꝙ natua̓ humana hoc habet ex peccato ꝙ inclinat ad ac tum quia talis īclinatio fuiſſet in ſtatu īnocentie quāuis nō preue niſſet racōem ante actum nec ra cōem abſorbuiſſet̉ ī actu. ⁊ iō qꝛ natura ad hoc inclinat oportet di cere ꝙ hec īclinatio a deo eſt. ⁊ per cōſequenſ ꝙ poſſet fieri vtuoſe ſi hō velit quia ꝯtrͣdictio ē dice̓ ꝙ hō īclinetur ad aliquid faciendum a deo īclinatione nature et eciā ra cionis ⁊ nō poſſet illud facere vir tuoſe. Vnde tenendū eſt ꝙ actus generandi virtuoſe et meritorie exerceri p̄t infra limites cōiugi

¶ Secundo nolandum circa bona mr̄imonij ꝯuigij ſupra dicta que dicuntur actum carnalē excuſare ⁊ honeſtae̓ que ſūt iſta. fides. pro les ⁊ ſacramentū. ꝙ fides in ꝓpoī to non eſt virtus theologica de qua dicitur ffides eſt ſperandaꝝ rerum ſubſtancia argumentū nō apparenciū ad Heb̓. xi. ⁊ ad Cot̓. 13. Nunc manent fides ſpes ⁊ cari tas tria hec Sed eſt quedam vir tus moralis contenta ſub iuſticia ꝑ quam homo implet efficaciter illud quod promiſit. Vnde ad fi dem iſtam int̓ coniuges ſeruand̓ requiritur ꝙ neut̓ alteri corpuſ de neget nec alieno ꝯcedat ad opꝰ carnale iuxta ſponſionem quam in facie eccleſie contraxerunt Bo num aūt prolis addit ſuꝑ prolis educacionem ad cultum dei Vnde qui hꝫ ml̓tos filios ⁊ male educa liſi tos prolem haber ⁊ nō bonū prol̓. Similiter iſtud ī intencōne ſuffici enter excuſat matrimonū ⁊ ho neſtat datō etiam ꝙ nūꝙͣ habea tur effectu ſicut inter ſteriles pa tet qui mutuo reddendo ſibi debi tum nō neceſſario peccant ⁊ gene raliter in omnibꝰ dicendū ꝙ itē cio bone ꝓlis eſt bonū prolis ⁊ an te prolem Bonum aūt ſacramen ti eſt inſeꝑabilitas ꝑſonaruꝫ ma trimonō cōiūctarū repreſētans ī ſeꝑabilem vnioneꝫ xp̄i ⁊ eccleſie. de hac gͦ caſtitate expomi poteſt litera iſtiꝰ lectiōis de qͣ exclamā dodicit o ꝙͣ pulchra eſt caſta ge neracio O ẜm p̄ſtianū ī maiori vo lumiē v̓ agit de īteriectōe qn̄qꝫ ē nomē qn̄qꝫ eſt interiectio ⁊ qͥn̄qꝫ aduerbium Quando eſt nomen eſt nomē lr̄e q̄ vocatur o Infer iectio quādo ſignificat ana̓cōeꝫ Adu̓bium qn̄ eſt nota optādi l̓ vocādi Vn̄ Greciſta O ſtupeto dubitat vot īdigͣt̉a optat. Claat ⁊ querit̉ velut exemplis reꝑitur. Eſt gͦ in ꝓpoſito nota amiracōis ī ſignū laudis ⁊ conmendacionis O ꝙͣ pulchr̄ ⁊cͣa. hoēſta caſtitas cōiugalis per mutua aicitiā ⁊ ad iutoriū viri ⁊ mulieris inuicem cō iunctorū Vir aūt ⁊ mulier habi tant ad inuicē nō ſolū gͣciā ꝓcrea cioniſ filiorum. ſed eorum que cō ferunt ad vitam actiuā Naturali ter em̄ in regimīe domuſ oꝑacōee qo viri ⁊ mulieris diſtīguunt̉ Vnde nō ſufficient̓ ſūt adinuice nͥ eorū oꝑa cōicēt ẜm Ariſtotileꝫ s. Eth̓. c. 1⁊. ⁊ Gen̄. 2. Facimꝰ ei adiutolū ſimile ſibi Caſta genea̓cō eſt qn̄ cōiuges adīuicē cōmiſcent̉ vl̓ ca fidei ẜuādē l̓ cāꝓlis ꝓcreāde l̓ ꝓpt̓ vtꝝqꝫ ad Tytu ⁊. Adoleſcētulas ut viros ſuos diligat prudētes. ſo brias caſtas ⁊cͣ. Genea̓cō p̄t acci pi actiue vl̓ paſſiue. Actiue ſigͣt oꝑacōeꝫ gna̓ntiſ. Paſſiā dr̄ gna cō ꝓles gna̓ta ⁊ ſic cōit̓ capitur in ſcripturā deutº. z ⁊. Generacio ꝑ ua atꝫ ꝑu̓ſa hec. t̓d. do. po. ſtulte ⁊ inſipienſ ⁊ vtroqꝫ modo poteſt ac cipi in propoſito. ſed magis con uenienter accipitur 2ºº. Genera cio inꝙͣ cum claritate id ē cum ſa piēti ꝓl̓ educacōe ad Cor̓. 4. Bn̄ dcō ⁊ claltaſ ⁊ ſapīa hōr vtꝰ ⁊ for d.n. ⁊ Sapīe. 6. Cla̓ ē ⁊ q̇ nūꝙͣ ma̓ ceſſit ſapīa Bernͥ. tn̄ expoīt cū cat̓ tate. ſꝫ ātiq̄ biblie ⁊ Raba. expon̄t cū clai̓tate ⁊ hac lr̄aꝫ tēo velore. 5 ziſta lr̄a pōīt ſcd̓aꝫ ꝯmendaciōeꝫ

caſtitatis ꝯiugalis q̄ ē eternitas ⁊ memoria in approbatione. Vn̄ dicit. Immortalis ē em̄ memoria nliꝰ qm̄ apud deū nota ē ⁊ apud homines id ē approbata. Nā deuſ ꝯiugiū inſtituit in ꝑadiſo an̄ pec catū. Vn̄ notāt doctores ꝙ conin giū inſtitutum eſt in officiū et re mediū. In officiū nature vt fiat ꝓpagatio ſpeciei. In remediū ꝯcu piſcentie vt ꝯſulatur īfirmitati ⁊ vitetur culpa. Prima īſtitutio fu it in ſtatu inocentie tantū. In ſta tu vero natue̓ lapſe fuit matrimo nium inſtitutū ⁊ in officiū ⁊ in re mediū. ⁊ ideo apud deūſtatus cō iugalis ē approbatus ⁊ ſanctꝰ eſt eciā immortalis apud hominesꝓ tanto. quia de bonis parentibus educātur boni filij ⁊ ꝑ illos filij fi lioꝝ. ⁊ ſic deīcepſ Iuxta illud Ecci. 3. Mortuꝰ ē pater illiꝰ. et qͣſi nō ē mortuꝰ. ſimileꝫ em̄ reliqͥt ſibi poſt ſe. Vn̄ apud homines ē caſta ge neratio immortalis. quia vſqꝫ ad finem mūdi nu̓mꝙͣ deficient boni in eccleſia dei. Iuxta illd̓ Luce. 22. Symo ecce ſathan expetiuit nos vt cribraret ſicut triticuꝫ. ego āt rogaui ꝓ te vt n̄ deficiāt fides tua Otꝝ actꝰ matrimonialis fieri poſ ſet vtuoſe. idetur ꝙ nō qꝛ Ex odi. 1ꝰ. precipitur populo vt per triduū nō appropiquarent̉ ad vo ōres ſuas quādo legeꝫ erāt accep turi. ſꝫ ſi poſſent hoc feciſſe virtuo ſe n̄ fuiſſent impedimētū a ſancti tate. ¶ ꝙͣ ꝯcupiſcentia carnalis fiue carnis iobedientia ſemper ē turpis. gͦ nō poteſt fieri ſine pctō ſꝫ actꝰ mr̄imonialis ſine tali cōcu piſcentia fieri nō poteſt. gͦ ⁊cͣ ij ſp Illud qd̓ corrumpit ī homine actum racōnis nullo mō fit virtu oſe. quia omnis actꝰ virrutis dee minat̉ a recta racōe ſapientis. x. Ethicoꝝ. Sꝫ delectatio actꝰ carna lis corrumpit actū racōnis. qui impoſſibile ē in illa delcātione ali quid ītelligere. ſic̄ d̓r. 6. Ethicoꝝ. ergo impoſſibile eſt ꝙ ille actꝰ fi at virtuoſe. ꝙͣ dimittere illud qd̓ eſt meritoriuꝫ nō ē laudabile ſed dimittere actum carnal̓ copu le ē meritorium. ergo exercere ta leꝫ actū nō ē laudabile. ergo nec u̓tuoſuꝫ. F pͣ 32. q 2. ꝯnubia. Le gittima connubia carent peccato nō tamē illo tempoe̓ quo cōiuga les actꝰ gerūtur preſētia ſpiritꝰ ſā ctidabit̉. ſed nullus actꝰ eſt meri torius niſi per preſētiam ſpiritus ſancti. igit̉ ⁊cͣ. ¶ Ad oppoſitū ar guit̉ Actꝰ quō implet̓ p̄ceptū eſt mel̓torius. ſed actꝰ matrimonial̓ eſt huiuſmodi. patet ꝑ hoc qd̓ di cit̉ ad Chor. 4. Vxori vir debitur reddat ⁊ ſimiliter vxor viro. ſp̄ quicquid fieri poteſt ſine peccato poteſt fieri virtuoſe. ſꝫ ſine peccato poteſt vir vel mulier nubere ⁊ ꝑ ꝯn̄s tali actui obligari. qꝛ ad Cor 7. Virgo n̄ peccat ſi nubat. mͣ nichilcadit ſub cōcilio d̓ino ꝑſo ne quantumcūqꝫ īfime: niſi quod poteſt fieri virtuoſe. ſꝫ ſub cōcilio d̓r ꝑſoniſ īfirmis que virginitati ſeruare nō poſſunt ad Thimo. I. Volo iuniores viduas nubere. fili. os̓ procreare. matres eſſe. ¶ Ad q̄ſtionem dicēduꝫ ꝙ ſic. Ad euiꝰ euidētiam dicenda ſūt ſex Primo ꝙ actꝰ matrimonial̓ poteſt fieri ſine peccato. paret iſta cōcluſio ꝑ racōnes ad

Q auctenticum ꝑ ſacramentuꝫ cuiꝰ actꝰ nō poſſit fieri virtuoſe nichil aliud eſt ꝙͣ dampnare ſacramen tū eccleſie. Itē inclinatio natural̓ ⁊ recta racio dictat̉ ꝙ faciēda ſit humani gn̓is ꝓpagatio donec deꝰ reuelauerit oppoſitum. quia con ſtat ꝙ fuit preceptū ⁊ adhuc eſt nō quidē multiplicamini ꝓ quall̓ bet ꝑſona. ſꝫ ml̓tiplicamini ꝓ ali qua vel aliquibꝰ ꝑſonis. gͦ opor tet dicere ꝙ alique ꝑſone poſſint illud p̄ceptum ſine peccato imple re. ¶ Secūda ꝯcluſio ꝙ talis actꝰ poteſt fieri meritorie. illud ꝓbat̉ ſic. Quicquid p̄t fieri v̓tuoſe p̄t fi erimeritorie ab exn̄te in gͣcia. qꝛ nichil plus requirit̉ ad actū mat̓ monij niſi ꝙ homo exn̄ſ in gͣcia o ꝑetur ſeruādo circūſtantias virtu tis in materia in fine ⁊ in alijs pu ta ꝙ faciat qn̄ oportet ⁊ ſic̄ oportꝭ ⁊c. ſꝫ actꝰ matrimonij p̄t fieri ab exn̄te in gͣcia cū iſtis circūſtācijſ gͦ ⁊cͣ. ¶ Tercia cōcluſio ꝙ tantu duobꝰ modis p̄t eſſe actꝰ carna lis meritorius videlicet qͣndo tau ſa mouēſ ad actū eſt religio l̓ iuſ ticia. Religio mouet qn̄ fit preſci ſe cauſa ꝓlis generāde ad cultum dei. Iuſticia mouet qn̄ ſit cāreddē di debitū ⁊ ſeruādi fidē ꝓmiſſam ī cōtractu matrimoniali. Iſta con duſio patet quia actꝰ talis nō po teſt eſſe meritoriꝰ nͥ bona matrīo nij illū actū honeſtēt q̄ ſunt fides ꝓles ⁊ intētio fidei feruāde vel pro lis ꝓcreande. igit̉ ⁊cͣ. ¶ Quarta cō cluſio ꝙ qn̄qꝫ libido ē cāmouēs ad talē actū. actꝰ ille eſt peccatum aliqͣle ꝓbat̉ ſic. Nullū de boniſ ma aēt trimonij mouēt. ſꝫ tantum libido mouet. gͦ actꝰ nō excuſatur a pec cato. quia vt ſupͣdictum eſt actꝰ nō excuſatur a peccato n̓ ꝑ aliqd̓ duoꝝ bonoꝝ matrimonij. ¶ Rnͥ ta cōcluſio: libido excedēs ſi eſt cā mouēs ad actū carnis īter coniu ges eſt peccatū mortale. Voco āt libidine excedētem que tanta eſt ꝙ non habet reſpectū ad limites matrimonij quin eādem cognoſ ceret in illo feruore: dato eciam ꝙ numꝙͣ eius vxor eſſet. Hec cōdu ſio ſatis patet quia nō mouet ꝓ tunc bonum prolis nec bonū iuſti cie fidei. ſed tantum libido. ⁊ hoc vl tra leges matrimonij ꝑ caſum. gͦ equipollet fornicationi. ¶ Sexta ꝯcluſio ꝙ ſuperflua libido in oſcu lis tactibus ⁊ abuſibꝰ in mō delec tandi ſūt peccata mortalia de facili Sed circūſtantias oportet relinq̄ re diſcretioni boni viri. cōcluſio pꝫ quia bona matrimonij talem libi dinē nō excuſant. licet iſta videan tur vilia ⁊ a ſancta cōtemplatiōe valde diſtātia. nō tamē dn̄t eſſe īcognita nec predicatoribus nec paſtoribus quoꝝ intereſt ſemꝑ eſſe generales medicos animarū ¶ Ad primū de precepto dei facto populo ꝑ triduū ab vxoribuſ ab ſtinere ante legē datam dicendū ꝙ a minoribꝰ bonis ꝓpter maiora ſemꝑ eſt abſtinēdum ꝓ tempore. Ad ſecundū de ꝯcupiſcētia que apparet in mēbris dicēduꝫ ꝙ illa inobedientia pena peccati eſt. Vn̄ racio poteſt ea bene vti ⁊ male. et ſi quid turpitudiniſ eſt: bona ma t̓monij illud excuſant. ¶ Ad ter ciū de interruptione actus racōis que fit ī ꝯcubitu dicendū ꝙ actuꝫ K. j.

rationis impedire pro tꝑe ꝓpter maniſ bonum nō eſt peccatū ſꝫ vir tuoſū vn̄ ſicut homo vtuoſe ſe po nit ad dormendū ſic nec eſt pecca tum prōpter bonum matrimonij actum racionis intermittere. Ad quartum dimittere illud qd̓ eſt meritorium non eſt laudabi lu⁊c. dicenduꝫ licet homini dimit tere vnum opus meritorium ma ius ad qd̓ non tenetur ⁊ exercere aliud etiam ſi ad illud non tenea tur ſicut licet michi dimittere ora cionem propter ſtudium quando ad neutrum teneor ⁊ licet non ſit mericorium michi dimittere: me lius eſt tamen meritorium minꝰ exercere. ¶ Ad quintum dicenduꝫ ꝙ canō loquitur de preſentia ſpiri tuſſancti in actu miratuli ſicut eſt prophetare ⁊ mortūqꝫ fuſcitare ſic̄ poteſt haberi per gloriam. Aeſa Lcō quadrageſimaquinta. Vm preſens eſt imitant̉ illam ⁊ deſiderant ea cum ſe eduxerit ⁊ imꝑpetuum corona triumphat incomqͥnato rum premia certaminum vnicens ¶ Poſtꝙͣ ſpirituſſanctuſ comen dauit conuigij caſtitatem tam ex honeſtate. neceſſitate ꝓ vitā tran ſitoria ꝙͣ ex diurnitate ⁊ immorta lis incōuenientia qͥ eaꝫ tercō ꝯmē dat ex p̄mij qnͣtitate ⁊ v̓tuoſa vi ctoria ẜt d̓t de ea triplicit̓. pͥmo ꝓp ter vite neceſſitatē. ſcd̓ ꝙ p̄imat̉ ꝓpt̓ ſui vtilitatē ibi Et īperpetuum tercō ꝙ parificat̉ ad virgitatē ibi incoinqͥnatoꝝ. qͣntū ad pͥmuꝫ d̓t ſic Cū pn̄s eſt illam imitant̓.. gē tes nacōes ⁊ ppl̓i qͥ honeſtatē ꝯmu gij ꝑ exꝑimētalem vſū didicerūt imitantur illaꝫ aſſtatuer̄t illaꝫ imij tanda ꝑ leges conſuetudīes ⁊ ſta tuta Et ꝑ hoc ꝙ d̓t cū pn̄s eſt imi tatur illā ⁊ deſiderat ea cū ſe edux erita. cūdiū fuerit ꝯtinuata ꝑ con ſuetudinem deſiderant etiam eam ſine coactione legis Et qꝛ poſſit a liqͥs dubitare de eius p̄imo ī futu ro licet eius honeſtas ſit valde eui dens ī pn̄ti ideo hoc volens exclude re ſubdit ꝙ īperpetuū coronata tri umphat.i. fideles ꝯiugeſ honeſta tem ẜuantes ꝯiugij vſqꝫ ad mortē coronabūtur Apoc̓. 2. Iſto fidelis vſqꝫ ad mortē ⁊ dabo tibi coronaꝫ vite Et qꝛ virginitas p̄cellit fecun ditatem cetei̓s paribus poſſet ali quis credere ꝙ coniugatus nullo modo poſſet vgini coequari ꝙ tm̄ verum non eſt. p̄t enim virgitas eſſe fatua ⁊ furba Math̓. 2. Qui qꝫ autem ex eis erant fatue ⁊ qui qꝫ prudentes Vnde ſatis poſſibile eſt bonam ꝯuugem in obediendo viro/ educando prolem diſponēdo familiam tantum mereri ꝙ attin gat ad meritum virginis ⁊ exce cat ſicut poſſibile eſt ꝙ diues per oꝑa vite actiue̓ excedat paupereꝫ voluntarium licet ſtatus pauꝑta tis ſit altior: quia ſtatꝰ altior non facit perſonam alti meriti: necꝑ ſona alti meriti facit ſtatum alte meriti. Poteſt enim criſtianus pe ior eſſe iudeo ⁊ monachuſ peior ſe culari Et ideo ſubdit ꝙ ī cauſa tā tum triumphat ꝙ vincit premmū certaminum incoinq̄natorum ⁊v ginum Apocalipẜ. 14. Hij ſunt qui cum mulieribuſ non ſunt comqui nati virgines enim ſunt Statꝰ tn̄ virginitatis ceteris ꝑibꝰ altior eſt

¶ Querit̉ in lectiōe iſta precedēti exq̓ agit̉ de fidelitate cōiugum in ter ſe qua vterqꝫ ꝓmiſit alteri vſ qꝫ ad mortē Vtꝝ cōiugatus reſuſ citatus a morte teneat̉ iterato vx ori cōiungi. ¶ Arguit̉ ꝙ ſic quia rligioſus mortuꝰ ⁊ r̓ſuſcitatꝰ tene tur ad ꝯtinuandā obediētiaꝫ quā priꝰ in ōnibuſ. gͦ pari racōne con iugatus. ꝯn̄a pꝫ quia ſicut religio ſuā obligat ſe vſqꝫ ad mortē ita ꝯ iugatus vſqꝫ ad finē vite. finis āt vite eſt mors. ¶ Ad oppoſitū eſt illud ad Cor. 2. Mulier alligata ē viro eius ꝙͣto tꝑe vir eius viuit. Cū āt dormerit vir eius libea̓ta ē cui vult nubat in dn̄o. ¶ Ad qͦſ tionē dicitur ꝙ nō. Religioſus te netur ad ordinē ſuum. ſicut ponit Heynricus de Gandauo pͥmo qͦt libeto. q. 34. Racio ſua eſt qꝛ ꝑ re ligionē hō xp̄o ꝯformatur quantū adōnes vires anime. Quantū ad cōcupiſcibilem: ꝑ ca̓ſtitatem. Rn̄ tto tum ad iraſcibilē: ꝑ paupertateꝫ. ijuirti Quantū ad racionalē. ꝑ obedien tiā. ⁊ qꝛ obligatio fit pͥncipaliter exn̄ti rōnali. idd obīa eſt pͥncipa lior porcio in voto religionis. ⁊ qꝛ virtus rōnalis manet in anima ſeparata. nō autē virtus cōcupiſ cibilis ⁊ iraſcibilis. ⁊ ideo obliga tio ad obīam ſemꝑ manet ī amīa eciā ſeꝑata. Obligatio āt matrīo nij eſt ad ea que corporiſ ſūt. ⁊ iō aīa ſeꝑata ad talia nō obligatur licet iſta ſit oꝑimio multoꝝ docto ri. Tamē videt̉ michi ōmno irrō nabilis ꝓ tanto. quia pactio volū taria limitata ad certum terminū nō ligat vltrͣ iſtū terminū. qꝛ nō ligat vltrͣ ītentionē obligātis ſe 2 qꝛ mere ſpontanea eſt obligatio gͦ cū terminꝰ ſit mors; morte tranſ acta obligatio eſt ſoluta. nec ma teria ſuꝑ qua tranſit obligatio fa cit aliquid ad materia obligatio nis. ⁊ ideo religioſus reſuſcitatus poteſt libere religionē quācumqꝫ intrare vel manere ſi volueit ſecū laris ¶ Qd̓ āt arguitulꝙ obliga tio ad obediēntiaꝫ ꝑtinet ad vtu tem rōnalem. ⁊ ioſilla manet ī aī ma ſeꝑata videt̉ arguere ꝙ obedi entia religionis manebit in pria qd̓ nihil eſt. ⁊ ideo videt̉ michi di cendū ꝙ ſicut cōiugatus e̓fuſcita tus poteſt cōtrahere cuilla vel cū alia ſicut placet. ita religioſus lib̓ ℟ factus eſt. ⁊ ſic pꝫ tam ad argum̄ tum ꝙ ad queſtionem. licet ſpūſ ſanctꝰ in iſtis lectionibꝰ cōingiuꝫ multū ꝯmēdet. Notandū eſt tn̄ ꝙ nō p̄t ꝯtrahi ſicut expedit ſine gcia pͥuia ⁊ mag ꝓuidētia. ſic̄ nec ſine magͣ pnidētiā familia regi p̄t ⁊ ideo accedēs ad nupcias quatu A oriſta notet circa vxorē ducendā qualiter ſit eligenda. qualiter di digēda. qͣliter corrigēda Et qͣliter diligēda. Eſt em̄ vxor eligēda diſ crete. dirigēda māſuere. corrigen da ſecrete. ⁊ diligēda ꝯplete vt ſit electio ꝑ diſcretam deliberacōem. directō ꝑ manſuetā gub̓nationē Correctio ꝑ diſcretam informacōꝫ Et dilectio per completaꝫ cōmuni cationem. Primo: vxor eſt eligen da diſcrete nō ſubito nec ꝑcipitā ter rapienda. quia talis feruor in pͥncipio parit pͥm̄aꝫ in futuro. Ex emplū hēmus Gen̄. 24. de ſichem filio emor qui ad primū aſpectuꝫ dyne filie iacob eam rapuit et K. 2.

mori voluit niſi eā duce̓ poſſet qd̓ fecit in tanto feruore ꝙ ꝓ eiꝰ amo re ſe ⁊ ppl̓m ſuū totū circūcidi ꝑmi ſit ob cuiꝰ facti p̄cipitacōeꝫ inter fectus ē cū ppl̓o ſuo ꝑ frēs dyne. Non ergo ī eligenda vxore habea tur totaliter aſpectus ad formam vel ad ſpecieꝫ mulieris quia prop ter ſpeciem mulierum multi perie runt fcri. 8. Non̄ ad diuitias non ad parentes ſꝫ precipue ad bonos mores Intantum eſt gracioſum negotiū bn̄ nube̓ ꝙ teſte ſalone donū dei ꝓpͥe reputabat̉ ꝓu̓. 19. do mus ⁊ diuitie dantur a pͥntibꝰ a dn̄o aūt ꝓprie eſt vxor prudēs. di A ai ſtinguit aūt qriſ.s. ethi. c. 3. Spe Sc haſta.x. cies amicicie viꝫ ꝓpter vtile ⁊ ꝓpt̓ veliaẜpl̓ honeſtū hoc eſt ꝓpt̓ bonos mores/ ⁊ iſta ſola ꝑfecta eſt amicicia ⁊ qͥc qͣd boni eſt ī duabus primis ſpeci ebꝰ totum eſt in iſta Vnde iſta ſo la eſt amicicia manſura non alia propter vtile qui eſt ꝓpͥe ſenū mer catoꝝ ⁊ talium amicicia tnͣſit bene fitio vtilitatiſ ceſſante Amiciciā at A propter delectabile eſt ꝓp̓e viuen cium ⁊ ceſſat velociter delectacōne tranſeunte ⁊ ideo d̓t Ariſ. ꝙ amici cie iuuenū ſūt de facili tnͣſmutabi les ꝓpter duo. primo qꝛ ẜm etateꝫ variatur delectatio Non enim ea dem delectacō placet adoleſcenti: q̄ placuit. puero. ſecūdo qꝛ incipuit amare non ex perfecto indicio rō nis: ſed ex paſſione Paſſio auteꝫ cito tranſit ⁊ ideo velociter amāt. ⁊ velociter ab amōre ceſſant. Sed tercia amacicia q̄ eſt ꝓpter bonuꝫ honeſtū habet iſtas ꝯditiones ꝙ eſt manſiua ⁊ rara qꝛ fundatur fu per bonos mores qͥ in virtuoſis ſēpermanent Rara autem eſt quia pauci ſunt virtuoſi ⁊ indiget hec amicicia longo tempore ⁊ ꝯuictu ⁊ experientia morum. Vnde dicit Ariſto. ibidem Nulli ſeiuiceꝫ ꝯg noſcunt: niſi menfuram ſalis par ticipauerunt Item ibidem non ē ſcire ad inuiceꝫ ante dicens. ſalcō ſumeretur Cū ergo viri ad vxorē debet eſſe amicicia maxima nō po terit fundare ſuper pulchtitudinē corꝑalem quia illa tranſibit ꝓu̓. zi. Fallax gracia ⁊ vana ē pulch ritudo: mulier timens deum ipſa laudabitur niec potei̓t fundari fu per diuiciaſ quia illa amicicia eſt propter vtile ⁊ eſt amicicia ꝑ acci dens: quia bonadiliguntur ⁊ non perſona vnde Ihero. cōtra Iouini anūli primo marcia. cat̓hoīˢ filia minor cū quereret̉ ab ea Curpꝰ amiſſum maritum denuo non nu beret. Reſpondit non ſe inuenire virum qui ſe magis vellet ꝙͣ fua quo dicto Ihero. elegant̓ oſtēdit diuitias iugis elegi ſole̓ ꝙͣ amici tiā hec Ihe̓o. Sꝫ certe modernis ēē ꝑibꝰ nec pudicicia nec honeſtas morū mouēt ad nuptias ſꝫ tnͣtum diuitie l̓ libido ⁊ ido nec ꝑſeuerat amicicia nec ꝓueīt ꝓles apta int̓ ꝯiuges vt freq̄nt̓ vn̄ Criſoſ. in im perfecto opere ſuper Matheū omē lia prima exponens illud Math̓. primo. Salomo genuit booꝫ de ra ab: quia inquit ẜm imperium dei accepit vxorem a deo promiſſam in virtute generat filios ⁊ in ſeip ſis virtutem habentes. Boōꝫ em̄ robur interpretatur qui autem ac cipiunt vxores ex ꝓmiſſione dya boli in infirmitate gu̓ant filios nec

valentes. nec fortes niſi in malo vt ad penam ſue religioſitatis: n̄o ad gaudiū ⁊ ꝯſalacōem videant̉ filios genuiſſe. Et infra Boōꝫ ex ruth genuit obeth qui interp̄tat̉ ſubditus. Nūc autē qui diuicias elegerūt ⁊ nō mores: pulchritudi nē ⁊ nō fideꝫ. ⁊ qd̓ in meretricibꝰ i ſolet queri: hoc in ꝯiugibꝰ optāt ꝓpterea nō generāt ſubditoſ ſibi filios nec deo ſꝫ ꝯtumaces: ⁊ ꝯtra ſe acōtra deum vt filij eoꝝ n̄ ſint fructꝰ iuſte ꝯmixtionis eoꝝ. Hec Criſoſtomus. Huius exemplum habemꝰ expreſſe Thobie. 6. vbi legimꝰ ꝙ ſara filia rāguelis ſeptē viris tradita erat quos ſingulos pͥma nocte demoniū quoddā nō mīe aſſinodeꝰ ſuffocauit manēte vgine ītacta. ⁊ iō cū raphael fug xiiimli geret iuniori thobie vt eā duce̓t Iip ⁊ ꝙ ſibi debebat̉ vxor timēti tho bie dixit ita. Audi me. ⁊ oſtendaꝫ tibi q̄ ſūt quibꝰ p̄ualere poteAde mōiū. Hij namqꝫ qui cōiugiū ita ſuſcipiūt vt deum a ſe ⁊ a ſuis mē tibus excludāt ⁊ ſui libidim vacēt ſicut equꝰ ⁊ mulus in quibꝰ n̄ eſt ītellectus: habet ſuꝑ eos poteſta tem demoniū. Tu autē cū acceꝑis eaꝫ īgreſſus cubiculū ꝑ tres dies ꝯtinens eſto ab ea ⁊ nichil aliud facies niſi oracōnibus vacab̓ cuꝫ ea: trāſacta tercia nocte accipies virginē cum timore dei ⁊ magis fi lioꝝ amore ꝙͣ libidie ductus vt ī ſemine abrahe bn̄dictionē ī filijs cōſequaris. Et notandū ꝙ hec fu it occaſio quae̓ filij ſeth receſſer̄t a domino. ⁊ quare diluuiū īunda uit Gen̄. 6. Cū cepiſſent homines multiplicari ſuꝑ terrā ⁊ filios pro L creaſſent: vidētes filij dei filias ho minuꝫ.. filij ſeth filias cayn ꝙ eſ ſent pulchre acceper̄t ſibi vxores ex onibus quas elegerāt. Sic er gd̓ pͥmo volenti nubere eſt vxor ē ligendā diſcrete. Exemplū qūo a braham ꝯuurauerat eleaꝫ ar ꝙ n̄o acciperet vxorē filio ſuo yſaac de filiabus chanaā Gen̄. 24. Iacob em̄ cū maturā deliberacōne ſibi de vxoribus prouidit ſeruenſ ꝓ eis 12. ānis Gen̄. xxix. Secūdo ē vx 2 or regenda māſuete: nō cū tirānim auſteritate vel rigore: verbis: nō v beribus: amore: nō timore: dl̓ cedi ne: nō amaritudine ad Coloce. 3. Viri diligite vxores veſtras ⁊ nō lite eſſe amari ad illas. Vnde for niata fuit mulier. Nō de capite: n̄o de pede. ſꝫ de coſta aſſumpta de la tere: in ſignū ꝙ nec debꝫ eſſe dn̄a nec ancilla ſeci ſocia viro ſuo. ſic̄ notat mgr̄. ⁊. ſentētiarum diſtin ctione. 13. et tale regimen cum cō cordia: eſt tercium negocium in quo ſpiritus ſanctus ſibi dicit be neplacituꝫ eſſe Eccleſiaſtici ilj. In tribus beneplacitum eſt ſpiritui meo que ſūt ꝓbata coram deo et hominibus: concordia fratrum: a mor proximorum. et vir et muli ex ſibi ꝯſentientes. ¶ Tercio eſt vxor corrigenda ſecrete: nō cum confuſione vel verecundia: publi ce vel contemptibiliter arguēda Vnde varro in quadam ꝯmedia. Vicium conuigiſ aut tollendum aut ferendum dicit. Qui tollit vi cium ꝯmodiorem coniigem effi cit: qui fert: ſepiſum efficit melio rem. Et mei̓to arguenda fuit feue ra auſteritas triū viroꝝ de quibꝰ R. I.

narrat Valerius. li. oc. 3. quoruꝫ primꝰ vobat̉ gallꝰ ſulpiciꝰ hic pu blice vxorem repudiauit qꝛ in pu blicum prodierat diſcooꝑto capi te. ſecūdꝰ vero dicebatur ſexius ſo phꝰ. hic ſimpliciter vxorem repu diauit: qꝛ eſt auſa ludos ſpectare ipſo ignorante. tercius dicebatur inetellius h̓ vxorem eo ꝙ vinū bi biſſet fuſte ꝑcuſſam interemit Nō ſic ſanctus Iob vxorem licet peſſi mam arguebat ſꝫ ſecrete ⁊ mode ſte. quaſi inquit vna de ſtultiſ mū lieribus locuta es Iob. ſecundo. nec dixit ꝙ fuit ſtulta: ſed quaſi vna de ſtultis loquebatur Quar to eſt vxor diligenda complete Iſtam complecionem caritatis ⁊ C amicicie que debet eē inter virum ⁊ mulierem apoſtolus menſurat tripliciter ¶. Primo modo per di lectionem dei ad eccleſiam que fu it maxima. Alio modo per dilecti onē viri ad corpꝰ ꝓp̓ū. ⁊ t̓ro mō ꝑ dilcōnē viri ad ſeip̄ꝫ Pro pͥmo d̓t ad Eph̓. ¶j. Viri diligite vxores ve ſtras ſic̄ ⁊ xp̄s eccīaꝫ ⁊ tradidit ſe metip̄ꝫ ꝓ ea Pro ſcd̓ ibidē viri de bent dilige̓ vxores ſuas ſic̄ ⁊ corpo ra ſua. pro Tercio ibidem vnuſ quiſqꝫ diligat vxorem ſuam ſicut ſemetipſum. Nec mirum Sunt em̄ D bone vxores grate ī conuiuēdo cō dolendo/ ⁊ cōmoriendo Vnde nar rat Valerius de regina vxore me tridat̉ libro. 4. c. ij. Que intantum effuſis caritatis habenis virum amauit ꝙ tonſis capillis. habitu qꝫ virili aſſumpto. equis ⁊ armiſ ſe aſſuefecit vt virum fugientem continue per terras extraneas ſe queretur Narrat ibideꝫ gratitudi nis exemplum exceſſiuū Grattus romanus duos apprehēdit agues maſculum ⁊ feminam. Nam certi ficatus fuit per aruſpiceꝫ ꝙ dimiſ ſo maſculo vxor ſua celeriter mo reretur dimiſſa femina ipſe more retur Ille ſtatim feminam dimitti iuſſit ſuſtinuitqꝫ in conſpectu ſuo ſemetipſuꝫ ī interitu ſerpentiſ occi di. Secuūdo ſunt grate ⁊ pie incō dolendo Narrat enim valerius ibi dem ꝙ cum lacedemonij a ſparta nis eēnt capti ⁊ ad decollandum in carcere conſeruati coniuges eo rum illuſtris ſanguinis velut allo cuture perituros viros intrauerūt carcerem/ impetrato a cuſtodibꝰ aditu cōmutataqꝫ veſte per ſimū lacionem doloris velatis capitibꝰ eos abire paſſi ſunt ⁊ ita ipſi ⁊ ip̄e ſaluabantur. Tercio ſunt gtem cōmoriendo Narrat Iheronimꝰ cō tra Iouinianūli. pͥmo Indi vt om nes fere barbari vxores plulmaſ habent. Apud eos lex eſt vt vp or cariſſima cum marito defuncto cremetur hec ergo contendunt in ter ſe de amore viri ⁊ ambicio cer tancium ſumma eſt. ac teſtimo mū caſtitatis dignam morte decer ni. Itaqꝫ victrix in habitu orna tuqꝫ priſtino iuxta cadauer accu bat aplexās alld̓ ⁊ deoſculās ⁊ ſup poſitos ignes pudicicie laude cō temens. Icci. 26. Mulieris bone beatus vir. Et ne propter bona coniugij ſupradicta aliquis incō ſulte ad nuptias moueatur. No tanda ſunt verba Hugonis de ſā cto Victore: in quodam libello quem ſcripſit ad quendam ſeneꝫ volentem nubere ita loqͥt̉ dicens

5 non eſt vxor ducēnda ſapienti. p̄ mo qꝛ ſtudium ph̓ie impedit nec poteſt quiſqmͣ libris ⁊ vxori pari ter inẜuire. multa ſūt que matro naꝝ vſibus neceſſaria ſūt videliꝫ precioſe veſtes. gēme. ſūptus. n cille. ſuppellex vala. deinde ꝑ totaſ. o.cō garrule q̄ſtiones Illa ornatior me ꝓcedit ī publicū: hec honorat̉ ab onibuſ: ego in cōuentu feminaꝝ miſerrima deſpicior. Cur vicinaꝫ aſpiciebas. Cur cū ācilla loq̄ba ris. de foro veniens quid attuliſ ti. Nō amicū habere poſſumꝰ. cnō ſodalem alteriꝰ camorē ſuū ſuſpi catur odiū. Et īfra: adde ꝙ nulla ē vxoris electio. ſꝫ qualis aduene rit talis ſit habēda ſi iracūda: ſi fatua: ſi deformis: ſi fetida cuiuſcūqꝫ vicij ē pꝰ nupcias diſcimꝰ tēquꝰ aſinꝰ: bos: canis ⁊ viliſſima māci pia priꝰ ꝓbant̉ ⁊ ſic emutur: ſola vi vxor nō oſtendit̉: ne an̄ diſpliceat ꝙͣducat̉. Idē in eodem attēdenda eſt ſemꝑ eius facies ⁊ pulch̓tudo laudāda: ne ſi alterā inſpexeris ſe eſtimet ſibi diſplicere: ſi totaꝫ do mū ei regendā cōmiſeris ſeruien dū eſt. ſi aliquid tuo arbitrio re ſeruaueris: fideꝫ ſe habere n̄ puta bit ⁊ in odiū vertet̉ ⁊ iurgia. ⁊ nͥ cito cōſuleris venena ꝑabit. Hec Hugo. Ruātū ſit vxor occulte mo leſtie viro ſuo: quantūcumqꝫ g̓ta ſit extraneis declarat ille romanꝰ de quo refert̉ Ihero. ꝯtra Ioui. li. pͥmo. Legimꝰ quētidā apd̓ roma nos nobilē cū eū aici arguerēt: qͣ re vxorē formoſā ⁊ caſtā ⁊ diuiteꝫ repudiaſſet ꝓtendiſſe pedē. Et dix iſſe eis fertur. Hic ſoccus quē cer nitis videt̉ vob̓ nouꝰ ⁊ elegans ſꝫ nemo p̄ter me ſcit vbi me p̄mat. Ad hoc addendū ꝙ incōprehenſi bilis ē viro ſuo vxoris malicia vt freq̄nter ⁊ eius impudicicia vul go cōſtat deluſus marituſ iuram̄ tis excuſat Vn̄ narrat Ihero. vbi ſupͣ Lucij ſille felicis ſi nō habuiſ ſet vxorē inetellā vxor palaꝫ erat impudica. ⁊ qꝛ nouiſſimū noſtra mala diſcimꝰ. Itē Athenis canta batur ⁊ ſilla igno a̓bat ſecretā do mus ſue pͥmū oſtiū ꝯuitio didicit hec Iheroni. Vn̄ metrice dicimꝰ. Cōuigis ⁊ nati viciū vix noſſe va lemꝰ Qd̓qꝫ domigeritur poſtremi forte ſciemꝰ. Cū ꝯiūx natus ẜuuſ peccat vel alūpnus Cātica vulgꝰ habet vos tn̄ iſta latēt Lcō. 26 Vltigena āt imꝑioꝝ ml̓ titudo nō eſt vtilis ⁊ aduſ terine plantacōes nō da būt radices altas. nec ſtabile fir mamientū collocabūt. ⁊ ſi ramis in tꝑe germinauerint infirmiter poſite a vēto cōmouebunt̉ ⁊ a ni mietate vētoꝝ eradicabūtur. Poſtꝙͣ ſpūs ſcus ꝯmendauit caſ titatem cōiugij. Hic redit ad dāp nādum feditatem adulterij ſiue concubitus fornicarij. ſicut prius fecit ꝓ parte. Eſt tamen hic no tandū ꝙ omnis humana ꝑſona duplice habere poteſt bonitatē: v nā ſibi ꝓprie viuendo v̓tuoſe ī ſua ꝑſona. aliam ciuilem viuendo ci uiliter reipublice. Vn̄ non eſt idē eſſe bonū virum ⁊ bonum ciuem. Cuius racio eſt. quia bona perſo na dicitur que viuit conformiter legi date cōmuniter ꝓ oībus. ſꝫ ci uis bonꝰ nō eſt niſi qui viuit vti liter ciuitati cuiꝰ ꝑs eſt. mō priuſ K.4

oſtenſū eſt ꝙ vt cōmuniter ꝑſōe de foricacōe genea̓te nō ſunt mō rigerate nec bone ꝑſonaliter ꝓpt̓ defectū educacōnis ꝑſonalis Ideo ſpūſſcūs h̓ ꝯn̄r oſtēdit ꝙ non ſūt apti ad ꝯītatem ciuilem. vn̄ conti nuacō talis eſt Poſtꝙͣ on̄t ꝙ ge neracō ꝯiugalis ſūme valeret ad ꝯtinuābū terreni regni ꝑpetuitatē qꝛ ſic̄ dictū eſt. Imꝑpetuū corona ta triumphat h̓ on̄t ꝙ gn̓acio ad ulterina ſumme diſꝑgit t̓rem reg ni ciuilitatē. Et circa hoc duo facit qꝛ pͥmo oſtendit ꝙ tal̓ gn̓acō nū ꝙͣ poterit iuſtas leges ꝓ republi ca ordinare ſtante illo pnͥcipio de fornicatoria gn̓aracōe cōtinuāda. ſcd̓̓ oſtendit. ꝙ dato. ꝙ leges vo nabiles poſſent hoc ordinae. legeſ tn̄ ꝓpter maliciā nullo mō pn̄t du rare. Et tercō ſuꝑ iſtiſ aſſignat rō nem quare. ſcd̓a ꝑs eſt ibi Et ſi in ramis. tercia ꝑs ibi confringētur Circa primū eſt ſciendū ꝙ in oī ciuilitate ordinanda debite iſtud requirit̉ circa leges. primo ꝙ ſint cōcordit̓ ordinate. ſcd̓ ꝙ ſint ꝑ cō ſuetudīem obſeruate. ⁊ tercio ꝙ ſint ꝑ racōnes naturaliter funda te modo ſic eſt. ꝙ ſeruando leges cōcubitus fornicarij iuxta ſenten tiam impioꝝ ſupra ca. ⁊. nulluꝫ ꝑ tum ſit qd̓ n̄ ꝑtranſeat luxul̓a nō ſtra nūꝙͣ poſſunt iſta p̄dicta obẜ uari ergo illa lex nichil valet. Rn̄ tum ergo ad primum videlicet ꝙ leges ciuiles per tales gentes nu ꝙ poterunt bn̄ ordinari ꝓbat̉ ſic. Nulla lex poteſt ſtatui niſi ex con cordi voluntate gentis alicuius ſꝫ talis gens que ex vna parte eſt ī pia in ſeipſa ⁊ ex alia parte multi 11 gena rex diſtinctis ⁊ diuerſisge neribus educata nūꝙͣ bene ꝯcor dabitī lege ſtatuenda gͦ tal̓ gens non extilis ad ꝯſtituendū legeſci uiles. Iſta racō exprimit̓ ſub hac forma Multigena aūt impioꝝ vt lis. ſupple ad aliqd̓. ſpectaſ ad am miniſtracionem vite preſentis qꝛ ſicut ſunt ⁊ naturaliter de multis generibus ita etiam ſunt diuerſi ficati in voluntatibus ⁊ ideo valde difficile eſt ꝙ gens multum ꝯmix ta de diuerſo ſāguine. puta derō nis gallicis. anglicis. ⁊ b̓tōnibꝰ ſit ꝯcors ad aliqͥd ſtatuendū vtili ter qꝛ ī tali ꝯītate quilibet diligit ſe ipſum ⁊ nullꝰ rempublicā ſicut ꝑ oppoſitū ſatiſ pꝫ Sint ſex vel.7. fra tres legitimi q̄ ꝓ aliqua ciuilitate l̓ ꝯitate zelū hēant magiſ erūt illi citati vtiles ꝙ duo de illegittimo ſāguine ꝓcreati ſic̄ pꝫ ꝑ exēplum de Machabeis ī vtroqꝫ libro ꝑ to tū⁊ hec eſt ſm̄a illius textꝰ ulti gena aūt ip̄ioꝝ multitudo nō eſt vtilis Secūdo neceſſariū eſt ꝙ le geſ bn̄ excogitate ſint ꝑ approba cōem longā ⁊ conſuetudinē radi cate ſꝫ hoc non p̄t fieri ī hūano ge nere dato īdlifferent̓ fornicario cō cubitu ⁊ adulterino Et rō ē qꝛ tal̓ ꝓgenies n̄ dabit radices altas ⁊ bonas genealogias antiqͥs. hoc ē n̄ poterit allegae̓. fic̄ fecit auꝰ meꝰ ſic ꝓauꝰ ſic abauꝰ ſic oēs ꝓgenito res mei qꝛ ī gn̓acōe illegittia nul lꝰ poſſet gͣdꝰ ꝯputari ſi gn̓acōꝑ ſolam libidine regularetur Et hec ro innuitur cum dicitur. Et adul terine generacōnes non dabūtra dices altas. ¶ Tercio neceſſariū eſt ꝙ leges bn̄ excogitate ſint per

P bonaſ raciones fundate. ſꝫ hōīnes lubrici et carnales nu̓mꝙͣ hoc fa cere poſſuntōnes āt legiſſatores ꝯportet eſſe virtuoſos. Iſti āt ta les nō ſunt vn̄ nec ſtabile funda mentū collocabūt Icc̄i. 4ꝰ Rector fratꝝ ſtabilimentū popull ⁊ eiuſ dem pͥncipatus ſenſatus ē ſtabi lis. ¶ Secūdo pͥncipaliter in iſta lectione aſſignāt cauſā quare ꝓ pagatio illegittima nō eſt vtilis t̓ipb̓lice. qꝛ nulla lex durabit hoc ſtante: eciā ſi ꝑ ſemores ordinet̉. Cuius ratio eſt qꝛ filij tales nō re cipiūt monita pr̄m. Sicut em̄ ra mi debile nutrimentū recipiētes a radicibus: germinae̓ vel florere poſſunt. ſꝫ nō fructificare. ita nec iſti: licet poſſint incipere v̓tuoſe a ge̓. n̄ tn̄ pn̄t cōtinuare Vn̄ a qua libet mutacōe mūdi ipſi eciā mu tabunt̉. ita ꝙ licꝫ in ſua iuuētute paternas educacōes ad tēpus re cipiant: tamen infirmiter poſiti a vento id eſt a cōtradictione mo uebūtur id eſt ad diſſenſum a in mietate id eſt ab exceſſu contra dictionis ⁊ tribulacōnis eradica būtur id eſt ſuam paternā legeꝫ dimittēt. Vn̄ patꝫ ꝙ gens adul terina nō eſt vtilis reipublice. Ic eſt dubitatio lrālis. Primo Vtꝝ ī actu adulterij grauiꝰ peccꝫ vir ꝙͣ mulier. Videtur ꝙ equalit̓ nō: quia ad penā diuorcij ꝓpter ad ulteriū iudicantur a pari. ergo cū pena debeat adequari peccato vi de tur ꝙ eqͣliter peccent. an̄s patet. 32. q. ¶. Precepit. vbi dicit̉ ſic. Si apud nos qd̓ nō licet feminis eq̄ non licet viris et eadem ſeruitus pari condicōne cenſetur. Item in eadem queſtione Xp̄iana ⁊ re citat magiſter ſententiaꝝ. g. lib̓. diſ. 3j. c. primo. Criſtianā religio adulteriū in vtroqꝫ ſexu pari raci on condempnat. rgo pari pecca to peccant. ¶ Ad queſtionem di cendum ꝙ ceteris paribus plus peccat vxor¶ Notandū eſt tamē ꝙ quātum adbonū fidei qua vter qꝫ alteri obligatur equalit̓ peccāt quia equaliter obligantur. ſed vl terius quatum ad bonum prolit pluſ peccat mulier quia cauſat in certitudineꝫ prolis. vnde ſimplici ter loquendo plus peccat vxor ad ultera ꝙ vir adulter ¶ Ad argu miētum in oppoſitum concedendū ē ꝙ ad paria iudicatur ī cauſa di uorcij. quia illud ꝓpter quod faci 9v endum eſt diuorcium eſt fractio fidei. ⁊ quātum ad hoc equaliter peccant in actu adulterij: nō tamē equaliter ſimpliciter. ¶ Vnde di cendum ꝙ ad equalem penaꝫ iu dicatur. ſed nō ex equalibus cau ſis. ſicut duo fures quoꝝ vnus ē in duplo peior alio: ad eqͣleꝫ pena viꝫ ſuſpendui iudicant̉. llcꝫ em̄ ad eqͣleꝫ penā iudicent̉: nō tn̄ ſequit̉ ꝙ eqͣliter peccēt. qꝛ mulier peccat ꝯtra bonū fidei ⁊ conͣ bonū ꝓlis. et lō cā diuorcij ī mulie̓ ē maior: licet in vtroqꝫ ſit cāſufficiēs. Scd̓o p̄t eē dubuūi vtꝝ fornicādo ceteriſ ꝑibꝰ plꝰ peccet vir ꝙͣ ml̓er. dicūt doctores. ſic̄ ſcūs thoͣs. 4. ſm̄aꝝ. d. zl. q. i. ar. 4. ꝙ vir. Etrō eſt qꝛ plꝰ habet de bono racionis licet muli er plus habeat de materia temp tationis. quia magis eſt fragilis Sꝫ conͣ iſta ē augꝰ de adulterio ꝯiugatoꝝ. ⁊ ponit̉ in can̄. 32. q. 4 R. I.

Indiguantur Indignantur inqͣt maritis ſi audiat̓ adulteros viroſ pendere ſimiles adulteis femis pe nas tn̄ tanto gͣuiꝰ eos puniri opor tuit qnͣto magis ad eos ꝑtinet ⁊ v̓ tute vnice̓ ⁊ exemplo rege̓ feīas. Ad iſtud dicendū ē ꝙ licet vir qnͣ tū ad vnaꝫ circumſtantiā grauiꝰ peccet puta qͣn̄tum ad hoc ꝙ ma gis teneat̉ vigere v̓tute ⁊ racōne tn̄ penſando oēs circūſtantiaſ mu lier magis peccat Btus aūt Augͥ. non loqͥtur ī d̓cā autoritate nͥ de ſo la circūſtantia virtutis ⁊ racōis q̄ ī viro dꝫ p̄eminere Hāc tamen vi am viꝫ ꝙ vir plꝰ peccat tꝫ Pedeuſ de tarentaſia diſ. 3l. q. 2. Sed con trariū tꝫ ſcūs Thoͣs ⁊ Richardꝰ ſ de media villa in ſcriptis ſuis Au ctor v̓o ſūme cōfeſſoꝝ li. 4. c. ⁊ ⁊. q. 9. rn̄dit ponendo v̓ba Petridicit em̄ Petrus ꝙ vir plꝰ peccat ⁊ ad dit ī fine. idē ꝑ oīa d̓t ſcūs Thoͣs li. 4. ꝙ tn̄ ſalua pace ſua non ē veꝝ īmo dicuntur recte ꝯtrala dicit ei Petrus ꝙ vir pluſ peccat ꝓpter re dūdantia rōnis Thoͣs v̓o ꝙ mu lier qꝛ plus facit ꝯtra bonū matri monij ¶ Tercio p̄t eſſe dubium Vtꝝ plus peccat ceteris ꝑibꝰ vir adulterādo ꝙ ſacerdos fornicādo. Et ideo ꝓ nūc ꝙ cetei̓s ꝑibꝰ ſac̓doſ plus peccat Rō eſt: qꝛ ſacerdos vo uit ſolemnit̓ ꝯtinentiaꝫ ab oīmū liere ⁊ totalit̓ ſe deo dedicauit vir iurauit mulieri fidelitatē ⁊ ad op poſitū ꝯtinentie ſe obligauit ſi ve lit vxor hoc ē ad oppoſitū actū Et go ſacerdos magis ſe elongauit ab actu carnis: qꝛ uouit ꝙ nūꝙͣ cū aligena Iteꝫ magiſ ſolemniter vouit ꝙͣ cōiugatus iurauit/ qꝛ vo cum ſuum eſt ſolemnizatuꝫ per ſa crum ordinem ꝙ ſacramentum ē maioris reuerentie ꝙ matrimoni um ſicut oēs clerici ꝯfitentur ⁊ cer titudinaliter hoc eſt verum qꝛ illd̓ ſacramentum directe ⁊ īmediate applicat hominem ad cōficiendū corpus criſti verum ⁊ ſacramēto altaris qd̓ eſt maximuꝫ qd̓ poteſt homini cōmunicari in hac vita Sed contra non plus tenetur ſa cerdos ꝙ dyacōnus ⁊ ſb̓diaconꝰ qꝛ quādo fit ſubdiaconꝰ vouet ca ſtitatem ⁊ continentiam ſolemnit̓ ⁊ nūꝙͣ poſtea Hic ſunt duo dicē da. vnuꝫ quocienſcūqꝫ poſtea or dinatur totiens de facto proteſta tur ſe approbae̓ votum ſolemniza tum in prima ſuſcepcōne ſacrior dinis Vnde ſacerdos facit tres ꝓ teſtaciones de obſeruanda conti nentia Secundo dico ꝙ ſubdya connis etiam magiſ peccat fornicā do ceteris paribus ꝙͣ cōiugatus. Et racio eſt ꝙ votum ſuum eſt ſo lemiius ꝓpter ſacramentum qd̓ ſuſcipit ⁊ propt̓ finem ad queꝫ ex tunc applicatur Probae̓ autē ꝙ or do ſit ſoleminus ſacramentum qͣ matrimonium reputo ſuꝑuacuuꝫ Iſtam ſolutionem de fornicacōne ſacerdotis ⁊ adulteri cōfirmoper dan. 2. q. i. c. Sicut bonum ⁊. ca. Propoſito In pͥmo. ca. d̓r ꝙ vidue vouentes virginitatē etiam ⁊ fra gentes votum peccant grauiuſe adulteri qd̓ apparet eſſe ꝓpoſituꝫ Sed p̄t rn̄deri ꝙ illd̓ capituluꝫ loqͥ tur de vidius que primo nouer̄t caſtitatē ⁊ poſtea ꝯtrahūt mrimo niū⁊ hͦ ē gͣuiꝰ ꝙͣ voue̓ caſtitateꝫ ⁊ poſtea fornicat̓ vni ē ꝙ hec ē ītēcō

A illius capituli ⁊ alteriꝰ capituli ꝓ poſito vn vtrūqꝫ Canon loqͥtur de vouentibꝰ caſtitatē ⁊ poſtea cōtra hentibꝰ Simile hētur de illis cleiciſ fornicarijs. d. 3⁊. eos Ideo iſtis ob miſſis accipio media plamora. p̄ mo ſic. guius peccat monial̓ for nicando ꝙ vxor adulterando ſic̄ d̓t Augꝰ. de ſcā virginitate longe an̄ mediū. Sed grauius peccat ſacer dos fornicando ꝙ momalis vel reli gioſus qͥcumqꝫ. non īfra ſacros. Ilti Ergo grauius peccat ꝙ adulte̓a vel adulter/ qꝛ ſi grauius peccat ꝙ adultera tunc etiaꝫ grauiꝰ peccat ꝙͣ adulter. ſic̄ dictū eſt ī prima du bitacōe vnde videt̉ michi ꝙ ſacer dos eſt magis ſolemnnt̓ obligatꝰ ad caſtitate ꝙ monachꝰ inqͣntuꝫ talis niſi forte ſimpliciter infra ſa cros ⁊pari rōne magis ꝙͣ ſancti yli monialis vel quecūqꝫ religioſa in quantum religioſa. jxi Ltō..44. Onfringentur enim ram inconſūmati ⁊ fructꝰ eoꝝ inutiles ⁊ acerbi ad man ducandum ⁊ ad nichiluꝫ apti Ex inquis enim omnes filij qui naſ cuntur teſtes nequicie aduerſus parentes in int̓anjtione ſua Finis ⁊ vtilitas humane generationis. eſt proles bene diſciplinata in bo nis moribus ⁊ ad deum cognoſ cendum ⁊ colendum principalit̓ iu ordinatatalis auteꝫ proles hono rat deum per obedientiam ⁊ parē tes exhibendo reuerentiam. De ta li prole dicitur. Sccī. 3. Filij ſapiē tes eccleſia iuſtorum ⁊ nacio eorū obedientia ⁊ dilectio. Et tito poſt. deus enim honorauit patrem in filijs Poſtꝙͣ ergo r̓probauit ge nerationem vagam ⁊ illegittimā per hoc ꝙ repugnat reipublice ⁊ humanis legibus hic reprobat eandem per hoc ꝙ repugnat tam nature ꝙͣ dei legibus. Suadet em̄ natura deo ⁊ parentibus exhibe̓ reuerentiam quia bn̄ficia eorum ſunt irreddibila ſicut d̓t Ariſto tiles. 8. ethicoꝝ Oſtendit ergo in iſta lectione. primo ꝙ ꝓles male diſciplīata deo tribuit r̓bellioneꝫ. ſcd̓ ꝙ parentibꝰ exhibꝫ ꝯfuſionē ſcd̓a ꝑs ibi. Ex iniquis. deſcribit autē ſpūſſcus malos pn̄tes ⁊ ma los filios ſb̓ figuratīa locucōne ra dicis ⁊ ramoꝝ vocās ꝑnteſ radiceˢ ⁊ filios ramos Ad roͣ. ii. Si radix ſā X cta ⁊ rami dicit ergo pͥmo mō ſic Confringetur ei rami incōſūmati Conſūmacō ⁊ ꝯplecō hoīs ē vniri deo ꝑ ꝯgnicōem ⁊ amorē Eccī. 43. Cōſūmacō ẜmonū ip̄e ē vnde oīs hō a deo diuiſus ē īꝑfrus ⁊ incōſū matꝰ Et qꝛ mali filij ⁊ īdiſciplinati ſūt a dd̓ diuiſi iō mei̓to vocat̉ rami incōſūmati ⁊ iſti ꝯfringēt̓. Cōfra A ctio īportat violentiā ī diuiſiōe vn̄ mali homines cōfringētur ī morte ſꝫ beati ⁊ ſancti ſuauiter avolūtai̓e diuidentur: deſiderāt enim diſſol ui⁊ eſſe cum criſto ad Philippij. primo. vnde: quia iſti peccatores qui vellent hic ſemper viuere nec vniꝙͣ aliam vitam videre ideo cō tra voluntatem eorum diſſoluun tur ⁊ ideo merito confringi dicun tur n pſalmo. Regeſ eos in virga ferrea ⁊ tamꝙͣ vas figuli contrin ges eos Alia racio eſt quia aliter ſeparat artifex ramum ſolidum ab arbore quem intendit ī edificō collocare ⁊ alit̓ ramum putridum

lcīo et ſiccum qui ad nichilum valet ib niſi ꝓ igne. nā primūramū curio ſe ſecat ⁊ ſecundū frangit negliē ter n̄ curādo quo cadat. Iſto mō deus ſcōs recedentes de hac vita q̄ ſi delicate diſſoluit qꝛ hoc r̓periūt qd̓ prius deſiderauer̄t ⁊ ponit eoꝫ in edificio celeſti ī gloria ⁊ hono re et̓no Etceī. 25 Rami nr̄i honoris ⁊ glorie d̓t ſapīa que a deo ē. Sꝫ miſeroſ peccatoe̓ſ ꝑatos ad ignē eternū cōfringet totalit̓ vt cadāt in ignem eternū. ſicut ipſe ꝑ psͣ. ꝓmittit. Confringaꝫ illos nec po terunt ſtare/ cadent ſubtus pedes meos. ⁊ ſic patet quare vocat eoꝫ 3 ramos inconſūmatos ⁊ qūo con fringētur. Sed ꝙ ſint digni ſic cō fringi oſtendit cōſequenter. qͥa ſi eſſet arbor que faceret fructum mortifeꝝ vel nullius vſu aptū: digꝫ nū eſſet cōfringi vel ſuccidi Iuxta illud Math̓. 7. Omnis arbor q̄ n̄o facit fructū bonū: excidēt̉ ⁊ in ignē mittet̉. ſed iſti faciūt fructus inuti les ⁊ ad nichilū vtiles. oꝑadēor dinata conͣ deū ⁊ rectā racōem. Et ideo iuſtū eſt eoꝫ cōfringi Vocan tur em̄ oꝑa hominis fructꝰ hoīs. quia ſicut a fructu cognoſcitur ar bor ⁊ arboris bonitas. ita ꝑ opera hominis eius bonitas agnoſci po teſt Math̓. 7. Ex fructibus eorum cognoſcetis eos: nō ex famē corti ce: nō ex coloris apparenti pulch̓ tudine: nō ex feilioꝝa. verboꝝ ſanc titate. ſꝫ ex fructibꝰ eoꝝ cognoſce tis eos E quia fructus iſtoꝝ pecca toꝝ ſunt iutiles ⁊ acerbi ad mā ducādum ⁊ ad nichilum apti. iō dignum eſt eos in morte cōfringi ⁊ igne eterno combuxi ¶ Notan y dum eſt ꝙͣ fructus ideſt oꝑaſā ctorum ſunt ⁊ eſſe debent alimen ta noſtra. Nam ex exemplis et o peribus bonorum debemus profi cere ⁊ nutriri. ſicut homo augetur ⁊ creſcit per hoc ꝙ manducat cor poraliter. Et ideo ſancti viri honeſ te viuētes ipſi paſcunt oēs xp̄ia nos ꝓximos ⁊ vicios ſuos exempl̓ virtutum ſuarum. ⁊ licet hoc om ni homini cōueniat: maxime tam̄ viris eccleſiaſticis. quibus dicit̉ Math̓. decimo quarto. date vos illis manducare. Sꝫ per oppoſitū quidam ſunt quoruꝫ fructus mor tiferi ⁊ acerbi ſunt ad manducā dum qui viuunt de rapinis in fu perbia: libidine ⁊ inuuſticia Pro uerbioꝝ. 8. Fructus impij ad pec catum. ¶ Secūda pars huiꝰ lecti om̄s eſt oſtendere ꝙ proles īdiſ ciplinatā rependit parentibus cō fuſionem. Et huius racio eſt iſta quando diſcipulꝰ male reſpondit ⁊ errat in dcis ſuis. ſicut ignorāſ p̄ſumptio quedā eſt ꝯtra ingr̄m ſuū qͥ eū tenebat̉ docuiſſe vn̄ vere cundiā facit mgr̄o diſcipulꝰ igno ras ⁊ famulꝰ īutilis facit verecun diā dn̄o ſuo qͣ eū tenēt̉ curialiter educare. mō ꝑn̄tes tenent̉ eē ma giſtri ⁊ qͣſi dn̄i filioꝝ. ⁊ iō qn̄ ſunt mali ē mag̓ ꝯfuſio ꝑntū ecri. 22. Cōfuſio priſ ē de īdiſciplīato filio Et hoc ē qd̓ d̓r in lrā Ex mniqͥs em̄ ō nes filij qͥ naſcunt̉ teſtes neqͥcie adu̓ſus pn̄tes ī int̓rogatione ſua Poteſt tn̄ ſpēaliter lrā legi de ille gittime gn̓atis qui qn̄ de ſuis ꝑn tibꝰ int̓rogant̓ fiūt teſtes neqͥcie parentuꝫ. ſi tamen verum dicant: fructus eoruꝫ inutiles. ¶ Nota ꝙ

hxc in ſcriptura ſacra homo arbori cō ꝑatur Math̓. s. Video hoīes ſicut arbores. hn̄t em̄ quandaꝫ ſimilitu dinē viuendo. creſcendo. fructū af ferendo ⁊ finalit̓ decidendo. Arbor ei non viuit niſi ꝑ caloreꝫ celeſtē ⁊ humorē terreſtrem ſic nec mora liter viuit homo vita gratie niſi ꝑ humilitatē ⁊ caritatē hūilitas ori tur de terra i. de intēſa conſideracō ne ꝙ terrem ſumꝰ ⁊ in terraꝫ reuer temur in breui Vnde ſicut ille ar bores qui profundius radices ſu as in terram figunt. viuunt diu cius ⁊ ſtant ſtabilius Ita ill̓i ho mines qui ſe diligentius ⁊ aperti uſ terrenos eſſe recogitant viuūt perfectius vitā gratie̓: ⁊ ſtāt firmi us contratemptaciones culpe. Si cut enim arbores plantate in pla nis vel in vallibus minus excuti untur ⁊ fatigātur. ꝙ ille q̄ ſtāt in mōtibꝰ Ita ꝑſone hūiles refugiē tes digͥtātes ⁊ honores ꝯtente de ſua ſimplicitate viuūt multo qui ecius ī fuis ꝯſciēcijs ꝙͣ illi qui ſe ī gerunt ad offitia ⁊ dignitates ⁊ ā bitiones mūdi Eqꝛ xp̄us ſūme fu it hūilis ideo qͥ ſuas radices figit ⁊ fūdat ī xp̄o viuet ⁊ creſcet ⁊ fru ctum faciet ſicut ipſe docet. Ioh̓. ni. Ego ſum vitis ⁊ vos palmites ⁊ ſicut palmes nō p̄t ferre fructū a ſemetip̄o niſi māſerit in vite ſic nec Voſniſi in me manſeritis Er go ſit deus in nobis ⁊ maneamuſ in ipō de hac ſilitudine hoīs ad ar borem loquit̉ Innocēciꝰ ī de vilita te condicōīs hūane Homo īquit eſt arbor euerſa cuiꝰ radices ſunt crines truncus caput cū collo. ſti pes pectꝰ cū aluo. rami vlne cuꝫ ti bijs frondes digiti cū articulis Secūdo aſſimilatur ī creſcendoqꝫ ꝙͣuis īferior ꝑs terre adhereat po cior tn̄ ⁊ pulchrior terre ſuꝑemi net tendens verſus celuꝫ Sic mora liter licet neceſſario oporteat nos aliꝙͣ ſollicitudinem circa terrena hr̄e tn̄ pocior ꝑs voluntatiſ noſtre dꝫ tendere v̓ſus celum yſai. 34. Qd̓ ſaluatum fuerit de domo iuda ⁊ qd̓ derelictuꝫ eſt mittet radices de orſum ⁊ faciet fructum furſum Tercō aſſimilatur homo arboī A in fructum ferendo. ſicut enim ar bores primo germināt ſcdd florēt tercio portant fructꝰ ita ẜm Criſo. omelia. 3 ⁊. Germen ſunt bone cō gitationes. flores bone voluntateſ rructus bone oꝑaciones Math̓. lj. Arbor bona fructuſ bonos facit Quarto aſſimilatur homo arboī̓ in cadendo. Arbor enim q̄ diu cre uit ⁊ tandem pre ſemo deficit ad illam ꝑtem cadit verſus quam ramos plurimos viuendo exten dit. Sic homo moriens ad illam partem cadit ad quā plures cogi tationes ⁊ affectiones viuēdo tn̄ſ miſit ſiue in celum ſiue in terram cadit in īfernū fcrī. 7. Si ceciderit lignuꝫ ſiue ad auſtꝝ ſiue ad aqͣ lonē vbi cecidei̓t ibi erit. Eſt igit̉ homo moraliter arbor. Sed quod dolendum eſt multe arbores faci unt fructus inutiles ⁊ acerbos ad manducandum Sunt enim q̄daꝫ fructus peccantium pleni vermibꝰ corroſis. quidam ſaporibus ama ricatiuis ⁊ quidam plem ſunt hū moribus inflatiuis. Primi ſūt fru ctus laſciuit ⁊ carnis delectacio nis. Secundi ſunt fructus aualcie

⁊ mlundialis poſſeſſionis Tercij ſūt fructꝰ ſuꝑbie ⁊ tꝑalis ambiti om̄s. Primi inꝙͣ ſunt fructꝰ laſci uie ⁊ tꝑalis delectacōis et hij ple in ſunt vermibus corroſis. Videꝰ interdū pomū pulch̓rimū extrin ſecus ⁊ apparet valde bonū. ⁊ tam̄o intrinſecus latet vermis. ⁊ īuenit̉ totū corroſū interiuſ. Iſto mō fug geſtio voluptatis apparet exteriꝰ ſuauis ⁊ delectabilis tꝑe tēptati onis. ⁊ tamen cū ſcelus ꝑpetratū fuerit inuenit̓ v̓mis qui corrodit ꝯſcientiā qui niſi interficiat̉ ī hac vita viuet ieternū yſa. vltio Ver mis eoꝝ nō morietur. h̓ eſt v̓mis mordēs ederā ſub cuiꝰ vmbra Io nas delectabat̉ Ione. e. Letatuſ ē Ionas leticiā mag. ⁊ ſtatim poſt morſū vermis aruit. Sdera ē pax ꝯ ſcīe ſub qua Ionas qui īterp̄tat̉ colūba ⁊ ſimplex ⁊ īnocens delec tatur vermis ad uenit ſub delcāti one ⁊ ſtatī aruit edea̓ qꝛ turbat̉ ꝯ ſciētia tranſeunte actū ⁊ ꝑmanē te reatu. t ideo valde fatuꝰ eſt qui iſtū vermē nō interficit ꝙͣ cicius poteſt. ⁊ ſic puer frāgens vel ſcin dens pomū pulchrū de quo ſpera uit ſe habuiſſe bonū cibum repu tat ſe deceptū. De quibꝰ loquitur apl̓s ad Roͣ. 6. Queꝫ gͦ fructū ha biuſtiſ tūc in illiſ ī quibus nūc ē rubeſcitis. Nā finis illoꝝ mors. ſꝫ abſit ꝙ tales ſint peiores ꝙ cayn de quo legimꝰ Gen̄. 2. ꝙ obtulit deo n̄ de fructibꝰ terre. ſꝫ ſpicas cor roſas ꝯcultatas a beſtijs ⁊ contri tas. Vtinā iſti īueterati dierū ma loꝝ qui ſūt corroſi ꝑ vermes īfini tos ī ꝯſciēcijs ꝯcultati ꝑ beſtialeſ delectationes a iuuentute ſua ⁊ vſ qꝫ ī ſenectam ⁊ ſenium. vellent ta men ī fine dierum ſuoꝝ offerre ſe deo ꝑ penitētiam ⁊ ſacrificium veſ pertinū. ¶ Sꝫ nota ꝙ ī veteri lege ⁊ ī primitiua eccleſia dabātur pri micie de fructibus ⁊ frugibꝰ: mō vix datur decime. ita eccleſia olim habuit vouētes ꝯtinētiam ī iuuē tute. ⁊ dabātur deo pͥmi fructꝰ Iu ſtum eſt em̄ vt detur ſibi de fructi bus. qꝛ ipſe eſt verus papas pat̓ pr̄m. cui clamaꝰ Abba pater ad Gal̓. ix. Et ideo ſumite de optimiſ terre fructibꝰ ⁊ deferte viro mune ra Gen̄. 43. Offeramꝰ gͦ pͥmitiua terre nr̄e ⁊ pͥmitiua vniuerſi frut tuſ Neemie 10. ¶ Secūdi frcūſ iu tiles ſunt fructus auaricie ⁊ mun dialis poſſeſſionis. E iſti ſūt plēi ſaporibꝰ amaricatiuiſ. quicūqꝫ eī rebuſ mūdi incūbit acquirendiſ poſſidēdis vel expendēdiſ freq̄nter turbat̉ ⁊ amaricatur in corde ſuo quantucumqꝫ eciā videat̉ viuere ī pace yſal8. Ecce ī pace amaitu do amariſſima. ¶ Aliud eciāeſt notandū ꝙ comedētibꝰ poma cru dā ⁊ fructꝰ immaturoſ ſani cibi fi unt īſipidi. Sic iſti qui nimis d̓lec tantur ī diuicijs vel cōſeruandis vel diſpēſandiſ: cibus anime qui non perit: cibus verbi dei: cibus deuocōniſ cōtemplationis et ora cōnis apparet īſipidus. In cuius figuram legimus Ioſue quinto. ꝙ ꝙ cito filij iſrahel īceperunt veſ ci fructibus terre ꝓmiſſionis ſta tim defecit eis mannā diuine diſ penſationis. nec amplius deſcen dit de celo. Iſto ſimili modo eſt de diuītibus habentibus conſolati onem ſuam hic in bonis terrenis

L deficit eis conſolacō quam habēt ſancti in diuinis. vnde Auguſti. primo de trinitate. Contemplacio eſt illa ſpecies que rapit omnem aminam deſiderio tanto ardentio rem quanto mundiorem ⁊ tanto mundiorem quanto ad ſpiritua lia ſurgentem. ⁊ tanto ad ſpiritua lia ſurgentem. quanto carnalibꝰ ⁊ terrenis morientem: Sed exquo fructus aminiſtraconis tempora lium eſt amarus ⁊ tamē aliquas perſonas ī eccleſia dei oportet̉ ami inſtrare temporalia quomō ergo poſſunt illi fructuſ dulcorari? Cer te dicendū ē ẜm Ariſ. ⁊. de vegeta bilibꝰ ⁊ plantis fructus amarus miſſus iignem ⁊ aſſatus efficit̉ dulcis/ ſicut patet de pomiſ qͥ ſunt acerba ⁊ ad ꝯmedendū cruda. qn̄ bene aſſantur ad ignem fiunt ſa tis dulcia Iſto modo vos qui eſtiſ occupati in vitā actiua circa adii niſtracionem tꝑalium frequent̓ guſtatis amaritudines mundi ⁊ tribulaciones circa plui̓ma ¶ ido ſi velitis occupacōes veſtraſ facere dulces oportet ꝙ bene aſſent̓ ī ig ne cai̓tatis ne ſint crude. i. ad Cor̓. 16. Oꝑa veſtra in caritate fiāt Exo. ⁊. Non comedetis ex eo crudū nec coctū aqua: ſꝫ aſſum tantū igni vt oīa facta veſtra omnia bona que hētis ad honorē dei ⁊ ꝓxī r̓feratiſ ixihū vtilitatē: qꝛ qͥ ſine caritate amat di uitias fructum non capiet ex eis. eccs. j. Et qui hoc non fecei̓t time̓ poterit illud Ihe̓. 12. Confundemi a fructibꝰ vr̄is ꝓpter iram furoris dnī ⁊ Ihe̓. 2. Viſitabo ſuꝑvos iuxͣ frcmſtudioꝝ vr̄oꝝ. Tercij frcuſ lutiles. ſunt fractus ſuꝑbie ⁊ tem poralis ambicionis ⁊ iſti ſunt ple ni humoribꝰ īflatīs yſaie. 1o. Viſi tabo ſuꝑ frem magnifici cordis ⁊cͣ Licꝫ eī honores ⁊ reuerentie ſuauit̉ ſapīant tn̄ periculoſe inflant. de geſtis Alexandri narratur ꝙ mi lites ſui in india inuenerūt fructꝰ ita dulces ꝙ de eis non potuerunt ſaciari Vnde factum eſt per mini um eorum eſum ſtrāges ⁊ peſtis magna iter eoꝫ Sic moraliter fru ctus honorum ⁊ r̓uerentiarum ſūt ita dulces ꝙ difficile eſt ſaciari de eis. bonum eſt tamen cuꝫ iſtis fru ctibus inflatiuis comedere ſal. qꝛ 48 valde expedit affectiōes hōris ſecū li ſalire ſale diſcrecōnis ⁊ modeſtie Iob. 6. Aunquid ꝯmedi poterit ī ſulſum qd̓ nō ē ſale conditū Sic eī contingit vti honoribus virtuo ſe quia fatuum eſſet docere ſubdi. tos honorare niſi eſſent qui hono res deberent recipere. Et ideo dicit Ariſtotiles. 6. topicoꝝ. ꝙ omnes appetunt honores. Vnde nō bene diffinitur ẜm eum ibidem ambici oſus ſic. Ambicioſus eſt appetēs honores ſed oportet̉ addere ꝙ ſit deordinate appetens honores Ap ponendum eſt ergo ſal ſapientie ⁊ diſcrecionis ⁊ ſic vtendum eſt fructibus honoris laudabiliter. Eccleſiaſti. 3a. Et ſapiens anime ſue ſapiens ⁊ fructus illius lau dabiles hec ſapiētia eſt humilitaˢ quia prouerbio. vndecimo. Vbi eſt humilitas ibi eſt ſapientia ⁊ Ecci. ſecundo. Sapientia humilifa ti exaltabit caput ſuum. Et hoc ē ꝙ de iuſto dicit̉ yſaie. 34. mittet radiceſ deorſū ⁊ faciet fructꝰ ſurſū Ccō quadrageſimaoctaua E

Yſtus autēſi morte pre occupatus fuerit in refri gerio erit duo declara ta ſūt ſuperius de inuiſtis in fine t̓ cij capituli. Primū eſt ꝙ ſi ꝯtīgat eos diu̓viuere: carebūt nichilomi nꝰ ſenectutis honore. Secundum eſt ꝙ ſi cōtingat eos in iuuentute mori celeriter mors illoꝝ erit in et nō dolore. vt gͦ appareat p̄rogati ua iuſticie cōtra miſeriam culpe In iſta ꝑ te on̄dit ꝙ iuſtis ⁊ ſanc tis cōuenient duo ꝯtraria duoꝝ predictoꝝ: ita ſcilicꝫ ꝙ ſi moriūtur uuiuenes liberabūtur a dolore ⁊ ꝑ uo tꝑe non obſtante digni habe būtur ſenectute ⁊ honore: eciaꝫ ſi viuāt modico tempore: dūmodo tamē iuſte ⁊ virtuoſe viuāt. Et c̓ ca iſtud duo facit. Primo on̄dit̉ qualiter iuſtiliberabūtur in iudi cio ꝑticulari ī mortē. Secūdo quo malos accuſabūt ⁊ cōuincent in iudicio generali in cōmuni reſur rectione in fine capituli. Venient in cogitatione. Circa pͥmū duo facit. Primo on̄dit ꝙ mors iuſti iu iiuentute nō arguit ꝙ deus ta lemuiuenē non diligit Secūdo aſ ſignat vnaꝫ cauſā quare deꝰ hoc fieri ꝑmittit. Secūda ꝑs. ibi. Pla cēs deo. Circa primū duo facit. qꝛ pͥmo oſtēdit ꝙ iuſtus ī iuuētute moriens lucrātur eternā heredita tem. Secūdo ꝙ ꝓpter defectū etatiſ nō ꝑdit virtutis felicitatē. ibi. Se nectꝰ em̄ Circa primū d̓t ſic Iuſ tus at ſi morte p̄occupatus fuei̓t in refrigerio erit. Inter errores ꝯ tentos in opimōe impioꝝ poſita in ſecūdo capitulo diffule. iſtd̓ fu it vnū: ꝙ multa merceſ tribuitur Aa iuſtis pꝰ hāc vitā. vn̄ dixer̄tn̄ eſt refrigeriū ī finē hoīs. ⁊ iō ſpūſ ſā ctꝰ affirmat oppoſitū ꝯtrͣ iſtor di cēſ ꝙ quocūqꝫ moriat̉ iuſtꝰ ī refri gerio eit. Et rō eſt qꝛ ſic̄ mali hn̄t refrigeriū in pn̄ti. ⁊ iō hēbunt ar dore caloris ī futuro. ita iuſti qͥ ſūt mō poſiti ī camino t̓bulacōis er̄t pꝰ ea ī refrigei̓o Vn̄ pn̄t dice̓ iſtd̓ ꝑs. Tn̄ſiuiꝰ ꝑ ignē ⁊ aqͣ ⁊ īduxiſ ti nos irefrigeriū. Per ignē tēpta cōnis in pͣs. Igne me examīaſti ⁊ n̄ eſt īuenta in me iniqͥtaſ ⁊ aqͣ tribulationū. In pͣs. Sal. me fac deꝰ qm̄ intrͣ. aq̄ vſqꝫ ad aīaj mea. Sed ꝑ cōtrariuꝫ inuiſti ⁊ reprebi qui mō ſunt in delicijs: tuncponē tur in ſtagno ignis et ſulphuris Iob. 24 Ad nimiū calorem tnͣſiet ab aquis niuiū ⁊ vſqꝫ ad inferoſ peccatū illius. Exemplū iſtius iuſ te tribulacōnis de diuite ⁊ lazaro Luce..16. diues em̄ in torm̄tis cru ciatꝰ flāmadixit Pr̄ abrahā mit te lazaꝝ vt ītigat extremū digiti ſui ⁊ refrige̓t līguā meā. Et iō iuxͣ ꝯciliū ꝓphete Ihere. 6. State ſuper vias vr̄as ⁊ vidēte ⁊ interrogate de ſemitis antiquis q̄ ſit via bona ⁊ ambulate in ea ⁊ inuenietis re frigeriū aīabus veſtris. Iuſtꝰ gͦ iuſticia genea̓li ſi p̄occupatus fu erit ī morte ⁊ ante maturā etatem mortuꝰ fuerit ī iuuētutē vel media etate nl̓ ominꝰ ī refrigerio erit Le git̓ de qͥdaꝫ viro lr̄ato ꝙ mortuꝰ in uētus fuerit ſedēs int̓ libros ſuor ī cathedrͣ ⁊ hn̄ſ ī gremio ſuo libꝝ aꝑtum. cūqꝫ alij ꝯpatienteˢ adue nir̄et ⁊ multū de tā ſb̓ita morte tſ tarent̓ cōſiderātes diligētiꝰ īuent r̄t manū ſuā iacētē ⁊ īdiceꝫ extētū la

28 ad textum hꝰ lcōis Iuſtus autem ſi īmorte preoccupatus fuerit ⁊cͣ. vn̄ metrice d̓r Moīs iuſti ſubita qua p̄ceſſit bona vita Nō minuit̓ merita ſi moriat̉ ita Vn̄ licet morſ malorum ſit mala mors tn̄ bono rum eſt precioſa in conſpcū dn̄i. vnde Bernar. in epl̓a quadā ho na mors iuſti ꝓpter requiem Me li iꝫ or ꝓpter nouitatem. optima prop ter ſecuritatē Econtra mors pecca torum mala. ſiquidem in mundi a miſſioneꝫ prior in carnis ſeꝑacōs peſſimam vermis ignisqꝫ duplici ꝯtricione Idem in eadē epl̓a p̄cio ſa inquit mōīs ſanctoꝝ. precioſa plane tamꝙͣ victorie cōſūmatio. tamꝙͣ vite ianua ⁊ ſecuritatis in greſſus Iuſtus aūt ſi p̄occupatꝰ fuerit in morte Iſta preoccupacō poteſt dupliciter ītelligi. vno mō vt mors veniat ex improuiſo ẜm qnē modū dicimus homineꝫ pre 33 occupatum quādo aliquis caſus euenit̓ de quo non cogitauit ⁊ de quo ſibi non preuidit Aliomodo poteſt ītelligi preoccupacō tempo xis conſueti abbreuiacio. primo modo nullus iuſtus poteſt preoc cupari: qꝛ eo ipſo ꝙ iuſtꝰ eſt mor tem premeditatur ⁊ ad mortem diſponitur Vnde Seneca de natua̓ libus queſtionibus libro. 3. Effi ce mortem tibi cogitacione famili arem ita vt ſi ſors tulerit poſſis ⁊ ii ei obuiaꝫ exire. Scd̓ modo iuſtꝰ p̄t poccupai̓ morte quando videli cet̉ moritur in iuuentute vel in me dia etate vel quaudo non putauit. Vude Seneca in li. epl̓a. quorun dam vitam mors in medio flore p̄ ſcindit. alioꝝ intercūpit ipſa pri cipia alterius ꝯtinuata mors ſōp nō eſt. alius intercenādū ſolutuſ eſt. ⁊ ideo iſta mors continue p̄co gitāda ē vn̄ Sen̄. epl̓a. ⁊ ij. nichil eque tibi proficiet ad temꝑantia omnium rerum qnͣtuꝫ frequēs cō gitatio breuis eui ⁊ hoc incerti qͦc quid ergo faciēs reſpice ad mortē ¶ VVbitacō lrālis vtrum mors ſit penā īllicta ꝓ pccō primi parentiſ Qd̓ nō videt̉ ꝙ oē ꝯpoſitū ex ꝯtra rijs naturalit̓ diſſoluit̉/ corpꝰ hūa nū ē hmōi gͦ ⁊cͣ. ꝙͣ beſtie mori unt̉ que nūꝙͣ peccauer̄t/ gͦ ſimilit̓ hoīes qꝛ equal̓ ꝯdicōis videntur ī I. ꝯpone ⁊ in cōplexione ergoī reſo lucōne ꝙͣ qͣ rōne mors fuiſſet ī flicta ꝓ pͥmo pͣcc̄ō tāꝙͣ pena iuſta. eadē rōe dꝫ mō īfligi ꝓ qͦcūqꝫ pccō mortali ⁊ ſic debe̓thō mol ꝙͣ cito peccaret. Ad oppoſitū ē Augꝰ. 3. de cītate dei c. ili. Cōſtat int̓ catholi ca fideꝫ tenētes ipſam nob̓ corꝑis mortē n̄ lege natue̓ qꝛ nullā mortē hoī deꝰ fecit ſꝫ mei̓to īflicta ē pcc̄is qn̄ pcc̄m vīdicās deꝰ dixit/ hoī ī qͦ tūc oēs eramus t̓ra es ⁊ ī terrā ib̓ Itē dyoniſi. c. 4. ec̄ce. iherarchie. ſi Ad qōnem dd̓m ꝙ ſic. Fuit enim natua hūana creata cuꝫ dono ori genal̓ iuſtitie ꝑ quā aīa hūit per ſcm donū ſuꝑ corpꝰ ꝓpt̓ qd̓ potuit 3ā j. corpꝰ viuificae̓ ⁊ regē ſn̄ leſiōe vel q̄cūqꝫ infirmitate ⁊ ido hūit pom nō moriēdi Iſtud āt dominiū fui ſet traductū ī ꝓlem vn̄ fuit datuꝫ ſibi ⁊ ꝓ ſuis ꝙͣdiu fuiſſent deo ſb̓ iecti. qn̄ igit̉ peccauit ꝑdidit meri to iſtud domiinium ⁊ ido ipſo deſe rente deum creatorem ſuum volū tale anima incurrit nccītatem de ſerendi corpus ſuum ſicut diſſuſe

detlarāt beatus augꝰ. 13. de ciuita te dei. in multis capitul̓. ⁊ ſic de fa cultate nō moriēdi īcidit libe̓ ꝓ ſe ⁊ ꝓ ſuis in neceſſitatem moriendi Vn̄ dicēdum ꝙ mors eſt homini naturalis. ⁊ tn̄ pena inflicta. ſicut ſi dn̄s daret ſeruo ſuo origenario libertatē ⁊ poſtea ꝓpter ingratitu dinē ſua pͥuaret eū tali lib̓tate tur ſeruitus foret illi ⁊ penalis ⁊ natu ral̓. ¶ Ad primū dicendū ꝙ licet ſic cōponitur hō ex cōtrarijs. fuiſ ſet tn̄ per donū ſuperadditum na ture cōſeruatus a morte. Vn̄ veꝝ eſt ꝙ omne cōpoſitū ex cōtrarijſ corrūpitur naturaliter. ſecus tamīo fuit ꝑ donū ſuꝑnaturale. ſicut dic tum eſt. ¶ Ad ſecūdum. beſtie nū ꝙ illud donū habuer̄t. ſicut earū aīe nūꝙͣ deo obedire potuer̄t. ⁊ iō in eis nō eſt mors pena ſꝫ natura In hoīe autē licet natura in ſe cōſi derata ſit morlis. habuit tn̄ donū quo morte carere potuiſſet. ⁊ ideo ī nobis eſt pena qd̓ in eis eſt natu ra. ¶ Ad Sen̄. dicendū: licet de do nō origenalis iuſticie nichu ſcie̓t quantum ad hoc ꝙ d̓t ꝙ natua̓ ē hominis a ꝯn̄s naturā ſiue cōpoſi tionē nature veꝝ dicit. ſꝫ qͣntuꝫ ad ſecūdum falſū d̓t. qꝛ pena ē cuꝫ ſit ex ſpoliacōne dom phabiti vt pꝰ ocūm eſt. Vn̄ Anſelmꝰ in medita tionibꝰ ſuis. O dure ⁊ durior caſuſ Heu quid ꝑdidit hō ⁊ quid inue nit. Perdidit bt̄ītudinem ad qͣm factꝰ eſt. ⁊ īuenit mortē ad quam frus n̄ ē. Illo die veniꝰ a pat̓a ad exiliū: a viſione in cecitatē: a iocū ditate immortalitatis ad corrupti onē mortis. Miſera cōditio. gͣuis dolor. gͣue dāpnum. gue totum ẜv. 6 de morte breuiter notaſidum eſt: mors debet ſemꝑ p̄meditari: mors nō poteſt declinari: mors nō debꝫ timide formidari Primo dico ꝙ mors dꝫ cōtinue p̄meditari. Fa tuū eſt facere ꝓuidētiam ꝯtra illd̓ qd̓ ignorāt̉ filturū. ⁊ dimitte̓ ꝓui dentiā cōtra illd̓ qd̓ ſcitur neceſſa rio fore futurū. Fatui ſūt qui ꝯtra natale mō prouident veſtimenta robas ⁊ cibaria. ⁊ tamen neſciūt an natalicium expectabūt. cōtra mortē āt nichil ꝓuident que tam̄e certiſſime eſt futurā. Vn̄ Seneca epl̓a quadaꝫ. Nullius rei medita tio tam certa eſt. Ad cetera em̄ ex ercemur fortaſſis. ſuꝑuacuū adi̓ ſus pauꝑtateꝫ p̄ꝑatus eſt aīmꝰ ꝑmaſure diuicie. ad ꝯtēptū doloꝝ nos armaꝰ. a nob̓ nūꝙͣ exiget̉ hu ius v̓tutis exꝑimentū. qͥd ē ſtulti uſ ꝙͣ faſtidioſe mori? ⁊ iō iuxͣ ꝯfili ū̓ ſapiētis. Ecci. 14. Aēor eſto qm̄ mors n̄tardabit. ⁊ c̓te defrus me morie ⁊ cogitacōnis facit nos īꝑa tos an̄ mortē ⁊ ad moriendū ī exꝑ tos qn̄ nccē ē Vn̄ Sen̄. Quid ē qd̓ nos pigros ⁊ iertes facit. Et rn̄dꝫ Nēo nr̄m cogitat qn̄qꝫ ſibi ex hoc doīcilio migͣndū. ſic vete̓s inqͥlīo īdulgētia loci ⁊ ꝯſuetudo ⁊ īt̓ miui as decynīs adu̓ſuſ corpꝰ eē lib̓ tā ꝙͣ migͣturꝰ hīta ꝓpōne qn̄qꝫ eiꝰ ꝯ tub̓nio eē carēdū. fortior ei eis ad nccitateꝫ exeūdi. 2º mors nō p̄t de dinari. Vn̄ nōt mirabilit̓ augͥ. 13 de ci. c. 2. ꝙ iſtd̓ v̓bū morior. eris. ſi p̄t ẜm boͣmi gramaticā declinari more alioꝝ verboruꝫ. dicit em̄ ſic Nō importūe neqꝫ īcongrue arbi tror accidiſſe ⁊ ſine īduſtria hūa na iudicio forte d̓ino. vt hoc v̓bū

28 ꝙ eſt moritur ī latina lingua nec gramatici declinae̓ potuerūt ea re gula quā cetera talia declinant̉ na ab eo qd̓ eſt oritur fit verbū prete riti tꝑis ꝑticipia declinant̉. ab eo ꝙ eſt moritur. ſi queramꝰ p̄teriti tꝑis verum ſolent rn̄dere mortuꝰ ē vlra geminata ſic em̄ d̓r mortuuſ quo fatuus arduꝰ carduus ꝯſpi cuus ⁊ ſi que ſunt talia qn̄ non p̄ teriti tꝑis: ſꝫ qm̄ noīa ſunt ſine tē pore dedinant̉ Iſtud āt quaſi nec declinetur ꝙ declinari nō poteſt ꝓ ꝑticipio pn̄tiſ tꝑis ponitur nomē. ꝯuenient̓ itaqꝫ ſcm̄ eſt vt quēad modū illud ꝙ ſignat qd̓ n̄ poteſt agendo ita ipſum verbum non po teſt declinari loquendo: hec Augͥ Et ideo cōcedit vnꝰ doctor ꝙ vnp modo dicimur mortui quia ſic̄ ille d̓r fatuus cui ieſt fatuitas ⁊ ille ar duus cui ineſt arduitas ⁊ ille al bus cui ineſt albedo ita vere ille d̓r mortuus cui ineſt mors: ſꝫ nobis ī litu eſt mors qͣi apn̓cipio vite vſqꝫ ad finem ergo ſumus veri mortui Ido d̓r Sapͥ. ¶. Nos nati cōtinue deſiui mus eſſe. ⁊. ⁊. ℟. 14. Omnes mori mur ⁊ quaſi aque dilabimur ī ter ram Et ſi obiciatur ꝙ contraria non poſſunt ſimul ieſſe eideꝫ: Re ſponſio ꝙ viuum ⁊ mortuum nō ſunt contraria ſꝫ priuatiua ⁊ morſ accipitur dupliciter. primo modo eſt priuacō vite totalis. alio modo eſt priuacō vite parcialis. primo modo eſt terminꝰ ⁊ finiſ vite. ſcd̓o modo ſtat cū vitā ẜſt etiā ⁊ aliud apud gramaticos admirandum figuratantum pene nature huma ne pro primo peccato inflicte ſicut notat auctor lib̓. qui vocat̉ catholi con ⁊ eſt de iſta noͣ negacionis n̄ In tota enim gramatita latinorū non ſunt niſi tria verba in que tnͣ ſire poteſt hec nota negacōnis per cōpoſitionē ⁊ ſūt iſta volo. ſcio. qō Additur enim non ad iſtud v̓bū volo ⁊ d̓r nolo ꝑ ꝯpoſitionem. ad ditur ad ſcio ⁊ d̓r neſcio. additur ad queo ⁊ d̓r nequeo ad reliqua aut verba addi poteſt ꝑ appoſici onem tantum ⁊ numꝙͣ per cōpoſi onem ſicut dicimuſ non curro nō lego ⁊cͣ. Cum igitur iſta tria v̓ba actus deſignent trium potentiarū anime volo potentie appetitīe. ſcio cognoſcitiue. ⁊ queo motiue ad oſtendendū ꝙ homo in iſtis tribꝰ c viribus ē debilitatus ⁊ dinimnutꝰ ꝑ peccatū originale addit̉ ſignan ter nota negacōis ⁊ ꝯfuſiōis iſtis tribus potentijs ꝑ ꝯpoſicōem ad denotandū ꝙ ī iſtis tribꝰ potēcijˢ ſumꝰ ꝑ pct̄m natua̓lit̓ defectiui. Et eſt ſatis mirabile ſiue a caſu ſiue a ꝓpoſito fuerit ordinatū. Tercō mors eſt timide formidāda qꝛ ſic̄ dt Seneca Sapiens ſecuriꝰ morit̉ ꝙͣ naſritur vn̄ Criſoſti. ome. jo. ſu per Math̓ Mors niiniū neceſſai̓a ē nature iā corrupte q̄ nō eſt fugi enda: ſꝫ potius amplectēda fiat gͦ volūtariū qd̓ ē neceſſalū fu̓tuꝝ Of feramꝰ deo ꝓ mune̓ qd̓ ex debito temur redde̓ Itē Caſſio. ſuꝑ illd̓ psͣ. Btī īmaculati. Quiſ tꝑalē mor tē metuat: cū et̓na vita ꝓmittit̉? Quiſ laboe̓ſ carniſtimeat: cū ī per petua reqͥe ſe nouit collocādū? ⁊c̄. .14. Noli metue̓ iudiciū mortiſ ꝓu̓. .14. ſperat iuſtꝰ ī morte ſua nec qm̄ luſtꝰ ſi ī morte p̄occupatus fuerit in refrigerio exit ⁊cͣ. Lcō. 49.

Enectuſ em̄ venerabilis ē n̄ diuturna neqꝫ numero anoꝝ ꝯputanda. cam at ſunt ſenſus hominis ⁊ etas ſenec tutis vita immaculata. Intētio ſpūs ſancti in lcōne precedēti ⁊ in iſta eſt declarare quantū homini cōferat bona vita. ⁊ quantū homi in mala vitā noceat. Facit em̄ ho mini vita vicioſa duo mala. quia r̓ddet eū dampnabilē in morte et̓ naliter ⁊ in vita abhominabileꝫ temporalit̓. Et ideo dictū fuit ſupe riuſ Mali homines ſi moriātur in uiuētute moriētur in doloe̓. ſi gau deant ſenectute: carebūt honore. ¶ Per oppoſitū āt viri iuſti habe bunt duo boͣ. qꝛ habebūt ſi moriā tur eciā iuuenes iſta duo qꝛ erūt ſine ſenectute deo acceptabiles et hominibꝰ venerabiles ¶ Poſtꝙͣ igit̉ in ꝑte precedēti declarauit ſpi ritꝰ ſanctꝰ ꝙ hō virtuoſus ī iuuē tute moriēs eſt deo acceptabilis. qꝛ. iuſtus ſi morte preoccupatus fuerit in refrigerio erit. Hic oſtē dit ꝙ homo v̓tuoſus in iuuētute moriēs eſt hominibꝰ venerabilis nō obſtante vite breuitate. ¶ Et circa hoc duo facit quia pͥmo repͥ mit vanitatem. Secūdo exprimit veritatē. ibi. Cam aūt ſūt. ¶ Circa primū eſt aduertendū ꝙ quidaꝫ imaginatur ꝙ ſola etaſ quōcum qꝫ vixerint faciet eos venerabiles ⁊ dignos honore. qd̓ non eſt verū. īmo ſola v̓tus reddit hoīeꝫ dignū honore. Gideo qui vult habere ho noreꝫ in ſenectute faciat oꝑa lau dabilia in iuuētute. Nā honor eſt exhibitio reuerēcie in teſtimoni um virtutis. Vn̄ Ariſtoti. 4. Eth̓. c. ij. Scd̓m virtulem āt ſolus honꝰ honorandus eſt. In cuiꝰ figuram eſt bn̄ notabue qd̓ narrat augͥ. ſi. de ciuitate dei c. 10. ꝙ romam du as edes a templa honoris ⁊ v̓tutis ꝯiūctiſſimas ſibi fecerūt ſic ordīa tas ꝙ nullꝰ ad templum honoris poſſet accedere niſi priꝰ ꝑ templū v̓tutis trāſiſſet: ad denotandūqꝛ via vera ad honores eſt ſola v̓tus Et hoc eſt qd̓ dicit ſpūs ſanctꝰ in lectione hodierna. Senectꝰ em̄ ve nerabilis eſt. Narrat gen̄. ī epl̓a 1ig. lib̓. 48. ꝙ neſtor hō quidā tm̄ gloriabat̉ ſe diu vixiſſe ꝙ īſcribi ſuo monumēto iuſſit ſe xcix. āniſ vixiſſe: queꝫ deridēdo Sen̄. ſubiūx it. Ruis eā etatem ferre potuiſſet ſi ꝯtigiſſet centū ānos implere? qͣſi diceret: licet centenariū numerū ī pleuiſſet adhuc breue fuiſſet. et ſubdit. Rūo fabula ſic ⁊ vita nō ꝙͣ diu ſꝫ ꝙͣ bene acta ſit: refert. nic hil ad rem ꝑtinet quocūqꝫ loco d̓ ſinas quocūqꝫ voles deſinere tan tum bonā clauſulam īpone. Fabu lam vocat carmen. Et vult dicere ꝙ nō ꝓlixitas eloq̄ntie ſꝫ bonitas ſētentie cōmendatur in carmine Et eodē mō in vita humana nō di urnitas ānoꝝ. ſꝫ virtus moꝝ hoi nem dignū reddit honore. Sic igi tur reprimit̓ vanitas eoꝝ quiꝓpt̓ ſoliꝰ temporis ſenectutē priuileg um hōris ſibi vēdicant vbi v̓tutiſ meritū n̄ p̄ceſſit. ¶ Tūc ibi. Cam autē. Repreſſa vanitate exprimit̓ veritas Et eſt iſta ꝙ ad hoc ꝙ hō dicatur vere venerabilis duo reqͥ rūtur. videlicet ſapiētia mentis a mūdicia carniſ. Primū tangitcū dicit. Cani āt ſunt ſēſus hominis iſenſus

d qſenſus hominis. loco canoꝝ ⁊ ꝓ ſenectute cōputant̉. qꝛ ſicut dicit gloſa Ille bene canꝰ eſt qui eſt be ne ſēſatus Et bene ꝑ canoꝫ ſenſuſ ſapientia deſigͣtur. ſicut em̄ defici enti naturali calore corporis creſ cūt cani capitiſ. ita defeciēte inten tione vicioꝝ vel ſaltem frigeſcēte caneſcūt ſēſus mentis Ecr̄i. 21. ꝙ ſpecioſum caniciei indicium. ⁊ pͥſ biteris agnoſcere cōſilium: ꝙͣ ſpe cioſa veteranis ſapiētia ⁊ glorio ſus intellcus ⁊ conſiliū. Vn̄ Ariſ totiles.A. phiſicoꝝ. Neqꝫ em̄ infā tes poſſūt addiſcere. neqꝫ iudicat ſimiliter ſenibus. quia in pueriſ habūdant humores turbacōes ⁊ motus. ſicut ibidē dicit̉ ꝯmenta tor ꝯmēto. 2. ¶ Secūdum videlicꝫ mundiciā carnis tāgit cū dicit. E tas ſenectutis vitā immaculata qͣ ſi diceret Ille eſt bn̄ ſenex qui eſt ſine macula peccati. ꝓpt̓ iſta duo mētis ſapiētiam ⁊ carnis mūdici cit tlmū amdcum eſt danieli a toto ppl̓o ipi Ii iſrahel dan̄. 13 Veni ſede ī medio noſtrū ⁊ indica nobis quia deus dedit tibi honorē ſenectutis. ⁊ ibi narrat hiſtoriā quo duos ſenes iudices de falſa cōdempnatiōe ſu ſanne cōfudit cum eſſet iuuenis ⁊ quaſi puer etate. Vn̄ ibidem pꝰ mittitur. Suſcitauit deus ſpm̄ pͥue ri uuimoris. Overit̓ circa hanc litteraꝫ. Vtꝝ malus ſenex poſſit ī articulo mor tis vtiliter penitere. ¶ Videt̉ ꝙ nō qꝛ omnis qui verepēitet dimittit peccata. ſꝫ tal̓ nō dimittit peccata ſꝫ a pctīs dimittitur. gͦ vere nō pēi tet. mior pꝫ ꝑ augͥ. in ẜmo. quodā de penitentia. ⁊ allegatur 4. ſēten tiaꝝ. diſ. 20. c. i. Si vis penitentiaꝫ agere qn̄ peccare nō poteſ: pctā te dimittūr: nō tū illa. Fpp̄ de nullo penitente vtiliter eſt dubiū quin ſaluabit̉ ſꝫ de penitēte in extremiſ dubitat augꝰ. in ẜmone predcō loquenſ de tali. Si ſecurus hinc ex ierit ego neſcio: pm̄am dare poſ ſumꝰ: ſecuritatē n̄o. Nūquid dico ꝯdempnabit̉? rpp nullꝰ qui pe nitet: timore ⁊ neceſſitate ductuſ penitet vtilit̓. ſꝫ talis videtur ſic pēi tere. Vn̄ Augꝰ Nemo expectet ne ceſſitatem qn̄ iā peccare nō poteſt Arbitrij em̄ libertatem q̄rit deus nō neceſſitatē. rgo talis nō peni tet vtiliter. ꝙͣ ſiullꝰ vere penitꝫ nͥ cum ꝓpoſito ſatiſfaciendi. ſꝫ tal̓ ſ qui ſcit ſe moriturū: ſcit ꝙ nō pōt ſatiſfacere. gͦ hoc nō ꝓpōnit. Ergo inutiliter penitet. St cōfirmari qꝛ ẜm canō. tali n̄ ē pmīa imponēda ſed ignoſcenda. 26. q. 7. Ab infir īnoteſtēꝯo mis. Et 4. Smaꝝ d̓. 20. c. 2 Fpͣp Er ci. 24. Viuus ⁊ ſanus cōfiteberis dn̄o. gͦ ſicut pma nō valet nͥ in vi ta. ita nec videtur valere nͥ in ſani tate. ¶ Ad oppoſitū arguitur: ꝙ diu in homine manꝫ poteſtas pec candi: manet ⁊ poteſtas penitēdi ſꝫ poteſtas peccandi manet in ho mine vſqꝫ ad mortē ꝙͣ diu eſt libe ri arbitrij. gͦ ⁊cͣ. ¶ ꝙͣ latro ī fine penitens inuenit mīam Luce. ⁊⁊ ¶ Ad queſtioneꝫ dicēdum ꝙ ad pͥmam vtilem duo facuūt: dolor d̓ pteritis ⁊ ꝓpoſitum cauendi de fu turis. ⁊ quia quilibet hn̄s vſū ra cionis quantucumqꝫ peccauerit ⁊ quātuncūqꝫ ſero: poteſt habere iſta duo. ⁊ ideo ꝯcedendum eſt ꝙ pͥma quantumcūqꝫ ſero vtil̓ eſſe L. i.

poteſt licet de ea confidere ſuꝑͣ mo dum ſit ꝑiculoſum vn̄ ad qͥonem dicendū ꝙ malus ſenex p̄t in arti culo mortis vtilit̓ penitere licet h accidit valde raro. Penitentie enī taliū qn̄qꝫ timore pene procedunt non amoe̓ iuſtitie ſicut de anthio cho dicitur Aacha. ſecūdo capitu lo nono Orabat autem ſceleſtus dominum a quo non erat miſeri cordiam conſecuturus. ¶ Ad pri mum ergo dicendū ꝙ pcc̄a dimit tunt hoīem qnͣtū ad effectum qn̄ ſit īpotens corꝑe non tn̄ hoīem di mittūt qnͣtum ad affen ⁊ ideo ad huc eſt ī ſua ptāte affectū peccan di dimittere. Ad ſecūdū ꝙ Augͥ. non dubitat quin ſera pͥm̄a ſit vti lis ſi ſit vera: ſꝫ dubitat an ſit vera ⁊ p̄cedens ab amore iuſtitie an a timore pene Vnde in psͣ. votur ſe ra pͥma ſacrificium veſpunum ⁊ iō ſi ſit vera ſufficit ad ſalutem. Ad terciū ꝙ contingit pͥmaꝫ fieri a ta li libere qnͣtum ad effectū peccan di vt dictum eſt. Ad qͣrtum dicen dū ꝙ talis hꝫ ꝓpoſitum ſatiſfaciē di ſub condicōne ſi poſſet/ ad hoc ſufficit d̓ine mīe. qꝛ ſi homo vellet facere qd̓ in ſe eſt ad pm̄am deus faciet qd̓ in ſe eſt ad mīam Et ido̓ licet pͥma non ſit imponēda abſo lute ſꝫ innoteſcenda ẜm canones. t̓n̄ eſtimo ꝙ vtilis eſt eis pnīam certaꝫ imponere ſub cōdicōe ſi con ualeſcat qꝛ freqn̄ter de ꝑicul̓ max imis hoīes euaſerūt ad vitaꝫ. Ad Quītuꝫ de eccleſiaſtico dd̓m ꝙ cōfi teri in vita eſt neceſſitaſ qꝛ eccī. 17. xEt Ante mortem confiteri dn̄o qͣi nl perit confeſſio: ſed confiteri in ſaī cate eſt ſecuritatis vn̄ primum ca dit ſub precepto. ſecūdū ſub cͣſi lio ⁊ iō nō eſt ſil̓e de vita ⁊ ſaītate Senectus ei venerabilis Notan dum eſt circa ſenectutē bona ꝙ ip Eit ſa eſt diligēter venerāda vij ſicut medicamē īcontinētie ſic̄ moderā men inſolētie ſic̄ examē exꝑientie ⁊ ſic̄ libamē pnīe. Primo ē bona ſenectꝰ ī ſcīs ſenibꝰ veneranda ſic̄ medicamē incōtinentie vn̄ Sene ī epl̓a quadam Gratiaſ ago ſene ctute quicꝙͣ debebaꝫ nolle nō poſ ſum Ceſſare enim debet in ſenectu te quicqͥd voluptatis qͥcquid laſci uie quicqͥd illecebre placuit in iu uentute Vnde Seneca ſecundo de clamacionū declamatione ſexta Adoleſcēs luxurioſus peccat ſenex inſanit Vnde Tulius de ſenectute O preclarum munus ſenectutis ſi quidem aufert nobis qd̓ eſt īado leſcentia vicioſiſſimum.ſ. libidine. corꝑis In ꝯmendacōeꝫ ſenectutis d̓t Ambroſius ad Valentinum. Erubeſcat ſenectus que ſe emēda re non poteſt. Nō enim canicies cō mendata eſt annorum: ſꝫ morum Item Ambroſius ī Exameronū bro primo. Senectus inquit eſt ī bonis moribꝰ dulcior in cōcilijs vti liorā conſtātia ſubueniēdi moreꝫ ꝑacior ad r̓primēdas libidīes for tior ip̄a qͦꝫ īfirmitas corꝑis ſobrie tas eſt mētis Sꝫ caueat ſibi hͦ ſe nes tempore ⁊ iuuenes v̓tute illd̓ qd̓ in ꝯmendacionem ſenectutiſ dicit Ambroſius vbi ſupra. Sūt enim quidaꝫ ſenes ita malehabi tuati in voluptatibus ꝙ dolent vt videtur ꝙ non ſunt vt ſolebant ad voluptatem potentes delecta tur audire etiam et confabular

L. de turpibus. delectantur ymagīa ri de vilibus ⁊ ſicut non veſcentes carnibus delectantur ī brodio ſic illi cum pͥuantur oꝑacōe fruunt̉ ymaginacōe Sed nota ꝙ omne ¶ peccatum incurabiliuſ eſt in ſene ꝙͣ in iuuēne Querit enim ariſto tiles in probleumatibus parte p̄ mac. 28. ꝓpter qͥd in hyeme pau ciores ſunt egritudines ꝙ in eſta te Mortifere vero magis ī hyeme. Et rn̄det ꝙ in eſtate ꝑua quidem occaſione fiunt egritudines: ī hy eme vero non. quia parue occaſi ones cicius digeruntur ī hyeme Vnde illa que fiunt a maiol occa ſione merito peiora ſunt ⁊ magi deſtructiua huiuſmodi autem ſūt que in hyeme oriuntur et ypocs in anforiſſmis.ſ. ſenes iuuenibꝰ frequent̓ minus egrotantur. cum qꝫ eis cronice egritudines fiunt multi ex eis commoriuntur Moa̓ liter ſicut ſanitas corporis eſt eqͥ litas humorum Ita ſanitas ſpiri tualis eſt temperanciā paſſionū et diſtemperancia earum nifirmi tas ſpiritualis. eſtas eſt inuentꝰ hyeps ſenectus. Verum eſt igi tur ꝙ plures et frequentiores ac cidunt infirmitates ſpirituales ī iuuene ꝙͣ in ſene. quia multo plu res ſunt occaſiones tam ex cōple xiōe calida ꝙͣ ex iuuenili inexpel encia. ſed certe iſte infirmitates ſunt multo curabiliores ꝙ ſint in ſenibus. quia ſi accidant in ſeībꝫ vix curantur. Exemplum de ſalo mone 3. Reg̓. 2. c. vbi dicitur. Cū eſſet ſenex deprauatum eſt cor e ius per mulieres Et cauſa eſt qͥa tales infirmitates ſpirituales. cedunt ex malicia magna ⁊ taleſ fuerunt illi ſenes de quibus dicit̉ dan̓. 13. Egreſſa eſt inquitas a ſe nibus iudicibus qui videbantur regere populum ¶ Et ideo notand̓ D eſt ꝙ habitus bene viuendi acqͥ rendus eſt in iuuentute ſi homo velit ſācte viuere ī ſenectute nec aliquis de ſenectute minis confi dat quia quidam qui in iuuentu te euaſerunt in ſenectute turpiter reciderunt ſicut ille qui bo. annis virgo vixa̓et in eodem autem cor ruptus obijt ⁊ ideo ſignanter oa̓t pͥ Ne proiciaſ me in tempore ſene ctutis Secundo veneranda eſt ſe 22 nectus quia ipſa eſt moderamē inſolentie Omnes enim boī ſenes 52 debent arguere inſolentes et īfor mare Vnde narrāt Valerius lib ſexto capitulo ſecundo de quodaꝫ ſene quide hijs que ſuis tempori bus apud romanum populum a gebantur liberrime loquebatur increpas arguendo et diſcentiēſ factis maiorum. hic dū ab amiciſ moueretur qua audacia ita effro tē diceret omnibꝰ veritatem Ille rn̄dit due inquit res in licentiaꝫ p̄bēt Orbitaſ ⁊ ſenectus. Voluit dicere ꝙ ille qͥ ē iuueīs et aſpirat ad ardua ſperat ꝓmotiones ⁊ of ficia: neceſſai̓e hꝫ adulari frequēt Sꝫ ꝯtra hoc fuit ſenex ⁊ ideo ſenec tuſ dedit auctoī̓tateꝫ Item ſenex habens filios vel filias ꝓmouen daſ licet non pro ſe tamen pro ꝓ le frequenter mētit̉ vel ſaltē diſſi mulat veītatē. Hic at qꝛ ꝓle caru it et ſil̓r ſenex fuit ⁊ ideo veritate dicēda nulli offendenti peꝑcit. ſed certe modernis tēporibꝰ nō nulli L. 2.

iuuenes obaudire non obedire vo lunt ſenioribus ⁊ verificatur inter dum illud yſale. tercō. Tumultua bitur puer contra ſenem. ⁊ igno bilis contra nobilem. non ſic ea̓t inter romanos antiquitus. ſicut narrat Valerius libro ſecundo ca pitulo primo. vbi dicit generalit̓ iuueutus ſenectuti ita circūſpectū honorem tribuebat. tamꝙͣ om nes malores natu cōmunes adoleſ centium eſſent patres. Et ideo in ter duodecim abuſiones due ſūt ſenex ſine religione. ⁊ adoleſcens ſine obedientia. ſicut enim dicitur Tullius de ſenectute. Senex ī hoc melioris condicionis eſt: qꝛ qd̓ ſpe rat adoleſcens: ip̄e ꝯſecutus eſt Il le vult diuviuere iſte diu vixit ꝙ ꝙ michi nec diuturnū videt̉ ꝙ vo in quo ē aliquid extremū Aquales ſenes debent eſſe quibꝰ merito de betur honor ⁊ amicicia docet Tul lius ī eodeꝫ. ſenectus inquit hone ſta eſt cū ſuum ius retinet/ ſic̄ ado leſcentem ī quo eſt ſenile aliquid ſic ⁊ ſenem in quo eſt adoleſcentiſ aliquid probo ꝙ qui ſequitur/ cor pore ſenex eē poterit: aīo nūꝙͣ vn̄ metrice Res eſt grata ſeneꝫ iuue niliter eſſe iocundum Gratiuſ eſt uiuenem moribus eſſe ſeneꝫ. Vn̄ ⁊ in adoleſcente eſſe debet aliqͥd ſe nectutis. ⁊ in ſene aliqͥd iuuentu tis vt ſic ſenes cū uimioribus lau dent nomen domini. Caueamꝰ er go ſenes ne nomīē ſolo ſuffragio etatis ſolo patrocimo camciei ho norem nobis auctoritatis ad alios arrogemus Vnde idem Tulliuſ in eodem. non tam cam non tam ru ge auctoritateꝫ repente accipere poſſunt ſed honeſta acta ⁊ ſuperior e tas fructus capit autoritatiſ extre mos ⁊ ido virtutes in iuuentute cō gregande ſunt Iuxta illud prou̓. ⁊2. Adoleſcens gradiens iuxtavi am ſuam ⁊ cum ſenuerit non rece det ab ea Vnde Seneca Iuuemeſt parendum ⁊ ſem eſt vtendum vt Eccī. 21. Que in iuuentute tua no congregaſti quomodo in ſenectu te tua inuenies. Teccio venerā da eſt ſenectus quia eſt examen exꝑientie eſt enim ſenectꝰ quaſi cheſaurus ſapientie examinate ⁊ p̄experte/ ⁊ ideo vbideſunt ſenes vel experti nūꝙͣ ſana dabunt̉ ꝯci lia/ propter quod dicitur. tercio. topicorum. Nemo iuuēnes eligat in duces eo ꝙ non cōſtat eos eſſe prudentes vnde ⁊ in exercitu Alex andri nemo niſi ſexagenarius ex cercitum duxit/ ⁊ hinc eſt ꝙ non propter ſenectute neqꝫ decrepitaꝫ etatē p̄ſbiteri dicūt̉ ſꝫ ꝓpt̓ ſapīam diſ. 84. c. Porro Vn̄ p̄ſb̓it̓ greceſe ſenex latine dicitur. non propter etatem ſed propter ſapientiam q in eis eſſe debet Sed contra preſbi ros hoc eſt maloſ ſemores ad litte ram inuehitur Petrus in aurora ⁊ loquitur contra canos ſenes q̄ pretendunt maturitatem in crim bus ſeruant leuitatem in moribꝰ Bonos autem ⁊ morigeratos non tangit ⁊ dicit ſic. Canicies etiam mentiri nouit ⁊ albam non ſemꝑ retinet alba ſenecta fidem Albio res temporibus magiˢ ſūt moribꝰ equant. Tempora cana īueni cor da doloſa picem non poteſt ipſis iraſci moribus etas q̄ ſtupēt in ſe nio n̄ ſenuiſſe ſenes Ml̓aat vſus

L o elegātes ponuntur quoſ tranſeo ne videar poetas allegaſſe diffuſi us ꝙ prophetas Tamē de quibꝰ/ dam preſbiteris ⁊ curatis ſubiū git verſus quoſ expedit ſaltem ſe mel audiſſe ⁊ ſic dicit Vis tibi de pingibreuiꝰ premiſſa ſequuntur Vtres ſeu vetres dolea ſeu doloſ Curat non aras non vera ſꝫ era. Non equū ſed equoꝫ nō in opes ſꝫ opes ẜt infra Libras non libros religant parentqꝫ monete. Non monitis precō nō prece queqꝫ vi uant Non all̓a ructare norunt ſꝫ alea norunt. plus in ſalmone. ꝙ̄ ſalomone legunt Iſtos verſus al legat Prito d̓ hac dictione p̄ſbit̓ Et ſubnngit ꝙ ẜm hanc expoſici onem preſbiter melius dicitur p alijs bibēs t̓ꝙͣ alijs p̄bēs it̓ Rui an a vero vel omnes ſenes ſumus vel ſenes eſſe intendimꝰ ſi deuſ volue rit licet hoc non ſit perfectoruꝫ ap petere Abſolute tamē vt cōiter ap petunt omnes hoīes moti magis inſtinctu nature ꝙ fidei. quia īqͥt ita eſt bonum eſt ꝙ ꝯdiciones ſe nectutis quas poīt Ariſtotiles 2. xi rethorice audiamꝰ Senes inquit moribꝰ ī paſſionibuſ vero fere iu uenibus ꝯtrarij ſunt qm̄ diu vix erunt ⁊ in multis decepti fuerunt ii ⁊ īexperti in pluribꝰ negociā eſſe praua ideo nichil aſſertiue dicūt. ſꝫ in omnibus apponūt forte. et o ma agunt remiſſius ꝙ oporteat. omnia in turpius conſiderant. et male ſuſpicantur propter īcredu litatem. Increduli autem ſunt. eo ꝙ multa mala experti ſunt. Et ꝓpt̓ hoc etiam non amant valde neqꝫ odiunt quoniaꝫ ſic experti ſunt. ⁊ magnanimi non ſunt. quoniam in ml̓tiſ vitā abiecti fuer̄t et hūili ati neqꝫ aliquod magnum et ho neſtum ſed ſolum ea que ad vi tam neceſſaria ſunt concupiſcūt. ⁊ liberales non ſunt quoniam ex perti ſunt ꝙ facile ē abicere neceſ ſaria ⁊ difficile acquirere ⁊ timidi ſunt a naturali complexione. fri gidi enim ſunt Vnde viaꝫ prepa rauit ſenectus formidini ⁊ ideo qͦ natura calidi ſunt audaces ſunt. ⁊ magis amant viuere in vltima die ꝙ prima quoīam concupiſcē cia eſt eiꝰ quod deficit. defecit aūt eis tanto plus quanto diuciꝰ vi ſ uunt ⁊ ſunt amatores ſui magis ꝙͣ oportet Hec enim puſillanimi tatis mos eſt. que in eis viget/ et propter hoc magis amant honeſ tatem conferencia ꝙͣ conferens e ipſius bonum honeſtum. Simili ter ⁊ inuerecundi ⁊ difficilis ſpeigi debilis concupiſcencie et magis rationi viuunt ꝙͣ moī vel virtuti Et acute ire ſunt. quoniam in triſ ticia viuunt que ad iraꝫ diſponit. ⁊ miſeratiui ſunt quoniam om̄es ſue debilitati ⁊ miſerie compartici pes putant et hoc eſt miſerabile Non ſunt autem luſiui ſed planc tiui hec Ariſtotiles Innocencius de vilitate conditionis humane. Senecture familia̓s hec eſt loq̄ci taſ. theſaurum in ſepulchro ponit qui ſenem heredem facit. ſenex fa cile producatur. difficile e̓uocatur cito credit ⁊ tarde diſcredit/ tenax ⁊ cupidus. triſtis ⁊ querulus ve lox ad loquendum tarduſ ad au diēdū laudat ātiq̓s ſꝑnit moder nos vituꝑat pn̄cia ꝯindat p̄teī̓ta. L. 3

ſuſpirat ⁊ auxiatur torpet̓ ⁊ īfirma tur Audi poetaꝫ. Aulta ſenem cir cumueniunt incommoda: hec In nocencius. propter hec auteꝫ non contemnendi: ſꝫ ſipportandi ſunt ſenes. Nam iſti defectus ſunt om nibus communes Iel enim taleˢ erimus. vel cicius moriemur Vn de Eccleſiaſtici. octauo Ne ſpernaſ hominem in ſenectute ſua etenim ex nobis ſeneſcūt Et Leuit̓. nono Coram cano capite confurge ⁊ ho C nora perſonam ſenis. Quarto ſe nectus eſt veneranda. quia eſt li hamen penitentie. Eſt enim liba men ſacrificiū ⁊ libare ideꝫ ē qd̓ ſacrificare ſicut d̓t Huguicō Oīs autē ſenex tenetur ſeipſum ī pmīa ſacrificare deo vel ſaltem ꝑ cōtrici on ⁊ diſciplinam veteris vite: qꝛ ſacrifitium deo ſpiritus cōtribula tus Iſtud eſt ſacrificiū veſꝑtinuꝫ de quo loq̄bat̉ Apl̓us. ⁊. ad Thi mo. 4. ego eī iam delibor ⁊ tempꝰ mee reſolucōis inſtat Sen̄ ī epl̓a quadam ymaginat̉ ꝙ vita nr̄ā ē quaſi nauigium ī mari ⁊ ꝙ ꝙͣdiu viuimus nauigamus ⁊ tandem ī ſenectute applicamus ad portum Ettunc ſicut naute recolligūt īſtru menta ⁊ vaſa nauis quibus na uem mouerunt ita debemꝰ nos ſen ſus noſtros intencionem ⁊ conſi deracionem ⁊ ſollicitudīes ſecula res r̓colligere totaliter ad noſmēt ipſos ad v̓tuoſe viuendum Vn̄ dicit ſic Incipiamuſ vaſa in ſene ctute colligere jfreto. hoc eſt ī ma ri viximus: moriamur in portu. Sꝫ hic eſt inuehendum contra duo genera ſenum quorum aliqui ſe nectutem accuſant nec eam ſciūt ſuſtinere quā tamē ſemper appeli erunt habere. Contra iſtos racio nabiliter tam Seneca ꝙͣ Tulliuˢ ſic accuſant. Tullius in libro ſuo de ſenectute ſic dicit. Tanta in ho minibus ſtulticie in conſtātia ac peruerſitas eſt ꝙ omnes etatē vt adipiſcantur exoptant eandeꝫ ad epti accuſant. Sen̄ vero in epl̓a 8. tali ſic conquerenti loquitur de ridendo Veſice inquit dolor inquie tat epule erunt parum dulces de trimenta continua. hec eſt ſenis querela Propius accedam. dicit Seneca de capite tuo timuiſti? ⁊ re ſpondit. neſciebaſ te hec optae̓ cū optares ſenectutem tuam omnia iſta in longa vita ſunt quemnad modum in longa via puluis ⁊ lu tum ⁊ pluuia ſunt Sed ditis vole bam viuere ⁊ carere incommodis omnibus. Reſpōdet Tam effemi nata vox virum dedecet. hec ille.ſ Secundo ſunt aliqui ſenes qui ſe nectutem dehoneſtant moribꝰ pu erorum contra quo Sen̄ in vnae piſtola Auctoritateꝫ habemus ſe num ⁊ vicia puerorum Idem in qͣ daꝫ alia. deſine velle que voluiſti puer Hoc opus ſit hec cogitatio ī ponere vete̓ibus malis finem yſa ie. ſexageſimoquinto Puer centū annorum morietur. Non ſic nos cariſſimi ſꝫ primo ſupportemus ſe nectutem viriliter. ſcdo per eam ac quiramus virtutem de primo Se neca ī epiſtola Senectus iaſſe ē tatis non fracte nomen habet nō ſentio in animo etatiſ iniuriam cu ſentiam in corpore tantum. vicia⁊ viciorum miniſteria ſenuerunt. viget etiam animus ⁊ gaudet.

non multum ſibi eſſe cum corpoe̓ exultat et̄ in ꝯtrauerſiam facit de ſenecture. hunc ait eſſe florem ſu um credamuſ illi vtamur bono ſu o. Scd̓o ꝑ ſenectutē acqͥramꝰ vir tutem ſicut docet idē Sene̓. in epi ſtola rai. ꝙ face̓ ſolebāt qui ſeriꝰ exierunt ⁊ volunt̓ tempꝰ celerita te recupare calcar addamꝰ. Sene ctꝰ optime facit ad hec ſtudia. n̄o eſt vt eſtimes vllam etatem apti orem eſſe ad bonaꝫ mentē ꝙͣ que ſe multis exꝑimētis longa a rerū frequēti exꝑiēcia domuit quō ad ti ſalutaria mitigatis affectibus ve nit exemplū Machabeoruꝫ vi. de eleazaro de quo ibi ſic ſcribit̉ ꝙ ce pit cogitare etatiſ atqꝫ ſenectutiſ eminēciā dignā ⁊ ingenua nobi litatis camciem ⁊ mori pociꝰ pree legit ꝙ īpudice viue̓. Lcō I0. Lacens deo factus ē dilec tus ⁊ viuēs inter peccato res tranſlatꝰ ē ⁊ raptus ē ne malicia mutaret intellcuꝫ eiꝰ aut ne fictio deciꝑet anina euis Cuia poſſent mūdam ꝓbabilit̓ admirari quae̓ quidā valde mori gerati iuuenes ſubtrahunt̉ vbi peccatores ⁊ iniuſti vſqꝫ ad decre pitam etatē perducūtur ideo ſpūſ ſcūs in hodiernā lcōne huiꝰ eue tus aſſignat rationem. Nā hoīes ſeculares iſtud ſolent iudicare in uiſtū ꝙ deꝰ bonos cito ſubtrahit ⁊ malos diu viuere ꝑmittit. ¶ Et circa hoc duo facit Nā primo excu ſat diuinā iuſticiā Scd̓o accuſat mundanā maliciam ibi: ꝓpriam. Circa primū aſſignat tres ratio nes quare deꝰ n̄ ꝑmittit bonos ſeui um exſpectare videlicet diuinam amicitiaꝫ ſuſcipienteꝫ ad premia. Proximorū maliciā allicientē ad cimnā. ⁊ acqͥſitā iuſtitiā ſuffiēcitē ad merita Scd̓a cacō aſſignat̉ ibi raptus ē. Et tercia ibi ꝯſūmatꝰ ē. dicit ergo Placens deo factꝰ eſt dilectꝰ quaſi diceret vna racio q̄ re iuſtꝰ tollitur de hac vitā quia eſt placens deo ꝑ bonam vitam factus dilectus per graciam ⁊ ide o dignus eſt vocari ad coronam Canticō. z. dilectꝰ meus michi ⁊ ego illi qui paſcitur inter lilia Et viuens inter peccatores bene ac virtuoſe quod eſt valde laudabi le ⁊ difficile ad Ph̓i. 2. Simpliceˢ C filij dei ſine reprehēſione in medio nacionis praue ⁊ peruerſe ⁊ ideo tranſlatus ē ad celum Conſeqn̄ ter ibi Raptus eſt. Ponit ſecūdā racionem ad idem videlicet proxi inorum maliciam allicientem ad crimina Ex hoc ꝙ aliquis de malo rum ſocietate remouētur proueīt ſibi ſecuritas et oportunitas boē vite Vnde primo allegat pericu lum mali conſorcij Secundo aſſi gnat modum communicandi vi cij ibi: faſcinaciō Quātum ad pͥ mum dicit Raꝑtus eſt ne malicia mutaret intellectum eius id ē ne mala conuerſacio hominum mu taret intellectum eius practicum. dupliciter euim corrumpitur vir tus in homine. vnomodo per ha bitus corrupcionem Aliomodo per actus deordinacionem. Prim̄ tangit cum dicit. ne malicia Secū dum cum dicitur Aut ne fictio de ciperet animā. Intellectus enim pͣcticus ē pricipiū oꝑandi vn̄ qn̄ ita ē ꝙ pnͥcipia pͣctica corrūpunt̉ C. 4.

in hoīe oīa facta eius fiunt ꝑuer ſactideo qn̄ rectum iudiciū corrū pitur ꝑ malam conſuetudinem ⁊ acquiritur hītus contrarius v̓tuti ibi eſt certa malitia ⁊ longe peuuiſ eſt ꝙͣ qn̄ percateꝝ ex paſſiōe Aut ne fictio deciꝑet animaꝫ eius. Fi ctio eſt in illis qui male oꝑantur in quibus tn̄ recta eſtimacō non eſt corrupta. ſꝫ oꝑātur mala con tra conſcientiam ſcientes ſe male facere ⁊ vtrumqꝫ iſtoꝝ ꝑtinet ad maliciā Notandū ꝙ neceſſario ī ixͣ 9x hac vita oꝫ viuere inter pctōres. qͣntumcūqꝫ etiā homo ſtudeat ad correctionē p̄ccoꝝ qꝛ ſi ſꝑ erunt a liqui mali bonis cōmxti in oī ſoci etatē ſic̄ d̓t̓ Augꝰ. ad vincentiū do natiſtam ⁊ ponitur in Can. d. 44. qͣntumlibet inquit vigilet diſcipli na domus mee homo ſū ⁊ inter ho mines viuo nec in arrogare audeo vt domꝰ mea melior ſit ꝙ archa Nōe v̓bi tn̄ inter octo hoīes vnuſ reprobuſ īuentuſ ē. Aut melior ſit ꝙͣ domus Abrahe cui dcm̄ eſt Sice ancillam ⁊ filiuꝫ eius. Aut melior ſit ꝙͣ domus yſaat cui de duobuſ gemīs dictū eſt Iacob dilexi Eſau autem odio habui Simpliciter āt fateor caritati veſtre coram dn̄o do nro qui teſtis eſt ſuper animā me am exquo deo ſeruire cepi. Quoni am ſicut difficile expertus ſū meli ores ꝙ qui in monaſterio ꝓfecer̄t̉ ita non ſum priores expertuſ ꝙͣ qͦ ī monaſterio defeceruūt ctideo in q cumqꝫ ſocietatē homo ponatur nō poterit ōmno euadere qͥn inter pec catores conuerſetur/ ⁊ ideo oportꝫ ꝑfectos vicia malorum corrige̓ ꝓ poſſe ⁊ qd̓ non poſſent corrige̓ ſuſtinerenam tales deo qui eſt ſupͣ mus iudex reſeruantur Vnde Gre go. ⁊. mora. ca. 18. Nullus perfectꝰ eſt qui inter defectus ꝓximoꝝ per fectus non eſt. qui enim equam miter aliena mala nō tolerāt ipe ſibi teſtis eſt per impatientiam. quia a boni plenitudine longe di ſtat Abel quippe eſſe rennuit quē Cayn malicia non exercet. ſic in tritura aree grana ſub paleis pre muntur. ſic flores inter ſpinas pro deunt/ roſa que redolet creſcit cuꝫ ſpina que pungit duos namqꝫ fili os habuit. primꝰ homo. ſed vnꝰ reprobus alius electus fuit Treſ quoqꝫ filios Nōe archa continuit ſed duobus in humilitate perſi ſtentibus vnus in patris irriſio nem ruiti duos Abraham filios Habuit ſed vnus innocens alter fratriſ perſecutor fuit duos quoqꝫ yſaac filios habuit. vnus ī humi litate ſeruatus alius vero etiam pͥ us ꝙͣ naſceretur reprobatus duo decim filioꝫ Iacob genuit ſed ex eis vnus per innocentiaꝫ venditꝰ eſt. Ceteri vero per malitiam fra tris venditores extiterunt. duode cin quoqꝫ apoſtoli in eccleſia ſūt ſed improbati remanerent vnus eis admixtus ē qui eos perſequēſ probae̓t. Sic nāqꝫ iuſto peccator cum malicia iungitur Sic īforna ce auro palea cum igne ſociatur. vt quo ardet palea aurum purge tur Hij ergo in veritate boni ſunt qui in bonitate etiam inter maloſ perſiſtere poſſunt. hec ille. Idem p mo morali. capitulo. ⁊. Neqꝫ enim valde laudabile ē bonū eē cū bois ſꝫ bonū eſſe cū mal̓ Sic̄ ei gui oris

culpe eſt inter bonos bonum non eſſe. ita immenſi eſt preconij bo num etiam inter malos extitiſſe Ioh rriceſimo. Frat̓ fui dracōnū et ſocins ſtrucionum Et Cantico rum. z. Sicut liliuꝫ inter ſpinas ſic amica mea int̓ filias. Viuens inter peccatores tranſlatus eſt. lia Notandū ꝙ deus electos ſuos trāſ fert tripliciter de rebellione ad re cōſiliacionem dediſſolucōe ad t̓ ligionem de ꝑegrinacōe ad qui Ae etacōem. Primoº trāſfert exn̄teſ in ſtatupctī ⁊ iniuſticie ſiue oīge nalis ſiue actual̓ ad ſtatu gracie ſiue pm̄e ſicut rex miſericors exu les ⁊ ꝓpfugos ⁊ ꝓſcriptos in extrͣ neis regnis vagantes reuocat gͣ cioſe ⁊ ad pacis recōſiliacōnē ad mittit Ita xp̄s ſuos rebelles recedē xiij tes ab eo ꝑ pctm̄ et exulantes in e̓gione vmbre mortis. tranſfert miſericorditer in regnū ſuū ⁊ r̓pa triae̓ ꝑmittit de iſto exilio tran latꝰ fuit paulꝰ. petrꝰ. maria mag dalena. matheuſ et multi alij Int̓ quos Augꝰ de quo ſic legimꝰ In uenit ſe Augꝰ longe eſſe a deo in r̓gione diſſimilitudīs tāꝙͣ audirꝫ ⁊cͣ. i De iſta tranſlacōe ad Col̓. j. Fripuit nos de poteſtate tenebra rū et tranſtulit in regnuꝫ filij fui. In tꝑe hyemali. ī tꝑe frigido qn̄ oīa ſūt qͣſi ſeīmortua tūc prudens ortulaꝰ trāſfert d̓ loco ad locū plā tas euellens eas radicitꝰ a terra in qua ſteterūt prius. ac ꝑ talem tranſplantacionem alique fiunt fertiles ⁊ fructifere que fuerūt ſte riles ⁊ inepte Tempꝰ hyemale ⁊ frigidū eſt tempꝰ tribulacōis et aduerſitatis Xp̄s eſt moraliter ortulanus ſicut eſtimauit maria ioh̓. 20. Iſte ortulanus qn̄qꝫ pec catoribuſ īmittit hyemē tribula cīonis et infirmitatis ⁊ anguſtie et ſic tranſfert eos ꝑ contricioneꝫ et confeſſionem in ortum eccleſie et facit eos fructiferos et fertiles qͥ pͥuſ ſbelleſ ⁊ īfecūdi extiter̄t Io. tertio Tranſlati ſumus de morte ad vitam quoniam diligimus. Secundo tranſfert deus electos ſu o de diſſolucōe ad religioneꝫ ſic̄ ortulanus cernens plātaꝫ delicati fructus creſcere ꝓpe viam ⁊ in lo co communi. Vbi modo a beſtijˢ modo ab alijs frequenter leditur modo a ribaldis excutitur quia 51 ſtat ſine muniocine ni via com muni ita ꝙ nunꝙͣ vel vix produ cit fructum ſuum ad matui̓tatem quin vel leditur in germinibꝰ qn̄ germinat. vel in flore quando flo reſcit. vel in fructu quando matu reſcit. talem inꝙͣ plantam tranſ fert in viridarium vel in ortum be ne concluſum vt ibi fructificet in regre ſine impedimento et fructꝰ totus in vſum domini ſeruetur. Iſtomodo moraliter criſtus quā doqꝫ vidit perſonam aptam ad fructificandam in eccleſia ſtan tem ī mundo qui eſt via commu nis omnium tranſeuncium pro fert germen vel florem per ſanc tum propoſitum quia multa bo na proponit facere ſed ſtaum ledi tur a beſtijs id eſt beſtialibus ho minibus datis voluptatibus hu ius vite vel excutitur a ribaldis ante fructus maturitatem et im peditur et agitatur a peſſimis mūdanis hoībꝰ ſic ꝙ vix aliqueꝫ L. I.

fructum ꝓclucit ad maturitatem. Talem igit̉ xp̄us aliquociēs tn̄ſ fert in ortu ſancte religionis de qͦ bus Canti. ¶. Veni in ortū meū ſo ror mra ſponſa meſſui mirraꝫ me am cū aromatibꝰ meis. In iſto et go orto ſūt mirre pͥme ⁊ aromata doctrinē ſcē. de hac tnͣſſacōne d̓r in psͣ. Vineam de egipto tnͣſtuliſti de egipto id eſt de tenebris mun dais. Tercō tnͣſfert ſcōs ſuo de pe regrinacōe ad quietacōem. Rex habens alique hoīem qui in aliqͦ officio hūili ſecum laborauit pro mouet ad aliquē ſtatum certuꝫ ⁊ ꝑpetuum pro labore ſuo ſi eſt cleri cus facit eū ꝓmoueī ad eccleſiaſti cas digͥtates ſi eſt ſeculariſ dat ei hōres ſeculares reddituſ offitia vt ſic de labore ad requieꝫ trāſferat̉. Iſto mō xp̄us illos qui ſecū ī hac vitā laborāt trāſfert finalit̓ in re quiē regni celeſtis Ecc̄i. 44. enoch placuit deo ⁊ tranſſatus eſt ⁊ de hac tranſfacōe loquit̉ pn̄s lcō. Lcō quinquageſimaprima. Aſcinacō enim nugacita tatis obſcurat bona ⁊ īcō ſtantia ꝯcupīe tranſuer tit ſenſū ſine malitia. Poſtꝙͣ ſpi rituſſcūs docuit ꝑiculoſā eſſe com munem cū pecoribꝰ cōuerſacōem Hic on̄t ꝑ quā viā boni a malis re cipiat coinquinacōem Sunt em̄ ī homine duo pn̄tis cognicōis ⁊ v̓ tutis viꝫ intellectꝰ ⁊ ſenſuſ. ⁊ vtrū qꝫ principiū ꝯgnoſcitiuū hꝫ ſuuꝫ appetitū Intellectꝰ hꝫ ſuum appeti tu viꝫ intellectū ⁊ ſenſuſ habet ap petitū ſenſitiuū ſic̄ pt̄ꝫ. 3. de aīa Rn̄ igit̉ iſta duo pnͥcipiā ſiue ꝑtes aīe regulant̓ virtioſe. ꝑſonā tota eſt conuemienter ordinata. ſꝫ ad cor rūpendum bonam ꝑſonaꝫ ꝙͣcūqꝫ duo īueniūtur inter mūdanos iſto rū pn̓cipioꝝ infectuuia. Primum eſt vicioſa laſciuia ī loquēdo Secū dū ē numeroſa diuerſitas ī ꝯcupiſ cendo. Primū eſt deceptoia īforma cio in ꝑceptibilis Secūdū ē tranſi toria delectacio ipſiꝰ rei ſenſibilis Per primum corrumpitur ꝑs itel lectiua. ꝑ ſecūdū pars ſēſitīa de primo loquendo de appetitu ītelle ctuio qui vocatur voluntas intelle ctiua vt ſil̓ totam parte racōnaleꝫ cōplectatur dicit ſic. Faſcinacō ei nugacitatis obſcurāt bō Vbi no tandū ꝙ bona ſunt triplicia. natu turalia. ſuꝑnatua̓lia. ⁊ acqͥſita Nta turalia ſunt potētie natua̓les tam aīe ꝙ ꝯiucti de qͥbꝰ. ⁊ ⁊. 3. de aīap totū Suꝑnatua̓lia ſūt tres v̓tuteſ theologice fides. ſpes. ⁊ caritas. Ad Cot̓. 13. Acijſita ſunt ſcīe ⁊ v tutes moraleſ de quibuſ tota ph̓ia cōſiſtitet hō qui haberet iſta tria ꝑfecte eſſet bene potens ad regen dum ſe virtuoſe ī iſta vita Habe̓t enim natua̓lia acquiſita ⁊ gratui ta Et ne aliquis tractans cū mun do de ſeipſo cōfidat ꝙͣtūcumqꝫ ſit bonus. Etce quid d̓t ſpituſſanctꝰ in hodierna lectione Faſcinacō eī riugacitatis obſcurat bona ſfaſci nacio eſt infectiua viſio alicuius perſone nociue infereus latenter per radium viſualem nocumentū rei viſe. ſicut dicere ſolemus ꝙ ma licioſe vetule tenellos pueros infi ciunt ⁊ ſic loquitur. Virgilius in bucolicis. Neſcio quis teneros o culis michi faſcinat annos. dicūt eminantiqui ph̓i ꝙ aīa ꝑ ymagi

71 l nationē īmutat oculū. qui eſt mē brum teneꝝ ⁊ ſpūale ⁊ oculus in fectus imuuitat aerem. aer autem ī fectus īmutat tenerū corpus infā tis ⁊ īmutat ꝓuocādo puerum ad nauſeam. ⁊ ſic puer refundēdo nu trimentū cōfundit̉ Iſtud ſigͥficat faſcinare ad litteram Nugacitas a eſt aſſiduitas dicendi nūgas Nu ge autem ſunt truſe verba viꝫ ad nichnum apta vel ſaltem narrati ones ludicre que nichil valent ni ſi ad ludum eſt igitur intellectus hꝰ littere ꝙ perfectus homo hn̄s bona predicta ſi dat ſe ſeculo p̄t de facilideprauari ad maluꝫ Quare? Certe qꝛ faſcinacō ⁊ occulta ⁊ infe ctiua decepcō nugacitatis ⁊ vani tatis mundanoꝝ nō vere. ſꝫ vane loquentiū obſcurat bonā p̄dicta naturalia gratuita ⁊ moralia: ſed ij primo obſcurat iſta qꝛ facit homi nem quaſi faſcinatum. ⁊ ludlifica ſiu tum Vnde ad Gal̓. 6. Quis vos faſ ſpulſſ cinauit. veritati non obedire ca de cepit. Et ſic homo exn̄s in ꝑuerſa ſocietate videt valde bn̄. ꝙ alij ma kagunt ſic tn̄ effaſcinatur ꝙ ap paret ſibi pro tunc gratia ſocieta tis ſimiliter eſſe faciendum. vnde iuditium ſuum non eſt extinctuꝫ ſed quodamodo ludificatum ⁊. ob ſcuratum et hec ē cauſa quare pru dentes mundi aduertunt ſe eſſe ī periculis magnis aliqui cū cardīa libus. aliqui cum regibus. aliqui cum epiſcopis. ⁊ tamen non poſ ſunt ſe euellere. Effaſcinati em̄ fūt antiquā ſocietate per qua obſcu ranturbona naturalia gratuita ⁊ moralia Secūdū agens corrupcō nem virtutum eſt varia mutatio voluptatis ſiue tranſitola delecta cō reiſenſibilis Si enim hō habe̓t p̄cipue reſiſtere qn̄ moratur in ſe culo vni gn̓i voluptatis eſſet certe tolerabile malum: ſꝫ modo ſic eſt ꝙ vnā tēptatione ſedata ſine mō ra furgit alia. vel enim intrahit cō uentum potatorum vel lub̓ eoꝝ vel ambicioſoꝝ vel detractoruꝫ vel cu pidorum. velit nolit ſi ſe multū cō miſceat mūdo ⁊ tunc eſt vehemēs labor in tam cōtinuis luctis r̓porta re victoriam Et ideo ſignanter dicī tur ī lrā hoc qd̓ frequēter ꝯtingit ꝙ incōſtantia ꝯcupiſceutie ſb̓uer tet ſēſuꝫ Senſus enim habet natu c6 ralem appetitum vt regatur a raci onē. vn̄ lumē racōis debet̉ p̄cedere ſenſū qn̄ aūt ſic ē ꝙ ſenſus p̄cedet rōnem. ſenſus tnͣſuertit̉ ⁊ ꝑuerti tur ⁊ hoc fatile de ſēſu ſine malicia ꝙ de ſēſu innocētis n̄ exꝑti malicia Soc. alioꝝ Obſcurat bona. Nota ꝙ cir ca diſcretioneꝫ bonoꝝ decipit̉ iudi cium mūdlanorū. An enim tria ſint bona. gratie. natue̓. ⁊ fortune bona fortune minima. bona natue̓ media. bona vero gratie maxima ẜm Augͥ. ⁊ tn̄ mundam non ſic iudicant: ſed potiꝰ econuerſo exē plum de diuite. Luce. 12. qui dixit anime ſue Aninia habeſ multa bo na repoſita in annos plurimos reqͥ eſce ꝯmede bibe ⁊ epulare Et dixit ei deus. Stulte hac nocte repetent animam tuaꝫ a te Que paraſti cū ius erunt? Et ſic eſt om̄s qui the ſaurizat: ſed non in deum. diues igitur iſte licet diues tamē ſtultuſ ⁊ deceptus fuit iudicās tꝑalia eſ ſe bona magna cum illa tm̄ modo magna ſunt quibus homo efficit̉

diues in deum Math̓. 12. Boncis homo de bono theſauro cordis fui profert bona. Cauſa vero decepti onis iſtiꝰ quare ſcꝫ hoīes bona tē poralia iudicant eſſe magna ſpi ritualia cꝰ modi ſūt virtutes mini ma accipi p̄t ꝑ exemplū qd̓ contī git in viſu qn̄ enim oculꝰ videt reꝫ ꝑ mediū diu̓ſaruꝫ dyaphaneita tum cōmuīter valde male iudicat de ea ſicut pꝫ de baculocꝰ vnam ꝑtem videt oculꝰ ꝑ medium aere um et aliam ꝑ medium aqueū ⁊ ideo iudicat ꝙ baculꝰ ſit fractus. Fodē mō quādo oculꝰ vidēs ē ī me dio rariori. et res viſa ī medio dē ciori res viſa apparet maior ꝙ ſit ſicut ſtelle que ſunt maxima cor pora ꝑue nobis apparent nō ſolū ꝓpter diſtanciā ſꝫ ꝓpter ſubtilius mediū in quo ſituatur ⁊ ꝑ quod videntur quod eſt multo ſubtiliꝰ ꝙͣ aer in quo eſt oculus nr̄. Vidē tur enim mediante ſpera ignis q̄ eſt ſubtilior ⁊ rarior ꝙͣ aer ẜt me diantibus ſperis celeſtibus que ſūt maioris dyaphoneitatis ⁊ trāſ parencie ꝙ ſit aer Iſtōmodo mo raliter exteriora bona cū ſint cor poralia ⁊ delectationes d̓ eis accep te ſint corꝑales quia ſunt in rebꝫ groſſioribus ꝙͣ oculus mētis qui eſt intellectꝰ purus ⁊ imaterialis ſicut diciturꝝ. de anima ideo vidē tur groſſiora ꝙ ſunt. bona vero gracie cū ſint ſpiritualia et conſo laciones de eis accepte ſint ſpūa les. a deo qui eſt ſumme ſpūalis nobis īmiſſe ideo videntur mino ra ꝙͣ ſunt et ideo ſignāt̓ dicit̉ ꝓu̓. ¶ Qui ꝑuerſi cordis ē nō īueīet bonū Iobix. dies mei velociores fuerunt curſore ⁊ nō viderunt ho num. Scd̓o decipiunt̉ mundani morte turpius eſtimantes volup tates carnis ⁊ delectaciōes bonū hoīs principale ꝯtra quos Sene. epl̓a z. rōnabil̓r arguit duplici ter Primoº: aut iſta bona nō ſūt que vocant̉ a̓ homo felicior ē deo. qm̄ que ꝑata ſunt vobis non ha bet in vſum deuſ. nec enim libido ad illū ꝑtinet nec epularuꝫ lauti cia nec opes. nec quidquid ex eis hoīes in eſtimantibꝰ ⁊ vili volup tate ducentibus habere ꝑtinet ſꝫ impoſſibile eſt bona deo deeſſe gͦ iſta falſe vocantur bona. Secun do ſic Adiſce ꝙ multa que mali bo videri volunt animalia ꝙͣ in homi bus plenora contīgunt Illa cibo auidiꝰ vtuntur vene̓ nō eque fati gantur vix illis maior eſt ⁊ equa lior firmitaˢ. ſequitur ergo multo feliciora ſunt homine ⁊ ſubdit nō eſt ſumma felicitas nr̄a in carne nr̄a ponenda Bona illa ſunt vea̓ que racō dat ſolida ⁊ ſempiterna Item Seneca cōcludit ꝙ felicitaˢ eſt perfecta racō conſummata vit tutibus Vnde dicit Racio perfec ta eſt ꝓpriū bonū hoīſ/ ceterā illa cum animalibus ſunt cōmunia. videlicet leo formoſus eſt ⁊ pauo nes velox ē ⁊ equus Quid ē ī ho mine ꝓpriuꝫ cracō. qn̄ gͦ ꝓpriū ho minis ē ꝑfectū hō eſt perfectꝰ qui a vnūquodqꝫ tūc eſt perrectū qn̄ ſua ꝓpria ꝑfectio ē bona ⁊ iō mic hee 6. dr̄ Indicabo t̓ o hō quid ſit bonū ⁊ qͥd dn̄s deus tuus q̄rata te vtiqꝫ face̓ ⁊ diligere miſei̓cordi am ſollicite ambulare cūm deo tu o. de filio incōſtācie noͣ Boeciū

2 in de diſciplina ſcolariuꝫ ī fine vbi narrat de vno qui oīa voluit ſcire vnoreſpectu: ſꝫ qꝛ n̄ potuit in fine voluit eſſe azinus poſtꝙͣ omnē ge nus humanum expertus eſt. cō quinquageſimaſecunda. Onſummatus in breui ex pleuit tempora ml̓ta Pla cida enim ea̓t deo anima eius. propter hoc ꝓperauit educe̓ illum de medio inquitatum ¶ Pꝰ ꝙͣ ſpūſſcus duas cauſas aſſigna uit ꝙ iuſti viri aliquociēs ſubtra huntur a vita iſta etiam in iuueni li etate viꝫ diuinam amiciciam ⁊ mundanam malitiam. Hic ꝯn̄r aſ ſignat terciam ſicut ſuperius fuit diuiſum viꝫ ꝑſonalem iuſtitiam. Et circa hoc duo facit qꝛ primo ex primit cauſe conditionem. ſcd̓o ef fectus conſecucionem. ſcd̓a pars ibi. Propter hoc. ¶ Circa primuꝫ dicit ſic Conſummatus in breui expleuit tempora multa Inter pe in cat grinos ad vnum locuꝫ euntes dif ferentia eſt in tarditate ⁊ velocita te Nam vnuſ aliquando facit tm̄ inmenſe qnͣtuꝫ alius in dimidio anno Sunt em̄ quidaꝫ peregrini q̄ꝑegrinacōeꝫ faciūt delicate du doriūt. De mane ⁊ ſero cubat de nocte faciūt dietaſ ꝑuaſ ⁊ viſitāt curioſitates vicinas/ ⁊ cl̓es ſūt ne ceſſalo tardi viātoe̓s. Pereg̓ni ſu mꝰ oēs ī psͣ. pereg̓nꝰ ⁊ aduea ſuꝫ ſic̄ oēs pr̄es mei Cōtingit at ꝙ ali quidiu vadūt. ſꝫ tarde: qꝛ diu vi uūt ſꝫ remiſſe ⁊ tarde ꝓficiūit Aliqͥ modicō tꝑe vadūt. ſꝫ velocit̉ ſic̄ in uenis ītenſe deuotꝰ qͥ plus apd̓ de um me̓tur ī anno ꝙ vnuſ ſenex re miſſe viuens ī decēꝫ. ⁊ de tali iuue ne moriente verificatur textus be ctionis Conſūmatus ī temꝑe bre ui ⁊cͣ Inter ſtellas erraticas illa que eſt humilior ſicūt luna in bre uiſſimo tēpore quia in menſe com plet curſum ſuum ⁊ illa que eſt al tiſſima tardiſſime cōplet curſum ſuum ſicut patet de ſaturno qͥ cur ſum cōplet in triginta annis Sic perſone humiles motus ſuos in deum paruo circulo cōplent Per ſone vero alte ⁊ nobiles niſi meliꝰ ſibi proſpiciant in magno circui tu cuꝫ impijs ambulant ⁊ ideo tar de mōuentur in deum. ⁊ aliqui ni mis tarde ficūt timencium eſt. cō A tra quos dicitur Ecrī. j. Ne tardaˢ conuerti ad dominū ⁊ ne diffea̓s dedie in dieꝫ Inter grauia ⁊ leuia aſcendentia illud d̓r eſſe maioris v̓tutis qd̓ ī mīori tꝑe maiꝰ mediū diuidit Aediu ꝑ qd̓ tranſimꝰ ad celū eſt mūdꝰ. vn̄ ille qͣ mūdū bre uiori tꝑe diuīdit ⁊ ꝑtnͣſit aſcendē do eſt nulli dubiū maioris v̓tutis ⁊ amoris ad deū ꝓpter qd̓ iuuenes vt mūdi ſenſiunt difficultates ⁊ reſiſtentias ſtati ipſuꝫ relinquūt ⁊ ad religionē ꝯfuguit magne vir tutis ſe fuiſſe oſtendūt ⁊ vere de qͦ libꝫ tali dici p̄t ꝙ cōſūmatꝰ in bre ui expleuit tꝑa multa Et bn̄ d̓t ꝙ ꝯſūniatꝰ ſic̄ mali qnͣtucūqꝫ diu vi uant ſꝑ ſunt inconſūmati ⁊ imꝑfe ctijta iuſtꝰ licet parum viuat. tn̄ propter iuſtitiam conſūmatus ⁊ ꝑfrus d̓viō bn̄dixit de īiuſtis ſu periꝰ. Cōfringētur rāi īconſūmati Et ꝑ oppoſitū Sap̄. il. Noſce em̄ te iuſtitia cōſūmata eſt/ qd̓ p̄t expoī de ꝑfre ī ſcl̓o penitētibꝰ ſi tn̄ aſſit gra ⁊ vehementiā penitēdi Scribit

em̄ ſextus iulius ſtrategematon li. 3. c. i. de marcho cathone talē bel li cautelam cū eſſet in hiſpania ⁊ videret ſe quoddā opidū poſſe oc cupare. ſi illd̓ exͣ īopinato iuaderꝫ ſimulauit ſe quatriduo fuge̓ ⁊ ſb̓ ito in hoſtes cōuerſus biduo ꝑ vi as difficiles ſcꝫ montes ⁊ nemoa̓ redijt ⁊ hoſtes ſuos nichiltale me tuentes oppreſſit. Cauſam vero tam facilis euentꝰ requirentibus ſocijs iam victoribus rn̄dit tunc illos victoriam adeptos cum qͣt̉ du iter biduo arripuerunt Aoa̓ liter quaſi ꝑ qutuor dietas elōga mus nos a deo peccando: cogitati one locucione oꝑe ⁊ omiſſione ſi cut cōmuniter cōfitemur reputāt ergodemones ſe ſecuroˢ ꝙ opidū celeſte nobis intercluſerint qd̓ tr deſideramus acqͥrere Quid ergo re ſtat facere? Certe nich̓ aliud nͥ fu gam predictorum qͣtuor dierum. biduo recompēſare et ad deum re dire. quāuis aūt per quatuor viꝫ cogitacionem locucioneꝫ opus ⁊ omiſſionem r̓ceſſimꝰ: poſſumꝰ ta men ſi velimus in duobꝰ diebus redire videlicet ꝑ contritionem et confeſſionem Nam ſatiſfactionē condignam neceſſalo n̄ exigit de us ſed ꝑ multiplices indulgenci as et pietatis opera redimere poſ ſumus ſi velimus. Qui ergo vera D citer penitet per tempꝰ breue pro peccato mortali pro quo penitēcia ꝑ tempus perpetuum debebatur. vere conſummatꝰ in breui: exple uit tempora multa Et ideo tam de ſic penitente ꝙͣ innocente ſubiūgi tur Placida em̄ erat deo anima ē ius id eſt Placuit deo iuſte ⁊ inocenter viuendo ⁊ veraciter peīten do Etquia ſic eſt ideo propter hec premiſſa videlicet diuina iuſticiā ſuſcipientē ad premia: mūdanaꝫ maliciā allicientē ad crimina ⁊ ꝑ ſonalem iuſticiam ſufficientē ad premmia. propea̓uit deus educere e um de medio iniquitatum id eſt placuit deo propter iſta educere eum de loco certaminis mundi ſi cut victor in paleſtra qui omnes contrarios proiecit educiturde me dio cum gloria et datur corona. de medio inquitatuꝫ id eſt demonū et hominum peruerſorum ⁊ max ime malorum qui magis ſanctū virum impediunt ꝙͣ demōes Vn de Criſoſtoꝰ ī imperfrōOm e. g3. Attendite vobis ab hominibus quaſi a quibuſdam peſſimis ma lis. Et ſuper omnia mala malis. ho mō eſt em̄ peſſimum malum. ho mō enim peior eſt ꝙ dyabolus. Dyabolꝰ ſi videat iuſtū nō ē auſꝰ ad eū accedere. hō aūt malꝰ ꝙͣuis hominē iuſtū iudicꝫ n̄ ſolū illū n̄o timet ſꝫ magis ꝯtēpnit Nō eī dya bolꝰ hoī p̄ſtat v̓tutē ſꝫ hō dÿbo lo a̓ma eī dÿboli ē malꝰ hō ſic̄ eī hō ſine amis n̄ p̄t face̓ ꝯtrͣ hoſtē ſic dyabolꝰ ſn̄ hoīe malo n̄ p̄t ali qͥd ꝯtrͣ hoīes ſcōs hec ille. Placi da eī ea̓t aīa eiꝰ do Nonͣd̓ ꝙ aīa hūana placidaci deo p̄ciōſa iudi cat̉ ex t̓bꝫ viꝫ ex eiꝰ doloroſa aſſi onē. ex eiꝰ diligēti acqͥſicōe. ⁊ ex eiꝰ kai̓ſſiā redēpcōe. pͥᵉ ex eiꝰ dolo roſa aīſſiōe ſapīēs ei n̄ ml̓tū dole d̓ aīſ ſiōe ꝑue rei Xp̄s āt ſapīad̓i patris. plus ſe dolere probauit de amiſſione paucarum animaꝝ ꝙͣ ſi totum mundi aurū ꝑdidiſſet

72 nam multa talenta auri perdita ſunt ſuo tempore/ ciuitates conbu ſte ꝓ quibus criſtum nullatenuſ fleuiſſe legimus ſꝫ certe de amiſſio ne animaꝝ paucarum in ciuitate Phrl̓m legimus euꝫ fleuiſſe Luc̓. 19. Videns ciuitatem fleuit ſuꝑ il lam Glō. Plangit reprobos etiaꝫ qui neſciunt cur plangebatur ſed exultant in rebis peſſimiſ. criſtuſ igitur amat animam Sapͥ. ii. Par cis autem omnibus quonaꝫ tua ſunt domine qui amas animas. Secundo patet idem ex eiꝰ diligē ti inquiſitione ſapiens enim non curat ſi ꝑdiderit aliquid vile ſꝫ cri ſtus in partibus remotiſſimiſ ani mam perditam queſiuit diu etiaꝫ quia triginta tribus annis labori oſe: quia in paupertate vilitate ⁊ labore Fingunt fabule qꝛ Orpheꝰ queſiuit vxorem ſuam vbiqꝫ nec eam inuenit donec ad infernum deſcendit ta criſtus dum animaꝫ humanam. 33. annis queſiuiſſet tandem moriens deſcendit ad in ferna ⁊ ibi eaꝫ inuenit. pſalmiſta domine eduxiſti ab inferno ani mam meani. ¶ Tertio patet idem ex eiꝰ cara redemptione pro qua redimenda criſtus videns totum mundum nō ſufficere dedit ſemet ipſū. ad Cor̓. 6. Empti eſtiſ precio magnohꝫ gͦ deꝰ aīaꝫ hūana ſibi valde p̄cioſāj cꝰ ſignū ī ſcriptura d̓t deꝰ aīas cuſtodire Nobil̓ nō cu ſtodit reſ īmediate nͥ ſibi caras vi lium enim reruꝫ cuſtodia datur fa mulis Iſto modo temꝑalia deuſ ho minibus etiam malis cuſtodien S da cōmittit amimas vero ſue ꝓp̓e cuſtodie dereliqͥt psͣ. Cuſtodit de us aīas fāctoꝝ ſuoꝝ ⁊ Sapͣ. 3. Iu ſtorum anime ī manu dei ſunt. ſic̄ autem deus maxime caram habet animam humanam ita ꝑ omnia mali homines animas ſuaſ parui pendunt/ cito mundāt ſotulares ſuos ſi fedantur animaſ ſuas paꝝ curant vn̄ Augͥ. in quodā ẜmōe Quid ē ꝙ velis habere malū dices mͥ. ꝙ nichil oīno. nō vxorē. non fi liū. non filiam. nō ẜnū. non ancil lam. non tunicā. poſtremo non ca ligam ⁊ vis habere vitam malaꝫ? rogo te prepone animam tuam ca lige tue. ꝑ ſimile argumentū pro bat in de doc. xp̄iana ꝙ homo ma lus plus diligit mortem ꝙͣ vitam qꝛ mortem vult habere bonam ⁊ 58 vitam malam psͣ ⁊ Qui diligit ini quitatem odit animam ſuam de numero autem hoīm ꝑu̓ſorui aliqͥ aīas ſuas vendūt. aliqͥ ꝑdūt. aliqͥ īpignorāt. aliqͥ ꝓ nichilo dāt Vendūt cupidi qͥ pro diuicijs hꝰ vite exponunt ſe rapīs furtis per iurijs falſis mercacōnibus ſymo nijs ⁊ hmōi ẜcr̄ī. jō. Nō ē imquiuſ ꝙ amae̓ pecunia Hic eī venalē ani maꝫ ſuā hꝫ. ſcd̓o ſūt aliqͥ qͥ aīam ſu amꝑdūt ⁊ fūt ocioſi negligent̓ vi uētes ⁊ accidioſi ad oē opꝰ bonuꝫ n̄ curātes nͥ ꝙ vna dies vadat ⁊ a lia ſuccedat fcc̄ī. 23. Eſt qͥ ꝑdat aī niā ſuaꝫ p̄ ꝯfuſiōe ⁊ercō ſūt aliqͥ qͥ aīaꝫ ſuā īpignorāt Ille eī qͥ īpigno rat rem ſuā nō intēdit alienae̓ do mium ꝓ ſꝑ ſꝫ tm̄ ad tꝑs aliēat ad vſum. Et quid faciunt iſtis demo nes? quaſi eoruꝫ feneratores dat eis ad tēpus mutuo quicquid vo ſunt dignitates diuicias ⁊ voluṗ tates tadeꝫ ſeneſcunt fiūt debiles

ſoluere non poſſunt quia vitam cōſuetam dimittere nequiūt ⁊ ſic finaliter pignus perdūt licet tam̄ illd̓ quādo impignorae̓ īcipiunt perdere non ꝓponant Aſt tamen notandū ꝙ duo genera hominuꝫ animas ſuas īpignorant ſed diu̓ ſimode quia aliqui vicioſe pro vo luptatibus huiꝰ vite de quibus dictū eſt Aliqui virtuoſe vt ſunt prelati ⁊ curati qui animas ſuas obligant pro aīabus ſubditoruꝫ quorum vnicuiqꝫ dicitur cum cua̓ ſibi cōmittitur illud ⁊. Reg̓. 2. Cū ſtodi virum iſtum demonſtrato ſuo ſubdito qui ſi lapſus fuerit e rit anima tua pro anima illius. Quarto ſunt aliqui qui animas ſuas pro nichilo dant et ſunt ſpe cialiter inuidi ⁊ iracūdi nam cupi dus recipit diuicias. lubricus vo iuptates. ſuperbꝰ ⁊ ambicioſꝰ hō res. guloſus cibum et potum. ſed iſti miſeri nichil rapiūt delectabi le ſꝫ amaritudine ⁊ dolorem ⁊ ideo aīas ſuaſ gratiˢ dant dyabolo. de quoꝝ qͦlibet vei̓ficatur illd̓ Iudic̓. ix. aīaꝫ ſua dedit ꝑicul̓. Lcō. 13 Opuli autem videntes ⁊ nō ītelligentes nec ponē tes in precordijs talia qͦ mam gratia dei ⁊ miſericordia ī ſā ctos eius ⁊ reſpectus in electos illi us. dina ꝓmiſſio ⁊ ꝓuida elec torum ſuorum gub̓nacō a malis hominibus multiplicit̓ iudicatur Solent autem ſpecialiter arguere deum de īiuſticiā homines ſecula res de eo ꝙ iuſtos ī preſenti ꝑmit tit affligi et confuſibiliter occidi. Iniuſtos vero delicate ⁊ diu ꝑmit lit viuere in īiquitate Iſtd̓ mira bile ꝙ videlicet deuſ in preſēti mā los proſperari facit ꝑmittit et bo nos contempni ⁊ cōfundi intātū mouit tā ph̓os ꝙͣ poetas ꝙ qͥdā negauerunt deum habere proui denciam ⁊ curam de rebus infelo ribus ⁊ omnia iſta inferiorā dix erunt ꝑ fortunam ⁊ caſum irracō nabiliter agitat. In quorum ꝑſo na exclamat Boeciuſ pͥmo de con ſola. metro 7. O ſtelliferi cōditor orbis Vbi conſeqͣnter cōquei̓tur et clamat dicens. Et q̄rens ratio nem a ph̓ia. quae̓ deus motis cor porum celeſtium ſolis lune ⁊ fide rum ita vniformiter regulat ꝙ ō nia certa lege continentur ⁊ eodeꝫ modo arbores fructus ⁊ ſemina queqꝫ naſcuntur in terra. Quare ī quit ſoli homines videntur a diui na prouidencia ſeq̄ſtrariet fortu ne cōmitti ad r̓gendū Qd̓ ex h oc patere videtur qͥa iniuſti iuſtis do minantur ⁊ reprobi v̓tu̓oſis Iſtū aūt errorē ſecuti ſūt iniuſti cōtra qͦs ſpūs ſcūs arguit in hoc libro q Nullā aliaꝫ vitaꝫ ſꝑantes niſi iſtā pn̄tē. Illos iudicauer̄t cōfūdi ꝓ ſēꝑ: qͦs ī pn̄ti vider̄t ꝑſecucōibꝫ maloꝝ att̓toſ. Iſti gͦ cōi dubitati ōi rn̄dꝫ ſpūs ſcūſ in hodierna lcōe on̄des ꝙͣ ꝓcedit ex ignorātia hyīꝫ nō ex imuſticiā dei regētis. Et cōſi ſtit rn̄ſio ī iſto ꝙ deꝰ ꝑmittit ſcōs ſuos affligi ad tēpꝰ imuſte vt pro mei̓to pacie gloloſiꝰ coronēt̉ ipel petuū ⁊ qꝛ iſta t̓mūea̓cōeꝫ futuraꝫ mali n̄ ītelligūt iō dinū ꝯtrͣ elcōſ ſuos e̓gimē t̓p̄hēdūt duo gͦ fiūti lcōe iſta ſā pͥº r̓ ꝓbat̉ r̓ꝓboꝝ ib norātia. 2º decla̓t̉ dina iuſtitia ī qͥ hīa. dic̄ gͦ pͥº ſic. ppl̓i āt vidēteſ ac

T id ē ppl̓i videntes iuſtos tribulat qꝛ multe tribulacōes iuſtoruꝫ. In psͣ Et non intelligētes pͥmiuꝫ qd̓ dabit̉ eis in futuro. nec ponentes talia ⁊ d̓inas ꝓmiſſiones in futua̓ vita in precordijs a in affectuoſa noticia. ẜt eſt affectuoſa noticiā fides caritate formata qn̄ hō credit ⁊ illud qd̓ credit amat/ ⁊ oꝑatur talis ponit ī p̄cordijs dcā dei. Ore cordia em̄ ſic̄ d̓t yſodo ii. ethimo. Sunt loca vicina cordi quibuſ ſē ſus ꝑcipitur fccī. 33. Precordia fa tui quaſi rotā carri ⁊ axis verſatil̓ cogitatus illuis Hec ē igit̉ ignorā tia iexcuſabilis reproboꝝ qui non ītelligūt nec ponunt̉ diuinas pro miſſiones in precordijs ſuis. in de bita affectione Ozee. Populus n̄o intelligens vapulabit ergo repro batur peccatorum ignorantia. Cō ſequenter declaratur diuina iuſti tia ibi. Quoniam gra d̓i ē. Et tan git tres effectꝰ d̓ine beniuolentie erga no viꝫ gratiam mīam ⁊ re ſpectum. Gram prebet iuſte viue tibꝰ ad Cot̓. 6. Hortamur vos ne i ī vacuū gratiā dei recipiatis ⁊ ad Ros. 6. Gratia dei vitā eterna. Mi ſericordiā penitentibuſ. in psͣ. Mi ſericordia dn̄i plena eſt deta Tre noꝝ. z. Mīa dn̄i ꝙ non ſumuſ con ſumpti Et reſpectum īnocētibus Luc̓. i. Quia reſpexit humilitatem ancille ſue Circamīaꝫ d̓i erga pec catores eſt Notandū ꝙ tria dam na facit pcc̄m̄ cōtra hominem ſi diuina miſericordia non obſtat quia peccatuꝫ concludit excludit ⁊ includit Concludit in iuditio Ex cludit a regno ⁊ Includit in infer no ex oppoſito miſei̓cordia ſoluit argumentum ne homo in inditio concludatur. Tollit impedimen tum ne homo a regno excludatur ⁊ frangit ligamentum ne homo in inferno includatur Argumen tum qd̓ facit iuſtitia contra pecca torem eſt demonſtratiuum. ſicut furtum inuentum contra furem at ideo ſtatim iuſtitia ſentenciat: ſꝫ mīa ſententiam ſuſpendit ⁊ iuditi um ſicut princeps ſuperior Iac̓. pͥ mo. Miſericordia ſuper exaltat iu diuum ⁊ Math̓. 1⁊. Si ſciretis quid eſt miſericordiam volo ⁊ non ſac̓ ficium numꝙͣ condempnaſſetis ī nocentes ¶ Secundo peccatum ex C. cludit hominem a regno ſicut ſep excludit a ſanorum conſortio ſed impedimentum tollit miſei̓cordia gratie ianuam reſerando Criſtus dicit Ioh̓. 1o. Ego ſum oſtiū: Iſtd̓ oſtium fregit diuina miſel cordia cum baculo crucis cum tanto im petu ꝙ vna pars deſcendit ad in fernū ⁊ reliqͣ vſqꝫ ad ſepulchꝝ di cit iuſtitia nēo viroꝝ qͥvocati ſunt guſtabūt cenā meā Aīa d̓t exite ī plateas ⁊ vicos ⁊ ꝯpellite ītrare vt īpleat̉ domꝰ mea Luc̓. 13. Ter cō pcc̄m īcludit ī īferno ſic̄ debita detinent hoīem ī carce̓. Amen dico tibi n̄ exib̓ donec r̓ddaſ nouiſſimū qͣdrante Luc̓. 12. Ecōuerſo Mīa li gamentū ſoluit r̓dimēdo ad Cot̓. 6. Empti eſtiſ p̄tio ngͣno Iuſtitia d̓t Cōuertēt̓ pccōres ī īfernū Mīa d̓t Aporta īferi erue dn̄e aīaſ eoꝝ ¶ Quia d̓r īlra Mīa dei eſt īſcōs p̄t eē dubiū Vtꝝ ī oī oꝑe dei mīa ⁊ ru ſtitia cōiungant̓. Qd̓ non: qꝛ in iu ſtificacione impij tm̄ apparet mīa qꝛ oīs iuſtitia p̄ſupponit meritu Soꝫ

Tcio luſtificacōem ſiullū precedit mel tum in impio ppͣ in opere creatio nis neutrum inuenitur. hon iuſti cia: quia illa preſuppoīt meritum: non miſericordia quia ipſa p̄ſup ponit miſeriam ſꝫ creatio nichil p̄ ſupponit ꝙͣp paruuli baptizati af fliguntur infirmitatibꝰ ⁊ morte ⁊ nulla ibi apparet iuſticia quia li berati ab omni peccato non ſunt debitores alicuius pene gͦ iniuſte talia patiuntur. pͣ non videtur eſſe iuſticia ꝙ vnus pro peccato alterius puniatur ſicut hoc facit̉ deus frequenter/ ſicut pro pctō ca yn maledictꝰ eſt chanaan filiuſ eiuſ Genͥ. ix. Et peccato dauid qui populum numerauerat ꝑcuſſus eſt populus ⁊. Regū vltimo pͣp Exodi 12. Aaron ⁊ populus pecca uerunt in adoratiōe vituli ſꝫ pōpu lus fuit punitus non autē aaron ſicut ibi legimꝰ gͦ deus fuit accep tor perſonarum pp ad Roma. 171. Dico iheſuꝫ criſtum fuiſſe miniſtꝝ circumciſionis ad confirmandaſ promiſſiones patrum. gentes āt ſuper miſericordia adorare deum. gͦ in conu̓ſione gentium fuit ſola miſeicordia In cōu̓ſione iu deoruꝫ fuit ſola iuſticiaſꝙp̄ in p̄deſtinati one nulla eſt iuſticia in reproba cōe nulla ē mīa gͦ An̄s pꝫ ad Ro̓. ix. cū nōdū nati eſſent priuſꝙͣ ali quid boī aut mali egiſſent nō ex boīs oꝑibꝰ ſꝫ ex vocate dictū ē Ia cob dilexi. eſau aūt odio habui. ꝙͣ inuiſtuꝫ videtur dare meliori pluſ de malis ⁊ minꝰ de boīs ⁊ ecō u̓ſo peiori plꝰ de boīs ⁊ minꝰ d̓ ma lis ſꝫ hoc facit deꝰ diſtribuendo tē poralia gͦ in tali diſtributiōe nec ē mīa neciuſticia ¶ Ad oppoſitū ē p̄s Vniu̓ſe viedm̄ miſericordi a ⁊ veritas ¶ Ad queſtioneꝫ di cendum ꝙ miſericordia ⁊ veritas dupliceter accipiunt̉ Primo mō large ⁊ commiuīter. Aliomō ſtric te ⁊ ꝓprie Large loquendo miſeri cordia dei dicitur volūtas benefa ciendi creatue̓ Iuſticia vero dei di citur condecencia ſue bonitatis cir ca creaturam Et iſtomodo loq̄ndi certū eſt ꝙ in omni opere dei miſe cordia ⁊ iudicium coniunguntur quia in omni opere ſuo facit̉ ẜm condecentiam ſue bonitatis. et vo luntate benefaciendi ſue creature etiam puniendi reprobos cum eo rum punicio bona ſit electis et ſic iuſticia et miſericordia nullonio do inter ſe habent oppoſitionem ymmo ſicut docet Anſelmus pro ſologion ⁊. miſericordia naſcitur de iuſtitia quia iuſtum eſt deum ſic eſſe bonum vt parcendo ſit bo nus ſicut narrat Auguſtinus ꝙ ſiml̓ ſtāt ꝙ vniuerſe vie domini miſericordia et tamen iuſtus do minus in omnibus vijs ſuis Se cūdoº accipiūt̉ mīa ⁊ iuſtitia ſtri cte ⁊ ꝓprie ⁊ ſic mīa dei dicit volū tatē dei ad ſb̓ueīendū miſeis p̄ter melta Iuſtitia veo dei d̓t volūtatē r̓tribuēdi ẜm melta ⁊ cū me̓ri ⁊ de me̓ri n̄ ſit n̓ rōnal̓ creatue̓. maīfe ſtū ē ꝙ n̄ ī oī oꝑe d̓i iſtaduo ꝯiu gūt̉ ſꝫ tm̄ ī oꝑe r̓t̓bucōis q̄ fit crea tue̓ rōna li ⁊ de lege cō i¶ Ad pͥmui oppoītū dicēdū ꝙ ī iuſtificacōne pij p̄cedit motꝰ libei a̓bitrij attri cōis ꝓpt̓ quā aliqͣ rō iuſticie vir̄ ꝙ īfundat ſibi gratiā. Sil̓it̓ ē ibi rō iuſticie ex ꝑte dei qui qͦdāmō

debitor efficitur penitenti ꝓpter ꝓ miſſionem ſuam Vn̄ Glo. ſuꝑ illd̓ psͣ. iuſtificeris in ẜmonibꝰ tuis ⁊ vincas deus enim hoc ꝓmiſit vt pccōribꝰ penitētibus venia largire tur ⁊ ſic ī iuſtificacōne īpij exvtra qꝫ p̄tero iuſtitie inuenit̉ ſeu reꝑit̓ Ad ſecūdū pꝫ p̄dcā impoſicōe ꝙ in oꝑe cetacōis hec duo īueniunt̉ large non ſtricte Ad terciū dd̓m ꝙ p̄ccm̄ originale ſequitur duplex pena vna inqnͣtum eſt infectiuum potētie viꝫ carentia d̓ine viſionis. Alia in qnͣtū eſt infectm̄ nature ⁊ ẜm hocip̄m ſequūtur pēne que ex defectu cauſant̉ ꝓpt̓ ablacionem doni original̓ vel iuſtitie ſic̄ alias dictū fuit. modo baptiſmus delet penam debitam originalem viciuꝫ ꝑſone nō āt inqnͣtuꝫ eſt viciū na ture ⁊ ideo baptiſmus aufert tare tiam viſionis dei ſi ꝑuulus moria tur non aūt aufert penalitates q̄ naturam conſequuntur ex defectu ſuorum pnͥcipiorum materialium poſt ablucōem pccī original̓. vn̄ baptiſmꝰ ſoluit a reatu mortis et ne manet tn̄ ſub reatu mortis cor iii poree ⁊ aliarum penaꝝ corꝑis cor palium ſequentiū Ad qrͣtum tn̄. det Augꝰ ſuꝑ Ioſue. 7. Filij iſrl̓ p̄ uaricati ſunt ꝙ in penis eterniſ nū ꝙ vnus ꝓ alio puniet̉ ſꝫ in penis tꝑalibus qn̄qꝫ vnus pro alio pu nit̉ triplici rōne ¶ Primo qꝛ pena et̓na non infligit̉ alicui pro bono pacientis ſꝫ ad vindictā culpe ſed tꝑalis pena frequēter infligitur ꝓ bono pacientis ⁊ etiam alioruꝫ vt videant qnͣtuꝫ pcc̄m fugiendum vbi pro pccō vniꝰ affligitur multi tūdo ⁊ ſic fiant homines cauciores ꝯtra pcr̄m ⁊ videant ꝙ vnuſquiſ qꝫ ſollicitꝰ eſſe debeat pro alio ne peccet̉ exquo ꝓ pccō vnius ceteri puniuntur ¶ Secundo qꝛ qnͣtū ad ad corpus vnius homo reus ē al terius vel ſubſidium ſicut filiꝰ pa tris ⁊ ẜuus dn̄i ⁊ ideo filius quā doqꝫ punitur pro pccō pr̄is tꝑali ter ⁊ ſeruus pro pccō domini: ſed qn̄tum ad bonum aīe quilibet ge rit perſonam ſuam ⁊ ſic in tali caſu pater ⁊ dominus puniuntur pro ſe ⁊ ſeruus per accidens inquatuꝫ res eorū ⁊ ſic canaan ꝓ Cayn pui tus eſt ⁊ eſt ſenſus non leteris tu de filio tuo ſic̄ nec ego de te ¶ Ter cia racio eſt ſcd̓m Gregorium ꝙ l quandoqꝫ vnus eſt particeps cul pe alterius. ſicut quandoqꝫ propt̓ culpaſ ſubditorum prelati permit tuntur cadere in peccatum ⁊ ideo ꝓ peccato prelati temporaliter meri to puniuntur ſicut dauid peccan te punitus eſt populꝰ vt argutuꝫ eſt ¶ Ad Ruintum dicendum ꝙ Aaron fuit punitus ſicut ⁊ popu lus non tamen pena manifeſta in ſignum ꝙ prelati non debent mai ſte puniri ſed occulte propter ſcā dalum vitanduꝫ. Pena autem di citur fuiſſe in ipſo ⁊ in filijs eius quia in ſacrificio vitule rufemimū di efficiebantur ſicut patet Cume ri decimonono. c. ¶ Ad ſextum dice dum ꝙ apoſtolus loquit̉ illo mo do loquendi: quia aliquis motꝰ iuſtitie fuit in conuerſione gentiū ſcilicet implecio promiſſionum fa ctari in patribus per prophetas. fuit tamen vtrobiqꝫ condecentia diuine bonitatis qua vocarentur ad premium ⁊ ſic eſt iuſtitia.

Item inſufficientia meritoꝝ fuit in vtriſqꝫ: ⁊ ſic mīa. ¶ Ad ſeptīm in predeſtinatione ⁊ reprobacōe vt cōnotant̉ effectꝰ in creatuā be ne ſunt iuſticia ⁊ mīa cōmuniter loq̄ndo: nō tamē ſtricte vt in poſi tionedcum eſt. ¶ Ad octauū eſt dicēdum ꝙ hoc cecidit in ꝓfectuꝫ bonoꝝ quātum ad bonū ſpiritua le qd̓ eſt ſimpliciter bonum homī msͣ. Lectio. ſg. Vndempnat auteꝫ iuſtꝰ mortuꝰ viuos impios. ⁊ iu uentus celerius ꝯſūmata longā vitam iniuſti. Poſtqmͣ ſpūs ſanctꝰ excuſauit diuina iuſ ticiam in hoc ꝙ ꝑmittat quādoqꝫ iſtos v̓tuoſos ⁊ ſanctos mori cele riter an maturā etatem: quoſdaꝫ naturaliter ꝓpter nature defectuꝫ: quoſdā violenter ꝑ martiriū eis illatum. Hic cōparāt breuitateꝫ vite iuſtoꝝ ad longitudinē repro boruꝫ. Circa hoc duo facit. Primo oſtendit ꝙ reprobi iudicātes de vitā iuſtoꝝ decipuitur ꝑ ignorā tiam. Secūdo ꝙ poſt morteꝫ pumi ūtur per penarū tolerātiam. Scd̓a ꝑs ibi. Et erūt poſt hec. ¶ Circa pͥ mūduo facit. Primo on̄dit ꝙ re probi ex ꝯparatione iuiſtoꝝ iudi cantur eſſe punibiles. Secūdo ꝙ ex perſecutione iuſtoꝝ excecatur ⁊ fiunt deriſibiles. Secūda ꝑſ ibi Videbunt. Circa primū ſic dicit. Condempnat autem iuſtus mor tuus. qͣſi diceret euidēter apparet malicia peccatoꝝ diu viuentium ex cōparationē ad iuſtos in iuuē tute ꝯfūmatos Licet em̄ ad acqͥſi onem virtutum moraliū requira tur multū de tempore: non tamen ibibi adeo perfecte ſeruiēdum; quia per v̓tutes theologicaſ deꝰ ſupplet qd̓ minꝰ ſubeſt de vtutibus aciͥſitis. Et io iuuētus celerius ꝯſūmataa iuuenis bonꝰ in breui tempere cō fūmatuſ aꝑfectus ꝯdempnat hoc eſt ꝯdempnabilem oſtendit lon gam vitaꝫ iniuſti: quia exquo iu uenis mortuꝰ: fuit ꝑfecte iuſtꝰ et deo acceptus pꝫ ꝙ viri impij diu viuentes merito debēt ꝯdēpnari. Hec eſt ſētentia lr̄e viꝫ ꝙ mali ſe nies ꝯdēpnatur ⁊ cōdempnabiles oſtēduntur: ſi cōparent̉ ad bonos iuuenes cito defūctos. ſꝫc Notanduꝫ eſt h̓ ꝙ in om repub lica ⁊ ꝯmunitate quacumqꝫ ſūma cura debet eſſe de uiuētute ī bonis operibus inſtruenda. ſicut ſatis docemur Ecci. zo. ſub metaphora de equo indomito. Equꝰ em idomi tus euadet durus ⁊ filius r̓miſſuſ euadet precepſ Et infra. Nō des il li poteſtatē in iuuentute ⁊ deſpici as rogitatus illius. curua ceruicē illius in iuuentute. ⁊ tonde latera eius dū infans eſt vult dicere ꝙ ſicut equꝰ in iuuentute due̓ vadit ⁊ ita libēter in precipicium: ſicut ī viam recta. ita iuuenis dimiſſus volūtati ſue nu̓mꝙͣ portabit ſuaui ter alios ī quacūqꝫ ſocietate. ſꝫ ita libēter rūet ī viciā: ſicut equꝰ īdo mituſ ī precipicium. equꝰ ātiquꝰ nō admittit calcar: nō ſellam: nō frenū: niſi ad talia fuerit aſſuefa ctus ī iuuenitute. ita nec adoleſcēſ admittet aliquā obedientiaꝫ niſi fuerit aſſuefactꝰ ī iuuentute. ideo d̓t Ariſtotiles. 2. Ethicoꝝ c. 2. do ctrina Platōnis fuit iſta ꝙ opor tet duci aliqͣlit̓ ꝯfeſtī ex iuuēibuſ quare ⁊

4 quate ⁊ in quibus gaudere opor tet ⁊ contriſtari. ⁊ ideo nō ſolum hocīmo oportet ꝙ nutriātur legi bus coactiuis. qꝛ iuuenibus ope raytuoſa nō ſunt ẜm ſe delectabi lia. ſicut d̓tidē ph̓ſ 10. Ethicoꝝ. c. ix. Et ideo ſicut ibi ꝯcludit neceſſa riū eſt fieri quaſdā regulas ꝓui uenibus quibꝰ cōpellant̉ ad mō res. ⁊ cū ſint plem paſſionibꝰ vo luptatu: nō pn̄t addiſcere delectai in virtuoſis nͥ ẜm bonas leges in formētur. Quales autē ſunt ꝯdicō nes iuuētutis ſufficienter narrat uiin riſtotiles. ⁊. rethorice ita dicenſ Primo em̄ cōcupiſcitiui ſūt iuue nes ⁊ cito cōcupita ꝓſequētes. ſic̄ vene̓a vehementer. Quidā gͦ cōcū piſcūt ⁊ faciliter a cōcupitis deſiſ tūt. ſunt at acute voluptatis non magne. ſicut laborantiū ſitis ⁊ fa miſ. Sunt em̄ animoſi ⁊ acute ire ⁊ faciliter iram ſuam ꝓſequūtur xi Amāt enim honores ⁊ non ſuſti ſi net deſpici. Faciliter auteꝫ ab ira xixt atane labuta deſiſtunt. Amant eciā honores ⁊ victorias: qm̄ iuuentus excellen Iutdint tiam concupiſcit. Ainꝰ auteꝫ hijſ aniant pecunias: qm̄ inexꝑti ſūt quantū ad indigentiam hominū. ⁊ maligni nō ſunt nec cauilloſi ⁊ faciliter credentes: qm̄ adhuc in multis decepti nō ſunt ⁊ bone ſpei ſunt. ⁊ plurima ſperant: qm̄ ī pau cis repulſaꝫ paſſi ſunt. qͣpropter multa ſperant. ⁊ qm̄ futuroꝝ eſt ſpes. preteritoꝝ vero memoria. iu uenibus autem pauca preterita ſunt: plurima autem futura: quo niam iam quaſi viuere incipuit ꝓpter hoc faciliter decipi poſſunt: qm̄ faciliter ſperant ⁊ erubeſcituri ſunt: qm̄ in virtutibus ꝑfecti nō ſunt. ſꝫ ſolum ipſa cognoſcunt q̄ ipſis a legibus ꝓpōnūtur: in qͥbꝰ ſepe deficiunt ⁊ magnanimi ſunt qm̄ a nullo adhuc in vita humi liati fuerunt ⁊ dāpnificant ſemet ipſos: qm̄ bone ſpei ſunt ⁊ magis eligunt honorabilia ꝙ vtilia. viri bꝰ āt magis viuūt ꝙͣ racōtinacōi. Virtus auteꝫ eſt vis honorabilis ⁊ ratiocinatio vtilis/ ⁊ amatores amicoꝝ ſunt ⁊ magis coetaneoꝝ ꝙͣ eoꝝ qui ſunt alteriꝰ etatis. Nō em̄ iudicant aliquid ad vtile. ⁊ iō de aīciſ quibuſdā nichil curat. ſꝫ ī conuiuendo delectātur. ⁊ ꝓpter hoc amicos amant coetaneosꝫ ⁊ o Lx j nia ī magis ⁊ exceſſiue oꝑantur puta valde amant: ſimiliter ⁊ odi unt. Cauſa autē eſt qꝛ omnia ſci re putant ⁊ aſſerunt. ⁊ ideo exceſ ſiue ī omnibꝰ oꝑantur ⁊ iniuſte faciunt ꝯtumelias alijs irrogan do ⁊ īde excellentes volunt appare re. Et miſericordeſ ſunt: qm̄ ones ſicut ipſi ſunt arbitrantur īnocē tes ⁊ imuſte pati: īſuper riſus ⁊ lu doꝝ amatores ſunt. Hec Ariſtoti les. Ex quibus dc̄īs ſatis patet ꝙ iuuenes caſtigacōe īdigent vehe menti ꝓpter diuerſa deſideria que cōtra racōem natura calida cau ſat dum durat tempus iuuētutiſ Vnde ad Thimo. z. Iuuenilia de fideria fuge. ꝓpter qd̓ qui curaꝫ a minarum habetis iſtud ſubditis veſtris īculcare debetis ꝙ tam pa tres carnales ꝙͣ ſpirituales īſtru ant filios ſuos ī cultu xp̄i ⁊ ī precep tis diuinis. ¶Notandum eſt at 2l ꝙ ad etatē iuuenilem hoc eſt ad iuuenes: vos qui viriles annos R. i.

artigiſtis quadrupliciter vos ha bere debetis. Eſt iuuentus moribꝰ informanda. Arcius caſtiganda parcius ſuſtinenda micius iudi canda. Primo igit̉ iuuentuſ mo xibus eſt informanda. Iſtud fece runt ātqui gētileſ triplicit̓. Scrip turis librorum. picturis geſtoruꝫ ⁊ figuris ſignoruꝫ. Nobiles enim antiqui explorauerunt qui melio res fu erūt ph̓i ⁊ illis ſuos pueros tam litteris ꝙͣ moribus mbuēdoſ dederunt. Vnde Troyanꝰ Olutar cū Nero Senecā Allexandruꝫ Ari ſtotilem habuerunt magiſtros ⁊ ne a talibuſ magiſtris aliquid diſ ſolucōnis vel lubrice leuitatis ad diſcerent ſūme cauebant. vn̄ Bo ecius in ꝓlogo muſice. ſic̓ Salon̄ de ſe dicit Sap̄. 8. Hanc amaui ⁊ exquiſiui a iuuentute miea Iteꝫ do cuerunt iuuenes picturis geſtoꝝ Vnde ſicut narrat quidam expo ſitor ſuper iuuenalem libro..i. Fati ra nobiles romam ſic diſpoſuerūt actiones ſuas per ſingulos dies ꝙ ſummo mane ones ſimul petebat̉ vel adibant archuſ triumphaleſ in quibꝰ anteceſſores ſui depinge bantur cum armis ⁊ cautelis qui bus dimicauerant cont̓ra hoſtes ſuos vt ſic iuuenes illis viſis accē derentur ad virtutes per ymagīa. cionem geſtorum. deinde templuꝫ Appollinis petebant qui erat deꝰ Poſtea iudices ad forum ⁊ ſena tores ad capitolium deſcendebant Iudices vt cauſas tractarent. Se natores vt de ꝯmum vtilitati reipu blice deliberarent ⁊ ſic tempus ſu um vſqꝫ ad horam nonam expen derent ⁊ ne iuuenes a bonis occu pacōnibꝰ īpedirent̓ ꝑ totuꝫ tēpus an̄ nonā hora ordinatū. ea̓t ꝙ me retrices ꝓ nullo cenſu proſtibula ſua egredirent̉ an̄ nōnaꝫ ne iuue nes a ſuis īformacōnibꝰ ⁊ viri a cō cilio reipublice per delectaciones libidinōſas aliquatenꝰ turbaren tur ⁊ hec eſt racio ẜm Hugonem quare meretriceſ nonale apudro manos vocabantur: quia ad horā nonam licuit eis egredi de domibi ſuis ⁊ non ante Item docebantur iuuenes ad bonos mores figuiſ ſig niorum. vnde narrat acrobius primo ſaturnaliuꝫ ꝙ apud roma nos puel nobilium quadam vte bantur veſte que dicitur pretexta ⁊ inde pueri nobiles vocabantūr pretextati habebant em̄ corampe ctore ſuo bullam quandaui aure am habentem figuram cordis hu mani Bulla autem fuit ſemirotun de figure quaſi medietas ſꝑe ad ſilītudīeꝫ bullaꝝ que fuit ī aqua Pretexta erat de purpura q̄ eru bei coloīſ vt pudōe ſue nobilitatiſ avicijſ ſe ſb̓traheret ⁊ cordis yma gine an̄ pectꝰ portabāt vt ſe īuicē īſtituenteſ ita ſe fore hoīes cogita ret ſi corde preſtarent. hec Macro biꝰ Sic gͦ primo ē iuuentꝰ moribꝰ īformanda Scri. 13. Memento cre atoris tui in diebꝰ iuuentutis tue Secundo inuentus eſt artius ca ſtiganda qꝛ ꝓu̓. 12. Qui parcit vir geodit filiū ſuuꝫ ⁊ Ecr̄i. 3. Curua ceruice eiꝰdū iuueīs eſt Aues pul los ſuos ⁊ fere fetꝰ ſuos ẜm ꝯdicōes nature ſue caſtigauit ⁊ domant. Iſtud: quia Hely ſacerdos ne glexit pro filiorum imquitate dā natus eſt immo ꝓpter nēgligētiaꝫ

℟ filios caſtigandi vn̄ Beda qꝛ fera vietate ſuꝑatus ē hely. Ferire de linquētes filios noluit apd̓ diſtri ctū iudicem ſeipſum cū filijjcrude li dampnacōe ꝑcuſſit Vn̄ veru̓ē ꝙ verbis eos aliqualit̓ corripuit ſi cūt ptꝫ pͥ. Reg̓. 2. Nō ē bona inqͥt̉ hec fama quā audio de vobis/ ſed hoc eſt nimis modicū ad correcti onem malorū iuuenū ſicut patꝫ j0. ethicoꝝ Vn̄ narrat boeciꝰ.i. de diſciplinaſcolariū de ſāguineo lucrecij filio. ¶ Tercō iuuentꝰ eſt ꝑciuſ ſuſtētāda ut in iuuenili eta te aſſueſcat ſobrietati ad Thi. 2. Iuuenes ſimilit̓ hortare ut ſobrij ſint Vn̄ na̓rat Augꝰ de bo̓ mat̉ na ix. ꝯfeſſio. c. 3. ꝙ curaꝫ habuit quarūdā filiarū nobiliū eratqꝫ ī eis coh̓cendis cū opus eēt ſācta ſeueritate vehemens. atqꝫ in doce do ſobria prudēcia ſiam eas pret̓ illas horas quibus ad menſam ura qj. parentum moderatiſſime alebāt̉ etiam ſi exardeſcerent ſiti nec aq Iatultia bibere ſinebat/ precauens conſue xiiji dinem malam ⁊ addens verbum ſanū mō aquā bibitis qꝛ in poteſ tate vinū non habetis cū ad mari tos veneritis frē dn̄e apotecarum aquā ſordebit ſꝫ mos potandi per manebit. Quarto iuiuentꝰ ē mici us iudicanda nō eſt enim deſpera dūſi frequenter peccent Vn̄ ſigͣn terpetiuit pͥ. delicta iuuētutis me e. ypocras ponit taleꝫ amforiſmū epilencie quibꝫ ante iuuentutem naſcuntur īmutacōem habent/ qͦ buſcumqꝫ vero xxv. annorū fuei̓t plurimum cōmoriunt̉ ſic igitur ē informāda uiuentus molbꝫ ⁊ ſic fuit ſāctiſſiꝰ p̄dicator ſplendor et cleſie cuiꝰ cras conu̓ſionē celebra bimus tam in moralibuſ ꝙͣ ſcīali bus inſtructꝰ ⁊ ad pedes gamalie l̓ doctoris ⁊ ideo cōfidenter dixit cō ram rege agrippa pn̄tatus Actu um xxvi. Et quidem vitam meam a iuuētute que ab inicio fuit ī gē te mea in iheroſolimis nouerunt omnes iudei preſcienteſ me ab in icio ſi velint teſtimoniū ꝑhibere qͥ niā ẜm certiſſimā ſectā nr̄e religio nis vixi phariſeus. ⁊ veraciter. Iſ te conſuminatus eſt ī breui exple uit tꝑa multa diſcurrendo. docēdo diſputando. ſcribendo. vt confidē terſcreberet illud ad Thimo. 4. Bonum certamen certaui fidē ſer uauide reliquo repoſita eſt michi I corona iuſtitie quam iā habet in cel̓ In hiſtola barlahā quā iohā ries damaſcenꝰ dicitur compilaſ ſe refert̉ ꝙ idem barlaham mona chus ſolitariꝰ pͥmo fuit ⁊ poſtea magiſter cuiꝰ dā filij regis qui io ſaphat dicebatur a quo idem pu er queſiuit cuiꝰ etatis eſſet ſub hijs v̓bis dic michi īqͥt pater qͦt annorum es. et vbi conuerſaris quia a te nunꝙͣ volo ſeparari? Et ille en̄dit ānorū ſū xlv. in deẜtis t̓ re ſēnaar degeſ. ad quē ioſaphat āpliꝰ mͥ appae̓s pr̄ ꝙ Ao. anoꝝ. ⁊ ille. ſi a natītate mea oēs ānot me od q̄riſ diſcere bn̄ eſtīaſti. ſꝫ nullo mō a me ī meuſura vite cōputan t̓ qͦt qͦt ī vaītate mūdi expenſi ſūt. tūc em̄ ī iterioī hoīe mortuꝰ era ⁊ ānos mortis nūꝙͣ vite noīnabo. Similis fuitrn̄ſio illius qui diuvi xerat in ſeculo et tantū 1. in reli gione qui etatem ſuam interrogā ti mnͣdit vixi et iteꝝ q̄rēti ꝙͣtū rn̄t A. 2.

dum dixi vixi. ꝙͣtū vixi tibi dixi: E iō narrat Valeriꝰ Marcial̓ li. i. de de quodā Anthomo ſene q̄ cōpu tae̓ potuit il. olimpiādas iſte ita v̓tute vixerat ꝙͣ recogitare potuit de tota vita ſua ⁊ etate ſine diſpli centia p̄cedentis vicij. ⁊ iō cōmen dans ſuaꝫ felicem etateꝫ. d̓t ꝙ hoc ē bn̄ viuere viꝫ ſic viue̓ ꝙ hoc poſ ſit frui vitā pͥori. Vn̄ d̓t ſic Ampli at etatis ſpāciū ſibi vir bonꝰ hoc ē viue̓ bis vita poſſe priore frui. Lcō Quinquageſimaquinta. ⁂ Idebunt eī fineꝫ ſapiētis ⁊ non ītelliget qͥd cogita uerit de illo deꝰ: quae̓ mu nierit illū dn̄s Videbūt emim ⁊ cō demnient. illos aūt dn̄s irridebit. ¶ Poſtꝙͣ ſpūſſcus declarauit ꝙ impij ex ꝯꝑacōe iuſtoꝝ euidenter iudicatur pūibiles. Hic an̄t ꝙ ex ꝑſecucōe iuſtoꝝ excecatur ⁊ fiunt deriſibiles Excecauit enim eoꝫ ma liciā eorū Sap. ⁊. Et circa hoc duo facit. pͥmo tangit eoꝝ culpā. ſecū do ſubdit eorum penam ibi. illos āt Culpa eſt duplex. viꝫ Ignoran cia ⁊ malitia. Ignorantia in non ī telligēdo Maliciā ī contēnendo d̓t ergo ſic Videbunt.ſ. mali ⁊ repro bi ꝑſecutores iuſtoꝝ finem ſapiē tis.i. martiris ẜm gloſaꝫ interline abem ⁊ non intelliget ꝓpter malici am excecantem. ⁊. ad Cor̓. 4. dcꝰ huius ſeculi excecauit mentes in fideliū. vt in eis nō fulgeat illumi nacō euangelij deus hꝰ ſeculia de us verus qui nō ſolum bonos regit ſed eriam malos ꝓ merito p̄cipi tat ẜm Ambro. vel deꝰ hꝰ ſeculi q̄ eſt princeps hꝰ mūdi qͥ ſecularibꝰ pnͥcipat̉ ẜm Augͥ. a ideo ex culpa eoꝝ ꝓueīt ꝙ nō intelligūt yſaie. 6. Audite audientes ⁊ nolite ītelli ge̓ viſioneꝫ. videte ⁊ nolite ꝯgnoſ cere Nō igit̉ ītellige̓t qͥd cogitaue rit de illoa ſapiēte ceꝰ ī. qͣliter deus p̄parauit ſibi coronā ꝓ cine̓. oleū ꝓ luctu pallium laudis pro ſpū meroris. ꝙ autē deus ſuꝑ iuſtos qͣ aduerſa ſuſtinent cogitet ipſe v̓t Ihe̓. 29ͣ. Ego cogito cogitacōnes qͥs cogito ſuper vos d̓t dn̄s rogita cōes pacis ⁊ nō afflictionis vt deꝫ vob̓ fineꝫ ⁊ paciaꝫ Et quae̓ minue rit illuꝫ dn̄s ſupple nō intelligēt re probi qͣre viꝫ dn̄s munierit marti reꝫ armis fidei ẜm glōꝫ. Ex hoc ap paret̉ ꝙ lra oꝫ eē munierit ⁊ n̄ mi nuerit licꝫ Rabanꝰ ſic expōt Con̄t cū d̓t videbūt eī Aſſignata eoꝝig noratia. aſſignat eorū maliciaꝫ di ces. Videbūt eī inortē ſcōꝝ ī pn̄ti ⁊ ꝯtēnent eos neſciēteſ fineꝫ futu re gl̓e ſic̄ diueſ ꝯtēpſit Lazaꝝ ⁊ tn̄ portabat̉ ab āgel̓ ī ſinuꝫ Abrahe Lut̓. 16. ⁊ ſic tangit̉ eoꝝ culpa Cō ſequēt̉ ibi Illos at. ſubdit̓ eoꝝ pe na qꝛ dn̄s illos irridebita. dignes irriſiōe mōſtrͣbit ī die iudicij gia lis ꝓu̓. i. Ego qͦꝫ ī iteritu vrō ridebo a ſubſānabo cum vob̓ qd̓ timebatiſ aduenei̓t et ī p̄sͣ. Qui hītat ī celis irridebit eos ⁊ dn̄s ſubſānabit eor Irriſio ꝓprie fit cū cachīnacōe oris ⁊ buccaruꝫ Sed ſubſānacō fit cuꝫ rugacōe naſi Et ſic tm̄ vult dicere ꝙ deꝰ on̄t r̓probos oī irriſiōe dig noꝫ Et hec eſt ſm̄a lr̄e idebūt eī/ fineꝫ ſapiētis Sapiēs eī ſic̄ d̓t yſi do. j0. ethi. denomiātus eſt a ſa pore qꝛ ſicut guſtus factus aptus eſt ad diſcernenduꝫ ſapores cibo rum ſic ſapiens ad dmnoſrendum

V res ⁊ rerū cauſas. eo ꝙ vnūqd̓qꝫ dinoſcat atqꝫ ſenſū veītatis diſcer nat Cui ꝯtrariꝰ eſt inſipiens. eo ꝙ ſit ſine ſapore nec alicꝰ diſcreci onis ſiue̓ ſenſus. Cū enim nulluſ ſit ſapiēs a natura ſicut dicit̉ Al la ſtotiles vi. Ethico. c. 8. c̓ca ſapīaꝫ quatuor ſunt attēdenda vicꝫ quiſ ſit modꝰ ſapienciā acquirēdi. qd̓ ſignū ſapīaꝫ cōgnoſcendi. quod opus ſapienciā excercendi. quis fructꝰ ſapienciā poſſidendi. Priº igitur de modo acquirēdi ſapiēci am Scienduꝫ ꝙ ipſa nō acqͥritur ſine amoe̓ ſine laboe̓ ſine hūilita te ſine ſtabilitate de pͥmo Augꝰ de moribꝰ eccleſie ⁊ monachorū li. i. c. xxix. Sapiencia ſi non totis viribus concupiſcat̉ inueniri nō p̄t amore querit̉ amore r̓uelatur amore in ea ꝑmanet̉ ſapͥ. 8. Hāc amaui et exqͣſiui a iuuentute me a Vnde metrice dicit̉ diſce libens ⁊ eriſ ſapiens et honore frueris. Quod fieri q̄ris diſce libens ⁊ eris Primo igitur qͣritur amore. Scd̓o labore Vn̄ narrat Hugo didaſca licō ꝑte 2. ꝙ apud vetee̓s lecticaꝫ phylogie qͣtuor ꝑſoē ſupportabat due in ſpecie iuuenū precedentes ⁊ due inſpecie pͥuellarū ſequētes Iuuenes dicebātur amor ⁊ labor Puelle cura ⁊ vigilia. In labore eſt vt agas. in amore vt ꝓficias incura ut ꝓuideas. in vigilia vt attēdas Vn̄ narrat Ioh̓. ī ſuo po licto. li. 2. ꝙ gētiles vete̓s ſapien ciam qͣſi omniū deorū principe cō pſi luerunt et eiis ymaginē pre fori ē bus omniū templorū depmxerūt ⁊ iuxta ymagine eius iſta verba ſcripſerūt Vſus me genuit. meoī a me pepei̓t. ſophiam me vocant greci. vos ſapīaꝫ. ego odiſtultoſ hoīes ⁊ ignauiā oꝑa ⁊ friuolas ſē tenciaˢ Et hoc eſt quod dicit̉ ꝓu̓ 20. Si ſapiēciā inuocaueīs ⁊ īdlīa ueris cor tuum prudencie. ſi queſi eris eaꝫ tamꝙͣ pecunia ⁊ ſicut the ſauros effoderis illam. tunc intel liges timorem dn̄i ⁊ ſcīaꝫ dei inue mes qꝛ dn̄s dat ſapienciā ⁊ ex oē̓ eiꝰ prudēcia Sapīa in ſcripturā fi gurat̉ ꝑ aurū quodīter metalla profundius generatur in terra ⁊ cū maiori laboe̓ effoditur. Tercō ad acqͥrēdā ſapīaꝫ r̓qͥrit̓ hūilitaˢ Vnde Augꝰ li. 3. de naturā ⁊ origi ne anime ad Vincēciū in princiˢ 13 ꝙͣ tum apparet ex donis ingenij q̄ tibi largitꝰ eſt deꝰ ꝓfcō ſapienſ eris ſi te nō eſſe credideriſ. atqꝫ vt ſis ab illo qui facit ſapientes pie ſupplicit̓ inſtāterqꝫ popoſceiˢ ⁊ ma lueris errore nō decipi ꝙͣ errāciuꝫ laudibꝰ hōrari ⁊ iō cū q̄dā antiq̄ tꝰ de modo diſcendi īterrogaretur rn̄dit ſicut r̓citat Hūgo in ſuo di 2 M 4. ꝯ. I daſcalico. vbi pͥꝰ. Aēſ hūihꝰ ſtudi um q̄rendi vita quieta. ſcrutiniū tacitum/ ꝑ aupertas/ terrā aliena hec r̓ſe a̓re ſolēt multis obſcurā le gēdo de ſtudio vero ⁊ hūili volū tate diſcēdi qͣm huit p̄lato ſc̓bit Ibe̓oꝰ ad paulinū p̄ſbrm̄ ſb̓ hijs v̓b̓ Si pl̓o egiptū ⁊ a̓chitā tarēti nū eadēqꝫ hora ytalie que quōdā magna greciā dicebatur laborio ſiſſime ꝑagrauit ut qui athenis magiſter erat et potens cuiuſqꝫ doctrinas achadeime ginnaſia ꝑ ſonabāt fie̓t ꝑegͣnꝰ atꝫ diſcipl̓ꝰ malēſ aliē ve̓cūde diſte̓ ꝙͣ ſua īp̄ū det̓ īge̓r̓ ꝓij̓. ii. v ē hūilitaˢ īē ſapi A.

Quarto requiritur ſtabilitas ⁊ ꝑ ſeuerātīā ī addiſcēdo. vn̄ antiqͥs ph̓os vſqꝫ ad morte legimꝰ ſtudu iſſe vn̄ Valeriꝰ. li. 8. Carneades la boriolus ac diuturiiꝰ ſapīe miles fuit. ſiquidē expletis. 9ō. anis idē illi viuēdi ph̓andiqꝫ finiſ fuit Soc tes. 9g. annū ages nobiliſſimum libꝝ ſcripſit. Criſippꝰ. 80. āno ex actiſſiē ſubtilitatis volumē ſcripſit Symoīdes. Lo. anno carmīa con ſcripſit de ſtabilitate ſtudij archi medis que nos mō archimedem dicīꝰ ſic̄ credo ideꝫ narrat Valeriuſ Archimed̓ qͦꝫ fructuoſam faiſſe in duſtria dicerem fuiſſe niſi eadeꝫ il li dediſſet vitam ⁊ abſtuliſſꝫ Cap tis ei Siracuſis Marcellꝰ machia cōibꝰ eius diu ac ml̓tuꝫ victoriaꝫ ſuā inhibitā ſēſerāt eximiā tn̄ ho minis prudentia delectatꝰ vt capi ti illiuſ p̄ceret̉ edixit pene tm̄ gl̓e ī archimede r̓ẜuato qͣntum ī oppreſ ſis firacuſis reponens. acdum is ocul̓ aīoqꝫ in terrā defixis formaſ deſcribe̓t militi qͥ predandi grā do mū irruperat extractoqꝫ ſuper ca put eiꝰ gladio qͦs nā eſſet. ⁊ iterro gabat̉. ꝓpter miimiā cupiditatē īue ſtigādi vei̓ qd̓ q̄rebat nomen ſuū indicare nō potuit: ſꝫ pfractō māi bꝰ pulue̓: noli inqͥt obſecro iſtum cirtulū deturpae̓. ac ꝓnide qͣi negl̓e ges impij victōis obtrūcatꝰ ſang uine ſuo lincan̄ta artis ſue confu dit/ quō accidit vt ꝓpter ſtudium modo donaret̉ vitā modo ſpoliare tur fcri. 6. Fili a iuuentute tua ac cipe doctrina ⁊ vſqꝫ ad canor iueni es ſapīaꝫ Sic gͦ ptꝫ qͥs ſit modus ſapīaꝫ. icqͥrendi Secūdo videnbū eſt de ſigno ſapientiā cognoſcēdi ¶Vbi notandum ꝙ apud Stoy cos ſignū ſapīe fuit pacia. Vnde Seneca ad Serenuili. qͥ ſic intitu latur ꝙ in ſapientē non cadit iiu ria ſic dicit. Epicutus ait īiurias ī tolerabues eſſe ſapienti. hos aut īiurias non eſſe nec hoc nature re pugnare non negamus rem incō modam eſſe verberari ⁊ impelli a aliqͦ membro care̓: ſꝫ omnia nega mus iiurias eſſe. Non ſenſuꝫ illis doloribus ſubtrahimus: ſꝫ nomē iniurie qd̓ non poteſt recipi ſalua veritatē. vnde ẜm eundem ibidem Iſta conſequentia non valet. ali quis homo facit michi iniuriam. ergo ego atcipio iniuriā. Poīt eī exemplares inſtantias ſſto ꝙ ali quis reꝫ qua de villa mea ſurripu it in domo ſua ponat: ille futtum fecit/ ego nichil perdidi. bi quis cum vxorē ſua tamꝙͣ aliena cōcū bat adulter erit ꝙͣ uuis illa adulte ra non ſit. Aliquis michi detve nenum: ſed vim ſuam remixtam cibo perdidit̉. ſceleri non obliga uit ⁊ ſi nō nocuit non minꝰ latro cuius telum oppoſita veſte eliſum eſt. omnia ſcelera ante effectum o peris quam culpe ſatis eſt ꝑfecta ſunt. Eodem modo licet aliquis inferat iniuriam ſapienſ eam nō recipit Multa enim ſunt que inui riā ſubmouere poſſunt. Secundo ꝙ in ſapientē nō cadit cōtumelia ſic perſuādet. multa enim que vi dent̓ ꝯtumielie nō ſūt: ſꝫ fiunt vicō īterpretantis ſi aliqͥs dicat ſibi cō tumeliā fieri ab aliqͦ qͥ ſibin̄ aſſur git Poīt gͦ tl̓e exēplū puel aliqn̄ ferut parentes exſpuūt matre ⁊ lacerāt ⁊ tn̄ nullꝰ d̓t eos ꝯtumelia

V intuliſſe. Et ſubdit ꝙͣtuꝫ aīm nos aduerſus pueroſ habebimꝰ. hūc ſapiēs aduerſuſ om̄s quibꝫ etiā poſt iuuentā canicieꝫ puerilitas ineſt et addit ꝙ inter eos et pue ros nō eſt orna nͥ ꝙ in maioribꝰ errant voluptateꝫ ſecuti nulla ra cōe regulati. Si querat̉ ab eo: qͣre ſapiens ſi non accepit iniuriam nec ꝯtumeliam quare punit qui talia ſibi vel alijs inferut Rn̄det. Non ſe vlciſcitur ſꝫ illos emendat nec tn̄ iraſcitur. Ruis medicꝰ fre netico iraſcitur uis febicitanti a frigidā aqͣ ꝓhibiti maledicta ī malam ꝑtē accipit. Hūc affectū aduerſus om̄s habet ſapiens. quē aduerſus ſuos egros medicꝰ Scit ſapiens om̄s hos qui togati purpua̓tiqꝫ incedūt. valentes cō loratos ſed tn̄ male ſanos eē. qͦs non alit̓ viret ꝙͣ egros ſꝫ intēpe a̓ toſ n̄ reſpicit qͥd hoīes turpe iudi cent aut miſeꝝ nō et quō ppl̓us ſꝫ ut ſidera contrariū mūdo iter in cedunt Ita hic aduerſus opinio nē oīm vadit hec ille. Signum gͦ ſapiencie ẜm ſtoytos non ē pati ad īiurias vnde Boe. 2. de cō. ꝓſa narrat de quodā qͥ falſe aſſūp ſit ſibi nomē ph̓i: caſū iſtuꝫ Acceſ ſit quidā ⁊ dicit ſe velle exꝑiri an nire eēt ph̓s ſi illatas iiurias lē iiter pacienterqꝫ ſuſtine̓t Ille gͦ pauliſper paciam aſſumpſit. ac ceptaqꝫ contumelia velud īſultās Iam tandem īquit Intelligis me eſſe ph̓m? Cui ille: nimiū mordaci ter. Intellexeram inqͥt ſi tacuiſſes. q. d. Si tacuiſſes putaſſem te ph̓ꝫ Nūc aūt qꝛ de tuā paciencia q̄ris vanā gloriā ſcio quia ph̓s nō ea. Et inde accipit̉ hoc vulgae̓ prouer bium Si tacuiſſes philoſophus fuiſſes fcci. 20. Homo ſapīēs ta cebit vſqꝫ ad tempꝰ. laſciuuſ aūt et imprudens non ſeruabit tēpꝰ Tercio videndum eſt quod ſit opus ſapientiam exercendi Vbi notandum ꝙ preciſe tres ſunt ac tus ſapientis. Informare. reꝓba re. ⁊ ordinare Informare mores. Reprobare errores. ⁊ ordinare īfe riores. Et ideo dicit Triſtotiles pͥº Alencorum Eſt autem ut ad vnuꝫ ſit dicere opuſ ſcientis non menti ri. De quibus nouit ⁊ mentientē poſſe manifeſtare. Primum perti net ad informacōem. ¶ Secundū ad reprobacionem. dicit etiam ℟. philoſophꝰ primo Methaphiſi ce ꝙ inter ea que hommnes de ſapi ente concipiunt conimuniter eſt vnū quod ab eum ꝑlinet. oroīae̓ Et ideo in aureo ſeculo ſoli ſapien teſ gubernabant ſicut dicit Sene ca in epiſtola 92. ⁊ Iohannes in ſuo policraco libro quarto Roma nos pricipes aut duces dum eorū reſpublica viguit non meminiu liratos extitiſſe. Et neſcio qūo ꝯti git ex qͦ pͥncipibꝫ lāguit v̓tꝰ lr̄aꝝ amate militie īfirmata ē manꝰ et ip̄iꝰ pͥncipatꝰ qͣſi p̄ciſa eſt radix. Vn̄ qͥd̓ rex ronoꝝ ſcribēs epl̓ am cuid̓ r̓gi frācoꝝ qͣteꝰ filios ſuoꝫ in lr̄is erudie̓t iſtd̓ īt̓ſei̓t Rex īqͥt illr̄a tꝰ qͣi aſiuꝰ coronatꝰ. hic ē ꝙ karo lꝰ tnͣſtulit ſtudiū d̓ roͣ īꝑiſiꝰ de qͣ dr̄ ꝙ oēs a̓tes libea̓les hūit ī ſuo palacio miro modo depictas. Et de dauid dicitur ꝙ habuit ſapīs ciam ſicut angelus d̓i nulla eī cōi tas ſine ſapiētibꝫ r̓gi p̄t Sapieb. A.4.

multitudo ſapientū ſanitas eſt o bis terraꝝ In cuius ſignū narrat yſid̓. lib̓. i. ethi. ca. 26̓. ꝙ demoſte nes orator cōtra Philippū regē ta li fabula vſꝰ ē Cū Philippꝰ Athe menſes obſide̓t poſtulauit vt ſi bi decem oratores darent̉ ⁊ tali pa cto diſcede̓t. Rn̄dit demoſtenes lupos aliqn̄ paſtoribꝰ quoꝝ dili gentiā decipe volebāt ſuaſiſſe vt ī amiciciā ꝯuenirent. ea cōdicōe vt canes in qͥbꝰ erat cā iurgloꝝ Iure illis traderent̉. Annuerunt paſto res in ſpem ſecuritatis dederunt ca ries qūos ouiū ſuaꝝ vigilātiſſimos cuſtodes habebant Lupi ergo o ni formidine adempta. omē qd̓ in 1 f gregibꝰ illis erat nō ꝓ ſacietate ſꝫ ꝓ libidine lacerarunt Et iſto mō ſuaſit Athemienſibꝰ Philippuꝫ re ge. pͥnͥcipes poſtulare quo faciliꝰ poſſet opprime̓ ſpoliatam cuſtodi bus vrbem Quartō videndū qͦs ē frcūs ſapīaꝫ poſſidendi de hoc ſa tis d̓r fcc̄s. 6. Quid habet āpl̓ius ſapienſ a ſtulto ⁊ qͥd pauꝑ niſi pergat illuc vbi eſt vita? Et Sap̄. 6. Cōcupīa ſapīe deducet ad reg num ppytuū. Lcō. lib. T erunt pꝰ hec decidenteſ ſine honore ⁊ īcōtumelia inter mortuos imꝑpetuuꝫ. Rm̄ dirupet illos īflatōs ſine voce ⁊ ꝯmouebit illos a fūdamentis ⁊ vſqꝫ ad ſupͥmū deſolabuntur ⁊ erūt gementes ⁊ meoria eoruꝫ pi bit Poſtꝙͣ ſpūſſcūs decla̓uitq ꝑſecutoe̓s iuſtorū decipiūtur in p̄ ſenti ꝑ ignorantiā Hic declarat q̄ liter pꝰ mortē puniunt̉ ꝑ penaruꝫ tolerantiam Tāgit aūt ſepteꝫ pēa les ꝯdicōes damnandoꝝ q̄ ſūt iſte deicient̓ cū ꝯfuſione Affligentio cū deſpectione. Repellent̓ ſine miſi one deſtituētur autēticacōe Pum ent̓ ſine ꝯſolacōe Conterent̓ ſine cōdonacōe ⁊ ſuppriment̉ ſine recor dacōe Et iſta iuſte pacient̓ ꝓpt̓. malitias quas tyranm ⁊ maliho mines ꝑſecutores ſcōꝝ habuerūt in vita Fuerunt em̄ ambicioſi ad honores/ argumentoſi cauillatoe̓s Contumelioſi ꝑterritores. facino roſi ſupportatores. pernicioſi perſe cutores. voluptuoſi leccatores. Et obliuioſi ⁊ tempt̓ores Et ideo mei to reddēdo ſingula ſingnlis iuſti iudicabuntur. Quia em̄ iuſtoruꝫ ꝑ ſecutoe̓ſ fuerūt ābicioſi ad hono res Ideodeiciētur in confuſione: qe contumelioſi ꝑt̓ritores. Ideo affli gentur cū deſpectione Quia fuert argumentoſi cauillatores repellē tur ſine reſponſione. Quia facino roſi ſupportatores deſtituentur au tenticacōne Ruia pernicioſi ꝑſecu tores puniētur ſine conſolacōnt. Quia fuerūt voluptuoſi leccatores conterentur ſine ꝯdonacōne Quia obliuioſi contemptores ſupprimē tur ſine recordacōne Iſte gͦ ſeptē penalitateſ innu̓untur in lectione hodierna. Primo igitur quia fue runit ambicioſi ad honores. deiciē tur cum confuſionē. Et qnͣtum ad hoc d̓t pͥmo ſic Et erunt poſthec vy vitam iſtam vel poſt peccata mul ta q̄ ꝑpetrauerunt decidenteſ ſine honore. q. d. non ſolum erūt caden tes: ſed per violentiam decidenti In psͣ. Decidant a cogitacōibuſ ſuis ẜm mul. impie. e. ex. e. q. ir. te dn̄̄e. Decidant inqͥt a cogitacōibꝰ ſuis ābicioſis ⁊ ſuꝑb̓ qͥbꝰ honores

16 et dignitates cupiebant in pn̄ti. decibāt igitur cū dyabolo capite a principe ſuo ad ꝓfundū inferni Videntibus electis om̄ibꝫ horribi lem illū caſum Vn̄ Greg̓. 33. mo ral̓. c. 20. Exponens illud Iob Et videntibus cunctis p̄cipitabitur Eterno iudicio terribiliter apparē te aſtantibus āgelorū choris aſſi ſtēte cūcto mīſtel̓o celeſtiū poteſ tatū. atqꝫ electis omnibꝰ ad hoc dul ſpectaculū deductis. dyabolus ⁊ forts in mediū captiuꝰ deducitur et cū ſuo corꝑe id eſt reprobis oī bus eternis gehenne incēdijs mā cipat̉ cū dicit̉. diſcedite a me ma ledēī ⁊cͣ. O quale erit illud ſpecta culū qn̄ hec īmaniſſima beſtīā ele i ctorū oculis oſtendetur que hoc bellitēpoe̓ nimis illos terrere pote rat ſi videret̉ Sed occulto ac miro Iui dei conſilio agit̉ vt ⁊ nūc ꝑ eius gͣ ſitui tiam a pugnantibꝰ nō viſa vica tur ⁊ tūc a letis victoribꝰ iam cap tiua videat̉ hec Gregꝰ. ¶ Secundo quia fuerūt cōtumelioſi ꝑ territō res Ideo affligunt̉ cum deſpectōe ẜt quātū ad hoc dicit ꝙ erūt ī con tumelia inter mortuor ī ꝑpetuum. Et nota ꝙ omne verbū importat circumſtāciam aggrauantē penā eorum: qꝛ erūt ī contumelia. q. d. punient̓ nō ſolum pro malo oꝑe īmo etiam in ẜmone. nā quilibet t̓probꝰ afficiēt̉ ab alijs. contūeli is: maledictioībꝰ ⁊ imꝓperijs. Itē punient̓ non in loco viuēciū vbi eē poſſꝫ ſpeſ auxilij. ſꝫ ī loco mortu orū in īferno Tercio punientur non ad horānec īterpoulatī ſꝫ im ꝑpetuuꝫ Vn̄ Gregꝰ. jj. moral̓ c. 4. Expones illud Iob 20. Luet q̄ fecit om̄ia nec tamen ꝯfumet̉. nō inqͥt in morre conſumitur qꝛ ſi con ſumeret̓ vita morientiſ eciā pena finieretur ſed ut ſine fine in pena cōpellit̓ vt cuiꝰ vita mortua h̓ fuit in culpa: illic mors eiꝰ viuat in pe na. luet gͦ que fecit omnia nec ta men cōſumetur quia cruciatur ⁊ non extinguitur: moritur ⁊ viuit. deficit ⁊ ſubſiſtit. finitur ſemper ⁊ ſine fine ē. Hec ſolo auditu ſunt valde t̓ribilia: ꝙͣtomagis paſſio ne. chec Greg̓. Conſequēter ex iſ tis patꝫ ꝙ illud eſt erroneum qd̓ 4 Fctos 43.. x in quibuſdam quat̓nis apocrifiſ inuenitur d̓ reuelacione facta cu ¶V. idam ꝑſone ꝙ anime dampnato V rum ab hora nona ſabbato vſqꝫ ad horam nonā in dominica vl̓ ali ter neſcio ꝙͣ diu refrigerium opti nent quod eſt nichil Si enim eo rum pena non ſemꝑ duraret non eſſet perpetua. Quidqͥd em̄ perpe tuū eſt: continuū eſt ⁊ eternum Et omnes tales narracōes pro fictō nibus ſunt habende Tercō reꝓ bi. quia fuerunt argumentoſi et H cauillatores repellent̓ ſine reſpon ſione. Et quantum ad hoc dicit. Quoniam dirumpet illos īflatos id eſt quiparum ante fuerūt īfla ti verbis legibꝰ ⁊ falẜ allegacioī bꝰ. dirupet inꝙͣ In illo qd̓ dirum pitur fit magna diſcontinuacō ꝑ cium ſubito Et iſto modo fiet reꝓ bis diſcordācia frōꝝ ſuoꝝ ⁊ mala rū volūtatū adīuicē Et iō dr̄ ꝙ deꝰ dirūpet illos ſine voce cuiꝰ cūqꝫ ex cuſacōis Et iſtud ē noͣbile ꝓ īiuſ tis legiſtiſ ⁊ falẜ aduōtiſ de qͣbꝫ freq̄nt̓ viſū ē ꝙ ī morte tā ī voce q̄ 41 ī linguapriuat̉. Vn̄ dicit̉ ⁊ exꝑtu R.6. ꝙt p lqc b

ē ꝙ iſti mali aduocati ⁊ falſi pla ritarores Iuſticiarij etiā iniuiſti im minente morte amittur vocem lig nam ⁊ ſeniſū Cuiꝰ racō ē qꝛ nō ē iu ſtum ꝙ aliquis ideꝫ vendat alteri ⁊ retineat ſibi Iſti āt oēs male ⁊ iniuſte viuendo linguaꝫ vocem ſē fū ⁊ facundiam alijs vendiderunt̉ falſe allenͣdo ⁊ inuiſte iudicando contra conſcientiā malicioſe obi ciendo ⁊ cautuloſe ſuggerendo. Et ideo iuſtum eſt ꝙ qn̄ indiget vo ce. voce priuentur yſaie. ¶. Vendi ti eſtis inquitatibꝰ vris de iſtiſ lo quit̉ Solinus Sydomus ī quadā epl̓a ita ditens: Vidi inquit mor bū incurabilē ad que curandum 11 non īueniebatur medicus Sꝫ nu ꝙ inue̓ni cauſam adeo deꝑditam qn̄ ad eam tuendā īuenieretur ad uocatus. Iſte em̄ ſunt valde repro bandi ꝓpter qͣtuor racōes. Primo qꝛ deteriores videntur eē ꝙ viliſſiē meretrices qꝛ ille vendūt ꝑtem fui corꝑis magis abhominabilē Iſti 23 vero honeſtiſſimaꝫ ſui corꝑis par tem ſicut linguam ⁊ co. ¶ Secundo qꝛ deberent eſſe fic̄ ſtelle fixe mote tmmodo motu firmamentia. veri tatis: qꝛ ꝓu̓. ⁊ ⁊. Labium vveritatiſ firmum erit imꝑpetuum. Sed cer te pro maiori ꝑte oēs īueniūt̉ ſtel le erratice qꝛ mouētur duplici mō tu viꝫ cōtra veritate ꝓpter munera ⁊ qn̄qꝫ cuꝫ veritate ducti cōſcīa. Et ideo de illis ſtellis d̓r Iob. 2. Stel le non ſunt munde ī conſpectu eiꝰ ¶ Tercō dici p̄t ꝙ lingua eoꝝ aſſi milat̉ lingue ſtatere. que ſtatim ad minium pondus facit nutum. ⁊ ſe inclinat ad partem guiorem. Ita iſti quocūqꝫ ſit deveritatē ad il 12 lam partem magis inclinantur q̄ fit in danda pecūia magis pōdero ſa. de quoruꝫ qͦlibet d̓r in psͣ. Aen daces filij hominū in ſtateis ¶ Ex to ꝯꝑari pn̄t illi cherubin qͥ tenēt flaniineū gladiū atqꝫ v̓ſatileꝫ ad impediendū reditum hominis in ꝑadiſuꝫ Genͥ. 3. Reuera iſti aduo cati mali habēt flanimeū gladiuꝫ qꝛ lingua eoꝝ gladiꝰ acutuſ ⁊ eſt valde verſatilis qꝛ defacili verti p̄t ⁊ contra veritatē ⁊ pro veī̓tate Che rubin interp̄tat̉ plenitudo ſcientie Et iſti dicuntur ſapientiſſimapd̓ vulgus Sed ad qͥd deſeruiūt. Re ti uerā vt coir ad cuſtodiendū viaꝫ ligni vite ne aliqͦs accedat ad lig lſſi num viteā ad xp̄m Iſti ſunt qͥ fal ſa procurant diuortia. illigitīa cō iūgunt matrimona. Eccleſias ve ris prelatis exſpoliant ⁊ ſymonia cos cōpulant̉. innocētes excōmūi cant Etiam verbis falſis cū de iure poſſint rebelles conciliant xp̄ma eccleſiā ꝑſequentes. Et ideo veriſi militer narrat ꝙ quidam viditi ſpū Nēronem apd̓ inferos halne antem. Ainiſtri vero vndiqꝫ circa eum aurum bulliens īfundebant dum enim vidiſſet vnam cohortē aduocatorum ꝓpe accedentem da nauit Hūc īquit. venale homi nū genus O aduocati amici mei accedite vt in hoc vaſe balneamī mecū Ad huc enim ſuꝑeſt locus in eo quē pro vobis ẜuaui. Audi ui de quodaꝫ Cauſidico de regno 2 I francie. hic ꝑ iura ⁊ actus iuridi cos de paupere clericō factus fuit miradiliter diues. Tandem infir matus fuit ad mortem. amici eiꝰ ex omni parte aſtiteruūt ⁊ rog

6 uerunt̉ eum vt cōnderet teſtamē tum Ille grauiſſime infirmatuſ ce vit cogitare quo tot diuitias ꝑ ſu ani eloquentiā ⁊ lingue ꝑitiaꝫ cō gregaſſet Et recollectō toto ſpitu quem habuit clamauit ī gallico langue langue langue. Ideꝫ. ⁊. ⁊ ⁊ recitauit. Et cū admirarentur qͥ aſtabāt qͥd vellet ſignae̓ ſubiūxit iteꝝ in gallico langue tot gayng ua⁊ langue tot aura. Cōtigit au tē eo tꝑe frēs predicatores de nō uo veniſſe ad illam villaꝫ ⁊ aream habebāt: ſed nullā domuꝫ edifica tam Mandauit ergo ꝓ qͥbuſdaꝫ de illis fratribꝰ Et cū veīſſent cora familia ⁊ amicis d̓t eis Ego īqͥt ꝑi cia lingue lucratus ſum iſta bona tꝑalia auꝝ argentum ⁊ alia preci oſa Vos auteꝫ linguis veſtris lu cramī ſpūalia ⁊ ſempiterna Et iō vobiſcum mercimonia contrahā vt ꝑcipiatis de frcū lingue mee ⁊ egd viceuerſa aliquid hr̄e poſſim de frcū ligue veſtre Et ideo dixiami. cis meis priuſꝙͣ veīretis quot lāg ue tot aura Et totū theſauꝝ fratri. bus dedit ⁊ mortuꝰ ē. Quarto re probi: qꝛ fuerūt facinoroſi ſuppor tores deſtituentur autenticacōne. et qnͣtū ad hoc d̓t ꝙ ꝯmouebitu los a fundamentis. Et iſtud ē ſpe cialiter cōtra malos miniſtros rō filiarios ⁊ baliuos. Iſti omnes fini guntur auctoritate quadā dn̄oruꝫ ſicut Cauſarij Iuſticiarij ⁊ alij eti am officiales multi loquntur ſem ꝑ in ꝑſona principis Et idem ſiue ſit iuſtum ſiue iniu̓ſtuꝫ auctorita tem habet qꝛ funclamentum toci us negocij fingitur eſſe principiˢ ⁊ ideo modo quoꝫ volūt ſupportat ⁊ excuſant̉ ⁊ quo volunt condeni nant ⁊ ſemper habent pro ſe regiā poteſtatem ⁊ auc̓toritatē. Sed cer te in die iudicij deſtituent̉ iſta au tenticacōe qꝛ quilibet hēbit rn̄de̓ pro ſe ipſo Et ideo bene d̓r Et com mouebit illos a fundamentis Et per oppoſitū de viro iuſto dicitur. Non cōmouebitur mēternum: qͥ habitat in ihrl̓m: qꝛ fundamen ta eius in montibus ſanctis Quic quid enim iuſti ſiue ad parteꝫ ſi ue iudicialiter allegant ex propo ſito totum emanare debet de mon tibus ſanctis ⁊ de doctrina ſancto rum Quinto reprobi quia fuer̄t pernicioſi perſecutores Ideo pum entur ſine conſolatione. Et qnͣtuꝫ ad hoc dicit ꝙ vſqꝫ ad ſupremum ſ1 deſolabuntur pro tanto: quia licꝫ punientur citra condignum tam̄e nichil dimittetin imꝑuiitum Gre gorius. quarto. dyalo. Sicut ī hͦ mundo multi ſub vno ſole conſi ſtunt nec tamen equaliter eiuſdē ſolis ardorem equaliter ſentiunt: quia alius plus eſtuat aliꝰ minꝰ Ita illic in vno igne non vnus eſt modus incendij quia qd̓ hic diu̓ ſitas corporum hoc illic agit diuer ſitas peccatorum vt ⁊ ignem non diſſimileꝫ hēant ⁊ tamē eoſdē ſin guloſ diſſimiliter exurit. hec Gre. Sexto qꝛ reprobi fuerunt volup tuoſi leccatores ideo conterentur ſi ne cōdonacōne. Et qn̄tum ad hoc dicit ꝙ erunt gementes. Eſt anti qua narracio de iuuencula qua dam in francia. que cum per an num vixiſſet cuꝫ amaſio ſuo lubri ce ⁊ tandeꝫ impregnata fuiſſet ⁊ derelicta cepit flere ⁊ gemere ⁊ in

cōſolabiliter ꝯtriſtari a qua cum quidā q̄ſiuiſſꝫ quid tm̄ plorae̓t. Rn̄dit deploro gaudiū inqͥt anni preteriti. Iſtōmodo ſatis iuſtū ē ꝙ illi qui ſine pm̄a in pn̄ti dāt ſe volupͥtibus carnis ſue gemet in futuro Et ſi cauſa ab eis q̄rat̉ Rn̄ ſio bona eſt ꝙ gemūt et plorant Faūdiū ām preteriti nui. 2. Mina bant̓ gemiētes vt colūbe. Colūbe ſunt aues multū lubricē ⁊ natura lit̓ habēt gemitu pro cantū In ſig riū ꝙ om̄s qui ſe libidim manci pant gemūt l̓ gement Sapīe ⁊ Duplex em̄ illos acceperat tediuꝫ gemitus cū memola p̄teritorum Septimo reprobi quia fuer̄t ob ſ liuioſi contēptores Ideo r̓primēt̓ mnexito ſine recordacōē. Et quātuꝫ ad hoc dicit ꝙ memoria eorū ꝑi bit Et ꝑ oppoſitum dicit de iuſto ps. In memoria eterna erit iuſtꝰ Mōdꝰ erat apudromanos ꝙ nō mina ſemorū ⁊ iudicū in tabulis ereis ſcribebant̉ Et ideo vocabāt̉ patres conſcripti Rn̄ autē contin gebat ꝙ aliquis delebat̉. fuit ꝓ proximo ſcelere ⁊ confuſio p̄petua. Iſtōmo multi ſcrib̓unt̉ ẜm preſē tem iuſticiaꝫ in eccleſia militanre Quidā ſunt ſp̄i. quidā religioſi ⁊ ſolempnes clrici. Quidā rcores ⁊ curati/ quibꝰ ſit verecūdia ſi in di ē iudicij in libro vite non inueni antur Et fiant de numero illoꝝ de quibꝰ dicit pſalmꝰ. Perijt mē o ria eorū cū ſonitu Et itꝝ/ dele ant̓ de libro viuēciuꝫ ⁊ cū iuſtis non ſcribantur. Et ꝑ ꝯtrariū de ſcīs dr̄ Apoc̓. 3. Qui vicerit veſtiet̓ veſtibꝫ albis ⁊ n̄ delebo nomē eiꝰ de libꝰ Lcō 4. vite. Enient in cogitacōe pctō rū ſuorum timidi ⁊ tradu cēt illos ex aduerſo cogi tacōēs ip̄orū. Poſtꝙͣ ſpūs ſcꝫ tetigit in ꝑte penā tyranis īfligē dam in perpetuum in inferno nec illa pena eis infligetur niſi in iudi cio maīfeſto quod patere potei̓t totimundo Ideo iam facta eoruꝫ pena eternali Hic declarat aliquā tulū de proceſſu obſeruando in iu dicio gn̓ali ⁊ hoc facit alt̓nando mō de iniuſtis modo iuſtis Et cir ca hoc duo facit Nam pͥmo decla̓t formā ẜm quā ꝯparebunt iniuſti c.. Tunc ſtabunt iuſti Circa primum tria predicit ſpūs ſāctꝰ in lectione hodierna d̓ iniuſtiſ fu tura in iudicio generali quia ibi preſentabuntur perſonaliter ſine procuratore Conſternabuntur integraliter ſine conſolatoe̓ accu ſabuntur ſine defenſore. Et iſta tria valde ſunt grauia quādo nec homo p̄t habere procua̓toreꝫ nec cōſolatorē net defenſorem Pri ergo pn̄tabuntur ꝑſonaliter ſiē pro curatoe̓ Quia ſic̄ dr̄ 2. Cor̓. v. A Onis nos maīfeſtari oportꝫ an̄ tri bunal xp̄i ut referat vnuſquiſqꝫ pro ut geſſit. Et quantum ad hͦ dicit Veniēt inqͥt cogitaciōe ſcilꝫ timidi Iob z. Veīte om̄s gentes de c̓cuitu ⁊ ꝯgregamī Ibi occūbe̓ faciet dn̄ſ robuſtos tuos conſur gāt ⁊ aſcēdāt gētes ī valleꝫ Ioſa phat qꝛ ibi ſedebo vt iudice om̄s gētes ī circuitū. Venient gͦ per ſonaliter ſine dilacione quando vobunt̉ ⁊ citabūtur ꝑēptorie illa t̓ribili vocē d̓ qͣ d̓r Apl̓s Teſſal̓. 4. m̄ ipſe dn̄s in iuſſu et in voce 9 55lcIxdLdi.

archāgeli ⁊ in tuba dei dn̄det de ce loa mortui qui ī xp̄o ſunt reſurgēt pͥmi. In iuſſu ⁊ ī imꝑatoris ptāte Cō em̄ tūc veniet in hūilitate ſicut venit ī carnē in primo aduentu. ſio equitabit aſinaꝫ nec baiulabit ſi bi cruceꝫ ſicut legit̉ feciſſe Ioh̓. 19. Sed tuc videbūt filiū hoīs veniētē ni nubibꝰ celi cuꝫ ptāte magna ⁊ maieſtate. Sicut dicitur. Luc̓. du odecimo. et ideo dicit Apoſtolus. ꝙ ipſe dominus veniēt in iuſſu. ⁊ in voce archangelia. ī voce facta per ſemetipſum qui eſt princeps angelorum Eſt enim angelus ma gni concilij yſaie. nono. ⁊ Ioh̓. quinto. Mortui audient̓ vocem fi lij dei ⁊ qui audierint viuent vel in voce archangeli ad lram in vo ce facta mīſterio alicuius archan geli Que vox erit iſta Surgite mor tui venite ad iudiciuꝫ De hac terri bili voce loquēſ Ihero. ſuꝑ Math̓. d̓t ſic. Quociens diem illū conſide rototis viribus cōtremiſco Siue em̄ comedo ſiue bibo ſiue aliquid aliud facio ſꝑ videtur michi tuba iſta terribilis ſonare ī auribꝰ me is hurgite mortui venite ad iudici um Veniet ergo dn̄s in iuſſu ⁊ in voce archangeli ⁊ ī tuba dei fadeꝫ vvxvori p̄t tuba ꝓpt̓ ſimilitudīem yns ad vſum tube q̄ fuit in ve. teſ. Tub̓ enim cōuocabant̉ ad ꝯciliūcōmo uebātur ad p̄liū ⁊ vocabant̉ ad fe ſtū Et iſto mō refurgēteſ cōgrega bunt̉ ad cōciliū iudicij ad pugna p̄lij quō orbis t̓raꝝ pugnabit cō tra inſenſatas ⁊ ad feſtum eterni cōuiuij de hꝰ tube voce Criẜ. ſuper illd̓ Math̓. j4. Virtutes celoꝝ mo uehuntur d̓t ſic Vere vox magna Cx tube tribilis cui vminia obedi unt elemēta que petraˢ ſcindit In feros aperit portas ereas frangit vincula mortuorum dirumpit. Et de profūdis abiſſi animas liberāſ corporibus aſſignat hec omnia ci ciuſ cōſūmat in oꝑe ꝙͣ ſagitta tnͣ ſit in aere dicente Apl̓o In momē to in ictu oculi Cor̓..i. Erunt ergo iſti tiram ⁊ ꝑſecutores iuſtoꝝ iuu ſti terribiliter a mortuis excitati e uocati ⁊ perſonaliter iudici preſē tati Terribile enim eſt quādo ho mō ſubito excitatur a ſomno per fragorem ⁊ ſtrepituꝫ tonitrui eſt autem veriſimile ꝙ illa vox erit ſi cut vox tonitrui magni quo terrā A tremere ⁊ celum concuti ⁊ vniuer. ſade ſuis locis videbuntur com moueri Tunc reges ⁊ regine pre lati ⁊ concubine milites ⁊ clerici. Mercatores ⁊ monachi nūdi ⁊ cō fuſibiles ſi mali fuerīt apparebūt vnde Iheronimus in epl̓a ad ely odoꝝ. monachū Iudicaturo dn̄o lugubre mundus īmugiet tribꝰ ad tribum pectora firient potentiſ ſimi quondam magni reges nu do pectore latere palpitabunt. ibi adducetūr Plato cum ſuis ſtultiſ ſimis diſcipulis. tūc Ariſtotilis ar gumenta non proderunt quando veniet ille filiuſ pauꝑcule queſtū arie iudicaturus fines orbis terra rū Sapho. i. Vox diei domini ama ra tribulabitur ibi fortis. dies il la dies ire dies tribulacionis ⁊ a guſtie dies calamitatis ⁊ miſerie dies tenebrarum ⁊ caliginis dies nebule ⁊ turbinis dies tube ⁊ clā goris ¶ Secundo impij ī iudicō cō L ſternabūt̉ integͣlit̓ ſine cōſolatoe̓

Et ꝙͣtum ad hoc ſubdit in lr̄a ꝙ n̄o ſolū venient. ſꝫ venient in cogita cōe pctōrū fuorum timidi ¶ Et no tanda eſt drn̄a inter bonos et ma los quia boī timēt de peccatis ſuis ⁊ timent deum an̄ iudiciū In pͥs. Cōfige timore tuo carnes meas a iudicijs eī tuis timui ecci. j. De ꝓpiciatū pro pctō noli eē ſine me tu. et ideo timenti deum bn̄ erit in extremis ⁊ in die defūctionis ſue benedicetur Ecci. i. Sed ꝑ oppoītū reprobi in p̄ſenti non timēt pctā ſua mec etiam deum. ſꝫ in iudicio ti niebunt qn̄ timor erit ad penam nō ad emēdā In quorū perſona .j dicit pͣs. Timor ⁊ tremor venerūt ſuper me ⁊ cōtexerūt me tenebre. Vnde Greg̓. 14. moral̓. Vitari nā qꝫ terror iudicis non niſi an̄ iudi cui p̄t Modo non cernitur ſꝫ preci bus placāt̉ Cum vero ī illo treme bundo examne ſederit ⁊ videri p̄t ⁊ placai̓ non p̄t/ qꝛ facta prauoꝝ que diu ſuſtinuit tacitꝰ ſiml̓ oīa reddet iratꝰ Vnde neceſſe eſt nūc timere uidicem cuꝫ nōdū iudiciū exercet/ cum diu ſuſtīet cū adhuc mala tolerāt que videt. ne cum manū in retribucōeꝫ vlcōis excuſ ſerit tanto in iudicio diſtrictiꝰ fe riat. ꝙͣto an̄ iudiciū diutiꝰ nunc exſpectat. ¶ Tercō īpij in iudicō accuſabūtur criminalit̓ ſine defen ſore Et quātū ad hoc ſubdit̓ ī lr̄a Et traducent illos ex aduerſo im C qͥtates eoꝝ Traducere idē ē ꝙ ad confuſionem alicuiꝰ id qd̓ fuit oc cultum propalare Vnde Math̓. j. Ioſeph autē cum eſſet iuſtus et nollet̉ eam traducere ⁊cͣ. Vult qͦ dicere ꝙ ip̄a met pctā ſua ꝓpala bunt actores eorum qͣſi eſſent ad uocati accuſātes ⁊ ſtantes ex adi̓ ſo cōtra reuꝫ in pͣs. Octm̄ meū cō tra me eſt ſemꝑ ¶ Rn̄ aliquis de prehenditur de furto ipſum furtū condēpnat eum dicit̉ ꝙ ſymia fu giens venatoreꝫ qn̄ habet fetus. Illum filiuꝫ quem magis diligit apprehendit in brachia fugit ⁊ a liū dimittit Ille vero dimiſſus īſi lit ſuper matrem ſedēs in collo ſuo velit noli tvenatore fortiter īſeq̄n te ſymia deīqꝫ fatigat̉. fatigata fe tum magis dilectū proicit Alius vero de quo non curauit velit no lit inſiſtit donectaꝫ mater ꝙͣ ꝓleſ capiatur. Iſtomo peccator. pctm̄. ⁊ delectacōem tamꝙͣ duos filios habet. delectacōem̄ diligit. pecca tum non diligit Mors venat̉ qui a cōtidie pctōreꝫ inſequit̉. Pecca tor ergo ſperans ſe cum delectacō ne euadere. Illam tamꝙͣ cariſſim filiū inter brachia ſua id eſt inter intellectū et affectum portat Sed imperceptibiliter pctm̄ a tergo ſe collocat ⁊ matrē n̄ dimittit donet mors vel dybolꝰ vtrūqꝫ attingat Nota de nido in ctate abſcondito tepore eſtiuali in dēſitate folioꝝ. ¶bitacō lr̄alis circa predicta ſit iſta. Vtrū vox tubal̓ p̄cedēſ iu dicium erit aliquomō cauſa reſur rectionis corporum. ¶ Rd̓ nō da maſcenꝰ. Credo reſurrctionē futu ra diuina volūtate v̓tute et nutu gͦ cū iſta ſufficiāt nullomodo erit vox tube cā. ꝙͣ fruſtrͣ fit vox ad illud qd̓ audire non poteſt ſꝫ mor tui non habēt auditum ergo fruſ trͣ emittet̓ vox ad eos. ¶ ꝙͣ ſital̓ vox eēt cā r̓ſiur̓ctōis r̓ſurr̓ctō forꝫ

A naturalis. Licet enim vox illa cāu ſaret ꝑ virtutem a deo dataꝫ ſicut St Floͣ ſuꝑͣ illud ẜt dabit voci ſue vocē v̓tutis tn̄ habita tali virtute effectus ſeq̄retur. Sicut in ceco u̓ lūmatō reſtitucō viſus eſt ꝑ mira culuꝫ ſed viſio ſequens natural̓ ē pͣ reſurrectio corpoꝝ fieri nō p̄t a v̓tutē finita d̓ed vox illa qnͣtum cūqꝫ magna infinitā v̓tutē habere non p̄t g⁊cͣ pͣ gō ad romanos 8 d̓t ꝙ reſurrectio xp̄i ē cā noſtre reſurrectionis hec eiquit cauſa quare xp̄us fuſcitabit alios qꝛ fuſ citatus eſt. ¶ Ad oppoſitum eſt magiſter ſententiarum. quarto. diſtinctione. 43. ca. ⁊. vbi dicit ꝙ cauſa reſurrectionis mortuoꝝ ei̓t vox tube que in aduentu idicis audietur ab omnibus ⁊ cuius v̓ tute excitabuntur mortui ⁊ de mō niumentis reſurgēt. Iteꝝ gloͣ ſuꝑ illud pſalmi. dabit voci ſue vocet v̓tutis. refficatiaꝫ reſuſcitandi om nes mortuos. Ad q̄onem dicēduꝫ ꝙ cauſa d̓r dupliciter viꝫ pn̓cipa lis ⁊ īlfrumētal̓. Cauſa principa lis reſurrectionis erit v̓tus d̓ina aſſiſtens illi voci illo mō quo vir tus d̓ina aſſiſtit v̓bis ſacramenta libus in eccīa militante. Cauſa in ſtrumental̓ erit vox illa ſic̄ v̓bū ꝓ latum ē cauſa īſtrumētal̓ aliquo mo tnͣſſubſtāciacōiſ panis ī cor pus xp̄i Qual̓ aūt erit vox illa di uerſimode d̓r. dicūt quidā ꝙ ipſa euidēs pn̄tacō filij dei ī mundo d̓r vox ꝓpt̓ illd̓ v̓bū Greg̓. qui d̓t T u bam ſonare nichil aliud ē ꝙͣ mū do iudicē filium dei demonſtrare. Sed videtur melius dicendum ꝙ vox tube ent ſonus quidam ſenſi bilis ⁊ imꝑium vocale criſti quo p̄ cipiet mortuis reſurge̓. Iuxta nſd̓ Ioh̓. 6. Mortui audient voceꝫ filij dei ⁊ qui audierint viuent Et pa rum poſt Omnes qui ī monumen tis ſunt audient vocem filij dei. Et dicit hic vnus doctor ꝙ videtur ſi bi ꝙ illa tria que enumerat Apo ſtolus Theſſꝫ. ę. In iuſſu ⁊ in vo ce archangeli ⁊ tuba dei diſting uuntur per modum iſtum. Erunt quaſi tria precepta criſti. Primo enim ī ſuo deſcenſu criſtuſ iubebit plures ſiue parteſ quaſcumqꝫ cor porum mortuoruꝫ recolligi ꝑ mini ſterium angelorum ⁊ hoc notatur 8 cū d̓r ꝙ deſcendet in uuiſſu. Secūdo precipiēt corꝑa reformari ex illis pulueribus recollectis ⁊ formatiſ corporibꝰ animas reuiuere Et iſta duo fient per diuinam v̓tutem Et iſtud preceptum notatur cum Sr In tuba dei. Tercō archangeli qͣ ſu erunt cuſbodes prouinciarum ī prouincijs quaſ cuſtōdierunt cla mabunt fortiter ⁊ ſēſibiliter ſicut ſono articulatō ſēſibili ⁊ mediāte aliqua creatura ſenſibili formata ꝙ omnes coram iudice corporalit̓ compareant. Diltnnitiuam ⁊ irre uocabilem ſententiam auditul̓ ẜt illa vox notatur cū dicitur In voce archāgeli de voce iſta tubali pro phetiſauit Sibilla ſicut r̓citat Au guſtinꝰ deciooctauo de ciuitate dei capitulo. viceſimotertio. Sed tuba tunc ſonitum triſtem dimit tet ab alto Orbe geniens facinus hominis variosqꝫ labores. ¶ Ad primum in oppoſitum dico ꝙ fiei v̓tute d̓ina pnͥcipalit̓ mediāte vo ce īſtrumerali ꝑ modū qūo dc̄m̄ ē

¶ Ad primū in oppoſitū dicēdū ꝙ fiet virtute diuinia pnͥcipalit̓ me diāte voce inſtrumentalit̓ ꝑ mod̓ ſic̄ dictū eſt. ¶ Ad ſecūdū dicēdū ꝙ forme verborū ſacran̄taliū ha bent ſuum effectū nō ex hoc ꝙ au diunt̉ ſꝫ ex hoc ꝙ ꝓferūt̉ Et ſic ī ꝓ poſito. Ad terciū dicendū ꝙ vtꝰ non ē in voce ſubiectiue ſꝫ dr̄ eſſe in voce qꝛ voci aſſiſtit operando. ¶ Ad quartū pꝫ ꝙ fiet pnͥcipalit̓ virtute infinita. Ad quintū ꝙ re ſurrectio xp̄i ē cauſa exemplaris nr̄e reſurrectōis non autem effici ens ꝓprie. Capitulū qnͥtū. Lcō 18. Vnc ſtabuūt iuſti in magna conſtācia ad uerſus eos qui ſe āgu ſtiauerunt et qͥ abſtu lerunt labores eorum. ¶ Poſtꝙͣ ſpūs ſcūs declarauit formā confu ſibilē in qua neceſſario ꝯpae̓būt iniuſti ī iudicio gn̓ali Hic ꝯſequē ter ⁊ ordīate occaſionē tā malorū ꝙͣ bonoꝝ aggredit̓ enarrare ordi nē eius in ſpeciali. In quolibet aūt iudicio qͣtuor ꝑſone requirū tur ad minus de cōi iure. ſcꝫ Iudex actor. teſtis. ⁊ reuſ. In iſto vero iu dicio iudex erit deꝰ Reꝰ peccator. Actor pctm̄. teſtis iuſtꝰ ī quē pec cator deliqͥt Si agat̉ d̓ iuſticiā ꝑti culal. dd̓ ꝙ ē deꝰ ip̄e Si agat̉ de iu ſticia gn̓ali. ſic̄ mō dictū ē in vltīa lectōe ꝙ in iudicio gn̓ali peccata tenebūt locū accuſatoris Sic̄ dic tum fuit heri ꝙ traducent illos ex aduerſo iniqͥtates eorum gͦ non reſtat deſcribendū illud iudicium nͥ ꝙͣtū ad tres ꝑſonas viꝫ Teſtes Reos. Iudices et hoc facit ſpūſ ſā ctꝰ in capitulo iſto toto Vn̄ ſic p̄t capitulū iſtd̓ ītꝰ duci. decla̓to quo ſe hēbit accuſator: h̓ d̓cla̓t̉ qūo ſe hēbit teſtis Iudex ⁊ Reꝰ. Et ẜm hͦ capl̓ꝫ Iſtd̓ totū diuidit̓ ī t̓s ꝑ tes Nam primo declarat ꝙ teſtis non terrebitur ab aduerſitatem Iecundo ꝙ reus confitebitur ſine falſitate. ¶ Tercio ꝙ iudex nō mo uebitur a ſumma equitate Scd̓a pars ibi. Vidētes turbabuntur Tercia ibi Iuſti in perpetuum vi uent Eſt igitur intencio huius iiij capituli ꝙͣtum ad reprobos decla̓ re tria videlicet ꝙ accuſabuntur cū feruore laudabili turbabunt̉ inib timōe̓ miſerabili ⁊ confitebuntur cum pudore ineſtimabili. Primū oſtenditur in hodierna lectione Secundū ibi. turbabuntur viden tes Et tercium ibi. dicentes intra ſe penitenciam agentes ſicutifra patebit Ruantum ergo ad p mum. videlicet teſtes nō terrebū tur aduerſitate ſed accuſabunt malos feruoe̓ laudabili. dicit fic Tunc ſtabunt iuſti in magna conſtancia. ⁊cͣ In quo proceſſu quinqꝫ circunſtancie iudicialis teſtimonij iuſtis aſſignantur Vi delicet tempus comparēdi. geſtꝰ proponēdi. modus proſequendi forma reſiſtendi et cauſa contra dicendi. MTempus comparendi exprimit cum dicitur Tunc: geſtꝰ proponendi. Stabunt Modus proſequendi In magna conſtan cia. forma reſiſtendi: aduerſus eor qui ſe anguſtiauerūt Et cauſa cō tradicendi Et qui abſtulerūt la bores eorui dicit ergo Tūc viꝫ in die iudicij non modo duranti

8 pacīa huiꝰ vit̓e. ſed tunc qꝛ Luce. ⁊ Tunc videbunt filium hoīs veī encem in nube cuꝫ pōt. mag. ⁊ ma ieſtate Et in pͣsͣ. Iūc loquet̉ ad eoꝫ mira ſua ⁊ ī furore ſuo ꝯturba bit eos ēt ideo tūc ſtabūt/ qꝛ priuſ iacuerūt ꝯpediti ligati oppreſſi ⁊ proſtrati Mach̓. i. State nunc con tra nimicoſ ⁊ expugnate eos Vult A em̄ ſcriptura ꝙ iuſti ſtare debēt ad quatuor actus.ſ. ad videndū ad do cenduꝫ ad teſtificandū ⁊ ad pūg nandum. Primo ad videndū. Nā ille qui ſtat ad r̓motiꝰ p̄t videre ꝙͣ qui ſedet Hhe̓. 6. State ſuper vias ⁊ videte ⁊ interrogate de ſemitis a liqius q̄ ſit viā bona ⁊ ambulate ī ea. Secūdo ad docendū. preco pre clamaturus edictū regis aſcendit in altum vt eminꝰ audtatur. Pre co quicumqꝫ eſt quaſi predicator proclamaturus edicta regis e pre cepta criſti Actuū.. Stantes loqͥ mini in templo omnia verb a vite v̓ tatu xi huꝰ at nee. 8. Stetit Eſdras ſuꝑ ī dum ligneum quem fecerat ſibi diuuiſi ad loquendum Tercō ſtare iubet̉ iuſtus ad teſtificandum Math̓. 9. Stabitis ante reges ⁊ preſides propter me Quarto ad pugnādū ad ęph̓. 6. Accipite armaturaꝫ dei vt poſſitis reſiſtere in die malo ⁊ in omnibꝰ perfecti ſtare Stabūt ergo iuſti ī magna conſtantia qͥ in vitā iſta abiecti fuerunt ī mag na miſeria pͥmi. Mach̓. i. Matha tias ⁊ filij eius ꝯſtanter ſteterunt vnde Cōſtātia martirū ⁊cͣ. Quod reſponſoriūfecit quidaꝫ rex frācie nomine Ropertus qui floruit c̓ca Aunos domini. ꝙq6. hac occaſio ne Cum eſſet vir litterature ⁊ ſub A tilitate celebris ⁊ morum ciuilita 101 te vrbanus. carmina multa in la tino ſermone ad honoreꝫ dei com poſuit videlicet proſam Sancti ſpi SA tus aſſit nobie gratia. Et reſpon ſorium de natiuitate domini videli cet Iudea ⁊ iheruſalem Et reſponſo rium de beato Pet̓ro Cornelius cēturio Et de omnibꝰ ſcis Concede nobis Cuius vxor vocabatur Con ſtantiā que moleſte tulit ꝙ de ea nichil ꝯpoſuerāt qd̓ poſſet ad eiꝰ laudem decātari Ille ergo ad pla caridum eius impacientiam com poſuit predictum Reſponſorium de martiribus O conſtantia mar ſi. tirum qd̓ illa de ſe eſtimans decā tatū placata eſt. Stabunt ergo iuſti in mag cōſtātia adu̓ſus eos q̄ ſe anguſtiauerūt Iniurijs a̓ fla gell̓ ad Heb̓. ⁊. Circuierūt in me lotis ī pellibꝰ capͥ. egē. an. aff. qͥbꝰ dignꝰ n̄ ca̓t mūdꝰ Et ſubdit̉ cauſa Qui abſtulerunt labores eoruma. auferre voluerunt cōgendo eos de relinquere legem criſti Vbitacō circa materiam huiꝰ lectionis erit iſta. Vtrum in iudi cio generali erit aliqua diſcepta tio vocalis. Qd̓ non: qꝛ ẜm Augꝰ. de. ci. dei. li. 4. c. 26. deus conſcienti as reproborum conuincet ſuie vl̓ la ſermonis prolixitate. Sed ſi fie ret accuſacō ſinguloꝝ fieret magͣ ẜmōīs ꝓlixitas Ergo nulla eit ibi voͣlis diſceptacō neqꝫ iudicis neqꝫ teſtiū neqꝫ reoꝝ ꝓͣp Augͣeodem li c. ijj. loquens de libro vite ex cuiuſ ſcriptura omnes homines iudica bunt̉ Sicut dicitur Apoc̓. ⁊o. dicit ꝙ hoc nō debet intelligicorliter qꝛ haberent magͥtudineꝫ īeffabilem

et vix in longiſſimo tꝑe poſſit̉ le gi ſꝫ non minꝰ tempꝰ requirit̉ ad narrandū oretenꝰ ꝙ ad legēduꝫ in libro ſi eſſet ibi ſcriptura Ergo ſicut lib̓ vite debꝫ intelligi ſimpli citer ꝓ qͥdam virtute diuina per quā fiet vt vnicuiqꝫ oꝑa ſua tam bona ꝙ mala in memoriā r̓uocē t̓ atqꝫ ſimul om̄s ⁊ ſinguli iudice tur Ita debet iudiciū ⁊ ꝙͣtū ad ſē tenciā ⁊ ꝙͣtū ad diſceptacōeꝫ intel ligi mētaliter. ¶ ꝙͣ̄ ad Ros⁊. Te ſtimoniū r̓ddente illis conſcīa eo rum ⁊ int̓ ſeinuice cogitationū ac cuſanciū ſeu etiam defendenciū in 3 die qn̄ iudicabit deꝰ ergo accuſa tōes ibi non erūt niſi mentales ⁊ eadem racōe diſceptacio ⁊ ſentēci aiudicis ¶ Ad oppoſitū eſt Gre. xxvi. moral̓. c. 21. vbi loquēſ d̓ re ꝓbis dicit Illi verba iudicis au dient qui eiꝰ fidē ſaltē verbotenꝰ tenuerunt Sꝫ hoc de verbo interi xi intelligino p̄t gͦ de verbo voca li. ¶ pp ſentenciā debet congruere ſtatui illorū contra quos ferēda eſt Ergo ſicut ī iudicio particulat̉ contra animas exutas fertur ſen tenciā ſpiritualis Ita tunc cū fer tur in homines corporaliter aſſi ſtenteſ: debet eſſe corporaliſ. ꝙͣ Auguſtinꝰ io. d̓ ci. dei. c. i. dicit ꝙ per quot dies hoc iudicium tēda tur incertum eſt Si fieret mentali ter ſtatim expediretur Ergo erit vocalis ¶ Ad iſtam queſtionem reſpondet ſanctus thomas ſuper z. ſenteciarum d. 4. q. i. ai. 2. d. ꝙ quid in iſta queſtionē ſit veruꝫ ꝓ certo diffiniri nō poteſt probabi lius tamē eſtimatur ꝙ totum il lud indiciū et quo ad diſcūciont et quo ad actuſacionem malorū ⁊ commendacionem bonorum ⁊ quo ad ſentenciam de vtriſqꝫmē taliter perficietur quia ſi ſingulo rum facta na̓rarentur ineſtimabi lis tēpoīſ longitudo exigeret̉. Vn̄ ẜm eum Probabile ē ꝙ ꝓceſſus recitatus Math̓. 2 j. Efuriui ⁊ ceta̓ mentaliter tm̄ ꝑficietur ſalua t̓ue rencia doctoris ſancti Alij dicunt probabilius ⁊ concordanciuſ cū textu ſacre ſcripture videliꝫ ꝙ ibi erit diſceptacio tam voͣlis ꝙ men talis/ quia xp̄us qui iudicabitē deus ⁊ homo ⁊ iudicabit modo di uino ⁊ modo humano Et ex hͦ e rit maiꝰ gaudiū ſenſibile beatoꝝ ⁊ magis dolor ſenſibilis maloruꝫ Magis autem congruet corꝑali apparitione iudicis ⁊ iudicandoꝝ ⁊ etiam vocali eorum citacioni p cedenti iudicium ꝑ tubam de qua lectione precedenti dictū fuit Vn̄ dicendum videt̉ ꝙ vocalis erit ac cuſacio malorum a criſto dicente realiter conſimilem proceſſumſic ipſe poſuit Math̓. xxv. Et commē dacio ⁊ ſentētia diffinitiua. conſe quent̓ erit ſimilit̓ accuſacō menta lis ſicut dr̄ in lectione p̄cedenti q traducent eos ex aduerſo iniqui tates eorum An homines teſtifi cabunt̉ ꝯtr̄ malos vocalit̓ ē in du biū. dicūt qͥdā ꝙ ſic Angl̓i vero qͥ fuer̄t cuſtodes r̓ꝓboꝝ ſpecialit̓ teſ ficabunt̉ cōtra eos ſicut tenēt ſci Et hͦ idē d̓t Apuliꝰ li. ſuo de d̓o ſo cͣtis Notad̓ ē āt ꝙ fiet diſcuſſio d̓ duobꝫ viꝫ d̓ p̄ceptiſ iuſtitiea de oꝑibꝫ mīe Re ꝓbi eī dānabūt̉ ꝓ duo t2º viꝫ qꝛ p̄ccauer̄t tnͣſgrediēº ī cep iuſtitie ⁊ qꝛ pͣctā ſua n̄ e̓dieiſ

4 ꝑ oꝑamīe. prima erit de meritis ⁊ erit mental̓. ſecūda de oꝑibus mīe vt apparear eos nō eē dignos mīa ⁊ erit reuera volis ſicut ſonat textus euangelij In oppoſitum huius vie dicendum ꝙ Auguſti nus non negat ſermonem ſꝫ ſer monis prolixitatem. Ad ſecūdū vult Auguſtinus dicere ꝙ non fi et diſcuſſio in particulari ⁊ ſingil lati de culpis vocaliter: ſꝫ mentali ter ſimul tn̄ ⁊ in vniuerſali iudica bunt̓ voͣliter ſicut dcm̄ eſt. Ad ter ciū ꝙ accuſacōes fient vtroqꝫ mō a ꝑ cogitacōes vniuſcuiuſqꝫ ad ſe inetipſū mentalit̓ ⁊ ꝑ replicacōem uiditis gn̓aliter de oꝑibꝰ mīe ne glectis. Ad motiuū doctoris tenē tis viā oppoſitaꝫ de ꝓlixitate tꝑis int iu ptꝫ ꝙ non requirit̉ magnū tēpuſ ad replicandū cōtra omnes in ge nerali ⁊ ad ꝓferendum ſentēciaꝫ mō predicto Sed diſcuſſio taꝫ me ritoruꝫ ꝙͣ peccatoꝝ in particulari gtula. erit mentalis vt dictū eſt. de die vero iudicij generaliter hoc credi mus ⁊ tenemus ꝙ non erit ante ꝙͣ anticriſtus venei̓t ſicut Apoſto lus. ⁊. ad. Theſſi. ⁊. Cuiꝰ aduen tus nobis omnino incertus eſt. Nam circa eius aduentum calcu latores ⁊ p̄ſendo aſtronmiſedu cti ſunt. hoc tamē ſciendum ſicut̓ dt quidā expoſitor ſuꝑ capitu. ⁊. Apoc̓. Antippus regnabit ſic̄ ibi de d̓r. 42. menſibꝰ a tribꝰ anis cum dimidio ⁊ tūc veniēt ẜnoch ⁊ He lyas ⁊ p̄dicabūt diebꝰ. 1⁊b o. hoc eſt toto tꝑe qͥ regnabit antixpuſ amicti ſaceis vt ꝓuocet hoīes ad pͥmaꝫ qͥs tandē occidet̉ Antixpus ⁊ īſepultꝭ iacebūt ꝑ treſ dies ⁊ di midiū ꝓpt̓ Antixp̄i timorem Et po ſtea reſurgēt ⁊ aſcēdēt in celū ⁊ po ſtea occidetur Antixpus a xp̄o vl̓ a Michaele ſicut d̓t Gloͣ. Teſſꝫ. j. Poſt mortem autē Antixp̄i dabū tur ad pͥmaꝫ. 4. diebus ꝓ illis qͥ ī p̄ſecurione Antixpi tytubauer̄t Tūc ergo mīſtri ⁊ ſequaces Anti xp̄i licet ipſe ſit mortuꝰ pacē ⁊ ſecū ritatem hn̄tes vbiqꝫ ducet vxores ⁊ celebrabūt cōuiuia Et cum dixe rint pax ⁊ ſecuritaſ tūc repentinuſ cis ſuꝑueīet interitus Ita grauis ⁊ ſubitus ſicut ē dolor mulieris ꝑ turientis Et non effugieūt ſic̄ d̓t 20 Apl̓us Theſſꝫ. ij. Vbi in gloſa fe re omnia p̄dcā ponūtur. Sic̄ etiaꝫ St Haymo Et hētur etiā in Gloſa Theſſꝫ. 2. Naſcetur de tribu dan. Ccridetur autem in monte oluiēti in papilione ⁊ ī ſolio ſuo. In loco illo circa quem dominus aſcendit n̄ autem dominuſ poſt illos. 4j. dies venturus ſit penitus ignorat̉ hec Haymo. M06 5 Lcō quinquageſimaſs g Identes turbabunt̉ timo re horribili ⁊ mmirabuntur in ſubitacione inſepara acac te ſalutis gementes pre anguſtia ſpriitus dicentes intra ſe peniten tiam agentes ⁊ pre anguſtia ſpiri tus genentes. ¶ Declaratū eſt ſu perius ꝙ tria genera peyſonaruꝫ neceſſario comparebunt īuudico generali Iudex iuſtus. ⁊ reus. Iu ſtus non terrebitur aliqua aduer ſitate Reus confitebitur ſine falſi tate Iudex nō mouebitur a legis equitate. De iſtis tribus quantu ad primum declaratum eſt in pre cedentē lectione vbi on̄ſuꝫ ē qͦmō

Idīo iuſti ſe habebunt: ſemetipſoſ for tit̉ ꝓ iuſticia opponēdo. Continu atur gͦ lcīo iſta ſic ¶ Poſtꝙͣ ſpūſ ſanctꝰ declarauit qualit̓ iuſti ī iu dicio teſtificabūtur veritatem lau dabiliter. Hic on̄dit qūo reprobi in iudicio cōfitebuntur veritatem cōfuſibilit̓. ¶Et circa hoc duo fa cit. Nam primo ponit cōfeſſionis cauſā neceſſariam. Secūdo ſubdit euſdem cōfeſſionis multipliceꝫ materiā. Secūda ꝑs ib̓i. Hij ſunt Sxv quos aliqn̄ ¶ Circa primū d̓t ſpi ritus ſcūs ꝙ illam tardā et inuti lem eis ſaltem cōfeſſionem quā faciēt reprobi in iudicio tria p̄ce dent: quia turbabūtur. mirabun tur ⁊ triſtabūtur. Et ex iſtis t̓buſ cauſis coacti veritatem de ſeipſis neceſſario fatebūtur. ¶ Quantū ad primū d̓t ꝙ vidētes turbabū tar timore horribili. Greg̓. 2 1. mo ra. c. 2. Oculoſ quos culpa claudit pena aperit Sed certe in preſenti culpā claudit oculos maloruꝫ ne videant veritateꝫ. ſꝫ ſtatim in mor te pena aperit oculos. gͦ iſti hoīes vidētes ſe de gloria mūdi tranſfe rendos ſtatim ad penā inferni me rito debent turbari. nec mirū: qui a horrendū eſt incidere in manns dei viuuentis ad Heb̓. 4. gͦ tantum eſt ꝙ nullam oportunitatē euadē di vidētes cōfitebuntur illud qd̓ poſtea ſubiūgetur. Secūdo mira būtur. ſicut in lrā dicitur. ⁊ hoc in ſubitacōne inſperate ſalutis. Rn̄ homo vehementer ſperat vnū ne gociū ⁊ ꝓſeq̄ns negociū ſuū defi cit mirat̉ de ſubitacōne negocij. Aō ſic eſt ꝙ inuiſti nullam ſpem habent de cōualeſcētia iuſtorum poſtꝙͣ fuerūt ab eis ſuppteſſi. ⁊ iō merito amirari dicūtur ī ſubitacō ne inſperate ſalutis. Quia de iniuſ tis ſupra Sapīe. 2. nec ſperauer̄t mercedem iuſticie. Iſta autem ſa lus licet eſſet īſperata a malis. tn̄ fuit ſperata cotidie a bonis Inpͣ In te dn̄e ſperaui nō cōfundatīe ternum Ruia ſalus iuſtoꝝ a dn̄o ⁊ ꝓtector eoꝝ in tꝑe tribulacons ¶ Tercio reprobi ante eoꝝ ꝯſcīe cōfuſionem inutilem cōtriſtabū tur. Et quantū ad hoc dicit. Et pre anguſtia ſpūs gemētes. Et meri to: quia h̓ noluerūt anguſtiariſꝫ deliciari. Et impoſſibile eſt ſic̄ d̓t ſāctus Iheroniꝰ ꝙ quis a delicijs ad delicias tranſeat. Ideo ibi cru ciabūtur qꝛ h̓ delicate ⁊ deordīate vixer̄t. Et dicēt ītra ſe penitētiāq īutilem agentes Ad heb̓. 12. Non īuenit penitētie locū ꝙ ꝙ cū lacri mis īquiſiuiſſet eam. Et iterū ad dit Pre āguſtia ſpūſ gemēteſ ꝓpt̓ duplice materiā gemituſ. Gemēt em̄ ⁊ ꝓ pena quā ſuſtinebūt ⁊ ꝓ gloria qua ī ꝑpetuum carebunt Quia igit̉ in iſta lectōe eſt men ſio de penitētia et attritione quaꝫ mali homīes ſuſtinēt poſt morteꝫ Occaſione huius querit̉ de ꝯtriti one penitētium virtuoſe in preſē ti. Et ſit hec dubitatio Vtrū dolor penitētiſ poſſit eſſe nimiuſ. ¶ Rd̓ nō: qꝛ dolor de pctō ꝓcedit exdeia mors quia omnis dolor fūdaturi amore. Si em̄ hō nō amaret deū m doleret ſi eū offenderet. Sed amor dei n̄ poteſt eſſe nimius. gͦ nec do lor de pctō pͣp Anſelmꝰ ī quadā oracōne Vtinā ſic impīguent̓ viſ cera aīe mee vt medulle corporis mei ex

mei excutientur. frgo talis dolor de pctīs qui mortē cordis inducit eſt laudabilis. gͦ licet eſſet tātꝰ nō eſt niniꝰ ꝓp de pe. diſ. 3. cito poſt principiū d̓r de penitēte Sem ꝑ doleat ⁊ nō ſit ꝙ ſatis doleat. ꝙͣ ad contricōeꝫ requirit̉ dolor maximꝰ. gͦ nullꝰ poteſt eſſe miini us. Aſſumptū ptꝫ qꝛ quātus eſt amor cōnuictionis ad deū tantuſ debet eſſe dolorde ſeꝑacōne Sed a mor ꝯiūctionis dꝫ eſſe maximꝰ qꝛ maiordebet eſſe ꝙ amor ꝯiuīctōis anime ad corpuſ Ergo dolor debꝫ eſſe maximꝰ. gͦ dolor de pctis nō poteſt eſſe nimiꝰ. ¶ Ad oppoſitū ad Rō. 1. exhibeatis corpora vrā hoſtiā viuentē deo placentē: racō nabile ſit obſequiū vr̄m Sꝫ dolor cōtritionis poteſt eſſe tantus ꝙ ī terficeret penitentem. gͦ foret irra cionalis. ¶ ꝙͣ virtus moralis cō ſiſtit in medio ⁊ corrūpit tam ſuꝑ habundātiamꝙͣ defectuꝫ. Sed ꝯ tritio eſt virtus moralis cū ſit ꝑs jj iuſticie. gͦ ꝯſiſtit in medio. ¶ Ad queſtionē dicendum ꝙ in penitē Ilii te eſt conſiderae̓ triplicem dolorē Vnꝰ eſt eēncialis pme ⁊ eſt in vo lutate ipſa: viꝫ diſplicentia de pec cato ꝓ qͣnto pctm̄ eſt offenſa dei Et iſta diſplicentia volūtatis ē eſ ſēcialiter ꝯtritio. Et quia dolor di recte cauſat̉ de caritate in deū que ẜm legē datam intendi nimis nō poteſt. Iſte dolor nō poteſt eſſe ni mius. Alius eſt dolor nō eſſencia lis pͥme ⁊ eſt in ſenſualitate. Et e paſſio appetitus ſēſitiui. ⁊ iſte do lor cauſat̉ vno mō ex redūdantia doloris vel diſplicētie in volūtate ꝑ modū quo vires īferiores obtem Qū quapeſiā nona ꝑant in ſuis actibus ſeu viribus ſay orib inferioribus. ẜm ꝙ d̓t Ariſtotiles 3. de aīa. ꝙ appetitus ītellectiuus rapit aliqn̄ appetitū ſenſitiuū ſic̄ ſpera ſperam. Tercio p̄t accipi do lor ī penitēte ꝓ afflictione corpora li. Et iſtis duobꝰ modis poſſibile eſt ꝙ dolorpēitentis ſit nimiꝰ ẜm doctores multos: qꝛ nō licet alicui īferre ſibijpſi ex ītentione cauſaꝫ mortis. Sed de ſecūdo dolore p̄t eē dubiū: exquo ille dolor cauſat̉ di recte ⁊ naturaliter ex diſplicentia volūtatis: cū diſplicentia ip̄a non poſſit eē nimia nō appae̓bit quo aliquis dolor poſſit eſſe nimius. Sꝫ de iſto tercio dolore qui cauſat̉ ex afflictōne corporali conſtat ꝙ poſſit eſſe nimius Ideo videt̉ dice duꝫ ꝙ ſi penitens ex vehemētiſſiō amore ad deū tantū doleret de pec cato ſuo ꝙ cauſaretur dolor ī appe titu ſenſitiuo tante ītencōis ꝙ cor rumperet armoniam corporis ne ceſſariam ad vitam a̓ ſi īduceret morteꝫ: non eſſet iſte dolor exceſſi uꝰ ī gene̓ mortis nec ſuꝑfluꝰ. ſꝫ v tuoſus ⁊ opus ꝑfecte pmīe: hoc tamē ſuppoſito ꝙ volūtas ſic pēi tentis nō ferretur ī illaꝫ paſſionē cauſādam ꝓpt̓ mortem cōſequen dam ſed tantū ꝓpt̓ diſplicentiam de peccato de quo ī quē deū offen dit. Et ſic legimꝰ multos ꝯmēda tos de ꝑfectione ꝯtritionis. ¶ Ad primū ꝯcludendū eſt ꝯcluſio de do lore qui eſt diſplicentia volūtatis vel de dolore ab ea naturalit̓ vel cā to a dilectione. ¶ Ad ſecūdum de dcō Anſelmi Exceſſiuus ⁊ metha phiſicus modus loquēdi eſt nec appecijt ꝙ humores ſui corporis N. 11

nirorē Humpū. exſiccarentur ad literam: ſed mori ones carnales in eo extinguerent̉ vel cōced ipoteſt ꝙ appecijt dolorē ſecūdo modo dictuꝫ quē poſui opꝰ perfecte cōtricōis. ¶ Ad tercium lo quitur de diſplicencia voluntaris. Ad quartū dicendū ꝙ dolor pͥmo modo acceptus debet eſſe maximꝰ in genere. quia quantū aliqͦd pla cet: tantum contrarium diſplicet. Deus autem ſumme placet: ⁊ ideo debet ſumme diſplicere peccatum. Non eſt tamē neceſſe ꝙ dolor ſen fitiuus ſit maximus: ſed tantum ītellectiuus. quia ſic debet homini. perratum diſplicere: ꝙ nichil plus ſibi diſpliceat ⁊ ꝙ pro iuuilla re vel let peccare. Et hoc ē neceſſariuꝫ ad cōrriciōeꝫ. Et pro tanto dicit̉ max imus dolor per cōꝑacionem ad ali cs dolores de tribꝰ creatis cauſatos Aotabiliter dicit ꝙ vidētes turba bulur timore. Ca em̄ quare ꝑuerſi mō nō turbant̉ eſt: qꝛ nō vident de fectꝰ ſuos neqꝫ ꝑicula ſuoꝝ defectu um. Et vna ratio qͣre nō vident eſt negligētia p̄latoꝝ ⁊ doctoꝝ Hō e nii ſe nō videt niſi per ſpeculū ſibi obiectū. Prelati ⁊ doctores ſunt vl̓ debēt eſſe ſpecula laycoꝝ viuendor docēdo ⁊ corripiendo. ⁊ ſi ſic eſſent pccōres ſe viderent ⁊ agerent peni tentiā. Iſtud aūt ſpeculū offēſiuū eſt inſipientibꝰ: ſꝫ plaritum valde ſapientibuˢ ꝓuerbioꝝ. 9. Argue ſapientē ⁊ diliget te. Et reuea̓ opꝰ caritatis maxime: eſt p̄munire ho minem de ſuis defectibus modea̓te Nemo enim eſt quatumcūqꝫ ſapi ens qui omnes defectus ſuos vide̓ poſſit. Vnde in libro quodam qui intitulatur de dictis philoſophoꝝ ⁊ ſapientum. c. de dic̄ciˢ Alexandi ſic narratur. Quīdatu vicedominꝰ diu fuerāt in ſeruicio Alexādri cō moratus ⁊ numꝙͣ īcrepauerat al lexandcū ad partem. Iſto ergoy no die ad ſe vocato Allexāder dicit ei. Non delector inqͥt in ſeruitio tuo Et alius. Quare demine? Et Allexā der Quia homo ſum: ⁊ homines qͥn pecrent reſiſtere non poſſunt Et tu ſi in tanto tempore nl̓lum mētum perpendiſti errorem nimis ignarˢ ingratus fuiſti. Et ſi percipiēs: oc cultaſti eās mei fraudator. Et con ſimilis ſententia ponitur eodem li bro capitulo de dictis Plōis. Pla to dicit ſic Homines īquit magis ex immicis ꝙ ex amicis proficuit quia dum immici errores eis īpre perant inde corriguntur. dum vere amici fui eis non annunciant erro res: ſꝫ tolerant ⁊ occultant Ipſi eo rum errores augmentant ⁊ conti nuan̄t. Vnde ſi peccatores nobis annunciantibus vel peccata ſua l̓ deum pro peccatiſ punientem vide tent non eſt dubiū quin ſalubrii turbarentur In Pſalmo Viderūt te aque deus viderunt te ⁊ timui runt ⁊ turbati ſunt abiſſi Viderūt te aque gloſa id eſt populi⁊ timu exūt de peccatis ⁊ turbate ſunt ꝓp ter contricionem abiſſi id eſt pro fundiſſimi pectatores. Lectio ſex igeſima ij ſunt quos habuimus a liquādo in deriſum a inſi militudinē īproperij Nos inſenſat vitam illorum eſtimaba mus inſaniam ⁊ finem illorum ſi ne hōre. Quonō gͦ cōputati fūt nii filios dei a iter ſcōs ſors illoꝝ eſt.

6 Poſtꝙͣ ſpūs ſāctꝰ aſſignauit cō feſſionis confuſibilis a reprobiſ in iudicio faciende cauſaꝫ neceſſa riā Hic ena̓rat eiuſdē confuſiōis matelam multiphariam Priº eī fatent̉ ſe peccaſſe in ꝓximos Scd̓o ſe erraſſe quo ad ſeip̄os ibi. ergo errauimꝰ firca primū duo facit quia primo poīt recongniciōeꝫ ꝑ uerſitatis Scd̓o ad imacōeꝫ noui tatis ibi quo gͦ. Quātuꝫ ad pri mū t̓congniº eoꝝ ſtat ex duobꝰ Fatenturei exp̄ſſe. pͥmo ꝙ viuos iuſtos iniuſte ꝯtēpſerūt. Scd̓o ꝙ vitam eorū male iudicauer̄t. De primo dicunt ſic Hij ſūt quos ali qn̄ habuimꝰ in deriſum ⁊ in ſimi litudinē iproperij Aliquaº ſupple b̓ui tꝑe vite mundial̓ huimus ī deriſum Iob 12. deridet̓ iuſti ſim plicitas Sed certe non īpune qͥa ꝓu̓. 3. Illuſores ipſe illudēt ⁊ ma al fuētis dabit gratiā Et eiꝰ deꝫ xix. xxxi.ijj Parata ſunt deriſoribꝰ iudicia et xixexit. mallei ꝑcucientes ſtultoꝝ corꝑi bus. Cōmuīter deriſores ſunt per tinaces ⁊ dure ſiue ferree ceruicis. Et ideo dyabolꝰ ſicut faber ferrat̉ iſ us malleabit ſuꝑ eos qͣſi ſuꝑ can tenſ ferrū in īferno Et ī ſil̓itudinē imꝓperij qꝛ imꝓperiū qd̓ fecerunt ſanctis nō fuit verū imꝓperiū Ve rū enim imꝓperiū eſt de malo Ip Iuſi ſi aūt imꝓperauerūt quod nō fu it malū īmo bonum ſicut ꝙ erant pauꝑes ⁊ abiecti ī mūdo ꝙ ip̄i cre debant in hominē crucifixum qd̓ t̓uera non fuit imꝓperioſū ſꝫ poci us gloloſū Ad Gal̓. 6. Abſit glo riari niſi in cruce dn̄i nr̄i ihū criſti Sic gͦ fatentur quia viros iuſtos iniuſte cōtempſerunt Secundo fa tent̓ ꝙ vitam illorum male iudica uerūt Et hoc dicitur quātū ad me ritum ⁊ quantū ad premiū Quan tum ad premiū fatetur ꝙ vitaꝫ ſā ctorum eſtimauerunt inſaniam. Vnde dicunt ſic Nos īſenſati eſti mabamꝰ vitam eorum inſaniam Ecce mirabilis tranſmulacio Rn̄ vixerunt ⁊ alios rexerunt reputa bant ſe ſapiētiſſimos Sapientes ad decipiendum: ſapientes ad ac quirendum. ⁊ ſapientes ad ſenꝫ Ipſos defendendum Sed reuera Stultam fecit deus ſapienciā hu ius mundi Et ideo bene incipiunt ſuum confiteordicentes. Nos īſē ſati vitam illorum eſtimabamꝰ ī ⁊ ſamiam Vn̄ de noſtriſ temporibꝰ procedamus quorum vitā magͣ reputatur inſania ꝙͣ vita illorum qui criſtum totaliter imitantur in voluntaria paupertate qui relin quunt habita ⁊ habenda. Renū ciant curis eccleſie. ⁊ hereditates amplas permittunt alios occu pare Iſti apud mundo deditos fa tui fabuloſi ⁊ inſani putantur Sꝫ a quibus. Certe non niſi ab inſa nis mundi amatoribus Et iſtud eſt mirabile Credūt fatuī xp̄iani xp̄m ſaltē v̓botenꝰ eē ⁊ fuiſſe dei pr̄is ſapīaꝫ ⁊ veīſſe in munbum ad docendū hoīes viam rectam ve ram ⁊ ſinceram:. in celum producē tem Et tamen illam viam ſectan tes derident et abhominantur et quantum poſſunt deprauantur Nota ꝙ quatuor genera hominū criſtum legimus deriſiſſe. diuiceſ auaroſ. Principes preclaros. mi lites amaros. et ſimplices igna ros. Et iſti minime peccaueīt inter N. 4.

omnes. de primis habemus Luc̄ 16. Vbi xp̄s legitur docuiſſe ꝙ ne mō poteſt deo ſeruire ⁊ māmone. Et ibi ſubditur ſic Audiebāt autē omnia hec phariſei ⁊ qͥ erant aua ri ⁊ deridebant eū. De ſecundis Lu ce ⁊⁊ deridebant eum principes dicētes. Alios ſaluos fecit: ſeipſum non poteſt ſaluum facere Et in eo dē capitulo Spreuit autem illū He rodes ⁊ exercitus eius ⁊ illuſerūt ī dutum veſte alba. De tercio gene re hominum Luce ⁊ Illudebant autē ei milites ⁊ acceſſer̄t ⁊ afferē tes acetuꝫ dicentes illi. Si tues rex iudeoꝝ ſaluum te fac. De quarto genere hominū ſcribit̉ Luc. 1s. Rn̄ fuſcitauit filiam archiſinagogi qͣ a dixeāt Nō ē mortua puellaꝫ ſꝫ dor mit. deridebāt eū ſciēteſ qꝛ mortu a eſt. Cum ergo xpriſtꝰ tot deriſi ones patienter pro nobis ſuſtinu it felix eſt qui pro eo vices rependē do deriſiones maloꝝ equammit̓ to lerabit ⁊ ſuſtinebit. Niſi eī ſanctꝰ a mūdi dilectoribus cōtemnatur viam xp̄i non ſequit̉ nec diſcipu lorum eius. Qui enim mūdū dere liquit: ⁊ honorem tn̄ a mūdanis requirit. Iſte videtur ſeruire deo: ſꝫ mercedem recipiet a diabolo. Gau deāt ergo mūdi contēptores. quo ciens vite ſue inueniant deriſoreſ immo ex hoc recipiant augmentū ꝙ viam xp̄i imitantur ſi a mūdi di lectoribus tamꝙͣ fatui contemnen tur. Vnde Seneca libro de moribꝰ Nondū felix es ſi non te turba irri oha E ſerit. Si beatus vis eſſe cogita hoc primū non contēpnere ab alijs cō tempni Coꝝ. 4. Spectaculū facti ſu mꝰ mundo: angelis ⁊ hominibus. dicit apoſtolꝰ de ſe ⁊ fuis ſequatibꝰ Nos ſtulti ꝓpter xp̄m. vos aūt pru uii dentes in xp̄o. Et ē yronite dictum ſcd̓m glo. q. d. No t̓putamur ſtul ti: ⁊ qui xp̄m p̄dicamus ⁊ putatiſ vos eſſe prudentes quia tacētis a non eſt verū Vnde Augꝰ ſuper psͣ 38 Et ponitur ibidem in gloſa ſuꝑ illud preallegatu. agelis ⁊ homini bus. Boni enim angeli ⁊ boni hoī nes laudāt nos ⁊ mali irridēt. Hec ſunt dextera. ⁊ hec ſiniſtra. hijs vti mmur quaſi armis ad ferendum dy abolum ſcilicet laudātibus ⁊ vitu perantibus ſi nec iſta eleuent: nec illa frangant. Hec Augꝰ dicent gͦ xpriſtiand ⁊ xp̄i ſequaces cōtemp nentes in iudicio genea̓li Nos īſen ſati vitam illoruꝫ eſtimabamus in ſaniam ⁊ finem illorum ſine hōre. Iſtud fuit licet ſatis fatue ꝓpter fal ſitatem an̄tiſ tamē ſatis bn̄ conſe quent̓ eſtimatuꝫ. Si enim vita fo rec inſania: finis foret ſine honori Nam honor eſt p̄ximum virtutis ſcd̓m omnes. Secundo principalit̓ in iſta lectione poſita r̓cognicione peruerſitatis. Ponitur admiratio nouitatis ſub nota queſtiōis tal̓ Quo ergo computati ſunt int̓ fili os dei: ⁊ int̓ ſāctos ſors illorum ē. Iſtam queſtionem querent ratio nabiliter quia certe eſt de mirabili euentū. Sed querent eam minis tarde pro ſalute ſua. Si cī hāc que fiuiſſent in vitā: eam ꝑfecte ꝑ xp̄i p̄dicatores didiciſſent qꝛ Ioh̓. i. Dedit eis poteſtatē filios dei fie. ⁊cͣ Vnde qui natura eramꝰ filij ire ta lem a deo recepimꝰ per gratiam ca ritatē vt filij dei noīaremur ⁊ ſimꝰ Io. z. Videte qualem caritatē dedit

nobis deus vt filij dei noīaremur ⁊ ſimus Ad hūc tamē aliquid re tinentes de veteri fatuitate expri munt eam in titulo q̄ōnis cuꝫ di cunt ꝙ interſcōs ſors illoruꝫ eſt quaſi ſtatus bt̄ītudinis nō meri tis: ſꝫ ſorti deberet attribui. p̄t ta menmͥces ſanctorū pro tanto vo cariſors qꝛ ꝙͣ diu homo viuit ie̓ tum eſt quid de eo finaliter eueni at ⁊ ꝓpter mutabilitatē volūtatiſ ꝑ pctm̄ defacili inclinabilis ad pec candum ēcrī. 2. Sūt iuſti atqꝫſa pientes et oꝑa eorū in manu dei ⁊ tam̄ neſcit homo an amore vel odio dignus ſit ſed omnia in fu turū ſeruantur incerta. Et bene di cunt ꝙ iuſti computati ſunt inter filios dei Illa que ſunt precioſa bo na ſeruantur ſub certā computa cione Illa que ſunt vilia n̄ cadūt ſub computacōe. Iſto mō ſancti qui ſunt precioſi coraꝫ deo yſaie. 13. Pretioſior eit vir auro ⁊ homo doni mundo obriſo. Fatui vero non ca dunt ſub cōputacōe quia Ecc̄i. j. Stultoꝝ infinitꝰ eſt numerꝰ. Hij ſyuace ſunt quos aliqn̄ habuimꝰ in deri ſum Notandū ꝙ inter iocucones humanas vna que vehement̓ cō trariatur virtuti eſt deriſio. et eſt deriſio locucio deordinata de defec tu hominis ꝓpter ludum vt hō ī de erubeſcat Vn̄ intencio deridētiſ ẜꝫ ꝙ deriſio eſt pctm̄: eſt diminu ere gloriam quā homo p̄t in con ſcīa ſua habe̓ de bono virtutis per erubeſcenciā creatam in eo ſub ſpe cie ludi vnde dicit Ariſtotiles 4. ethicorūc. ⁊. ꝙ circaludum contī git reꝑire ſuphabundanciā et de fectum ⁊ medium in quo cōſiſtit 6 d virtꝰ Eſt enim ludus neceſſariꝰ ad vitam ſicut requies quedā mē tis qꝛ ſi mens humana ſemꝑ ex tenderetur circa ſeria hebetaretur ⁊ fatigaret̉ nimis Et ideo cōuēiēs eſt ꝙ pro loco ⁊ tēpore habeat reqͥ em̄ hoc aūt eſt per ludum Caueri tamen debet ſuꝑhabūdātia max ime Cuiadicit Aīſtotileſ ix. Ethi coꝝ delectacō eſt neceſſaria ad vi taꝫ ſicut ſal ad cibū Modicu at de ſale ſufficit ad magnā ꝙͣtitatē ci bi Vnde ſi quarta ꝑſ cibi foret d̓ 1i ſale nichil valeret eodem modo d̓ ludo certis tēpolbꝰ ſufficit ad qͥe tem mentiſ vn̄ illi qui totum tem pꝰ ſuum expendunt ī ludis vena cōibꝰ: aleis ⁊ taxillis exceſſiui ſūt ⁊ vicioſi mͥ ludo. de quibꝫ veīficat̉ illd̓ ſapīe 1j. Eſtimauerūt ludum eſſe vitā noſtraꝫ. dicit gͦ Ai̓ſtoti les loco pallegato ꝙ nimis deriſi ui ſuꝑhabundant in ludo ⁊ ſunt tales qui nichil curat qͥd dicant ſiue ſit offenſiuū ſiue placiduꝫ ſi ue hoēſtū ſiue īhoēſtū dūmo cau ſēt riſū Et tales ſūt oneroſi nichiſ oīno deſiderātes nͥ riſū et vocatur belmolothi vraptoe̓ſ tēploꝝ Et ī ponebatur illis hoc nomē ad ſil̓i tudine miluorū volitanciū circa tē pla gētiliū. In ill̓ em̄ locis relinq̄ bantur inteſtina d̓ ſac̓ficijs aīali um Vn̄ ſic̄ miliū ꝯtinue volitant circa tēpla ad nich̓ aliud valētes niſi vt rapiat īteſtīa Ita belmolo thi ī ꝯferēdo cū hoībꝫ nich̓ aliud explorat nͥ defectꝰ hoīꝫ qͦſ poſſint recitae̓ ad cauſandum riſum in a lijs ⁊ in alijs erubeſcentiaꝫ Et tal̓ ludus non eſt ludus liberal̓ nec diſciplīatus ſꝫ ẜuil̓ ⁊ īdiſciplīatꝰ N. 3

quia ad ludum liberalem requirit̉ ꝙ dicantur placida ⁊ honeſta. Eſt ergo notandum ꝙ deiſio qua tuor facit. Primo oſtendit ſtultici am: ſuſpendit amiciciam: offendit iuſticiam ⁊ intendit maliciaꝫ. Pri mō oſtendit ſtulticiaꝫ quia qui de ridet homnem ſimilē ſibi pro quo cūqꝫ defectu naturali vel morali ig norāt propria fragilitatē. Poteſt ei fieri deriſibilis de conſimili ſi deꝰ permittit Vnde Greg̓ ⁊ Moral̓. c. 7. Quid ſumus hodie nouimus: quid autem poſt paululū eſſe poſ ſumus neſcimus Hij vero quos for taſſe deſpicimus ⁊ tarde poſſunt ī x cipere ⁊ tamen vitam noſtram fer uentioribus ſtudijs an̄ire. Timē dū itaqꝫ eſt ne etiā nobis cadētibꝰ ſurgat/ qͥ nobis ſtantibꝰ irridetur. ꝙ uis ſtare iam nō nouit qͥ nō ſtā tem nouit irride̓. Hec Greḡ Et ide o aduertat quilibet illud Iob. ⁊. Cum ceteros irriſeris tu a nullo cō futabei̓s.. q. d. ꝙͣ ſic Quia prou̓b̓.3 de deo dicitur Illuſores ip̄e deludet Secundo ſuſpendit amiciciam Eſt enim vt frequenter tauſa conten cionis ⁊ diſcordie ꝓuerb̓ i3. Eice de riſorem ⁊ exibit cum eo iurgium. Tercio offendit iuſticiā. Facit eī deriſor alteri qd̓ ſibi nollet fieri Et ideo ꝓu̓bioꝝ. 19. Parata ſunt deri ſoībus iudiciā. Quarto ītēdit ma liciā. Incipit eī in ludo ⁊ ſub ſpecie ludi ītendit ī honeſtatem proximi ⁊ ſic committit mendacium facti. Ihere. 6. Omnis amicus fraudulē ter incedet: ⁊ vir fratrem ſuum irri debit ⁊ veritatem non loquetur Et ideo contra deriſores dat ſcriptuā quatuor minas. dicit enim ꝙ non . ſunt arguendi de iniqͥtate: nō ſunt inſtruendi de fatuitate. Sunt eiciē dli a ſocietate ⁊ ſunt deridendi a dei maieſtate. de pͥmo ꝓu̓bioꝝ q. No li argue̓ deriſorem ne oderit te. Ar gue ſapiētem ⁊ diliget te De ſecū do Queret dexiſor ſapientiaꝫ ⁊ nō inueniet. De tercio ꝓu̓bioꝝ ie fi ce deiſorem ⁊cͣ de quarto Tu dn̄e deridebis eos: ad nichiluꝫ deduces ōnes gētes Sapi⁊ Propter hoc tā ꝙͣ pueris īſēſatis iudiciū eis ī deri ſudediſti⁊cͣ Lectio 61 Rgo errauimus a via vel tatis ⁊ iuſticie lumen nō illuxit nobis ⁊ ſol ītelligi tie non eſt ortus nobis. ¶ Poſita eſt ſuꝑͣ violenta ꝯfeſſio qua repro bi compulſi facient ī iudicio gene rali quatum ad iniuſticiam quaꝫ proximis intulerunt Hoc ergo fac to exequitur ſpiricuſſanctus pone re eorum confeſſionem quantum ad maliciam quam in ſeipſis ha buerunt Et cirta hoc duo facit Pr mo ponit eorum cōfeſſionē Secu do dictorum r̓capitulacionem ibi Talia dixerunt Circa primū tria fiunt Primo fatentur ſe liuſte fuiſ ſe defraudatos a vera cognicione: Secūdo fatent̓ ſe fuiſſe fruſtra fati gatos ī oꝑacōe Et tercio fatent̉̓ ſe fuiſſe vane deordinatos in dilectō ne Secūda pars ibi Laſſati ſumuſ Et tercia ibi Quid nob̓ ꝓfuit ſuꝑ bia. dicūt gͦ primo cōſequenciōl ter ſic īferēdo. frgo errauiꝰ ⁊cͣ. Vp tīe cōcludūt de ſeipſis: nos īſenſati eſtimabamꝰ vitā ſcōꝝ fuiſſe īſam ā ⁊ finē illoꝝ ſine hore Et iā videꝰ ꝙ vitā eoꝝ fuit ſūma ſapīa ⁊ fimꝰ eoꝝ ei maximo hōre. gͦ ꝯſtat nob

F modo ꝙ tunc errauimꝰ a via vel tatiſ a a doctrina xp̄i Ioh̓. 1e. Ego ſum via veritas ⁊ vita Et iuſticie lumen nō luxit Quia ſponte receſ ſimꝰ a via veritatiſ a a doctrina fi dei criſtiane. ⁊ ideo lumen iuſtici e nō luxit nobis Sicut ille qui t̓li ctis vijs in ſuꝑfitie terre. ambula bat ꝑſpecus ſubt̓raneos ip̄emet r̓cedit a lumine ⁊ eſt cauſa ſibijp ſi carentia luminis Sequit̓ et ſol li iuſticie nō eſt ortꝰ nobis. dicit̉ emicriſtꝰ ſol intelligencie ⁊ ſol iu ſticie Sol intelligēcie qꝛ facit euꝫ nobis intelligere ꝑ fidem yſaie. 4. Niſi credideritis non ītelligetis ẜm vnā lr̄aꝫ Sol iuſticie qꝛ iuſte retribuet nobis ẜm facta noſtra Malach̓. 3. Orietur vob̓ timētibꝫ nomē meū ſol iuſticie. Comꝑat̓ autē xp̄s ſoli ꝓpter tria. primo qꝛ ſicutſolē cauſa ⁊ fons luminis ⁊ caloris ⁊ vite corꝑaliter in iſtis in ferioribus Inde dicit Ariſtotiles z. ph̓ic̓. hō gn̓at hoīeꝫ ⁊ ſol Ita c̓ſ tus cauſa eſt noticie ⁊ vite gͣcie ī omnibus creaturis Vn̄ ſicut ſol radios ſuos vbiqꝫ ꝓicit ſupra pul iiſiſi chra ⁊ feda Ita xp̄s radios ſue bo nitatis extendit nō ſolū ad benoſ ſꝫ eciā ad malos eos ad penitenci am alliciendo eis tꝑalia largien do a penā eis debitam differendo Icci. 42. Sol ꝑ omnia illuminans reſpexit ⁊ Math̓. ISolem ſuū ori ri facit ſuper bonos ⁊ malos. En̄ autē ita ē ꝙ ſol ꝓicit radios ſuos ſuꝑ niueni ⁊ ſuper glaciem ⁊ non liqueſcunt ſignū eſt ꝙ aliqͣs pla neta frigidꝰ impedit radios ſoliſ et eiꝰ effectū et ita eſt inoraliter quādo criſtꝰ ꝓicit radios ſue dlem̄ cie ſuꝑ tor congelatuꝫ alicꝰ pecca toris facit eum cogitare de benefi cijs criſti in creacōe redempcōe ⁊ peccatorū remiſſionē. ⁊ premiorū diſtribucione ⁊ tamen nō liqueſ cit cor illud durum Reuera ſignū eſt ꝙ frigidus planēta a. dyabo lus ꝑ maliciam infrigidatus Ie̓. vj. Sicut frigidā facit ciſterna a quam ſuam: ſic frigidam fecit ma liciam ſuam dn̄at̉ dyabolꝰ ſuꝑ re gionem cordis talis Et per oppoī tum ē de peccatoribus congelatiſ non tamen in tanto exceſſu infri gidatiſ Illi enim liqueſcunt ad rͣ dios ſolis xp̄i Exemplum de petro Luc̓. 2⁊. Qui poſtꝙͣ xp̄m negaue rat ⁊ xp̄s eum reſpexiſſet egreſſꝰ 25 foraſ fleuit amare Ecce quomodo liqueſcebat ⁊ conuertebatur in a quam Exemplum de magrlalena Luce ſeptimo que irradiata ab iſ to ſole lacrimis cepit irrigare pe des eius ⁊ capillis tergere de qua canit eccleſialiquefecit ⁊ refecit t̓ ſolutam in lamentis verbum miſ ſum celitus. de talibus exponi p̄t illud ę. Regumz. Surgentes or to ſole ex aduerſo aquarum vide runt moabite. SSecundo comꝑat̉ xp̄us ſoli: ratione ſue mocionis. Quando ita ē ꝙ ſolrubet de mane in ortu ſuo ſignum ē tempeſtatis ſequentis ⁊ quādo rubet in occa ſu ſignum ē ſerenitatis vnde Ma th̓. xvj. Facto veſpere dicitiſ. Se renū erit. Rubicundum ē enim ce lum. Et manie hodie tempeſtas erit. Rutilat enim triſte celum. Sc circa criſtum accidit. Naꝫ pꝰ ortum ⁊ originem ſue preclare na fitatis ſtatī rubor apparuit qꝛ die N.4.

octauo venerunt circūcidere pueꝝ Vnde ſtatim effudit ſuuꝫ ſangui nem. Et certe iſtum ruboreꝫ ſeque batur tempeſtas valida. In pſal mō. In circuitu eius tampeſtas valida. Iterum etiam ſero in octa ſu iſtius ſol̓ apparuit rubedo mag na quando totum corpus effulſit ſanguine flagellatum. conclaua tu. lanceatū ⁊ ſpinis in capite coro natū. Sed iſte rubor fuit ſignuꝫ fu ture ſerenitatis in reſuerectōe ⁊ tra quillitatis ꝑpetue. Thob̓. 3. Poſt tempeſtatē tranquillū facis ⁊ poſt lacrimacōeꝫ ⁊ fletū: exultacioneꝫ infundis. Sicut autem ſol ſine leſi one oculoꝝ conſpici nō poteſt dlae̓. ſꝫ ſi nube tegatur que non ē nimis groſſa delectabiliter iā videt̉ eccleſi aſtes. 2. dulce lumen ⁊ delectabile oculis eſt videre ſoleꝫ. Ita filius dei in ſue nature p̄ui̓tate ab ocul̓ mor talibus videri non potuit ante icat nationem. Et ideo volens ſe exhibe re hominibus nube humanitatis noſtre de virgine ſumpta ſe inuol uit operante ſpirituſancto: ſicut ꝓ phetatum fuerāt ezech̓. 3⁊. Soleꝫ nube tegam. Tercio ſic̄ radio ītro miſſo in domum quatumcūqꝫ vide atur pua: on̄t eam habere plures que tamen non vident̉ niſi ī radio ſolis Ita declarat xp̄s domuni con ſcientie ī quocūqꝫ homine quantū cūqꝫ videatur honeſta magnam cō piam habere venialium peccatorū qꝛ quauto magiſ aliquis gratie ra dium recipit: tanto mag̓ ſe freq̄n̄ cius de erroribus ꝓprijs deprehen dit. Iſtum ſolem ⁊ ſuum radium tria a nobis ſubtrahunt ⁊ abſcon dunt. t̓ra. nubes ⁊ luna. Tera mū dial̓ cupiditatis Nubes temporat vanitatis. Et luna carnal̓ volupta tis Quando terra q̄ ē īfimū elem̄tū int̓ponitur īter aſpectū noſtrum ⁊ ſolem ſicut contīgit de nocte. Nec videmus ſolem nec ſolis radioꝫ: ſꝫ manemus omnino in tenebris in fra vmb̓ram terre. Iſto modo mul ti ſuut inter quorum aſpectum ⁊ de um interponitur ipſa terra quia tota eorum ſollicitudo: cogitacioa affectacio ad terram dirigitur. Et eis occidet ſol in meridie ſicut dici tur Amos. 8. Sunt alij quibꝰ ſol ab ſconditur propt̓ nubem interpoſi tam. dignitates huius vite volati les ſunt quaſi nubes ſine quiete. que int̓ponuntur ſuper oculoſ ſuꝑ borum ⁊ ambicioſorum ⁊ deumq eum videre nō poſſunt/ quia nubi bus atriſ condita nullum fundere poſſunt fidera lumen. Primo decō ſolatione ī fine: ſꝫ ī morte ſatis eu videbunt ad t̓rorem ⁊ iudicium ſu um. 2. Mach̓. i. Tempus affuit ꝙ ſol refulſit qui priꝰ erat ſub nubi bus. Tercio ſunt alij quibus ſol edipſatur per int̓poſitionem lunt carnalis voluptatis Et hij ſuntbeſ tiales libidinibus dediti ⁊ igne cō cupiſcentie īflammati. In pͣs Suꝑ cecidit ignis ⁊ non viderunt ſolē. Dictum eſt ſuperius ꝙ xpriſtuſ ſo li comparatur propter operationē viuificantem: appariconem ſigna tem ⁊ declarationem manifeſtan tem. Reſtat ergo conſiderare qua liter iſte ſol moralit̓ completap agit motum ſuum. Vbi ſcienduꝫ ꝙ ſolſicut ceteri planēte deſcribit zodyacum complens curſum ſu um in anno ſolari et pert̓ranſienſ

vniuerſa ſigͣ q̄ ſūt ⁊. iuxta illos verſus cōes. Eſt aries taurus gemi cancer leo v̓go Libraqꝫ ſcorpiuſ architenēs cap amphoa̓ piſces dicitur aūt aries eſſe dignior ꝑs dextra celi ⁊ nobilior vnde incipit motus Vnde aries ē primū ſignū ẜmph̓m ⁊ ẜm catholicos Sol cre atus fuit in ariete ⁊ ideo in ariēte fuit primo ſicut tenet̉ cōmuniter. Moraliter ꝑ iſta ſigna 12. tranſit ⁊ trāſibit xp̄s. Primo enim ī ſta tu mnocencie qn̄ creauerat pͥmos pn̄tes ⁊ in ꝑadiſo collocauit nul lam adhuc feritatem eis on̄dit ſꝫ tamtūmō potenciā in creādo ⁊ gu bernando res ⁊ innocenciā. Aries aūt eſt aīal naturalit̓ innoces ẜm genus ſuū fortis tamē ⁊ potens ī ſua ſpecie Et ideo moraliter dei fili uſ tuūc fuit qͣſi in ſigno arietis qꝛ nichil aliud adhuc mundo ſigna uerat ꝓu̓. 3. Aries ē ⁊ non rex qui reſiſtinei Sed ſtatim homine pec cante tranſiuit in thaurū qui eſt animal magne fortitudīs ⁊ mag ne feritatis quia ſtatim eos expu lit de ꝑ adiſo in terram Inflixit eci am eis neceſſitatē moīendi in cor pore ad inferos deſcendēdi in mor te. Eſt āt natua̓ thaui ꝙ ꝙͣtucūqꝫ fuerit ferox ſi ficui alligat̓ māſueſ cit. Sicut dicit yſi. eth̓. 17. c7. Et ita fuit de filio deidonec alligatuſ eſſet ficui dulciſſime virgini glo rioſe ꝑ incarnacōem: cōtinuam fe rocitatem ad genus humanū ſer uauit ſꝫ alligatꝰ ad eam vinculo filiali continue manſueſcit Et veī ficatum fuit illud Mathei viceſi moprimo. Ecce rex tuus venit ti bi manſuetus Et ideo tunc tran 6. ſiuit iſte ſol in ſignum geminorū. quando duas naturas ineffabi liter copulauit procedens de tha lamo ſuo pudoris aula regia ge mine gygas ſb̓ſtācie alae̓ſ ut cur rat viam/ ſicut dicit Ambroſius Genͥ. viceſiōqn̓to Et ecce gemini in vtero euis reperti ſunt. depm gitur illud ſignum in forma duo rum iuuenum ſeinuicem amplec tenciuꝫ Et ſicut quidam fingunt Illi fuerunt Caſtor ⁊ pollux duo fi lij Iouis ſe mutuo diligentes ī tā tum ꝙ cum Caſtor haberet a pre īmortalitatem ⁊ poſſe non mori/ ſi voluiſſet: moī voluit ꝓ germano ſuo ad tempꝰ vt vtriqꝫ daret̉ im KV mortalitas Vnde ambo ſtellificati ſunt et ſignō illo nuncupati qd̓ gemini dicitur Ita xp̄s factꝰ ger manuſ hominis ꝙͣuis poſſe non mori habuit: ſi voluiſſet. ꝑelegit tamen pro hoīe mori ut nos īmor talitatiſ ſue faceret eſſe participeˢ de iſto ſigno tranſiuit ſol iuſtici ē criſtus in Cancrum. Cancer eſt piſcis retrocedens id eſt paſſo re trogrado vadens Iuxta illud Aui ami in quodaꝫ Apollogo. Curua retrocedens dum fert veſtigia ca cer. Et ilbo modo videbatur eſtuſ retro cedere dum vixit in mundo. Rectus enim inceſſus iuſti homi nis deberet eſſe de v̓tute ad hono res. de merito ad prremium. de la bore ad requiem. Sed criſtus con tinue retroceſſit de virtute ad vitu perium. de vituperio ad verbera. De verberibus ad crucem. et ſic ad mortem. et tandeꝫ ad infernuꝫ Vnde toto tempore inter natiui tatem et reſurrexionem moratus N. ⁊

eſt ſol nōſter ī cancro. Et ſicut ſo le exiſtente ī cancro maximus fer uor mundo infunditur Iuxta illud Etiopum terras ⁊cͣ In cancro ſol̓ ⁊cͣ. Ita xp̄s iſto tempore ītermedi o maximam caritatem hominibꝰ demonſtrauit. Sed de iſto ſigno ī trauit leonem ī reſurrectōe. dicit enim Iſid̓. 12. Ithim c. ⁊. ꝙ catulꝰ leonis de nouo natuſ tribus diebꝰ iacet quaſi mortuus. ⁊ tandem pꝰ tres dies pre patris rugitu ſuſcita tur a dormicione ſeu a morte. Iſto modo xp̄s cū mortuꝰ eſſet tres di etꝫ per ſinodichē mortuꝰ iacuit pꝰ quod tempus virtute patris reſuſ citatꝰ ſurrexit. Hic eſt leo de tribu iuda Apocal̓. l. de quo ꝓphetauit Iacob bn̄dices filijs ſuis Iude. Se neẜ 49. Catulus leonis iuda ad p dam fili ii aſcendiſti requieſcens atrubiuſti vt leo ⁊ quaſi leena qͥſ fuſcitabit euꝫ. de leone tranſiuit in virginem. Toto enī tempore me dio īter reſurrectionem ſuam ⁊ aſrē ſionem doctrina ⁊ fides eccleſie in beata virgine potiſſime cōſeruaba tur Hec iterim apl̓os ⁊ diſcipuloſ docuit monuit. conſolata ē vtpo te illa que repleta fuit ſpirituſanc to pleniſſime in verbi dei concepci one ⁊ ideo tuūc temporis manſit ī ſigno ⁊ in fide virginis de qua Oui dius 3. de vetula c. vltimo O virgo felix. o virgo ſignificata. Per ſtel las vbi ſpica intet quis det michi tantū Viuere ꝙ poſſim laudum fo re preco tuarum. Nam niſi tu ꝑfe cta fores non eligeret te. Hic deus omnipotens vt carnem fumeret a te. Vbi prophetat diffuſe ꝙ deus omnipotēs ſumeret de ea carnem ⁊ ꝙ reſurgeret a mortuis ⁊ ꝙ inrē ſuam virginem aſſumeret ī corꝑe ⁊ anima in celum Vnde dicit ſic in fine Non opus eſt vt eam velit ex altare gdatim Sed ſimul aſſumet ⁊ eandem cōcatēdrabit. Ilic eſto cui memoris memor optima virgo Illic cum fueris pro nobis tracta trahendis Pro nobis non tepige at ſuadere ꝙͣ ad ſe. Nos trahatis per te qui per te venerat ad nos. 4 nob̓ ipſi ſit gloria laudis ab ipſo. Gratiā ſit nobis ⁊ me te neſcia vi ta. An ſit liber Ouidij deus nouit: ꝙuiſ a leone prothonotario ſacri palacij Vaſtaſij principis referat̉ liber ille extractus de ſepulchro O uidij. Vnde teſtamentum Ouidij nuncupatur. dicit enim ꝙ inuen tus fuit in cimiterio publico ī quo dam ſepulcro in ſuburbio dioſco ri ciuitatis que ē caput regni Col torum. Et quia ibi non erat copia latinorum eo ꝙ armemcilinguaꝫ latinam non intelligunt. Rex Col torum miſit illum libruꝫ Conſtan rinopolim: vbi tunc erat copia la tinorum. Refert etiaꝫ ꝙ īter anti quorū ſepulchra vnum īuentum eſt: in cuius epigrama fuit ſculp tum litteris armenicis cuius īter pretacio ſic ſonabat. Hic iacet O uidius ingenioſiſſimus poetarum. Obijt autē anno xpriſti decimooc tauo ſicut refert Guilhelmꝰ de vā gͦ in Cronita ſua Tercio anno Ti berij. Vnde conſtat ꝙ ſi liber vera citerſuus erāt: fuit pulcherriā pro p̄heciā. Sed hec ſunt extra propo ſitum. ¶ Septimo xpriſtus ſoliuſ ticie trāſiuit de virgine in libram quando avirgine benedicta matre

( ſua fuiſqꝫ diſcipulis licenciam acri piens ipſis vidētibus eſt eleuatꝰ in celum Actu. i. Tunc enim tran fiuit ad libram quando coram pa tre paſſionis ſue meritum contra p̄mi pͥuaricatoris pcc̄ꝫ appendit/ oſ tendens ſe plus ſoluiſſe in pena ꝙͣ Adam commiſit in culpa In cuiuſ ade perſona dicit Iob Vtinam ap penderentur peccata mea quibus iram merui ⁊ calamitaˢ quam pa tior in ſtatera id eſt xpriſtuſ hūa nitus loco mei: qͣi arenā maris hec grauior appareret Iob. 6 Octauo de libra tranſiuit in ſcorpionē qn̄ corpus ſuum quod eſt eccleſia tirā norum ⁊ hereticorum ꝑſecutiōibꝰ quaſi quorundam ſcorpionum a culeis lacerari permiſit vt diceret tunc merito eccleſie ſue illd̓ Eze. ⁊. Subuerſores ſunt tecum ⁊ cū ſcor pionibus habitas. Nono tranſi uit ſol noſter in ſagittalū. Fuer̄t enim a tēpore Silueſtri pape ⁊ Cō ſtantim imperatoris: qui tempora lia eccleſie primo dicitur dediſſe ſē per iudicia: plaritaciones ⁊ diſſen ſiones inter clericos: quis eorū vi deretur maior ad paſcenduꝫ oues xp̄i. Hec eſt cauſa quae̓ volant ſa gitte acute Nūc regalium ſupplica tionū ad romanam curiam: nunc accuſationū: nunc diffamacionuꝫ ad inferiorum iudicuꝫ audientiaꝫ Ita ꝙ plenā eſt eccleſia aduocatīſ inomni cauſa ad defendendum in ruriam. Et ideo vſqꝫ in hodiernum diem ſolſtat īſigno ſagittarij. ꝓ uerbioꝝ ⁊. Iaculum ⁊ gladius ⁊ ſagitta acuta homo qui loquitur contra proximum ſuum falſuꝫ teſ ſimonium. Et hij ſunt qui xpriſtū ſpoliant vulnerāt ⁊ predantur. Si eſſet ita pauper eccīa modo: ſicut fuit quando xp̄s in ea vixit in ter ra non haberet xp̄s tales placita tores nec tales inuaſores Pauper ⁊ iuuenis mercator nō timēt pre dones nec patitur inſultus: ſed cū eſt diues tunc eum nnituntur ſpoli are: etiam qui eum prius conabā tur ditare. Ita eſt quando eccleſia ſtuduit pauꝑtati bene valuit: mō do ſtudet ditari ⁊ patitur a ſagitta rijs. Et ideo modo de xp̄o veificatur illud primi ℟. zi. Conſecuti ſunt e 25 um viri ſagittarij ⁊ vulneratus eſt vehementer a ſagittarijs. ¶ Decio tranſibit ſol nōſter xpriſtus ī ſig num Capricorni. Capricornus ha bet primam partem ſui corporis ca prinam ⁊ tunc eſt ſol in maxima ē longatione a nobis. Quīa ī primo punctu capricorni eſt ſolſticiuꝫ hi emale Vnde iſtud ſignum ſignat tempus anticriſti qui capnus di ci poteſt. Tum quia capra eſt ami mal multū libidinoſum. Et de anti xpriſto dicitur daniel̓. 1. Erit ī cori cupiſcencijs feminarum nec quid ꝙ deorum curabit. Tum quia cap̄ generat hedos ⁊ filij ſui atqꝫ ſequa ces hedivocantur. Mathei. ⁊i. ſcri bitur. Statuet quidem oues a dex tris hedos autem a ſiniſtris. Vnde tempore antixpriſti erit xp̄s ſol iu ſticie ī ſigno capcorni ⁊ tūc videbit̉ quaſi maxime elongatus ab eccle ſia ſed nō durabit Quia ſtatim in capricorno incipit ſol aſcendere ⁊ xpriſtus ſtatim antixpriſto occiſo: in cordibus ſuorum fidelium reful gebit. ¶ Vndecino tranſibit ſol aquariuꝫ Aqͣrius depigit̉ imago

hominis tenentis vrniā ſubuerſā de qua aqua pleno foramne pro rūpit Et ſignificat 2. i. dies cum to to reſiduo tꝑis poſt mortē antixp̄i. In quibꝰ pluet criſtꝰ mīami ſuꝑ iuſtos qui tēpoe̓ antixp̄i vacillaue rant ſicut ſuperiꝰ dictū fuit Vnde tunc erit triſtus ī aqual̓o fꝫe. 36. Effundam ſuper vos aquā mūdaꝫ ⁊ mundabimini ab omnibꝰ inqͥ namentis veſtris. ¶ Duodecimo et vltimo ſol erit in piſcibus Ao ralit̓ quādo eī ſol ad ſignū piſciuꝫ ꝑuerit tunc deſinit eſſe hyemps. et incipit ver Iuxta illd̓ Cedit Hy emps retro cathedrato ſymoē pe tro: quo die ſol eſt ī piſcibꝰ neceſ ſario Iſto tēpore q̄cumqꝫ radices ⁊ ſemina ſub terra latuerunt: inci piunt ſe exſerere ⁊ terra ſe incipit apire et pandere que occultauit. A Et ſignificat tempus reſurrexioīs gn̓alis omniū corporuꝫ humano rum quando terrā ſe aperiet ⁊ red det luci mortuos occultatos Et tūc erit xp̄s in piſcibus quādo cū ſu is piſcatōibus quos olim apl̓oſ fecerat ad iudicium veniēt Et tūc adimplebitur illa parabola Ma th̓. 13. Simile eſt regnū celoruꝫ ſa gene miſſe in mare ⁊ ex omni ge nere piſcium congreganti quā cū impletā eſſet educentes et ſecus litus ſedēteſ elegerunt bonos ī va ſa ſua. malos aut foras miſerūt. Sic erit in conſummacione ſeculi. Abacuck. i. facies hominis quaſi piſceſ mariſ Et ſicut in fine piſciū eſt ipſum oriens quod eſt caput arietis vbi ſol fuit creatus et ibi ſtabit poſt iudicium in perpetuū nec mōuebitur vlterius circa ter ram faciens ortum ⁊ occaſum Ita xp̄s deinceps cum matre in medi o electorum fuoruꝫ ſtabit ſine fiē Et tunc erit dulce lumen ⁊ delecta bile oculis videre ſoleꝫ Ecrēſ. xi. Et implebitur illud Abacuck3. Sol et luna ſtēterūt in habitaculo fu o. Ad qd̓ nos ꝑducat. Lcō or Aſſati ſumꝰ in via inqui tatis et perdicionis ⁊ am bulauimꝰ vias difficiles Viam autem domini igno a̓iumꝰ ¶ Poſtꝙͣ declaratū eſt ꝙ impij⁊ maſe viuentes in preſenti fatebū tur ſe fuiſſe defraudatoſ ꝓpter cul pam ſuam a veritate ⁊ a ſenſitiua cognicione Hic oſtendit ſpiritꝰ ſanctus qualiter fatebuntur ſe fu iſſe fruſtra fatigatos in operacōe Vnde dicit ſic. laſſati ſumus. Nō eſt miruꝫ quia graue onus impo ſitū viatori faciet eum cito laſſuꝫ de inquitatibꝰ vero ſcribit̉ ī pͥs. Sicut onus graue grauate ſūt ſu per me frgo velint nolint peccato. res laſſabuntur. Iſta lectio occu lato experimento verificatur mo ni genere hominum peruerſoruꝫ Inter nobiles ⁊ militeſ quipro va nitate in fama volatiliin ore homi aij. nu̓m totaliter ſe exponunt Maīfeſ tum eſt ꝙ pluſ ſuſtinebunt d̓ pe na in vno torneam̄to vel bello ꝙ ſanctus monachus in decem an nis. Item mercatores qui maria pertranſeunt perſonaliter paſſꝰ periculoſos latronum inilidias a inſidias ſotiorum vere experiun tur vias huius mundi eſſe diffi ciles. Clerici vel layci qui curias magnorū Regū Cōmitū l̓ fp̄orū īgrediunt̉ ad ẜuiendū. ſciūt ꝙͣtu

qd ſud x.R AIFtici. habet iſtavia difficultatis vbi per tecem vel ſeptem annos ſeruiēt cū remorſu conſcientie: cū obiurgaci onibus dominorū: cū inuidia ſoci oꝝ: cū omni īfortumo corporali. Et ideo omnes illi ſiue ſubditi ſiue do mini quipeccato deſeruiunt pro fe licitate mundi dicere poterunt ī di ſumo e iudicij Laſſati ſumus ⁊cͣ. Eſt aū 2b tem hic notādum ꝙ ſeptem ſunt vieniquitatis que ſunt valde dif ficiles ⁊ tamen hominibus multū amabiles. ẜt huius cauſa eſſe nō poteſt niſi ignorantia. Omnis em̄ via ē difficil̓: ſi ſit motuoſa: ſi ſpī noſa: ſi lutoſa: ſi tn̄broſa: ſi tumul tuoſa: ſi preſumptuoſa: ſi tedioſa. Prima iſtarū viarū accipiunt ſuꝑ bi⁊ ambicioſi. ſempervadūt viaſ montuoſas tamē hoc eſt valde pe riculoſū: quia de modico lapſu īmi net magnum periculū. Quia ſcd̓m Gregoriū. quāto gradus altior tā to caſus grauior. Sed eſt de eis ſic̄ de lepore. quia ml̓to melius currit lepuſ contra montem aſcēdendo ꝙ deſcēdendo de mōte in valleꝫ. Ita iſ tide mōte ſuꝑbie: cum difficultate deſcendunt: ſed ad loca dignitatiſ cū magno conatu aſcendunt. Rati ode lepore eſt quia habꝫ crura an teriorā breiuorā ꝙ alia. Moraliter. Affectōnes hominiſ ad deum ſunt quaſi tibie anteriores. affectiones ad mundū ſunt quaſi poſteriores tibie. Quando ergo in homine af fectiones ad deum breuiores ſunt ꝙ affectiones ad mūdū. ille homo velociter currit contra montem in acquiſitionē dignitatis vel diu̓ici arum Iob. ii Cucurrit aduerſus deum erectōtollo: ⁊ pingui ceruice 62 armatus eſt. Secundam iſtarum 2 viarum eligunt cupidi ⁊ auari. vi am videlicet ſpinoſaꝫ. Saluator di cit Luces. ꝙ diuicie ſunt ſpine: qͣ a habent punctionem laborum in acquirēdo: timores in cuſtodiendo ⁊ doloēs in amittendo. Ozee. ⁊. Se piam viam tuam ſpinis. ¶ Terciā iſtarum viarum que eſt lutoſa eli gunt luxurioſi: boīum ⁊ beſtiales qui accipiunt ſemper viam magiſ tritam ⁊ illa cōmunit̓ eſt turpior. Ita iſti illam preeligunt quaꝫ plu res frequentant. Cū tamen Sene ca doceat oppoſitum. quia ī via pe dum forte illa ſecurior: ſed nō in vi a moruꝫ quia pauci ſunt virtuoſi A De vijs luxuloſoꝝ In Pſalmō. In quinate ſunt vie illius in omni tē pore Et Math̓. 6. Latā eſt via que ducit ad perdicionem ⁊ multi ani bulant per eam. Et per oppoſitum in Pſalmō Ambulans in viā īma culata hic michi miniſtrabat. de iſto. prouerb̓ 5. Vie eius vie pul chre. Quartam viam que eſt tene L broſa eligunt inuidi qui per mali ciam ſuam propriā ſunt excecati Et iō vbicūqꝫ ſūt in tn̄briſ ābulāt Prouerb̓. ⁊. Relinquūt iter rectū ⁊ ambulant per vias tenebroſas qͥ letatur cū malefecerīt: ⁊ exultat in rebus peſſimis Et ī Pſalmo. Fi at via eorum tenebre ⁊ lubricum Et tunc neceſſario habebūt cadere Prouerbiorum quarto. Via impi orum tenebroſa: neſciunt vbi cor ruant. ¶ Ruuntam viam eligunt I guloſi videlicꝫ viam ſumptuoſam n̄ ſic eſt ꝙ magna cariſtia fit in ciuitate aliqͣ de pane/ de vio de ali is ncc̄arijs. Iſti mͥcatores qͥ vadūt

ad nundinas ꝓpter lucrū nō libē ter intrāt tales villas qꝛ plus ꝑ derent in vnia nocte ꝙͣ luerarent̓ ī duobꝰ diebꝰ. Moraliter loquen do Omnes ſumꝰ mercatores ⁊ ne gōciatores Luc̓. xix. Negociami dum venio. mala ⁊ ſūptuoſe tab̓ ne vbi vnus homo plꝰ expendit in vna horā ꝙͣ tū ſibi poſſit ſuffice re in vno die Similit̓ vnus gulo ſus vbicūqꝫ fuerit plꝰ conſumet ꝙͣ ſibi expedit vno die Et ideo om nis via hoīs guloſi ē ſuperflua et ſūptuoſa ⁊ ideo deteſtanda In pͥo Via illorū ſcandalū ipſis. et poſt ea in ore ſuo cōplacebunt. Sex ( tam viam eligunt iracundi.ſ. viaꝫ tumultuoſā ⁊ ē plena preſſua̓. nā vbicumqꝫ ſūt: preſſura erit vnde Seneca 3. de ira c. 6. Narrat de ce lio oratoe̓ quiiracūdiſſimꝰ extitit ⁊cͣ. In pͥs. Contricio ⁊ infelicitas in vijs eorū. ⁊ viam pacis nō co gnouerūt. ¶ Septima viam tedi oſam viꝫ accidioſi eligunt Iſti ni chil faciūt vbicūqꝫ fuerint ⁊ ſem per tamen ſūt fatigati Eſt em̄ acci dia quoddam ſpirituale tedium ī hijs que dei ſūt/ ita ꝙ omne illud qd̓ ad diuinū ſpectat officiū repu tatur ab eis nimis longum Hij vo lunt habere longa cōuiuīa et bre 36 ues gracias Garrulacōes diutur 4o nas ⁊ horas ſincōpataˢ Sompni a infantis ⁊ miſſam venantis. In fans habet neceſſario multū dor mire quia in ſompno mxime nut̓ tur Sapīe 4. Vbi dicit̉ ꝙ puer nū tritur ex delectamēto ſompni con uenientis. ¶ Per oppoītū ꝓu̓. ix. Relinquite infāciā ⁊ viuite et an bulate ꝑ vias prudēcie. Hec ſūt vie iniquitatis de qͣuibus yſaie. qͥnͥqͣgeſiō... Derelīquat ip̄ius vi am ſuā ⁊ vir iniquꝰ cogitacōes ſu as Et eze. vi. Cōuertimini a vijs vr̄is peſſimis. Et quare moriemī domus iſrl̓.. Et ido hūiliter cū pͣs. petere debemuſ a domino. vias tu as domine demonſtra michi et ſe mitas tuas edoce me. Et iterūNo tam fac michi viam in qua ambu lem. Vbi notandum ꝙ vita me ritoria xp̄iani nō p̄t eē continu e vniformis Et apud ſāctor vita xp̄iani cōmuniter diuiditur in vi tam actiuam ⁊ ī cōtemplatiuam quod non eſt ſic intelligendūqꝫ ab vna ⁊ eadem perſona continu ari ſemper debeat actus vite con templatiue ⁊ ab vna alia actus vite actiue ⁊ nunꝙͣ actus vite cō templatiue quia hoc nō eſſet hu mane fragilitati poſſibile nec rec te racioni conforme Sed vna et eadem perſona pro loco ⁊ tempoe̓ vtraqꝫ iſtarum tenetur incedere. Ideo vita meritoria xp̄iani aliqn̄ nuncupatur in ſingulari a pſal miſta. et aliquādo in plurali. Vn de dicit notam facmͥ viā in qͣ ābu lem. Et tn̄ vias tuas dn̄e demōſtrͣ mͥ. Ariſtotiles de probleumatibꝰ particula quinta proble. x. quei̓t iſtam q̄ſtionem. Quae̓ homo ma gis laborat continuando diu vi am planam ꝙͣ ambulando per viam nō planam ſꝫ aliꝙͣtulū mō tuoſam ⁊ valloſam. Et reſpōdet ꝙ cauſa ē quia quādo homo ince dit cōtinue vniformiter ꝑ viā pla nā ꝯtinue ⁊ vniformit̓ fatigat in ſtrum̄ta ſu̓ ꝑteſ qͥbꝫ ābulat ſic̄ ge nua crus ⁊ tybias. Vn̄ qꝛ ī iſtis

§ꝫ inſtrumentis ambulandi cōtinue tenetur vna figura motꝰ ī vla pla na. Ideo contīgit homini maior la boi ⁊ maior fatigatio. In proceſſu vero non plano vbi aliqn̄ aſcendi tur: aliquando deſcenditur. nō ſem pertenetur eadem figura motuſ in inſtrumentis mouēdi nec ille par tes vexantur vniformiter continue ſed alternatim. qꝛ aſcēdendo plus laboramus i genibus ⁊ tibijs: de cendēdo plus in femoribus. Et ꝓpt̓ iſtam alternacionem laboris inter partem ſupra genū ⁊ reliquam ſb̓ genu in via non plana contingit minor labora minor fatigatio in vi a alternatim: tunc valloſa: tūc mō tuoſa. Iſto modo moraliter ī viuē do virtuoſe Fragilitaſ enim huma na n̄ permittit aliquo mō ꝙ mēs ⁊ ſtudiū hominis vniformit̓ exten dat̉ in cōtemplando nec iteꝝ expo dit ꝙ ſemper deſcēdat̉ ad opera vi te actiue circa mundum quia turis fieret inmis aridus ⁊ indeuotus. ẜt ideo ſicut homo eſt compoſitus ex corpore ⁊ anima de quorum nu mero corpus fatigatur aſcēdendo per orationes. ſtudia: vigilias con templaciones anima fatigatur et deficeatur deſcendendo ⁊ occupando ſe cirͣ tꝑalia ꝓximis diſpēſanda. I deo ſic̄ alternatī ⁊ viciſſim dēmꝰ īce dere vt ꝙͣtū poſſuꝰ fatigacōem ⁊ ta dium deuitemus ī ſeruiendo deo ⁊ interdum aſcende̓ cōtemplando ⁊ poſtra deſcēde̓ proximum iuuādo. In cuius figurā Iacob vidit āge los aſcendentes ⁊ deſcēdētes de ce lo ad terram ⁊ de terra ad celuꝫ vi ciſſim Gen̄. ⁊6 Vnde ſicut in vitis patrum predicatoꝝ legit̉. Ruidaꝫ iuuenis queſiuit a fr̄e Iordano d̓ fuit ſanctiſſimus homo ⁊ ſecūdus mgr̄ ordinis pꝰ ſcm̄ doīnicū. quid eſſet ſibi vtilius: vel orōnibus īſiſ tere: vel ſe ſcripturaꝝ ſtudijs occu pare. Cui magiſter tn̄dit. Quid ē inquit melius: ſemꝑ bibere vel ſēꝑ comede̓. Et vtiqꝫ ſicut iſta compe tit alternatiui fiei: ſic ⁊ illa. Vnde de Paulo ſcribit Haimo ꝙ vna ꝑ tem diei ſolebat expendere in ora tione ⁊ aliam in predicatione. ter ciā in operatiōe manuali. Ne gͦ cū iſtis malis dicamus ī fine. Ambu 28 lauimꝰ vi. diffi. īaꝫ aūt domini ignorauimus Petat quilibet cum Osͣ Notam fac̓ michi viam ī qua ambulem. Multum enim confert ad ſolacium ambulātis bona no ticia vie per quam debet ambula re. Nam ceteris paribus ipſi vide tur ambulanti breuior ꝙͣ via igno ta eiuſdem quātitatis. Vnde ariſ (2 totiles de probleumatibus parte quīta ꝓbleumate. ⁊ lj. querit. Qua re ambulantes viam neſcientes: quanta eſt ipſa apparet nobis lō gior ꝙͣ quādo ſcimus eam ⁊ freq̄n ter ſumus eius quantitatem exper ti? Et reſpondet ꝙ anima in tali vi a ꝑalogiſatur quodammodo a ſe ipſa. Experitur enm anima iſtam conſequentiam eſſe certam. Scio menſuram huius vie ergo eſt fi nita. Et quia neſcit menſuram hu ius vie Ideo arguit quaſi a nega tione antecedentis Huuis vie neſ cio mēſuram ergo eſt infinita. Et ſic in iudicādo decipitur. Iſto mō moa̓lit̓ Hoīes dativicijs n̄ iudicat ꝙ aliqͥ hoīes poſſent viue̓ virtuo ſe Vn̄ hō luxurioſuſ mia̓t̉ quō aliqͥˢ

potei̓t ſeruare ꝑpetuam cōtinenti am Homo guloſus eſtīat ꝙ nul lus hō p̄t facere abſtinentiā. hō īiuſtꝰ ⁊ cupidꝰ credit ꝙ om̄is hō cupīathre diuicias ⁊ habūdanti am Et ideo omīs hō iudicat aliuꝫ ẜm ſeipſū Sicut docet Criſoſtoꝰ. in imꝑ. oꝑe c. 33. Oīs hō ẜm ſe ex iſtīat alterū nec p̄t ip̄e meliꝰ ſēti re d̓ altero ꝙ ſētit d̓ ſeipſo Ecce for nicariꝰ nemine eſtimat caſtum. Caſtꝰ non de facili de fornicacōe ſuſpicatur Suꝑbus nemineꝫ pu tat hūilem ⁊ hūmil̓ nullū credit ſuperbum ⁊ ſic de alijs ecri. 10. In via ſtultꝰ ambulans cum ſit ip ſe inſipiens om̄s ſtultos eſtīat. Ergo cauſa ē quare via virtutis via penitēcie ⁊ ſācte religionis re putatur laborioſa ⁊ difficillis ē ī exꝑiencia et ignorancia. ⁊ ꝙ aīa ꝑalogiſat̉a ſemetip̄a. Et ideo no bis dicitur Ie̓. 6. Itate ſuꝑ vias ⁊ videte ⁊ interrogate de ſemitis an tiqius que ſit via bona ⁊ ambu late in ea et inueniētis refrigeiuꝫ aīabꝰ vr̄is. Lcō. lxiij. Vid nobis profuit ſuper bia: aut diuiciarū iactan cia quid contulit nobis.. declarato in parte precedenti ꝙ mali ī iudicio generali fatebū tur ſe fuiſſe iudicādo defraudatoſ ⁊ in oꝑ ando vexatos. Hic proſe q̄ tur enarrando qualiter fatebun tur ſe fuiſſe in amando deordina tos ẜt c̓ca hec duo facit Priº on̄t qͣlia fuer̄t illa q̄ ſūme amauerūt. Scd̓ ꝙ ꝑui ptij extiter̄t ibi. Tnͣſi erūt Circa pͥm ē ſciēdū ꝙ affec tio hoīs pͥº fuit deordīata ꝑ appe ti tū ſingularis excellencie Scdo per xii amoreꝫ ſeculai̓s opulencie Et id̓ quātū ad primū dicunt ſic Quid nobis profuit ſuꝑbia facilis ē qꝫ ſio ꝙ nich̓ ꝓfuit ſꝫ multū obfuit qꝛ deus ſuꝑbis reſiſtit. hūilibꝫ āt dat gratiam Iacobi. 4. Et notā dum ꝙ non ſolū eſt confeſſio im mo vehemens contritionis recōg nitio quando peccata ſua cū qͦdaꝫ imꝓperio ſibijp̄is obiecto confite luli buntur Vnde non ſolū cōfitebūt̉ immo ſibijpis vehement̓ infulta bunt ꝑ ineffabilem remorſū cōſci encie ſue Et hoc notant iſte queſ tiones quas non alij ſed ſibijp̄iſ ꝓponunt ſoluendaſ. quid nobis CAſe ⁊cͣ. ¶ Eſt em̄ ſuperbia inter vicia magis generoſum naſcendo. ma gis ammoſum inuadendo. et ma gis cauteloſum in alliciendo. Pri mō ſuperbia eſt vicium valdege neroſum in naſcendo quia ſpiritus le et inter angelicos ſpiritus ad inuentum eſt. Et ido nobiles mē tes minis impedit Vnde Ie̓oniˢ in epl̓a Suꝑbia natione celeſtis ſublimium appetit mentes ⁊ qua ſi ad proprios reuolans ortus ap petit gloriam et puritatem homi nū irrūpere que de gloria ⁊ ꝑulta te angelorū erupit ut quoſ inue nit ꝑticipes natue̓: faciat ꝯſortes ruine Sic tamen fatua ē ꝙ ad do mū neſcit redire vnde Hugo liº. ſuo de anima Superbia in celo na ta ē ſꝫ velud īmemor q̄ viainde de ciderit Illuc poſtea redire nō potu it. ¶ Secūdo ſuꝑbia ē vicium val de aīoſū īuadēdo qꝛ nō ꝑcit loco. no ꝑſone. nō tꝑi. nō ſtatui. Nō ꝑcit loco. qꝛ ꝙͣto locꝰ ſolēꝑmor: tanto ſuꝑbia ꝓmptior ī ꝯgregacōibus

§. In predicacionibꝰ in quibuſcūqꝫ negocijs publicis ſtatim ſuperbi a ſe immiſcet. quia nni eccleſia in lo co ſacro valde lucratur: qꝛ vtriuſqꝫ ſexus perſone in ornatu ⁊ geſtū ⁊ maxime in eccleſia vbi cōtricioni ⁊ humilitati ſe dare deberent oſtē tacioni ⁊ ſuperbie magis ſtudent ꝙ deuotioni. Nō parcit perſonē: Xpriſtūs enimſpiritus ſuperbie inuaſit Math̓. g. Angelum pͥmuꝫ hominem ⁊ vnumquemqꝫ etiā ſāc tum. Quia dicit Hieromimꝰ in epiſ tola. difficilius a̓rogacia ꝙ auro vel geminis caremus Vnde Augꝰ in epiſtola ad dyoſcorū. Viciā ce tera in peccatis: ſuperbia vero in re ctis factiſ timenda eſt. ne illa que laudabiliter facta ſunt: ipſius lau dis cupiditate amittantur. Iden in regula alia. Quecumqꝫ inqͥtas in malis operibus exercetur vt fi ant: Superbia vero etiam in bonis operibus inſidiat̓ vt pereāt. ¶ Ter cio non parcit tempori. quanto di es ſacracior: ſicut in natal̓i: in paſ ca ⁊ huiuſinodi: tanto magis īfeſ tat. minus tamen de die ꝙͣ de noc te. Amat eī luceꝫ qꝛ ſunt de vna pa tria Ambe eī venerunt de celo. Qxͣ to non parcit ſtatui quin omnes inuadat Senes cū iunioribꝰ: religi oſos cū ſecularibꝰ: diuites cū pau peribus: ſubiectos cū inferioribus Vt̓ nō ſit qui ſe abſcondat a calo re eis. et ideo mētrice dicitur. Cū bene pugnatis cū cuncta ſubacta iii putatis. Rue mag̓ īfeſtat vincēda ſuperbia e̓ſtat. Et ideo orat p̄s. Nō it veniat michi pes ſuꝑbie a in. pec. n̄. moueat me. Ceciderunt qu operā ar inquitatem expulſi ſūt: nec po tuerunt ſtare. Pes ſuperbie ē affec tio qua itur a deo. ⁊ manus perca toris eſt temptatio ab ītrinſeco l̓ impulſio per fuggeſtiōem dyabo li vel maluꝫ exemplū proxim. Ter cio ſuꝑbia eſt vicium mag̓ cautē loſum alliciendo. Facile eſt euitae̓ gulam ⁊ vitare luxuriaꝫ reſpectiue. furtum: homicidium ⁊ huiuſmodi groſſa peccata. Vnde ſicut ſagitta rius ſi percuſſerit beſtiam ī pede vel ī dorſo non eſt ſecurus de ea: ſꝫ tm̄ ī corde. Ita dyabolus maximam ſe curitatem reputat habere de hoīne 29 quando percuſſit̉ eum ī corde ſuo ꝑ ſuperbiaꝫ. 4. ℟. 9 Egreſſa eſt ſagiit ta ꝑ cor regis ſtatimqꝫ corruit. Ihe rem eb. Arrogantia tua decepit te ⁊ ſuperbia cordis tui Omnis ſuper bus habet deum aduerſariuꝫ qui a Eccleſiaſtici ⁊. Odibulis deo ⁊ hī nibus ſuperbia Vnde bene dicit̉ metrice Actibus ⁊ verbis homo tu i9 Pꝑbia quicumqꝫ ſuperbis Hoc retine ver bum frangit deus omne ſuꝑbuꝫ. Poterunt ergo impij merito que rere. Quid profuit nobis ſuperbi a: aut diuiciarum iactancia quid contulit nobis. Vn̄ enim conuin gunt ſuperbiam ⁊ diuicias. Rui a ſicut dicit Auguſtinus ſermone z Vermis diuiciarum eſt ſuperbi adifficile eſt vt non ſit ſuperbuſ qui diues eſt Tolle ſuperbiam ⁊ diuicie non nocebūt Hec Auguſ tinus Quid ergo diuiciarum iactā cia confert imiuſtis? Fatuus eſſet ſarcinarius qui ſe iactae̓t de one re quod portat/ cum inde nichil lu cretur niſi dorſum excoriatuꝫ ⁊ cor pus fatigatum. Et cum ipſe toto ie portauerit onus ſuuꝫ portatur

ducitur ad ſtabulū et omus ſuuꝫ portatur ad thalamū ⁊ ab eo elō gat̉. Sic malus diues eſt quaſi e quus portans theſaurum dn̄i fui qui eſt mundus ⁊ nichil inde ſibi lucratur niſi remorſum cōſciencie et fatigacōem corꝑis ⁊ aīe in fine diei id eſt vite ſue ducitur ad ſta bulū infermi ⁊ diuicie ſue reponūt̉ in thalamū mundi Scri. v. Eſt ali a infirmitas peſſima qua vidi ſub ſole. diuicie conſeruate in maluꝫ dni ſui Et paꝝ ante Vbi ſūt opeſ multe: multi et qui cōmedūt eas Quid ꝓdeſt poſſeſſori: niſi ꝙ e̓nat diuicias ocul̓ ſuis. Ruis fatuus gloriaret̉ vel ſe iactaret ꝙ ſpinaꝫ portaret ī pede. Spine diuicie ſūt Luc̓. 8. pes affectio cordiſ Fatuū eſt ergo de diuicijs gloriari. VVn̄ Seneca epl̓a liij. Nemo ē deo dig nus niſi qui opes cōtempſit qua rū tamē poſſeſſionē tibi nō int̓di co ſed efficere volo vt iſtas intre pide poſſideas Tercio. fatuꝰ forꝫ qui de tali re gloriaretur ⁊ ſe iacta ret que leticia ⁊ ſecui̓tate priuarꝫ Hº autem faciunt̉ diuicie. vn̄ Se neca epl̓a 47. Terrena acquiſita libertatem noſtram extorſerunt: hr̄i eſſemꝰ ſi iſta nr̄a non eſſent. Vn̄ idē epl̓a 4. Amniꝰ ſapientis vadit audacter cōtemptor omni um. nec ad pecuiaꝫ reſpicit/ auruꝫ et argentum illis qͥbꝰ latuer̄t te nebris digniſſima n̄ eſtīat. Scit alibi poſitas eſſe diuicias ꝙ quo cōgerūtur aīmū implel debere nō archam. diuites cū ſuis oꝑibus deſpicit hoc eſt ſub ſe poſitos reſ picit quorum nemo tam letus ē ſuo ꝙͣ triſtiſ eſt alieno. Auferunt ergo diuicie ab homine libertateꝫ hylaritatem. et ſecuritatem quia omniˢ diues eſt ſuſpicioſus Si vi det pauperem eſtimat eſſe fureꝫ Si diuitem putat eum eſſe predo nem Vnde Boe. 3. de conſo. ph̓ie proſaz. Probat ꝙ diuicie nō au ferunt indigentiam ſed afferunt Non auferunt triſticiam ſed ſem per ponunt hominem in quadaꝫ āxietate Vnde philoſophia que rit a Boeciō. Primum ergo teip ſum qui paulo ante diuicijſ afflu ebas interrogo Inter illaſ habū dantiſſimas opes. Nunꝙͣ ne ani mum tuum concepta ex quadam iniuria fudit anxiētes. Boecius reſpondit Atqui īꝙ fuiſſe melibe ro animo quin aliquo ſemper an gerer reminiſci nequeo Et philo ſophia. Nonne quia vel aberat: quod abeſſe non velles. vel adeat quod adeſſe non voluiſſes. Ita eſt inꝙͣ. dicit boecius. Ergo dicit philoſophia huius abſenciam et huius preſenciam deſiderabaſ Ergo indigebas ergo diuicienō conferunt̉ ſufficienciam nec aufe runt indligenciam. et tamen hoc promittere videbantur Iteruꝫ di uicie poterunt anferri inuito doī nō ergo diues indiget extrinſecꝰ petito preſidio. qūo ſuam tueatur pecuniam: et illo preſidio nō ege ret niſi pecuniam poſſideret. ergo diuicie que promiſerint facere ſuf ficiētes: faciūt exterioribus indi gentes Item Nūquid diuites e ſurie̓ nequeunt. vnde Sitire non poſſunt. Num frigus hibernum pecunioſorum corpora non ſen ciunt?. Concludit ergo mētro Nnt.

AL ſequente ꝙ omnem auarū diuiteꝫ duo mala ſequuntur in vita. Cura mordacitas ⁊ in morte paupertas Vnde dicit ſic. Quamuis fluēte di ues auri gurgite. Non expleturaˢ cogat auarus opes Oneretqꝫ bac cis colla rubrilitoris ſua̓qꝫ cente no ſcindat opinia boue Nec cura mordax deſei̓t ſuperſtitem defunc tūqꝫ leues nō comitāt̉ opes. Vult i dice̓ ꝙ licet diues auarꝰ cogat id eſt congregat̉ opēs nō expleturaſ indigentiam ſuam. Congreget in quit in tanta habundantia quaſi gurges fluminis auri ad ſe ſponte flueret ⁊ hoc quantum ad pecuniā. Et oneret etiam colla id eſt colluꝫ Ponitur plua̓le pro ſingulari. hac cis id eſt geminis collectis in lito remais iubr: quod eſt mare egip ciacū. ⁊ hoc dicit quantū ad iocali a ⁊ oͣrtum. Quamuis etiā ſit ita di ues agriſqꝫ ſcindat rura opinia tē vli tum bobus id eſt(o. iugis. Quam uis inquam ita triplicit̓ ſit diues: 3 Iſta duo icōueniētia eū neceſſalo conſequuntur id eſt In vita Cura iutur xii mordax non deſerit ſuꝑſtitem. de functumqꝫ leues id eſt leuiter trā ſeuntes opes nō cōmitantur. Iob A diues cū dormerit nichil ſecū afferet: aperieto culos ſuos ⁊ nichil inueniet. Lectio.64. Ranſierunt omnia illa tā ꝙ vnibra ⁊ tamꝙͣ nunciꝰ precurrens: aut tamꝙͣ nā ius que pertranſit fluctuantem a qua cum preterierit nō eſt inueni reveſtigium neqꝫ ſemitam caxine e ius in fluctibus. ¶ Poſita confeſ ſione facienda ab impijs ī iudicio generali ꝑ quam declarat̉ ꝙ ipſi a mauerurit temporalia tamꝙͣ ſum mam felicitatem Hic ponitur con feſſio per quam declarabūt tempo ralis felicitatis vanitatem. Et circa hoc duo facuūt. Nam primo exem plificāt. Secūdo exempla applicāt Secunda ꝑs ibi Sic ⁊ nos nati. Cit ca primuꝫ ponūt quinqꝫ exempla Et ſcd̓m hoc litera diuiditur īquin qꝫ partes. Comparant enim tem poralem felicitateꝫ vmbre vanieſcē ti: nuncio precurrēti: naui trāſfre tanti: aui trāſuolanti ⁊ ſagitte feſ tinanti. de iſtis quinqꝫ tria ponun tur exempla in lectione hodierna 30 ſicut patet dicent ergo ſic. Tranſi er̄t oīa illa q̄ nos t̓m̄ amauiꝰ ī ſecu lo tāꝙͣ vmbra Sic̄ eī vmbra abſcō dithoīeꝫ a luie ſolis matelalis Ita diuicie: honores ⁊ cupiditates mū bane auferūt ⁊ abſcondūt hoī gra tiā ⁊ dilectiōeꝫ dei Sap̄. c. ⁊. Vmbre enī tranſitus eſt tempus noſtruꝫ. Item Osͣ Sicut vmbra cū declinat ablatus ſum dicit in perſōa pecca toris ¶ Vbi notādum ꝙ uix tria genea̓ peccatorum triplex vmbra cozreſpondet. Eſt enim peccatuꝫ ori ginale: eſt peccatuꝫ veniale: eſt pec catum mortale. Peccato origenali ſi non deleatur per baptiſmum cor reſpōdet pena eterna. Mitiſſima ta men eſt ſicut dicit Auguſti. Pecca to veniali cōrrn̄det pena temporal̓ Aut hic: aut in purgatorio Occō mortali correſpōdet pena eterna: ⁊ tanto maior ꝙͣto in hac vita fue̓it diuinior a intēſior. Iſti t̓plici pccō cotrn̄dꝫ triplex vmbra Eſt eī q̄dā vnibra ſꝫ figurā chilidroides ꝯqͣaā conoydes. qͥd aꝫ ve̓o calathoydes Chilidrꝰ ē figua̓ rotūdā ⁊ lōga ⁊ īt̓

4 lineas eque diſtantes contenta Vn̄ quādo corpus opacum ⁊ lui noſum corpus ſūt equalla ꝓicit̉ vmbr̄ chilindroydos in īfinitū ſu ꝑ lineas eque diſtātes: poſito ꝙ nullum aliud corpus luminoſuꝫ impediat. Sic pctm̄ origenale eſt quaſi equale lumini gracie q̄ poſ ſet cōcedi homini ⁊ que primo ho mini fuit ꝯceſſa in ſtatu īnocentie ꝓ ſe ⁊ ſuis ſucceſſoribꝰ Et iō pena correſpōdens iſti pctō eſt īfinita. ⁊ tamen ſemꝑ iter lineas eq̄ diſ tantes. quia illud peccatum auge ri nō poteſt: licet alia poſſint ſibi addi. vnde pena iſta tenet quaſi fi gurā chilindroydoſ Sed pene pec cati venialis correſpōdet conoydeſ vmbra. Conus eſt figura a lato tendens in acutum ⁊ cauſat̉ quo ciens corpuſ obſcurum eſt minꝰ corpore luminoſo cui obicit̉. Tūc enim vmbra neceſſario tendit in cōnuꝫ ⁊ terminat̉. ſicut patet in vnbra terre r̓ſpectū ſolis Sic mō raliter peccatum veniale minꝰ eſt ꝙ gracia. quia graciā ānichilare nō poteſt. vn̄ licet feruorē gracie ī pediat in operacōe meritoria. ſtat tamen cum gracia. ⁊ ideo pena ſi ue vmbra qua cauſat peccatum veniale finitur neceſſario ⁊ tēdit in cōnumi. qͥa ſātiſfactione tꝑali finiri p̄t. pene vero peccati mortal̓ correſpondet vnbrā calathoydeˢ Calatus eſt figura cōtraria cono qꝛ incipit ab acuto ⁊ tendit in la tum. Et hec figura ꝯuenit vmbre qn̄ corpus luminoſum eſt minuſ corpore opaco. Et hec vmbra ſigͣ ficat penā peccati morlis incipien tem a modica temptatione ⁊ ten dētem in latū ꝑ cōtinualionem aſ ſuefcōeꝫ ⁊ recidiuationē. ⁊ hoc in ī finitum. Et hec eſt vmbra mortis vbi nullus ordo ſꝫ ſempiternꝰ hor ror ihabitat Iob. 10. ¶ Secundū exemplū de felicitate temporali ē ꝙ cōꝑatur nūcio precurrenti. licꝫ omnis nūcius habeat feſtinaret ille tamen maxime qui precedit dn̄m ſuuꝫ pro hoſpicio ⁊ cibo p̄pa rando. Ideo felicitas mūdana nō cōꝑatur cuicumqꝫ nūcio ſꝫ curſo ri velociſſimo qui precedit dn̄ꝫ ſu um Iob. ix. dies mei velociores fu erunt curſore: tranſierūta nō vide rūt bonum. ¶ Tercium exemplū eſt de naui tranſeunte ꝑ mare. Et quantū ad illud dicit ſic Aut tam ꝙͣ nauis que ꝑtranſijt fluctuan tem aquā: cuiꝰ cū ꝑtranſierit nō eſt inuenire veſtigiūi neqꝫ ſemitā carine illius in fluctibus. Carina eſt vēter nauis ſiue media pars nauis Iuxta illos v̓ſus drnales Prora prior pars eſt nauis alte ra tercia puppis. dic latus eſſera tem ventrem dic eē carina. Exem plū eſt ſatiſ planū. qꝛ ſicut nauiſ nō relinquit veſtigiū poſt ſe. Ita vita hominū mundialiū nullam relinquit memoriā trāſactis pau cis ānis. ⁊ hoc ē veriſſimū Plureſ em̄ nobiles perierunt ꝙͣ habean tur in memoria: ſiue ꝑ ſcripturaꝫ ſiue ꝑ memorialia quecumqꝫ. et hoc intenſe recogitare ad contēp tum ſeculi multū iuuat. vn̄ Ihero mꝰ ī epl̓a. cxv. narrat ꝙ Terſes rex ꝑſarūcuꝫ ſemel de ſublimo lo co quaſi īfinitam hominū ml̓titu dinem ⁊ inumnerabilem ꝯſideraſ ſet exercituꝫ: ꝓrupit in lacrimaſ Et cū ab

Et cum ab eo requireretur cauſa Rn̄dit Poſt centū ānos inqͥt: nul luſ iſtoꝝ quo nunc cerno ſuꝑuic turus eſt. Tamꝙͣ nauis que ꝑtnͣ ſijt fluctuatem aqua Notandū eſt ꝙ ſtatꝰ pͥme quēiaꝫ inchoaꝰ ꝯparatur naui: triplici racōe vir ꝓpter figure qualitateꝫ. ꝓpter vec ture ꝯmoditatem. ⁊ ꝓpter iacture poſſibilitatem Primo penitentia ꝯparatur naui ꝓpter figure quali tatem. Nauis em̄ figurā ſtricta ē in extremis ⁊ lata in medio. Et iſ to modo eſt de penitentia: quia in principio difficilis eſt: ꝓpter defec tū aſſuefactōnis ⁊ reſiſtentiā car nalis delectacōis Math̓. 4. Anguſ ta eſt via ⁊ arta que ducit ad vi tam ⁊ pauciambulant ꝑ ea. In fine eciā eſt āguſta: quia dyabo lus inſidiatur fini iuſti cuiuſcum qꝫ. Vn̄ dicit Gloſa Thobie. 6. fu ꝑ illud. ecce piſcis imanis exiuit de mai ad deuorandū eū: dicit do mino in cruce paſſo diabolꝰ qͦ mō xſ riēte crucifixo aderat: venit q̄renſ ſi qͥd peccati in eo inueniſſet. Vn̄ mors eſt illa āguſta porta de q d̓r Luce. 13. Contendite ꝑ anguſtaꝫ portam intrare. Iſta porta eſt ita ſtricta ꝙ nullꝰ oneratus diuicijſ. nullꝰ inpinguatus dilicijs. nullꝰ abea adornatus veſtibꝰ precioſis pote rit ꝑtraſire: donec onia deponat ⁊ nudus euadat Iob. pͥmo Nuduſ cl egreſſus ſuꝫ de vtero mr̄is mee ⁊ nudus reuertar illuca. in terraꝫ q̄ eſt mater omniū t̓renoꝝ. In me dio eſt via penitētie aliquantulū ⁊ ſufficient̓ ampla. Quia ẜm Bo eciū. Paucis minimiſqꝫ natura ꝯ tenta eſt. Vn̄ Gregor. Via dn̄i ni A ſi ī arto itinere īchoatur ⁊ amoris dulcedīe dilatatur Prou̓. 4. ducā te ꝑ ſemitas equitatis. quas cuꝫ ingreſſus fueris nō artabuntur greſſus tui ⁊ currenſ nō habebis offendiculū Glo. Semite eqͥtatis dum īchoantur arte vidētur ⁊ an guſte. Cū vero ꝓfectū capiūt iam ex cōſuetudine ſpacioſe videntur ⁊ late. vn̄ ⁊ pro diuerſo tempore dicebat pͣs. ꝓpter verba lab̓ioꝝ tuoꝝ ego cuſtodiui vias duras. Et viā mādatoꝝ tuoꝝ cucurri cuꝫ dilataſti cor meū. Ecōtra mali hoī nes īgreduitur latam ī principio ⁊ poſtea ī ꝓgreſſu artantur Iob 131 8. Artabūtur greſſus v̓tutis eiuſ Sic ergo vna ꝯditio nauis eſt ꝙ eſt ſtricta in extremis ⁊ ampla ī medio. Alia vero ꝯditio eiuſdem figure eſt ꝙ eſt clauſa v̓ſus mare ⁊ aꝑta verſus celū. Et ſic anima penitētis claudi debet ad mundū ⁊ aperiri ad celū. Facta eſt em̄ na uis ad calcādum mare ⁊ ſuperan dum: nō ad recipiēduꝫ mare. Ita anima penitens calcare debet mū dum nec tangere ad delectationē. ſꝫ ad calcāduꝫ ⁊ diſpenſāduꝫ Pro uer. zi. Fra eſt quaſi nauis inſti toriſ de lōge portans panē ſuū Secūdo pͥm̄a naui ꝯparatur ꝓpter vectue̓ ꝯmoditatem faciliter mer ceſ ⁊ quecumqꝫ alia neceſſaria de portantur de terra ad terrā ꝑ na ues. Exiſtens in īſula nullo modo poteſt exire eā niſi ꝑ nauem. Iſto mō nos qui ſumus in inſula mun di nullo ſēſu exire poterimꝰ ad ce lum niſi ꝑ nauiculaꝫ penitētie. Et iſtā nauiculaꝫ xp̄s ⁊ diſcipuli eiꝰ pͥmo intrauerūt vt nos audaces O. 1.

efficerent. Illi qui non ſunt experti nauigiū cū timore intrant naues Exꝑti ⁊ aſſueti ſine difficultate. In cuius figuraꝫ dicitur ath̓. 8. Aſ cendente Hieſu in nauiculaꝫ ſecuti ſunt eum diſcipuli eius. Itē nauiſ eſt vas cōmune pro precioſis ⁊ vi libus: omnia recipit ⁊ ſaluat ⁊ ad portum optatu perducit. Iſto mō penitentia nullum reſpuit peccato rem quantumcūqꝫ ſit in turpibus. proiciat ſe in nauem penitentie ⁊ ſaluabitur. In cuius figuram Ge neẜ. g. Legimus: ꝙ omnia anima lia que non intrauerūt nauē que a̓cha Noe vocabatur mortua ſunt Tercio penitentia naui cōparatur propter iactue̓ poſſibilitatem. Eſt enim nauis quaſi in cōtinuis ꝑicu lis ꝓpter ſcopulos: ꝓpter fluctꝰ: ꝓ tervoagines Eccī. 43. Qui nauigat mare enarrant pericula eius. Et i deo naui periclitanti quadruplicit̓ ſuccurritur. per exonerationem: ꝑ foraminum obſtructionē: ꝑ aque eiectionem ⁊ per anchore fixioneꝫ De primo prudens nauta quando venit ad paſſum periculoſum vbi timet ſubmergi: exoneret nauē fu am Sicut dicitur Act. 2. ꝙ illi qui fuerūt cum Paulo in naui: arma menta nauis eiecerūt. Iſto modo perſone que ſūt onerate diuicijs l̓ jAe anteꝙͣ veniāt ad paſſum periculo ſum mortis: exonerāt ſe per cōfeſſi onem ⁊ elemoſinarum largicōeꝫ Secūdo iuuatur nauīs cōtra peicu lū per foraminū obturacōem. Sen ſus nri ſunt qͣſi quedā foramina l̓ feneſtreper quas aque temptacio num īgreduūtur ad animā. Et ideo iſta debent obturari ꝑ bona cuſto diā ratiōis quīa ſi ītrauerit p̄ro ex pulſiōe ſine nocumēto ſpālis grati a dei reqͥritur. Hoc recognouit psͣ qui dixit. Saluum me fac deꝰ q. in. aque⁊c. Tercio aqua debꝫ eici ꝙ ſi aliqua noxia delectacio ſubitra uerit eici debet per confeſſionem. Quarto figi debet anchora in re fir ma hoc eſt in deo qui non mutatur Anchoa̓ eſt ſpeſ. Ad hebreos ſexto Confugimus ad tenēdam propo ſitam ſpem quam ſicut āchorā ha bemꝰ tutam ⁊ firmaꝫ Ad Rōͣ. 8. F deꝰ pro nobis qͣs cōtra nos. ¶ Sed ē notādū ꝙ int̓ ꝑicula mais īſoli vij ta t̓a ſunt mētuēda. firenaꝝ catica Cirtis pocula ⁊ ceti fallax īſula. Si rene ẜm fabulas tres fuerūt. ex ꝑ 1i te v̓gines ⁊ ex ꝑte volucres hītātſ ī ma̓i. Et dicebāt̉ ſirene l̓ firenes qͣ ii trahētes. Sire ei grece: traho inter ptat̉ latine eo ꝙ ꝑ dulciſſimā ar moniam hoīes auſcultantes ad ſe traxerūt: ⁊ attractos occiderūt. V uiiij. na em̄ canebat voce hūana Alia ti bijs Tercia lira: ſicut r̓citat Allex āder ī ſcītillario poeẜ. Vlixes gͦ tnͣ ſiturus ꝑ eas tl̓i cautela vſꝰ ē. Au res ſocioꝝ obturauit cea̓: ne aliqͥd de armōia audirent. Seipſum alli gauit malo nauis ⁊ ſic euaſit. Si moralit̓. vlixes ſapiēs īterpretat deſigͣc mēteꝫ in qͣ prudētia ihabita re debet Tres iſte ſirene corpoa̓leſ deſignāt illecebras que per diuer ſas laſciuias attrahunt ad pecta tum nauigātes per mare huiꝰ mū di: ſed mens prudēs ſociorum au res ⁊ ſēſuū corporeoꝝ ponͣas obtū rat cerāa. meoria nr̄e fragilitatis ⁊ ſemetipſū alligat ad lignū cruc qd̓ ē malꝰ nauis pͥme ⁊ ſic cuadit

C Secūdum periculum ſingulare eſt cyrtes pocula. Narrat enim Boecius quarto de conlacione metro tercio ꝙ Vlixes rediens de bello troyano decemo errauit per mae: vno vero tēpore videns ꝙͣdā inſulam in qua Cyrte pulcherria dn̄a queſolis filia dicebat̉ habi tauit Ad eam applicuit ⁊ intrauit Iſta ꝑ incantacōes ⁊ carmina miſ cuit quedam pocula ꝑ que biben tes trāſformauit ſicut voluit a na tura humana in beſtias Vn̄ ſta tim ſocijs vlixis porrexit de pocior ſua ⁊ mutauit vnū in aprum aliū in leonem terciū in ceruū ⁊ ſic de alijs Vlixi vero dederat incuriꝰ qͥ deus archadie dicit̉ vnū floceꝫ cū Ilil ius virtus fuit contra taleſ incan tacōes reſiſtere Vnde nichul paſſꝰ euaginato gladio magā inſeqͣtur ⁊ eam ad ſociorum fuoruꝫ reꝑacō ne coegit Moraliter iſta maga ē cupiditas ſeculi hec ꝑ incantacio 3 nes ſuas hoīes tranſformac in be ſtias et eos ſpoliat rōnea manſue l tudine per que duo homo efficit̉ a bilis ad conuictū. ¶ Cnͣi multipli citer homīes ī beſtias varias trāſ formentur per ſeculi cupiditatem patere poſſet in ductiue. Quidā lu pi rapaces ſic̄ īiuſti milites. Qui pule dam vulpes fallaces ſicut ſubdo li mercatoe̓s Quidā canes morda ces ſicut falſi aduoͣti et placitato res qui contra quēlibꝫ latrant n̓ ab eo aliquid accipiant. ¶ Terciū ꝑiculum inſolitum eſt Ceti fallaꝫ inſula. Eſt enim cēte belua maina maxima. hec aliquando colligit ī dorſo ſuo lutum. et ſuper illud lu tum creſcunt gramina ⁊ herbe vi reſcunt Vnde quaſi mōticulus vi rens pratuꝫ nauigantibus appa rere videtur Qui decepti applicant vela ſoluūt/ ⁊ anchora ibi figunt. Cum autem ſe eſtimantes in t̓ra ſolida collocatos Igneꝫ accēdūt ꝓ decōquendis neceſſarijs. beſtia calorem ſentiens ſubito ſe ſubtrͣ hit ⁊ in mari ſubinergit. Et cū ea omnes illi in profundū feruntur. Hec beſtia moraliter dignitatem vel ſtatum nobilem poteſt ſignifi care Hanc ſimplices nauigantes in mundo deſiderāt eſtimātes ibi eſſe locum ſoliditatis et quietis. Vnde vnus deſiderat fp̄atū. Alter cōmitatum. Terciꝰ abbacia vl̓ p oratum. putantes ſe fore felices ſi ſtatus huiuſmōi aſſeqnͣtur. Sed cum iocundius ſe habent putan tes pacem/ et ſecuritatem ſolūmo do cogitantes ſuperuenit interitꝰ repentinꝰ ⁊ multo velocius deſcen dunt ad infernum ꝙ prius aſcen derant talem gradum. q Lectio 6. j. Vt tamꝙͣ auis que tranſ uolat in aere nullum iueī tur argumentum itineris illius. Sed tantum ſonitus alaꝝ verberans leuem ventum et ſcin dens per vin itineris aerem com motis alis tranſuolauit. Et poſt hec nullum ſignum inuenitur iti neris illius. ¶Poſtꝙͣ compara tā eſt felicitas tempoa̓l̓ naui trāſ fretanti. Hic comparātur quarto aui tranſuolanti. Sicut enim a iuis velociter tranſuolat et nullū argumentum relinquit itneris per quod volat. Ita diuites et po tentes volānt in ſūis honoribꝰ. QL

cīo in dignitatibus ad tempus ⁊ ſub ito ſubtrahuntur. nec remanet de eis veſtigium ſiue ſignum. Sic̄ aūt in volatu auus tria ſunt. ſonitꝰ: im petus ⁊ tranſitus Ita in vita poten tum ⁊ nobiliuꝫ eſt ſonitus pompe ⁊ magnificencīe Impetus prede ⁊ violentie: trāſitus culpe ⁊ impeni tēcie. Et iſta notan̄turſignanter in lectione hodierna vbi dicit Sed tā tum ſonitus alarum verberans ve tum leuem ⁊ ſcindens per vim iti neris aerem. Cōmotis alis volant ⁊cͣ. Habent enim iſti mali nobiles alas ſuas hoc eſt cōſilialos ſuos. ſe neſcallos ⁊ balliuos ſuos. Iſti ſunt ale a dexteris ⁊ a ſiniſtris per infa miam a famam vt rapiant paupe res. Per iſtas alas volant ad pre dam ſuam. Nō enim poſſunt ferri ad īiurias nec ad predacōes quaſ faciuūt circa pauperes: niſi ꝑ ma los conſiliarios qui ſunt damnabi les ale dominorum Iher̓. ⁊. In aliſ tuis inuentus ē ſanguis animarū pauperum ⁊ innocētum. Ruis eſt ſonitus iſtarum alarum? Iactan cie ꝯīacōes ⁊ pope ⁊ falſe mgͣnifice cie Vn̄ nichulveltatis ſubeſt. Sed quia nō ſolum hulic ſonituꝫ pōpe ⁊ magnificentie: ſed etiam impetū prede ⁊ violentie Ideo ſubiungit. Et verberans leuem ventum ⁊ ſcin dens pervi itineris aerem. Aer ſi ue ventus qui hic accipiuntur pro eodem: deſignant populum medi ocrem dominis magnis ſubiectuꝫ Sicut eī ſine aere nullus poteſt vi uere: ſed aer eſt communis reſpi ratio omnium Ita vita populi me diocris qui terras colūt: artes me ehanicas exercent talis eſt: ꝙ ſine xis nullus poteſt aliqualiter victi tare. Et tamen in tales iſti rationa biliter potētes exerceut vices ſuas Verberant: ſcindunt: ſpoliāt ⁊ exe riant Per vim id eſt per violētiam ⁊ iniuſtam potentiam. vbi malos predones ⁊ eis conſimiles ſine īful tu permittunt. Vnde ſignāter mā li recolligētes in iuditio ſtatum ſun dicēt: ꝙ fuit ſicut volatus auis ver berans leuem ventum: ⁊ ſcindens per vim itineris aerem. Et tercio in vita iniuſtorum potētum: eſt tra ſitus culpe ⁊ impenitentie et quan tum ad hoc ſubiungit. Commotiſ alis tranſuolauit. Et poſt hec nul lum ſignum inuenitur itineris illi us. Sunt inter aues quedam que mare tranſuolant: ſed certis tem poribus redeunt. Quedam tranſ uolant ⁊ numꝙͣ redeūt. Sic eſt in ter peccatores Quidam a deo volāt per peccatum: ſed redeūt ⁊ māſueſ cunt per penitentiam. Sed frequēt̉ ille nobiles aues: ſicut falcones ni mis laſciue auolant proſpere/ qui a raro penitēt perfecte. Et poſt hoc nullum ſignum inuenitur itineri illius. Non eſt ſic de deuotis diuiti buſ qui largas elemoſinas faciūt imperpetuum duraturas. Sicut de ij lib illis qui abbacias perpetuas fun dauerunt. Eccleſias collegiatas do ua aq tauerunt. Pauperes religioſos fū dauerunt Ac dotatis etcijs qͣmplu ribus largiter inſtituerūt. Sic cer te omnes iſti tranſuolauerūt: ſed ſigna itineris remanſerunt. Sci mus enim ꝙ ipſi rectum iteratqꝫ ꝑfectū tenuer̄t ad celū ⁊ multoma gis illi qui om̄nia mundanamū do relinqͣntes ad ſtatuſue r̄ligiōis

plaue gūt. Carrat Sextitt Iuliuſ ꝯtrͣtogematō. li. priº c. 2. qd̓ eſt de conſilijs explorandis hoſtium ꝙ Gemiliꝰ paulꝰ Cōſul rōnꝰ apd̓ opidū quoddā dimiſſurus erat exercitum in quandā planiciem. Et ſubito circūſpiciens vidit qua rumndam auiū multitudinē ſubito excitataꝫ a quadaꝫ ſilua conſurge re. Et ſtatim concepit ꝙ ibi fuerūt inſidie. Miſſis ergo exploratōibꝫ didicit ibi deceꝫ milia armatorum Iteſt. ſe abſcōdiſſe vt romano exe̓citui obuiarent. Miſſis gͦ per viam ali amimilitibus eos c̓cundedit ⁊ cō fudit. Hec pro tāto dixerim ꝙ ar gumentū debemꝰ accipere deo pla cendi ⁊ bene viuendi a ſanctis qͣ nos preceſſerūt ⁊ a mundo volaue runt. Ingredientes pro amore cri ſti ſanctam religionem ⁊ ſi non ꝑ Imnalin habitu exteriorem tn̄ per ſancta Itiut et deuotā cōuerſacōeꝫ qꝛ hītꝰ nō lij frīt moͣchū Iuxͣ ꝓu̓biū Et ſi tales conſideremus videbimus multas ſanctaˢ auiculas auolaſſe a ſilua mundi. ꝑ quod ſatis nobis patꝫ ꝙ in ſilua hꝰ mūdi īſidie ml̓te la aſ tēt. Eſt hic notādū ꝙ hō viator aui volanti merito ꝯꝑat̉ Iuxͣ illd̓ Iob v. Homo ad laboreꝫ naſcit̉ ⁊ 1 auis ad volatū. Poſſumꝰ aūt qͣ tuor genera hoīm qͣtuor gn̓ibꝰ a Iob uium comꝑarae̓. Sunt eī militeſ mercatores. ⁊ prelati. et predica pitpl toreſ. Militeˢ ſiue nobiles aſſimi lantur falcoībus. Sunt em̄ falcō ii nes aues generoſe quia viuūt de v preda. Et ita ē communit̓ de iſto genere hominū. Viuūt em̄ de ſpō liacione eccleſie ⁊ religioſorum ⁊ paupeꝝ ſubditoꝝ ẜt ſic̄ dicit Am G broſius in Examerori. Om̄es auce prediales predantur preclaꝫ alte rius geneis ꝙ de ſua ſpecie. Excep to ſolo niſo. Niſus enim expars eſt huius pietatis Iſtam formaꝫ ſeruant cōmuniter nobiles: poſē tes ⁊ diuites qui ſūt quaſi eiuſdē ſpeciei cum eis non venantur. Sꝫ tantum illos qui non poſſunt reſi ſte. Sicut ſunt Canoīci ſeculareſ. Monachi. Bn̄dictini. et Tiſterciē ſes ⁊ multi alij religioſi. bona ſua temporalia extra ciuitates ⁊ loca munita habentes/ que vi ⁊ violē cia ab eis aufieruntur ⁊ tolluntur quia non audent nec poſſunt ea defendere. Iſtam autē violenciā illis qui ſunt de ſua ſpecie non īfe h3 runt Et hanc pietatem: ſi pietas debeat dici. erga ſeinuicē obẜuāt et cuſtobiunt. ſed vt dicebam hu iuſmōi p̄cōſe pietatis ſolꝰ niſuſ ē exꝑſ.a n̄ ꝑticeps Niſus ē ꝑuiſſiꝰ falco inſpecie ſua. ſed ammoſus ⁊ crudelis pro quantitate corporis ſui ⁊ venatur paruas auiculas ⁊ tamen in neceſſitate: ſpeciei ſue n̄o parcit: ſicut tn̄ maiores falcōes fa ciunt. Iſti niſi figurant vnum ge nus militum qͥ n̄ propt̓ ſtrennui tatem corporis non propter inge niuitatem ſanguinis: non propt̓ nobilitatem virtutis applicantur milicie: ſed quadā armorū temea̓ ria aſſumptione et abuſiua exer citacione ſicut ſunt mod̓nis tēpo ribus Britones et eis cōſimiles qui ſpoliant milites et veros a̓mi geros cum quibus ſunt eiuſdem ſpeciei. Sed propter periciem iuis Armati enim ſunt legibus ⁊ ſta tutis: non lanceis neqꝫ ſcutiſ. Iſti Q2.

in venando nulli parcunt in quos poſſurit. Spoliant milites qui ſunt ꝓprie ſpeciei Clericos: ruſticoſ: mo nachos ⁊ canonicos quia iuſticie cōpiam ad quaꝫ tenent̉ non exhi bent niſi ꝑ munera conducant̉. De iſtis cōqueritur eccleſia in perſona pauperis Tren. z Venacōe ceper̄t me quaſi aueꝫ inimiti mei gratis Et Michee. Vir fratrem ſuum ve natur vſqꝫ ad mortē Iſti gͦ mali mi lites ⁊ armigeri rapaces: ſunt fal cōnes dyaboli. Et iſti portant̉ ſuper pugnum dyaboli: qꝛ cōſtituuntur in officijs baliuoꝝ iniuſte. Vnde locus: ſtatus ⁊ gradus quem ha bent eſt ꝑ manū diaboli. Caueant ſibi tamen qꝛ ī duplici periculo ſūt qꝛ habent oculos cooꝑtos quodā velamine ne c̓ra ſe cōſiderēt. ⁊ ha bent pedes illaqͥatos quodā ligaīe ne a domino ſuo auolent nili qua do placet domino pro ſolatio ⁊ iu cro ſuo Ita ē de iſtis nobilibus Se dent ſuꝑ pugiū dyaboli ī magna reuerentia ⁊ dignitate Sunt tamē execati ad omne illud quod ad ve ram ⁊ ꝑpetuam felititate ꝑtinet q̄ nō habet̉ ī vita iſta ad Coꝝ. 4. de us huius ſeculi execauit mētes in fidelium. Qn̄ tn̄ placet dyabolo ꝙ iſti venētur iſta mūdana depōit co oꝑcionē eorū vt videant predā ſu am ⁊ ꝑmittit eos quaſi liberos ad tempus ⁊ ſtatī reclamat eos qꝛ ſūt ita aſſuefacti ad manū ſuaꝫ ꝙ nō lūt auolare. Sed qͥd de eis accidet finalit̓.? Reuera iuixta antiquū ex emplū Ffalcō ⁊ gallina habent fa ta conͣria. Nā falcō dum viuit ⁊ p̄t volae̓ ponit̉ ſuꝑͣ ꝑticā in aula reue rent̓a habet veſtes ſub pedibꝰ ne 4. naledat vngues. Gallina fugat̉ ab aula viuit in curia: ſcalpit in terra ⁊ colligit grana que poteſt. ſed in morte mutatur hec fortuna. quia falcō mortuuſ eicitur de aula ⁊ pro icitur ad funarium. Gallina inter ſcutellas argēteas affertur ad mē ſam ⁊ ponitur ante dominum. Ita erit de ditep̄done ⁊ paupere iuſto Luce decimoſexto. Factum eſt vt moreretur mendicus ⁊ portaretur ab angelis in ſinū Abrahe Mortu us autem eſt diues ⁊ ſepultus eſt in inferno. Et hoc eſt quod de eis prophetat Baruth. 3. Vbi ſūtpͥn uitio cipes gētiū qui dn̄antur ſuper beſti as q̄ ſunt ſuꝑ terrā a. ſuꝑ pauꝑes qui nō r̓putantur ab eis nͥ beſtie. Qui in auibꝰ celi ludūt qͥ argētūt̉. ⁊ aū. ī quo ꝯfidūt hoīes ⁊ non ē fi nis acqͥſicōis eoꝝ. Et ſtatim rn̄det̉ Exterminati ſunt ⁊ ad īferos deſcē derunt ⁊ alij in loco eoꝝ ſurrexer̄t Secūdum genus hominū ſuntm catores. ⁊ iſti aſſimilant̓ ꝑdici: cor uo ⁊ cign̄o. Perdix ſicut dicit am broſius oua alteriꝰ ꝑdicis rapita furatur. Sed pulli ꝓcreati ſtatī ab voce matris relinquūt falſam nūt̓ cem ⁊ ſequuntur matrem Sic quic quid eſt iniuſte acquiſitum ⁊ illici te eſt furtiuum. Conuenit ergo ꝙ mercator per viam vſure vel aliam conuencionem iniuſtam emit ter raſ redditus ⁊ mamio que alij pro curauerunt ⁊ occupant ad tempꝰ Sed certe poſt morteꝫ ſuam omni a ab eo⁊ hecedibus ſuis recedunt vt cōmuniter qꝛ de male queſitis vix gaudet tercius heres. de tali bus dicitur Iherenne decimoſepti mo Perdix fouet qͥ n̄ peꝑit. foueſ

diuicias et non in iudicio. ¶ Se cundo comparant̉ Coruo. coruuſ furatur quidquid poteſt deporta re ⁊ abſcondit ⁊ credit ſe illud ali as inuenturum. Et veniunt beſtie et cōmedunt ſi ē cibus. Sic mul ti de iſtis mercatoribꝰ auariſſimi ſunt et peſſime viuunt ⁊ quidqͥd poſſunt lucrari abſcondunt in ar cha donec moriantur ⁊ totum ce dit ad manꝰ alioꝝ. ¶ Tercō ꝯꝑan tur Cigno qui ſuauiſſiē canitimi nente morte ⁊ ideo a canendo cig nꝰ appellat̉ ẜmyſid̓. 12. Eth̓. c. 4. Sic auarus numꝙͣ dulciter cami niſi imminente morte quando cō dit teſtamentū et incipit diſꝑge̓ q̄ pͥꝰ congregauit. Vnde Seneca Auarꝰ nichilboī facit nͥ cū morit̉. iſtui Terciuꝫ genus hominū ſunt pre lati eccleſie. Et iſti comꝑantur aqͣ le. Habet em̄ aquila ſicut dicitur in libro de naturis rerū dextrū pedē maiorem ſiniſtro: diligentiſſiē nu Iarapit trit pullos ſuos. imo corpus ſuum interponit inter eos ⁊ ſagittarium addefendendū eos. Capta preda eſt ita libea̓lis ꝙ auibus aſſiſten tibus cuialiter imꝑtitur. Sic moa̓ liter prelati licet habeant duoſ pe des. yduas affectiones vnā ad ai imitꝰ mas: eorum cure cōmiſſas. aliam ad decimas que eſt quaſi pes ſini ſter. tamen zelus aīaruꝫ qui ē dex vi terpes. eſt longe alio pede maior ꝑ 8 dei graciam. Vnde illa eſt cauſa qͣ re derici placitant in curijs pro ec cleſiis non pro decimis ⁊ oblacio nibus ſꝫ pro ouibus xp̄i tuendis quarū zelum maximū habent. Se cundo ſe inter pullos ſuos ⁊ ꝑrochi anos ⁊ ſagittarium militem. viꝫ ty C rannū iniuſtum interponūt nō ſu ſtinent eos iniuſte pati pro quan to eorum ſuppetit facultati. Et ter cio predā ſuam bona eccleſie cu rialiter imꝑciuntur in elemoſinis vicinis indigentibus vt xp̄s lo quens ꝑrochianis eorum dicere poſſit illud exo. xix. Vos ipſi vidi ſtis quomō portauerim vos ſuper alas aquilarū ⁊ aſſumpſerim in Sed timendū eſt ne quidā eoruꝫ ſint ſtruciones. quidā bubones ⁊ quidam vultures. Struciones ha bēt pennas ſicut falcones Iob 39. Penna ſtrucionis ſil̓is eſt pēnis 15 herodij ⁊ accipitris. Herodiꝰ ē ge nus falconis. Vnde ſtrucio habꝫ pennas ⁊ non volat a terra Ita qͦ dam prelati habent prebendas ⁊ dignitates ⁊ ſcienciam et tamen ſemper occupantur in terrenis. Bubones diligunt eccleſiam ꝓp ter oleum. Vnde extinguunt lu men et conſumunt. Ita quidam eccleſiaſtici lumen ſciencie extin guūt ⁊ pīguedinē eccīe ꝯmedūt. Vultures pullos ſuos ī ſūma maci ē cuſtodiūt. Ita quidā ꝑrochiāoꝫ in ſūma pauꝑtate retinent̓ ꝑ pla citacōes. ſiūcturia eccīaſtica. nūc in curia laycali ꝑ inuiſtas exacti ones ⁊ inuſitataˢ extorſiones nec in eis augeri ꝑmittunt vl̓ pīgue dinē gracie. l̓ ſub̓e ſecularis. ⁊ ta les prelati ſemitam xp̄i ignorant omnino Iob 28. Semitam igno rauit aius nec intuitus eſt eam o culus vulturis. Quartu genus hominum ſunt predicatores ⁊ hij dn̄t eē galli p̄dicādo Iob 24. Ca ladrij ꝯfeſſādo ⁊ grues puolando. Iob 30. Quiſ poſuit ī viſceibꝫ hoīſ O. g.

ſapientiam. vel quis dedit gallo ī telligentiam? Gallus annunciat horas noctiſ: excitat homines a ſo pore. Sic predicatores priuſ debent penitentie operibꝰ macerari debēt ſecundo eſſe calandri in confeſſan do. dicitur in libro de naturis rerū ꝙ Calandrus eſt aius alba que ſi infirmum reſpiciat infirmitatē au fert Sic confeſſores infirmos reſpi cere debentꝙ peccata deleant. Et ter cio ſicut grues preuolando ⁊ oſtē dendo viam. Sed timendum eſt ꝙ quidam ſunt ſimiles phitato in a dulando: qͥdā grifalcones indigͣn do. quidam gallinacij educando. Phitacus naturaliter ſalutat qua ſi voce humana. Et ideo ſignificat adulatorem. quod confeſſoribuſ loco confeſſionum maxime eſt pe riculoſū. Grifalco ſi primo ictu pre dam non capit: indignat̉. nec ad reclinatorium redit. Sic quidaꝫ cō feſſores de peccatore recidiuāte. qꝛ non capiunt cum primo ictū īdig nantes deſperant. quod nullo mo do eſt faciendum. Gallus gallina I cius ſi ſub ventre deplumeretur: ⁊ vrticis v̓beretur fouet pullos mo re galline. In hoc tamen eſt diffe rentia ꝙ gallina hoc facit natural̓i ter propter conmodum pulloruꝫ Gallinacius vero effigiatiue ⁊ ꝓpt̓ comnodum proprium. quia pluſ boni a pullis recipit ꝙͣ pullis impē dit. Sic nōnulli p̄dicatores fouēt filios ſpirituales eis cōfeſſos ꝓpter bonum tempoa̓le quod ab eis īten̄ dunt recipere. non ꝓpter zelum aī maꝝ. Et ſunt matres effectu poci uſ ꝙͣ affectu. Sunt enim paupereſ dephmati. et ideo pullis inſident ve ſ nō ab ipſis pulli: ſed ipſi apullis porius calefiant qui pro tempora li ypocriſi merebuntur tribulatio ne perpetua coronari Iher̓. ⁊. Ege dominus aſportare te faciet ſic̄ gal lus gallinatius aſportatur ⁊ qua ſi amictum ſic ſubleuabit te. Cors nans coronabit te tribulatione. Lectio. 66. Vt tamꝙͣ ſagitta emiſſa ī locum deſtinatum. diuiſꝰ aer in ſe continuo redluſuˢ eſt vt ignoraretur tranſitus illiuſ. ¶ In iſta parte ponitur quintum exempluꝫ quo terrena felicitas cō paratur ſagitte feſtināti ad termi nuꝫ. Et circa hoc duo facit. Primo ponit exemplum. Secundo applica tur ad propoſitum. Secunda pars ibi Sic ⁊ nosnati exemplum ema nifeſtum ſicut litera pretēdit. qui a ſicut ſagitta emiſſa ab arcu velo ciſſime tranſit verſus metam. Ita nos miſſi ſumus vt per mundum trāſeamus ad mortem. ꝙͣuis iſta quinqꝫ exempla quibus mūdana felicitas comparatur viꝫ vmbra e uaneſcens: nuncius precurres: na uis tranſfretans: aius trāſmigns ⁊ ſagitta penetrans ſatis declarēt tēporal̓is proſperitatis velocitatem habent tamē ſingula exēpla ſuas proprietates deſignatiuas malici arum quas diuerſi mundan exer cent. Nam per vmbram deſignat̉ vanitas laſciuie. Per nūcium fa tuitas humane prudentie. Per na uem inſtabilitas auaricie. Per a uem ſublimitas ſuperbie et perſa gittam doloſitas malicie figua̓tur Eſt gͦ notandum ꝙ ſic̄ ſagitta velo ciſſime trāſit: tn̄ neſcit qͦ vadat q̄

aſquapbꝰ infigit hicō. xliquato repercutitur in petra. Ita miſeri in hac vitā qui dyabolo ſeruiūt ſūt quaſi ſagitte ſue ⁊ mittuntur ab eo ad certas malicias adimplen das ſicut ſibi placet. Et ſicut dīſuſ aei in ſe continuo recluſuſ eſt. Ita multitudo populi ſiue in regno ſu̓ in patria ſiue in ciuitate. ſubtrac llato. to vno homine malo qui ꝑturba uit totam patriam. ſtatim recon Ꝙa filiatur vna multitudo. vna patri aſu ꝓuicia ſic̄ pͥꝰ. Et cū ipſe puta ret ꝙ eo ſubtrctō pat̓a diſſolue̓t̉ vel ciuitas. tanta erit vnitas poſt eum ⁊ concordia. ipſo in inferno dimerſo ſicut ante. Et hoc eſt qd̓ dicit. diuiſus aer ī ſe continuo re cluſus eſt. ut ignoraret̉ tranſituſ ſcymo illius. Quia in iſta lectione hō malicioſus comparatur ſagitte. i Notandū ꝙ dyabolꝰ habet a̓cꝰ et ſagittas ad nocendum. Et criſ tus arcus et ſagittas conſimilit̓ ad regendū. Habet enim dyabo lus tres malos arcus quibꝰ vtit̉ contra ſanctos. Arcu carnalis cō cupiſaencie. Arcum fraternal̓ inui dencie. et arcum mundial̓ conſciē de arcū carnalis concupiſcencie ꝓcedit. mala mulier vaga inqui iiii eta ⁊ impacienſ p̄parata ad capi atem endas aīas Sicut d̓t̓ ꝓu̓. 7. qua capitur ⁊ vulnerat̉ vecors iuueīs de quo ibidem ſubditur ꝙ ſequit̉ eam quaſi bos ductuſ ad victīaꝫ ⁊ ignorat ꝙ ad vincula ſtultus. trahatur donec ſagitta trāſfigat cor eiis. Iſta eſt pennata ꝑ orna tum curioſum. Ferrata ꝑ animuꝫ malitioſum. Inflammata ꝑ amo rē libidioſū Vn̄ cupido filiꝰ vene C ris dicebat̉ qͣ cū ſagittis ⁊ facula pingebat̉. qꝛ amor carnalis vulne rat ⁊ īflāmat. Cū iſta ſagitta fuit vulneratꝰ dd̓ ī aſpectu b̓ſabee cū ꝓſpice̓t ea ſe lauāte ⁊. Reg̓. ij. Iſ ta ſagitta abſcōdit̓ ī pharetra ꝙͣ diu ſe occultat in camera Arcꝰ tē ditur qn̄ cū ꝑuerſa intēcōne orna m̄tis cōponit̓. Sed ſagitta emittit̉ qn̄ ip̄a in publicū ꝓgredit̉. Et ido ſicut ꝑiculoſū ē hoībꝰ non arma tis inter ſagittas volantes incede̓ Ita ꝑiculoſū ē iuuēibꝰ nō habitu atis ī virtutibꝰ ⁊ ſolidis moribꝰ inter muliercularū frequēcias cō uerſari. Sed qui hītat in adiuto o̓ altiſſimi in protectōe dei celi cō 13V morabitur. Et talis n̄ timebit a ſa gitta volāte in die a negocō ꝑam bulante in teneb̓s ſic̄ dicit psͣ. ¶ Scd̓s arcus dyaboli ē fr̄nalis īuidencie de quo ꝓcedit ſagitta detr̄ctionis peſtifere. de qͣlibꝫ dicit ps. Preꝑauer̄t ſagittas ſuas in phae̓trͣ ut ſagittēt ī obſcuro rcōſ cor. Et bn̄ d̓t ī obſcuro qꝛ dyabo lꝰ iſto arcū non vtit̉ nͥ in obſcuro. Et ſicut bonꝰ ſagittariꝰ nō elcāſ ſuas ſagittas mittit conͣ lapides v̓t̓ꝑcūciūt̉ ⁊ frangūt̉ Ita nec dy abolꝰ verba detractōis eicit ad au res ſanctoꝝ virorū qͥ in verbis ta liū nō delectant̓ Vn̄ Ihe̓omꝰ in epl̓a ad Ruſticūmonachū Sicut inqͥt ſagitta ſi mittat̉ cōtra durā materiā nō nūꝙͣ ī mittēteꝫ reu̓tit̉ ⁊ vulnea̓t vulnerātē Ita detrͣctor cū triſtē viderit faciē audiētis im mo n̄ audiētis ſꝫ obturātis aue̓s ſuas ne. au.ſ. ilico cōticeſſit. pallꝫ vultꝰ. herent labia. ſaluia ficcat̉ hec Ihe̓omꝰ Idem Ihe̓omiꝰ Neō ī Q.

uito auditori libenter refert. Sagit ta in lapide numꝙͣ infigitur ⁊ inter dum reſiliens percutit dirigentem Hec ē ſagitta doloroſa que ſimul tres occidit Sicut dicit Bernardꝰ detrahentem: audientem ⁊ abſen tē Iher̓. 9. Sagitta vulnerans ling ua eorum dolum locuta eſt. ¶ Ter cio modo arcus dyaboli eſt arcus mundialis conſcientie. de quo pro cedit ſagitta malitioſe conſpiratio nis falſarum fuggeſtionū ⁊ ad in uentiones atcuſacionum cōtra in nocentes Prouerb̓. ⁊j. Sagitta a cuta homo qui loquitur cōtra ꝓxi mum ſuum falſum teſtimoniū. Iſ ti figurantur per illos ſagittarios qui vtraqꝫ manu fundis ſaxa iace bant ⁊ ſagittas ſimiliter Sicut di cit̉ Paralipͥ. 12. Ita iſti equē bene formant actuſationes ⁊ actiones ī iuſte ſic̄ iuſte Ita libenter conͣ īnoce tem ſicut contra nocētem perſeq̄n tem. Vnde conqueritur eccleſia in perſona iuſti Tren. 7. Tetēdit ar cum ſuum ⁊ poſuit me quaſi ſignū ad ſagittam: miſit in renibus me Q4 is figuras pharetre ſue. Iſti ſūt ar cus diaboli ⁊ ſagitte. ¶ Per oppoſi tum Xpriſtus habet triplicem ar cum ⁊ tria genera ſagittarum. Ar cus primus eſt lux ſcripture Secū dus mors natue̓ Et tercius lex cen fure. De arcū ſcripture procedit pre dicator v̓bi dei. de quo Iſaye 49. Pōſuit me ſicut ſagittam electam Sagittarius xp̄s eſt Et eius ſagit te in pͥncipio fuerunt apoſtoli pen nati per virtutes. Vnde habuerūt tres pennas que notantur. i. Coꝝ 12. Fides: ſpes: caritas Tria hec fu erunt ferrati per conſtantam ⁊ in flāmati igneſpirituſſancti Iuxta il lud Osͣ Sagittas ſuas ardentes ef fecit. Et iterum Sagitte potentis a cute cum carbonibus deſolatorijs Sed ſi ſagitta ſit nimis onerata t̓ ra vel luto nu̓mꝙͣ benevolabit. F to modo quidam qui deberent eſſe ſagitte xpriſti in actu predicandi ſunt minis onerati terrenis: ita ꝙ volare non poſſunt. Quidaꝫ caret pennis qui licet ſcientiam habent eminentia vite carent. Et notan dum eſt ꝙ niſi prīcipalis ſagitta rius manum apponat ad arcū: ar cus nō bene emittet ſagittaꝫ. Vn de legiꝰ 4. ℟. 13. ꝙ Ioas rex iſrahel petiturus conſilium de clizeo infir mato acceſſit ad eum ditens. Pat̓ mi pater mi Currus Iſrahel ⁊cͣ. Et dixit elizeus. Affer arcum ⁊ ſagit tas. Et poſuit rex manum ſupra ar cum: ⁊ elizeus manum ſuam ſuꝑ manum regiſ ⁊ dixit. Sagitta ſalu tis domini: ⁊ ſagita ſalutis contra ſiriaꝫ. Siria interp̄tatur ſublimis: manus xp̄i gratia ſuꝑpoſita māu predicatoris. Nota de Cleoninoa theniēſi Sextū iuliū ſtratagͥ. li3. c 6 Secūdꝰ arcus xp̄i ē mors nature de quo egreditur ſagitta penalita tis ⁊ īfirmitatis In psͣ Sagitre tu eīfixe ſūt michi ⁊ nō ⁊cͣ. Et loquit̉ de penalitatibus conſequētibꝰ pec catum originale. Iſte arcus percu tit an̄ nos. cū interficit antiquiores nobis. retro nos cū interficit ⁊ ꝑcu tit iumiores iuxͣ nos: aufert nobis ī etate pares. ſuꝑ nos. cū potētiores ſubtus nos. cum inferiores In pſal mo ẜmitte ſagittas tuas ⁊ contur babis eos ¶Tercius arcus xpriſti eſt lex cenſure in futuro iudicio a qͥ

(6 egredietur illa acutiſſima ſagitta ſententie diffinitiue Venite bn̄dcē patris mei in e̓gnum quod vobis paratū eſt ab imcio mūdi ⁊ Ite ma ledicti in ignem eternum qui dya bolo paratus eſt ⁊ an. ſuis. De iſto arcū dicit̉ i psͣ dediſti metuētibꝰ te ſignificationem vt fugiant a fa cie arcus. ẜt tunc de malis adīple bit̉ illud deūt̓ triceſiō ſecūdo Con gregabo ſuper eos mala ⁊ ſagit̓taſ meaſ cōplebo ī eis. Iſte arcꝰ ꝙͣto di ucius exſpectat ⁊ mag̓ intēdit̓: tan to grauiꝰ vulnerabit Vn̄ tunc ad implebit̉ illud Sech̓. ij. Mittā in coe eoꝯſagittas meaſ peſſimas q̄ mor ꝓ tifere etunt vt diſpergā eos. Et Ihe re. ij. Sagitta eiꝰ qͣſi viri int̓fectores non reuertet̉ vacua. ¶ Mouet̉ q̄o Vtrum licitum ſit ⁊ meritoriū ali lim. cui xpriſtiano: alique infidelem ſi cut paganum inuadendo per vini falu occidere. ꝙ non: quia deus nō vult mortem peccatoris: ſed vt conuer tatur ⁊ viuat. Sed pꝰ mortē corpo amāu ris neqꝫ vt ſic alienatum: nͥ corpuſ eſſꝫ maculoſe r̓ſtitutū ⁊ reſuſcitatū ergo taleꝫ morti trādere nō eſt cō ſonum diuine bonitati. Item niō li cet eos occide̓ pro quibꝰ tenet̉ eccle ſia orae̓ ſpecialit̓. ſed ecc̄a in die pa raſceues ſpecialit̓ pro talibꝰ orat/ qͦ nō licet eos occidere. Item deus eſt nūc ita miſei̓cors ſic̄ fuit tēpore ſue paſſionis ⁊ pagam nō delinquūt̉ contra deum nec deliq̄runt plus ꝙͣ iudei qui eum morti tradiderunt. ſꝫ pi deus pro illis patre exorauit. Et pe trum quia vnum ex hijs percuſſit increpauit vel ſaltē eum a tali fac N to ceſſare voluit dicēs. Omnis qui gladio percutit: gladio peribit. Et loquebatur ibi de gladio matela li Ergo non licet gladio materiali contra tales pugnare: ſed tantum gladio ſpirituali qui eſt verbū dei. Item Areſtotiles in quadam epiſ tola ad Allexandrū ſic dicit. O Al lexander Noli ſanguinem effunde re: quia quotiens creatura creatu ram occidit: virtutes celorum mo uentur ad diuinam vindictam. Item ad hebreor. iMichi vindictā ⁊ ego retribuam. Item deutron̄. triceſimoſecundo. Ego occidam ⁊ e go viuere faciam. Item maluꝫ xp̄i anum qui cōtra omnia dei precep 136 ta oīa ē trāſgreſſus: non licet occi dere. Sed talis eſt proditor contra deum ⁊ per conſequens meruit of fenſam dei plus ꝙ vnus paganuſ qui ſe ſecte noſtre numꝙͣ obligan do reſtrinxit. Itē tales credere non poſſunt n̄ deuſ auferat ſua pietate velamen a cordibus eorum quo velati ſunt: ne lumen veītatis par ticipant: ſed hoc non eſt in poteſ tate eorum. Iterum forte multi eo rum ſunt qui ſi haberēt inſtructo rem in fide vellent credere. Cū ergo non ſit in poteſtate talium paupe rum. ꝙ tales inſtructorem habeat propter poteſtatem principum ſu orum. Videtur ꝙ talium error eſt eis inuincibilis. Vnde vt videtur propter talem errorem non licet e os occidere. Item omnis effectus ē bonus propter bonum finem. Sed finis ibi principaliter intētus eſt eorum conuerſio ad fidem noſtrā. Sed ad hoc faciendum nō poſſūt cogi. quia nemo accedit ad deum niſi per fidē: ſed credere non poteſt qͣs niſi volens gͦ ⁊cͣ ¶ Ad oppōitū

Iſti pagani vi ⁊ armis iniuſte oc cupant terram r̓ꝓmiſſionis que terrā a deo ꝓmittebatur abrahe et ſemini eius Cuius ex fide nos ſumus filij ſpecialiter racōne bap tiſmi qui r̓ſpondet circumciſioni ī lege moyſi frgo licitum eſt cum talibus armis ſcilicet matei̓alibꝫ iuſte omni niſu pro pat̓a nobis promiſſa pugnare cum armis ip ſi miuſte nituntur contra not reſi ſte̓ qꝛ licitū ē ꝓ pat̓a pugre ⁊ vim vi repelle̓ cū modea̓mīe ſaltē incul pate tutele ⁊ ſic īiuſtū occupatōēꝫ nr̄e pat̓e expelle̓. Vel ſi crede̓ n̄ vo luei̓t eū inuadendo morti tradere jͣ quo caſu qui ſic iniuſte reſiſtit vi detur eſſe cauſa ſue mortis. Exem plum de adultero ſponſam alicu ius mariti in domo eiuſdeꝫ mariti occupante ⁊ ipſi marito vi et ar mis reſiſtente ⁊ fugere non volen te In quo caſu ſi maritus adulte rum occidit non videtur eſſe reꝰ mortiſ. Iteꝫ talis effectus eſt lici tus reſpectu cuius votum eſt licitū Sed votum reſpectū talis effectus qui eſt imimicos crucis criſti occi dere eſt licitum ẜm eccleſiam mili tantem Ergo talis effectus eſt li citus Iteꝫ ille effectus videtur li citus pro quo a ſummo pontifice pleīſſime indulgencie. ſicut a cul pa ⁊ a pena conceduntur. Sed cō tra paganos pugnaturis a ſum mō pontifice tales indulgencie cō ceduntur ergo cōtra eos pugna re eſt licitum ⁊ meritorium. Iteꝫ ad eos expugnandum taxantur eccleſie anglicane hoc volente fū mno pōtifice Ergo videtur omnibꝰ rectoribuſ eccleſiarum anglie eſſe obediendum/ et hoc iuſte in hac parte quia omnia ſua ſunt. cum ergo ipſe colligat principaliter propter talem finem videtur ꝙ ipſe finis ſit licitus. ¶ Ad queſ tionem dicendum eſt ꝙ ſic. Ta men inter infideles diſtinctio eſt Sunt enim aliqui infideles ſubie cti eccleſie et confederati fidelibuſ ſicut ſerui dominis ſuis vt ab eis regantur ⁊ protegantur. Alij ſūt infideles et rebelles eccleſie perſe cutores criſtianorum et inſultan tes doctuine criſtiane. ¶ Secundo d iſtinguendum eſt de inuaſione Riua vel aliqua priuata perſona hoc preſumit ſine auctoitate eccle ſie. ¶ Tercō eſt notandum ꝙ in fidelium varie ſunt ſecte. Sunt em̄ quidam gentiles ſiue pagani qͥ nullam legem habent niſi forte le gem nature. Sunt etiam iudei ſūt ſarraceni. ſunt ydolatre. ſunt here tici. Iſti autem ad fidem criſti diu̓ ſimocle ſe habent. Nam herefici compelli debent ad fidem quaꝫ fuſ ceperunt. Sarraceni ſunt tales a predicatores fidei non admittūt immo in lege eorum tantum eſt ꝙ quicumqꝫ predicauerit contra legem Machamēti occidatur. Et ideo de eis non eſt ſpes conuerſio nis. Cum fides ſit ex auditu. Au ditus autem per verbum dei Ad Romanoꝫ decimo. Non enim eſt poſſibile docere vitam criſti niſi deſ truendo ⁊ reprobando legem Ma chameti. Vnde iſti prebent ſibijp ſis obſtaculum ſalutis. Loquen do de infidelibus alligatis criſtia nis permittantur ⁊ protegantur Si tamen aliqui ſunt tales nonē

licitum nec meritorium taleſ inua terevi ⁊ armis cum ſit contra fedꝰ initum ⁊ pacem eis conceſſam. Ex emplū de gabaonitis Ioſue. q. Le gimus qꝛ pͥncipes populi Iſrahel licet decepti per dolum gabaonita rum quia tunc iurauerunt eis: ꝙ eos non interficerent permiſerunt eos viuere ⁊ eis ſeruitutem induxe rūt. Sicut ſequitur ibidem. Reſer uēt̓ quidem ⁊ viuent: ne cōtra nos ira dn̄i concitetur. ſi peiorauimus: ſed ſicviuant. vt in vſus vniuerſe multitudīs ligͣ cedant. aqͣſqꝫ cōpor tēt ⁊cͣ. Sic a ml̓to fortiori. Si aliquī fideles licite promiſerunt pagamˢ tuicionem ⁊ dominium qui volunt conniuere ſine cōtumelia creatōis ⁊ maxime ſi ſint in ſpe de cōuerſio ne eorum non licet alijs tales inter imni. ficere. Sed hoc eſt per accidens. Se iſi. cundo de alijs infidelibus rebellibꝰ anhr eccleſie ⁊ perſecutoribus fidei xpriſ tiane cuiuſcumqꝫ fuerint condicio int talis onis licitum eſt xpriſtiano preue mere autoritate eccleſie vi ⁊ armiſ inuadere eos ſpoliare ⁊ interficere ⁊ xituli eorum bona fidelibus applicae̓. Ex ceptis dumtaxat iudeis de quibuſ eſtimo ꝙ dato. ꝙ eccīa poſſet eos occidere non eſſet licituꝫ quia eccle ſia permittit eos viue̓ precipue qꝛ cum introierit plenitudo gentium reliquie eorum conuertentur ad fi dem Sicut dicit Apoſtoluſ Roma. vndecimo. Predicate Enoch ⁊ He lia ſcd̓m gloſam. Et Iſaye decimo Reliquie Iſrahel ſalue fient Vnde de eorum conuerſione ſpes eſt ꝓpt̓ prophetiam. Et ideo non debent ō mino delexi. Vnde dicicur viceſima tercia queſtione octaua diſpar e C nim iudeoruꝫ ⁊ ſarracenorum cau ſa In illos eī qui planos ꝑſequū tur ⁊ ex vrbibꝰ ⁊ proprijs ſedibꝰ pellunt. Iuſte pugnatur quando ſcilicet iudei vbiqꝫ ſeruire ꝑati ſunt d̓ autem cōtra ſarracenos ⁊ alios infideles liceat auctoritate eccleſie ſuffragante bellare perſuadet̉ mul tipliciter. Primo ſic. Licet fidelibꝰ bona eis debita ⁊ ab alijs iniuſte detenta bellando recuperare. Sed ſarraceni ⁊ alij infideles terras oc cupant ⁊ alia bona que fidelibus ſunt debita ergo ⁊ cetera Maior de ſe patet ratiōe ⁊ conſuetudine ap 1N probatur. Minor oſtenditur Nam ſarraceni occupant terram ſanctā ⁊ quedam alia loca olim a xpriſti anis iuſte poſſeſſa. Item de iuredi uino omniā bona temporalia ſunt iuſtorū gͦ īiuſti quicquid occupāt iniuſte occupant ergo bona iuſto rum ſunt iuſtis debita. Sed licet iu ſtis illud quod eſt eis debitum per quirere bellādo. Ergo licet iniuſtos ⁊ īfideles ſi nolint conuerti occide re. Item ſicut in corpore naturali li cet ⁊ expedit. membrum putriduꝫ abſcīdere ne membrā ſeu partes ſane corrumpantur. Ita in corpore xpriſti miſtico ad quod genꝰ hu manum a xpriſto eſt redemptum ergo rebelles ⁊ īfideles xpriſtiano ruꝫ corruptores licet occidere ⁊ me ritorium eſt pro loco ⁊ tempore. y mō. peccatuꝫ eſt diſſimulare niſi ꝑ accidens impotentia vel damnum aliud impediret. Item licitum eſt per timorem inducere caritateꝫ qui a timor ſeruilis parat viaꝫ caritati ſcd̓m Augꝰ. Sed qͥbuſdā int̓fectis qͥbuſdā captīatiſ reſidiū timebūt

et forſitan ex timore conͣcipiēt ca a xitatem et ita conuertentur ad fi dem. Item homo ꝑ peccatum peior efficitur ꝙͣ beſtia. Sed ꝓpter bonū reipublice licet beſtias interficere gͦ et malos perētoreſ Exo. ⁊ ⁊. Ma leficos non pacieris viuere. Peli as homines occidit. dauid ſaūel 13. q. 4. ea. vi. co. q. o. Sciſmatici. ¶ Ad rōnes in oppoſitū. Auctori tas intelligitur de morte pene eter ne quam deus nō vult peccatori abſolute Sed tantum ſub ꝯdicōe ſi n̄ priteat Et iſta ſtant ſil̓. holo ſortē ſuſpēdi ⁊ tn̄ volo ſortē ſuſpen di ſi ē latº dodēoº qͥ fideleſ expug nāt n̄ dn̄t eorū mortem ꝑ ſe ⁊ pͥn cipaliter ⁊ directe intēdere. Sed per accn̄s. ſecūdario ⁊ indirecte quia principaliter debent velle eorum conuerſionem ad fidem. ⁊ ſecūda rio eorum mortē ſi velint in eoruꝫ maliciā ꝑſeuerare ⁊ ſic ſe ꝯforma bunt diuine volūtati. ¶ Ad ſecū dum ꝙ eccleſia optat ꝙ fiant iu ſti ⁊ ideo pro eis orat ſed ſi nolint vult eorum maliciā abbreuiare ꝯ mortem. ¶ Ad tercium. quid ē accipere gladium exponit Augꝰ. videlicet auctoritate priuata ſine ſuꝑioriſ iudicio iubente vl̓ ꝑmit tēte Vnde dicit libro 2. contria nicheos ⁊ ponitur in canone ⁊3. q. 2. Ille gladium. Ille īquit gladi um accipit qui nulla ſuꝑiori ac le gittima poteſtate vl̓ iubente l̓ cō cedente in ſanguinem alicuius ar matur. dicendū a principio argu menti concedendo ꝙ deus ē ita mi ſericors ſicut vniꝙͣ fuit hoc eſt po tens facere miſei̓cordiam et ita vo lens ſi homines ſe vniformiter diſ ponant. Et ꝙ increpauit petrum de extractione gladij fuit prope̓ circumſtanciam tēporis ſue paſ ſionis quia tunc non fuit tempꝰ vtendi armis ⁊ gladio materiali vnde factum petri reprobatū nō fuit ꝓpt̓ ſb̓aꝫ facti ꝙ nullus poſſꝫ gladio materiali vti iuſte. ſed ꝓp ter circūſtanciaꝫ temporis. ¶Ad quartum de dicto Ariſtotilis ad allexandrum Noli ſanguinem et fundere. debet ſic intelligi Noli de lectari in effuſione ſanguinis fi cut quidaꝫ peruerſe complexio nis et crudelitate aſſueti delectan tur effundere ſanguinem ſiue iuſ te ſiue iniuſte. Sed criſtianus de bet effundere ſanguinem delectā de fine que intēdit ī effūdēdon̄ de ip̄a occiſiōe ꝑ ſe. ¶ Ad qnͣtū de ill̓ vbis dn̄ideūtº. 32. Aea ē vlcio ⁊cͣ. Que auctoritas allegatur ad Hebre. i0. ſub hijs verbis. Michi vnidictā ⁊ ego retribuaꝫ. dicēdū ꝙ retribuit vindictam aliquando per ſe ipſum. aliquādo ꝑ ſibi ſerui entes. ¶ Ad ſextuꝫ qn̄ arguit̓ de malo criſtiano que nullomō licꝫ occide̓ ſic̄ allegat̉. negādū ē. Pa tꝫ in latroībꝰ. proditoribꝰ. hereti cis ⁊ ml̓tis alijs ſic̄ totadie videꝰ Sed verū eſt ꝙ hoc nō licet cuicu qꝫ ꝑſone. ſed mīſtris legis ⁊ auc toitate principis ſiue legis. Ad ſeptimum quando arguitur ꝙ tales nō poſſunt credere nͥ deuſ ex ſua pietate ⁊c. concedendum eſt Sed deus paratus eſt auferre qn̄ cumqꝫ volūt ſe diſponere Et ideo il iud velamē ei̓t in eoꝝ ptāte. Illo mō loquēdi qͦ dicimꝰ ꝙ hͦ poſſu mꝰ. quod ꝑ amicos poſſumꝰ. et

iſto modo loquendi quo dicimuꝫ quando habemus oculos clauſos ſole lucente ꝙ poſſumus videre ꝙͣ uis ad videndum ſolis lumen re quiratur Ad octauum dicendum ꝙ ſi qui ſint inter eos qui vellent credere ſicut argumentum allegat Siue viuant: ſiue moriantur de us eos ſaluabit ꝙͣuis de deo fidem explicatam non habent nec bap tiſmum fluminis: nec ſanguīnis. Conſimiliter dicitur de quibuſdā hominibus: vbicumqꝫ terrarum commorantibus qui bene lege nature vtuntur. deus de ſalute ipſiˢ prouidebit: gratiam infundet ſi nō prebuerint obicem gratie ⁊ in fi ne ſaluabit. Ruia deus virtutem ſuam ſacramentis non alligauit. Vnde cōtedo ꝙ homo numꝙͣ dam nabitur adultus atqꝫ vtens ratio ne. Quij error iiuncibilis excuſat ſi in illum errorem incidit ſine cul pa. Ad nonū ꝙ finis principal̓ intentus eorum eſt ſalus ⁊ cōuer ſio ad fidem. Sed finis ſecūdarius itli eſt exſtirpatio. Vnde ſi voluerint ſibiſui credere nō interficientur. Sic finis intqul ſ principaliter ītentus medico: eſt ſanare ſi poſſit pedem putriduꝫ. Et ulum ſecūdo ītendit ſi hoc nō poſſit: pedē ii abſcindere. Et quādo dicitur ꝙ nō uliuū ſunt cōgendi ad fidem. dicendum ini proprie loquēdo nō poſſunt cogi ad fidem: poſſunt tamen cogideſiſ tere a blaſphemiis ⁊ alijs erroribꝰ poſſunt etiam cogi ad quaſdā diſ poſicōes preuicis fidei. Similiter cū bellatoribus debent predicatores aſſiſtere vt ex vna parte alliciātur ⁊ ex alia non. Et ſi aſſentire nolue rint feriantur. Quia tactum ē reſ A pondendo ad tercium argumētuꝫ ꝙ Petrus gladium extraxit tem pore paſſionis xpriſti. dubium eſ. ſe ptā ip̄e peccauerit hͦ frīenº. f I nō Quia ex amore x hoc fecit. Vn de Hieromiinuſ. Petrus fecit hoc e odem mentis ardore quo ⁊ ceterā. Rabanus etiam in hoc facto com parat eū phinees. Sciebat em̄ ꝙ Phinēes puniēdo ſacrilegos mer cedē iuſticie ⁊ ſaterdocij perhenniſ acceperat̉. Sed ad oppoſitū eſt ꝙ dominus eum ſuper factō increpa uit ergo peccauit. Et prete̓a nec iu ꝙ dex fuit nec a iudice auctoītatē ha buit. Ergo puniendo licet peccato 38 rem: errauit. Dicendum eſt ꝙ pec cauit. excuſat̄ tamen ī parte prop ter zelum quo fecit ſicut Moyſes qui egipciuꝫ occidit Exob̓. i. Iſte enim zelauit pro domino ſuo Mo iſes pro frāter ſuo. Et ides ſi Moy ſes propterzelum quem habuit ad fratreꝫ eſt excuſabuis ī aliquo de homicidio egipcij ſine autorita te legis commiſſo multo forciꝰ Pe trus quia ductus ⁊elo domini fui quem ſciēbat eſſe deū excuſanduſ eſt. Vnde Auguſtinus. ⁊ ⁊. contra Fauſtum de Moyſe ⁊ Petro ī hoc caſu loquens ayt. Vterqꝫ nō deteſ tabili immanitate. et non emēda bili animoſitate iuſticie regulam exceſſit/ vterqꝫ em̄ odio improbi tatis aliene: ſed ille fraterno. Ille dominico licet adhuc carnali amo re percauit. Hec Auguſtinus. Ad primum. dicendum ꝙ amor ille fi. it carnalis. et ideo Petrum nō ex culauit. Eodem enim amore motꝰ diſſuaſit xpriſto alias: ne paberet̉ ꝓpter quod dominꝰ eum īcrepādo

ſathā appellauit Math̓. 16. ¶ Ad ſecundum de dicto Rabam. ſimil̓ fuit phyneēs zelo diſcreto: petrꝰ zelo impetuoſo maxima in pn̄tia magiſtri. ſine cuius impelo nichl̓ Lijj. v6 debebat feciſſe. Similiter fuit ſacer dos ad quem pertinebat punicō peccatorum in veteī lege. Et ſimili ter Mathatias qͥ trucidauit ydo latram ſuper aram Mach̓. 2. ¶ Sꝫ contra adhuc in excuſacioneꝫ pe tri arguitur ꝙ criſtus preceperat ante: ꝙ qui non haberet gladiū vendendo. tunicaꝫ emeret gladiū Et reſponderunt ꝙ duo habuerūt in promptu Et dicit criſtus ꝙ ſuf fecit. Ad iſtud reſpondet Augu ſtinus 12. contra fauſtum. Vti qꝫ domminus iuſſerat vt ferrum diſcipuli eius ferrēt. Sed non iuſ ſerat vitferirent quia nec ad huc ferire precepit. erant qui gladijs vti potuiſſent nec vſqꝫ tūc de emē dis gladijs preceptuꝫ dediſſetqꝛ ẜm Lucā: iuſſit hoc poſt cenā qua do iam oportune emi non poſſent Sed voluit ꝑ illud verbum oſten dere ꝙ tempꝰ ſue paſſionis īmine bat. vbi gladiorū fuiſſet neceſſi tas ſi ſe defēde̓ voluiſſet. ſic̄ nolu it. ¶ Ad lr̄aꝫ dici p̄t ꝙ qͥdā de diſ cipulis qui magis ammoſi fuer̄t ſicut petrus: cum frequenter au diſſent ꝙ trādendus erat in ma nꝰ peccatorum: de gladijs ſibi ꝓ uiderunt vt ſi forte opus eſſet ma giſtrū ſuum defenderent. mō xp̄ſ hoc noluit. et ideo petrus gladio percutiens: peccauit̉. quia volūta tem domini ſui non inqͣſiuit. et iō licet excuſetur aliquomō. videlicꝫ inquātū fecit hoc ꝓpter zelū magni amols quē habebat ad magi ſtrum ſuū dn̄m noſtrū iheſū xp̄m tamen non excuſat̉ a toto. immo ẜm doctores ipſe peccauit. Et ſicut docet btūs Augꝰ libro p̄allegato Iſtud fuit ſignū probicatis futu re in petro ⁊ magni eiꝰ zeli pro ec cleſia. licet zeluſ fuei̓t indiſcretuſ. Lectio 67. Ic ⁊ nos nati continuo& fiuimus eſſe. et virtutis quidem nullum ſignū va tuimus oſtendere. In malignita te autem noſtra conſumpti ſumꝰ Moſita reprobacione terrene fe licitatis ꝑ exempla: hic ponitur adōptacio ꝑ verba plana. dicēt enim mali contemplantes vitam ſuam tranſactam ſine fructu ſicut vmbra q̄ euaneſcit. ſic̄ nuncius qui preceſſit. ſicut nauis tranfr tans. ⁊ ſicut auis tranſuolās. et ſicut ſagitta aerē penetranſ. Sit ⁊ nos nati continuo deſiuimꝰ eē. Homo enim natus ſtatim cuꝫ in cipit viue̓ ec̄ īcipit mori: cuius vi uere eſt a vita tranſire. Vnde Au gꝰ. 13. de ciui. dei c. ix. Exquo quiſqꝫ in iſto corpore moīturꝰ eſſe cepit: ſemper in eo agitur vt mors veni at. Hoc enim agit eius mutabili tas toto tempore vite huius ſi ta men vita dicenda eſt vt veniatur in mortem. Nemo quippe eſt qūi eius mors poſt ānū ſit propinqͥ or ꝙͣ ei ante annum fuita cras ꝙ hodie. et hodie ꝙͣ heri. Et paulo poſt ꝙͣ nunc ⁊ nunc ꝙͣ paulo an te. Quoniaꝫ quicquid cras de te pore viuitur. hoc de ipſo ſpacio viuendi demitur et etiam cōtidie fit minꝰ minuſqꝫ quod r̓ſtat vta

omnino nichnl aliud ſit tempꝰ vi te huius ꝙͣ curſus ad morteꝫ. Vn de Sene̓ epiſtola 9. ſcd̓m librum noſtrum. Cotidie moīmur. cōtidi e enim demitur aliqua pars vite ⁊ tunc quoqꝫ cum creſcimus: vita de creſcit. Infantiam amiſimus. dein de puericiam. deinde adoleſcentiaꝫ vſqꝫ ad ſenium. Quicquid tranſit temcoris parit hunc ipſum quem agimus diem cū morte diuidimuſ Non ſolum autem fatebūtur ſe fu iſſe dum vixerunt morienteſ conti nue naturaliter. Sed ⁊ delinquen tes moraliter. Vnde ſubdunt. Et v tutis quidem nullum ſignum valu imus oſtendere. ſtāte videlicet ma licia quam amauimus. Sicut dici ntty tur de ligato ꝙ nō poteſt ambula re. ⁊ tamen ſi ſoluatur potens eſt ad ambulandum. Eodeꝫ modo pec cator dumligatur pcc̄ō: ad opus virtutis non valet: ſed illa inuali tudo eum non excuſat. quia ipſe ē itimitui ſibijpſi cauſa illicite talis impoten tie vt dicit Anſelmꝰ libro i. Cur de iuius ibi us homo. c 24. Et ideo concludunt flebilem concluſionem. In malig ulo nitate noſtra conſumpti ſumus. i donuerſo eſt deiuſtis in quibꝰ etiā Itmſt ſipeccent ⁊ fiant maligni Ipſa ta men malignitas in eis cōſumitur perpenitentiam ⁊ miſericordiā di uinam Tren̄. 3. Miſericordia domi in ꝙ nō ſumus conſumpti. Virtu tis quidem nullum ſignum valuiꝰ li. oſtendere. Nota ꝙ ſunt tria ſig na virtutis in oꝑacione humana Sic enim homo oꝑatur faciliter de lectanter ⁊ perſeueranter. Cum e niin virtus ſit circa difficile: oꝑari fame faciliter citrā difficile. ſignū 6 N euidens eſt magne virtutis. Iecū dumſignum eſt delectabiliter ope rari: non cum murmure: non cum excuſatione: non cum tedio Vnde Areſto. ⁊ ethicoꝝ dicit ꝙ ſignuꝫ habentis habituꝫ eſt ſuperueniēs delectacio. Et ideo de ſanctis dici tur in Pſal̓ ꝙ ibunt de virtute in virtutem delectabiliter. Tercium ſignum eſt oꝑari bona perſeuerā ter. Vnde de Calephdicitur Ecele ſiaſtici. 46. Vſqꝫ ad ſenectutem ꝑ manſit illi virtus. et de apoſtolo a ctuum ⁊ v. i. re. da teſt. n. Iſta ſūt vera tria ſigna virtutis que nullꝰ malus poteſt oſtendere Sed ſunt l3 quedam falſa ſigna virtutis que mali poſſunt Eſt enim honor ſignū virtutis ſcd̓m Areſtotilem. 4. Ethi corum Vnde qui honorat aliuꝫ ſig nat eum eſſe virtuoſum. Sed certe iſtūd ſignum eſt falſum. quia fre quenter honorant̉ qui parum va lent Similiter dignitates ⁊ domini um temporale ⁊ prelationes ⁊ offi cium ſigna ſunt virtutis. Sed fre quenter faliunt In Osͣ. Poſuit in egipto ſigna ſua Egiptus interpre tatur tenebra ⁊ ī tenebroſis ponū atur frequenter illa ſigna Nota q delectabiliter ⁊ virtuoſe debemus inſiſtere operibus virtuoſis. Vn̄ gloſa ſuꝑ illd̓ psͣ In cuſtodieūdis illis ret̓butio multa Non tantum pro eis in futuro reddetur premiū ſed hic in eorum cuſcodia magnū eſt gaudium Cuius gaudij ratis ē talis Virtus conſiſtit ī medice dic dicitur ſecundo ethicoruꝫ Et natu ra ſemper belectatur de mediijs ſi cut per extrema corrūpitu. Niſuſ Selcātur ī viridi qui ē mediꝰ colo21

inter album ⁊ nigrū Tactus ī te pido qui ab exceſſiue calido vl̓ fri gido corrumpitur. Similiter natu ralit̓ mulier gaudet cum peꝑit fili um Si bufonem ſiue monſtruꝫ a liquod peperiſſet mirabilit̓ triſta retur quia foret contra naturam Sic et anima racōnal̓ quando ꝓ fert opꝰ vicioſum ſiue pctm̄: val de debet triſtari quia contra natu ram rōnis quaſi monſtrum ē. Sꝫ quando virtuoſum opus profert cū difficultate ⁊ laboe̓ maxīe gau dere debet Ioh̓. 16. Aulier cum pa rit triſticiam habet quia venit ho 3 ta eius Cum autē peperit filiuꝫ iā nō. me. p̄. eius. ꝓpter gau. Gau dium autem virtutis quadrupl̓i citer gaudiuꝫ mundi excedit. Cō tinuitate. puritate. dignitate. ⁊ ſa lubritate. Continuitate quia pro u̓bi. xv. Secura mens quaſi iuge cōuiuium. homo carnal̓ non ſem per ſedet ad mēſam corꝑalē. Sed homo virtuoſus ſemꝑ eſt in men ſa delectacōnis ſue. Phill̓.4. Gau dete in domino iterū dico gaudete. Et per oppoſitū Iob. 20. Gaudiū ypocrite ad inſtar puncti. ¶ Secū do precellit puritate dulcedo felici tatis mundane mixta ē multis a maritudinibus ⁊ hoc facit deus ſi cut nutrix amarū ponit circa ma millam quādo vult puerū abſac tare Augꝰ 8. confeſẜ. c. 2. Tu ſem per aderas miſericorditer ſeuiēſ et amariſſimis confuſioībus aſꝑ gens omnes illicitas iocūditateˢ meas. Ita vt quererē ſine offenſi one iocundari et vbi hoc poſſem inueni. Nunquid ꝓpter te domine qͥ fīgis labore ī p̄cepto ⁊ ꝑcutis ut ſāes ⁊ occidis vt moueamur ab te. Idexvi. li. in fine Ve anime au daci que ſperauit ſe melius hab re ſi a te receſſerit verſa ⁊ reuerſaī dorſum ⁊ in ventreꝫ in latea̓. duc̓ dura ſūt hec oīa tu ſolus requiee ¶ Tercio in dignitate precellit qͣa nondatur niſi ſanctis ⁊ dei amiciſ. Temꝑalia ⁊ naturalia dantur bo nis ⁊ mal̓ ⁊ frequent̓ habūdātiꝰ malis. Vnde Augꝰ primo de ciui. dei c. z. Iſta tꝑalia bona et mala voluit deus bonis ⁊ malis eſſe cō ui munia vt nec bona cupiduis ap petātur. que mali qͦꝫ habere cernū tur. nec mala turpiter euitentur qͥ bus ⁊ boni plurimumqꝫ afficiūt Vnde patꝫ ꝙ gaudiuꝫ de virtute precellit dignitate. Iteruꝫ patꝫ n lud quia gaudium virtutis eſt in illis de quibuſ dignū eſt gaude̓ fi cut dicit gloſa ſuꝑ illud ad Gal̓ v. Fructus ſpiritus ē cai̓tas gau diu̓. Et ꝑ oppoſitū ꝓu̓. 3. Stultorū exultacio ignominia ꝓu̓. 2. Leta tur cum male fecerint ⁊ exultant ī r̓bꝰ peſſimis Vnde Augꝰ Quid eſt gaudiume breuiter dico Secu li leticiā eſt impuīta nequicia. ſa licet luxuriari in ſpectaculis. ebrie tate ingurgitari. turpitudīe feti re. et nichil male pati. Hoc gau dium penis eſt dolore Peius em̄ eſt gaudere de iniquitate ꝙͣ dolere de corrup̄cione. ¶ Quarto gaudi um virtutis p̄cellit gaudiuꝫ mū di in ſalubritate facit enim mun dum contempnere et de dyabolo triumphare Vnde in Vitaſpatrū dixit Anthonius Vnica racio vin cendi immicum eſt leticia ſpiritu alis. Vnde ſicut dicitur ecrī. 3o.

Iocūditas cordis hec ē vita hoīs ⁊ theſaurꝰ ſine defectōe ſcītatis. Vn̄ ilibro de ſpū ⁊ aīa Virtꝰ ſic deſcribi t̓. Virtꝰ ē hītꝰ mētiſ bn̄ īſtitute ad modū regni qd̓ bn̄ ē īſtitutū ſi rec tei eo ꝯſulat̉: rcē ī eo p̄cipiat̉ ⁊ re cte obediat̉ Iſto mōmēs bn̄ īſtitu ta ē cū rōrce ꝯſulit: volūtas r̄ce p̄ti vit aſēſus rce obediūt. Et ſine iſto regine pueilit̓ mēſ regit̉. Et aſſimm lat̉ e̓gno Roboa 3. ℟. 12. relicto cō ſilio ſenū: iuueībꝰ acqͥeuit Vbi ei vtꝰ n̄ ē ꝙ ſeruie̓debuit: īꝑat Et qd̓ dnāt debe̓t: mīſtrat. Et iō regnum ſb̓ eo diuiſū ē. Sen̄ epl̓a 8o. Vnū hoīs bonū ipſa vtꝰ ē: q̄ īt̓ proſpera fortuna ⁊ adu̓ſā ſuꝑba īcedit cum magno vtriuſqꝫ cōtēptū. virtꝰ rcō re: duceqꝫ ꝯſidea̓t: ſꝫ ſine ingro vici adiſcūt̉. Vn̄ ideꝫ de natua̓libꝰ q̄ſti ōibo li. difficil̓ ī victu evtꝰ. duce tcōrēqꝫ ꝯſidea̓t: ſꝫ ſn̄ ingro vicia diſ cūt̉ Hec Sen̄ Et tn̄ ad vicia totus mūdꝰ nos docꝫ: ad v̓tutes pauci ⁊ c̓ te mag̓ vete̓s ꝙͣ mod̓ni Vn̄ ſi ad vi tā ātiqͥꝝ r̓ſpicimꝰ ml̓tos v̓tutū doc tores īueniꝰ Greg̓ ī moral̓. li. i. c7. Ad on̄dēdā īnocentiā vēit Abel Ad docēdā mūdiciāa venit̓ Enoch. Ad ī finuādā lōganiinitatē ſpei ⁊ oꝑis venit Noe. Ad maīfeſtādā obediē tia vēit. brā. Ad demrandā ꝯiuga l̓ vite caſtimoiā venit Iſaac. Ad ī ſinuādā laboīs tolerātia vēit Iach̓ Ad repēdendā ꝓ malo bone ret̓bu tiōis gͣtiā vēit Ioſeph. Ad on̄dēdā māſuetudīeꝫ veīt Aoīẜ. Ad īſinua dā con adu̓ſa fiduciā venit Ioſue Ad on̄dendā īt̓ flagella patiētia ve nit Iob. Sꝫ ad oīm moꝝ r̓gulā oſ tendendā venit filiꝰ dei hō xp̄s ihe ſꝰ Gaudiū v̓tutis velut fps ī dō ꝓp 5 VA a naſcēs Vn̄ Sen̄ ī qͣdā epl̓a Exiſti mas me detrahe̓ t̓ ml̓tas volupta teſ qͥ fortuita ſb̓moueo qͥppe dl̓ciſ ſiā oblcānita trāſeo deuitāda īmo conͣ Nolo vniꝙͣ t̓ deeſſe leticiā Vo lo illā tibi domi naſci. Eccī 30. Non eſt oblectamētuꝫ ſuper cordis gau dium. Vnde virtus facit quaſi du plitem paradiſum. terreſtrem viꝫ ⁊ celeſtem ī corde hominis Ecci. 40 Grā dei ſic̄ ꝑadiſus ī benedictōibꝰ Aſſimilat̉ ei mēſ vtuoſi ꝑadiſo in tribꝰ Ameītate: fecūditate ⁊ ſeculta te. duo pͥma faciūt ibi qͣtuor virtu tes velut qͣtuor fluīa ꝑadiſi mentē irrigāteſ Vn̄ glo Gre ſuꝑ illd̓ Gen̄ 10 ⁊. Fluuiꝰ eg̓. de lo. vol̓. ꝑa. ad irri. ꝑa. ⁊ fluīa ꝑadiſū irrigat.ſ. dū hijſ qͣtuor vtutibꝰ cor īfūdit̉ ab oīm car naliū deſideloꝝ eſtu tꝑatur Altitu do frīt ſecūltatē. d̓t ei Strabꝰ ſuꝑ illd̓ Gen̄. 2. Plātaue̓at aūt do. de ꝑa. volup. ꝙ ꝑadiſꝰ artīgit ad lūa rem circulum. Secundo noͣnduꝫ ꝙ ꝑadiſo celeſti mēs vtuoſa ī qͣtu or aſſimilat̓ Eſt ei celū locꝰ dine hī tacōis: locꝰ gna̓l̓ illuīacōis: locꝰ or dīate dilcōis ⁊ locꝰ gaudij ⁊ exulta cōis. ſic mens v̓tutibꝰ adoͣrta ē dei hītatio. vn̄ Ihero nichul qͥecius: nl̓ puriꝰ ea inte dꝫ eſſe q ī dei hītacu lū p̄ꝑanda ē q̄m nō tēpla fulgēti a nō gēmis altala diſtīcͣ delcant: ſꝫ aīa oͣrta v̓tutibꝰ Per pictura ī domo p̄t diſc̓ni doꝰ officiū Alit̓ eī depigit̉ tab̓ra: alit̓ capella In capella depi gūt̉ geſta ſcōꝝ In tab̓na geſta fa tuoꝝ Ita mōa̓lit̓ qͥ nite hoīs poſſit videre quando eſt oͣrta virtutibꝰ di ceret eam capellā veltēpluꝫ filij dei Coꝝ Neſcitis ꝙ templū dei ſitis ⁊ ſpicuſſanctus habitat ī vobis?

Ex quo arguit Apl̓s ſic. Si quis autem templū dei violauerit: diſ perdet illū deꝰ. Templū autem d̓i ſanctum eſt quod eſtis vos. Rn̄ vero mēs humana ſpoliatur vir tutibus ⁊ vicijs deturpatur: tunc fit taberna demonioꝝ Cor. j0. No lo vos eſſe ſocios demomioꝝ. In hoc ergo loco mente ſcilicet hūa na libēter inhabitat deꝰ ẜm Ber̄. quia eſt celum ſuum qd̓ nō ſicut ceteris dixit tantū vt fieret ſꝫ pug nauit vt acquireret: occubuūit vt redinieret. Solent em̄ homīes ma neria ab eis edificata: ⁊ ꝑdita: ⁊ iteꝝ acquiſita multū diligere. Secūdo mens virtuoſa eſt locus generalis illuminacōis. Vn̄ tota lux cognicōis humane a mente d̓ riuatur. Vnde ſicut terra ſine celo obſcua̓ eſt ⁊ oꝑaca: ita corpꝰ ſine meute. Lux autem ſapientie non introibit in maliuolam animā. ſꝫ tantū in virtuoſam ¶ Tercio eſt locus ordinate dilcōis. Ita anima virtuoſa Augꝰ de ci. dei li. 3. Vera diffinitio virtutis eſt ꝙ virtus ē ordo amōris. ¶ Quarto celum eſt locus gaudij ⁊ exultacōis ⁊ certe nullibi eſt gaudiū nͥ vbi ē virtuſ Math̓. 1ij. Gaudete ⁊ exultate. Ec ce em̄ merces veſtra multa eſt in celis. Vnde Sen̄. epl̓a. 30. Vnum 19ª dbaꝰ L48 pri hominis bonū ipſa v̓tus eſt q̄ int̓ ꝓſperam fortunam ⁊ aduerſaꝫ ſu ꝑba incedit cum magno vtrinſqꝫ cōtemptu. Virtus rectorem duce qꝫ cōſiderāt ſꝫ ſune mgr̄o vicia diſ cūtur. Vnde idē de naturalibꝰ q̄ſ tionibꝰ li. 7. difficilis in victū eſt vtus duceqꝫ rectoremqꝫ ꝯſiderat. ſꝫ ſine magiſtro viciā diſcunt̉ Hec Sen̄. Et tamen ad vicia totus mū bus nos docet ad v̓tutes pauci ⁊ certe magis veteres ꝙͣ mod̓ni. vn̄ ſi ad vitam antiquoꝝ reſpicimꝰ multos v̓tutum doctores habemꝰ Grego. in mora. li. i. c. Ad oſtē dēdam ninocētiaꝫ venit Abel. Ad docēdam mundiciaꝫ venit enocl̓ Ad inſinuandā longammitatem ſpei et operis venit Noe. Ad māi feſtādam obediētiam venit Abra ham. Ad demonſtrādam vite cō iugalis caſtimonam venit yſaac Ad inſinuādam laboris tolerāti am venit Iacob. Ad repedendam ꝓ malo retributiōis gratiam vēit Ioſeph. Ad oſtendēdam māſue tudinem venit Moyſes. Ad inſi fiuādam ꝯtra aduerſa fiduciam vēit Ioſue. Ad on̄dendā int̓ flagel la patientiam venit Iob. Sed ad oīm moꝝ regulam oſtēdendā ve nit filius dei hō xp̄s ih̓s. L. b8. AAlia dixerunt in inferno hij qͥ peccauer̄t Rm̄ ſpes ip̄ij tamꝙͣ lanugo eſt q̄ a veto tollit̓ ⁊ tamꝙͣ ſpuma gcil̓o a ꝓcella diſꝑgitur ⁊ tamꝙͣ fumu qui a vento diffuſus eſt ⁊ tamꝙͣ memoria hoſpitis vnius diei pre tereūtiſ ¶ Poſtꝙͣ ſpūs ſcūs r̓cita. uit reproboꝝ ꝯfeſſionem quā de ſe inetip̄is ꝯfuſibilit̓ faciēt taꝫ ī iudi cio generali ꝙͣ deinceps in penaī fernali in ꝑpetuū. Hic ponit eiuſ dē ſentētie ꝯfirmationem Et cir ca hoc duo facit: quia primo pōit dcōꝝ recapitulationē. Secūdo eō rū ꝯfirmatiouē. Secūda ꝑs i. 8m̄ ſpeſ impij. dicit ergo pͥmo ſic. Ca lia dixerunt in inferno. Talia viꝫ expreſſiua humane fragilitatis ꝯͨ gmqnati

cōdempnatiua ꝓphane ꝑuerſita tis/ exemplatiua mundane felici tatis. dixerūt in inferno. ⁊ iō fruſ tra quia in īferno nulla eſt redēp tio. quia ſi talia cum penitentia ꝯ feſſi fuiſſent in vitā: fuiſſet eis cō feſſio fructuoſa. Talia ergo dixe rūt in inferno hij qui peccauerūt ej a in peccato finaliter ſine peniten tia deceſſetūt. Et hec dcā eoꝝ ſunt vera. Vn̄ poſita recapitulacōe po nit ꝯſeq̄nter dcōꝝ eorūdeꝫ confir mationē ⁊ ſpecialiter quātum ad vnū articulū viꝫ de ſpe pn̄tis felici tatis quā mali habent duꝫ viuūt Huius autē ſpei vanitatem oſten dit ſpūs ſcūs ꝑ qͣtuor exēpla. Cō perat autem ſpem ſiue ꝓſperitateꝫ impioꝝ qui reputant ſe felices ꝑ ſi voluptates ⁊ diuicias ſine cultu iblu dei ⁊ boniſ moribꝰ quatuor rebus multū tranſitorijs ⁊ ꝑui valoris iſi videlicet flori deſiccato ſuꝑ h̓bas. ſpūme cōgregate ſuꝑ aqͥs. fumo ignis ⁊ memorie hoſpitiſ. dicit gͦ ſic. Talia dixer̄t in inferno: hij qͥ peccauerūt ⁊ verū dixerūt. quoni amſpes impij.i. ꝓſperitas in qua ſperauit: eſt tamꝙͣ lanugo que a vento tollitur. Lanugo in ꝓpoſito dicitur illud qd̓ ſtat ſuper capita quarūdaꝫ herbaꝝ flore deſiccato ⁊ habet ſimilitudinē aliquo mō ad lanam. ⁊ ideo vo̓catur lanugo Iſta lanugo quādo eſt ſicca ſtatī amodico vento tollitur ⁊ relinqͥt extremitatem herbe quaſi caput raſum. ſicut patet ſuꝑ florē marci dum ⁊ deſiccatum herbe que voca tur dens leonis ſuꝑ caput cardu oꝝ. ſimillter inuenietur lanugo tes vana ⁊ valde tranſitoria. La A 68 nugo eciā ẜm Papiā d̓r pͥma ca pillatio barbe. ſꝫ ſic n̄ accipitur h̓. ¶ Secūdo ſpes impij eſt tāꝙͣ ſpu ma gracilis quē a ꝓcella diſpergi tur. Spuma ẜm Pritonē d̓r a ſpū o is. quia ſpūitura. ꝓicitur. Eſt ei ſordes vndaꝝ. Vn̄ muſta ⁊ ea q̄ cōquūtur ſpūma purgātur. Et ſi milit̓ ex colliſiōe aqͣꝝ adīuiceꝫ ge neratur ſpuma ſtans in ſuꝑficie aque. Procella eſt repētinus ven tus ſeu impetus vēti vel marinus fluctꝰ vel tempeſtas pluuie. Māi feſtum eſt autem ꝙ ſpuma ꝯgre gata in ſuꝑficie aque facilime diſ i ꝑgitur a ꝓcella. Tercio ſpes īpij ſimilis eſt fumo qui ſtatim a ven to diffunditur Fumꝰ: qͣnto altiuſ aſcendit tanto magis deficit. ⁊ qͣ to magis diffunditur ⁊ dilatatur tanto cicius diſſipatur In pͣs. de ficientes tamꝙͣ fumꝰ deficient Ruarto ſpes impij ꝓſperitas ſe culi in qua ſperat impiuſ: eſt tam ꝙ memoria hoſpltis vniꝰ diei pre terrūtis hoſpes qui tantū vna die manet in domo ⁊ ſtatiꝫ recedit ci to traditur obliuioni apud illos qui illū receperūt ⁊ ꝯtinu̓o nouo recipiūt. Aūdus eſt hoſpitator qͣ cōtinuo nouos homines receptat ⁊ receptos emittit a domo Eccī. i. Generatio preterit: generatio ad uenit. terrā autem ineternū ſtat Talis hoſpitator multa facit. Pri mo vſum domꝰ ⁊ vtenſiliū fuorū cōcedit hoſpitibus ſꝫ nō dominuꝫ Secūdo idē ſucceſſiue vēdit diuer ſis. mūdat em̄ camerā ⁊ denudat vt hoſpes emat paleas. ⁊ cū receſ ſerit cameram iterato denudat vt eaſdē paleaſ aliuſ de nouo emat P. i.

Tercio non ꝑmittit hoſpitatum meliorā emere extrͣ hoſpicium fu um. Vnde licet ſit melius vinuni meliores Hauene ⁊ melior panis in hoſpicio vicino ꝙͣ ibi: nō licet hoſpitato illa comparare: ſꝫ poſt ꝙͣ hoſpiciū ſuū acceperit quicqͥd neceſſarium eſt ab hoſpite ſuo e mit. Quarto hoſpitator pulcherri mū vultum facit. ⁊ obediēter per omnia deẜuit. Sed in fine ſtrictiſ ſime computum exigit ¶ Quinto hoſpitem recedenteꝫ ꝑpetue tradit obliioni Iſta quinqꝫ facit mun dus homni. Vſum enim rerū mū I danarum cōcedit homini: non do mimum Vnde nichil ſecum ꝑmit tit aſportare: ſed cum illis cum qui bus intrauit cuꝫ illis exibit Ecrͣs I. Sicut egreſſus eſt nudus dev tero matris ſue; ſic reu̓tetur⁊ nich. i affert ſecum de labore ſuo. Miſe rabilis prorſus īfirmitas/ quomō do venit ſic reu̓tetur. ⁊ Thimo. 6. Nichul intulimꝰ in hūc mundum haut dubiū: quia nec auferre poſ ſumꝰ. Secundo idem ſucceſſiue vē dit diuerſis. Sic mūdus eandem dignitatem idem officium: idem officium ſucceſſiue vendit diuer ſis. Tercio nō ꝑmittit hominem gaudium celi emere: nec delicias extra mūdum exiſtētes litet ſint meliores ꝙͣ ipſe habeat. Non eniꝫ vult lex mūdi ꝙ homo largiatur elemoſinas: ſed ꝙ expendat poti us circa diuicias ⁊ pōꝑas Vnde Greg̓. 14. Moral̓. ca. 1ꝫ. deſideriū celeſtiū neſciūt qui cor in terreniſ voluptatibꝰ defigunt. ¶ Quarto facithommni que intendit decipe re optimū vultum. ſicut xp̄o fecit iudas quādo eum prodidit. Vī Auguſtinꝰ in epl̓a ad Dyoſtorū ⁊ eſt epiſtola 68. Mūdus iſtēpe riculoſior eſt blandus ꝙͣ moleſ tus. ⁊ magis cauendus eſt: cum ſe allicit diligi ꝙͣ cum ſe amonec cogitqꝫ contempm. Seruit gͦ hoī ad nutum: dat ſanitatem: diuici as ⁊ amiciciaſ Sed n fine ſtrictiſ ſimū: compuitum exigit de expen ſis Vn̄ Augꝰ. in cōfeſſional̓. O a matores mūdi. Cuiꝰ rei gratia im litatis.? Maior ne poterit eē ſpes veſtra in mūdo ꝙ vt amici mūdi iil fitis? Etibi quid niſi fragile ple cab num periculis. ⁊ ꝑ quot pericula 3 ꝑuenitur ad maius periculum. ꝑ eant hec omnia. ⁊ dimittamꝰ hec vania ⁊ inania ⁊ cōferamꝰ nos ad ſolam inquiſitionem eaꝝ q̄ fineꝫ riō hn̄t vita hec miſerā ē mors in certa ſubito ſubripit. ⁊ poſt hec negligētie ſupplicia luēda ſūt. Riunto hoſpite recedentē ꝑpetue̓ obliuioni tradit Eccī. 1i. Malicia hoꝝ obliuionē faciet luxurie ma xie ⁊ in fine hoīs denūdatio oꝑm illiꝰ ⁊ Sapīe. ⁊. Nom̄ nr̄m obliui onem accipiet ꝑ tꝑs ⁊ nēo hēbit memoriā oꝑm nroꝝ ¶ Dubitatio lrālis Vtꝝ dāpnati ī īferno agāt pmīaꝫ de eo ꝙ n̄ peccauer̄t. Qd̓ nō qꝛ ẜm Augͥ. de fide ad pe. c. 2b et al legat ingr̄. 4. ſm̄aꝝ di. ij. c. j. Sit̄ il li qͥ cū xp̄o regͣbūt nl̓las ī ſe male volūtatis reliqͥas hēbūt: ita illi qͥ erūt in ſupplicō ignis et̓ni cū dya bolo ⁊ āgl̓is eiꝰ deputati nullā hē būt vlteriꝰ reqͥeꝫ. gͦ bona vlteriꝰ ſu poterūt hr̄e volūtatem. ſꝫ pͥma de pctīs ē bo volūtaſ. gͦ n̄ agēt pͥmaꝫ de pctō pͣ Ber̄. ſuꝑ Can. ẜ.§. d̓i

6. ꝙ dampnatꝰ ſēꝑ vult iniqͥtatem quā fecit. frgo nn̄ꝙͣ penitebit. ꝓdam̄. Rd̓ ē hōinibꝰ mors h e agel̓ caſꝰ. frgo ſic̄ āgeli pꝰ caſū n̄o habent voluntatem inuertibilē a malo cui adheſeruūt Ita homneˢ poſt mortem./ p: Sicut gracia in dinat bonos ad bonū Sic peccatū ſa indlinabit malos ad malum. Sed ſanctiper graciam ſic inclinabūt̉ al. ad bonum: ꝙ ſemper placebit eoſ i bene feciſſe. ergo malis ſemper placebit peccaſſe pͣp̄. magis ma la erit voluntas damnatorum in inferno ꝙ peccatoꝝ in mundo. Sꝫ aliqui peccatores ſunt ita excecati vel indurati per malum habitum peccandi: ꝙ nō poſſunt peītere: Si cut ſunt heretici et illi qui letantur cum malefecerint et exultanti re bꝰ peſſimiſ Prou̓b̓.2. Ergo a mul xit to fortiori damnati non poterunt penitere ¶ Ad oppni eſt beatus au cpaſ xit guſtiꝰ de fi. ad pe. c. 26. Vbi dicit: ꝙ tantū ni vita iſta ē penitencia xi fructuoſa. Malus vero in futuro habebit penitētiam de malis fuiſ: Sed indulgentiam nō habebit. ꝙͣ ī capitulo iſto dicit̉ ꝙ impij dicent intra ſe penitētiam agēteſ hijſunt quos aliqn̄ habuimꝰ. Item Ar̄. ix ethicoꝝ penitudine re plent̓ praui mox enim triſtant̉ de hijs de qͥbꝰ priꝰ delectati ſūt. Ertd dāpnati cū ſit maxime pͥui maxīe penitebunt. Ad queſtioēꝫ dicē dum ꝙ penitere de peccato eſt du plex. Per ſe: vel per accidens. Per ſe penitet de pcc̄o qͥ deteſtat̉ pcc̄m̄ inqͣtū ē pcc̄m̄. Vel inꝙͣtuꝫ ē dei of fenſiuum. Peracen̄s ve̓o penitet qͥs rōne alicuiꝰ ānexi pctō. vꝫ peē pene ¶ ſequētiſ pctm̄. Priō mō mali nō aget pͥmāꝫ. 2º mō agēt. Vn̄ vellēt ſe n̄ pccāſſe Propt̓ dolorē quē fuſ ſtinēt: nō ꝓpt̓ iuſticiā quaꝫ aīſer̄t ¶ Ad pͥmū dd̓m ꝙ velle nō peccaſ ſe amore iuſticie ē bonū. ſō aūt velle nō peccaſſe ꝓpt̓ ſolā penā eui tandā ¶ Ad. 2. bnͥ. vmi ē ꝙ ꝑ ſe lo quēdo nolūt ſe peccaſſe peītēt tn̄ ꝑ accn̄s ¶ Ad. 3. de dam. dicēdū ꝙ nō erit eis au̓ſio volūtatō a pctō cōmiſſo ꝓpt̓ pctm̄: ſꝫ a peā ei̓t auer ſio volūtatiſ eoꝝ. ¶ Ad qrͣtū dicen dū ꝙ ſctīs ſꝑ placebit ſe bn̄feciſſe qͥa̓ nichil ei̓t adiūctū qͣre deberet T2 eis diſplice̓ Sꝫ mal̓ ei̓t peā adiūcͣ ꝓpt̓ quā ꝑ accn̄ſ dole̓ poter̄t de pec cato ¶ Ad. l: dicēd̓ ꝙ n̄ ſūt a̓qͣ ita mali qͥn pn̄t ī p̄nti ad pm̄aꝫ dedu ci vt doleāt de pccō. ꝑ accn̄s: ſi pū niāt̉ gͣui pēa Licꝫ n̄ pn̄t deduci ad hͦ ꝑ violēciā ꝙ pēiteant v̓tuoſe. Hec ē coīs ſma ī hac lcōe Lectio ſexageſimanona. Vſti aūt ippetuū viuet ⁊ apd̓ dn̄m ē nices eoꝝ cogitacō eoꝝ apd̓ altiſſimū Oꝰ ꝙ decla̓tū ē qͣlit̓ reprobi ſe hēbūt īpea: h̓ on̄dit̉ qͣlit̓ iuſti ſe hēbūt ī gl̓a ẜt cirͣ hͦ duo fiūt: qꝛ pͥmo de ſc̓bit ſpc̄ ſc̄s ſtōꝝ t̓r̓bucōeꝫ. 2º re dit ad deſc̓bēd̓ maloꝝ p̄uicōeꝫ. Se cūda ꝑs Et accipiet. Circa pͥmū duo facit. Nā pͥmo on̄t ꝙͣtā ī p̄nti hn̄t ſecui̓tatē. ꝙͣtā ī futu̓o reci piēt felicitatē. Secunda ꝑs ī Ideo accipiēt r̓gn̄. ꝙͣtū ad p̄m d̓t ſic Iuſ aiat ⁊cͣ Viuēt inꝙͣ vita gl̓e: qͥ pͥꝰ vixer̄t vitā nat̉e ⁊ gͣtie q̄ ꝯſiſtit in nuda viſiōe Ioh̓. 4. Hec ē vita et̄ na vt ꝯgnoſcāt te ſolū verū d̓m ⁊ quē miſiſti ih̓m xp̄m Viuēt gͦ ſcī P. 3.

in ꝑpetuum. nec miꝝ. dicit enim Cōmentator ſuper libro de vitā ⁊ morte: ꝙ entia in quibꝰ domnat̉ mixtio ignis ⁊ aque ſunt longio ris exiſtētie. In iuſto auteꝫ ē mix tio ignis caritatis ⁊ aque patien tie in tribulatione. Et ideo nō eſt mirū ſi ſint magne ꝑmanētie. ⁊ apud dominū eſt merces eorum Qui ſeruit fideli demmino certus eſt de fideli mercede Qui at infideli fre quenter decipit̉ Sꝫ deus eſt iuſtiſ ſimꝰ dominꝰ In ps. Iuſtus dn̄s ī omnibꝰ operibꝰ ſuis. Quia iuſtuſ dominꝰ ⁊ iuſticias dilexit. Et id̓o vnicuiqꝫ iuſto d̓t deꝰ illud Gen̄. iij. Ego ꝓtector tuꝰ ſum. ⁊ merces tua mecū magna nimis. de hac mercede dicit Augꝰ de verbis dn̄i loq̄ns deo. domine inquit ꝓmiſiſ ti michi omnia bona ſi ame te: da te ſolum ⁊ ſufficit michi. Per op poſitum mali domini defraudat ẜ uos ſuos ſeruientes de mercede cō dignā ⁊ hoc eſt graue peccatum. Quatuor em̄ gn̓a peccatorū ī ſcrip tura inuenimus: q̄ dicūtur clama re ad dominū ꝓ vindicta: viꝫ op preſſio pauperū: clādeſtinuꝫ homi cidium: flagicium zōdomiticum ⁊ Fraudatio operarioꝝ a mercede. De pauperū oppreſſione ⁊ p̄cipūe pupilloꝝ ⁊ vidnarum quomodo clamant ad dominum declaratur Exodi. 3. vbi dicitur: ꝙ aſcendit clamor filioꝝ iſrahel ab operibuſ ad dominū Sed inter omnes oppreſ ſiones clamātes ad dominum vi dentur maxime clamare oppreſſi ones ⁊ extorte actōnes facte ꝯtra viduas ⁊ pupillos: qui ſunt per ſone indigētes auxilio Vn̄ ſigna ter dicit̉ exo. ¶ Vidue ⁊ pupillo nō nocebis: ſi leſeris eos vocifera būtur ad me ⁊ exaudiā clamoreꝫ eoꝝ ¶ Secūdo clamat ad deū dā deſtinū homīcidiū Vn̄ Gen̄. 4. Cū Cayn occidiſſet fratrem ſuū Abel dicit ad eū deuſ Quid feciſti. Fcce vox ſāguinis fratris tui Abel cla mat ad me de terra ¶ Tercio cla mat viciū ꝯtra naturaꝫ Gen̄. 18. Clamor zodomorū ⁊ gomorreorū ml̓tiplicatus eſt ⁊ peccatum eoꝝ agguatum ē minis. de hoc Augꝰ 3. ꝯfeẜ. c. s Flagitia q̄ ſūt ꝯtra na turā vbiqꝫ ⁊ ſemꝑ d̓teſtanda atꝫ puniēda ſūt: qͣlia zodomitarū fue rūt: q̄ ſi oēs gētes facerent: eodeꝫ crimis reatu d̓ma lege tenerentur q̄ nec ſic fecit hoīes vt ſe illo vterē tur mō Violat̉ qͥppe ip̄a ſocietaſ q̄ cū dd nobis eſſe dꝫ cū eadeꝫ na tuā cuius ille auctor eſt: libidis ꝑ u̓ſitate polluit̓. ¶ Rrͣto clamatad deū ꝓ vindicta defraudatio ſerui entiū ſiue fāuloꝝ. Vn̄ Thobias docuit filiū ſuū Thob̓. e Ruicūqꝫ aliquid tibi operatus fuerit ſtatī mercedeꝫ ei r̓ſtitue ⁊ merces mer cenarij oīno apud te nō maneat Qd̓ multi īuiſti faciunt dn̄i qͥ mer cedeꝫ debitā c̓to tꝑe nō ꝑſoluūt qͥ famulos ſuos furari ꝯpellūt: qͥa nūꝙͣ erit famulꝰ fidelis dn̄o queꝫ infideleꝫ experit̉ in retribuendo. De iſto clamore d̓r Ia. l. Ecce mei ces oꝑarioꝝ veſtroꝝ qͥ meſſuerūt ſegētes vras q̄ fraudata eſt avo bis clamat ⁊ clamoreoꝝ in aures domini ſabaoth introiuit. Non ſic ſe habet deus ad hominem ſi bi ſeruientem: ſed mercedem ſem per parataꝫ Eccleſiaſtici vndecio

69 henedictio dei in mercedem iuſti feſtinat ⁊ ī honore veloci ꝓceſſuſ illius fructificat. Et Apocal̓. vltīo Icce venio cito ⁊ merces mea me cum e reddere vnicuiqꝫ ẜm operā ſua. Iſt gͦ merces ſanctoꝝ apud dn̄ꝫ ⁊ cogͣnitio eoꝝ apd̓ altiſſimū qſi diceret. Nichil peribit de laboe̓ iuſtoruꝫ: nō factū: nō verbū īmo nec cogitatio qͥn totū erit ꝑfecte redditu Sap. j0. Reddit deꝰ iuſtis mercedē laboꝝ fuoꝝ Exquo ſumꝰ no ẜui ⁊ operarij ꝯducti ꝓ incede reci vienda Iuxͣ illud Math̓. ⁊. Simi le eſt regnū celoꝝ homini patrifa nnla milias qui exit pͥmo mane ꝯduce Itat re operarios in vineam ſuam. Et ī 8 fra. Voca operarios ⁊ redde ill̓ mn Itaſtum cedem. Nō debemꝰ eſſe ocioſi. VVi tſela vta ta em̄ p̄ſens ē tempꝰ operandi ⁊ pa ſadia. vita futura ē tempus feſtiuādi ⁊ ſabbatiſandi ⁊ requieſcēdi. Vn̄ q̄ volūt mō habere ſabbatū: habe mali bunt in futuro tempꝰ laborandi. In pͥſ. Laborabit ineternū ⁊ viuꝫ Ii adhuc in finem. ¶ Notandum ē ẜm medicos ꝙ Criſis ſexͣdie ꝯtī gēſ r̄gularit̓ ē ad malū: ſeptiā die xii ē adbonū creticātis. Vn̄ Galienꝰ li. ſuo de Creticis diebꝰ naturam ſeptime diei r̓gi equiꝑat: ſexte ve ro aſſimulat tirano. Moraliter ꝑ infirmitatem labor pn̄tis vite ītel ligit̉ in qua ꝑ oꝑa penitētie labo jpi rae̓ tenemur Luc̄. 13. Sex dies ſūt in quibꝰ oporter laborare ⁊ oꝑa ri. de hac āt īfirmitate aliqͣ cretica re ꝓponūt6. die ī vita pn̄ti. ⁊ ſūt u̓ li qui ocio ⁊ qͥeti ſe dant totalit̓ in pn̄ti. Sꝫ certe criſis iſta r̓gularit̓ ē mala. Nam qui huiuſmādi opea̓ penitentie recuſāt in futuro opera pene et̓ne ꝑſoluēt Leuit̓. ⁊. Oīs anima que afflicta nō fuerit ī die hac peribit de populo ſuo. Et per oppoſitum qui h̓ tribulant̉ ī ope ribꝰ penitentie ⁊ ꝓ pctīs ſuis vexā tur qͣſi ꝑ ſex dies laborāt ⁊ in ſep tio vite ſue requieſcunt Exo. zj. di es ſeptima ſabbatū eſta requies ſcā dn̄o. Et certe tūc eſt ꝑfecca cri ſis qꝛ tūc ceſſabitōnis infirmitas tedij ⁊ tēptacōnum mundi carmſ ⁊ dyaboli Ioh̓. 4. Hora 4. reliquit eū febris. ⁊ q̄ ſic crecitant ſani fi unt. Eſt gͦ ſexta dies moralit̓ ī cre ticādo qͣſi tyrānus ẜm Galienū. 3 Quia illi qui delicijs ⁊ qͣeti ſe dāt in hac vita carni ſe ſubiciūt. Cuiꝰ fomitē vocat Augꝰ tyrannū Sed̓ dies ſeptimꝰ ē verus rex ſub quo ſpūs libertatis donat̉. In cuius fi gurā d̓r dan̄. 14. Rex venit die 7. ad Danieleꝫ ⁊ eripuit eū de lacu leonis. Nos gͦ qui mercedē ſperaꝰ operibꝰ meritorijs in vita p̄ſenti ſtudeamꝰ. E aūt qui operat̉ mer ces imputat̉: nō ẜm grāꝫ ſꝫ ẜm de bitū. Narrat ſextus Iulius li. i. c. ii. qͣliter Cyrus rex ꝑſaꝝ animos populariū in exercitu aīmauerit ad pugnam. Primo eī toto vno die eos in quadā ſilua excidenda mirabilit̓ fatigauit. Sequēte vero die dedit liberaliſſimas epulas ī ter qͣs acceſſit ad eos ⁊ q̄ſiuit ab eis. quo de illis diebꝰ magis gau derent vel die ſucciſionis vel die e pulacōniſ. Illi reſponderūt ꝙ die ſecūdo. Tunc ſb̓iunxit. Per hoc ī quit ad illa ꝑueniēdum eſt. ſic eciā liberi ⁊ beati eē nō poteſtis ni ſi medos viceritis. atqꝫ ita eos ad cupiditateꝫ p̄lij cōcitauit Iſto mō P. 3.

modo ſiobis ſemꝑ indefeſſe cogi tandū eſt: ꝙ ad merredē vite eter ne nō poſſumꝰ peruenire nͥ ꝑ labo res pn̄teſ Silua em̄ peccatoꝝ ſecu ribꝰ linguaꝝ nr̄aꝝ oportet ꝑ ꝯfeſ ſionē fuccide̓ die huiꝰ vite: ſi veliꝰ ad cenā vite eterne finaliter perue nire: qꝛ Ihere. 3l. Rueſcet vox tua a ploratu ⁊ oculi tui a lacrimis qꝛ ē merces oꝑi tuo d̓t dn̄ſ ſꝫ qͥa hec merces n̄ n̓ iuſtis ꝑmittit̉ vidēdū da ſit uiſto ē quis ſit rite dicēdꝰ iuſtꝰ. deſcri bit̓ em̄ fze. 18. ſic. Vir ſi fuerit iuſ tus ⁊ fecerit iudiciū ⁊ iuſticiā ⁊ in montibꝰ nō comedei̓t ⁊ oculos ſu oꝫ nō leuauerit ad ydola: domꝰ iſ rahel ⁊ vxorē ꝓximi ſui n̄ violaue rit ⁊ ad muliereꝫ mēſtruatam nō acceſſerit ⁊ hoīem nō ꝯtriſtauerit pignꝰ debitori reddiderit: ꝑ vim nichil rapuerit: panē ſuū eſuriēti dederit ⁊ nudū operuerit veſtimē to: ad vſurā nō ꝯmodauerit: ⁊ a plius nō acccꝑit: ab iniqͥtate au̓ tit̉ mānū ſuā ⁊ iudiciū fecerit veꝝ inter virū ⁊ virū. ⁊ in p̄ceptis me is ambulauerit ⁊ iudicia mea cu ſtodierit: vt faciat veritatē: h̓ iuſ tus ē ⁊ vita viuet ait dn̄ſ In iſta deſcriptione ponunt̉ ilj. gradꝰ iuſ ticie ¶ Primꝰ gradꝰ ē facere iudi ciū ⁊ iuſticiā Iudiciuꝫ ꝑ plenaria reatus ſui ꝯfeſſionē Iuſticiā ꝑ cō dignā ſatiſfactōe. n pͣs. Feci iu diciū ⁊ iuſticiā. Sꝫ qͥa forte nōnul li pinam facuit vt videant̉ ab hōi hꝰ ¶ Idd̓ ſecūdꝰ gradꝰ ē: nō ī mō tibꝰ comedere In mōtibꝰ comedit qͥ de multitudīe bonoꝝ oꝑm ianit̓ delectādo gl̓at̉: qͣlis fuit ille pha riſeꝰ: de qͦ Luce. 18. qͥ dicit. dn̄e grͣ tias ago tibi: qͥa nō ſū ſicut ceteri hōies ⁊cͣ. In huiꝰ figurā legimus Gen. 3j. ꝙ Laban inuitauit Ra chel ad comedenduꝫ in montibꝰ Galaad ſuꝑ aceruuꝫ lapidū. Ed̓ fit cū dyabolꝰ fuggerit hoī: vt de ml̓titudine bonorū oꝑm gloriet̉ Sꝫ quia nō ſufficit de p̄teritis pēi tētiam facere: niſi ſeqͥtur penitēda iterū nō ꝯmittere ¶ Iō tercius gͣ dꝰ iuſticie ē: oculos nō leuare ad ydola domꝰ iſrahel. ydola ſūt pctā q̄ a multis colunt̉: ad hec nō ocu los leuare debemus ꝑ complacen tiam de peccato: ſed potius dicere cum Pſalmiſta. Auerte oculos meos: ne videant vanitatē. ¶ Rr̄ tus gradus eſt: vxorem preximi nō violare. Proximus noſter eſt xp̄us Luce. 10. Quis tibi videtur proximus fuiſſe illi qui incidit in latrones. Et dicit̉ ꝙ Samaritanꝰ ni ſlam. Iip qui ibi figurat xp̄m: vxor ꝓximi ē ii Il anima humana. Quicumqꝫ ergo 3 mala doctrina vel malo exemplo tiras. rat 3 anima xp̄i corrumpit ⁊ allicit ad peccatū h̓ moraliter vxoreꝫ ꝓximi violat ⁊ iniuſtū ſe eſſe declarat̉ Corinth̓. 3. Quicumqꝫ tēplumdei violauerit diſperdet illū deus Quintus gradꝰ ad mulierem mē ſtruatam nō accede̓a ad ꝑſonaꝫ vicijs irretitaꝫ ſocietatē nō habe re Leuit̓. iij Qui tetigerit menſtru atam īmundꝰ erit ẜm legē. ⁊ ꝓu̓. 13. Qui cum ſapientibꝰ graditur ſapiens erit. Amicus ſtultorum ſimilis efficietur. Et ideo in Pſal. Cum ſancto ſanctus eris ⁊cͣ. Me ſtruata mulier inficit ſpeculum ⁊ maxime nouū. ſicut dicit̉ ī deſop nō ⁊ vigilia. Sic mala ꝑſona infe cta pctō hoīem qͣntūcumqꝫ puru

ꝑ malaꝫ ſocietatem ⁊ maxime iu uenem inficit. ¶ Sextus graduſ eſt hoīem nō ꝯtriſtari ꝑ ira ⁊ im patiētiam: qd̓ faciūt pacis ꝑtur batores in republica Exo. ⁊⁊. Ad uena nō ꝯtriſtabis neqꝫ affliges. Rō. x. Si fiel poteſt cū omnibꝰ ho minibꝰ patē hn̄tes. ¶ Septimuſ grādꝰ ē pignꝰ debitori reddere. Il le pignꝰ debitori reddit qͥ iniuriā ſibi factā ex aīmo ōmno dimittit Exo. 22. Si pignꝰ a ꝓximo accepe ris an̄ſolis occaſū redde illi. hoc ē ſi qͥs te offenderit: ſtatī qͣntuꝫ ad rancorē dimittas ei ēph̓. g. Sol n̄o occidat ſuꝑ iracudiam vram. octauꝰ gradꝰ ē ꝑ vim nichil rape re. Moralit̓ nō ſoluꝫ rapina corpo ralis iuſto interdicit̉ ſꝫ eciā ſpūa lis. Eſt em̄ rapinā triplex: gl̓e laſ cuue ⁊ pecunie. Gl̓am rapuit ſu perbi a deo: qꝛ Thimo. i. Soli do mirrui honor ⁊ gl̓a Et yſa. 4⁊. Gl̓aꝫ meā vlmalpi alteri nō dabo. Et yſa. bi. Ego dn̄s npita aliat ad odlo hn̄s ra. in hō ⁊ vanā gl̓am in bonis operibꝰ. Laſciuiā rapuūt xxxxi pi lubrici. In cuius figurā filij bemia iſpeſe dedatat ip nibi nin qͥ int̓pretant̓ aſinini rapiūt il. ſibi vxores de v̓ginibꝰ choros du prii cetibuſ in ſilo Iudic̄. 21. Pecuniā rapiūt auari yſa. z. Rapina pau Iui nbe pis in domo vr̄a. Et ꝓu̓. ii. Alij di ixini uidūt ꝓpriā ⁊ ditiores fiūt: alij ra peſt puit aliena ⁊ ſꝑ in egeſtate ſunt gabi Aues rapaces ſūt ſꝑ macilente. Corinth̓. 6. Neqꝫ rapaces regnū po dei poſſidebūt. ¶ Nonꝰ gradꝰ ē pa j nē efuriēti dare. nō ſufficit nō ra pere: īmo oportet alteri indigenti erogare yſa. 8. Fn̄ge efuriēti pa neꝫ tuū Vdecimꝰ grādꝰ ē nuduꝫ operire veſtimēto. nūdꝰ eſt qui ſci x 51 A en̄tia ⁊ v̓tutibꝰ caret. Vnde aīa in ſua creacōe eſt ſicut tabula nuda in qͣ nichil depingit̉ 3. de aīa yſa. ¶8. Cum videris nudū operi eum Vndecimꝰ gradꝰ ē: ad vſuram nō accōmodare Ad vſurā como dat qͥ pene et̓ne ſe obligat ꝓpter momētanea delcātionem Sic̄ ptꝫ in Gloſa ſuꝑ illud pͣs. Ex vſuris. ¶ duodecimꝰ gradꝰ eſt. Ab iniqͣ tate au̓tere manū ſua. hoc ē a mu nere ⁊ ponit effectū ꝓ cauſa: quia ubi ꝯcurrt munera ibicōiter fit in iquitas In ꝑs dextea̓ eoꝝ dextea̓ iniqͥtatis Et qͣrec Certe qꝛ dextera eoꝝ r̓pleta ē muneibꝰ. ¶ Decimꝰ terciꝰ gͣdus ē iudiciū verū facere ī ter viꝝ ⁊ viꝝ Et illud eſt nō ſolū cōtra malos iudices in publico. ſed eciā cōtra iudicates in occl̓to ſicut faciunt ſuſpicioſi: inuidi ⁊ d̓ tractores Iſti eī aufer̄t qͣſi dyade ma de capite dei Sibi em̄ conuēiti ſolūmodo officiuꝫ de occultis Iob 19. Spoliauit me gloria mea: ab ſtulit cōronam de capite meo ſ Decimus quartus gradus eſt In preceptis dei ambulare proficien do de vir̓tute in virtutem ¶ Seci mus quintus gradus eſt Iudicia dei cuſtodire vt faciat veritatem hoc eſt ꝑſeuerātiam habere fide lem Et qui iſta ili. habuerit h̓ iuſ tus eſt Et qui ſic dixerint: iuſti in uenient quid reſpondeant Lectio ſeptuageſima. deo accipient regnum decoris ⁊ dyadema ſpēide manudni: qͦma dextera ſua reget illos ⁊ brachio xxmo ſcō ſuo defēdet eoꝫ. declato qͣli ter iuſti hn̄t in pn̄ti vita ſecurita tē. h̓ declarat̉ qͣlē hēbunt ī futuro P..4.

Aco. felicitateni ẜt dicuſitur de eis quā tuor in hodiernā lectiōe: viꝫ ꝙ do minabūtur in honore: coronabū inr̓ cū decore: cōſeruabuntur ſub bono tutore ⁊ defenſabunt̉ a d̓i ti more. Primo gͦ ſpūs ſanctꝰ dicit ꝙ iuſti in futuro iudicio generali dominabunt̉ in honore: quia acci pient regnuꝫ decoris Quādo eniꝫ anima beata ꝑfectum obtinebit regnum ſuper corpus glorioſum clarum ⁊ ſubtile: agibile ⁊ impaſ ſibile: tunc erit anime glorioſum regere corpus ſuum: quod tamē eſt modo valde tedioſuꝫ: quia Sa pīe 9. Corpus quod corrumpitur aggrauat animā. Et id̓o regnum anime ſuper corpus erit tunc tem poris regnum decoris: quādo ani ma ſubiecta erit perfecte volunta ti dei. ⁊ corpus voluntati anime Math̓. 6. Adueniat regnū tuum: fiat voluntas tua ⁊cͣ. ¶ Vbi no tandum: ꝙ regnuꝫ decoris eſt ce lum: regnum timoris mūdus: r̓g nu̓m horroris infernus. Celuꝫ nā qꝫ eſt regnum decoriſ ⁊ glorie In ps. Gloria regni tui dicent ⁊ po. tua lo Vt no. fa. fi. ho. po. t̓. ⁊ glo. mag. reg. tui. Et Math̓. ii. Regnū celoꝝ vimi patit̉ ⁊ violēti rapuit illud Bernardꝰ in flor̓. li. 9. c. 16. Quatuor ſūt genera hominuꝫ reg nū celoꝝ poſſidentiū: alij violent̓ raput: alij mercant̉: alij furatur alij cōpelluntur ad illud. Rapuūt qui relinquūt oīa ⁊ ſequūtur xp̄ꝫ Sūt alij inferioris gradꝰ a quibꝰ metūt carnalia dum ſeminat ſpi ritualia. Et dicuntur mercatores. Sūt alij qui nōnulla bona occl̓te faciūt. ⁊ hij furari dicunt̉: qꝛ lau dem humanam vitantes: ſolo di uino teſtimonio ſūt ꝯtēti. Hij āt qui ꝯpellunt̉ ſūt pauꝑes neceſſa rio: qͦs h̓ ignis pauꝑtatis ꝓbat: deo diſpenſāte. de quibꝰ d̓r. Com pelle intrare. Compellunt̓ em̄ va rijs oppreſſionibꝰ ⁊ neceſſitatibꝰ afflicti. Hec Bernardꝰ ¶ Secūdo mūdꝰ iſte eſt regnū timoris Luc̄. 2i. Surget gēs ꝯtra gētem. ⁊ reg uum adu̓ſus regnum ⁊ erūt peſti len. ⁊ fa. ⁊ t̓. ꝑ lo. Iſtd̓ regnu xp̄ſ ꝯtēpſit qn̄ fugit abhoībꝰ qͥ eū r̓ge feciſſe volebat. ſic̄ pꝫ Io. 6. ⁊ Io ſs d̓t. Regnū meū nō eſt de hoc mū do. Et c̓te iſtd̓ regnū timoris ſic̄ de clāt Boetiꝰ 3. de ꝯſo. ꝓ. l. alludenſ hiſtorie de dyonſio ſiclo tirano. Exꝑtus īquit ſortis ſue ꝑiculūti ranꝰ regni metꝰ pendetis ſuꝑ ver tice gladij t̓rore ſil̓ auit hāc hiſto riā plamꝰ narrāt Racrobiꝰ ſuper ſōpno qcipiōis li. Dyoniſiꝰ inqͥt aule ſicle inclemētiſſimꝰ īcubator familiari qͦndā ſuo btām eſtimā ti vitā tiram volēs ꝙ ꝑpetuo me tu ꝙͣqꝫ impendētia ꝑiculoꝝ ple eēt on̄dere: gladiū vagina raptu ⁊ a capillo de pilo eqͣno pendece mucrone dimiſſo iuſſit familiariſ illiꝰ capiti int̓ epulas ī mnere. Cū qꝫ ille int̓ ſiclas ⁊ tirannicas cōpi as pn̄tis mortis grauaret̉ pericu lo. Talis eſt inquit dyoniſius vi ta quā tu beataꝫ putabaſ. Sic mor tem nobis ſemꝑ imminētem pͥui demꝰ. Eſtima quādo felix eſſe po terit qui timere nō deſinit. Ilfud bene aduertit ille nobilis triumꝰ phator romanus Cypus de quo narrat Ouidius. 1ij. Aethamor phoſios poſt medium Cypus iſte

A xeni ene te bello in quo ꝑ pomāo puguerunt ⁊ triuphū habuerat ſubito ⁊ caſu reſpexit in vndaꝫ de p̄hendit faciē eſſe cornutam. Eſti mas at ſe deluſū ꝑ ymaginē in aqͣ manū ad caput appoſuit ⁊ in fro te cornua repperit. Statimqꝫ ſacri ficās dijs ſuis inteſtinis hoſtiarū iuſſit ꝓphetam requirere/ quid iſ tud ꝓdigiū deſigͣret ꝓpheta v̓o nō mīe Strages cōſiderans ⁊ conſu lens diligēter. Reſponditqꝫ: fata tum erat ꝙ ſi intraret muros ciui tatis romane rex fieret romanoꝝ ꝓ ſe ⁊ ſuis ſucceſſoribꝰ ineternuꝫ Vn̄ d̓t ſibi ſic. Rex ait o ſalue t̓. n recipe tuiſqꝫ. Hic locus ⁊ lacie pa rehūt cornibꝰ artes. Tu mō rupe moras portas intrare patēteˢ Ap ꝓpia ſic fata ubēt ham vrbe recep tus. Rex eris ⁊ ſceptro tutus poti re phēem. Retulit ille pedem cornu tam a menibꝰ vrbis. Auertēs fa ciem ꝓculha ꝑcul om̄ia dixit a lia dn̄ pellāt multoqꝫ ego iuſtius euū. lxul aga ꝙͣ me videat ca̓pitō lia regem. Vult dicere ꝙ audito reſponſo ꝓph̓e ꝙ futurus eſſet r̓x romanoꝝ ſi vrbem intraſſet. Sta tim au̓tit faciē toruo vultū a ciui tate ⁊ cepit redie̓ ⁊ fuge̓ a ciuitate rogās deos ꝙ talia fata au̓terent ꝓcula pellerent ab eo aſſerens ſe malle exulaſſe ꝓſper ꝙͣ dyadema e̓gniſuſcipe̓ ⁊ ciuitatē intrae̓ Sta um ergo miſit ꝓ pr̄ibus ⁊ ꝓ ſena tu romano vt ad eū extra ciuita tem venirent. Et facto monticulo de terra: oꝑtiſqꝫ cornibꝰ ſuis coro na de lauro alloquebat̉ romanoꝫ in hac ſm̄a. Iſt inquit pr̄es ꝯſcrip ti vnꝰ in hac multitudinē quē vi detis quē niſi ab vrbe veſtra repu leritis erit rex veſter. Et ſicut dicit ꝓpheta vobis dabit vobis iura fa miliaria ⁊ onera ſeruitutis. Et iaꝫ dudū intraſſe poterat vrbē nͥ ego eū impediuiſſem. Quis tamen ſit nō dicam nomīe ſꝫ ſigno. Ille eſt qui cornua in capite gerit. Popu lus motus ſucclamauit Quis eſt ille? Et quilibet reſpexit frontē al teriꝰ. Tūc Typus dicit ad ppl̓m Ecce inquit quē q̄ritis habetis. ⁊ ſtatim populo reſpiciente diſſol uit coronam de capite ⁊ cornua ē ius on̄dit. Quo viſo om̄es ſupra modū doluerūt ⁊ fecerūt eū itera x2 to corona impone̓ capiti. ⁊ quia muros ciuitatis intrare nolebat tantum ſibi de terrā dederūt qnͣtū vnū aratruꝫ circunicigere potuit vno die. Sic igitur iſte paceꝫ ma luit ciuitatis ꝙ gloriam ſuaꝫ. Vn de inter alia dicit ſit. Ille quidem potuit portas irrumpere apertas. Sed nos obſtitimus qͣmuis con iunctior illo Nemo in vos eſt vrbe virū prohibete qͣrites. Aut ſi dici nus erit grauibus vincite cathe niſ. Aut finite mētum fatalis mor te tiram. Eſt ergo regnum mūdi regnum timoris. Vnde Valerius libro ſexto ca. ſecūdo. Rex inquit ſubtilis iudicij quem ferunt ſibi traditum dyadema anteꝙͣ capiti imponeret diu retentum conſide raſſe ⁊ dixiſſe. O nobilem magis ꝙ felicem pannum quem ſi quis penitus cognoſcat ꝙ multiſ ſolli citudinibus: periculis ⁊ miſerijs ſit refertus: nec humī iacētem tol lere velit. Tercio īfernus eſt reg num horroris ſiue doloris v̓ dn̄at̉ P..

Adō ille tirānus qui eſt rex ſūꝑ om̄es filios ſuꝑbie Iob. ei Vbi nullꝰ or do ſed ſempiternꝰ forror inhabi tat: cuius horrore nichil ſuꝑ terrā cōparari poteſt Sapīe. i. Non eſt infernoꝝ regnū in terra: ſupple in ſuꝑficie terre ſed citra cētruꝫ. Nō gͦ hoc terciū regnum nec ſecūduꝫ ſed primū accipiēt ſancti. Et ido dominabūtur in honore: quia ac cipiēt regnum decoriſ. ¶ Secūdo cōronabūtur cum decore Vn̄ ſub iūgitur ꝙ accipiēt dyadema ſpeci ti de manu domini. dyadema eſt corona regia. Et dicit̉ a dya quod eſt duo ⁊ demo is: quia demit pr̓ cipium ⁊ ſinem. Et ē ꝓprie de auro ⁊ lapidibꝰ p̄cioſis Vn̄ Greciſmꝰ Virginis eſt certū: cleriqꝫ corona poete Laurea: rex geſtat dyadēa vel indupator. Et eſt Epentheſis ꝓpter metrūa. imperator. Et certe beatitudo iuſtoꝝ bene vocatur dy adema duo em̄ mala patimur ſil̓ culpa ⁊ pena: que duo penitus ceſ ſabūt. deniqꝫ eciā anime ignota ⁊ in corpore corrupcōis potētiam Vn̄ de quolibet iuſto exponi p̄t il tud pͥs. ẜm aliā trāſpoſitionē. Fu ꝑ ipſū auteꝫ efflorebit dyadema nieū. vbi noſtra trāſlatio habet Scīficatio mea. Et yſa. 62. Fris cō rōna gl̓e in manū dni ⁊ dyadēa regni in manu dei tui Illud dyade mā accipiēt nō de manu alicuius āgeli vel archāgeli ſꝫ de manu do minia. de ipſo xp̄o: qͥ manꝰ domī d̓r: qꝛ dn̄s pr̄ oīa ꝑ filiū oꝑat̉. In ps. Fiat manꝰ tua vt ſaluet me qm̄ viā tuā elegi. Vel de mau do mima de ptāte iudiciaria xp̄i. Tercio obẜuabūt̉ ſub bono tuto re. qt iō ſubdit. Rm̄ dextera tua te la get illos: dextea̓ ꝑs in oī aīali eſt fortior ſiniſtra ⁊ dignior. pͥmode a minalibꝰ ⁊. ⁊. de celo. Sextera q dei ſcī ꝓtegent̓: qꝛ ſub eiꝰ oīpotētia reqͥeſtēt Vn̄ d̓t Anſelmꝰ Proſolo gioꝝ. ilj de ptate btoꝝ Si ptās q̄ xitur oīpotentes erūt volūtatis ſue ſicut deꝰ ſue. Nā ſic̄ deꝰ poterit qd̓ volet ꝑ ſeipſū: ita poter̄t illi qd̓ vo lunt ꝑ illum: qͥa ſicut illi nō aliud volent ꝙ qd̓ ille: ita ille volet quic quid illi volēt In Pſalmo. ftem illuc inanꝰ tua deducet me ⁊ tene bit me dexterā tua. Ruarto defen ſabūtur ab omni terrore. Et iō vl timo ſubinfertur. Et brachio ſan cto ſuo defendet illoſ. Grachium dei patris dicitur xp̄s yſa. lꝫ do mine qͥs credit auditui nr̄o ⁊ bra chiū dn̄i cui r̓uelatū eſt. Nō ſolū at brechuūi pr̄is d̓r xp̄s: īmo bra chiū nir̄miſi ſimꝰ vnū corpꝰ cū d̓o patre ꝑ caritatem yſa. 33. Domi ne miſerere noſtri: te em̄ expecta eſ. bra. no. in ma. ⁊ ſa. nrͣ. in tēpo re tribulacōnis In iſto brachio ē noſtra mnunitio: noſtra tuitio. ⁊ noſtra fruitio Scitis em̄ ꝙ in bra chio ſit minutio ſāguinis ꝓ tori us corporis ſāitate. ꝑs eniꝫ ſana minuitur ꝓ curacōe ꝑtis infirme In toto at corpore gn̓is hūani n̄o fuit alia ꝑs tōͣ ꝑfecte ſana: nͥ iſtd̓ brachium nr̄m xp̄s. Et io in ipſo facta ē minutio ꝓ totiꝰ eccleſie ſāi tate In pͣs. Saluauit ſibi dextera eiꝰ ⁊ brachiū ſanctū eiꝰ Iſtud br̄ chiū fuit calefr̄m ꝑ motū ⁊ ignē ꝑ motu certi inneris. z3 anoꝝ In quō ſpacō freq̄nter legimꝰ eū fa tigatū. ꝑ igne vero: quia imieli

tempore paſſionis circumdederūt eū iudei facibꝰ ⁊ lanternis. Fuit ligatū in eius flagellatiōe profū de: percuſſum. habuit tamen val de malū potū in eius minutione. quia In Psͣ. pederūt in eſcaꝫ me am fel ⁊ inſiti mea potauerūt me aceto. datur enim potus homini minuto vt ſanguis fortius exeat Certe ſāguis iſte fuit nobis me dela ſalutis Augꝰ. Purus ſāguiſ medici factuꝫ eſt medicamētum egroti In pͦ. Redemiſti in br̄chio tuo ppl̓m tuū filios Iacob ⁊ io. ſ Secūdo in brachio iſto eſt noſtrͣ fuitio in quo ſolo immicos nr̄os proſternimꝰ. Nullum em̄ opꝰ nō ſtrū meritoriū eſt ſatiſfactionis pro peccatis noſtris. nͥ in virtute iſtius brahij: contra quod nichul poſſunt adu̓ſarij noſtri. In ps. In brachio virtutis tue. Et Sapi etie. i1 Virtuti brachij tui quis re ſiſtet. ¶ Tertio ī iſto brachio ē noſtra fruitio yſa.40. In brchio ſuo portabit agnos ⁊ in ſinu ſuo leuabit fetas ipſe portabit/ qͣſi di ceret In die iudicij quādo diuidet bonos a malis ſicut paſtor ſegre gat oues ab hedis tūc agnos por tabit id eſt innocētes acceptabit ⁊ hoc br̄chio: quia ſimpliciter in nocētes nō habentes vſum liberi arbitrij ꝑ ſolam minucōem illiꝰ brachij ſaluabūtur. Et ī ſinu ſuo leuabit duces eos ī celum ⁊ fetaſ ſimiliter portabita. acceptabit. ꝑ ſonas fecūdas meritis n̄ ſolum ī nocētes īmo eciā penitētes qui ō nes ſaluabūtur n̄ virtute ꝓpria: ſꝫ in iſto ſācto brachio. Vn̄ in psͣ. rachiū eoꝝ nō ſaluabit eos. ſꝫ A1 dextera tua ⁊ brachium tuum ⁊n fumatio vultꝰ tui: qm̄ ꝯplacuiſti in eis ⁊cͣ. Lectio. A1. T accipiet armaturā zelꝰ illiꝰ ⁊ armabit creaturaꝫ ad vltionē immicoꝝ. In duet ꝓ thorace iuſticiā ⁊ accipiet ꝓ galea iudiciū rectu. Sumet ſcu tu īexpugnabile equitatem acu et dira ira in lanceam. ¶ Poſtiͣ ſpūs ſcūs declarauit futurā bono rū retributionē. Hic r̓dit ad decla radum futurā maloꝝ punicōem ¶ Et circa hoc tria facit. Nā pͥmo deſcribit xp̄i iudicis aduenientiſ inexpugnabilem apparitionem. 28 Secundo creature xp̄o conſentien tis intolerabilem cooperationeꝫ. ibi Et expugnabit cum eo. Ter cio ſententie iudicis indiſpenſa bilem executionem. ibi. Contra illos ſtabit ſpiritus virtutis. ẜ Circa primū duo facit primo tā git qūo armabit̉ in generali. Se cudo expmit in ſpeciali. ibi. Indu et ¶ Circa pͥmū auctor tria facit Primo qꝛ armabit ſeipſuꝫ. Scd̓o ꝙ ſuū exercitu. Tercio on̄dit ad que effectum. Scd̓a ꝑs ibi. Et ar mabit. Tercia ibi. Ad vltionem ¶ Circa primū ē aduertēdum ꝙ qꝛ hoīes ſe volentes vindicare de ī L imicis cōiter ſolēt arͣri Iō xp̄m ve Aduenit xvj jͣmūdū nad niēteꝫ ad iudiciū deſcribit h̓ ſpūſ ſcus tamꝙͣ arͣtuꝫ hoīem vt on̄dat r 3 1 ī eo ſeueritatē ⁊ ſufficiēteꝫ ptāteꝫ Qui a ſic̄ arͣtus p̄t ledere inermē ⁊ n̄ ledi: ita xp̄s r̓probos pūiet nec in aliqͦ poterit īpediri. d̓t gͦ ꝙ acci piet arturam zelus illius a ip̄e ze lans ⁊ ad modū zelantis ⁊ offen ſi ſe habens accipiet arma. In P. 6.

Igt primo enim aduentu venit miti ⁊ mermis Math̓. 2j. Ecce rex tuꝰ venit tibi māſuetuſ Et iō mermiſ quia viꝫ in carne paſſibili ⁊ mor li venitriō potuit vulnerari yſaie tiz. Vulneratꝰ eſt ꝓpter iniqͥtateſ noſtras. Sed tūc veniet cum tali bꝰ armis: viꝫ cum carne imꝑaſſi bili ⁊ immortali: quā ōmno vul nerari n̄ poterit Lūc. 2. Videbūt filiū hominis veniēteꝫ in nubibꝰ cum poteſtate magna ⁊cͣ. Et tunc nō ꝑcet: qͥa Prou̓. 6. Ielus ⁊ fu ror viri nō ꝑcet in die vindicte ꝑ Secūdo dicit ꝙ nō ſoluꝫ armabit ſeipſū ſed eciā exercitū ſuū Vnde ſubdit ꝙ armabit creaturā dādo viꝫ tam angelis bonis ꝙ hoībus v̓tutem ⁊ volūtatem acceptandi n lud iudiciū ⁊ penam faciēdam in reprobos. Erit em̄ oīs creatura bo na cōcors in ſētentia cuꝫ xp̄o iudi ce illa die ſine miſei̓cordia: ſine cō paſſione aliqua miſeris exhiben da. Et ido̓ tercio ſubuigit Ad quē effectuꝫ erit iudex cū exercitu ſuo in armis viꝫ ad vltionē imimicoꝝ Ille em̄ qui eſt modo pater mīaꝝ erit tūc tꝑis deus vltionū In psͣ. Deus vltionū dn̄s deus vltionuꝫ libere egit ⁊ Deutro. 32. Aea ē vl tio ⁊ ego retribuam eis in tꝑe Conſequēter deſcribit̓ iſta arma tura in ſpeciali. quātum ad duo. Primo quātum ad arma defenſi ua. Secūdo q̄ntum ad arma inua ſiua. Arma defenſuua ſpecificant̉ hec tria: viꝫ lorica: galea ⁊ ſcutuꝫ Quātum ad arma īuaſiua nō ſpe cificatur h̓ niſi vnū genꝰ armomū viꝫ lancea dicit gͦ ſic Induet pro thorace iuſticiā. Thorax ẜm Papiā eſt eqͣuocum ad ꝑtē corporia q̄ eſt pectus ⁊ ad munimentum litare qd̓ d̓r lorica. Induet gͦ xp̄ſ ꝓ lorica iuſticiā yſa. liq. Indutuſ eſt iuſticia vt lorica. Scitis em̄ ꝙ lorica ex circulis ferreis ſibijnuice cōnexis ꝯponit̉: ita iuſticiā ex dei legibꝰ ⁊ p̄ceptis diuinis ſibijnui cem ſine cōtradictione cōcordan tibꝰ cōſticuitur. Sequit̉. Et accipi tꝓ galea iudiciū certum: quia ſi ne quocūqꝫ errore iudicabit Pro u̓. 16. diuinacō in labijs regis nō errabit in iudicio os eius. Sequit̉ Sumet ſcutum ī expugnabile eqͥ tatem In pͥº. Iudicabit orbē terra rum iuſticia ⁊ po. in eqͥtate. Iſtd̓ iudiciū appetūt ſancti. In quorū ꝑſonā dicit pͣs. Apprehēde arma ⁊ ſcutum ⁊ exurge ī adiutorium michi Sequit̉. cuet dirā iram in lancea hoc ē in vīdictā pungendo ꝓferendo ſm̉am dāpnationis pu niētem cōtra malos Iob. ib Circū dedit me lanceis ſuis ꝯuulnea̓uit lumbos ſuos Et dicet̉ ira dei tunc tē poris dira ad differenciā ire quā exercet modo: q̄ eſt mitis ira ⁊ ſu auis In Osͣ Iratus es ⁊ miſertuſ es nobis Et Abacuc. 3. Tūc cum itatus fueris miſericordie r̓corda beris ¶ Quia ī ſētētia littere facta tum eſt: ꝙ boni tam angeli ꝙͣ hoī nes ſine ꝯpaſſiōe ad miſeros xp̄ aſſiſtent ī iudicio ¶ dubitacō po teſt eſſe. Vtrū beati poſt diē iudi cij gaudebūt de pēis dampnatoꝝ Et videt̉ ꝙ nō: qꝛ qd̓ vicioſum eſt ī viatore nō debꝫ poni ī comp̄hen ſore. Sed hoc ē maxime vitupera bile in viatore: ꝙ letet̉ ⁊ gaudeat de pēis alioꝝ. gͦ ⁊cͣ. ¶ Preterra co

A2 gIſio pribꝫ ext catita le Exgo vbi maior caritas ibi erit perfectior cō paſſio. Sꝫ in bonis ē fūma caritaſ gͦ ꝑfectiſſima cōpaſſio. gͦ nō gau debūt de eoꝝ peniˢ ¶ Preterea be ati erūt deo ſūme cōformes: ſꝫ deꝰ nō delectatur de noſtris penis: im mō ꝯpatiatur nobis ⁊ miſericors dicit̉ gͦ ſimilit̓ ſe habebūt ſancti ad dāpnatos ¶ Preterea in btīs nullū odiū erit: ſꝫ ad odiū ꝑtinꝫ gaudere de malo alteriꝰ gͦ nō gau debūt de penis dāpnatorū ¶ Ad oppoſitum eſt pͣs. Letabit̉ iuſtꝰ cum viderit vidictam ¶ Ad iſtā dubitacōeꝫ rn̄t Agr̄ ſentētiaꝝ c. vltīo li. 4. allegās Gregor. qͥ in O melia qͣdam ſuꝑ Lucam ⁊ ē 4o. di. dicit ſic. Apud beatoꝝ animū nō fuſcat btītudīem aſpecta pena re proboꝝ: qͥa ibi ꝯpaſſio miſerie nō erit: minuere leticiā bonoꝝ nō va lebit. ẜt licꝫ iuſtis ſua gaudia ſuf ficiāt. ad maiorē tamen glori ā vi debūt penaſ maloꝝ qͣs ꝑ dei gͣti am euaſer̄t et hoc ē qd̓ dicit̉ yſa. vltīo. frūt vſqꝫ ad ſatiētateꝫ viſi om̄s omni carni. electis. Notant tamē doctores ꝙ aliquid pōt eſſe mat̓ia gaudij duplicit̓ Vno mo do ꝑ ſe. Alio modo ꝑ accidēs ratio ne aducti In penis at maloꝝ eſt duo ꝯſiderare: viꝫ ipſū nocumen tum malis illatu ⁊ ordinē diuine iuſticie ẜm quē iuſtum eſt eos ſic pumri Primo mō nō gaudebūt boni de penis: ſꝫ ſecūdo mō tantuꝫ. Vn̄ ꝑ ſe loq̄ndo diuina iuſticia ⁊ eoꝝ liberatio ſeu euaſio de penis illis erit materia gaudij: ſꝫ pene u̓ le ꝑ accidēs tantum ¶ Ad primū dicedum: ꝙ laudabile ē in viato re ꝙ delectet̉ in penis maloꝝ ꝑ ac cidens inqͣntum iuſte puniūtur. Vicioſū āt eſt: ꝙ delectent̓ ꝑ ſe de penis loquēdo ¶ Ad ſecūdum di cendū: ꝙ cōpaſſio ē nolitio q̄ qͥs deſiderat malū ab aliqͦ repelli. Rn̄ āt malꝰ eſt in tali ſtatu: ꝙ ſua pe na p̄t ab eo repelli ⁊ remoueri tur a caritate ꝓcedit ꝯpaſſio. Et iō qn̄ tunicūqꝫ hō ſit malꝰ in pn̄ti: quia tn̄ eſt in ſtatu in quo p̄t corrigi ⁊ fieri dignꝰ carentia illius pene Iō iuſte poteſt a caritate beatoruꝫ ꝓ cedere compaſſio ad eos. Sed qui a dampnati ſunt extra ſtatum il lum in quo poſſunt fieri boni Ido 18 ex caritate beatorum nulla ad eos compaſſio oritur: quia talis com paſſio eſſe nō poſſet ſine preiudi cio diuine iuſticie ¶ Ad tercium dicendum ꝙ deus loquēdo per ſe de penis noſtris nō delectat̉ ſꝫ per accn̄s. Sicut delectat̉ de operibꝰ ſuis iuſtis ſimilit̓ ꝯpatitur ⁊ miſe ricōis eſt ꝓ ſtatu iſto ī qͦ poſſunt corrigi. ſō aūt ꝓ ſtatu altero in qͥ dapnati nō poterunt emēdari/ Ad quartum patet ꝑ dicta: quia gaudere de malo alteriꝰ quia eſt malū ſuum: eſt actus odij. Nō āt gaudere de malo alteriꝰ: quia iuſ te eſt ſibi inflictum. ¶ Notandū quia ſicut xp̄s iuſtꝰ iudex arma bit moraliter: lorica: galea: ſcuto ⁊ lancea: ita ⁊ nos in preſenti Vnde Apl̓s Ad Eph̓. 6. Induite vos ar maturam dei: vt poſſitis reſiſtere aduerſus inſidias dyaboli Arma autem iſta ſunt quatuor virtuteſ cardinales ⁊. Ad Chorintheos de cio Arͣ em̄ milicie nr̄e n̄ ſūt carͣlia ſꝫ ſpūalia a d̓ ad deſtrictionem

Icip inimicoꝝ. Eſt enim iuſticia qͣſi lo xica. ⁊ temperātia quaſi galea: ſcu tum patientia: laricea prudentia. Eportet em̄ in preſenti oprari ⁊ pugnare ſimul ⁊ ſemel vt ſimus edificatores ⁊ pugnatores. Sicut fecer̄t iud̓i Neemne qͣrto de quibꝰ media pars p̄parata erat ad bel lum ⁊ lancee ⁊ ſcuta ⁊ arcus ⁊ lo xice ⁊ cetera Vna manu faciebāt opus ⁊ altea̓ manu tenebāt gla dium. Refert ſextus Iuliꝰ de re in litari. li. ⁊. c. 8. de quodā cōſule ro manoꝝ qui iſta cautela cōtra ꝓp um exercitum vſus eſt. Cum em̄ quēdam exercitum duxiſſet de qͥ nō multū confidebat elegit ſibi v nuꝫ aliū exercitū fortiſſimū ⁊ fide liſſimū ⁊ retinuit ſecum in caſtriſ ⁊ tentorijs. primū exercitum iuſ ſit p̄cedere ⁊ fecit apud eos ꝓcla mare ꝙ vel eligerent pugnare cū hoſtibus: vel cum ciuibus. Illi er go ꝯſiderantes ꝙ nereſſario opor tuit illos inire pugnam: vel con tra bonos ciues: vel ꝯtra malos ho ſtes: p̄eliger̄t cum hoſtibꝰ dimica re ⁊ aggreſſi hoſtes victoriā potiti ſunt. Moraliter deus habet demo nes hoſtes ſuosꝫ ꝯtra quoꝫ miſit v nū magnū exercitū: totū viꝫ genꝰ humanū. Vnde ad Eph̓. 6. Non eſt nobis colluctatio adu̓ſus car nem ⁊ ſanguinē ſupple tantū. Sꝫ adu̓ſus pͥncipes ⁊ poteſtates: ad u̓ſus mundi rectores: cōtra ſpūa lia nequicie in celeſtibuˢ Et quia vult ꝙ nos neceſſitemur ad pug nādum elegit ſibi vnū alium ex ercitum fortē ⁊ fidelem: exercitum viꝫ beatoꝝ angeloꝝ ⁊ hūc exerci tum ſecum r̓tinuit in caſtris ⁊ in exercitu noſtro.. ī eccleſia militā te iuſſit ꝓtlamal̓ ꝙ eligamꝰ vnū ex duobꝰ: pugnare ꝯtra demōes hoſtes noſtros vel ꝯtra angelos ciues noſtros. More ergo romāo rum preeligamꝰ pugnare contra demones hoſtes noſtros ad eph̓ 6. State ergo ſuccincti lumbos veſ tros in veritate: induti loricaiuſ ticie ⁊ calciati pedes in preparacō ne euangelij pacis. calciare pede eſt ꝑ exempla ſanctoruꝫ qui mo tui ſunt affectiōes noſtras minu ere. Secūdo temperantia eſt quaſi galea. Sicut em̄ ad litteram gale a ꝓtegit caput in quo ſūt omnes ſenſus: ita temperantia in cibo ⁊ potu facit hominem habere bonū caput ⁊ ſenſum viuacem yſa. qnͥ q̄geſimonono. Galea ſaluts ī ca pite eius. Tercio ſcutum eſt pati entiā ſiue fortitudo Trenoꝝ. 3. da bis eis ſcutum cordis laborem tuū id eſt paciam qua fuſtineat cor de forti labores ꝓ te. Quarto lance a eſt prudentia. homo em̄ ꝑ lance am vulnerat hoſtem ⁊ ꝓcul repel lit a ſe. Ita homo per prudentiam illa que ſunt ꝓcul preuidꝫ ⁊ occur rit eis: quia rerum exitus prudenti a metitur Ihere. 46. State in gale is: polite lanceas: induite vos lo ricis ⁊ cetera. Otrum ignis purgatorius inuol uet reprobos. Et videtur ꝙ nō ꝙꝛ Malach̓. z. ſuper illud. Purgabit filios leui:dicit Glo. duos ignes legimus futuros: vnuꝫ quō pur gabit electos ⁊ precedet iudiciū Alterum qui reprobos cruciabit. ſed hic eſt ignis inferni qͥ maloſ inuoluet. Primus autem ē ignis

finalis ꝯfragationis. ergo ignis finalis cōfragationis nō erit ille ignis qui malos īuoluet. ¶ Pre terea ignis ille deo obſequetur in purgacōe mūdi. ergo debꝫ remu nerari alijs elemētis remunea̓tis Et precipue cum ignis ſit nobiliſ ſimū elemētorum. nō ergo videt̉ ꝙ in infernuꝫ debeat deici ad dāp natoꝝ penam. ¶ Preterea: ignis qui malos inuoluet erit ignis in ferm: ſed ignis ab inicio mūdi p̄ paratus eſt dampnatis Vn Ma thei. 2li. Ite maledicti in igne et̓ num qui p̄paratus eſt ⁊cͣ. Simili ter yſa. 30. Parata eſt ab heri to phet a rege p̄parata ⁊cͣ. Glo. Ab heria ab inicio tophet vallis iehē ne: ſed ignis ille finalis cōfraga tiōis nō erit ab imicio p̄paratuſ ſed ex cōcurſu mūdanorum igni um generabitur. Ergo ignis ille eſt alius ab igne īferni qui repro bos inuoluet In cōtrarium eſt quod in Pſalmo de illo igne dici tur: ꝙ inflāmabit ī circuitu inimi cos eius. ¶ Priterea dan̄. 4. dici tur. Fluuius igneus rapiduſqꝫ e grediebatur a facie eius Gloſa vt peccatores traheret in gehēnā Loquitur auteꝫ auctoritas illa de illo ignē de quo nūc eſt mētio vt patet per quādam gloſam: que ibi dicit. Vt bonos purget ⁊ ma los puniat. Egd ignis final̓ ꝯfra gationis in infernum cum repro bis demergetur. ¶ dicendum ꝙ tota purgatio mūdi ⁊ innouatio ad purgationem ⁊ innouacōem hominis ordinabitur. Et ideo opor tet: vt mūdi purgatio ⁊ innoua to purgationi ⁊ innouacōni hu A mani generis reſpondeat. Hum̄a in autem generis purgatio que dam erit ꝙ mali ſegregabuntur a bonis. Vnde dicitur Luce tercio Cuius ventilabrum in manu ſua ⁊ purgabit aram ſuam ⁊ congre gabit triticuni ſuuꝫ id eſt electos in horreum ſuum. Paleas autem id eſt r̓probos comburet ignē in extīguibili Vnde ⁊ ita erit de pur gatione mundi ꝙ quicquid erit turpe ⁊ fedum in īfernum cum re probis retrudetur. Quicquid au tem erit pulchrum ⁊ nobile in fu perioribus reſeruabitur ad glori am electorum. Et ita eciaꝫ erit de 1 illo ignē cōfragatiōis. ſicut dicit Baſilius ſuper illud Pſalmiſte. Vox domini intercidentis flam ma ignis/ quo ad caliduꝫ vſtiuū ⁊ quantum ad illud quod in ig ne groſſum reperietur deſcender ad inferos ad penam dampnato rum. Quod vero eſt ibi ſubtile ⁊ lucidum remanebit ſuperius ad gloriam electorum ¶ Ad primū ergo dicendum: ꝙ ignis ille qui purgabit electos ante iudicium erit idem cum igne finalis confra gationis mundi: quamuis qui dam contrarium dicant̉. Conue nit enim: vt cum homo ſit pars niundi: ꝙ eciam eodem igne pur getur homo quo purgatur mun dus. Dicūtur autem duo ignes: v nus qui purgabit bonos ⁊ alius qui cruciabit malos ⁊ quantum ad officium. ⁊ aliquo modo qua tum ad ſubſtantiam: qua non tota ſubſtanciā ignis purgantis in infernum retrudetur ad puniti onem dampnatorū: vt dictuꝫ eſt

Ldo ¶ Ad ſecundum dicendum ꝙ in hoc ignis ille remunerabitur: qͥa illd̓ qd̓ eſt groſſum in eo ſeꝑabit̉ ab ipſo ⁊ retrudet̉ in infernuꝫ. Ad terciū dicēduꝫ ꝙ ſicut gloria electoꝝ poſt iudiciū erit maior ꝙ ante ⁊ pena reproborum. Et ideo ſi cut claritas ſuperiori creature ad detur ad augmētandū gloriā elec toꝝ: ita eciā quicqͥd eſt turpe ī cre aturis retrudet̉ in īfernuꝫ ad aug mentandum miſeriam dampna toꝝ. Et ita igni ab inicio prepara to in inferno nō eſt incōueniēs ſi alter ignis addat̉ Otꝝ dampnati puniātur per cor porales tenebras. Et videtur ꝙ n̄o quia vt dicit Gregorius q. Mora liū expones illud Iob io. Sed ſē piternꝰ horror inhabitat. ꝙ uis il lic ignis ad ꝯſolationē nō luceat tamen vt magis torqueat ad ali quid lucet. Nā ſeqͣces quas ſecuꝫ traxerūt de mundo reprobi: flam nia illuſtranti viſuri ſūt. Ergo nō erunt ibi tenebre corporales ¶ pͣ dampnati vident penam ſua. hoc enim eſt eis ad augmētum pene ſed nichil videtur niſi in lumine videtur ergo ꝙ nō fuit omnino ī tenebris. ¶ Preterea dampnati habebūt potētiam viſiuam poſt corporum reſumptionem. ſed fruſ tra in eis eſſet viſus niſi aliquid viderent. cum igitur nichil videa tur niſi in lumine nō eſſent ibi te nebre corporales. Sed contra eſt quod dicitur Math̓. ⁊ ⁊. Liga tis manibus ⁊ pedibus proicite eum in tenebras exteriores. Suꝑ quo dicit Gregorius. Si ille igniſ lucem haberet: in tenebr̄s exteriores nequaꝙͣ mitti diceretur. ¶ S Baſilius dicit ſuper illud pſalmiſ te Vox domini intercidentis flam ma ignis: ꝙ v̓tute ignis dei ſepa rabitur ignis ab eius virtute ad uſtiua: ita ꝙ clai̓tas cedet in gau dium ſanctoꝝ ⁊ vſtiuum ignis ī tormentū dampnatoꝝ. Ego dāp nati habebunt tenebras corpora les. ℟. dicendum ꝙ diſpoſitio infern exit talis vt maxime miſe rie dampnatorum competat. Vn de ẜm hoc ſunt ibi lux et tēbre. vt maxime ſpectant ad miſeriam dampnatorum. Ipſa auteꝫ viſio ẜm ſe delectabilis eſt Vt enim di citur in principio Methaph̓. Sē ſus viſus eſt maxime diligibulis eo ꝙ per ipſuꝫ plura cognoſcimꝰ Sed per accidens contingit viſio nem eſſe afflictiuam in quātum videmus aliqua nobis nociual̓ noſtre voluntati repugnatia. ẜt ideo in inferno hoc modo debetcē locus diſpoſitus ad vidēdium ẜm lucem ⁊ tenebras ꝙ nichil ibi ꝑ ſpicue videātur: ſed ſolūmodo ſb̓ quaciam vmbroſitate videantur illa que afflictionem īgerere poſ ſūt. Vnde ſimpliciter loquēdo lo cus eſt tenebroſus. ſed tamen ex diuina diſpoſitione eſt ibi aliqͥd luminis quātum ſufficit ad vidē dum illa que animā torquere poſ ſunt. Et ad hoc ſufficit naturalis ſitus loci: quia ī terre medio vbi infernus ponitur non poteſt eſſe ignis niſi fetulentus ⁊ turbidus ⁊ quaſi fumoſus. Quidam tamē tenebrarum harum cauſaꝫ aſſig nat ex cōmaſſatione ⁊ compreſti one corpoꝝ dampnatoꝝ que ꝓpt̓

multitudineꝫ ita replebunt locū inferni ꝙ nichil ibi de aere rema nebit. ⁊ ſic nō erit ibi aliquid de dyaphano qd̓ poſſet eē ſubiectū lucis ⁊ tenebraꝝ niſi oculi damp natoꝝ quierūt obtenebrati. ad primū gͦ dicendum: ꝙ vtiqꝫ ignis ad aliquid lucet: quia vide būtdampnati illos p̄cipue qͦ ad malū traxerūt eos Iſta tamen vi ſio in nullo erit delectibilis: cū vi deant illos quos odio habēt ex qͦ magis torq̄ntur: cū odiu triſticia eſt: ac de re diſplicenti ſemꝑ oriat̉ ¶ Ad ſecundū dicēdum ꝙ dupl̓i citer aliquid videt̉. Vno modo ꝑ mediū diſpoſitum ac viſui ꝓporti onatū. ⁊ talis viſio ſemꝑ delcābi lis eſt. Alio modo aliquid videtur ꝑ mediū fumoſū ⁊ turbidū. ⁊ tal̓ viſio videntē plus ꝯtriſtatur. Vi debūt enim dāpnati ſuas penas ac aliotū quos oduit ꝑ mediū te nebroſū. vn̄ patet ꝙ tanebre cor porales nō repugnat tali viſioni Idem em̄ corpꝰ poteſt eē ẜm quid illuminatum ⁊ tamen abſolute te nebroſum ¶ Ad terciū dicēdum ꝙ ſicut omnia beatis ſūt ad glori am: ita ſingula ſunt dampnatis inpenā Viſuſ gͦ dampnatoꝝ erit in actu: ſꝫ ſibi penali. Cum ex viſi one: tum quātum ad mediū fūo. ſum: tum ex ꝑte rei viſe animū cō triſtātis magis puniat̉. Odium quidem rei viſe magnā in ip̄is pa riet triſticiā. ¶ Ad rationes poſt oppoſitum. Ad primā dicendum ꝙ ille ignis n̄ p̄t denominari a lu ce. Cum vnaqueqꝫ res a ſuo poti ori denomināda eſt. In igne aūt īferm tenebre magis habundāt 47 ipſo lumine. dicūtur igit̉ dāpſia ti mitti in tenebras exteriores. In teriores autē tenebras peccatorū ꝑculpa inciderūt eciā in via: q̄ ⁊ manēt poſt dampnationeꝫ: ſicut dampnationis cauſa ¶ Ad ſecū dam. ꝙ claritas ignis: q̄ eſt delec tabilis viſui a tali ignē ſeparabi tur Nō āt fumoſa ꝑſpicultas plꝰ viſū ꝯtriſtās ꝙ ꝑficiēs a̓ delectāſ. Iſta em̄ oīa dcā ſūt de viſu corpo rali. Viſu āt intellcūali eciam ſcī in prīa penas dāpnatoꝝ vident: ac cū magna delectacōe Cuiꝰ racō eſt: qͥa a btīs nichil ſubtrahi dꝫ 58 qd̓ ad ꝑfectionē bt̄ītudinis eorū ꝑtineat. Et ideo vt btitudo ſancto rū ſanctis magis ꝯplaceat: ac de ea vberiores gratias agāt datur eis vt viſione intellcūali eciam ꝑ fecre penam dampnatorum intue artur. Lectio. A2 Tpugnabit cum illo or bis terraruꝫ ꝯtra inſenſa tos Ibūt directe emiſſio nes fulguris ⁊ tam ꝙ habene cur uato arcū nubiū exterminabun tur ꝯ ad certū locū inſilient ⁊ a pe troſaira plene gradines mitten tur ⁊ cadeſcet in illos aqua maris ⁊ flumina concurrent duriter. Poſtꝙͣ ſpūs ſanctꝰ deſcripſit xp̄i iudicis aduemientis adiudiciuꝫ inexpugnabileꝫ p̄parationē. hic deſcubit creature xp̄o ꝯſētientis ī tollerabilem coopertionē ¶ Vbi notandum ꝙ ſicut deꝰ omnia cre auit ꝓpter electos: ita omnia mo uebit ſuo modo ad ſe vnidicādū de reprobis. Vnde ſicut elementa ſeruiunt homini: vt ipſe deo de ſeruiet: ita elementa ſeruient̉ do

Acīo vc de reprobis qui ei ſeruire nola erunt vltionem accipiat. Et quia omnis creaturā corporalis īfra ce leſtes orbes continetur ideo pͥmo inſinuat cōcluſionem in generali Secūdo eaꝫ explicat magis in ſpe ciali. ibi. Ibūt directe Ruatum ad primuꝫ dicit ſic. Et pugnabit cum illo quaſi diceret non ſolum xp̄s iudex ſic apparebit armatus lorica iuſticie ⁊ galea iudicij certi. ⁊ ſic de alijs de quibus in heſter nā lectione dictum eſt: īmo pug nabit cum illo orbis terrarum ⁊ omnis motus orbis circa terram. Luce. 21. Nam virtutes celoꝝ mo uebūtur vel ipſenet orbis terraꝝ id eſt ſperā terre. Et hoc cōtra inſē ſatos. Reprobi vocatur inſenſati nō quia ſenſu ſed quia diſciplina ⁊ volūtate deo ſeruiēdi caruerunt Sapīe. 12. Tamꝙͣ pueris inſenſa tis iudicium eis inderiſum dediſti De iſta materia loquēs Criſoſto mus ſuper illud Math̓. ⁊4 Virtu tes celorum mouebūtur dicit ſic. Exurgente rege celeſti iudicare vi uos ⁊ mortuos virtutes angelice mouebūtur terribiles miniſtri t̓ ribilem dominum precedētes. Et infrā Patrefamilias moriente do mus turbatur: familia plangit ⁊ ingris veſtibus induitur. Sic hu mano genere ꝓpter quod frā ſūt omnia circa finem conſtituto celi miniſterio lugēt ⁊ candore depoſi to tenebris induūtur. Hec Criſoſ tomus. Em̄ terribilis autem erit pugnā corporalium creaturarum cōtra mundum imminēte iudicio generali: deſcribit in ſpeciali per qͥ tuor exempla. Per choruſcatione fulguris. Per inundationes nu bium. Per turbacōes grandinū ⁊ per eleuacōnes mariū. Quan tum ad primū dicit ſic. Ibūt dire cte immiſſiones fulgurū. Fulgur eſt vapor ignitus expreſſus ānu be. ſicut d̓r z. Methe. Vn̄ ꝑ emiſſi ones fulguꝝ intelligit ſpūs ſcūsī ꝓpoſito gn̓alem mūdi ꝯflagracō ne q̄ fiet per ignem. de qua habe tur in pſalmo. Ignis ante ipſum precedet ⁊ inflāmabit in circuitu nimicos eiuſ de qua ꝯflagracōe qͣlis erit cito in dubitacōne vide bitur ¶ Quātum ad ſecūduꝫ quo modo creatura pugnabit contra reprobos dicit ſic. Et tamꝙͣ a bn̄ curuato arcū nubium extermina būtur id eſt ſicut bene curuatus arcus nubium qui eſt iris in dilu tuo aqͣrum tēpore Noē quādo om nes mali fuerūt ſubmerſi ꝑ inun dacōem diluuij: ita fiet imminēte iudicio generali ꝙ omnes repro bi ext̓minabūtur ⁊ tamē iuſtiſal uabūtur illeſi/ ⁊ reprobi ad certū locū inſiliēt viꝫ ad īfernū Ter tio d̓ſcribit ꝙͣ t̓ribil̓ eit illa pug creatue̓ corporalis ꝑ exemplūde t̉ bacōe gn̓dinū. Et ꝙͣtuꝫ ad hoc d̓t ſic ꝙ viꝫ plene gradines mittent̓ a pet̓roſa ira. plene gn̓dines. po deroſe īcrepacōes qͣs faciet iudex qn̄ dicet. Eſuriui ⁊ nō ⁊cͣ. Aath̓. 2. Mittētur a petroſa iraa. a vin dicta xp̄ debita ad Corin. j0. Pe fra at̄ erat̉ xp̄ſ ¶ Quarto expͥmit pugͣmi creature conͣ malos ꝑ elati onē mariū In pͣs. Mirabiles ela cōes maris mira. ī altis dn̄ſ Et qͣn tū ad hoc d̓t. Et cādeſcet in illos a ꝙͣ maris ⁊ flumina ⁊cͣ. Et videtur

A hic fangere primuꝫ de illis ſignis li. q̄ dicit Ihero. ſe repperiſſe in ā nalibꝰ hebreoꝝ q̄ ſunt iſta ¶ Pri mo die omnia maria exaltabun tur quindecim cubitis vltra om nes montes orbis terre: nō effluē tia: ſed ſicut muri ſtabūt. ¶ Secū do ꝓſternētur in profunduꝫ itan tum: vt vix videri poterūt ¶ Ter cio redigētur in antiquū ſtatum Quarto omnes belue ⁊ anima lia q̄ mouebūtur in aquis cōgre gabūtur ⁊ eleuabūtur ſuꝑ pela gus inuicem mugientes more cō tentionis ¶ Quinto omnia vola tilia celi ꝯgregabūtur in campis. omnes inuice lamentantes nich. iguſtātes: nichil comedenteſ. Sexto flumina ignea ſurgēt ab occaſu ſolis contra faciem firma menti vſqꝫ ad ortum currentia Septimo onima fidera erratica ⁊ fixa furgent ꝓferentiā ex ſe igne as cōmaſ ſicut comēte. ¶Octauo erit terremotus: ita ꝙ nullus ho mō poſſit ſtare: ſed omnia edifici a proſternētur. ¶ Nono: omnes lapides tam parui ꝙͣ magni in qͣ tuor ꝑtes ſe diuident: vna petra a liam collidente. ¶ Decimo omnes plante ſanguincum fluentroreꝫ Vndecimo omnes colles ⁊ edi ficia in puluerem redigētur. du odecimo omnia animalia veniēt ad campos de ſilius ⁊ montibus rugientia ⁊ nichil guſtātia ¶ de cimotercio: omnia ſepulchra ab ortu ſolis vſqꝫ ad occaſum pate bunt cadaueribus ad ſurgendū ¶ decimoquarto: omnes homi nes exibunt de habitaculis ſuis n̄o intelligentes: neqꝫ ad inuicem lo quēntes: ſed more feraruꝫ diſcur rentes. ¶ Die decimoquinto: om nes morientur. ⁊ reſurgent cum mortuis longe ante defunctis. Hec tamen ſigna: quia de apocri fis ſunt excepta certitudinem nō habent. In hoc tamen qd̓ dicitur in littera: ꝙ candeſcet in malos: aqua maris ⁊ flumina cōcurrent duriter: videtur tangi primū ſig num de colliſione aquarum ⁊ ea rum in altum eleuatione Quia ſuperitis tactum eſt: ꝙ per emiſſi ones fulguris intelligitur genea̓ tio ignis illius mia̓culoſa ꝑ qua totus mundus conflagrabitur l ante diem iudicij. Iit iſta dubita tio. Vtruꝫ mundus purgabitur ꝯ ignem. Et videtur ꝙ non: quia vel ille ignis foret naturaliter pro ductꝰ vel ſuꝑnaturalit̓. Si ſuꝑna turalit̓. gͦ nō habebit oꝑationem nālem. Si na̓liter. gͦ poſſibile eēt: ꝙ na̓liter fieret diluuiū vniu̓ſale ignis. Sꝫ iſte articulꝰ ē excōicatꝰ a dn̄o Stēphaō Pariſien̄. epō Itē ſi ſic nō generaret̉ niſi ex certa cō ſtellatione planetarū ⁊ calidarū ſtellaꝝ: ſꝫ ſi hoc tr poſſit ſciri tꝑs illud ꝑ calculacōes aſtronōicas. ꝯn̄s falſū ¶ pͣp ſi mūdꝰ purgabit̉ ꝑ ignē qͣro an ille ignis p̄cedet in diciū an ſequat̉. Si dicat̉ ꝙ p̄cedꝫ Iuxͣ illud p̄s Ignis an̄ ip̄ꝫ p̄cedꝫ Conͣ videt̉ Augͥ. ⁊. de ci. dei c. ib. v dicit ſic Iudicatis hijs qui ſcripti nō ſunt in libro vite. ſequit̉ ꝙ tr̄ figura mundi mundanoꝝ igniū cōflagratione peribit Item in eo dem libro capitulo vltimo in fine Circa illud iudicium has res di cimꝰ eſſe vēturās Heliā theſbitē

Lao Fideꝫ iudeoꝝ eſſe antixp̄m ꝑſecu turum: xp̄m iudicaturum: mortuo rū reſurrectionē: bonoꝝ ⁊ malorū diuiſionem: mūdi ꝯflagracōnem eius dennqꝫ renouationē. Exiſtīo eo quo a me cōmemorata ſunt or dine eſſe vētura. Ergo ẜm beatuꝫ Auguſtinū: mūdi purgatio ꝑ ig nem erit poſt iudicium. Si vero di catur ꝙ ſequet̉. Contra ſicut dic̄ Augꝰ. 2. de ciuitate dei ca. 18. Et al legat magiſter 2. ſētentiaꝝ di. 47 Hoc erit incedium mūdi ſanctis quod fuit caminꝰ tribus pueris In quibꝰ vero aliquid purgandū fuerit: ꝑ ignem illum purgabit̉. Sed conſtat ꝙ poſt iudicium nl̓ lus purgabitur per illum ignem quia cōſtat ꝙ omnes ſancti ſta tim in reſurrectione habebūt cor poraglorioſa ⁊ per conſeq̄ns im paſſibilia. ergo ille ignis precedet reſurrectionem ⁊ iudicium. Ad oppoſituꝫ ē Petrꝰ can̄. ſua c. 3. Ad ueniet inquit dies dn̄i vt furni quo celi magno impetu tranſiēt elementa vero calore ſoluentur. t̓ ra autē ⁊ que in ipſa ſunt exuren tur. Et infra. Per quem celi ardē tes ſoluētur ⁊ elementa ignis ar dore tabeſcent. fiouos vero celos ⁊ nouam terram ⁊ promiſſa ipſius expectamꝰ. Iterū pͥmo ad Cornn. 8. Gloſa ſuꝑͣ illud. Preterit figu ra huiꝰ mūdi dicit ſic Pulchritu do huius mūdi mūdanoꝝ igniū conflagratione peribit. Ergo mū dus purgabitur ꝑ ignem. Et pre terea 2. de ciuitate dei ca. 6. Illa cō flagracōne mūdana elementoꝝ corruptibiliū qualitates que cor poribꝰ noſtris corruptibilibus congruebant ardēdo penitus inte ribūt/ atqꝫ ipſa ſubſtātiā eas qͣli tates habebit que corporibꝰ im mortalibꝰ mirabili mutatione cō ueniat vt ſcilicet mūdus innoua tus in melius accōmodetur homi nibꝰ eciā carne in melius īnoua tis. ¶ Ad queſtionem dicēdum ꝙ ſic. Sed tamē primo videbitur per quid purgabit̉ mūdꝰ. Secun do in quibꝰ partibꝰ purgabitur. Tercio vn̄ cauſabitur ille ignis. Circa primū eſt adu̓tendum ꝙ cum mūdus factus ſit ꝓpter ho minem Vnde ⁊. Phiſicoruꝫ dicit̉ ꝙ omniū nos ſumꝰ quodāmodo finis: cōuenies eſt ꝙ qnͣdo homo glorificabit̉ mūdꝰ eciam ſuo mo do innouet̉. Ad hoc aūt ꝙ homo glorificet̉ oportet duo remoueri ab homine ſcilicet corruptionem in corpore ⁊ infectiōeꝫ culpe in aīa Conformit̓ ad iſta oꝫ mundū ī du obꝰ purgari. hn̄t eī elemīta ī qͥbꝰ ꝯu̓ſamur ſicut ignis: aer: aqͣ ⁊ tra ſibi ꝯmixtas q̄ſdā ꝑtes natue̓ ex tranee̓: qꝛ aer ē admixtꝰ cū vapori bꝰ t̓renis ⁊ aq̄is. ſic̄ d̓r 3. Aetheo. Similit̓ ꝑtes t̓ree ⁊ aqe ſūt adīui ce ꝯmixte. ſicut ꝯgruū eſt ⁊ ꝯueni es hītacōi hoīm corruptibiliū: ita ꝙ nullū de iſtis tribꝰ elemītis ē in ſua naͣli puritate. ⁊ iſta īpuritas corrn̄t cortuptibilitati corꝑis ī ho mīe. 2º hn̄t iſtā elemīta ꝙͣdā īpuri tatē corrn̄dentē infectōi culpe. hoc ē qͣndā ydonēitatē ad futurā īno uacōeꝫ ꝓpt̓ pctā in hijs locis ꝯmiſ ſa ꝑ magnū tꝑs tā a mal̓ hoībꝰ ꝙͣ ab āgelis mal̓. ſic̄ diciꝰ ꝙ loca ꝓphanata indigēt recōſiliacōne purgabitur gͦ mūdus ab vtraqꝫ

impuritate ꝑ hoc ꝙ omnes diſpo ſitiones extranee elemētis ꝯmix te corcūpuntur ⁊ reſtituentur ele niēta ad ſuā ſimplice puritatem. Vn̄ nec manebūt poſtea anima lia: nec plante ſꝫ ſola elemēta. Se cūdo patet ex iſtis in quibꝰ ꝑtibꝰ mūdus purgabit̉: viꝫ in quibuſ fuit habitatio demonum ⁊ hoīm Vn̄ ẜm Aug̓. ⁊. de ciuitate dei c. 18 Ignis ille incipiet purgare aerē in ſuperiori ꝑte aeris vltra medi um interſticiū ⁊ deſcendet ſucceſſi ue verſus terram. Erit autem alti tudo illiꝰ a terra: quātum aſcende runt aque diluuij quindeciꝫ cubi tis ſuꝑ montes quos operuerunt Sicut dicitur Gen̄. A. ¶ Ruātum ad tercium dicēdum: ꝙ erit pro ductus ſuꝑnaturaliter: ſicut fue runt aque diluuij. ſicut textus ſa tis innuit. p̄cedet tamen vehemēſ iblii ficcitas ⁊ calor prodūctionem illi ujtunta us ignis: ⁊ deſinet cauſari arcus ariaqa nubium ⁊ quecumqꝫ humide mi preſſiones ſicut ſunt: pluuie: nix hiax p grando: ros ⁊ huiuſmōdi ⁊ gene Pluſi rabitur a ſub deſcendens in tanta Iuta multitudine. ⁊ apparebit aſpiciē tibus: ꝙ ſint ſtelle de celo caden tes. Et ſic intelligitur illud Math̓ ⁊. Stelle cadent de celo. Quam lo ipita cutionem credendum eſt eē tropi xiſ cam ẜm Augͥ. 2. de ciuitate d̓i c. ⁊8 ¶ Ad primū ⁊ ſecūdum dicēduꝫ ꝙ ignis ille generabit̉ ſuꝑnatua̓ liter ſicut dictū eſt. ⁊ ideo nō valꝫ ꝯſeq̄ntia. gͦ nō hbebit oꝑatione naturalem ¶ Ad terciuꝫ dicēdum ꝙ ignis ille inqͣntum ad aliam o ꝑationem precedet ⁊ quatum ad aliquid cōmuintabitur ⁊ quātuꝫ pym 5 A ad aliquid ſeq̄tur Actio enim illi uſ ignis eſt ſucceſſiua: quia ante iudicium fiet incineratio corpoꝝ hominū tūc viuētium ꝑ modū iſ tum ꝙ ꝑfecti reſoluētur ſine pena ſenſus ab illo ignē illata ⁊ imꝑfe cti purgabunt̉. Quo facto ſtatim erit reſurrectio mortuoꝝ. Poſtea recedente iudicio inflāmabitur to tus mūdus ꝑ circuituꝫ. Peracto vero iudirio diuidetur in purum ⁊ turbidum illius ignis. Apponet̉ eciam illud cum omnibus fedita tibus relictis de purgationē mū No di ⁊ inuoluūt reproboſ. ſicut dicit Baſilius ſuper illud Osͣ Vox do niimi intercidētis flamina ⁊ depor tabit ad infernum Vnde aliqua pars illius ignis adderur igni in fernali qui nunc eſt. ⁊ alia pars q̄ eſt nobilis ⁊ pulchra addetur igni ſuꝑiori ad gloriam electoꝝ. Et ſic eſt ꝙ ille ignis purgas mū dum qͣntum ad ſuuꝫ opꝰ inicīale precedet qd̓ eſt purgare ⁊ conco mitabit̉. Sꝫ qͣntum ad eius confū mationē ſeqͥtur. ⁊ ſic ītelligit Au gꝰ. al̓s a ſeipſo diſcordaret. ſicut patet ꝑ auctoritates ſuꝑius alle Faitas Lectio. 43 Ontrͣ illos ſtabit ſpiritꝰ virtutis ⁊ turbo venti diui det eos. ⁊ ad heremū de ducet omne terrā inquitas illoꝝ ⁊ malignitas eu̓tet ſedes potentu Poſtꝙͣ ſpūs ſanctus deſcrip ſit xp̄i aduenientis ad iudicium in expugnabilem p̄parationē. ⁊ creaturarū intolerabilem ꝯtra re probos optionem. Hic deſcribit ſētentie finalis indiſpenſabilē ex ecutionē. Et c̓ca hec duo facit. Nā

Icū primo aſſignat modū quo om̄s r̓ probi punient̉ ſecundo aſſigāt cāꝫ quare iniuſti nobiles ſubuertent̓ ibi. Et malignitas. Circa primum dicit tria primo ꝙ dampnabūtur finaliter ſeperabuntur potenciali ter ⁊ incarcerabuntur localiter/ ſe cunda pars ibi. Et turbo venti t̓cia ibi. Et ad heremum. Quantū ad pri mū dicit. Cōtra illos ſtabit ſpiritꝰ virtutis ꝯpiritus in ſcriptura dicit̉ aliquando vox. prima coꝝ 14. Pſaſ lam ſpiritu pſallam et mente/ qꝛ gͦ vox criſti iudicantis eſt vox virtu tis iuxta illud pſalmiſte dabit vo ci ſue vocem virtutis cui uirtuti nl̓ lus poſſit obſiſtere) deo ſignanter dicitur contra illos ſtabitſpirituſ virtutis yſaie ii. Spiritu oris ſui ī terfitiet impiuni/ et ſecunda theſſ ſecūdo Tuuc reuelabit̉ ille imquꝰ quē dominꝰ iheſus interficiet ſpi ritu oris ſui Ruātum ad ſecundum dicit. Et turbo venti diuidet eos tur bo ſecundum. yſi. i3 ethi. vbi agit de ventis ⁊ ē volubilitas ventoruꝫ ⁊ dicit̉ r̓bo a terra quia quotiens ille ventus conſurgit terrā ī cirtui tu mittit. Sicut ergo puluis ſiccuſ ſtatim ſine reſiſtentia eleuat̓ a ter rā et defertur ſcd̓m motum vēti Ita reprobi prolata ſententia ſine qua tumqꝫ reſiſtentia inuoluentur illo turbido igne de quo dictum fuit ī p cedente lectione ⁊ demergentur in infernum. In pſalmō honſic impr̓ non ſic ſꝫ tamꝙͣ puluis quē proicit vētus a fatie terre ⁊ Iob g1 Frunt ſicut palee ante fauiem veti ⁊ ſicut fauilla quā turbo diſꝑgit Fauilla ē cinis extinctus et ſiccus qui a vēto circulariter moto ſtatī diſꝑgit̓ qͥ vētus eſt turbo Naū. pͥmo dn̄s in tī peſtate et in curbine vie eius. Et Ihe. 23. Ecce turbo dn̄īce īdignaci onis egrediet̉ ⁊ tempeſtas erum peus ſuꝑ caput impiorū euemet Tercio dicit ꝙ reprobi incarcera bunt̉ ⁊ quantū ad hͦ dicit ꝙ ad heremū deducet omneꝫ t̓ra inqui tatis illoꝝ. Et hec ē antiqua littea̓ quā exponit Rabanꝰ et ſicut dici tur verꝰ textꝰ eſt Et eſt ſenſus ꝙ ad infernū deducet deꝰ omnē t̓raꝫ iniquitatis illoꝝ hoc ē omnē terrā ⁊ carnaleꝫ affectionē eorū ad pu mendū in ꝑpetuū. Si auteꝫ ſit iniqͥ tas eoꝝ deducet eos ca̓ſilaliter et demeritorie ad infernum Sed ſen tēti a nō mutatur. Infermuſ ī littea̓ iſta vocat̉ heremꝰ qꝛ ſicut he̓mus vocat̉ locus vaſtus ⁊ incultꝰ vbi nullū aial̓ rationale habitare po teſt ꝯuenienter Ita īfernꝰ locꝰ eſt nulli rationali creature aptꝰ niſi malū pccm̄ eſſet quia malū bene ordinatū ⁊ ſuo loco poſutuꝫ eminē cius emēdat bonū Sicut dicit Au gꝰ. enchi. c. 6. Et eſt heremꝰ ſcd̓m gmaticos femini gnis Vn̄ dedina tur hec heremus. In ſignum cuiꝰ ꝙ ꝑ femininū genꝰ ad heremuꝫ il lam homo primo ducebatur. In de hic ⁊ hec heremita perſona que ſolitudinem ahe̓muꝫ inhabitat. Vnde quicūqꝫ ciuitates vel vrbes inhabitāt ⁊ cū hoc vocant̉ he̓mi te: habēt nomē ꝯtrariū rei. Sūt ei vrbaīte ⁊ vocāt̉ he̓mite. ¶ Vltiō aſſignat cām ſpecialeꝫ qͣte iniuſti nobiles ſubuertentur dicit ꝙ ma lignitas ſubuertet ſedes potentū Non dicit ignorātia qꝛ illa ī caſu excuſat Nec d̓t īpotētia qꝛ illa fil̓it

peſſat Ieh rerte maligritat. etꝭ dampnabit: quia cum ſcirent ⁊ poſſent noluerunt. Vnde bonum fuit illud veritatis prouerbium. ſicut allegat Areſtotiles. ¶. Ethi. coruꝫ. Principatus virum oſten dit. Et bene metrice dicitur. Cum popris quad probat aclio te tua quid ſis. Quando enim prin. ceps malefacit ſcienſ ⁊ potens be nefacere ſicut ſemper debet homo de principe preſumere: videlicet ꝙ eſt ſciens ⁊ potens: tunc manifeſ tum eſt ꝙ malignitas eſt in cau ſa Et verum eſt ꝙ malignari poſ ſunt ad tempꝰ: ſed per malignita tem finaliter ſubu̓tentur. Propt̓ quod homo licet videat homines malignos florere ad tempꝰ: nō de bet de hoc mirari: nec eos imitari. Inde in Pſalmō Nolite emulari in malignatibus: neqꝫ zelaueriſ faciētes iniquitatem Gloſa. Tu ī fume qui forte miraris ꝙ mali flo rēt: noli emulari id eſt ſequi ma lignātes: neqꝫ zelaueris id eſt ne qꝫ nuileris: neqꝫ ames facientos inquitateꝫ ẜt infra aſſignat cau ſam. Noli inquit emulari vt ma ligneris. Quoniam qui malignā tur exterminabūtur. Gloſa. Qui gloriantur ⁊ ſi modo florent: tamē iij futuro exterminabūtura. extra terminos diuine dilectionis ponē tur. Oybitatio litteralis. Vtrum pe ua dampnatorum debeat dici cor poralis. Et videtur ꝙ non: quia ſi ignis ille foret corporalis: corpoa̓ dampnatoꝝ calefierent ⁊ altera rentur ab illo igne. cōſequens ē falſum: quia ceſſante motū celi nl̓ A la altea̓tio nec aliquis motus po terit eſſe in vniu̓erſo. Vnde areſ totiles. 8. Phiſicorū ꝓbat ꝙ mo tus celi circularis eſt ꝑpetuus ⁊ primꝰ omniū motuum: quia illo ſubtracto nullus motus eſſe po teſt. ¶ Preterea ſi ignis ille foret corporalis ⁊ ageret̉ cōtinue in cor pora corrūperet illa corpora: quia paſſio magna facta abicit aliqͥd a ſubſtātia. z. Thopicoꝝ. ⁊ ſic nō forer pena dampnatoꝝ ꝑpetua in igne quo ad corpꝰ ſaltē. ꝙͣ ſic̄ d̓r ꝙ erit īi ignis: ita d̓r ꝙ erit ibi fletus Math̓. 4. Ibi erit fletus ⁊ 1 ſtridor dentiū: ſꝫ fletus fieri nō p̄t niſi ꝑ reſolucōem lacrimaꝝ ſꝫ nō eſt imaginādum ꝙ ibi eēt perpe tua reſolutio aq̄ ab oculis nͥ foret gn̓atio noui humoris ꝑ reſtaura tione alicuius alimenti. Ergo nō erūt ibi lacrime nec fletus. ¶ gͣ ſicut ponit̉ ibi ignis: ita d̓r ꝙ erut ibi v̓ines: ſꝫ hoc n̄ p̄t ītelligi corꝑa lit̓: cū nullū corpꝰ mixtū manebit pꝰ iudiciu n̓ corpꝰ humaniū. ſicut Augꝰ d̓t ⁊. de ci. dei c. ⁊ ⁊. In penis maloꝝ inextīguibilis ignis ⁊ vi uaciſſiꝰ v̓mis. ab alijs alit̓ ⁊ alit̓ ē expoſitꝰ Alij vtrūqꝫ ad corpꝰ: a lij vtrūqꝫ ad aīam retuler̄t Alij ꝓ prie ignē ad corpꝰ tropice: ad ani ma verme qd̓ credibilius eē vide tur. ¶ Preterea ſi ſic tunc forent ibi tenebre corporales cōſequēs eſt falſum: quia ſicut patet ⁊. de a mina Nichil videt̉ niſi in luīe: ſed dāpnati videbūt mutuo peaſ ſuaſ qꝛ alit̓ viſus meēt eis ocioſus ⁊ ſuꝑfluꝰ. gͦ ibi erit lumē ¶ ꝙͣ: ibi nō erit verū ſulphum ergo nec ve̓ ruis ignis pari racōeꝫ qꝛ de vtroqꝫ

Icio aꝑte dicit̉ ꝓpheta. Ignis ſulphur ⁊ ſpūs ꝓcellaꝝ ⁊cͣ. Confirmatur quia in purgatorio eſt ſolꝰ igniſ Igit̉ ⁊ in inferno. ¶ Ad oppoſitū eſt btūs Augꝰ. ⁊. de ciui. dei c. i. ⁊ j0. Gehenna q̄ ſtagnuignis ⁊ ſul phuris dcum eſt: corporeꝰ ignis erit ⁊ cruciabit̉ corpora dampna toꝝ. Item Grego. 4. dyal̓. paruꝫ ante mediū. Ignem gehenne cor poreum eſſe nō ambigo. ¶Ad iſ tam queſtionem dicēdum ꝙ ſic. Ratio huius eſt quia pena qua corpus patitur eſt pena corpoe̓a Sed corpora dampnatoꝝ ibi pa tientur poſt diem iudicij: quia ſi tur beati gaudebunt in aīa ⁊ glo riabūtur in corpore. Ita dāpnati triſtabūtur in anima ⁊ puniētur in corpore. Ad primū argumē tu: eſt opīobtī thōe. ꝙ ignis nō a get in corpora dampnatoꝝ mate rialiter ſiue immutatione materi ali. ſed tantū ſpūali eo modo quo ſenſus immutatur. hoc em̄ ꝯmue eſt omni ſenſui ꝙ ſenſus ē ſuſcep tiuꝰ ſpecierum ſine materia Vnde ſicut oculus patitur a colore ⁊ ta men oculus nō colorat̉ nec altea̓ tur ꝑ receptionem materialem co loriſ Ita tactus in dampnatis im mutabitur ſpūaliter a calore ⁊ ta men nō recipiet calorem nec alte rabitur ꝑ calorem. Vnde tenet ꝙ calor imprimetur ſenſui tactꝰ ẜm eſſe ſpūale: nō materiale. Potiſſi mū quod videt̉ ad iſtud mouere eſt de ceſſatiōe motus celi. de quo argutū fuit cruciabunt̉ ꝑ formaſ receptas intentionaliter ab extrī ſecō: nō materialit̓. ¶ Sed cōtra illud arguit̓ quia impoſſibile eſt tem̄ exiſtenteꝫ ꝑfecte priuari ꝓpri a operatione. Sed ignis exit ibit̓ aliter. gͦ poterit calefacere Similit̓ illa corpora non er̄t impaſſibilia ſi ſint ſufficiēter approximata. pͣp ad preces Ioſue ſol ⁊ lunaſte terūt Ioſue.i. ſed ſi alia corpoa̓ ce leſtia nō ſtētiſſent: ſimilit̓ totus ordo corpoꝝ celeſtu fuiſſet muta tus. Et tamen tūc temporis Ioſue pugnauit ⁊ in mūdo vbiqꝫ natua̓ les actiones fuerūt. ¶ pͣ corpora celeſtia nō ſoluꝫ agūt in iſta infe riorā ꝑ motū ſed per formas ſuas ſicut ꝑ diuerſos effectus naturā les. gͦ dato ꝙ quieſcerent: adhuc vii aliā diſpoſicōeꝫ cauſarent in iſtis inferioribus: licet nō talem alteā tiua generationeꝫ rerum ⁊ corrup tionē ſicut modo ¶ꝙͣp̄ iſte articū lus dampnatus eſt pariſius. Si celum ſtaret ignis in ſtupā nō a geret. pͣp̓ eſto ꝙ nulla naturali. ter actio eē poſſꝫ ceſſante motu ce li. Non ideo cogimur dicere quini erit actio ⁊ p aſſio ſuꝑnaturalit̓i corporibus dampnatoꝝ. Māifeſ tum eſt enim ꝙ quaſi omnia que circa dampnatos ponimꝰ futura ſūt ſuꝑnaturalit̓ a diuina virtute faciēda. nec ēnim ignis ille infra t̓ram in ꝑpētum poſſet manere vi olent̓ ẜm Ariſtotileꝫ. Cum nullū violentum ſit p̄petuum: nec iterū corpora mixta cuiuſmodi erūt cor pora hominum poſſent eē ẜm na turam ꝑpetua cum ſint ꝯpoſita ex cōtrarijs. ⁊ multa talia facile eſt ducere ad ꝓpoſitum. Ideo dicunt alij ꝙ corpora dāpnatoꝝ nō ſolū ſpūalit̓ ſed eciam materialit̓: alit immutabunt̉ ⁊ calefiēt. ¶ Et tūc patet ad

patet ad primuꝫ argumentum. ¶ Ad ſecūdum quod eſt directe cōtra illud: dicendum ꝙ illud ar gumentū eſt ꝯtra vtramqꝫ viam quia excellens ſenſibile corrūpit ſenſū. ſicut agens naturalit̓ corrū pit paſſum. Vn̄ ad argumētum dicēdum ꝙ deꝰ volet igni coagere ad alterādum: nō ad corrumpen dum. qd̓ augꝰ ri. de ci. dei videt̉ de clarare ꝑ exempla. qūo quedam animalia eciā corruptibilia viuūt in igne. Et c. 4. de Salamādra. licꝫ ẜm Ariſtotilem libro de ꝓprietati bꝰ elemētoꝝ. nulluꝫ animal in ig ne poſſet viuerediu. Certum tamē eſt pilos eius ab igne nō poſſe ꝯ ſumi Vn̄: vtrūqꝫ oportet dicere ꝙ ignis cruciabit ⁊ tamen corpꝰ in ꝑpetuum durabit. Sed qualiter eſt ignotum qͥa certum eſt ꝙ illd̓ oportet reducere ad miraculū ſin gulare ¶ Ad terciū de fletu dicūt doctores ꝙ in fletu duo ꝯſiderātur reſolutio lacrimaꝝ ⁊ turbatio ca pitis ⁊ oculoꝝ fletus. Ruātuꝫ ad primū nō erit ibi fletus ſꝫ tantuꝫ quantū ad ſecūduꝫ. ſicut argum tum bene deduxit. ¶ Ad quartuꝫ de verme ſimilit̓ ſentiūt ꝙ exit ſpi ritualis viꝫ remorſus ꝯſciētie qͥ ori etur ex putrefactione peccati: me thaphiſice loq̄ndo ⁊ affliget. Ad quintū de tenebris dicēdum ꝙ diſpoſitio inferni erit talis qͣlis eſſe poterit: maxime ad afflictōeꝫ dāpnatoꝝ. viſio vero ẜm ſe eſt de lectabilis. ſic̄ d̓r pͥmo Methaph̓. Peraccidēs vero eſt t̓ſtabile ẜm ꝙ aliqd̓ nociuū viſu apprehēditur ſt ergo ⁊ erit diſpoſitio īfermi tā lis ꝙ nichu ꝑſpicue ibi videbitur Cay vj. AR ſꝫ ſub̓ quadā vmbroſitate vt illa videātur qͥ anime poſſunt ingere̓ afflictionem Vn̄ ſimpliciter loq̄n do ē magis tenebroſus ꝙͣ luciduſ qꝛ ibi n̄ poterit eſſe ignis niſi fetu lentus ⁊ turbidus ¶ Ad ſextum dicēdum ꝙ nō ſolum ꝑ igneꝫ pu mentur dāpnati. ſed ſicut dic̄ Ba filius ſuꝑ illud Vox dn̄i int̓ciden. flā. ⁊ in vltima purgationē mūdi fiet quedā ſeꝑatio in elenitis pu ri ab impuro. Et quicquid eſt pu rum ⁊ nobile remanet ſuꝑius ad gloriam electoꝝ. quicqͥd eſt fetu 2 lentum ⁊ turbidū deſcendet ad in īfernū ad penā dāpnatoꝝ vt ſic̄ ō nis creaturā dei erit electis mat̓ia gaudij. Ita dāpnatis ex omnibꝰ creaturis fiat tormentum Et ſic in telligunt nōnulli principiū prece dētis lectionis. Pugnabit cuꝫ illo orbis terrarū ꝯtra niſēſatos Et il la varia mixtura multaꝝ fecium: ſulphur poteſt vocari. Quia vero pena purgatorij nō eſt principa liter ad affligēdum ſꝫ ad purgan dum. Ideo dicunt eā ꝑ ſolū igneꝫ fieri. nō ſic autem in inferno cuiꝰ pena eſt ad affligēdum. et nullo modo ad purganduꝫ. ¶ Capi tulū ſextu. L. 74. Elior eſt ſapīa ꝙ vires ⁊ vir prudes magis ꝙ fortis ¶ Finis ſapīe ē homine reddere dignum ad alioꝫ gubernādum ⁊ regēdum. Et ideo pͥmo oſtēdit qūō hō poſſit ⁊ debe at ꝑ donū ſapiētie alioſ gub̓nare Secūdo quo homo poſſit ſapiētiā impetrare c. ¶ In hoc gͦ capitulo. 6 ſpūs ſcūs intēdit informare gub̓ natores. reges. iudices ⁊ p̄latos L. 1.

ltio L ⁊ ec ad aniorem ſapientie īuita re Poſtꝙͣ a ſpiritu ſācto oſten ſum ē a principio libri vſqꝫ huc quomōdo ꝑ iuſticiaꝫ ⁊ bonos mo res poteſt homo ſapientiam acqͥ rere. Hic cōſequēter declarat quo modo ſapiētiā acquiſita poſſit ho minem ꝑficere. ¶ Iſt tamen no tandum ꝙ iſta diuiſio libri vel ꝓ ceſſus nō eſt ita preciſe facta: qͥn in vtraqꝫ parte vtrumqꝫ fiat. Nā in precedentibus aliqͣndo dictum eſt: quomodo ſapientiā poſſit ho minem ꝑficere. Et in ſequētibus docebit̉ aliqn̄do quomodo homo poſſit ſapientiam acquirere Agit enim alternatim: nūc de ſapiētia acquirenda: nūc de ſapientia exē̓ cenda: viꝫ ꝑ totum librum. Quia vero finis ⁊ ꝑfectio ſapientie ē fa cere hominem abilem ad ſeipſum ⁊ ad alios gubernādum virtuoſe Ideo de iſto fine principaliter in tendit. Vnde intentio huius capi tuli eſt informare reges: principeſ iudices ⁊ prelatos: quomodo ta ſe ꝙͣ ſibi ſubiectos debeat gub̓n a re. Hoc autem fit interſcalariter ⁊ alternatim duplici via viꝫ ſapi entiam cōmendando ⁊ ad ſapiē tiam inclinādo Vnde nūc commē dat eius valorem: nūc inuitat ad eiꝰ amorem ꝯtinue ꝑ totum capi tulum. Cōmendas gͦ ſapiētiam in lectione iſta cōparat eā ad for titudinem corpoa̓lem que fuit pͥn tipiū preſumptionis humāe ad alios regendum ⁊ gubernādum. Fortes enim homines ⁊ robuſti pͥ mō teperūt ꝑ tirānides debiliores opprimere ⁊ eis ad ꝓpriam vtilita tem: nō ad ſubiectoꝝ cōmodum dominari. Sicut p de Nemprotꝭ pꝫ Gene. j0. de qͦ dicitur ꝙ cepit eſſe robuſtus venator hominum coram domino⁊ oppreſſor ⁊ extin ctor amorē dominādi. In tantum autem inualuit illa opinio: ꝙ for titudo corporalis videt̉ dignificae̓ hominem ad principatum ⁊ eciā vſqꝫ hodie a pluribus fatuis ap probat̉. Qua opinioneꝫ elidendo quia falſum eſt dicit: ꝙ ad regen dum ⁊ gubernādum melior ē ſa pientra ꝙ vires ⁊cͣ. Sapiētia inqͥt que ſurſum eſt: que includit ſpeꝫ fidem ⁊ caritatem cum omnibus v̓tutibꝰ cardinalibus: quia nō lo quitur de ſapientia ſtricte prout e quēdam virtus intellectualis: preciſe. ſicut in principio libri di ctum fuit Vn̄ Seneca epl̓a ſepti ma dat differentia inter alias ar tes ⁊ ſapientiam: quia alie arteſ ſūt ſicut inſtrumēta vite. ſicut na uigatio: edificatio vel plantatio Sapīa at ē ars vite. Ideꝫ epl̓a eb ẜm cōes cogitacōes. Queris an eſ timē aliquē futurū eē ſapientē qͥ lrās neſcit. Sapīa res tradit nō verbā de diuinis humaniſqꝫ cogi int. tet: de p̄teritis: de futuris: de cadu cis: de et̓nis. De iſta ſapīa loq̄ns Bernardꝰ in quibuſdaꝫ ſentētijˢ ⁊ ponit̉ auctoritas 8. li. floꝝ. c. 29. Diſtinguit ſapīaꝫ triplicē. Sapiē tia cordis: ſapīam oris ⁊ ſapīam operis. Et quālibet ponit ī tribuˢ cōſiſtere. Sapientia īquit cordis ī penitudine peccatoꝝ preteritoꝝē In cōtemptu preſētium cōmodo rū In deſiderio futuroꝝ premmorū Inueniſti plane ſapīam: ſi prio ris vite peccata defleas. Si huius

ſeculi deſidea̓bilia ꝑupendēs. Si e ternam beatitudinem toto deſideri o cōcupiſcas Inueniſti ſapientiaꝫ ſi tibi hoꝝ ſingula ſapiunt pro vt ſunt Hec quidem vt amara ⁊ om nino fugienda. Iſta vero velut ca duca ⁊ tranſitoria contempnēda vit Illa vero vt ꝑfecta bona totis deſi derijs appetēda intimi animi quo dam ſapoe̓ diiudices vt diſcernas hec quantum ad ſapiētiaꝫ cordis de ſapientia vero oris ſubditur ſane in hijs tribꝰ verbis. Afflius ſapientia vel prudentia. Sit in ore confeſſio ꝓprie iniq̓tatis. Sit gra riarum actio ⁊ vox laudis. Sit etiā ſermo edificationis. De oꝑis ſapi entia dicit ſic. Queramꝰ in opere triplicem ſapientie affluentia Ita puto e̓go quantum ad opus per tinet. Illum copioſe ſatis affluere ſapientia quicunqꝫ continent̓ pa cienter et obedienter conuerſatur vt videlicet fidelis obedientia: ꝓpri ani mortificet voluntatem. humil̓ continentia: carnalem pariter ⁊ ſe iularem amputet voluptatem Hi laris patientia vtramqꝫ ſimiliter carnalem ⁊ mundialē virilite r fuſ tineat aduerſitatem. Hec Berna. Et certe iſta ſapiētia melior eſt ꝙ vires exo. 26. Ruiſquis veſtꝝ eſt ſapiens veniat ⁊faciat quod dn̄s inperauit. Eſt enim ſapiētia mū dialis. beſtialis et ſpiritualis. Pri mam habent ambicioſi et cupidi Secundam voluptuoſi et lubrici. Terciam vero virtuoſi ⁊ ſolidi de prima ſapientia. i. Coꝝ. 3. Si quiſ videtur inter vos ſapiens: ſtultus fiat vt ſit ſapiens. Sapieritia em̄ huius mūdi ſtulticia eſt apud de .111 Cap̄ ſxs. AL um de iſtaloquens beatus Greg̓. decimō Aoralium exponens illud Iob. 12. deridet̉ iuſti ſimplicitas F C dicit ſic. Huius mundi ſapientia eſt cor machinacionibus tegere. ſenſuꝫ verbis velare. que falſa ſūt vera oſtendere. ⁊ que falſa ſūt ve ra demonſtrare. Hanc qui ſciunt cete̓os ſuperbiendo deſpiciūt Hāc qui neſciūnt ſubiecti ⁊ timidi in a lijs ipſam mirantur Hec ſibi obſe quentibus precipit honoris cul 116 mina querere adepta temporalis glorie vanitate gaudere. Irroga ta ab alijs mala multiplicius red dere cum vires ſupͣpetunt nullis re iiij a8. 3. fiſtentibus cedere cum virtutibus poſſibilitas deeſt. quicquid ꝑ ma liciam explere non valet. h̓ pacifi ca voluntate ſimulare. Hec Greḡ. Secunda ſapientia eſt beſtialis de qua dicitur ad komanos octauo Sapientia carnis immica eſt deo Legi enim dei non ē ſubiecta Har ſequuntur voluptuoſi qui totam ſuam ſollicitudinē circa carnis de licias procurandas apponunt Terciā ſapiētia eſt ſpiritualis ad Colocenſes primo. Impleamini agnicione voluntatis dei in omni ſapientia et intellectū ſpirituali Et Iacobi tercio Que deſurſum eſt ſapientia Primum quideꝫ pudica eſt deinde pacifira. Per primaꝫ ex cludit ſapientiam beſtialem Per ſecundam mundialem que nūqͣ eſt pacifica. Sed ſemper in turba cione et bello. Hec ergo ſapienti a ſpiritualis ſapientia ſanctorum eſt de qua. Gregorius vbi ſupra Iuſtorum ſapiētia eſt: nil per oſtē tatiōem fingere. ſēſū verbis aꝑire L. 2.

Acīō vra vt ſunt diligere: falſa deuita re: bona gratis exhibere: mala li bentius tolerare ꝙ facere: nullam inturie vltionem querere: pro ve ritate contumeliam lucrum puta re. hec iuſtoruꝫ ſimplicitas deride tur. ⁊ a mundi ſapientibus fatui tas reputatur. Quid enim mūdo ſtultiꝰ ꝙͣ amiſſa non querere: poſ feſſa capientibus relaxare: nullā pro acceptis iniurijs reddere: im mō adiunctis alijs bonis patien tiam p̄bere. Hec Gregorius. Hec inꝙͣ ſapientia melior eſt ꝙͣ vires ⁊ vir prudens magis ꝙͣ fortis. Prudentia ⁊ ſapientia in ꝓpoſito accipuitur pro eodem. Prouerb̓. . Vir prudens diriget greſſus ſuos. Sed qualiter prudens hoc fa ciat bene docet Sen̄ de copia v̓boꝝ Si inquit prudens es: animus tu us tribus temporibꝰ diſpenſetur 10 Preſentiā orclina: futura preuide. ⁊ p̄terita recordare. Nam qui nil de preceritis cogitat vitam perdi dit. Qui nichil de futuro premedi tatur in omnia incautus incedit. Sed qualis iſta prudentiā eſſe de bet docet in eodem libro Seneca ꝙ nō debet eē minia. ſicut afiqui deſiderant prudentes videri. ⁊ ſūt aſtuti. Prudentia inquit immode rata callidum facit inimicum at tentum ſemper aliquid timētem aliquid requirentem. aſtutia ple num verſipellem. ſimplicitatis im micum. cōmentatorem culparum ⁊ vt poſtremo a cūctis vno nomi nie malus homo vocetur. Pruden tia perfecta nec obtuſum habꝫ in ſe aliquid nec verſutum. Hec Se neca Vbi plane patet ꝙ cuꝫ pru dentia debet adiungi ſimplicitas iuxta doctrinam ſaluatoris Mat̓ 18. Aſbote p̄rudentes ſicut ſetpen tes ⁊ ſimplices ſicut columbe. Vbi notandum ꝙ triplex ē ꝑru dentia ſerpentis in bono quā noꝫ ꝯuenit imitari. Prima eſt ẜm Ie rominū. ꝙ totum corpus ꝓ ſalute capitis exponit̉ quo caput inuol uit. Iſto modonos ꝓ capite noſ tro xp̄o nos ⁊ noſtra exponere de bemꝰ ⁊ ꝓpter honoreꝫ dei iniuriaſ ſuſtinere: tam in corporibus ꝙ in rebus. Secunda prudentia ſerpē tis eſt ꝙ obturat aures ſuas. ne audiat nicantanres Querūt emꝫ incantatores venena que ī capiti bus ſerpentum ſunt ad medicam̉ ta inde cōficienda Serpens hoc ꝑ ſētiens ca̓put ſuuꝫ īter ſpicas cor poris īuolutum abſcondit ⁊ vnaꝫ aurem appl̓icat ad petram ⁊ aliā cum cauda obturāt. Sic noꝫmoa̓ liter facere cōuenit. Incantatores furit mali homīes ⁊ corrupti alli ciētes nos ſub ſpecie amicicie ad viciā mūdi vel carnis malis fug geſtionibus ⁊ exemplis ꝑuerſis. Nos ergo quādo tales icantant ſu perioreꝫ ꝑtem racōnis tamꝙͣ vna aurem xp̄o petre ꝯiugamꝰ pͥma ad Cori. qͣrto. Et īferiorem obtu remꝰ cauda cogitacōne finis noſ tri quaſi cauda corporis vite nre ne illi qui blande ⁊ leniter volup tātes nobis ſuggerūt ad ꝯſēſum pertrahāt. Terciā prudētia ſerpe tis eſt ꝙ pellem veterem deponii Quādo enim ſeneſcit ⁊ ſquamis ⁊ putredine corpꝰ ſuum grauari ſentit: tranſit per anguſtum fora men alicuius petre. vbi pellem

r.r veterē omnino relniquet Et ſic re nouatur et ſanat̉. Petra ſicut pri us criſtus eſt. Foramna multa ſunt illius plurima vulnera Cum ergo veterem noſtram conuerſa ſionem corruptam et abhomina bilem deponere voluimus deuota contemplatione et recordatione paſſionis criſti per iſta foramina tranſeamꝰ ẜxd̓. 33. Pona te in fo ramine petre ⁊ protegam te dexte ra mea Et Cant̓. z. Veni columba mea in foraminibuſ petre Et bene dicit eſtotē prudeūtes ſitut ſerpen tes Nondicit eſtote pūgentes vl̓ venenum emittentes Sed eſtote prudentes tantū. Non enim eſt cre atura ita mala a̓t peſſima quin in aliquo inſtruat homineꝫ ad bene viuendum ephe. 4. Deponite vos ſcd̓m priſtinam conuerſationem̉ veterem hominem qui corrumpit̉ ſcd̓m deſideria erroris. duo tamen requirunt̉ ad hoc ꝙ ſerpenis ī fora Ili mine pellem deponat. Foramnis ammi anguſtia ſiue ſubtilitas. Si em̄ la tum eſſet ſine difficultate tranſirꝫ et pellem veterem ſecum portaret Secundo requiritur ſtabilitas. Ni ſi em̄ eſſet ſtabile foramen poci ſecum ferret ꝙͣ pellem ibi relinquē ret Iſto̓ modo ſi velimus pelleꝫ ve teris cōuerſatiōis deponere oportꝫ artam et anguſtam viam penitē cie pertranſire Et hoc nō quomodo cumqꝫ ſed in ſtabili propoſito vi tam noſtram in melius conmutā di. Nichilenim magis eſt contra rium prudentie ꝙͣ inſtabilis muta bilitas Vnde Seneca Si prudenti ami amplecteris vbiqꝫ: idem eris ⁊ pro vt rerum ac varietas tempoīs AV exigit. Ita a te actōnem edes tem pori ne te in aliquo mutes ſed po Lectio ſeptua cius aꝑtes ⁊c geſimaquinta VVdite gͦ reges ⁊ ītelligite diſcite iudices fimium rei re ¶ Cū finis ⁊ perfectio ſa pientie ſit hominem digere ad ſe ipſum et alioꝫ virtuoſe regenduꝫ et hoc maxime ad reges. iudices ⁊ prelatos pertineat et iam declara tum ſit ꝙ ſine ſapientia non poſ ſunt eſſe iuſti net ſine iuſticia ſa pientes. Concludit h̓ ſpiritus ſāc tus ex omnibus precedentibus iſ tam perſuaſionem Audite ergo re I ges etcetera quaſi diceret. Vos eſ tis qui ſapientiam et iuſticiā ſub iectis veſtris admīſtrare tenem in. Sapientia vero ſine diſciplina haberi non poteſt ergo. Audite re ges et principes et intelligite. In Pſalmo Et nunc reges intelligite erudimini qui iudicatis terram. Perſuadet gͦ ſpiritus ſc̄s ī hoc tex tu quatuor ſcilicet humilitateꝫ ad diſcendi. Audite reges. Subtilita tem aduertēdi Intelligite. Auidi tatem inquirendi diſcite. Seueri tatem exequēdi Iudices fimum terre. dicit ergo ſic litteraliter or dinando ſententiam. O reges id eſt quicumqꝫ prelati audite aure corporis quia Eccleſiaſtici ſexto Sꝫ dilexeris audire: ſapiens cris. Et hoc eſt tibi rectori ſatis vtile cum ſis rex. quia eccleſiaſtici decimo. Rex inſipiens perdet populum ſu um. propter quod ſignanter Sa lomo cum rex conſtitueretur a do miō pecijt Parali. j. Da mͥ dn̄e ſa piētia ⁊ ītelligētiā vt egrediā corā C. 3.

40 populo tuo ⁊ ingrediar Sed quia nō ſufficit aure percipere niſi con cipiatur ⁊ mente. Ideo ſubdit in telligite: quia Prouerbioꝝ pͥmo Aucliens ſapiens ſapientior ei̓t ⁊ intelligens gubernacula poſſi debit. Et iterū vos iudices finium terre id eſt vos iudices genea̓les quia quāto maior eſt veſtra iuriſ dictio tanto maior requiritur in vobis iuſticie dilectio yſa. primo diſcite benefacere: quia hoc ſuffi cit. Primo ergo in hac littera re gibus ꝑſuadetur humilitas addi ſcendi Vnde dicitur Audite ergo reges. Cum enim nulla vtus no bis mnaſcitur neqꝫ moralis ſecū do Ethicoꝝ: neqꝫ intellectualis t̓ cio de anima: Eo ꝙ anima ē ſicut tabula nūda ⁊cͣ. Reges vero ſum me v̓tutibus incligeant. Et iteruꝫ Auditus ſit ſenſus multum diſci plinabilis Iuxta illud. Altius im mutant animū demiſſa ꝑ aures. rgo audite reges Iudicum. l. Audite reges: auribus percipite principes. Omnem enim regeꝫ de cet ſūme deum colere ⁊ legem dei ſcire. Vnde Deutronomij decimo ſeptimo. Lex moſayca precipit ſic. Poſtꝙͣ ſederit rex in ſolio reg in ſui deſcribet ſibi Deutronomiū legis huius in volumine accipiēſ. exemplar a ſacerdotibus leuitice tribus. ⁊ habeat ſecum. legetqꝫ illud omnibus diebus vite ſue vt diſcat timere dominū deum ſu um ⁊ cuſtodire verba ⁊ cerimoni d as q̄ in lege eius precepta ſūt. Et ideo in coronatione regis priuſꝙͣ ro. aνo c c.xj benedictio vel conſecratio ſuꝑ eū fiat Iſta tria faciet iuramēta ſub forma. In xp̄i nomine promitto hec tria populo criſtiano michi ſubdito. In primis me preceptu rum ⁊ opem pro viribus impenſu rum: vt eccleſia dei ⁊ omnis popu lus criſtianus veram pacem noſ tro arbitrio in omni tempore ſer uet. Aliud Vt rapacitates ⁊ o nes inquitates omnibus gradi bus interdicam. ¶ Tercium: vt in omnibus iudicijs equitatem ⁊ mīaꝫ p̄cipiā: vt in ⁊ vobis īdul geat mīaꝫ ſuā clemīs ⁊ miſericorſ deꝰ. Ecce ꝙ ſecura ꝯſcīa p̄t talis vi uere: qͥ hꝫ ſub ſe qͣſi infinitu ppl̓m rege̓: cū hec t̓a ſeruare in rebelli gē te ⁊ falſa ſit ſūme difficile Nō em̄ ad ludū: nec ad hono ē tm̄ necad ociū: ſꝫ ad periculū: ſollicitudinēa ſūmuꝫ negociū eſt vocatꝰ Poſtꝙͣ at p̄dicta rex iurauerit̉ dcis ſuꝑ eū qͥbuſdā orōibꝰ Metropolitanꝰ inūget ei manꝰ de oleo ſcīficato a poſtea pectus ⁊ ſcapulas comꝑa geſqꝫ brachioꝝ. Et tandē de oleo eodeꝫ fiet crux ſuꝑ caput eius poſ tra de criſmate cuꝫ oracōnibꝰ: pol tea ab ep̄is accipiet enſem. ⁊ cuꝫ ēſe totū regnū ſibi fidelit̓ ad regē dū ſciat eē ꝯmendatū dicēte Ae tropolitanō: ſi tn̄ ſolennitatē faci at. Accipe gladiūuꝑ manꝰ epoꝝ: li cet indignꝰ: vice tn̄ ⁊ auctoritate apl̓oꝝ ꝯſecͣtus tͥregalit̓ impoſitū nr̄e benedcōnis officio In defenſi onē ſcē dei eccleſie ordinatum. Et eſto memor de quo pͥſ. ꝓphetauit 1 dicēs Atemge̓ gladio tuo ſuꝑ fe mur tuū potētiſſime: vt ꝑ eūde. vi eqͥtatis exerceas: moleꝫ iniqͥtatiſ potent̓ deſtruas ⁊ ſanctā dei eccle ſiam: eiuſqꝫ fideles propugnando

ꝓtegas nec minꝰ ſub fide. falſos ꝙ eſtiani nōīs hoſtes execreris ⁊ deſtruas/ viduas ⁊ pupillos clem ter adiuues et defēdas. Deſolata reſtaures ⁊ reſtaurata conſerues. Vlciſcaris īiuſta. Cōfirnes bene diſpoſita quatenus hec agendo v̓ tutum triumphator glorioſꝰ. Iuſ ticieqꝫ cultor egregius cum mun di ſaluatore cuius tipum geris in nomine ſine fine merearis r̓gnae̓ Cum accinctus fuei̓t enſe accipiet armillas ſinceritatis et ſapiencie diuineqꝫ triumphationis iudiciū quibus intelligas omnes operati ones tuas cōtra hoſtes viſibiles poſſe eſſe munitas. deīde accipiet pallium. et poſtea coronabit̉. Pꝰ illa accipiet anulum. deinde ſcep trum ⁊ vltimo virgam. Coronatꝰ ergo: epiſcopos oſculetur a quibꝫ choro canente Te deum laudamꝰ ad ſolium r̄gale ducit̉ Metropoli tano dicente. Sta et retine ammo do locum quem huc vſqꝫ paterna ſucceſſione tenuiſti he̓ditai̓o iudi cio tibi delegatum per auctoritatē dei omnipotentis et preſentem tra dicionem noſtram atqꝫ omnium epiſcoporum ceterorumqꝫ dei ſeruo rum. Et quanto clerum ſacris alta ribus propinqiiorem proſpicis tanto ei pociorem in locis congru is honorem impendere memineris quatenus mediator dei ⁊ hominū te mediatorem cleri et plebis in hoc regni ſolio confirmet et in r̓e num eternum faciāt regnare iheſꝰ criſtus dominus noſter rex regū ⁊ dominus dominantium. Letam. e ⁊ alie multe oationes dicūtur q̄ omnes eum declarant debere eſſe R cultorem iuſticie ⁊ fidel celatorem que fine doctrina ſapientum exeqͥ ſi poteſt Et ideo eis ſignanter dicit̉ ſub figura Montes iſrahel audite verbum domini Non ſolum autē iſti in ſacra ſcripturā reges dicun tur: ſed etiam clerici qui ſe ⁊ alior bene reguūt Sicut habetur duode cimo queſtione prima duo ſunt genea̓ Et ad hos dici poteſt. Audi te reges et pͥma Perri ſecūdo Vor eſtis genus electum regale ſacer dotium gens ſancta ⁊ populus ac quiſitionis Sed caueant ne de eis verificetur quod dicit Gilbertus .VV de Tornato in quodam ſermone. Vos eſtis inquit genuſ deiectum: ſeruile ſacerdocium: genſ propha na: populus perdicionis. Rd̓ ab ſit ¶ Secūdo perſuadet ſcilicet regi bus ⁊ prelatis non ſolum humili tatem addiſcendi ſed etiam ſubtili tatem aduertendi Vnde dicit in Os. Intelligite inſipientes ī popu lo ⁊ ſtulti aliquando ſapite. Intel ligere eſt quaſi nitus legere hoc ē ponderare ⁊ recordari ac memorit̓̉ retinere. quia legere ⁊ non intelli gere eſt negligere. Sed grauiter conquei̓tur Pſalmiſta dominuſ de celo proſpexit ſuꝑ filios hominū vt videat ſi eſt intelligens aut re quirens deum. Et ſequitur Omnes declinaueruūt ſimul inutiles facti ſunt et ceterā ¶ Tercio ſuadet ſpi ritus ſanctus rectōibus: guberna toribus ac iudicibuſ aliorum aui ditateꝫ inquirendi cum dicit diſci te Prouerbiorum ſexto Vade ad formicam o piger et conſidera vi as eius et diſce ſapientiam. Et ideꝫ petiuit Pſalmiſta da in intellectu C. 4.

lo vt diſcam mandata tua. Et īteruꝫ Mathei vndecīo Diſcite a me: qͥa mitis ſum ⁊ humilis corde ⁊ inue mētiſ requiem aīabꝰ vr̄is. Quan tam auiditateꝫ inquirendi habu erunt principes antiquitus circa ſapientiaꝫ patet̉ ſpecialiter de Al lexandro magno: qui ꝑ patrem ſuum Philippum regem Macedo. me diſciplinis Areſtotilis traditꝰ Cui Areſtotili Philippus mox Al lexandro nato hanc epiſtolam deſtinauit. ſicut narrat Aulus gellius libro noctium acticarum Et habetur in forma vt ſequitur Philippus Areſtotili ſalutem di cit Filiū michi genitūſcito. Quo equidem dijs habeo referre grati am: nō tam proinde quia natus ē ꝙͣ pro eo ꝙ eum naſci contigit tē poribus vite tue. Spero enim for te vt edūcatus: erudituſqꝫ a te di gnus exiſtat ⁊ nobis ⁊ iſtaruꝫ re rum ſucceſſionē. Vult ergo dice re: ꝙ per doctunam Areſtotilis ⁊ educationem ſperauit filium ſuū fieri dignum filiacōne regis. ⁊ re gia ſucceſſiōe in regno. de ſtu dio vero Allexādri magni ſcribit Allexander neꝙͣ libro ſuo de natu ris rerum ſic. Allexandrum Areſ totilis diſcipulum fuiſſe Macēdo nem certuꝫ eſt. Cuius cauſa logi cam elaborauit: tam ſedulus aut naturarum indagator extitit Aa cedo: vt in vaſe vitrio ī mare miſ ſus naturas ⁊ conſuetudines pi ſcium deprehendit Gallum enim ſecum habuit: vt ſuper diluculo certificaretur per gallicantum. Et in vaſe dicto didicit quomodo in ſidie dlandeſtine preparande ſūt ſuper hoſtes in re militaridum ex ercitus piſcium cōtra alios infur gere conſpexit. Ordinauit eciam ſicut narrat̉ Plimus aliquot mi lia hominum: qui in tota Aſia ⁊ Greciā vacarent armentis aluea ribus: piſcinis: viarijſ: ne quid vel quāꝙͣ gentium ignoraretur. Quicquid vero illi experiebantur Areſtotili ſūmo viro ſine mora in notuit. Quoꝫ Areſtotiles ꝑcunctā do quinquaginta fere volumina illa preclara de animalibus con didit. Hec Plimus. licet apud nos non niſi deceꝫ ⁊ nouem habe antur. Patet ergo iſtius auiditaſ addiſcendi. Nos autem non mo uemur eadē tanta curioſitate ſcru tari: ſed a ſimili ea que ad dei cul tum ⁊ bonos mores pertinent ſolū modo ſtudio cōſimili perſcrutari Auguſtinꝰ decimonono de ciui dei capitulo ſexto. Ignorantia iu dicis vel principis plerumqꝫ eſt calamitas innocentis ⁊ Baruth tercio. diſce o princeps vbi ſit ſa pientia: vbi prudentia: vbi ſit in tellectus ⁊ virtus: vt ſcias ſimul vbi ſit longiturnitas vite ⁊ vir tꝰ vbi ſit lumen oculorum ⁊ pax ¶ Vltimo ꝑſuadet gubernatori bus aliorum ſeueritatem exequē di illud quod iuſtum eſt cum di cit. Iudices finium terre. Morali ter mali dicuntur fines terre. ⁊ in illos debent iudices ſeueritatem exercere. Vnde de iudice dicitur ad Romanos decimotercio. dei enim miniſter es in vindictam: vindex in iram ei qui maluꝫ agit Deutronomij decimoſexto. Iudi ces ⁊ magiſtros ꝯſtituēs in oībꝰ

porlis tuis ut iudicet populū tuum iuſto iudicio nec in alteram partē declinent. Non accipias perſonam nec munera quia munera excecat oculos ſapientum et mutant ver ba iuſtorum. Qua in re notanduꝫ eſt ne ad proferendam ſententiaꝫ nūꝙͣ precipites eſſe debeamus ne temere indiſcuſſa iudicemus ne q̄ libet mala audita noſ moueāt ne paſſim dctā ſine ꝓbacōe credamꝰ Rebete Lcō. 46. aures vos qui continetiſ multitudine ⁊ placetis vo bis in turbis nacōnum quoniam data eſt a domino poteſtas vob̓ et virtus ab altiſſimo: qui interro gabit opera veſtra et cogitatiōes ſcrutabitur Poſtꝙͣ ſpiritus ſan ctus inuitauit ad amorem ſapien tie Reges. iudices et prelatos ge neraliter. Hic dirigit inuitationē ſpēalem ad reges atqꝫ iudices ma los ſpecialiter Vnde poſtꝙͣ inuita uit per amicabileꝫ informationē hic inuitat per rationabilem com minationem ¶ Et circa hoc duo fa cit. Nam primo prophetat eis pe nam. Secundo reprobat eoruꝫ cul pam Secunda pars ibi Quoniaꝫ cum eſſetis miniſtri regni ¶ Et cir ca primum tria tangit contra iu dices et iniuſtos rectores. Primo ſtatus eorum celſitudinem. Secū do actus eorum ingratitudinem. Tercio pene eorum certitudinem Secunda pars ibi. Quoniaꝫ data eſt vobis poteſtas a deo. Tercia pars ibi Qui interrogabit. dicit ergo primo ſic Prebete aures ſci licet ad diſcendum ſapientiam ⁊ mores bonosꝫ Prouerbi. l. Fili mi attende ſapientiam meam: prudē cie mee inclina aurem tuam. vos qui continetis multitudinem. Nō dicit vos qui regitis multitudinē nec docetis: ſed cōtinetis. q. d. Vos qui dominium queritis: nō fructū in ſubditis veſtris. Cōtra quales loquitur Apoſtulus Petri. i. Nō vt dominantes ni cle̓o: ſed forma facti gregis ex aninio. Prebete in ꝙͣ aures: non vnam tantummo ſed duas: ſcilicet cordis ⁊ corpoīs Luc̓. 8. Qui habet aures audiendi audiat. Prebete ergo aures: nō ac cōmodate: non vendite. Aures e nim ſapientie accōmodant qui tā tum ad horam doctrine vacat. Cō tra quales prima Thimothei qͣr to Attende tibi ⁊ doctrine. Et paꝝ āte Hec meditae̓ In hijs eſto Vn̄ Seneca epiſtola octuageſimat̉ci a Non cū vacaueris philoſophā dum eſt: omnia alia negligenda ſunt/ vt huic aſſideamus. Cum nl̓ lum tempus ſatis magnum ē. Et ſi a puericia vſqꝫ ad humani eui t̓ minos vita producatur: non mul tum refert: vtꝝ dimittas philoſo phiam an intermittas Et ideo pre bete aures veſtras: nō accōmoda te vl̓ vēdite. Aures ſuas vēdūt qͣ diſcūt ꝓpter vanā gl̓aꝫ. Vendūt emiudices aures receptores mūe ꝝ qͥ nichil audiūt de cauẜ paupeꝝ donec̄ munꝰ aduērit Mich̓. 3. Prī cipes eiꝰ muneribuſ iudicabant. Prebēte gͦ aures vos qui cōtinetiſ multitudinē ⁊ placeris vobis: nō deo. Quia ſcd̓m Augꝰ. ſuper Osͣ. Ad te leuaui. Qui ſibi placꝫ deo diſ plicet/ in turbis nationū id eſt ml̓ titudīe ſubditoꝝ ⁊ auditoꝝ ⁊ n̄ in R. 5.

ō bonitare eoꝝ quod eſt contra do ctrinam Sapientis Eccleſiaſtici. ib Non iocunderis in filijs impijſ ſi multiplicentur Non ſic ſibi pla cuit Iohannes Canonica ſua ter ciā aiorem horum nemo habet gratiam: ꝙ vt audiam filios in ve ritate ambulantes Sic gͦ expͥmit ſtatus eoꝝ celſitudinem. Conͣſe quenter ſubiugit eoruꝫ ingratitu dinem ⁊ dicit ſic. Cuonam data eſt a deo poteſtas vobis ⁊cͣ. Illa eſt magna īgratitudo quando ho mō de beneficijs a deo receptis de um impugnat. Vnde tales cum ideo receperint poteſtateꝫ: vt ſub ditos gubernent ad honorem dei ipſos expoliant. ⁊ in ipſis deumī honorant. data eſt inquit vobis poteſtas nō vendita qͣſi diceret. Gratis accepiſtis grͣtis date Ma thei. 10. Et hoc a domino: quia Io hānis decimononō. Non habereſ in me poteſtatem niſi datum tibi eſſet deſuper. Et virtutem ſcilicet cohercendi malos ⁊ puniendi re os qui interrogabit opera veſtra Ecce ſubiigit pene eorum certitu dinem in iudicio general̓i: qͣndo deus non interrogabit hominem tantuꝫ: ſed opera que teſtificabū. tur contra hominem Iohanis. ſ Opera que ego facio teſtimoniū ꝑhibent de me. Et nō ſolum ope ra: īmo cogitationes ſcrutabitur Sapientie primo. In cogitationi bus impij interrogatio erit. Pre bete īquit aureˢ. Tria xp̄s exigit vt ei prebeamus cor:manuſ ⁊ au reſ. Cor ad diligendum Prouer biorū. 23. Prebe fili mi cor tuū m chi Manꝰ ad teſtimonium perhi bēduꝫ Eccleſiaſtici..43. dr̄ de Sāus le. Teſtimonium perhibuit ī cō ſpectu dei ⁊ xp̄i. Aures ad audien dum vt hic ⁊ Iohānis ſexto. Pre bete aures ⁊ videte Sed eſt modo demodernis nobilibꝰ: ſicut de al bane narrat Areſtotiles ſecundo de animalibꝰ ca. ſecūdo. eſt enim animal magnitudine cerui: tn̄ cō tra conſuetudinem omnium ani malium habens fel in aue̓ ſimile felli hominis ⁊ amarū valde. Vn de e animal magne ire ⁊ magne ferocitatiſ. Sic multi potentes ⁊ magni cum tanguntur verbo dei: vel cum generaliter contra perca ta predicatur. In quibꝰ cum ſe re os ſētiunt ſtatim amaricātur ⁊ tuꝫ batur. Habēt enim fel in aure cor dis. quoruꝫ vnicuiqꝫ dici poteſtij i lud Actuum octauo. Nō eſt tibi pars neqꝫ ſors in ẜmone iſto. In felle enim amai̓tudinis ⁊ obliga cōne imquitatis video te eſſe. 1 Notandum ꝙ licet prelatꝰ ſit nia lus ⁊ ſubditus bonus ⁊ ſanctuſ ꝙ diu tamen prelatus toleratur ab eccleſia: maiorem debet habe re honorem ⁊ reuerentiam ꝙ ſub ditus p̄poptex tres rationes. Pri mō: quia prelatus gerit viceꝫ dei Vn̄ deus in ipſo ſpecialiter hono ratur. Et hoc ſemper debet anima re ſubditum ad honorem ſui p̄la ti. Secundo: quia eſt perſonapb̓ lica. Vnde in ipſo honoraturreſ publica ⁊ bonitas eccleſie: q̄ ma ior eſt ꝙ bonitas ſingularis perſo ne. Et ideo conſueuerūt prelati perſonaliter dicere illud quod in fine horarū dicit̉ ꝓ defūctis: quia verbū ⁊ oratio prelati ē qͣſi oratō

multitubiniꝰ. ẜt ideo videtur meli or ceteris paribꝰ ꝙͣ oracō ſingula ris ꝑſone. Tercio: quia prelatio ſe habet ad virtutem; ſicut cauſa efficiens in alijs v̓tuoſiſ. Vn̄ ip ſa prelatio honorabilis eſt: eciaꝫ in perſona indigna. dicit enim Philoſophuſ.§. Ethicoꝝ. digni us eſt alijs cauſam v̓tutis exiſte re: ꝙͣ in ſe tantum virtuoſum eſſe Lectio ſeptuageſimaſeptima. Voniam cum eſſetis mi niſtri regmi illius non rec te iudicaſtis: neqꝫ cuſto diſtis legem iuſticie: neqꝫ ẜm vo luntatem dei ambulaſtis. ¶ Intē tio Salomonis in hac parte eſt refellere ⁊ arguere peruerſos iudi ces ⁊ inquoꝫ prelatos ¶ Poſtꝙͣ ſpiritus ſanctus declarauit malo rum iudicum futuram penā. Hic accuſat ⁊ ꝓpalat future pene cau ſam. Et cirra hoc ſic procedit. Pri mo oſtendit ꝙ mali iudices: do mini ⁊ prelati ſunt veraciter iuſti cie debitores. Secundo oſtendit in quibus ſunt iuſticie tranſgreſ ſores. Secūda pars ibi. Nō iudi caſtis. Primū declarat ſic. Omniſ miniſter obligatur ad miniſteri um pro quo facit pactum cum do mino ſuo. Sed omniſ iudex. prela tus ⁊ ſuperior facit pactum cum deo: vt ſit miniſter regni hoc e gi bernacōnis eccleſie ſub deo. Ergo omnis talis obligatur ad hoc mi niſterium prima ad Chorintheos decimotercio. diuiſiones miniſtr̄ tionum ſunt hoc ē. diuerſe perſo ne in eccleſia ad diuerſa miniſ teria obligātur. Idem auteꝫ dom A nus ⁊ iſtam obligationeꝫ ſibi im properat: cum dicit. Quonam cū eſſetis miniſtri regni illiꝰ Ex quo manifeſte concluditur: ꝙ fuerūt iuſticie debitores. Omnis enim rex ⁊ quicumqꝫ ē ſub eo ē iuſticie debitor ⁊ omnes ſūt miniſtri reg in dei id ē eccleſie prima ad Cho rintheos cap̄. quarto Sic nos exiſ timet homo vt xp̄i miniſtros. ⁊ diſpenſatores miniſterioꝝ dei. Et ſic per conſequens omnes miniſ tri regni dei ſunt. ⁊ debitores inſ A ticie quod ē ꝓpoſitum. Secundo on̄dit: ꝙ ſunt tranſgreſſores iuſ ticie. ⁊ hoc propter tria. Primo quia male iudicauerunt reos. Se cundo: quia iniuſte ſpoliauer̄t iuſ tos. Tercio: quia male regulaue runt ſeipſos. ¶ Quantum ad pri muꝫ dicit. Non recte iudicaſtis. uantum ad ſecundum dicit. Ne qꝫ cuſtōcliſtis legem iuſticie. Rn̄ tum ad terciuꝫ dicit. Neqꝫ ẜm vo linitatem dei ambulaſtis. Sicit ergo eis primo ſic. Non recte iudi caſtis. Hoc autem fit quadrupli citer. ſicut docet beatus Gregori in Omelia. ⁊ habetur in canone vndecimo queſtione tercia. Qua tuor. Quatuor modis humanum iudicium peruertitur: ſcilicet timi ditate: cupiditate: offenſione ⁊ affectione. Hec ē ſententiā. Sed 3g. C. S.aa iſta ſunt verba. Quatuor inquit Gregorius modis iudicium hu manum peruertitur. Timore duꝫ metu poteſtatis alicuius veritatē loqui pertimeſcimus. Cupiditate dum premio ius alicuius corrum pimus. Odio: dum contra quem libet aduerſariū molimur. Amore

Itis dum amico vel propinquo contē dimus preſtare auxiliū. Iudicāt eciam non recte quidam proptei 4ā ꝑę ꝑo̓cā perſonarum acceptionem quidā propter debiti ordinis pretermiſſi ite veꝝꝝ nem qͥdam propter ꝑſonarum ac ceptionem. Contra qͦs. deutro. pͥ mo. Ita paruiij audietis ut mag num nec accipiētis cuiuſ ꝙͣ perſo niam qꝛ dei iudicium eſt. Vtinā le gem iſtaꝫ omnes iudices attēde rent. Quonam dei iudiciū faciunt Vnde illd̓ facere debent qd̓ deum velle facere ſi ibi eſſet credūt. Alij non recte iudicant propter peru̓ ſam intenſionem. Intendunt em quidam remuneratioēm temꝑa lem vel in fama vel in pecunia. Cō tra quos loquitur beatuſ Grego. et habetur in Can. vndecimo q̄ſti oē. 3. Qui recte. Qui recte inquit iudicat et premium r̓munerario 2C. nis exſpectat fraudem in deum ꝑ petrat quia iuſtitiam quam gra tis impartiri debuit acceptione pē cunie vendidit. Boniſ male vtunt̉ qui pro temporali lucro iuſte iudi cant. Tales quippe ad veritatem non iuſticie defenſio ſed amor pre cij prouocat. Quibus ſi ſpes mini mi ſubtrahitur confeſtim a iuſti cie defentione diſcedunt. Hec Gre prius. Si ita eſt ꝙ iudex propter munera iuſticiam faciens damp natur Quid fiet de illo iudice qui propter munera iniuſtitiam iudi cabit.? Tercio ſunt qͥdam qui nō recte iudicant propter ordinis de biti pretermiſſionem. debemus e nim qͥcumqꝫ ſumuſ in ſuperiori gͣ du poſiti primo iudicae̓ noſipſoſ et poſtea alioſ conſideranteſ nos eſſe homines et nō deoſ aut domi nos Secūdo. Corinthe. vndecimo Si noſmetipſos diiudicaremus n̄ vtiqꝫ iudicaremur. Qualis autem debet eſſe qui debet alios iudica re bene et lucide declarat Amb ſius ſuper pſalmum Beati imma culati. Et habetur in. Canōne. z. queſtione ſeptima. Iudicet. Iudi cet inquit ille de alterius errore qͣ non habt quod in ſeipſo ꝯdēpnꝫ Iudicet ille qui non agitēadem q̄ in alio putauerit punienda ne cū de alio iudicat in ſe ferat ſententi am. Et iudicet ille qui ad pronūci anduꝫ nullo odio nulla offenſio ne nulla leuitate ducatur. Et poſt pauca. Bonus iudex nichil ex ar bit̓o ſuo facit nec ex domeſtice vo luntatis proprietate/ ſed iuxta le ges et iura pronunciat ⁊ ſcitis et ſtatutis iuris obtemperat non in bulget proprie volūtati/ nichil pa ratu nichul p̄meditatuꝫ de domo ꝓ fert/ ſed ſicut audit ita iudicat et ſicut ſe habet natura diſcernit/ ob̓ ſequitur legibuſ non aduerſatur examinat cauſe merita nō mutat Hec ibi. Sequitur. Neque cuſto diſtis legem iuſtitie Vbi oſtēdit eoſ fuiſſe tranſgreſſores quia in iuſte ſpoliauer̄t iuſtos Iudex qui male iudicat frequenter iuſtum a bonis ſuis ſpoliat. Et ſicut dicūt doctores concorditer. Siue tulerit iniquam ſententiam ex certama licia. Siue ex iuris ignorantia te netur ad reſtitutionem. et ad to tum intereſſe parti leſe niſi poſſit inducere illū ꝓ qͦ iudicauit iuiſte ad ſatiſ faciēdū ꝑti leſe ⁊ idē ītelli gitur d̓ iudice ordinalo l̓ delegato

ad ſatiſfaciendum parti leſe. Et illud intelligitur de iudice ordina rio vel delegato vel ſponte ſe inge rente vel acceptante gratis delega tionem ſuam. Si vero aliquis iu ris ignarus foret compulſus ad I iudicādum ⁊ peteret conſilium a iuriſperitis ⁊ apponeret diligenti ap am quam poſſet ad bene iudicā dū⁊ Cal̓ licet ferret imquā ſētenti oa am non tenetur ad reſtitutioneꝫ Sed ſi fuerit negligens in petēdo conſilium a iuriſperitis cum eos poſſet habuiſſe tenetur ad r̓ſtitu tionem. ¶ Aliud eſt h̓ notanduꝫ ꝙ ſicut dicitur extra de ſentētia ⁊ remiſſione iudiciaria in nouellis Innocentij. Cum eterni. Si iudex eccleſiaſticus ordinarius vel dele gatus contra conſcientiam ⁊ iuſ ticiam in grauamen partis in iu dicio alterius quicꝙͣ fecerit ꝑ grͣ tiam vel per ſortes ab executione officij ꝑ anum nouerit ſe ſuſpen ſum ad eſtimationem litis parti quam leſerit nichilominus con dempnandus. Et ſi durante ſuſpē ſione ingexit ſe diuinis: irregula ris eſt. ⁊ cum eo ſolus papa diſ penſat. Hec ibi. Et ideo illi qui cū iudicibus tractant vel conſilian d: vel ſupplicando: vel informādo bene ſibi cauere debent: ne ſint ca quare iudex a veritate declinat: vl̓ ꝓpter eorum conſilium vel preceſ vel fug̓geſtiones: quia alias gra uiter peccant. ⁊ ad reſtitutionem parti leſe faciendam tenētur. Et ideo quid ſit a iudice rogandum docet Tullius tercio de officijs ca pitulo. ii. Preclarum a maioribꝰ accepimus morem rogandi iudi Al cem ſi eum morem teneremꝰ quē ſalua fide facere poſſet. Naꝫ ſi om mā faciēda ſunt que amici volūt non amicicie tales: ſed coniurati ones putande ſunt. Ad hoc auteꝫ ꝙ iudex legeꝫ iuſticie teneat iſta tria cuſtodiat ſcilicet exquiſitam. cauſe diſcuſſionem: facilis credu litatis excluſionem ⁊ deliberate ſē tentie prolationem. De primo ⁊ ſecundo Iob viceſimonono. Cau ſam quam neſciebam diligentiſ 18 ſime inueſtigabam. Super quod dicit Gregoriꝰ decimonono Mō raliū capitulo decimōſexto Maio ra crimina tarde credenda ſunt cū audiuntur. ⁊ ſunt citius punien da cum veraciter cognoſcuntur. Facilitas enim credulitatis per uerſum facit dare iudicium. ſicut patet de Phutifare principe̓ mili tis Pharaōnis Geneſis decimo nono. Ruinimis credulus verbis coniugis innocentem Ioſeph ca̓r ceri mancipauit. de forma diſcuti endi cauſas in iudicio exempluꝫ habemus de domino deo noſtro qui tamen omnia nouit vt deuſ Geneſis decimooctauo. Clamor inquit dominus Iodomorum ⁊ Gomorreorum multiplicatus eſt ⁊ peccatum eorum aggrauatum eſt minis: deſcendam ⁊ videbo vtrum clamorem qui venit aº me opere compleuerint an nō eſt ita vt ſciam. Quod exponens Aagi ſter in hiſtoria ſcolaſtica dic̄ ſic. Hoc exemplum xp̄us iheſus reli quit nobis quaſi diceret. Mala hominū nō ante tredatis ꝙ pro betiſ. Inde eſt ꝙ iudex crime ſibi ſoli notum punire nō poteſt. Hec

ciō ill e. Secundo habemus iteratū ex emplum ad idem. Iohā. octauo. Quam diligenter criſtus excuſſit cauſaꝫ mulieris quā ſcribe ⁊ pha riſei de adulterio accuſabant. Pri mo enim inclinans ſe deorſum di gito ſcribebāt in terrā. Et rurſum e rigens ſe dicit eis Quis veſtrum ſiē peccato ē⁊ ⁊cͣ. Et iterū ſcribebat in terra. Ecce ꝙͣ moroſus fuit ante ꝙ voluit ſententiare et ꝙ diligēt̓ cauſam mulieris diſcutit. Quid āt ſcribebat ex ſacra ſcriptura exp̄ſ ſum non eſt dicunt quidam ꝙ il lud idem ſcripſit quod eis reſpōdit Qui ſine peccato eſt veſtꝝ ⁊cͣ. Glo ſa dicit ꝙ ſcribebat peccata eoruꝫ lit quilibet lege̓t ſua. dicit Ambꝰ Et eſt ibi in gloſa interlineari. Qd̓ ſcripſit niſi illud propheticū. Ter ra terra abſorbe hos viros abdica tos Iheronimus in quadam epiſ tola ad Hyēnen̄. videtur velle qd̓ ſcripſit. Terra terram accuſat. In hijs ergo exemplis criſti patꝫ doc trina omnium predictorum triuꝫ ſine quibus iuſtuꝫ iuditium eſſe non poteſt. Ad hoc enim ꝙ iudici um ſit actus iuſticie tria exigūtur Primo ꝙ procedat ex inclinacioē iuſtitie. Secūdo ꝙ procedat ex au toritate. Tercio ꝙ fea̓tur ſcd̓m ra tionem prudentie. Quia ſi ſit con tra rationem iuſticie dicit̉ iudici um peruerſum vel iniuſtum Si ſiē autoritate. dicetur iudicium vſui patum. Si ſine ratiōe ꝑrudentie in cauſe examinatiōis. Sicetur in dicium temerarium. de imparato re Theodoſio et beato Ambroſio legit̉ noo libro hiſtorie tripertite notabilis ē hiſtoria quē narrat̉ capitulo decinioquarto. Cum emī apud Teſſalonicam quidam iu dices fuiſſent lapidati. Indigna tus Theodoſius omnes paſſimī terimi iuſſit non precedente exami natione iudicij vt ſepteꝫ milia ho minum interficerentur. Poſt hec venit imperātor apd̓ mediolanū vbi preerat Ambroſius. Cumqꝫ in die ſolenim imperator in eccle ſiam ingredi voluiſſet. foris ad ia nuam Ambroſius eum prohibu it et grauiſſimis obiurgacioībꝰ eum arguit et inter alia dicit ſibi ſic. Quam inquit penitentiaꝫ oſtē diſti poſt tautas iniquitates que re ibi reſiduū? ¶ Tercio accuſat ſpiritus ſanctus malos iudices de hoc ꝙ male regulauerunt ſeipſo Neqꝫ ſcd̓m voluntatem dei ambu laſtis Ad Romaos duodecio. No xvj lite conformari huic ſeculo ſede̓ formamini in nouitate ſenſꝰ veſ tri et probetis que ſit voluntas de i bn̄placens ⁊ perfecta. Nō enim debent ſe conformai̓ ſeculo ſed ſta re p̄ualide īrationiſ iudico vt ſāc ti ſint in ſe ipſis qui habent alios ex offico ſāctificae̓ad Theſſaloni cenſes quarto Hec eſt enim volū tas dei ſanctificācio veſtra vt ab ſtineatis vos a fornicatiōe vt ſci at vniuſquiſqꝫ vas ſuum poſſidere in ſanctificatione et honore non in paſſionibus deſiderij ſicut gen tes que ignorant deum Lectio ſeptuagēſimaoctaua Orrendeet cito appa rebit vob̓ qmͣ iudiciū duiſſimū ihijs qͥ p̄ſūt fiet. Exguo em̄ ꝯcedit̉ mia. Potētes atpolēt tormēta patiēt̓. ¶ Dedla̓tis cauſiſ

ꝓpter quas mali iudices merito poterunt excuſari. Hic exequitur de pena: qua merebūtur iudiciali ter condempnari. ¶ Et circa hoc duo facit. Primo oſtendit: ꝙ cō tramalos iudices fiet iudicium cum ſingulari diſcretionē. Secun do ꝙ hoc fiet cum rationali ꝓporti ſia one. ibi. fxiguo enim Ruatum ad primū dicit. Horrende ⁊ cito apparebit vobis qͣſi diceret. Vor A qui modo horribiles apparetis pauperibꝰ ⁊ innocentibꝰ ſtipati militibꝰ a multitudine famuloꝝ honorati muneribꝰ ⁊ adulacōni bꝰ clericoꝝ: ditati pecunijs ⁊ ha būdantia mūdanorum: onerati ſceleribꝰ ⁊ debitis peccatorum. Ca uete: quia iudex veſter xp̄s horrē de ⁊ cito apparebit vobis. Et bene cauēte: quia ad Hebreos decimo Horrendum eſt incidere in manꝰ dei viuentis. Et qͥd faciet vobis iudex iſte? Ad hoc reſpondet ſuffi cienteꝫ Primo oſtendendo modū quo veniet. Secundo deſcribendo actum quem intendit. ibi. Quoni am iudicium duriſſimū in hijs qͥ preſunt fiet. Quid ⁊ quomodo xp̄s faciet imquis prelatis oſten dit ꝑ hec verba. Horrende ⁊ cito apparebit vobis. Ibi. docet tri a cir ca aduentum xp̄i ad iudicium qn̄ tum ꝑtinet ad malos iudices ⁊ prelatoſ: qui tunc temporis boniˢ apparebit benignus: ⁊ malignis auſterus Veniet enim vobis ma lis iudicibꝰ videlicet potenter cuꝫ incuſſione timoris: quia horrēde repente cum excluſione torporis: qͥa cito ⁊ euidenter cum declarati one vigoris: quia apparebit vo 48 bis. Iam enim dicitur ⁊ ita eſt. ve re tu es deus abſconditus yſaie. quadrageſimoquunto. Sed tunc verificabitur illud Pſalmiſte. De us manifeſte veniet deus noſter ⁊ non ſilebit. Veniet inꝙͣ primo potenter cum incuſſione timoris. ⁊ hoc iuſte Nam modo vbicumqꝫ veniunt falſi iudices: mali domi ni incutiunt timorem: Imperant enim: non cum pietate: ſed cum auſteritate: non amore: ſed terro re. Contra quos valde rationabi liter loquitur ꝓpheta fꝫechielis. 34. Et comminabitur eis deꝰ nūc j pro tunc. Ve inquit paſtoribus iſrahel qui paſcebāt ſemetipſos Nonne greges a paſtoribus paſ cūtur. quaſi diceret ſic Lac come detis ⁊ lanis operiebamini. ⁊ qd̓ craſſum erat occidebatis. Gregē autem meum paſcebatis: quod infirmū fuit non conſolidaſtis. ⁊ quod egrotum non ſanaſtis: quod fractum erat nō alligaſtis ⁊ quod abiectum eſt non redux iſtis. ⁊ quod perierat non queſiſ tis: ſed cum auſteritate impara batis eis ⁊ cum potentiā Iuſtum eſt ergo: ꝙ iudex eorum xp̄s con ſimiliter ſe habeat ad eos. Et ideo eis tunc temporis horribilis appa rebit Sapientie quinto. Viden tes turbabuntur timore horribi li ⁊ mirabunt̉ in ſubitacōe īſpea̓te ſalutis īmo ꝓpter eos ⁊ malos cō ſimiles dies iudicij: qui deberet vocari dies conſūmationis: libera tionis: promotionis. ⁊ amoris vo catur dies tribulationis ⁊ horro ris. ꝓpterea dicit ꝓpheta Iohelis ⁊. Sol ꝯuertet̉ ī tenebras ⁊ hun

in ſanguine̓m anteꝙͣ veīet dieſ do mini magnus et horribilis. Veni et ergo horrende ¶ Secundo veni et cum excuſſione corporis quia cito id eſt repente Ille qui venit̓ ex īopinato dicitur venire cito ꝙͣtum cumqꝫ exſpectauerit veniendo In rei veritate criſtus moroſe eos ex ſpectat et ipſi ſua mora abutunt̉ Et cum dixerint pax et ſecuritas tunc repentinus ſuperuemēt eis in teritus. j. Thimothei ſecundo Qui a in pſalmō. Viri ſanguinum et doloſi non dimidiabunt dies ſuoꝫ Apoca. 22. Ecce venio cito ⁊ merceˢ meā metum ē redde̓ vnicuiqꝫ ſcd̓ꝫ opera ſua. Quare non eſt populuˢ ita deuotus vt olim. Reſponſio Io cularum. tūc fuerunt promoti ꝓpt̓ mores et ſcientiam Nunc propter obſequia et pecuniam ¶ Tertio veniet euidenter cum declaratioē vigoris quia tunc videbunt filiuꝫ hominis venientem in nube cum poteſtate magna Luce. 21. Veruꝫ eſt ꝙ non habēt modo deum pre o culis ⁊ ideo nō apparet eis. Dicūt̉ enim cum pharaone exo. ¶. Qui eſt dominus vt audiā vocem eiꝰ et dimittā iſrahel? Neſcio dominū et iſrāhel non dimittam. Sed tūc manifeſte ſe oſtendet eis Abacūc ſecundo Adhuc viſus procul ⁊ ap parebit in finem ⁊ non mētietur ſi moram fecerit exſpecta eū quia veniēt vobis et nō tardabit. Sic ergo veniet cōtra malos prelatoſ Sed ad quem fineꝫ. Certe ad hoc ut coram toto mūdo fatiat vindic tam iuſtam de omnibus. Sed pri A cipaliter de malis prelatis ⁊ quia tunc iuditium duriſſimum in hijs qui preſunt fiet durum quia male intrauerunt: durius quia maler̄x erunt: duriſſimum. quia male vir erūt fiet eniꝫ tūc eis triplex q̄ſtō. Quo modo intraſti? Quō rexiſtic Quomō vixiſti. duꝝ iudiciū fietſe cl̓ai̓bꝫ. dulꝰ mal̓ rlgioẜ. dulſſimū peruerſis prelatis. Dura queſtio quare oues criſti non pauerunt auxilio tēporalis ſubſtancie duri or quare non pauerunt verbo doc 13. 1 trine. duriſſima quare eos non pa uerunt̉ exemplo bone vite. dura queſtio: quare ex pauperibus ex tortiones fecerunt. durior qualit̓ bona pauperum conſumpſerunt. duriſſima: quare criſto et eccleſie ꝓ ꝑceptis elemoſiniˢ nō ſeruierūt Dura: quar bonoſ nō īforāuerunt Duīor: quare malos non increpa uerunt. duriſſiā: quar ipſimet nō bene vixerunt. ergo iuditiumdniſ ſimum in hijs qui preſunt fiet Pa tet ergo ꝙ fiet iudiuium contrap latos cum ſingnlari diſcretiōē Re ſtat declarare ꝙ hoc fiet proporti one racionali. Eſt enim iuſtum ꝙ ſic ſe habeat peapilati ad penā uide; ſicut culpa pilati huit ſe ad culpam iude In illa proporcioē in q̄ culpa p̄ilati excedit culpam ſub diti iuſtum eſt ꝙ pena prelati exce dat penam ſubditi. Et quia iſte ex ceſſus eſt talis quō maior eſſe no poteſt. Ideo vocatur iudicium du riſſimum quod infligetur. Et ideo etiam conſequenter ꝙ exiguo cō ceditur miſericordia: potentes aut potentur tormenta patientur. txi guo id eſt ei qui peccauerit perig noranciam aut fragilitatem cōce ditur miſericordia id ē minor pena

Sed potentes id eſt prelatiſcien tes id eſt ad ſciētiam obligati po tēterid eſt habūdanter tormēta patientur Apocalipſis decim o oc tauo. Quatum glorificauit ſe ⁊ in delicijs fuit: tantum date ei torm̄ tum ⁊ luctum: quia in corde ſuo di xit Sedeo regina ⁊ vidua nō ſum ⁊ luctum nō videbo. Et exponi po teſt de anima peruerſi prelati. A Iudicium in hijs qui preſūt fiet Prelatus ad hoc ꝙ digne preſit debet eſſe luminoſus per rectam ī formationem: operoſus per ſanc tam occupationem: gratioſus ꝑ piam compaſſioneꝫ ⁊ animoſus ꝑ piam correctionem. Primo di co: ꝙ prelatus debet eſſe lumino ſus ꝑ rectam informationem Sa piētie. 6. diligite lumen ſapiētie omnes quipreeſtis populis. Hij eniꝫ ſunt ſtelle moraliter. De qui bus dicitur Geneſis pͥmo. Poſu it ſtellas in firmamento celi: vt lucerent ſuper terram ⁊ preeſſent diei ac nocti. diei id eſt clericiſ nō cti id eſt laycis Gregorius decīo tercio Moralium. Cum is qui ſub eſt ſeruit ad obſequium/ reſtat proculdubio: vt qui preeſt ſerui atad verbum. ⁊ cum is qui ſub eſt iuſſis obtemperat: oportet ꝙ qui preeſt curam ſollicitudinis impendat. Sed iam verificatur n lud Iob. ⁊. Sol ⁊ luna obtenebra ti ſūt ⁊ ſtelle retraxe rūt lumē ſuū Sol a luna ſūt p̄lati maiores: ſtel le curati minores. Secūdo debet eē operoſus per ſanctam occupacio nem: cōtemplando: p̄dicando: ſa cramenta miniſtrādo ⁊ paupereſ yiſitando Ad Romanor. 12. Qui p̄ 8 eſt in ſollicitudine. Corpora eniꝫ celeſtia inceſſanter mouetur: ac a gūt in iſta inferiorā: alterāt terrā elementa eis ſubiecta: vt mūduſ continētur in eſſe: quia ſi ip̄a ab operacōne ceſſarent inferioris mu diſpēciēs finiretur. Fodeꝫ modo p̄ latus cōtinue ⁊ ſollicite operoſus debet eſſe: monēdo: corrigendo: ex emplū p̄bendo. Vnde Iherominꝰ ſuper Exodum viceſimo octauo ca pitulo. Tanta debet eſſe conuer uerſatio ⁊ eruditio poutificis: vt omnis motus ⁊ greſſus. ⁊ vniu̓ ſa eius opera notabilia ſint: veri F0 tatem mente concipiat. ⁊ eam to to habitu reſonet ⁊ ornatu: vt quicquid agit: quicquid loqui tur doctrina ſit populorum. Vnde Senecā epiſtola ſecūda. Nature eſt deterioribus potiora ſubmit tere. Mutis quideꝫ gregibus: aūt potiora corpora p̄ſunt: aut vehe mentiſſima non p̄cedit armenta degeneraturus. ſed qui magnitu diue ceteros mares vīcit. Alephā torum gregem excellentiſſimus ducit. ſumma felicitas erat genti um in aureo ſeculo: in quo non poterat potentior eſſe niſi melior. Illo ergo ſeculo quod aureum perhibent penes ſapientes fuiſ ſe regnum iudicat quando offici um erat imperare non regnum. Et tales tamen duplici digni ſūt honore prelati: vt ſcribitur pͥma ad Thimotheum quinto. Qui be ne preſunt preſbiteri duplici ho nore digni habeantur: maxime qui laborant verbo ⁊ doctrina. Et vt ſcribit Apoſtolus Paulus Ad Theſſalonicenſes quinto.

. T Rogamus antē vos fratres vt noueitis eos qui laborant int̓ voſ et preſunt vobis in domino et mo net vos vt habundantius habea tis illos in caritate ⁊ propter opꝰ illorum pacem habete cum eis. Tercio debet prelatus bonus eſſe gracioſus per piam cōpaſſioneꝫ vt cōſoletur puſillanimes ſuſcipi at infirmos patiens ſit ad omneˢ ſcd̓m regulaꝫ Augꝰ deo criſtꝰ nō ſohānē cōſtituit principem ecele ſie ſue ſed perrū qui infirmus fue rat ⁊ ꝯpaſſiōe īdiguerat ꝯpaſſio nis viſcerā ſingulariter obtinerꝫ ⁊ om̄bus on̄rꝫ Ge. 24. Pelieſer pͥ reerat omnibꝰ que habuit abra hā. Eliezer īt̓p̄tat̉ dei mei ſāctifica cio ⁊ deſigͣt p̄latū per cuius diſcre tam elemoſinā ſanctificari debent ſb̓iecti Bern̄. ſuꝑ er̄. diſcite ſubdi torū inr̄es vos eſſe debe̓ nō dnoſ. ſtudēte magis amari ꝙ mētui ⁊ ſi niterdum ſeueritate opus eſt pa terna ſit nō tyrannica matres fo uendo patres corripiēdo vos exhi beatis Suſpēdite verbera produci te pectora lacte pingueſcāt n̄ tipo turgeſcat. Innoce. de vi. ꝯdic̓. hu. Statim vt ambicioſus eſt promo tuſ ad hōrem: in ſuperbiā extollit̓ ⁊ in iactāciam effrenatur ſi curat prodeſſe ī ſꝫ gloriat̉ Preeſſe preſu mit ſe meliorem: quia cernit ſe ſu perioreꝫ aūt bonum facit non gra dus ſed virtus Non dignitas ſed mag̓ extollit honeſtas. Prioe̓s de dignatur amicos: notos ignorat heſte̓nos Sodales contemnit an̄ tiquos. Vultum auertit: ceruice erigit. faſtum oſtendit. grandia loquitur. ſublimia meditatur. ſubeſſe non patitur. preeſſe molit̓ pre ceps et audax glorioſus ⁊ a̓rogās grauis et importunus. Sicut aūt in malos prelatos fiet iuditinꝫ du riſſimium: ita bonis dabiturpre minm maximum Auguſtinus in quodam ſermone. Nichil eſt in hac vitā et maxime hoc tēpore dif ficilius laborio ſus et periculoſus epiſcopi officio ſꝫ apuddeum nec beatius ſi eo modo militetur quo modo īperator noſteriubet. Qua̓ to prelatus debet eſſe animoſuſ ꝑ iuſtam correctionem. Geneſis pri mō. Preſit piſcibus maris ⁊ vola tilibus celi ⁊ beſtijs terre Omniqꝫ reptili quod mouetur in terra. Pi ſces maris ſunt rebelles et ocioſi Volatilia celi ſunt ſuperbi et am bicioſi. Beſtie terre auariet pecui oſi Reptila. lubrici et libidinoſi qͦ omneſ debet prelatꝰ iuſte corripe̓ Et ſcd̓m eccleſiaſticas ſanxiones ad virtutes reducere Iſaye triceſi motercio Principes in iudicio pre erunt. Sed quidam ſimiles ſunt milius qui non atiquas gallinaſ inuadunt ſed pullos īteremunta ſimiles magiſtro leonis qui non lij leonem ſed catulum verberat. Sic prelati moderni non diuites et no Vni biles peccatores ſed pauperes. Ec eleſiaſtica cenſua̓ caſtigāt. Sed de quō dolendum videtur Tales nit̓ dum preſunt ī eccleſia qui ſunt te nebroſi per ignorātiam. ocioſij ignaniam Cedicioſi ꝑ infamiam Et contra tales bene loquitur Am broſius in ſuo paſtorali Nichilin hoc ſeculo ſacerdotibus excellenti us Nichu ſublimius epiſcopis re periri poteſt vt omni cum digͥtate

ōͣculis demonſtramuſ: digne nōſ camus. Auid ſumꝰ Quid fuimuſ profeſſiōe/ actione potius: ꝙͣ no mine demonſtremus: vt nomen congruat actioni ⁊ actio reſponde at nomini: ne ſit honor ſublimis ⁊ vita prodiuis: ne ſit deifica pro feſſio/ ⁊ illicita actio: ne ſit religio ſus amictus/ ⁊ irreligioſus profec tus: ne ſit gradus excelſus/ ⁊ de formis exceſſuſ: ne ſimplicitatem ſimulemus columbinam. ⁊ men tem habeamus caninam; ne pro feſſionem monſtremus ounam ⁊ ferocitatem habeamus lupinā Cōſimilem ſententiam dicitBer Iſt. nardus ad Iugenium ſecundo li ii bro. Audi inquit canticum meuꝫ iplii. minus ſuaue: ſed ſalutare. Mon ſtruoſa res eſt gradus ſummus/ ⁊ animus infimus: ſedes prima ⁊ vita yma: lingua magniloqua ⁊ manus ociōſa. Sermo multus. ⁊ fructus nullus: vultus grauis ⁊ actus leuiſ: caput canum ⁊ cor vanum: facies rugoſa/ ⁊ lingua nugoſa: ingens auctoritas/ ⁊ nu tans ſtabilitas. Hec Bernardꝰ. Lectio ſeptuageſimanona. On enim ſubtrahet perſo nam cuiuſꝙͣ dominus: qͥ eſt dominator omnium: net verebitur magnitudinem cu iuſꝙͣ: quoniam puſillum ⁊ mag num fecit ipſe ⁊ equaliter eſt illi cura de omnibuſ. Fortioribus aū tem fortior inſtatꝭ curatio Cum declaratum ſit: ꝙ xp̄us iudicabit inquos dominos ⁊ peruerſos pre latos cum graui diſtrictiōe. Hic oſtendit: ꝙ hoc fiet ſine quacum A6 qꝫ diſſimulatione. Parcunt enim interdum iudices propter beni uolentiam: interdum propter mi potentiam. ⁊ interdum propter negligentiam. Primo iſta tria excludit ſpiritus ſanctus a iudi ce xp̄o. Secundo ſubinfertur prin cipalis concluſio. ibi. Fortioribuſ autem fortior inſtat ⁊cͣ. Quantum ad primū: ꝙ xp̄s non parcet ꝓp ter benuolentiam tunc temporis dicit ſic. Non enim ſubtrahet per ſonam cuiuſꝙͣ dominus. Caute la eſt frequenter apud iudices mundi: ꝙ perſona rea ſubtrahi tur pro certo die: ita ꝙ non com paret. Vnde iudex pro die illo in 6 chil facit contra euꝫ: ſed iſta cau tela nichil tunc valebit: quia nul lus pro tunc ſe poterit abſentare ſecundā ad Chorintheos quinto. Omnes nos manifeſtari oportet ante tribunal xp̄i ⁊ cetera. Ergo dominus non ſubtrahet per diſſi mulationem perſonam cuiuſꝙͣ. Quia dicitur Actuum decimo: ꝙ deus non eſt acceptor perſonarū Et ratio eſt. quia eſt dominator omnium ⁊ iuſtus dominator. et go nulli faciet fauorē ſecundi Re gum viceſimotercio. Fortis iſra hel dominator hominum iuſtus. Sic ergo nulli parcet propter be niuolentiam. Secundo nulli par cet propter impotentiam. Et qua tum ad hoc dicit. Nec verebitur magnitudinem cuiuſꝙͣ/ quaſi di ceret Non dimittet propter timo rem potentie regum vel principū vel creature cuiuſcumqꝫ. Et hoc ꝓ bat ſic. Nullus enim artifex terre tur de eo quod fecit ⁊ eciā poteſt

Ictō deſtruere qn̄ vult. qꝛ onis artifex potētior eſt ſuo artificiato. Sed de us fecit puſillū ⁊ magnū. In pͣs. dn̄s ip̄e eſt deꝰ ipſe fecit nos ⁊ nō ipſinos. ¶ Tercio deꝰ nulll ꝑcet: ꝓpter negligentiā. ⁊ qͣntū ad hoc dicit ꝙ equaliter eſt illi cura de oī bus. ⁊ ꝑ ꝯſeq̄ns nō plꝰ negliget punire vnū ꝙ aliū Sapiīe. 12. Non eſt alius deꝰ ꝙͣ tu: cui cura eſt de o nibꝰ vt oſtēdaſ qm̄ non iuſte iu dicas iudicium. ¶ Hijs gͦ tribuſ cauſis diſſimulacōis excluſis ſub infert̉ ꝯcluſio talis. fortibꝰ autem ⁊ illis qui fortiꝰ ⁊ grauiꝰ peccaue runt: fortior inſtat cruciatio. Quia Deūt̓. 21. Pro mēſura delicti erit ⁊ ꝑlagaꝝ modus Circa iſta ⁊ alia in precedentibꝰ lectionibꝰ habita poteſt eē dubi tatio lrālis iſta Vtrum liceat iudi ci ꝯdempnare ad mortē ꝓpter alle gata et probata coraꝫ ſe in forma iuris: illū quē ſcit penitus innō ce tem ¶Qd̓ ſic: quia velllex que pre cipit ꝯuīctuꝫ de crimine ꝯdempna re eſt iuſta vel iniuſta. Si inuiſta nullus debet eā iudicare. Si iuſta nullꝰ ꝯtra. Item. 2. q. i. In q̄mꝙͣ. dicit augꝰ. Nos inquit indiciū fer re nō poſſumꝰ: niſi aūt cōuictuꝫ ā ſponte ꝯfeſſum. Ergo ſi reꝰ eſt ꝯuī ctꝰ aūt ſponte ꝯfeſſus: licet iudici ferre ſentētiam. ꝯſeq̄ntia patet q ſi n̄ video hominē niſi ſorteꝫ video ſortem. Item. q. 3. Iudicet. dicit Ambroſiꝰ Bonus iudex arbitrio ſuo nichil frīt. nec ex domeſtice vo lutatis ꝓprietate. ſꝫ iixta leges ⁊ iura ꝓnūciat ⁊ reuera ſicut audit ita iudicat. Igitur ẜm allegata ⁊ probata licet ſibi iudicare. Iteꝫ ſi licitum eſſet iudici liberare in nocē tem ꝯtra allegata ⁊ probata: pal racōne eciam poterit q̄mlibet īnō cētem ẜm ſuaꝫ ꝯſciētiam iudicare cōſeq̄us falſū. Item iudex in iudi cio nō iudicat vt priu̓ata ꝑſonā ſꝫ vt publica Ideo debet ſequi noti ciam publicam: nō ſuam priuatā Item Deut̓. xix. In ore duoꝝ l̓ tri um ſtetōne verbū. gͦ iudex debet cōdempnare ẜm ſētentiam teſtiū Quia in iſta lectione tangit̉ de ꝑſonarū acceptione: ſit iſta dubi. tatio. Vtruꝫ ꝑſonarū acceptio ſit peccatum. ¶ Qd̓ nō: qꝛ apud deuꝫ nullum eſt peccatum. ſed apd̓ de um eſt acceptio ꝑſonarum. gͦ ip̄ nō eſt peccatum. Minor oſtēditur ꝑ illid ad Ro. ix. Cum nōduꝫ na ti fuiſſent ⁊ aliquid egiſſent boni ā̓ mali ⁊cͣ. dictuꝫ eſt Iacob dilcxi Iſau aūt odio habui ¶ ꝙͣ ꝯferte alicui beneficiū eccleſiaſticū ꝓptir cōſanguinitatem: eſt acceptio ꝑ ſone. ſed hoc nō eſt peccatum: ſed caritas ordinata. quia ad Gal̓. Oꝑemur bonū ad omnes: maxis aūt ad domeſticos fidei. Et primo Thimo. ij. Si quis ſuoꝝ curaꝫ no habet domeſticoꝝ: fidem negauit ⁊ infideli eſt deterior Sed domeſti ci dicūtur illi qui attingūt ꝯſang uinitatem. ¶ pͣp preferre nobileꝫ illrātum ignobili lrāto eſt accey tio ꝑſone. Sed hoc nō eſt peccatu quia talis magis poteſt defendere eccleſiam ꝙͣ alius. ⁊ dn̄s ſūmus pontifex in diſpenſacōibus freq̄n ter attendit nobilitatem. faciliū em̄ diſpenſat cum eis ꝙ cum alij gͦ cum hoc ſit acceptio ꝑſonarum Ideo nō omnis acceptio ꝑſona eſt yati

eſt pectatuꝫ. Similiter facilius diſ penſatur cuꝫ diuitibus ꝙͣ cū pau veribꝰ ꝙ ꝯtrahant matrimoniū in gradu ꝓhibito. ¶ pprelige̓ mi nus bonū ad prelaturam: vbi po teſt eligere meliorem videtur eſſe acceptio ꝑſone. Sed aliquis ha bēs vocem in electione poteſt hoc licite facere. quia ẜm iura ſufficit eligere bonū. extra de electōe. Cuꝫ dilcī. frgo acceptio ꝑſonaꝝ eciā in ſpūalibus nō eſt peccatuꝫ. Cō firmatur racō: quia ẜm ſtatuta ec deſie Int̓dum electio fieri debꝫ de gremio: ꝙuiſ exͣ gremiū magis y donei valeant inueniri. gͦ eccleſia approbat ꝙ fiat acceptio ꝑſōaꝝ. qꝛ qd̓ eligere minꝰ bonū ⁊ dimitte re maius canū ſit acceptio ꝑſone videtur ꝙ acceptio ꝑſonarum nō eſt peccatū. ¶ pͣ: ex dcō Ihero. Le uit̓. 8. vbi agit̉ de ordinando ſacer dote d̓t Ihero. ſic. Qui preſtātior ē ex ompopulo qui doctior: qui ſuꝑ lor: qui in omni veītate eminētior ille eligatur ad ſacerdotium ¶pͣp acceptio ꝑſone in iudicio nō eſt pecratū ecrī. 4. In iudicio eſto pu pillis miſericors vt pr̄. ¶ pp: exhi bere indigno honorē: eſt acceptio ꝑſone. Sed ad hoc in caſu tēmur 3 honorare parentes eciā malo s ⁊ iiſi malos prelatos. Similit̓ ad ꝯſili um eſt Leuit̓. xix. Coram cano ca̓ pite ꝯſurge ⁊ honora ꝑſonā ſeniſ. Sed ſenes qn̄qꝫ nō ſunt virtuoſi ẜm illud dan̄. 13. Egreſſa eſt iniqͥ xua tas eſt iudicibus qui videbant̉ r̓ gere populum. ¶ Ad oppoſitum Nichul ꝓhibetur in lege diuina ni ſi peccatū. Sꝫ in lege diuina accep tio ꝑſone ꝓhibet̉ deūt̓. j. Nō acci 4 ples ꝑſonā cunſqmͣ ⁊ loqͥtur ſpēalit̓ in loco iudicij. gͦ accipere ꝑſonaꝫ in iudicio eſt peccatum ¶p̄p̄: Ia cobi. 2. Nolite in ꝑſonaꝝ accepti one habere fidem dni noſtri iheſu xp̄i. vt d̓t gloſa Augͥ. 8uis feāt ſi quis diuītem eligat ad ſedem ho noris eccleſie: ꝯtēpto pauꝑe ſanc tiore ⁊ iuſtiore? gͦacceptio ꝑſona rum in collacōnibꝰ beneficioꝝ ec cleſiaſticoꝝ eſt pctm̄. ¶ Ad q̄ſti onem eſt dicēduꝫ ꝙ ſic ꝓpter iſta racōnem. Omne qd̓ opponitur v̓ tuti vicium eſt ⁊ pctm̄. Sed accep tio ꝑſonaꝝ opponitur iuſticie. gͦ eſt pctm̄. ¶ Scienduꝫ eſt enim ꝙ ad iuſticiam ꝑtinet ꝙ bonā diue̓i 6 ſa diuerſis diſtribuatur ꝑſonis ẜm valorem ⁊ dignitateꝫ ꝑſōaꝝ Quādo gͦ aliquis cōſiderat in ꝑſo na aliquā ꝯditionem q̄ nō frīt eū dignuꝫ illo qd̓ ſibi dat: eſt accep tio ꝑſone. Si autem ꝯſideret ꝯditi onem aliquā in ꝑſona. q̄ quidem cōditio facit eum dignum bn̄ficō cōferendo: tūc nō eſt acceptio per ſone ſed cauſe. Et ẜm hoc loquit̉ Gloſa ad Eph̓. 6. ſuꝑ illud non ē ωτν 4º ꝑſōarum acceptio apud deum d̓t ꝙ iudex iuſtus cauſas attēdat̉ ⁊ nō ꝑſonas. Eſt gͦ acceptio perſo ne in iuſticia qua prefertur ꝑſōa ꝑſone ꝓpter cauſam nō dignificā tem eum ad illud ad qd̓ prefertur Omnis autem ꝯditio qͥ nō frīt ho minem dignum illo negocio ad qd̓ prefertur. Refertur ẜm iſtum modum loq̄ndi ad ꝑſonam. Sic̄ ſi attēdam in iſto diuicias ⁊ con ſanguinitatem. ⁊ ꝓpter iſtas con ditiones ꝓmoueam illum ad ma giſterium vel prelacōem accepcō R. i.

perſone eſt: qꝛ cauſa me mouens non eſt conditio que facit eū dig num honore collato. Sed ſi atten dam in iſto conſanguinitatem E ꝓpter hoc lego ſibi. 10. liberos vel ī ſtituo eum heredem ⁊ dimitto ex traneum non eſt accepcio ꝑſone ſꝫ cauſe: qꝛ iſta cauſa facit euꝫ dig nu̓m ⁊ ꝓporcionatuꝫ huic bn̄ficio qd̓ ē aſſeqͥ patrimoniū meuꝫ Vn̄ acciꝑe ꝑſonaꝫ in ꝓpoſito non eac ceptare ꝑſonam hominis. Sed ac ceptare ad hoc bn̄fitium ꝓpter cō dicioneꝫ non dignificantem eum ad benefitium conferenduꝫ Per hoc ad raciones. ¶ Ad primuꝫ eſt dacio duplex Vna ꝑtinenſ ad iu ſticiam quando aliquiſ dat qd̓ de bet̉. ⁊ iſta donacō proprie non ca dit in do qui nichil dꝫ creatue̓ ſim pliciter loquendo. Alia eſt dacō ſi ue donacio proprie pertinens ad libertatem vbi homo dat̓ ⁊ tamen non tenetur ad hoc: ſed dat̉ gra tis. modo accepcio perſonarum e iniuſtitia ⁊ non conſiſtit niſi in do nacionibus pertineūtibus adiu ſtitiam Et ideo in accepcione dei vl̓ predeſtinacione non eſt accepcio perſone. quia deus non facit iniui ſtum creature ſue eam reprobādo Sicut nec facit iuſtum creaturam ipſaꝫ predeſtinando. ⁊ ideo in me re gracioſis non peccat homo dā do vni ⁊ non alteri cuꝫ neutri tene atur quicquid dare ¶ Ad ſecūdū de promotione conſanguineoruꝫ diſtinguendum eſt ꝙ conſangui nei prelati ſunt minus digni ſim pliciter ⁊ per reſpectum ad bn̄fici um conferendum ⁊ ꝑ reſpectuꝫ ad ad bonum cōmune aūt ſunt eque 40 digni vt alij. In pͥmo caſu promo uere eos ⁊ dimittere digniores eſt accepcio perſonarum in diſpenſa cione ſpiritualium quorum non e dominus ſꝫ tantum diſpenſator. j. Corinthe. quarto. Sic nos exiſtiēt hō vt mīſtros xp̄i ⁊ diſpenſatores mīſterioꝝ dei. vn̄ ad illā clauſulaꝫ r̓fert q̄dam in caſu pͥmo. Mos ē p̄ latis dae̓ p̄bēdas bn̄ natiſ Authe ne numatis l̓ eoꝝ ſāguie natis. Ergo p̄bēde n̄ dicūt̉: ſꝫ emēde. In ſe. cūdo caſu licꝫ p̄lato p̄ferre ꝯſāgui neoꝫ ſuosꝫ qꝛ ſaltē vident̉ acceptio res ī hoc ꝙ pn̄t de eis magis ꝯfide̓ ꝙ negocia eccīe cū eo vnanimiter tractabūt. Ad terciū de ꝓͥmocōe nobiliū ⁊ diſpēſacōe cū eis facta dicēdū ꝙ ꝙͣ uis lratua̓ ſimpliciter loquēdo magis reddat hoīeꝫ ydo neū ad ꝓmocōneꝫ in eccīa In caū tamē nobilitaſ fulcita bonis mori bus plus poteſt expedire eccleſie in reſiſtendo rebellibus ⁊ lupiso ues inuadentibus ꝙ poſſit littera turā. Et in caſu debet litteratura p̄ poni in nobilitati nec eſt accepcō perſone in caſu illo. Secus eſſet ſi eque valeret eccleſie littra̓tua̓ ſim plicis ſicut preeminentia nobilis Et iſto modo forte non eſt accep tio perſone in collocatione epiſco patuſ dimittere vnum bonum the ologum ⁊ promouere vnum bonū iuriſtam ⁊ canoniſtam vbi nego cia eccleſie ſint litigioſa vt ille per iurā ſua defendat meluis liberta tes eccleſie ꝙͣuiſ ſimpliciter loquē do Theologia magis dignificet hominem ad regimen animarum Canones tn̄ magis dignificāt ho minem ad defenſionē decīaruꝫ a

exactionem eaꝝ. Rd̓ autem cum nobilibꝰ fiunt diſpenſationes in cōtrahento matrimonia infra g dus ꝓhibicōnis. ⁊ nō cuꝫ paupe ribꝰ: nō eſt acceptio ꝑſonaꝝ. Nā cauſa diſpenſandi cum nobilibꝰ eſt ꝯfirmatio ⁊ multiplicatio pa cis inter maiores in eccleſia q̄ cau ſa apud pauperes nō habetur Ad quartū de electōne minꝰ boni dicēdum ꝙ aliter eſt loq̄ndum d̓ electione apud foꝝ iuditiale ⁊ ali ter apud foꝝ ꝯſciētie. Apud foꝝ publicum nō vocatur electio vici oſa: ſi nō eligat ſimplicit̓ meliorē quia ficōnis electō de facili calūp niam pateretur. Et ideo ſufficit eli gere bonū ẜm iura. hec obligatur hō ad eligēdum meliorē ẜm iura illa. ſꝫ ẜm ꝯſciētiam eligētis neceſ ſe eſt ꝙ eligat illū quem reputat meliore vel ſimpliciter vel ad illā dignitatem ꝓ tunc pēſatis circum ſtancijs ꝑticularibꝰ que ad eccle ſiam tunc ꝯtīgunt. Et aliaſ eſt ac ceptio ꝑſone ⁊ mendacium ꝯtra ꝯſcīam eligendo. ¶ Ad ꝯfirmacō nem de eligēdo infra gremiū dicē dum ꝙ illi qui ſūt de gremio ꝯita tis cōſueuerūt vtiliores eſſe ad bo nū cōmune eccleſie in qua ſūt nu triti ꝙͣ aduēticij. Et ideo ſtatuitur ꝙ de gremio pociꝰ eligat̉ ſi aliqͥs ī ſitydoneꝰ. ſi nō: fiat de alijs Sicut patet diſ. 6i. Nullus. ⁊ diſ. 63. Sa croꝝ. ¶ Ad quintū ꝙ hō debet in iudicio miſereri pauperis quantū poteſt racōnabiliter ſine leſione iuſticie ⁊ nō ꝯtra iuſticiam. quia Exo. 23. Pauperis qͦꝫ nō miſerebe ris in iudicio. ¶ Ad ſextū de exhibi cōne reuerentie indignis dicendū g ꝙ honor eſt exhibitio reuerentie in teſtimoniū v̓tutis. vn̄ ſola vir tus eſt debita cauſa honoris. Aliqͥ tamē honorant̉ ꝓpter v̓tutem ꝓpri am. aliqui ꝓpter v̓tutem alienam ſicut mali prelati honorātur qꝛ ge runt perſonam dei ⁊ cōmunitatiſ cul preficiuntur ẜm illud Prouer biorum. viceſimoſexto. Sicut qui mittit lapideꝫ in aceruū ncurij. ſic qui tribuit iſipienti honorē. Mer curius eſt deꝰ mercatoꝝ. Aceruuſ cōputi vel rōcinij: vocat̉ aceruꝰ m̄ curij. Computant autem qn̄qꝫ cū lapidibꝰ. Sicut igitur ibi ponitur 6 vnꝰ lapillus ꝓ decē libris. Ita pōi tur qn̄qꝫ in eccleſia vnius ydeota vel inſipiēs loco prelati ⁊ loco dei Senes honorātur ꝓpter v̓tutis ap parentiam. ⁊ diuites ꝓpter bonita tem reipublice cui preſumūtur vti les eſſe: n̄ ꝓpter diuicias honoram tur. Vn̄ Gloſa ſuꝑ illd̓ Iac̄. 2. No lite in perſonarum accepcōne ha bere fidem fratres mei Qui diuiteꝫ propter diuiciaſ honorat grauit̉ peccat. Lectio Octuageſima. d̓ vos ergo reges ſūt hij ſermones mei vt diſcatiſ ſapientiam et non exci datis. Qui enim cuſtodierint iuſ ticiam eius: iuſte indicabuntur. Et quididicerint iuſta inuenient quid reſpondeant. ¶ Poſtꝙͣ de claratum eſt ⁊ deteriminatum de rigore ⁊ diſtrictione qualiter de faciet contra falſos iudices: do minos ⁊ prelatoſ in generali. In hac parte docet. ſpiritus ſanctus quomodo ſibi debent contra illud iudiciuꝫ prouidere in ſpeciali. duo R. 2

autem ſunt eis neceſſaria Saplen tia qūo ad deum Iuſtitia quō ad proximuꝫ. Eſt enim ſapientia che oſobia ⁊ verus dei cultus ẜm. da maſcenum. Iuſtitia eſt virtus di rectiua in hijs que ſunt ad proxi mum ẜm Mtriſtotileꝫ. quinto. ethi corum ẜm iſta tria fiunt Nam pri mō docet eos deuote colere. ſecūdo ad proximum iuſtitiam exercere. ⁊ tercio eis promittit ꝙ ſi hoc ẜua uerint poterint in iudicio ſine pi culo reſpondere. ſecunda pars ibi ui enim cuſtodierit iuſtitiā eiꝰ ⁊ qui didicerint iuſta. Concluſum eſt ſatis cōmendando comnādo ⁊ inuitando: quia diſtiplina ſapiē tie iudicibus principibus ⁊ pre latis ē ſumme neceſſala Sed quia monicio generalis non ſufficit nͥ moniti audiant ⁊ aduertant Ido eos in hac parte excitat magis ef ficaciter explicando ⁊ magis eorū ſtatum exponendo. Et datur exem plum prelatis ꝙ non ē ſatiſgene ralia predicare cum curam habe ant animarum: ſed neceſſe habēt in caſu ad particularia deſcendere quando iuſtitiā ſeu r̓bellio ꝯpellit. Et ideo verum ē ꝙ in precedentibꝰ ſatis dictum ē regibus ⁊ prelatis ꝙ addiſcant ſapientiam: quia ta men reges ⁊ preſides ſunt minis deſides adea que eis racionabili ter perfuaduntur. Ideo replicat in culcando. Ad vos ergo reges ⁊ ec cleſiarum rectores ⁊ prelati quicū qꝫ ſunt hij ſermones mei qui viꝫ p̄ ceſſerunt ⁊ ectam qui ſequuntur vt diſcatis ſapientiam non illaꝫ que deorſum eſt que eſt terrena a nimnalis ⁊ dyabolica Sꝫ illam que ⁊0 de furſuꝫ eſt Iacobi. tertio. de qua Ecri. primo Omnis ſapientia a do mino deo eſt ⁊ cum illo fuit ſemꝑ ⁊ eſt ante euum Et non excidatiſ videlicet a gracia in culpam. Sed continuetis perſeuerantes finalit̓ in caritate. prima Corintheoꝝ. ter cio. Caritas numꝙͣ excidit. Et qꝫ poſſibile eſt ꝙ numꝙͣ excidatis. declarat conſequenter. Qui enīcu ſtodierint iuſtitiam eius ⁊ ſapīe tie īcreate que eſt criſtus iuſte iu dicabuntura. iuſtitie premum te cipiēt pro mercede Thymo. qrͣto De reliquo repoſita eſt michi coro IIt na ⁊cͣ. Et ſoli taleſ inuenient in iu dicio quid reſpondeant criſto oꝑ ponenti Et ideo ſubdit. Ruididice rint iuſta inuenient quid reſpon deant Vbi notandū ꝙ reſponde̓ debemus quatuorgeneribꝰ diſpu tacōnn̄ ⁊ argumētatiuū. Contra nos enim arguit deus pergeonie tricas demonſtracōnes. munduſ ꝑ rethoricas ꝑſuaſiones. demon per ſophiſticas obligacōes. ẜt ca ro ꝑ inſolubiles deductiones. Pri mo gͦ deus arguit demonſtratiue diſputando vt nos doceat ⁊ corri gat. Procedunt enim ſue demon ſtracōnes ab īmediatis ⁊ notiſſi mis non qꝛ ex peccatiſ noſtris Io hā. i6. Ipſe arguet mūdū de pocca tis Et ideo ad raciones dei n̄ iacet reſponſio niſi affirmatiua qꝛ ſi dix erimus ꝙ peccatum non habemꝰ noſipſos ſeducimus ⁊ veritas in nobis non eſt. Ioh̓. primo. vnde Iob. nono. Quantus ergoſum vt reſpondeam ei ⁊ loquar verbis me is cum eo qui etiā ſi habuero qͣp piā iuſtū nō rndebo ſꝫ meū indice

teprecabor. Sic reſpondit mulier deprehēſa in adulterio Ioh̓. 8. qn̄ xp̄s ei geometricaˢ demonſtracō nes digito ꝓtraxit in terra. Et id̓o cōfuſionem ꝯcluſioniſ euaſit di cente ſibi xp̄o. Nec egd̓ te ꝯdēpno vade ⁊ noliamplius peccare. Sic reſpondit dauid ad nathan. 2. ℟ 12. cum argueret de adulterio et homicidio. Peccaui inqͥt. Cui ſta tim Natha. Trāſtulit dn̄s pecca tum tuum. Secūdo arguit mūdꝰ prethoricas ꝑſuaſiones Apoca. 3 Iuadeo tibi enē a me auruꝫ igni tum ꝓbatum vt locupſes fias et veſtimentis albis induaris Eſt ei ꝑ̄ſuaſio mūdi. Colligas lucreris ⁊ vndecūqꝫ ꝑquiras ⁊ cum diues factꝰ fueris tunc per elemo ſinas ⁊ opera pietatis deo ſatiſfacies ꝓ peccatis. Vnde mūdus primo per ſuadet querere que ſunt mundi ⁊ poſtea conſulit que ſunt dei. Criſ tus docet ordinem oppoſitum Ma th̓. 6. Ruerite pͥmo regnū dei ⁊ iu ſticiam eius. Vnde ſicut Rethori cus ꝑ exempla fuadet. Ita mūdꝰ Nonne Abrahā diues fuit. da uid rex magīficus? Gregorius e lemoſinͣrius? Et ſic de alijs ml̓tis ſanctis qui cum ſanctitate diuici as habuerunt. Sed iſte racōnes nōdebent xp̄ianoꝫ mouere. qꝛ licꝫ cum diuicijs xp̄o bene ſeruire ſit poſſibile: eſt tamen ſecurius viā pauꝑtatis eligere ⁊ maioris ꝑfec tionis. Et ideo mūdo reſpondeamꝰ illud Act. 26. In modico ꝑſuadeſ me xp̄ſanum fieri. Et queramus ab eo quā ſecuitatem nobis faci et ꝙ vniamus donec diuites effi riamur. ⁊ ꝙ tunc bonam habebi mus voluntatem ad elemoſinaˢ faciendum. de hac reſponſione ī pͣs. Reſpondit ei in via virtutis ſue pancitatem dierum meorum nūcia michi. Romanus quidam nomine priſcus queſiuit frequē ter a arciali coco: qualis lpe fo ret ſi fieret diues ⁊ potens. Et reſ pondit ſic. dic michi. ſi tu fias leo qualis eis.? Vnde hiſtoriam iſtā deſcribit ſic Valerius libro Epigͣ matum. 13. Sepe rogare ſoleſ qua lis ſum priſce futurus. Si fiam lo cuples: ſiinqꝫ repente poteus. Am ꝙ poſſe putas mores narrae̓ futu ( ros. dic michi ſi fias tu leo qual̓ eis. c ¶ Tercio arguit dyabolus ꝑ ſophiſticas obligacōnes. Ob ligat enim hominem ad ſuſtinē dum falſum. Vnde ante primum peccatum facit falſi poſitioneꝫ mu lieri Geneẜ. 3. Nequaꝙͣ moriem in. ſed eritis ſicut dij. Et conſequē ter concludit omnibus qui ſuas obligationes admittunt. In pͣs. Seclinantes autem in obligatio nes adducet dominuſ cum opera tibus inquitateꝫ. Et ideo dicamꝰ illud danielis tercio. Non oportꝫ nos de hac re reſpondere tibi. Quarto caro arguit temptatiue per inſolubilium deductiones: qͥa ipſius argumentacōnis vix ſolu tionem recipiunt. In quibus cō tidiana pugna ⁊ rara uictoria Ia c̓. i. Vnꝰ quiſqꝫ temptat̉ a ꝯcupīa ſua abſtractꝰ ⁊ illectꝰ. Iſti diſpū tationi rn̄deamꝰ iux tres famoſaſ ⁊ antiquas opimones ſoluendi inſolubilia. Fuerūt enim antiqui tus caſſantes: reſtringentes et reſpondentes per tranſcaſum. R. 3.

Iciō Caſſantes dicebantur qꝛ ipſum a ctum negabant de quo ꝓuenit in ſolubile. Nos ergo ẜm omnes vias iſtas carni reſpondeamus ⁊ primo enim in principio caſſemꝰ actum anime a quo prouenit tep tatio deſtruamus viꝫ fedam yma ginacionem. de vene̓ra voluptate. Hoc eſt enim ꝙ caput ſerpentis totaliter conquaſſandum eſt In psͣ. Conquaſſabit capita in terra inultorum. Et tunc talis cogitacio eſt materia virtutis ⁊ non culpa nec pro tali offenditur deus/ yſaie quādrageſimoſecundo. Calamuꝫ quaſſatum non conteret. Secun do etiam reſpondeamus per reſtri ctionem ne carnis curam in deſide xijs faciāmꝰ vt ſenſualitaſ reſtrin gatur legibus rationis Exod̓. vice ſimo octauo. Stringatur raciona le cum anulis ſuphumea̓lis. ¶ Ter cio reſpondeamus per tranſcaſum cogitando ꝙͣcito caro decidet ⁊ tnͣſi bit in terram Macha. primo. de cidit in lectum ⁊ cognouit qꝛ mō reretur De iſta reſponſione. ſecun da Cornitheo. prima. Ipſi in nob̓ ipſis reſponſum mortis habuimꝰ vt non ſimus fidentes in nobis ſꝫ in deo. Et qui ſic didicerint iuſta ī preſenti inuenient quid reſponde art in futuro. cō Octuageſimaprima.3. Oncupiſcite ergo ſermo nes meos ⁊ diligite illos ⁊ habebitis diſciplinam Clara eſt ⁊ quenumꝙͣ marceſſit ſapientia ⁊ facile videtur ab hijs qui diligunt eam. ⁊ inuenitur ab hijs qui querunt eam. declarata ꝯduſionē principali videlicet ꝙ re ges ⁊ preſides tenentur ſtudere ſa pientie Hic oſtendit per queꝫ mo dum hoc ſit eis poſſibile. poſſet e niin aliquis ſe forſitan excuſare ꝙ non poſſet iſtam ſapientiam attī gere. cum ſapientia videatur eſſe poſſeſſio diuina non humana ſic̄ dicitur primo mēthaphiſice Sed hoc excludit ſpirituſſanctus ī hac parte oſtendens ꝙ ſapientia iſta que eſt cognicio dei per fidem ⁊ a morem non ſoluꝫ eſt vnicuiqꝫ poſ ſibilis īmo multum facilis. que qͥ dem facilitas patet ex tribus Na ipſa habetur ſi diligatur. apparet ſi appetatur. ⁊ tercio occutrit ſi in vl quiratur Et ẜm hoc iſta litteradi uiditur in tres partes Nā primo oſtendit ꝙ iſta ſapientia que eſt cultus dei per cognicōnem ⁊ amo rem habetur ſi diligatur. ſecundo ꝙ apparet ſi appetatur Et tercō oc mumn currit ſi inquiratur. Secunda ps iiali ibi. Preoccupat autem ſi quiſe cō cupiſcat Et terciā ibi. Ruomā dig nos ſeipſa. dicuntur ergo duo de ſapientia in iſta lectione. Primū ꝙ ipſa habet eternitatē in perma nendo. aliud ꝙ habet facilitatem in occurrendo. Concupiſcite ergo ſermones meoꝫ. Concupiſcentia nutrimenti eſt ſignum ſanitatis ⁊ bone diſpoſitionis in corpore. ft per oppoſitum abhominacō cibi ⁊ potus eſt ſignum manifeſtum grauis infirmitatis Moraliter ſer mo dei eſt cibus anime criſtiane Math. quarto. Non in ſolo pane viuit homo: ſed in omni verbo qd̓ procedit de ore dei dixit criſtꝰ ad dyabolū. Vn̄ Ambro. in quoda ẜ mōe de qͣdrageſiā. Ruiſqꝫ v̓bo dei

vaſcitur terrenuꝫ pabulum non requirit. hec em̄ poteſt panē ſecu li capere qui pane reficitur ſalua toris negligit pane̓ corporis qui ꝑabulo lectionis intendit: nec vē tris curā habere poterit qui alime ta verbi celeſtis acquirit Ipſa eſt en̄ refectio q̄ ſaginat amimam. qͥ impinguat viſcerā cū de diuinis ſcripturis cibum eloquij ꝑhēnis accipimꝰ. Auādo ergo ſic eſt ꝙ ꝑ ſona q̄cumqꝫ deſidea̓t legere ⁊ au dire ſermones dei ⁊ cum delectacō ne ſibi incorporet. ſignum eſt ſāi tatis ꝯſcientie vel ſaltem bonē diſ poſitionis ad ſanitātem Iere. 11. Inuenti ſūt ſermones tui ⁊ come di eoꝫ ⁊ factum eſt michi verbuꝫ tuum in gaudiū ⁊ in leticiam cor dis mei. Et ꝑ oppoſitum illi qͥ nul lum ſaporem in diuinis ſcripturiſ experitur nec aliquā dulcedineꝫ ſētiunt: ſignum eſt ꝙ ſtomachꝰ eoꝝ repletus eſt amaris humori bus ⁊ grauiter īfirmātur In pſ. Omnem eſcaꝫ abhominata eſt aī nia eoꝝ ⁊cͣ. Cōcupiſcite dixit xp̄s ſermones meos ⁊ diligite eos. Dili gere illos eſt ſeruare Ioh̓is. 14. Si quis diligit me ẜmoneꝫ meū ſer labit. quia ẜm btum Gregoriuꝫ Probatiō dilcōnis eſt exhibitio operiſ. Non em̄ ſufficit ſermones criſti in memoria portare niſi ſer uētur in vita. Vnde Augꝰ. ſuper illud p̄s. In quo corrigit adoleſcē tior viā ſuā in cuſtodiendo ſermo nes tuos. Cuſtoditio ſermonū dei intelligēda eſt oꝑacō preceptoꝝ Vn̄ Fruſtrͣ em̄ cuſtoduūitur ī me moria ſi nō cuſtodiuntur in vita Naꝫ verba dei tenēdo agūt ne ob 81 liuiſcantur: nō tamē a gunt viuē do vt corrigātur. ¶ Et habebitis diſciplinam. Quia ẜm Gregoriū. Obſeruātia mandatoꝝ aperit in telligētiam mandatoꝝ Vnde qui diligunt ẜmones criſti habebūt diſciplinam. Quid autem ſit diſci plina docet Hugo de diſciplīa nō uicioꝝ dicens. diſciplina eſt con uerſatio bona ⁊ honeſta cui paꝝ eſt mali nō facere: ſed ſtudet eciā in hijs q̄ bene agit ꝑ cuncta irre prehēſibilis apparere. diſciplina eſt em̄ omniū mēbroꝝ motus or dinatus ⁊ diſpoſitio decens in om Fv in habitu ⁊ actione. Hec Hugo. De eadem Bernard̓. in quadam epiſtola. O ꝙ ꝯpoſituꝫ reddit om nem corporis ſtatum; nec nō ⁊ m̄e tis habitum. diſciplina ceruiceꝫ ſubmittit: ponit ſuꝑcilia: cōponit vultum: ligat oculos: cachynos cohibet: modea̓tur lingua: frenat gulam: cedat iraꝫ: huius diſcipli ne ſcola eſt ſtudiū ſacre theologi ē vbi potiꝰ deuocōnibuſ ꝙ queſti onibus intendēdum eſt. Vn̄ Hu go in preallegato libro Vos inqͥt fratres qui ſcolam diſcipline iaꝫ intraſtis: in lectione diuina plus debetis q̄ͣrere qd̓ mores veſtros ad v̓tutem inſtruat ꝙͣ quod ſenſum acuat ad ſubtilitateꝫ. magiſqꝫ vel le inforniari preceptis ſcripturaꝝ ꝙͣ queſtionibus impediri. Cū er go diuinas ſcripturas legitis ſol lerter ꝑpendite quid ibi d̓cum ſit ad excitandum in vobis amoreꝫ dei. quid ad ꝯtemptum ſeculi. qͥd ad caueudum inſidias inimici. quid ad bonoꝫ affectus nutrien dos. et quid adpraua deſideria R. g.

aō extinguenda valeat ⁊ quid cor ci cius per compuctionis ardoreꝫ ac cendat quid diſciplinam in oꝑe quid humilitatem in cogitacōne. quid obedientiam in preceps. qͥd pacientiam in aduerſis hr̄e doce at Quid deniqꝫ ad agenda bona ſe dulum ⁊ ad mala cauēda doceat eſſe circumſpectum: hec Hugo ẜt ido̓Seneca epiſtola. viceſima. do cet ꝙ cauſa quare ſcolares nō ſūt morierati. ꝑtim eſt ex parte docto xis partim ex parte diſcipuloruꝫ Aliquid inquit precipientiū vicio peccator qui vos docent ſubtiliter diſputare non viuere aliquid diſ cencium qui propoſitum ad p̄cep tores afferunt non anmi extolen di. ſꝫ ingeniuꝫ vulc dicere ꝙ hec ſo la eſt intentio ſcolarium cōniunit̓ ingeniū colere per ſcientiam Non autem animūper virtutes. Sed ta lem ordinem non tenuit pſalmi ſta qui dicit Bonitatem ⁊ diſcipl̓i nam ⁊ ſcientiam doce me. Clara ē ⁊ que numꝙͣ marceſſit ſapientia q. d. merito eſt diligenda ſcriptu ra ſacra: quia clarā ē non turbata. In psͣ. Calix meus inebrians ꝙͣ preclarus eſt. Iſte enim calix eſt ita dulcis ꝙ qnͣto magis magiſqꝫ homo guſtattanto magis delectā do ſitit Eccleſiaſtici. viceſimo qrͣto. Qui edunt me adhuc eſurient ⁊ qui bibunt me adhuc fiiēt. Et iō non curioſe circa iura mundi ⁊ n̄o curanti de dulci claritate ſcripture diuine dicitur Ie̓. ſecundo. Quid tibi vis in vijs egipti vt bibas a quaꝫ turbidam. Egiptuſ tenebra interpretatur ⁊ ſignificat mundū vie mūdi ſunt ſollicitudinēs ſecū li vel ſcole legum ſeculariū In iſtis vijs bibitur aqua turbida: quia ſcientia turbatiua per quam mali ad turbandum bonos redduntur audaces Sed oppoſituꝫ de lege de dicit pſalmiſta. pax multa diligē tibus legem tuam Clara eſt mot ⁊ quē numꝙͣ marceſcet ſapiētia. Ideo ſolebant antiquitus ſapiē tes coronari lauro. In ſignum ꝙ ſicut laurus ſeruat viriditatem ꝑ petuam Ita ſapientia nūꝙͣ areſcit Et ideo probat Ariſ. primo poſtel orum. ꝙ omnis ſcientia eſt deꝑpe tuis. Et ꝙͣuis ſit ita nobilis eſt tn̄ inuentū facilis. vnde ſubdit. facile videtur ab hijs qui diligunt eaꝫ Fapientie. ſeptimo. Optauia da tus eſt michi ſenſus ⁊ inuocaui ⁊ ⁊ venit ad me.ſ. ſaplentia. Ecceꝙͣ faciliter Iac̓. primo. Si quis veſty indiget ſapientiam. Poſtuleta deo qui dat omnibus affluentera non improꝑat ⁊ dabitur ei. vnde pietaſ. boni mores/ ⁊ orō deuota ſūt vie ad iſtā ſapīaꝫ acqͥrendābnde ig̓. li. i. de moībꝫ ⁊ naui In ſatriſ d̓initus inſpiratis neqꝫ oēs a qͥbꝰ queret̉ docere preterit neqꝫ oēs qͥ querūt diſcere digni ſunt Sed ad hoc ꝙ veritatis ſcientia doceatur ⁊ videat̉ ⁊ diligen̄ a pietas adhiben da eſt. altero fiet vt ſcientes iuem amur vt me̓amur Hec ibi n̄ tn̄ vi det̉ niſi ab hijs qͥ diligūt eā Amā ti eī oīa ſūt faciliarō e qꝛ meſ ſine delcācione ē ceca Sapͥ..2. Excecauit eī eos malicia ſua Et oopho. i. Am bulāt vt ceci qꝛ dn̄o p̄ccauer̄t. ſti uenit̉ ab hijs qͥ q̄rūt ea n̄ ab ocio ſis qͥ eā n̄ reqͥrūt Querēda ē eī c̓to loco c̓to tꝑe ⁊ c̓to mō ſi dat iuciri

8 2 Certo loco quia in penitētia Iob 23. Non inuenitur in terra ſuauit̓ viuentium. ſed in terra aſpere vi uentiuꝫ. ẜt ideo inuenta ē in dan̄. ⁊ ſocijs eius qui contempnētes cibos regioꝫ leguminibꝰ veſcebā tur. et ideo de eis dicitur dan̄. pri mo. Pueris autem hnjs deus de dit ſcientiam ⁊ diſciplinaꝫ in om ni libro ⁊ ſapientia. Certo tempo re quia ꝯtinue Luc̄. ij. Petite ⁊ ac cipiētis: querite ⁊ inueniētis: pl̓ ſate ⁊ aperietur vobis. Certo mo do: quia humiliter Prouerb̓. ij. v bi eſt humilitas ibi ⁊ ſapientia Sapīe. primo. In ſimplicirate cor dis querite illum Bernard̓. ẜmōe te. Si nolimꝰ querere fruſtra deū q̄ramus euꝫ ſcilicet veraciter: fre quenter ⁊ ꝑſeuerāter: vt nec qͣra mus pro illo aliud: nec cum illo a liud: nec ab illo ad aliud ꝯuerta mur. Facilius eſt enim celum ⁊ t̓ ram tranſire ꝙͣ vt ſic querens nō inueniat. ſic petens non accipiat ⁊ ſic pulſanti nō aperiatur. Sed in hoc eſt mirabile ꝙͣ deus queri nō poteſt niſi priuſ inueniatur qꝛ nullꝰ eū querit nͥ aliqͦmō īuenerit. vn̄ Ber. de diligēdo do. Nēo te dn̄e q̄rere valet niſi qui priꝰ inuenei̓t Vis gͦ inueniri vt q̄raris: vis qͣri vt inuemaris. Hec Bern̄. In psͣ. Letetur cor querentim dn̄m: que rentium faciem eius ſemꝑ. Qd̓ ex ponēs beatus Auguſtinus dicit ſic. Si ſemper qͣritur Ruādo inuēi tur? Forte quādo facie ad faciē e um viderimus ſicuti eſt Adhuc q̄ rendus erit ⁊ ſine fine querendꝰ quia ſine fine amādus. Cauſa ē diuine bonitatiſ immenſitas q vi deri poteſt: ꝯprehendi non poteſt ⁊ ideo ſēper poteſt haberi. ⁊ tamē ſēper qri. Vnde Augꝰ ſuper Ioh̓. dicit. Queramus inueniēdum: q̄ ramꝰ innētum: vt inueniēdꝰ q̄ra tur occultuſ eſt: vt inuentus que ratur: īmenſuſ eſt. Et licet īueniri poſſit: nō tamē perfecte in hac vi ta Cum ēnim ſit vita nō ꝑfecte po teſt reperiri ī regione vmbre mor tis. Vnde Angꝰ. contra q̄rentes beatitudinem in hac vita dicit ſic quarto ꝯfeſſio. c. 12. Redite puari catores ad cor ⁊ īherete illi qͥ fecit jcrit voſ. State cū eo ⁊ ſtabiles reqͥeſci te cum eo ⁊ qͣeti exitis. Ruo itis in C5 aſpera: quo itiſ. Bonū qd̓ amatiſ ab illo eſt. Sed qͣntum ad illum bonū nō eſt ⁊ ſuaue ſꝫ amarū erit iuſte. quia iniuſte amatur deẜto illo quicqͥd ab illo eſt Quo vultiſ adhuc ambulae̓. vias difficiles ⁊ laborioſaſ. īmo nō ē reqͥes: v̓ q ritis eum q̄rite qd̓ q̄ritis. ſed ibi non eſt vbi q̄ritis. btāꝫ vitaꝫ q̄ri tis in r̓gione mortis: non eſt illuc Qūo eī vita btā v̓ necvita? L. 83 Reoccupat qͥ ſe concupiſ cut vt illis ſe prior oſten dat qͥ de luce vigilauerit ac illaꝫ non laborabit. aſſidentē em̄ illam foribus ſuis ꝓeniet. Poſtꝙͣ ſpūs ſanctꝰ facilitateꝫ ac qͥrendi ſapīam̄ declarauit ex duo bꝰ. viꝫ: tum qꝛ habetur fidiligat̉: tū qꝛ apparet ſi appetatur. Hic oſ tendit illud idem ex tercio. viꝫ qͥa occurrit ſi qͣratur. ¶ Et circa hoc d̓t̓ duo. pͥmo ꝙ p̄uenit ſe amāteˢ Icd̓ ꝙ aſſociat vigilātes. Qnͣtuꝫ ad pͥmū d̓t ſic. Preoccupat aūt qͥ ſe concupiſcunta. deus ip̄e qui eſt R. 6.

Nō ſapientia increata preotruparper ſratiam preuenientem eos qui ef fectualiter diligunt illum. Et inue niri poteſt ſꝫ preueniri non poteſt Sed contra videtur ꝙ nos deum preoccupare ⁊ preuenire debereniꝰ Quia in psͣ. Preoccupemus faciē eius in confeſſione. Rn̄o ꝙ ibi lo quitur psͣ. de iudice futuro ⁊ vētu ro ad iudicium cuius faciem pre occupare debemus per confeſſiōeꝫ laudis ſue ⁊ fraudis noſtre. Hic autem loquitur ſpirituſſanctꝰ de actu meritorio In quo ipſe nos p uenit gratia preuemiēte ſine qua nullum opus meritorium exerce re valemus. Preotrupat ergo qͥ ſe concupiſcunt vt illis ſe prior o ſtendat Bern̄. O dulcis hieſu pri mus es in acceſſu. ⁊ vltimus in re ceſſu Ioh̓. g. In hoc eſt caritas dei non quia nos dilexerimus deum hꝫ qm̄ ipſe prior dilexit nos. ⁊ ſic pre uenit ſe amantes. Secundo aſſo ciat vigilantes. Et qnͣtum ad hoc ſubdit qui de luce vigilauerit ad illam ⁊cͣ. Sicūt dormire eſt ſenſus habere ligatos ita vigilare eſt ſen ſus habere ſolutos ⁊ actualiter o perantes. Illi ergo qui intellectu ⁊ affectu bene vtuntur ẜm princi pia iuris naturalis. vel ẜm princi pia fidei tales dicuntur vigilanteſ Sed de luce vigilāt. qui mane ſta tim a iuuentute in bonis operibꝰ ſe exercent. Iccī. 39. Iuſtūs cor fu um tradat ad vigilandum drlucū lo ad dn̄m qui fecit illum Et talis qui ſic vigilauerit ad ſapientiam q deum qui eſt ſapientia increata non laborabit fruſtra. vel diu veſ non laberabit ꝙ modicum labora bit in ꝯꝑatione illius boni qd̓ ac quirit fccī. ii. odicum laboa̓uia inueni michi multam requiem Et quare non inuanū laboa̓bit. Cer te: quia ſtatim ipſum deum inueī et aſſidentem foribus ſuis. Foīes per quas anima habet acceſſuꝫ ad deum ⁊ ad ſapientiam veritatis ſunt principia prima taꝫ practica ꝙͣ ſpeculatiua. Practica ſicut hoc facias alij qd̓ tibi vis fieria qd̓ ti bi n̄ vis fieri altei̓ ne feceis. Specu latīa ſic̄ alteꝝ ꝯtrͣdictoloꝝ d̓r de qͥ libet ⁊ de nullo eorundem anbo ſi mulſicut patet qrͣto metha. Per hec ergo principia tāꝙͣ per quaſ dam portas. ſiue quaſdam fores anima humana habet ingreſſuꝫ ad deum cognoſcendum ⁊ adſci entiam veritatis inueniendum ẜt ideo dicit Ariſtotiles. ſecundo me thaphifice. ꝙͣ theologica ⁊ cōſidea̓ cio de veritate partim eſt facilis ⁊ partim difficilis. Quia qͣntum ad prima printipia circa que nocō tingit errare eſt facilis. Circa con cluſiones vero ab eis deductas cir ca quas vario modo contingit er rare eſt valde difficilis: qꝛ pͥma pri cipia ſunt ſicut fores domorumd quibꝰ prouerbialiter dicitur. In foribus quis delinquet: qꝛ introi tus in domum defacili ꝯgnoſcitur ⁊ nichil qd̓ ibi ponitur latet. Sed interiora domus latere pn̄t̉ etiam preſentem ſcrutatorem ꝓuerbio. octauo. Sapientia in ipſis foribꝰ loquitur dicens. O viri ad vos cla mito Et vox mea ad filios hominuꝫ Intelligite paruuli aſtutiam ⁊ in ſipientes animaduertite. Sic gͦ qͥ de lu. vi. ad ſapīaꝫ nō laborabit̉

a aſſidentem enim illam foribus fu is inueniet hoc eſt ſapientiā crea tam vel increatam inueniet aſſidē tem foribus ſuis maīfeſte paten tem in intellectu principiorum: qꝛ cognitio exiſtendi deum omnibꝰ hominibuſ naturaliter eſt inſerta Sicut dicit damaſcenuſ. libro pri mo. capitulo. tercio. Et Boetius de conſolacione. libro. tercio. ꝓſa ſecunda. Eſt autem mentibus ho minum veri boniqꝫ inſerta cupidi tas Ad idem. Tullius libro pri mo de naturā deorura. Inſitas vel potius innatas cogniciones habe mus Que enim gens aut genus hominum qd̓ non habeat ſine do ctrina auticipacionem quandam deoꝝ quā Epycurꝰ vocat prolemp ſin⁊ anteceptam animo rei qnͣdā īformacionē ſine qua nec intelligi tur quicꝙͣ nec queri nec diſputai̓ poteſt Idem li. 2. Quid poteſt eſſe tam apertum. tamqꝫ perſpicuum. cum celum ſuſpicimꝰ celeſtia que contemplati ſumus ꝙͣ eſſe aliqd̓ numen preſtantiſſime mentis qͥ hec regantur. Sed contra iſtaꝫ vi detur eſſe illud qd̓ ſcribitur ꝓuer bioꝝ. octauo. Beatus homo qui audit me ⁊ qͣ vigilat ad fores me as cotidie. Ergo ſapientia nō ſta tim inuenitur aſſidens in foribus dicendum eſt ꝙ inuenitur ſtatiꝫ qnͣtum ad intellectum principio rum. ⁊ qnͣtum ad noticiam dei ge neralem. Sed non inuenitur ſtatī perfecte qꝛ qui aliquid nouit pluſ noſſe cupit. Fores vero ſapientie. in prouerbijs dicuntur doctores ꝑ quos habemꝰ ingreſſum ad ſapīe liam ẜt ad illas fores opertet vigi 8 2 lare cōtidie Eccleſiaſtici. ſexto. Si videris ſenſatum euigila ad illuꝫ ⁊ gradus oſtiorum illuis ext̓at G pes tuus Et notandum circa ma Coſlo teriam lectionis huius ꝙ triplex M. Ada.. qꝝ ba cauſa exprimitur in ſcriptura qͣre vigilae̓ ⁊ vigilanter nos habere de bemus in omnibus videlicet hoſti litaſ crudelis debellacōnis. vtilitaˢ fidelis amminiſtracionis ⁊ debili tas terreſtris inhabitacionis. Qn̄ tum ad primum homines exiſten tes ī bello mortali non poſſunt ſō 16 nō varare Nos autem ſumus incō tinuis bellis In pſalmō Conculca uerunt me immici mei tota die ⁊cͣ Ergo neceſſe habemus vigilare. Grues. ſicut dicunt naturales in ter ſevigiliaſ diuidunt. Et illa que vigilare debet lapidem tenet in pe dibus vt ſi illa dormerit lapis ca dens alias excitet ⁊ ſeipſam Si ex go auis inſenſata que vigilare te netur. ſic ſibi prouidet contra ſō num Multo magis cōtra ſomnuꝫ peccati cautelam contiuuam adhi bere debemus. prima. Petri. ſecū do. Fratres ſobrij eſtōte ⁊ vigila te ⁊cͣ. Et bene adiungens premit tit ſobrietatem vigilie. Nam ebri. etatem ſequitur neceſſario multꝰ ſompnus. Eſt autem de dyabolo iſto aduerſario ſicut de quodaꝫ duce Cartaginen̄. Refert Sextus Iulius Frontinꝰ ſtrategre. libro ſecundo capitulo quinto qd̓ eſt de inſidijs. dux iſte bellum habuit contra quoſdam de affrica qͥ Car taginen r̓bellabat Fuer̄t āt iſti de Affrica auidi nimis ad bibēdū vi num ꝙ intelligens dux vſus eſt ꝯtra eos tali cau̓tela Accepit ml̓ta

5 Anō dolea vini ⁊ miſcuit cum vino ſuc cum cuiuſdam herbe q̄ vocat̉ mā drago. q quidem herba eſt mira biliter ſompnifera. ſicut docet A riſtotiles primo de ſompno ⁊ vi gilia. Facit enim homines ita pro funde dormire ꝙ fiunt inſēſibiles ⁊ ideo ſolet dari hominibꝰ qͥ fuui ꝓpter aliquam infirmitatem cura dam ſecandi vt poſſint ſine doloe̓ ſecari. Solea gͦ vim ſic infecti dime ſit iſte dux in tētorijs ſuis ⁊ fugit ad cautelam tentoria derelinquē tes: affrici gaudētes tentoriā īua dunt ⁊ inuenientes victualia cuꝫ vino in habundātia cōmederanē ⁊ biberunt̉ de iſto vino infecto ⁊ 7 ſtaum omnes ſic oppreſſi ſūt ſōp nō ꝙ nullo in odo ſe iuuare poti er̄t. hoc exploras dux iſte p̄dictꝰ de nocte r̓dijt ſuꝑ eos ⁊ miſeros fi cut voluit trucidauit Iſta cautela 3i moraliter loq̄ndo vtitur dyabolꝰ contra homines. Vinum qd̓ letifi cat deſignat leticiam ⁊ laſciniaꝫ ſe cularem. Iſtam leticiam ſiue iocū ditatem mundi byabolus ſic con miſcult ſucco mandragores delec tatione luxurie ꝙ omnes de eo bi bētes fiunt quaſi inſēſibiles. Mā. dagorā enim eſt herba habent maſculum ⁊ femellam ⁊ omnia lineamenta corporis humani ī ſē prefert ⁊ ad generacōnis fecūdi tatem confert Geneẜ. 30. dicit ra chel ſorori ſue lye de iacob viro ſuo. dormiat tecum hac nocte ꝓ mandagora filij tui. Et ideo mādrͣ gora voluptateꝫ carnis ſignificat Quia ergo tota mundana iocūdi tas inter homines hijs diebus ꝓ curāte dyabolo qui nos ſēper cau deloſe querit debellare de ſucco vo luptatis: eſt infecta. Ideo homīes vicioſi dormiunt in peccatis ⁊ ad correptionem prelatorum: predi cationes doctoꝝ reperiuntur inſē ſibiles: vt dicat quilibet illorum illud Prouerb̓. 23. Verberauer̄t me ⁊ non dolui: traxerunt me ⁊ n̄. ſenſi. quando euigrlabo ⁊ rurſum vinā reperiam. Non ſic vos kariſ ſimi: ſed ſicut dicitur. 2. Corinth̓. o. In omnibus exhibeamus noſ metipſoſ ſicut dei miniſtroſ. Et in fra. In vigilijs: ī ieiunijs: in caſti tate: in ſcientia. Nota tria ſciētiaꝫ precedētia: vigilias: ieiunia ⁊ caſ litatem. ¶ Secunda cauſa quare nos in hac vita vigilare debemus eſt vtilitas fidelis āminiſtracōnis Sumus enim ſicut ſerui vigilan tes de nocte ⁊ expectantes aduē tum de nupcijs redeuntis. nupcie ſunt in celo ineffabilis gaudij de ſacroſācta victoria vnione deita tis infinite ad naturā humana De hijs nupcijs dn̄s noſtervētu rus eſt: in die indicij deſcenfurus ad mundū totum indicandum fi naliter. Et ideo Math̓. triceſimo quarto. Vigilate quia neſcitis qͣ hora dominus veſter venturus ſit Et Luce du̓odecimo. Sint lumbi veſtri precincti et lucerne arden teſ. Et vos ſimiles hominibꝰ expec tantibus dn̄m ſuum quādo reuer tat̉ a uupcijs vt cū venerit ⁊ pul ſauerit confeſtim aperiant ei. Be ati ſerui illi quos cum venerit do minus iuuenerit vignantes. et licet omnes vigrlare debeamus. maxime tamē prelati quoꝝ cure ſubditoruꝫ anime ſunt commiſſe

In cuius ſignum cum xp̄us diſci pulos ſuoꝫ dormentes inueniſſet̉ ſpecialius ceteiˢ increpauit Petꝝ dicens. Symon dormiſ: non potui ſti vna hora vigilare mecuꝫ? Ter cia cauſa quare in pn̄ti mortaliter vigilare debemus eſt debilitas ter reſtris habitacōnis homo qui ia ceret ī domo ruinoſa ex omni ꝑte debili ⁊ ſimul cū hoc ſciret ꝙ aliqͦs exterius ſuffode̓t cōtinue muros ad eū occidendum. non daret ſe ſō nō ſi eſſet prudēs ſꝫ ſollerti vigilie domus anime ē corpꝰ luteum vel terreum Iob. 3. Habitant domuſ luttas ⁊ terrenn habent fundam tum ⁊ ꝯſumūtur velut a tinea. Foſ ſor eſt moīs qui nnidefeſſe nititur ꝑfodere domum noſtram vt furet̉ animam cū peccatis ſi poſſet l̓ cū penis debitis ꝓ peccacō Et ideo bn̄ dicitur Math̓. triceſimoquarto. Si ſciret paterfamilias qua hora fur veniret vigilaret vtiqꝫ ⁊ non ſineret perfodi domū ſuam Sed ti mendum eſt ꝙ eſt de nobis ſicut de pueris recenternatis dicit em̄ riſtotiles. primo de ſomno ⁊ vi gilia capitulo quinto ꝙ pueri qn̄ pariūtur dormiunt. ⁊ habent ocu los dauſos propter cōſuetudineꝫ doumiendi in matrice. Sicut eſt de multis tamdiu moleuit in eis cō fuetudo indulgendi negligētie pi gricie ⁊ accidie ꝙ vigilae non pn̄t Sed cauendum eſt a tribus mal̓ paſſionibus que accidunt in ſō no ſicut dotet Ariſtotiles. libro p̄ allegato ẜpylen̄. Ephyaltes ⁊ le targia. Epylencia eſt cerebri paſ ſio faciens homineꝫ cadere ſubito a inopinato. Ephialtes eſt paſſio xA ꝯ 4ͦ ccd. ſa. 83 in ſomno faciens homini appare̓ ꝙ aliqiis eum opprimit ⁊ mntiuir ſuffocare vnde illis qui habēt hāc paſſionem videtur cōmuniter ꝙ vnia vetula incumbit ſuper eos ⁊ eoꝫ nititur ſuffo care. Letargia eſt infirmitas compellens hominem dormire ⁊ dormiendo mori. Morali ter iſte tres paſſiōes tria vicra ge neralia ſignificant quibus inuol uitur totus mundus Superbi na qꝫ ⁊ ambicioſi qui ad graduſ ⁊ ho 66 nōres nituntur aſcendere Spylenti ci ſunt quia ſuperbia caſum habꝫ ¶t Claudianus in maiori ÿma tol luntur in altuꝫ vt caſu grauiore ru ant Lubrici ſiue luxurioſi paciun. eaqꝫ alten tur ēpllÿalten: quia vetula illa ē caro corrupta per peccatum eis ſu pereminet ⁊ dominat̉ a deprimit e oo ne reſurgant Auari vero ſunt qͣ letargici. opliuioſi qui qͣnto plu ra a deo percipiunt. tanto magis obliuiſcuntur tam ſui ꝙͣ dei. Vnde Gloſa ſuper illud pſalmi deus de us mens adte de lucē vigilo. Siti uit in te anima mea ꝙ multiplici ter tibi caro mea ⁊cͣ. Ad deum vigi lat qui vere dei memor eſt. Ad deū dormit qui deum obliuiſcitur. Nō ſic vos cariſſimi Sicut dicit̉ Teſſꝫ. quinto. Non dormiamus ſicut ce teri: ſꝫ vigilemꝰ ⁊ ſobrij ſimꝰ ⁊cͣ .2. .3 cō Ocuageſimatercia. xL .3. .2. ogitare ergo de illa ſēſus 0 eſt conſūmatus ⁊ qui vi gilauerit propter illam ci to ſecurus erit: quoniam dignos ſeipſa circuit querens ⁊ in vijs ſuis oſtendetſe illis hilariter.

lciō ⁊ in omni ꝓuidentia occurret illis ¶ due ſunc cōcluſiones quas ſpi ritus ſcūs intendit pͥncipaliter in hac ꝑte capituli vſqꝫ ad finem de ſapiētiā declarare Vna eſt ꝙ ī eiꝰ acijſitione eſt facilitas. Alia ē ꝙ poſſeſſis in eius paſſione eſt felicitaſ. ⁊ de iſtis duobꝰ agit alternatim: nūc declarando felicitatem ſapīam ac qͥrendi: nūc ꝯmendando felicitatē ſapīam poſſidēdi. Conſeqͥtur aūt poſſeſſionē ſapīe duplex felicitaˢ viꝫ temporalis ⁊ eterna. ⁊ de vtr̄ qꝫ fit h̓ deſcriptio. ⁊ nūc de vna nc̄ de alia viciſſim. ¶ diuiditur ergo textus ꝑlectus in duas ꝑtes. Nā primo oſtendit felicitatem q̄ eſt in ſapiētie poſſeſſiōe. Se cūdo feli Ꝙ citatem q̄ eſt in eius acqͥſicōe. Se cūdā ꝑs ibi. Rm̄ dignos. Quantū ad primā ꝑtem dicit ꝙ duplicem ꝑfectionem ꝯfert homini ſapiētia q̄ ꝯſiſtit in vero cultū dei. Nā exclu dit ab homine qͣntum ad racōna lem: erroreꝫ falſitatis. Quātuꝫ ad iraſcibilē timorē adu̓ſitatiſ. ꝙͣtuꝫ ad primū dicit ſic. Cogitae̓ de illa vV de ſapiētia increata q̄ eſt culſ ve dei: eſt ſenſus ꝯſūmatus. v ſēſutus ve raciter informatus ſine deceptiōe Senſus em̄ multipliciter decipiū tur. Aliqn̄ ꝓpter indiſpoſicōneꝫ or gani. Sicut lingua febricitātis iu dicat̉ dulce amarū. Aliquando ꝓp ter indiſpoſicōnem medij. Sicut o culus iudicat baculuꝫ eſſe fractū cuius vna medietas eſt in aere ⁊ alia in aqua Aliquādo ꝓpter elon gationeꝫ obiecti. Sicut oculus iu dicat ſolem eſſe pedalis quantita tis. et ſic de alijs. Propter quod fincera veritas non eſt aſenſibꝰ expetenda ẜm Auguſtinum ſecū do ſoliloquiorum. Et ideo iudici um ſenſus dicitur imperfectum ⁊ inconſūmatum: niſi per rationis ſententiam reguletur. In ſolis ex go ſapientibus qui ſenſualitati dominātur per racōnem eſt ſēſus conſūmatuſ. Vnde Auguſtinus primo libro de libero arbitrio ca pitulo decimooctauo. Sapiēs eſt qui regno mentis omni libidiniˢ ſubiugacōe ſemota pacatus eſt Et Eccleſiaſtici viceſimopͥmo. Cō ſūmatio timoris dei ſapientia ⁊ ſc ſus. Et per oppoſitum ſtultoruꝫ ſē ſus ſemper eſt in conſūmatus: qͥa in ſenſualitate ſtant. ⁊ ẜm racōeꝫ non viunt. Ex ideo vocantur ſupel us capitulo quarto Ramiiicon ſūmati Frangentur inquit Rami inconſūmati. Sic ergo ſapientia excludit ab homine quantum ad racōnalem: errorem falſitatis. Se cundo excludit timorem penalita tis. Et quantum ad hoc dicit. Qui vigilauerit propter illam cito ſt curus erit. Cito: quia poſt morteꝫ que veniet valde cito habebit ſe curitatem que eſt parſ potiſſima beatitudinis. Vnde dicit Auguſ tinus decimotercio de trinitate: lo quens de ſuturā beatitudine. Om ne quod ibi erit: bonum erit ⁊ ip ſe ſummus deus ſummuꝫ bonum erit atqꝫ ad fruendum eum amā tibus preſto erit ⁊ quod eſt om nino beatiſſimū. Ita ſemper for certum erit. Quilibet ergo bonuſ cito ſecurus erit Apbcalipſis vice ſimo ſecūdo. Ecce venio cito ⁊ mer ces mea mecum eſt reddere vni cuiqꝫ ẜm opera ſua. Ex Apocalipˢ

Sigauit̓ deus que oportet fiei cito Et ideo ſignanter dicit Qui vi gilauerit propter illam cito ſecu rus erit ad differentiaꝫ hominum laſciuorum qui vigilias multaſ fa tiunt non propter cultum dei: ſed propter cultum carnis. quorum qͥ dam vigilant ad gulam quidam ad predam quidam ad luxuriam vigilant. quidam propter gulaꝫ ⁊ ad ſuas voluptates explendas de quibus dicitur. Sapientie. deci moquarto. Infamie plenas vigi lias habentes. Alij vigilant ad p̄ dam ſicut fures ⁊ predones Iob. triceſimo quarto. Vigilantes ad predam preparent panem libidi dinis agrum non ſuum demetiūt̓e ⁊ vineaꝫ eius quavi oppreſſerunt vindemiant Planctus in quadaꝫ Comedia. ve apud quo vigiliam domini multam in noctem protra. hunt. Iantuꝫ enim ſeruis ſuis de vita quantum de nocte auferunt. Tercij vigilant ad luxuriaꝫ Iob viceſimoquarto. Oculus adulteri obſeruat caliginem dicens Nō vi debit oculus. Sequitur ſecunda pars lectionis In qua oſtenditur facilitas ſapientiam acquirendi ex tribus. Ille enim qui nos que rit ⁊ qui ſe nobis oſtendit ⁊ qui ī omni tempore nobis occurrit faci liter inuenitur a nobis Sed ſapiē tia increata que deus eſt ſic ſe ha bet ad nos ꝙ ipſa circuit querens dignos ſe ⁊ in vijs ſuis a in precep tis oſtendit ſe eis hilariter in om in prouidentia occurrit illis. Dicit̉ ergo ſic facile inuenitur quoniaꝫ dignos ſcipſa circuit querens. Ad modum circuenntis ſe habet H.xxiij. quia ex onini tempore dat nobis deus occaſionem eum cognoſcen di ⁊ amandi Inde Auguſtinus. quarto cōfeſſionū capitulo. octa uo. Celum ⁊ terrā ⁊ omnia que in eis ſunt. ſcce vndiq michi dicunt̉ vt te ameꝫ. nec ceſſant dicere om nibus vt ſint excuſabiles. Circui uit criſtus querens nos in terra ī aere in inferno Auguſtinus. vn decimo confeſſionum. capitulo. ſe cundo. Queſiſti non querentes te queſiſti autem vt queramus te q ſiuit nos in terrā docendo In cruce moriendo Ac per inſigmia paſſiōiſ ſue glorioſa. miſericorditer ad r̓g §. na celeſtia nos incitando. In infer num deſcendendo vt ivijs ſuis oſtē det ſe illis hilariter Vie criſtiſunt precepta criſti. Semite ſunt conſi lia In pſalmo Vias tuas domine demonſtra michi ⁊ ſemitaˢ tuas edoce me Et hoc hilariter Prouer biorum. decimōſexto. In hilarita te vultus regis vitā. Et clementia eius quaſi imber ſerotinus. Et in omni prudentia occurret illis. docet enim Tullius. ſecundo re thorice ꝙ prudencie tres ſūt par tes. memoria prouidentia ⁊ intel lectuua Memoriā eſt per quam aī mus repetit illa que fuerunt. In tellectiua eſt per quam ea proſpi cit̉ que ſunt. Prouidēciā ꝑ quā fu turi aliquid videtur anteꝙͣ fit. vii prouidentia proprio nomine ſūp ta eſt preſens nōcio futurum trac tans euentum. In omni ergo ſpē prouidentie deus occurrit diligē tibus docens quid eis expedit re cordari. quid meditari. quid pre ſtolai̓. Vult ergo dicere ſpiritus

laō ſanctus ꝙ deus ſe diligentibus ī omni ꝓuidentia occurrita graꝫ t̓ buit non ſoluꝫ bn̄ ordinādi p̄ſen ria ſed eciaꝫ prouidēdi de futuris Ac ¶ Vbi notanduꝫ ꝙ ad perfectuꝫ regimen humane vite qͣdruplex prouidētia eſt neceſſaria: videlicꝫ legalium ſtatutoꝝ. tempoa̓lium theſaurorum. ꝑſonalium merito rum ⁊ regularium reſponſoꝝ. Pri mā prouidētiam tenetur facere re ges: pͥncipes ⁊ prelati: uiſticiarij cōſiliarij ⁊ regum miniſtri. vt viꝫ leges inſtituatur iuſte quē ꝯueni entes tam diuitibuſ ꝙͣ pauꝑibꝰ oſtēdantur. Hec autem prouidē tia de theſauro ſacre ſcripture pro cedere debet. Lex em̄ que obuiat ſacre ſcripture decretiſ eccleſie ⁊ bo nis moribus nulliuſ debet eē mo menti Sicut dicit̉ in Cano. diſt. i. Non licet. Vn̄ felix papa ad que dam Imperatorem ſic ſcribit. Cer tum eſt: hoc regibus veſtris eē ſa lutare vt cum de cauſis dei agitur Iuxta ipſiuſ ꝯſtitutū regiam volū tateꝫ ſacerdotibus criſti ſtudeatis ſubdere nō preferre. ⁊ ſacroſācta per eoꝝ preſules potius diſcere ꝙͣ docere. Eccleſie formam ſequi: non huic humanitus ſequēda. Iura prefigere: neqꝫ eius ſanxionibuſ velle dominari. Cui deus. Clemen tie tue ple deuocōnis colla voluit ſubmittere. Nedum menfura cele ſtis diſpenſacōis exceditur: ne ea tur in ꝯtumeliaꝫ diſponētis. a the ſauro ergo ſacre ſcripture ſum de bet prouidētia legalium ſtatutoꝝ ſine quibꝰ impoſſibile eſt pacem inter homines obſeruare ſecundo Mach̓. ſecundo. Videbat em̄ Vnias ſine regali prouidētia eſſe īpoſ ſibile pace rebꝰ dari ¶ Secūdam prouidētiam q̄ eſt tꝑaliuꝫ theſau roꝝ tenētur facere prelati eccleſiaſ tici ꝓ pauperibuˢ ſuſtētandis Ip ſi em̄ ſunt ſpūaliter Seneſcalli cri ſti qui de ipſiuſ patrimonio fami liam ſuam exhibere tenētur. Vn̄ Bernardꝰ de colloquio ſymonis ⁊ ih̓u lib̓. 4. c. i. Res paupeꝝ non pauperibus dare par ſacrilegijc̓ men dinoſcit̉. Sane patrimonia ſunt pauperum facultates eccleſi arum ⁊ ſacrilega eis crudelitate ſb̓ ripitur quicqͥd ſibi miniſtri ⁊ diſ penſatores non vtiqꝫ vel poſſeſſo res vltra victum ſuſcipiunt ⁊ veſ tituꝫ. Et capitulo quarto dicit ſic j dignuꝫ eſt vt qui altario d̓ſeruit de altario viuat. Viuat inꝙͣ de al tario: nō ſuperbiat: nō luxurietur ii non ditetur: non ī clericatudiues ex paupece fiat: non ex ignobili glorioſus: non ſibi de bonis eccle ſie ampla palacia fabricet: nec lo culos inde ꝯgreget: nec in vanita te: nec in ſuperfluitate diſperget: non extollat de facultatibus ec cleſie conſanguineos ſuos aut ne potes: ne filias dixerim nuptui tradat Conceditur tibi vt ſi bene deſeruis de altal̓o viuaſ. Hec Ber eſt ergo prelatus beneſ narduꝫ callus pauperum figuratus per a gelum qui Thobiam iuniorem duxit in regionem medorum et inſtruxit quomodo vxorem ſibi debuit cōpulare ⁊ ſanum redux it. Cui Thobias e̓gratiaudo dicit Si meipſum tibi tradam ſeruum non ero condignus prouidentie tue vt dicitur Thobie nono. Sic

certe regraciabitur ſubditus ſal uatus ꝑ prouidentiaꝫ boni prelati ductus perviam penitentie. ⁊ e̓du ctus ad ciuitateꝫ leticie ẜt ideo ſig nanter dicitur prelatis i. Pet̓. j Paſcite qui in vobis eſt gregē dei prouidentes non coacte: ſꝫ ſponta nee. non ſolum autem prelati ſed omnes habenteſ ſubſtantiam hꝰ mundi ad aliqualeꝫ huius proui dentiam obligantur pro pauꝑibꝰ ſuſtendandis. Tertia prouidētia ē perſonalium meritorum Ad iſtā faciendam omnes obligamur qͥ libet pro ſeipſo in nundinis huiꝰ vite Ad romanos. duodecimo. No lite eſſe prudentes apud voſmetip ſos nulli malum pro malo redden. ſꝫ prouiden̄. bona. non tm̄ corā do ſed coramoībus hoībus. proui dentia inquit bona videlicet maxi ma que ſunt virtutes ⁊ bona oꝑa Iſta enim bona habent in ſe preci oſitatem durabilitatem ⁊ vtilitatē Eſt enim vna elemoſina vel vnum ieiunium deuotum magis precio lum coram deo ꝙͣ totum aurū mū di vel etiam omnes lapides preci oſi. Eſt etiam meritum bonum du rabile: quia perpetuum ſi non int̓ tumpatur per peccatuꝫ Fatuꝰ val de foret exiſtens in nundiis vbi multa videret venalia precioſa ſi tantum ſibi prouideret de talibuſ de quibus ſe ſciret ſpobandum in receſſu ſuo de nundinis vellet nol let Vita preſens nundine ſunt in quibus negociari debemus. Lu ce. decimonono. Negociamini dū venio. Fatu ergo ſunt qui totam ſuam prouidentiam faciunt de ter renis diuicijs de quibus in morte 83 ſunt neceſſal̓o ſpoliandi Thi. ſex to. Nichil intulimus in hunc mu dum haut dubium: quia nec au ferre quid poſſumus Et ī perſona talium dicitur Sapiētie. nono. Co gitationes mortalium timide ⁊ in certe prouidentie noſtre. Aduer tanit etiam qui mundanas diuici as per longum tempus cum labo ribus periculis ⁊ tedijs pro fuis fi lijs ⁊ heredibus ⁊ nichil adhuc pro ſe ipſiſ perpetuum procuraue runt quanta fatuitate laborant ⁊ accipiant̓ exemplum de Iacob. Geneſiſ. triceſimo. Qui poſtꝙͣ no uem annis ſeruiea̓t Labandicit ad ſocerum ſuum. Iuſtum eſt vt prouideā aliquando etiā domui mee ⁊ ex tunc lucro proprio vaca uit pro ſe ⁊ familia ſua ¶ Quarta eſt prouidentia regularium t̓ſpō ſorum ⁊ ad hāc omnes tenemur quilibet pro ſeipſo computu red diturus ⁊ clericus reſponſurus ⁊ ⁊ reus coram iudice comꝑaturus diligenter ſibi prouideret de mn̄ſu ris In iſtis caſibus erimus om̄s ī die iudlicij. Et ideo de nobis op tat deus illud Deutrono. triceſiō ſecundo. Vtinam ſaperent ⁊ intel ligerēt ac nouiſſimā prouiderēt Prouidere eſt procul videre. ſic̄ dicit hoeciuſ. quinto. de conſola cione Nouiſſima noſtra ſūt mors ⁊ iudicium pena ⁊ premium Iſta nouiſſima dum procul ſunt pro uidere ⁊ preordinare debemus ⁊ tunc numꝙͣ pecrabimus Eccleſia ſtici. primo. Ideo in omnibꝰ opet̓ bus tuis memorae̓ nouiſſima tua ⁊ mneternum non peccabis.j. cō Actuageſima quarta

ō L Nicium enim illius: veriſſima eſt diſcipline concupiſcentia. Cura gͦ diſcipline dilectio eſt/ ⁊ dilectio ē cuſtodia leguꝫ illius. Cuſtōdicō autem legum conſūmatio eſt ī cor ruptionis. Incorruptio autem fa ciet proximū eſſe deo Concupiſcē tia itaqꝫ ſapientie deducet ad reg num ꝑpetuum. ¶ Poſtꝙͣ declara tum eſt ꝙ homo ꝑ ſapientiam ꝑ duri poteſt ad felicitatem. Reſtat declarare que ſint media ꝯferenti a iſtam poteſtatem. Et hoc facit ī iſta lectione. vn̄ intentio ſua in p̄ ſenti lectione eſt oſtēdere quomo do naturaliter homo ordīatur ad beatitudinem ſuꝑnaturalem que conſiſtit in vitā eternā ꝯtemplan do ſapientiam increatam. Huius autem beatitudiniſ adipiſcende ra dix ⁊ imcium eſt homini inditum ab ipſo deo. media vero ſūt partī a deo: parti a nobis. finis vero vl timꝰ a deo ſuꝑnaturalit̓ nobis da tur Radix ⁊ fudamentum btītudi nis ꝯſeq̄nde que in diuina ꝯſiſtit noticia eſt naturale deſideriuꝫ qd̓ homo habet ad ſcienduꝫ. de quo dicit Ariſtōtiles..i. Methaph̓. ꝙ oēs hoīes naturalit̓ ſcire deſiderat Et illud idē naturale deſideriuꝫ eſt inicium ſapientie. ſicut h̓ d̓t ſpūſ ſcūs. Inicium inquit illius a. ſapi etie veriſſima eſt diſcipline concū piſcentia. Cōcupiſcentia em̄ q̄ eſt a naturā eſt vera non ficta: ꝑſeue rans nō momentanea: realis nō depicta. Iſte igitur natua̓lis appe titus deū cognoſcendi ⁊ amandi qꝛ deuſ eſt primū verū ⁊ ſūmuꝫ bo nu̓m eſt primꝰ gradus aſcendēdi ad felicitatem que eſt ſapiētia de futuro btīficaſs ꝑ ſapiētiam fid̓i in preſenti. ¶ Et notandum ꝙ iſ tam veriſſimam concupiſcentiam diſcipline derelinquūt quodam modo ſophiſte verboſi: legiſte nū moſi: ⁊ ydeote ocioſi. Primi addi ſcunt ꝓpter apparentiaꝫ. Eſt enim ſophiſtica ſapientia apparens ⁊ non exiſtens. et ſophiſta copio ſus ab apparenti ſapientia ⁊ non exiſtenti primo flencorū. De qui bus ſecundo Thimothei tercio. ducuntur varijs deſiderijs ſemꝑ diſcentes. ⁊ numꝙͣ adſcientiam veritatis peruenienteſ. ¶ Secundi addiſcunt ꝓpter pecuniam. de qui bꝰ d̓t Ouidiꝰ 3. de vetula. Oēſ decli nāt ad ea q̄ dō mīſtrat. vtqꝫ ſciāt pauci diſcūt. pl̓e̓s vt hn̄dant. di tariqꝫ volunt potiꝰ ꝙͣ philoſopha ri. Et ideo ẜm eum philoſophia exilium patitur. ⁊ philo pecunia regnat. Et contra iſtos dicit ſpiri tus ſanctus Sapientie ſeptimo. diuicias nichil eſſe dixi ī compa racōne illius. nec comparauiilli lapidem precioſum: quonaꝫ om ne aurum in comparacōne illiuſ ae̓na eſt exigua ⁊ tamꝙͣ lutum eſ timabitur argentuꝫ in conſpectu illius. Tercij ſunt vagiocioſi ar conſtantes negligenteſ ingenui naturale cole̓ ꝑ doctrīas ⁊ catholi cas diſciplīaſ. Conͣ quēlibet tl̓eꝫ d̓ t ⁊ ſcribit appꝰ. Thimo. 4. Noli negligere grām q̄ eſt in te Atten det̓ ⁊ doctrine ⁊ ſta in illis. ¶ Vi ſa gͦ radice ſapīe q̄ ē na̓lis ꝯcupiſ cētiā diſciplīe ꝯn̄ter pōit media q̄ ſūt tria Cura. dilcīo ⁊ cuſtodia. ⁊ ē talis ordo ꝙ deſideriū natua̓le ſci endi cauſat curaꝫa diligentiā vel

ſollicitudinem addiſcendi. Cura cauſat dilectionem dei: quia non eſt poſſibile ꝙ homo ſit ſollicituſ ad cognoſcendum deum quin fi proficiat in cognicione proficiet ī dilectione. dilectio dei cauſat cū ſtodiam legis diuine Ioh̓. decīo quarto. Si quis diligit me ſermo nem meum ſeruabit Et Iohāniſ. primo. Aui dicit ſe noſſe deum ⁊ mandata eius non cuſtodit men daxeſt. Cuſtodia autem manda torum dat conſummacionem im mortalitatis. que immortalitas ē proprietas diuina: quia deuſ ſolꝰ eſt cui repugnat non eſſe. Ergo a primo ad vltimum arguendo ꝯcu piſcentia ſapientie deducet ad e̓g num perpetuum Et notanduꝫ q̄ ſpirituſſanctus vtitur in iſta dedu ctione colore quodaꝫ rethorico qͥ vocatur a Tullio Gradacio. ⁊. re thorice ſue vel climax grece qꝛ dicit beatus Auguſtinus. 4. de doctrīa criſtina capitulo. octauo. Omnis eloquencia rethorum in ſcriptura ſacra poteſt inueniri Eſt auteꝫ gra dacio ẜm beatum Auguſtinuꝫ ca pitulo. ſeptimo quando verba vel ſenſus alteruꝫ ex altero conuectū tur. ſicut pacet in verbo quodam apoſtoli ad Romanoꝫ. quīto vbi dicit Tribulacio pacientiam ope ratur. pacientia autem probacio atiꝰ nem. probacio vero ſpem. Spes ve ro non confundit ẜt ſimile eſt qd̓ ad Romanoꝫ. octauo. d̓r Quos p. deſtinauit. hos vocauit. ⁊ quo vo cauit. hos ⁊ iuſtificauit. ⁊ quos iu ſtificauit. hos ⁊ glorificauit Et eſt figura ſiue colorpulcherrimuꝫ or flamentum ſententie Gradacō ve 8 vo ſcd̓m Tullium diffinit̓ ſic. Gra datio eſt quando non ante ad cō ſequens verbum deſcenditur ꝙͣ ad ſuperius aſcenſum eſt hoc mo do Que nam reliqua ſpeſ manet li bertatis ſi eiſ quodlibēt licet ⁊ qd̓ licet poſſent. ⁊ qd̓ poſſent̓ audēt ⁊ qd̓ audent faciunt ⁊ qd̓ faciūt nobis moleſtum non eſt? Sic em̄ debet doctor eccleſiaſticus dicere e loquenter vt doceat delectet ⁊ fle ctet ſicut dicit Auguſtinus. quar to. de doctrina criſtiana capitulo duodecimō. Docere ē neceſſitatis delectare ſuauitatis. flectere ē vi ctorie ⁊ poteſtatis ⁊ iſtud vltimuꝫ eſt finalis intencō doctorum eccle ſiaſticorum. vnde dicit Auguſti us capitulo. decimotercio. ſic. Si A1 talia dicuntur que credere vel noſ ſe ſufficiat nichil ē aliud eis cōſē tire niſi confiteri vera eſſe. Cum ve ro illud docetur qd̓ agendum eſt. ⁊ idd docetur vt agatur fruſtra ꝑ ſuadetur verum eſſe qd̓ dicitur fru ſtra placet modus iſte quo dicit̉ ſi niſi dicitur vt agatur. Oportet er go eloquentem eſſe eccleſiaſticuꝫ qui ſuadet aliquod qd̓ agendum eſt non ſolum docere vt inſtruat. ⁊ delectare vt teneat ſed etiam fle tere vt vincatur Hec Auguſtinuſ Vtens ergo gradacōe genere di cendi ſpirituſſanctus dicit ſic. Cu ra ergo diſcipline dilectio eſt ⁊ di lectionem operatur Sicut enim re flectio luminis ad ſpeculum conca uum cauſat ignem naturaliter. Ita eſt moraliter quando ad ani mam humilem ⁊ deuotaꝫ incidūt radij luminoſi ſacre ſcipture a cri ſto qui eſd ſol iuſticie deriuati ⁊

Icio reflectuntur idē radij ad deum per rimorem ⁊ reuerentiam ſue incōp henſibilitatis neceſſario cauſatur amor in memoria talis mētis. Et tūc dilectio eſt cuſtodia legum il lius. Cum auteꝫ nichil mauis ſit in poteſtate ꝙͣ diligere: patꝫ ꝙ fa cile eſt legem cuſtodire ad Rō. 13 Plenitudo legis ē dilectio. Cuſto ditio autem legum ꝯſūmatio eſt incorruptionis ꝙ ꝓducit ad incor ruptionem hoc eſt ad immortali tatem. Incorruptio autem facit ꝓ ximū eē deo ⁊īmortalitaſ facit no ſimiles deo. Quia ſicut d̓t porphi rius Mortale ſeꝑat nos a dijſ. Cō cupiſcētia itaqꝫ ſapientie deducit nos ad regnū ꝑpetuum. Qualiter autem timor canſet in nobis ſapi ētiam tam in preſenti ꝙͣ in futuro pulchre declarat Linconienſis in ſermonē quē fecit de paſtoribus ita dicens. Sicut cera mollis forti terapplicata ſigillo r̓cipit imitato riam ſimilitudineꝫ omniū forma rum ⁊ figurarum ſigilli inſcripta rum pulchritudini. Sic anima per amoris copulam fortiter ad deuꝫ applicata: nō eſſenciali mutatola ſimilitudine ipſius pulchritudīs cōformitatem. Et cum apud ſūma pulchritudine nulla deſit pl̓chri. tudo. Ipſa em̄ dicit. Pulchritudo agri mecum eſt in anima ꝑ amo ris cōpulam a ſūma pulchritudi ne īpreſſa nō exit alicuius pulch̓ tud inis abſentia. ſed refulgebit in illa pulchritudo que eſt ſuꝑ il laꝫ imitatorie. Omnis vero pulch̓ tudo inferior paruꝫ ſibi refulgebit reſpectū illius pulchritudīs ſupel oris. cū omnis inferica pulchritū do refulgebit in illa multo am pliori ꝙͣ in inferioribꝰ decoris ve niu̓ſtate. Et cū idem ſit ſūme pl̓ch tudinis forma ⁊ ſūma ſapiētia cū amima fuerit ꝑfecta ꝯformitas ſū me pulthritudini ⁊ ꝑ hoc ſūme ſa piētie erit. ⁊ ꝑ ꝯſeq̄ns anima illu ſtratā ſapiētie pulchritudine. vn̄ ⁊ amor qui facit amimā deiformē facit ipſā ſūme ſapiētie ꝑticipati one ſapiētem. Eſt ergo plena di lectio tocius veritatis magiſtra ī mō amor eſt ipſiꝰ veī̓tatis noticia Vn̄ ꝑ os ipſiꝰ dicitur Ioh̓is. 3. Pa raclituſ autē ſpūſ ſāctus qnē mit tet pater in nomīe meo: ille doce bit vos oīa. hec te moueat aliqn̄ ꝙ multi in via dni ābulant: nec tam eſt in eis plena noticia veri tati s. qꝛ ſicut dicit̉. magiſter doce re diſcipulū aliqua artem totam t puta rethorica vel geometria. cuꝫ t tam adhuc verſatur diſcipulus circa artis principium vel mediū nondū ſciens artis terminū. Sic ſpūs ſcūs dicitur nos docere vnaꝫ magnā artē: omnē videlicet veri tateꝫ: cū tam adhuc verſemur cir ca artis primordia. augm̄tata ve ro in nobis dilectiōe auget̉ ⁊ hu ius magne aruis noticia. Cū vero implebitur in nobis anor vt dili gamus deum ex to̓to corde ⁊ ex to ta anima ⁊ ex to̓ta mente vt vide licet omnis ꝑticula cordis ꝯuerſa ſit in ipſuꝫ totaliter ꝙ finita hac peregrinarione erit in patria: tuc erit īſimul ⁊ huius magne artis cōſūmata noticia. Efficit gͦ am or conſūmataꝫ decōris ſpeciē ⁊ ſapiē tie plenitudinē ẜm modū ꝯfūma tionis qui poteſt eſſe in ſuprema facie creature

fatie creature rationalis. Hec Lin conienſis. Iſtavero ſapientia eſt qͣſi ſapida ſcīa. Vn̄ ꝯꝑatur vino ī ſacra ſcriptura Cant̓. ij. Comedi fauū cū melle: bibi vinū cū lacte meo. dicit aūt Alb̓tus. 4. Methe ro. tractatu pͥmo. c. jo. ꝙ vinū lō ge ductum efficit̉ ex motu magis ſapidū. qꝛ ꝓpter ꝑcuſſioneꝫ ⁊ mo lei. tu partiū ꝯualeſcic ī eo calor natu ralis ⁊ magis ſubtilius digeritur humidū. Et eadē eſt cauſa quare pendulū vinum ꝑcuſſum ⁊ motu reu̓titur aliqnͣtulū ad ſtatū ſuuꝫ Vōtāt pēdulū qd̓ incipit declīare ad corruptionē vt eſtimo. Mora li ter vinū longe ductū eſt doctrina ſacre ſcripture q̄ de celo ad hoīnes ꝑꝓphetas: patriarchas: angelos ⁊ ipſū dei filiū eſt deducta ab im cio vſqꝫ modo exagitat̉ ⁊ excutit̉ ꝑ expoſitoruꝫ ingenia Et ideo iſtd̓ vinū eſt melius multo ꝙ vinum cuiuſcumqꝫ ſciētie ſecularis q̄ nō defert̉ nͥ de terra ad terrā. Vinuꝫ em̄ qd̓ creſcit in montibus eſt de licatius ⁊ ſubtilius ꝙͣ illud quod creſcit in vallibꝰ. Mōs altiſſimꝰ celū eſt ⁊ terra vallis lacrimaruꝫ et ideo vinū ſciētie ſecularis rude eſt groſſum ⁊ inſipiduꝫ. Aliud ve roſubtile ⁊ ſapidū Cantic. 8. Dabo tibi poculū ex vino ꝯdito ⁊ muſtū maloꝝ granatoꝝ. Lcīo..s I ergo delectamī in ſedi bus ⁊ ſceptris o regeˢ po puli: diligite ſapīam vt ī ꝑpetuum regnētis. diligite lume ſapīe omēs q̄ peſtis populis.7 Quauis ſapiētiā ſit ſingul̓ neceſ ſaria: maxime tamē regibꝰ ⁊ pͥn cipibꝰ: iudicibꝰ ⁊ prelatis. Et ido Q. I iſti ſpecialius ſūt monēdi ꝙͣ ſtu di apponāt circa ſapīam acqui rendaꝫ. Quia ergo in ꝑte precedē ti determinatū eſt ꝙ nō ſolum in eius poſſeſſione eſt felicitaſ: īmo ꝙ in eius aciͥſitione eſt facilitaˢ Ideo h̓ ꝯcludit ſpūs ſcūſ ꝙ in eiꝰ duratione eſt ꝑpetuitas ⁊ ꝑ ꝯn̄s ꝙ ipſa ſit naturaliter appetēda. Vn̄ in lrā iſta duo facit. Primo inuitat reges ad ſapīe dilcōem r̓ geſ ſpecialit̓. Secūdo quoſcūqꝫ ali q prefectos vel prelatos generali ter. Secūda ꝑs ibi diligite lumen ¶ Circa primū d̓t ſic. O reges po T puli ſi delectamini ī ſedibꝰ ⁊ ſcep tris. Si ꝓ quia ſic eſt de facto ꝙ d̓ lectamini in honoribꝰ huius vite quos recipitis a populo ꝓpter hoc ꝙ populum iudicatis ⁊ regitis ⁊ conſtat vobis ꝙ ſedes veſtre vel ſceptrā nō poſſunt h̓ ꝑmanere ꝑ petue. Ergo diligite ſapīama. veꝝ cultum dei vt in ꝑpetuuꝫ regnetiſ ⁊ veſtram delectationeꝫ preſentē ad futurā ꝯtinuētis Apoca. li. Fe ciſti nos deo noſtro regnū ⁊ ſacer doteſ ⁊ regnabimꝰ ſuꝑ terram. Et Apoca. ⁊o. Erunt ſacerdotes dei ⁊ xp̄i eius. ⁊ regnabūt cū eo mille ānis Gloſaa mneternū. Ponit̉ eī millenarius qui eſt limes nume roꝝ ꝓ eternitate. Hec gͦ monitio dirigitur regibꝰ ſpecialiter. Scd̓o monētōnes alios p̄fectos genera liter: ita dicens. diligite lumen ſa piētie omnes qui peſtis populis. p̄cedētibus ⁊ ducētibꝰ alios in no cte tenebroſa neceſſariū eſt lumī qꝛ alias cadēt vel ſaltē errabunt a via tam ducentes ꝙͣ ducti Mat. ilj. Cecuſ aūt ſi cecō ducatū p̄ſtet S. i.

Iciō a mbo in foueam cadunt. Sūt au tem prelati ductores ſubditorum precedentes eos in via morū ⁊ ido indigent lumine ſapiētie ⁊ cogni cionis ſacre ſcripture Bonus auri ga ſic ordinat de equiſ trahētibs bigam vel currū ꝙ ſi habeat equū excecatum nūꝙͣ facit eū precedere qꝛ ſic bigā ſubuerteret ⁊ ſocios ſe quenteſ ꝯfunderet: ſꝫ facit euꝫ pꝰ alios ſupportare bigaꝫ ⁊ ſequi alioꝫ qui pn̄t videre Iſto mō vult criſtꝰ fieri qui eſt currus iſrl̓ ⁊ a̓riga eiꝰ ⁊ ℟. 12. Nō placet ſibi ꝙ carenteſ lumine ſapientie preficiantur. ⁊ preponantur ad trahenduꝫ bigaꝫ eccleſie Sed tm̄ clare videntes. In quibus eſt noticia fidei ⁊ ſane do ctrine Et poteſt dici prelatis eccle ſie iſtud verbum diligite lumē ſa pientie ⁊cͣ. Lumen ſapientie debēt eſſe doctores ⁊ ſcolares ſcriptue̓ ſa cre Quibus dicitur Math. ¶. Vos eſtis lux mundi. q. d. Tales prefe ratis in promocionibus Taleſ di ligatis honorando beneficia confe rendo ⁊ in perplexitatibus confu lendo Sic tamen pauci faciūt/ plu res enim confulunt laycos vel le giſtas ꝙͣ Theologos vel Canoni ſtas. Et ideo timendum eſt ꝙ eis accidat ſicut accidit Sauli qui tꝑe neceſſitatis ꝯſilium pecijt a Phi toniſſa ⁊ ab ea reſponſum mortis ſue accepit ſicut patet. primi ℟. viceſimooctauo. Notandum eſt ꝙ periculoſum eſt delectari in ſedi bus ⁊ ſceptris. Sceptrum ẜm Pa piam eſt virga regalis Sedes dicū tur throni vel ſolia. in quibus re ges ſedere ſolent dicit̉ tamēm ma giſter ī hiſtor̓. ꝙ in ſecundo atrio templi Salonionis ſub porticibus erant tria genera ſedilium. videli cet Cathedre Exedre ⁊ Synedre In cathedris ſedebant doctores ī gignaſio In ſynedris ſedebāt au ditores ī conſiſtorio. Et direbant̉ ſynedre quaſi conſeſſio vel conſeſ ſus. In exedris ſedebant aſſeſſo res in iudicio quando aliquid ſe cretius fractabatur. Et dicebant̉ exedre quaſi aſſeſſus de ſedium etiam diuerſitate diſtinguūt grā matici ſic. ⁊ ſūt verſus fberhardi taleſ ſcilicꝫ Rex ſoliū. doctor cathe dram. iudexqꝫ tribunal. poſſidꝫ ac ſedem preſul. precōqꝫ curulem. In ixiuir iſtis ergo ſedibus periculoſum ē delectari. Tum quia in eis eſt dif ficile vitare iniquitatem ⁊ impoſſi bile ſeruare ſtabilitatem. Primo enim patet ꝙ prelati ⁊ iudices q̄ leſcumqꝫ cum magna virtute ⁊ ſū ma difficultate poſſent vitare iniqͥ tatem in iudicando Tum propter bemuolos ſupplicatores Tum ꝓpt̓ iniuſtos comminatores quiōnes licet per varia media iudicem fal lere moliuntur. Apocalipſis. ſecū do. Scio vbi habitas ibi ſedes eſt ſathane poteſt dici peruerſo iudi ci Et ideo ſicut recitat Helynandꝰ libro decioquinto. Cambiſes ad ſeuerus fuit ꝙ quendam inuiſtū iudicem excoriarifecit ⁊ ſedem iu dicialeꝫ pelle ſua operiri fecit. Et in eadeꝫ ſede filium iudicis poſuit lo cō pr̄is dicens ſibi ꝙ imquum ſe per caueret iudiciuꝫ ne ſimili indi cō plecteret̉ de qͣ narracōe format tales verſiculi. Sede ſedes iſta. iuj dex īflexibilis ſta. Amaībꝰ teſece munus ab aure preces. Sittibi

lucerna ſedes pellisqꝫ pat̓na. Qua reſides natus pro patre ſponte da tus. Iſte Cambiſes fuit filiuſ Ciri regis parſaꝝ qui liceciauit iudeos captiuos tempore eſdre redificare Ihrl̓m. et iſte cambiſes vocatur Nabugodōoſor ī hiſtola Iudith Et Artaxerſes vel Aſſuerus apud Heſter: quem Seneca appellat fe liciter furioſum. Tante fuit auſte ritatis ꝙ a neceſſitate ſua fingītur furioſuſ fuiſſe ſicut dicit Lucanuſ Secundo impoſſibile ē ſeruare ſta bilitatem axemplum de Siro Eccī 10. Sedes ducum ſuperboꝝ deſtrux itdeus ⁊ ſedere fecit mites pro eis. Lectio.46. Vid eſt autem ſapientia et quemadmōdū facta ſit referam ⁊ non abſcondaꝫ a vob̓ ſac̓ͣnita dei ſed ab iicio nati uitatis iuueſtigabo ⁊ pona in huce ſcientiam illius ⁊ nō preteribꝰ vel tatem neqꝫ cū inuidia tabeſcenteī terhabebo qm̄ talis homo nō erit particeps ſapientie. ¶ Ruoniam ſuperius determinatum eſt ꝙ ſapi entia prebet delectationem ꝑpetu am Et omnis homo naturaliter de lectationem appetat Sicut dicitur thico. Quia tam beſtie ꝙ homi nes immo omnia quodāmō delee tacionem ꝓſequuntur: poſſet me rito quilibet quere̓ Ruid ſit ſapiē tia ⁊ vnde duxit originem. Et ideo intencio lectionis hodierne eſt ꝙͣ tum ſufficit obuiare ⁊ iſtam dubi tationē exclude̓. Vnde dicit Quid eſt autem ſapientia ⁊cͣ. Et exponi tur iſta litte̓a duplicit̓ Priō modo allegorice de xp̄o qui eſt ſapienti a increata. Alio mō litteraliter de 8 6 ſapientia creata. Quantum adpri mum modū exponendi poſſet ali quis dicere. Tu ſapientie comen dator ⁊ criſti predicator tu delecta ris in cultu ſapientie ⁊ eius dilecti one. Nos neſcimus quid eſt ſapi entia increata quam tu dicis xp̄m Rn̄det autor Referā qͥd ſapiētia ⁊ que admodū facta ſit.. queadmo dū geīta ſit eternaliter a patre. In Osͣ Ante lucifeꝝ genui te. ⁊ tꝑali ter a mr̄e. Et ꝙͣuis neutra eius ge neracō valeat enarrari ꝑfecte pt̄ tamen vtrāqꝫ eius natiuitas ꝙͣ tu pro fide ſufficit exēplarit̓ explana N3 xi. Et nō abſcōdā a vobis ſacrā de ī videlicet natiuitateꝫ. paſſione. re ſurrectiōeꝫ ⁊ aſcēſiōēꝫ. Sꝫ ab imicio natiuitat̓ xp̄i īueſtigabo. Quia in fra. c. A. na̓rat xp̄i īcarnacōeꝫ. Ali o mō exponitur lr̄a iſta de ſapiētiā creata q̄ eſt veruſ dei cultꝰ. Et quē admodū facta ſit.. qͣliter opera ſa pientie fiūt ab hōinibꝰ ſapientia dnānte. Et n̄ abſcōdaꝫ avob̓ ſacrā dei.i. ſacra miſtel̓a qͥbus deus coli t̓ a deciotis ī or̄onibꝰ. ieiunijs ⁊ de uocōibꝰ ſꝫ ab īicio natiuitatis ho minis.ſ. qua hora naſcit̉ in mun dū. Inueſtigabo qꝛ natiuitateꝫ hu manā deſe̓bit. c. ASū quidē morta lis hō ⁊cͣ. Et ponā in lucē ſciām eiuſ euidēter faciā ſapīaꝫ ꝯgnoſci ⁊ n̄o p̄teribo veritateꝫ qͥn viꝫ integre ⁊ a ꝑte eam manifeſteꝫ. Neqꝫ cū inui dia tabeſcente ⁊ tabeſcere faciente iter habebo. Tabeſce̓ em̄ ideꝫ eſt ꝙ putreſee̓ vl̓ langueſce̓ qm̄ tal̓ hō videlicꝫ inuidꝰ nō eit ꝑticeps ſapi entie Inimici em̄ n̄ꝙͣ ꝑticipat nec dicat nices ſuas: ẜ ſapīa ⁊ inuidia inimicāt̉. Nā ſapīa illuīat a īuidia S. 2.

Acio Excecat v̓ſide homo mundus non poteſt eſſe particeps ſapientie. Non preteribꝰ veritatem. Hic eſt ẜtro notanctum ꝙ eſt ẜmonis veritas. veritas oꝑacionis. ⁊ veritas inten tionis. Veritas ſermonis requi xit ꝙ ita ſit ſicut dicitur ⁊ ꝙ dices hic credat. Nam licet iſta ſit in re ſicut homo dicit. ſi tamen credit a liter eſſe dicit contra conſcientiaꝫ ⁊ eſt defectꝰ veritatis moralis. que requiritur in ſermone De iſta veri tate loquitur Apoſtolus ad xph̓. quarto. deponentes mendaciuꝫ. loquiinim veltatem vnuſquiſqꝫ cū proximo ſuo quoniam ſumus iui cem membra. Secunda veritas eſt operacionis ⁊ conſiſtit in con. formitate operis ⁊ ſermōis ī bono Et huius contrarium eſt frauſ do lus ⁊ ſil̓acio per quā aliquis dicit pulchra verba homini ſimulat ſe amicum ⁊ tamen occulte euodit ⁊ ponit ei inſidias Contra quales ſcribitur. i. Ioh̓is. tercio. Filioli n̄. diligamus verbo neqꝫ lingua: ſed opere ⁊ veritate ¶ Tercia veritas ē veritas intentionis ⁊ conſiſtit ī cō formitate intentionis ad opuſ vt videlicet opus qd̓ de ſuo genere ē bonuꝫ non fiat ex appetitu laudis humane nec ex quacumqꝫ vana intentione ſed vt honor dei princi paliter intendatur Ioh̓. quarto. Veri adoratores adorabūt patre in ſpiritu ⁊ veritate a. in ſancta ītē tione coniuncta cum exteriori oꝑe ratione. Secundo notandum ꝙ alit̓ diſtingui ſolet triplex veritas videlicet doctrine iuſtitie ⁊ vite. Veritas vite eſt obſeruāciā legis diuine. Veritas doctrine predica tio eiuſdem. Veritas iuſtitie ſētē ciā iudicis vel teſtimomum teſtiſ pro veritate Et iſta triplex veritas pro nullo ſcandalo eſt omittēda Vnde habentur tales verſus Icā dala pro vita doctrina iuſticiaqꝫ Tu non effugies ſunt in reliquis fugienda Provita quia homoꝓ nullo ſcandalo vitando debet pec care mortaliter nec doctor vel predi cator debet falſum docere pro quo cumqꝫ ſcandalo vitando. Tacere tamen poteſt ⁊ debet ſi itaſit ꝙ au ditores fiant̉ ex ſua doctrina detei̓ ores nec iterum Iudex vel teſtis ali quo modo ferre debet vel dicere fal ſum in iudicio pro aliquo ſcanda iui lo vitando p̄t tn̄ iudex ī caſu ſm̄am diſterre ⁊ teſtes ad tꝑs tace̓ Et ſic riſnan pn̄t ītelligi v̓ſus qͥ vidētur duobꝰ untlargu p̄dictis cōtrarij Eſt veꝝ vite doctri xutia pime ne iudicijqꝫ Primū ſꝑ habe duo xiij xt ꝓpter ſcādala linq̄. hoc eveītatē do rali Ix. ctrine ī caſu ꝓpt̓ ſcandalū ſubticere ⁊ iudiciū licꝫ differre Nullo modo tn̄ flm̄ vel doce̓ vel iudicae̓ licꝫ pro ſcādalo quocūqꝫ vitando ¶ Tercō notandū ꝙ veī̓tas ē acqͥrenda cuꝫ ſtudio defēdenda cū odio ⁊ prepo nenda cū ſocio. Prime veītas eſt īquirenda cū ſtudio fcr̄i. ⁊. Pius ē ⁊ miſei̓cors deꝰ ⁊ remittet in tꝑe tribulacōis pcca ⁊ ꝓtectorē oībꝰ ī quirentibus ſe in veritate. Secin do veritas eſt defendenda cū odio Quia ſcd̓m Saluſtiuꝫ. Veītas pa rit odium. obſequium parit ami cos. Nichilominꝰ tn̄ veritas ſꝑp ualet finalit̓. ⁊. Eſdre. ca. ⁊. Mag na everitas ⁊ p̄ualet oībꝰ. vn̄pa cies adu̓ſitatem ꝓ defenſione veri tatiſ licet poſſit ad tempꝰ opprimi

finalit̓ tamen triūphat. In cuius fignra legimꝰ de Iōa ꝙ ml̓tiplici ter t̓bulatꝰ fuit ⁊ mia̓biliter libea̓ tijs. dicebat̉ aūt Ionas filiꝰ ama thi ⁊ filius veritatis. Nō ꝙ pater ſuꝰ eſſet Amathi vel ſic vocaret̉ ſꝫ qꝛ Heliaſ ſuſcitaueat eū a mortuis ⁊ reſtituerat euꝫ mr̄i ſue q̄ pro fili o ſuo reſuſtitato regͣtiādo dicit He lie Nūc in iſto ꝯgnoui qꝛ vir dei es tu ⁊ verbū dni in ore tuo veruꝫe. I. Re. 14. Et ex illa hora ⁊ deinceps vo tus eſt Ionas filiꝰ amathi ⁊ veri tatis. Aō ſic eſt ꝙ de nl̓lo homine vluſi legimꝰ qͥ tot euaſit pericula ſic̄ Io nas. Primo em̄ ſicut modo dc̄m ē ipē fuit filiuſ vidue ſareptene De qua habemus. 3. Re. A. ibi ſcribit̉ ꝙ egrotauit filius ml̓ieriſ matriſ familias ⁊ ea̓t languor fortiſſimꝰ p ita vt non remaērꝫ in eo alitꝰ Vn̄ in iuuentute ſua mortuꝰ eſt ⁊ reſuſ ip hrbu citatus ab Delia. Iſte adultus fac tus ꝓpheta miſſus fuit ad predica dū mnniuitis et volēs fuge̓ in thar ſis per mare Prima ſorte cadēte ſu per eū eiectus ē de naui ⁊ ꝓiectuˢ in mare. Secundo deuoratus a cete Iertio ꝯſeruatꝰ in ventre ceti tri bus diebus ⁊ tribus noctibus. uarto euomituſ fuit de ore ceti in aridam. Quīto aduſtus eſt feruo. re tanto ſolis ꝙ petiuit anime ſue vt moreretur ⁊ ait elius eſt mo ri ꝙͣ viuere Sicut patꝫ Ione. 4. Ec ce quantas aduerſitates. tribula tiones ⁊ anguſtias ſuſtinuit fili veritatis In ſignū ꝙ quicumqꝫ vel tatem conſtanter tenet perſecutio nes. anguſtias ⁊ immicicias pati etur: ſed finaliter liberabitur Ioh̓ 8. Si manſeritis in ſermone meo 8i. veri diſcipuli mei eritis ⁊ congnoſ cetis veritatem ⁊ veritas liberabit vos. Sed eſt vulgare exempluꝫ q homines ſe habent ad veritatem audiendam ſicut ſe habent ad re cipiendū aquā benedictam. Quā do ſacerdos incipit aquaꝫ benedic tam aſpergere: populus totus ap plaudet̉ ⁊ accurrit approximando ad ſacerdotem deponunt capucia ⁊ inclinant capita ⁊ manus eleuat vt aquam benedictam recipiant Sed ſi ſacerdos ſit liberal̓ de aqua V ſua ⁊ dat eis habundāter in facie ſtatim̄ ſe auertunt et fugiunt vel ſe ab aqua defendunt. Iſtomodo contingit communiter inter homi ries de veītate. Multi enim tam no biles ꝙ ſimplicis cum audiunt de aliquo prelato vel predicatore ꝙ dicit hominibus veritatem libent̓ mirabiliter applaudunt/ et talem commendant et eum audie deſide rant. Sed ſi contingit ꝙ ad eos de dinēt et dat eis habundanter de aqua ſua benedicta id eſt arguit. increpet et corripiat vicia ī quibꝰ iacent ſtatim inurmurant. facieꝫ auertunt ⁊ peccata ſua defendunt ⁊ ad Thimothe. quarto. Averita te quidē auditum au̓tunt ad fabū las autem conuertentur ¶ Ter cio. Veritas eſt preponenda cum ſocio quia amico Socrate et ami ca veritate ſanctum eſt prehono a̓ re veritatem. Ambobus enim exiſ tentibus amicis. ſanctum eſt pre honorare veītatem Primo ethico rū dicit enim Andronicus parypo teticus ꝙ ſanctitas eſt quē facit fideles et ſeruantes ea que ſūt ad deum iuſta Hoc auteꝫ quidem eſt S. 3.

Iciō prehonorare veritatem amicis im mō deſtruere familiaritatem pro ſalute veritatis. Eſt etiam a deo ne ceſſarium ad bonos mores ꝙ īpoſſi bile eſt ſine hoc virtutem conẜua xi niſi homo preferret veritatem fa miliaribus ſuis. poſſet̉ homo ad ducere falſa teſtimonia ⁊ falſa me dia ad defenſionem amicorum ſu orum contra veritatem qd̓ ratio n̄o permittit Maxime auteꝫ hoc ph̓is cōgruit qui ſunt ꝓfeſſores ſapīē qͥ quidem ſapientiā ē cognico veri tatis Et ideo ſpecialiter aſtringun tur ad defēſioneꝫ veritatis Qd̓ aūt magis debemus amare veritatem ꝙͣ hominem. ꝓbatur per hoc ꝙ n̄o amamus hominem niſi ꝓpter vir tutem ⁊ veritatem. ergo magis a manda eſt veritas vnde Olato re probando opinioneꝫ Socratis di lecti magiſtri ſui d̓t ꝙ oportet ma gis curare de veritate ꝙ de aliquo alio Criſtus autem volens nos veri tatem amare ⁊ honorae̓ dicit ſe eſ ſe ipſam veī̓tatem Ioh̓. 14. Ego ſū via veritas ⁊ vita Et Ioh̓. 18. Dic̄ ſe ideo veniſſe in mundum vt teſti monium veritatiſ ferret Ego inqͥt in hoc natus ſum ⁊ ad hoc veni in mundum vt teſtimonum perhi berem veritati ⁊cͣ. Lcō. 34. Vltitudo ſapientum ſani tas eſt orbis terrarum Et rex ſapiens populi ſtabi limentuꝫ eſt Ergo accipite diſcipl̓i nam per ſermones meos ⁊ prodei̓t vobis Poſtꝙͣ ſpūſſanctus ml̓ tipliciter inuitauit ad ſapiētie di lectionem. hic redit iterum ad ſa pientie commendacionem. Et cir hoc duo facit. Primo ponit ſapiētie cōmendationem. ſecūdo allicit ad eiꝰ inqͥſicionē. ſecunda ps ibi Ergd attipite Rnͣtū ad pͥmū ſciē dū ꝙ licet effcus ſeu frcus ſapiei multis appareat cōmendabil̓imrͣ ime tn̄ ī regimīe vite hūane relucꝫ Regit̉ em̄ vita hūans cōſilio ⁊ im pelo q̄ duo ſine ſapīa nichilvalēt Tobie. 4. Conſiliūſꝑ a ſapiēte ꝑ quie̓. Et ſapīe. 8. Per me r̓ges r̓ nant ⁊ legū cōditoe̓s iuſta diſqꝫꝫ nunt d̓t ſapiētia Iſtd̓ ergo bonū qd̓ eſt tnͣquillitaſ hūane cōuerſa cōis erit maximū bonū ꝙ hoībꝰ ꝑ iſ ſapīaꝫ ꝓueīt ī hac vita ⁊ dependet a duobus viꝫ a ſano ꝯſilio curial̓ ijli multitudīs ⁊ a iuſto imꝑio regal̓ x pett celſitudīs Et qnͣtum ad primuꝫ d̓t itippile ſra ſic Multitudo ſapiētū. ſaītas ē orb̓ ttuꝝ quid uſta terraꝝ Et ē locuco methaphorica iliatmd ⁊ figūratīa Sanū eī d̓r de aīali die Ititaqpraptt ta ⁊ vrina analoyce ſic̄ patꝫ. g. me Iirimbi x thaphi. ca. i. Sed ꝙ ſanū dicat̉ de Incudituit republica vel de tota ciuilitate hu mana hoc ē methaphorice ⁊ figu ratiue Et tamen ſatis roͣliter Cuꝫ enim ſanū ⁊ egrum ſint drn̄e cor poris ſicut d̓t Galienus. integni. ca.i. et reſpublica ſit quaſi quod dam corpus ẜm Plutharcum qd̓ Sini muneris beneficio animatur Et ẜm Apoſtoluꝫ. i. Corintheo. 12. Onis ſumus vnum corpus in xpo ſꝫ diu̓ſa mēbrͣ. Rōnabilit̓ ⁊ ꝯn̄rdi ci p̄t ꝙ ſic̄ reſpublica ē corpuſ Ita nerario ſanū vel egrū. Aō ſic ē ꝙ ſaītaſ coiꝑiſ ē ꝯueniēs ꝓporcō huc noꝝ ⁊ infirmitas ꝯtrarietas l̓ ſuꝑ habundantia alicuius vnius hu morum ſoluens armoniamdebi tam quam ſanitas corporis exigit ¶ A eodem modo eſt in republica

quando ita eſt ꝙ oīa officia ⁊ iua̓ ⁊ dignitates regunt̉ ⁊ conſeruan tur in ꝓporcione ratiō ali tūc eſt ſa nitas in repb̓lica tali. Si vero vna perſona habūdet et alterā patiat̉ penuriaꝫ: ſurgit ꝯtrarietas humo tum que eſt egritudo corporis criſ ti miſtici. Nodo ſicut finis medici eſt ſanitas corporis: ita finis queꝫ xp̄s intendit ē pax humani gene ris. Sicut cecinit āgelꝰ. luc̓. 2. Glo ria in excelſis deo ⁊cͣ. Iſte finis per ſapientiaꝫ obtinetur tantūmodo. Et ideo dicit Ml̓titudo ſapiētū ſa nitas eſt orbis t̓raruꝫ. Et notate ꝙ ad bonū regimē reqͥrit̉ ſapīa ⁊ eci ani ml̓titudo ſapiētū. Si deſit ſapi entia erit ſicut de roboam ꝯtigit.3. ℟. 12. Rn̄det em̄ populo durā dere licto ꝯſilio ſemoꝝ quod ei dederāt ⁊ locutus eſt eis ẜm ꝯſiliū iuuenū imitili dicens. Pr̄ meus aggrauat iugu ulij veſtꝝ: ego autē adda iugo veſto. lp ſaniticia Pater meus cecidit vos flagellis: ego autē cedam vos ſcorpionibꝰ. Multitudo autem nccāria eſt: qꝛ in nullo vno ſapiēte poſt xp̄m poſu itdeus perfectiōeꝫ ſapiētie Et ideo nulluſ pͥnceps: vniꝰ ꝯfilio debet eſ ſe ꝯtentus. Vnde Math̓. s. legimꝰ deromāis ꝙ tempore iude macha. beifecerant ſibi curiaꝫ ⁊ cotidie ꝯſu lebant. 32 o. conſiliū agētes ſem per de ml̓titudine vt quē digna eſ ſent gererent. qꝛ Proue̓. 8. Ego ſa pientia habito in conſilijs ⁊ erudi tis interſum cogitacōnibꝰ. Et Pro uer. il. Vbi non ē gubernator cor ruet populus: ſalus autē vbi mul ta ꝯſilia. Patet ergo ꝙ multitudo ſapientum ſanitas eſt orbis terra rum: dādo ſanum ꝯſilium ¶ Secū 8 A Ca ꝓͣ v do ſapiētia regit rempublicam iu ſto imperio regalis celſitudinis Et quantuꝫ ad hoc ſubdit ſic Et rex ſa piens: populi ſtabilimentum eſt Sicut docet Plutarchus. Et recita tur policratico libro. 4. Princeps debet eſſe in populo ſicut Cithare dus. Sicut enim Citha̓edꝰ fides ⁊ cordas abe̓rantes compeſcit ⁊ ad dulcem armonam reducit: ita pn̄ ceps nnc rigore iuſticie. nuncre miſſione clemencie ſubditoꝝ faci et armoniam. Hoc autem certuꝫ eſt ꝙ tutius ē cordas remitti ꝙ ex tendi. Remiſſanamqꝫ per artifici AV um corrigitur ⁊ debitaꝫ ſomi reddit i gratiam. que vero ſemel rupta eſt nullo artificio reparatur Prouer. 30. Miſericordia et veltas cuſtodi unt regem ⁊ roboratur clemencia thronus eius. Quid autem ſit po pulus declarāt Auguſtinꝰ. xix. de ciui. dei. ca. 24. Populus eſt cetus iuris conſenſu ⁊ vtilitatis commu nione ſociatus. Vel aliter ſcd̓m e undem diffinitur populus ſic. Po pulus eſt cetus multitudinis raci onalis reruꝫ quas diligit commū nione cōcordi ſociatus. Et reſpub lica eſt res populi ſcd̓m eundē Hic autē eſt notandum ꝙ reſpublica ex tribus conſiſtit ex ſuperioribꝰ medijs ⁊ inferioribus. Vnde Au. guſti. recitans verba Scipionis di cit ꝙ que eſt armoīa in cantu ea eſt concordia in ciuitate. Vn̄ ſicut ex diſtinctis ſonis fidibus ac tibi is concors concentus efficitur: ita ex ſummis: infimis ⁊ medijs inter iectis ordinibus concordia ſtatui tur ciuitatis. Rex ergo ſapiēs ſta bilimentum populi eſt. quia ſcd̓m S. g.

Lāīo ſententiam Platōnis. Regnabtā forent ſi vel contingeret eſſe ph̓o reges. vel reges ph̓ari Populus enim ſe habet ad modum aque que omni impulſu venti agatur. Apoc̓. ⁊ ⁊. Aque multe populi mul ti Sed rex ſapiens ē ſtabilimentū populi ꝓpter bonas leges ⁊ iuſta imꝑia ⁊ rigorem iuſtitie. Sed ml̓ to magiſ remiſſione clementie. vn̄ Seneta de clementia libro primo. capitulo ſecūdo Nullum clemēciā ex omnibus magis ꝙͣ regem decꝫ Et infra Peſtifera vis eſſe valere ad nocendum Et ca. tercio Princi pum crudelitas bellum eſt. clemē cia in quacūqꝫ domuni venerit ea felicem ⁊ tranquillam preſtabit. Et infra. ca. 4. Si dij placabiles ⁊ ēque delicta pecrancium non ſtatī ſulmībus ꝓſeqn̄r qn̄to equius ē hoīem hoībus p̄poſitū miti aīo ex erce̓ imꝑiū vn̄ Valeriꝰ de Alexan dro li. li. ca. primo. d̓t̄ Alexāder vt infinitaꝫ gloriam bellica v̓tute. ita precipuū amore clemētia meruit. Ponit āt Sen̄. notabile exemplū ꝯtra reges exceſſiuo rigoe̓ vtētes q̄ ſine mīa morte plectut oēs qui eoꝫ offendūt ⁊ eſtimat ſe ꝑ hoc hī turos ſecuritatē ⁊ augēt ꝓpum peri culū ac ml̓tiplicat hoſtes ſuos quē admadū p̄ciſe arbores plurimis ramis repullulant ⁊ multoꝝ ſato rum gn̓a vt dēſiora reſurgāt p̄ſcin dunt̓ Itā regia digͥtaſ auget īimi coꝝ numerū tollēdo. Parentes ei liberiqꝫ eoꝝ qui interfecti ſūt ⁊ ꝓpī qui ⁊ amici ī locum ſinguloꝝ ſucce dūt Et iō occidēdo ſibi vnū hoſtem efficit decē ſibi. 7. ẜm Senecā r̓geſ dn̄t eſſe ſicut medici ⁊ nō minus turpia ſunt principi multa ſuppli cia ꝙ medico multa funera. Et cō ueniēter d̓r metrice Sit pigerad penas princeps. ad premia velox Et doleat quociens cogitur eſſe fe rox. Vnde Seneca libro primo de dlemēcia. ca. quarto. Optimedās exemplum principi vt ſe talem ci uibus qualeſ ſibi deo velit. oſten dat Sic ⁊ Eneam. docuit Anchiſeſ pater ſuus ſicut recitat Virgilius libro. ſexto. Et Auguſtinus illud idem allegat. 9. de ciuitate dei capi tulo. vndecimo Tu regem impio populus racione memento. Hec tibi arteſ erunt paciſqꝫ imponere mores. parcere ſublectis ⁊ debella xi re ſuperbos Hinc ē ꝙ dicit Ariſto ylipuno pr veles. octauo ethicorum. ꝙ ſimul eſt cōꝑacio regis ad ſubditos ⁊ pai Huam fe patriſ ad filios ⁊ paſtoris ad oues Rex ergo ſapiens populi ſtabili iipride Iſiaa mentum eſt Patent ergo de ſapiē tia videlicet ꝙ ſapiētia rempubli vtrinit iri a cam humanam regit ſano cōſilio ⁊ iuſto imperio Quantum ad pri mum dicit ꝙ multitudo ſapientu ſanitas eſt orbis terrarū. Quātū ad ſecundum dicit ꝙ rex ſapienſ po. ſta. eſt. Et exquo tot bona per ſapientiam cōferuntur merito ad ipſius acquiſicōnem allicit conſe quenter ita dicens. Ergo accipite diſciplinam per ſermones meos ⁊ ꝓderitvob̓ Capitulū Septimū. ¶ cō Cctuageſiaoittaua. Vni quideꝫ ⁊ ego mortal̓ hō ſimil̓ hoībꝰ ⁊ exgnēt̉ reni illiꝰ qͥpor frus ē. Po ſtꝙͣ decloratuꝫ edoctrialit̓ ꝙ poſſi bile ē hoīeꝫ ſapīaꝫ acqͥre̓. Reſtat idē exꝑmētalit̓ declarae in exeplo

Vnde Salomō in hoc capitulo in ducit exemplum ī ſeipſo. vt viſo modo quo ipſe qui mortalis hō ex tint ſapientiam attigit nullus de ſperet: quin conſimiliter ſi velit ſe diſponere ſapīam valeat impetra re. Et diuiditur iſtud capitulū pri cipaliter in quinqꝫ partes ſcd̓ꝫ qͥn qꝫ diſpoſitiōes quas in ſe fuiſſe fa tetur: quaruꝫ alique precedunt ſa pientiam acquirendam. alique ſe quuntur ſapientiam acquiſitam. Primo ergo ponit humiliationeꝫ ſapiētiam precedentem. Secundo deprecationem. ſapientiam depoſ centem. Iercio appreciatiōem. ſa pientiam extollentē. Quarto gra tiarum actionem. ſapientiaꝫ r̓cog noſcentem. Et quinto ponit quan dam commendationem ſapienti am deſcribentem. Secunda pars ī Propter hoc optaui Tercia ibi Et prepoſui illam. Quarta ibi Michi autem dedit deus dice̓ ex ſētencia. uinta ibi eſt in illa ſpiritus ſapi entie ſanctus. Primo ergo dicit in ſe fuiſſe quādam humiliacioēꝫ per conſiderationem ꝓprie infirmi tatis: que quidem cōſideratio max mie diſponit hominem ad ſapien ciam. Conſiderans ergo r̓cognoſ cit ſuam fragilitatem ad ſuam hu miliacōeꝫ: quantū ad eria videlicꝫ Quantum ad ſue condicionis cor ruptibilitatem. ſue conceptionis abhominabilitateꝫ et ſue educaci onis lacrimabilitatem. Et ẜm hoc littera diuiditur in tres ꝑ̄tes. Se cunda ibi et in ventre. Tercia ibi Et ego natus. Primo ergo conſi derans Salomo ſeipſum recognoſ cit humiliter ſue condicionis cor 8b Capͣ vij ruplibilitatem dicens. Sum quidē et ego mortalis homo ⁊c In qua confeſſione deſtruit tres ꝓpͥetates ſuperbie. videlicet negligentiam fragilitatis. differenciam ſingula ritatis et apparenciam generoſita tis. Oēs enim ſuperbi negligunt conſiderare perfecte quales ſunt ⁊ alijs diſſimiles ſingularit̓ eſſe vo lunt. Et multi licet nō ſint: genero ſos ſe fingunt. Iſte vero cōtra hec tria confitet̉ infirmitatē cum dicit Sū quidē ⁊ ego moͣlis hō. Cōfitet̉ ꝯformitatē cū dicit Sil̓is homībus diffitet̉ generoſitatē cū ſubiungit Et ex gene̓ t̓rem illiꝰ qͥ prior factuſ eſt. dicit ergo Sum quidē mortal̓ b homo. ad hoc eſt pͥncipiuꝫ ſapīc, uidēcia de morte Ibero. ad heliodo ꝝ Fatenduꝫ nobis eſt oēꝫ ſapiētū vitā: meditacōnē eſſe mortis. pau ci tn̄ ſūt qͥ hͦ frequēt̓ attēdūt. di cit̉ de pauone ꝙ penarū ſuarū ꝯſide rās pulch̓tudīeꝫ gl̓at̉ ⁊ gaudꝫ: ſꝫ ſtati vidēs t̓pitudīeꝫ peduꝫ decidit ⁊ ve̓cūdat̉. Sic qͥlibꝫ prudēs cū gͣci as ſibi dās attēdit qͥbꝰ volat ad oꝑa v̓tutū ⁊ ꝯmēdabil̓ apparet in ore ⁊ ꝯſpcū hōim finē ſuū cogitꝫ eſ ſe vētuꝝ n̄ ſolū miſeꝝ: ſꝫ ꝑiculoſuꝫ ⁊ dubiū ⁊ ſic ſuꝑbiā potei̓t euitae̓ Nā pͥma radix ſuꝑbie ē ignorācia nec vniꝙͣ hō de ſciā gl̓abit̓ nͥ ī eo aliqͣl̓ ignorācia dn̄et̉ Vn̄ Ber. ſu ꝑ Can̄. 34. De ignorācia tui vēit in te ſuꝑbia Sic em̄ ſuꝑbiā pai̓t tibi ignorācia tui: cū melioreꝫ ꝙ ſis. de cepta ⁊ deceptrix tua cogitacō te eſ ſe mentit̉. Hec qͥppe ē ſuꝑbia Hec īiciū oīs pccī cū maior es ī ocl̓is tu is ꝙ apd̓ deum. Et īfraNon eſt ꝑi culū ꝙͣtūcūqꝫ te huīlies ꝙͣtūcūqꝫ te S. lj.

reputes minorē ꝙͣ ſis. Eſt āt grā te malum horrendūqꝫ ꝑiculum ſi vel modice te extollas. ſi vel vni. in cogitaciōe tua te preferas ꝙ for te deus parem tibi rudicat aut eti am ſuꝑiorem Et ideo ſignanter d̓t tum quideꝫ ⁊ ego mortalis homo In pͣsͣ. Cuis eſt homo qui viuit ⁊ non videbit mortem. Qui vero hec deuote cōſiderat nichil mundam honoris ponderat vel acceptat. vn̄ Bernardus in quodam ſermone exponens illud Ecci. 4. Aemorare nouiſſima tua ⁊ ineternū non pec cabis dicit ſic Mortis horrorem iu dicij. tremendi diſcrimīe. ardentiſ gehenne mētum ab oculis cordis tui nullatenus elongari paciariſ cogita peregrinacōis tue miſeriaꝫ Recogita annos tuos in amaritudi ne anime tue ⁊ cogita vite tue hu mane pericula. cogita fragilitateꝫ ꝓpriam ⁊ in huiuſmodi cogitatio ne ſi perſeueraueris dico tibi paꝝ ſenties quicquid foris videtur mō leſtum dum toto corde circa interi orem moleſtiā occuparis hec Ber nardus. Sic ergo primo Salon̄ ꝓfitetur infirmitatem contra pri miam ſuꝑbie ꝓprietateꝫ que eneſ cientia vel ignorantia ſeu neglige tia ſue ꝓprie fragilitatis cum dicit Sum quidam ⁊ ego mortalis hō ¶ Secundo cōfitetur conformitateꝫ cū dicit Similis hominibus ⁊cͣ. Et eſt contra ſecundam ꝓprietatem ſuperbie que eſt dr̄na ſingularita tis Sunt enim multi ita ſuꝑbi ꝙ in omnibus volunt ſingulares vi deri. Et hec eſt quarta ſpecies arro gantie ẜm Bedā in omelijs ſic. d. Quatuor ſunt ſpecies quibus or loo 3 tu mor arrogantium demonſtrat̉. iſ Cum aut bonum a ſemetipſis ha bere ſe eſtimant/ aut ſibi datuꝫ de ſuper credunt: ſed pro ſuis accepiſ ſe meritis putant. aut certe cuꝫ ia ctant ſe habere qd̓ nō habent Nō erant tales apoſtoli ſancti qui di uinos honores ſibi oblatos a ſim plicibus renniuerunt dicentes. it nos mortales ſumus ſimiles vobis homines. Actuū. 14. ¶ Tertio diffi tetur vanam generoſitatem ⁊ hoc contra elationem de parentibꝰ cū dicit. Et ex genere terrem illius qͣ prior factus eſt.ſ. ade. Cum enim dicit ex genere illius terreni oſtē dit tam illum ꝙ nos de terra duxiſ ii ſe originem Ecri. 3. Quid ſuꝑbis t̓ picvi ra ⁊ cinis. MNarrat enim Marcial̓ iliu coquus libro. quarto ẜpigͣ. ⁊. de quodā rege qui nu̓mꝙͣ ſibi permi ſit in vaſis alijs miniſtral in men ſa niſi de luto Cum ergo a quodā familiariter inte rrogaretur. Cur iſtud faceret: Rn̄dit ꝙ ꝙuis tunc eſſet rex Cicilie fuit tamen filius cuiuſdā figuli ⁊ nunc haberet me moriam generis ſui ne propter ſta tum regium ſuperbiret Ordinauit ſibi in vaſis fictilibuſ ſiue luteiſ vt ſeruiretur. Scribit ergo poeta ſic hiſtoriam Fictilibus cenaſſe fer̄t anathoclea regem Atqꝫ abatum ſameo ſepe oneraſſe luto. Quere tibus cauſam reſpondit. Rex ego ſum Cicilie figulo ſum genitore ſa tus Abatus in propoſito ſtat pro menſa ⁊ Sameuꝫ letum vocatur. lu tum de ſamios inſula In qua prio vaſa fictilia formabant̉ Anatho fuit nomen regis Iſto modo Sa lomon in propoſito non de dauid

5 patre ſuo tm̄ texit ſuam originem ſed de terra de qua formatus eſt pͥ inꝰ homo ẜccī. triceſimotercō Om nes honines de ſole ⁊ terra vn̄ cre atus eſt Adam ⁊ yſa. 64. Domine pater noſter es tu: nos vero lutum Et Ihe̓. decimo actauo Sicut lutuꝫ īmanu figuli. ſic vos ī manu mea domus iſrl̓ Aliter exponitur lrā iſta de criſto ſic Sum quideꝫ ⁊ ego mortalis homo ⁊ homo potenſ mo ri in natura humana licet immor talis in natua diuina ſimilis homi nibus in natura ⁊ paſſionibꝰ na turam ꝯn̄tibus. Philip̄. ſecundo. exinaniuit ſe formam ſerui accipi ens in ſimilitud inem hoīm factuſ ⁊ habitu inuentus vt homo ⁊ ex genete terreni illius qͥ prior factuſ eſt ſcilicet ipſius ade ẜm carnem. prima. Cor̓. i1. Factꝰ ē primꝰ Adā in aīaꝫ viuētem nouiſſimus adaꝫ in ſpiritum viuificantem. DVbitatio litteralis Vtrum in criſto fuit neceſſitas moriendi vi detur ꝙ ſic. Omne mortale de ne ceſſitate morietur Sed criſtus ha buit corpꝰ mortale. ergo illud cor pus fuit neceſſario moriturum. maior patet primo de celo ⁊ mun dverſus fineꝫ vbi probat Ariſto tiles ꝙ impoſſibile ē aliquod cor ruptibile eſſe eternuꝫ ergo omne corruptibile neceſſario corrumpet̉ Ip ad Heb̓. ſecundo. debuir ꝑ omnia fratribus aſſimilari vt mi ſericors fieret ⁊ fidelis pontifex ad deum vt t̓propiciaret delicta popu puli Sed i alijs hominibus eſt ne ceſſitas mouiendi ergo ⁊ in criſto fuit ſꝙ xp̄us aſſumpſit ẜm da maſiliꝝ. Oēs naturales a indetra aͣ vij A ctabiles paſſiones q̄ vniu̓ſalit̓ na turā hūanaꝫ ꝯſequūt̉ In detracta biles dicunt̉ q̄ defectu grē non im portāt. Et nccitas moriendi non ī portāt defectū gͣtie gͦ ⁊cͣ. ¶ Ad op poſitū Si in xp̄o fuiſſet neceſſitas moriēdu ergo īpoſſibile fuiſſet qn̄ fuiſſet mortuꝰ/ ꝯn̄s flm̄ ꝯn̄a patꝫ qꝛ quocumqꝫ demonſtrato hec eſt vera Si neceſſe eſt iſtorum mori Impoſſibile eſt ꝙ numꝙͣ moriat̉ Ad iſtam queſtioneꝫ rn̄det ma giſter ſententiarum li. 3. diſt. 16. ⁊ tenet ſic ꝙ viꝫ criſtus voluntarie aſſumpſit neceſſitatem moriendi ⁊ paciendi Sanctus autem Tho mas. z. parte ſūme. q. 14. ar. ⁊. Et ī M ſtripto ſuꝑ. 3. ſm̄aꝝ. diſ. 16. arti. 2. dt ꝙ i xp̄ō fuit ncc̄itaſ natua̓lis ad moriēdū ex prīcipijs intrinſecis natue̓ hūane licꝫ ꝑ naturā d̓ in a poſſet ſe p̄ſeruaſſe a morte vn̄ ẜm eū ſit̓ ſimplicit̓ ꝯcedimꝰ ꝙ mortuꝰ ē Ita ꝯcede̓ poſſumꝰ ſimpliciter ꝙ neceſſitatē hꝫ moriēdi Sꝫ qꝛ idē vi dent̓ ſigͣre iſta duo neceſſitas mō riendi ⁊ īpoſſibilitas ſꝑ viuendi. Ideo hͦ ſuppoīto meliꝰ videt̉ dd̓m ꝙ xp̄us n̄ accepit nccītatē moriē di qꝛ abſolutē ꝯcedendū ē ꝙ poſſi bile fuiſſꝫ eū n̄ fuiſſe mortuum Et ꝯn̄x dd̓m ꝙ īnullo hoīe ē nccītas moriēdi qꝛ abſolute ꝯcedenduꝫ ē ꝙ oēꝫ hoīeꝫ p̄t deꝰ ꝯſeruae̓ viuētē ip̄petuū Intencō āt iſtoꝝ doctorū ac etiā alioꝝ ē diee̓ ꝙ hō hꝫ ncc̄ita tatē moriendi ſi aliude n̄ p̄ſeruet̉ ⁊ ſic xp̄us accepit naturā corrup tibilē q̄ nccario mortuꝰ fuiſſꝫ nͥ ali unde p̄fuatꝰ fuiſſꝫ a morte mō n̄o ſequit̉ In iſto ē ncc̄itas moriēdi nͥ aliūdē p̄ſeruet̉. gͦ ē in iſto nccītas

lr̄io D moriendi ſicut māifeſtū eſt. vnde doctores illi ꝯceſſerūt vnā catego rica ⁊ tn̄ ītelligebant ꝑ eā vnam ypoteticā. Xp̄s inꝙͣtū hō neceſſa. cio fuiſſet mortuꝰ ſi nō fuiſſet ꝑ de uin a morte pſeruatus vnde h̓ nō ab intencōne: ſꝫ a verbis eorū rece do ¶ Ad primū in oppoſitū qn̄ ac cipit̉ ꝙ omnē mortale de neceſſita te morietur ⁊ omne qd̓ fuit morta le de neceſſitate moriturum fuit di cendum eſt. negando tales Et iſtā ſimilit̓. Omne cōpoītum ex cōtra rijs de neceſſitate corrūpet̉ ⁊ om̄s ꝯſimiles Racō eſt qꝛ poſſibile eſt ꝙ deo volēte qd̓ eſt de ſe corruptibile ⁊ compoſitum ex cōtrarijs in per petuum conſeruetur. Areſtoti. em̄ primo de celo ⁊ mundo. oportet in iſto caſu negare ſicut in multis q̄ fidem contingunt. Mamfeſtū eſt enim ꝙ corꝑa hūana eadeꝫ ſalteꝫ ẜm numerū. aliquo mō māebūt ẜm fidem in perpetuū poſt reſurre ctionē. ¶ Ad ſecūdū quādo apoſto lus dicit ꝙ debuit fratribꝰ aſſimi lari per omnia. exponendum eſt lyper omnia. vt ſic diſtribucō ac cōmoda pro omnibus que eum decebant ⁊ noſtre ſaluti expedie bant alias fuiſſet in eo peccatum ſaltem originale ⁊ ignorātia ⁊ dif ficultas ſaltem ad fatiendum bo num. Similit̓ quando dicitur ꝙ ī alijs hominibꝰ eſt neceſſitas mō riendi hec eſt neganda vt dictuꝫ eſt. ¶ Ad tertiū quādo arguitur dedam. ꝙneceſſitas moriendi eſt vnia de paſſionibus natua̓libus conſequentibus naturaꝫ īportan tibus defectum gratie Ergo xp̄us illam aſſumpſit. nego antecedēs qꝛ neceſſitas moriendi non com petit alicui rei: quia talem reꝫ non poſſet deus in perpetuum cōſerua re qd̓ videtur ſue omnipotentie de rogare quia nō apparet maior ra tio quare deus non poſſet perpetu are vnam rem corruptibileꝫ ꝙ ali am: gͦ vel ꝙͣlibet p̄t perpetuare vel nulla. Icō. lxxxix. T in ventre matris figu ratus ſum caro decem mē ſium tꝑe coagulatus ſuꝫ in ſanguine ⁊ ex ſemīe hoīs ⁊ de lectamento ſompnij conueniētis iui Poſtꝙͣ ſpūs ſcūs induxit ſalo monē recognoſcentē ſemetipſum ꝙͣtum ad ſue conditionis corrup tibilitatem. Hic inducit eundem proſequētem confitendo ſue con ipi cepcōis abhominabilitatē ⁊ hoc iuliꝰ ad ppam hūiliacōem. Tangit au ſpponent tem cir cōcepcōem hūanaꝫ quin x qꝫ circumſtantias ſatis turpes vi delicet loci qualitateꝫ. forme debi litatem. temporis quantitateꝫ. ma tei̓e feditatem. ⁊ vite infirmitatē Loci qualitatem tangit cum dicit Et in ventre matris nō in celo. nō in ꝑadiſo. non ī igne. nō in aere. non ī auro. non in argento: ſꝫi fi tenti tugull̓o ⁊ in turpi tabernacu lo: ī obſcuro ſterquilinio concipiꝰ tur miſer homo Ecrī. ij. Quomodo ignoras q̄ ſit via ſpūs ⁊ q̄ racōne ꝯpingant̓ oſſa ī vētre pregnātiūˢ Sic neſcis oꝑa dei qͥ fabricatorī oīm In iſto loco turpi figuratꝰ ſi nō ſol. n̄ luna. nō ſtelle. n̄ gēma ſꝫ caro īfirma Math̓. 26. Spūs qͥ dē ꝓmptꝰ ē caro āt īfirma ēt Ioh̓ .b. Sp̄s ē qͥ viuificat caro at nō ꝓ deſt qͥcꝙͣ Eccc for̄e debilitas Tꝑis

qnͣtitatem fangit cum ſubdit. decē menſium tꝑe Materie feditatem cum dicit Coagulatus ſū ī ſangui ne a ex ſemine hoīs vite infirmita tem cū dicit. Et delectamento ſōnij cōuenientis Cum vero vita in ſom num ⁊ vigiliam diuidatur ſom nus videtur ſimnl̓ior morti eē ꝙͣ vi te decē inquit menſium tꝑe No tandum ē ẜm Ariſtoti. q. de aīali bus. ca. i. ꝙ oīa animalia habent vnum certum terminum parien di preter hominem Sola autē mu lier habet diuerſos terminos pari endi Ntā quedā ꝑiunt menſe ſep timo ⁊ quedaꝫ vt coir menſe. 9. ⁊ quedā intrant in decimuꝫ. quedā auteꝫ menſe. 8. Quicumqꝫ aūt naſ cuntur ante ſeptimū menſeꝫ cōir moriuntur. ſicut dicit Guiſh̓s de mortibus exponens Macrobiuꝫ de ſōno Scipioniſ Cōirvo loqn̄do ſeptīo vel. q. menſe fit partus. ſic̄ ibi docet MNacrobius d̓t tamē Ra banus h̓ in glo ꝙ qui naſcunt̉ in decīo menſe magis vitales ſūt ⁊ ꝑ fectiores ⁊ ſanatiui eſſe dicunt̉ vn̄ videt̉ ꝙ decem mēſes h̓ dn̄t accipi ꝑ ſynodochen vt ſint noue cōple te ⁊ aliqͥd de decimo. Sic eī vidētur naſci qui optīo tꝑe naſcunt̉. Sic em̄ xp̄us natus eſt pꝰ nouē men ſes ⁊. 6. dies. Vn̄ a die cōcepcōnis xp̄i qui credit̉ fuiſſe. 3. kl̓ Marcij In quo etiā die mortuus fuit vſqꝫ ad. 8. kl̓ Ianuarij qͦ die natuſ eſt fluxer̄t. ⁊67. dies ſicut docet btus Augͥ. 8. q̄onū. q. lv̓. vbi expones Alud Ioh̓. ⁊. 46. anis edificatum eſt tēplū hoc ⁊ tu in tribꝰ diebꝰ ex citabis illd̓ vult illd̓ ꝙ licet forma cio corꝑis xp̄i fuerit perfecta in pͥ 8. mō inſtanti ſue concepcionis qnͣ tum ad omnia lineamenta mem brorum tn̄ qnͣtuꝫ ad debitam cor poris qnͣtitatem perficiebatur ſuc ceſſiue ſicut corpoa̓ pueroruꝫ aug mentantur a tempore figuratiōis vſqꝫ ad maturitateꝫ p artus. ꝑfici untur autem humana corꝑa coir concepta ẜm modum iſtum pͥmiſ ſex diebus/ concepcio corporis hu mani habet ſimilitudinem quaſi factis nouem vero diebus ſequē tibus conuertitur quaſi in ſāgui niem. 1⁊. inde diebus ſolidatur in carnem Sed. 18. diebus reliquis 48 formatur vſqꝫ ad perfectam linea cionem corporis humani De iſta ſententia bt̄ Auguſtini facti ſunt verſus Sex in lacte dies tres funt in ſāguine trini Biſſem carne tri cem mēbra figurant Collectiſ g̓. 6. 9. 1 ⁊ ⁊. 1§. in viūnumeꝝ ſurgūt gij. cui vno addito fiunt e6. Si gͦ accipiamꝰ ſenariū qui fuit primꝰ numerꝰ tꝑs videlicet qūo ſemen erat tamꝙͣ lac ⁊ e6 qui eſt vltimꝰ numerus ⁊ ducamuſ vnū ad alte rū ⁊ fiūt dies 2λ6 diuidendo gͦ tot dies ī menſes ⁊ dādo cuilibet men ſizo dies ſūt noueꝫ menſes ⁊ ſex dies Igit̉ tot anis d̓r tēpluꝫ edifi catū qͦt dico fuerūt in perfectione corꝑis xp̄i: qꝛ ab octauo kl̓ Apri. quando criſtus fuit conceptus vſ qꝫ ad octauā kl̓ Ianuarij ſunt di es ⁊46 qui ſurgunt lū ſenario du cto in e6 Iſtam mortalitatem Au guſtim que videtur obſcura intel ligo ſic Accipio primum inſtas cō cepcionis quaſi ſex ⁊ illum nume rum duco in quadragītaſex ⁊ ſic ſurgūt 246 qͥ ſūt dies ī qͥbꝰ xp̄us

laō fuit in vētre matris ſue Lut̄. i. Bn̄ dictꝰ fructꝰ vetris tui Vnde duo vidēt̉ ſequi Vnū ꝙ nūꝙͣ fuit aliqͥſ ita paruus puer ſicut fuit criſtuſ quia embrio in matrice prius vi uit vita aīmalis ꝙͣ hominis ſcd̓n ariſtotileꝫ nono de aīalibꝫ. Secun do ꝙ nūqͣ fuit aliquis tam diu in vtero matris ſicut criſtꝰ fuit niſi eſſet mōſtruoſe natꝰ l̓ violenter īpeditꝰ/ gͦ tēpl̓m domīci corporis ī 26. diebꝰ attingit ꝙͣtitatē talium in qͣ in alijs embrionibꝰ ſit fīgua̓ tio ⁊ ita tot diebꝰ ꝯſtructuꝫ dicit̉ qͦt annis fuit tēplū male ꝯſtructū Multo meliꝰ poſſet dici ꝙ ī tot ſe narijs dieꝝ formatū ē corpꝰ criſti qͦt anis edificatū ē tēplū qͥa i. 246. diebꝰ ſūt qͣdrageſieſ ſexcies ſex ſi cut patet per diuiſionem. ¶ Sed contra hoc arguitur quia h. 3. c. ſexto dicitur ꝙ Salomon edifica uit domun domini. A. anis. Adiſ tud ē duplex r̄ſpōſio. Vna ꝙ decm uideoꝝ n̄ ītelligit̉ de tēplo ſalōnſ qd̓ deſtructum fue̓at ꝑ Nabugodo nōſor Sed de tēplo reedificato per zorobabel poſt reditū d̓ captiuita. te babilonis cuiꝰ edificacō inpūg uātibꝰ immicis intātuꝫ delata fuit ⁊ impedita ꝙ vſqꝫ ad. 46. ānos n̄o potuit ꝯſūmai̓. Alit̓ reſpōdet̉ ſcd̓m origeneꝫ qd̓ intelligitur de templo Salomonis et ꝙ cōputando a tem pore quo dauid incepit preparae̓ materialia templi poſtꝙͣ ſuper hoc conſula̓t natha prophetam ſicut habetur. ſ A. vſqꝫ ad cōſūmacōeꝫ templi perfectam per Salomoneꝫ fluxerunt anni. 46. ¶ Et iteruꝫ ad uertendum circa tempus a cōcep tione humana vſqꝫ ad partum ꝙ il quia decem menſes ſufficiunt ideo Romulus qui Romam condidit ⁊ kalendarium primo formauit. Conſtituit annum ſuum tantum de nouem menſibus eo ꝙ tāto tē pore poteſt mulier concipere ⁊ pa rere huic eciam in lege cautū apd̓ romanos ꝙ mulier mortuo mari per decem menſes maneret vidua ⁊ deſſe̓t in veſtibꝰ viduitatis mor tem viri ūt ſi forte de viro defūcto cōcepiſſet paie̓t ſibi filiū ⁊ ſciretur cuiuſ proles eſſet. Et fuit lex iſta multum rationalis et curialis. Iſ ta tradit. Ouidius de faſtis libro p rimo ita dicens. Tēpora dirige ret dum cōnditor vrbis in anno. 1 Conſtituit menſes quinqꝫ bigēe xi ſuo Sed licet arma magis ꝙ ſide ra rōmule noa̓s Curaqꝫ finitimoꝫ vnicere maior erat Aſt tamē et ra uiſ tio ceſaris que nouei̓t illum tero remqꝫ ſuum quo tueatur habet Qui ſatis eſt vtero matris duꝫ ꝓ deat infans. Hoc anno ſtatuit tē poris eſſe ſatis per totidē menſeſ a funere conuigis vxor. Suſtinet et vidua triſtia ſigna domo/ Ma crobius tn̄ ſuꝑ ſompnum ſcipio nis ponit duos terminos natiuita tis humane videlicet ſeptimum menſem et nonum menſem Hūa no inquit partui frequentiorem vſum nouem menſium certo nuē rorum modulamine naturā cōſti tuit. Sed ratio ſub aſtici nūmeri multiplicatione procedens eciam ſeptem menſes compulit vſurpa re. Intendit aſſignare rationem partus in ſeptimo menſe per na turā numeri ſenarij quē vocat al titum quia de ſenario in paſſu illa

naturam numeri ſenarij quem vo rat aſticum: quia de ſenalo in baſ ſu illo tractat per totum vnde ſen ſus eſt Rō ſubaſtici numeri ⁊ ſe ſenarij queꝫ aſciuia. aduocaui ad me vt de illo fractareꝫ multiplica ciōne procedens vt.7. menſes cō pulit vſurpae̓ dicitur autem iſta neceſſitas vſurpata quia naturali. or ⁊ magis conueniēs ē neceſſitas in. 9. menſe Et huic cōcordat ſcrip tura ſecunda Mach. ſeptimo. Fili ini miſerere mei que te in vtero nō uemi menſes portaui ⁊ lac tennio ⁊ alui dicit magiſter ſepteꝫ fratꝝ ad iumorem ceteris frat̓ribus in terfectis dicit ergo Macrobiuſ ꝙ omnium numerorum duo ſunt pͦ ini cubi: quia primi numeri pariſ ſ. binarij cubus eſt octo. ⁊ primi numeri imꝑis ſcilicꝫ ternarij cubꝰ eſt. 24. Impar vero cubus ē mas Par vero femina Iungūtur ergo mas ⁊ femina a. 24. ⁊. 8. procreat. 3j. tamꝙͣ fetum in vtero matris. Multiplica ergo fetum per ſex ⁊ ex ibunt. 200. Qui numerus dierum ſeptem menſeſ complet dando cui libet menſi. 30. dies. Et ideo dicit Macrobius ꝙ racio ſub multipli cacione Senarij procedenſ primā complet maturitatem partus hu mam ẜt̓ conſequenter docet regū lam per quā ſciri poteſt an proleſ cito vel tarde naſci debeat Et ē iſta ꝙ accipiendus eſt dies primus qͥ fetus incipit ſe mouere ⁊ compu fandum eſt tempus a conceptiōe vſqꝫ tunc ⁊ duplum illius addē dum eſt ad illud ⁊ tunc naſcetur. vnde dies qui motum precedunt triplicati attingunt ad diem nati g 2 ſtitatis. Vnde ſi intipit ſe mouere ſeptimo die naſcetur in ſeptīo me ſe quia triplicatio ſeptem dierum ſeptem menſes complet. Si nona die īcipit ſe mouere. In nono me ſe naſcetur quia ter. 90. dies effici unt. nouem menſes. Sicit ergo Salomon decem mēſium tempore coagulatus ſum in ſanguine ex ſe mine hominis Iob. decimo. Non ne ſicut lacͣ mulſiſti me ⁊ ſicut ca ſeum me coagulaſti. Tāgit ergo expreſſe materie feditatem. Et ſic̄. Rabanuſ in gloſa demonſtrat h̓ vtriuſqꝫ ſexus dr̄am. vt enim ay 7 unt ph̓ici Semen viri candidum eſt. Semen vero mulieris ſangui nolentum quorum commixtione certis ſpacijs corpus formatur do nec animatum veniat ad partum Ariſtote. tn̄. 17. de animalibꝰ d̓t ꝙ mulier naturalit̓ hꝫ racioneꝫ pnͥ. cipij paſſiui in generacōe prolis ⁊ tm̄ adminiſtrat materiā de qua v tute formatīa exn̄te ī ſemīe forma tur ꝓleſ Ita ꝙ ſemē viri nullo mō eſt materiā corꝑis ꝓlis Sed mate ria qua dat nirad quā ſe hꝫ ſemē viri ſic̄ artifex ad lignuꝫ ⁊ ſic̄ ma nus figuli ad ollā ⁊ ſic̄ coagulum ſe habet ad lac et hoc videtur eſſe qd̓ hic d̓t Salomon. Coagulatus ſū ī ſanguīeī matel̓a data a ma tre ex ſemine hominis qnͣtum ad principium actiuum qd̓ eſt virtꝰ formatiua contenta in ſpiritu ſpu moſo ſpermatis humani. Et dele ctamento ſomni conuenientis. uerit ei Ariſto. 19. de animalibꝰ c. i. Vtꝝ vigilia ꝯſequāt̉ natū ī pri ma creacōe an ſōnꝰ. Et rn̄dꝫ ꝙ ſō nus: qꝛ mutacō q̄ hꝫ fieri de nō eē

riō ad eſſe debet fieri per medin̄. Sō ꝑ nus autem videtur eſſe medium inter viuere et nō viuere/ quia vi ta proprie eſt in vigilia Illa tamē quies que eſt in prima cantione in embrione nō eſt proprie ſomp nus quia embrio primo viuit vi ta arboris et poſtea vitā animaliſ et tunc ſompnus eſt in fetu pro prie. Vnde multi pueri quādo pai̓ untur dormiunt propter cōſuetu A dinem dormiendi in matrice. De iſta vilitate loquitur Bernarduſ in meditationibus. Attende īquit homo quid fuiſti ante ortu ⁊ quiſ es ab ortu vſqꝫ ad occaſū atqꝫ qd̓ eris poſt hanc vitam ⁊ hō de vili terra factus ⁊ in viliſſimo panno inuolutus menſtruali ſanguine ī vtero maternō nutritꝰ. tunica tua fuit pellis ſecundina ſic īdutus ve nnſti ad noſ nec es memor ꝙ vil̓ ſit origy tui Ico. xc. T ego natus accepi com munem aerem ⁊ ſimplici ter decidi in terram factā ⁊ p rimam vocem ſimilem omnib̓ emiſi plorans in volumentis nu tritus ſum ⁊ curis magnis Nemo enim ex regibus aliud habuit na tiuitatis initium vnus ergo intro itus eſt omnibus ad vitam et ſi milis exitus. ¶ decla̓ta miſerabili conditioe hominis quantum ad eꝰ moͣritatē ⁊ abhoīābili eꝰ ꝯcep tione propter materie et loci fedi tatem. Proſequitur Salomon in hac parte de hominis lacriniabi li educatione poſt ipſius natuita tem. Et circa hoc duo facit Primo narrat natiuitatis humae fragi litatem Secundo aſſignat eiuſdeꝫ fragilitatis communitatem Secū da ꝑs ibi. Nemo em̄ ex regibꝫ/ Circa primū duo facit. Priº fatet̉ ſe habuiſſe īchoatione doloroſaꝫ Secūdo fatet̉ ſe habuiſſe edutatio nē curioſā ī volumētis Quatuꝫ ad pͥmū dicit ta Naꝫ fatet̉ ſe Salomo ī ſuo īgreſſu fuiſſe miſerabilē ꝓpt̓ tria Caruit em̄ diuiciarum proprie tate. virium ſuarum poteſtate ⁊ ō mum deliciarū iocūditate. Caruit gͦ diuiciaruꝫ ꝓpͥetate qꝛ nūdꝰ na tꝰ nichil ſecū attulit in hūc m̄dū te deo dicit. Et ego natꝰ accepi cō munē aere qͣſi dice̓t nec tatuꝫ me cū apportaui d̓ ꝓprio vnde poſſem reſpirare ſed vſum olim commu niſſimum tam beſtijs ꝙͣ hommībꝰ michi appropriaui nec ego aerem creaui ſed creatum accepi nec per me creatum ſingulariter ſed ⁊ pro xxi onbus generaliter Et ſimiliter de cidi in factam terram quaſidicerꝫ Maſi Ecce ꝙ carui omniū viriuꝫ poteſta te quia nec veni iu munduꝫ volaſ nec ambulans: nec nobiliter na uigans vel equitans: ſed ſiē qua cumqꝫ fortitudine decidi de vtero matris mee vbi receptus per ma nus aliorum reclinatus ſum adt ram licet non in mediate tamen mediate t̓ra me ſupportauit videli cet qͥ fctā ſūt an̄ me ⁊ non ꝓpt̓ me de nouo ⁊ pͥma voce ſimilē ōnibuꝫ emiſi plorās. q. d. ecce ꝙ carui deli clarū iocuditate qꝛ pͥma vox quaꝫ emiſi in mūdo fuit vox ploa̓tꝰ ⁊ fle tꝰ ⁊ n̄ ſolū eo hoc feci ſꝫ oēs ſic dla mat ī m̄dū veniēteſ qꝛ omnes dla mat. e. l̓ a qͦt qͦt naſcūt̉ ab eua Si ſint maſtuli omnes cōqueruntur de pͥmo patre adā ⁊ideo clamāt. a.

gi ſint femine cōqueruntur de pri ma matre eua ⁊ ideo clamant ē qꝛ propter eorum peccatum cum pēa ⁊ dolore ſunt in mundo victuri. Et ideo narrat btus Auguſtinus. li bro ſuo de viſitacione infirmoruꝫ ꝙ quidam ph̓i fuerunt qui in naͣ tiuitate puerorum flebant lamē tabantur ⁊ plangebant. Et ī mor te hominū letabantur ⁊ gaudebat Et criſtus reuocaturus Lazarū ad vitam iſtam mortalem ⁊ miſeram fleuiſſe legitur Ioh̓. vndecimo. Et lacrimatus eſt iheſus. Notandū ꝙ criſtum ſupponimuſ quater fle uiſſe. In infantia In reſuſcitatiōe Lazari/ ſuper ciuitatem Luc̓. decīo nonō. Videns ciuitatem ⁊cͣ. Et in cruce. Heb̓. quinto. Cum clamore valido ⁊ lacrimis exauditus c⁊. j Primo in infancia vt ſe verum ho minem oſtenderet vt lacrimaſ ma gis autenticaſ redderet vt in ſe cre dituros in ſuum amorem accēde̓t Secundo ſuper Lazarum. vt exhi. beret ei officium humanitatis/ vt daret ſignum intime caritatis. vt cōpateretur amico qui reuocaret̉ ad ſtatum humane calamitatis. Tercio ſuper ciuitatem vt doctri nam quā docebat pro perſetutori bus exorare confirmaret/ vt ſe fō tem piētatis oſtenderet vt tyrāni. dem perſecutorum ſuorum oſtende ret Quarto in cruce vt acerbitatē mortis ſue exprimeret vt nos ad ſi bi compaciendum excitae̓t vt ad miſerendum patrem humano ge neri prouocaret Et bene dicit ꝙ p̄ mam vocem ſi. o. e. p. Prima em̄ b vox humana ⁊ vltima. eſt vox plo racionis ⁊ genitus: quia extrema xc aꝑ ꝟꝙj gaudij luctus occupat Prouerbi orum. decimoquarto. Et ideo cōue niens eſt ꝙ mediuꝫ concordet cū extremis dum in hac valle lacri marum moramur In psͣ. Aſcenſi ones in corde ſuo diſin val. la. di citur de ſācto viro ſicut narrat So linus de mirabilibꝰ mundi libro. ſecundo capitulo tertio. Naſcentiū vox prima vagitus eſt Leticie eī xiſtis. differtur in extremum diem Solus zeroaſtes eadem hora qua natus eſt riſiſſe legitur nec hoc in naturale. bonum pendebant̉ futu rum. Fuit enim inuentor artium 180 magicaruꝫ cuius auuꝰ aulus craſ ſus. que bella ꝑſica rapuerunt nū ꝙͣ riſit Et iō Aulꝰ gellius ꝯgnoīa tus ſcd̓m Solinū ibideꝫ ꝯn̄r. Si er go puer recēter natꝰ qͣi ī penā pec cati origīal̓ ꝑ. 40. dies dr̄t ſigͣ leti cie ⁊ iocūditatis ac ſi dice̓t ſcce ei iniqͥtatibꝰ ꝯceptꝰ ſū ⁊ ī p̄ccīs conce pit me mr̄ mea Multū rōnabile ē ꝙ nos ānuatī ꝑ dies. g0. ploremꝰ ⁊ a nobis ſigͣ leticie elongemꝰ qͥ pctā actualia ⁊ ꝑſonalia multa cō miſimꝰ deutº. q. Iacui corā dn̄o q dragitadiebꝰ ⁊ qͣdragīta noctibꝰ q̄ viꝫ eū ſupplicit̓ dep̄cabar d̓t Mō yſes filijs iſrl̓. Patet ergo ꝙ mei to Salomon fatetur ſe inchoacio nem habuiſſe doloroſam. Secun ( do fatetur ſe habuiſſe educacōeꝫ curioſam. Et qnͣtum ad hoc dicit ſic In volumentis nutritus ſum ⁊ curis magnis nulla prolis in mū do beſtie vel auis tanta ſollicitudi ne indiget educacionis. Nullus apparet fetus tante ībecillitatis/ ſic̄ homo qui nec incedere nec comē dere per ſe nouit nec bibere nullū

Nō ſecum indumentum affert et ideo neceſſe eſt ꝙ pannis et ī volumē tis potur Luc̓. ſecūdo. Inueniētiſ d infantem pannis inuolutum. Vn̄ de Hugo. in dydaſcalico libro pri mō Qui vſum veſtimentorum pri mus adinuenit cōſiderauit/ ꝙ ſni gula queqꝫ naſcencium propria quedam habent munimenta qui bus naturam ſuam ab incōmod̓ defendunt. Cortex ambit arborem. penna regit volucrem. ⁊ piſcē ſqa ma operit. laa ouem induit. piluſ iumenta veſtit. concha teſtudinē claudit. nec tamē ſine cauſa factū ꝙ cum ſingula animancium natu re ſue arma habeant ſecum nata Iolus homo ineiis naſcitur et nudus. Oportuit enim ut illis qui ſibi prouidere neſciunt natura cō ſuleret Homini autē maior ex hoc experiendi occaſio preſtaretur cū illa que ceteris naturalit̓ data ſūt propria ratione ſibi inueniret. De eadem loquens Criſo. ſuper ſepti. mō capitulo ſuper Mathe. datra tionem quare inter alia animalia ſolus homo naſcitur inermis. Et dicit ſic. Omnem creaturam ſenſi bilem armatam et munitam crea. uit deus/ alios veloci pedum curſu. alios vnguibuſ. alios pennis. alioꝫ cornibus. hominem ſolum ſic diſ poſuit ut virtus ſua ſit ipſe deus ⁊ in eo ꝙ infirmiorē eum fecit in ſe ipſo forciorem eſſe voluit ī deo ut neceſſitate infirmitatis coactuſ ſē per neceſſarium habeat dominuꝫ ſuum requirere. dicit ergo Salon̄ In volumentis nutritus ſum ⁊ cu tis magnis. q. d. Ideo ī volumētiſ quia nudus Iob primo. Nuduſ egreſſus ſum d̓ vtero matris mee Ideo in curis magnis: qꝛ infirmus ⁊ inbecillis. De pena ⁊ ſollicitudiē materna tirca ꝓlē dicit Innocecis de vilitate cōditioīſ humaē ſic. Cō ripit mulier cum minundiciā ⁊ fe tore. pai̓t cum triſtitia ⁊ doloe̓: nu trit cum anguſtia et labore: cuſto bit cum inſtantia ⁊ timoe̓. Iſtam originalem nuditatē docet Bernā cōſiderandā eſſe frequēt̓ ⁊ d̓ cōſide racōne ſcribēs ad fugeniū ſic. Cō ſulo cōſiderā maxime quid es hō viꝫ qͦmō ⁊ qͣlit̓ natus es. Nec mō ꝙ natus es ſꝫ ⁊ qͣliter natus attē das. Nude nudū cōſidee̓s qꝛ egreſ ſus es de vtero matris tue. Cōſide rāti quid ſis occurrit tibi hōnūdꝰ ⁊ pauper miſer ⁊ miſea̓bilis hō do lēs ꝙ hō ſit. rubeſcēs ꝙ nūdꝰ ſit. io plorās ꝙ natus ſit. murmuras ꝙ homo ſit: natus ad laborem nō ad honorem: homo natus demulie̓ ⁊ ob hoc cum reatu: breui viuens tēmpore. Ideoqꝫ cum metu reple tus multis miſerijs Et propterea cum fletu et verecundiamultisa multiplicibus qꝛ miſerijs cordis. miſerijs corporis. miſerijs dūdoi mit. miſerijs duxvigilat. imſerijs quocumqꝫ ſe diuertat. narrata humae̓ natītatis fragilitate. pro ſeqͥtur Salomon d̓ eiuſdē frāgili tatis communitate et dicit ſic. Ne mo ex regibus aliud habuit na tiuitatis iniciū quaſi diceret quan tumcumqꝫ refulgebat ornamen tis veſtium ⁊ armorum: miniſteri o militum ⁊ munimento forcium tale fuit eorum initiuꝫ. Vnde Ser nardus in quodam ſermonede paſſione domini. Graue iugum

ſuper omnes ⁊ totos filios Adam a die exitus de ventre matris eorū vſqꝫ ad diem ſepulture in matreꝫ oīm. In ſordibus generamur in tenebris confouemur In doloribꝰ parturimur/ ante exitum. miſeras oneramus matres In exitu in ore vipeo laceramus. mirum ꝙ non ipſi pariter laceramur. primaꝫ vo cem ploracionis edimus Aerito quidem vtpote vallem ploratiōis ingreſſi vbi malicie plurimum. ſa pientie modicum vbi vicioſa ſūt omnia. omnia lubrica oꝑta tene bris ⁊ obſeſſa laqueis peccatoruꝫ vbi piditantur anime. vbi ſpitꝰ affliguntur. vbi tm̄ vanitas ⁊ af flictio ſpiritus eſt. Nemo ergo ex regibus aliud habuit natiuitatiſ inicium. Et ideo finaliter concludi tur Vnus ergo introitus eſt om nibus ad vitam ⁊ ſimilis exitus. Si enim aliqua foret diſſimilitudo hoc appare̓t in ingreſſu⁊ egreſſu nobilium. cuiuſmodi ſunt̓ Regeˢ a principēs: ſꝫ de eis ē ſic̄ de alijs qͣ buſcumqꝫ ſicut de meipſo iaꝫ nar raui Ergo vnꝰ ē introitꝰ ⁊ſilis na titas oībꝰ ad vitaꝫ ⁊ ſimil̓ exitus. fcriˢ 2. didici ꝙ vnꝰ eſſet vtriuſqꝫ interitus ẜt ideo metrice d̓r Morſ dn̄m ſeruo mors ſceptra ligonibꝰ equat diſſimiles ſil̓i condicōe trͣ hit. Pauꝑis ⁊ regis coīs lex mori endi. dat cauſaꝫ flendi ſi ſcripta bene legis. Et ideo hoīem cōuenie ter alloquit̉ Bern̄. in meditacōibꝰ ſuis dicens. Quid ſuꝑbis puluis ⁊ cinis cuius cōceptus culpa: naſ ci miſeria. viuere pena. mori angul ſtia. Curcarnem tuaꝫ precioſis ī pinguas rebijs ⁊ adornaſ qua pꝰ xci Cap vij paucos dies v̓mies deuoraturi fūt̉ in ſepulchro.. Animam vero tuam non ornas bonis oꝑibus que deo ⁊ angelis eius repreſentanda eſt in celis. Et infra Inſanus ſane la bor emittere curam cordis ⁊ curaꝫ carnis ꝑagere in deſiderijs inping uare ⁊ fouere caclauer putridum qd̓ paulopoſt eſca vermium nul latenus dubitat̓ ⁊cͣ. Lcō. ꝯu Ropter hoc optaui ⁊ da tus eſt michi ſenſus ⁊ in uocaui ⁊ venit in me ſpire tus fapientie a prepoſui illam reg nis ⁊ ſedibus ⁊ diuitias nichil eē di dixi in ꝯperacōne illius. Hec eſt ſecūda pars hꝰ capituli qd̓ in pri cipio diuiſum fuit in quinqꝫ. que pars ītroducitur ſic. Poſtꝙͣ Sa lomon declarauit primum qd̓ ad ſapientiā acquirendam reqͥrit̉ vi delicet hūilacō ſapīaꝫ p̄cedēs Hic con̄r exequit̉ enarrādo ſecūdū ſa pie acqͥſitiuū viꝫ dep̄cacōeꝫ ſapīaꝫ depoſcentem. Et in lra lecta duo fa rit qꝛ pͥmo on̄t qualiter ꝓ haben da ſapīa dep̄cabatur. ſecūdo expri mit qnͣtū ip̄aꝫ deſiderādo apprecia bat̉. ſecūda ꝑs ibi. Et p̄poſui illaꝫ Et īcipit ibi tercia ꝑs capl̓i. Enartas qualiter ꝓ habenda ſapientia de precabatur dicit ſic. Propter hoc optaui ⁊ datus eſt michi ſenſꝰ ⁊cͣ q. d. Conſideaui carnis corruptibi litatē mundi cuioſitatē ſuꝑbie va nitatem ⁊ vidi ꝙ nichil de eis fuit optabile nichildeſiderabile. nich quiētatiuum voluntatis humae Nam caro circa eius cultum ſollici tabatur quaſi omnes eſt miſeria multiplicit̓ dū ꝯcipit̉ dū parturit̉ duꝫ h̓ viuit̓ dum reſolnit̉ ſic̄ fuit

cō ſuꝑius declaratum. Et ideo ſciens animā meā eſſe immortalem nēt poſſe ꝑ ꝯſeq̄ns fieriꝑfectā ꝓpter rei tꝑalis ⁊ caduce adeptione. ꝓp ter hoc optaui ⁊ datus eſt michi ſenſus ad recognoſcendū creato rem meū ⁊ ei iuxta leges ſuas ſer uiēdum. Optaui inquit: ⁊ datus eſt michi ſenſuſ. In quo verbo iu ſte redarguit iactātiam ſuꝑboruꝫ A quoꝝ aliqͥ ſe dicūt adeptoſ ſapīē tiam ꝑ natuāle ingeniū: aliqui ꝑ induſtriā ⁊ ſtudiū. Iſte vero hui liter n̄ d̓t ſe acijſiuiſſe ſꝫ potiꝰ rece piſſe. datus eſt michi inquit ſen ſus. j. Cori. 4. Quid habeſ qd̓ non accepiſti? Si āt accepiſti qͥd glo riaris: qͣſi nō acceperis. Iacō. i. Si quis veſtꝝ īdiget ſapīa poſtulet a deo qui dat onibus affluēter ⁊ nō improperat. Et inuocaui a vēit in me ſpūs ſapīe Inuocaui. intꝰ vocaui: nō ſolū voce exterioxi ſed ex corde. In ps. Cū inuocarem ex audiuit me̓ deꝰ iuſticie mee. Glo. Cū intus in mente vocarem. ⁊ ve nit in me ſpūs ſapiētie. Ecce ꝙͣ fa cilis impetracō gratie d̓ine. Opta tur ⁊ datur. Inuocat̉ ⁊ venit. nec mirū ſi cito venit In pͥſ. Prope eſt dn̄s omnibꝰ inuocatibuſ eū in ve ritate. Sic gͦ oſtendit ſalomō qͣli ter ꝓ ſapīa deprecabatur. Secūdo oſtēdit ꝙͣtum ipſā deſiderādo ap p̄ciabat̉ ⁊ d̓t ſic. Et p̄poſui illaꝫ re gnis ⁊ ſedibꝰ ⁊cͣ. Et iſta ꝑs ē ter cia ꝑs capituli huiꝰ q̄ diuiditur in duas ꝑtes: qꝛ pͥmo narrat ꝙ ma gis appreciabat̉ ſapīaꝫ ꝙ tꝑalia bonā exteriora. Secūdo ꝙ magͣꝙͣ corporalia bona interiora. Secūda ꝑs ibi. Suꝑ ſalutē ⁊ ſpecieꝫ dilexi eam ¶ Circa primū in lrā lecta p̄ fert ſalomō eam ſapīam que eſt verus dei cultuˢ ꝑ fidem ⁊ caritatē tribꝰ q̄ a mūdanis maxime appe tūtur: viꝫ potētie honoribꝰ ⁊ diui cijs. potētiam vocat regͣ: honores ſedes. Prepoſui inquit illam regͣ ⁊ ſedibꝰ. Quid autem ſit regnuꝫ docet Areſtotiles. s. ethicoꝝ. c. jo diſtinguit em̄ ibi tres ſpecies po litici pͥncipatuſ: viꝫ regnū Ariſto tratiam ⁊ Mocratiam. Regnuꝫ eī eſt monarchia ſiue pͥncipatus v niꝰ. qn̄ viꝫ vna ꝑſona pͥncipatur toti multitudini v̓tuoſe. Ariſtocͣti a eſt pͥncipatuſ pluriū. ſed pauco. rum ⁊ v̓tuoſoꝝ. Mocratia eſt pͥn cipatus pluriū ⁊ ml̓toꝝ vbi vna magna multitudo gubernat deiſ tis pͥncipatibꝰ Sic eſt ẜm Ariſto tilem. ꝙ optimꝰ pͥncipatus ē reg nū vbi totū regnū ducit̉ ad vnū fit ⁊ virtuoſū ⁊ iuſtum homneꝫ. Et ꝑ hoc ꝓbat̉. 12. Methaphiſi. in fi. ne ꝙ vnꝰ deuſ r̓git ⁊ gub̓nat totū mundū tamꝙͣ vnū regnū bn̄ ordi natū ⁊ bn̄ ꝯnēxuꝫ. qꝛ diſpoſicō na turalis entiū eſt talis qualis ē op tima. qd̓ ex hoc patꝫ ꝙ vnūquod qꝫ eſt optimū quādo eſt in ſua na turali diſpoſicōne. Sed mō ſic eſt ꝙ pluralitaſ pͥncipatuum nō eſt bona. ſicut nō eſt bonū ꝙ eēnt ml̓ te familie ī vna domo incōnexe ⁊ nō cōmunicantes ad inuicē. Reli quitur igit̉ ꝙ totū vniuerſum ſit ſicut vnꝰ pͥncipatus ſiue vnū reg nū gubernatum ab vno guberna core qui eſt deꝰ primū mouens ⁊ primū intelligibile ⁊ primū bonū Et ideo ꝯcludit Areſtotiles ſic. In tia nolūt male diſponi hec ē bona pluralitas

Ibrelitax ptinnicipatuum. Nnꝰ gͦ princeps. Regnū tociꝰ vniuer ſi ē regnū dei in qͦ deꝰ monarchice pͥncipatur. de quo regno d̓t xp̄ſ Ioh̓. xix. Regnū meū nō eſt hinc quaſi diceret. Licet regnū meum ſit inter malos. tn̄ nō eſt hinc id eſt nō ſumit originē de hoc mūdo. Et ideo veralrā eſt. Nūc auteꝫ reg nū meū non eſt hinc ⁊ non h̓ Secūda āt ſpecies politici pͥncipa tus q̄ eſt Ariſtrocratia ī qua plu res v̓tuoſi. pauci tn̄ dn̄antur. ⁊ ē minꝰ bonꝰ pͥncipatus ꝙͣ regnū. Et t̓cia eſt minꝰ bona que vocat̉ Ty mocratia. In qua multitudo non optimoꝝ ſꝫ mediocres dn̄antur. Sicut aut tres iſti pͥncipatus ſūt boni: licet n̄ equalit̓. Ita correſpō dent eis tres corrupcōnes pͥncipa di: q̄ꝓprie nō ſunt pͥncipatus poli tici. ſꝫ tranſgreſſiones ⁊ corrupcō nes eorūdem. Nā regnū corrumpi tur in tirānidem. Ariſtocͣtia in oli charchiā. Tymocͣtia in democͣtiā Primo gͦ corrūpitur regnū in ty rānidem: quādo de rege fit tyrānꝰ Sicut in regno dn̄atur vnꝰ: ita in tyranide: qꝛ tam regnū ꝙͣ tyrāni des vidētur monarchie. Sꝫ in hoc ē din̄a: qꝛ tyrānꝰ in ōnibꝰ intēdit vtilitatem ꝓpriam. rex vero vtilita tem ſubditoꝝ. Et ideo ſicut regnū eſt optimꝰ pͥncipatus: ita tyrāni des eſt peſſima ⁊ corruptio monͣr chie Contrariū em̄ optīo: eſt peſ ſimū. Regnū aūt ⁊ tyrānides ſūt cōtraria. ſicut r̓x ⁊ tyrānꝰ morali ter qꝛ malꝰ rex ſit tyrānus. ¶ Se cūda aūt ſpecies politici pͥncipatꝰ que eſt lriſtroctia: ī qua pauci virtuoſi dominātur: corrūpitur in Cap̄ vn̄ eti olygratiā. In qua pauci ⁊ vicioſi dn̄antur qui oīa bona cōitatis at tribuūt ſibijpſis ⁊ amicis ⁊ non intēdunt bonū ipſiꝰ tociꝰ cōmum tatis. ẜ totum bonū ſuū ⁊ amicoꝝ ſuoꝝ. Vn̄ dignitates ⁊ officia cōi tatis ꝯferunt tantū amicis ſuis vl̓ vſurpant ſibijpſiſ Terciā ſpecies polititi pͥncipatuſ que eſt Tymo cratia: in qͣ multi boni mediocres tn̄ dn̄antur: corrupit̉ in democͣtiā in qua multi: nō quidē mediocreſ ſꝫ populares dn̄antur. Et iſta cor ruptio minꝰ habet de malo. ſic̄ pͥn cipatus ſibi ꝯtrariuſ minꝰ habet 82 de bono Ariſtrocͣtici nāqꝫ p̄tēdunt bonū ꝯmunetam diuitum ꝙ pau peꝝ: quia Ariſtrocͣtia eſt pͥncipa tus ml̓titudinis collcē de vtriſqꝫ. Sed democͣtici intēdunt pͥncipa liter bonū pauperum ⁊ de dāpnis dluitu nichil curāt. ⁊ hoc ē minꝰ malū ꝙͣ bona ꝯmunitatiſ arroga re ⁊ vſurpare ſibi ⁊ amicis. ſicut faciunt Olygrachiti. Et Olygͣchi ti ſūt minꝰ mali ꝙͣ tyrāni: qꝛ tyrā nus tantū habet oculū ad bonuꝫ ſuū ꝓprium ⁊ nichil curat de amic̄. Sic gͦ patet ꝙ tres ſunt ſpēs pͥnci patus politici ⁊ tres earuꝫ corrup tiones ⁊ ꝙ optiꝰ pͥncipatuſ ē reg nuꝫ vel monarchia ⁊ eius corrup tio eſt peſſima ſcilicet tyranides. dicit gͦ ſalomon ꝙ in tantū appre ciabatur ſapīam que docet ree cō lere deum ꝙ prepoſuit illā poteſta ti cuiuſcumqꝫ pͥncipatus: qꝛ cū in ter ſpēſ pͥncipatuum regnū ſit op timuꝫ prepoſuit illam regno īmo R P. regniſ Iſt ergo hoc nomē regnū equiuocū: qꝛ vno modo regnū vo catur ipſa terra vel regio vni regi T. j.

N ſubiecta: ſicut dicimus regnuꝫ frā cie vel etiaꝫ anglie. Et ſic accipitur Math̓. 4. vbi legimus ꝙ dyabolꝰ aſſumpſit xpriſtū in monte excel ſum ⁊ altu ⁊ on̄t ei oīa regna mun di Alio modo accipitur regnumꝓ poteſtate pͥncipandi ſolitarie ſiue monarchice. Et ſic exponit Criſoſ illud Ioh̓. 19. Regnum meū non ē de hoc mundo ⁊ poteſtas vel autoī tas/ qua ſum rex nō habet originē ex cauſis humanis vel per huma nam electionem ſed aliunde: quia a deo. Tercio modo loquendo ipſi homines occupantes terrā ſub do mmimo alicuius monarchie vocan tur regnum Et ſic atcipit̉ regnū A pocal̓. ij. Feciſti nos deo noſtro r̓g ſim ⁊ ſacerdotes. Siue ergo loqua mur de regno que ſunt terraruꝫ re giones ſiue pro regnis que ſūt po teſtates ⁊ principatus regnādiſcī viri preponūt bonam vitaꝫ regniſ Ad hebre. xi. Sancti per fidem vi cerunt regna ⁊cͣ. Preponenda ē er go vit̓e ſanctitaſ ⁊ morum ꝓbitas non ſolum regnis ſꝫ etiam ſedibꝰ &honoribus mūdanis ⁊ tranſito rijs Luce. ⁊. depoſuit potētes de ſe de ⁊ exaltauit humiles. Sedens ſu per equum qui liben̄ter ceſpitat ⁊ proſternit equitantem: exponit ſē peicrilo ſi nō deſcendat ꝙͣ tumcūqꝫ equus videatur ad tempus porta re ſuauiter. Honormundi eſt qua ſi equus eleuans hominem a t̓ra ⁊ portans ſuauiter quia delcābile ē hominem honorari per miniſteria hominū: adulationes: inclinacōes ⁊ genuflexiones ⁊ vocari magiſter ⁊ dn̄e. Sꝫ caueāt hōrabiles quicū qꝫ: quia iſte ē equꝰ valde dolopoſNarrat̉ de quodā hiſtriōe qui ha huit quedam equum ſuꝑ queꝫ eqͥ tabat ⁊ cum eo frequēter corā hoī bus in aula ludebat ⁊ inter alioꝫ lu dos quos equū ſuum docuerat. do cuit euꝫ ꝙ quociēs diceret ſibi flec tamus genua: equꝰ ſibi obedireta genuflecte̓t. An̄ aūt dice̓t Leuate ꝙ furge̓t. Cōtingit gͦ ꝙ mīſtrallꝰ hiſtrio iſte accedens ad feſtum cu iuſdā nobilis ⁊ equum ſuū cumē quis alioꝝ hoſpitu collocauit ī ſta bulo. Cum aūt hoīes comediſſent Iſte miniſtrallꝰ morabat̉ ſic̄ debū it circa hudum ſuum in aula. iteri vadit quidam armiger ad ſtabu lum ⁊ vidēs equum miniſtralli ro tundum ⁊ pingueni. Reliquit ibi equum ſuum macillentum ⁊ aſcē ndſi dit equum miniſtralli ⁊ reteſſit Ci ruppt to poſt innotuit negociuꝫ mīſtral dint lo qui relictis omnibus: cucurrit ī Iirrrutut na ſequens iltum armigerum. Armi xiti gervidens ꝙ fere eum attigerata Inllip dd apprehēderat. temptauit tranſire quamdam aquam quam nullus pedes potuit tran̄ſuadere. Videns ergo miniſtrallus ꝙ erat in procī ij ctu perdendi equum ſuum proſper fidiant equo exiſtente in medio fluminis Ii pibi. clamauit fortiter ad equum. Flec ae̓m. tamus genua. Statimq̄ꝫ equus au dita voce domini ſui flexit̉ genua ⁊ num nag armigerum proiecit in aquam. Et cum clamaſſet Leuate. equus fur rexic ⁊ redijt ad dominum ſuū. Mi niſtrallus ille qui ludit ⁊ illudit at qꝫ decipit homines eſt mundus. ſ quus cum quo optime ⁊ maxime ludit eſt honor tempoa̓lis. in Pſal mo. Fallax equus ad ſalutem. Ar mniger enim qui equum furaturē

92 peiot ambicioſuꝝ ad homiqes Caueat ergo talis qꝛ ꝙͣtunicūqꝫ placet mundo ⁊ quādo alius eſt ī maxima ſecuitate dicit ſibi. flecta mus genua ⁊ priuabit euꝫ hono re obtento. yn̄ phīa loquēs in ꝑ ſona fortue hominibꝰ qͥ impatien ter ſuſtinent quando de honoribꝰ ⁊ dignitatibus deponuntur. 2. de coōẜ ꝓſa. 2. dicit ſic Hec noſtra viꝰ liū. eſt hunc continuū ludū ludius rotam volubili orbe verſamꝰ. Infi ma ſūmis ⁊ ſūma infimis mutare gaudemus Aſcende ſi placet: ſꝫ ea lege. ne vti cum ludicri mei racio poſtulet. deſcendere iniuriaꝫ puteſ Verſus. Si placet aſcende: ſꝫ quo tendat rota tende ecc̄s. 10. Sedes ducū ſuꝑboꝝ. deſtruxit deꝰ/ ⁊ ſede̓ fecit mites pro eis Igitur p̄ponen da eſt vite ſanctitas q̄ vera ſapiē tia nuncupatur non ſolū r̓gnis ⁊ poteſtatibꝰ: ſꝫ etiaꝫ ſedibꝰ ⁊ honori bus. Sed qͥd de diuicijs ſentit ſa lomō ſtatī ſubdit. diuicias nich arſiſ ieſſe dixi ī ꝯꝑacōe illius a ſapīe. dem Itbene dicuntur diuicie nichil qꝛ eis hoīes annichilant̉ Irritando: ī fidiando: machinādo ⁊ bellando. Inde ꝓpt̓ diuicias vnuſquiſqꝫ an nichilae̓ nitit̉ aliū. ¶ Secundo qꝛ maxīe in neceſſitate nō iuuant in morte ī iudicio qn̄ hoīes maxime idigent tūc dn̄m ſuum de̓linqūt: In. Psͣ. dormierunt ſōnum ſuuꝫ ⁊ nͥlinue. oēs. vi. di. in ma. ſuis Et Iob. 24. diues cū dormierit nich il ſecum auferet aꝑiet oculos fuc ⁊ nichilīuemet. ¶ Tercō dicunt̉ nichil qꝛ nō ſaciant aīm poſſiden tiū Sicut vacuū d̓r nichil ecp̄s. 8. non ſatiat̉ oculis viſu nec auris ī an vij plebit̉ audituſec miꝝqꝛ ōnia ber rena ſunt vana Ie̓. 4. Aſpexi terrā ⁊ ecce vacua erat ⁊ nichil. Ergo merito onibꝰ p̄dictis eſt ſapiētia p̄ponenda. Lcō. 9 ⁊..3. Ec comparaui illi lapideꝫ precioſum quoniam om ne aurum in comꝑatiōe illiuſ: arena eſt exigua ⁊ tamꝙͣ lu tum eſtimabitur argentum in co ſpectu illius. ¶ Poſtꝙͣ ſapiens declarauit valorem ſapientie pre ponendo eam potencijs honoribꝰ ⁊ diuicijs generaliter diuiteꝫ vi dentur placere ẜm triā genera ſpe 8 cialiter videlicet. gemmas. auruꝫ. ⁊ argentū Ideo in parte iſta oſtē dit valoreꝫ ſapientie per comꝑa tionem ad iſta tria genera ſingi latim ⁊ ſiugulariter. primo de gē mis. ſcd̓o de auro. tertio de argen to. Et eſt ſatis conueniens ordo. ¶ Quantum ad primuꝫ dicit ſic. nec comꝑaui illi ſcilicet ſapientie lapidem precioſum. de iſtis tribꝰ loquens ſimul Boecius. 2. de con ſolacione dicit ſic metro quinto. Heu primus quis fuit ille Auri qͥ pondera tecti geminasqꝫ late̓ vo lentes precioſa pericula fodit. Narrat Boetius metro illo ꝙ pa tres noſtri in etate aurea ⁊ mun di principio fuerunt contenti de hijs quibus naturā indiget. Cō medebāt fructꝰ arboꝝ: bibebāt a quaſ fōtiū: dormiebāt ī p̄tis ⁊ vte bant̉ lanis naturaliter coloratis. Tūc ignorauerūt ei tinctua̓s pā noꝝ. mixturas liqͦrum: doloſitateſ mercatoꝝ ⁊ crudelitates bellatoꝝ Oīa ei iſta a cupiditate ſūpſerunt exordiū. Et ideo mō ꝓ gēmis pro T. 2.

auto ⁊ argenito pugnāt̓ homines fine quibus natura humana ſuffi cienter regi poſſet immo iſta velle latere videntur In cuius ſignū in ꝓ fundo ⁊ inviſceribus terre latenti Quicquid enim neceſſariuꝫ eſt ad vitam humana vel eſt elōgatum a t̓ra: ſicut corpora celeſtia: vel ad minus de terra oritur ⁊ in ſuperficie t̓re ſe offert: ſic̄ herbe: arbores: bla da ⁊ huiuſmodi. Illa vero que ad humania naturā non vident̉ ſub terra latent cuiuſmodi ſunt aurū ⁊ argētum ⁊ lapides preciōſi quo ⁊ generatio eſt in abſcondito. Et ideo ille qui talia primo ſcrutatus eſt ⁊ fodit precioſa pericula ꝑqui ſiuit. Et hoc ē quod dicit Boecius Heu primꝰ ⁊cͣ. dicit gͦ Salomon. Nō comparaui illi ſcilicet cultui di uino qui e ſumma ſapīā in hac vi ta lapidem p̄tioſū. Nec eſt mirum qꝛ ſūma virtus lapidis precioſi tā tu poteſt ꝓficere ad ſalutem corpo ris. Cultꝰ vero dei ꝓficit̉ ad ſaluteꝫ mentis Et ideo bene dicit Iob. ⁊s. Nō cōferetur tinctis indie coloribꝰ nieclapide ſardonico precioſiſſimo vel ſaphiro. dicit ergo quantū ad gemas ꝙ eas ſapīe nō cōparauit & niō adequauit. Quātum vero ad aurum ⁊ argētum oſtendit prepo derationem ſapientie in eſtimaci one ſua per duo exēpla. Nā auruꝫ cōparat arene ⁊ argentuꝫ luto. Et per iſta duo omnē intelligit pecuī am. Et ideo ſicut lutum ⁊ arenaꝫ cō culcamus ⁊ cōtempmꝰ Ita omneꝫ pecuniam. Et vilipendere debemꝰ in cōparationem ad vitam bonā hoc eſt eamriciuſ relinquere ꝙ ꝙ trāſ grediamur vel negligamus man ō data dei In psͣ pilexi mandata tua ſuper aurum ⁊ topagiō. In arena eſt ſterilitas: diſſolubilitas ⁊ gra uitas Et iſtas tres cōdiciones defe ctiuas cauſat amor pecuniē in mē tibus mundanoꝝ. Sterilitateꝫ per auariciam ꝓpter quā impediuntur ne liberalit̓ fructu facient peniten tie Eccleſi. iſtici. ¶. Qui amat diuici as fructū nō capiet ex eis Iher̓. 2⁊ Icribe viruꝫ iſtum ſterilem virum qui in diebus ſuis non proſpera bitur. Secundo deordinatus amor ali pecunie: cauſat in homine diſſolu ſu bilitatem. Sicut lapilli ī arena ſūt nont inter ſe diuiſi ⁊ non cōglutinati p̄ init coherentiam: ita inter amatores pe cunie ſemper eſt diuiſio: diſcordia ⁊ litigium. Tercio cauſat in eis gͣ uitatem que eſt appetitus tēdendi deorſum Subtrahit enim mentem vintiuſi a cecitatibus ⁊ facit eam inherere intidx etia caducis. Et ideo ſignāter dicit Sa. trum Prouerb̓. 8. Accipite diſciplinam ituſi meam ⁊ non pecuniam/ doctrinaꝫ iit magiſ ꝙͣ theſaurū eligite. Notan Iteuti dum eſt tamen ꝙ pecunia preuidi cat ſapientie in diuerſis videlicet itli in precipiendo In diſcernendo ⁊ in lateꝫ om̄ protegendo. Iſti enim actus ſunt proprie operationes ſapientie rec verō j. te p̄cipere: iuſte diſcernere ⁊ ſalue protegere. Sed iam venit pecunia ⁊ iſtas operacōnes vſurpat. Preci pit em̄ magnis ⁊ paruis diuītibꝰ ⁊ pauperibus ⁊ omnes ei obeduit ad nutuꝫ ſicut monachus abbati ſuo Eccleſiaſti. decimo. Pecunie o bediunt omnia. Secūdo diſcernit ⁊ iudicat ⁊ ſic omnia iura mundi allegat pro ⁊ contranotabiliſſime ad ꝓpōitū ſuū. Sedet ī ꝯſiſtorijs ꝓ

tribunali. tam ī foro eccīaſtico ꝙͣ ciuili de quibꝰ oībus d̓r Mich̓. 2. Principes eius in muneribus iudicabat ⁊ ſac̓dotes eius ī mer cede docebant ⁊ ꝓphete eius in pe cunia d̓mabant ¶ Tercō pecūia ꝑtegit ⁊ defendit tam iniuſtos ꝙͣ iuſtor. eccī. 7. Sicut enim ꝓtegit ſapiētia ſic protegit ⁊ pecuia. Nar rat actor lapidarij. c. 4. de Iaſpide tres cōdicōes. Vna eſt ꝙ ſi caſte geratur facit portantem tutum po tentem ⁊ ſanum. Scd̓ dicit ꝙ ſi geſtans dat falſuꝫ iuditiū lapis ꝑ̄dit virtutem ſuam. Tertio ad dit ꝙ lapis non exercet virtutem ſuam potiſſime niſi includatur in argēto. Aoraliter iſte lapis figū rat iuſtitiam hec eſt enim virtus quedam que ſe hn̄tem facit tutuꝫ ⁊ ſanum ⁊ fortem. ꝓu̓bi. 12. Non contriſtabit iuſtum quicquid ei acciderit. erat etiam ſemꝑ tutꝰ qꝛ inrbiuil. Sapie. z. Iuſtorum anime in ma nudei ſunt. ¶ Sed ſecūdo iſta iu ſtitia ē tal̓ nature ſi ille qͥ ea porta redeberet fecit flmī iuditiū ſtatī ꝑ dit meritū ſuū. Eze. is. Si āt auer tit ſe iuſtꝰ a iuſtitia ſua ⁊ fecei̓t ini ſuu qͥtateꝫ om̄s iuſticie eiꝰ n̄ recorda būturj p̄uaricacōe. q̄ pͥuaricatuſ ē a in pccō ſuo qd̓ fecit ī ip̄is mori etur. Ergo iuſtitiā ꝑdit virtutem ſuam a priniū ſuum debitum. Si hō fecerit flm̄ iuditiuꝫ. Sed dolen dum eſt minis de tercō qꝛ iuſtitia hijs diebus non exercet virtutē ſuam niſi īuoluatur argento ꝙͣtū cūqꝫ ſit cla̓cauſa pauperis nō ex pedit̉ nec abſoluit̉ in Curijs p̄pe vel regis: niſi inuoluatur argēto et ideo minis vbiqꝫ vei̓ficatur ver 92 Capſin vx bum ꝓphete ſuꝑius allegatū Pnͥ cipes eius ī muneribꝰ iudlicabat ꝙͣtum ad pauꝑes ⁊ dn̄os ⁊ ſacer dotes eius in mercede docebant ꝙͣ tum ad viros eccīaſticos. Et ꝓphe te eius in pecuīa d̓inabant: ꝙͣtuꝫ ad religioſos viros. Et bn̄dicit̉ ſcri. B Multos ꝑdidit aurū ⁊ ar gentum ⁊ vſqꝫ ad cor regum extē dit ⁊ conuertit. Conuertit videli cet ad imquitatem Et voͣtur mam mona iniquitatis eccī. 10. Ni chil iniquius ꝙ amare pecuniani. Secūdo Salomon cōꝑat argentu luto cū dicit. Tamꝙͣ lutum eſtīa 8 bitur argentum in conſpectu illiꝰ Et melto tꝙͣ lutū. Lutū ē det̓pati uū cuiuſcūqꝫ qd̓ tangit. ꝓpter ſuā feditatem Vnde qui cadit in luto totaliter deturpatur in corꝑe Iſto mo qui cadit in amorem argenti vel pecūie neceſſal̓o maculatur. Si ꝓtrahatur argentum ſuꝑ albiſſi mum ꝑgamenum relinquit̉ ẜm factum argēti vna magna linea in ꝑgamēno ⁊ tn̄ argentum ē al bum ⁊ ꝑgamēnum ſilīter. fodem modo licet anima ſit innocens ⁊ iunda ⁊ argentum ſit res in ſuo gn̓e bona qꝛ omnis creatua̓ dei bo na eſt. bn̄ ea vtentibus Si tm̄ for titer impͥmatur aīe ꝑ amorem. re linquat ibi lineā ingram peccati. cuius vltimus punctus eſt caſuſ ad infernū. Iob. 21. ducunt in bo nis dies ſuos ⁊ īpuncto ad īfer na deſcēdūt de iſto luto d̓r. Aba. 2. Ve qͥ ml̓tiplicat n̄ fua vſqꝫ qͦ ag guat ꝯtrͣ ſedēſū lutū? Secūdo lutu ē tenax ⁊ r̓tētiuū. Vn̄ hō n̄ ambu lat ī ꝓfūdo luto nͥ cū nigͣno laboe̓ ⁊ frequēt̓ īfigit̉ ⁊ ſtat īmobiliter C. I

lcīo niſi ſibi caueat. Ita eſt de ābulan te in amore pecunie retinet̉ mente ⁊ infigit̉ ne poſſit proficere merito ſpiritualis vite. In cuius figuram Pharao rex egipti oppreſſit filioꝫ iſrahel ſeruitute luti ⁊ lateris ne eſ ſent liberi in regno ſuo Exod̓. i. Ita dyabolus exiſtens in mundo nitit̉ opprimere ſeruitute argenti ⁊ diui ciarum ſciens ꝙ nemo poteſt duo bꝰ dominis ſeruire Math̓. 6. Nō po teſtis deo ſeruire ⁊ manione. ⁊ qui ſeruiūt māmone infigunt̉ in luto ꝙ nō poſſunt proficere. In Osͣ fri pe me de luto vt n̄ infigar. Recitat Ariſto. in poet̓a ſua ꝙ poete arba ci vocauerūt dona cōpedes: quia ſic̄ cōpedituſ nō poteſt ꝓcede̓ ſicut vel let ⁊ poſſet ſcd̓m virtutem motīaꝫ corporis ſui: ſed cōſtringitur ⁊ r̓tra hitur ad ambulandum ſcd̓m mē ſuram quam compedes ſibi limitat ⁊ concedunt. Ita recipientes dona ꝙͣtumcumqꝫ ſunt diſcreti ⁊ fortes ī iuſticia ſentiunt ſe reſtrictos ⁊ retē tos ⁊ quaſi quodam modo compe ditos ne ſimiliter libere exerceant quod iuſticia ſibi ſuādꝫ. Tercio de luto decōcto fiūt lateres durabiles contra ignem ⁊ ſic amatores lutia pecunie fiunt apti vt ponantur ī ig ne infernali imperpetuum Eccleſiaſ tici. q. Corda hominum replentur malis in delectacionibuſ pecunie ⁊ poſt hoc ad infernum deducuntur. ſuper aurum ⁊ a̓gentum grā bona ꝓuerbioꝝ ⁊ ⁊. Lectio. 93. Vper ſalutem ⁊ ſpeciem di lexi eam ⁊ prepoſui pro lu ce habere illam quoniam iextinguibile eſt lumen illius. Poſtꝙͣ dalomon declarauit ſapi entiam eſſe preponendam boīs ēx terioribus puta potencijs: diuicijſ ⁊ honoribus. Hic oſtendit ſapiē tiam eſſe preponendam bonis cor poralibus tam exterioribus ꝙͣ inte rioribus. Et circa hec tria facit. Nā primo oſtendit ꝙ ſapiētia prepo derat omni corporali proſperitati. Secundo eam aſſimilat cuidā ſyi rituali qualitati. Tercio decla̓t cau ſam exinpli datī. Secunda psͣ ibi. et ꝓpoſui pro luce. Tercia ibi. Quo niam iexcinguibile. Circa primuꝫ eſt aduertendum ꝙ duo bona ſūt ad corpus pertinentia que ampliꝰ appreciantur mundam videlicet: aſ ſiſtentiā ſanitatis ⁊ apparentia ſpe cioſitatis. Hec enim maxime affe ctac homo habere ꝙͣtum ad bona corporalia: videlicet corpus ſuum ſanum ⁊ pulchrum: ſed ſcd̓m ſen tenti im ſpirituſſancti quaꝫ nobis per Salomonem proponit vtriqꝫ iſtorum preponenda eſt ſapiētia id eſt cōuerſatio bone vite vel deuo tus dei cultus. Vnde dicit ſic. Suꝑ ſalutem. Quantum ad primum Et ſpeciem Quantum ad ſecundū di iula. lexi eam id eſt ſapientiam. Ratio ritei primi eſt quia ſapientia eſt ſaluſ b ni. anime. Et ideo ꝙͣtum preponderat anima corpori: tantum preualet ſa pientiā corporis ſanitati. Eccleſiaſ tici. 30. Salus aīe in ſtitate iuſticie Ratio lecundi eſt quia pulch̓tudo corporiſ eſt multum vana. ꝓu̓b̓. 31 Fallar gratiā ⁊ vana pulchritudo Cum ergo ſalus anime magis ſit diligenda ꝙͣ ſalus corporis: ⁊ ſalꝰ corporis plus ꝙͣ formā corporiſ pꝫ ꝙ ſuꝑ vtrāqꝫ eſt ſapientia diligē da ¶ Noͣnduꝫ eſt ꝙ ſanitas cerꝑis

non eſt nimis diligenda. nec cor palis infirmitas nimis deteſtan da īmo quando adeo īmittit̉ cuꝫ grāꝝ actionibus acceptanda. qꝛ valde cedit ī bonuꝫ infirmitas cor poris ſi tn̄ aſſit paciētia mentis. Primo eſt eī vt ātiquis exēplis vtar: infirmitaſ corꝑalis qͣi arche p̄cioſe cōcathenacō ꝑſone ſcelero ſe incarceracō. Socij fugientis ar reſtacō ⁊ hoſtis t̓ſiſtentis expug nacō. Primo enim dico ꝙ īfirmi tas corporal̓ eſt quaſi arche p̄cio ſe cōcathenacō qͣnto enim ciſta l̓ archa forcioribus cathenis ē col ligata. Et qnͣto pluribus ſeris fer reis eſt clauſa. tnͣto eſt ap̄cior ad ẜuandum theſauꝝ qd̓ intrinſecꝰ eſt reconditū. Sic qn̄ corpus hoīſ eſt infirmum ligatur ſic̄ ſolet dici vulgarit̓ vincul̓ ipſius dei. ⁊ ſera turſera quaꝫ ſolus deus apeīt& tunc eſt tale corpus aptu ad ẜuā dū theſauruꝫ precioſum ipſiꝰ aīe que eſt ipſum nobiliſſimuꝫ ioca nturitenlu le dei vnde bern̄. Theſaurū ſerua nutſit dumacrepi pro quo mercator nō inſipiens ſanguinem ſuum dedit ſeuuitūt vinculo. Ergo infirmitates ſūt gͣ tanter ſuſtinende quando nobiſ piu dus mittit. Eccī. 6. Subice hume j rum tuum ⁊ porta illam ⁊ ne acci lii dieis in vincul̓ illius et infra. de ji cor vite eſt in illa ⁊ vincula illius ſpo alligatura ſalutaris. Hoc eſt qd̓ ſignanter dicit Apo. 2. Cor̓. 12. Li benter gloriabor in infirmitatibꝰ meis vt inhabitet ī me vtus xp̄i. xii q. d. Quando ſum vinctus infirmi xi tatibus tūc ſum fortis ſicut ciſta aptā ⁊ ydonea vt īhabitet in me virtus xp̄i qꝛ quādo infirmor: tūc 9 fortior ſum ⁊ potens. Secūdo īfit mitas corꝑal̓ eſt moralit̓ quaſi ꝑ ſone ſceleroſe incarceracō. Ruādo vnus fur vel predo capit̉ qui mul tos ſocios habuit ⁊ multorum conſcius vinculat̉ ⁊ magnis tor mentis affligitur donec dicat ⁊ cō fiteatur veritateꝫ ⁊ ſuos ſocios ī cri men ꝓclamet ⁊ accuſet. Caro em̄ moraliter eſt reſ multū criminoſa Socij ſui ſunt ſenſus corꝑis ⁊ fre quēter ſpoliant animam virtuti bus. Iſtum furem deus capit ⁊ ī carcerat ⁊ ponit ad queſtiones ⁊ tormenta quādo mittit ſibi for 50 tes febres vel guttaꝫ vel paleſim ⁊ ſic de alijs. Et cauſa eſt qꝛ alias non confiteretur veritatem nec ſo rios in crimīe proclamae̓t. vnde videmus cōmuniter ꝙ illi qui ſā in vix in anno. vel in duobus cōfi tebantur annis. ſtatī cū infirmā tur mittunt pro confeſſoribus fu is ⁊ faciunt accuſacōnem ſue con feſſionis coram Curato In psͣ. Cum occideret eos querebat eum ⁊ reū̓. ⁊ di. ve. ad eum ⁊ rememo rati ſunt qꝛ deus eſt. ad. e. ⁊. d. ex re. eorū eſt Et ī alio Osͣ. Multipli cate ſūt infirmitates eorū. poſtea accelerauerunt. ¶ Tercō infirmi tas corporal̓ eſt quaſi ſocij fugiē tis arreſtacō. Contigit quandoqꝫ ꝙ multi ſocij ꝑegrinantur ſimul. in itinere faciunt expenſas cōmu nes ⁊ viuunt delicate ſymbolum conferentes ⁊ viiuſquiſqꝫ pro ca pite ſoluat euenit ergo intercluꝫ ꝙ vnus eorum fugere nititur ſim bolo ſuo nondum ſoluto ⁊ inten dit aſpotare ratam ſuam ⁊ alij eti ani ſoluent pro eo cōiter. Talem T. g.

laio replehenſum iuſtum eſt atreſtari ⁊ ad ſimboli ſui ſolutionem cōpelli. Ilbo modo moraliter anima ⁊ cor pus pereg̓nantur ſimul ī hac vita 2. Coꝝ. ij. Quadiu ſumꝰ in hoc cor pore ꝑegrinamur. Faciunt expen ſaſ cōmunes. quia nec anima ſine corpore: nec corpus ſine anima: de lectatur in peccando Iuſtum eſt gͦ ꝙ ſicut vterqꝫ in delectacionem: in pectādo participat. Sic vterqꝫ pro tata ſua in penitentia ſimboluꝫ ſue porcōnis exſoluat. Modo ſic eſt ꝙ caro eſt ſicut ſocius fugitiuus ⁊ ī conſtans ⁊ nollet ſoluere quidꝙͣ Ibb. 13. Fugit velut vmbra ⁊ nūꝙͣ in eodem ſtatu permanet. deuſ er 5 go qui iuſtꝰ eſt ⁊ iuſticias diligit facit eam arreſtari per infirmitatē ⁊ cōpellit eam ſoluere ꝙͣtum iuſti. cia exigit: velit nolit̓ Math̓. 18. Mi ſit eum in carcerem donec r̓dderet v. debitum. Exempluꝫ huiꝰ habeꝰ Iſaꝝe. 38. de rege Sechia qui cuꝫ peccaſſet contra dominum ī hoc ꝙ ſibi non fecerat canticum regraci atorium pro victoria nobliſſima quaꝫ ſibi deus fecerat. ℟. 4. 19. Rn̄ angelus domini percuſſit ī vna nō cte in caſtris Sennacherib regis aſſirioꝝ. i8 06o. Offēſus ergo do minus cōtra ezechiam miſit ſibi infirmitatem grauiſſimam de qua egrotauit vſqꝫ ad mortem. Miſit e tiam ad eum Iſayam prophetam qui ſibi diceret diſpōne domūi tue quia morieris tu ⁊ non viues. Et fuit prophetiā ſcd̓m rationem ⁊ non ſcd̓m preſcientiam. Et ſtatim ezechias conuertit faciem ſuā ad parietem ⁊ oa̓uit cum lacrimis do minuꝫ ⁊ fletu magꝰ Acuit. ⁊ ſtatī 71 A egreſſo eze̓chia de palacio regio: anteꝙͣ tranſiret mediam partem atrij dicit dominus ad Iſayaꝫ. Re uerte̓ ⁊ dic ezech̓. duci populi mei Audiui orationem tuam ⁊ vidi la crimas tuas ⁊ ſanaui te. die t̓rio aſcendes in templum domini⁊ ad dam diebus tuiſ quindecim annoꝫ ⁊ tunc tercio die aſcendit in tēplū ⁊ cantauit illud canticuꝫ Ego dixi in dimidio dierum meorum vadā ad portas inferi ⁊c Ecce quomodo ezechias quia non ſoluerat deo quod debuit: arreſtatus fuit per ī firmitatem donec ſoluiſſet perfec te. Antiqui enim patres pro victo ixb rijs eis conceſſis diuinitus. Canti ca regraciatoria curioſe ſolebant componere. ſicut dicit magiſter in x hiſtorijs quarti libri Regum qua̓ ndle ſe to. ¶ Quarto infirmitas corporal̓ eſt hoſtis reſiſtentis expugnacio Caro enim concupiſcit aduerſus ſpiritum. Spiritus auteꝫ aduerſuſ ii carnem. Hec enim ſibi inuitem cō trariantur Ad Gal̓. l. Et ideo debi litas carnis eſt fortitudo ſpiritus. iili ai eccleſiaſtici. zi. Infirmitaſ graui ſobriam facit animaꝫ. Vnde Ber eeutla nardus exponens illud Apoſtoli. ſa Quando infirmor tūc fortior ſum ⁊ 4 potenſ dicit ſic. Quid mirum ſi hoſ te debilitato fortior efficiaris: nͥ fo te illam inſaniſſimam dicam ami L cam que non ceſſat cōcupiſceread uerſus ſpiritum? Ex quibuſ om̄ibꝰ ſatis patet ꝙ ſanitas corporis nō eſt minis affectanda: nec infirmi tas corporis nimis deteſtāda. ⁊ ꝙ ſuper ſalutem corporiſ ſapientia ē amanda propter quod dicit Salo mō Suꝑ ſalutē dilexi eam. Secūdo

p̄penit ſapientiaꝫ pulchritudini. Super ſalutem inquit ⁊ ſpēcieꝫ di lexi eam. nec mirum ꝯpeciēs enim ſiue corporis pulchritudo eſt bo num defectiuū ⁊ bonuꝫ deceptiuū Primo dico ꝙ forma pulchritudo vel ſpecies eſt bonum defectiuum Nam ꝯtinue fugit ꝯtinue ꝑdit̉ ⁊ diminuitur Vn̄ Boe. 3. de cōſola. ꝓſa. 8. Forme vero initor vt rapi dus eſt vt velox vt vernaliū floꝝ Ide mutabilitate fugacior Et īfra Eſti mate qͣntum vultis mimio corꝑis bonaduꝫ ſciatis hoc qd̓cūqꝫ mira mīe triduane febris igniculo poſ ſe diſſolui de hoc d̓t Quidius. 2. de arte amandi. forma bonum fra gile eſt ꝙͣcūqꝫ accedit ad annos. Fit minor ⁊ ſpacio carpitur ipſa ſuo. Nec viole ſemper nec florent lilia ſemper Et rigēt amiſſa ſpina relicta roſa. Et tibi iam venient ſi tam formoſi capilli. Iam venient ruge q̄ tibi corpꝰ arent et ido dat notū cōſequent̓ bonam doctrinam hoī qui vult ſe facere amabileꝫ ꝙ ſtu deat animuꝫ ſuum colere ꝑ virtu tes a ſciencias. qꝛ illa eſt pulchri. i tudo ꝑmanens vſqꝫ ad mortem. n̄ ſubdit iā molie̓ aīm qͥ duret daſtrue formam Solus ad extre met p̄manet ille rogos. Nec leui ingenuas pectus ſoluiſſe ꝑ arteſ Cura ſit ⁊ linguas edidiſſe duaſ videlicet grecām ⁊ latinam et eiꝰ tem li. 3. dicit ſic Quacito me miſe rum laxantur corꝑa rugis Et peit iintido qui fuit ore color Eſt ergo ſpecies bonuꝫ defectiuum vn̄ ecc̄ī. li. Ne laudes homineꝫ ī ſpecie ſua nec ſpernas homine in viſu ſuo. decūdo eſt iteꝝ bonū infectis. Ra ro em̄ ꝯiūgitur pudicicia ⁊ pulch̓ tudo. vnde auctor libri de varieta te carminum ad Iok. de normiſ. z. dicit ſic Tria ſunt ſeminum ge ẜꝰ nera que inculto iuuentutiſ agro abſqꝫ cōmitantibꝰ zizanijs rariſſi me cōualeſcunt. Elegantia pulch̓ tudinis: vigor fortitudinis ⁊ ſua uitatis vocis. pulchritudo enim iuuenem aliene predam libidīs aut p̄donem efficit caſtitatis For titudo audaciā īgei̓t audacia vo ī iurias cōmittendas impellit. At vero qui vocis ameītate p̄minēt laſciuiā modeſtis ludicra proficūi us ⁊ iocoſa ſerijs an̄ponuūt. vn̄ I helynādꝰ ſicut narrat vincenciꝰ li. 4. c. 199. difficile īuenitur aliqͥ leuis vocis ⁊ grauis. vitetū q̄ppe vocis leuitas cantum vite Fitaˢ planctum deſide̓t Et ſubdit Et vi di infinitos tam viros ꝙ mulie̓s ſeu feminas tante vlte peiores ꝙͣ cō vocis meliores Hec ille. Eſt er go pulchritudo ſiue ſpecies bonū quoddā corꝑis quod tn̄ multis eſt occaſio magni mali et ido ſig nanter dicitur reci. 9. Auerte faci em̄ tuam a muliere compta ⁊ ne circumſpicias ſpeciem alienā ꝓp ter ſpeciem mulitrum multi perie runt Et ex hac concupiſcentia qͣſi ignis exardeſcet. ¶ Tercō ſpecies corꝑalis eſt bonum deceptiuum. Erigit enim hominem in ſuperbiā aliquociens ⁊ ſic propter formaꝫ carnis ꝑdit graciaꝫ mentis In cū ius figurā legimꝰ Math̓. 14. ꝙ he rodes ī ꝯuiuio ſuo celebras diem natal̓ ſui Iuſſit occidi iohanneꝫ baptiſtam. Herodes interpretat̉ glorians in pellibus ⁊ ſignat de T. 5j.

cio ſpecīe corporis gloriantem que to tā eſt in pelle ſiue in ſuꝑficie ⁊ nō in profundo. Vnde hoeci. 3. de cō ſolatione. Si linceis inquit oculis homines vtereritur vt eorum viſus queqꝫ obſtantia penerraret. Nōne introſpectibus viſceribus illud al tipiadis ſuperficie pulcherrimum corpus turpiſſimū videretur. Igit̉ te pulchrum videri non tua natuā ſed oculorum ſpectantium reddit infirmitas Homo ergo glorians in pelle ſue pulch̓tudinis celebrat fuū diem natalē dum inanit̓ glori. atur de bono tam vanō quod non operando: ſed naſcendo recepit. Et iſte ſtatim occidit Iohannem: id eſt gratiā propter vanam gloriaꝫ deceptꝰ daniel̓. 13. Species decepit te. Lectio.94. Enerunt autem michi om nia bō pariter cū illa ⁊ īnu merabilis honeſtas ꝑ ma nus ilbꝰ. ¶ Poſtꝙͣ autor decla̓uit ꝙͣtum bonum eſt colere deū quod vocatur hic ſapientiā: quia maiuſ eſt omni honoe̓ temꝑali: omni de cori corporal̓i ⁊ omni valore mūdi ali. Et ſic per ꝯn̄s ꝙ habet ſingula rem excellentiā. Hic oſtendit ꝙ ip ſa habet generalem ſufficientiam Et cirra hoc duo facit Primo nar rat affluentiā diuine liberalitatis. Secūdo vehemētiam hūane iocūdi tatis quā cauſabat in eo ſapiētia acquiſita a deo. Secūda parſ ibi Et letatꝰ ſum in omnibꝰ. Venerūt michi omnia bo⁊cͣ. Notāda eſt hiſtoria de Salomone que ponitur 3. ℟. 3. Salomon poſt morteꝫ pr̄is ꝓmotus ad regnum cum hoſtias immolaſſet deuote. nocte ſequenti apparuit ei dominus dicēs. Poſtu la quid vis vt dem tibi. Cui Salo mon. dn̄e deuſ ego ſū puerparuū lꝰ ignorans egreſſum meū ⁊ exitū ⁊ tu elegiſti me ſuper populū tuuꝫ qui eſt īnumerabilis ſic̄ arena ma ris damichi cor docile vt diſcerne̓ poſſim ī ter bonum ⁊ malum ⁊ vt poſſim iuſte iudicare populū. Pla cuit iſta peticio dnō. Et rn̄dit domi nus per ſompniū Salomoī. Ruia poſtulaſti verbū hoc ⁊ non petiuiſ ti dies multos: nec diuicias nec a nimas immicorū tuoꝝ: ſꝫ poſtulaſ ti tibi ſapientiam ad diſcernendū iudicium. Ecce feci ſcd̓m ſermones tuos ⁊ cōceſſi tibi cor ſapiens ⁊ in telligens vt nullus ante te ſimilis tui fuerit: nec poſt teſurrecturꝰ ſit. Inſuper ⁊ que non petiuiſti conceſ ſi tibi. videlicet diuicias ⁊ gloriam ij ⁊ ſi ī preceptis meis ambulaueriˢ longos faciam dies tuor. ¶ Ex hac hiſtoria eſt notandum ꝙ dei libea̓ rbi litas eſt magna: quia non ſolum qd̓ iuſte petit̉ ꝯcedit: īmo dat ami plius ꝙͣ petatur. Circa quaꝫ mate xiam ſolent notai̓ iſti verſus Olus dare ꝙͣ tollat: rogitetur polliceatur Ioh̓ Salomonem deus vga floe̓n te probatur. Quorum ſenſus eſt ꝙ fabui. ingaban tanta eſt diuina liberalitas ꝙ qua do aufert homini bona temporalia pitia ad eius experientiam ⁊ merituꝫ vt ſfa in Iob: ⁊ iterum reddit ei plus ꝙͣ abſtulit. Secundo plus cōcedit ꝙͣ petitur. Tercio plus tribuit ī effe ctu ꝙͣ exprimit in ꝓmiſſiōe. ⁊ iſta tria ꝑ tres hiſtorias ſacre ſcriptue̓ declarantur. Primum ſignum libe ralitatis diuīe videlicet ꝙ plus red dit ꝙͣ abſtulit: pꝫ de Ioh Cui deus

abſtulit primo tam prolem ꝙͣ ſb̓ ſtantiam videlicet.. filios ⁊ tres fi lias. Ao00. ouiū ⁊ zo6o. camelorū ſioo. iugaboum loo. aſinaſ ſic̄ ptꝫ Iobi. Cū aūt Iob ꝑfectā deo ī om nibuˢ exhibuiſſet patientiaꝫ Pla cuit Iob facere reſtitucōeꝫ plenari ami ablatoꝝ: ⁊ nō ſolū reſtituit ſꝫ omnia bōſua mobilia duplicauit. Iob vltimo Addit dominꝰ quecū qꝫ fuerāt iob duplicia. Cū em̄ pri us habuiſſet ſeptē milia ouiū: ha buit ī fine..14. milia ouū ⁊. i⁊ mili a cameloꝝ ⁊ mille iugaboum ⁊ mil le aſinaſ Patet gͦ ꝙ deꝰ pluſ dat ꝙͣ tollit. Secundū ſignū diuine libeā litatis īmo exꝑimentū eſt ꝙ plus tribuit ꝙ rogat̉. ⁊ hoc declarat̉ in hiſtoria ſuperiꝰ poſita de ſalomos et hētur 3. ℟ 3. ⁊ ⁊i. ꝑalipͥ. ci. Ter ciū experimentū diuīē liberalitatiſ eſt ꝙ plus tribuit ꝓmiſſum implē do ꝙ expreſſit ꝓmittendo. et īſtud patet per hiſtoriam q̄ ponit̉ Nūe ri. 4Vbi legimus ꝙͣ cū eſſent. 12. tribus filioꝝ iſrl̓: ⁊ dominꝰ ſac̓do ciū ꝯtuliſſet tātūvm tribui̓ videliꝫ Leui Murmurauerūt alie tribꝰ cō tra oiſen ⁊ aaron ⁊ allegabant ꝙ ratioͣbile foret ꝙ de aliqua alia tribū forent ſimilit̓ ſacerdotes. Al legabant etiam ꝙ forte deo place ret ꝙ etiā de qualibet tribu forent ſimiliter ſacerdotes: ne tanta digni tas vni domūi ⁊ tam pauciſ trade̓ tur miniſtris dicit gͦ dominus ad Aoyſen ꝙ acciperet duodetim vu gas duodecim principum ⁊ ſcribe ret in vnaquaqͣꝫ virga nomen prī cipis cuius erat: excepta virga tri bus Leui: quia ī illa iuſſit dominꝰ ſcribi nomē aaron Similiter iuſſit Y Caplm vx dominꝰ ꝙ preter virgas illas duo decim acciperet vnā aliā q̄ foret vir ga ꝯmunis oīm tribuū in qua nō mīa oīm tribuū ſcriberent̉: ita ꝙ eſſent īvniu̓ſo virge. 13. ⁊ precepit Moyſi ꝙ cū ab eis vgas ſingulaſ accepiſſet ẜm formā p̄dictā pone ret eas ī tab̓naccilo coraꝫ dn̄o vna nocte ⁊ ꝓmiſit ꝙ illiꝰ v̓ga queꝫ eli geret ꝓ officio ſacerdotiſ ꝙ in craſ tino germinaret Et ſi illa vga īꝫ q̄ fuit virga ꝯmunis omniuꝫ germi naſſet: ſignuꝫ foret ꝙ de qͣlibet tri bū fierēt ſacerdotes vt ſic per iſtd̓ miraculū ceſſaret murmur populi de ſacerdocio ꝯtra Moyſē ⁊ aaron Factis gͦ oībus iſtis redijt Aoīſeſ 15 ī craltino ⁊ īuenit vgaꝫ aaron ger minaſſe: floruiſſe ⁊ folijs dilatatis amigdala ꝓtuliſſe Ecce decla̓tu eſt populo ꝓ ſemꝑ ꝙ tantū apd̓ aarō ⁊ ſtirpeꝫ ſuā: deīceps ſacerdocij dig nitas ꝑmaneret Patꝫ gͦ ꝙ deꝰ plꝰ īpleuūt ī opere: ꝙ pollicitus erat in ꝓmiſſione: qꝛ nō ꝓmiſit niſi g̓mi nacōeꝫ ⁊ ꝯtulit germinacōeꝫ: flori cōeꝫ cū folio ⁊ fructu. Ex qͥbꝰ pꝫ ſēſꝰ iſtoꝝ vſuū: ta exꝑimēta diuīē libe ralitatis ꝯtinentiuꝫ Olus dare ⁊cͣ. Mediā aūt hiſtoīaꝫ de iſtis tagit Salomō ī lr̄a huiꝰlcōis: dicēs. Ve nerūt mͥ oīa bona pariter cum illa .ſ. ſapīa de dono dei Vn̄ dicit gloſa hic. Quicūqꝫ xp̄i ꝑcipit noticiaꝫ q̄ h̓ ſapīa dicit̉ oīm ꝑit̓ h̓ v̓tutuꝫ hꝫ graciam ⁊ in futuro vitam eternaꝫ Et innumerabilis honeſtas ꝑ ma nus illius Innumerabilis: qꝛ perpe tua ⁊ eterna. Tempoa̓l̓ ei ꝙ tacūqꝫ fuerit mirabilis eſt cum tempꝰ ſit numerus motꝰ ẜm pͥꝰ ⁊ poſtelꝰ. g phicoꝝ Sꝫ hoeſtas ex̓na īnua̓bil̓

ao eſt ⁊ infinita aꝑte poſt. Honeſtas vnio mō eſt idem ꝙ virtus ⁊ hone ſtum idē ꝙ eſt virtuoſū Et accipit Ariſto. honeſtium. 3. ethi. vbi di ſtinguit tres ſpecies amicicie ẜm tria amabilia. videlicet vtile delcā 2b bile ⁊ honeſtum Et ſic accipitur ī tractatu illo qui ſic incipit Mora liū dog phoꝝ vbi auctor loquēs de conſilio. d̓t ꝙ triplex eſt delibe ratio cōſilij capiendi. ¶ Prima ē de honeſto tm̄. an videlicet illud de quo conſiliū petit̉ ſit honeſtum aūt nō. Secūda eſt de vtili an ſit vtile vel non Et tertiā de conflictu vtriuſqꝫ qꝛ ſi quod ſit vtile ⁊ n̄ ho neſtum ⁊ virtuoſum ⁊ iuſtuꝫ nul lo mō eſt eligendum Vn̄ narrat valerius ad tyberui. c. lj. ꝙ The miſtoles athemenẜ ſtrennuitate ⁊ prudētia patriam ſuam debelita tam: ceperat ad ſtatum p̄ſtinū re pare Terſē regem cum ſuo exerci tu fugaueā̓t de grecia ⁊ cepit r̓col lige̓ tam potentiam ꝙ theſaurum ⁊ anhelare ad hoc ꝙ Atheniēſes obtinerent pnͥcipatugrecie. Iſte ergo themiſtoles intrauit qͦdaꝫ die cōcionem. hoc eſt congregacō nem potentum ⁊ ſapientum de ci uitate athemen̄. Et d̓t ſe deliberaſ ſe de quodam negotio qd̓ ſi poſ ſit ad effectum perduci nichil ma gis populo athemenſi eſſet ꝓficu um. fuit tn̄ tale qd̓ oportuit celari ⁊ occultari. Vn̄ petiuit a cōcione ꝙ vnus de ſeptem ſapientibꝰ ei de putaretur cui deliberationem ſuaꝫ cōmunicaret occulte. ⁊ ſi ille eam upprobaret poneretur in effectu. datus eſt ergo ſibi quidam ſapi ens qui dicebatur Ariſtides dicit ergo ſe deliberaſſe iſtud ꝙͣ ſi ſubi to darēt inſultū ad naues lacede moniorū q̄ om̄s in vna claſſe ſūt in mari vicino ⁊ eas ſtaum inice derent Ipſi fuerūt dn̄i maris ⁊ ſic inulto potentiores lacedemonijs effrī. obtinerent de facili totiꝰ gre cie pn̓cipatū Iſto audito redijt a riſtides ad Concōnē Et. Et ſic̄ īqͦt conſiliū themiſtol̓ ē vtiliſſimum Ita ē omno iiuſtū nec puplicauit vltelus quale fuit Statim tota cō cio acclamauit ꝙ equū n̄ eſt nec expediēs nobis erit et iuſſit oīo ꝙ Themiſtoles deſiſte̓t ab incep to Vn̄ apud atiquos virtuoſos nichil fuit vtile nͥ qd̓ fuit honeſtuꝫ & iuſtū ⁊ virtuoſū dic̄ ergo ſalo. ꝙ adueīt ſibi innumerabil̓ hone ſtas ꝑ manus ſapīe ⁊ per exercici um ⁊ operaciones virtutum.. Lcō. 96j. Tletatꝰ ſū ī oībꝰqmͣ ante cedat me iſta ſapīa ⁊ ig noraba qmͣ oīm bonoruꝫ mater¶ Poſtꝙͣ ſalomō declara uit affluentiam d̓ine liberalitatis in cōcedendo ſapīam deuotis p̄ci bus poſtulatam h̓ cōſequent̓ de clarāt vehementiam hūane iocu ditatis quā mens hūana ꝯſequi tur ꝑ ſapīam impetrataꝫ. Et circa jit hec duo facit. primo on̄dit quo ꝑ ſapīam r̓ddit̓ hō ꝯpoītꝰ ſcd̓ quo ad ſapīam ſit hō diſpoītus ſcd̓a ꝑs ibi Rm̄ ſine fictione. Cirͣ pri mum duo facit pͥmo narrat ſalo mō qūo ſapīa ſibi cōtulit habū bātia ſcē iocūditatis. ſcd̓ quo ab vo abſtulit ignorantiam inuēte rate cccitatis. ſcd̓a ꝑs ibi Et igno rabā Narrās ergo qūo ꝑ ſapīaꝫ

d eſtper ſancte cōuerfacionis cō ſuentiam habuit habundantiaꝫ locunditatis dicit ſic. Et letatus ſū in omnibus quoniaꝫ antecedebat me iſtaſapientia. Letari debet iuſ tijs ⁊ merito tam in preſenti ꝙͣ in futuro. In preſenti quidem de tribꝰ de ſui domini infinita bonitate. In Oſalmo Letabitur iuſtus in domi nō ⁊ ſperabit in eo ⁊ laud̓. omnes recti corde. Eſt enim leticia dilata cio cordis ſicut triſticia eſt cordis contricio. Cor autē iuſtoꝝ ſic ē diſ poſitū: ꝙ lata ꝑs ē aduerſus ſupel us apd̓ deū ⁊ ſtricta ꝑs verſꝰ mun dū. et ideo cor iuſtoꝝ ſemꝑ ē letuꝫ de deo. dicitur eī leticiā qͣi laticia a latitudīe Vn̄ ſic̄ lāpas ī ecc̄a ꝙͣ diu hꝫ ſuā latitudīeꝫ vſus ſuꝑiꝰ ꝯtinet lumē ⁊ oleū. ⁊ qn̄ ſubu̓tit̓ vt conꝰ lāpadis vtat̉ ſuperiꝰ ⁊ latitudo infe riꝰ tunc lumē extinguit̉ ⁊ oleuꝫ ef fūditur. Ita moralit̓ ꝙͣ diu cor hoīſ hꝫ ſuā latitudinē verſus celum ⁊ cō num vſus terrā ꝯtinet lumen gͣtie ⁊ oleum caritatis. qn̄ ſubuertitur totū extinguit̉. Et qꝛ cor hoīs ſemꝑ debet habe̓ latitudinē ad deū. ideo ſēꝑ debet habere leticiā de deo. Vn̄ ꝑs Iubilate deo omnis ter. ſer. ⁊c̄ Secūdo debet letari in ſue conſcien tie puritate. In psͣ Letetur mos ſy on ⁊ exultent filie iude. Sion inter ptat̓ ſpecula. Eſt aūt ſpecula locus ⁊ eleuatus a quō hō poteſt de faci li cōſpicere a ſe ꝓcul: ſicut ī turribꝰ caſtroꝝ patet. Mons ſion ē aīmꝰ viri iuſti: altus per cōtemptu terre norum ⁊ aptuſ ad ſpeculandū a re motis per ꝯſideracōem celeſtium ⁊ futuroꝝ. In iſto mōte debet eſſe le ficia ⁊ quicꝫ. In cacumine altiſſi ī 9l caplꝰ vij ꝝ mōtiū n̄ fiūt t̓b̓acōes vētoꝝ nec pluuaꝝ: ſꝫ ē qͥes ⁊ ſerenitas ſꝑ. Et eodeꝫ mō ē in mente viri iuſti qꝛ ſic̄ docet Sen̄ Mens ſapiētis ē ſicut ce lū ſupra ſperam lune vbi nō fiunt ꝑeg̓nē ip̄ſſiōes. Sꝫ ſi ī mēte iuſti ꝯ tīgat t̓baº ꝑ pcc̄ꝫ: hꝫ ſtatī r̓media ꝯfeſſiōis. Et iō ſb̓dit. exultēt filie iu de q. d. Nō ſolū letari dn̄t īnocētes ꝑfrī ī ſue ꝯſtīe pultate: ſꝫ etiā pēitē tes ⁊ cōfeſſi. Iuda ei ꝯfeſſio īterp̄ta tur dicit Ipocras ī anphoriſmis ſu is parte.7. deſipie cuꝫ riſu facte ſe curiores: que vero cū ſolitudīe mō leſtiſſime Vult dicere ꝙ ī infirmiſ contingit duplex alienatio men tis. quādoqꝫ cum riſu ⁊ leticia. qua doqꝫ cum deſolatione ⁊ triſticia. p mā deſipientia ē defacili cuabilis Secundā de difficili quia proueīt de materia melācolica que eſt dif ficil̓is ad dirigendum Moraliter o nis deſipit ⁊ alienacionem mētis patitur. Vnde de peccatoribꝰ dici tur Iſaye. i. de̓liquerunt dominuꝫ Blaſphemabant ſanctum iſrahel abalienati ſūt retrorſum. Inter iſ tos tamē eſt diuerſitas. Nam qui dam deſipuint cum triſticia deſpe rationis de diuina miſericordia ⁊ ſacramentis eccleſie ⁊ talis deſipi ētia eſt moleſtiſſima: ſicut deſipū it Cayn̄. Geneẜ. 4. Maior eſt iniqͣ tas mnea ꝙ vt veniam merear. Alij peccant ⁊ deſipiunt: ſed tamen cū leticia ſpei de diuina miſericordia. In Pſalmo. Scd̓m multitudinem dolorum meorum con. t. leti. aīam meam Tercio debet letari iuſtus in preſenti de ſui proximi proſperi tate: ſic̄ vnum mēbrū letatur de al teriꝰ ſaitate ⁊ triſtat̉ de inficmitate

Itioˡ dicūt em̄m boni de ſuis cōfratribꝰ ſemper illud Mathabeorū. 12. Sic̄ fas eſt ⁊ decet meminiſſe frm̄ leta mur itaqꝫ de gl̓a veſtra. Dic̄ ergo Salo. Letatus ſū in oībus nec mi rum. qꝛ ad Rōs. 8. diligētibꝰ deū omnia cooꝑantur in bonum ſiue ſint ꝓſꝑa ſiue ſint adu̓ſa. ꝓu̓. 1⁊. Non contriſtabit iuſtuꝫ quicqͥd ei acciderit Et ido nulla fortūa ma la eſt apud ſapienteꝫ Sicut decla rat Boe. 4. de conẜ. ꝓſa. 7. ꝙ qui libet poteſt formare fortunam fuā ſicut voluerit Si em̄ eſt aſꝑa ⁊ ſu ſtinet eam pacienter facit eā me ritoriam ⁊ occaſionem merendi. Si eſt leta ⁊ bene ea vtitur boͣ facit ſibi Et ido̓ d̓t ph̓ia boe. In veſtra fitum eſt malum qualem vob̓ for tunam formare malitis. Omnis enim qui videtur aſperā aut exer cet aut corrigit aut punit. hoc eſt Omnis aduerſa fortua. aut exer cet perfectos a̓ corrigit īperfectos. aut punit iniuſtos. Et ido̓ ſignan ter dicitur ad phi. ¶. In oībus gͣ cias agite ad phi. 4. Scio humili ariſcio ⁊ habunclare vbiqꝫ ⁊ in omnibus inſtitutus ſum ⁊ ſacia xi ⁊ ēfurire ⁊ habundare ⁊ penuri am pati Omnia poſſum in eo qui me confortat. Letatus ſum ergo in omnibus Sed quare. Certe qꝛ antecedebat me ſapientia iſta ⁊ timor domini. qꝛ imciuꝫ ſapientie rimor domini vel cultus dei deuotꝰ qui vocatur pietas. Iob. 28. Ecce timor domini ipſa eſt ſapiētia ⁊cͣ Iſta ſapientia debet ſemper homi nem precedere ⁊ viam oſtendere ⁊ p̄parare ꝓu̓bi. 4. Oculi recti vide ant ⁊ palpebre tue precedent greſ ſus tudꝰ Sūt tn̄ d̓uo gn̓a hominū quos ſapientia non precedit vide licet īpetuoſi ⁊ accidioſi: hoīes em̄ capitoſos p̄cipites ⁊ impetuoſoˢ non p̄cepit ſapientia ſꝫ ſtulticia. Dicit enim Sene. ꝙ duo maxime ſūt cōtraria ꝯſiꝰ feſtinacō.ſ. ⁊ ira. Et idd̓ iracundi ⁊ īpetuoſi nūqͣ da bunt ſapiens ꝯſiliū. Indiget ei quiete ⁊ deliberacōe Vnde Sene. de quatuor virtutibꝰ Prudētibus ꝓpum eſt examinare cōſilia⁊ non cito facili credulitate ad flā ꝓlabi Vnde tales non p̄cedit ſapientia ſꝫ aliqn̄ ſubſequitur per ſue p̄ſūp cōis penam addiſcūt alias cauciꝰ negociari. Secundo accidioſos nō p̄cedit ſapientia. qꝛ negligen tes ſūt in p̄uidendo ⁊ p̄ordinando iat an̄ tēpꝰ Et iō cū tempꝰ tnͣſiei̓t tūc pſ ei̓t minis tarde Et idb d̓t Sene̓. de copia verboꝝ ſiue de qͣtuor virtuti bꝰ cardinalibꝰ Si prudēs eē cupis in futuꝝ ꝓſpectū intende Et qͥ pn̄t cōtinge̓ aīo tuo cūcta ꝓpōne nͥl ti bi ſubitū ſit. ſꝫ an̄ totum ꝓſpicias nā qui prudēs ē nō d̓t nō putaui hoc fieri qꝛ n̄ dubitat ſꝫ exſpectat non ſuſpicatur ſꝫ cauet Iſtud eſt cōtra ſero penitētes cōtra ordina cōeꝫ dei de ſuo ſtatu drn̄tes contra illos qui ſunt de amiciſ ſuis carna libus nimis confidentes Et ꝓpt̓ hꝰ de ſalute ꝓpͥa diſponere differunt. Alit̓ eſt de ſapientibꝰ ⁊ iuſtis. qꝛ tales ſēper antecedit ſapīa Iuxta illud fcrī. 4. Sapiētia filijs ſuis vi taꝫ inſpirat ⁊ ſuſpicit inqͥrenteſ ſe ⁊ p̄ibit in via iuſticie. Sic gͦ ptꝫ ꝙ ſapīa ꝯfert habūdātiā ſce iocū ditatis. ſcdo aufcrt ignoratiā ina te cecitatiſ ẜt ꝙͣ tū ad hͦ ſb̓iūgit̓ ī

93 litera. Et ignorabam quoniā oīm penorum mater eſt. Ip̄a enim eſt que dicit eccleſiſtici viceſimoquar to fgo mater pulchre dilectionis ⁊ rimoris ⁊ ſcēſpei. Sapiētia eī ma gis dicit̉ mat̓ ꝙ pat̓. qꝛ ſicut pater eſt cā principal̓ in generacōe pro lis ⁊ mat̓ ſecūdaria qꝛ pͥncipiū eſt paſſiuū Ita ī oī oꝑacōe meritoria deus ē ſic̄ pr̄: ⁊ hūana īduſtria ſic̄ mat̉. ſt loquit̉ de ſtīa methaphy 1 ſice imaginado ſapīam qͣſi quad aj perſonaꝫ: ſicut fecit Boecius libro ſuo de conſolatione philoſophie pertotum. Cuius perſone deſcrip cionem ponit Boeciꝰ libro primo ꝓſa pͥmā talē refert ſibi iacenti in lecto apparuiſſe ⁊ caſū ſuum de an tiqua ꝓſperitate deflenti: mulierem quādaꝫ forme reuerende: fulgētibꝰ ocul̓: colore viuido ⁊ iexhauſti vi goris ꝙuis etate ꝓuecte in ſtatu ra fuit diſcrecōis ambigue qꝛ aqn̄ appatuit quaſi ſtatue̓ cōis humae liqn̄ videbat̉ celum pulſare capi tis ſui vertice Aliqn̄ etiā vltra vide bat̉ caput eleuare intantū ꝙ hoīm reſpicientiū fruſtrabatur ītuitum Veſtes habuit qͣs ſibi ꝓprijs mai bus indiſſolubili mat̓ia ſubtili ar. tificio fecerat. In quaruꝫ ſūmitate Iheta lr̄a greca. In inferiori mar gie alia lr̄a ſcribebatur. In dextra portabat libellū In ſiniſtra ſceptꝝ Iſtius deſcriptionis intellē̄s ē talis Phīa ſiue ſapīa ī ſexu deſcribitur mulieriſ qꝛ phīe idē officiū ꝯuenit moralit̓ qd̓ naturalit̓ ꝯuenit muli eri. Sicut eī officiū mulieris eſt vi rū pare̓ a poſtea ad ſufficientē eta te de ſemetipſa nutrire in eſſe na̓li Ita phīe debet̉ viꝝ ī eſſe morali pa tere ⁊ nutrire. In cuiꝰ ſignū ātiqui phī phiam vocauerūt matreꝫ ſuā ſiccit Platō ⁊ demoſtenes dixiſſe legūt̉ ī li. de vitā phōꝝ Vn̄ iſti du as matres ſe fatebant̉ hrē. viꝫ na. turā ⁊ phīam de quibꝰ mat̓bus fu it eorum ſentētia. Natua̓ nos genu it̉ morles ⁊ rudes: ſed phia nos ge nut diuinis v̓tutibus īformatos Hec eſt ergo cauſa quare apud ō nes tam grecos ꝙ latinos philoſo hia pigebat̉ in ſpetie mulieris O p culi fuerunt fulgentes. lumen ꝓ y um habenteſ quia philoſophiam nichil obſcurum poteſt latere. Co lor autem erat viuidus ⁊ vigor in exhauſtꝰ quia veritaſ philoſophi ē demonſtracōnibus incorruptibi libus eſt ꝯnexā ⁊ tamen adeo eſt antiqua ꝙͣ nō eſt noſtri temporiſ quia autē humanam ad inuentio ne ab eterno fuit poſſeſſio diuina ſicut dicitur eccleſiaſtici.i. Omnia ſapientia a dommno deo eſt ⁊ cū ip ſo fuit ſemper ⁊ eſt ante euum. ſta tura fuit diſcrecionis ambigue qꝛ modo ſimilis cōmuniſtatue̓ huma ne: modo celuꝫ pulſare: modo celū tranſcendere videbatur ad deſigna dum ꝙ in aliqua ſui parte tractat de moralibus: de naturalibus ⁊ de hijs que homo comprehendere po teſt. In aqua de celeſtibus que vix homo attingere valet ſitut ī aſtro nomia. Et aliquando de ſupercele tibus pͥnta de deo: primo motore ⁊ intelligencijs in quibus ml̓ta nod latent: ꝑtractat. Veſtes ſubtiliſſi me ſunt ſcilicet ſcientie liberales qꝛ ſicut corpus ſub veſte tegit̉ ⁊ orna tur Ita phie natura ſub ſcīs ẜmo cinalibus q̄ ſūt gmatica r̓thorica

Iūs ⁊ dyaletica ⁊ ſb̓ geonietrie dimē ſionibus. ariſmetrice ꝓporcōibꝰ muſice modulacōibus/ cō oꝑitur ⁊ velud ſuis ornamentis veſtitur Et tn̄ iſtas veſtes ph̓ia texuit ma nibus ſuis materia indiſſolubili ⁊ ſubtili arcificio qꝛ licet dicte ſcīe ſint veſtes exornatiue ph̓ie. ſub iectiue ꝑtes nichilominus ſūt de monſtracōibus ſubtiliſſimis cō nexe. In ſuꝑiori parte lrā Theta ſcribebatur q̄ valꝫ tm̄ ꝙͣtum. T. ⁊ ſigͥficat theologiā. In inferiori margine. P. lra greca ſcribebat̉. ⁊ ſignificat practicā. Et int̓ iſtas lras ad ſcalaꝝ modū quidam gͣ dus inſigniti fuerūt quibꝰ ab in Alc̄. cto felori elcto.. P. vſqꝫ ad ſuꝑiꝰ qd̓ ē T. eſſet aſcenſus ⁊ tm̄ vult deno tae̓ viꝫ ꝙ ad ph̓m pertinꝫ aliqn̄ oꝑari. aliqn̄ ſtude̓ vite contēpla tiue. ⁊ aliqn̄ indulge̓ vite actiue Et qꝛ vitā actiua ſiue practica per cōtemplatiuaꝫ regitur ⁊ conſiſtit citta tꝑalia iſta adminiſtranda vita vero cōtemplatiua cirra eter na conſiſtit ⁊ celeſtia. Ido lra the olog̓. capitalis ī ſuꝑiori margīe Practice vero lrā in inferiori vt ra cionabil̓ fieret aſcēſus ⁊ deſcēſuſ ꝓtꝑe nunc ab actuia ad contem platiuam nunc ecōtrā deſcenſus. Circa tn̄ veſtes ph̓ie nōt Boetiuſ qͣi duos defectus. vnꝰ ea̓t ꝙ erat obducte quadam caligine neglē cte vetuſtatis Sicut videmus in a tiquis ymaginibus pulueribꝰ ⁊ aranearum telis ob tectis Alius defectus erat ꝙ veſtes ph̓ie erat aliquibꝰ ī ꝑtibꝰ violenter lacera te. Primū ſigͥficat ꝙ ph̓ie ornam̄ ta cuiuſmōdi ſūt.ſ. ille ſcīe libera les de qͥbꝰ predcm̄ eſt non habē tur in tanta veneratione nec ī taꝫ cōmum exercitatione modernis tꝑibuſ ſicut antiquitus habebāt̉ ſꝫ ſūt quaſi neglcē ⁊ obliuiōī tra dite niſi apud paucos. Secūduꝫ deſignat diuerſas ſectas ⁊ vari as opiniones ph̓antui. Vn̄ cuiꝰ vnus accepit vniam ꝑticulam ⁊ alius aliaꝫ ⁊ ſic phiām ẜm appa rentiā lacerauerūt ꝙͣuis in verita te lacerari nō poſſit cū ipſa ī diſſo lubili materta ſit effecta. In ma nū dexterā portauit libellos ⁊ in ſi niſtra ſceptꝝ. Ad denotanduꝫ ꝙ duo ſunt oꝑa ſapientiſ. videlicet infonitare ⁊ caſtigare. Et libellos habuit in manu dextra qꝛ nobili us opus eſt docere ꝙ punire. Lib̓ em̄ denotat̉ informacōeꝫ ⁊ ſceptꝝ puītionem ad denotandū ſiliter ꝙ in ſapiente debent eſſe pruden tia ⁊ iuſtitia. Habuit hec ymago libellos per quos prudentia deno tatur in dextra Et ſceptruꝫ per qd̓ deſignatur iuſtitia in ſiniſtra. Et hec eſt deſcriptio philoſo. ẜm bo etium. Athemenſes vero preter iſ iit tum modum philoſophiam tri Oſiſi. pliciter deſcripſerūt. Aliqui ſicut entia. dominam delicatam iacentem Alj ia qui ſicut imꝑatricem ſtantem Ali qui reginam in cathedra ſedenteꝫ Primi mouebantur ex hoc qd̓ di citur ſeptimo ph̓icorum. In qui eſcendo namqꝫ ⁊ ſedendo anima ſciens fit ⁊ prudens. Et ideo ad de notandum ꝙ ſine quiere ⁊ pace in turbacionibus ſeculi ⁊ ſenſua litatis malus poteſt ſcientiam a dipiſci. Lecticam autem philoſo phie qͣtuor ꝑſone portabūt. due

inſpecīe inuenū ſphuos ⁊ thopoˢ Mamor ⁊ labor. Et due in ſpecie pu ellarum philomena ⁊ ag̓mena cura ⁊ vigilia ſcd̓m Hūg. in didaſ ca. Licet expoſitor Boecij Suilhel. medicus dicat ꝙ omēs qͣtuor hūe runt ſpecies puellarum. Secūdo in ter athenienſes fuerunt alij qui de vinxerunt quaſi ſtantem ⁊ hoc in ianuis templorum. Et ſuper caput ſuum ſic erat ſcriptū. Vſus me ge nuit: meōia me peꝑit: odi ſtultoſ ⁊ opera ignara. Tercio depigeba tur in pretorijs ſicut regina ſeden in cathedra cui ſub aſcellis ordina bantur duo reuerendi ſenes hinc ⁊ inde qui vno genuflexo fugebāt mamillas. Ipſa vero ſuꝑ vtrumqꝫ manus quaſi cōfouendo extendit Sic ergo in pretorio depīgebatur: ad denotandū ꝙ ſine ſapientia ve ritas iudicij exerceri nō poteſt ⁊ ꝙ ludices ꝙͣtumcumqꝫ ſint ſenes vel experti ſemper indigēt nouo ſapi pientie nutrimento De. ⁊. Sine do lo lac concupiſcite vt in eo creſ. in ſa. Et eteī. ⁊lj. ꝙͣ ſpecioſum canicici iudicium ⁊ preſbiteris cognoſcere conſiliuꝫ. ꝙ ſpecioſa vetanniſ ſapi entia ⁊ glorioſus intellectuſ ⁊ con ſilium. Lectio..q6̓. Vaꝫ ſine fictione didici ⁊ ſine inuidia cōīco ⁊ honeſ tatem illius nō abſcondo. Poſtꝙͣ Salomon declarauit ꝙ ſapientia cauſat ī homine ſācte cō uerſacōnis iocunditateſ. Hic oſtē dit qualeꝫ requirit ab homine diſ poſicionis ſtabilitatem. Et īforma tur ī hac litera ſpecialiter viri ſcolaſ titi quo ad tria videlicet ꝙ habeāt zelum ſolide veritatis in intellectu 3V com vn mōtum placide caritatis ī affectu ⁊ ſignum itime bonitatis ī effectu. vt ſit veritas ī addiſcendo: caritas in docendo ⁊ bonitas īviuendo. Rn̄ tum ad primum dicit ſic. Quam ſi ne fictione didici. Notandum ꝙ ī addiſcendo virtuoſum eſt intelli gere modum ⁊ finem ⁊ ordinem. debet enim deuotꝰ ſcolaris prepo nere vtilitateꝫ ſubtilitati: humilita tem ſublimitati ⁊ ſodalitateꝫ vani tati. Primo vtilitas preponenda ē ſubtilitati Math̓. 11. Tollite iuguꝫ meū ſuper vos ⁊ diſcite quia mitis 3v ſum ⁊ humilis corde Vnde Seneca in quadam epiſtola cōtra niſiſtē. tes ſuꝑuacuis dicit ſic. Quid te tor ques in illa queſtione. quam ſub tilius eſt contempſiſſe ꝙ ſoluere. Et epiſtola. 84. In libris comnūi bus. 48. deridēt minis logice vſqꝫ ad ſemum inſiſtentes Et dicit ſic Aus inquit ſillaba eſt Aus caſe um rodit Sillaba ergo caſeum ro dit. Putaſne me nunc nō poſſe ſol uere. Quid michi ex iſta inſcienti a periculum imminet. Quid īcom modum? Sine dubio verendum e ne quādo ī muſcipula ſillabas ca pīa: aut ne qn̄ ſi negligētior fuero caſeū liber comedat. O īquam pu eriles ieptias. Et īfra. Si multuꝫ ſu pereſſet etatis parce diſpenſandū eſſet vt ſuffice̓t neceſſarijs. Nunc autem que dementia ē ſuperuacua dicere in tanta temporis egeſtate Pec ſeneca. Ideo Ariſtotiles libro de pomo declaranſ phyloſophye virtutē ⁊ loquēs de logica dicit ſic Hec ſcīa eſt vtilis ⁊ eſt vtilis vt ſcor pio ītiriaca qͥ licet ſit venenū: tn̄ ſi det̉ patienti: doloreꝫ minuit ⁊ prat ilT3

ciō teniedium vult dice̓ ꝙ ſicūt ſciir pio in tyriaca nichil valet ſanis ſꝫ tm̄ a ſcorpione ꝑcuſſis Ita logꝭ ca non valet homini nͥ dum a ſo phīs affligitur Et ideo ſubdit. de cet ph̓m ſcire om̄s hmōi racōes eo ꝙ ſophiſtice n̄ fallat̉ ⁊ intelli gat locos ⁊ ꝓporciones in quibꝰ fietei ſophiſma. ¶ Secūdo prepo nenda eſt apud bonū ſcolareꝫ hu militas ſb̓limitati. Soli hoīes bn̄ ꝓficiunt in diſcendo qui a nullo diſcere erubeſcunt. Vnde. Ihero. ī epiſtola ad paulinū ſcribit de ap polomo qͥ quaſi totū munduꝫ: vt diſce̓t circuiuit. Sic inuenit virnl le vbiqꝫ quid addiſce̓t vt ſemper ꝓſpiciens ſe melior fieret Et ideo ſignanter dicit psͣ. Bonuꝫ michi ꝙ humiliaſti me vt diſcā iuſti. t. q. d. ꝙ ſine hūilitate eas diſcere n̄o valeret. ¶ Tertio preponenda ē ſoliditas verboruꝫ vanitati. Ruia cōmendatur ſtudium ⁊ doctrina Queīt̓. Vtꝝ liceat religioſis in tendere ſtudio ſcripturarum. ꝙ n̄o Sūme vitanda eſt ab omni reli gioſo ext occaſio ſuperbie. Iuxta illud. i. Cor̓. 8. Scientia inflat cari tas autē edificat Et Eccī. i. d̓r. ꝙ in multa ſapientia multa ſit īdigna tio ppͣ. Greḡ. 2. dyal̓. narrat de be ato bn̄dicto qͥ fuit p̄cipuus ī reli giōe ꝙ receſſit a ſtudio lraꝝ neſ cius ⁊ ſapienter indoctus. gͦ ad eius exemplum tenētur religioſi ſtudiū deſere̓ pͣpͣ. btus frāciſcus ī regula ſua d̓t ſic. Moneo ⁊ exhor tor ī dn̄o ih̓u xº vt caueāt frēs ab oī ſuꝑbia ⁊ vana gl̓a ⁊ iuidia ⁊ ſollicitudīe hꝰ ſcl̓i detractōne ⁊ murmuracōe ⁊ n̄ curāt neſciēte. R lrās: lrās diſce̓ ſꝫ attēdāt ꝙ ſuper oīa dn̄t hr̄e ſp̄ꝫ ſc̄ꝫ pͣ. Greḡ. 13. li. mo. Suꝑ illud Ioh. 16. Hoſtis meꝰ terribuibꝰ ocul̓ me ītuitꝰ eſt dicit ſic ꝙ ſic̄ īcarnata veritas ip̄ dicationē ſuā pauꝑes ydeotas ele git ⁊ ſimplices: ita antexp̄s in fiē mundi aſſumet ad ſuam predicati oneꝫ aſtutos ⁊ duplices. ac ſcien ciam mundi habentes: electurus eſt. Cum ergo predicatores criſti predicatōibus antecriſti debeant eſſe īdeote ſimplices: mundiſciām n̄ hn̄tes ¶ ꝓͣͣ in pͣs dicit̉ m̄ nō cōgnoui lr̄aturā introibo ī po. dn̄i Glo. a. in virtutē criſtianā. Sed ꝑ fectio virtutis criſtiane maxīe cō uenit religioſis gͦ non pertinet ad eos inſiſtere ſtudio litteraꝝ ꝙ ſi ſic tūc lice̓t eis adipiſci gͣbus ⁊ hōo res ſtudij. Conſequēs falſum. qui lbo a tunc liceret eis fieri profeſſores ſcienciarum et magiſtrari et ma i giſtri vocari Sed hoc videtur eis il licitum: quia apparet eſſe contra iſu xp̄i ꝯſiliū Math̓. 23. qͥ reprobans tales qͥ ingrare volebat a mgr̄i nō minari: dicit ſic. Amāt priores e̓cu noct bitꝰ in cenis. pͥmas cathedras ī ſi ia nagogis ⁊ ſalutaciones in foro ⁊ ariſſu. vocari ab homībus rabi: vos au j tem nolite vocari rabi: vnus eſt enim magiſter veſter. Om̄es au tem vos fratres eſtis ergo contra conſilium criſti eſt ꝙ religioſꝰ vo cetur magiſter vel amet cathedrā in cenis vel in ſcholis ſed tantum vocari frater. ¶ p̄terea. 16. queſti. prima. Monachus non docentis ſꝫ plangētis hꝫ officium Sꝫ om̄s Canonici ⁊ alij religioſi eodē iure cēſētur vt exͣ de poſtulādo ex ꝑte ⁊

extra de ſtatu moſtachorum ꝙͣ dei timorē gͦ non licet religioſos habe re officium doctoꝝ pͣ ſō tenent̓ miuus ad perfectam humilitatem ꝙ ad perfectā pauꝑtatem. ſed ad pauꝑtatem ſic tenent̓ qꝛ nullū do mmiinū poſſunt reciꝑe gͦ nec alique honorem. qꝛ ſic̄ diium repugnat pauptati; ita honor humilitati Ma giſteriū autem ſine honore: nō cō fertur. Ad oppoſitum arguit̉ ſic Iſaye. li. ꝓpterea captiuꝰ ductꝰ eſt lnc populus qꝛ n̄ habuit ſtientiā Glo qꝛ noluit habere ſcientiam. gͦ ſi vo luntarius defectus ſciētie punitur adeo ſtudium ſcīe erit laudabile ſpp Hiero. ad ruſticum monachū Nūꝙͣ de manibꝰ tuis ⁊ oculis tuis recedat liber. Et infra. Ama ſcienti am ſcripturarū ⁊ caruis vicia nō a mabis. Item Hieronimꝰ ad Pau linum preſbiteruꝫ. In omnes diui ne hiſtorie libros ꝑ totū aīat pau linū ad ſtudiū ſcripturārū ⁊ ad in greſſum religionis. Vbi inter alia dicit ſic. Sancta quippe ruſticitas ſolum ſibi prodeſt ⁊ ꝙͣtuꝫ edificat vſſt exmerito eccleſiam xpriſti: tantuꝫ nocet ſi deſtruentibus nō reſiſtat Et infra verſus finem. Oro te frater kariſſime inter hec viuere: iſta me ditari: nichil aliud noſſe: nichil a liud quere̓. ⁊ loquit̉ de libriſ ſcrip ture ſacre. Et ſubdit. Nōne tibi vi detur iam hic in terris regni celet tis habitatulū? ¶ Ad iſtam queſ tionem dicendum ꝙ omnis r̓ligio adcolendum deum conſtituit̉. Co litur autem deus per opera cai̓tatis ad deum ⁊ ad proximum: tam per opera vite cōtemplatiue ꝙ per ope ra vite actiue. Inter opera auteꝫ vi ſ Cap viij re actiuē eſt diuerſitas. qꝛ quedaꝫ depedent imcdiate a cōtemplaciōe ⁊ ad cōtemplacōeꝫ ordinant̉ Et ta le opꝰ ē docere. Quedā ordinantur ad cōtemplacōeꝫ ſꝫ nō īmediate ſi cur ē militae̓ l̓ ſeruire infirmis vel reciꝑe hoſpites vel aliqͥd tale. Po teſt gͦ cōtingere ꝙ aliqͥd eſt licitū vni religioni qd̓ nō altei̓. qꝛ non re pugt religioni inꝙͣtū religio. Sed qꝛ r̓pngt det̓mato fini ꝑticularis religiōis. Loq̄ndo gͦ de religionibꝰ dericoꝝ ⁊ nō laycoꝝ. Itē de religio nibꝰ ordinatis ad cōtemplacōeꝫ ſi cut ſūt mōchy: canonici ⁊ oēs fra tres dico ꝙ licet eis pro loco ⁊ tem 36 pore ſtudio vacare ſcripturaꝝ. Ad cuius eudentiā dico ſex cōcluſiōes Primā eſt ꝙ religioſi ſūt maxime ydonei ad ſtudium qui ſunt magͣ abſtracti ⁊ alienati a curiſ mundi ⁊ delicijs carnis qꝛ fit̉ docet cōmen tator ī prologo. 7. phific̓. Caſtitaˢ ⁊ alie v̓tutes morales qͥbus ꝯcupiſ centie reprimuntūr p̄cipue valent ad acquirendas ſcientias ſpecula tiuas. Sed tales debent eſſe religio ſi ⁊ maxime pauperes quorum to ta cura debet eſſe per continentiam abſtinentiam ⁊ paupertatem reſiſ tere mundo⁊ domare carnem. Et gͦ illi ceteris paribus mag̓ ſūt idoner Secūda p̄pōſitio eſt ꝙ licet religio ſis ſcripturarum ſtudio intendere. Hoc probatur ſic Omne illud eſt licitum religioſo quod iuuat pre cipue ad obſeruātīa r̓ligiōis qꝛ fa tuū foret nimis ꝙ aliqͥs obligareˢ ſe ad alique ſtatum ⁊ tn̄ abdicae̓t a ſe illd̓ qd̓ p̄cipue ꝯfert ad talem ſtatū: ſꝫ ſtudiū ſcriptuaꝝ maxīe cō fert ad obẜuantiā r̄ligiōis Cōferi

Icio enim multuꝫ ad ꝯtinentiaꝫ. ſicut patet ꝑ illud Ihero. acl Ruſticuꝫ monachū. Ama ſciētiam ſcriptu rarū ⁊ carnis vicia n̄ amabis. Au fert em̄ ſtudiū laſciuiam carnis ⁊ delectationem carnalem: qꝛ dic̄ Auicena. Quādo vires naturales intendūtur in ſuis actibus/ vires animales remittūtur ⁊ ecōuerſo Iuxta illud eccī. 31. Vigilia honeſ tatis tabefaciet cr̄nes. valet erad deſtruendū cupiditateꝫ ⁊ ad amo rem pauꝑtatis. ſicut pꝫ de ph̓is ā tiquis qui ꝓpter expedicōnem ſtu dij pauꝑes ſe fecerūt̉. Vn̄ Sapīe. 7. Nichil eſſe dixi in ꝯꝑacōne illiꝰ Et 2. Machab̓. i. dicitur. Nos autē nullo hoꝝ indigemꝰ.ſ. exterioruꝫ ſubſidioꝝ: habeteſ ſolatio ſāctor libros qui ſūt in manibꝰ noſtris Valet tercio ad obīam. Vn̄ Au gꝰ. de operibꝰ moͣchoꝝ. Que peru̓ ſitas eſt lcīoꝫ nolle obtempea̓re dū vult ei vacare.? Vn̄ ex hocipſo ꝙ vacans ſtudio diſcit obtempe rare ſētencijs veritatis: efficitur a bilior ad obediendū ſentencijs ſū oꝝ prelatoruꝫ. ¶ Tercia ꝓpoſitio ꝙ quibꝰ religioſis ſacre ſcriptue̓ ⁊ eciā cuilibet intēdere licet ſtudi o̓ doctrine ph̓ie. Iſtud pꝫ ſic Cui licet pͥncipale: licet omne illd̓ qd̓ p̄cipue ꝯfert ad illud. Sed ad de fenſionē ſacre ſcripture tam ꝯtra ph̓os ꝙ ꝯtra hereticos preſciſe ꝯfe rt dicta ph̓oꝝ. gͦ licet iſta ſtude̓ ad defenſione ſacre ſcripture. Fru ſtra aliquis efficeretur miles ſi ſi bi interdicerent̉ arma ſua. Vnde Augͥ. de doctri. xp̄iana. c. 20. Ph̓i autē qui vocātur: ſi qua forte vera ⁊ fidei nr̄e accōmoda dixerunt ⁊ maxime Platonici: nō ſolū formi dāda nō ſūt: ſed ab eis tamꝙͣ ab iniuſtis poſſeſſoribꝰ in vſum noſ trū vēdicanda. Et ponit exemplū ꝙ ſicut populuſ egipciꝰ de quibꝰ receſſer̄t filij iſrahel: habuertydo la q̄ quibꝰ filij iſrl̓ deteſtabantur habuerūt eciam vaſa aurea ⁊ or namēta q̄ filij iſrahel mutabāt de precepto diuino ⁊ ea in vſus ꝓpri os ꝯuertebāt. Ita doctrine gentili um: quedā licet ſuꝑuacua ⁊ ſuper ſticioſa ꝯtineant. Habent tamen multa vtiliſſima veritati inquiren de. Ad idem adducitIhero. vnam figuram in epl̓a ad pāmachium monachū ⁊ alludit legi moſayce Deut̓. 21. que d̓t ſic. Si pugnās cō tra inimicos tuos viceris eos ⁊ vi deriſ int̓ captiuos mulierem ⁊ pla cuerit tibi eam habere vxoreꝫ. Ra det primo ceſariem ⁊ circumcidet vngues ⁊ flebit ꝑntes vno men Iſarui ſe ⁊ ſic intrabis ad eaꝫ. d̓t ſic Ihe ronimꝰ. Si adamaueris captiuaꝫ mulierem a ſcientiā ſeculareꝫ ⁊ eiꝰ pulchritudine captuſ fueris decal̓ b ua eā atqꝫ illecebras terminuꝫ ⁊ ornamienta verboꝝ cū remotiſ vn meigan guibꝰ ſecā ⁊ laua eā ꝓph̓ali vitro m in pi. ⁊ tūc requieſces cū illa ⁊ dicito Si im niſtra eius ſub capite meo. ⁊ dex terā illius āplexabitur me̓ Et ml̓ tos tibi fetus captiua dabit ac de moabitide efficiet̉ iſrahelites: Ex hijs patet ꝙ monachis ⁊ religio ſis licet ſtudere in litteris ph̓oruꝫ Hoc tamen faciendum eſt ẜm or dinacōnem p̄latoꝝ quoꝝ int̓eſt expone̓ in ſtudijs aptiores. ¶ Erͣ ta ꝯcluſio eſt ꝙ religioſis licet ⁊ ꝯ uenit docere. Vn̄ Ihe. ad Ruſticū Et habet̉

et habetur. 6. q. i. Viue in monaſ terio vt dlericus eē merearis: lon goqꝫ tꝑe diſce vt poſtmodū doce as ¶Fecundo arguit̉ ſic: Illd̓ licꝫ religioſis modeimˢ qd̓ pr̄es religi oſe feciſſe legunt̉ virtuoſe Sed o nes iſti tam verbo ꝙͣ ſcripto docue rūt quieciāreligioſi fuerūt Ihero niinꝰ monachus. Auguſtinꝰ cāo nicus. Canonici vero in Canone vocatur derici apud Auguſtinuꝫ i. q. i. Nolo vt aliqͦs Vn̄ regulaꝫ de onuni vita dericoꝝ que vocat̉ Regula bt̄ Auguſtini ꝙͣ multi a lij religioſi ſūpſerunt poſtea. Int̓ quos ſūt frēs p̄dicatores: carme lite a lōge poſtea heremite ſancti. Guilheliite ⁊ ſācti Auguſtini ⁊ multi alij ꝯueniētes in vnū colle giū facti ſunt heremitis vrbanite et aſſumpſerūt ſancti Augͥ. regū laꝫ q̄ heremitice vite ōmno repug nat. Et vocatur modo ordo ille Or do heremitaꝝ ſancti Augͥ. de quo ordinē numꝙͣ fuit Augꝰ. qꝛ num. ꝙͣ fuit heremita. ſicut ptꝫ ꝑ verba eius. jo. ꝯfeſſi. in fine vbi loq̄ns addeū dicit ſic. Contritiſ peccatiſ meis ⁊ mole miſerie mee agitaue ram in corde meo: meditatuſqꝫ fu eram fugam in ſolitudinē ⁊ ꝓhi buiſti ⁊ ꝯfortaſti me dicens. Id̓o xp̄ſ ꝓ oībꝰ mortuꝰ ē vt qui viuūt iam ſibi nō viuant: ſꝫ ei qui ꝓ eis mortuus eſt. Sic ergo habemꝰ in terreligioſos ꝙ taꝫ verbo ꝙͣ ſcriꝑ to docuerūt Ihero. Augͥ. Gregoriū magnū a Greg̓. nazāzenum. Ber nardū. Ioh̓em. damaſcenū. Baſi liū. Criſoſtimū. Qui omnes mōa chi fuerūt excepto Augͥ. et multi quosꝫ longū eēt enarrare. Hoc tn̄ 9 Caplm vij. eſt notandum ꝙ fuerūt in pͥmiti ua eccleſia quidā monachi p̄ſūp tuoſi: qui de ſanctitate vite preſu m̄tes auctoritate ꝓpria docendi of ficium vſurpabat. Et in hoc mul tu turbabat̉ eccīe pax. Sic̄ habet̉ 16. q. i. Quidā monachi Et contra eqs emanauerūt decreta patꝝ det̓ minātia ꝙ hoc eis nō licet pb̓lice. ⁊ in popubo nͥ in eccleſiarū p̄latis eis imponatur: quo hīto apti ſūt ad docēdum. Ita ꝙ religio nō im pedit actū doctoris ſꝫ magis adort Quinta ꝯcluſio eſt ꝙ licet r̓ligi oſis nomē ⁊ ſtatum ⁊ honorē ma giſtraleꝫ recipere: hoc pꝫ ſic. Nich il qd̓ eſt ꝓmotiuū v̓tutiſ ⁊ apoſto lice ꝑfectionis aſſimulatiuū eſt r̓ ligioſis illicitū. Sed ſtatū magra lem ⁊ nomē magiſterij habuer̄t apoſtoli. ſicut de Paulo dicit̉ Thi mo. 2. Poſitus ſū ego p̄dicator ⁊ apoſtolus. ⁊ veritatem dico ⁊ nō mentior doctor gentiū in fide ⁊ veī tate. ⁊. ⁊. Thimo. i. In quo poſitꝰ ſum ego apoſtolus ⁊ p̄dicator ⁊ magiſter gentiū: vbi Paulus ſe vocat magiſtꝝ ⁊ doctorē De hono re aūt manifeſtum eſt ꝙ eſt teſti moniū virtutis. Vn̄ ſi ideo non fo ret magiſteriū licituꝫ; quia magi ſteriū eſt honorabile: nec alia vir tus foret homini licita: quia omni virtuti debetur honor: nec alia eci am ſciētia foret licita vel appetibi lis meritorie: cum omnis ſcientia ſit de numero bonoꝝ honorabiliū ſicut dicit̉ pͥmo de aīa. ¶ Sexta ꝯ cluſio eſt ꝙ expedit eccleſie ꝙ ali qua religio inſtituatur pͥncipalit̓ ꝓ doctrina ⁊ ſtudio ſcripturarum Rd̓ ꝓbatur ſic Expedit eccīe ꝙ aliq̄ V. j.

ō religiones inſtituant̉ pro ſubleuā da ꝓximorū neteſſitate ⁊ procura da ꝓximorū vtilitati corporali: gͦ a multo fortiori expedit ꝙ inſtituat̉ religio vel religiones que ꝓcurent vtilitateꝫ ſpiritualeꝫ: qꝛ mag̓ ē paſ ce̓ mentē ꝙͣ vētrē Et elemoſine ſpi rituales ſunt corpoa̓libus potiores Item licet ⁊ expedit inſtituere r̓ligi onem pro milicia corporali: gͦ pro ſpirituali. Spiritualis aūt milicia eſt predicatio verbi dei ꝯtra hereti cos: ⁊ demonum temptaciones/ ſe cūde Coꝝ. j0. Arma milicie noſtre non ſunt carnalia: ſed potētia a do ad deſtructionem municionū. Cō ſilia deſtruentes ⁊ omnem altitudi nem extollentem ſe aduerſus ſciē tiam dei ⁊ in captiuitatem redigen tes omneꝫ intellectum in obſequi um xpriſti. Sed alique religiones inſtitute ſunt ad exēquedam mili ciam corporalem ꝯtra imimicos ec cleſie corporales gͦ ⁊cͣ ¶ Ad racōes in oppoſitū Ad primū quando ar guit̉ ꝙ oīs occaſio ſuꝑbie ereligi oſis vitāda: eſt neganda. tum vir tus frequenter ſit occaſio vicij ⁊ oc caſio ſuꝑbie. Vnde Augꝰ in r̓gula Ceteruꝫ quecūqꝫ imqͥtas in malis operibus exerrecur vt fiant Super bia vero etiam bonis oꝑibuſ iſidi atur vt ꝑean̄t. Et quādo allegatur ꝙ ſcī a inflat: verum ē ſi fit ſine caī tate: nec ad honorem dei referat̉. Si autē fit cū caritate: magis edificat ꝙͣ caritas ſola. Illa vero autoritas eccleſiaſtes.i. dicitur eo ꝙ in ml̓ta ſapīa ſit indignatio nō allegatur ad ꝓpoſitū ſcd̓m gloſā quē expōit illam lr̄aꝫ de indigrone convicia ⁊ errores Similiter ſi iſta ratio foreefficax ꝯcluderet generalit̓ conͣ oēs xp̄ianos. Omnes ei tenentur ſuper biam ⁊ īdigͣtōeꝫ vitae̓: ſiue fuerit religioſi ſiue ſeculareſ. Ad ſecun dum de beato benedcō dd̓m ꝙ ipſe nō deceſſit a ſtudio lr̄arū qͣi ſcīam horrens: ſꝫ ſeculareꝫ vitā ⁊ ſocieta tem formidans ſicut īterdū a̓quid j. eſt in ſe bonum ꝓpter annexuꝫ vici um euitat̉ Vn̄ qꝛ vidit ī ſcolis mul tos laſciuijs corpoa̓libus īdulgere Ip̄e talia ſtudia dereliquit ⁊ ad re ligionem ꝯuolauit vbi ſine pericū lo ſtudio ſancto vacae̓ poſſet. Ad tercium de regula ſancti Franciſci intelligo: ꝙ voluit a fratribꝰ mini lo am curioſitatem amouere que im pediret eorum ꝑfraꝫ deuotionem Vnde dicit̉ ſic. Et non curent neſci entes litterās: litteras diſcere ſed attendant ꝙ ſuper omnia debent ii. habere ſpirituſanctuꝫ hͦ eſt dictu Non curent.i. nō ſint minis curioſi iriſi diſcere litteras illi qui neſciunt ſic nibo ꝙ ꝓpter litteras poſtponant deuo tionem vel forte de ꝯuerſis ītelligit̉ cum nulli ſint inter eos litteras neſ cientes niſi ꝯuerſi quos non eſt ra tu tionabile deputari ſtudio lr̄arum endi. ¶ Ad qͣrͣtū qn̄ arguit̉ ꝙ p̄dicatores Vi xp̄i dn̄t eſſe diſſimiles p̄dicatōlbꝰ iuone antixpi ⁊ ꝙ ipſi bn̄ erunt inſtructi ibima ī ſcijs ſecularibꝰ hoc argumētuꝫ va dit eqͣlit̓ ꝯtra ſeculares ſic̄ ꝯtra r̓li gioſos dicēdū tn̄ ꝙ licet apl̓i pri mo fuerunt ydeote ⁊ ſimplices pꝰ ea tn̄ fuerūt diẜciſſimi ⁊ ſapiētiſſi mi: nec hēbit an̄xp̄s ſapientiores ꝙ illi fuer̄t. Sed ī hoc ē dra ꝙ xp̄s vocauit ſimplices qͦ ad ſcl̓m ⁊ an̄ xp̄s vobit doctos ſcd̓m ſeculū. quic qͥd tn̄ alijs excitato condia in lege

meditacō tribuere ſolꝫ hoc ſpūs ſcūs illis ſuggerebat. Sicut dicit Iero. in epl̓a ad paulinū loquēˢ de apl̓is iheſu xp̄i. ¶ Ad qͣntū ꝙ ī telligitur de approbacōe littere le gis moyiſace ẜm gloſaꝫ. vn̄ ſen ſus eſt. Am̄ non cognoui lraturā ⁊ non approbaui lrām q̄ occidit ipſius legis antiq̄ ideo introibo ī vitam xp̄ianam Silīter et hec ra cio currit cōtra om̄s xp̄ianos int̓ q̓s deſtrueretur totum ſtudiū lrā rum ſi ad litteram verā eſſet. AAd ſextū dicēdū ꝙ non repugnat reli gioẜ. ſtatū. nomen ⁊ honorem re ciꝑe ingrālem ſicut in quinta cō duſione patuit nec eſt hoc cōtra conſilium xp̄iīmo magis ſub cō filio xp̄icadit Et ideo ſicut facien tibus ẜm conſilia de virginitate debetur aureola Ita doctoribꝰ aure ola cōuenit ſiliter. docere cadit ſb̓ p̄cepto vel ſub conſilio ſicut patꝫ Marci vltimo. funtes docete om̄s gentes ergo eius contrariū non cadit ſub conſilio. Si vero argui tur ꝙ ea que ad ſolempnitatē do eendi ꝑtinent ꝑfectis non ꝯueni unt ꝓpter elacōem. dicendū ꝙ ſi elacionem inducerent vel cauſa ent forent ab hoībus euitanda mōſic eſt ꝙ ordinata ſunt. tū ad auctoritatem officij oſtendendaꝫ tu vt infirmiores ad virtutes pro uocentur. licet em̄ ꝓpter honoīes non poſſit magiſteriū principali ter appeti virtuoſe nec appetātur a bonis ꝓpter honorem tn̄ ex quo eſt ſtatus virtutis ⁊ dignitatis decet ꝙ fiat ſub quibuſdaꝫ ſolēp nitatibus per quas non ſolum v̓ tuoſi ⁊ perfecti īmo vicioſi ⁊ imꝑ Cap vij fecti ad dignificandum ſe gradu tali valeant inuitari vt ſic ex vici oſis fiant ſicut frequēter euenit virtuoſis. ¶ Ad hec addendū ē ꝙ ſicut honorin vanis hominibus cauſat elacionem ⁊ vanitatem. Ita ꝑ oppoſitum in ſolidis cauſat humilitatem cum ſe conſiderent ꝓpter donum dei. ⁊ non ꝓpter ſua merita honoral̓. Et ſic vident ſe ſtri ctius deo obligatos ꝙ ſi tales ho nores non perciperent vnde honor etiam a digno conuentu ſuſcipiē dus eſt ſicut dicitur. j. q. i. Non ē niſi. ¶ Tertio ſi virtuoſum eſſet 48 omnem honorem repellere omniſ prelatus obligaretur ad oppoſitu virtutis. quia cum ſubditi tenea tur prelatos honorare/ ⁊ ſerui do minoꝫ ⁊ iuuenes ſeniores ⁊ filij parentes. ⁊ diſcipuli doctores Om nes iſti quibus tenetur honor ad oppoſitum virtutis tenerentur ⁂ uarto cum honortalis a religio ſis bonis nō ambiat̉ ſꝫ ꝑ obedien tiā īponat̉. qꝛ neō aſſumit ſibi ho norem ſꝫ qui a ſuꝑioribꝰ vōtur ptꝫ ꝙ de ambiciōe honoris veriſiliter extuſantur. ¶ Quinto ſi hō nō poſ ſit amare vtuoſe honores magna nimitas ꝑierit oīo que attendit mediū cirta honores ſicut dicit̉ g. ethico. ¶ Rn̄ arguit̉ ꝙ vori Rab bi qd̓ īterp̄tat̉ mgr̄ n̄ p̄t ꝯueīre ꝑ frīs māifeſte flmi ē cū āplūs ſe ma grmī noīauei̓t Thiº. 2. a. i. ſic̄ ſuꝑi us dictū ē Auctoltaſ āt īducta de x̄ dcō Vos āt nolite vori rabi. ītelli gēdū ē de appetittideordīato ⁊ ābi cōſo Sic̄ fecerūt phaizei de qͥbꝰ ibi dē loqͥt̉ nec amare cathedraſ ī ſro lis l̓ ecrijs l̓ pͥmoꝫ r̓cubitꝰ ī ceniſ ⁊ V..2.

iō huiuſmōi vitioſum ē ſcd̓m ſe Aff as peccarent ꝑfectiſſimi in eccleſia ſicut epiſcopi ⁊ maiores prelati q̄ ſuꝑioā loca tenere debent. ſimiliter ſi homo nō debe̓t vori rabbil̓ ma giſter. cōſiliū xp̄i vel preceptū dēret fuiſſe datū ſic. Neo vocet hoīeꝫ ma giſtrū: qꝛ nō ē in ptāte docētiſ ꝙ vo cet ſic ſꝫ vocātis: ſinit honor ē in hō rāte ⁊ nō in horato. ſil̓it̓ ibidē pro hibꝫ xp̄s ſic. Vos aūt nolite vobis votae̓ pr̄eꝫ ſuꝑ terrā. Vnꝰ ē pr̄ veſ ter qͥ ī celis ē. Et tn̄ pͣp̓a vocat̉ pat̓ pr̄m ⁊ oēs antiqͥtuſ religioſi ſuos ſe niores vocauerūt abbates vel pa tres ẜt ideo n̄ eſt p̄hibitio p̄cepti nec ꝯſilij ꝙ hoīes nō vocant̉ mgr̄i l prēs ſꝫ eſt excluſio ambicōis ī ma ioribꝰ. Ne ſic inuan̄e nec indebito appetant honorari. Et eſt excluſio in ſubditis ne hoīes īdignos hono rent indebite ⁊ nō ad horem dei:.ſ. ſiſtēdo fidem īꝑſona hoīs honorā da. Et iō ſigͣnter d̓t Nec vocemī ina giſtri qꝛ vnꝰ ē magiſter veſter xp̄ſ ad quē oēꝫ hōrem vob̓ exhibitū re referre debetis. Ad ſeptimū ꝙ nec canonici: nec frarres eodeꝫ nure cē ſētur quo monachi quātū ad oīa: ſꝫ ꝙͣtū ad illa tm̄ que ꝯīa ſūt omni hꝰ religioſis Alias poſſet argui ꝙ nō licet canonicis vti lineis ad car nem nec comedere carnes ī refrōio Sil̓it̓ ꝙͣuis moͣchi ex ſua religiōe nō hēant qd̓ docere poſſint in ppl̓o licet tn̄ eiſ docere ſi a prelatis eccle ſie ad hoc vocent̉ Vnde nec religio confert autoritatem docendi: nec t̓ pugnat actui docendi. ſicut quidā errantes ⁊ heretici olim dixerunt. Vnde quando dicitur. Monachꝰ non doctoris: ſꝫ ꝓlangentis habet officium. Senſus Hieconimi eſt ꝙ monacho ex hoc ꝙ eſt monachꝰ competit penitentiaꝫ agere: non do cere. ꝙͣuis aūt ei non ꝯueniat doce re ex eo ꝙ eſt moͣchus: non tamē ſequitur quin ad docedum poſſit aſſumi. Similiter Graciāus loqui turde doctrina publice predicatio nis que prelatis ⁊ religioſis ad hͦ per eccleſiam deputatis. Non autē loquitur de doctrina ſcolaſtica: cui prelati parum intendere poſſunt Ad octauum dicendum ꝙ honor non repugnat humilitati. Nichil enim deperijt Gregol̓o de ſua huili tate: ꝙͣuis papa eſſet. Dn̄um vero perſonale reruꝫ temporalium veltē porale pauꝑtati xpriſti repugnat Non aūt honor t̓pugt humilitati Vn̄ xp̄m multos hores legimꝰ re cepiſſe tā a diſcipul̓ ꝙͣ a plebe. Sic̄ pꝫ Math̓. 21. Nec vniꝙͣ dedit xp̄us ꝯfiliū vel p̄ceptuꝫ de honore vitādo ſꝫ de ambicōe ⁊ mordīato appetitu horis bn̄ dedit p̄ceptuꝫ Lectio. 9 Iſttinitus emiin theſaurus hoībus ē quo qui vſi ſūt h amicicie dei ꝓpt̓ diſcipline bōa ꝯmendati Poſtꝙͣ Salomō uſ ꝑſuaſit ſapīe cōicationem. Hic ex cludit c̓ca hoc quamdam dubita tioneꝫ que eſt talis. Poteſt a̓quis au. imaginari ſic. Si ego ſcientiam in differenter ꝯmunicem cōtinget ꝙ quādoqꝫ deficiet: ſiccit de bonis mū danis exꝑientia ꝯīs docet. Iſtā du bitacōeꝫ excludit Salomon ī litte ra modo lecta ꝑ duo. Primo prop ter ipſius augmencum ⁊ excreſcen tiam. Secūdo propter ipſiꝰ emoli mentū ⁊ ſufficiētiā. Secd̓a ꝑs ibi uo qui vſi ſūt. Cirͣ pͥmū dicit ſic

Infinitus emin theſaurus eſt ho mminibꝫ. q. d. Hec eſt cauſa quare ſapīa non eſt abſcondenda ſꝫ cōi canda liberalit̓. qꝛ eſt theſaurus infinitus. nō deficiens ſꝫ ꝓficiēſ qꝛ qnͣto magis cōicatur tanto ma gis creſcit ⁊ augmentat̉ Et idd̓ in finitus eſt qꝛ non eſt tantꝰ ī aliqͥ quiſi cōicetur augebit̉ in eodem. vn̄ Seneca. Imnul iſta fiunt ⁊ diſ cimus ⁊ docemꝰ De iſto theſauro ⁊ eiuſdem liberali cōicacōne loqͥt̉ pulchre Alanꝰ in Anthiclaudia. li. A. Vbi narrans quo froneẜa prudentia viꝝ vtuoſum ſuis ditat muneribꝰ d̓t ſic. Aſſiſtens froneẜ pluit oīa dona ſophie. non illas largitur opes que ſepe potentum Excecant aīos ⁊ maieſtatis hono res Indinant minuūtqꝫ leges ⁊ iuraretardant Sed potius donat theſauros mentis ⁊ om̄s. Diuici as animi quas qui ſenel accipit vltra Non eget īmo ſemel ditatꝰ ſemphabundat Quarum rectus amor poſſeſſio nobilis vſus Vtil̓ vtilior largicio fructꝰ habūdās hec eſt gazapoli celiqꝫ theſaurꝰ lundans Gratiā q̄ doctos ditat q̄ ꝓdiga largos Vult poſſeſſores ⁊ dedignatur auaros. Clauſa peīt diftuſa redit niſi publica fiat. a bit̉ a multas vires acqͥrit eundo Non iſtas depaſcit opēs rubigo nec ignis deuorat aut furis mi nuit ſubrepcio mergit. Naufra gū tollit predo depauꝑat hoſtis Iſtiverſus dat dram int̓ theſauꝝ diuiciaꝝ ⁊ ſcienciaꝝ qꝛ theſaurꝰ diuiciaꝝ excecat noticiaꝫ diſcreto rum Incinat ad īmuditia vicioꝝ ⁊ retardat iuſticiam legū ⁊ ſtatu 9 toꝝ. Iheſaurus aūt mentis qui eſt theſaurus ſcīe eſt tal̓: qꝛ eius amor eſt rectꝰ dū appetit̉ poſſeſſio nobilis cū hētur/ vſus vtilis in be ne viuēdolargicō vtiliorīdocendo. frcus habūdans ī pͥmiū ꝑcipien do. Et ī alijs podera v̓ſus. de iſto eodeꝫ loqͥturbtus Augꝰ. j. de doc. xp̄i. c. ij. Inuitans hoīes ad docen dū liberalit̓ ea q̄ a deo eis ſūt ſuc ceſſa ſcire. qꝛ ſi docere curent plu ra ſcient. ſō eſt inqͥt metuenduꝫ ne dare deſinet cetera cum ea que data ſunt cepimꝰ impendere. oīs enim que dando non deficit. duꝫ habetur ⁊ non datur nondū ha betur: quomodo habēda eſt. Il le aūt ait Qui habet dabit̓ eida bit ergo habentibꝰ ⁊ cū benigͥta te vtentibus eo qd̓ accepn̄t. Et adducit ad hoc btūs Augꝰ. idem duaſ pulch̓rimaſ figuras de duo bus feſtis que fecit xp̄ſ pauꝑibꝰ qͦ eum ſequebatur vt ab eo doce rentur. Primum feſtuꝫ fecit. i. mi libus hominū de quiqꝫ panibꝰ ⁊ duobus piſcibꝰ Et illis ſaturatis ſuꝑfuerunt. 12. cōphini fragmen toꝝ ſicut ptꝫ Math̓. 4. Secūduꝫ feſtum. 4. milibus hominum de ſeptē panibꝰ ⁊ paucis piſcibus. Quibus ſaciatis ſuperfuerūt ſep tem ſporte plene fragmētis. Iſtiima̓culoẜ hiſtorijs alludēs Aug ibidē d̓t ſic Illi l. ⁊ illi. 7. erat pa nes an̄ꝙͣ ceꝑant dari efuriētibꝰ ꝙ vbi ceꝑat fiei̓ ſportas ⁊ cōphinos ſaciatis tot milibꝰ hoīm īpleuerūt Sic̄ ergo ille paīſdū frage̓t̉ accre uit Sic ẜm Angͥ. qn̄ doctor libea̓li ter īꝑtit̉ docedo qd̓ dono dei r̓cepit multiplicatur ⁊ augetur ī docete N. 7.

lnc Sapiētia ergo eſt infinituˢ theſau rus hoībus Notandum ē autē ꝙ int̓ docētes qͥ paſcūt ppl̓m v̓bo d̓i in ecc̄īā drn̄a eſt. Quia aliqͥ p aſcūt de quinqꝫ panibꝰ ⁊ aliqͥ de. 7. de quī qꝫ paſcut ſimplices fortes ī fide ⁊ de uotiōe: licet minꝰ eruditi ī ſcolaſti ca erudicōe. Iſtiper qͥnariū paſſio nis xp̄i p̄dicantes edificāt ad ſuffi ciētiaꝫ corda ſimpliciū. Et ī ꝑſona taliū loquit̉ apl̓us. 2. Coꝝ. ¶. In eccīa volo qͥnqꝫ verba meo ſēſu loq̄ vt alios īſtrua. Iſta v̓ba ſūt. Quid credendū: qͥd faciēdū: qͥd timēdū. M 5. T.D ⁊ qͥd cauēdū. Quidcredendū?. 12 articuli. Quid faciēdū. cio. precepͣ. Qiud cauendū.7. vicia capitalia Quid timendū? īferni ſupplicia. qͥd hj apperēdūc ꝑadiſi gaudia Alij ſūt qͥ paſcūt ppl̓m dei de ſeptē panibꝰ Septēariꝰ eſt numerꝰ vniu̓ſitatis. Et hij ſunt ſubtiles doctores ivniu̓ ſis īſtructi Informati libro miſtico qͥ ē ſcriptꝰ intꝰ ⁊ foris ſigͣtus ſeptē ſigillis Apoc̓.i. Ergo ſapīa ē libera lit̓ ꝯīcanda: qꝛ ē infinitꝰ theſaurꝰ hoībꝰ ſi bene diſpenſet̉ ꝓpt̓ ipſius augmentū ⁊ excreſcētiā. Secundo ē liberalit̓ ꝯicanda ꝓpt̓ ſequēſ emo limentū ⁊ ſufficiētiā Maximū emo limentū ē ꝙ hō fiat ꝑticeps amici cie dei: hoc aūt bonꝰ vſꝰ ſapīe facit Vnde infra capitulo primo dicit̉ Amicos dei ⁊ prophetas conſtituit Et ꝙͣtum ad hoc dicitur Quo qui v ſi ſunt videlicet quo thezauro ſapi entie qui vſi ſunt faciendo qūo ad ſeipſos docendo quo ad alios: par ticeps facti ſunt amicicie dei. Ma chei quinto Qui fecerit ⁊ docuerit: hic magnus voͣbitur ẜt Iohānis lii. Vos amici mei eſtis ſi feceritis qūe p̄cipio vob̓. Propt̓ diſcipline dona ꝯmēdati: hoc ē ꝯmēdati ſunt ſic̄ ſpāles aici apd̓ deū ꝓpt̓ diſcipli ne dona qꝛ viꝫ minꝰ doctis dederūt liberalit̓ diſciplina fccī. 33. Videte qꝛ nō michi ſoli laborai ſꝫ oībus exn̄i diſciplinā Eſt etiā notādū ꝙ tria 6b genera ſapientū theſauro ſapīe n̄o vtuntur ad meritū Sūt ei quidaꝫ ſapientum ſapientie ſuppreſſores Quidā ſapīe ſubuerſores ⁊ quidā ſapientie abuſores Supprimūt eī ſapientiam qui eam a deo accipe runt ad pximorum edificacōnem ⁊ tamen nullam de ea faciūt ꝯmu nicacionem. Et hij ſimiles ſunt illi ſeruo maligno ⁊ pigro qͥ acceptū talentum fodit in terram ⁊ abſcon ditpecuniam domini ſui Math̓. 2e Et quando ſocij ⁊ cōſerui venerūt cum ſocijs ſuis: lucris ad dominuꝫ duplicatiſ Ipſe acceſſit cū ſuo talē to ⁊ ayt. domine ſcio ꝙ homo du rus es: metis vbi non ſeminaſti⁊ l congregas vbi non ſperſiſti: ⁊ ti mens abij ⁊ ab. ta. cuum in terra. Et ecce habe quod tuuꝫ eſt de iſto tuan loquens Criſoſtimus omelia. ⁊ī mē opere imꝑfecto dicit ꝙ hec excuſa aius. tio eſt falſa dicit inꝙͣ Serue men dax. Quomodo metit vbi nō ſemiā uit.? uis enim hominum eſt. vel gentilmini: vel iudeorum: queꝫ nō ſufficienter ſpiritualibus ſenſibꝰ adornauit? Cui non dedit ſcientia boni ⁊ mali.? Cui nō dedit poſſe fu gere malum ⁊ apprehendere bonuꝫ ſivult. Sicut em̄ nullus eſt homo cui ſit minus aliquod membroruꝫ corporis ad vſū corporalem: ſic nō eſt aliquis cui ſit minus ſenſus ⁊ potentia ad ītelligētiā bomi ⁊ mali

⁊ ad omne opus bonum facieri dum qd̓cūqꝫ voluerit hec Criſo. Et vult expreſſe dicere ꝙ deus nulli hōi deficit in ꝯcedendo ſibi ſcientiā neceſſariā ad ſalutē ſi homo vta tur gratia a deo cōceſſa ⁊ non op ponat obice ꝑ pcc̄m. Sūt ergo qͦ dam qui ſub terra talentū abſcō dunt qꝛ noticiam ſacre ſcripture q eccleſiaſtice diſcipline ſub ſolli citudine occupacōnū terrenaꝝ re condūt vel ſub delicijs ⁊ pigritia carnis ſue. de vnoquoqꝫ tali p̄t expom illud ecc̄s. 6. Si vixerit hō multis annis ⁊ non vtat̉ bonis ſubſtātie ſue de hoc rego pronun cio ꝙ melior illo ē abortiuꝰ. Quia ict̄. 2. hapīa abſcōſa ⁊ theſaurꝰ inuiſus: q̄ vtilitas in vtriſqꝫ. Se cūdo ſūt ſapientes qͥdam ⁊ tn̄ ſa piētie ſubu̓ſores. Quia qͥcquid v. bis edificant moribꝰ impūgnāt. Et dato ꝙ fortaſſis edificāt ꝓxīos Iuſibi in nullo promouent ſeip̄os. Dicit nalta Ariſto. 8. de aīalibꝰ. c. ij. ꝙ apes cū iſitlia fecerint magnā copiā mellis in fa Iintati uis ſuis fugūt de illo melle ⁊ ſe re ſidriſſi creant de eodē. Et ṅ hoc facerent miꝰ nel illud corrūperetur ⁊ fierent de hi fauis aranee Moralit̓ qn̄ ꝑſona ecr̄iaſtica hꝫ magnam copia mel lis ꝙ ſciētia ſacre ſcripture q̄ melli ꝯꝑatur In psͣ. Quā dulcia fauci bus meis eloqͥa tua ſuꝑ mel ori meo necē habꝫ alere ſemetip̄ꝫ de melle ſuo qꝛ nͥ hoc faceret mel cor rūpe̓tur. qꝛ ſcientia īdiſplicētia ⁊ penam conuerte̓tur ⁊ de fauis fie rentaraneea. de habitibꝰ ſcientia libꝰ venenoſe culoſitates ⁊ vane In pͣs. Tabeſcere feciſti ſicut ara nea aīam eius Et in psͣ. Anm nr̄i Cap vij N ſicut aranea meditabuntur vel meditabantur ẜm aliam litterā: glo. bn̄ d̓t meditabant̉ anni nō oꝑabant̓ qꝛ ſine vtilitate ⁊ frcū boni oꝑis trāſierūt Et ido pͥmo ⁊ pͥncipalit̓ vtidebet quilibꝫ lrātus ſcientia ſua ad deuocōem ⁊ recre acōem ꝓpam ⁊ poſtea ad alienaꝫ Ec hoc eſt ꝙ d̓r ſignāter fcrīs. 2. Hanc ratus ſū ꝑtem meaꝫ vt vte ter labore meo. dic̄ Ariſto. i. de ge neracōe ꝓpe finē. ꝙ es ⁊ ſtannuꝫ non bn̄ miſcentur ad inuicē. ſꝫ ſic̄ littere cōiunguntur in ore balbu cientis. Sic cōmiſcentur es ⁊ ſtan num Sicut enim in ore balbutien tiſ vna littera ſonat ⁊ alia euaneſ cit Ita ſtānum ⁊ es ſi ꝯmiſceant̓ ¶ ſtannum ſubtergit ⁊ euaneſcit ⁊ es manet oraliter es qd̓ eſt me tallum ſonorum deſignat predica cōnis eloquenciā. Stannum qd̓ apparet argentuꝫ ⁊ nō eſt ⁊ ſigͥfi cat cōuerſacōis flām apparentiā Et iſta duominis male cōmiſcen tur ī ꝑſona q̄cūqꝫ Et ideo cum ad examen dei deuentum fuei̓e nichi apparebit nͥ es. ſonus videlicet do ctrine ſine veritate Sed cum argē to bene cōmiſcet̉ es quia vite cla ritas ⁊ v̓bi ſonoritas delectabileꝫ mixturam faciunt. In cuius figū ram legimꝰ fxod̓. 3. j. ꝙ dn̄s īple uit beſelee l ſpitu ſapiētie ⁊ om̄ī do ctrina ad faciendum opus in au ro ⁊ argento ⁊ ere ī oībꝰ q̄ reqͥre bantur ad ſāctuarium tab̓naculi Hoc ē moralit̓ ꝙ ꝑſona eccleſia. ſtica ſic debet eē inſtructa ꝙ oꝑa ri ſciat ī auro deuote ꝯtēplacōnis argento honeſte conuerſacōnis ⁊ ere ſonore predicacionis ⁂ V. g.

lcū Tercio ſunt ſapientes: ſapientie abuſores. a hij ſūt hoīes bn̄ īſtrc ti qͥ ſcīaꝫ ſua applicat ad nocendū. Colorar falſa. excuſāt mēdacia ⁊ īpugnt vera. Icri ⁊o. Qui ml̓tis v tit̉ vbis: ledit aīam ſuā. Omēs iſti male vtunt̉ theſauro ſapīe. Cōſil̓i tera hij q̄ mendacia p̄dicat ⁊ falſe autores allegat ad ꝓpam oſtenta cōem ⁊ oīm predicatuū diffamatio neꝫ. Tal̓ ſi querat cū apoſtolo Nū leuitate vſus ſū: aut que cogito ẜm carne cogito: vt ſit apd̓ me ē a n. dico ꝯfidenter ꝙ tal̓ vtit̉ leuitate ⁊ carnalitate ⁊ falſitate. Nō ſic fecer̄t ſancti patres qui nos p̄ceſſerunt ſꝫ vſi ſunt theſauro ſapīe ſācte viue do: recte docēdo ⁊ vera defendendo. Et ideo ꝑticipes facti ſunt amicicie dei ꝓpter diſcipline dona ꝯmendati Lectio. 9s. Acbj aut debit deus hicere ex ſentētiā ⁊ preſume̓ digͣ na hoꝝ que michi dant̉ quonam ipſe ſapīe dux eſt ⁊ ſapientū emē dator. In manu em̄ illius ⁊ nos ⁊ ſermones nr̄i ⁊ oīs ſapīa ⁊ operuꝫ ſcientie diſciplina Hec eſt quār ta pars principalis huiuiſ capituli 7. vbi ponit ſalomon gratiaꝝ acti onem ſapientiam recognoſtenteꝫ Vn̄ poſtꝙͣ pͥmo poſuit humiliacō nem ſapīaꝫ precedēteꝫ. Secūdo ſup plicacōeꝫ ſapīam depoſcenteꝫ Ter cio appreciacōem ſapīam extollen tem Hic ponit qͥr̄ͣto graꝝ actiōem ſapīam r̓cognoſcentē. Et circa hoc duo facit Primo recognoſcit deuꝫ ſue ſapīe eſſe largitorem: in gene. rali Secūdo enumerat quoꝝ ⁊ qͣli uindedit ſibi ſciam deuſ inductiue ⁊ inſpāli Secundā p̄s ibi Ip̄e em̄ dedit michi Circa primū duo facit qꝛ primo recognoſcit eū eſſe ſapi entie largitorem Secūdo euꝫ fatet̉ oīm graꝝ ꝯtinuū gub̓natorem Se cūda pars ibi In manu em̄ illius. dicit gͦ primo ſic Michi aūt dedit deus di cere ex ſententia qͣ. d. Si qͥſ ame querāt quae doceo ⁊ ſapīam p̄dicō eſſe ꝯicandā. Ecre cauſā. de us ipſe dator eſt ſapīe ⁊ qꝛ gratiſ dat hoībus ſapīam ⁊ ſcīam. Cōſe quens ē ꝙ etiā ipſi gratis dare de bent Math̓. iō Gratis accepiſtis gͣ tis date. ⁊ ideo regciando deo dico Michi aūt dedit deus ⁊cͣ Nec eſt iſ ta vox ſuꝑbie vel elacōis: ſꝫ deuote graꝝ actionis. Vn̄ Augꝰ ſuꝑ illud Os Cuſtodi aīam mea: qm̄ ſāctuſ ſum d̓t ſic Nō eſt iſta ſuꝑbia elati ſꝫ ꝯfeſſio non ingrati. Et habere te conmoſte ⁊ nihil ex re habere vt ſic n̄ ſuꝑbꝰ ſis nec ingͣtus Et dic deo ſā ctus ſū quoniā ſcīficaſti me: qꝛ ac cepi qd̓ nō habui qꝛ tu dediſti: nō qꝛ ego merui ſt iſto mod̓t ſal̓. Mi hi aūt dedit deꝰ dicere ex ſententia ⁊ex certa ſcīa Ioh̓. 3. Qd̓ ſcimꝰ lo quimur ⁊ qd̓ vidimꝰ teſtamur vel dice̓ ex ſentētiā ⁊ ſentēcioſe dicere nō v̓boſe qꝛ ꝓu̓bioꝝ ig. Vbi pluri ma ſūc vba: ibi freq̄nt̓ egeſtas a pauꝑtas ⁊ egeſtas ſapīe Sapien tes ei vtunt̉ verb̓ pauciſ. Et iō ſapi entes ſolēt hr̄e pauca v̓ba ⁊ ſentē cōſa Iac̓.i. Sit aūt oīs homo velox ad audiendū ⁊ tardꝰ ad loquēdū ⁊ tardus ad iram. Dicit Hiero. ꝙ int̓ canes: qui infirmior eſt magis latrat. ⁊ patet̉ experimēto ꝙ par nus caniculus libencius latrat: ꝙ grandis ⁊ magnus Ita freq̄nter qͥ minꝰ hn̄t de ſcīa hn̄t plura verba.

Et eſt notandū ꝙ inter oīa pauci loqͣum reddit hoīem cōmendabi lem ⁊ amabileꝫ. vn̄ quidā ph̓us interrogatꝰ fuit a quodā. Rūo nn qͦt hoībꝫ place̓ poſſuꝫ. Cui ph̓uſ rn̄dit Si inqͥt geſſeris optīa ⁊ lo cutus fueris pauca. In cuiꝰ figū ram d̓r Leuit̓. 1i. Vir qui patitur fluxum ſemis īmundꝰ erit Seme fecundū ſpūalꝰ generacōis eſt ſa pientia ſiue ſcientia. Fuit autem deordinate ⁊ deꝑditur qn̄ ſine in dicio racōis ꝓfertur. Vel ſic. Ai chiat dedit deus dicere ex ſentētia non ſubito non repente ſꝫ ex ſo lida deliberacōne Sicut iudex latu rus ſentenciā debet prius veritatē inueſtigare ⁊ maxime in ſentētia diffinitiua. qua finem ponit ꝯtro uerſie qꝛ de re dubia nō debet dai̓ ſententia certa.ii. q. 3. Graue. Et pſumere dignā hoꝝ q̄ michi dan tur ſupple dedit in p̄ſumere ⁊ pre alijs ſumere ad diſcendum ⁊ doce dum. digna hoꝝ que michidant̉ vera ⁊ corrn̄denciā inſpiracōm dine non hūane fictioni Sic vtit̉ nomine p̄ſūpcōis. Agr̄ ſentenci ſet aꝝ in prologo. vbi dicit. Ardua ſcandere ⁊ opus vltra vires age re preſūpſimus moti non temei̓ tate ſꝫ caritate p̄ alijs ſūpſimus. dedit ergo michi deus preſume̓ digna. non quideꝫ viribus meiſ confiſus ſed in deo ẜt ido̓ ſubdit qͦ mam ipſes deus ſapientie dux e ſapientū emendatora. ip̄e eſt au ctor ſapīe ⁊ ſapientū emendatōr ⁊ augmentator Et ſic recognoſcit Falon̄ deum eſſe oīs ſapīētie lar gitorem. ¶ Scd̓ gn̓alius fatētur eum eſſe oīm graciaꝝ ꝯtinuū gu 48 Cap̄lꝫ vij bernatorem. In manu inqͦt illiuˢ ⁊cͣ. q. d. In potentia gubernatiua illius eſt noſtra eloquentia nrā theologica ſpeculatio ⁊ nr̄a pra ctica exercitatio In manu inquit Illus ſupple ſumus nos qͣnͣtū ad nram ſubſtanciam dan̄. i. deum qui habet flatum tuū ī manu ſua ⁊ om̄s vias tuas: nō glorificaſti Et in psͣ. 94. In manū eniſ ſunt o nes fines terre. Sermones noſtri qnͣtum ad noſtrā eloquentiaꝫ. ⁊. Corin. 3. Non ſumꝰ ſufficientes a liquid a nobis cogitare ſꝫ ſufficiē cia nr̄a ex deo eſt: qꝛ nemo p̄t di cere dominus iheſus niſi in ſpiritu ſancto Et oīs ſapīa qͣntū ad ſcien ⁊ loſ cias ſpeculatiuas Et operum ſcien cie diſciplina. diſtiplina ſcientie operum qnͣtum ad ſciencias pra cticas Hec eſt ergo graciarum a ctio deuota qua ſalon̄. ſe a deo re cepiſſe ſapienciam recognoſcit. Sicut enim oīa flumina oriūtur a mari ⁊ ad mare finalit̓ reuertunt̉ Ecc̄i. 1. Ad locum vn̄ exeunt fluīa reu̓tutur vt iteꝝ fluant. Ita om̄s gracie qͣs habemꝰ a deo ꝓcedūt̉ ꝑ largicionē/ ⁊ ad eum redie̓ dē bent ꝑ graꝝactionē vn̄ Bern̄. ſu per Can. ẜ. 32. Origo fonciū ⁊ flu minū oīm eſt mare. virtutū ⁊ ſcīa rum dn̄s xp̄us. Continercia car nis cordis īduſtria volūtatis recti tudo caſta cōſilia Iuſta iuditia ſcā deſidela ex illo manāt Si qͥs callet īgenio ſi qͥs nitet eloqͥo ſi qͥt mori bus placꝫ īde ē Inde ſcīe īde ſapīe inde ẜmo. Ad locū vn̄ exeūt flūia r̓uertāt̉ flūia grāꝝ vt iteꝝ fluant qͣre ⁊ qͣlit̓ īqͥs d̓t apl̓ꝰ. In oībꝰ gͣ cias agentes qͥcqͥd ſapīe quicqͥd V.10.

leīs re virtutis habere ꝯfidis dei virtu ti ⁊ dei ſapīe repu̓ xp̄o Siqͥdē flūis aq̄ ſi ſtae̓ ceꝑit ꝯputreſcet Sic̄ pla ne ſi gratiarum ceſſet decurſus vbi recurſus non fuerit: non mō nich llaugetur ingrato ſed ⁊ quid acce pit ei vertetur in perniciem. Hec Bernardus. Vnde Hermes Tri. megiſtꝰ li. ſuo de natura deoꝝ vſuſ fineꝫ narrat qͣlit̓ poſt lōgā diſcuſſi oēꝫ rerū diuinaꝝ ⁊ humanaꝝ cuꝫ aduēſpaſcet t̓megiſtus aſpius ⁊ faciꝰ ꝑauerūt ſe ad cenā: pͥus tamīe volebāt deū adorae̓ ſcd̓m modum phīoꝝ. Exeūtes gͦ ſole occidēte ad auſtrū: reſpexerūt ⁊ p̄ces ſuas dix erūt Sic̄ em̄ ſole oriente ad locum qui dicitur ſubſolanus ſe cōuerte bant ad adorandum Ita ſole occi dente ſe ꝯuertebant ad auſtrū ẜm eorū antiquā ſuperſticōnem dicit gͦ Aſclēpius ad tāciū ꝙ rogaret t̓ inegiſtū ꝙ digͣret̉ apponere thua̓ ⁊ pigmienta ad p̄ces eoꝝ. que ītu ens t̓megiſtꝰ ꝯmotus ayt. Reliꝰ hominū nari o Aſcelpi. Hoc eī ſa crilegij ſimile eſt: cum deum roges thus ceteraqꝫ incendere. Nichil eī deeſt ei. Et quia ipſe eſt omnia ⁊ ī .E eo ſunt omnia: ſed nos agentes gͣ tias adoe̓mus Hec ſūt enim ſūme intēciones: cū gratie deo agūtur a mortalibꝰ Hec h̓mes. ꝙ aūt dicit thus deo intende̓ eſſe ſacrilegio ſi mile Intelligit ſi fiat ſuperſticioſe cū eſtimacōe ꝙ deus in corpoalibꝰ odoribus delcacur: quod omnino falſum eſt. Vn̄ ſubdit ꝙ ſūme īcēſi onies ſunt grāꝝ actōes. Et iō termi nādo librum ſic deo regratiatur ꝙͣ uis getil̓is Grātias tibi ſūme exfu ꝑantiſſime. Tua em̄ grā tātum lu mē ſumꝰ cogniciōis ꝯſecuti Nōmē ſanctu tuū eſt honorandū. Nomē vnum quod ſolus deus eſt benedi cēdus religione paterna: quoniā oībus paternā pietatē ⁊ religionē ⁊ amorem ⁊ quecūqꝫ eſt dulcior ef ficacia prebere dignaris donāſ noꝫ ſenſurratione: intelligencia Senſu vt te ꝯgnoſcamꝰ Rōne vt te ſuſpi cōibus indagemus Cognicōne vt te ꝯgnoſcentes gaudeamuſ ac nu mine ſaluati tuo gaudeamuſ ꝙ te nobis on̄dens totū gaudeꝰ ꝙ nos in corpore ſitos et̓nitati fueris ꝯſe crare dignatus. Hec eſt enim hu mana ſola gͣtificatio cognitio ma ieſtatiſ tue cognouimꝰ te ⁊ lumen maximum ſolo intellectu ſenſibeli intelligimus te. Ovite vera vitā. O naturā omnium fecunda pregna clo cognouimus te totius nature humane ꝯceptū pleniſſime. Cog nouimus te et̓na ꝑſeuerantia. In hora enim iſta adorantes te: bone voluntatis tue. Hoc tantū depreca mur vt nos obſeruare digneris ꝑ ſeue̓rantes in amore cognicionis tue ⁊ nūꝙͣ ab hoc gratie vite gene re ſeꝑari. Quibꝰ dictis iuerunt ad cenam. In manu dei ſumūſ. Non dum ꝙ manꝰ diuine ꝓtectionis ⁊ gubernaciōis ī qua ſumus quinqꝫ digitos habet. Pollicem. indicem medium. medicum ⁊ auriculareꝫ. Pollex eſt poteſtas puniendi In dex ꝑſpicacitas diſcernendi. Medi us benignitas differendi. Medicꝰ pietas miſerendi. Auricularis eſt facilitaſ exaudiendi. Primo ergo pollex manus deiē poteſtas puniē di. dicitur pollex ſcd̓m Iſidoruꝫ. i1 Ithimo. c. i. eo ꝙ int̓ ceteros digi

t̓s polleat v̓tute ⁊ ptāte. Huius autem pollicis tanta ē poteſtas ꝙͥ cū tempꝰ aduenerit puniēdi: nul lus p̄t euade̓ Iob. 10. Nemo eſt qͣ de manu tua poſſit erue̓. Et iō dicit pl̓s heb̓. 10 Horrendū ē incidere īmanꝰ d̓i viuētis At. 13. Manū tuā longe faca me ⁊ formido tua n̄ me terreat. Secūdꝰ digitꝰ ē index: eo ꝙͣ illo oſtendimꝰ ⁊ indicamꝰ. Et ē moraliter Index manus dei ꝑſpica citas diſcernēdi. Iſto digito oīa de mr̄abit nude ⁊ aꝑte: tam boͣ ꝙͣ ma la in die iudicij. Mach̓. 6. Manū oī potētis neqꝫ viuꝰ neqꝫ defūctꝰ effu giaꝫ. omnes enim nos oportet ma nifeſtari ante rbunal xp̄i ⁊ reci. v. ꝓvigeſſit in cor. 2Coꝝ. ¶ Terciuſ digitus eſt cetei̓s longior ⁊ eſt me dius In̄ iſte digitus in manu dei eſt benignitas iudiciū differendi per quam nos exſpectat vt ad miſe ricordiam redeamuſ Genͥ. 42. Salꝰ noſtra in manutua eſt. Et in Osͣ Fiat miſei̓cordia tua vt ſaluet me mAl Et ſicut iſto digito extēſo ſuper pla no: nec index nec pollex poſſunt vl lud planum ꝯtingere. ita ꝙ diu di gitus benignitatis ad nos extendi tur: nichil nobis noce̓ poſſunt po feſtas puniendi nec perſpicacitas diſcernēdi. Ruartꝰ digitus votur medicus Eſt aūt medicus in mau dei pietas miſerendi In iſto digito ſolent veteres annulos deportare ſꝫ in manu ſiniſtra Cuius cauſā red dit Macrobiꝰ z. ſat̓naliū īuentaꝫ fuiſſe ab egipcijs eo viꝫꝙ ſcd̓m a nathomie peritos: neruis quidā a corde natus ad illum digitum ꝓce dit ⁊ cū neruis illiuſ digiti compl̓i catur. Et ideo ordinatum fuit apd̓ Cap vij eosꝫ ꝙ ille tamꝙͣ corona: ānulo c̓cū daretur Iſte etiā digituſ complica tus ſigͥficat. 6. ſcd̓m ꝯputū digita lem qui eſt numerꝰ ꝑfectꝰ. Et ideo ille digitus merito debuit a nobis coronari. Aoralit̓ apd̓ omnes not int̓ digitos deipietas miſerendi de bet a nobis coronari: qꝛ miſericor dia miſeris ſapit dulcius Que qui deꝫ pietas a vulnere cordis xpriſti emanauit per quē digitu omnis ī nobis perfectio ꝯſummatur Iob Increpationē domini ne reprobes quoniam ipſe vulnerat ⁊ medetur percutit ⁊ manus eius ſaluabunt In ſex t̓bulationibus liberabit te ⁊ in. 7. non tanget te malum. Qui L6 2 tus digitus eſt breuiſſimus ⁊ vot̉ auricularis. Hic autem digitus in manu dei eſt facilitas exaudiendi preces noſtras In psͣ Aꝑis tu ma num tuam ⁊ impleſ omne animaſ benedictione ⁊ cetera. Leō nonagi ſimanona. .3. Dē enini dedit michi hoꝝ que ſunt ſcientiam veram vt ſciam diſpoſitionem or bis terrarum ⁊ virtutes elementō rum inictum ⁊ conſūmatiōes ⁊ me dietatem temporum. viciſſitudinū permutationes ⁊ conſummacōries temporum. morum mutationes ⁊ biuiſiones temporum: anni curſuˢ aſtellarum diſpoſitiones. naturaˢ animalium ⁊ iras beſtiarum. vnii ventorum ⁊ cogitaciones hominū differentiam virgultorum ⁊ virtu tes radicum ⁊ quecūqꝫ ſunt abſcō ſaa īprouiſa didici. Omniuꝫ enim artifex dotuit me ſapiētia. ¶ Poſt ꝙ ſapiens Salomon regraciatus eſt deo genea̓lit̓ ⁊ ſūmati de ſapra

lciō ſibi data h̓ eideꝫ tegrātur ſpālit̓ ⁊ iductiue tnͣſcurrendo ꝑ materias diu̓ſaꝝ ſciētiaꝝ. Et circa hec duo facit: qꝛ pͥmo enumerat qͦꝝ ipſe ſcīam habuit. ſcd̓ qͣlit̓ ad ea ꝑue nit ibi. Oīm ei artifex. Circa p̄mū duo facit. nā pͥmo r̓cognoſcit ſue ſcīe ſoliditate. ſcdo ſue ſciencie ml̓ tiplicitatē ibi. vt ſtientiam. ¶ Cir ca primū d̓t ſic. Ip̄e em̄ deꝰ videli cet dedit mͥ liberalit̓ Hoꝝ que ſūt ſcientia veraꝫ. omi creaturaꝝ vera non falſā nō apparentē ſcientiaꝫ quēadmoduꝫ ſe iactant hr̄e falſi exꝑmmētatores ingromatici achi mici ⁊ ꝑ arte notoriā ad doctrina demonū gloriantes ſe inſtructos. ⁊ oſtendentes ſcire q̄ neſciūt cuiꝰ. modi ſūt p̄ſtigiatores diuīatoe̓s phiſonomici pſalmiſtici geoniā tici incatatoe̓s ⁊ Magici quoꝝ n̄o eſt ſcīa vera ſꝫ flā īmō nulla Quaꝫ p̄cipue docet vitare apl̓us Thi. 6. O thimothee deportū cuſtodi ⁊ fidē deuitans ꝓphanas vocū noui tates ⁊ oppones flī noīs: ſcientie Glōa. q̄ falſo noīe d̓r ſcīa Contra qͣlem falſaꝫ ſcientiā d̓t ſalon̄ ſibi datam fuiſſe ſcienciā verā Et ꝑ h recognoſcit ſue ſciencie ſoliditate. Cōſequēter at on̄t euiſdem ſcien tie multiplicitateꝫ cū d̓t vt ſciam diſpoſicōeꝫ obis terraꝝ a. diſtīcti ones climatū ⁊ diuerſitatē locoꝝ habitabiliū ī terra ẜm diſtātiaꝫ a pol̓ mūdi ⁊ appropinquacōem ⁊ elongacōema via ſol̓. Et virtu tes el̓toꝝ a tnͣſmutacōes corporū naturaliū tam ẜm locuꝫ ꝙ ẜm qͣli tates. Inciū ⁊ cōſūmacōem ⁊ me dietatem tꝑm pn̓cipi mūdi ⁊ tempꝰ xp̄i ⁊ diem iudicij ſaltem ī gn̓ali ſciuit eſſe futuꝝ. Morū mū tacōes a diuerſas cōſuetudīes ⁊ legeſ hūanas ẜm diuerſitatem ſi tus tꝑis ⁊ aſſuefac̄tiōis ⁊ ꝯplōis. diuiſiones tꝑm̄ a. diſtinctas r̓uo lucōes planetaꝝ viciſſitudinū per mutacōes ⁊ aeris ⁊ terre varias mnſinutaciones quibus vlciſſim ⁊ ſucreſſiue ⁊ contrarie diſponunt̉ vt nunc ſit ver nūc eſtas nūc au tupnus nūc hyenis Et cōſumacō nes tp̄ma. qn̄ vnūqd̓qꝫ iſtoꝝ inci pit ⁊ terminat̉ ẜm greſſuꝫ plane tarum ī diuerſa ſigna in zodiaco anni curſus ⁊ ſtellarum diſpōſicō nes.. cōputacōes motuum ſolis ⁊ lune ⁊ figuras ⁊ ymagines oīm uuli ſtellaꝝ fixaꝝ in. 8. ſpera Naturas ihpiti aīalium. qͣntum ad gn̓ationem. Iras beſtiarū qnͣtū ad vtilitatem ⁊ domeſticacōem hūanam. vnii ventoꝝa. 12. differentias vētoꝝ q̄ tuor principaliū ⁊ 3. collateraliū ſicut ptꝫ. 3. methe. Et cogitacōnes hominuꝫ ⁊ affectiones ad qͣs ho mines debent ex cōplexione ⁊ cor poꝝ teleſtiū cooꝑacōe diſponi dif ferentiā virgultoꝝ qnͣtū ad plan tacōes inẜcōes tranſlaciones fru ctificaciones dDe quibus virgiliꝰ libro georgicoꝝ ⁊ palladius de a gricultura Et virtutes radicum q̄ calida que frigida. que tempera. ta que conferens. que nocuua ẜm varietates ſanitatum ⁊ infirmita tum etiam non ſolum iſta īmo q̄ cumqꝫ ſunt abſconſa ⁊ īprouiſaa cōmuniter alijs hominibus occul ta didici non per inuentionem. ſꝫ per reuelationē. Et hoc eſt quod ſubdit. Oīm enim artifex docuit me ſapiētia Sapiētiā īcreata viꝫ q̄

epriſtus eſt i. Coꝝ. 1. Nos aūt p̄di camꝰ xp̄m crutifixū: iudeis qͥdeꝫ ſcā dalū: gētibꝰ aūt ſtulticia Ipẜ aut votis iudeis atqꝫ grecis xp̄m dei vir tutē ⁊ dei ſapīaꝫ Occaſionē eiꝰ qd̓ in lr̄a dicit̉ int̓ alia de ſapīa: ꝙ vir habuit ſcīaꝫ de curſu āni ⁊ diſpōſi cōibꝰ ſtellaꝝ. ¶ Rueritur Vtrū de mōtibꝰ ſtellaꝝ poſſit eſſe ſrīa. ꝙ n̄o qe ſi ſit: hoc maxime foret poſſibile de motibꝰ ſolis ⁊ hune Sed de iſtiſ non poteſt haberi ſcīa: gͦ nec de ali is. Aſſumptū ꝓbo: qꝛ ſi aliqͣ ſcīa eſ ſet de eoꝝ motibꝰ: poſſibile videre tur ꝙ illa eſſet in qua oēs phi cō cordant videlicet ꝙ ſol eſſet in con cinuo motu circulariter circa terrā ⁊ ꝙ ſol moueret̉ motu firmameni ti ab oriente ī occidens. ⁊ ꝙ ſol nō edipſat̉ tꝑe oppoſitionis ſolis ⁊ lune. Et iſta videntur eſſe falſa ex textu ſacre ſcripture. Primū pater ꝙ ſol nō moueatur cōtinue Iōſue 1o. Stetit ſol in medio celi ⁊ nō feſ tinauit occūbere ſpacio vniꝰ diei. Nō fuit ante ⁊ poſtea tam lōga di eodeo obediente voci hoīs Secūdū patet Iſaye̓. 38. 4. 4. ℟. 20. Vbi ligimꝰ ꝙ cū ezechias rex iude gra iuſſime egrotaſſet ⁊ per fletū ⁊ peī tentiam ſanitatem a dn̄o meruiſſꝫ Miſit dn̄s ad eum Iſayam ꝓphe tam qui diceret ꝙ die tercio aſcen deret in templū dn̄i totus ſanꝰ. Eze chias vero ſignum petiuit vt certi ficaretur de ſanitace futua̓ Et dicit ad eum ezechias. Vis vt aſcēdat vmbra in horologio acham. 10. li neis. An totidem gradibꝰ reuerta tur: Et reuerſus eſt ſol per decem lineas ī horologio achas: ⁊ poſita eſt vmbra ſtili in horologio. ſicut Cap vij fuit de mane ſole eriſtente in oriē te Hoc aūt fieri nō potuit ſi ſol ꝯci nu̓e moueretur motu firmamenti ab oriente in occidens: ſicut patet. ergo concluſio eſt falſa. Tercium videlicet ꝙ ſol poſſit eclipſari: lūa exiſtēte in oppoſicōe patet Math̓. 24. ⁊ Luc̓. 23. Vbi ſic ſcribitur. Ie nebre facte ſunt in vniuerſa terra vſqꝫ ad horam nona ⁊ obſcuratꝰ ē ſol⁊cͣ. Sed conſtat ꝙ tunc luna fu it in oppoſita regione ad ſolem: q xpriſtus paſſus eſt luna. 1. ⁊ ſol fuit in. 9. gradu̓arietis ⁊ luna ī. 9. gradu libre in meridie illius ſexte ferie. ergo patet falſitas illiuſ con cluſionis de edipſi ¶ Ad oppoſitū eſt litterā ⁊ oēſ aſtronomi. Ad q̄o 29 I nem dicendum ꝙ de motibuſ ſtel latum poteſt eſſe ſcīa: nō quidem demrātiua qualiter omni tempoe̓ mouebuntur: ſꝫ demonſtratiua q̄ liter omni tempore nate ſūt mouei̓ ſi deus miraculoſe aliter nō diſpo nat. Sicut enun docet beatꝰ Augꝰ Sic deꝰ rebus creacis motus ⁊ ope racōes indidit vt tamē ꝓ libitu vo tutatis eas exͣceant ⁊ omittat. Vn̄ ꝙͣuis experimētaliter ⁊ ſenſibiliter videamꝰ ꝙ ignis natus eſt ꝯbure re: cōtingit tamē aliqn̄ ꝙ ignis qͥ dā approximatꝰ ꝑueris nō nocuit. ⁊ tn̄ alios qui magiſ diſtabant oc cidit; ſicut patet Danie. z. Et ideo ꝙuis ſciamuſ qualit res nate ſunt agere ⁊ qualit̓ frequent̓ egerunt: qꝛ hoc vocamꝰ na̓le qꝛ ſemꝑ vel fre quent̉ contingit. Qualiter tamen res c̓to temꝑe agēt. neſcimꝰ: quia hoc rī manuu dei. ¶ Pro racōibꝰ tn̄ ē nond̓ ꝙ iſta t̓a mia̓cuila maxīa q̄ vniꝙͣ ī corꝑibꝰ celeſtibꝰ ꝯtiger̄t ad

⁊ō duxit dyoniſiꝰ ꝯtrā quēdā ph̓m in epiſtola ad policarpuꝫ q̄ ē. 4. ī ordine epiſtolaꝝ beati dyoniſij. Ad qͦꝝ euidentia Intēcōem dicte epl̓e breuit̓ explanabo ſequēs ex ponem fr̄is Alberti qͥ om̄s libroſ dyoniſij expoſuit ſatis clare Sciē dum eſt ergo ꝙ illa epl̓a mēcio nem facit de tribus ꝑſonis videli cet dyoniſio. policarpo ⁊ Apollo p̄heme Fuit at policarpꝰ diſcipū lus beati Ioh̓is euangeliſte. Po ſtea epūs ⁊ tandeꝫ martirizatus. Apollophēſ fuit quidā phus qui fuerat mgr̄ beati dyoniſij ī ph̓ia. Iſte cum viſitae̓tur a policarpo ⁊ īuitaretur ad fidem xp̄i redargue bat abſenteꝫ dyoniſiū ſuꝑ hoc ꝙ ph̓ia quā a grecis didicerat ꝯtra ph̓ios vte̓tur dicens iniuſtuꝫ eſſe alique vti aliqͦ cōtra eos a quibꝰ illud accepit. Et ido vocauit dyo niſiū verberatorē patrum mētha phiſice qꝛ videlicet rep̄hendit gre cos de eorū ph̓ia a quibꝰ tn̄ ph̓iā didicerat ſic̄ a patribus ⁊ in gr̄is Cū ergo ſic frequent̓ rn̄deret poli carpo dictus ph̓us. policarpꝰ na cta oportūitate mandauit dyoni ſio ꝙ ſibi aliqͣ reſcribe̓t ꝑ que di ctus appollofēs ad fideꝫ trahi poſ ſet ex ꝓpis pͥncipijs diſcipline ſue qͥ clarus in aſtronomia int̓ alios habebat̉ Hac e̓go occaſione ſcri bit ad policarpū eplām illaꝫ oſtē dens ꝙ appollophēs ſua ph̓ia ab utebat̉. eo ꝙ ꝑ cam ad cultum dei veri neſciuit ꝑtingere. Ad cuiꝰ tn̄ noticiam ex aſtronomia maxime debuiſſet ꝑueniſſe Et arguit ſic. Cū ordo motuū corpoꝝceleſtiū ſit egularis ⁊ certꝰ Si ille ordo ab ali qͦ mutaret̉ ꝯſtat ꝙ ille ſic mutanſ foret deꝰ Sꝫ ordo motuū corpoꝝ ce leſtiū fuit aliqn̄ mutatus ſic̄ ipſe met appollopheꝰ nouit gͦ debuit cōcluſiſſe ꝙ cā illius mutacōis fu it cā pͥmi ꝯtinēs ⁊ r̓gens totū celū Et ꝑ ꝯſequēs r̓lictis ydol̓ tal̓ deꝰ foret colendꝰ Minorem hꝰ roīs ꝓ bat dyoniſius in tribꝰ exēplis. pͦ mo ꝑ ſtacionem ſol̓ Ioſue. j0. de quo argumentū fuit. pͥma racōe̓ Siuie etiaꝫ dicatur ꝙ ſol ſtetit īmo tus cum orbibus ſuperioribus ⁊ inferioribus ẜm vnam opimonē Siue ſolus ſol ſtetei̓t alijs motis ẜm ſuum curſum ſcd̓m aliam opi nionem hoc tn̄ certum ē ſolem ſte tiſſe qd̓ nō potuit fieri niſi ꝑ oꝑa cionem alicuius cauſe infinite Scd̓ probat ideꝫ per aſcenſum ſo lis in horologio achaꝫ ſicut argu cum fuit̉ in racionē. ⁊. quādo vnꝰ dies artificial̓ fuit fere triplicatꝰ dies vero artificialis habet. 12. ho ras Et tres dies. 36. horas ⁊ ꝑ cō ſequens fuit triplicatus ad aliuꝫ diem artificialeꝫ exceptis quatuor horis/ quod ſic patet. quia ſicut ī aſtrolabio ſignantur ⁊ lineantur duodecim hore. Ita fuerunt linea te duodecim hore ī horologio ach aꝫ. Et iam in aduentu yſaie ad re ge deſcenderat ſol ꝑ. jo. lineas Ita ꝙ non diſtabat a nocte nͥ ꝑ du as horas Sol ergo reaſcendit per dictas dece lineas ⁊ dn̄dit ꝑ eaſ deꝫ iteꝝ gͦ tūc ꝯpleuit. 30. horas ⁊ adhuc reſtabant due linee vltīe vſqꝫ ad noctē gͦ illa dies habuit. 32. horas. Et iō d̓t dyoniſiꝰ ꝙ di es ille fuit t̓plicatꝰ ⁊ hͦ fuit tatu mmia̓culum ꝙ conuertit ī ſtupereꝫ

C babilonos qui fuerūt diligentēs in ꝯſideracōe motuū celeſtiū ⁊ hoc miraculū ſubiecit eos regi fzechie ſine pugͣ. ſicut cuidā equali deo: ⁊ hōies excedenti. Et deiceps ſac̓dotes pſarū notantes diem illū: fecerūt annuati feſtum triplicati ſolis ⁊ di cebantur triplicati inter ſacerdoteſ vij qui feſtum triplicati ſolis cole bant. Iſtagͦ ſigna que nō fuerūt localia facta videlicet in regione v na vel vna terra ſed communia to ti mūdo debuerunt monuiſſe Apol lophē ad colēdū illū qui hec mira dacauit qed qꝛ Apollophes poſſꝫ iſta ex ꝑtinacia forte negare: ꝙ uiſ ſacerdotū teſtimoniū viderit. Ideo ſcribit dyoniſius Policarpo ꝙ ſi iſta duo negauerit cōtigiſſe: redu cat ſibi ad memoriam tercium: vi deliꝫ deedipſi tꝑe paſſiōis xp̄i. Et d̓t ſic ſibi ꝙ illaꝫ nō poteſt negae̓ dicit dioniſius quando nos ambo ſtetimus ī ely opolim ciuitate egip ti: ⁊ ſimul ſtantes vidimus lunaꝫ inopinabiliter ⁊ innaturaliter ſuꝑ ponentem ſe ſoli cū non eſſet tem pus cōiunctionis ſꝫ magis oppoſi dōis vel fere Que quidē eclipſis fuit mirabiliter miraculoſa. Primo qꝛ edipſis ſolis non ſit niſi in ꝯmiicti one ſolis ⁊ lune. Coniūctio aut fit ꝑ hoc ꝙ luna eſt velocioris motuſ ꝙͣ ſol a ideo attingit ſolem. Maīfeſ tu ergo eſt ꝙ luna accedens ad ſo lem tranſit per arcum interceptum inter ſolem ⁊ occidentem: quando cumqꝫ natua̓liter fit coniunctio ſi ue ſit edipſis ſiue non. Mō in paſ ſione xpriſti nō venit luna ab oe cidente: ſed a parte orientis quod eſt omnino contra naturam. Vn Cap̄ vij de pars orientalis diamerri ſolis: primo eclipſabatur ⁊ ſic ꝯſequen ter totus diamiter ſolis: quia fuit eclipſis vniuerſalis. Et tunc redijt v̓ſus oriētē ita ꝙ primo illuīabat̉ pars diamētri occidentalis que vl timo eclipſatur: quod quidem fuit contra naturam ecſipſis quia in o in naturali eclipſi pars occidental̓ eclipſatur primo ⁊ primo reillumi nat̉. Tercio fuit mia̓bilis qꝛ luna tūc tꝑis īfra. 6. horas fere ꝯpleuit motu.iij. dieꝝ: qꝛ int̓ nonā ⁊ veſpe ra ruit. 18.. gradꝰ. Qd̓ ſic patꝫ. In oppoſicōe iſta ꝯſtat ꝙ int̓ ſolem ⁊ lunā fuerūt. 180. gdus qui ſūt me 20 C dietas celi: mō fuit edlipſis pꝰ op poicōeꝫ ꝑ p. 9. horas Ita ꝙ lūa ī illis 9. horis trāſierāt..li. gͣdꝰ vltrā locū vere oppōīs v̓ſus occidentē. Rredij gͦ ꝑ. 18. ij. gͣbus ſolis accedendo ⁊ ſē niel recedendo: ⁊ ſic infra. 6. horas iuit motū fere. ⁊. dieꝝ. Quarto fu it miraculoſa qꝛ ſicut probat Pto lomeus tam oppoſitione ꝙͣ ꝯiunc tione luna eſt in auge. Oportuit gͦ ꝙ aux circulus lune in eodem ſpa cio tꝑis accederet ad ſolem cū lua ⁊ cū luna recederet: quod eſt ꝯtra naturā qꝛ aux lūe ſemꝑ mouetur motu ꝯtrai̓o lune. ſicut patet ī che orica plaētaꝝ. Quinta latitudo lu ne fuit tāta ꝙ luna non fuit infra Sus eclipſis ⁊ dato ꝙ fuiſſet ſo li cōiuncta Lectio. 100. St eī in illa ſpūs intelligē tie ſcus multiplex vnitus ſubtil̓. modeſtus. diſertus. mobi lis. coinquinatus. certus. ſuauis Amans bonum actum. qui nichil vetat bn̄face̓. hūanꝰ. benignꝰ. ſta hilis. ſecurus. oēꝫ habēs vtutē. oīa

lciō ꝑſpiciens ⁊ qͣ capiat ōnes ſpūs intelligibiles mundꝰ ſubtilis. Hec eſt qͣnta ꝑs pnͥcipalis huiꝰ capituli ī qua poſtꝙͣ Salomon po fuit gratiaꝝ actionē ſapīaꝫ recog noſcentē tam in ſpāli ꝙͣ in gn̓ali. hic in ꝑte iſta ſubiugit qnͣdaꝫ cō mendacōem ſapīam extollenteꝫ Et declarat ꝙ ſapīa ſufficiens eſt ad ꝯferendū ſibi totam noticiaꝫ recitatam in vltīa lcōe. Vbi eſt notandū ꝙ licet ſapīa approprie. tur filio ſic̄ patri po. ⁊ amor ſpūi ſancto Iſte tn̄ t̓minꝰ ſapīa eſſen cialiter ſigͣt ⁊ non relatīe ſicut pꝫ pͥmo ſenten. diſ. 26. c. 10. Et ido ꝙ uis filius dicat̉ ſapīā genita ꝓpt̓ modū ꝓcedendi a pr̄e. qꝛ gignit̉ a prna memoria ꝑ modum v̓bi ⁊ intellectus ſic̄ patꝫ. 7. de tri. c. 12. Nichilominꝰ etiam ſpūs ſcūs ſpi tus ſapientie dicitur. tum quia a ſapīa patre ⁊ a ſapīa filio ꝓcedit tu qꝛ ſapientiaꝫ in ſe deuote colen tibꝰ efficit atqꝫ cauſat. Et ideo ī cō niendacōe viri timentis deū d̓r. Ecci. 1ij. Implebit eū ſpiritū ſapīe ⁊ intellectus loquens de ſapīa q̄ deus eſt Salomon d̓t ſic. Et. n. ī il la⁊ ſapīa que eſt d̓ina eſſentiā. ſpūs intelligentie ⁊ eſt modꝰ lo quendi accipiendo oēm ꝓ eo qd̓ eſt idem vnde ſenſus eſt ꝙ illa.ſ. ſapīa eſt ſpūs intelligētie ⁊ ꝑ cō ſequēs ſapīa eſt ſufficiēs ad dan dam grām cuiuſcūqꝫ ſciētie Quia Cor̓. 12. Vnicuiqꝫ datur ſpūs māi faſtacō ad vtilitatem. Alij quideꝫ ꝑ ſpm̄ datur ſermo ſcientie ſcd̓m eundē ſpm̄ ⁊cͣ. Et īfra. Hec at oīa oꝑatur vnus atqꝫ idem ſpūs diui dens ſingulis ꝓut vult. Dic̄ ergo ſic Salomon. Nō eſt attribuēdū hūano ſtudio vel īgemio ſapīam ꝯceſſa ſꝫ ſpūiſcō qui eſt ſapiētia increata. Et ꝙ iſte ſpūs ſcū ſit ō nipotēs ad cauſanduꝫ ſapīam in quocūqꝫ probat eū deſcribendo a 20. ꝯdicōibus. ¶ Prima eſt ꝙ ē ſāctus ⁊ oīa que facta ſūt ſanctifi cans. Sanctus in ltīo idem eſt ꝙ agyos in greco Agyos aūt dicitur quaſi ſine terrā ab a quod eſt ſi ne ⁊ geos terra. quaſi ſine terra. Spūs ergo ſap̄ientie d̓r pͥmo ſā ctus pro tanto qꝛ eos quos ſancti ficat purificat ab amore terreno rū ⁊ tnͣſfert ac cōuigit ad amoreꝫ celeſtiū Et ideo ꝯuenient̓ in ſpecie ignis deſcendit in apl̓os non ī ſpe cie aque nec aei̓s que elemienta ī diuerſis ꝑtibꝰ ſuꝑficiei terre co herēt Sꝫ ī ſpē ignis qui īmediatē i corꝑibꝰ celeſtibꝰ ꝯtiguat̉ Sic̄ patꝫ pͥmo Vethe. cirͣ princi. In ſignū ꝙ illos quo incendit amore facit neceſſario terrena ꝑiupede̓ ⁊ ad 1 celū aſcende̓ Et ideo votur ſpūs ſā ctificacōis. Scd̓ voͣtur multiplex ab effectu ꝓpter multiplicia dona q̄ preſtatyſa. ij. Requieſcit ſuper eum ſpūs dn̄i ſpūs ſapientie ⁊ in tellectꝰ. ſpūs conſilij ⁊ fortitudīs ſpūs ſcientie ⁊ pietatiſ Et r̓plebit eum ſpūs timoris dn̄i ¶ Tercō d̓r vnicus formalit̓.ſ. ⁊ etiam effecti ue qꝛ vniēs nos deo fide ſpe ⁊ cari tate ⁊ etiā ꝓxīo Ad eph̓. g. Solli citi ſeruate vnitate ſpūs in viculo pacis ¶ Rr̄to d̓r ſubtilis qꝛ ſpūſ ſcūs viros ſubtiles frīt in eligēdo docendo ⁊ faciendo ꝑ dona quibꝰ ſcōs ſuos exornat fꝫe. 16. Indui te ſubtilibus ⁊ ornaui te ornamēto

Cinnito dicit̉ modeſtur qꝛ ſimiliter moteſta fact. ii Gal. l. ſcuidiſ aūt ſpūs eſt: caltaˢ gaudiū ⁊ pax Et infra modeſtia vra: ꝯtinētie caſ titas. Sextō dicit̉ diſertus: qꝛ diẜ tos faciens de balbucientibus ⁊ īfantibꝰ quēadmodū die pentecoſ tes fecit apl̓o qui an̄ ſuam ꝯuerſi onem ⁊ eciā ante eiuſdē ſpūs miſ ſionem fuerāt valde rudes. Sic eci am omnidie vocat ad ſcāꝫ religio nem pueros ⁊ indoctos de quibus ſi bene ꝯuerſantur facit predicato res diſertiſſimos Sapīe. 10. Sapien tia aperuit os mutorum ⁊ linguas infantium fecit diſertas. Et eſt diẜ tus idem ꝙ eloquēs dediſſero. eriſ ⁊ ſubtrahitur vnum. s. in ſupino licet geminetur in preterito. De iſ ta diſertitudine loquitur beatꝰ Au guſtinꝰ li. 2. de natua̓ ⁊ origine aīe aſſerens ꝙ valde periculoſa eſt elo quentia: ſi nō ꝯmiſcetur ſcīa. Et d̓t ſic. Valde em̄ ſunt noxia praua di ẜta: qꝛ hominibus minus eruditis eo ꝙ diſerta ſunt videntur etiam ⁊ vera. ẜt iō dicit Tullius in ꝓlogo retholce: ꝙ ſicut ſapīa cū eloquen lia multis ciuitatibus ꝓfuit: ita e loquētia ſine ſapīa ꝯſtat plurimū nocuiſſe. Vnde docet Seneca epl̓a . ꝙ eloquentia nō eſt ꝯtēnenda nec minꝰ appetēda. Nō inqͥt qͣrit e germedicum loquēteꝫ ſꝫ ſi ita ꝯtin git vtidem ille qui ſanare p̄t propͥ tedehijs q̄ facienda ſunt diſſerāt̉ non tn̄ gratulet̉ eger ꝙ īcidit in medicū diſertū. Hic enim tale eſt: quale ſi gub̓nator peritus etiaꝫ for moſꝰ eſt. Contemnenda tamen na eſt difertitudo loquendi: ſꝫ eſt ſapi entie ꝯnectenda. Vnde idem Sep Cap̄ vij e epl̓a. Alivel. 39 Reprobat multū celeritatem loquendi ⁊ feſtinacio nē. Celeritas inquit loquendi nec in ſua poteſtate eſt: nec ſatis decoa̓ philoſophie que ponere debet ver ba: nec proicere: nec pedetentim ꝓ cedere non exigo: quia oratio cum īpedimento exeat Profea̓tur tam̄e malo ꝙͣ ꝓfluat. Et infra. Quemad modum ſapienti viro inceſſus mo deſtuſ conuenit: ita orō preſſa non audax. Summa ergo ſummarum hec erit. Tardiloquum te eſſe pre cipio. Hec ſeneca. Septimo ſpiri tuſſanctꝰ dicitur mobilis mouel faciens prompte ⁊ obedienter: ꝙͣ 20 uis ī ſe immobilis perſeueret. Pri mum enim mouenſ immobile eſt nccārio. ſicut probatur. 8. Phiſico rum. Iſto modo ſpirituſſanctus fe cit apoſtolos ita mobiles: ꝙ ī om nem terram diſperſi ſunt. Luce. ⁊i. Virtutes celoruꝫ mōuebuntur. Et Ioh̓. iij. Poſui vos vt eatis ⁊ fruc tum afferatis. Argentum uiuum eſt ſatiſmobile: ſi autem mortifice tur ſtatim ſiſtitur ⁊ quieſcit. Ita p̄ dicatores viui vita gratie: diſcurr̄t mouentur: circueūt pro ſalute ꝓx imi procuranda. Prou̓bioꝝ. 6. diſ curre. feſtīa ſuſcita amicum tuum. Octauo dicitur īcoīquinatꝰ: ⁊ hoc eſt verum tam effectiue ꝙͣ formalit̓ Honeſta perſona non inhabitat loca turpia ⁊ īmunda: nec ſpꝰ ſt̄ mētes guloſas vel libidinoſas. Et iō de apoſtolis canimus: ꝙ inuēit eos receptacula munda ⁊ tribuit̉ e is cariſmatum dona. ¶ Nono ſpi̓tu ſanctus dicitur certus contra īcon ſtātes: mēdaces: deſperātes. Thi. lScio cui credidi ⁊ c̓tus ſum qꝛ ap

lco Aicōo Ihero. dicitur eſſe ſuauis Sapͣ. 12. O ꝙ bonus ⁊ ſuauis ē dn̄e ſpūs tuus ī oībus nobis. Suaues em̄ facit ⁊ mites quos ihabitae̓ digͣ tur. non īp̓atientes non amaros non turbidos vel impetuoſos. Fa muli miniſtrantes dn̄is facilime mores recipuit dn̄oꝝ ſuorū Et ido qn̄ ſeruientes alicuiꝰ ſunt bn̄edu cati ſignuꝫ ē ꝙ ẜuiunt alicui dn̄o nobili. vn̄ metrice d̓r Eſtdn̄i faci es famulꝰ ſpeculūqꝫ ingr̄i. diſcipu lus monſtrat regnū moderamīa regis Si ergo ſuaues fuerimꝰ ad inuice ſignū eſt ꝙ ſumus de fami lia ſpūs ſcī. 2. Cor̓. 6. In oībus ex hibeamꝰ noſmētip̄os ſicut dei mi inſtros Et īfra In longanmitate ⁊ fuauitate ī ſpū ſcō. ¶ Vndecio dicitur amans bonum actum fa cit enim homines gaudere de pro fectu alieno ⁊ hoc contra inuidoſ qui de bonis alienis triſtant̓ Roͣ. ij. Cai̓tas dei diffuſa eſt in cordibꝰ nr̄is ꝑ ſꝑm̄ ſcm̄ qui datus eſt nō bis. ¶ duodecimo d̓r eſſe talis q̄ nichil vetat bn̄facere immo horta tur bene facere Et hͦ ꝯtra nēgligē tes ⁊ accidioſos ꝓu̓. g. Noli ꝓhi bere bonum facere ei qui poteſt Et etiam contrā malos cōſiliarios qͣ dn̄os ſuos aliqn̄ impediūt a bono ꝓpoſito qd̓ intendūt in bonis ele moſinis Et oꝑa pietatis conu̓tūt ad oꝑa vanitatis. ISeciotertio d̓r hūanus. Tum qꝛ homines di ligit ꝓu̓bi. s. delicie mee ſunt eē cū filijs hominum Tum qꝛ homi nes humanos facit non auſteros beniuolos non beſtiales Sapͥ. 12. docuiſti populuꝫ tuū ꝑ talia qm̄ oportet iuſtuꝫ eſſe ⁊ hūanum. decīoquarto dicit̉ benignꝰ a. bn̄ ignitos efficit quos diſponit Sa. pͥmo Benignus eſt em̄ ſpūs ſapi entie. Et ad eph̓. 4. Nolite contri ſtare ſpm̄ ſcm dei in quoſignati e ſtis Et infra. Eſtote autem miſeri. cordes donautes inuicē ſicut ⁊ de us in xp̄o donauit vobis. ¶ Deci moquito d̓r ſtabilis qꝛ ſtabiles facit ⁊ ꝑſeuerantes in bono. hec obſtat ꝙ prius mobilis dicebat̉ qꝛ ẜm Rabanum Spus qͥ implet oīa mobilis ſimul ⁊ ſtabil̓ d̓r hō em̄ qͥ vbiqꝫ diſcurrit vbiqꝫ obuiā venit̓ ⁊ repente vbi non credit̉ in ueītur. Op̄s ergo ſpūs vt vbiqꝫ eſſe ſignetur ⁊ ſtabilis ſibi ⁊ mō bilis d̓r hec Rabanꝰ Similit̓ facit ſcōs ꝓficere in bono de v̓tute ī vir ni tutem. Et ideo mobilis d̓r. facit eti am eos in bono ꝑſeuerare Et ideo ſtabilis d̓r Cot̓. iij. Itaqꝫ fratres mei dilcīſſimi ſtabiles eſtote ⁊ in mobiles habūdantes in oꝑe do mini ſemꝑ. ¶ decīoſexto d̓r ſecū rus qꝛ ſecuros nos efficit per ſpeꝫq̄ ē c̓ta exſpectacō futue̓ btītudīs ve niēs ex dei grā ⁊ mei̓tis p̄cedētibꝰ. Creditor qn̄ hꝫ pignꝰ ſufficiens a adta debitore ſecurꝰ ē de ſuo. deꝰ āt vo lens nos eē ſecuros de futua̓ bea titudīe dat nob̓ſpm̄ ſāctū qͣi loco pignoīs Ad eph̓. i. Signati eſtis ſpū ꝓmiſſiōis qͥ ē pignꝰ he̓dita tis nr̄e. Becīoſeptio d̓r oēꝫ ha bēs virtutē. qꝛ ē pr̄i ⁊ filio coeqͣl̓ ⁊ ꝯſb̓ſtācial̓. Iob. 33. ppūs dei fe cit me ⁊ ſpiraculū oīpotētis viuifi cauit me. ¶ Secīo octauo d̓r oīa ꝓſpiciens. Tū qꝛ ſpūs eſt qͥ oīa ſcutat̉. Cor̓. 2. Tū qꝛ ſpūs ſcus fa cit hominem prudenter ꝓſpice̓.

aba A ppptetitis bat calufelam do preſentibꝰ circūſpectionem ⁊ de fu turis prouidentiam. Coꝝ. 2. Spita lis homo iudicat oīa. 19. dicit̉ ꝙ ētalis qui cupiat omnes ſpiritus ītelligibules acui ſb̓diti ſūt omnes ſpꝰ āgelici tā boī ꝙͣ mali: qꝛ ōs ſūt admīſtratorij ſpiritus ⁊cͣ Ad heb̓. j. vel qui capiat omnes ſpiritꝰ ītel ligibiles ē caꝑe facit ommnia dona ſpirituſſancti mediantibꝰ hō intelli git quicijd eſt neceſſariū ad ſalu tē. fccī zq. Si em̄ magnus deus vo luelt ſpū intelligētie replebit illū. vſi deus voluei̓t quoniā deus mag nus dominus ſpiritu intelligentie e̓plebit eūm iuſtum. Secūdo mō diciturſpirituſſanctuſ eſſe mūduſ nec mirū. Ipſe enim eſt lux vera ve niens in hunc mundū. Ex ideo mū dus eſt in ſe ⁊ mundos facit quos inhabitare dignat̉ In psͣ Cor mū dum crea in⁊cͣ. Spiritum inquit re ctum omneſ recte linee ſuper line anirectam ſtanteſ ⁊ duo vtrobiqꝫ anguli: aut recti ſunt: aut duobuſ rectis equales. Recta linea eſt ſpi riuſſanctus Vnde dicit̉. ſpiritum ectum innoua inviſ. me. Iterū ali arecta linea erit mens ſiue anima humana Ecc̄i. 7. Solūmodo hoc in ueni ꝙ deus fecit hominem rectuꝫ ſupple ſcd̓m mentem. Quādo ergo ſpirituſſanctꝰ deſcendit ſuper iſtaꝫ lineam rectam: neceſſario duo an guli vratio ⁊ voluntas ſunt forma liter recti per innocentiaꝫ In psͣ In nocentes ⁊ recti adheſerunt michi Vel fiunt equales duobus rectiſ per penititenam. ſtatus em̄ peniten tie equiparat homineꝫ ſtatui īno cētie Et iō rō a volūtas ī penitēte liꝫ Ci Cap vij nō ſint rcē formaliter. ſūt tn̄ rcē eqͣ ualent̓ ꝑ pͥm̄aꝫ de qͣ rcītudine dici tur ꝓuerb̓. ⁊i. Inir̓ctꝰ eſt corriget viā ſuā. Vltīo quarta cōdicio r̓pli cat̉ ⁊ dicit̉ ꝙ ē ſubtil̓ ꝓfūda pene trādo ⁊ eſt ſubtil̓ difficilima decla rando. Ioh̓. 14. Paraclitꝰ aūt ſpiri tuſſanctꝰ quē mittet pr̄ ī noīe me o: ille vos doce. om. ⁊cQuia gͦ ſpūſ iſte ītelligētie ē nob̓ ita multiplici ter ncc̄ariꝰ dignū ē ceſſare ⁊ cirͣ hꝰ cultū iſtis diebꝰ vacae̓ an̄qͣ vltelꝰ procedamus. Lectio ioi. Mībꝰ eī mobilibꝰ: mobili orē ſapīa Attigit aut vbi qꝫ ꝓpt̓ mūdicia ſua. Vapor eī ē vir tutis dei ⁊ emanatio q̄dā eſt clari. T9 F tatis oīpotētiſ dei ſincea. Et iō nich inqͥnatū ī illa īcurrit. Pōita ꝯmē dacōe multipliti ſpūſſcī cuiꝰ donuꝫ ē ſapīa Reſtat iā ipſiꝰ ſapīe excel lentia declarāda. Cōmendādo aūt ſapīam ſic ꝓcedit Primo ꝯmēdat ſapīaꝫ ex hijs qͥ ei ꝯuēiūt abſolu te ex ſeip̄a. Iecūdo ex hijs q̄ ei ꝯue mūt ī ꝯꝑacōe ad alia. Secūda ꝑs ibi St ei hec ſpecioſior ſole Cirͣ pri mū duo frīt Nā pͥmo on̄t eiꝰ nobi litatem in eſſendo Secūdo eiꝰ poteſ tateꝫ in regēdo ibi Et cū ſit vna oīa p̄t. Circa primū duo facit Primo ꝯmēdat ſapīam ꝑ ꝯdicōnes ꝓpas Secūdo ꝑ locucōes tropicas. ſecun da ꝑs ibi Vapor eſt eī. Circa pͥmū duo attribuit ſapientie omnia gu b̓nanti. videlicet ſufficientia celei̓ta tis ⁊ coexiſtentiaꝫ preſentialitatiſ Quantū ad primum dicit ſic. Om nibus mobilibus mobilior eſt ſa pientia Vbi notādum eſt ꝙ ꝙͣto ages ē maioris virtutis ī agēdo tā to celelꝰ ⁊ velocius ꝓducit effectū

l⁊oͣ Vnde agens infinite virtutis age repoteſt in nō tꝑe. Quia ergo ſa piētiā q̄ eſt donū ſpūs ſancti eſt quodāmodo infinite v̓tutis. Om̄e at mouēs mobile eſt virtutis fi nite: pt̄ꝫ ꝙ ſapīa eſt mobilior id eſt virtuoſior in mouendo oī mo bili. ⁊ ꝑ ꝯſeq̄ns habet ſufficienti am celeritatis. Secūdo habet exiſ tētiaꝫ p̄ſencialitatiſ. Et ꝙͣtum ad hoc dicit. Attingit aūt vbiqꝫ ꝓpt̓ mundiciam ſua. Omnia em̄ ꝑſa piētiam diſponūtur ⁊ regūtur In ps. Omnia in ſapiētia feciſti recēſ eſt tibi poſſeſſio tua. Sicut eniꝫ de duxit mgr̄ allexander cognomen to neꝙͣ. In omni creatura corpore a qͣntumcūqꝫ ſit modica poteſt ra tio humana videre infinitam dei potētiam: infinitam ſapīam ⁊ boī tatem. verbi grā vt de athamo fi at exemplū. Satis em̄ approbat humana racō ⁊ acceptat ꝙ men furā potētie agentiſ ſumat̉ ẜm por tione facti ad illud de quo fit. Tā ta em̄ videtur potentia facilitatis ꝙͣtum ipſū factuꝫ excedit illud de quo fit. Cū gͦ ratio īuenerit atho mū eſſe aliquid ex nichilo. Et ſci at ꝙ ſi athomꝰ excederet: nichil in infinitum excederet. Concludit ꝙ potētia duces athomuꝫ de nichilo ad eſſe eſt infinita. Secundo vide bit ratio ꝙ cū athomꝰ ſit corpus habet inter ſe tres lineas int̓ſecā tes ſe ad angulos rectos. In qua ſectione poſito circino ꝯſcribi pōt ſpera ſuꝑ athomū. Et videt in ſpe ra īfinitos circulos poſſe deſcribi. īmo infinita corpora infra ſperaꝫ eſſe ymaginabilia. Et vltra infra circulos onēs figuras fore inſeri ꝯtibiles qu̓e tamen ſunc infinite ſuꝑ quas infinite poſſunt erigid̓ mōſtracōes taꝫ de magnitudībus ꝙͣ de numeris. gͦ videbit racō hu mana in athomo vel in flore īfini tam ſciētiam obiectiue deſcriptā Infinitam vero ſciētiam n̄ poteſt deſcripſiſſe agenſ qd̓cumqꝫ nͥ ſapi entie infinite. gͦ humana ratio ſi eſt boͣ videbit ⁊ iiueniet in vno athomo infinitam ſapīam ꝯdito ris. Tercio videbit ratio mentis humane ꝙ in aſſecucōne huius infinite ſciētie que eſt in athomo eſt magna vtilitaſ aīe ⁊ delectacō admirabilis. Et ſi forent infiniti ī tellcus infinitas haberent delcāti ones: imo vnꝰ intellectꝰ in īfinitur poteſt delectari in acquirendo no ticiam iſtius athomi. gͦ poteſtra tio ꝯcludere ꝙ ille qui athomū cre auit: infinite eſt bonitatis qui reꝫ infinite vtilitatiſ de ſua boītate cre auit. Sic gͦ ex mimino athomo po teſt ꝯcludere deum eſſe infinite po tentie: ſapīe ⁊ bonitatiſ. Aliter ex poni poteſt dedeo qui eſt in rebuſ om̄ibus ꝑ eſſenciam: potentiā ⁊ p̄ſentiam. Per eſſenciā inꝙͣ. fēn cia cuiuſlibet rei eſt quedam ꝑti cipatio diuini eē ⁊ ſic eēncia cuiuſ libet rei adeſt in ꝙͣtū habet eſſe ſi cut cauſa adeſt ꝓprio effcui. Per potētiam adeſt inꝙͣtum omnia a gunt virtute ipſiꝰ Per preſētiam inꝙͣtum oīa īmediate diſponit ⁊ regit. Attīgit gͦ ſapīa diuina vbi qꝫ in omni loco ꝓpter ſuā mūdici am: quia cuꝫ in oni loco ſit corpꝰ In omni corpore ſciencia infinita obiectiuea ꝯcluſiones ſcibiles in finite ⁊ hoc ꝓpter ſuam mūdiciā. cuiuſeūqꝫ

cuiuſiumqꝫ defectꝰ imꝑmixtioneꝫ Sic ergo deſcribit ſapientiaꝫ ꝑ ꝯ dicōnes abſolutas ⁊ ꝓpriaſ. Con ſeq̄nter eam deſcribit ꝑ locucō es figuratiuas ⁊ tropycas: cum dic̄. Vapor eſt em̄: vbi incipit ſubtili ter deſcribere ſapīam ꝑ figurās ⁊ ſimilitudines. Et ponit quinqꝫ ſil̓i tudines quibꝰ ſapientia ꝯꝑatur. dicit em̄ ꝙ methaphorice loquē do. Ipſa eſt vapor:emanatio: can dor: ſpeculū ⁊ ymago. Vapor eſt quoddā corpus ſubtile extractuꝫ deterra vel de aqua ꝑ calorem ſol̓ ſicut pꝫ pͥmo Methero. Tam̄ ſtri cte ⁊ ꝓprie loqͣndo Vapor eſt aer humidus ⁊ extrahit̉ de aqua: ex alato eſt ficca ⁊ extrahit̉ de terra et de iſtis duobꝰ generant̉ ōnec aeree imp̄ſſiones: cuiuiſmodi ſunt nubes: pluuie: grādines: nix: toni ctuū: ros: prumā. ⁊ cetera multa. eſt ergo ſapīa quaſi vapor v̓tutiſ dei. vſubtilis effectꝰ diuine v̓tutis cātus in mente racōnali. Secūdo dicit ꝙ eſt quedā emanatio clari. tatis omnipotetis dei. ſincera ⁊ cla ritas emanas ſincere ab omnipo fetideo. Emanare idē eſt ꝙ ſcaturi v ſicut aqua aſcendēs de terra d̓r emanare. Sincerus dicit̉ quaſi ſn̄ cera ⁊ ſine mollitudine ⁊ fluxibili tate purus: cōſtans ⁊ mūdꝰ. Et iō nichil inquinatū incurrit in illaꝫ ꝓpter mundiciā ſue claritatis. Sic̄ lux ꝙͣ tumcumqꝫ turpia loca illūi net. nichil tamen inquinati ꝯtra here poteſt. Et emanacō quedam deꝰ em̄ fons e a quo emanat oē genº grarum. Eſt em̄ in fōte iugit̉ emanāte ꝑpetuitas p̄cioſa: ſuaui tas ſoporoſa ⁊ cōmunitas cōpio C aꝑ vn ſa. Primo in fonte eſt ꝑpetuitas p̄cioſa. Quicqͥd em̄ bonitatis l̓ cō ple inuenit̓ in riuulo totū ema n̄t de fōte. Et eodē modo. quicqͥd delec tabilitatis ⁊ bonitatis eſt in crea turā totū emanat de fonte bonita tis diuine infinite Eccī. pͥmo. Fōs ſapiētie verbū dei in excelſis. Ad iſtum fōtem fitiunt aīe ſcē. Iuxta illud pͣs. Sicut ceruꝰ deſiderat ad fontes aquarū ⁊ ceterā. Sitiuit aī ma mea ad deuꝫ fōtem viuū. Cer uꝰ hauſto ſerpente moritur nͥ citi us attingat ad aꝙͣ. deſidea̓t em̄ naturaliter vitam ſuā ꝓlongare. Vn̄ ſic̄ dicit Gloẜ. ſuꝑ illud. Quē admodū deſiderat ⁊ cetera Ceruꝰ ſemo grauatus excreſcentibꝰ pil̓ atqꝫ cornibꝰ explorato ſerpēte ip ſū naribꝰ haurit: quo hauſto ve neno eſtuat. Vn̄ fontē adbiben L0 dum ardētiſſime deſiderat: a qrio ſi deficiat moritur ⁊ inde vitaꝫ ab breuat quo ꝓlongaſſe putauit. Moraliter homo ſerpentē haurit qn̄ dyaboli fuggeſtionibꝰ acqͥel cit ⁊ noxias ſibi delecta cōnes īcor porat ꝑ peccatū. Sꝫ nūc veneno eſ tuat qn̄ trāſacta delectacōne fedi tatem peccati ꝯſiderat. Tūc enim fōtem miſericordie deſiderat: cu do recōſiliari ꝑ ſacramentū penitētie affectat. Si āt ꝯtīgat ꝙ poſt hau ſtum ſerpētis ⁊ ꝯmiſſionem pctī fōtem gratie nō attingat: dāpnū petue mortis incurrit. Fons aūt I gratie de quo putei aquaꝝ viuen tium emanāt eſt xp̄s. In cuiꝰ cor pore multa vinera quaſi ml̓ti pu tei extiterūit fcci. ¶. In diebꝰ ipſiꝰ emanauerūt putei multi aquaruꝫ ⁊ qͣſimare adipleti ſūt ſuꝑͣ modū X. 1.

Ao De iſtis fōtibus dicitur yſaie 1⁊. Haurieris aquas in gaudio d̓ fō tibus ſal. Scd̓ eſt in fonte ema nante ſuauitas ſaporoſa. Dulcior enim aqua eſt in fōte ꝙͣ in riuulo Et iſto̓ moº delectabilior dulcedo eſt in xp̄o ꝙ in creatura quacum qꝫ. dulcedo enim fontiſ eſt ẜm cō diciones terre de qua emanat Si cut dicit Ariſtotiles li. de ſenſu ⁊ ſenſato. Et ideo aqua currens per terram amaram ⁊ ſulphurram ⁊ ſic emanaſ eſt amarā naturaliter Sed aqua emananſ de terrā p̄ua̓ ⁊ ſabuloſa fit dulcis ⁊ clara Criſ tus autem fons ſapiencie mana uit de terra humili virginē videli cet gloloſa. In qua nichil auſte xitatis nichil amai̓tudinis nichil luto ſe feditatis erat Vnde nichil amaritudinis in fonte qui criſtꝰ dicitur inueniri poteſt Iac̓. z. Nū quid fons de eodem foramē ema nat dulcem ⁊ amaram aquaꝫ.? Et tamen ipſe de ingratis hominibꝰ qͥ dīniā delectacōe cōtēpta ī t̓renis voluptatibꝰ īmergūt̉ gͣuiter cōq̄ xit̉ Ie̓. 2. Ae deceliq̄r̄t fōtē aq̄ viue ⁊ foder̄t ſibi diſſipatas ciſternaſ q ꝯtinere nō valēt aqͥs. Tercō in fōte iugit̓ emanāte īueītur cōitaſ cōpioſa Eſt em̄ fons ī omnibꝰ cō munis pauperibus ⁊ diuītibus hominibus ⁊ iumentis. Iſto mō criſtus iuſtis ⁊ peccatoribus. oī bus cle̓mens inuenitur ⁊ propici us Gen̄. ⁊. Fonſ aſcendebat de ter ra irrigans vniuerſā ſuꝑficiē t̓re Mbitacio lr̄al̓ eſſe poteſt. An deus ſit ī qͣlibet creatua̓ adorādꝰ Qd̓ non. Quua ſi ſic tunc cum in ali. qua creatura ſit adorandus deꝰ pari racione in alia. quia in quali bet eſt eſſencialiter. ꝙ autem ſit adorandus in aliqua creatura pꝫ Exodi 3. Quia Moyſes adorauit deum in rubo Et in Gen̄. habemꝰ ꝙ Abraham adoa̓uit deum in a gello. ¶ ꝙͣ xp̄ianuſ adorat deum in crutifixo vel in ymagīe intēdēſ preciſe adorare deum ⁊ non pctāt gͦ cum deuſ ſit eſſencialr̓ ī lapide Si aliquis exiſtentē in lapide in tēdit adorare non peccat eadē rati onē. ¶ ꝙͣ quod ē maioris potenci ē deo magis ē attribuendum h xx peli maioris potēcie videtur conſerua gt re rem per abſenciam ſuam ꝙ per Iiuiū viyuie preſenciam ſicut ex nobilitate re gie maieſtatis ē ꝙ vbiqꝫ regat ī duilatis eamtiſub inū ſruſſaror qp regno. licet vbiqꝫ perſonaliter nō exiſtat. ¶ Contra. quidam effec pta mitſpit jiti. Vl p̄ilit. tus dependent ex ſuis cauſis ꝙ ſiē earum preſencia non exiſtūt ꝓp iſtiſſinafitun t̓ veheniciā cālitatis ⁊ depedēciā ef pitimatip Ibiſtꝫ fectus ſicut patet de radio ⁊ ſole dia diuas ncti Sꝫ oēs res ſūme a do d̓pēdēt ⁊ deꝰ yninantut i ē ca ītimā oīs reigͦ ē oī rei eēnalit̓ intrulſtua va ⁊ lt. in tumbilba. det. pn̄s. Ad q̄ſtionē d̓t Criſoſtoꝰ ꝙ deꝰ ē vbiqꝫ. ſcimꝰ. ſꝫ qūō ſit vbiqꝫ iptatiquuepeſtaſ ai ītellcū nō capiꝰ. ¶ Ad pͥmū ꝙ deꝰ diiui iſici nō ē adorādꝰ in qͦlibꝫ ſuo ſigno ſꝫ afitimnirtundi tm̄ ī ꝓprio qd̓ ē aliqͣ reſ ad hͨ ordi pa dladeꝝ aub. nata ut ī ea deꝰ hōret̉. ſic̄ fuit ru nadhͥtump. bꝰ ardēſ ſiē ꝯbuſtiōe ⁊ āgelꝰ ap nraliaputan pareſ Abrͣhe ¶ Ad ⁊. n̄ ſūt docedi ſil̓a. ſimpliceſ ut ſit ī lapidibꝰ ⁊ ligniſ deū adorēt ꝓpt̓ ſil̓itudīeꝫ ad ydola tā ꝙͣuiſ poſſit hō adoa̓re deū ſub pia ītēcōe ī qͣcūqꝫ re ſine pctō. qͥa tn̄ hr̄e poſſet ſpeciē mali meliꝰ eſt a talibus abſtīere adoracōibꝰ. Ad t̓ciū dicēdū ꝙ maioīs potēcie er̓ge̓ ꝑ pn̄tia ꝙ ꝑ abſētia vniu̓ſa

Vnde ille qui p̄t eſſe abſens indi get moueri ⁊ trāſferre ſe frequent̓ Motus auteꝫ eſt actus imperfecti: nec poteſt aliqͦs ita perfecte r̓gere abſens ſicut preſens. Lect. 102. Andor ē em̄ lucis eterne ⁊ ſpeculū ſine macl̓a deima jeſtatis ⁊ ymago boītatiſ illius. deſcripta ſapientia ſcd̓ꝫ duas ſil̓itudines methaphificas exequit̉ in hac lr̄a eam deſcribēdo ſcd̓m tres alias figuras. Habet eī ſapientia que eſt donū̄ dei pl̓ chri tudinē venuſtatis. magnitudineꝫ puritatis ⁊ ſimilitudnieꝫ deitatis. Quantū ad primū dicit ꝙ eſt can dor lucis eterne: lux eternā eſt ve ritas neceſſarioꝝ que candoreꝫ re cipit cū demōſtrationis euidenciā inducit. Vl̓ p̄t dici. veritas mani feſtiſſima fidei inquātū ad ea que fide tenentur. Ab iſto autem can dore doctores in eccleſia cādidī nō minantur Gene. 40. Pulchriores ſunt oculi eius vnio ⁊ dētes eius A lacte candidiores. doctores enim a prelati quoꝝ eſt alios informae̓ dicūtur dentes eccleſie: quia ſicut efficium dentium eſt cibuꝫ fran gere. diuidere. conterere ⁊ maſtica re ita officium prelatorum et doctoꝝ eſt ſacram ſcripturam frangere ⁊ diuidere ſcd̓m ꝙ ſubditoꝝ neceſſi tas exigit Cant̓. 4. dicit ſponſus ec deſie dentes tui ſicut greges ton ſacū que aſcenderūt de lauachro Glo. dentes qui pctā rodūt ſcrip turas atterūt ſūt fortiores ⁊ ad re genduꝫ apti ſcilicet eccleſiam qui firmitate preualent. Et dicuntur iſ tidentes ſicut greges ouuꝫ prop ter innocentiam. conſarum propt̓ Cap vij. Cij voluntariam paupertatē per quā ab eis omni a ſuperflua ⁊ quando qꝫ neceſſai̓a auferūt̉ qui aſcendert de lauachro quia a baptiſmali re generatitione continētie ꝓficiūt aſcendentes de virtute in virtutem Et iſti dētes ſūt lacte candidiores ꝓpter ſapīe venuſtatē. d̓t Ariſt. Iſ ta tria dedētibꝰ. Vnuꝫ ē ꝙ dentes ſūt ſtupidi: curat̉ cū ſale qꝛ ſal au fert ſtupore a dentibꝰ Et hoc dicit Ariſt. ꝑti. i. ꝓble. 34. Secūduꝫ ē ꝙ hn̄tes raros ⁊ diſtantes dētes n̓o ſūt ita lōgēui ſic̄ illi qͥ hn̄t denſos ⁊ fortes Et hoc dicit ꝑti. 3. ꝓbleū. pͥmo. Terciū ꝙ dētes ſūt dulores ⁊ fortiores ꝙ carnes ⁊ tn̄ mag̓ pa tiunt̉ a frigiditate ꝙ ca̓nes: ſed a 20 8 calido plꝰ ledit̉ caro ꝙ dens Cuiuſ ca eſt ẜm eū qꝛ dentes hn̄t ml̓tos poros et minutos ⁊ hoc denōt albe do eoꝝ. In iſtis vero miūt̓ poris ē modicū de calido. Sūt em̄ dētes fri gidiores ꝙͣ oſſa Et ideo frigidū ad uenniens cito altea̓t ⁊ ledit dētes Caro autē hꝫ poros latos in quibꝫ plꝰ ꝯtīet̉ de calido ⁊ iō minꝰ patit̉ de frigido: ſꝫ a calido plꝰ ledit̉ caro ꝙͣ dens Calida nāqꝫ celerit̓ percipi unt calidū ⁊ ledūt̉ in̄. Itaqꝫ efficit̉ velud ignis in igne. Moralit̓ ſicut dc̄ꝫ ē. doctores ⁊ prelati ī eccīa ſūt ſic̄ dētes cadidi in corꝑe xp̄i miſti co. Inferiores verodelicatiores ſunt ſic̄ caro. Cōtīgit āt aliqn̄ ꝙ iſti den tes patiūt̉ ſtuporē ſic̄ eueīt qn̄ hō ꝯmedit fr̄ctꝰ ac̓bos ⁊ īmaturos. tt̄ eī n̄ poſſūt ſtatī pꝰ ea maſticare ſn̄ leſiōe cibos alios. Rn̄gͦ ſic ē ꝙ illi qͥ doctoe̓s eſſe deberēt ī ectīa occu pāt ſuū īgēiū cirͣ ſciās ſeculares ⁊ circa prudētiam diſpenſandi iſta F. 2.

lciō mundaria cōtrahūt ſtuporē ⁊ fi ūt mepti ad dirigendū cibū doct̓ ne fidei ad vſum ſubditorū. De ta libus dicitur Amoſ g. Dedi vobis ſtuporeꝫ genciū in cunctis vrbibꝫ veſtris ad indigēciā panum iī oī bus locis veſtris Iſti tamē ſtupo rem auferre poſſunt faciliter ꝑ ſal q. ꝑ ſtudiū ſcriptue̓ ſacre ad Col̓. 4. Sermo veſter ſēper in gracia ſit ſale cōditꝰ. Secundo ille eccleſie in xp̄ianitate que habent raros den tes⁊ paucos doctores ⁊ prelatos inſtructos nō ſunt ita longeue id eſt ita perſeuerantes in vita gra cie ſicut ſunt illa loca vbi habun dant doctores morigerati ſancti ⁊ inſtructi. Tercio tamē iſti dentes magis pacuit̉ a frigido ꝙ carnis Et carnales ſiue mundam magis paciunt̉ a calido. Frigidū ⁊ calidū ſunt aduerſitas ⁊ proſpitas. Bo ni autem ⁊ ꝑfecti magis leduntur aduerſitatibꝰ ꝙͣ imperfecti. ⁊ imꝑ fecti magis leduntur ⁊ falluntur peccando in proſꝑitatibꝰ ꝙͣ in ad uerſitatibꝰ Quia ꝓu̓. j. Proſꝑitaſ ſtultorū perdet illos dicit gͦ ſpiri tꝰ ſanctꝰ ꝙ ſapiencia contenta in ſcriptura ſacra eſt candor lucis et̓ ne id ē veritatis increate que ē deꝰ Ioh̓. i. Deus lux eſt ⁊ ī eo tenebre non ſunt vlle. Scd̓̓ ē ſpeculum ſiē macula dei maieſtatis. in ſcriptu 2b ra enim ſacra dei maieſtatis per fi dem inſpicitur quaſi in quodā ſpe culo mundiſſimo ī quo nulla eſt macula falſitatis. Cor̓. 13. Videꝰ nunc perſpeculū in eniginate VVn̄ tota cognicio quā de deo habemꝰ in preſenti eſt ſpecularis ī qua cog nicione obiectu repreſētat̉ non ꝑ ſe ſed ꝑ ſuam ſil̓itudinē ⁊ non ꝑ lineam rectā ſꝫ ꝑ lineam reflexam Sed in futuro videbimꝰ deum ſicu ti eſt Non ꝑ creaturas ſꝫ īmediate quaſi ꝑ lineam rectā. Non ſolū āt ſpeculo ſapiēcie que ē ſacra ſcrip turā videmꝰ deum. ſꝫ etiā moe̓ſ nō ſtroſ quales eſſe deberemꝰ ſi ẜm le gem dei viueremꝰ Vnde Ie̓oꝰ in epl̓a ad demētriadē vginē. Vte re inqͥt lectione diuina vice ſpeculi feda corripiendo. pulchra conſer uādo. ⁊ pulchriora faciendo. Scrip turā em̄ ſpeculū eſt. feda oſtēdēs ⁊ corrigēda doceſ Simile̓ d̓t Bea tꝰ Greg̓ ⁊. moral̓ c. i. Sacra inqͥt ſcripturā quaſi ſpeculū quoddam tul̓. oculis mentiſ opponit̉ ut īt̓na no ſtra faciēs in ipſa videat̉ Ibi em̄ ij feda ibi pulchra noſtra cognoſti nll ſidui mus. ibi ſentimꝰ quātū ꝓficimuſ cip rlta quatuue a profectū diſtamꝰ lōge xiſ Et ſicut ille qūi habet in facie ma raliptla culam manifeſtam ab horret ſe vi at Fal dere ī ſpeculo. ita moralit̓ vicioſi in iut mn vrbo vita abhorrent ſe repn̄tae̓ vbi ſa craſcriptura quātū ad bonos mō res in verbo dei maīfeſte ꝓponit̓ Et tales ſunt quibꝰ nullū ſpeculuꝫ bene placet Sic̄ narrat̉ de quada t̓pi ⁊ d̓formi doīcella Iſta eī hūit ſi tortā faciā ⁊ oblongā ẜt quociēſ ali reſpexit ſpeculū doluit ⁊ offēdeba ius tur deformitatē tn̄ ſuā ſꝑ imputa bar ſpeculo. Vn̄ plurā ſpecula fre git ꝙ oēs mulie̓s de pat̓a Ita ē ī eccia de hoībꝰ vicioſis nec vitaꝫ ſua volētibꝰ emendae̓ Nullꝰ ẜmo bonus eis placet cōtra quēlibꝫ be ne p̄dicatē offēdūt̉ qꝛ ſꝑ ꝑpēdūt ī iſto ſpeculo vitaꝫ ſuā eē diſtortā ⁊ t̓pē nec tn̄ ſe corrigūt ꝑ pmīaꝫ

6 1 ſed quātuncūqꝫ bene audierint ſe deſcriptos ſtatim ꝓpter veterē cō ſuetudineꝫ obliuiſcūt̉ qͣles in ſpecu lo deſtribūt̉. Et de talibꝰ dicit̉ Iac̓ j. Si qͣs auditor ē verbi ⁊ nō factor hic ꝯꝑatur viro ꝯſide: vul. nati. ſue in ſpeculo. Conſiderauit em̄ ſe ⁊ a bijt ⁊ ſtatimoblitꝰ ē qͣlis fuerit. ttideo bene premittit eſtote facto res verbi dei ⁊ nō auditores tantū fallentes voſmetip̄os. Legiꝰ em̄ Ex qd̓. 38. ꝙ moyſes fecit de mādato dn̄ quendā luterē.. qd̓ dā lauato rium qd̓ ponebat̉ nit̓ tab̓naculuꝫ ⁊ altare: in cuius margine ſuꝑio ri erāt ſpecula ⁊ interiꝰ contineba tur aqua vt ſacerdotes ante ꝙͣ ad altare accederēt inſpicere poſſent ſi aliqua maculā abluēdam habe rent. ſicut dicit magiſter in hiſto rijs et eam abluendo delerēt an̄qͣ accederent ad altare. Iſto mō mō raliter ſacra ſcripturā eſt interiꝰ aqua gratie ⁊ deuotionis ⁊ exte tius in verbo doctrine ſunt ſpecula inforniatiōis ſincere vt omnis hō ſemetipſum poſſer inſpicere et qd̓ defectū fuerit emēda̓e. qm̄ hec eſt ſpeculū ſine macl̓a maieſtatis dei Tercio ſapientia q̄ in ſcriptua̓ ſa cra ꝯtinet̉: ymago boītatis dei dici tur. Sicut enim ꝑ ymaginē ꝯgnoſ cit̉ id cuius eſt ymago: ita ꝑ ea q̄ ꝑ ſcripturaꝫ docentur diuina bene ficia nobis exhibita et ꝓmiſſa vi dentur. Aliter poteſt littera hodier ne lectioīs expoide xp̄o qui eſt ſa piētia increata. Ipſe em̄ fuit cādor lucis: honeſtiſſime viuendo. ſpecu lū ſine macula rectiſſime docendo. Et ymago boītatis benigniſſime r̓ dimendo. Fuit etiam candor lucis per corporis puritatem. Speculum ſine macula per mentis claritateꝫ Et ymago bonitatis per diuinam perſonalitatem. Vnde Auguſt. 7. de ciuita. dei. c. 2. dicit ꝙ homo dici tur ad ymaginē dei ſcd̓m illud. Ge ne. i. Faciamus hominem ad ima ginem ⁊ ſimilitudinem noſtrā. Sꝫ filius dei ſic dicitur ymago patris ⁊ nō ad ymaginē. Quia natꝰ ē nō creatus ſimilis ⁊ equalis ⁊ īnullo diſſimilis. Homo autem eſt yma go et ad imaginem. qꝛ nō equat̉ parilitatē ſed accepit ſimlitudinē In qua tamen ymagine plus dif formitatis ꝙ ꝯueniēcie demr̄atur. Licꝫ enī ſil̓itudo ſit de rōne ymagi nis n̄ tn̄ eqͣlitas ſꝫ tātuꝫ de ratione ꝑfecte ymaginis ē eqͣlitas. Sic̄ di 24 cit idem Auguſtinus de 83. queſti onibus. q. lj. Iſtud ſpeculum criſ tus videlicet ſuit ſpeculum planū plane docendo. ſpeculum cōcauūꝫ: humilit̓ molēdo. ſpeculū ꝯnexū: po tent̓ reſurgēdo In ſpeculo ei ꝯcauo apparet ymago reuerſa ad ſupeīꝰ ⁊ inferiis ⁊ dextꝝ ſiniſtrū. Et ita fuit in criſto moriente: ſummꝰ deꝰ a viliſſimis ribaldis torq̄bat̉. ſū mie iuſtꝰ accuſabat̉. ſūmus iudex plectabatur: Et ſicut per ſpeculum ꝯcauū accēdit̉ ignis: ita ꝑ ꝯtēpla cōeꝫ iſtiꝰ ſpeculi ꝯcaui ſūme in no bis accenditur ignis deuotionis ⁊ dilectionis ad deum. Et ſicut in ſpe culo integro non apparet niſi vna ymago. Si autem cōfringatur vl̓ diſcontinuetur quelibet particula ſuam repreſentat ymaginem. Ita fuit in criſto. quaꝫ diu anima criſ ti et corpus conuūicta fuerunt ad inuicem et criſtus fuit hō viuens I. 3

tīo vna tantū ymago apparuit viꝫ ſi militudo hominis qꝛ apud popu lū inſideleꝫ nō videbat̉ nͥ homo pu rus. ⁊ nō homo ⁊ deus. Sed vbi facta ē cōfractio iſtiꝰ ſpeculi ⁊ diſ cōtiuacō ſiue diuiſio corꝑis ab auna licet diuinitas vtriqꝫ eſſꝫ cō iūcta. ſtatī mundo paruerūt due ymagines duarū naturarum viz. dei ⁊ hoīs ⁊ ſemꝑ ippetuū appare bunt. ymago hoīs apparuit in cor ꝑe vulnerato crucifixo cōclauato ſepulto ⁊ cōſignato Sꝫ ymago d̓i apparuit ī ſole eclipſatō terremo tu monſtrato velo lacerato. rupi um rupcione ⁊ mortuorū reſuſcita cio ne ut merito fateret̉ Cēturio ve re filiꝰ deierat iſte Math̓. 27. Hic gͦ xp̄s dicit̉ ſpeculuꝫ ſine macula ad diffe̓ncia hoīnū qui ſpecula. q̄ dam dici poſſunt. ſed nō ſine ma cula ꝓpter fomitem cōcupīe r̓pug. ꝙͣd.. nans ſpūi cōtinue viuit in carne Iob ilj. Quid eſt homo ut imacu latus ſit ⁊ ut iuſtus appareat na tuſ de muliere. Lcō ioꝝ. T cū ſit vna omnia p̄t et ꝑmanens in ſe. omnia in nouat ⁊ ꝑ niaciories in aī mias ſanctas ſe tranſfert amicoſ dei a ꝓphetas conſtituit. Nemineꝫ em̄ diligit deus niſi eum qui cum ſapīa ihabitat. ¶ Poſtꝙͣ ſpiritꝰ ſanctus declarauit nobilitateꝫ ſa piencie in eſſendo. Hic enarrat e iuſ poteſtate ī regēº. ¶ Et cuca hͦ duo facit Primo oſtēdit eiꝰ gene ralē gubernacōem omniū cauſati uā Scd̓ eiꝰ ſpecialē oꝑacōeꝫ cirta humana p̄rogatiua. Scd̓a ꝑs ibi Et ꝑ nacōes. ¶ Quantū ad primā ꝑteꝫ tangit quamor de ſapīa. vni tateꝫ. poteſtatē. ſtabilitatē. ⁊ cāli tate. Vn̄ dicit ſic Et cū ſit vna om nia p̄t. ⁊ p̄manens in ſe oīa inno uat. oapīa enim dicit̉ vna ab vni tate ſubiecti principaliſ ſicut oīs ſcienciā dicit̉ vna pͥmo poſterioꝝ Similiter ab vnitate finis quem ītendit qui ē amor dei. Eſt em̄ deus principale ſubiectū ⁊ amōr dei ī ſa cra ſcripturā principalit̓ ē intentū Vnde Augꝰ de laude cai̓tatis Ille tenet quod patet ⁊ qd̓ latet in di uinis cōdicibus qui caritatem ſer uat̉ in moribus. Iſta ſapīa cuꝫ ſit vnā oīa p̄t ⁊ ꝑmanens in ſe ⁊ oī no immutabilis exn̄s. Omnia in nouat̉ gubernando ⁊ regendo. Ex vni quibꝰ pꝫ eiꝰ general̓ gub̓nacō oī um cauſatiua. Specialis at eiꝰ ope racō circa hūanaꝫ p̄rogatiuā ſub iūgitur quō ad tria. Cauſat enim ī hoībꝰ ſcīmoniā amicicia. ⁊ ꝓphe ciā. Vnde ſubdit ſic. Et ꝑ nacōes ī aīas ſāctas ſe tranſfert. qꝛ n̄ ē per ſonarū accepcō apud deū. Actuū 10. Nō eꝑſonaꝝ acceptor deꝰ. ſed in oī gente que timet deū ⁊ oꝑat̉ iuſticiaꝫ acceptus ē illi. Et ideo ſa pīā que donū dei ꝑ nacōes ſāctaſ hoīm viꝫ vbiqꝫ terrarū. ſe trāſfert illis inſpirādo diuinū cultum ⁊ ea que ſūt neceſſala ad ſalutem trāſ fert ſe in aīmas ſanctas. non ſāc titateꝫ preſupponendo. ſed facien do. Vnde ſubdit amicos dei idē amantes deum ⁊ amatos a deo ⁊ ꝓph̓aſ ꝯſtituit i. Cot̓. 12. Vnicuiqꝫ dat̉ maīfeſtaº ſpūſ ad vtilitatem. et infr̄. Alij ꝓph̓ia. Alij diſcrecio ſpiiuū. Hec oīa ſic ꝓbāt̉. deꝰ nul li dat donū ſapīe nͥ illi queꝫ diligit Sꝫ deꝰ nl̓lū diligit nͥ illū qͥ cū ſapīa

inhabitat ergo nulli alteri dat do num ſapiencie Vnde ſubdit. Neī mē enim diligit deus tamꝙͣ electū a de familia ſua niſi eum qui cū ſa viencia inhabitat Et hec eſt figū ra que vocatur ypalage que figū ra fieri habet quociēſcumqꝫ ver baper contrarium intelligunt̉ Si cūt ſidicamus prodeſt dare claſſi bus auſtros cum nauem ventiſ no ventum nauibus demuſ ẜm yſido ruꝫ primo fthiō. c. ⁊ 3. de Scemati bus Vnde ſenſus eſt Neminem diligit deuſ niſi eum qui cum ſapi ēcia inhabitat a niſi eum in quo habitat ſapiencia ⁊ quem inha bitat ſapiencia. hec que de ſapīe dono exponuntur plamꝰ de ſapiē cia que eſt dei filius verificaritur ſꝫ ſentencia litere nō mutatur. Qui ꝯ dicitur in lectione iſta ꝙ ſapienti a amicos dei ⁊ ꝓphetas conſtitult poteſt eſſe dubitācio litea̓l̓ Vtruꝫ ſolis amicis dei cōferatur donū ꝓ phecie. ꝙ ſic Secreta non ſūt reue landa niſi amiciſ Iuxta illud Ioh̓ Vos aūt dixi amicoſ quia omni a que audiui a patre nota foci vo bis. Sed deus ſecreta ſua reuelat prophetis ergo ꝓphete ſunt amici dei. p̄ Math̓. 7. Attendite a fal ſis ꝓphetis qui veniunt ad vos in veſtimentis ouium intrinſecꝰ au tem ſunt lupi rapaces. Sed qui n̄o ſunt amici dei ītn̓ſecꝰ ſunt lupi ra paceſ ⁊ ꝑ conſequēs falſe prophe te. ergo omnes veri prophete ſunt amicidei. pͣ dicit Ariſtotiles ⁊ libra d̓ ſompno ⁊ vigilia ꝙ ſi diui nacio ſompnorum ē a deo. incon ueniēs erit īmittere qͥbuſcūqꝫ ⁊ n̄o optis viriſ. Vn̄ ẜꝫ eū īcōueniēs ē c iij Cap̄lꝫ vij. dice̓ ꝙ dīnacō ſōpnioꝝ ſit a do cū videꝰ ꝙ tal̓ dīnacō cōueīat fatuis ydeotis ⁊ melancolicis ⁊ n̄ ſapiēti bꝰ Sꝫ ꝯſtatdonū ꝓph̓ie eē a do gͦ n̄ dat̉ nͥ bonis ⁊ dei amicis. ¶ Ad oppoſitū Balaa fuit ꝓph̓a ſic̄ patꝫ nuel 29. Et tamē fuit malꝰ hō ⁊ cul tor ydolorū ⁊ deonū. ¶ ꝙͣ Math̓. A. hēt̉ ꝙ ml̓ti d. ī iudico dn̄e dn̄e Nōne ī noīe tuo ꝓph̓auiꝰ ⁊ ī noīe tuo deoma eiecimꝰ ⁊ v̓tuteſ mul taſ feciꝰ?t rn̄debit̉ eis a do. Nūꝙͣ noui vos ⁊ aꝓpbaui gͦ illi fuer̄t ꝓ phere⁊ tamē nūꝙͣ fuer̄t amici dei. ¶ Ad iſtā q̄onē dicēd̓ ꝙ ſola cari tas ē ꝑ quā hō aicꝰ dei cōſtituit̉. Et oīs gra gͣtiſ data q̄ p̄t eē ſine cari 21. tate. p̄t tn̄ cōicari boīs ⁊ mal̓ aīciſ dei ⁊ etiā īimiciſ. Hꝰ mōi āt gr̄e ſūt ꝓph̓ia. fides. ſapīa. ptās curādi ⁊ ſigͣ faciēdi vn̄ dicit̉ i. Cor̓. 13. Si ha buero ꝓph̓iaꝫ ⁊ noueri miſteria ō ma Et ſi habuero omnē fidem ita ut montes tranſferamicaritatem autem non habuero nichil ſum. Ex qua auctoitate ſatiſ patet ꝙ do nu̓m propherie haberi poteſt ſine caritatē. Et ideo dicendū ad queſ tionē negatiue ꝙ non ſolis aicis dei confertur donum ꝓphecie cuiꝰ racō eſt quia donum prophetie cō ceditur alicui ad vtilitatem eccle ſie communiter ⁊ non preſciſe ad vtilitatem illius cui daturi. Cor̓. 12. Vnicuiqꝫ data eſt maīfeſtacio ſpiritus ad vtilitatem. Modo ad vtilitatem eccleſie eſtet honoreꝫ dei ꝙ Habeat teſtimonium etiaꝫ a mal̓ aliqn̄. Et iō legiꝰ ml̓tos ꝓ ph̓aſſe. Vbi nond̓ ꝙ liꝫ ꝓph̓ia cō patiat̉ malitiā moꝝ n̄ tn̄ īdrn̄r ad mittit malitiā vicoꝝ. qꝛ eī ꝓph̓ia ē C.

lcio quedam ſpecial̓ precognicō futū rorū ad quā requirit̉ eleuacō men tis ꝑ cōtemplacionē Idb illa que ſpirituali cognicōi repugnant cō trariant̉ ꝓphecie. Et ideo vicia car nalia que habent vehemēteˢ paſ ſiones ⁊ occupacōes t̓renorū ſimi liter que mentis eleuacōnem ipe diunt ꝓphecie repugnant. Et ideo legimus de filijs ꝓphetaruꝫ Reg̓. 2. ꝙ ſimul habitauer̄t cum Alizeo quaſi ſolitariaꝫ vitam agētes. In quadā etiā honeſtate a carnalibꝫ abſtinentes ꝟicia vero ſpūalia q̄ mentis eleuationē nō impediunt ꝓph̓ie nō r̓pugnāt. Cuiꝰ modi ſūt culture ydolorū. Obſecrecōes ⁊ ad iuracōnes ac etiam oblacōes fac he demonibꝰ Vn̄ 4. Reg̓. 18. dicit Beliſeꝰ Congregate ad me vniu̓ ſum iſrl̓ in monte Carmelia ꝓphe tas Baal glio. ꝓphetaſqꝫ lucorum 20o. Qui cōmedūt de menſa ieſa bel. Coniſtat ꝙ omnes iſti fuerūt demonū cultores ⁊ tn̄ in quadaꝫ honeſtate corꝑali vixerunt Vnde ⁊ ingromantici qui demones cōſu lūt non expetut ꝓ illo tꝑe quo lu xurijs ſe īmiſcēt ſicut ipſi fatentur Et lib̓ri eorū ꝙͣuis ſuꝑſticioſe hec docent. Ad primū dicendū ꝙ ſe cretū nō ē reuelandū ꝓpter ſe ſed propter vtilitatē amicorū maxīe vbi noticia nō prodeſt īimico hiec indiget ipſiꝰ occultacōne ſꝫ publi cacōne. tūc em̄ ad honore dn̄i eſt ꝙ ſecretum qd̓ ē contrariuꝫ inimi co ⁊ vtile amicis ꝓ inimico pociꝰ diuulgetur. Quādo autē dicit̉ Io. 1. ꝙ ideo xp̄us dicit diſcipulos ſuos aicoſ qꝛ oīa ⁊ cͣ nota fecit̉ eis exponit Greg̓. ꝙ noticia illa qua in eis cāuit fuit nolicia cū anid̓ie Talis aūt noticia nō omnibꝰ ꝓ phetis cōicat̉. ¶ Ad ſecūdū dicen ꝙ lupi rapaces ibidē dicunt̓ taleſ qui intendunt ꝑ malam doctrinā alios ſeducere ⁊ ꝑdere Vnde non ō nes mali interiꝰ ⁊ extelꝰ apparent boni ſicut ſunt ypocrite vel alij qui honeſta docent ⁊ turpit̓ viuūt ſūt lupi rapaces ⁊ falſi ꝓphete quido nō ſciencie abutunt̉ ad ſeducend̓ alios quia ad hoc nō mittunt̉ a d Sed mali hoīes. veri tamē ꝓphete mittunt̉ a deo veritatis ꝓpter vtili tatē aliorū ſicut fuit de Balaam ⁊ qd̓ ꝓphetat veritatis zelo dicunt n̄o intencōe alios decipiendi. Ad t̓ri um qd̓ ē de diuinacōe. de ſōpnijs dicendū ꝙ Aiſtoti. vult dicere ꝙ illa diuinacō ē natural̓ ⁊ nō a do dona eī dei nō dant̓ irracōnabili ter darentur aūt irracionabilit̓ ſi darent̉ cōiter omnibꝰ ⁊ precipue fatuis ⁊ ydeotis. Et ideo cōcludi tur ꝙ diuinacō talis ī ſompnijſ a natura eſt. ⁊ nō a ſpeciali oꝑacōe dei. Aodo quia p̄t cōtīgere ꝙ vnꝰ malus homo eſt aliqn̄ aptior ad quoddā certu mīſteriū ꝙͣ alius. qͣ tn̄ eſt ſimplicit̓ magis bonꝰ eſt et ſil̓r qꝛ ē ad honorē dei de ſuis hoſti bꝰ hr̄e teſtiōmū. ideo donū ꝓphe cie dat etiā immicis. aptis tam ad tale mīſteriū ꝑficiendū ¶ Sꝫ cōtr iſta videt̉ ꝙ diuinacō ꝑ ſompnia non ſit poſſibilis. qꝛ diuinacō īpor tat certitudinē. ſed certitudo nulla poteſt habei de aduētu futuro ꝓp ter ſompniū gͦ nichil ē. ¶ Ad op poſitū ē Ariſtoti. 2. de ſōpno det̓ minās de diuinacōe nō quacūqꝫ ſed tm̄de illa que fit ꝑ ſompͥmū

a hoc eſt ꝯcedēdū videlicet. ꝙͣ diui nacio que ſit ꝑ ſōpniū ē poſſibil̓ Sed ſicut ibidē dicit cōmentator. Nullus eſt homo cui ſōpnio non enūciet aliquid futurum ⁊ nulluꝫ famoſum ē ī toto falſū ſicut dicit driſtotiles. erh̓. Fama aūt nō omno d̓perdit̉ quaꝫ multi populi famant Vnde diuinacō ī ꝓpoſito nichil alid̓ eſt ꝙͣ ſompniū ſigͣtim Vbi notandū ꝙ ſicut docet. Alb̓ tus Sompna ſignacia aliquādo in nobis cauſantur ex corꝑibꝰ ce leſtibꝰ aliqn̄ ex nobiſipſiſ. Et illa ſunt in duplici genere quia qued̓ habent oīgine ex ꝑte corꝑis. que dā aūt ex ꝑte aīme. Ex parte cor poris quidē ſicut quādo aliq̓s hu mor in homine ſicut fleuiā melā colia vl̓ colera. Contingit ꝑ motū vehementē illius humoris fātaſiā ibi formare cōſil̓ia ydola ꝯcordā cia cuꝫ illo hūore. Sicut aliqͥſ ſōp niat ſeguſtare dulcia ꝓpter hūo rū fleumaticū deſcēdētē ad linguaꝫ vl̓ palatū et talia ſōpnia ſūt ſigͣ infirmitatū. ſicut narrat Albertꝰ a quodā qui ſōpniauit piſceꝫ ar tentem infunde̓ in ventreꝫ ſuū ha Ilu bundanciā colere nigre. et expe pefactus emiſit de ſe colerā nigrā aotun ex parte aīme hn̄t originē ꝓpt̓ ve hementē ſollicitudinē aīme circa ſiāt aliquid in vigilia ecci.. Aultaſ ſompͥnia curas ſequūt̉ ſompnia. Et ideo d̓t Friſtoti. Amici ꝓcul exn̄tes maxi nul me ſūt ſolliciti de ſeinuicē. Contin git ꝙ aīma format ſibi ydolū de di lecto. et ꝑ hoc multa ydola de c̓cū ſtancijs cuca dilectū. Oriunt̉ etiaꝫ pptter huc multa ꝑtola tam de pſ peſtate ꝙͣ de aduerſitate q̄ ſomp ⁊iij nia aliquādo ſūt vera aliqādo fal ſa. Et idem credo de inimico ſicut d̓ dilecto quia tm̄ ſollicitatur aīa circa fugam immici. et qūo ſe ab eo poſſit d̓fendere. ſicut ſollicitat̓̉ circa amici curam Vnde quando aliquis cōiter ſōpniat de aliqua perſona ſignū eſt inmediatū ꝙ a nima multum ſollicitatur circan lam ꝑſonā ſꝫ an amor vel odium ſit nouit ille ſolus qui ſompniat Valeriꝰ li. 9. c.. in fine duo fami liares archad̓ iter facientes e garem venerunt quorum alter ſe ad hoſpitem contulit alter ad ta bernam mercātoriā diuertit Is qͣ in hoſpicio erat vidit in ſompnijˢ cōmitē ſuum orantē vt ſibi caupo Z nem inſidijs circuuento opem fer ret. Poſſet enim celeri eius accur ſu ſe imminenti periculo liberare. Quo viſo excitatus ꝓſilijt tab̓nā in qua is diuerſabat̉ pete̓ conatꝰ ē Peſtifero deinde fato eiuſ ꝓpha niſſimum propoſitū tamꝙͣ ſuꝑua cuum dampnauit ⁊ lectuꝫ ac ſōp nium repecijt Tunc idem ei ſauci us oblatꝰ obſecrauit vt et ſi an te vite ſue auxilium ferre neglexiſ ſet nec ſaltem vlcionem. non ne garet. Corpus namqꝫ ſuum a cau pone trucidatuꝫ cuꝫ magno plau ſtroferri ad portam ſtercore coo pertum. Tam conſtantibus fami liaris precibuſ compulſus protiꝰ ad portaꝫ cūcurrit ⁊ plauſtrū qd̓ in quiete demonſtratum erat cō prehendit. Cauponemqꝫ ad capi tale ſuppleium perduxit. ¶ Tercio modo habent ſompnia in nobis originem ex corporibus celeſtibꝰ q̄ alterāt organa. v̓tutū ſēſitiuari

tio ẜm quaſdā qualitates. Et tuſic fā taſia format ſibi cōſimilia ydola ⁊ fiunt ſigna euentuum futurorum de bellis. Infortunijˢ ⁊ eufortunijſ Quales aūt ſunt optumm diuinato res dicit Ariſtotiles ꝙ tria genea̓ hominū bene diuinant̉ ⁊ frequen ter habēt ſōpmia ſignificariā Ve ſam amates ⁊ melancolici Vela ni ſunt ydeote ⁊ fatui Cuiuſ cauſa eſt quia taleſ non ſuūt ſolliciti cir ca motus ꝓprioꝫ. ⁊ ideo bene ſenci unt motus extraneoꝫ corꝑm cele ſtui ꝙ homines racōne ⁊ pruden cia vigentes. Scd̓o amanteſ de no tis ſuis certius ſompniāt Sicut ſi homo ī vigilia videat duos a r̓mo to in equali diſtancia. Vnū notū et alium ignotum cercius iudica hit de noto ſuo ꝙ ignoto. Tercō melancolici ſūt ymagiarii quia ſunt frigidi ⁊ ſicci Ideo ſit in eiſ na curalit̓ maior impreſſio ſil̓ achro rū Quia vero cerebrū eſt album ⁊ clarum. delectatur naturalit̓ in lu ce ⁊ claxitate ⁊ odit et fugit ingre dine ⁊ obſcuritatem. Fumꝰ auteꝫ melancolicus aſcendeniſ demgrat cereb̓rum. ⁊ ido quia ymagmnacio melarolici eſt cum tali fumo aī ma faſtidit cito quodlibꝫ ymagīa tum ⁊ querit fugere ⁊ diuertit ſe ad aliud Et ideo omnis melancō licus faciliter ſe diuertit ab vno ſimili ad aliqd ſibi ſimile ꝙͣ ad in drn̄s. et ex iſtis contingit ꝙ melā colici ſunt boni ſompniatoe̓ˢ. Ali ud tamen eſt homine eſſe bonuꝫ ſompniatorē ⁊ bonū ſompnij in terpretem. ſicut ibi docet Ariſtoti les ꝙ illi ſunt boni diuinatoreſ vl̓ ſompniatores quibꝰ apparent va ra ſōp̓nia Illi boni. īterpteteˢ. qui cognoſcunt quorū ſigna ſint. vn̄ de fatui ⁊ melancolici ſunt boni di iuriantes non aut boni interptes quia ad hoc requiritur exꝑiencia longa ⁊ condiciones noſſe ſomp niantis ⁊ diſpoſiciones corporum celeſtium ⁊ multa talia que nimiſ difficile eſt noſſe. Et iſtud ē vaniſ ſimum ꝙ homo ſe de interpretacō nibꝰ intromittat niſi forte in illis ſompnijs que ex complexione ho minis oriuntur. Fatui vero dicunt̉ bene diuinantes quia non ſūt ſol liciti circa t̓rena nec circa ſeipſos Vnde eorum ſōpnia ſunt valde certa ſi aliquis ea ſcieret interpre tari. ex quibus patꝫ ꝙ in quibuſ ribiu dam ſōpnijs eſt aliqͣ certitudo ſed inſti ī paucis. et io. dōpnia ne cue̓ſ na fallūt ſōpnia plueſ. Lcō. iog. St eī ſpecōſior ſole ⁊ ſuꝑͣ o nē diſpōnē ſtellarū luci cō dli parata inuenitur prior Il li em̄ ſuccedit nox Sapīaꝫ at n̄ vi hi cit malicia. Pꝰ ꝙͣ or̄data ē ſapi eciā ex hijs qͥ ei ꝯueīūt abſolute ⁊ ex ſeip̄a. In hac ꝑte ꝯmēdatur ex hijs q̄ ſapīe ꝯuēiunt ex ꝯꝑacō ne ad alia. Sūt ei ta q̄ īt̓ corꝑalia maxiē nobilitatiſ apparēt. viꝫ ſol iin ſtelle ⁊ luxͣ Sꝫ iſta oīa p̄cellic ſapi ētia eſt eī hec ⁊ ſapīa increata q̄ē deꝰ ſpecioſior ſole. ⁊ tn̄ īt̓ oīa oꝑa d̓i nobiliſſim ē ſol. vn̄ ſingl̓ait̓ de ſole dr̄ ecri. g3. Spes celi ī viſione gl̓e. ſol ī aſpcū ānutiāſ ī exitu. vaſ admia̓bile opꝰ excelſi. Xn̄ ita ē qͣ aliquiſ artifex ml̓ta oꝑa facit alia maioa̓ ⁊ alia mīoa̓ Illd̓ ꝓprijſſime dr opꝰ ſuum quod accedit magiſ ad ꝓporcōeꝫ v̓tutis oꝑantis ⁊ in qͦ

maxime relucet ſapīa artificis Sꝫ i ſole maxīe relucet ſapīa ſūmi ar tificis. Vū̄ Io. Criẜ. expons illd̓ in principio erat verbū dicit ꝙ ſol cauſalit̓ cōtinet in ſe omnes fors ⁊ ſpecies ⁊ colores huiꝰ mundi vi ſibiles vn̄ ⁊ Pliniꝰ ſuper ſōpniuꝫ Scipioīs libro primo verſus finē dicit ꝙ ſol vocat̉ dux ⁊ princeps ⁊ moderator luminū reliquorum mens mūdi. ⁊ cor celi. dux quideꝫ quia omnes ſtellaſ lumiuis maie ſtate p̄cedit princeps maioritate qꝛ illa ſimplicit̓ p̄eminet ut ꝙ ſo luſ talis ſit ſol vocetur moderator luminū reliquorū. qꝛ ipſe ẜm Ma crobium retrogradacōeꝫ ⁊ ſtacio ne in ſtellis erraticis cauſat. Aēſ mūdi dicit̉ qꝛ ſicut omne illud qd̓ ab homine fit cōuenient̓ ex men tis deliberacione procedit Ita om nia que in mūdo cōueīent̓ ab ope re ſol̓ exiſtūt. dies ⁊ nox autūpnꝰ ⁊ eſtas hyemps ⁊ ver. dicit̉ autē cor celi quia ſicut cor ī medio aīa lis Ita ſol ī medio celi ponit̉ ad ca lefaciendū totū mūdū. Et ſicut cor deeeſſante a motu aīalis viuere n̄o poteſt Ita nec quicꝙͣ naturalit̓ vi uere p̄t in mundo motu ſol̓ ceſſā eett tamen hec. ſapīa increata ē ſpecioſior ſole. quatucumqꝫ eī luce atſol: radios tn̄ ſuos infra viſcera terre non extēdit necad oppoſitaꝫ partē terre Sed de ſole iuſticie eſt aliter quia radios eiꝰ viſibiles per ii totam terrā extendit nec aliquid aſſi iiſ eū latere p̄t. Omnia eī nuda ⁊ aꝑ pa ſa ao taſūti cōſpectu illiꝰ vnde fcrī. 32. Oculi domini multo pluſ ſole luci 8 diores ſunt ſuper terram circūſpi cientes oēs vias hoīm ⁊ ꝓfūdum cii abiſſi ⁊ hoīm corda intuentes in abſtōditas ꝑtes. Et ideo cōcludit Boeciꝰ de co. metº ⁊. ꝙ deus p̄t di ci verꝰ ſol quia ſolus omnia vidꝫ dicens ſic. Puro clarū lumine phe bū melliflui canit oris Homeruſ. ui tamē intima viſcerā terre Nō valet aūt pelagi radioꝝ Infirma prorūꝑe luce. Hanc ſic magni con ditor orbiſ hinc ex alto cuncta tu enti Nulla terre mole r̓ſiſtūt Nec nox atriſ nubibꝰ obſtat Que ſūt que fuerunt venientqꝫ. vno men tis cernit in ictu. Quem quia r̓ſpi cit omnia ſolus Verū poſſis dice̓ ſolem. vult dicere Homerꝰ quidi citur melliflui oris ꝓpter dulcedi nem eloquencie compoſuit vnium librum de laude ſolis. Qui tamen L1 ſol non poſſet penetrae̓ ad intīa viſcerā terre vel maris propter īfirmitatē ſue luciſ Sed nō ſic dicit Boeciꝰ de deo qꝛ ſibi intuenti om nā ab alto terre non reſiſtūt. ſua mole īmo omnia que ſūt l̓ fuerūt l̓ erūt circuit in vno ictu mentis. Et iō racōnabilr̓ d̓t qꝛ reſpicit oīa ſolus poſſuꝰ eū dice̓ verū ſoleꝫ. Eſt gͦ ſapīa ſpecioſior ſole et nō ſoluꝫ hoc ē immo ſuꝑ oēꝫ diſpoſicōneꝫ ſtellarum id eſt ſuper ymagines ſbellarum fixarum ſiue ſint in 30 diaco ſiue extra Vel ſuper omnē diſpoſicionem ſtellarum id eſt ſu per omnem pulchritudinem cu iuſcumqꝫ ſbelle erratice vel fixe. Iob. 23. Stelle n̄ ſūt in cōſpcū eiꝰ mūde. et id̓ 3º ſubiūgit ꝙ luci cō pata īuenitur pͥor a. digniore ho norabilior Vn̄ Aſtol̓. li. p̄dicam̉ totū Qd̓ meliꝰ e⁊ hō rabiliꝰ pͥuſ eē videt̉. Conſueuerunt em̄ plurimi

lcio hōrabiliores ⁊ magͣ dilectos a ſe di cere pͥores apd̓ ſe. Et tamē alieniſſi mꝰ prioris hic modus: hec ille. Sꝫ qꝛ poſſet eſſe dubiū quō ſapīa poſ ſet eſſe dignior luce in ſuo gene̓. I deo ꝯſequent̓ hec probat ſic. Luci ſuccedit nox ⁊ ꝑ ꝯn̄s cae̓t et̓nā ſta bilitate ⁊ vincit̉ aliqͦ mō: exquo non ſemꝑ manꝫ vniformit̉. Sapi entiam aūt increta videlicꝫ nō vī cit mala. Conſil̓eꝫ ꝯꝑatione ſola ris luminis ad diuina bonitateꝫ fa cit Dyo. 4. c. de diuinis noībus di rens ꝙ ſol eſt expreſſa ſimilitudo diuine boītatis qꝛ lumē ſuū qd̓ ha bet eminent̓ extendit ad oma vi ſibilia ⁊ ſi aliqua inferiorā illud n̄o ꝑticipant hoc eſt ex eoꝝ defectu n̄o ex defectū ſolis. Vnde nichil om nino priuatur eius virtute. Sed hoc videt̉ contra predc̄a a boetio q̄ lucē ſolis dicit eſſe īfirmā a. debi lē qꝛ nō p̄t intrare ad ītīa t̓re rgo nō illuinat oīa. Et ſuꝑ hoc p̄t eſſe duplex dubitacō. Vna an ſol illūi net infra t̓rā. Alia an illūinet ſtel las alias ſub ſe ⁊ ſuꝑ ſe. ꝙ aūt illu minꝫ cirmediū mūdi arguit̉ ex di cto Ptol̓. qͥ dicit ꝙ radij oīm ſtel laꝝ nūqͣ adunāt̓ nͥ ī cētro terre gͦ radij ſol̓ ſe illuc extēdūt ſed illi ra dij ſūt illuinoſi gͦ illūināt viſceā t̓ re ⁊ maris ꝯtra Boe. Ad iſtd̓ pla ne dicēdū ē nō. Tame ꝓ intēcōne Ptol̓. ē ſciēdū. ꝙ ꝑticipare lumē eſt duplicit̓. vel formalit̓ ſcd̓m actū lumīs: vel virtualit̓ ſcd̓m aliqueꝫ effectū luīs. Priō mō nō illuīnat ſol viſcea̓ terre nec ipſa ſic lumen participāt. Secūdo mō ꝑticipat vi delicet ẜm aliquē effectū luminis Vnde nō intelligit de radijs luīno ſis ſed deradijs virtutis et actiui tatis/ quemadmodum loquit̉ Al kindus in libro de theorica arciuꝫ magicarum capitulo de radijs ſtel larum vbi ponit luminis omnem actualem exiſtenciam in hoc mu do electorum radios emittere in ō nem partem qui totum mundum replent. Vndeōnis locus radios continet omnium reruꝫ ſcd̓m erro res ſuos ibidem. Quātum vero ad aliud dubium An videlicet ſoliſ luminet ſtellas ſuperiores: poteſt argui ꝙ non quia nō eſt nature infeloris influere in naturam ſuꝑi orem ergo ſol non infundit lumē ſtellis ſuperioribꝰ. Confirmatur ratio iſta quia ſicut ſe habꝫ motor ſuperior ad motorem inferiorem: ī ta mobile ſupeius ad mobile infe xius Sed motor ſuperior influit in inferiorem ⁊ non econuerſo ꝙͣ ſimiliter dicit Cic̓. ſolam lunaꝫ ob ſcuritatem habere: ceteras ſtellas lumen habere proprium: licet ſol per excellentiam lumē habeat ſin gulare crgo non omnes ſtelle ali ea ſole recipiunt lumen a ſole ſed tm̄ luna pp̄ ſi ſolcāret lumē in ſu ꝑioribꝰ planētis ⁊ ſtellis fixis tūc oīa lūia planetaꝝ ⁊ ſtellaꝝ fexaꝝ forēt eiuſdē ſpēi cū lūine ſolis: ꝯn̄ſ falſū: qꝛ ſaturnꝰ ꝑ ſuū lumen cau ſat frigiditatē. Vnde ſaturnꝰ dici t̓ plāēta maliūolꝰ ꝓpter exceſſiua frigiditatē ⁊ mars ſil̓iter ꝓpter ex ceſſiuā ficcitatem. ſicut dicit Ptho lomeꝰ ī quadriꝑtito ⁊ Macrob̓ in ſaturnalibꝰ ꝓpe finē d̓t ꝙ lumen lune exͣ ꝓpetatē natue̓ ſue humec tat corꝑa ſua v̓ lumē ſol̓ deficcat Vn̄ ſi aliqͣſ diu ſb̓ lūa dormieit eg̓

excitat̉ ⁊ fit inſano ꝓximꝰ Vnde etiā lingna q̄ luna plena vl̓ luna decreſcente deiciunt̉ inepta ſūt fa brice quaſi nimiſ emollita ꝑ hūo rū cōceptione et agricol̓ moſ eſt frumenta de loco aeris colligere n̄o niſi luna deficiēte ut ficca ꝑmane ant ft ꝑoppoſitū illa que debent hūida ꝯẜuari ſicut poma pira col ligi dn̄t luna creſcente vel plena. ¶ Ad oppoſitū ē Auic̓. 8. inetaph̓. ſue qui dicit ꝙ ſol ponit̉ in medio corꝑm ſuꝑiorū tamꝙͣ cor ī medio amial̓ ut viꝫ in omnia corꝑa in ꝯflue̓ poſſit ſicut aīa ī oīa membr̄ Et huic poſicioni preſtat̉ euidenti a ex ſm̄a Ariſtotil̓ ⁊. de celo ⁊ mū do. qui vult ꝙ quanto aliqͥd pau cioribꝰ motibꝰ cōſequit̉ ſuū fineꝫ tanto ē ꝑfectiꝰ Sol vero īter omēs planetas pauciores habet motꝰ hꝫ eī dn̄ duoſ viꝫ motū ꝓpriuꝫ ab occidēte ī oriens ⁊ motu firmam̄ti ab oriente in occidēſ. Et ꝑ cōſeq̄nſ ciꝰ motor videtur eſſe ꝓpīquior pͥ mo motori Et ideo hꝫ influēciaꝫ in omniā corꝑa ſuꝑioa̓ Et ī hoc ꝯcor dant Ariſt. Ptō. Auic̓. Au̓rois ec eſſelach. Et licet alie ſtelle illu miſient̉ a ſole ſꝑ tamē ſūt plene ⁊ lūꝙͣ ſemiplene ſicut luna Et iſtaꝫ ſetenciaꝫ tenet dyoniſiꝰ de di. no. Vbi loquēs de ſole dicit Oīa quē cūqꝫ ipſu ꝑticipare pn̄t illuīat ⁊ ſuꝑ extētū lumē hꝫ ad ocꝫ extēdēſ viſibilē mūdū ⁊ ſurſū ⁊ deorſum ꝓpriorū radiorū ſplēdoeſ Sed conͣ iſtud eſt ꝙ tūc venus ⁊ mercuriˢ forent ꝑfectiores ſaturno ⁊ mar te qͥa ſicut cōmētator ⁊. Metha. cōmēto es. numerꝰ motuū ī quo toueniūt moderni ē ſol̓ ⁊ motus Ciiij lune i. mercurij 4. ⁊ 8. cuiꝰ cūqꝫ ce terorū planetarum 8. motꝰ ⁊cͣ. Itē 1⁊. Metha. cōmēto 44. Perfcō cor porum celeſtiū ⁊ etiā motoꝝ ſuꝑce leſtiū eſt ẜm ordinē eorum ī ſitu. ¶ Ad iſta dicenduꝫ ꝙ principia iſ torū ph̓oꝝ nō ſūt demōſtr̄ta ne qꝫ ꝙ ordo nobilitatis corꝑm celeſ tiū debet eſſe ẜm ordinē ſituſ neqꝫ ẜm multitudinē l̓ paucitatē motu um Neutrū eī p̄t ſaluari ẜm quā cūqꝫ viam aſtronomie. Vn̄ ꝯmen tator ꝯtradicit ſibijpſi ⁊. de celo cō mēto 62. ⁊ 1 2. metha. cōmēto.44. Dicit ei ⁊. d̓ celo ꝙ illud qd̓ moue tur paucioribꝰ mōtibꝰ ē nobiliꝰ vbicūqꝫ fuei̓t ī ſitui ⁊ ve̓o metha ph̓i. dicit ꝙ ꝑfectio et nobilitas corꝑm celeſtiū ē ẜm ordinē eoruꝫ in loco ut illud qd̓ ſuꝑiꝰ collocat̉ ꝑfectiꝰ inueniatur. Vn̄ iſti ph̓i ꝑ plexi fu erūt ī motibuſ corꝑm cele ſtiū. et iō eorū dictis nō ē ſtandū Hoc tamen tenendū videt̉ ꝙ ſol ſit planetarū ꝑfectiſſimꝰ ⁊ maxīe reges mūdū et tn̄ ī medio ſepteꝫ planetaꝝ poſitꝰ ſicut dicit Ptolo meꝰ d̓̓ ſic volente. ¶ Ad racōes ī oppoſitū Illud oportet negare ꝙ nobilitas planete vl̓ corꝑis celeſ tis debet attendi gn̓alit̓ ẜm ordīeꝫ ſitus vt videliꝫ ſuperiꝰ ſemꝑ ſit no bilius ſed illud ē perfectuiſ quod paucioreˢ hꝫ motꝰ. vn̄ celū ſtella tū ꝑfrīſſimū ē/ et ſic̄ dr̄ de mobili bꝰ. ita ꝯn̄rde motoībꝰ dd̓ ē. Vn̄ motor ſpe̓ ſol̓ ē vicior pͥº motoi̓ ꝙͣ motor ſpe̓ ſat̓ni. ¶ Ad ⁊. de auctōi̓ tate Cic̓ōis dd̓ ꝙ alioꝝ auctoita tibꝰ pociꝰ ē fauēdū qui ī aſtrono mia ꝑicōreˢ fuer̄t. Ad 3. qn̄ a̓gui t̓ ꝙ ſi ſic luīa oīꝫ ſtellaꝝ forēt eiꝰ dͥ

ltīo ſpeciei cum lumine ſolis: poteſt di ci vno modo negādo ꝯſequētiam loqͣndo de ſpecie ſpecialiſſima. ſed quia actus actiuoꝝ ſūt in paciē te diſpoſito. iō in ſaturno cauſat vnam ſpeciem luminis ⁊ in luna aliā ⁊ ſic d̓ ſtellis fixis ſimilit̓. hec eſt ꝓductio penitus vniuoca: qua iuis iſta lumina ſint eiuſdem ſpe ciei intermedie. diuerſitas autem ẜm ſpeciem: ẜm ſpeciem ponit̉ int̓ luces precipue̓ ꝓpter diuerſitateꝫ effectuum ẜm ſpeciem: quia vnū lumen refrigidat ⁊ aliud calefrīt cōſuile paſſum ⁊ cōſimile appro ximatum. Et pͥncipium natuale ē ꝙ potentie actiue eiuſdem ſpeciei in ꝯſimilibꝰ paſſis habebunt ef fectum eiuſdem racōnis. ſi tamē diceremus ꝙ omnia lumina ſint eiuſdem ſpeciei: tūc poteſt dici ꝙ ſtelle nō ſolū agunt ꝑ lumē ſed vel ꝑ ſubſtātiam ꝓpriam. vel aliā qualitatem nobis incognitam v na cū lumine. ⁊ nō eſt inconueni ens ꝙ dueres eiuſdeꝫ ſpeciei ſūt cauſe ꝑcialeˢ effectuum duarum diuerſaꝝ ſpecieꝝ Capitulū Lectio. 10. Octauu. Ttingit ergo a fine vſ qꝫ ad finem fortit̉ ⁊ diſ ponit omnia ſuauiter. hanc amaui. ⁊ exqui ſiui eaꝫ a iuuentute mea. ⁊ q̄ſiui ſponſam michi ea aſſumere. ⁊ a mator factus ſum forme illiuſ. Intētio ſapiētis ſalomonis ī iſto capitulo octauo eſt ſpecialit̓ enar rare: quēadmodū ad illam mira hilem ſapiētiaꝫ quā habebat de uenerit. Et vult dice̓ ꝙ nec ab ho mine: nec a ſtudio neca demone nec ab angelo. ẜ ꝑ deuotaꝫ ſuppli cacōem impetrauit ea a deo. Vn̄ circa hoc duo facit. Primo on̄dit qͣntū habuit ad ſciētiam acqͥren dam deſideriū ⁊ affectioneꝫ. Scd̓ ponit in forma ſue peticōnis deuo tam ſupplicacōem. Secūda ꝑs ibi capi.§. deꝰ patꝝ meoꝝ. ¶ Circa primū eſt aduertendū ꝙ ꝑſone inter qͥs feruētior amor oſteditur vt cōiter inter homines ſūt vir ⁊ mulier: iuuenis ⁊ puella: amicuſ ⁊ amica: qͥ int̓ ſe cōtrahere cogitāt copulam ꝯiugaleꝫ. ⁊ ideo ſapiēs ſalomon vt amoris vehementiaꝫ māifeſtae̓t quā habebat ad ſapi entiam: licētia poetica: ficta qͥdeꝫ narracōne: ſꝫ ſub vera ſignificacō ne ītroducit ſeipſū in formā iuue nis cuuiſdaꝫ puelle nobiliſſime qua ſapientia vocat: nupcias af fectātis. Prudens āt nupcias cō tracturus ſic ꝓcedit. primo ꝯſide rat valorem ⁊ gratias ꝑſone cuꝫ qua ꝓponit ꝯtrahere. Secūdo dotē ⁊ diuicias quas poteſt cū ea reci pere. Et tercio ſi ꝯdicōnes ꝓprie ſu ijpſiꝰ poſſint puelle ꝯgruere. Qua̓ to quō ea a ꝑntibꝰ ⁊ aīcis quoꝝ inteſt potei̓t petere ⁊ habere. Iſto mō ſal̓on cū aica ſua ſapīa ꝯtrac turꝰ. pͥmo on̄t ipſā puellā mia̓bi liter amabilē ⁊ gr̄oſam. Scd̓ on̄t ipſiꝰ dotē fore ſūme deſiderabilē ⁊ p̄cioſaꝫ. Tercio fuijpſiꝰ ꝯdicōem mōſtrat fuiſſe ſpectabilē ⁊ v̓tuo ſā. Et qͣrto on̄t puelle datorē hr̄e nobilitatē venerabilē ⁊ gr̄oſaꝫ. ⁊ ẜm iſta qͣtuor c. diuidit̉ in 4. ꝑtes qcd̓a ꝑs ibi. ꝓpoſui gͦ Tercia ibi Puerat era. Quarta ibi. Et vt ſci ui qmͣ alit̓ nō poſſim cē ꝯtinēs ij.

2 Circa primuꝫ duo facit Primo ponit quandam ex p̄cedētibus de ductam concluſionē. Scd̓ egredi tur enarrare quantuꝫ habuit ad ſapientiam acquirendam deſideri um ⁊ affectionem Scd̓a pars ibi Hanc amaui. Concluſio ex prece dentibus illata ⁊ demōſtrata eſt iſta. ꝙ ſapiencia habet omneꝫ po tenciā gubernatiuam. Et ſequitur ex hoc ꝙ ipſa omnia poteſt. benig na ⁊ ſuauis eſt amans bonum ac tum ⁊ nichil vetans bene facere Si cut ſuperiꝰ in ſeptimo c. dictum fu it gͦ cum vera non vetebat ſeipſā quin faciet bonum actū. Et cum ꝓ pria ſua actio fuerit r̓gere vniuer ſagͦ hoc faciet ẜm condicōes ſue bonitatis videlicet potent̓ ⁊ miſei̓ corditer Vnde dicit Attingit gͦ a fine vſqꝫ ad finem fortiter ⁊ diſpo int̓ omnia fuauiter. Quia hic fit ī tencio de gubernacōe diuina p̄t eſſe duplex dubitacio Prima an omnia ſubdentur gubernacōi di uine Scd̓a. an deus diſponat om nia miſericorditer. Quantū ad pͥ mum videtur ꝙ deus omnia gub̓ net. quia ſi ſic nichil malefieret in vniuerſo cum ſit ſūme bonus et ſimine potens Secūdo quia ſi gu bernaret omnia nichil fieret pre ter ꝓpoſitum ſuum ⁊ ſic nichil fie vet a caſu contrͣ Ariſtotileꝫ ⁊. phi corū ¶ Ad oppoſituꝫ eſt lr̄a Et eſt dicenduꝫ ꝙ deus gubernat oīa cū ſit cauſa efficiens omniū. ⁊ etiaꝫ finis quia omnia efficit ꝓpter ſe ⁊ ſicut ad honorem ſuum congruit omnia in ſe dirigit ſicut in finem Hoc aūt eſt gub̓nae̓ dirigere res in aliquē finem intentū. Eſt tan ſē Cap̄lꝫ vn ſic gubernator oīm ꝙ gubernat meduantibuſ ſecūdis Vn̄ corpora groſſiorā ⁊ corrutibilia ꝑ corꝑa ce leſtia ⁊ incorruptibilia ⁊ corꝑ a ce leſtia ꝑ āgelos ſine ꝑ intelligēci as. Huiꝰ racō ē qꝛ maioris bonita tis cōicacio ē ſi gubernās ⁊ effici ens cauſalitatem gubernandi et efficiendi. alijs ſub ſe ordinate cō mūicet ꝙͣ ſi ſuꝑiora priuaret ab inferorū gub̓nacōe ⁊ oīa īmedia te ꝑ ſeipſū gubernaret ⁊ idd̓ ad oſ tendēdū ſuā ꝑfectionē in cauſanº ⁊ cōicando ꝑfectōnem ſuā in crea turis cōicat quibuſdā gub̓nacio nē aliarū ¶ Et ad racōes qn̄ prio 211 arguit̉ ꝙ nichil malefieret in vni uerſo ſi ipſe omnia gubernae̓t ne ganda ē cōſequēcia. ſꝫ verū ē ſi ip ſe ſolꝰ ⁊ īmediate omnia gub̓na ret ⁊ ageret nichil male fieret mō quia idē effectꝰ fit a deo ſicut a ca ꝑclali ⁊ a creatura racōnali cōcur rente ſicut ab alia cauſa coꝑciali Ido cōtīgit ꝙ idē effcūſ fit a d̓ be ne ⁊ ab hoīe male Iuſte a deo. ab hoīe iniuſte Et p̄t poī exēplū ut ſi dn̄s dicat ẜuo trahamꝰ iſtaꝫ cor dā leuit̓ ſic ꝙ eanō fragamꝰ Et ẜ uus trahenſ ruditer frangat cor dā Iſta fractio ē adn̄o ⁊ tamē ſer uns peccat ⁊ male facit ⁊ dominꝰ non. Sic deuſ ſtatuit ꝙ creature ra cionali vult cooperari in ſuis ope racionibus ut curſus nature ma neat quem inſtituit ſine quo nul la res poteſt aliquid agere immo nec poteſt eſſe per momentum ni ſi ipſe conſeruaret. Quādo ergo creatura racionalis facit contrͣ le gē ſibi p̄finita a dd ꝙͣuis a dd̓ con ẜuetur ⁊ gubernētur ⁊ deus idem

l⁊ō generaliter cooꝑētur. ſicut coope rat̉ igni cōburendo ⁊ ſoli lucendo Tamē creaturā male facit legem dei tnͣſgrediēdo nō aut deuſ q̄ ſic fa cit ſicut lex ſua ſtatuit. Ad ſecūdū quando arguit̉ ꝙ nichil fiet a caū ſi deꝰ ōmā gub̓naret dicendū ē ꝙ ideꝫ effectꝰ dicit̉ eſſe a caſu ⁊ p̄ter ꝓpoſitum reſpcū vmꝰ cauſe ⁊ nō a caſu reſpectū alteriꝰ Sicut ponitur exemplū de domino qui mittit du os famulos in negocijs ſuis ordi nās ꝙ vterqꝫ obiet alteri certo loco ⁊ tempore: quoꝝ neuter ſcit de alio. Iſte cōcurſus famuloꝝ d̓r eſſe a caſu reſpectu vtriuſqꝫ famū li ⁊ tamē eſt ꝑ ſe intētus reſpectu dm̄i. Et ſic eſt dicēduꝫ ꝙ nichil fit in vniu̓ſo a caſu reſpectū diuīe gu bernacōis: nec aliquid ſibi inopi natū euenire poteſt. Sed ex ꝯcur ſu cauſaꝝ ꝑticulariuꝫ bene ꝓcedit effectus qui a neutra eſt intentꝰ. ⁊ ille effectꝰ dicit̉ caſualis vel for tuitus reſpectū eaꝝ. Et hec eſt īten tio btī Auguſtini de. 83. queſtiōi bus. q. 34. vbi dicit. Quicqͥd a ca ſu fit temere fit. ⁊ qd̓ temere ſit n̄o ſit aꝓuidētia. Si aliqͣ fiūt in mūdo a cāun̄ ꝓuidētia vniu̓ſus mūdꝰ ad miniſtratur ⁊ erit aliqͣ natura ⁊ a liqͣ ſubſtātia que adopus ꝓuidē tie nō ꝑtineat: qd̓ qꝛ falſum eſt ꝯ cludit ꝙ nichil caſu fit in mundo Et ad iſtū intentū dicit Plato. 2. in Thimeo. Nichil ſit cuius ortuꝫ legittima cauſa nō precedat. Iſti ſētentie ꝯcordat Boetiꝰ. l. de cōſo lacōne ꝓſa pͥma vbi diffinit caſū dicens. ꝙ Caſus eſt inopīatuſ ex cōfluentibus cauſis in hijs q̄ ob aliqͥd gerūtur euētus. Sed hic vj detur eſſe ꝯtrarietas inter Aug̓. Boetiū. qꝛ ẜm Auguſtinū nichul in mundo fit a caſu. Scd̓m autem Boetium multa fiunt a caſu. dice dum ꝙ nō eſt ꝯtradictio ſed equi uocatio. Antiqui em̄ ypicurei dix erūt caſū eſſe euentū ꝓductū mo tu temea̓rio ⁊ nulla ꝯmixtiōe cau ſarū. Et ſic accipit btus Augͥ. caſū loco pallegato. Et Bo eciꝰ. ſic acci piendo caſū dicit ſic. Caſus nonē nͥ vox inanis nullam rem hn̄s fue ſigͥficacōni ſubiectā. Accipiēdo āt caſū ſicut dicit Areſto. 2. Phiſico ꝝ. qꝛ caſus eſt cauſa ꝑ accidens in hijs que fiūt ꝓpter finem ⁊ in mi nori ꝑte. l̓ ẜm Boetij diffinicōeꝫ ſic eſt dicēdum qꝛ ideꝫ fit a caſu ⁊ tamē a cauſis ꝑ ſe. Sicut ꝑ ſe cau ſa inuencōis theſauri eſt foſſio a gri ⁊ repoſitio theſauri in eodem. oed qꝛ iſtum effectū nō intende bat fodienſ dicit̉ reſpectū illius a caſu. ¶ Quatum ad ſecūdum du biū. An viꝫ deꝰ diſponat oīa miſe ricorditer. videt̉ ꝙ nō ꝑ inſtātias. qꝛ viꝫ ꝑuulos nō baptiſatos pu nit eternaliter ꝓ origēali peccato vn̄ videt̉ ꝙ iniſtos nullaꝫ exercet iniſericordiā. Iteꝫ Iacobi. 2. Iudi cium ſine miſericordia fiet illi qͥ n̄o fecerit miſericordiā. Ego tales nō diſpōnit miſericorditer. ¶ Ad op poſitum eſt littera ⁊ dicenduꝫ eſt ꝙ ſic. Sicut em̄ d̓r. i. Ethico. Minꝰ malū aliquādo vocatur magis bo num. qꝛ ergo deꝰ tribuit bonis vl̓ tra merita: ⁊ males citra: dicitur oīa miſericorditer diſponere. Miſt ricordiā em̄ dicit volūtatem bn̄fa ciendi alicui indigenti. deo vero o nis creatua̓ indiget. ſine quo nec eſſe poteſt

eſſe pōt. et ideo cum omnia de ſua gratuita voluntate ꝯſeruet: omni bus miſericordiā impendit. Et qꝛ deꝰ ex ſua bonitate nobis impēdit bona ⁊ nō punit nos niſi ꝓ noſtra culpa. Pdd d̓r ꝓprie ſibi ꝯpetere mi ſereri ⁊ qͣſi improprie punire. Ad primū deꝑuul̓ dicendū ꝙ deꝰ ꝓpeccato origenali nō ſolum poſ ſet īflixiſſe carentiā viſionis diui ne ſedpoſſet om̄es annichilare ſi vellet. Et ideo ī hoc agit miſericor diter cum eis ꝙ eſſe humanū ha bebūt ⁊ viuēt ſine pena ſēſus Tre norū. 3. Miſericordie dni qꝛ nō ſu mus ꝯſumpti. ¶ Ad ſecūduꝫ dicē dū ꝙ licet imiſericordes n̄ ꝯſequū tur miam eos totaliter a peria libe rāteꝫ. cōſequūtur tn̄ mīaꝫ aliquid de penadebita relaxātem: qꝛ citra ntem cōdignū punient̓ ſicut alij ōnes qui ꝓ fuis demeritis dāpnabūtur In ſecūda ꝑte lectionis aggredit̉ ſalomon enarrare ꝙͣtam habuit ad ſapientiā acquirendā affectio nem ⁊ deſiderium. ⁊ dicit ſic. Hac xiſ amaui. ⁊cͣ. Ibi de ſe fatetur ſapiē tam deſideraſſe ẜm quinqꝫ ꝯditio nis virtuoſas. Ipſam nāqꝫ deſide rauit frequēter ⁊ ſtudioſe. Et qͣn um ad hoc dicit. Hāc amaui vere viꝫ ex corde affectualiter ⁊ laborio ſe. et qͣntum ad hoc dicit. ⁊ exqui fiui. Inquirere eſt intus q̄rere.ſ. in volūtate ⁊ in mente. ⁊ exquiſire ē extra qͣrere in ſtndio ⁊ oꝑe ⁊ ꝑſe uerāter ⁊ aīoſe. Et qͣntum ad hoc dicit. a iuuētute mea: n̄ a ſenectu te ſe. li. Cum iā eſſet ſenex dep̄ua tum eſt cor eius ꝑ mulieres. ⁊ Er ci 21. Que in iuuētute tua nō ꝯgre gaſti qūo inuenies ea in ſenectu Cap. vnij 5 re. Et aulē notabile exemplū ad cuiuſlibet hominiſ preſūptionem reſcindendā: ne aliqͥs p̄textu mun dicie ſue iuuētutis ſuꝑbiat cū taꝫ ſanctū: tantū a dd̓ pͥuilegiatū: tan ta ſapiētia dotatum recogitat per mulieres fuiſſe in ſenio depraua tum Quarto deſiderauit ſapien tiam vtiliter ⁊ fructuoſe. Et ꝙͣtuꝫ ad hoc d̓t. Queſiui michi ſponſaꝫ eā aſſumere. ꝯpoſa em̄ naturalit̓ appe̓tit̉ ꝓpter ꝓleꝫ. ꝓles vero ſapiē tie eſt opus meritoriū. Et ido qui cumqꝫ ſapientiā deſiderat ad dele ctationem vel oſtentacōnem ſeu intrinſecā elacōnem: h̓ ſibi ſapiē tiam nō deſiderat fore ſponſaꝫ: ſed LVV potiꝰ meretricē. Sed ille eā in ſpon ſam copulat qui ꝑ eā oꝑa mei̓to ria generat. Et ido dicit̉ Iacobi. 2 ꝙ fides ſine operibꝰ mortua ē Vn̄ Augꝰ. ẜmōe. 22. Fides appellata eſt ab eo qd̓ fit. due ſillabe ſonāt cū dicit̉ fides. pͥma ſillaba eſt a fa cio. Secūda a dico. Int̓rogo ergo te vtꝝ credas. ⁊ diciſ. Credo. Fac qd̓ dicis ⁊ fides eſt ¶ Quinto deſi derauit eā prudēter ⁊ ingenioſe. ⁊ qͣntum ad hoc d̓t. Et amator fcūſ ſū forme illius. In ſacr̄ nāqꝫ ſcrip turā q̄ eſt ſapiētie ꝯtentiua eſt ſē ſus lralis qͣſi materia. ſenſus vero ſpūalis qͣſi forma. Vn̄ rudi popu lo iudeoꝝ dicit̉ Deut̓. ę. Voce ver boꝝ eius audiſtis ⁊ formā penitꝰ nō vidiſtis. Iſta gͦ amāda eſt vt habeamꝰ formā ſciētie ⁊ veritatis in lege ad Rō. l. ⁊ ad Rōͣ. 6. Grā autē deo ꝙ obediſtis ex corde ī eaꝫ formā doctrine in qua trͣditi eſtis Gloſa: doctrina euāgelij. Forma eſt: que ymaginē dei deformataꝫ A. j.

lno Aſtituit. In quā traditi eſtis non ꝑ homines. ſed per graciam iheſu criſti. Lcō 106. Sneroſitatem illius gloīfi cat cōtubermū habens d̓i Sed et omniū dominꝰ di lexit eaꝫ. ¶ Poſtꝙͣ Salomō decta rauit quatā habuit ad ſapienci am acquirendā deſideriū ⁊ affecti onē. Hic exponit diffuſe tanti deſi derij ſui racōnem Et quia vſus eſt figuratiua fictione de amicicia q̄ ē inter amicum et amica. Et verecū dum eſt homini nobili aliqua ī tā tam affectione amplecti ut eā ſibi velit perpetuo cōiuigio copulari nͥ ipſa inueniat̉ multipliciter graci oſa Ideo in hac parte ad moduꝫ ardentis amatoris vl̓ proci ſuam amaſiam ſingularit̓ recōmeūdat oſtēdēs ꝙ tanta ē in ea habundā cia graciarū ꝙ ꝑ cunctis amoris apicē mereat̉ Proci ſicut dicit yſi dorꝰ iō. Eth̓. dicunt̉ nuptiaruꝫ peti tores vl̓ ꝓcuratores. Et dicuntur a procando quia tales ſolent fre quēter tam verbis ꝙͣ muneribuſ procari illas quaſ amāt. Et inde ꝓ coraris dicit̉ proci officiū exerce̓ Et quia turpe eſt ⁊ confuſibile ſic̄ dictū eſt alicui nobili ad ꝑſonam ignobilē exercere ꝓcacōis officiū Ideo reſtat ſalomoī pelectiſſiē ſpō ſe ſue declarare precomū ut amor ſuus probetur nō ex leuitate l̓ fur rep̄cione. ſꝫ ex diſcreta electōe ſub ortus. Extollendo gͦ kmaꝫ a cōpia grārum 7. ei prerogatiuas attri buit excitiuas amoris viꝫ gene̓o ſitatē ꝓpagacionis Celebritatem bone opimōiſ. culalitatē bone edu cacōis opulenciaꝫ in diuicijſ Exꝑientiā in artificijs Sincerū modeā mē in moralibus ⁊ verū examen in ſciencialibꝰ. Et ẜm p̄rogatitiāſqᵐ lr̄a diuidit̉ in ſeptē ꝑteſ. Scd̓a pſ ibi Sꝫ ⁊ oīm dominꝰ. Tercia i. doc trix eſt enim.&rͣta ibi et ſi diuicie appotatur Qiunta ibi Si aūt ſeſꝰ oꝑat̉ Sextā ibi. et ſi iuſticiā quiſ diligit Septīa ibi. et ſi ml̓titudinē ſciencie deſideret quis. et planū ē ꝙ que haberet iſtas ꝯdicōes ſep tem amore maximo digna foret Prima ergo progatiua que in iſ tiꝰ ſponſe precōniō ponit̉ eſt gene roſitas ꝓpagacōis Vitant em̄ no biles ne cū vili degeneri ſanguē copulent̓. et quātū ad hͦ dicit ſic ſin Generoſitatē illiuſ glorificat con ji tuberniū habēs dei quaſi d. Si de generis claritate mencio fiat non aſit ſolū ipſa eſt generoſa īmo gene roſitas ſua eſt famoſa. Aulti em̄ amſilli ſunt nobiles. ſed d̓ nobilitate ip ſorum apud multos nō eſt fama Sapiēcie generoſitaˢ tante extitit noticie atqꝫ fame ut ab omni buſ nobilibus teſtimoniū habe at claritatis quia omnis perſona cōtubernium habēs dei gloīficat generoſitatē illius Contuberniuꝫ idem eſt quod ſocietas manens ſimul ad tempus. Et dicitur cōtu bernium habens quaſi contaber niuꝫ ⁊cͣ. a tab̓ra qꝛ illi qͥ ī tab̓na cō ieiūt ad tēpꝰ ꝯmanet ī vna ſorie tate. vn̄ h̓ ꝯtub̓nio. oīs. ⁊ h̓ ⁊ hec cōtub̓nal̓ dr̄ ſociꝰ ꝯmilito qͥ ī eodē cōtubernio manet cū alio Vult gͦ dice̓ ꝙ qͥcūqꝫ ē ille qui cōtub̓niūa ſocietatē habet cum deo gl̓ificat q clalficat ⁊ clarā p̄dicat gn̓oſita tē ſapīe dicit̉ eī gl̓a qͣſi claria qͥa

Cital̓ vel daret. licet aūt om̄s nos poſſumus ⁊ debeamus ꝯtub̓nium habe̓ cū deo.i. Corin.i. fidel̓ deus ꝑ que vocati eſtis in ſocietateꝫ fi lij eius dn̄ nr̄i ih̓u xp̄i. Sincere tn̄ ꝯtub̓nium habuit cū deo natura hūana in xp̄o ꝑ ypoſtatam vmo nē. i. ℟.i5. Viri iſrahel ſociati ſūt ſibi in dieilloa in die ānūciacōis dm̄ce. viri iſrl̓a. duo intellectus rō les videntes deum ſūmꝰ qꝛ diues. ⁊ infimꝰ qꝛ hūanus ſociati ſunt ī die illob in die ānunciacōis dn̄ice qn̄ filius dei ꝯceptus fuit in vgīe bn̄dicta. Et exquo xp̄us ſocieta tem noſtram deſiderat vituperādi ſumꝰ niſi nos eius ſocietati aꝑtoſ aydoneos faciamus ⁊ ei ꝯformes luxta nature poſſibilitateꝫ fiamꝰ Ideo ſi dixerimꝰ qꝛ ſocietatem ha bemꝰ cū deo ⁊ in tenebris ambu lamus mentimur ⁊ non facimuſ veritatem Si aūt iri luce ambula mus ſicut ⁊ ip̄e eſt in luce ſocieta. tem habemꝰ ad inuiceꝫ Sapīa er go glorioſam hꝫ generoſitatem. uia oīs ſapīa a dn̄o deo eſt. Ec ci. j. Generoſitas vero terrena ꝑui pcij eſt Sicut enim allegat Sen̄. epl̓a. A. Platō d̓t nemine regum non ex ẜuis eſſe oriundū neminē ſeruū nō ex regibꝰ Oīa iſta longa varietas miſcuit ⁊ ſurſum deorſuꝫ foituna verſauit Ruis eſt inquit Sen̄. gn̓oſus/ ⁊ rn̄dēt a natua̓ ad virtutem bn̄ diſpoſitus. hoc vnū intuendum eſt aliqn̄ ſi ad vetera reuocas nemo id eſt a pͥmo mun di ortu vſqꝫ ad hoc tempus ꝓdi dit nos ex ſplendidis ſordidiſqꝫ alternata ſeries Hec ille Quid āt bonitatis ſit ī generoſitate vel nō Caplꝫ vmi cvi bilitabe carnali rōnalit̓ declarat. Boe. 3. de con. ꝓſa. b Nobilitas in chil aliud eſſe videtur ꝙ quedā de meritis proueniēs laus ꝑntū. Qd̓ ſi bonū ē īnobilitate illud ar bitror eſſe ſonum vt īpoita nobi libꝰ nocitudo videat̉ ne a maioruꝫ v̓tute degenerent hec Boe. Habe̓ eī nomē honoris ſine oꝑbꝰ v̓tuo ſis paꝝ vel nͥlvalet. Vn̄ val̓ mar cial̓ epygmatō. 14. ſcribit ad quē dā qui vobat̉ maximꝰ qͥ de noīe honoris gloriabat̉ d. nomē hono ris hreparuū nō pōdꝰ hōris mō mētū hōris momentū nullū ⁊ nō mētū hr̄e ꝑuū. nomē ⁊ amittiſ. ſi 7 bm̄ ē nomē hōris Aomētū nullū 16 ſi que poſcit hōres maxīe nulla facis Secūdo ī lcōne iſta extollēdo ſapīam on̄dit eaꝫ ſalon̄ hr̄e cele britatē bone opinionis Et qnͣtum ad hͦ d̓t ſic. Sꝫ ⁊ oīm dn̄s dilexit eā Si em̄ dn̄s vniꝰ regiōis vnam p̄ceteris adamae̓ dignet̉ ml̓tū fa ciet ad celebritatem bone opimio nis de ea ꝓmulgande ergo a mul to forciori exquo omniuꝫ dominꝰ qui eſt deus iſtam puellaꝫ diligit conſtat eam habere celebritatem bone fameīmo dictuꝫ eſt. c. 4. Ne minem enim diligit deus niſi qui cum ſapientia inhabitat. Et ꝓpt̓ quod vnumqd̓qꝫ ⁊ illud magis. pͥmo poſtexioꝝ ergo plus diligit ſapiam. ¶ Ruia ī lra iſta iā expo ſita de ingenuitate ſiue nobilita te tractat̉ p̄t eſſe dubitacō lrālis Vtrū ꝓles ſequidebeat condicō nes pr̄is in libertate ⁊ ſeruitute ⁊t arguit̓ pͥmo ꝙ ſic. denoīacō dꝫ fi eri a digniori gͦ ꝓles debet denoīa ri a ꝯdicōe pris ꝙͣ mr̄iſ/ ꝯſequētia A. 2.

l⁊o patet̉ qͥuia pat̓ ē principiū nobi liꝰ in gn̓e ⁊ dat formaꝫ. mater ad miniſtrat materiā i6. de aīalbꝰ?ͦ ⁊cͣ. I pͣ ilj. q. vltia Cuꝫ multe. di tit̉ ꝙ ſi ex deteſtando cōnubio ali cuius cōſtituti in ſacris cum inge nu̓a fuerint filij ꝓcreati illius ec cleſie de cuius ſacerdotiſ vl̓ miniſ tri ignomīa nati ſūt erūt ẜui Iue̓ ꝑhenni gͦ ꝑtus non ſequit̉ cōdici onē matriſ. ¶ ꝙͣ in ſacra ſcriptua̓ nō texit̉ genealogia ꝑ mulieres ſꝫ ꝑ viros Sed ꝑ genealogiā maxīe declarat̉ nobilitas hūānā gͦ nobi litas hoīs magis attēdi debet ẜm patreꝫ. ¶ Ad oppoſitū exͣ de natis ex libero vetre c. vnicō Indeces eē credimꝰ ut ꝓgeniti a libera ad ẜui ciū retrahant̓ gͦ ꝑtus cōſequit̉ vē tre quātū ad cōdicōeꝫ lib̓tatis. Et cōſil̓i racōe quātu ad cōdicioneꝫ ſeruitutis. ¶ Ad queſtionē dicen dū ꝙ ẜm Iura ciuilia proleſ ſequi tur condicionē mr̄is in ẜuitute ⁊ li b̓tate vnde cōiter dicit̉ Partꝰ ſeqͥ tur vētrē. Scd̓m tn̄ quedā iura lo calia in quibꝰ dā regnis q̄ nō r̓gū tur Iue̓ Imꝑaīali. ꝑtꝰ ſequit̉ ꝑn tē deteriōis cōdicōis ſiue ſit pater ſiue mat̓ Et ſi vt̓qꝫ ſit ẜuil̓ ꝯdicōiſ ⁊ ſint diuerſi dnī fit diuiſio prol̓ ẜm numerū vl̓ ẜm eſtimacōeꝫ ſi ē tantū vna vel ſi ſint in numero ī equali. Et iſtud vſitat̓ in qͥbuſdaꝫ ꝑtibꝰ francie Sꝫ gn̓alit̓ ẜm Iura ciuilia ꝑtuſ ſequit̉ ventre Et hͦ ra cōnabilit̓ pͥmo qꝛ magis p̄t ꝯſta re de mr̄e ꝙ de patre ſicut dicit Ari ſtoteles 8. Ethico. et qꝛ ſtatus lib̓ tatis debꝫ eſſe certus ab illo prin pio a quo magis ⁊ cerciꝰ cōſtat ali quē eſſe racionabiliꝰ ē eū denoīa re. Scd̓ qꝛ arſ imitat̓ naturā. et ſic videmꝰ in aīalibꝰ qͥ ex diuerẜ ſpē bus naſcunt̉ ꝙ ꝑtus aſſil̓at̉ mal̓ magiſ ꝙͣ pr̄i Sicut patꝫ de mulo qͣ gn̓at̉ ex eqͣ ⁊ aſino ⁊ ml̓to euidēci us aſſil̓at̉ equo ꝙͣ aſino. Tercio qꝛ ẜuitꝰ ⁊ lib̓tas ſūt ꝯdicōes cor ꝑis Vn̄ boeciꝰ ⁊. d̓ cōſo. ꝓ. 6. Quo vero qͥſꝙͣ ius aliqd̓ in quēpiā niſi in ſolū corpꝰ ⁊ qd̓ infra corpuſ ē fortunā poſſit exercere Nūquid li bero Imꝑial̓ aīo..q. d. Nō ex quo ſubſtācia corꝑis accipit̉a mr̄e et ſeruitꝰ ⁊ lib̓taſ circa corꝑis offici a principalit̓ attēdūtur Rōnabi le videt̉ ꝙ matrē ſequat̉. Et hic cō cordat lex diuina ⁊ lex canōīca. di uina quidē. exō. ⁊. Vbi dicitur. ſi dn̄s dederit vxoreꝫ alicui quem piūut emei̓t ⁊ ille poſtmodū egrediatur liber filij debēt poſtea remanere do ili mino qui dedit ei vxorē ⁊ vxor ſil̓i aſti ſ ter Quia diuidemꝰ ſi emeret iudeū Aanno egradiebat̉ liber ẜm legē intum Si tamē medio tēpore dn̄s dediſſꝫ ei vxorē Ip̄a vero egrediente ad li bertatem remaneret dn̄o cū prole ni ſua toͣ lex et canōīca huic ꝯcordat extra de natis libero ventre ſicut allegatum fuit Rd̓ autem dicunt doctores quidam ꝙ quia paterē principium actiuum ⁊ honorabi lius Mater vero principium paſſi uum ⁊ vilius. Ideo proles in con dicionibus actiuis vt in honori bus municipijs ſequitur patreꝫ occupando illa que ſollicitudine paterna acquiruntur Vnde Ta lia dicuntur patrimonium filij. In condicionibus vero paſſiuiſ vt in ſeruitute et libertate ſequi tur matrem. Iſta inꝙͣ racō mouet

paꝝīmo videt̉ age̓ ad oppoſituꝫ lib̓tas nāqꝫ nō videtur eſſe condi tio paſſiua: ſꝫ actiua. dicit̉ enim li ber qui ſui gͣria ⁊ ſuis actibꝰ dn̄at̉ Et ꝑ ꝯn̄s ẜmiſtas ſeqͥ debent cō dicōem patris. pͣp̓ ſicut filij fui ſuccedunt in hereditate pr̄m. Ita ſuccedūt in he̓ditate mr̄m. vnde racio illa non mouet quā tamen ponūt qͥcus thoͣs Alex. ⁊ petrus Ad pͥma rōem. dd̓m ꝙ nō ſēꝑ fit denoīacō a dignori ſꝫ aliquādo a viliori ſic̄ hō denominat̉ab humo ſit etiaꝫ denoīacō ap̄dnanti ⁊ eui dētiori a cerciori ſicut dem̄ ē ī pōne Ad ſcd̓m dd̓m. ꝙ illud ſtatutuꝫ ec cleſie fuit ſpālit̓ editū in deteſtacō nem talis cōiugij. Et ſic̄ d̓t gloſa ibidē cū ecc̄īa non ſit vſa iſto iure ꝑdidit ius iſtud. ¶ Ad tertiuꝫ q ſacraſcriptura cōputat genealo gias nō ad ſciendum condicōnes ſeruitutis ⁊ libertatis Sed ad ſci endum de qua familia ⁊ tribu ꝑ ſona ſit extracta. Et qnͣtū ad hoc licet pat̓ ⁊ mat̓ de vna tribū eſſe deberent pr̄ tamen pnͥcipalior ē in illo vnde a pr̄ibus in genealo gijs diuinacio fuit texenda ⁂ Lcō. 107. .3. Octrix em̄ eſt diſcipline d̓i ⁊ electrix opeꝝ illius. due progatie ipſius ſapi entie a ſalōne ī amicam ⁊ ſponſā ſingulariter ſunt adoptate ī pre ſenti lectione ſunt expoſite Oſtēſū eſt enim ꝙ ipſa habet generoſi tatem ꝓpagandi ⁊ celebritateꝫ bo ne opmnionis vnde̓ in ꝑte tercia oſtendit eam habuiſſe curialita tē bone educacionis. hoc enim eſt vnum de precipuis in ſponſa eli cvij Cap̄ viij genda ꝙ ſic bene diſciplinata ⁊ curialiter educata vnde diſciplīa te domicelle ⁊ domine ſpecialit̓ eli guntur vt filios nobiliū educent ⁊ informent Educacō auteꝫ v̓tuo ſa in duobꝰ conſiſtit videlicꝫ ī ca ſtigacōe paſſionū ⁊ exercitacōe bonoꝝ oꝑniꝰ vn̄ Seneca li.ſ. de mō ribꝰ Educatio ⁊ diſciplīa mores. fa cit ⁊ illud ſapit vnuſquiſqꝫ quod didicit. Qd̓ aūt iſta dn̄a ſapīa in iſtis duobꝰ ſit ſufficient̓ educata. affirmat̉ ſic. doctrix ē eī diſcipli ne dei qͣnͣtū ad caſtigacōes paſſio num. ⁊ electrix oꝑm illius qnͣtuꝫ ad exercitacōes oꝑm. Si eī ſit do A ctrix diſcipline ⁊ electrix oꝑm. do cere vero ⁊ elige̓ nemo p̄t niſi qui nouit ⁊ exꝑtus ē planū ē ꝙ ſi eſt doctrix ⁊ electrix ī bona educacōe eſt ſufficient̓ in moribꝰ informata dicit e̓go doctrix eſt diſcipline dei ẜª 1 ꝙ ipſa docet nos recipere ꝯuenien ter diſciplinam qd̓ eſt nobiſ val̓ de neceſſarium qꝛ ſuꝑius dictum eſt. c. 3. Sapīam ⁊ diſciplinaꝫ qui abicit infelix eſt. Et electrix oꝑm illius faciēs nos elige̓ oꝑa bene placita. diſciplīa accipit̉ triplicit̓ in ſcriptura. Primo gn̓aliter ꝓ in A formacōe ſiue doctrina ꝓu̓bi. pri mō Audi fili mi diſciplinam pris tui ⁊ ne. de. le mr̄is tue. Alio modo accipit̉ diſciplīa ꝓ cōpoe moꝝ ver boꝝ ⁊ geſtuū vn̄ ille diſciplīatus d̓r qͥ ſe hōeſte ī geſtu v̓b̓ ⁊ ornatu ⁊ irreprehenſibilit̓ ſe hꝫ. Et ſic loq̄ tur hugo de inſtructōne nouicio oꝝ de diſcipliua. diſciplina īquit eſt oīm membroꝝ motus ordina tus ⁊ diſpoſitio decens in omī ha bitua actōe Iac̄. 3. Quis ſapīēs ⁊ 423

Siſciplinatꝰ inter vos oſtendat ex bona cōuerſacōe̓ oꝑacionē fuā in manſuetudine. Tercio modo accipitur diſciplina pro flagella tione cauſa caſtigacōis illata pro uerbioruꝫ. viceſiōt̓cō Noli ſubtra here a puero diſciplina. Si eī ꝑcuſ ſeris eum virga non morietur et virga percutis eū ⁊ animā de īfer nō liberabis. Iſtis tribus modis eſt ſapiencia doctrix diſcipline d̓i diſciplina enim dei a nobis ē fuſci A pienda paciēter quātulibet dura videatur ꝓpter tria videlicet ꝓpter coſtigantiſ dilectionē peccātis cor rectionē temptantis deiectionem. Primo ꝓpter caſtigantis dilectio ne. Ille ei qui diſciplinat nos pat noſter eſt amicꝰ ⁊ redemptor Ad Hebre. 12. Ruis eſt filius que nō corripit pater ꝙ ſi extrͣ diſciplina eſtis cuiꝰ ꝑticipes facti ſūt. Omēs. gͦ adulteri ⁊ nō filij eſtis q. d. oēſ amici dei facti ſūt ꝑticipes diſcipli ne dei Sicut i matre virgine ⁊ in apl̓iſ ſuis patet/ ⁊ gn̓alit̓ in omni bus qui filij ſui dicūt̉. Non eſſet magnuꝫ ſi homo r̓ciꝑet vnū icctū puū ab aliquo pro amore amici qui pro eo fuiſſet acerrime verbe ratus. Xp̄us ꝓ nobis nō ſolum verberatuſ. ſed crucifixuſ ⁊ occiſuſ fuit/ yſaie quinquageſimo Ipſe autem vulneratus eſt propter iniquitates noſtras attritꝰ ē ꝓpt̓ ſcelera noſtrͣ. diſciplina paciſ noſ tre ſuꝑ eū ⁊ liuore eiꝰ ſanati ſumꝰ gͣ ⁊ nos ꝓ amore ſuo ⁊ pro pecca tis noſtris diſciplinari debemus. Ad Hebreos. 12. Fili i noli neg ligere diſciplinaꝫ domini neqꝫ fati geis dū ab eo argueis dicit. Ma leio trobius li. ſuo de lapidibus ē. iqꝫ ꝙ ſi maritus ponat magnetē ſub capite vxoris dormiētis exꝑiri po terit an ſit adulterā vl̓ fidelis qꝛ ſi eſt adultera ſtatiꝫ cadet de lecto ac ſi manu hominis fuiſſet expulſa Si vero fidelis ſit marito conuertꝫ ſe ad maritu dormiendo ⁊ ipſum ā plexabit̉ dicit gͦ ſic Nam qui ſcie̓ cupit ſua ſi ſit adultea̓ ꝯiunx Sup poītū capiti lapidē ſteatētis adap tat Mox q̄ caſta manet petit ani plexa̓e maltum. Non tamen eui gilans cadit omnis adultera lcō. Tamꝙͣ pulſa manu ſubito fetoe̓ toacta. Quem lapis emittet cela ti criminis index. ꝙͣuis iſtud non ſit leuibꝰ ⁊ laſciuis indiffe̓nt̓ cōi candum. Viris tamen lr̄atis ⁊ ec cleſiaſticis dici poteſt. Aoraliter anima humana cōiūx dei dicitur per fidem caritate informata Ozee ⁊. ſponſabo te michi in fide Volēſ ergo dominus experiri an anima xp̄iana ſit vera ſponſa vel adulte ra. ſupponit magneteꝫ qui lapis ē ferruginei colob̓ ⁊ trahit ad ſe fer rum id eſt magnam tribulacōeꝫ qua ferrei homines dure ceruicis domantur ⁊ trahuntur ad deum. Et quid euenit. Certe falſe cōnui ges cadunt de lecto caritatis ꝑ im pacientiam et murmuracionem contra deum. Deuote vero ⁊ fideleſ ſponſe criſti conuertunt ſe ad deuꝫ ⁊ ſunt ſub diſciplina dei per humi liacionem orationem ⁊ deuocio nem dicens illud Romanos octa uo. Quis nos ſeparabit acarita te criſti. Tribulacō. an anguſtia an per ſecucio et cetera? Et infra Certus ſum. ꝙ neqꝫ mors. neqꝫ

vita neqꝫ creatura alia pobei̓t noe peeoaroa citatꝰ deMnte Rugͣ in quodā ſermōe. Aullus ſeruꝰ xp̄i ſine tribulacōe eſt Si putas te n̄o habe̓ tribulacōes nondū cepiſti eſſe xp̄ianus. Supponit̉ āt mag nes iſte diſciplie dei ſb̓capite ſpōſi xp̄i dormientis ⁊ quieſcētis. quia quādo hō aliqn̄ ad maiorē qͥeteꝫ ⁊ tranquilliotem cōuerſacōem ſe diſpomttūc deus ſibi diſciplinam tribulacōis ⁊ īiurie vel perſecucō nis īmittit Iob. 33. Quādo irruit ſopor ſuper hoīes ⁊ dormiūt ī lecto tūc apit aures viroꝝ ⁊ erūcliens eor inſtruit diſciplina. Greḡ. 26. moraliū. Aurem cordis tribulacō aperit quā ſepe ꝓſperitas mundi claudit/ q̄ quidē diſciplīa eſt deuo te fuſtinēda ꝓpter caſtigantis di lectionē/ ſcdo eſt etiam deuote re cipienda ꝓpter peccantis correctio neꝫ psͣ. diſciplia tua correxit me ī fine diſciplīa tua ip̄a me docebit Petrus Rauanēẜ. in quadam ē piſtola Ideo te forſitan temperali ter punit deus: vt eterne mortis ardores pena redimat temꝑalis. In edificacione vero templi. om nes lapides prius malleis tunde bantur ne in eorum pone ſonus mallei audie̓tur nec ſecuris nec ī horrea dn̄i ponit̉ grauū donec fla gellis aut triturāciū pedibꝰ ſit ex cuſſum Sic ⁊ viui lapides q̄ ponē di ſūt in illa celeſti ihrl̓m q̄ edifi catur vt ciuitas varijs īfortuioꝝ cōcuſſionibꝰ poliūtur an̄qͣ ī edifi cio celeſtis habitaculi collocent̓. hec petrus Raua. Et idd̓ ad correcti onem ⁊ cōmodū nr̄m ordinatur quicqͥd nobis de iſtā diſtiplīa pͥ ςυι Cap̄ vni ſtāt̉ Ad heb̓. 12. Os diſciplīa ī p̄ ſenti non videtur eſſe gaudij ſed meroris poſtra aūt frcm̄ pacatiſ ſimū exercitatis reddet vn̄ Greḡ. Ideo dn̄s h̓ quibuſdā ꝑcit vt eos īperpetuū fexiat. Ideo autem h̓ fe rit non ꝑcendo vt in eternum ꝑ cat hec Greg̓. Et ſicut pater verbe rans filiū cū virga facit pueꝝ ver beratū ceſſare a fletu ⁊ ipſā virgā oſculari cū qua eſt bene diſciplīa tus: ita vult deus de nob̓. virga q̄ deus elcōs verberāt eſt aliqͣs ma lus hō aſtutus truculētus ⁊ iiuſtꝰ Eze. 7. Floruit v̓ga germinauit ſu L 18 perbia iniquitas ſurrexit. Et ī v̓ga impietatis Et tamē non vult deꝰ ꝙ ploremus per nimiam deſola cionē. īmo etiam vult deus ꝙ vir gam noſtrā oſculemur ⁊ amemꝰ ath̓. i. diligite inimicos vrōs benefa. h. qͥ. o. vos Et orate ꝓ per ſequentibꝰ ⁊ calūpniantibꝰ. vos vt ſitis filij patris veſtri qui in ce lis eſt Vnde Ceſarius Qui capti uos redimere: pauperes paſcere ⁊ veſtire nō preualet. contra nulluꝫ hominem odlium in corde ſeruet ⁊ inimicis non ſolum malum pro malo non reddat: ſed etiam dili gat ⁊ pro eis orare non deſinat. certus de promiſſione domini ſui vt dicere poterit liberā conſciētia ante tribunal xp̄i da domineqꝫ dedi. dimitte qꝛ dimiſi. Hec illo Quertentes ergo nos a deo tāꝙͣ veros inſenſatos diſciplinari fre quenter ad cōmodum ⁊ correcti onem noſtram eam cum gracra rum actionibus equanimiter to leremus. prouerbiorum. 22. Stul ticia eī colligata eſt in corde pueri AF1

lciō vt virga diſcipline fugabit eam. Tercio diſciplina dei ē deuore ſuſ xipienda ꝓpter temptantis deiec D tionem. Proſternit̓ nāqꝫ caro mū dus ⁊ demon dū diſciplina dei for titer toleratur Vnde eciā cōtrͣ tēp facionem carniſ ſolent ſancti ſibi ipſis diſciplinas inflige̓ Greꝰ. 2. dyal̓. c. ⁊. dicit de ſancto bn̄dicto ꝙ quādo de quadā muliee̓ quam cōſpexerat priuſ temptaret̉ exutꝰ veſtimēto nūdū ſe in ſpinarū acu leis ⁊ vrticarū incendijs proiecit Vanitas etiā mundi alias cōtēp nitur dū ſanctus homo ꝑſecuciōi bꝰ agitatur Sicut em̄ nutrix volēſ filiū ablactare inungit mamillaꝫ ſinapio vl̓ aliqua re amara Ita de us huiꝰ vite delicias infinitiſ ama xitudinibꝰ ordinauit eſſe reſꝑſas ne eas minis amae̓mꝰ Vn̄ Augꝰ in cōfeſſ. ſuis regraciat̉ deo ꝙ t̓ſper xerat ſēꝑ amaritudinibꝰ illicitas delectacōes ſuas Et Boeciꝰ 2. de cō ſo. ꝓſa. 4. ꝙ multis amaritudībꝰ hūane felicitatis dulcedo reſperſa ē que ſi eciā fruen̄ti iocunda eē vi deatur. tam qͦ minꝰ cū velit habeat retinere nō poſſit. Et de eodē loqnſ Augꝰ de vera īnocēcia ꝓpōe ⁊ ⁊6̓. dicit ſic In pn̄ti vitā ⁊ dilicie dul ces ſūt ⁊ tēꝑaleſ tribulacōes aare ſunt Si quis nō bibat t̓bulacōis poculū mētuat ignē gehēnarū. Et quis non contempnat dulcedinē ſeculi inhyans bonis vite eterne Sunt ergo diſcipline quaſi que Sam medicine preſeruatiue apu C trefactione ⁊ temptacione peccati dicit enim Ariſtotiles quarto me theroꝝ. ꝙ quinqꝫ ſūt que impedi unt putrefactionē frigus circum ſtans Vnde mortui in frigido con gelante durant incorrupti ꝑ mul tos ānos Et ideo magis putreſcūt res in eſtate ꝙͣ in hyeme quia ca lor naturalis per frigus circūſtās exterius comprimitur ⁊ ſeruatur in humido ſuo. Secunda cauſa ē excellentia caloris naturalis intn̓ ſēce. Et ideo illa ī quibꝰ habūdat calor igneus ut piper galanga ⁊ huiuſmodi non cito putreſcunt. Tercia cauſa ē coagulacio facta a frigido intrinſeco. Quarta motꝰ moderatus. Quinta magnitudo r̓i quia vnaqueqꝫ reſ diuiſa ꝑ ꝑtes cito putreſcit. Iſtomodo moralit̓ tuniri quinqꝫ ſūt qͥ putrefactioneꝫ pecca tlꝰ cati impediunt. quando enim hu midum ⁊ calidum a re extrahunt̉ res putreſcit Sic quando humor gracie ⁊ calor caritatis per pec iti catum ab homine extrͣhuntur ho mō putreſcit moa̓liter psͣ 34. Pu truer̄t ⁊ corrupte ſūt cicat̉ces mee a faciē inſipiencie mee. Hec autē putrefactio quinqꝫ modiſ impedi tur Primo modo ꝑ frigus circum ſtans id ē per tribulacōnem ⁊ ꝑ ſecucōnem exteriorem. Secundo modo ꝑ excellenciam caloriſ natu ralis igniſ intrinſeci id eſt per ex cellenciam caritatis ſpiritus ſācti Deuto. 6. Ignis in altari meo ſem per ardebit Tercio modo per coa gulacōnem factam a frigido intn̓ ſeco id eſt per timorem diuini iu dicij ⁊ vltionis future intrinſecuſ x̓cogitati Quarto modo per motu moderatū Iuxta illd̓ Et viciuꝫ capi ūt ni moueantur aque Aotꝰ mō deratus ē variatio ⁊ continuacio ſactarum occupacionum que ex

clubit otium qd̓ maxime induciſ putrefactionem libidinis. Iuxta illud ẜuidij de remedijs amoris. Ocia ſi tollaſ ꝑiere cupidiniˢ art Quinto modo impedit̉ putrefacti q̓ peccati ꝑ magnitudinē rei quia res magnamagis r̓ſiſtit putrefa ctioni corrumpenti ꝙ ꝑua. Iſto moraliter magna dignitas ē gra dus ſiue ſtatus perſone debet eaꝫ preſeruare a commiſſione peccati Quando homo recogitat ꝙ ē pre latus habet animarū curam reco gitat honorem a ſubditis ⁊ benefi cia quibꝰ omnino indignus niſi bene viuat Ex ipſa ſue dignitatis magnitudine facit ſibi ſtimulum bone vite Inter iſta quinqꝫ imꝑe dimenta putrefactionis Primum eſt diſciplina qua vitā gͣcie a pu trefactione ſeruatur Prouerbioꝝ ſexto. Mandatum lucerna eſt lux lex a via vite increpacio diſciplīe Lectio 108. Tſi diuicie appetantur in vita quid ſapiencia locu plecius que operatur om 5 hiac Si auteꝫ ſenſus opetatur qͥs horum que ſunt magis ꝙ illa arti fex. Hec eſt quarta pars comen datoria ī qua ſalomon duaſ con diciones de amica ſua ſapiencia ī treducit que in ſponſiſ elegendis apud homines mundanqꝫ nō mo dicum ponderantur. Et ẜm ꝙ ei du as prerogatiuas attribuit. litera diuiditur in tot partes Primo eī attribuit opulenciam in diuicijs Et ſecundo experientiam in artifi rijs. ſcd̓a parſ ibi. ſi autem ſenſuſ operatur Et quia diuerſorum ho minum diuerſe ſūt cupiditates tā υ1.5 Cap̄ bni ẜm ꝯfuetudines ꝙͣ ẜm cōplexioēˢ Nam aliqui deſiderant naturalit̓ ſuperfluitatem in diuicijs. aliqui ſubtilitatem ī artificijs. aliqui vir tutum moralium conuenienciam aliqui virtutum intellectualium excellentiam Ideo ſub quatuor cō dicionibus omne humanū deſide rium honeſtum tamen ⁊ nō beſti ale. cōmuniter deſcribit̉. quorum tamen appetabiliū tm̄ duo in lr̄a iſta proſequit̉. Quantū ad prim̄ dicit ſic. et ſi diuicie appetant̉ in vi ta quid ſapiencia locupleciꝰ que operatur omnia/ quaſi dicerꝫ ni chil. Et intelligit̉ ſpecialiter de ſa pientia creata que eſt xp̄us de qua eph̓. i. Namoꝑatur ẜm con ſilium voluntatis ſue. Ruia enim L I I ſapiencia que eſt virtꝰ humana donum eſt ſapīe increate ⁊ idē eſt cōmendare donū ⁊ dantem in caū Idd̓ ſalomō frequēt̓ in hͦ libro ſa piaꝫ ꝯmēdādo qͥdā d̓ ſapīa creata ponit ⁊ plurima de ſapīa increata. Poteſt tn̄ iſta lr̄a de ſapiēcia hu mana quā ſi hō habet locuples ſatis fiet. Aodū vero quo qͥlibet potei̓t eē diues dicā ẜꝫ ſenē. epl̓a iz4. In qͣ docet qͣlit̓ oīs hō p̄t ſibi pace adiuicias fab̓cae̓ que duo af fectant̓ dicit ſic. Nūqͥd maior ē aī mꝰ ꝙͣ vbi alieua ſe poſuit ⁊ fecit ſi bi pace nichil timēdo diuicias mne hil cōcupiſcendo gͦ ẜm ſenecam. ſi vis habere pacem quantū ad mū dum pertinet nullum timeas et ei̓s ī pace nl̓ ꝯcupiſcaſ ⁊ eris ſatiſ diues. exas īqͥt ſi illū putaſ diuitē cui vala ſuppellex qͥ ī ꝓuīciis ml̓tiſ arat qͥ multū ſuburbani agri poſ fidet. Cū oīa dixeis pauꝑ es Quat̓

No qꝛ debet Quātū inqͣs Gīa niſi forte iudicas intereſſe. Vtrum aliquis ab hoīe an a fortūa mutuū ſūpſe xit hec Ienͣ. ſmalit̓. Sꝫ melius dix iſſet ſi concluſiſſet omnem diuitē deo debitorē fuiſſe non fortue. dic em̄ Augͣ. i. de retrac̄. c. i. hoīes hn̄t ī peſſima conſuetudine vbi ꝙ dici debet hoc deus voluit dicūt hoc for tunā voluit. Sed quō dant̉ diui cie a deo cū ſint nociue frequēter illis quibus dant̉. Iſti q̄ omi rn̄ det Sene. ep̄. 14. vbi on̄t quō dij diuītibꝰ ſunt ꝓpicij ⁊ dicit ꝙ dicū tur eis ꝓpicij qꝛ bono ac benigno vultu mala magͣfica tribuerunt. ad hoc vnū excuſati ꝙ illa q̄ vrat ⁊ excruciant optantibꝰ data ſunt. In hoc ergo dij excuſant̉ ẜm euꝫ ꝙ licet dent eis ea q̄ eis non ꝓſūt dant tn̄ qualia appetūt. Sed cer te vere diuicie quas ſapīadat ho minibꝰ ſunt v̓tutes ⁊ bone oꝑacō nes qͣs ſignant̉ vocat ꝓpha diui cias ſalutis yſaie. 33. diuicie ſa lutis ⁊ ſcīa. ꝓu̓. j0. Bn̄dictio dni diuites facit. ſcd̓a p̄rogatiua ⁊ qͣrͣ tam vniuerſo ip̄iꝰ ſapīe eſt ꝙ ip ſahꝫ exꝑentiā in artificijs. Et qn̄ tu ad hoc d̓t. Si aūt ſenſus oꝑat̉ ⁊cꝙͣ ſi ars qͥ ecirca ſenſibilia ⁊ ex ꝑimēta commendetur ab aliquo Sapīa increatā que eſt xp̄us ar tificō precellit omnia. oīa creauit de nichilo Sapīa eciam humana largē loquēdo prudentiā ⁊ artem comprehendit ⁊ ꝑ ꝯn̄s nichil ē magis artifex ꝙ illa Si inquit di Tallacio uicie appetant̓ Notandum ꝙ tria ſūt genera diuiciaruꝫ Temꝑales ⁊ ꝑiculoſe ſpūales ⁊ v̓tuoſe eter nales ⁊ gloxioſe/ pͥme ſūt racōna biliter ꝑuipendende. ſcd̓e ſunt lau dabiliter exercende. tercie ſunt in effabiliter appetende. Prime diui cie ſunt ꝑiculoſe qꝛ repellunt veri tatem a cognicōe. ſecuritatem ab eſtimacōe ⁊ vnitatem ab affecti on Primo r̓pellunt̓ veritatem a cognicōe diuites enim nec habe re poſſunt veram cognicioneꝫ dei nec ſuī nec ꝓximi. Non dei: quia Math̓. 13. Fallacia diuiciaꝝ ſuffo cat verbum dei ⁊ ſine fraui efficit. In cuiꝰ figuram diuītibus regibꝰ angelus apparuit in ſompnis ⁊ pauperibus paſtoribus in perfe cta vigilia ſe oſtendit In ſignuꝫ tu doi ꝙ pauperes clariorem de deo noti ſtinuli ciam conſequetur ꝙ diuites. vn̄ uatus v luce. jo. dicitur ꝙͣ zacheus fuit pnͥ uſi halebit ceps publicanorum ⁊ diues ⁊ tn̄ umn quētu fti ſtatura puſillus erat ⁊ non pote nidis ſepe vlat rat pre turba videre iheſum donec illū umar in arborem aſcendiſſet Sic diuicijˢ tut Lupi cadautt. conſtipati ⁊ familijs ſunt ꝑui in riapeba ſtatura virtutum ⁊ ꝯprimuntur mine li ſollicitudinibus ⁊ preſſuriſ nego ri pprtū cioꝝ ⁊ officioruꝫ ꝙ non vacat eis ſuit ibi cogitare de iheſu niſi valde raro a ſi forte ſemel in annō ī quadrage ſima vel circa paſca arborem aſcē ipyeraicū dant penitētie ⁊ contemplacōnis manſtrat uj deuote vt imitent̓ illum in domuꝫ Imi a ſuam ẜt ideo diuicie ſunt pulue̓s excecantes oculos ſpirituales vn̄ dicitur Apocalipẜ. 3. dicis quia di ues ſum ⁊ locupletatus ⁊ nulliuſ egeo. Et neſcis ꝙ miſeres ⁊ miſe rabilis ⁊ pauper ⁊ cecus ⁊ nudꝰ Iterum nechabuit veram cogni cionem ſui propter duo īpedimē ta. Primo propter vera dicentiuꝫ raritatē ⁊ Secūdo ꝓpter adulātiuꝫ

falſe multiplititateꝫ. de primo di cit Seneca Monſtrabo tibi quid omnia poſſidentibus deſit.ſ. qui ve cū dicat. de ⁊º patetᶜ Cot ſūt adu̓ latores diuituꝫ de familijs. de vi cinis. de amicis. de extraneis. ꝙ ꝓ prioꝫ defectꝰ non poſſunt aduerte re Ecci. iz. diuiti decepto multi r̓cu peratores locutuˢ ē ſuberbo ⁊ iuſti a ficauerūt illū Et infra diues locu tus eſt ⁊ omnes tacuerunt ⁊ ver bum illiꝰ vſqꝫ ad nubeˢ producet̉ nſu. Tercio nec habent vera noticiaꝫ de proxīo quia neſciūt qui ſūt eo rum amici. qui hoſtes. Vn̄ Sene iſi j ca de remedijs fortuitorū. Iſtum tu dominū exiſtimaſ pecuīe loculꝰ eſt. multum habet Ignoras vtrū auarus vl̓ prodigꝰ ſit. ſi prodig non habebit. ſi auarus nō habet Iſtum que tu felicem admirātius Inuli xͣ credis ſepe dolet ſepe ſuſpia̓t. mul tiillū cōmitant̓ Mel muſce ſequū tur Lupi cadauera frumenta for ſint puli micepreda ſequūtur turba iſta nō hominē et ideo bene deducit Bo ecius ⁊. de cōſo. ꝓſa 8. ꝙ aduerſa jxi fortuna plus hoībus prodeſt ꝙ proſpera Illa enim ſemꝑ ſpē felita us cū videt̉ blandā mentitur hec ſepvera ē cū ſe īſtabilē mutacōne demonſtrat. Illa fallit. hec inſtru it illla mendaciū ſpem bonoꝝ mē tes fiuēciū ligat hec cōgnicōe fra gil̓ felicitatis abſoluit Itaqꝫ vide as illam vento ſā fluentē ſuiqꝫ ſem per ignarā hanc ſobria ſuccīctaqꝫ ⁊ ipſius aduerſitatis exercitacō ne prudētem. ſic gͦ diuicie repellūt veritatem a cognicōne Scd̓ repel lunt ſecuritatem ab eſtimacione. diuites enim ſemper ſunt in timo Cap bm cυι te perdēdi terēas. pecuniā ⁊ theſau rū Et cū ſint ſine ſecuritate ſunt per conſequens ſine intrinſeca iocun ditate. Vnde Auguſtinus ſexto cō feſſionum narrat ꝙ tranſiens per quēdaꝫ vicū vidit pauperem men dicū iocatem ⁊ īgenuit loquēs ad ſocioꝫ Omnibꝰ īquit conatibꝰ qui bus laboramus nl̓ aliud vellemꝰ niſi ad ſecuram leticiam peruenire. quo nos iſte mendicus preceſſit Et ſequitur Ille letabatur: ego anxiuſ eram. ⁊ illud notabilit̓ in ſuo cati cō dicit beata virgo Lūc ⁊. Efurien. tes impleuit bonis ⁊ diuītes ⁊cͣ. Il lud eſt iane quod apparet eſſe re pletum ⁊ eſt vacuum. Ita diuites videntur exterius ſine mētu ⁊ tur batione ⁊ ſine ſollicitudīe ⁊ tamē interius ſunt pleni triſticijs ⁊ tīoe̓ L0 Tercio repellunt vnitatē ab affec tione Cauſant enim inuidias: tur bationes: bella: brigas ⁊ diſcordi as amicorum Exemplum Geneſiſ decimōtercio de Abraham ⁊ Loth ꝯſāguineo ſuo de quibꝰ dicit̉. Erat quippe ſubſtantia eorum multa ⁊ non quibant habitare ꝯīt̉ Vn̄ ſta tī ſubdit̉ ī eodē. ꝙ frā eſt rixa inter paſtores gregū Abrahā ⁊ Loth̓ cū ⁊ ip̄i ſb̓ijs habundabant mul tipharijs. Et iō ſūt ꝑuipēdēde. Vn de Seneca epiſtola decimaoctaua Nemo alius eſt deo dignus ꝙͣ qui opes contēpſerit. Et ideo dicit pſalmiſta diuicie ſi affluant: noli te cor apponere dicit Auguſtinuſ Non dicit Nolite habere: Sed noli te cor apponere. Nō enim damnat diuicias Vnde mereamur celum ſꝫ eor expoſitum quod ſcilicet nō ex vendit ſed recondit. Et ideo dixi ꝙ

co Siuitie ſunt ralionabilit̓ ꝑuipen dende non totalit̓ ẜm rectam racō neni ſꝫ ne ſint impedimētū v̓tutis Vnde optimū temꝑamentū docet Augꝰ. ſuꝑ psͣ. 71. ꝙ nullus diui tes nimis cōtempnat. nec minis de pauꝑtate p̄ſūat d̓t ſic. Hoc at dendite ne paſſim diuites rep̄hen datis ⁊ rurſum ne de pauꝑtate ⁊ egeſtate p̄ſumatis Si em̄ non eſt p̄ſumēdū de diuicijs: qnͣto magis non eſt p̄ſumēdū de pauꝑtate: Pauꝑ vlceroſus non hn̄s eſcam nec veſtem allatus ē ab āgel̓. in ſinū Abrahe. vide qūo ſublatus ē. lege ſcripturaꝫ ⁊ īuenies diuitem Abrahaꝫ. ſublatus ē gͦ ī ſinu diui tis pauꝑ: an potiꝰ ābo diuites deo. ābo cupiditate pauꝑes hec Augͣ. Scd̓e diuicie ſunt ſpituales ⁊ v̓tu oſe ⁊ hec ſunt gratie ⁊ oꝑatōes v̓tutū ⁊ boi mores Vn̄ Greg̓. omē li. iij. ſuꝑ illud. Exijt qui ſemīatſe minae̓ ſemen ſuum. Sole diuitie vere ſunt que nos v̓tutibꝰ diuites efficiūt. Si ergo fratres diuites eſſe cupitis veras diuicias ama te Si culmen honoris queritis: ad celeſte regnum tendite Si gl̓am dignitatum diligitis: in illa ſuper na angelorū ſocietate aſſcribi fe ſtinate vn̄ Thi. 6. p̄cipe diuitibꝰ hꝰ ſeculi non ſublime ſape̓ neqꝫ ſꝑare in īcerto diuiciaꝝ ſt īfraBe ne age̓ diuites fieri in oꝑibus bo nis Et eph̓. 3. det vobis diuitias gl̓e ſue v̓tutem corroborari ꝑ ſpi tum eius in īteriori homine ⁊ ha bitare xp̄m ꝑ fidem in cordibꝰ ve ſtris ī caritate radicāta Tertie di uicie ſunt et̓nales ⁊ glorioſe. In iſtis em̄ eſt perpetuitas ſine tnͣſi Se ſecuritas ſine fatigacōe Iocū ditas ſine afflictione ⁊ ſacietas ſine defectione de qͥbꝰ inpsͣ. Glo ria ⁊ diuicie ī domo eius ⁊cͣ Et ite rū ppera ī dn̄o ⁊ fac boītatē ⁊ ī h̓. t̓. ⁊ paſ. ī diuicijs eiꝰ Lcō. 1oq. Tſi iuſtitiaꝫ quis diligit labores huiꝰ magna ha bent v̓tutes Sobrietateꝫ em ⁊ pludentiā docet ⁊ iuſtitiā ⁊ virtutē quibꝰ vtilius nichil ē ī vi ta hoībus. ¶ Poſtꝙͣ ſalon̄ decla rauit quiqꝫ progatiuas ſapīe ſpō ſe ſue In hac ꝑte ſequit̓ de ſexta. dil dictu ē eī ꝙ ip̄a hꝫ nobilitatē ꝓpa m v gacōis celebritate bone opīonis ii curialitatē educacōis ⁊ opulenti nlmatot am in diuicijs ⁊ exꝑentiā ī artifi na Ind qui cijs Sexto hꝫ ſinceꝝ moderamen ita in moralibꝰ Et ſeptīo veꝝ examen 1 qni ī ſciencialibꝰ Eſt ergo intencō hꝰ iti lcōis ꝯmendae̓ iſtā ſponſā ſiue a idlꝰ mica p̄electam aboīs moxibus. duuli Ex circa hec duo facit qꝛ primo cō mendat eam generalit̓ ⁊ ſūmatī a iuſtitia legali. ſcd̓ ſimpliciter ⁊ niba ſingulatim a qualibet virtute car dinali. ſcd̓a ꝑs ibi Sobrietatē em̄ ¶ Circa primum eſt aduertēduꝫ ꝙ ſicut dicit Ariſto. l. ethi. c. pri mo duplex deſtinguit̓ iuſtitia ge calo neralis que vocatur iuſticia lega lis ⁊ ꝑticularis iuſticia Inter qͦs ſto tal̓ ē drā ꝙ iuſtitia legalis nō eſt ꝑs v̓tutis ſꝫ ē to virtus. Et votur iuſtitia legalis. qꝛ ẜm eā ſit hō to cius legis obſeruator ẜm ſingu las oꝑacōes virtutū. voturāt iu ſtitia gn̓alis nō ꝙ ſit coīs ad oēꝫ virtutem Sed quia eſt vna v̓tus ꝑticularis dirciua tn̄ cuiuſlibet v̓ tutis in actū ſuuꝫ ſcd̓m Criſto. ſit

excedit ad bonū cōitatiſ ſiue bono cōi Vnde iuſticia legal̓ intēdit di rigere omnē virtutē in actum ſuū ſicut expedit ad bonū cōitatis. Iuſ licia vero ꝑticularis eſt illa cui cō trariat̉ auaricia ⁊ ē incōmutacioī bus a diſtribucionibꝰ que fiunt ad ſingulareſ ꝑſonaſ Et hec eſt q̄ cōnuinerat̉ int̓ qͣtuor virtutes car dinales que ſūt prudēcia. iuſticia fortitudo. ⁊ tēpācia. Primo ergo commendat Salomō ſponſā ſuā aiuſticia legali et ⁊. a iuſticia car dinali ut dictū eſt Quantū ad pͥm̄ dicit ſic et iuſticiā quiſ diligit ⁊cͣ. ẜm valetatem cōſuetudinū ⁊ com plexionū ſunt in hominibꝰ varie indinacōes tam ad vicia ꝙͣ ad vir tutes Vnde quidā hoīes naturalit̓ īdināt̉ ad oꝑa iuſticie ⁊ eoꝝ exer cicio delcant̓. et de tali hoīe loq̄ns d̓t. et ſi iuſticiā quis diligit natu raliter vel electione et hoc loque do de iuſticia gn̓ali labores huiuſ id ē exercitacōes difficiles ſepien cie magnas habent virtutes id ē ditu vires ad acquiſicōem. vel laboreſ iinituute tar huius magnas habent virtutes ipexercitacōem ſapīe. magne ac quiiūt̉ virtutes. labores dicit ꝓpt̓ difficultatē que ē ſemꝑ annexa o peri virtuoſo Virtꝰ em̄ cōſiſtit cir cadifficile. et ſicut dicit quidā. nl̓ la ē non ardua virtꝰ. 2º cōmen xi dat eā ex quatuor virtutibꝫ cardi nalibꝰ ſigillatī dicens ſobrieta lem ⁊ prudenciā Iuſticia ⁊ virtu ſpudēciā ⁊ iuſticiā: ſpecificat nō minibus ſuis. ſed temꝑāciā vocat ppii ſobrietatē. ⁊ fortitudinē vocat vir tutem. ſicut em̄ dicit Tuliꝰ de offi cijs Nomē vututis antiqͥtꝰ fuit ſo Ix Capl̓m vnj lius fortitudinis. Iſte aūt quatū or virtuteˢ dicunt̉ generales prin cipales ⁊ cardinaleſ. ſicut eī in ar tibus ē ſubordinacōem dare qua rū vna precipit dn̄atur ⁊ pn̓cipa tur. alia ſubſeruit ⁊ exequitur. ita ē in virtutibꝰ moralibꝰ. ſic arſ mi litaris precipit equeſtri ⁊ equeſ tris frenefactiue. ſimilit̓ arſ guber natoria nauis e ¶ Architectorica ⁊ principalis ⁊ preceptiua reſpe ctu remigatīe ⁊ nauifactīe ⁊ hꝰ ōi Ffiniſ em̄ ſuperioīs artis ē intentꝰ ab infelori ſicut frenefactīa inten dir bonitateꝫ ad hͦ ꝙ hō bene eqͥ tet ⁊ bene equitare ordinat̉ ad bo nā miliciā. Et ideo ars militai̓s ha bet precipere taꝫ equeſtri ꝙͣ frene L factiue ⁊ multis alijs ſubẜuienti buſ arti militari. vodem mō eſt in virtutibus moralibus. vna preci pit altei̓ puta ſupelor infeloī Ver bi grā in paſſioībus cōcupiſcibili bus delcacōnes ẜm tactū ſūt diffi ciliores ad regēdum. et ideo indi gemus vna virtute qua raciona bilr̓ r̓gamur in hꝰ mōi d̓lcācōibꝫ gn̓alr̓. et iſta vot̓ temperācia. ſub iſta ſunt alie virtutes circa matei̓ as ſpeciales delectabilium. eſt eī delectatio ẜm tactum ml̓tiplex/ a lia circa guſtum. alia circa vene̓a alia circa ludos. In delectacōnibꝰ circa guſtum indigemus virtute que poteſt vocari ſobrietaſ In de lectacionibus vene̓roruꝫ indigēt coniugati quibus ſolis veneis li cet vti vna virtute que vocatur cōntinencia vel caſtitas. In delec tacōībꝫ q̄ fiūt erͣ ludos īdigeꝰ v̓tu te ẜuāte mediū īt̓ ſuꝑhabūdātiā Adefectū que vocatur eutrapelia

ltīo ſic̄ docet Ariſto. 2. ethico. Aoal̓r qꝛ oēs iſte v̓tutes ſūt circa materi ani magis ꝑticularem ꝙͣ tꝑantia qꝛ tꝑantia hꝫ fieri circa delectacō nes ẜm factum gn̓aliter ſubitelli gendo guſtū ſub tactu/ qꝛ guſtus eſt qͥdam tactus Sic̄ d̓r. ⁊. de aīa. Ideo tꝑantia votur tꝑantia gn̓a lis ⁊ eutrapelia ē ſpēs tꝑantie. Et ſilīter caſtitas cōiugalis ⁊ ſobrie tas in cibo ⁊ potu ſūt ſpecies tꝑan cie Et qꝛ ſuꝑior virtus p̄cipit infe riori Ideo tꝑantia votur pnͥcipal̓ reſpectu eutrapelie vel ſobrietatiſ Quia v̓o ſic eſt ꝙ oīs matel̓a mo ralis reducit̉ ad qͣtuor videlicet ad paſſiones iraſcibiles ad elcōnem rōnis ⁊ ad oꝑacōneꝫ circa res vi ctui neceſſarias Ideo ſi in iſtis qͣ tuor bn̄ regulemur ꝑfre erimꝰ v̓ tuoſi. Et ido ẜm iſtas qͣtuor vtuteſ dicuntur quatuor pnͥcipales ſiue cardinales Nā tꝑantie facit tene re mediū ẜm rcam rationeꝫ circa paſſiones ꝯcupiſcibiles/ fortitudo circa paſſiones iraſcibiles/ prudē tia circa elcōes in oꝑabilibꝰ Et iu ſtitia circa cōicacōem in rebus ex terioribus dicuntur at iſte v̓tuteſ methaforice Cardinales. Cardo em̄ ẜm pap. ⁊ hug̓. ē ꝑs oſtij q̄ v̓ titur in quodaꝫ foramīe ligneo l̓ lapideo ꝑ quod oſtiu vertit̉ quā do clauditur ⁊ aꝑitur Et aliquan do vocatur cardo ipſum foramen Et dicitur a cardian grece ꝙ ē cor latine qꝛ ſic̄ cor hominis regit cor pus in motu. Ita lignum illud re git ⁊ mouet ianuam. Quia ergo oꝑaciones humane reguntur de terminate ab iſtis v̓tutibꝰ ẜm re ctam rationē ſicut ianua per ſuuꝫ cardineꝫ vn̄ ab antiquis cardina les eos platuit appellari. vel forte melius dicūtur cardinales. q. car diolos ⁊ cordiales a cardiangre ce quod eſt cor latinē Et dicuntur cordiales ad differentiā virtutum corꝑaliuꝫ ſicut ſunt robur ⁊ agili tas corꝑis Iſte vero ſunt ī cordea in aīa Et ideo forſitan cardinales vel cordiales primitus dicebant̉ Ex hijs patet quare ſunt quatuor virtutes pͥnͥcipales Et quare dicū tur Cardinales. Iſt āt vlteriꝰ ad uertendū ꝙ iſte quatuor ẜm plo rinū ⁊ Macrobiuꝫ ſuꝑ libꝝ pͥmū de ſōpno Scipionis quadruplici ſit ter variantur. Sunt em̄ virtutes iqubt̓ exemplares virtutes purgati aī. xvita a ſpuꝫ Virtutes purgatorij ⁊ v̓tutes po mamitaſ it licie Iſte v̓tutes ẜm ꝙ ſunt in deo iniſis paati itſol quodāmō vocantur exēplares vt dicat̉ iuſticia dei. obſeruacō legis eterne in adminiſtracōe creatue̓. ut fortitudo pō gubernandi. tꝑantia a confornitas voluntatis ſue ad re iplina ſiuutu. ctam racōem. Prudentia ſapiētia dei infinita. Sic gͦ iſte v̓tutes ẜm ꝙ in deo ponunt̓ vocāt̉ exempla res v̓tutes quia diuine exempla hpol inidū res debent eſſe hūane v̓tutis. De um eī ſic̄ ſūmā regulā boītatiſ imi ipla tari debemus Cōſideracō Iſtas vir catu. ꝓut ab hōibꝰ habei̓ pn̄t ſic drn̄t ẜm gͣdꝰ ꝑfectiōis ⁊ iꝑfectiōis In ueniūtur in bonis in melioribus ī optimis In bonis vocantur politi cea. ciuiles quia ẜm eas homo ap tus efficitur ad benē viuuendum ī cōmuni ciuilitate. In melioribus ⁊ perfectioribus qui tranſcendūt primos intendunt quodāmō ad diuinam ſimilitudinē vt mutent̓

5 33 lFiciert tixtubes pxe iplapiſ in deo Vocantur iſte virtutes pur catorie quia purgant a vicijˢ paſ ſionū ita ꝙ iſte virtutes ſunt ī ho minibus qui habēt frequēciā paſ ſionū ⁊ tamē eis dominatur virtu oſe. Et iō dicūt̉ in eis purgatorie. ſed in hominibus ꝑfectiſſimis qͣ A totaliter diuinis adherent: dicūt̉ a iſte virtutes eſſe virtutes purga ti aīmi. In quibus prudencia ſola diuina intuet̉. Tꝑanciā terrenas xei cupiditates neſcit. Fortitudo ꝑ aſ ſiones igno a̓t. Iuſticia cū diuina lege perpetuo federe ſociat̉. Et ſic ſūt in valde bonis bt̄īs vel forte in quibuſdā paucis electiſſimis ī hac vita ⁊ ſpecialit̓ fuerunt in xp̄i humanitate et virgine glorioſa. hijs viſis patet lr̄a ꝙ ſapiencia iao docet ſobrietatem ⁊ temꝑanciam Pet̓. l. bobrij eote et vigilate ac. docet etiā prudēciā Math̓. 1o. eſtote prudentes ſicut ſerpentes iahit ia ⁊ ſimpliceſ ſicut columbe. docet eē iuſticiā ⁊ virtutē ⁊ fortitudinē qͥbꝫ vtiliꝰ nichil eſt in vita hominibꝰ pi exiij ded contra hoc videt̉ ꝙ virtuteſ iit ij theologice ſūt meliores ad prome eendū vitam quia ſine fide impoſſi. bile ē placere deo Ad Heb̓. ſi. et ſi n vi homo caritatē nō habeat nichilē Cot̓ tꝫ. dicendū eſt ꝙͣ ſub iſtiſ qͣ itſi drn̄ apit tuor cōprehenduntur v̓tuteſ the idibu ologice.ſ. fides ſub prudēcia Spes ſub fortitudine. Caritas ſub inſti cia. et ſic verū eſt ꝙ iſtis nichil ē vtiliꝰ ī vita hominibꝰ. Hic p̄t bre uen nulio uiter dubitari. Anͣ virtutes mora les ſint cōnexe ſic ꝙ nullus poſſit habere vna niſi om̄s habet. et vi detur ꝙ non quia Augꝰ dicit ad C/p vnij Iēonimū in quadā epl̓a in qua dicit̉ Non eſt diuina ſētencia q̄ di citur. qui habet vnam habꝫ oēs ſed omnis vera ſentencia ē dīna quia ẜm Ambroſiū Omē verū a qͦ cumqꝫ dicatur a ſpū ſancto ēi gͦ no eſt vera ſentencia. ¶ ꝙͣp̄ virtutes morales generant̉ ex exercicio ac tuū virtutum ſicut patet ⁊. ethi. ſꝫ contingit aliquē exercere ſe ī acti bus vnius virtutis ⁊ nō in actibꝫ alteriꝰ Sicut aliquis poteſt ſe da re actibus libertatis licet nō det ſe actibus continēcie ſicut patet er go talis acquirit liberalitatem et tamen non ē ꝯtinēſ. ¶ Ad appo ſitum eſt philoſophꝰ o̓. ethicorū duobus vltimis capitul̓ vbi pro L77 bat ꝙ nulluſ poteſt habere prudē ciam niſi habeat omnes morales virtutes. Nec poteſt quis habere virtutes morales niſi habet pru denciā. ¶ Ad queſtionē dicendū ꝙ vtꝰ moral̓ p̄t accipi ꝑfecta ⁊ ī ꝑfrā. Virtꝰ iꝑfrā p̄t hr̄i eē̄ ſi alis n̄ hēat̉. Perfcā āt n̄ p̄t. Virtꝰ vot̉ īclinacō natural̓ ad v̓tutē. Sicut aliqͣ naturalr̓ inclināt̉ ad caſtita te. aliqui ad liberalitatē. Perfca ve̓o v̓tꝰ ē hītꝰ īclināſ ad opꝰ bonū bn̄ agēd̓. Pꝰ ꝯnexioīs rō apd̓ Alſ totilē tal̓ ē qꝛ nullꝰ p̄t eē prud eſ nͥ ſit v̓tuoſꝰ Virtꝰ eī morale̓ frīt eli ge̓ bn̄ ea q̄ ſūt ad finē ⁊ bn̄ iudica re de fiē ſic ꝑ oppoſitū malicia frīt male ſētie̓ de fine Ynicuiqꝫ em̄ bo nū apparꝫ illd̓ ad quod dr̄ aīcꝰ Et ido ſi n̄ habeat rectā eſtimacōeꝫ de fine nūqͥd bn̄ eligit media qd̓ eſt opꝰ prudēcie ⁊ corruptꝰ ꝑ hītꝰ vi cōſoſ hꝫ fl̓aꝫ eſtīacōeꝫ de fine ⁊ ꝑ on̄s e̓ronee eliget? Et iō prudēcia

⁊o que eſt recta electio vel recta racō agibiliū nō in tali eſt. Qd̓ āt v̓tuſ moralis nō poſſit eſſe ſine pruden tia: ſic on̄ditur. Inclinatio in actū virtutis eſt ab habitu virtutis. modo ſicut inclinatio corporis ſi ē nimia ⁊ nō fit ẜm rectā rationeni corpus impingit in aliud ⁊ ledit̉ ita inclinatio virtutis ſi eſt nimia nō fit ẜm rectā racōem. Et id̓o ad hoc ꝙ operatio ſit virtuoſa requi xitur nō ſolū habitus inclinās ſꝫ prudētia dirigens ⁊ moderās oꝑa tionem. E ideo virtus moralis nō poteſt eſſe ſine prudētia. ¶ Ad pͥ mū dicēdum ꝙ intentio Augͥ. eſt ꝙ illa ſententia expreſſe nō docet̉ in ſacra ſcriptura. Ad ſecundū dicēdum ꝙ qui aſſuefacit ſe ī ope ribꝰ vnius virtutis ⁊ nō omniuꝫ talis nō habebit prudētiaꝫ nec ac quiret aliquā virtutē moralem ꝑ fectā. Acquirit tamē vnā materia circa quā ſe exercet. ſed ille hītuſ nō habebit racōem virtutis ꝑfec te ꝓpter defectū prudētie. Et ido ad hoc ꝙ aliqua virtus acquirat̉ oꝫ ꝙ homo ſe habeat circa omnia q̄ in vſu vite venuit. nō tamen oꝑꝫ ꝙ ſil̓ exerceat ſe in actibꝰ oīm vir tutum. ſꝫ requiritur ꝙ ſe hēat vir tuoſe circa neceſſaria alicuius v̓ tutis. Suut tamē quedā virtuteſ ꝯueniētes homini ẜm ſtatuꝫ emi nētem ſicut magnāitas ⁊ magͥfi centia. Et iſtas virtutes acquiret homo exercendo ſe in actibꝰ libe ralitatis. ſic ꝙ habita libea̓litate habeat eas in potētia ꝓpinqua. Si em̄ liberali ſuꝑueniat habūdan tia ſumptuū ⁊ pecuniaꝝ exercebit actus magnificētie de facili ꝓpter vſum liberalitatiſ in donacōnibꝰ mediocribus vſitatū. Lcīo. 110. Tſi multitudinē ſcientie deſiderat quis ſcit p̄terita ⁊ de futuris eſtimat. ſcit verfucias ẜmonū ⁊ diſſolucōnes argumentoꝝ. ſigͣ monſtrat. ſcit anteꝙͣ fiant ⁊ euetus tempoꝝ ⁊ ſeculoꝝ. Inter ea quibꝰ homines ſingulariter extollunt̓ vnū eſt ex perientia in diuerſis ſciencijſ. Quia em̄ omnis ſciētia eſt de nu mero bonoꝝ honorabiliū ab om̄i ſciētia redditur ꝑſona quelibꝫ ho nore digna. Cuius ratio eſt qꝛ ho nor eſt premiū virtutis. Virtus II āt rei mēfuratur in hoc ꝙͣ poteſt ini attingere ad illud ad qd̓ natura nub pui liter eſt ordinatum: quia in eo cō ma que cui ſiſtit eius ꝑfectio. Aō omnis hō naturaliter ſcire deſiderat. ⁊ ſcīa eſt hominis ꝑfectio naturalis ⁊ omnis ſcientiā reddit omnē ꝑſo lexa nā honore dignā ¶ Poſtꝙͣ ergo ſalomon ſex progatiuas de ſapi ētia ſponſa ſua retulit viꝫ genero Idlb ſitatē ꝓpagacōnis. celeb̓tatem bo ſie opimonis. curialitatem educa cōnis. opulentiā in diuicijs et ex perientiam in artificijs. ſincerum moderamen in moralibꝰ In hac ꝑte ſubiūgit ſeptīam p̄rogatiua viꝫ verum examen in ſciēcialibꝰ Et quia ſciētie ſecātur quēadmo dum ⁊ res de quibꝰ ſunt. 3. de aīa Res vero diuiditur in ſignū ⁊ ſig natum. ideo omnis doctrina vel ē rerū vel ſignoꝝ. ſicuc dicit Augꝰ. i. de doctrina criſtiana c. 6. Sciētie vero que ſūt de ſignis vocatur ſci entie ſermocinales. Scientie que ſūt de rebus vocātur ſciētie realeſ Et ideo

et ideo qꝛ omnis ſcientia ſub alte ro iſtoꝝ geneꝝ ꝯtīetur. Ideo ad ꝯ mēdacōnem ſciēcie ītroducit Sa lomon in hac ꝑte eā habere noti ciam tam ſciētiaꝝ naturaliū ꝙͣ ec̄ ſermocinaliū. Adicit ſic. Et ſi mul titudinē ſciētie diligit quis ſcit ⁊ cetera. Si ꝓ quia. qꝛ homo natua̓ liter deſiderat multitudineꝫ ſciētie quaſi diceret. nō ſolum ipſa ador nata eſt v̓tutibus moralibus viꝫ iuſticia: prudētia: fortitudine ⁊ tē vi perapatimo epiā datata virtutibꝰ intellcūalibꝰ vt habeat non ſolū ſcientiā ſꝫ multitudinē ſciētie. Rui a vero ml̓titudo ſciētie eſt ẜm ml̓ ilu titudinē ſcibiliū. Sūt āt in natua̓ libꝰ quedā preterita quedā futua̓ quedā que eueniūt raro ⁊ qͣdam uitha q̄ freq̄nter. Iteꝫ in ſermocinalibꝰ ſciencijs q̄ ſūt plana ⁊ facilia ad intelligēdum ⁊ q̄dam obſcura ⁊ bit pplexa ⁊ apta ad decipiēdum. de omnibꝰ iſtis d̓t ſapīētiam eē ſuf ficiēter inſtructā: qꝛ ſcit p̄terita ⁊ uab li de futuris eſtimat ⁊ cetera. Quia mne em̄ diſciplīati eſt in tantū certitu pi tatameb dinem inquirere ẜm vnūquodqꝫ genꝰ qͣntū natua̓ rei ꝑmittit. ſicut uiiii licit̓ pͥmo Ethicoꝝ. Ideo fatuum eſſet tantam certitudinē exigere & futuris qͣntaꝫ habere poſſumꝰ alius iitali de p̄teritis: cū futua̓ ānexa ſint ꝯtī gētibus. preterita vero neceſſitati itadin ſint ſubiecta. ⁊ ideo ſignanter diſ de ai figuēdo dicit. Scit p̄terita. ⁊ de fu i xuſi turis eſtimat ⁊ opmiat̉ vel ꝯiectu rat. Scit eē verſucias ſermonū ⁊ occultos et enigmaticos modos loq̄ndi. Vel verfſucie ſermonū dī pſ cunt̉ p̄plexe forme arguēdi ī qͥbꝫ piredargutio ſaltē apparēs qua Caplꝫ vijj C Y cūqꝫ ꝑtē hō elegerit. ſic̄ in inſolu bilibꝰ Scit eē diſſolucōnes argu mētoꝝ q̄ vidētur apud ſimpliceꝫ ſolui nō poſſe. Alla littera habet diſpoſicōnes argumentoꝝ ⁊ debi tas formas arguēdi ſilogiſtice: ē thimematice: exēplariter/ ⁊ indu ctiuea hꝰ mōi diſpoſicōes. de qͥbꝰ in libro prioꝝ. tractat̉. Scit nō ſo lum iſta: īmo in naturalibꝰ ſcit ſi gna ⁊ monſtra. Signa dicūtur a liqui effectꝰ naturales in celo vel in aere qui euētꝰ futuros deſigͣni circa ſtatu humanū. ſicut patet de Cometa q̄ ſignificat mortē pͥn cipis ⁊ bella futura. ſicut patet pͥ mo Metheroꝝ. ⁊ longa experien L2 3 tia eſt exꝑtum Monſtra vero dicū tur que fiūt ꝯtra cōſuetum curſū ⁊ cōtra intencōem nature. Sicut qn̄ homo naſcitur cū ſex digitis vel cū duobꝰ capitibꝰ ⁊ huiꝰ mōi Et vocantur monſtra que cōiter aliquid diſſuetū demōſtrant eē futurū. Vn̄ omne monſtꝝ eſt ſig nū ſꝫ nō ecōtra large loq̄ndo de ſi gno ꝙͣuis ſtricte loq̄ndo poſſꝫ di ci illud ſignū quia raro. tamē ẜm naturā accidit ſicut eſt Cometa l̓ Eclipſis ſolis monſtꝝ quia raro euenit ⁊ cōtra naturā. Sicut ſi ali quis ex media ꝑte eſſet homo ex reliquabos vel ecōtra. Scit euen tus tꝑm ⁊ ſeculoꝝ a ſcire facit. qͥa ſicut ſuperiꝰ dictū fuit amicos dei ⁊ ꝓphetas ꝯſtituit. ¶ Nota ꝙ int̓ pio inulta q̄ ſcire nos cōuenit triū eſt nobis ſcīa neceſſaria viꝫ flagicio rū q̄ ꝑpetrauimꝰ: beneficioꝝ q̄ re portauimꝰ ⁊ ſupplicioꝝ que nos meruimꝰ. Prima ergo ſciētia c̓ca quā debemꝰ eſſe curioſi ē noticia h. i.

l⁊ō noſtrorū flagiciorā ut illa diſcūti amus noſipſoſ ꝑiupendamus ⁊ non ſuperbiamꝰ. Et argumentuꝫ demonſtrtiuū ad cauſanduꝫ iſtā ſcientiam affert nobis cōſciencia noſtra murmurariſ ⁊ leſa quodā modo de maliciā factorū noſtroꝝ Vnde ſignanter dicit̉ Ie̓. ⁊. Argu et te malicia tuā ⁊ aduerſio tua in trepabit te Scito ⁊ vide quia ma lum ⁊ amarum eſt dereliquiſſe te dn̄ꝫ tuū Sꝫ defcm̄ hꝰ ſcīe ml̓ti hn̄t qͥ ī rebꝰ mūdais ⁊ ī defectibꝰ alioꝝ p̄cipiētes ſūt prudēteˢ ⁊ ccͣ ſeip̄oꝫ negligētes. ſic̄ oculꝰ videt oīa p̄t̓ ſe Cōtrͣ qͣles Bern̄. ī pn̓cipio mē diracōnū ſuaꝝ dicit. ml̓ti ml̓ta ſci ut ⁊ ſeipſos neſciūt. alios īſpiciūt ⁊ ſeip̄os deſer̄t Et ideo ſigͣnt̓ dicit̉ Teſſ. 4. Sciat vnuſquiſqꝫ vas ſu um id eſt corpus ſuum poſſidere vel cōſcienciam ſuā poſſidere in ſā ctificacione ⁊ honore Scd̓a ſcīa cir ca quā debemꝰ eſſe cuioſi eſt noti cia bn̄ficiorū que reportauimus. Int̓ qͥ p̄cipuū ē r̓dēpcio qua r̓cepi mꝰ ꝑ paſſionē xp̄i In qͦ xp̄s fecit nob̓ vnū argumnētū demōſtr̄tim ſue maxīe dilectōnis qn̄ ꝓ nobis moi̓ voluit ī ligno crucis. Tria at r̓quirunt̉ ad demonſtracioneꝫ ſic̄ docet ph̓s primo poſteriorū Sub iectum. paſſio. ⁊ diffinicō que ſit mediū ad concludēdū ꝓpriam paſ ſionē d̓ ſubiecto. ſubiectum huiꝰ demonſtracōis fuit filiuſ dei quia licet eſſet eqͣl̓ patri ẜꝫ deitatē. mul tipliciter tamen pro nobis ſeip̄m exmaniuita ſubiecit factus obe̓di eſ vſqꝫ ad mortē. 1. Cōt̓. 1. Filiꝰ eit ſubiectus ei qui ſibi ſubiecit om nia Paſſio cōduſa ex hoc ſubie. to fuit paſſio mortis xp̄i. ad Heb̓. ⁊. Videmꝰ iheſum ꝓpter paſſionē mortiſ coronatum Medium ad cō cludendum hanc paſſionē de hoc ſubiecto fuit diffinicō ſubiecti id ē preordinacō filij dei qui tradidit itala ſeipſum pro nobis vna cū patre v ⁊ ſpiritu ſancto Luc. ⁊2. Filius qͥ pal dem hominiſ ſicut diffinitū eſt va dit Hec fuit demonſtracō facta ꝓ nobis in figura crucis cauſanſ in nobis tam ſuauem ſcientiā ut ī cō paracōne iſtius aliaſcientiā con uaſi tempnatur Vndepaulus ſcribit apualu i. Cot̓. 2. Non em̄ iudicaui meſcie̓ aliquid inter vos niſi xp̄m iheſuꝫ xlii ⁊ hunc crucifixū. ¶ Tertia ſcientia cſſatio circa qua curioſi eſſe debemuſ eſt eſus a noticia ſupplicioꝝ q̄ meruiꝰ ⁊ hāc raxvbi hēbimꝰ ꝑ demoſtrcōeꝫ penaꝝ in mnadiſt fernaliū q̄ ſūt diu̓ẜſciēcijſ ſcis pri ptut bꝫ r̓uelate. Et ī duobꝫ v̓ſibꝰ tāgūt̉ Atis ⁊ efules frigꝰ igniſ fetor ⁊ hor Aguiū ror Tēbre deſperat vincti vmeſqꝫ buꝫ lij rodēteſ. et d̓ iſtaſcīa dr̄ ī pͥſ Cōuer 1 tat̉ pctōe̓s ī īfernū̄ oēſ gēteſ q̄ ob int duꝫ liuiſcūt̉ deū. ⁊ cito pꝰ. ſciāt gētes qm̄ hoīes ſūt. morͣleˢ viꝫ⁊ p̄uiedi r ſi d̓līquūt. ſꝫ qꝛ factū ē ꝙ xp̄ſ fecit nob̓ vnū a̓gun̄tu d̓mōſtrͣtīꝫ ī li tia no crucis ē nond̓ ꝙ xp̄ſ. hoībꝫ tri plex effecit āguntū viꝫ a̓gum̄tuo ſioſ ei ſocialit̓ vniūt̉ ⁊ a̓gum̄tū qͦ ꝑ eū ſmalt̓ pūiunt̉. ⁊ a̓gum̄tū qͦ ꝑ eū p ſonalr̓ muiunt̉. Primū fecit ī ſua bn̄dcā īcarcōe. ſcd̓ꝫ in ſua cōtidiā ꝯu̓ſacōe. Tertiū faciet ī fiāl̓ iudi cij d̓cla̓cōe Et initūt̉ iſta t̓a arͣ. tbꝰ r̄gul̓ ph̓icisſacis notiſ Quaꝝ pͥma talis eſt Medio exiſtēte hoc alqͦd neceſſe eſt extrema cōiūgi. Scd̓a Maioī exn̄te d̓ nccāt̓o a mīol dͦ īeb

Cx ſequitur concluſio de neceſſario. Tercia ſi affirmacio eſt cauſa af firmacionis et negacō exit cauſa negacionis ⁊ tenet̉ ī cauſis p̄miſ ſis. Prim̄ gͦ a̓gun̄tū frm̄ fuit ī bn̄ dicta icarnacōe cuiꝰ cōcluſio erat ꝙ neceſſe fuit eē pacem ⁊ cōcordi amiinter deum ⁊ hominē. Deꝰ fu it maior extremitas ⁊ homo mīor Iſte vero extremitates vnite fuer̄t in quodaꝫ medio quod vere fuit hoc aliquid videlicet ī filio. quādo naturā humana ī ſuam ꝑſonali tate aſſumpſit vt eadē perſona id̓ ſingulare. idem hoc aliquid fieret deus ⁊ hō. ⁊ habito tali medio ne ceſſario fuit pax Ioh̓. 20. Venit iheſus ⁊ſtetit ī medio ⁊ dicit eis pax vobis. Iſtud argumentū fuit fante difficultatiſ ꝙ nichil preter deū potuit iſtaˢ extremitates vnie̓ Iob ix. Non ē qui vtrūqꝫ valeat arguere ⁊ ponere manū in ambo bus. Et exponit̓ de deo ⁊ homīe̓ ẜꝫ gloſaꝫ Sed ſicut dicit̉Gen̄. 31. Re ſpexit deus ⁊ arguit. Secunduꝫ argumētum fecit xp̄us in ſua cō uerſacione. et vult ꝙ nos idem il lud faciamus. Huiꝰ argumenti tōcluſio eſt de neceſſitate. Oīſ ꝑ ſe uerant̉ bn̄ vniēs erit beatꝰ. Iſtā cōcluſionē que ē de neceſſal̓o vult ꝙ cōcludamꝰ ꝑ iſtā regulā Maio ride ncc̄orio. amiōi de ieē ⁊cͣ. Vite em̄ meritorie ꝑs ē duplex. viꝫ cō tēplatiā. et actiua. Contēplatīa ē maior. ⁊ actiua ē mīor ẜm ſanctor Contēplatīa ē de neceſſario qꝛ et na. Inchoat̉ em̄ in hac vita. et cō tinuat̉ vlteriꝰ in futua̓. Actiua eſt de mee quia nō ꝑtinet nͥ ad vitaꝫ tꝑalem ⁊ corꝑalem quē nūc īſtat Cap vnij. gſi maior ꝑs vite nr̄s fueit data cōtēplacōi. et mīor ꝑs vite nr̄e fu eit datā actōi vtili c̓ca ꝓxios ſequi tur ꝯcluſio neceſſaria ī vitaꝫ et̓nā Iſtā ſil̓itudinē qͣ ꝯtēplatīa eſt de neceſſario ⁊ vita actiuā ē de īeē hē mꝰ a ſaluatoe̓ Luc̓. j0. vbi de hac vita duplici ſub figua̓ duaꝝ ſoro rū loquit̉ volēs ꝑ maiam vitā fi gurare cōtēplatiuā. et ꝑ Marthā vitā actiua. Loquens em̄ de mar tha d̓t ſic. Ma̓tha mar. ſollicita es ⁊ turbaris erga ꝑ luria. Etce qͥa eſt de ineē. Sed certe de cōtēplatiā ſubiūgit. Porro vnū ē neceſſalū Ecce ꝙ contēplatīa ē denccorio bn̄ ſequit̉. Maria optimā ꝑtē ele git que nō auferet̉ ab ea. Iſtd̓ ar 229 gumentū tetigit ꝓpheta qn̄ dicit. Abac̓. 2. Contēplabor ut videam quid dicāt̉ mͥ ⁊ quid rn̄deā ad ar guentē. ¶ Terciū argumētū faci et xp̄s in final̓ iudicij declaracōe Cuiꝰ ꝯcluſio eit iſta. Nl̓lꝰ malꝰ fi nalit̓ ei̓t btūs. Et ꝯcludet̉ ꝑ iſtā re gulā. Si affirmacō ē cā affirmacō nis. ⁊ nega ei̓t ca negacōis. Sic̄ ei dr̄ Math̓. 2. j. Criſtꝰ ī iudicō ſic arguet qͦ ad bonos. Efuriu ⁊ dediſ tis in māducae̓. Sitiui ⁊ dediſtis mͥ bibe̓. hoſpes erā ⁊ collegiſtis me ⁊ ſic de alijs. Et c̓te ex iſtis affirma cōibꝰ ſeqͥt̉ iſta ꝯcluſiº affirmatīa Veīte bn̄dci pr̄iſ mei ⁊cͣ. Et qꝛ iſte affirmacōes ſūt cāe p̄ſciſe p̄dcē af firmacōiſ. Idd̓ oppoſite negacōes er̄t cae oppoīte negacōis. Vn̄ ſta tī ſubiuget ꝯtrͣ maloſ ſic Eſuri. et n̄. d. mͥ man. Siti. ⁊ n̄ d. in bi. Hoſ pes eram ⁊cͣ. gͦ ꝯcludet. Diſcedite a me ml̓edc ī ignē et̓nū qͥ ⁊cͣ. Et iſto t̓ribili argumēto loquit̉ ꝓpt̓ b. 25

lap yſaie. Aubicabit gentes ⁊ argū et populos multos Et ip̄emet c̓ſ rus eze. ⁊ ij. faciam in eis vltiones magnas arguens in furore. Et iō dicit p̄s dn̄e ne in furire tuo ar. ne. in ira t. cor. me. Lcō. iii. Cōpoſui gͦ hanc adduce̓ ſmichi ad cōuiuēdum ſci enſ quoniā mecū cōicabit de bonis ⁊ erit allocuo cogitatōis mee ⁊ tedij mei. Hec eſt ſecūda pars principal̓ huiꝰ capituli in qͣ Salomon ꝓſequendo ꝑabolicam fictione de nupcijs contrahendis cū ſapiencia ſponſa ſua. Poſtꝙͣ oſtendit ipſā puellā fore amabi ⁊ gracioſam. Hic oſtendit dotem cum eā recipiēdā fore valde deſide rabilē ⁊ precioſā hoc enim ē vnū qd̓ a viris nubentibꝰ p̄cipue pon derat̉. Et circa iſtud tria facit. Pri mo em̄ circa iſtas ſpiritales nup cias enarrat ſue intēcōis volunta tē. Scd̓ ſue itericōis vtilitatē. Ter cio ſue intēcōis oꝑoſitatē. Ml̓ri eī hn̄t bonā inteconē ſed nō ſūt ope roſi ad producendū ea ad effectū ſꝫ ſegnes pociꝰ ⁊ deſidioſi. ſcd̓a ꝑs ibi. ſciens qm̄ mecū cōicabit. et t̓ cia ibi hec cogitaſ apud me. Qua tū ad primū cōcludit ex precedēti bus ita dicens ꝙ ſapīaē amabil̓ ⁊ grecioſa propter ſeptē p̄rogati uas de ea expoſitaſ. Propoſui e̓go hanc adducere michi ad cōuiuen dum. hec mnirū. Nichil eſt enim tā propriū amicorū ſicut conuiuere ẜm Ariſtōtilēs. Ethicoꝝ. Et ſi ī ōi ſpecie amicicie hoc eſt verum max ime tamē in illa amicitia que ē vl̓ eſſe debet iter virū ⁊ vxorē qui ad inuicem ex ipſo iure malmonij cō habitare lenentur Alia lr̄a habet ad cōiuuandū Vnde gloſa Iſtaꝫ iii exponens de ſapīa increata dicit ſic Populꝰ dei cōionē ſapienciea xp̄i ſe habere gaudet ⁊ in amplexu eius delcāt̉ qui ait Si quis michi aperuerit intrabo ad illū ⁊ cenabo cum illo ⁊ ille mecū Apot̓. 3. Iſt gͦ fenſus ſi exponat̉ de ſapiencia cre ata que eſt donū. poſui hac addu cere michi ad cōuiuendū quaſi di iſ ceret ut faciā ei cōuiuiū ut niuiceꝫ epulemur Solent̓ enim ⁊ in nup cijs ſponſus ⁊ ſpōſa inuice epula ri Math̓. ⁊⁊. Ecce prandiū meum paraui Tauri mei ⁊ altilia occiſa vlib ⁊ omnia parata ſūt veīte ad nup b tæ cias. ſic ergo pꝫ intencōis ſue volū ua quo tas. ſcd̓ ſubiugit̓ eiuſdē intencō iqe viu niſ vtilitas que ē valde multiplex mdl̓ ꝟ Nā qui poteſt ſibi ſapīaꝫ cōpulae̓ utta viu vtilitas ſiue fructꝰ ⁊ excellentias vituabꝰ octōdotis noīe conſequet̉ viꝫcōi cacionē bonorū allenacōem tedio ſul rum In populis venerationeꝫ In iudicijs diſcretionē Inter nobileˢ cilit maieſtateꝫ. poſt hanc vitā īmoͣrli alia tatem. dignitateꝫ regimīs in preſi ſo dentia Iocunditatem ſolaminis ī conſcientia. Et ẜm iſtaſ octo excel lentias habet litera iſta octo par Nall̓a tes. ſecunda ibi. et erit allocutio. Tercia l habeo ꝑ hanc claritateꝫ Quarta ibi Iuuenis ⁊ acutus in ueniar Quinta ibi. et in conſpectu potencium. ſexta ibi preterea ha bebo. ſeptima ibi diſpōnam popu los et naciones. octaua ibi. In trans in domum meam. dicit ergo ſic. Ideo propoſui michi ſa pienciam cōpulare ſciens me cuꝫ ea p̄cioſa munera t̓ceptuꝝ ī doteꝫ

Scio eii pͥmis qm̄ mecū cōicabit in bonis. hoc ec iuſtū ē ut viro et vxori oīa ſint cōia cuꝫ ſint duo in carne vna Gen̄. 2. Et bn̄ dicit ab ſolute de bonis nō dicit de predijs vl̓ edditibꝰ l̓ maēriebꝫ ſeu thaū ris que oīa tranſitola ſūt ⁊ cadu ca. Ied de vere bonis v̓tutibꝰ ⁊ g cijs ⁊ premijs ꝑhēniter ꝑ māſuriſ luce. 11. Si vos cū ſitis mali noſtis bona data dare filijs vr̄is: quāto magis pr̄or celeſtis dabit ſpiritū bonupetētibꝰ ſec Exo. 33. Ego oſ tendā tibi omne bonū Augꝰ ⁊. l. de libero a̓bitrio c. 31. Virtutes qͣ bꝰ rce viuit̓ magna bona ſūt Spe cies quorulibꝫ corꝑm ſine quibꝫ recte viuit̉ mima bona ſunt. Po tencie vero anime ſine quibus recte viui nō p̄t media bona ſunt virtutibus nemo male vtit̉ Cete ris aūt boīs.i. medijs ⁊ mimis n̄o ſolū bn̄ ſꝫ eciā male qͥſqꝫ vti p̄t. n̄o ita ꝯtīgit de qͥbꝰ dā vxoribꝰ ad vi roſ ſuos. Sūt enim non nulle q̄ do lores ⁊ tedia cōicant viris ſuis et bona ſi q̄ ſint ſibi ⁊ adulteris ſu is ſeꝑa̓nt ⁊ reẜuant. Verba vero amarā ⁊ cōuicia ⁊ īproperia com nuicāt viris ſuis fecī. 34. In muli ere zelotipā flagellū lingue oībꝰ cōicans ꝑu̓. 30. Talis ē via muli eris adultere q̄ comedit ⁊ t̓gens os ſuū dicit nō ſū oꝑata malum. Vn̄ male vxores nō cōicant de bo nis viris ſuis ſꝫ magis ſubtrahūt ⁊ appropͥant ſibijpſis Invita ꝑit̓ ⁊ in morte vn̄ narrat̉ de quodam ſimplici qui moriturꝰ cōdidit teſ tamentū ⁊ inter alia dixit vxoī ſu ē ꝙ vēderet vnū bouē et daret ꝓ aminā ſu i. Mulier viro mortrio xi Cap viij accepit cattam ⁊ bouem ⁊ ducit eas ad forū. Cū veīſſet qͥdā volēſ emere bouē Ipſa rn̄dit Nullꝰ īqͥt bouē emet niſi ſil̓ velit emere cat tam Alius rn̄dit ꝙ libēter emeret boueꝫ ſꝫ de catta ſua non curauit Illa aſſeruit ſicut pͥuſ ꝙ nullomō vēderet nͥ cōiunctī. Cui ille. Et qūo inqͥt hēbo ambas. Cattaꝫ inqͥt tu emes pro vna marcha qꝛ ē in p̄cioſa Sed bouē hēbis pro obo 22 V lo. Recepta pecuīa p̄ciū catte ſibī retinuit ⁊ obulū quē pro boue re ceꝑat dedit ꝓ aīa viri ſui. Non ſic vxor grata que ē ſatis rara. Sꝫ de bonis cōicabit viro tā in vita ꝙ ī morte Ad heb̓. 13. Gn̄ficēcie ⁊ cōi vis nolite obliuiſti talibꝫ hoſtijs ꝓmeret̉ deus. Primū gͦ em̄olimē tū qd̓ ſalomō de ſapīa ꝯſeq̄t̉ ē ꝙ hēbit cōicacōeꝫ bonorū. Scd̓m ē ꝙ hēbit ꝑ eā alleuiacōeꝫ tediorū Et ꝙͣtū ad hoc ſubiungit. erit īqͦt allocucio cogitacōis mee et tedij mei. allocutio ī alleuiacio vel cōſo lacio. Magnū enim ſolacium eſt homini habere cui reuelet occulta tedia cordis ſui ⁊ cogitacionuꝫ ſu arum Vnde Senecāī epl̓a ⁊. Om nes curas cum amico ⁊ omnes co gitaciones tuas miſce. fidelē ſi pu taueris faciēs. Iſta allocucōne ca rebunt mali in iudicō ſic̄ dem eſt c. 3. quia nō habebūt ſpem nec in die agnicionis allocucioneꝫ. Cir ca iſtam literam propoſui ergo hª ucqjv hanc adducere michi ad conuiuē dum. Et eſt aduertendum ꝙ ſūt conuiuia quatuor ad quoꝝ t̓a hō curialiter inuitatur. et quartum a deo ſpecialiter vedicatur Inuitāt em̄ homines ad cōuiuiū dÿbolꝰ h. 3.

lāo mundus ⁊ deꝰ dyabolus tria ꝓpo nit fercula: ꝑdices inuiſticie: vea tiones iracudie ⁊ pauones ſuper bie Regū. 13. Fecit Abſolon ꝯui uium quaſi ꝯuiuium regis Abſo lon interp̄tatur patriſ mei amal̓ cacio. ⁊ figurat dyabolum qͥ qua tu in eo ē patre ſuū amaricare in titur ꝑ pctm̄. Iſte facit ꝯuiuium qͣſi ꝯuiuiū regis ꝓpter nobilitateꝫ ferculoꝝ Iob ei. Ipſe ē rex ſuꝑ v mu̓ſos filios ſuꝑbie. Sed ad iſtd̓ ꝯuiuum nō dꝫ homo accedere: qꝛ nō ſit cauſa affectōnis: ſed cauſa ꝑdicōnis Vn̄ Abſolon illud grā de ꝯuiuium fecit vt ī eo poſſet oc cide̓ Amon fratre ſuum. Sic dy abolꝰ ad ꝯiuiuum nos in uitat: vt ꝑ pctm̄ intoxitatos occidat̉ qͥ fra tres ſumꝰ quodammodo āgeloꝝ In cuiꝰ figura Ioh pͥmo Filij Iob dū ꝯuiuarentur in domo fratris ſui pͥmogeniti repente vetus vehe mēs irruit a regione deſerti ⁊ ꝯcuſ ſis āgulis domꝰ omnes oppreſſit. Iſte dat ꝑdices iniuſticie. Perdix ẜm naturales quādo oua ꝓpriā ꝑ didit furat̉ aliena oua: vt ouorū ſuoꝝ numerū reſtauret: ita mali domini cum bona ſua ꝑdiderint ꝑ iutiles ꝯſumptiones: bona paupe rū auferūt ꝑ iiuſtas extorſiones Et ido dyabolꝰ in pͥmo ſuo ferculo p̄dices apponit fraudulētie: qꝛ o nes qūo paſtit docet dolos iiuſti cie. docet eciā venacōes iracūdie. Vult em̄ ꝙ fr̄ fr̄em ſuū venetur ī mortē. ſicut ī illo coniuiuo patuit Michee. 7. Vir fratrē ſuum vena bit̓ vſqꝫ ad mortē. dat eciā pauo nes ſuꝑbie. Sicut em̄ refert Augꝰ xj. de ciuitate dei c. x. Caro pauōīs docta iterū deuenit cruda. ſicut ip ſe ē exꝑtus pꝰ āni ſpaciū iā trāſa ctuꝫ. Sic moralit̓ ſuꝑbia quātum cumqꝫ vicatur ſemꝑ recrudeſcita recreſcit: qͥa de bonis oꝑibꝰ naſci tur Vn̄ Augꝰ de natura ⁊ grā. Ce terā viciā ī malefactis valēt Suꝑ bia eciā in r̄c̄is factis ē cauēda Secūduꝫ ꝯuiuiū facit mūdꝰ ⁊ ap ponit tria fercula: delicias: diuici as ⁊ honores ẜt iſtd̓ ꝯuiuiū eſt pe riculoſū: qꝛ delicie īfecte ſūt veneo mortifero qꝛ venenū aſpidū īſana bile admiſcet̉ cū delicijs: qd̓ vene nuꝫ moraliter reddit homines ob īcal audientes ⁊ induratos ad voceꝫ icantantis ſapienter id eſt predi cantis verbum dei. diuicie nō ſūt anime ſanꝰ cibuſ. Vnde conuiui um mundi non valet. Si aliquis iiij ſciret cōuiuium ꝓcua̓tum vel pro miſſum detalibꝰ cibarijs: que cō ineſta homo reiceret: ſtaum ī exi tu ſuo a cōmittio nullo modo ibi quicꝙͣ guſtaret. Tale ē cōuiiuuꝫ mundi. Quātum ad ſecunduꝫ fer culum Iob. ⁊. diuicias quas de uorarūt euomet ⁊ de ventre illiꝰ extrahet illas deuſ. Ferculum ve ro honoris eſt inflatiuū quod dirū pit comedentes ꝑ ſuꝑbiam ⁊ va nam gloriam ſeu ianem ⁊ iactan tiam ſermonum. Vnde dicit ille pompoſus Aliu Iob 32. Plenus ſum ẜmonibus ⁊ coartat̉ meſpi ritus vteri mei Venter meus qua ſi muſtum abſqꝫ ſpiraculo quod lagūculas nouas dirumpit. ẜt iō de iſto cōuiuio beue dicit̉ Eccle Melius eſt ire ad domū luctus ꝙ ad domū conuiuij. Tercium con uiiuum facit xp̄us de ſeipſo: in

Cxii que ſūt t̓a fercula delicata.ſ. Caro mūdiſſiā. aīa ſācta. ⁊ dectas īfini ta Heſte̓. pͥº Aſſuerꝰ fecit grande cͣuiuiū cūctis pn̓cipibꝰ ⁊ pueīs ſuis ⁊cͣ. Hoc ꝯuiuiū vocatur cena magna Luc̓. 18. Hō quidā fecit ce na magnā ⁊ vouit ml̓tos Sꝫ qua̓ tu cōuiuiū exigit deꝰ ab hoīe. Si c̄ em̄ dicit Greg̓. zi. moral̓ dei refe ctio eſt ꝯuerſio pctōꝝ. Tria fercū la ſūt cōtritio. ꝯfeſſio. et fatiſfcīo Vn̄ Matheo publicano dicit̉ Lu ce. j. Fecit ꝯuiuiū magnū leui ī do mo ſua Vl̓ tria fercula in ꝯmiuo xp̄iani quibꝰ xp̄s paſcit̓ ſūt cont̓ tio pctōrū In quo debet eē morti ficatio carnis Tobie 7. Precepit Raguel arietē occidi ⁊ ꝑari ꝯuiui um Supportacō ꝓximoꝝ luce.14. Cū facis cōuiuiū voca pauꝑes de biles ⁊ cludos Et ꝯtēplacio dīno rū cū ſecuritate ea cōſequēdi ꝓu̓. xv. Securamens quaſi iuge cōui uiū. Iſtā ymaginacionē ꝯplere n̄o potui p̄uentꝰ tꝑis breuitate ſed ē meliꝰ aliaſ cogitāda. Lcō. 112. Abebo ꝓpter hāc. clai̓tatē ad turbas. ⁊ hōreꝫ apud ſeniores Iuueīs ⁊ acutuſ inueniar in iudicio ⁊ ī conſꝑcū po tenciū admirabil̓ ero ⁊ facies pnͥ cipū mia̓bunt̉ me. Tacēteꝫ me fſuſ lēbunt ⁊ loquētē me reſpiciēt et ẜmocionate me plura: manꝰ ori ſu oīponent. Poſtꝙͣ ſalomō enue rauit duas ꝑtes dotis ſpūalis qͣ de octo dotibus cum ſapiētia ſpō ſa ſua recepit. In iſta lr̄a ſubuin git treſ alias. Habꝫ em̄ ꝑ eā in po pul̓ veneracōem. In iudicijs diſ cretionē. Int̓ nobibes āmia̓cionē et ẜm iſta tria lr̄a diuidit̉ ī tres ꝑ Cap viij. tes. Nā pͥmo on̄dit ꝙ ſapīa ꝯfert veneracionē in popul̓. Populuſ aūt eſt ẜm Augꝰ xix. d̓ ci. dei c. 21. Cetus multitudinis pari iuris cō ſenſu ⁊ vtilitatis commūione ſo ciatus Vnde vbi eſt populus ibi eſt ſocietas ordinata ml̓torū qͦꝝ aliqui ſunt digniores ⁊ honoa̓bi lioeſ ⁊ aliqui ſunt minores. Maio res vocat hic ſeīores. minores au tem vocat turbas. Apud vtroſqꝫ autem fit ſapiens honorabilis ſꝫ diuerſimode quia a vulgo recipit famam. Et apud ſeniores recipit honores. Fama enim ẜm yſid̓. v. Eth̓. dicitur a fando a. a loquendo 2 2 6 quia loquendo peruagatur Vul gus autem multum loquitur. Et ideo fama hominis ꝑ vulgꝰ maxi me publicatur. Quantum ergo ad iſta duo que conferunt venea̓ cionem videlicet famam et hono rem dicit ſic. Habebo per hanc id eſt ſapientiam. claritatem id eſt bonam famam ad turbas et ho norem apud ſeniores. Ad turbaſ id eſt ad minores ⁊ vulgares ho mines que ideo vocantur turbe qꝛ minꝰ ordinate ſunt in educacio nibus ⁊ moribus ꝙͣ ſunt nobileſ Sicut enim dicit Auguſtinus li bro lotuciouum. Turba eſt mul titudo inordinata. Vnde turba a turbacione dicitur ẜm Papiam. In ſignum autem ꝙ ſapiencia p ſtat famam et ꝙ fama volitat fa cilicer oe̓ vulgi Figua̓ famē. apd̓ poetas fuit quidam equus ela tus qui ꝑegaſus dicebatur Iſte natus fuit de ſanguine gorgoniˢ qui timor vel terror interpretatur Quia iniciuꝫ ſapiencie timor dni. h. 4.

lcīo Iſte equuſ pede ſuo ꝑcuſſit terra ⁊ erupit fons muſarū de quo Ora crius in ꝓlogo poetrie Nec fōte la bra ꝓlui caballino Quia occaſio ne fame multi de fonte ſapīe bibe re cupierunt/ ꝓpter famam em̄ cō q̄rendā multi ſtudijs ⁊ rebꝰ bel licis ſe dederunt. hoc eſt gͦ primuꝫ emolimētuꝫ poſitum in iſta lectio ne ꝙ ſapīa cōtulit Salomōī ꝙ viꝫ habuit ꝑ eam veneracōem ī popu lis Sꝫ cōputatis duobꝰ pͥmiſ emo liniētis. Iſtud ē terciū/ qͣrtū emoli mentū confert ſapīa viꝫ diſcrecio ne in iudicijs Et quātuꝫ ad hoc di cit ſic Iuuenis ⁊ acutus inueniar ī iudicijs. Iuueīs ⁊ fortis Ioh̓. ⁊. Scribo vobis iuuenes qm̄ forteſ eſ tis ⁊ verbum dei manet in vobis ⁊ viciſtis malignū. et acutꝰ a ſubti lis in iudicio diſcernendo noxium ab inſonte Iſtud acumē iudicij dedit ſapīa hanieli. dan̄. 13. Reu̓ti mini ad iudiciū quia falſū teſtī oī um tulerūt contra ea Iſtud enim acume iudicij ⁊cͣ. Salomō a ſapīa p̄cepit z. Reg̓ꝫ. Audiuit itaqꝫ oīs iſrahel iudicium qd̓ iudicaſſet rex ⁊ tmuerunt rege videnteſ ſapiēti am dei eē in eo ad faciēdū iudiciū Quintū emolimētū quod homo ꝑ ſapiēciā cōſequit̉ ē qd̓ cōfert hoī inter nobileſ admia̓cōeꝫ Nobiles principes ⁊ potenteſ maxime indi gent cōſilio ſapientū Vnde ꝓpter ſapīaꝫ paupereˢ etiā regū fiūt du ctores ⁊ hoc ē quod dicit. in cōſpec tu potentū admirabilis ero. Et p̄t iſta literā ſpecialiter exponide cri ſto in quo manſit perſonaliter ſa piētia īcreata d̓ quo dicit Luc̓ 4. Omnes illi dabant teſtimoniū et mirabāt̉ in v̓bis gͣcie q̄ ꝓcedebāt de ore ipſiꝰ Et faciēs pnͥcipuꝫ mira bant̓ eū yſaie. ⁊. Suꝑ ipſū ꝯtine būt regeſ o ſuū Tria āt dāt potē tes ſapiētibus rōne doctriē viꝫ ex ſpectacōnē cū reue̓ntia. Cōſidea̓cō. nē cūdiligētia Et auſcultacōnē cū pacīa. t idd̓ quātū ad iſta t̓a ſub iūgit Tacētē me fuſtiēbūt v ex ſpe ctabūt iob..24. exſpectabāt me ſi cut pluuiā ⁊ o ſuū apiebāt quaſi ad ymbrē ſerotinū. ecce exſpecta cū r̓ue̓ntia ꝙͣtū ad pͥmū. et loq̄ntē me r̓ſpiciēt ſic̄ hoīes intēti ad v̓ba alicꝰ reſpiciūt eū ī faciē Iob 2q. In tēti tacebūt ad eloquiū meū. ecce ofiqt cōſidea̓cō cū diligētia. ⁊ ẜmocōnā cūit tal te me plurā manꝰ oriſuo īponēt ithiūti qꝛ nō valebūt r̓ſiſte̓ ſapīe ⁊ ſpūi ns deue qͥ loquit̉ Act̓. 7. Ece auſcultacō cū imas A pacīa Quo ad t̓rium ioh 26. Vide lis eſſe bāt me iuuēſ ⁊ abſcōdebāt̉ ⁊ ſcēs fri ſe aſſurgēteſ ſtabāt pnͥcipeſceſſabāt ctueſec loqͣ ⁊ digitū ſuppoēbāt oī ſuo. Iu fidiifiu. val̓ ueīs ⁊ acutꝰ īueīar ī iudidicō. No dlimuſa tandū ē ꝙ iuueībꝰ ſūt t̓a p̄cauen upuipū da. t̓a ſūt īponenda. ⁊ ſūt t̓a p̄dicē iliut da. Precaue̓ eī dēnt ſōpnū torpen ut autur tis ocioſitatis viſcū inficiētis ſoci dmꝰ i tatiſ ⁊ eſtū p̄ſumentiſ tumiditatiſ lōſite Primo precaue̓debent ſompnum ipplati. torpentis ocioſitatis. Sicut docet iunat. plimiꝰ Accipiter pullos ſuos cuꝫ ap a ti fuerint ad volandum extra md̓ proicit ⁊ verberat eos alis cauēs qꝫ ne in etate tenera pingueſcāt ne maceſcant ocio ⁊ ſoluantur de licijſ. ſic conuenit omnino c̓ca iu uenes ordinari. Primo extra ni dum proprie voluntatis eiciantur de erroribuſ caſtigent̓ ⁊ ad capien dū predā ſuā ſtatim aſſueſcant. fi

cx1i Axij t hecōt xē p̄ba eorū ē ītellicō cia ſcripturaꝝ ⁊ ꝯpellāt̉ ad libros Si milites p̄da eorū ē ſtrēnuitas ⁊ victoria pugnarū exerceāt̉ ī bel lis Si mͥcatoe̓ˢ p̄da eoꝝ ē lucꝝ ex erceant̉ ī nūdinis Sic oīno ꝙ nul lus vacet ocio. Sed poſſet qͥlibet dicere cū pͥs. Pauꝑ ſū ego ⁊ in la boribꝰ a iuuētute mea Sꝫ ſic̄ dicit̉ ī li. de natuis t̓ꝝ. Pullꝰ aſini ꝙͣto ſeniortāto turpior Et de capris di cit Ariſtotiles. de aīalibꝰ ꝙ fe tꝰ qͥ pͥmo gn̓at̉ ē melior ⁊ fortior Et fctꝰ qͥ poſtea gn̓at̉ ē peior. Ta les em̄ moralit̓ inter iuuenes iue munt̓ qͥm pnͥcipio ſūt deuoti v̓tu oſi ⁊ boni. Sed ꝙͣtomagis adoleſ cut tantomagis vicijs ſe īmiſcent et fiūt turpiores. Tales ſūt ſcola res deuoti dūmō ſūt pauꝑes ⁊ in uenes Aridiſſimi ⁊ ſuꝑbi dū diui tes eſſe ceperīt de pr̄imonio cruci fixi. Scd̓o p̄caue̓ debēt viſcū infe ctiue ſocietatis Sicut em̄ pueri de facili īficiunt̉ lepra corꝑali Ita fa cile inuiſcant̓ familiaritatibus vi cioẜ ⁊ precipue cū mulieribꝫ qͣrū blandicie etiā fortes aut emolli ūt aut eneruat ꝓu̓. 7. De feneſtr̄ domꝰ mee ꝓſpexi iuuenē. Et infra Cōſidero vecordem iuuenē qͥ tran ſit ꝑ plateas ⁊ ecce mulier occur rit illi ornatu meretritio p̄ꝑata ad capiendas aīas et apprehēſū deoſ culabat̉ iuuene. Et bn̄ infra ſub dit̉ Statiꝫ eā ſequit̉ qͣſi bos ductꝰ ad victimā. Tercō p̄cauere dn̄t eſtum p̄ſumentis tūiditatis. Duo gn̓a hoīꝫ ſūt natua̓lit̓ magne ſpei dūmo cōdicō ſtatꝰ eoruꝫ durat. Iuuenes. ⁊ ēbrij. Et qꝛ p̄ſumptio mater eſt iurgiorū Raro iurgia ⁊ diſſenſiōes vl̓ bella int̓ ſocios o rient̓: niſi iuuenes vl̓ ebrij ſint in cauſa. Qd̓ āt iuuenes ſūt p̄ſump tuoſi ⁊ magne ſpei dicit Ariſtoti les. 2. rethoi̓ce ſt huius cauſa eſt triplex ẜm tres condiciones obie cti ipſiuſ ſpei Obiectum enim ſpei eſt bonū arduum et potenciale Quādo enim iuuenes multum ſe Habere putant de futuro ⁊ parum habent de preterito. Memoīa aūt eſt preteriti Spes vero futuri Ideo multum habent de ſpe et potecia li. et parum de re ⁊ actū. Vnde ſicut materia prima dicitur in potenci a ad omnes formas Et quātoma 22 gis actuatur tanto plus perdit de potentialitate Ita puer dūmō eſt iiueīs tūc eſt in potentia ad om nem ſtatum. poteſt eſſe ſacerdos poteſt eſſe epiſcopus poteſt eſſe papa Sed cum creuei̓t modicum vix ſufficiet portare aquam bene dictam. Secunda cauſa quare Iuuenes ſunt preſumptuoſi eſt caliditas nature Habent enim cō piam calorum ⁊ ſpirituum. ⁊ ideo cor in eis ampliatur. Ex amplia tione autem cordis homo tendit in ardua. In pͥs. Viam mandato rum tuorum cucur. cū dila. cor me um. Tercia cā ē ī exꝑiencia Illi qͥ nōdū paſſi ſūt difficultates ⁊ r̓ſi ſtēcias ī factis ſuis audares ſunt ad tēptandū oīa. Illi vero q̄ iā fre quēt̉ ſuſtinuer̄t t̓pulſā fruſtra la borauerunt in conatibꝰ non defa cili attemptant ea que nō ſūt ex perti. Et hec eſt cauſa quare Iuue nes non debent fieri duces bello rum ſicut dicitur tercō opicorū Nemo eligit iuuēs īduces eo ꝙ h. ſv

leiō cōſtate̓os nō eſſe p̄rudeūteˢ. Eciō fignanter eccēſ. ſi. Letae̓ iuueniſ ī adoleſcencia tua ⁊ in bono ſit cor tuū in diebꝰ iuuentutis tue In bo nō hūilitatis Quia ſicut dicit Gre goriꝰ ī quadā omelia Rui ſiē hūi litate virtutes cōgregat quaſi in vento pulueres portat Ambroſiꝰ fūr Btī imaculati Nō mia̓bilis hu militas in ſenectute qꝛ effecta vi bꝰ debilitata facturis triſtis ⁊ do loribꝰ hanela coacta curaruꝫ eſti bꝰ ⁊ ip̄a viuēdi meſta faſtigio a lacritate eſt oblita iactancie. Ra ra ſane in iuueībꝰ ē huilitas Iō qꝫ miranda dū etas vigētidū vi res ſolide dū ſanguis eſtuar. duꝫ L ſollicitudo neſcitur. dum ignorat̉ fobilitas dū leticia frequentatur Scd̓o principalit̓ ſūt tria Iuueībꝫ .imponēda.ſ. promptitudo obīe. te neritudo cōſcīe ⁊ ſollicitudo conti nencie. Promptitudo obie qͥa iu uenis ſine obla abuſio eſt ẜꝫ Au gꝰ Vn̄ ſic̄ docet Alſtōtileſ 8. S. Amiticia inter ſenes ⁊ iuuenes v triſqꝫ ē neceſſaria Senibꝰ quidem ut eis aiuuenibꝰ ẜuiat̉ Et iuiue̓m bus ut imꝑcabiles fianta. ut ꝑ ſe niores a pctī actioībꝰ preſeruent̓ Timore em̄ ſemorū ⁊ reuerencia ſolent iuuenes ſe a ſuiſ inſolēcijˢ refrenare Iob 29. Videbat me iu ues ⁊ abſcondebāt̉. De iſta obedi encia uueni ad ſeiores dicit Vale riꝰ li. ⁊: c. i. ꝙ apud antiqͦs ſenec tuti Iuuentuſ gn̓alit̓ inmeſū hono rē reddebat. Tamꝙͣ ſemores cōes pr̄es eſſent oīm iuniorū Iudic̓. 4. Sit em̄ iuuēs face̓ cōſueuerāt ⁊ be ne dr̄ cōſueuerāt qꝛ iam olimē cō ſuetudo hec abrogata yſaie. tercō Tumultuabit̉ puer cōtra ſenem ⁊cͣ. Scd̓o ē eis īponēda teneido cōſcīe ūt diſcant pctā ſua cū eoruꝫ circūſtanciis diligēt̓ diſcuſſa. inte graliter ⁊ diligent̓ euident expriē re qꝛ ſi fuerit cōſcīa larga īiuuen tute. ampliabit̉ ſine m̄fura ī ſene ctute fcc̄i. 6. Fili mi a iuuentute tu a excipe doctrinā ⁊ vſqꝫ ad canos inueīes ſapīaꝫ Et ili. Que ī iuuētu te tua nō cōgregaſti quō īuenies ea ī ſenectute tua q. d. nullomō. Et ido̓ dolorē hoīs merito plāgētiſ cōſūptionē ſue iuuētutis in ocioſi tate ⁊ inſolencia d̓ſcribit Salomo ꝓu̓. lj. Cur deteſtatꝰ ſū diſciplinaꝫ ⁊ increpacionibꝰ nō acqͥeuit cor Irt meū nec audiui voces doceciū me dtform ⁊ mgr̄is nō inclinaui aurē meaꝫ. xquaia Et merito plangere p̄t tal̓. Quoī rate anā am met̓ce dr̄. Sampna fleo reruꝫ jpti ſꝫ plus fleo dāpna dieruꝫ. Quiſqꝫ I p̄t rebꝰ ſucerre̓ nemo diebꝰ. Ter ntis I ciū ē ſollicitudo cōtinentie qꝛ ꝯtinē tes eē non potuerūt ſine ſūma cuſ il todia ⁊ ſollicitudine vite ſue ꝓpter carnis īpugnatōes. in pͣs Sepe ex Ix p. me. a. iu. mea. Et ideo bn̄ pecijt tiſu lent. ꝑsͣ delicta iuuētutis Tria ſūt eis predicenda viꝫ debilitas corꝑal̓ iis v̓tutis labilitas tꝑal̓ iuuētutis ⁊ liti. deformitaſ hyemal̓ ſenectutis. ſo ubus. lent ei iuuēſ de fortitudiē ſua gl̓ al nis n̄ adu̓tētes illd̓ yſa. 40. Iuue fieſ ī īfirmitate cadēt. itē p̄dicenda ē eis labilitas tꝑal̓ iuuētutis. qͥa forma corꝑis ꝙͣtucumqꝫ magna cito tranſit Vnde Ouidiꝰ ⁊. de ar te amandi forma bonū fragile eſt quantucumqꝫ accedit ad annos. Fit minor ⁊ ſpacio carpitur ipſa ſuo. nec viole ſemper nec lilia can

dida florēt et riget amiſſa ſpina relicta roſa Et ia tibi veniēt formo ſe capilliIam venient ruge que ti bi corpus arent ⁊ Virgiliꝰ in hu colicis egloga 2. O formoſe puer minium ne crede coloī Alba ligu ſtr̄ cadunt vacemia ingra legun tur Vaccima apud virgiliū aliqn̄ ſunt perui fructus nigri Anglici ī auſtro In borea bilberies. In gali co blebes. E ſic loquitur hic Ali quando vateinia ſūt flores qui vo cantur primule viris quibꝰ ſil̓es ſunt conſſoppes. et ſic loquitur vir giliuſ in eadeꝫ egloga dicenſ Mol ſca luteola pingit vaccinia capoſ Tercio predicenda eſt iuuenibꝰ deformitas hyemalis ſenectutis de qua idem Ouidius libro tercio va̓te amādi ita Ce̓bit Vēture me mores iam nunc eſtote ſenecte. Sic nullum tempuſ vobis abibit iners Vtendum eſt etate cito pe de labitur etas Nec bona tam ſeqͣ tur ꝙͣ bona prima fuit. ꝙͣ cito me miſerum laxantur corpora rugis Et perit in nitido qui fuit ore color. tideo ſignanter dicitur eccī. ⁊ ⁊. emēto creatōis tui ī diebꝰ iuuē tutis tue an̄qͣ veniat tempus af flictionis ⁊ appropinquat annid̓ quibus dicas non m̄ plarent. Lectio 1ig. Reterra habebo ꝑ hanc ī mortalitatem ⁊ memoriā eternam hijs qui poſt me futul ſūt relīquā. Enueatis qui qꝫ dotibꝰ vel quīqꝫ dotis ꝑtibꝰ qͣs ſpūs ſcūs ſponte largit̓ cuilibꝫ v̓ tuoſo. In hac ꝑte 6. ſubiungitur que eſt maxima viꝫ immortalis ꝑ petuitas boē vite q̄ ſolis ſapienti cx iij Cap̄ vxj bus id eſt deum beſie colentibus eſt promiſſa Et quia iſta immor talitas poteſt dupliciter percipi videlicet. realiter ⁊ ſimpliciter in eterna gloria ⁊ temporaliter ī ho minum memoria. Ideo de vtroqꝫ ſufficienter ſubiungens dicit ſic. Preterea habebo ꝑ hanc īmortali tatē vere viꝫ ⁊ realit̓ quia Sapīe. ſ Iuſticia ꝑpetua ē ⁊ īmorl̓. De iſtā immortalitate loquitur beatus Au gꝰ 13. de t̓nitate c. 20. vbi dicit ſic. Cū bt̄ī omnes eſſe volūt ꝓfrō eſſe ⁊ immortaleſ volunt Alit̓ enim be ati eſſe nō poſſent. hoc probat Au. gꝰ ſic de immortalitate interrogan. 22 6 ti ſicut de beatitudine omnes eam ſe velle. Reſpondēt ſimiliter. Quo poſſent btē viue̓: nͥ viue̓nt. Cū gͦ oēs appetūt btē viue̓ ⁊ beate viue̓ non poſſent niſi īmortaliter viuat conſtat oēs appetere immortalita tem Et cum naturalis appetitꝰ nō ſit fruſtra cōſtat ꝙ īmoritaſ ē hoī poſſibilis licet eā habe̓ nō valeat a ſe ipō Sꝫ quia ꝑ ſapīāꝫ eā hr̄e po terimꝰ hoc ē ꝑ dei cultū ſincerū qui a bovolūtate dependꝫ. Iō d̓t Salo mon p̄terea hēbo ⁊ p̄t̓ emolimēta ſuꝑius enuea̓ta hēbo ꝑ hāc ī moe litatē ſcꝫ ꝑ ſapientiā In hꝰ figurā apud poetas. Sea ſapientie dice baturminerua ⁊ non morlis Ain ideꝫ eſt ꝙ non. erua morlis interp tatur Inde ⁊ minerua quaſi īmor lis. Iſta dea pingebat̉ quaſi v̓go decora triplicem habens veſteꝫ ⁊ pectore caput gorgonis portabat̉ depictū ſicut dicit Alexāder neꝙ ī ſcītillario poetaꝝ capitulo de pal lade d̓r etia nata de Iouis vtice ⁊ ſi nie mr̄e ⁊ d̓r t̓conā pallaſ ⁊ minua

nō cui ſeptenariꝰ nūerus cōſecrat̉ et ē dea ſapīe ⁊ oīm arciū ⁊ belloruꝫ Ideo virgo pingit̓ dea ſapīe quia nullā recipit vitiorū corruptionē. Sed ꝑpetua morū gaudet integͣta te. Triplicēhꝫ veſtē ꝓpter tres ſci ētias ẜmocōnales quibꝰ ip̄a vel tit̉ ⁊ ornat̉. q̄ ſūt gmatica. t̓thoī̓ca et dyaletica. In pectore portat ca put gorgonis ⁊ meduſe qui aſpi cienteſ in lapidē ꝯuertebat cuiſ caput ꝑſeꝰ abſcidit. Gorgō inter ptat̓ terror/ qꝛ gͦ oīs ſapīēs t̓ribil̓ viciōẜ⁊ fatuis eſſe debet. gͦ pingi tur dea ſapīe caput gorgonis por tare in pectore. Iſta dr̄ nata de ver tice Iouis ⁊ ſine mr̄e quia ſapīa fidei ⁊ bonorū morū ē a dono dei Eccī. 24. Ego ex ore altiſſumm ꝓdij ꝑmogenita an oēz creaturā huic ſeptenariꝰ nuerus ꝯſecrat̉ qui ē vniu̓ſitatis eo ꝙ vniu̓ſū tēpꝰ per A. decurrat vniuerſus mundꝰ per A. planctas dirigit̉. Oīs homo ex ſeptē qͥdāmō cōponit̉ viꝫ ex tribꝫ potēcijs aīe ⁊ qͣtuor elenitis Iuxta modū quorūdū loquēdi. vocat̉ tricoma ⁊ trina noticia ẜm Remi giū qꝛ ph̓i in tribuſ cognoſcend̓ maxīe laborāt. viꝫ creatoe̓. crea tua̓. ⁊ aīa. Vocat̉ etiā pallas id ē noua quia ſapīa nullū ſemūnul laꝫ ſētit vetuſtatē. Hec ē dea bello rū qꝛ bellis magis cōfert ſapīa q̄ corꝑis fortitudo Sapīe v. Melior ē ſapīa ꝙ vires vir prudens ma gis ꝙ fortiſ. dicit gͦ Salomon Hē bo ꝑ hac īmortalitatē⁊ nō ſolum Collo hͦ. Sꝫ ⁊ meoriaꝫ et̓na hijs qͥ poſt me futuri ſūt relinꝙͣ ſicut dicit Sē neca Ad pauca natꝰ ē qͥ tantū de ſuo tꝑe cogitat. Oīs em̄ vtuoſuſ ⁊ ad bonā vitā tenet̉ ⁊ ad bonā ii fama vt ꝑ vitā ip̄e ſaluet̉. ⁊ ꝑ fa ma ꝓximꝰ edificet̉. ꝓximꝰ in ꝙͣ n̄o ſolū q̄ ē ſꝫ qͥ futurꝰ eſt. Vn̄ bonū copioſe ē ſui cōicatīm. Ynꝰ enim bonꝰ hō qͣſi īfiintis futuis ꝓdeſſe p̄t ꝑ bonū exēplū Vn̄ ille venera bil̓ Eleazarꝰ Iudeꝰ nobiliſſimus cū int̓ficeretur qꝛ ꝯtra legē carnes fuillas nollet ꝯmede̓ nobilē mor tē magis ꝙ odibilē vitā amplex ans dicit fortit̓ vitā excedēdo ſene ctute qͥdē dignꝰ appae̓bo. Adoleſ centibuſ aūt forte exēplū relinꝙͣ. Et ideo dicit pͥs In mēoria et̓na e rur iuſti Et ꝓu̓. j0. Aēoria iuſticū vl laudibꝫ. In ſcriptue̓ nāꝙͣ locis va rijs īueītur t̓plex mēoria. Eſt em̄ Ii memoriā bn̄ficioꝝ. meoria exem Iai ploꝝ. et meoria dampnoꝝ. Pria ē ꝯtinue poſſidēda. Scd̓a eſt alijs iploa exhibēda. Et t̓tia eſt relinquenda mnarſt Priº em̄ meoriā hr̄e debemꝰ bn̄fi corū dīnorū yſaiē. 4ꝫ. Ego ſū qͥ de turla viip leo inqͥtates tuas ꝓpter me ⁊ pec viulta catoꝝ tuoꝝ nō r̓cordabor. Reduc natu me in meoria ⁊ iudicemur ſil̓ Re duc me ī meoria.i. bona q̄t̓ feci ẜꝫ glo. Creādo. redimēdo. ⁊ p̄ꝑando btītudinē. Sꝫ iſtā mēoriā tria im pediūt. Proſꝑitas Curioſitas Et lin voluptas. Proſꝑitas facit igtos obliuiſci amicorū q̄ eos ī āguſtijs adiuuerūt Vn̄ Gen̄. go. legimuſ tiu ꝙ p̄poſitꝰ pīe̓naꝝ phaōīs qͥ pͥus fuea̓t īcarcea̓tꝰ cū Ioſeph ⁊ ꝑ ip̄ꝫ de ſua libea̓cōe ꝓph̓ice īfoͣrtꝰ ſucce dētibꝫ ꝓſꝑis oblitꝰ ē īt̓p̄tis fui. Iſ to mō e de ml̓tiſ qͥ cū afflictōibus t̓bulātur ꝑſecōibꝰ l̓ īfirmitatibꝰ deū hn̄t ī mēoria. ſed cū ſint ī ſai tate. traqͥllitatē. ⁊ ꝓſꝑitate trͣdūt

gum obliuioni. deutᵈ. 32. Deum q̄ genuit dereliqͥſti ⁊ ob. es. d. cre. tui. ſtarrat. Vincenciꝰ ī ſpeculo hi ſtoriali ꝙ ſel̓ in ethiopīa tāta cō tunt peſtilencia quo ad mēoriam hominū ꝙ hoīes obliuiſcebantur noīa patiū fuorū noīa filiorum ⁊ etiā nomina ꝓpria ctoriebat̉ iſta peſtilencia ẜm eum ex fetore ⁊ pu trefactionē quorūdā cadauerū in terfectorū in bello. Moraliter tan ta hijs diebꝰ ē in hoībuſ in parte ineoratiua peſtilentia ꝙ nec r̓cor dant̉ noīs dei pat̓s oīm nec grati ſunt amicis nec aīabus defūctoꝝ nec prudentes ad ſeipſos Fcrī. 9. Obliuoni tradita eſt meoria eo tuꝫ Seneca ⁊. de bn̄ficijs. cōꝑat le ge gratitudinis et bn̄ficentie mu tue ludo pile. qn̄ em̄ hoīes ludunt cupila ⁊ eam alt̓natim recipiunt inter ſe. tam diu durat ⁊ cōtinua tur ludus inter eoꝫ ꝙ diu ꝯueīent recipit̉ ⁊iactat̉ Si vero vnꝰ recipi at ⁊ retiueat vl̓ incōueniēter reꝑ cutiat deſinit luduſ qui deſinere nō poteſt ſicut dicit Seneca niſi l̓ mit tentis vl̓ recipientiſ defectu. Iſto mō ymaginat̉ ſeneca ꝙ debꝫ eē d̓ beneficencia mutua inter amicos Sienim a te beneficiū recipio ⁊ poſ tea ꝓ viribꝰ illud tibi ꝓporciona bilitre tribuo iuxta leges gratitu diniˢ aꝑte ludo. ſi vero beneficium ſtuptuꝫ obliuioni ꝯmēdo nec tibi vbi poſſem in aliquo r̓cōpenſo lu dēdi finē facio ⁊ beneficencie ludū ſoluo ft ideo ſignant̓ dr̄ Heb̓. 13. Beneficēcie auteꝫ ⁊ cōionis noli te obliuiſci. ſi ſic nos hr̄e debemꝰ ad homines multomagiſ erga de umnos gratoſ eē cōnueīt Hugo cx1 Caplꝫ vni de clauſtro aīe. ſic̄ nullū ē momētū qūo hō nō vtat̉ vl̓ fruat̉ dei boīta te ⁊ miſericordia. Ita nullū dēt eē momētuꝫ quo eū pn̄tem nō habe at in meoria Tren. ⁊. Aeoria me mor ero ⁊ tabeſcet in me aīa mea Ied iſtā mēoriā ⁊º impedit Cuio ſitas ⁊ ſollicitudo mini a circa mū dum. ſicut dicit̉ cōit̓ Pluribꝰ īten tus mior ē ad ſingula ſenſus. In p. Obliti ſunt bn̄ficioꝝ eiꝰ ⁊ im. q̄ oſ. eis. Tertio iſtā mēoria īpedit ⁊ tollit voluptas carnis hoeciuſ z. decōſo. mētro iō. Vocat corpuſ ẜm ymaginacō em̄ plōnicorū Ro lē obliuioſā. fuit em̄ opīo plōmſ ſicut tangit Ariſtotiles pͥº poſteri orū ꝙ aīa habet noticiā omni um 2. rerū a principio ſibi concreatam ⁊ ſpecies omnium reꝝ ſibi īditas a deo. ſed ſtatim quando infūdit̉ corꝑi terreno tradit obliuio ī illā noticiā ſibi datā nec ea poteſt vte donec ꝑ ſenſus excitet̉. Et ideo po fuit plato ꝙ addiſcere nō eſt niſi r̓cordal Vn̄ ꝯcdit Boeciꝰ metº p̄ allegato ꝙ ſi platoīˢ muſa ꝑſoat veruꝫ qd̓ q̄ſqꝫ diſcit immeor recor datur. Moa̓liter corpuſ eſt moleˢ obliuioſa ⁊ obliuioneꝫ dei īducēs Vn̄ aīa inmerſa voluptatibus ⁊ delicijs carnis ꝑdit memoriaꝫ dei ſui quo contrā dicit pͥſ Abhereas linguā mea faucibꝰ meis ſi n̄ mis minero tui. Hec eſt memoria con tinue poſſidenda Alia eſt memoi̓ a proximis exhibenda per odoreꝫ bone famē ⁊ hoēſte cōnu̓ſacōnis Oꝑa enim ſtrennuitatis ⁊ victorē s. folent haberi in memoria ⁊ ido vincēteſ mundū ꝑ paupertatē: car tieꝫ ꝑ caſtitatem ſēſū ꝓprium per

lcio hūilitatē. Aemoīa dignos faciūt ſeip̄oꝫ Sccī. xlv. dilectꝰ deo ⁊ homi nibꝰ cꝰ mēoria ī bn̄dictōe ē. Nar rat magiſter ī hiſtorijs ſuꝑ exo. ꝙ Moyſes duxerat in vxorē filiā regis Ethi opīe ⁊ cū in patriā ſuā redire voluiſſet īpedire eū intebat̉ vxor ſua. Moyſes gͦ tamꝙͣ vir pei tꝰ aſtrorū ſculpſit ī gemas duas ymagīes huiꝰ efficācie vt altera memoriā. altea̓ obliuionē confer ret. Cūqꝫ paribꝰ a ſil̓ibꝰ anul̓ eor inſeruiſſet obliuiōīs ānulū vxori p̄buit et meōrie anulū ſecū tulit ut ſicut pari āmore ſic paribus a nul̓ inſignirent̓. Cepit gͦ mulier obliuiſci viri ſui ⁊ ſic moyſes ī pa triā ſuā libere eſt īgreſſus. Mora liter animꝰ humanꝰ natione ce leſtis cū carne t̓rena que ꝑ ethio piſſaꝫ deſignat̓ cōiugiū cōtrahit qn̄ corꝑi ifūdit̉. Aimꝰ vero racio nalis natua̓lit̓ deſidea̓t bt̄ītudineꝫ vult in celu reuerti Sed iſta vxor eū impedit/ ⁊ ideo vtendū eſt cau tela moyſi ut duos anulos cū ge miſ faciamꝰ ⁊ anulū obliuionis carni tradamꝰ Anulꝰ obliuioīs eſt recogitacō mortis quia mors oblimonitradit homnē In pͥs. Obliuionidatus ſū tamꝙͣ mortu ſis a corde. Anulus mēorie ē recō gitacio vite et̓ne Vn̄ in mēoria et̓ na erit iuſtꝰ Et ſic libere in celeſtē patriā reuertat̉ Tercia mēoria ē penitus relinquēda. Et hec ē meo ria dāpnorū ⁊ iniuriarū nobis il latarū a ꝓximis. Leuit̓. xix. non q̄ res vlcōne nec memor eris iniuri ē ciuiū tuorū Sicut dicit Baſilius in exam. Camelꝰ habꝫ mirabilit̓ bonam memoriā de verberibꝫ Vn̄ ſi aliquiſ eū ꝑcuſſerit diſſil̓ar per cuſſionē ad tempꝰ ſꝫ indubitant̉ cū oportunitatem habuerit expe tit vlcōnem. Sic ſūt nō nulli qui ī iurias diſſil̓ant nō remittunt. ab ſcondunt nō obliuiſcunt̉. Quam iis dicat̉ Seneca. Memoriā bene ficiorū tuorum debet eſſe tenax et iniuriarum facilis Et in ꝓuerbijſ ſuis dicit Iniurie remediū obliui o. It talis qui virtuoſe iiurias ob liuiſcitur dicere poteſt deo confidēt Thobie 3. Nunc dn̄e memor eſto mei neqꝫ vindictam ſumas de pec catis meis. Et ipſe dominuſ iuſtis r̓ſpondebit ꝑ illud yſaie lxv. Nō erunt in memoria priora. neqꝫ aſ cendet ſuper cor. Sed gaudebitis et exultabitis vſqꝫ in ſempiternū hi Lectio lig. Iſponam populos et na ciones michi erunt ſubie cte Timebūt me audie tes reges horrendi. in multitudīe videbor bonus et in bello fortis. ¶ Septimum emolimentuꝫ quod ſapiencia tribuit poſſeſſori ſuo ē dignitas regiminis in preſidencia Per ſapienciam namqꝫ homo ef ficitur aptus ad regendum et diſ cernendum. Sicut ipſa dicit ꝓu̓. 8. Per me reges regnant et legū conditoe̓s iuſtam diſcernūt. Ad ſufficienciam r̓giminis quinqꝫ re quiruntur que in hodierna lectōe tanguntur. videlicet Ordīacō ſta tutorum. obtemperacio ſubiecto rum. diuulgacio triumphorum reconſiliacio tranſgreſſorum. et expugnacio immicorū. Et rex vl̓ pͥnceps qͥ hꝫ iſta. ſubiectū ppl̓m bn̄ r̓git. Quātū ad pͥmū dicit ſic

diſponā populos viꝫ ꝑ ſapīaꝫ. bn̄ r̓gaſtatuta. iuſta ⁊ vtilia ordinā do 6cī. 12. In omni ſapīa diſpotio legis Vbi notandū ꝙ Aiſtotiles primo politicorū inquirit. Qui ſūt diſpoſiti ad principandū Et qͥ ſūt apliad famulandum Iſta em̄ nō ſolū ſūt neceſſat̓a ex lege poſitīa. ſꝫ ctiā ex lege naturali. Vnde natua̓ liter ⁊ ex natītate ſunt aliqui diſ poſiti ad regendū ⁊ aliqui ad ẜui endū ⁊ ideo det̓mīat ꝙ tam princi patus ꝙͣ ſeruitus eſt aliqualiter a natura/ quia quidā ſunt ꝓ qͥbꝰ expedit ut ſeruiat ⁊ regāt̉. et alij pſi ſūt ꝓ qͥbꝰ expedit cōitati ꝙ ab eis ſu hoīnes dirigant̉ Nā em̄ dictat ſu piſtmm periora ⁊ meliorā debere regere mi I nus bona. Hinc eſt ꝙ hō regit beſ tia aīa regit corpus. maſculꝰ regit etunt hul femina genea̓liter a natua̓. Illi gͦ it homines qui ſic ſe habent ad ali & ſicut homo ad beſtiā l̓ ſic̄ aīma ſ ad corpꝰ/ aut ſicut mas ad feīnā ij quol ſu apti ſūt ad regēd̓. Iſta āt excellen cia ſingulals ſuꝑͣ ceteroſ nō hēt̉ nͥ ꝑ bonū ꝓpriū hoīs qd̓ ē ꝑfectio rō homo niſ q̄ ꝑfectio ē ſapīa et ideo det̓mi mitt nat ph̓s ꝙ fortes ingenio ⁊ rōne ꝙͣuis ſint debileſ corꝑe ſūt ydonei ad regendum/ ⁊ fortes corpore et debiles ractōne ſunt apti ad ſerui endum ita ꝙ naturaliter ꝓ repu blica tocius humane commuita lis eſt ꝙ ſapiētes regant ⁊ minꝰ diſcreti ſubẜuiāt Sicut aīa q̄ rone claret corpꝰ diſponit ⁊ e̓git Et cor pꝰ eiad vtriuſqꝫ emolimētū ſubi uit. et Senecag. de bn̄ficijs hoīnū culi nō ē vis vnguiū aut dencium iſ duas reſdedit vis natue̓ qͥbꝰ fecit eū tribilē ⁊ validū.ſ. rōne ⁊ ſocis Cxiij Capſinvmi tatē. Per rōne em̄ aīalibꝰ ⁊ ſocie tate dominat̉ gētibꝰ. ꝙͣuis nec be nigͣna ſocietas abſqꝫ rōne bona poſſit hr̄i dicit gͦ Salomō ꝙ inter munera gͣcioſa que dotis noīe cū ſapīa ſponſa ſua recipiet vnū ei̓t̓ ydonēitaſ r̓gimīs ad alios gub̓nā dū ⁊ hoc fit priō ⁊ principalr̓ iuſ ta ſtatuta ordinādo Et quatuꝫ ad hoc p̄mittit. diſponā ppl̓os Vn̄ de boniſ prelatis dr̄ Sapie 18̓. iuſtici e legē ⁊ cōcordiā diſpōſuerūt ⁊ hoc ē primū qd̓ ad bonū regimē r̓qui rit̉ qꝛdinacō ſtatutorū. Scd̓ e̓qui rit̉ obtꝑacō ſubi ectorū. Et quātū ad hͦ ſubiungit. ⁊ nacōes mͥ erūt ſubiecte. viꝫ ꝑ volūtariā ⁊ amicabi lē obīam. Regeſ em̄ ⁊ pn̓cipes nō Qo potencia ꝓpria ſtabiliuntur beni uolencia ſubditorū. Vnde Tulliꝰ in philippicis philippica ⁊. Falſū armatoꝝ eſt preſidium caritate ⁊ beniuolencia ciuium oportet eē ſeptum nō armis. Tercio requiri tur diuulgacio triumphorum. N ſud em̄ ſingulaiter magͥficat pnͥ cipē ⁊ terribilem reddit hoſtibus ⁊ regibus qui circūſtant. Vnde legimus ioſue ⁊. ꝙ habitoreſ ieri ro ad rumores triumphorum qͦs filij iſrahel de duobus regibus a morreorum habuerunt ſolo timo recor et audaciam perdiderunt. ⁊ quantum ad hoc ſubiungit. et ti mebunt me audientes reges hor rendi Non ſolum autem de rectol bus et principibus verum eſt ꝙ ſapientia facit eos timeri a regi bus immo de viris ſanctis et ſim plicibus in eccleſia verificatur fra quenter. Si tamen vita ſapiēcie non diſcordet. Marcib. Herodes

ietuebat Iohannem ſciēs eum virum iuſtum ⁊ ſanctuꝫ. ¶ Quar to ad bonitatem regiminis reqͥ ritur reconſiliatio tranſgreſſorū ut princeps ſeu prelatus clemen ciā et benignitate reſplendeat tnͣ greſſoribꝰ. ꝓ loco ⁊ tꝑe leuiter ig noſcendo. Et ꝙͣtū ad hoc ſubdit ſit pꝰ In ml̓titudīe videbor bonꝰ ſit ter mīꝰ gn̓alis anthonomatice tn̄ ac cipit̉ ꝓ benigno māſueto ſeu pio Vn̄ boītas pn̓cipis ē eius māſue tudo. Et ꝑ oppoītū. Nichil turpiuſ vl̓ incōueīenciꝰ ē ī pnͥcipe ꝙ ſeui cia carens rōne Vn̄ Ihe̓omiꝰ ſuꝑ epl̓a ad Thi. exponēs illd̓ Vpor tet ep̄m irreprehēſibilē eē ⁊cͣ. di cit ſic Nichil ē fediꝰ p̄ceptoe̓ furio ſo qui cū debeat eē māſuetꝰ ⁊ hūi lis ad om̄s ex adu̓ſo toruo vultu trementibꝰ labijs rugata fronte effrenatis cōuuicijs. facie int̓ rubo rem ⁊ ꝑ allore variata ſtrepitat. Et errantes nō tam ad bonū ꝑtrͣ hit ꝙͣtū ad malū ſua ſeuicia pre cipitat hec Ihe̓omꝰ. et ido dauid qͣſi ſūmā ſue boītatis allegās co ra dn̄o dicit. Aemēto dn̄e dauid et oīs ma. e. Qual̓ aūt debeat eē p̄latꝰ ad hͦ ut ī ml̓titudīe bonꝰ appareat pulchre deſcribit Allexā neꝙͣ in ẜmonē quodā comēdās quēdaꝫ legatū. Ottōnē noīe Car dinaleꝫ qui fuit legatꝰ in anglia tꝑe qͣrti henrici regis qͥ lōd onijs conſiliū celebrauit. Et ponit̉ eciā ī libro de ꝯſidea̓cione ad Eugemuꝫ papā. hic eſt qͥ regibus exhibet ſe Iohāne egipcijs Moyſē forni catoribꝰ phinces. Heliā ydolat̉s. Helizeū auaris. Petrū mencienti bꝰ Paulū blaſphemātibꝰ nego lno tiātibꝰ xp̄m qui vulgū nō ſꝑnit ſꝫ docet diuites nō palpat ſꝫ t̓ret. Pauꝑes nō gͣuat ſꝫ fouet minas pnͥcipū nō pauet ſꝫ ꝯtēpnit qͥ ec cleſiaſ nō ſpoliat ſꝫ emendat qui marſubia non exhaurit ſꝫ corda reficit ⁊ crimina corrigit famē ꝓ uidet ſue nec inuidet aliene. Lui orandi ſtudiuꝫ gerit et vſum ha bet ac de omnire oracioni pluſ fi dit ꝙͣ ſue incluſtrie vel labori. Cū ius ingreſſus pacificus. modeſtꝰ exitus erit. Cuius ſermo edifica cio. cuius vita iuſticia. cuius pre ſentiā gratia. cuius memoria ī be nedictione erit qui ſe amabilem mi prebet non verbo ſed opere reue rendum exhibet non faſtu ſed a ribi ctu. Qui hūil̓ ē cū hūilibꝫ cū ino cētibꝫ innocens. duros dure redā Iiupiu guit. malignantes cohercet red litix dit rerribucionem ſuperbis. Qui non de dote vidue ⁊ patrimonio Iia crucifixi ditae̓ ſe feſtināt gͣtis dāſ quod gratis accepit. gratis faci ens iudicium iniuriam patienti bus. Vindictam innacionibus inerepationes in populis hec ibi. In quibus bonus prelatus ſuffi cienter deſcribitur. Quinto ⁊ vl timo ad bonitatem regiminis re quiritur in principe expugnacio immicorum. Et quantum ad hoc ſubiungit ꝙ erit non ſolum tem pore pacis bonus. Sed etiam in bello fortis. Talis fuit dauid qui interpretatur manufortiſ 2. Reg̓. triceſimotercio. dauid ſedens in cathedra ſapientiſſimus pn̓ceps inter tres Ipſe eī qͣſi tenerrimus ligni verniculus qui octingētos viros interfecit fortiſſimos īpetu

vno vbi cōmendatur a tribꝰ. fic̄ dicit magiſter in hiſtor̓. a ſapīa humilitate. ⁊ fortitudine. Dauid aut comꝑat̓ verniculo ligni qui terēdo vl̓ terebella dicitur qui mol lisdurū lignū ꝑfodit ſeu ꝑforat. dum tangitur. nichil molliꝰ illo. quādo fangit nichūl duriꝰ. ſic ⁊ da id in preſturis domi ⁊ circa ſubis ctos māſuetior fuit ceteris in thro no. et contra hoſtes nulliꝰ acutior hoc nomē teredo ē equiuocū quia media correpta ſignificat v̓micu lū. et dicit̉ a tero is. e̓. et edo is. ere quia terendo edit Media vero pro ducta ſignificat puluereꝫ vl̓ cor ruptionē ligni ẜmyſid̓.. ⁊. Ethiō. Vnde hētur tal̓ verſus Eſt vermiſ trredo pro pulue̓ dico te̓do. Quia agit̉ hic de bello fit. dubitacō lr̄a lis. Vtrū bellū poſſit eſſe licitū criſ tiano. ꝙ non quia bellare cōtrari at̄ diuino precepto Math̓. ij. Ego dico vobis nō r̓ſiſtere malo ⁊ ad Rō. 12. Nō voſmētip̄os defendētes km̄i ſꝫ datē locū ire Itē Math̓. 2b̓. Omnis qui accipit gladiū gladio ꝑibit gͦ bellantibꝰ pena indicitur ſꝫ pena nō īdicit̉ nͥ ꝓpter peccatuꝫ ⁊ peccatū ē illicitū/ gͦ ⁊ belluꝫ. ¶ Ad oppoſitū ⁊z. q. 2. Iuſtū eſt bellum qd̓ ex edicto gerit̉ de rebus repetē dis aūt ꝓpulſandoꝝ hoſtiū cauſa Item ibi c. ⁊. Iuſta bella diffiniri ſolēt que vlciſcunt̉ iniurias ſi gēſ vl̓ ciuitas plectenda eſt vel que vindicare neglexerit quod a fuis improbe factū ē vel reddere qd̓ ꝑ in iuriā ablatū eſt. ¶ Ad queſtiōeꝫ dicendū ꝙ ad hoc ꝙ bēllū reddat̉ licitum qn̄qꝫ ẜm ātiqͦſ doctores reqͥ tt̉. ꝑſonares cauſa aīmꝰ auctol Cx iiij. Cap om tas Perſona ūt ſit ſecularis cui ſi citu ē effunde̓ ſāguinē Nō ecc̄iaſ tica cui ꝓhibitū eſt effundere ſan guinē niſi in caū ineuitabili Res ut ſit ꝓ rebus repetendis vl̓ defē ſione patrie ⁊ hic ſub noīe rerum īiurie cōprehendūt̉. Vn̄ licitū ē in iurias rōnabilit̓ vīdicae̓ Cauſa. ſi ꝓpt̓ neceſſitatē pugnet̉ ut pax acquirat̉ Amniꝰ ut nō fiat prop ter odiū vlcionem aut cupiditatē Auctoritas ut fiat auctoritate ec cleſie vl̓ pnͥcipis/ ſāctꝰ Thomas ⁊. ⁊. q. gō ar. pͥmo dicit ꝙ tria fuf ficiunt ad bellum iuſtum Auctōi tas principis quia omnis pͥuata perſona poteſt ius ſuum proſeqͥ ⁊ 31 obtinere in curia ſui ſuꝑioris hoc Z autem princepſ nō poteſt Scdo re quiritur iuſta cauſa ut videlicet e li qui inpugnantur ex aliqͣculpa h meruerūt Tercio requirit̉ īten cio recta ut viꝫ bonū promoueat̉ ⁊ malū īpediat̉. et ad hoc ꝙ intēcō ſit recta requirit̉ habilitaˢ ꝑſone ⁊ neceſſitaˢ rei r̓petende Iſta tria ī cludunt illa qn̄qꝫ Alit̓ reducūt̉ ad qͣtuor illa que faciūt bellū iuſtum VVn̄ habent̓ verſus Cū de iure p̄t indicens bella iubere Cum bonuſ ē bellans ⁊ que decet arma mouere Cum pacies cauſā reproba vide atur habere Nō ſic bella queūt di ci crudelia vere Ex hijs pꝫ ꝙ licet clerici poſſint bellis int̓eſſe ut fuiſ exhortacōnibus abſolucōnibus ⁊ ſpiritualibus ſuffragijs viuent bellantes eſt tamen interdictum ne manu propria ſanguinem fū dant quod ſi fecerint fiunt irregu lareſ quantūcūqꝫ ſit bellū iuſtun ſint ī defenſiōe vite ꝓprie quā alio

lciō mō ſaluare nō poſſent. ¶ Ad pri mū argumentū ẜm Augꝰ in ẜ. d. in mō. li. j. c. 27. dicendū ꝙ illa q̄ ſaluator ibi p̄cipit ſemꝑ ſūt ẜua da in p̄ꝑacōe aum vt viꝫ ſit ꝑatꝰ ad talia ſuſtinenda ꝓ xp̄o ſi expe diret viꝫ ꝑcucienti maxillā vna: ꝑ̄ bere ⁊ alterā. ⁊ n̄ defende̓ ſe. ⁊ tol lēti tuica: dimitte̓ palliū ⁊ hꝰ moī Anqꝫ tn̄ magis expedies eſt alit̓ facere ꝓpter cōe bonū ⁊ ec illoruꝫ contra quos pugnat̉. Et eodēmo ad v̓bū Apl̓i Vl̓ dicendū ꝙ ītelli gitur de mordīata defenſiōe. Ad ſecunduꝫ rn̄det Augꝰ 2i. conͣ fauſ tū v̓ vult ꝙ ille dr̄ acciꝑe gladiū q̄ nll̓a ſuꝑioī ac legittiā ptāte iu bēte vl̓ ꝯcedēte in ſāguine alicꝰ ar matur ⁊ talis gladio ꝑibit pena infernali nͥ peniteat In pͥs. Introi būt in īferiora t̓re trͣdēt̉ ī manus gladij a. pene īferm. Vl̓ alit̓ ſic ex pōīt Augꝰ d̓ ẜ. dm̄i ī mō. l. 2. Quid aliud dcm̄ ē.? Om̄is qui ī gladio ꝑcuſſerit gladio moriet̉ nͥ qꝛ ī ip ſo peccato aīma morit̉ quodcūqꝫ cōmiſerit ẜm illud pͥs. Gladiꝰ eo rū intret ī corda ip̄orū. Rd̓ gͦ bellū aliqn̄ ſit xp̄ianis licitum patet ex hijs. cō uge Atrans in domū meā ꝯqͣ eſcā cū illa Nō eī hꝫ ama ritudinē ꝯuerſacō illius nec tediū ꝯuictꝰ illiꝰ ſꝫ leticiam ⁊ gaudiū. Octauū ⁊ vltimū emoli mentū qd̓ ſapīa ꝯfert poſſeſſoi̓ ſu o ē iocūditas ſolamīs ī cōſcīa qd̓ qͥdē emolim̄tū Salomō ſe aſſerit habituꝝ in hodierna lcōe. Et cir ca hec duo facit pͥmo. allegat mo dū eterne iocunditatis. Secundo aſſigͣt cauſā eterne tranquillita Scd̓a ꝑs ibi. Nō em̄ hꝫ amaltudi nē. Circa pͥmū dicit ſic. Intrans in domū meā ꝯquieſcā cū illa q̄. d. Ecce ꝙͣtū in emolimentuꝫ attreſ cit. ſi in ſapīaꝫ acultuꝫ dei deſpōſa uero. Si em̄ nichiſ aluid ꝓ dote re cipere cū hac ſpōſa hoc in ſolū de beret ſufficere ꝙ intraus in domū meā ⁊ conſcienciā mea cōquieſcā id eſt quiēteꝫ inuenia. cum illa id eſt ſapīa. Nulla quies exterior po terit delectari ꝙͣdiu conſciēcia ha bet vnde poterit mnurmurare hec ē domus quā ſācti poſt labores ⁊ te dia ſeculi repetunt ⁊ r̓quirunt hec eſt domꝰ quādeo dedicae̓ debemꝰ ꝑ ſanctam conuerſacōem In pͣs. Domū tuā decꝫ ſcītudo d. in l. dieꝝ De ſecuritate ⁊ tranquillitate con ſciencie loquens beatus Greg̓. ſu per eze om nona dicit ſic In omni quod dicitur ſemper tacite recur rere debemus ad mentem interio rem teſtem inquirere. Quid enim prodeſt: ſi omnes laudant et con ſciēcia accuſat.? Aut quid poterit obeſſe: ſi omnes dexogent et ſola conſcienciā defendat. Qual̓ ſit cō ſciencia hona docet Hugo de ſanc to Victore libro ⁊. c. 6. d̓. anima di cens Tranquilla cōſciencia eſt q̄ omnibus eſt dulcis nulli grauis vtens amico ad graciam Inmi cō ad pacienciam. cunctis ad bem uolenciam Et quibuſ poteſt: ad be neficenciam. Cui deus nec ſua pec cata imputat quia non fecit nec aliena. quia nō approbauit. nec negligēciā qꝛ n̄ tacuit nec ſuꝑbiā qꝛ ī huilitate ꝑmaſit. ¶ Iſtā domū cōſciēcie debemꝰ bn̄ fūdare ⁊ hoēſ te mūdare. mūdae̓ qͥdē ꝑ freq̄ntē⁊

cxv puram confeſſionē. In tali domo poteſt quieſcere taꝫ deus ꝙͣ homo Et licet tam fama ꝙͣ conſciētia ſit homini neceſſaria. Conſcīa prop ter ſeipſā. fama ꝓpter proximum. 12. q. i. nolo Tamē in tantū pōde rat bonū cōſcientie ꝙ ꝓ ſalute con ſcīe p̄didebet cum gaudio bonum fame Vbi neceſſalo oportꝫ alteꝝ obmittere. Vn̄ Seneca epl̓a S3. ẜ. lj. cōes. Nemo in plus videtur eſ timare virtutē. Nēo magis illo eē deuotus ꝙ qui boni viri perdidit famamne cōſcīam ꝑderet. Et vult dicere ꝙ opere virtuoſo exercendo etiam ꝑ mediā infamiam debet hō procedere. Hec eſt gͦ domus in qͣ ſapiens cum ſapientia quieſcit ſi ne turbacione quia certe non ha bet amaritudinem conuerſacō illi us ergo ⁊c. Bona extelora delicie diuiciē. ⁊ honores vel habēt ama ritudines vel ad minuſ generant tedium ⁊ faſtidiū ⁊ ſacietateꝫ Ita ꝙ homo illud idem qd̓ prius opta uit poſtea faſtidiat ⁊ cōtempnat Et ideo dicit Rabanuſ hic in glo. Corꝑales delicie corpuſ grauant. Spirituales vero mētē releuant/ ⁊ ia quātomagis eſuriunt̉ tanto a plius cōmeduntur. In illis appeti tuſ placet exꝑiencia diſplicet. Au gent ſpiritaleſ delicie deſiderium qͦ magis ſumuntur auidius aman tur hec Rabaꝰ. Et accepit a beato gregolo in quadā omelia qui eā dem ſentenciā multo eloquenciꝰ dicit ſic Corꝑales delicie cum nō habentur graue ī ſe deſideriū accē dunl̓icum vero habite edūt̓ come dentē protinꝰ in faſtidium vertūt At contraſpiritales delicie cumū Capl̓ vn habentur in faſti dio ſunt cum ha bentur in deſiderio. In illis appeti tus ſaturitatē. ſaturitas faſtidium generat. In iſtis autem appetituſ ſaturitatem ſaturitas appetitum parat. Augent enimſpiritales de licie d̓ſiderium in menteduꝫ ſaci ant/ ⁊ quantomagis earum ſapor percipit̉ eo amplius agnoſcitur quod auidiꝰ amēt̓. hec gregoriꝰ. Vnde Seneca Carniſ voluptateꝫ docens cōtepnere dicit Voluptaˢ corporalis fragilis eſt ⁊ breuiſ faſ tidio obiecta quo auidiꝰ acta eſt cicius in cōtrariū recedens Cuius ſubīde nccē ē aut peniteat. aut pu deat quēqꝫ In qua nichil magni ficum aut quod naturā hominis T 2 dijs ꝓximi deceat. res humil̓ mē broꝝ turpiū miſterio veniens ex itu feda hec ſene. Iapīa ergo non habet amaritudinē in cōuerſacōe nec tediū ī ꝯuictu ſꝫ oppoſitū leti ciā ⁊ gaudiū ⁊ iō a ſapoe̓ ſapīa qͣi ſapida ſcīa nūcupat. ⁊ ꝑ ꝯtrͣriū ſa pia hꝰ mūdi q̄ cōſiſtit ī noticia iu riſ poīti aāritudinē ⁊ tediū hꝫ ī cōu̓ ſacōe ut ꝯirt̓ddēſ hoīeꝫ p̄ſūptuoſū ī ſeip̄o ⁊ iuuloſū ad alios ī ꝯuictu. ⁊ iō ad pacea tnͣqͥllitatē ſtudētiū ī ſa cre pagīe ſapīa ē ab eccīa ꝓhibi tū ne ꝑiſiꝰ l̓ ī cītatibꝰ vicīs a̓qͣſ do ce̓ l̓ audie̓ Iuſ cīle p̄ſūat Et qͥ ꝯtrͣ fecei̓t a cāꝝ pr̄ocinijs excludat̉ ⁊ ꝑ ep̄m loci excōicet̉. exͣ de puil̓. ⁊ ex ẜꝰ. 2v.8. p. C) ceſẜ puil̓. fūr ſpecl̓a. Cirͣ domū cō ſcīe ē nōnd̓ ꝙ ip̄a hr̄etēt ſoliduꝫ fūclam̄tū. decēs ormētū. aptum te gumētū ⁊ freq̄ns expurgam̄tum. Priō fūdamētū ꝯſcīe dꝫ fūdal̓ ſūꝑ ſolidā doct̓na xp̄i. ſic̄ ſaluator dt Math̓. a. Oīs qͥ au. vex. hec ⁊ fa. ea

aſſimilabit̉ viro ſapienti qͣ edifi cauit domū ſuā ſuꝑͣ firmā petraꝫ petra ē doctrina xp̄i Math̓. 16. Su per iſtā petrā ſane doctrine dꝫ cō ſciētia cuiuſlibet edificari. Vn̄ ſū me cauendū eſt ne iſta domus ſit erro nee fab̓cata vel minis larga vel nimis ſtricta: quia omne qd̓ fit ꝯtrā ꝯſciāꝫ edificat ad gehēnā Bern̄. q. i. Ex hijs. Et ad Roͣ. i. Vn̄ ſicut dicūt doctores dictamē ꝯſciē tie plus obligat ꝙͣ preceptū p̄la ti. Et ideo omnis cōſciētia ſiue rcā ſiue erronea: ſiue in ſe mala: ſiue in differentibꝰ obligatoria eſt/ qꝛ in omnibꝰ talibꝰ veniens ꝯtra cō ſciētiam: facit ꝯtrͣ illud qd̓ credit a lege dei eſſe ꝓhibitum. In iſta domo male parat ſibi quētē ml̓ ti homines mūdam qui illud qd̓ duriꝰ eſt ponūt ſub capite ⁊ illud qd̓ mollius ſub pede. Moraliter ꝯ ſciētia in mente eſt ſicut caput in homine. ⁊ ſēſualitas eſt ſicut pes Qui gͦ ponit in ſēſualitate delecta tioneꝫ ⁊ peccatū in ꝯſciētia ⁊ mur mur ꝯtra peccatū dure reclinat ca put ſuū. Iſtā domū fundāt qͥdaꝫ ſuꝑ aquas voluptatis: quidā ſuꝑ arenā cupiditatis. ⁊ ideo ꝯſcientie taliū ſtare nō poſſunt eo ꝙ carēt ſolido fūdamento. Et ideo d̓r Ma th̓. A. ꝙ vir ſtultus edificauit do mū ſua ſuꝑ arena ⁊ deſcendit plu uia ⁊ flauerūt veti ⁊ cecidit domꝰ ¶ Secūdo domꝰ ꝯſciētie debet ha bere honeſtū ornamentū vt ſit pi cta curioſe ⁊ artificialiter ymagi nibus v̓tutum ⁊ ſanctoꝝ virorū exemplis qui nos preceſſer̄t. Nar rat Augꝰ ꝯtra Iulianū. li. li. ⁊. 2 retract. c. 62. ꝙ rex quidaꝫ Cypri lcio deſormis ſpecie thalamū ſuū ſiue cubiculū fecit depingi ymagībuſ pulchris vt ꝑ eaꝝ aſpectuꝫ vxor ſua pareret pulchrā ꝓlem. Rex ē ratio. cubiculum memoria vel ꝯſci entia. Senſualitas eſt vxor. ⁊ ideo ſi pulchrā ꝓlema. virtuoſas oꝑa cōnes habere volimꝰ domū patrū noſtrorū ymaginibꝰ depingi ſtu deamꝰ dicētes cū pͣs. dilexi dn̄e de corem domus tue ⁊cͣ. ¶ Sed ē no tandum ꝙ domꝰ q̄ nō inhabitat̉ cōtrahit ſordes: vermes ⁊ variaſ corrupcōnes. Et ita eſt de multoꝝ cōſciētijs q̄ n̄ inhabitant̓ ab eis numꝙͣ eſt eis ita male ſicut ī qua drageſima qn̄ redeūt ad ſe ⁊ intnͣt domos ꝯſciētiaꝝ ſuaꝝ malaꝝ Ibi inueniūt vernes: corrupcōnes ⁊ fetores veterū peccatoꝝ ⁊ domꝰ in cipit inclinari ad mortē. Iuxta il lud Prou̓. 2. Indlīata eſt ad mor tē domꝰ eius ⁊ ad inferos ſemite ipſiꝰ. ¶ Tercio domus ꝯſcientie debet habere aptū tegumētū. Co oꝑimentum bone ꝯſciētie eſt hōeſ tas ꝯuerſacōnis virtuoſe vt boni viri qd̓ didicerūt interiꝰ oſtēdant exteriꝰ. Et ſic luceat lux veſtra cō ram hominibꝰ vt videāt oꝑa veſ tra bona ⁊ glorificent patrem veſ tꝝ qui in celis eſt. hoc eſt qd̓ dici tur Math̓. j0. Qd̓ in aure auditis predicate ſuꝑ tecta. ꝑ bonā ꝯuer ſationem. ¶ Quarto domꝰ ꝯſciē tie debet habere freq̄ns expurga mentu ꝑ ſcobā ꝯfeſſionis nec ad aliqd̓ remediū fugiendū eſt vt a dyabolo. vel a peccato nͥ ꝙ a ꝯſciē tia expellatur peccatū. Vn̄ Augꝰ. ſuꝑ Ioh̓em Omel̓. 4i. Seruꝰ pecca ti qͦ fugit ſecuꝫ ſe trahit quocūqꝫ fugerit nō

fugerit non fugit ſeipſaꝫ mala ꝯ ſcientia: nō eſt quo eat: ſemꝑ ſeqͥ tur ſe:imo nō recedit a ſe. peccatū em̄ qd̓ fecit intus eſt. Vis audire conſiliūc Si vis a d̓ fugere ad ip ſū fuge: ꝯfitendo nō latendo: ꝯfite re potes: latere nō potes. Sic ē de dyabolo ſicut fuit de dedalo ⁊ la qſi borintho. fecit eī dedalus domū quandā cū varijs vijs ⁊ cū parie ſen tibꝰ ita ꝑplexis ꝙ nullꝰ eā intras exire poterat ſine glomere fili. ⁊ il la domꝰ vocabat̉ laboritus labor intuſ: qꝛ in egrediēdo ⁊ in ingredi libri endo maximus labor fuit. In illa ulti domo incluſit dedalus vnum mō ſe ſtꝝ: qd̓ ex vna medietate fuit hō ⁊ alia medietate bos: ea intencōe vt ibi in ꝑpetuū paſceret̉ ⁊ nūqͣ Vm exiret. ſicut narrat Ouidius lib̓. 3 Methamor. ⁊ yſido. ⁊ Ethimolo. Moraliter loq̄ndo: qn̄ ita ē ꝙ dya bolꝰ ꝑcipit vnaꝫ ꝑſonā aliqd̓ pec catu monſtruoſū feciſſe: facit ꝯſci entiā tal̓ qͣſi domū dedali ⁊ abſcō dit peccatū. ⁊ fab̓cat illi peccatori vt lon totvias ꝑplexas ⁊ parietes obſi ſiedar ſtētes: nūc de timore: nūc de pudo aſtra enūc de negligētia: nūc de expec facōne ⁊ dilatione ꝯfeſſiōis ⁊ ibi atum occultat illud monſtrū vt nulluſ i cōfeſſor poſſit intrare nͥ cū glome ibita fili. oꝫ em̄ ꝯfeſſorē reuolue̓ oēs int̓ quē rogacōes ſpectātes ad pctm̄ ante ſci ꝙͣ reꝰ velit cognoſcere illud qd̓ fe cit. nō ſic frīt ꝓbus hō ꝯfeſſoribꝰ ſuis. ſꝫ oīa ꝑādit ⁊ on̄dit nude ⁊ a perte Iuxͣ illud qd̓ in figura ſcribi 4d tur. g. ℟. 20. Oīa q̄ ſūt ī domo mīa vider̄t: nichil ē qd̓ nō mōſtraueri eis in theſauris meis. Lectio.116. Caplm viij 5x Ec cogitans apud me et cōmemorans in corde me o: quoniaꝫ immorlis eſt inͥ cogitacōne ſapientia ⁊ in ami cicia illius delectatio boͣ ⁊ in operi bꝰ manuū illius honeſtaſ ſine de fectione. ⁊ in certamine loq̄le illi us ſapīa. ⁊ p̄claritas in cōicatiōe ſermonū illiuſ. circuiba q̄rens vt illaꝫ aſſumereꝫ Poſtꝙͣ ſalomō enumerauit. 8. progatiuas qͣs do tis nomine deꝰ tribuit hoī qͥ ſapiē tiā accipit ſibi ſponſaꝫ. ꝓpter qͥ boͣ merito debuit ſalon moueri ad nupcias cū ſapiētia ꝯtrahēdas. Hic ponit recapitulando ſuoꝝ dic toꝝ in gn̓e recitationē. Solent eī amātes ꝯmēdatiōes amicoꝝ ſuo rū pluries reiterae̓ ⁊ incultare ſub diuerſis ſermonū coloribꝰ: licet ſētentia ſꝑ ſit vna. Vn̄ iſta lectio 2 3 n̄ ē niſi recapitulatio predcōꝝ. In q̄ tn̄ tria fiūt. Nā pͥmo on̄t ꝙ intē ſe de ſapīa cogitauit Scd̓ qͣles in ea v̓tutes pōderauit. Tercio ꝙͣ ef frūalit̓ circa ea hn̄dam multipli. cit̓ laborauit. Scd̓a ꝑs ibi. Rm̄ im mortal̓. Et t̓cia ibi Circuibā. Cir ca primū d̓t ſic. Hec cogitas apd̓ me. hec viꝫ pͥuilegia q̄dant̉ ꝑ ſa pientiā: q̄ cito poſtea cogitās reci tabo. qͣntū ad actualē intelligētiā apd̓ me. occulte ſine exp̄ſſione vō li ad alios. ⁊ ꝯmemorās in corde mīo qͣſi diceret. Nō ſolū cogitaui ī trāſitū ⁊ ꝑfūctorie de nobilitate ſapīe q̄ ē veri dei cultus. Sꝫ ꝯmēo raui in corde meo. hoc eſt Aemo riā ꝑfectam generaui michi de ea vt poſſem facilius cogitae̓ quan do vellem: qꝛ illa q̄ ſcimꝰ in memo ria ꝯſideraꝰ qn̄ volumꝰ. ſic̄ d̓r. ⁊ de c. j

do anima. Sic ergo pal̓et̉ ꝙͣ intenſi de ea recogitauit. Iecundo oſten dit quales virtutes in ea pondera uit ⁊ ſunt quinqꝫ. dat enim ſapiē tiā perfectionem multiplicem ſa pienti cognitionem vei̓tatis qn̄tū ad intellectum/ delectationem io cunditatiſ qn̄tum ad affectum/ cō uerſationem honeſtatis. qͣn̄tum ad effectum diſcretione ambigui tatis in diſputando ⁊ declarationē difficultatis in predicando. dicit ergo ꝙ cogitans de ſapientia ani miaduertit. quomam imimortalis eſt ſapientia in cogitatione. quia vera ſapientia eſt de eternis ⁊ ne ceſſarijs It in amiciciā illius eſt de lectatio bō Vn̄ d̓t Ariſ. io. ethi. q ph̓ia videt̉ hr̄e adima̓biles delecti ones Eſt autem ph̓ia amor ſapīe Delectatio enim in ſapientia eſt magna: quia qn̄to magis amat̉. tanto ſuauior iuenitur Eccleſiaſti. triceſimoquarto. Qui edunt me adhuc eſurient dicit ſapiētia ad litteram ẜt ideo prouerbioruꝫ quī to In amore illius delectare iugit̓. ¶ Tercio ſapientia dat homini cō uerſationem honeſtatis qnͣtū ad effectum Et qnͣtum ad hoc ſubdit Et in operibus manuuꝫ illius ho neſtaˢ ſine defectione Corintheo. decimoquarto. Omnia honeſte ⁊ ẜm ordinem fiant in vobis Vnde de ſapientia dictū eſt capitulo ſep timo Venerunt michi omnia bo na pariter cum illa ⁊ innumerabi lis. h. per manum illius Nec mirū qꝛ Eccleſiaſti. viceſiō quarto. Flo res mei fructuſ honoris ⁊ honeſta tis. Quarto ſapientia dat diſcre tionem ambiguitatiſ in diſputan do Et qnͣtum ad hōc dicit ſic et ī cer tanine loquele illiꝰ ſapīa Oportet enim circa veritatem inquirendaꝫ nō ſolum ſtude̓ ſolitarie ſꝫ ꝯferre multipharie ⁊ ſēſus ac ingenia co municare: qꝛ dubitare de ſingulis īutile nō eīt fccī. vltīo. Collūctata ē aīa meacuꝫ ſapīa hec aūt diſpu tacio eſt qͣi qd̓dā certamē loquele in qͦ certamīe dꝫ eſſe ſapīa ⁊ ſapi daveītatiſ īueſtigacō n̄ vana cuio ſitas ſeuſtulticia Thi. ⁊. Stultas ⁊ ſine diſciplina q̄ōnes deuita Ti. mēdum eſt tn̄ illud qd̓ d̓r Ecrū. 6. Verba ſūt plui̓ma ⁊ multa in diſ putando habētia vanitatem Ruī to ſapīa dat declaracōem difficul tatiſ in p̄dicando ſeu informādo Et qͣntum ad hoc ſubdit Et p̄claltas ī coīcacōe ẜmonū illiꝰ doctrina ei obſturā n̄ iuuat auditore vn̄ Hu go dydaſ. i. duo decet doctoreꝫ vi tare ī docēdo. obſcultateꝫ ⁊ ꝓlixita tē Et d̓t ſic lcō duobꝰ modis aīo fa ſtidiū ingere̓ ſolꝫ ⁊ afflige̓ ſpm̄ qͣli tate viꝫ ſi obſcurior fueit ⁊ qnͣtita te ſi prolixior exſtitei̓t In qͦ vtroqꝫ magno vti moderamīe oꝑꝫ ne qd̓ ad refectiōeꝫ q̄ſitū ē ſumat̉ ad ſuf focacōem. Et iō d̓t ꝙ dꝫ eē p̄cla̓ in dicacōe. Scd̓m illud ī psͣ. Declara cō ẜmo. t. illu ⁊ intel. d. ꝑ. Quia gͦ Salomō tot ī ea v̓tutes ⁊ gra̓s cō ſidea̓uit Ideo cirͣ ſapīaꝫ acq̄rendā multiplicit̓ laboa̓uit Et qnͣtum ad hͦ ſubiūgit ſic Circuibaꝫ q̄rēs vt illā in aſſumerē Circuibā īqͦt īſpi ciedo creatua̓s ⁊ audendo lcuras Olato ei in morte ſua d̓r docuiſſe diſcipulos: quia libentius magi ſtros audiret ꝙͣ ſcriptua̓s eoꝝ in ſpicerēt adiugeſ ꝙ lrāvnica facie

ſe offert inſpicienti Agr̄ aūt ſub faciebus plulbꝰ eaꝫ offert audiē ti Circuiuigͦ d̓t ſalom̄. vt eam mi chi aſſumereꝫ. michia ad frcm̄ cō modū ⁊ vtilitatē meaꝫ pͥmo ⁊ pnͥ cipalit̓ ⁊ ꝯn̄r ad ꝯmodū alioꝝ. ꝓ uer. 9. Si ſapiens fueris tibi ipſi eris. nō ſic aſſumūt ſapīaꝫ qͥ ma le viuētes aliqs illūinant ſicut cā dela nō ē ad ꝯmodū ſꝫ ad cōſūp cionē ſui ⁊ alioꝝ illūinacōi lucet. Et ꝑ oppoſituꝫ hō ſcūs lucet ſicut ſol qui ⁊ ī ſe lucet ⁊ alios illūinat ſine ſuo detrimento fcrī. 24. Ho moſcūs in ſapīa manet ſic̄ ſol ℟r d̓r ꝙ.ſ. amicicia ſapīe eſt delcācio bona tſt noͣndū ꝙ nulla res eſt ī hoīe q̄ ſic declarat qual̓ eſt ſic̄ de lectacō hoīs vn̄ tal̓ denoīari debet quale eſt illud in quo delectatur. Et ideo virtuo ſus d̓r: qꝛ gaudet in oꝑibus v̓tuoſis Iuſtus qͥ in oꝑi bus iuſtis. voluptuoſus qui dele ctatur ī oꝑibus voluptatis Et ſic de ſingulis virtutibꝰ ⁊ vicijs ꝯn̄r. vn̄ ſicut extrahi p̄t ex dictis ph̓i. jo. ethi. Selectacio in homine eſt moꝝ regulatiua morum declarati ua ⁊ morum augmentatiua Pri mō dico ꝙ eſt morum regulatua p̄modū finis Et iddo d̓t. Augͥ ſuꝑ illud psͣ. Scrutans corda ⁊ renes dus. finis cure ⁊ cogitacōis ē di lectio ad quā qͥs nititur ꝑuenire. vn̄ qui delcātur ī poſſeſſione pecu me dat ſe mercacionibus vel ali cui oꝑacōni per quam pecunia ac quiritur/ ⁊ qui delectatur ī militia dat ſe operibus ſtrennuitatis vn̄ vnuſquiſqꝫ ordinat ſe finalit̓ ad illud in quo magis delectatur. Et ideo docet Ariſto. 2. ethi. c. 7. ꝙͣ a cxvi Cap vni delectacōnibus ⁊ delectabilibūs maxime debemꝰ cauere/ ⁊ debemꝰ nos habere ad eas ſicut ſenes ple bis ſe habuerunt ad Halenam Senes enim plebis Troiane iudi cauerunt eam eſſe abiciendam. Vnde hec eſt doctrina Ariſto. ibi dem Alij ad alia apti nati ſunt qd̓ quidem notuꝫ eſt vnicuiqꝫ ex ſua delectacōe ꝓpͥa ⁊ pͥuata Conſiderā dum eſt ergo an iſta delectacō ſit bona an mala Si bona bene qͥdem Si mala in contrariū oportet nos attrahere dicit Ariſtoti. Sicut vo lens lignum tortuoſum dirigere ad rectitudinem ipſum in contra rium contra rectitudinē recuruat 2 34 ⁊ ſic tandem reducit ad medium hec eſt doctrina Ariſtoti. ibidem. hec eſt cauſa: quare prudenter ſi bi pro fine deu propoſuit psͣ. vbi d̓t Iocundum ſit ei. e. meum ego u. d. in domino. Secundo delecta cio hominis eſt morum declarati ua Ruia ſicut dictum eſt ſuperiuſ Talis eſt vnuſquiſqꝫ quale eſt nl lud in quo delectatur Moraliter lo quendo. Omnis enim geſtus ex terior in ludis in ſerijs argumētū eſt de cōpone mentis. vn̄ Seneca ad lucillum epl̓a. 38. Omniū reꝝ ſi obſeruentur inditia: argumētū morū que ex mimis licet cape̓ Im pͥudicum enim inceſſus oſtendit ⁊ manus mota ⁊ interdum vnū reſpōſū ⁊ r̓latꝰ ad caput digitꝰ ⁊ flexꝰ oculoꝝ īprobū riſuſ inſanū vultus habituſqꝫ demōſtrat Illa eī in aꝑtu ꝑ notas exeūt Quales qͥſqꝫ ſcies ſit. ſi quēadmodū lau dꝫ aſpexeis Tercō: delectacō ē mo rū augmentatīa vn̄ Ariſ. jo. ethi. 5. L.

lcō Sicit ꝙ tertius homines iudicant ⁊ inquirūt illa in quibꝰ deicantur ꝙͣ alia vn̄ delectacōes ꝓprie confir mant oꝑacōes ſuas. Et ideo ſidiu̓ ſi homines ad eandem artem po nantur Ille magiſ ꝓficiet qui cēte ris paribus amplius delectatur Secundo principaliter eſt notā dum ꝙ eſt triplex delectacō. natu ralis. delectacio beſtialis. ⁊ delecta tio racionalis. Delectacō natural̓ eſt ſine qua natura hūanā eſſe nō poteſt Sicut eſt illa delectatio quā homo hꝫ in potū ⁊ cibo ⁊ ſōno ſibi ꝯueniente que quidem delectacio peccatum non eſt ſi non excedit e̓ gulam racionis. Vnde Ariſtoti les. ſeptimo. ethicorum dicit. de ſcacōnū quēdā ſūt nccārie q̄dam volūtarie ⁊ ex elcōne neceſſarie ſic̄ cibi ⁊ potus ad cōſeruacōem indi uidiui ⁊ venereoꝝ ad ꝯſerūacōem ſpēi. Volūtarie delcacōes ſūt ſicut victoria honor ⁊ diuitie. In hoc āt delcātionis gn̓e n̄ p̄t ꝯtinue delcā ri ẜm Axiſ. io. ethi. ca. lj. Tuꝫ quia anima non poteſt continue oꝑai̓ ⁊ nulla delectacō eſt ſine oꝑacōe anime Tum quia delectatio ꝯtinu ata circa vnum generat ſui faſtidi um. Si vero ſit circa diuerſa circa nullum eīt perfecta vnde docet Ati ſtotiles. ꝙ quando delectamur in vno vehementer pro tūc non attē dimus alia ſicut dicit ipſe Aman tes fiſtolas non attendūt ſermo nibꝰ qui dicuntur eis. delectabi lius enim alterum repellit. Sed ſi remiſſe in aliquo delectemur poſ ſumus ſimul attendere ad alia Ii cut qͥ vident in theatris male ago zinantes poſſunt ſimul cōmedere legumina. detimo Ethi. capitulo. ſeptimo. Et iſta delectatio non eſt naturalis delectacio homini cum homo appetat cōtinue ⁊ perpetuo delectari qualis delectatio numꝙͣ habebitur niſi in viſione dei quan do tota anima ⁊ ſimula ſemper ad implebitur gaudio Iuxta illud. pſalmi Ad implebis me leticiā cū vultu tuo de. in dex. t. vſqꝫ. in fi. Secunda delectacio eſt beſtialis ⁊ eſt turpiſſiā delectatio ⁊ expro brabuis ſicut dicit Ariſtotiles ter cio ethico. capitulo quinto. quia homines tali delectationi non vtā tur ẜm ꝙ homines. ſed ſcd̓ꝫ ꝙ ani malia ſunt. Sicut narrat ibi de qͦ damqui pecijt guttur habere lon gum ſicut eſt guttur gruis. dele ctaciones vero maxime inducunt beſtialitatem ⁊ faciunt hominem brutalem quia non ſunt hominiſ ſcd̓m ꝙ homo Sed proueniunt vl̓ ex corruptione vel ex mala aſſue factione viuendi ꝓrouerbiorum quarto. Ne delecteris in ſemitis ī piorum neqꝫ tibi placeat maloruꝫ via. Tertia delectacio eſt racio nalis que conſiſtit in contempla cione veritatis Sed cum eadeꝫ de lectatio placeat vni ⁊ diſpliceat al teri Queritur qualis delectacō debēat dici. delectacio hominis. Ad hoc reſpondet Ariſtotiles de rimo. Ithicorum ꝙ ſicut ſi quere retur de ſaporibus quid dulce ſit ⁊ quid amarum quia qd̓ ſanuſ di cit dulce. infirmus dicit amarum dicendum eſſet ꝙ illud eſt dulce qd̓ ſanus dicit eſſe dulce nō qd̓ ī firmuſ fodē modo dicendū ꝙ illa ē delectacō hūanā quā virtuoſꝰ

a fonus iudicat hoīs delectacōem Sed nō illā quā corruptus ⁊ ma tus Alie vero delectacōes non ſūt delectacōes ſimpliciter ſed delecta cōes ẜm quid. vn̄ ſunt innatura les: brutales ⁊ egritudinales. de qualibꝫ d̓ryſaie. 46. In abhomi nacōibus aīa eorum delectatā eſt qed delectabile ſimplicit̓ ē illud ī quo ſanus moralitera. virtuoſus delectatur In psͣ. In via teſtimo moꝝ t. de. ſū ſ. ī. o. diuicijs Lcō. 117. Ver eram ingenioſus ⁊ ſortitꝰ ſū aīaꝫ bōꝫ ⁊ cū eēꝫ magis bonꝰ vei ad corpꝰ I nnconiquinatum Et vt ſciui qͣmͣ a ſiter non poſſem eſſe contines in ſideus det. Et hoc ipſum erat ſum nia ſapiencia ſcire cuius eſſet hoc donum adij dominū ⁊ deprecatus ſum illū ⁊ dixi ex totis precordijs meis Sicut ī principio hꝰ capi tuli dictum fuit. Salon̄ ī iſto capi tulode ſapientia ⁊ ſeipſo qn̄dam fingit ꝑabolam ponens ſeipſum loco cuiuſdaꝫ amatoris ardentiſ ſimi cū ſapientia quaſi cum qua bam virginie nobiliſſima cōtra cturus Vtitur autem iſta fictione ad oſtendendam amoris vehemē tiam quam habuit ad ſapientiā acquirendaꝫ qꝛ inter tales perſo nas cōmuniter amor ardētiſſimꝰ inuenitur. Quatuor autē ſolet iu uenis cōtracturus facere. Primo em̄ conſiderāt condicōes perſone cū qua proponit contrahere Secū do dotem ⁊ diuitias quas poteſt cum ea recipere Tercō ſuipſius cō dicōes examinat an poſſit puelle cōgrue̓ Ruarto deliberat quomiō ij Cayvni ☞vij eam̄ a parentibus ⁊ amicis poſſif petere ⁊ habere. Iuxta iſta quatu or. Salon̄ quatuor facit in iſto ca pitulo. Nam primo oſtendit ſapi entiam eſſe mirabiliter amabilē ⁊ gracioſam. Secundo oſtendit̉ ipſius dotem fore deſiderabilem ⁊ precioſam Tertio declarat ſuipfiꝰ conditionem fort ſpectabilem ⁊ v tuoſam Quarto oſtendit datoreꝫ puelle habere nobilitatem vene rabilem ⁊ glorioſaꝫ Et ẜm iſta ca pitulum fuit diuiſum in quatuor. In principio de duabus condicio nibus eſt expeditum ⁊ de duabꝰ ſcd̓is exequetur in hodierna lecti onē. Et ẜm hoc litterā diuiditur in duas partes Nam primo oſten dit ſuipſius condicionem fore ſpe T 1 ctabilem ⁊ virtuoſam vt merito dignus appareat tanta ſponſa Secundo oſtendit datorem puel le habere nobilitateꝫ venerabilē ⁊ glorioſam a quo ipſa puella a micabiliter eſt petenda. Secūda pars ibi Et vt ſciui Circa primū duo facit. primo oſtēdit ſe abilē aptum vel ydoneum ad cōtrahē dum cum ipſa ſapientia ex ſpecio ſitate virtutū naturalium. Secūdo oſtendit hoc idem ex copioſitate virtutū moralium. ſcd̓a pars ibi Cum eſſem magis bonus dicit gͦ ſic Puer era ingenioſus ⁊ ſortitꝰ ſum animam bonam. vbi reddit ſe eſſe cōmendabilem ex tribus a corporali mundicia Puer eram. ab intellectuali pericia. Ingemio ſus et a ſupernaturali iuſtitia. Et ſortitꝰ ſū aīaꝫ bōꝫ Aīa ei n̄ ē ꝑfce Hō nͥ ꝑ grām ⁊ cai̓tatē q̄ debito mō ordīat̉ ī deū vn̄ Beriͣ. de li. arbi. boͣ c. 3.

no eſt anima in vniuerſitate. melior ī ſuo genere optīa ex ſui ordinacōe. eſt autem hec ordinatio omnimo da conuerſio voluntatis in deuꝫ ⁊ ex ſe tota voluntaria deuotaqꝫ ſub iectio. Ideo autem dicit Sortitus ſum animam bonam. non ꝙ a ca ſu ad bonitatem deuenerit: ſꝫ quia primam gratiam nullus poteſt ꝓ mereri. ſiam cum omne meritum ſit ex gratia Si prima gratia cade ret ſub mei̓to primam gratiam p̄ cederet gratia. Et ideo deus ſponte dat homini primam gratiam hōi inꝙͣ ſe ad gratiam diſponenti. diſ poſitione naturali ⁊ non prebenti obicem gratie per malum vſum li beri arbitrij. Licet autem ante pri mam gratiam requiratur diſpoſi cio conueniens. Illa tamen non meretur gratiaꝫ merito condigni ſed ꝯgrui tm̄ Et ideo dicit ſortitus ſum animam bonam Coloẜ. prīo Gratias agentes deo patri q̄ nos dignos fecit in partem ſortis ſan ctorum Solent enim que ſorte da tur diuinitus dari. Sicut dicit Au guſtinus decimo. ſuper Geneſim ad litteram capitulo viceſimoſecū do vbi iſtam litteram ſic exponit. Quer eram ingenioſus. Sequitur in littera. Et cum eſſeꝫ magis bonꝰ Ac. vbi Salomon loquens pro tē pore ſue iuuentutis dicit ſe fuiſſe gratioſum pro tempore ſue iuuen tutis non ſolum in naturalibus: ſed etiam in moralibus vnde dicit ſic Et cum eſſeꝫ magis bonus ſup ple ꝙ ingenioſus ⁊ cum magis preemineret in me bonitas moral̓ ꝙ bonitas naturalis ingenij Veni proficiendo continue tunc tempovis ad corpus incoinquinatum id̓ eſt attigi ad tantam perfectioneꝫ virtutum moralium ꝙ corpuſ me um ſeruaui incoīquinatum apaſ ſionibus viciorum Et hec dicunt̉ pro ſtatu ſuo. Primo quando in ſua iuuentute legitur deo placuiſ ſe. ſecundi. ℟. tercio dilexit dn̄m Salomon ambulans in preceptiſ Dauid patris ſui Conſequēter po nit in littera Salomon modiuꝫ pe tendi iſtam puellaꝫ. videlicet ſapi entiam ſibi dari in vxorem ſt hoc a deo quia Iacobi primo. Si quis veſtrum indiget ſapientia poſtu let eam a domino deo qui dat om ma hominibus ⁊ non improperat Et dicit ſic Et vt ſciui quoniam ali ter non poſſem eſſe continens niſi deus det. tangit ſpecialiter bonum continentie quia ipſa ē recta via ad ſapientiam Iacobi terrio. Sa pientia que deſurſum eſt primuꝫ quidem pudica eſt. Et hoc ipſum ea̓t ſūma ſapīa viꝫſcie̓ cuiꝰ eēt do nū hoc Adij ad dn̄m ⁊ dep̄catꝰ ſū ꝓ ip̄a optinēda adixi ex totiſ pre cordijs meis ⁊ ex ꝓfundo cordis mei n̄ ex ſūmitate labioꝝ In psͣ. De profundis clamaui ad te dn̄e Precordia ẜm Papiā ſūt loca vi cima cordi eo ꝙ ibi ſit pnͥcipium motꝰ ⁊ cogitacōis. ⁊ dedīat̉ plura lit̓ cae̓t̓qꝫ vocabulo ſingulal yſid̓. de ſūmo bono li. i. Quid ꝓdeſt ſtre pitus labiorum vbi cor e mutū Si cut ei vox ſine modulacōe ē qī vvx porcorū ſic eſt oracio ſine deuocōe eſt quaſi mugituſ boum ẜt ī eodeꝫ Oracio inquit cordis non labio rum ſieqꝫ enim verbā deprecantiſ deus intedit: ſed oratis cor aſpicit

Melius eſt cū ſilēcio orate ī corde ſine ſono vocis: ꝙͣ ſolo v̓boſine intuitumētis Ioh̓. 3. Veri adora tores adorabunt patrem in ſpitu averitate Notandū ꝙ multi appe tunt ſegniter caſtitatem ⁊ non ex totis precordijs. Sicut de ſeipſo miſea̓buliter confitetur Augͥ. s. cō feſ. c. 4. ego inquit adoleſcens mi ſer in exordio ipſius adoleſcentie petierama te caſtitatem ⁊ dixi da michi caſtitatem ⁊ continenciam Ip ſꝫ noli modo. timebā.n. ne cito ex audires ⁊ ſanares a morbo concu piſcēcie quā malebā expleri pociꝰ ꝙ extingui Puer inquit erā igem oſus. Nota ꝙ tria bonū ingemuꝫ cōſtituunt. tria bonum ingenium oſtendunt ⁊ tria bonuꝫ ingemiuꝫ corrumpunt Prima tria ſunt me moria. intelligētia. ⁊ voluntas vn̄ Augͥ. i0. de. t̓. c. 26. In hijs tribuſ inſpici ſolent etiam ingenia ꝑuu loꝝ cuiuſmodi preferant indolem Quanto quippe tenacius ⁊ faciliꝰ puer meminit/ qnͣtoqꝫ acucius in telligit ⁊ ſtudet ardentius tanto ē ⁊ laudabilioriſ īgenij dicit Augͥ. Vnde illa ingenia q̄ ſtudio ſe ap plicae̓ nō poſſunt licet acuta ſin̄t fortaſſis ⁊ aſꝑa. laudabilia tn̄ n̄o ſunt ẜm eum Eſt enim ſtudium ſi ut dicit hugo didaſ. libro. z. ani ini aſſidua ⁊ vehemens applicacō ad aliquid agendum ⁊ cum ſum ma voluntate occupacio per queꝫ vero modum ſtudere debet bonuꝫ ingenium docet prudenter Macro bius libro pͥmo ſaturnalis ī prin cipio. ẜt vult dicere ꝙ ſicut apes colligunt de diuerſis floribꝰ cibū ſuum ⁊ in mel proprio labore con cxvij Cap vni lercunt ita ſtudens circa illud in quo ſtudet aliquam operationeꝫ habere debet vel abbreuare vel a liter ordinare quia alias non trā ſibit in ingenium: ſed in memolā dicit ergo primo ſic Qd̓ in corpore noſtro videmꝰ ſine vlla oꝑacōne noſtra facere naturam alimenta. que accepimus ꝙͣdiu in ſua qua litate perſeuerent ⁊ ſolida inatāt malo ſtomachō oneri ſunt ac cū demum in vires ⁊ ſanguinem tn̄ ſeunt Idem in hijs quibus alin tur ingenia p̄ſtemus vt quecūqꝫ hauſimus non paciamur ītegra eſſene aliena ſint: ſꝫ in quādam digeſtiōeꝫ cōqnētur Alioquin in 27 31 memoriam ire poſſuūt non in īge nium Idem dicit Seneca ad lucit lum epiſtola. 48. de verbo ad ver bum fere Sed quātaꝫ diligenciā habent homines ad exercitandū corpora ſua. iſti ad luctam. iſti ad pugnā. illi ad curſum. alij ad ſal tum. alij ad ludum. alij ad belluꝫ ⁊ ꝙ pauci curāt ſuum exercere in gemum in addiſcendis bonis mo ribus vehementer plangit Sene ca epiſtola. 81. Cogito inquit ꝙͣ multi corpora exerceant/ ingenia ꝙ pauci/ quantus ad ſpectaculuꝫ luſoris fiat cōcurſus quanta ſit c̓ ca bonas artes ſollicitudo ꝙͣ imbe cilli animo ſūt quos laceratos hu meroˢ miramur Hec ergo tria bo num ingeniū conſtituunt memo ria intelligētia ⁊ voluntas ſtudij Secundo tria ſunt que bonum in gemum oſtendunt Illud enim in geuium eſt bonum quod nouite ligere veritatem Abicere vanitatē ⁊ pariupendere loquacitatemde c. 4

lco 3 primo loqͣcur Ariſtoliles octatio. topitorum. Bonuꝫ inquit ingeni um ſcd̓m veritatem eſt bene poſſe eligere verum ⁊ fugere falſum Et ſi hoc ſit verum in ſpeculatiuis mul to magis eſt verum in moralibuſ vnde illa ſunt bō ingenia que mu dum falſum ⁊ fallacijſ plenum fu giunt ⁊ preelegunt viaꝫ criſti In psͣ. viam veritatis elegi. hoc ē ſig num boni ingenij Primum videli cec eligere veritatem Secundū ſig num boni ingenij eſt abicere vani tatem. Non enim omne īgenium ſubtile eſt bonum. ſed ſolidum in genium quia nichil magis eſt in fructuoſum ꝙͣ ſubtilitas quando ſola eſt Vnde Petrus Rauanenẜ in ſermone. Odibilius nichil eſt ſubtilitate vnde ſola eſt ſubtilitas Quid enim prodeſt in illis expen dere dies fuoꝫ que nec domi nec im licie: nec in foro: nec ī clauſtro: nec in curia: nec in eccleſia: nec alicui proſunt. niſi dumtaxat in ſcolis. Seneta ſcribens ad Lucilluꝫ Quid eſt inquit acutius ariſta ⁊ in quo eſt vtil̓? Tale eſt inquit ingeniū qd̓ ſola ſubtilitate laſciuiens nul la in ſe reſidet grauitate. Hec Pe drus Rauanenẜ. Nota dictum Sy monis de mephm̄. Cantuarienẜ. Archiepiſcopi. Iſta inquit va lent̓ in vrbe non in orbe loquens. de ſubtilitate queſtionum vt ideo nos qui criſtiani ſumꝰ quo demo nes infeſtāt vt advicia attrahāt quibus mors continue comnat̉ vt auferat operibus virtuoẜ ſtu dere debemus curioſis omiſſiſ Iux ta illud quod mouet Seneca ep̄. decimaſexta. demens omnibus viderer. ſi cum ſaxa in munimen tum murorum ſenes ⁊ femine con gererent cum iuuentus infra por tas armatas ſignum corruptiōis exſpectaret cum hoſtilia in portis teia vibrarent. ⁊ ipſum ſolum ſub foſſionibus ⁊ cuniculis tremeret ſederem ocioſus ⁊ huius queſtiū culus proponerem Quod non per didiſtis habes cornua non perdi diſti ergo cornua habes. Numo tibi demēs videar ſi iſtis impendo operam ⁊ nunc obſideor. Quid a gaꝫ. Mors me ſequitur vita fugit aduerſus hec docē me aliquid Effi ce vt ego mortem non timeam. ⁊ vita mē effugiat. Terciuꝫ ſignū boni ingenij. eſt pariupendere lo quacitatem ⁊ copiam exceſſiuam verborum Vnde Auguſtinuſ in ſū ma proſperi. capitulo. centeſimo ſexageſimōſexto. Bonorum inge niorum clarā eſt indoles in verbis diſſerentium verum amare non v. ba. Quid enim prodeſt clauis au rea: ſi aperire qd̓ volumus non po teſt. Aut quid obeſt lignea: ſi h poteſt quando nichil querimuſ in ſi aperire qd̓ clauſum eſt. Sic er go tria ſunt que bonum ingeniuꝫ oſtendunt. Tercio tria ſūt que ingenium bonuꝫ corrumpunt. Ni mia leuitas. peruerſa voluntas ⁊ laſciua voluptas. Leuitas enim a nimi ⁊ diſſolucio ſpectaculorum ⁊ ludorum ſecularium corrumpunt ingenium ſicut dicit beatuſ Augu ſtinus ſexto confeſſionuꝫ. capitu lo. 7. Secūdo corrūpit bonū igem um ꝑuerſa volūtaſ Vnde dicit Au guſtinus de moribuſ eccīe ad Ma nich̓. li. 2. ca. 3. Scio quoſdā eſſe qͥ

ꝙͣꝙͣ bono ingenio vtcūqꝫ iſta vi deant mala tn̄ volūtate ipſum qͦꝫ ingenium ſunt amiſſuri. Tercō corrupit bonum igeniū laſciua vo luptas. vn̄ Seneca in ꝓlo. i. li. de dlam̄. nichu tam mortiferum inge nijs ꝙͣ luxuria eſt/ quātū enim in genia hominum corrumpant̉ laſ ciuia ⁊ torpore cōmuniter ibidem plangendo declarat Torpent inqͥt ingenia deſidioſe iuuentutis nec vnius honeſte rei labore vigilat vnd Sompnus languorqꝫ ac ſompno ⁊ labore torpor malarum rerum qubē induſtria inuaſit aīmos cantādi ſaltandiqꝫ obſcena ſtridea effemi um natos tenent: capillum frangere ⁊ ad muliebres blādicias extenu are vocem mollicie corporis certa mnilmla re cū feminis ⁊ īmūdicijs noſtroꝝ aintiſin adoleſcentium ſpecimen eſt Ruis equalium noſtrorum loquit̉ ibi lmi eo ini Seneca filijs ſuis tribus. ſenece. mele. ⁊ nouato Quis inqͥt equali um noſtrorum quis dicam ſatis ingenioſus. quis ſatis ſtudioſuſ. imo quis ſatis vir eſt molliti. enͥ ueſqꝫ nati manent expungnato xximuſ res aliene pudicicie negligenteſ Capitulum. q. lcō. 1s. ſue.s Eus patrum noſtrorū ⁊ dn̄e mīe qui feciſtiō nia verbo tuo ⁊ ſapien tia tua cōſtituiſti hoīeꝫ vt dominaretur creature tue: que ate facta eſt vt diſponāt orbem terrarum in equitate ⁊ iultitia ⁊ bilectione cordis iudicium iudicꝫ ¶ Poſtꝙͣ ſalomō decla̓uit ꝙ ſapi entiaꝫ que eſt verus dei cultus ac quirere non potuit niſi illam a deo petēdo per inſtantiam ſūme deuo Cap̄ vno cxv. ij. tionis In iſto capitulo conſequē ter explanat formaꝫ ⁊ ſeriem ſue ſupplicacionis/ quā deo propoſuit pro ſapiēcia acquirenda. In hac a̓ ſupplicationis enarracōne duo facit ſam pͥmo oſtendit diuinaꝫ excellentia. ſcd̓ allegat humanā indigentiam. ſcd̓a pars ibi Quis enim hominum Et iſta duo alter natim facit vſqꝫ ad finem capitu li quia aliquando ſupplicat. aliqn̄ rationem allegat quare exaudiri debeat. Circa primuni duo facit. primo captat benignam diuinaꝫ beniuolentiaꝫ. ſcd̓ proponit ſue peticōis ſentētiam. ſcd̓a pars ibi da michi ſedium tuarum. Circa Z principium in captando beniuolē ciam diuine maieſtatiſ extolllt de um in tribus. ex clementia. ex po tentia. ⁊ ex ſapientia ſicut patet in littera vnde dicit ſic deꝰ patrū noſtrorum Quando parentes ho minis ẜuierunt alicui magno/ ta lis homo familiarius ⁊ confidenci us a tali domino poſtulat illud qͥ indiget. bonus etiam dominꝰ ad optat filios bene ſibi ſeruientium Et ideo quia patres illi ex quibuſ deſcenderat Salon̄ deo bene ſerui erant ſicut Abraha yſaac Iacob ⁊ dauid. Ideo hic primo allegat dicens deus patꝝ noſtrorum ⁊ domine mīe qui liberalit̓ das mi ſericordiam. qui feciſti omnia ver bo tuo ⁊ filio tuo. Io. i. Omnia ꝑ ip ſum facta ſūt l̓ v̓bo tuo vvita facilit̓ feciſti oīa ſic̄ hō loqͥt̉ v̓bū ſuū. In psͣ dixit ⁊ fra ſunt Qui eciā ſapīa tua ꝯſtituiſti hoīeꝫ. q. d. licꝫ oīa cre auei̓s ſapiēt̓ qꝛ oīa ī ſapīa feciſti En̄ ī creacōe hominis maxīe r̓lucet x. ſi

lrō ſapientia cua In qua ymaginem tuaꝫ poſuiſti Gen̄. pͥmo. Faciamꝰ hominem ad ymaginem ⁊ ſimili tudinem noſtram In quo ecīam tocius mundi quodāmodo reꝑit̉ ymago Vnde ⁊ minor mundꝰ ap pellatur. Iſtum autem hominem creaſti ad tria ſcilicet ad domina dum per potentiam ad ordinādū ꝑ ſapīam ⁊ ad iudicandū ꝑ cleme ciaꝫ vt ſic in iſtis tribꝰ ymago dei que eſt homo cor reſpōdeat ipſi do. tamꝙͣ ſuo exemplari qui per potē tiam ſapientiam ⁊ clementiā cun cta gubernat dicitur ergo. ſapiē tia tua conſtituiſti hominem vt do mmnaretur creature tue que a te fa cta eſt Eccī. 14. Poſuit timorem illi us ſuper omnem carnem ⁊ dn̄atꝰ eſt beſtiaꝝ ⁊ volatilium. Et Genͥ p̄ mo Creſcite ⁊ multiplicamini ⁊ re plete terram ⁊ dn̄amini piſcibus maris ⁊ volatilibus celi ⁊ vniuer ſis aīantibus que mouentur ſuꝑ terrā Secūdo ꝯſtituit dominuſ ho minem ad ordinandum per ſapi entiam: qꝛ ſapientis eſt ordinare. vnde ſubdit Vt̄ diſponat orbeꝫ ter varum in equitate ⁊ iuſticia Orbeꝫ terrarum.i. homines qui orbem ter re mhabitant ꝑs Domini eſt ter ra ⁊ plenitudo eiꝰ. Non ſolum col latum eſt nature humane vt dn̄e tur ſuper creaturam per potentiaꝫ ſed diſponat humanam ciuilitate ẜm rectam racionem iuſtis legibꝰ ⁊ ſtatutis Hoīm emingenus ar te ⁊ racionibus viuit. Sicut dicit Axiſtotiles primo metha. Tercō conſtituit deus hominem ad iudi candum per clementiam Clemen tia enim debet eſſe in iudice. vt vi delicet odiat culpam ⁊ diligat per ſonam Et qnͣtum ad hoc dicit Cō ſtituiſti homineꝫ in directione cor dis iuditium iudiceta faciat iudi cium. In directione inquit cordis non per calumnias vel cauillacio nes. ſeu cauteloſas circumuenci ones Et per oppoſitum d̓r ꝓuerbi. ⁊8. Sux indigens prudentia mul tos opprimit per calummam. Dn̄e mīe̓ Nota ꝙ xp̄uſ eſt dn̄s mīe ꝓp ter tria.ſ. ꝓpter hereditariaꝫ poſſeſ ſionem. ꝓpter acquiſitoriā merca cionem ⁊ ꝓpter oꝑatoriam cauſati onem de primo patet Coꝝ. i. Be nedictus deus ⁊ pater dn̄i nr̄i ih̓u xp̄i primaꝝ. Scd̓m patet ī redēp tione qua ſuum ſanguineꝫ fudit ⁊ deinceps ſicut dominus hoībus miam dare poſſit In psͣ. Qui rede mit de itei̓tu vitā tua Qui coronat ri te in mīa Tertiū pꝫ qꝛ ip̄e frīt ⁊ efficit mīam vbi nulla ſuppetunt jxi merita. vn̄ ſicut fabricator vel arti fex eēt dn̄s rei frē toͣlit̓. ſi cāꝫ mate riā ſic̄ forma Ita xp̄us ē dn̄ſ mīe̓ ſi ue diues in mīa Iuxdem̄ apl̓i ad xph̓. ⁊. deꝰ aūt qꝛ creator oīm Eti am qꝛ ipe ē qui facit mīaꝫ mei̓tis n̄o exigētibꝰ Et ꝓpt̓ iſtas tres cauſas d̓r deꝰ ēmn mīa diues ꝓpt̓ minia cal tatē ſua ⁊cͣ Surgit at̄ ī xp̄o magͥtu do mīe ⁊ ꝓmptitudo ad miſerēdū ex tribus.ſ. ex naturali proprieta te ex generali poteſtate ⁊ ab exꝑi mentali neceſſitatē. Primo enim ſicut igni proprium eſt calefacere ſoli lucere ⁊ illuminare. ita ꝓprium eſt criſto miſereri vnde Cant ec cleſia. deus cui ꝓprium eſt miſere ri ſemper ⁊ parcere. Et iō dicunt ſcī ꝙ deꝰ quaſi inuitus puit ⁊ coacte̓

a tarde ẜt ſicut homo tarde facit il tud qd̓ inuitus facit ẜm Criſoſti. Ita criſtus tardꝰ eſt in puniendo a velox in miſerando Et ſicut igniſ tarde deſcenbit ⁊ cum violentia: qꝛ eſt contra naturam ignis ⁊ veloci ter aſcendit. ita criſtus velociſſiē miſere̓tura tarde ⁊ cum magna ex ſpectacōne punit Et ideo d̓t in psͣ. ꝙ eſt longaniinis ⁊ multum miſe ricorſ In ſiguū autem ꝙ cum dolo re ⁊ diſplicentia peccatores punit. dicit ꝑ ꝓph̓aꝫ yſai. i. Heu ego cō ſolabor ſuper hoſtibus meis ⁊ vin dicabor de inimicis meis vbi ꝓpoīt̉ interiectionem dolentis. q. d. Cuꝫ dolorea diſpliceti a conſolabor me Vnde ſicut nulla res poteſt ꝑdere ſuam ꝓpriam operationem totalit̓ ꝙͣdiu manet. licet valeat impe diri vel retardari ad tempus. ita nullo modo obliuiſcetur miſereri deus nec continebit in ira ſua miſe. ricordias ſuas. īmo cū iratus fue ris mīe recordaberis Abacūc. z. de hac mixturā miſericordie ⁊ ire Gregorius. ſuper fzech̓. Omelia pͥ ma pulchre declarat quomō deuſ quando iraſcitur non omnino ira ſcitur: ſꝫ ineffabili modo cum ipſe culpas ꝓſequit̉ etiaꝫ ꝓtegit pecca tores Ad qd̓ adducit duas hiſto rias vna eſt de captiuitate decem tribuū quā licet deꝰ ordinaret ad correctioneꝫ ppl̓i ſil̓ tn̄ eis ꝓuidit deꝓph̓is ⁊ ſcīs qui eos in illa capti uitate cōſolarent̓. Vn̄ d̓t ſic Niſi ī quit iratus eēt populū in captiui tateꝫ mimie tradidiſſet Et ſi oīno iratꝰ eēt elcōs ſuos cū illo ī captiui tatem non mitteret Aliam hiſtori ami inducit de populo iſrahel quo j ꝯxvijj Cap ve miſſis ⁊. exploratoribus de eis redeuntibus populuꝫ ad murmū raudum contra dominum prouo cauerunt ī taͣtum vt dicerent ſe ſe ductos Dominus ergo iratus dic ꝙ nullus eorum terram promiſſi om̄s intraret. quō audito ſtatim compuncti ſe cum lacrimis afflix erunt ⁊ armis accincti parauerūt ſe contra populum preliari vt pꝰ lacrimas terram promiſſionis cō quirerent Ruibus moyſes per do minum dicit Nolite aſcendere neqꝫ pugnetis Non enim ſum vobiſcū ne cadatiſ coram inimicis veſtriſ Qua in re dicit Gregorius Penſā dum eſt ſi cum ipſis non erat cur eos ne aſcēderent prohibeat. Si L98 autem cum ipſis erat quid eſt qd̓ ait Non enim ſum vobiſcuꝫ.? Et re ſpondet Gregorius Mira īquit diſ penſacione diſcipline ⁊ miſericor die Et cum ipſis erat ⁊ cum ipſis no erat Cum ipſis non erat vt vincē rent: ſed cum ipſis erat ne ab ho ſtibus pirent O ineffabilia viſce ra pietatis culpas inſequitur ⁊ tn̄ peccanteſ protegit ⁊ iratum ſe indi cat ⁊ tamen ab hoſtibus defendit Sic plerūqꝫ ꝑ uulo filio delinquēti iraſcitur mater reprehendit. incre pat ⁊ verberat. Sed ſi hunc impre ceps ire. vbi in mortis periculum ruat aſpexerit manum tendit ⁊ re tinet ⁊ que ſic irata verberauerat ac ſi non diligeret/ ſic diligendo re tinēt ac ſi irata non verberaſſet. Hec Gregorius Et ſi queratur qͦs compellit deum punire ⁊ non pre ſtare miſericordiam totaliter libe rantem a pena ex qͦ eſt omps. Rn̄ det Criſoſ. Tu īquit p̄ccor qͥ mīaꝫ

l⁊ō mon deſideras Sicut enim qui deſi deranti miſericordiaꝫ denegat cru delis eſt ita qͥ non deſiderāti mīam preſtat iniuſtus eſt Et ſi queris quis eſt homo qui non deſiderat mīam. Rn̄det/ tu qui ꝑmanes. ī pec catis. deſiderare nāqꝫ mīaꝫ dei eſt conuerti ad deum Ille ergo deſide rat mīam dei qui timet iram eius Qui enim iram non timet non de fiderat mīam ſꝫ contempnit. Secū do deus eſt miſericors ex generali poteſtate Quanto enim homo vel beſtia naturaliter eſt potentia ma ior. tanto eſt ad clementiaꝫ ꝓmp cior: ſicut patet de leone q̄ cum ſit aīalium fortiſſimus. eſt tn̄ in pro ſtratis miſericordiſſimꝰ. Homī enim vel animali ꝓſtrato ſibi na turaliter ſibi miſeretur ⁊ ꝑcit Iuxͣ illud. Parcere proſtratis ſcit nō bilis ira leonis. Si etiam catulus inordeat leonem. leo nō ſe vindi cat de catulo. ſed ſi catulus morde at catulum ſtatim remordetur ab eo ⁊ lacerant ſe inuicem ad mutu am vltionem. Similiter mulieres qꝛ ſunt naturaliter debues crude liſſime ſe vindicāt quādo poſſuunt deus aūt infinitus eſt ī potentia qꝛ omp̄s Ideo oīm miſeretur: hec ca diuine mīe aſſignat̉ infra. ii. c. Miſereris oīm qꝛ oīa potes Ecido canit eccīa Seus qͥ omnipotētiam tuam parcendo maxīe ⁊ miſeran do manifeſtas ⁊cͣ Si enim aliquis hoīm regem offendat extra potē ciam ſuam ſe tranſferre pōteſt ex ulando ⁊ in regnum aliud tranſe undo Vel ſi ipſū ꝯtempnens mō ri non timeat oēm poteſtatem ta lis regis euacuet Non enim habꝫ homo pobeſtatē niſi in corpus qd̓ affligi non poteſt anima ſeꝑata. Sed iſto modo non eſt de dei potē tia qꝛ ipſius regnum eſt vbiqꝫ in terra celo ⁊ īferno In psͣ. Si aſcē dero in celum tu illis es: ſi deſcende dero ad infernum ades Ipſiꝰ eti am dn̄um non finitur ī morte cor porali qn̄.ſ. aīa ſeꝑatur a corpore qꝛ ipſe poteſt corpꝰ ⁊ animaꝫ mit tere in gehennam vn̄. 2. Mach̓. 6. Manum oīpotentis dei neqꝫ viuꝰ neqꝫ defunctus effugiam. ¶ Ter cō deus eſt miſericors ꝓpt̓ exꝑimē talem neceſſitatem vn̄ Grauitatē alicuius morbi medicꝰ poteſt ſu re tripliciter.ſ. per ſpeculacionem in libro. per examnacōem in ſig no. ⁊ ꝑ exꝑentiam in corpore ꝓpē Ille autem medicus qui morbuꝫ iifirmi cōſiderat ſpeculatiue bene cōprobabilit̓ ei ꝯpatit̉ Magis at ille qͥ ſigna accidētia ⁊ circumſtan tias infirmitatis practicando exa mīat. Sꝫ maxīe ille īfirmo ꝯpatir̉ qͣ morbū ꝯſimilem ī corꝑe ſuo por tat Criſtꝰ āt an̄ incarnacōem no ſtras infirmitates ꝯgnouit ſpecu latīe ī. li. ſapīe eterne. Et ido fuit mīcors In psͣ. qūo miſeret̉ pr̄ fili oꝝ miſertꝰ ē dn̄s timentibꝰ ſe qm̄ ip̄e cognouit figmētū nr̄m Pꝰ in carnacōeꝫ āt ſuā ꝯgnouit dn̄s īfir mitates nr̄as ī ſua cōtidiana ꝯu̓ ſacōe qn̄ factus ē medicꝰ practi cans ſanādo īfirmo vbiqꝫ. tūc eī Habuit maiorem cōpaſſioneꝫ ⁊ mīam. Tādē qn̄ tēptatus ē. ſitiuit eſuriuit occiſuſ ē tūc didicit noſte̓ nr̄as īfirmitateſ ꝑ exꝑiētia Et idb̓ tuc micors ē effcus. Nō tn̄ ꝙ illa res dice̓t̉ magcꝰ vna extremitas

celum altingeret ⁊ alia in infernū deſcenderet qnͣtuꝫ ad longitudinē Iterum ſi latitudo eius tanta foret ꝙ totam terram repleret. eius eti am duracio ita longa ꝙ ineternū duraret talis inꝙͣ reſ non īmerito diceretur magna. huiuſmodi eſt miſericordia vi que a celis incipi enꝰ filium miſit non ſolum in mū dum: ſed vſqꝫ ad infernuꝫ vt inde tolleret animas pr̄m In pſalmo. Miſericordia magna tua eſt ſuper me. ⁊ eru. a. m. ex inferno inferiori. Tercio totam terram replet: qꝛ omnem hominem cuiuſcumqꝫ fu erit nacionis aut gentis ſi adeū velit conuerti: recipit ⁊ acceptat. In pſalmo. Miſericordia dn̄i ple na eſt terrā. Tercō hec gra nō fit̉ nouiter hodie nec per duos ānos ſed a principio mundi ita fuit ⁊ ſic erit in finem In psͣ. Aīa eius ab eterno vſqꝫ ineternum ſuper ti mentes eum Et iō ſignanter dicit ps. Miſerere mei deus ſcd̓m mag nam mīam tuaꝫ. Et ideo apl̓us dei miam vocat caritateꝫ nimia Eph̓. . deus inqͥt qui diues eſt ī miſei̓ cordia propter niiiam caritatem q̄ d̓ilexit nos cū eēmꝰ mortui pccō ꝯuiuificauit nos i xp̄o Cui ē honor ⁊ gl̓a i ſcl̓a ſcl̓oꝝ amē Lcō uo. A michi ſedium tuaꝝ do mmne aſſiſtricem ſapienti an ⁊ noli me reprobare a pͥueris tuis quoniam ſeruus tuuſ ſum ego ⁊ filius ācille tue Homo infirmus ⁊ exigui tēporis ⁊ mmnor ad ītellectum iudicij ⁊ legum fte nim ſi quis erit conſūmatus inter filios homnum ſi ab illo fugeit ſa ꝯientia tua in nichilum compula Cap̄ x. xxx bitur. Poſtꝙͣ Salom̄on depreca turus dominum deum pro ſapien tia impetranda captauit beniuo lentiam diuinam In hac parte ꝓ ponit deuote ſue peticionis ſenten tiam Et circa hoc duo facit. primo ꝓponit formaꝫ ſue ſupplicationis. Secundo allegat cauſā diuine ex auditionis. Secunda ꝑs ibi Quo niam ſeruus tuus ſum In peticōe autem ſua duo ponit̉ ad bonaꝫ vi tam neceſſaria. videlicet diuinā in formationem ⁊ diuinam approba tionem. Primum pertinet ad ītel lectum Secundum ad voluntateꝫ ſiue affectum. Petit ergo duo vi delicet: ſuffitientiam noticie ⁊ com placentiam bone vite. Xn̄tum ad 2 8 primum dicit ſic da michi ſediū tuarum domine aſſiſtricem ſapiē tiam. Qnͣtum ad ſecūdum Et nol me reprobare a pueris tuis da in quit michi Quia nec emere poſſuꝫ necviolenter auferre ꝓuerbi. 14. Quid ꝓdeſt diuitias habere ſtul to cū ſapīazeme̓ non poſſit. dam igit̉ ſediū tuaꝝ aſſiſtricē ſapīam ⁊ ſapīam ſcōꝝ angeloꝝ ī quibuſ ſedes Iuxta illud psͣ. Qui ſedes ſu per cherubin Aſſiſtriceꝫ ſapīaꝫ a ſa pīaꝫ q̄ tue maieſtati ſꝑ aſſiſtit Nō eī petiuit ſapīaꝫ mundi: q̄ ſedibꝰ principū ⁊ potificū ſꝑ aſſiſtit quia illa ſtulticia ē apd̓ deū. i. Corin. 3. Sapīam autem loquimur inter ꝑ fectos Sapientiam autem non hꝰ ſeculi neqꝫ principiuꝫ huiꝰ ſeculi ſed loquimur dei ſapientiam ī mi niſterio abſconditam quaꝫ prede ſtinauit deꝰ ⁊cͣ. Queſiuit ergo. Sa lomon ſapientiam: non hꝰ ſeculi Sꝫ ſapīam q̄ aſſiſtit ſedibus dei.

lcīo Sedes etiaꝫ dei dici poſſunt aīe de uote in quibꝰ xp̄us quieſcit ſuꝑ. vc. In animas ſāctas ſe trāſfert Et noli reprobare me̓ a pueris tu is. hoc ē dignare me inter pueros tuoꝫ acceptae̓ Et noli ꝑmittere vt propter demei̓ta mea ſim r̓probā dus ⁊ eiciendus a conſortio pue rorum tuorum velectorum humili um ⁊ ꝑuulorū in oculis ſuis. luce 18. Sinite paruulos venire ad me talium eſt enim regnum celorum Hec eſt ergo forma ſupplicacōis. Sequitur allegacō cauſe diuine exauditionis ⁊ allegat ꝙ deus de bet eum fauorabiliter exaudire pͥ mō racōne ſumpta a parte fui. ſe cundo ratione ſumpta a parte dei Secunda pars ibi. Tu autem ele giſti me regem. A parte auteꝫ ſui aſſignat duplex motiuum quorū vnum procedit per modum iuſti cie. ⁊ aliud per modum miſericor die. Primum eſt ſpecialis fami liaritas. Scd̓m naturalis imbecil litas Specialem familiaritatem al legat dicens. Quoniam ego ſeruꝰ tuus ſums per fidem ⁊ deuocionē Et ſeruos ſuos vtiles ⁊ neceſſarior ſolent homines fauorabilit̓ exau dire Iohel̓. 2. Super ſeruos meos ⁊ ancillas meas in diebus illis effundam ſpiritum meum. Et nō ſum ſeruus tuus cōducticius vel empticius ſed origenarius: qua nec tibi ſeruie̓ cepi de nouo ſꝫ ab u beribus matris mee ad hoc extiti educatus: quia filius ancille tue vberſabee. hoc eſt domine. dicit Salomo primum motiuum quare dignus ſum exaudiri a te ſcilicet ſpēcialis familiaritas. Sed aliud eſt quod magis prouocat ad cō paſſioneꝫ ⁊ ad dandum mͥ qd̓ pe to per modum beneficij ⁊ miſeri cordie. non aūt per modū merin vel iuſticie. videlicet naturalis im hecillitas. propter quam ſum im potens ad faciendum illud qd̓ de beo Et qnͣtuꝫ ad hoc dicit Homo infirmus ⁊cͣ Vbi primo allegat impotentiā ex defectu nature. ſcd̓o ex defectu gracie. Ex defectu natu re allegat impotentiam dupliciter pͥmo ex parte corporis. ſcd̓ exp te anime Ex parte corporis dicit. homo infirmus ⁊ exigui tempoī̓s q. d. Quia dicor homo ⁊ recognoſ co ꝓp̓am vilitateꝫ. hō enim d̓r ab humo. qꝛ infirmꝰ cōfiteor fragili tatem vnde dicebat xp̄us Aath̓. 26. Spūs quidē ꝓmptus ē caro at infirma/ qꝛ exigui tꝑis p̄uido vite breuitatē Iob. 14. Breues dies ho miniſ ſunt Et ſapīe. 2. Exiguū ⁊ cū tedio eſt tēpꝰ vite nr̄e. Ex ꝑte aūt aīe allegat ignorantia: dicens Et minor ſupple ſum ad intellectū iu dicij ⁊ legū. Iſta materia iudicio rū noticiā ⁊ legū quā deꝰ ſtatuit ī eccleſia eſt neceſſaria iudici leuit̓ 18. Cuſtodite leges meas atqꝫ iu ditiā que facienſ homo viuet ī eiſ Vltimo allegat īpotentiā ex defcū gracie qꝛ qnͣtūcūqꝫ hō ſit ꝑfectus ſciencijs quas poteſt acquirere ꝑ naturam ſine gratia nichil faciet meritorium vite eterne Et ideo di cit Etemii ſi aliquis fuerit conſū matus aperfectꝰ qnͣtum homo po teſt per naturam. ſi ab illo fugei̓t ſapiētia tua.. noticiā tua vel fidei tendentis in te perdilectionem in nichilū cōputabitur Sapiētie. 13

vani ſūt om̄s homines in quibus non ē ſapīa dei et iō de inſipiētibꝰ Sr ſupra. 3. ca. Et ſiquideꝫ longe vi te erūt: inchilū ꝯputabūtur. No li me reprobare a pueris tuis. Nō ꝙ ſci ⁊ deuoti hoīes pueīs cōꝑant̉ ſe ꝓpter ſeptē pueri condicōnes que iſtis v̓ſibus ꝯꝑantur Sunt pueri ti puri ꝑuꝑuiſqꝫ cibantur Curcūt letant̓: cito dat: cito pacificantur. Sunt pueri parui. puri paruo ſo ciati Conformes lūclunt: cito dāt cito pacificantur Eſt enim ī p̄ue̓o inuenire paruitatē: puritatem ſo brietatem: cōformitatē: iocundita tem: liberalitateꝫ. ⁊ tranquillitatē Sit moraliter ſancti ſunt ꝑui con tra tumoreꝫ ſuperbie puri contra fetorem luxurie. ſobrij contra fer uorem gule Conformes contra li uorem inuidie Iocundi cōtra tor porem accidie. Liberales contra ri gorem auaritie. ⁊ tranquilli cōtra feruorem iracundie Primo dico ꝙ ſancti ſunt parui ꝑ hūilitatem Cū eī porta celeſtiſ ſit ꝑua ⁊ angu ſta oportꝫ ibi volentes intrae̓ par uos fieri Aath̓. 18. Niſi cōuerſi fue ritis ⁊ efficiamī ſic̄ ꝑuuli non ītra bitiſ ī regnum celorum Et Luc̓. 18. uicūqꝫ nō acceꝑit e̓gnū dei ſicut puer nō intrabit ī illd̓. Precioſa iocalia ſolent cō oꝑiri criſtallo cō muniter ꝓpt̓ duo Primo qꝛ ſic ho neſte ⁊ ſecure ſaluant̉ a puluere ⁊ ab extrinſecō tactu leſiūo. Secūdo qꝛ ſic bene manifeſtātur Criſtallꝰ eicū ſit tnͣſparens ꝑ mittit ſpecieꝫ rei tnͣſire ad oculū īmo auget ſpeci em̄ ⁊ facit reꝫ apparere maioris qn̄ titatis ꝙ eſt. Iſto modo moraliter qui vult virtutes aliquas ſaluas Capͣ ℟ CX3 cuſtodire occulter ⁊ operiat eas ſub humilitate. Eſt enim humili tas ſicut criſtallus quia ſeruabit virtutes a puluere vane glorie ⁊ factu ſiue palpacione laudis hu mane. ⁊ in conſpectu dei faciet eor apparere maioris valoriſ ꝙͣ ſi per ſe ſtarent ſine humilitate. Per iſtd̓ medium preſentauit beata virgo deo ſuam virgnitatem: ſuam pie tatem ⁊ ſuam caritatem Ita ꝙ om uia fuernt cooperta ſub criſtallo humilitatis. Ideo ſignanter dicit in ſuo cantico Quia reſpexit humi litatem ancille ſue Luce primo. Iſ tud in gracijs naturalibus ⁊ etiā acquiſitis generaliter ſatis patet quia quelibet virtus talis tanto LL 0 maior videtur qnͣco magiſ ſub hu militate contegitur Si enim ſapiē tia minis nuda oſtendatur per ia ctantiam. ſi pulchritudo ſi fortitu do minor apparet. Et ſi etiam qd̓li bet bonum nature minus eſt gra tū hoī Sed qn̄ cōnigit̉ cuꝫ huilita te gratū fit hoī ⁊ acceptū ītnͣtu: ꝙ ip̄a etiā ſuꝑbia appetit huiil̓ ap pare̓. Nemo ei eſt qͥ ſuꝑbus velit videri vnde Bern̄. de. 1⁊. gͣdibꝰ hu militatis Glorioſa res ē hūilitas qua ip̄a qͦꝫ ſuꝑbia palliare ſe ap petit ne vileſcat vnde de Saule leg tur primi. ſ. decimoquinto. Cum eſſes paruuſ in oculis tuis caput in tribubus iſrl̓ factus es Prop ter humilitatem fuit electus. ⁊ ꝓp ter ſuperbiam deiectus. Habet ex go puer paruitateꝫ contra tumo rem ſuꝑbie. Secundo hꝫ puritatē contra fetorem luxurie. quāte do iiuus eſt maior. tanto maiorem honeſtatem in ſeruo ſuo ſeruiēte

lciō requirit. deus autem maximus dominꝰ eſt ⁊ ideo vult miniſtros ſuos eſſemūdos ⁊ honeſtos In cuiuis figura legimus. i. ℟. 21. Rd̓ cum dauid veniſſet cum ſocijs ad achinielech ſacerdotē ī Nobe. ⁊ fa mes eos vrgeret vehement̓ Pete̓t qꝫ dauid ab achimelech pane ꝓ ſe ⁊ ſuis in tanta neceſſitate Rn̄ dit ſacerdos Si mundi ſunt pueri maxime a muliei̓bus manducet q. diceret neciſſitas Non habet le gem. ſꝫ ſi īmundi eſſent nullomō eis darent. fetet autem luxuria n̄o ſolum in cōſpectu del ⁊ angeloruꝫ bonorum. imo etiam cora quibuſ dam demonibus nobilis nature Vnde quidam ingromanticus cū demonem more ſolito inuocaſſet poſt longam expectacōnem ⁊ car minū ſuorum terminacōnem tan dem apparuit ſtans a longe veſti bus obturans nares ſuos. a quo cū cōiuirator q̄reret Quare ita tar daſſet ⁊ quare ita a remotis ſe ꝑ tibus tenuit Reſpōdit Fetor inqͥt luxurie tue non permittit me ad te accedere. Cognouerat autē me retricem ſuam clericus ille parum ante De talibus verificatur illud Iohelis. ⁊ de cadaueribꝰ eorum aſcendet fetor. Tercō puer habet ſobrietatem contra feruorem gu le. quando enim indiget comedit ⁊ bibit ⁊ menſuram naturalem non excedit Sic ſancti viri in hoc pͥueros ymitanteˢ quātū cū natu re ſufficit capiunt/ ⁊ tunc tam ſa nitarem ꝙ ſūptus ſaluabunt. In cuius ſignum legimus danielis. pͥmo Ad̓ daniel ⁊ ſocij ſui pueri qͦ noſebant comedere de cibis regis Nab̓uchodonoſor nec bibere de vī nō eiꝰ/ ſed comederunt legumina ⁊ biberunt aquam: honeſtiores fu erunt ceteris pueris caldeorū. Vn̄ dicitur ibi poſt decem dies inuenti ſunt vultus eorū meliores ⁊ cor pulentiores pre omnibus pueriſ qui veſcebantur cibo regio ctpue ris illis dedit deus ſcientiam ⁊ diſ ciplinam in omni ſapientia. ⁊ li. Et ideo merito cōꝑatur ſobrietaˢ ametiſto de qͦ dicitur Lapidalo t. 16. h̓ facilis ſculpi contrarius eb̓ etati. Carus haberetur ſi rarior in ueniretur. dicitur autem de iſto lapide ꝙ preſeruat equuꝫ geſtan tis a ceſpitacione ⁊ infirmitate. Iſto modo moraliter ſobrietas ē facilis ſculpi/ quia ſobrij facilime docentur ⁊ caſtigantur. Similiter anima viri ſancti eſt ſicut eques ⁊ caro ſicut equus yſaie. zi. Equi eorum caro. Anima iſtum equuꝫ debet regere ⁊ refrenare ⁊ iterum vrgere calcaribus Si v̓o eques anima iſtam gemniam id eſt ſo brietatem portauerit/ equus id ē caro non perdet ſenſum net ceſpi tabit in via morum nec cadet ſuꝑ peccatum/ imo corporalem infirmi tateꝫ euadet Seneca. jo. declama. Dicit̉ ꝙ ideo ſubito morimur: qꝛ de mortibus viuimus Quicquid auium volitat: quicquid piſcium natat: quitquid feraruꝫ diſcurrit noſtris ſepelitur ventribus Rue xitur ei quare nunc ſubito moria mur quia nūc mortibus viuimꝰ: Et ad lucilluꝫ epiſtola. 7. Aorbos multos multa fercula fecerunt in numērabiles morbos n̄ mirabxiˢ Coquoꝫ numera De hac materia

naliret loquicut Inmocentiuſ de vilitate condicionis. humane. Inicium inquit vite hominis pa nis ⁊ aqua. Guloſis autem non ſufficiunt fructus arborum. non grana leguminū. non radiceſ her baꝝ. nō piſces maris. non beſtie terre non aues celi: ſed queruntur pigmenta. parantur aromata. ca piuntur obeſa. que ſtudioſiſſiē coquuntur ⁊ laute parantur offi ciominiſtrorum alius contundit ⁊ colat ⁊ alius confūdit ⁊ cōficit. quo ſubſtantiam vertit in accidens na ide iſi turam mutat in arteꝫ vt ſaturitas tranſeat in eſuriem reuocet appeti tum ad irritandū gulam non ad ſuſtentandū naturam/ non ad ne ceſſitatem ſupplendam ſed ad cu piditatem explendam Hec ille. Quarto habet puer conformita tem contra liuorem inuidie Si pu er videat nutriceꝫ flere ſtatim col lacrimatur. Et ſi videat eam ridere mox arridet Iſto modo vult deus id i ꝙ ſancti viri in preſenti compaci antur tribulatis ⁊ cum proficien bus gaudeant Iuxta doctrinam a poſtoli ad Roma. duodecio. Gau dere cum gaudentibus flere cum flentibus. vt ſint omnibus cōfor mes ⁊ coniuncti per caritateꝫ. Iſti figurantur per pueroſ clamanteſ ſcaui in templo O ſanna criſto Aath̓. viceſimopͥmo. Soli puel̓ carentes inuidia digni ſunt deum laudare Quunto puer habet iocūditateꝫ contra torporem accidie Iocundi tas enim cordis facit eos ita mobi les ꝙ currunt ambulant ⁊ diſcur runt aludunt ⁊ numꝙͣ ſunt octo ſi Sic ſancti in preſentidebent eſſe Cab 3ꝝ cxxx laborioſi ſolliciti ⁊ ſemper in aliqͥ vtili occupati. Iuxta illud Sic fac ꝙ nulla ſine fructu tranſeat hora Nunc predicando. nunc infirmo non ſolū corꝑe ſed ⁊ fide leniter in formando vngentes oleo leticie fi dei ſalutaris. Horum figuram ha buit Iamuel de quo primi. ſe. pri mō ⁊ ſecundo capitulis dicitur Pu er Samuel miniſtrabat coraꝫ do mino ſtatim cum eſſet ablactatꝰ Sexto puer habet liberalitatem contra auaricie rigorem. Ouer eī libenter dat quicquid habet Iſto modo viri ſancti libea̓les eſſe debēt per elemoſinarum largitionem Iſ tos figurabat puer habens quī qꝫ panes ordeaceos ⁊ duos piſces 24 de quibus criſtuſ ſaciauit quinqꝫ milia hominum Iohānis ſexto Et tobias qui cum iunior eſſet omni bus de tribu ſua in captiuitate mn chil tamen puerile geſſit in opere ſed omnia que habere poterat cō tidie ꝯcaptiuis fratribꝰ qui erat ex eius genere impartiuit Tobiē primo Septimo habet puer trā quillitatem contrā furorem iracū die. Puer enim nullum ledit ⁊ ſi ipſe offendatur ⁊ ledatur ſtatim r̓ remittit Vnde pro vno pomo recō filiatur licet fuerit valde offenſuſ Iſto modo ſancti remittere tenen tur illis qui contra eos delinquūt. ¶ Nota ꝙ Ariſtotiles nono ethi corum capitulo decimotercio ſcd̓ꝫ Thomam diſtinguit tres ſpecies iracundorum. Funt enim quidam acuti quidam amari ⁊ quidaꝫ dif ficiles Acuti dicuntur qui velociter iraſcūt̉ ⁊ velocit̉ qͥeſcūt. Et iſtud ē optimuꝫ qd̓ hn̄t ꝙ nō retinēt irā

lno in corde celando: ſꝫ ſtatini irā ſuaꝫ per aliqua ſigna manifeſtant ꝓp ter velocitate motus ire Et ad iſtā ſpeciem maxīe diſponunt̉ colerici ꝓpter ſubtilitateꝫ colere Amari di cutur quorū iradiu ꝑſeuerat ⁊ eā nūꝙͣ oſtendūt ſꝫ occultant ⁊ ido ſunt amariſſimi in ſeipſiſ ⁊ etiam ad alios ⁊ indigent multo tꝑe ad hoc ꝙ digerant iram ſuam. Et ad hanc iram maxime diſponuntur melancolici ꝓpter groſſiciem hūo rum melancolie. difficiles ſunt qͥ nūꝙͣ ceſſant ab ira ꝯcepta donec fuerint vnidicati Iſtas tres ſpeci es vincere debet ſcūs ꝑ manſuetu dinem ⁊ moderantiam rationis. Primam ꝑ modeſtiam ne ſit acu tus Secundā ꝑ pacientiam ne ſit amarus. Tertiam ꝑ pietatem ne ſit difficilis vt ſit puer deo gratꝰ nioralis de quo Oſee. j. Puer iſrl̓ ⁊ elegi eum. .3 Lcō. 120. .3. Y3 V auteꝫ elegiſti me regē populo tuo ⁊ iudicem fili oruni tuoruꝫ ⁊ filiarū ⁊ dixiſti me Edificare templum in monte ſan cto tuo ⁊ in ciuitate habitacōis tue altare Similitudinem taberna culi ſancti tui qd̓ p̄paraſti ab ini cio ⁊ tecum ſapientia tua que nō uit opera tua ⁊ que affuit tunc cū orbem terrarum faceres ⁊ ſciebat quid placitum eſſet oculis tuis ⁊ quid directum in preceptis tuis. Poſtꝙͣ ſalon̄ ſupplicauit ꝓ ſapīa impetranda ⁊ racionem qua a do exaudiri debeat allegauit ſumptā a parte humane neceſſitatis. In hac parte conſequenter aliaꝫ ſub iungit racionem ad idem ſūptam ex parte diuine bonitatiſ Et eſt ra cio talis. Decet diuinam bonitatē perfecte illa conſunmae̓ que pro poſuit ⁊ īcepit. Sed tu propoſuiſti per electionem mei ꝙ forem rex ⁊ iudex populi ⁊ edificator templi q̄ ſine tua ſapientia conſūmari nō poſſunt. ergo decette deum michi dare ſapientiam. qua iſta que tu propoſuiſti me facturuꝫ conſūma re poſſem. dicit ergo ſic Tu elegi ſti me regem. q. d. non me ingeſſi per preſumpcioneꝫ. nec me intru ſi per violentam occupacionem. Sed tu me elegiſti non ſuper vnā ciuitatem vel inſulam: ſed vt rex ſim populo tuo Vnde. 2. Paralip poa vbi ponitur hiſtoria de ſuppli cacione ſalomonis. Quis p̄t hūc populum tuum qui tam grandis eſt digne iudicare. Non ſolum e legiſti regem populo tuo. ſed vo luiſti me eſſe iudiceꝫ ininediatuꝫ filiorum tuorum ⁊ filiarum tua rum a tam maiorum ꝙ minorum. Secundo modo nō ſolum elegiſti me in regem ⁊ iudicem ſed in arti ficem ⁊ edificatorem. vnde dixiſti me edificare templum in monte ſancto tuo. ⁊. ℟. ſeptimo dixit do minꝰ ad dauid. Suſcitabo ſemen tuum poſt te ⁊ edificabiſ templū nomini meo. Et paralipͥ. 28. Sa lōn filius tuus edificabit domuꝫ meam ⁊ alteria mea Ipſum enim elegi michi in filium ⁊ ego ero ei in patrem Templum inꝙͣ in mo te ſancto tuo Iſte mos ſicut dicūt hebrei fuit ille mos in quo abra ham volebat īmolare filium ſuū yſaac. Gen̄. ⁊x. Et ibi erexit altae̓

Et in eodem loco fuit poſtea altat̉ templi de quo hic ſubditur ẜt in ci uitate habitacōis tue altae̓ Hec ci uitas fuit Iheruſaleꝫ de quo ī psͣ. heruſalem que edificatur vt ciui tas Altare dico habens ſimilitudi nem tabernaculi tui ſācti ab inicio a tale altare iuſiſti me facere. qua le fuit altae̓ tabernaculi Aoyſi. ab inicioa ab antiquo. hec tu deꝰ pa ter ordinaſti de me. ⁊ tecum ſapiē tia tuaa filius tuus qui ſapientia nouit opera tua creationis recrea tionis ⁊ glorificationis de quibuſ Abac̓ tertio. Cōſidea̓ui opera tua ⁊ expaui Que quideꝫ ſaplentia af fuit tunc cum orbem terrarum face res creando de nichuo. Et ſciebat quid placitum eſſet in oculis tuis cirra genus humanum ⁊ quid di rectum in preceptis tuis.. quibus preceptis voluiſti hominem dirige re in ceipſum ſicut in finem ſuum Outur h̓ dubitacō litteralis. ¶ Mbitacō litteralis An electoe̓ſ platorum teneantur eligere meli oem Rd̓ non quia decretal̓ dicit. ufficit eligere bonum nec eſt ne ceſſe eligere meliorem. Ad oppoſi tum videtur quarto. ℟. decimo Eli gite melioreꝫ de filijs domini veſtri ⁊ ponite ſuper ſolium patris fui dicendum eſt. ꝙ non ſemper ille qui eſt melior ſimpliciter eſt me lior ad prelacionem. Ille enim in ter homines eſt ſimpliciter melior qui eſt cai̓tate perfectior Vnde Au guſtinus ench̓. octuageſimoter cio. Ruanto caritas in quocumqꝫ maior eſt. tanto melior eſt in quo eſt Cum enim quereretur Vtꝝ quiſqꝫ ſit homo bonus. non quer Exx Ca pl 93 ( tur quid credat aut quid ſperet: ſed quid amet. Contingit autem frequeūter ꝙ ille qui eſt perfectiſſi mus in caritate multa deficiant q̄ neceſſaria ſunt prelato. puta ſciē ciavalitudo corporis ⁊ huiuſmodi Electio autem eorum que ſunt ad finem. debet fieri ſcd̓m conditionē finis Et ideo dicendū ꝙ electores quicumqꝫ talem eligere tenentur qui ſit melior ad ſtatum illum cui per electionem prouidere tenentur eligere meliorem. Per hoc patet ad argumenta. quia decretalis in telligit de ſimpliciter meliorē vult decretalis dicere ꝙ non tenentur e ligere meliorem ad illum ſtatum ſed ſufficit eligere bonum ⁊ propt̓ LQ hoc non eſt electio caſſanda nec decretalis informat conſcientiam electorum ſed iuditium publicuꝫ Auctoritas ad oppoſitū intelligit de meliore ad talem finem Oritur h̓ dubitacō lrālis ſecunda Ilia dubitacio litteralis. An me lius ſit habere regeſ per electionē ꝙ per hereditariam ſucceſſionem Et hanc mouet Ariſtotiles tercio politi. ⁊ arguit ꝙ non ꝑ generāci onem ſiue ꝑ hereditariam ſucceſſi onem: qꝛ contingit frequenter fi lium boni regis eſſe malum. Ma lus autem deſtrueret̉ cōmunitatē Si vero dicatur ꝙ pater preuidenſ filium malum daret alteri regimē qui eſſet bonus dicit Ariſtōtiles. ꝙ non eſt credibile immo diffici le eſſet ⁊ quaſi ſupra naturam hu manam: quia cum traderet regnū magis dilecto. ⁊ filius eſt quaſi alter ipſe neceſſarium videretur ꝙ trade̓t illd̓ filio. Iſtam q̄ōnem

Aāo ſion ſoluit Areſtotiles Sꝫ dicunt expoſitores ꝙ melius ē ꝑ ſe loq̄n do ⁊ ſimplicit̓ ꝯtinuare regnū per electione: qꝛ tūc ſemꝑ poteſt vtu oſus regere. ꝑ acen̄s tn̄ meliꝰ eſt in caſu ꝯtinuare regnū ꝑ gn̓is ſuc ceſſionē. Primo ꝓpter diſcordiaꝫ ⁊ diſſentionē eligentiuꝫ. Secūdo ꝓpter ꝯſuetudine dn̄andi in vna domo. Tercio ꝙ eqͣli ſibi nullus vult ſubici de facili. ⁊ iō mutatio regni eſt periculoſa ꝑ electionē ē periculoſa pacicōitatis. ſꝫ hoc ē ꝑ actn̄s. Si em̄ eēnt omnes racōna biles ⁊ habētes zelum reipublice melius eſſet regi ꝑ elcōeꝫ ꝯmuni tatis ab vna ꝑſona ꝙ ꝑ ſucceſſio ne nature. Aliā mouet̉ ibidē q̄ſti onem de potentia regis. ⁊ qͣrit qn̄ ta debet̉ eſſe. Rn̄dit ꝙ oꝫ regis po tētiam eſſe tantam ꝙ ſit maior ꝙ ſit alicuius vniꝰ. ⁊ maior ꝙ quo rūdam pluriū de illa cōmunitate. Debet tn̄ eēminor ꝙ potētia ml̓ti tudinis. Aliā ſoluit ibidē de rege ⁊ eſt. An melius ſit regi optima le ge vel optimo rege. dicit̉: optio e̓ ge. quia impoſſibile ē legē excogi tare q̄ nō indigeat applicatione: ī terptatione ⁊ diſpenſacōne q̄ ab optimo rege fieri pn̄t. Tu autem elegiſti me regē populo tuo. ⁊ iu dicem filioꝝ tuoꝝ ⁊ filiarū tuaruꝫ ẜ Ex iſta auctoritate informat̉ prin ceps quilibꝫ ⁊ p̄latus circa ſtatū ſuum qͣtuor ꝯſiderare. viꝫ ꝙ nō ſit īmiſſus ꝑ intruſionē. ꝙ non ſit re miſſus ꝑ diſſimulationem. ꝙ nō ſit neglector culparū. ⁊ ꝙ non ſit acceptor ꝑſonarū. Primo ꝯſide̓t p̄latus ſiue pͥnceps ꝙ nō ſit īmiſ ſus ꝑ itruſionē. ſꝫ vere poſſet dice re deo. Tu elegiſti me. Forma aūt p̄latoꝝ eligēdoꝝ eſt ipſe xp̄s in tribꝰ ſciꝫ In ſua ꝯceptione: natīta te ⁊ ꝯuerſatione. Fuit em̄ ꝯceptꝰ ſpūs ſancti cōoꝑacōne Cōuerſa tus em̄ in mūdo ſine ambitione ac peccati oꝑationē. Vnde qn̄ po pulus eligit eū in regē fugit ⁊ rē nuit rex fieri Ioh̓. 6. Iſto mō qui debet intrare ad ſtatu p̄lature dꝫ cōcipi in mentibꝰ electoꝝ ꝑ ſpūs ſancti inſpiracōnem: nō ꝑ ꝯſpira tionē diſſolutoruꝫ. debet naſci de matre q̄ eſt ꝯgregacō ſiue capitu lū: cui debet p̄eſſe. ſine corrup̄cōe Ita ꝙ nec ſit corrupta prece vel p̄ cio: vel minis potentū. debet gͦ ſic electꝰ admitte ſtatū ſuuꝫ ſine ani hicōe vt velit ſi poſſit: ex corde fu gere ⁊ deuotus obedire vt deꝰ ſibi poſſit dicere illud yſa..42. Noli ti mere ſerue meꝰ iacobꝫ rectiſſime quē elegi. Sed timēdum eſt ꝙ n̄o nulli eligūt̉ ꝓpter ꝑciales affectō nes: quidā ꝓpter mūdiales poſſeſ ſiones. ⁊ quidā ꝓpter curiales int̓ poſitiones. Conſiderant nō nulli electores: nō quis melior vita. cla rior ſciētia ⁊ fama celebrior Sed q̄ ſibi velit eē in bn̄ficijs ⁊ ſubuēti onibꝰ vtilior. quiſ velit minꝰ vitā ſuā emēdare: quis velit crimīa diſ ſimulare Conſiderat alij: quis eſt in rebꝰ locupletior. in bn̄ficijs pig uior: in expēſis ꝓfuſior: in ꝯuiuijs lautior: in ocioſa familia multipli cior. Alij: quis eſt regi ⁊ regalibꝰ gratior ⁊ acceptior: quis parentuꝫ generoſitate nobilior: quis mun dane vanitati abilior ⁊ vſitatior ī uenitur. Iſti nō eligunt ꝑ ſpūm ſanctū. ſꝫ ꝑ ſpm̄ neꝙͣ. Cōtra quos adduci p̄t

Y C adduci poteſt illud. 2. ℟. 10. Eligi. te meliorē ⁊ eū qui vobis placue rit de filijs dn̄i veſtri ⁊ ponite euꝫ ſuꝑ ſoliū patris ſui. ¶ Notā ꝙ p̄ mittit melioreꝫ ⁊ eū qui vob̓ pla cuerit de filijs dn̄i veſtri: in ſignū ꝙ bonitas graꝝ: nō acceptio ꝑſo natū dꝫ eē cauſa qͣre vob̓ placeat. At fert̉ quēdaꝫ dixiſſe regi Lodo voico q̄renti. Cur nō fiūt inia̓cula ꝑ ep̄os ⁊ p̄latos modern tꝑis: ſic̄ ſū olim fiebāt in ꝑmitīa eccīa. Cau ſam huiꝰ aſſignat dicēſ. Tꝑe pri initiuo eſcōnes ep̄oꝝ ⁊ p̄latoꝝ fie bāt ꝑ ſpm̄ ſanctū: cuius eſt face̓ di piū miracula. mō fiunt ꝑ reges ⁊ pͥn cipes qui miracula facere nō pn̄t Secūdo ꝯſideret prelatus vel prin iſi cepſ: ꝙ nō ſit remiſſus ꝑ diſſimū Ittpuulb lacōem: quia electꝰ in regē. Rex ei xvtiꝫ a regēdo dicit̉ ⁊ eſt nomē tam ho Io noris ꝙ oneris. Tenet̉ em̄ exēplū biuita alijs p̄bere exemplū ꝓbitatis mo dumtſi ralis vt dicat cū Gedeōe Iudicuꝫ ili afi b. c. Rd̓ me videritis facere: facite. Plus ei manēt egregia facta pͥn. cipis ꝙ iuſta iperia. De Iulio ce ſare dicit̉: ꝙ numꝙͣ dixit militibꝰ luis Ite ſꝫ Venite. Vn̄ pͥmi ℟. 12. Conſtitui vobis regē ⁊ rex gradi Ialit tur ante vos. Narrat ſextus Iuliꝰ Stratōgematon. li. g. c. i. de quo dāduce qui vocabat̉ Peſticoruſ h̓ cū int̓rogatus eſſet a militibuſ Quid imperaret. dixit vt ſe imita. rēta nichil aliud. ⁊ arrepto ligno pͥmus hoſtes inuaſit. Talis debꝫ eſſe r̓ſponſio boni prelati vt poſſit dicere cū ca̓pitulo Imitatores mei eſtote ⁊ obſeruate eos qui ita am bulant: ſicut habetis formā varāꝫ Ad tph̓. 3. Trogꝰ valeriꝰ li. A. nr̄ CAx rat ꝙ Argeꝰ rex Macedonū mori ens reliquit filiū ꝑuulum. Conti git Macedones interim ꝯtra illiri os bellare ⁊ vnici: qui ſtatī ſe recol ligētes rege ſuū puerū in cunis ia cētem ante aciezpoſuerūt ⁊ ſic eos vicerūt: oſtendētes macedonibuſ regem defuiſſe nō virtutē. Morali ter p̄ſētia p̄lati ſēꝑ iuuat ſb̓ditoſ ¶ Tercio cōſideret p̄latus: ne ſit neglector culparū in inquirendo diſcutiendo ⁊ puniendo: quia eſt electꝰ in iudicem. Tu aūt elegiſti me in iudicem ⁊cͣ. dicit ph̓s. i. E thicoꝝ. Rd̓ viiuſquiſqꝫ eſt bonꝰ iudex eoꝝ que cognoſcit. Et iō ad bonū iudiciū dandū requiritur in quiſicō ⁊ cognitio: ne homo proce dat ex incertis ſuſpicōnibus exv nā ꝑte. ⁊ ex alia ꝑte debet homo ī quirere ne mala ſerꝑant ⁊ augeā LQ tur ꝑ defectū correctionis. cū vero t̓mina ſint cognita ꝯtinue: ſi poſ ſibile eſt ſin̄t correcta ꝑ iudiceꝫ qͥ debet eſſe. ſicut iuſtum animatuꝫ ſicut dicit̉.. Et hicoꝝ. vt mēs ſua tota ſit a iuſticia occupata. Et ido populus accedit ad iudicem ſicut ad iuſticiam animatam vt in oī bus reddat qd̓ iuſtum eſt. Vnde Eccī. 7. Noli q̄rere fieri iudex n̓ va leas v̓tute irrumpere inquitates Hugo de ſanctō victore in li. ſuo d̓ 12. abuſionibꝰ clauſt. d̓t ꝙ treſ ſūt ſpecies vel modi negligentiuꝫ p̄latoꝝ. Quidam ſunt qui bene vi uūt ⁊ ſubiectos male viuere per mittunt. quidā ſūt qͥ male viuūt ⁊ ſubditos ſuos bene viue̓ cogūt quidā ſunt qui male viuūt ⁊ ſub ditos male viuere volūt. ⁊ qͥdam ſūt qui bn̄ viuūt ⁊ ſb̓ditos male d. j.

leīo viuere ꝑmittūt exēplo precedūt: ſꝫ non increpādo delinquūt. Licet em̄ bn̄ viuant nccē tn̄ eſt vt de gre ge ſibi cōmiſſo dn̄o gregiſ racōeꝫ reddāt Illi vero qͥ maleviuūt ⁊ ſub iectos bn̄ viuere cogūt errātes re uocat: ſꝫ rectos ⁊ fortes occidūt re uocat v̓bis. occidūt exēplis Deter cia ſperie non oportꝫ facere mētio nem Hec Hugo. Quarto īforma tur p̄latus ⁊ princepſ ne ſit accep tor ꝑſonaꝝ Cū d̓t filiorū tuoruꝫ ⁊ filiaꝝ tuarūa electus ſum ī regeꝫ ⁊ iudicē. tam maioꝝ ꝙͣ minorum tā ſimplitiū ꝙ perfectoꝝ. filioꝝ inqͥt tuoꝝ. electuſ ſū vt iudicē populū tuuꝫ non ſicut ẜuos meos vel ruſti cos ſꝫ ſicut filios gubernādo vt ſim eis loco tui pater non tyranꝰ Ber nar. ſuꝑ Can̄ͣ. Diſcite ſubditoꝝ ma tres vos eē debere nō dn̄os ſtudēte magis amari debere ꝙͣ metui. Et ſi interdiū ſeueritate opꝰ ſit pr̄na ſit nō tyranica. matres fouendo ⁊ pa tres corrigēdo vos exhibeatis Suſ pendite verbera. ꝓducite vberapē ctora lacte pingueſcant nō typo ſuperbie turgeſcant Hec Bern̄. Et ideo ſicut bonus prelatuſ d̓t Ioh̓. Can. ſua i. Ioh̓. 3. Maiorem in vo bis non habeo grām ꝙͣ vt audiā filios meos īveritate ābulantes ⁊cͣ Lcō Centeſiā viceſimaprima. Itte eam de celis ſāctis tu is ⁊ a ſede magnitudinis tue vt mecum ſit ⁊ mecuꝫ laboret. vt ſciam quid acceptum ſit apud te. Poſita ſupplicacōne Auota pro ſapientia impetranda ⁊ allegata racōne tam ex parte d̓i ꝙ ex parte Salomonis Hic itera to redit ad continuacōnem ſuepe ticionis. Et circa hec tria facit pri mō petit̉ ꝙ ſapientia detur ſibi li beralit̓. Secundo innuit ꝙ intēdit per eam regi general̓iter. tercio ꝓ bat ꝙ ipſa poſſit cum bene r̓gere moraliter. ſecūda parſ ibi Vt me cum ſit. tercia ibi Scit enim oīa il la Circa primum dicit ſic Mitte il lama. ſapientiam que eſt fides in fuſa operans per dilectionem de ce lis ſācris tuis. ide celo empireo qd̓ inhabitare principaliter crederis licet omni loco vbiqꝫ aſſis Sicut e nim dicit Ariſtotiles primo de ce lo ẜm omnes antiquo Celum eſt locus dei ⁊ qd̓ eſt in celo nec vete raſcit nec mutatur nec alteratur: ſed habet vitam in ſecula ſeculoꝝ Et a ſede magnitudinis tue figua̓ tiua locucio eſt Loquitur enim de deo modo humano cum tamen ſit ſine qnͣtitate magnus ⁊ ſine qua litate bonus ⁊ ſine ſitu preſidens. vt d̓t Augͣ. i. de trini. c. 4. Per ſedē gͦ magͥtudīs nͥſ aliud ītelligit̉ niſi quies vel tnͣquillitas dei oīpotētis q̄ vniu̓ſa diſponit Sapīe. 12. Tu āt dn̄ator v̓tutis cū tnquillitate uidi cas Secūdo on̄t ad quid iſtam ſa piētiaꝫ tantū optata d̓t vt ꝑ eam regat̉ gn̓alit̓ ⁊ ꝑficiat̉ cēndo. agen do ⁊ cognoſcēdo n̄ ſubdit Vt me cū ſit qͣnͣtū ad primum. i. Corī. 11. Grā dei ſū id qd̓ ſū Et mēcū laboe̓t Quatū ad ſecundum i. Corint̓. ij. Habundantius illis omnibus la boraui nō ego: ſꝫ grā dei mecū. Vt ſciam quid acceptum ſit apd̓ te. uatū ad terciū Et hoc dupliciter ſcilicet dei beneplarituꝫ cognoſcen do. ⁊ me eideꝫ cōformādo vt mēca ſit ⁊ mecum laboret. Notandū ē

c ꝙ ſi primus parens in ſtatu īno A centie ꝑſtitiſſet: omnes eius poſ teri ſine labore meruiſſent Perfe cta em̄ fuiſſet obedientia carnis ad ſpm̄. Vnde ſicut celū mouet̉ ſi ne fatigacōe ⁊ laboe̓ eo ꝙ ſuo mo tori nō reſiſtit. Ita corpꝰ tunc ab anima ſiue labore motū fuiſſꝫ. Iā v̓o nec cogitae̓ de aliquo diu poſ ſumꝰ ſine labore corporis ⁊ a mul to fortiori: nec loqui poſſumꝰ: nec moueri In p̄s. Exiſtimabam vt cognoſcerem hoc labor eſt ante me. In tantū autē verſa eſt in cō trariū noſtra cōditio vt qui nati fuiſſemꝰ ad quietem ſi peccatum nō eēt: generalit̓ ⁊ quaſi na̓liter naſcimur ad laborem. dicit Iob Homo ad laborem naſcit̉ ⁊ auuis ad volandum Iob. ¶. Sicut autē ꝑegrinꝰ veniens adcurſus viaꝝ eligere poteſt ꝑ quā velit ambu lare. nullā tam̄ē ibit ſine laboe̓. I ta homo poſitus in hac vita mul tas vias viuendi inuenit: in diui cijs ⁊ pauꝑtate ⁊ honore ⁊ ſꝫuitu te: in delicijs ⁊ miſerijs. ſꝫ nullam accipiet in qua magnū laboreꝫ n̄e inueniet. Si diues eſſe voluerit in diuicijs ꝯgregādis: ꝯſeruādis ⁊ diſpenſandis: neceſſario laboa̓bit ecci. 2i. Laborabit diuesī ꝯgrega tione ſubſtātie. Et ſtatim ſequit̉ Laborabit pauꝑ in diminucōe vi ctꝰ. Et ſic diſcurrendo vbiqꝫ labore repelet: qm̄ hec fuit penitētia toti humano generi iniūcta Gen̄. 3. Maledcā terra in oꝑe tuo: in labo ribus comedes ex ea omnibꝰ die bꝰ vite tue. Laborare gͦ debemꝰ in vita pn̄ti viriliter ⁊ v̓tuoſe ꝓpter t̓ a: viꝫ ꝓpter ꝯueniētiaꝫ ꝑmiſſitem 71 Yp Cop 33 poris. ꝓpter penitentiam ꝯmiſſi ſce leris. ⁊ ꝓpter vehementiam ꝓmiſ ſi muneris. Ornno dico: Laborae̓ debemus in preſenti: rō quieſcere nō ociari ꝓprer conuenientiam ꝑ miſſi temporis. Temipus enim qͦ modo viuimꝰ ⁊ eternitas vite fu ture ſic comparatur ad inuicem. ſi cut vigilia precedens ⁊ feſtum ſe quens. In vigilijs enim ſolemp nitatum ſolent homines laborare feruenter ⁊ diu. Vnde in talibus vigilijs faciunt agricole altaꝫ nō ctem. In diebus vero feſtiuis in dulgere ſolent cōmunniter quieti ⁊ ſolatio. Iſto modo moraliter nūc eſt vigilia in qua ieiunijs ⁊ laboribus nos dare debemꝰ pͥma Petri. ij. Sobrij eſtote ⁊ vigilate XXX. Et 2. Cor. 6. In oībus exhibeamꝰ noſmētipſos ſic̄ dei mīſtros: in la boribꝰ ⁊ vigilijs ⁊ in ieiunijs ml̓ tis. Sed cras in vita futurā erit feſtum ⁊ ſolempnitas ſempiter na. Et ideo tunc vacabimus gau dio: leticia ⁊ quiete Apocalipſis decimoquarto. Beati mortui qui in domino moruitur. amodo iam dicit ſpiritus vt requieſtant a la boribus ſuis. Vnde Ihero. in qua dā epl̓a. Nullus labordurus: nul lū tempꝰ videridebet longuꝫ quo gloria et̓nitatis acquiritur. Sicut omno fatuꝰ eſſet qui invigilia: o nibus laborātibus ⁊ fudantibꝰ ociōſus foret ⁊ in feſto laboraret qn̄ oēs gauderēt ⁊ qͥeſcereūt. Sic fatuꝰ eſſet qui in pn̄ti vita quietē acceptat in quo xp̄s ⁊ oēs ſcī qui 2b nos p̄ceſſert laboribꝰ ⁊ penitēcijſ ſe dederunt et ſibi in futuro labo tem ꝑpetuum theſaurizauerunt. d. 4.

lcio In psͣ Laborabit īeternū ⁊ vluet adhuc in finem. Secundo tēmue laboribus virtuoſis inſiſtere ꝓpt̓ pniam cōmiſſi ſccleris. Magna eī gra foret ſi dn̄s remitteret ruſtico p̄petuam ſeruitutem ꝓ labore vni us diei ⁊ mrei̓to deberet ille ruſticꝰ tali die laborare diligentiſſiē Mor liter loquendo omnis peccator ſer uituti ꝑpetue adicitur quando pec cat Ioh̓. 8. Omnis qui facit pecca tum ſeruus eſt peccati. Pro hac ẜ uitute pcc̄ī īꝑpetuū laborare debēꝰ ⁊ in inferno vt dictum eſt niſi ſacͣ mentum pͥme mediaret per qd̓ pe na eterna in penam temporaleꝫ cō mutaret̉. Iuſtuꝫ ē ergo quemlibꝫ qui pertauerit diebus vite iſtius fortiter laborare ꝓpter penitentiaꝫ cōmiſſi ſceleris exēploꝓph̓e qͥ ait Laboraui ī genitu meo lauabo ꝑ ſingulas noctes lemi meū lac̓miſ micis ſtratū meū rigabo. Hoīes qͥ aīoſe laborāt cito paciūtur fudore Ita deuoti ī labore pm̄e cito irriga tur fudoe̓ lac̓maꝝ ꝯtricōis It Ariſ. de ꝓbleu. ꝑte. 23. ꝓble. ⁊3. Qd̓ qnͣ do plorates lacrimas emittimꝰ la rrime ſunt calide. quando autēdo lentes oculos ex aliqua infirmita te emittimus lacrimas lacrime nl le ſunt frigide. Et huius cauſaꝫ aſ ſignat talem. Indigeſtum ē frigi dum digeſtum vero calidum. Do lentium autem oculos lac̓ma eſt indigeſta ꝓpter qd̓ ⁊ frigida. ꝓpt̓ qd̓ ⁊ medici ſignū putant eē mxͣ ime egritudīs. frigidos ſudores. Calidos aut econtrario bone alte rationis Et huiuſ ſubiugit cauſā Cū quidem fuerit ſuperfluitas ml̓ ta in oculo non poteſt interius calidū illam digetere. quae̓ neceſſe eſt frigidam eſſe. Quando autem pauca ſuperfluitas eſt tunc calor vincit Ruae̓ tunc lacrime ſunt ca lide. Fiunt at ex ſuperfluitatibus egritudines huiuſmodi. Moralit̓ loquendo inter penitentes eſt diu̓ ſitaˢ quia aliqui conuertuntur ex caritate ⁊ amore iuſtitie. Caritas autem ignis eſt Et ideo iſtoruꝫ la crime ſunt bene digeſte calore cal tatis ⁊ iſtorum fudores ſunt calide ⁊ ſigmant ſanitatem Alij auteꝫ vi dentur penitentes ⁊ atterūtur ma gis ꝙ conterantur. Recogitant eī pena infernalem qua peccādo me ruerunit ⁊ exinde timorem concipi unt quō timore ducti lacrimas fri gidas ⁊ ſudores frigidoſ faciunt qꝛ confeſſionem frigidam faciunt de peccatis timore pene non amoe̓ iu ſtitie Sicut penituit Anthiochꝰ ſe cundi Macha. nono. Orabat ſcele ſtus dominum a quo non ea̓t mi ſericordiaꝫ ꝯſecuturus Sic Iudas penitentia ductus retulit triginta argenteos dicens Peccaui: tradēſ ſanguinem iuſtum Math̓. viceſiō ſeptimo. Iſta eſt cōfeſſio frigida per timorem ⁊ deſperacionē. Et ido ſignum eſt magne infirmitatis Iſti ſic laborantes licite dicere poſ ſunt illud Luce. quinto. Per tota noctam laborqꝫ nichil cepimꝰ Ta les non fuerunt lacrime Petri. Aath̓. viceſimoſexto. Nec lac̓me marie Magdalene Luce. ſeptimo Tercio laborare debemus inpre ſēti ꝑ oꝑa meitoria ꝓpt̓ vehemētia ꝓmiſſi muneis Cōſideracō eī mer cedis accedit amo em̄ laboīs Iſto mō ꝑſuadendi laboreꝫ v̓tutis vtit

Boetiꝰ vel Philoſophia loquēs Boetio. 4. de ꝯſola. Metro vltimo Vbi inducit exempluꝫ triū viroꝝ illuſtriuꝫ: qui labores maximos ꝓ vtute ⁊ gloria temporali ſuſtinue rūt vicꝫ Agamennonis Vlixes ⁊ Hercules. quoꝝ primꝰ bello decen nali Troia deuaſtauit ꝑ ſūma pe ricula Secudꝰ Poliphemū gigā tem monoculū qui omnes ſocios deuorauerat ꝑ ſummā audaciā ī teremit. Terciꝰ Hercules qͥ duroſ labores ſuſtinuit. De qͦ dicit̉ Her culem duri celebrant labores Ille cetauros domuit ſuꝑbos ⁊cͣ. que hic nō pona. et tandē dicit ſic. Vl timꝰ celum labor irreflexo ſuſtulit collo. Preciūqꝫ rurſus vltim cele ſtem meruit laboriſ. Et enarratiſ iſtis exemplis dicit ſic Itē nūc for tes vbi celſa magni ducit exēpli via cur terga nudatis ſupcata tel lus ſyderā donat. vult dicere Vos qͥ virtuoſi ⁊ fortes eſſe vultis: itē ad celum ꝑ viam virturis q̄ cum ſit via excelſi eſt via magni exem pli: qͥa multi ⁊ magni ābulant ꝑ ta q̄ ante vos iuer̄t. Et ideo via ex celſa ngͣni exēpli ducit vos. Cur inertes terga nudatis: qͣſi miſeri fugiētes de prelio ⁊ petētes ab ho ſtibꝰ miſericordiāꝫ? Ecce qͣlis mer ces vobis ꝓmittit̉. Superāta tellꝰ ſidera donāt. hoc eſt dictu. Habea tis vos ſic in terrā ꝙ victores ſitiſ ⁊ ſupra ſidera erit in p̄petuū mer ces veſtra. Et hoc eſt qd̓ dicit̉ Sa pie. z. Bonoꝝ laboꝝ glorioſus ē fructꝰ. Et in pͣs. Labores manuu tuarū quia māducabis btūs es ⁊ bene tibi erit. de hac beatitudine loqͥtur Bernardꝰ in qͦdam ẜmōe c. VV. 1 l dicēſ O beata regio paradiſi. O be ata regio deliciaꝝ ad quā ſuſpiro de valle lacrimarū: vbi ſapientia ſine ignorātia: vbi memoria ſine obliuionē: vbi intellectꝰ ſine er rore: vbi catio ſine obſcuritate fl̓ gebit. Beati qui ibi habitant di cētes cū pͣs. Bti qui habitant ī do mō tua dn̄e in ſecula ſeculoꝝ lau dabunt te. Lectio. 12⁊. Cit em̄ omnia illa ⁊ intel ligit ⁊ deducet me in ope ribꝰ meis ſobrie ⁊ cuſto diet me in ſua potentia. ⁊ erūt ac cepta opera mea ⁊ diſpona popu lum tuū iuſte ⁊ ero dignꝰ ſediuꝫ patris mei. Poſtꝙͣ ſalomō de clarauit ꝙ ꝑ ſapientiā quā opta uit intēdebat ſe regere moraliter ī 2 8 V omni bonitate. Hic on̄dit ꝙ eadē ſapientia hoc ꝯferre potuit genea̓ liter exꝓpria poteſtate. ⁊ ꝑ conſe qn̄s potuit eū facere virtuoſum ꝑ fecte. Huiꝰ ergo poteſtatiſ. Prīo ponit ꝓbationem. Secūdo ex hoc infert quanda ꝯcluſionem. Secū da ꝑs ibi. Et ero dignꝰ. ¶ Circa primū talem ponit racōnem. Illd̓ poteſt homine ꝑfecte facere virtu oſum. quod confert homini ſcien tiam: prudētiam ⁊ potētiam. ⁊ eci am facit deo acceptū ⁊ ſibi ſubiec tis ꝓficuum. Sed talis eſt ſapien tia quā peto a deo. dicit Salomon Ergo ꝑ ipſam potero me regere v tuo ſe in omnibus. Minorem er go huius racōnis ponit in quin qꝫ particulis: narrans de ſapien tia ꝙ ipſa eſt doctrix per ſcientiaꝫ ductrix per prudentiam: defenſa trax per potētiam: mediatrix per ai ciciam: mō deratrix per iuſticiam QF

lcō Quantum ad primū dicit ſic Scit enim illa.i. ſapientia omnia ⁊ itel ligit apud Ariſtoti. inter ſcientiaꝫ ⁊ intellectum hec eſt diffrentia: qꝛ ſcientia eſt habitus concluſioniſ demonſtr̄te Vnde nichil proprie dicitur ſcire apud eū ſtricte loquē deſcientia niſi qd̓ poteſt demonſtrͣ tiue probari. Ec ideo facere ſcire ta dit in diffinitione demonſtracōis ſicut patet primo poſteriorum In tellectus vero ꝓprie loquendo eſt Habitus cognitiuus principioruꝫ ⁊ ꝓpoſitionum. que probari non poſſunt Vnde Ariſto. ſexto ethico rum Intellectus eſt principiorum quoꝝ non eſt ars neqꝫ ſcientia ne qꝫ prudentia: qꝛ ſcientiā eſt demon ſtrabilium Ars vero ⁊ prudentia ꝯtingentium/ ſiue igit̉ loquamur de principijs ſiue cōcluſionibus. ſapientiā ſcit ⁊ ſcire facit ⁊ intelli git.i. intelligere facit. omnia om ma neceſſariā ad ſalutem. Sic em̄ loquitur ſaluator deſpirituſancto Ioh̓. ſedecimo Cum autem venei̓t ille ſpiritus veritatis docebit vos omnem veritateꝫ Glō ſupple neceſ ſariam ad ſalutem eſt autē ſapiē. tia doctrix per ſcientiam Sapiētie. ſexto. doctrix eſt enim diſcipline dei ⁊ electrix operum illius. ¶ Secū do ſapiētia eſt doctrix per pruden tiam. Iſt enim prudentiā recta ra cio agibilium Vnde ad prudentē pertinet bene conſiliari circa totaꝫ vitam hominis ⁊ bene eligere: qꝛ ſine prudentia nullus habere po teſtvirtutem moralem ſicut docet Ariſtoliles ſexto ethicorum Et qnͣ tum ad hoc dicit Salomō de ſapiē tia Declucet me inquit in operibꝰ meiſ ſobrie ⁊ menſurate ẜm men ſuram recte racionis dicitur autē ſobrius a ſe ⁊ bria. quaſi ſecuꝫ ha bens briam id eſt menſuram ⁊ e brius quaſi extra briaꝫ. ¶ Tercō ſapieutiā eſt defenſatrix perpotē tiam Et qͣntum ad hoc ſubdit. Et cuſtodiet me in ſua potentia ab ō in aduerſitate videlicet ne vicioſe ſuccumbam Inpsͣ dn̄s cuſtodit te ab oī malo Arͣto ſapīa eſt me diatrix ꝑ amicicia Et qͣntuꝫ ad h ſubdit Et erunt accepta oꝑa mea Iſtud ꝓpe frit hōi xp̄us qͥ ē ſapīa dei pr̄is. Nam ꝑ meritum xp̄i oīa oꝑa nr̄a boͣ fiūt deo acceptaᶜ Chy. 2. dedit ſemetip̄m ꝓ nob̓ vt nos redinie̓t ab oī iiqͥtare ⁊ mūclaret IIiI ſibi ppl̓m acceptabilē bonoꝝ oꝑꝫ uii ſectatorē Quito ſapīa eſt modea Iiliti trix per iuſtitiaꝫ Facit enim homi Ii nem iuſte regere ſubiectos. Et qn̄ tum ad hoc ſubiungit ſic diſponā vlinlta. populū tuū iuſte Notant̓ d̓t pplm̄ tuū non incū. En̄ homines bn̄ vi uunt tunc dn̄s vocat eos ppl̓m fu um/ quando male tūc ſunt populi hominum. Vnde deꝰ legitur ſignā ter dixiſſe Moyſi Exo. 32. quando filij iſrahel fecerant ſibi vituluꝫ cō flatilē Moyſe exiſtēte cū dn̄o ī mō te. vade deſcende peccauit ppl̓uſ tu us quē eduxide rerrā egipti n̄ ve ro hoīes bn̄ ſe hn̄t tunc ſūt ppl̓i d̓i In psͣ. Attendite ppl̓e meꝰ legeꝫ meam inclinate aurem veſtram in verba oris mei. Fin aliter ergo in littera infert Salonon ex hijs omnibus concluſionem iſtam ẜt ero dignꝰ ſedium patris mei qua ſi diceret. Si ſic michi conceſſeris ſapiētiā quā imploro ero dignuſ

tegia ſede quam tenuit pater meꝰ dauid in regno preſēti et ſedibuſ patris mei ꝑ remunea̓tionē futu rā in regno celeſti. deducet me in operibus meis ſobrie. ¶ Notadū Cll. eſt ꝙ t̓plex in ſcriptura ſacra inue nitur ſobrietas neceſſaria virtuo ſo. debet em̄ virtuoſus habere ſo brietatem talem vt ſit ſcientia ſiē preſumptione in parte intellectīa vt ſit continētia ſine diſſoluciōe ī parte ſēſitiua. vt ſit abſtinētia ſi ne ingurgitacōe in ꝑte nutritiua Primo ergo neceſſaria ē v̓tuoſo ſobrietas in ſciencialibꝰ vt ſcien tia ſine preſūptione. Et hāc ſuadet Apo. Rō. 12. Sico enim per geatiaꝫ que data eſt michi in oībus que ſunt inter vos nō plus ſapere ꝙ o portet ſed ſapere ad ſobrietatē Se ne. adLucil̓. epl̓a..2lj. ⁊ eſt vltiā ad Lucil̓. Olus ſcire velle: ꝙͣ ſit ſa tis. intemperancie genꝰ eſt. Et epiſ tola. 19. dicit ſic. Quēadmodum a liaꝝ reꝝ: ita litteraꝝ intēperancia laboramꝰ nō vite ſed ſchole diſciꝰ Non faciūt iſte doctrine bonos ſed dctos. Et ſubdit Paucis ſatis em̄ eſt id eſt ꝯtingit ad mētem bonā paucis vti lr̄is. Huius aūt ſobri etatis ꝯtrariū eſt ebrietas preſūp cōis qua aliqͥs ſētentiaꝫ ſui ꝓprij ſē ſus minis approbat ⁊ eā preponde rat ſentēcijs melioꝝ. Talia autē preſumptuoſi hoīs ſigna docꝫ Ber nar. libro ſuo de. 12. gradibus hu militatis et loquit̉ de monacho p ſumptuoſo dicēs. Primꝰ īquit in conuentu reſidet: in cōſilijs primꝰ reſpondet. non vocatus accedit. nō iuſſus ſe intromittit. reordinat or dinata. reficit facta. quicquid ipſi c vyij nō fecit aut nō ordinauit aut noſi recte factū nec pulchre eſtimat or dinatū. Iudicat iudicātes. preiudi cat iudicaturis. hec ibi. Huiuſmōi condiciones docet Ariſto. 7. Ithi eoꝝ capitulo. 13. Vbi dicit ꝙ qui dā ſunt nimis minanſiui ꝓprij opi moni et funtita ꝑtinaces ꝙ nullo modo a ſuis opinionibus auellun tur. Et tales vocat ibidem grece yſ kyromoēs ab yſyron qd̓ eſt for tis ⁊ gnomē qd̓ eſt ꝯgnicō quaſi fortiter ſue opmioni vel ꝯgnicōni intendens. Et iſtis attribuit qua tuor ꝯdicōes. Primo ꝙ ſe habent ad continentem ſicut ꝓdigus ad liberalem ⁊ audax ad fortem. Con tinens em̄ apd̓ Ariſt. vocat̉ qui cō tra omnes paſſiones manet fixꝰ in virtute ſcd̓m rectam rationen T4 6 ſemper immobilis. yſyrognomō autem hoc habet tantum de conti nente ꝙ manet immobilis ⁊ imo biliter adheret. Hoc autē non eſt virtuoſum ſcd̓m ſe ſed quando fit ſcd̓m rectam rationem Vnde ſicut ꝓdigus excedit liberalē quia dat plus ꝙͣ oportet Ita iſte preſūptuo ſus excedit cōſtantē virtuoſe quē vocat philoſophuſ continentem quia adheret pluſ ꝙ oportet ſēſui ſuo proprio. Secūdo dicit Ariſto. de talibus ꝙ ſunt indiſciplinati qꝛ nolūt ab aliquo inſtrui. Tercio ſunt agreſtes quia ſemper velint ſequi proprium ſenſum ō poſſūt de facili commorai̓ cum alijs homi nibus et neceſſe habent fieri ſoli tarij etparum communicanteſ cū alijs. Omnis enim homo qui vult amicabiliter cum alijs conuerſal̓ debet ſe eis multipliciter cōformari d. g

o Vnde cum Alexāder regnū ꝑſarū eſſet adeptus ſtatim relicta forma macedonum ihitu ⁊ veſtitu cōfor mauit ſe ꝑſiſ vt ſic eorum beniuo lentiam cōcaptaret. Omnis enim ſingularis ſit eo ipſo odioſus. Et ideo bene dicit Saluſtiuſ ſicut Al bertus quarto politicorum recitat iſtos verſus. Conſulo quiſquis e ris qui pacis federa queris. Con ſonus eſto lupis cū quibꝰ eſſe cu ꝑis Hec eſt ergo ſobrietaſ primo modo dicta ſcīa ſine p̄ſūptione in parte intellectiua Secundo eſt cō tinētia ſine diſſolucōe ī ꝑte ſenſi tiua ⁊ iſta ſobrietas eſt ordinata modeſtia ſenſuum exteriorū vt nl vage mentis appareat nͥl libidīo. ſū ſꝫ totū ſit religioſum Et hꝰ ꝯtra riū eſt ebrietas diſſolucōis que ē via īſolentis geſtus ⁊ ornatus in hoīe exteriori Iſtā ſobrietatem in geſtu moruꝫ. Apl̓us. i. Thi. 2. no tat vbi dicit ſic Volo viros orare ī omni loco leuātes manꝰ putas ſi ne ira ⁊ diſceptacōe. Similit̓ ⁊ mu lieres in habitu ornato cū verecun dia ⁊ ſobrietate De iſta ſobrieta te dicit Augꝰ in regula In oībus motibꝰ veſtris nichn̄ fiat̓ qd̓ cuiſ ꝙ offendat aſpectū ſꝫ qd̓ veſtram deceat ſanctitateꝫ Ee Ambroſiuſ de officijs libro tercō dicit ſic Scrmo nes proferamus libra iuſtitie exa minatos vt ſit grauitas in ſenſu in ſermoue pondus atqꝫ in verb̓ modus. Tꝑantia cordis habeat aīmunditiam. iuſtita mīam. ꝑru dentia pacem. fortitudo māſuetudi nem Hec Ambroſiuſ. Iſta ſobrie tate carent diſſoluti ⁊ voluptuoſi. Vie iuuens ꝙͣdn. ſunt ſani a intolumes quiꝓpter corꝑis calidi tatem ⁊ aī leuitatem infra ſemetip ſos nō pn̄t conſiſtere: ſed ſi febre corripant̉ ꝑ vnam ebdomadam l̓ duas. ſtatum fiunt ſobrij ſaltem ad tempus ſt idoſignanter fcrī. 3i. dicit̉ Infirmitas grauis ſobri am facit animam Tercia ſobrie tas eſt abſtinētia ſine ingurgita tione in parte nutritiua. Et ſic de ea loquitur Apoſtolus cōſequēt̉ ad Thi. ⁊. Sobrie ⁊pie ⁊ iuſte vi uamꝰ in hoc ſeculo Sobrie ad noſ metipſos Iuſte ad ꝓximos. ⁊ pie ad deum ⁊ ſanctos de hac ſobrie tate Prigenes omelia. 34. Iobrie tas oīm virtutum mater eſt. ⁊ ecō tra ebrietas mater omnium vici orum hec eſt denudatrix omnium ſecretoꝝ Infatuatrix ſenſatorum alligatrix robuſtoꝝ. ⁊ imꝑatrix flagicioꝝ. Primo eſt denudatrix iii ſecretoꝝ Vnde Seneca ad Lucillū ulum epiſ. octuagelimaquarta. Quēad xii Iu mōdum muſto ip̄a dolia rumpu utixit. tur ⁊ omne qd̓ in imo iacet ī ſum Iiuc mam partem vaſiſ vis caloris eru ierujta ctat ſic vino eſtuante quicquid ī ymo iacet abditum effertur ⁊ ꝓ dir in medium. Et hec eſt vna cau. ſa quare ſpecialiter regibꝰ prohr betur vinum quorum eſt celare cō runti. ſilia. Nichil ē enim ita periculoſuꝫ reipublice ſicut ebrietaſ in rege tali namqꝫ principe vltiones inde bite ⁊ precipites irrogantur. cōſul tationes accepte iniuriam alioruꝫ incaute reuelantur Ordinacōnes conceſſe ⁊ vtiles reipublice retra ctantur Et ideo ſignanter dicitur ꝓ uerbi. zi. ⁊ vltīo Noli regilo O La rauel noli regibus darevinumqꝫ ij

C y qullum ſecretum eſt vbi regnate brietas. Natrat Valerius maxi mus libro ſexto capitulo ſecundo ꝙ mulier quedam innocens dā nata fuit a philippo rege macedo. num temulento que ꝓprie innocē cie conſcia dlamauit. Prouocareꝫ inqͥt a rege Philippo ebrio ad eu dem ſobrium ſi eſſet. Quo verbo ex cuſſit regi ebrietatem qui cauſaꝫ ſobrius diligenter inſpexit ⁊ muli erem liberaꝫ a pena dimiſit. In ſig num vero ꝙ ebrietas eſt denuda trix ſecretorum legimus Gen̄. nō no ꝙ Noe primo plantauit vineā a bibens vinum inebriatus eſt ⁊ cū poſtra dormiret verenda eius ſacuit denudatus ⁊ a filio ꝓprio de tiſus eſt Secundo ebrietas eſt in fatuatrix ſenſatorum Vnde Augͥ. in libro ad ſacras virgīes In ebri isnulla cacio nullum gerende vite conſilium non geſtorum aut lecti onum meoria necvlla artium aut induſtrie prouidentia. Et ideo nul lus de ſua confidat ſcientia ſi ebrie tati ſutcumbat yſaic. viceſiō octa uo. Sacerdos ⁊ ꝓpheta neſcierunt pre ebrietate abſorti ſunt a vino errauerunt in ebrietate. Et ideo ī antiqua lege ſacerdotibus fuit ꝓ hibitum ne biberent vinum qua do ingreſſuri erant tabernaculum ad miniſtrandum Leuit. decimo Tercō ebrietaſ eſt alligatrix for lium vel robuſtoꝝ Facit enim de homine beſtiam. de robuſto infir mum. de prudente inſanum. Exem plum de voloferne fortiſſimo quē minia ebrietate ſopitu Iudithvi dua gladio ꝓp̓o īteremit Iudith 13. exemplum habemus de Alera Ylj bro de quo dicit Seneca epilbola. octuageſimaquarta ꝙ eum in tot prelijs inuictuꝫ intemperantiā bi bendi deuicit Et ille Herculianus ac fatal̓ eyphus ſubmerſit/ prop ter hoc p̄hiloſophi veteres ſicut bicit Pap. vinuꝫ vocabat venenū ed poſtꝙͣ inuentum eſt virus le tiferi ſucci hoc vinum illud venenū dictum eſt Et infra Vinuꝫ inquit ſobrie potatum ſanitatem dat ⁊ auget prudētiant jmmoderate ſūp tum ad vicia cauſas preſtat Deꝰ enim creaturaꝫ dedit. habuncian tiam autem humano arbitrio re ſeruauit vt ꝑcimonia natue̓ eſſet in magiſterio ſobrietatis. habu dantie vitium lapſamqꝫ tumulen 2 tie ſibi aſſeriberet̉ humana condi cio. Quarto ebrietas eſt impera trix flagiciorum Vt prebet ira ar ma ⁊ ictus libido verba ⁊ tactꝰ tnc ardor minius. pudor nullus Exen plum habemus de Loth. Geneẜ decemonono. qui per ebrietatem cum vtraqꝫ filia commiſit inceſtū Exemplum quo adiram de Alex andro magno qui amicum ſibi ca riſſimum atqꝫ fideliſſimum inter epulas cultello tranſfodit. Et īte l lecto facinore mori voluit. Voluit enim ſeipſum interficere niſi ab a micis ſuis preuentuſ fuiſſet Ruſti cus quidam īebriatuſ redit domū ⁊ de qͦlibet vno qd̓ videbat appare bant ſibi duo Conſiderans ergo duos filios ſuos putabat eos eſſe quatuor Et imponens vxori ꝙ ha buit quatuor filios ipſaqꝫ negan te Iuſſit ꝙ ſe purgaret ⁊ precepit cultruꝫ hoc eſt vomerem afferri ⁊ poni in ignem. ⁊ dixit vxori ſue ꝙͣ

cio Il omnino portaret: ferrū ignitum la vtens prudētia feminea. Reſpō dit ꝙ libenter hoc faceret. ſi tamen primo ferrum ignitum ſibi trade ret. Ille autem fatuus omnino ig nitum ferrum accepit in manibuſ ⁊ excoriauit ſe peſſie: et ad ſo brietateꝫ ſe reduxit ⁊ errorem pro prium recognouit cōtinuo. Et ide o ſignater dicitur de omnibus ta libus Iob. 12. Palpabunt quaſi in tenebris ⁊ non in luce ⁊ errare eos faciet quaſi ebrios. Lectio centeſima viceſimatercia Vis enim hominum pote rit ſcire conſiliū dei: aūt qͥſ poterit cogitare quid velit deuˢcCogitacōes enim mortalium timide ⁊ incerte prouidentie noſtre Corpus enim qd̓ corrumpitur ag grauat anima. et deꝑmit terrena inhabitacō ſenſum ml̓ta cogitan teꝫ. ¶ Poſtꝙͣ Salomo deuote ſup plicauit deo pro ſapiētia impetra dā ⁊ ſue peticōis declarauit vtilita tem. In iſta parte iterato manifeſ tat ſue ſupplicatiōis neceſſitatem. Eſt autem neceſſitas maxima ad ſupplicādum deo pro ſapīa quā di rigit̉ ignorātia nr̄a in agēdis Iux ta illud Paral̓. 2. Cū ignoremus qͥd agere debeamꝰ: hoc ſolū habe mus reſidui vt oculos noſtros di rigamus ad te. Iſtam ergo igno. A ranciam nr̄aꝫ allegando oſtendit Hebetudinem noſtram tam in na turalibus ꝙ in ſupernaturalibus cognoſcēdis. licet enim ex ꝯgnicōe creaturarum aſſurgere poſſumꝰ a liqualiter in dei noticiam/ quantuꝫ ad multa videlicet ꝙ potens. boꝰ. omnipotes ⁊ clemens eſt. Iuxta illud ad Romͣ. j. Inuiſibilia enim ipſius a creaturā mūdi per ea que facta ſunt intellecta conſpiciunt̓ tamen ad euidenter cognōſcēduꝫ conſilia ſua et precepta que vult nos ſeruare in hac vitā pertingere non poſſimus ſine ipſius reuelati onē. Et ideo prinio oſtendit Salo mon quantam habemus ad cog noſcendū celeſtia ⁊ ſupernaturali a difficultateꝫ. Et circa hoc duo fa cit quia primo allegat hoīnis ge neralem ignorantiam. Secūdo aſ ſignat tante ignorantie cauſam. Secūda pars ibi Cogitacōes emī mortalium. Quantum ad primuꝫ dicit ſic. Cuis eniui homiunm po terit ſcire cōſiliū dei? Aut quis po terit cogitae̓ qͥd velit deꝰ cqͣſi dice̓t ad hoc ꝙ hō ꝯſeqͥtur beatitudinē que eſt vita eterna et viſio ſuper naturalis diuine eſſencie oportet hominem tranſire per merituꝫ ad implendo aliquo modo diuinam voluntatem in preceptis et conſili is ſuis. Sed quid deus conſulat ⁊ precipiat non poteſt homini con ſtare niſi per reuelationem fidei de credendis et agēdis.rgo hec reue latio que e vera ſapientiā eſt ho mini neceſſaria quia nullꝰ homo ex ſua naturali cognicione poteſt ſcire conſilium dei nec quid velit de us. Sed ſcienduꝫ eſt ꝙ iſte termi nuſ Conſilium eſt termiuus equi uocus quia aliquando inquiſicio vius vel pluriū in rebus dubijs vocatur conſilium. Et ſic loquitur Ariſtotiles tercio ethicorum vbi oſtendicit ꝙ conſilium debet pre cedere electionem et ꝙ omne con ſiligibile eſt eligibile. Et ſic loqͥt̉

Chobias fil̓io ſuo Conſilium ſem per a ſapiente perquire Thobie. quarto Et prouerbio. vndecimo. Salus autem vbi multa conſilia. Alio modo vocatur conſilium ſentē. cia declaratiua illius qd̓ expedit fi eri in incertis Et ſic loquitur apl̓ꝰ prima Corintheo. ſeptimo de vir gmnibus autem preceptum domi ni non habeo Conſilium auteꝫ do Tertio modo vocatur conſilium perſuaſio ad aliquid agendum l̓ omittendum Quartō modo voca tur conſilium qd̓cumqꝫ archanū alteri reuelatum Primo modo n̄o poſſumus deo attribuere conſiliū ꝓprie loquendo: ſꝫ methaphorice. ⁊ figuratiue loquendo de deo more humano quia in deo nullo modo cadit incertitudo vel dubitatio Da maſ libro pͥmo. capitulo viceſimo ſeciuido Non enim conſiliatur deꝰ Ignorantie enim eſt conſiliari. Et Ariſtoti. tertio ethicorum. Conſi. lium eſt de hijs que incerta ſunt ⁊ neſcitur qualiter eueniant. Et per cōſequens deo qui eſt preſciuſ fu turorum omnium rouenire nō p̄t. Secundo mō do maxime conuenit conſiliuꝫ qꝛ ipſe maxime ī dubijs nos certificare ſcit Tercio modo etiam ſi ⁊ ſic diſtinguamus inter precepta ⁊ conſilia dei. Et quarto modo ſimiliter. Allegata ergo ig norantia humana explanatur cō uenienter noſtre ignorātie cauſa Etponitur duplex cauſa Videlicꝫ cognoſcentis debilitas ⁊ cognoſce dorum ſubtilitas. Secunda cauſa ponitur ibi Et difficile eſtimamuſ Circa primum duo facit quia pri mo allegat ignorancie cauſam a c Py. 5 parte anime. Secūdo ex partē cor poris ibi Corpus enim qd̓ corrum ꝑitur Quantum autem ad anima ſicut docet Ariſtotiles ſecundo me thaphiſice. Intellectus noſter ſe habet ad intelligentias ⁊ ad ma nifeſta in natura ſicut oculus nō ctue ad lumen ſolis Et ideo ad tra ctandum de hijs que ſupravires nollras ſunt debemus eſſe timidi It hoc eſt qd̓ dicit. Cogitationes mortalium timide. Et iterum ad ul̓ la que ſunt infra nos circa que o peramur ⁊ conſiliamur frequent̉ experimur nos decipi ⁊ aliter eue nire ꝙͣ nos ordinamus. Et ideo nō T48 ſolum ſunt cogitationes noſtre ī firme in ſpeculatiuis ſed etiam in certe ſunt prouidentie noſtre in pͥ̄ cticis. Et ideo docuit nos Iacobus ꝙ locuturi de futuris agibilibꝰ a nobis ſemper ſub condicone dica mus Si dominꝰ voluerit facieniꝰ hoc vel illud Iacō. 4. ẜx parte vero corꝑis duplex ſurgit difficultas ac quirendi ſcientiam de deo ⁊ ne ceſſarijs ad ſalutem Prima quia corpus infectum fomite concupiſ centie corrumpit affectum anime ⁊ facit animam ad ſurgenduꝫ ad ſpiritualia grauem. Et ideo dicit. Corpꝰ qd̓ corrūpitur aggrauat a minam Secundo quia ſollicitudo circa neceſſaria corꝑis ⁊ iſta tꝑa lia deprimit ſenſum homnis cogi tantis multa ⁊ reddit eum diſtra ctum a ſtudio aſcīa ſacq̓renda. Et ido ſubdit. Et depͥmit trena īhīta cō. voccupacō c̓ca t̓rena ⁊ corꝑi ne ceſſal̓a ſēſūa ītellcm̄ ml̓tā cogitātē Corpꝰ qd̓ corrūpit̓ agguat aīam. X Nō ꝙ corpꝰ pꝰ p̄cc̄ui aīe alligatur

lciō Call. in triplex officium. habet enim a mina. corpus ſicut inſtrumētu mn adiutorium ad ẜuiendum. Secū do ſicut indumentū vel oꝑtoriuꝫ ad ſe tegēdum Tercio habet aīa corpꝰ ſicut ſibi ꝯuūctum ⁊ datuꝫ ſi cut detrimentum vel afflictorium ad puniēduꝫ. Primo dico ꝙ aīa habet corpꝰ ſibi ꝯuūctum ſicut in ſtrumentum in adiutoriū ad ẜui enduꝫ. Vnde Areſtotiles pͥmo po liticoꝝ ait. Ammal ꝯſtat ex aīa ⁊ corpore: quoꝝ hoc quidē pͥncipali us eſt a natura ſciꝫ aīa. hoc auteꝫ ſubiectu: puta corpꝰ. In homine autem bene diſpoſito corpꝰ eſt ſic̄ ſeruꝰ. ⁊ amnia pͥncipans ⁊ domi nās. Sed in homine peſtilente cor pus dominatur ⁊ anima famula tur Eſt auteꝫ ẜm eū ibideꝫ duplex pͥncipatus: viꝫ deſpoticꝰ ſiue ſerui lis. ⁊ politicus ſiue regalis. Anīa em̄ pͥncipat̉ corpori pͥncipatu deſ poticū. ⁊ eſt talis pͥncipatus ꝙͣdo ſubiectū nō habet potentiam reſi ſtendi pͥncipāti. ſed intellectꝰ pͥn cipat̉ appetitui politico pͥncipatu quia appetitus habet interduꝫ po tentiam reſiſtrrdi racōm. Patet ergo ẜm euꝫ ꝙ corpꝰ naturaliter eſt ẜuilis ꝯditionis: ⁊ anima libe re. Et quia ſeruꝰ delicate nutritus ꝓteruit in dominū Iux illud Pro uerb̓. 29. Qui delicate a puericia nutrit ſeruuꝫ ſuū ſentiēt eū poſte a ꝯtumaceꝫ. Ideo ſtatī a puericia debet ſeruꝰ iſte domari ⁊ in ẜuitu tem redigi. Et hoc ſatis adu̓tit A poſtolus qn̄ dicit. Caſtigo corpꝰ meū ⁊ in ſeruitutem redigo ne cū alijs predicauerim ipſe reprobꝰ efficiar. i. Corinth̓. 9. Seruitus āt ẜm iura ſi ſit occultata īpedit mr̄i moniū ꝯtractum cū libera. Vn̄ ſi ſeruꝰ dicat̉ ſe ingenuū ⁊ ꝯtrͣhit cū libera ⁊ ipſa poſtea ꝑpendit ſe eē deceptam p̄t eē diuorciū ⁊ obtine bit. 29. q. 2. c. Et ſi feia ingenua. Moraliter loquendo ſeruꝰ iſte cor pus noſtrū viꝫ fingit ſe liberū et nobilem. ⁊ iactat totum mundū eſſe ſuum ⁊ ꝓpter ſe ordinatum ⁊ ideo parificare ſe p̄ſumit racōm q eſt dn̄a ſua ⁊ ingerit ſe ad matri moniū ꝑ quandā equalitateꝫ cū racōne ꝯtrāhēduꝫ. ſꝫ certe racio dꝫ aduertere ⁊ ipſū repellere: ſicut nō natiuū ſuū. i. Cor. Nōn eſt ẜuitu ti ſubiectꝰ frāter vel ſoror in huiꝰ modi. MAore gͦ ſerui debet corpuſ noſtrū tractari. Quis vero ſit mo dus tractādi ſeruū dicit̉ tccī. 33. Panis ⁊ diſciplina ⁊ opus ſeruo Tria eī ſibi ꝯuenūt viꝫ educacō quia panis. Caſtigacō quia diſci plina Occupacō quia opus. Edu catio ſibi debetur talis temperam̄ ti: ne ſuꝑbiat ⁊ ne ſuccumbat. vn̄ Gregor. ſuꝑ fzechi elem ſecūda ꝑ te Omel̓ 7. Si plus corpori ꝙͣ debe amꝰ tribuimꝰ: hoſtē nutrimus. Et ſi neceſſitati eius que debemuſ nō reddimꝰ: ciueꝫ necamus. Hec ille. Exquo ergo corpus naturali ter ſeruꝰ ē ⁊ ſb̓iectum ſpiritui qͣn ta vtilitas eſt anime: huic ſeruo ſeruire. De hoc Seneca Epiſtola 49. Fateor inqͥt inſitam nob̓ noſ tri corporis caritatem. Fateor nos huiuſmodi gerere tutelam: nō ne go indulgēduꝫ: illi ſeruienduꝫ ne go Multis em̄ ſeruiet qui corpori ſeruit: qui pro illo nimium timēt qui ad illud ōnia refert honeſtuꝫ

eivile eſt cui corpus nimis carum eſt Sic ergo primo corpus eſt da tum ſpūi ſicut inſtrumentum īad iutorium ad ſeruendum Secun do corpus datum eſt homini ſicut indumentum vel oꝑtorium ad ſe tegendum Iob. decimo. Pelle ⁊ carne veſtiſti me oſſibꝰ ⁊ nerius compegiſti me. De hoc Seneca e piſtola quarta Corpus natura ⁊ quandam veſtem animo circum dedit ⁊ velamentum eſt eius.j ius enim veſtimenta eſtimauit aliam nec bonum nec malum gla dium vaginam facit. Ita nec bo na corporis bonum hominem Hec Seneca de indumentis autem ⁊ rebus quas domini diſtribuunt ī famulis fuis. duo vide. Vnum eſt qd̓ dominꝰ qui dat annuatim du plicem liberatam vnā pro hyenie ⁊ aliam pro eſtate ſic ſolet ordīa re ꝙ illa liberata que ſeruiet ꝓ hy eme fiatde panno groſſiori. Illa verode ſubtiliori que ſeruiet ī eſta te Moraliter totum tempꝰ noſtrū diuidetur in duas partes. hyemē ⁊ eſtatem. hyenis eſt vitā preſēs iiipj Eſtas erit vita futura. dominus autem noſter daturus eſt nobis duplicem liberatam. vnam robaꝫ accepimus pro hyeme huius vi le et ideo eſt de rudi parmo Corpꝰ enim noſtruꝫ ſi modo aduertimꝰ de turpi materia vel rudi eſt facta. ⁊ tamen ſatis ſufficit pro hyeme huiꝰ vite. Heb̓. 10. Corpus autem aptaſti michia. aptum dediſti con ueniens tempori in quo viuo ẜm lilrata ꝙ habebimus in paſcha te vite future ⁊ in reſurrectione ge erali eſt de panno ſubtili contra CVV 11 Froſſiciēm. clarum contr opacita tem. agile contra grauitateꝫ ⁊ im paſſibile contra mortalitatem pri ma Cornitheorum. decimo quinto Seminatur corpuſ animale ſurgꝫ corpuſ ſpiritale dat ergo dominꝰ noſter duplicem liberatam ẜm cō gruentiam temporum diuerſoruꝫ Secundo videmus in iſtis famili is ⁊ curijs ꝙ boni armigeri robaſ duplices percepturi non parcunt in hyenie a laboribus lacerant ro bas nu̓nc in pluuijs in muibus ī ignibus vbicumqꝫ domino placu erit Racio eſt dicta quia ſciunt ſe nouas robas in paſchate percep turos. Cōſimili modo moraliter bo LC9 in criſtiam non parcuūt ab operi bus ſuis. vigilant ieiu̓nant. ⁊ va rijs penitencijs lacerant̉ corpus ſuum Et quae̓ hoc.? Certe quia nō uas robaſ exſpectant in reſurreceū. ne veſtientur ſpiritus corporibuˢ fuis glorioſis Philip. tertio. Sal uatorem exſpectamus dominum noſtrum hieſum criſtum qui r̓for mabit corpus humilitatiſ noſtre configuratuꝫ corpori claritatis fue Item notandum ꝙ inter indume ta quedam ſunt veſtes ⁊ arma ⁊ quedā ſunt veſtes tantum ⁊ non arma. In veſtibus ⁊ armis fiunt quedam ſigna de picturis ⁊ coloī bus. Et conſueuerunt reges iuue ries ⁊ principes militare in ludis militaribus in armis non notis. nec in armis que poſtra debent de ferriꝫ ſed in armis ignotis ad vo luntatem eorum. Ruando autem tales principes exercitium armo rum ī talibuſ ludis dinittūt tūc ſo lēt dae̓ alicui armigero illa arma

ltio ꝯſecrando eum in ſtatū militari ⁊ id cedit ad honorē notabilē talis armigeri ꝙ poſſit arma portae̓ do mini ſui quibꝰ vſus eſt in ſua ma liciū iuuenili Moralit̓ dn̄s nr̄ d̓i fi lius xp̄s militauit in cruce arma habuit de argento albiſſimo car nis ſue quinqꝫ roſis rubeis diſtinc to q̄ ſūt qͥnqꝫ vulnera corpori illi ſacro imp̄ſſa. pͥnceps iſte ludum talem. Irmoꝝ ſua reſurrectōne di miſit: quia xp̄s reſurgens ex mor tuis iā nō moritur: mors illi vltra n̄ dn̄abitur Rō. 6. Sed homī tam ꝙ armigero multū dilecto ꝯtulit arma illa ⁊ militē fecit eū dn̄s vt pꝫ ꝑ Apl̓m Thimo. ⁊ Laborā ſic̄ bonꝰ miles xp̄i. Et honorificū debꝫ eē homini multū: ſciꝫ memorit̓ r̓co gitando ſi iniuſta corporalit̓ tole rando portare valeat arma xp̄i ⁊ ideo de iſtis armis bn̄gloriabāt̉ ille qui dicit Gal̓. 6. Stigmatā do mim ih̓u xp̄i in corpoe̓ meo porto Et ideo ſcribitur. i. Cor. 6. Empti eſ tis p̄cio magno: glorificate ⁊ por tate deū in corpore veſtro. ¶ Ter cio corpꝰ eſt datum anime ſic̄ de trimentū ⁊ afflictoriū ad punien dum. Et hoc eſt verū ẜm tempus nature lapſe. Exquo cm̄ ratio mē tis humane ſubtraxit deo obedi entiam quā debebat. ſubtracta ē amne illa obediētia quā ſibi cor pꝰ exhibebat̉ ⁊ ceperūt paſſiones mortis ⁊ corruptionis affligere ai mā in corpoe̓ habitantē in tantu ꝙ clamare ꝯpellebatur Apl̓s ad Roͣ. Infelix ego homo quis libe rabit me de corpore mortis huiꝰ: Vnde Seneca epl̓a i01. Corpꝰ hoc anime pōdus eſt ⁊ pena: ꝑ̄mente illo vrgetur ⁊ in vinculis eſt. Et in fra. Maior ſum ⁊ ad maiora gem tus ꝙ vt mancipiuꝫ ſim corporis mei: qd̓ equidē n̄ aliter aſpicio ꝙͣ vinculū aliqd̓ libertati mee circū datum. Hec Senē. Et de hoc nota biliter loquitur Epi ſtola quadrͣ geſima quarta. Admiror demen tiam noſtram ꝙ tanto tempore amamus rem fugitiſſimam cor pus noſtrum: timemuſqꝫ nequa do moriamur cum omne momen tum mors ſit prioris habituſ Vis tu timere: ne ſemel fiat qd̓ cōtidie fit. Et ideo ſignāter dicit h̓. Corpꝰ qd̓ corrumpitur: nō qd̓ corrumpe tur. Corrupta eſt infantia: corrup ta eſt puericia: corrupta eſt ado leſcētia ⁊. ℟. 14. Omnes mormmūr ⁊ quaſi aque dilabimur in t̓ram que nō reuertetur. Lectio. 124 T difficile eſtimamꝰ q̄ in terra ſunt. ⁊ que in pro ſpectu ſunt inuenimꝰ cuꝫ laborē. Que autem in celis ſūt qͥs inueſtigabit? Senfum autem tu um quis ſciet. Niſi tu dederis ſa pientiam tuam. ⁊ miſeris ſpiritū tuum ſanctuꝫ de altiſſimis. Et ſic correcte ſunt ſemite eorum qui ſunt in terris. ⁊ que tibi placent didicerunt homines. Nam per ſa pientiam ſanati ſunt quicumqꝫ placuerunt tibi domine aprinci pio Poſtꝙͣ em̄ ſapiens ſalo mon allegauit humanam igno rantiam propter quam neceſſe habuit a deo petere ſapientiam Vnam cauſam iſtius declarauit ex parte humane imbecillitatis In iſta parte aſſignat aliā cauſā

ad idem. magnitudinem videlicet difficultatis ex parte rerum ſcibi lium ẜt circa hoc tria facit: qꝛ Pri mo oſtendit ꝙ attingere cognici onem ſupernaturalium excedet li mnites humane facultatis. Secun do ꝙ talium cognicio nullomodo haberi poteſt ex dorio diuine libe ralitatis. Et tercio ꝙ numꝙͣ fuit a lia via ſalutis in hominibus bene morigeratis. tercia ibi Et ſic corre qte ſunt. Ad primū arguitur ſic Si nos hoīes nō poſſumꝰ id qd̓ mi nus eſt. nec poterimus id qd̓ ma ius eſt: ſed minuſ eſt cognoſcere creaturas dei ⁊ condiciones natu rales carum que ſunt in terra nō biſcum ꝙͣ cognoſcere diuinam vo luntatem que eſt in celo. Sed ad tognicionem creature exilem non poſſumus deuenire ſine difficulta te ⁊ labore frgo ad cognoſcendū occulta d̓ine voluntatis nullo mo do poterimus deuenire. Rn̄tum er go ad hoc dicit ſic Et difficile id ē difficulter eſtimamus a ad quan dam non ſatis certam cognitionē iii auenimus. Iſte enim terminus eſtimae̓ non oportet omnimodaꝫ certitudinem ẜm modum loquen di ſicut notuꝫ eſt. Sifficile inquit eſtimamꝰ que in terra ſunt cuiuſ i modi ſunt quantitas terre immo bilitas terre. immo generaliter cū difficultate ſcire paſſumꝰ. quomo do herbe arbores ⁊ plante generā tur augmentantur ⁊ fructificant ī terra. Iſta enim propter cotidia ſiam conſideracionem apud nod̓ viluetuūt ⁊ tamen nullus eſt no ſtrum qui ſciat de hijs planaꝫ r̓d dre racioneꝫ Quia ſic̄ d̓t Auguſti cVy.iij. tius. aius miraculum eſt qd̓ de paucis granis ſegetes creat ꝙͣ ꝙ tot milia hominum de paucis pa nibus ⁊ piſcibus ſaciauit ⁊ tamē hoc nemo iniratur. Illud omnes miramur non quia mirabilius: ſꝫ quia rarius ergo iſta totidiana que fiunt in terris. neſcimuſ com prehendere. immo vix aliquid eſti mare. Eccleſiaſtici primo. Cuncte res difficiles nec poteſt eaſ homo explicare ſermone dicit ergo. Et difficile eſtimans. Et que in terra ſunt Et ſequitur quemin proſpe ctu ſunt inuenimus cum labore ⁊ etiam prima principia inuenimꝰ tum labore Cum enim a ſenſu ⁊ ex pemnento dependeant nec aliquid 0 ſine paſſione ſentire poſſumuſ eti am prima principia cum laboe̓ cō quirimus aliquali Et tamē de iſto ruꝫ noticia dicit Ariſtotiles quar to methaphiſice. ꝙ conſideracio de veritate difficilis eſt vno modo. ⁊ alio modo facilis eſt ffacilis eſt quātuꝫ ad principia que ſe habēt ſicut porte vel fores manerij in qui bus nullus delinquit Sed difficil̓ eſt quātum ad concluſiones que ex principijs eliciuntur in quibuſ a multis erratur Er quia ſic eſt qͥ ea que in terris ſunt ⁊ ī proſpectu a. que ſtatim aliquo modo offer̄t ſe ſenſui inuenimus cum labore. Merito queri poteſt ſic. Que autē in celis ſunt quis īueſtigabit. Et ſiue hoc de celis id eſt ſperis celeſti bus in quibus ſunt ſtelle errati ce ſiue fixe. Vel de celo empyreo qd̓ ſupra illos celos eſt deo appro priatur et angelis. intelligatur ⁊ proponatur racionalis queſtio ē

6 ltīo Hec eſt em̄ ratio quare ꝑ tot cen tenaria annoꝝ vixerūt illi hoīes qui nos in pͥncipio mūdi p̄ceſſer̄t Cū quāto eciā labore ⁊ diligētia ī uenta eſt vera qͣntitas terre ⁊ poſ tea vera qͣntitas ſolis ⁊ tocius fir manienti: nō poteſt faciliter a no bis excogitari. Cū gͦ ad illa inſuf ficientes ſumꝰ ꝯſtat ꝙ ſine dono ⁊ reuelacōue dei attingere nō poſ ſumꝰ ad ea ad q̄ nullus ſēſus nl̓ lum experimentū ꝑducit. ⁊ id̓o ſe cūdo ſubuigit. Senſū autē tuū qͥ ſcie̓t nͥ tudederis ſapīami tua ⁊ im ſeris ſpiritū ſanctū tuum de altiſſi miſ? Senſū autē tuum ā ꝯſiliū pre ſciētie tue ⁊ ordinacōnis future ꝙͥ ſciet niſi ꝑ donū libealitatis tue? niſi inꝙͣ tu dederis ſapientiā tuaꝫ reuelando que tibi placet ꝑ nos fi eri in hac vitā. ⁊ cuꝫ hoc miſeris ſpiritu tuum ſanctūde altiſſimis ad inclinandū volūtates noſtraſ ⁊ fuggerendū nobis facere qd̓ tu p̄cipis Ioh̓. 14. Ille vos docebit o mā de altiſſimis. Altu eſt celum planetarū: altiꝰ celū ſtellarū fixaꝝ ⁊ altiſſimū eſt celū empireuꝫ qd̓ dicit̉ celū trinitatis. In ps. Tu ſo lus altiſſimꝰ ſuꝑ omnē terrā. Se cūdo ſubiugit̉ ꝙ nūꝙͣ fuit alia vi a ſalutis hominibꝰ poſſibilis nͥ ꝑ reuelationē certi cultus quē deus exigit ab hominibꝰ ꝑ fidē ſpem ⁊ caritatem Vnde dicit ſic. Et ſic cor recte ſūt ſemite eoꝝ que ſūt in ter ris ⁊ que t̓placet didicecūt hoīes Nam ꝑ ſapīam ſanati ſunt quicū qꝫ placuerūt tibi a pͥncipio dn̄e. Et ſic miſſo ſancto ſpiritū de altiſ mis ⁊ ſapientia tua data hoībuſ correcte ſūt ſemitea perfecti modi viuendi ⁊ obſeruandi mādata tu a. In Psͣ deduc me in ſemita ma datoꝝ tuoꝝ. Et ſemite inquā eoꝝ q̄ ſunt in terris.⁊ hominū terreno ꝝ. Et ſic ꝑ modū iſtum didicerūt homines que tibi placet videlicꝫ ꝑ incarnationeꝫ filij ⁊ emiſſionē ſpirituſ ſancti. Nam ꝑ iſtam ſapi enciam fidei in xp̄m videlicet ſana ti ſūt a morbo pctī quicumqꝫ pla cuerūt tibi dn̄e a principio. Mat̓ 21. Qui precedebant ⁊ qui ſeq̄ba tur clamabant dicentes Oſanna filio dauid Vbi dicit gloſa ꝙ ne mō ſaluaudus fuit niſi in fide in carnatiōis explicita vel mmplicita Collo Miſeris ſpiritū ſanctum tuum/ Circa miſſionem ſpiritus ſanctiē notaudum ꝙ illa fuit mūdo neceſ iſ ſaria propter tria. Venit enim ſi cut lacrimantium conſolator. ſic̄ ignorantium informator. ⁊ ſicut vacillancium confirmator. Prio ergo venit ſicut lacrimantium cō ſolator. Quando nutrix recedit a puero: puer triſtatur ⁊ plorat. Et licet ipſa puerum hortetur et mō neat ꝙ nō plorat nec doleat. Pu er tamē cum receſſerit ſtatim plo rat et clamat quantucumqꝫ ipſa cito r̓diturā ſe ꝓmittat: nec ceſſat a fletu donec nutrix mamillaꝫ in os mittit. Iſto mō xp̄s moraliter nut̓ciꝰ fuit apoſtoloꝝ ſuoꝝ quos tamꝙ filioꝫ iuuenes ⁊ teneros di ligebat ⁊ fouebat Oſee. 1i. Ego q̄ ſi nutriciꝰ effraym portaba eos in brachijs meis Effraym frugifer ī terpretātur. ⁊ figurat apoſtolos qui fruges doctrine ferebat: qͥbꝰ totus mūdꝰ fuit poſtea ſatua̓tus Iſte nutriciꝰ accepit licētiam ab apoſtolis

apoſtolis ſuis. ⁊ dixit eis ꝙ n̄ tur barent̓ de receſſu ſuo Ioh̓. 14. Nō turbet̉ cor veſtrū neqꝫ formidet va do ⁊ venio ad vos. Iterū modicuꝫ ⁊ videbitis me Et ml̓ta talia dix it eis ⁊ tamē omnibꝰ illis n̄ obſtā tibus ſe nō poterāt a triſticia cō tinere Ioh̓. ib. Quia hec locutꝰ ſuꝫ vob̓: triſticia impleuit cor veſtrū Et ideo xp̄s volens eos ꝯſolari ꝑ fecte: mamillā ſue dilectōis ⁊ dul cedinis ſciꝫ ſpūm ſanctū poſuit in ore eoꝝ yſa bo. Lac gētiuꝫ fuges ⁊ mamilla reguꝫ lactaberis. Ma milla reguma. ſpū ſcō qui eſt ma milla dulcedinis clemētie ⁊ ſuam tatis tociꝰ trinitatis. Iſta manil lahabuit in ſe lac dulciſſim nūt menti. omnia em̄ dulcia nutriūt ẜm Ph̓m. Et de ſpū ſancto ſcribi tur Etcī. 34. Spūs enim meꝰ ſuper mel dulcis. Sed int̓ fugētes iſtaꝫ mamillam magna differentia e. quidā nāqꝫ ſicut pueri diſſoluti. poſtꝙͣ fuxerūt mordent dentibus uidā pellunt manibꝰ ⁊ qͣdaꝫ la cerāt vnguibꝰ. Hij omnes ſūt in gati criſtiam qui poſtꝙͣ ſpirituꝫ ſanctū r̓ceperint ꝑ ſacramentum penitentie redeūt ad ingratitudi nem ꝑ peccatuꝫ quoꝝ qͥdam mor dent ꝑ detractionē ⁊ ledunt calta tem que eſt ſpūs ſāctꝰ Gal̓..i. Si inuicē mordetis ⁊ comeditis vide ne ab inuice ꝯſumamini. Quadaꝫ em̄ pellūt ꝑ rebellionē qͥ eccleſie t̓ ſiſtunt ⁊ doctrine verbi dei Act. 13 VVobis oportebat loqͥ primū ver bū dei. ſꝫ quoniā repellitis illud ⁊ indignos vos iudicaſtis et̓ne vite ecce ꝯuertimur ad gētes. Aliqui lacerāt vnguibꝰ ſicut raptores ⁊ Cvy 1115 l l predones qͥ bona eccleſie rapīunt ⁊ auferunt ⁊ predant̉. ⁊ iſti ſunt mali militares qͥ per illam beſtiaꝫ deſignant̓. de qua dan̄. 8. Qd̓ ea̓t t̓ribilis nimis dētes ⁊ vngues eiꝰ ferrei cōmedebat ⁊ ꝯminuebat ⁊ reliquā pedibꝰ ſuis ꝯculcabat de iſtis tribꝰ īgratis ⁊ malis pueris dicit̉ Act. A. Voꝫ ſēper ſpiritui ſan cto r̓ſtitiſtis. Secūdo miſſus ē ſpi ritꝰ ſanctus ſicut ignorātiū infor mator. Xp̄s enim dei filius predi cauerat iudeis verba ſue ſapīe in tantū ꝙ fatebant̉ Ioh̓. Numē ſic locutus eſt homo ſicut hic hō loqͥt̉. hoc fecerat int̓ eos oꝑe potē 24 15 tie ſue Io. ilj. Si opera nō feciſſem in eis que nemo alius fecit: perca tum nō haberent. dederat eis ex empla ſanctitatis vite Math̓. ij. diſcite a me qͣꝛ mitis ſū ⁊ humilis corde. Et iſtis tamē nō obſtātibꝰ ipſi iudei verba ſapīe dicebat eē falſa Io. s. Tu de teipſo teſtimōi um ꝑhibes: ⁊ teſtimoniū tuū nō eſt verū. Miracula ſue potentie di cebāt fieri v̓tute dyabolica Mat̓. 12. Hic nō eicit demonia niſi ī bel ſebuck pͥncipe demonioꝝ. Exēpla vero ſue ſanctitatis dicebat facta eſſe hominis peccatoris Ioh̓is. Nos ſcimꝰ quia h̓ homo peccator ē Iſtis ergo viſis poterat apoſtoli reſpondere qn̄ xp̄s ab eis aſcēdēs dicit. Funtes in mundū vniuerſū p̄dicate euangeliū omni creatue̓ ⁊c. dn̄e quō nos r̓linqis ⁊ ad iu deos trāſmittis: ſi verba tua falſa dixerūt: ſi mia̓cula tua demonibꝰ aſſcripſerūt: ſi tue ſcītatis apparē tiam in ſcandalum ꝑuerterunt. Quid inter eos facere poterimꝰ nos ē. i.

ſciō ignari qui habemus ꝑuam ſcien tiam: nos infirmi qui habemus ꝑ uam potentiā: nos realicer peccato res qui habemiſ leſam conſciētiā Et ideo muiſſus eſt ad eos ſpūſſcūs pro omnibus iſtis ſicut ignoran cium informator Ioh̓. 14. Paradi tus aūt ſpūſſcūs que mittet pater in nomine meo ille docebit vos o nia ⁊ fuggeret vobis omnia quecū qꝫ dixero vobis. In huiꝰ figuram miſſus eſt ſpūſſanctuſ in triplici ſpecie igniſ.ſ. lingue ⁊ columbe In igne relucētia claritatis In lingua eloquentia veritatis In columba pacientia ſuauitatis Sapientie. duodecimo O ꝙͣ bonus ⁊ ſuauis e ſpiritus tuus in nobis. In igne ſi militer denotatur potentia quia in ter elementa nulluꝫ eſt ita actiuū ⁊ hoc ꝑ calorem. In igne denotat̓ ſapientia ⁊ hoc ꝑ ſplendorem. In līgua deſignatur eloquentia ꝑ vo cis clangoreꝫ Modo ita fuit ꝙ apo ſtoli habuer̄t triplici populo pre dicare principibus qui fidem im pūgnabāt ꝑ potētiā philoſoph̓. qui eam impugnabant per ſapiē tiam ẜt populis qui apoſtoloſ nō intelligebant ꝓpter ydeomatis dif ferentiam. et ideo dedit eis criſtus ſpm̄ſanctum in ſpecie columbe vt vincerent per pacientiam. In ſpe cie ignis vt vincerent per criſti po tentiam In ſpecie lingule vt inſtru erent per ſapientiam ⁊ haberent omnis ydeomatis differentiam. Actuum ſecundo Ceperunt loqui varijſ linguis ꝓut ſpirituſſanctꝰ habat eloqui illis Tercō miſſus eſt ſpirituſſanctus ſicut vacillanti um confirmator Iob quarto Va tillantes confirmauerunt ſermo nes tui ⁊ genua trementia confor taſti Vaſ lutcum quando eſt receſ non habet qualitateꝫ aliam ꝙͣ lu ti cedit oīnī factui ⁊ omī impulſui Sic apoſtoli ⁊ omnis homo qui e vas lureum per naturam jobdeci mo Memento queſo ꝙ ſicut lutū feceris me. Nullo modo poteſt per fecte reſiſtere temptacionibus ſe culi ex ſua ꝓpria qualitate: ſꝫ ſi vas luteum deſiccetur ⁊ cōburatur ad ignem ſit ſolidum durum ⁊ ſono rum Et ita apoſtoli ſe habebant ⁊ alij viri ſancti in etcleſia. ꝙ quan do accenduntur ſpirituſancto con tra omnes tribulacōnes ſeculi for tes fiunt Actuum. primo Accipie tis virtutem ſuperuenentis ſpūs ſancti in vob̓ ⁊ eritis michi teſtes In teſte ẜm yſidorū tria conſicerā tur. natura. condico. ⁊ vita Natu ra vt ſit vir non femina quia ſexꝰ ille inſtabilitatem ſolet habere a nexā. Cōſiderat̉ codico vt ſit lib̓ n̄ ſeruꝰ qꝛ ẜuꝰ mētu dn̄oꝝ facilit̓ a ve ritate ſolet abduci Cōſiderāt̉ vitā ne ſit īfamis ī ſe q̄ de alijs dꝫ teſti moniū ꝑhibe̓ Et ꝓpt̓ iſta p̄lati ec cleſie qͣ vel ſūt eſteminati libidīo ſe viuēdo l̓ fuilis cōdicōis nundo ⁊ māmone ẜuiēdo l̓ leſi ī boͣ opīo ne puplice delinquēdo nō ſūt ꝯue niētes teſtes xp̄i ncc ſpūſcō cōfir mati: ſꝫ fuer̄t apl̓i viriles ꝑ cordis cōſtātia liberi ⁊ ſine timore ꝑ veīta tis habūdātia. famoſi ⁊ bone opi monis per ſanctitatis inundanti am ẜt de eis ſcribitur Actuum qr to Virtute magna reddebant apo ſtoli teſtimonium reſurrectionis dn̄i noſtri ẜt iſta tria tanqͣt btus .3

Augꝰ Ialis eſt inquit gratia ſpi ritus ſancti: ꝙ ſi triſticiā inuenit diſſoluit: ſi deſideriū ꝑncioſū ꝯſu mit. ſi trepidacōeꝫ: abicit. In hoc ꝙ diſſoluit triſticiam: dat cordis firmitatē. In hoc ꝙ deſideriū ꝑnici oſū ꝯſumit dat vite ſanctitatē. In hoc ꝙ trepidatione abicit dat cō ſtātiam ⁊ libertatem. Vn̄ Greg̓. 4 ſuꝑ ezechielem. Cōſidero pr̄es no ui ⁊ veteris teſtamēti dauid dāi elem Amoꝰ Petrū Pauluꝫ ⁊ Ma theū ⁊ apertis oculis fidei intueor Implet nāqꝫ ſpūs ſancti gra pͥue rum citharedū ⁊ pſalmiſtā facit. Implet abſtinentē puerum ⁊ iu dicē ſenū facit. Implet paſtorē at̄ mamentariū ⁊ ꝓphetam facit Im plet piſcatorē ⁊ pͥncipeꝫ apoſtolo rū facit. Implet ꝑſecutoreꝫ: ⁊ doc torē gētiuꝫ facit. Implet publica nū ⁊ pͥmū euangeliſtā facit. Hec Gregor. Exemplū de Petro: qͥ cuꝫ eſſet vas luteum nō ꝯbuſtuꝫ ad voce acille oſtiarie negauit xp̄m quē poſtea corā Nerone ⁊ mūdi pͥncipibus ꝯſtātiſſime p̄dicauit et ideo ſignāter petiuit p̄s dicēs. Spū pͥncipali ꝯfirma me. ⁊ tunc cōſtanter docebo iniquos vias tu as ⁊ impij ad te ꝯuertētur. ¶ Capitulū decimū. L. 12 ij. Ec illū qui pͥmo forma tus eſt adeo patri orb̓ terrarū cum ſolus eēt creatuſ cuſtodiuit ⁊ e duxit illum a delicto ſuo ⁊ eduxit illū de limo t̓re ⁊ dedit illi virtuteꝫ continēdi omnia. Hic deſigͣtur decimū capitulū. ⁊ eſt ſecūdā ꝑs huiꝰ libri: ꝙͣuis nōnulli antiqui ſigͣuerunt capitulū parū ante ibi CapL Pυ 1 Nam per ſapīam ſanati: Quos in pͥncipio libri diuidēdo ſequebar ſꝫ qꝛ hoc modicuꝫ refert vel nichil ad libri ꝓceſſum. mō tamē ſequi malo capitula cōiter ꝯputata Vn̄ poſtꝙͣ ſalomō ml̓tiplicit̓ declara uit ſapīe nobilitatem. ⁊ magnaꝫ fecit de ea ꝯmēdationem ẜm ipſi us effectꝰ generales In iſta ꝑte ꝓſeqͥtur ſapīe vtilitatem qn̄tum ad quoſdam effectꝰ ſpeciales on̄ dēdo in ꝑticulari qūo ſingulae̓s q̄ dam ꝑſone fuerūt ꝑ ſapīam bo. n̄ nō ꝯſeruate ⁊ a malo p̄ẜuate Vn̄ ab iſta ꝑte vſqꝫ ad finem libri po 2ª 2 nit̉ exemplificatio in ꝑticularibꝰ geſtis ⁊ hiſtorijs de beneficijs q̄ hominibꝰ ꝑ ſapīam ſūt collata ⁊ de ſupplicijs que per eandem pec catoribꝰ ſūt illata. Et diuidit̉ hec ſecūda pars huius libri in duas principaliter. Nam primo agit de beneficijs collatis per ſapientiam qͥbuſdam ꝑſonis. Secūdo agit d̓ bn̄ficijs vni toti ppl̓o c̓te naconis viꝫ iſraheliticō. Scd̓a ꝑs ibi. Hec ppl̓m Infra eodē c. Prima ꝑs di uidit̉ in 6. ꝑtes ẜm ſex ꝑſōas qſ deſcribit ⁊ on̄t a ſapīa eē gub̓na tas fuiſſe viꝫ Adā Nōe Abrahā Loth Iacob ⁊ Ioſeph. Prima gͦ ꝑs q̄ eſt lcīo pn̄s eſt de Adā cui ꝯ tulit ſapīa dei quinqꝫ progatiuaſ ⁊ gratias ſpeciales. Ipſe em̄ ha buit paternalē preeminētiam ad genus humanū ꝓpagādum. ori genalem innocentiam ad ſemet ipſum conſeruandum: ſitualeꝫ ex cellentiam ad iocunde inhabitā dum rationalem magnificentiaꝫ ad creaturas gubernādum. ⁊ fi nalem indulgentiam ad deum e. 2.

cio poſt percatum reconſiliandum St ergo primo ſic Hec.i. ſapientia in creata. illum. Adam qui primo formatus eſt a deo pater orbis ter raruma. qui preordīatus fuit a deo principium ⁊ radix totius huma in generis qd̓ modo eſt diuiſum ī diuerſis partibus orbis terraruꝫ Ecce paternalis preeminentia ad genus humanū ꝓpagandum Ge neraſſent enim homines in ſtatu innocentie ſine feruore ſine doloe̓ ſine pudore Hec vero illumā. Adaꝫ cum ſolus eſſet creatꝰ cuſtodiuit̉ . originalem innocenciam ſibi de dit qua ſemper ſe ⁊ ſuos cuſtodiſ ſe potuit Habuit enim anima ſua illa perfectum dn̄m ſupra corpus qd̓ nu̓mꝙͣ ſenſiſſet infirmitatem ab intrinſecō nec leſionem ab ex trinſecō nec decepcionem ab aliqͦ ſi in ſtatu innocentie perſtitiſſet. hic habuit cum ſolus eſſet creatꝰ ⁊anteꝙͣ gerus humanum per ge nerationem multiplicaſſet tunc qͦ dammodo ſolus fuit quia ſolus ī ſexū virili exiſtens vel cum ſimpli citereſſet ſolus ante formationeꝫ niulieris de colta Ecre originalis ī ſocentiā ad ſemelipſuꝫ conſerua dum Et iſtam iuſtitiaꝫ originalē naturaliter in filios tranſfudiſſet ſicut modo parenteſ tranſfundūt peccatum originale Tercio illum Adam eduxit a delicto ſuo dando illi finalem indulgentiam ad deū poſt peccatum placandum et iſtd̓ bn̄ficium ꝓpter ſui magnitudineꝫ enumeratur ante duo alia que ſe quuntur. licet poſteris ſit collatuꝫ dedit enim Ade gratiam peniten di pro peccato ſuo ⁊ remiſſionem eiuſdem peccati et qnͣtum ad hoc d̓t Et eduxit illuꝫ a delicto ſuo hoc at fcm̄ fuit incōplete ꝑ ipſius Ade cōtriconē. Sꝫ ꝑfrē ⁊ ꝯplete ꝑ xp̄i paſſiōeꝫ. Exͣto hec ſapiētia īcre. ta dedit Ade ſitualē vel localem ex cellētiam ad iocūde inhabitandū Sicut enim narrat hiſtoria ſcola ſtica ſuper Geue. Creatus fuit ho mō in agro damaſceno ⁊ inde tnͣſ latus in paradiſum qui eſt locus delicatiſſimus vbi modo manent Enoch ⁊ Helyas ⁊ continuantes vitam ſuam per eſum ligni vite ⁊ aliorum que ſunt ibi. Et qͣntuꝫ ad hoc dicit. Et eduxit illum de limo terrea de agro daniaſceno in quo formatus fuerat de limo illius ter re tnͣſtulit ī locū amēiſſimū ꝑadi ſi Gen. ⁊. Plantauea̓t āt dn̄s deꝰ ilu ꝑadiſuꝫ voluptatis a prīcipio in qͦ poſuit hoīcꝫ quē feruerat. Ruīto hec ſapīā dedit Ade rōnalē magͥ fi cētiā ad creatua̓s gub̓nādū Et qn̄ tū ad hoc d̓t Et dedit illi v̓tutē cōti nēdi oīa. c rōne ⁊ ꝯgnicōeꝫ qͣ potu it oībꝰ creatui̓s dn̄ari Gen̄. i. dn̄a mimi piſcibꝰ maris ⁊ volatilibꝰ celi ⁊ vniu̓ſis aīantibꝰ q̄ mouetur ſu per terram .3. ¶bitacō lrālis Vtꝝ Adā ī ſta tu īnocētie fuit a deo rōnabilit̓ cū ſtoditꝰ Q d̓ n̄: qꝛ crudel̓ pr̄ eēt qui ꝑmitte̓t filiū ſuū pugnae̓ in duel lo ī qͥ p̄ſcie̓t eū eē vincēdū Sꝫ dn̄s p̄ſciuit Adā filiū ſuū ꝑ creacōem vincēdū eē ꝑ tēptacōeꝫ futuraꝫ ꝑ dyabolū. Ergo crudel̓ fuit n̄ cuſto diēdo illū ab illa tēptacōe gͦ eū ꝓ tūc n̄ rōnabilit̓ cuſtodiuit. ꝙͣ ſi deus eum cuſtodiuit. ergo nō de huit permittere temptari. Rn̄det

magiſter ſentēciaꝝ diſt. 23. e. j. d glorioſuiſ ē non cōſentire ꝙͣ temp tari nō poſſe. Et ideo eū deus temp tari permiſit vt inde glorioſiorem reportaſſet victoria. Sed contra Sauit eumv incendum: ergo non exſpectauit hominis victoriam: er go nichil eſt dictuꝫ ꝙ ideo permi ſit ꝙ homo viteret. pp̄ ſapientiuſ eſt vnūquodqꝫ ordinare in fineꝫ ſuum ita conueniēter ſicut poteſt ab eo ordinari: ſed finis hominis eſt beatitudo et beatitudineꝫ poſſit homo attigiſſe conuenienter ſine temptatione ⁊ ſine peccato quia il la ſunt impedimēta a beatitudine conſequenda pp̓ ad bonuꝫ cuſto dem pertinet̉ precauere ⁊ remoue re omnia peicula ab illo quod eſt ſue cuſtodie cōmiſſum. ergo deuſ debuit temptationem amouiſſe. ¶ Ad oppoſitū dicitur ī littera ꝙ ſapientia increata cum ſolꝰ eſſet creatus cuſtodiuit illum. ¶ Ad queſtionem dicendum ꝙ deus eū cuſtōdiſſe dicitur ꝙ ſibi de iuſtici a origenali ⁊ gratia prouidit per que ſemetipſum potuit cuſtodiſſe ſi voluiſſet. ¶ Pro argumentis ē notanduꝫ ꝙ ſicut docet dioniſius c. 4. de. di. nō. Prouidentia dei non piſ eſt nature corruptuua ſed ſaluati pſ ua. Vnde ad prouidenciam dei per tinetrerum naturas adminiſtrare Iſitu ſicut condecet bonitatem vniuerſi tatis. ¶ Secundo nota ꝙ bonitas xit totius p̄ponderāt bonitati partis xii Vnde ſi aliquid eſſet melius par ipib ſi ꝙͣ toti tali toti cederet in preuidi pſ cium: ideo pertinet ad bonum gu bernatorem tale ꝯmodū parti ſub trahere vt habeatur ꝑfectio tociꝰ c Py v Cap decimū icet em̄ ſcd̓m imaginacionē me liꝰ eſſet ꝑde̓ pedes ꝙ caput/ tamē nelius eſt toti homini habe̓ vnū raput ⁊ duos pedes ꝙ duo capitaa vnum pedē. ¶ Ad oppoſitū gͦ dicen dum ꝙ decuit deo creare vnuꝫ vni uerſum in quo eſſet varietas ſpe cieꝝ ⁊ naturarum ad oſtenſioneꝫ ſue bonitatis inter quas ſpecies ho mō eſt quedam denobilibus. Nō autem poſſet homo eſſe homo ni ſi eſſet peccabilis ⁊ temptabilis ad peccādum. Et ideo facere ꝙ homo nō fuiſſet temptatus ⁊ feciſſe ho T. L minem/ contradictionem includit Sed diceres Potuit euꝫ ſic dotaſſe geijs naturalibus ⁊ infuſis ꝙ fuiſ ſet immutabilis ad malum ſicut erit poſt beatitudinem. ¶ Sicēdū ꝙ licet deuſ hoc potuiſſet de poten cia abſoluta nō tamen de potencia ordinata. Natua̓ enim hominis ē ꝙ pertingat ad beatitudinem per bonum vſum liberi arbitrij Hic aū tem requirit mutabilitateꝫ ⁊ pecca bilitateꝫ ⁊ poſſe temptari ⁊ huius mōi et īo rōnabilit̓ ad ꝓfectuꝫ ho mis ꝑmittit eū eſſe peccabileꝫ tēp tabilē ⁊ ad magnā ſibi ceſſiſſet v tilitatē ſi tēptatꝰ viciſſꝫ. ¶ Ad pͥmū dicēdū ꝙ licet deꝰ p̄ſcie̓t ada vicē dū: ſciuit tn̄ ꝙ natura ſua erat ad hͦ īſtituta vt foret ꝑ tēptacōes p̄ miata ⁊ īo decuit eū ꝑmitte̓ tēpta xi vt v̓tute ſua vte̓t̉ qua fruſtra ac cepiſſet n̓ ea vti potuiſſet. Ad. ⁊. ꝙ mgr̄ ſnīaꝝ ſatis d̓t ſic̄ pꝫ ꝑ dc̄a. qꝛ cū factꝰ ē vt ꝑ victoriā ad btitudi nē ꝑuēirent ⁊ victoriā hr̄e nō poſ ſet niſi per pugnā. Preẜua̓e eum a pugnā. eſſet eū īpedire a victo rijs ad qͣs fuit ordinatus. Ad.3. o. 3.

ciō ꝙ homo eſt ordinatus ad beatitu dinem ſic ꝙ eam mereatur declinā do a malo ⁊ faciendo bonum vnde via cōmunis homini conceſſa eſt pervictoriam temptationum. Vn̄ hec eſt negāda ꝙ homo p̄t ita cō uenienter attingere btītudinem ſine temptatione ſicut cum temꝑ tatione Ini cuius ſignum xp̄us ip ſemet temptationes ſuſtinuit ab extrinſecō tama demonibus ꝙͣ a malis hominibus. ¶ Ad qrͣtum di cendum ꝙ temptacio non eſt hp̄i ꝑiculoſa niſi velit vinci ſed eſt ſibi neceſſaria ⁊ glorioſa ⁊ ideo a bono cuſtode permitti debuit. vſ̄ Augꝰ ſuꝑ psͣ. 60. Vita noſtra ī hac pe grinacōe ⁊ profectuſ noſter ꝑ tēp tationem ſit nec ſibi quiſꝙͣ inote ſcit niſi temptatus nec poteſt coro nari niſi vicerit nec poteſt vincere niſi certauerit. nec poteſt certare nͥ imimicum ⁊ temptationes habue rit. Idem ſuꝑ psͣ. b1 Tantum per mittitur dyabolus temptare qͣntū tibi prodeſt vt exercearis ⁊ probe ris vt qͥ te neſciebas a teipo īueni aris. De iſta mateīa loqͥt̉ Ambro. ī qͣdaꝫ epl̓a deꝰ oīm ipſe rector ac dominus cum omnium angelorū militia certamē tuuꝫ exſpectat/ tibi qꝫ cōtra dyabolū dimicanti parat et̓nitatis coronā Quā nob̓ ꝯcedat criſtus amen. Lto. 126. Ghac vt receſſit iniuſtuſ in ira ſua prepter iraꝫ ho micidij fraternitatis de perijt propter qd̓ cum aqua dele̓t terram ſanauit iterum ſapientia per contemptibile lignum iuſtuꝫ gubernans Poſtꝙͣ Salomō de clarauit gubernacionem tam vti lem ꝙͣ mirabilem quaꝫ exercuit̉ ſapientia increata circa ꝑſonam ipſiuſ Ade que mirabiliter ī agro Damaſceno creauit ⁊ in ꝑadiſo vei nerabiliter collocauit ⁊ a peccato final̓iter libea̓uit. hic proſequitur de ſapientie gubernacionē qua fe cit circa perſonā ipſius Noe. Vbi ſciendum ꝙ ſicut ſcribitur Gene ſis ſexto. Tempore Noe tanta fuit hominum malicia ꝙ omnis caro corruperat viā ſuā. ordīauitqꝫ deꝰ per diſuuiuꝫ diſſipae̓ totum genꝰ humanum exceptiſ octo ꝑſonis que fuetunt de familia Nōē ſcilicꝫ ipſo Nōe cum vxore ſua ⁊ tribus filijs ſuis. Sem Cam ⁊ Iaphēt a vx in hume oribus eorundeꝫ. hec ergo fuit vti Iot ſinul. liſſima gubernacō quā ſapientia dilabibeſ. cuſtodiuit Nōe dans ſibi precep tum de archa fabricanda In qua de ſingulis ſpeciebus animalium introduxit Ffactū eſt ergo diluui jxi um vniuerſale poſt duo miliaſex inuli centos.(6. annos ab origine mun di. Et quia cauſa diluuij fuit mul tiplex malicia. Chayn ⁊ ſemīs fui Ideo ſpirituſſanctus oſtēdēs quo ſapīa cuſtodiuit Noe tꝑediluuij toieh In ſapīa lrā incipit a primo pcc̄ō di Chay qͥ ab illo pͥmo pccō cōtīua uit maliciā ꝑ deſꝑacōeꝫ ⁊ alioruꝫ pccōꝝ ml̓tiplicacōeꝫ tā ī ſe ꝙͣ in fi lijs ſuis donec ꝑ diluuiū to illa ꝯg nacio perijt ex integro ⁊ de filijs. Seth oēs p̄ter octo ꝑſonaſ vt di ctuꝫ ē In hodier̄ lcōe duo fiūt pri mō narrat̉ Chayn malicōſa trāſ greſſio. ſecūdo Noe gl̓oſa liberacō Sccunda pars ibi. Propter qd̓ di cit ergo primo ſic Ab hac vt r̓ceſ ſit iniuſtus in ira ⁊ poſtꝙͣ receſſit

I chaÿnab hac id eſtſapientia in iuſtus in ira ſua id eſt per iraꝫ ſu ami qua voluit interficere fratrem ſuum per iraꝫ homicidij Fraterni tas deperijt id eſt ceſſauit eſſe fra ternitas: quia deſtructo vno rela tiuoruꝫ deſtruitur ⁊ reliquum Nec plures adhuc fratres fuerunt et ideo mortuos Abel. fraternitas to ta fuit deſtructa. Vel per iram ho micidij fraternitas deperijt id eſt amora gratitudo que inter fratreſ debent inueniri. Et bene dicit quia Cayn recedendo a ſapientia incur rit homicidium: prius enim in or dine nature homo dimittit deum ⁊ recedit ab eo ꝙͣ deus r̓cedit ab eo per gratiam. Priꝰ enim ordine na ture homo peccat ꝙͣ priuat̉ gratia licet ſimul tempore. Vnde Berna̓. dulcis iheſus primꝰ eſt in acceſſu ⁊ vltimus in r̓ceſſu Iob. 21. de pec catoribus dicit̉. dixerūt deo recede anobis: ſciam viaꝝ tuaꝝ nolumꝰ Secūdo in iſta lcōne narrat̉ glo rioſa liberacio ipīꝰ Nōe de diluuio generali. Et quātū ad hoc dicit ſic ꝓpter qd̓.ſ. pctm̄ Cayn ⁊ poſterio rum fuoꝝ tam imitacōe ꝙ genera tione Gen̓. 6. Corrupta ē terra co ra domino ⁊ repleta eſt inquitate tum aqua deleret terram ideſt cū aqua diluuij deleret homines ⁊ beſ tias ī terra habitantes. Iterum ſa pīa que deus ſanauit: ſanando ge nus humanum gubernans iuſtuꝫ Noe ſcilicet Gen̄. Nōe vir iuſtꝰ at qꝫ perfectus in generacionibus ſu is. de iſto Noe dicit Areſto. libro de pomo vbi dicit ꝙ ones homīes in hoc errabāt ꝙ ſtellas adoraue runt ⁊ corpora celeſtia vſqꝫ ad ad 55 V1 Capl X uenium Noe. Per cōtēptibile lig num id eſt per archam de lignis fabricatam Geneẜ. 6. Fac tibi ar chaꝫ de lignis leuigatis id eſt pol litis. Et dicitur a̓cha contemptibi le lignum quia forte iudicio natu rarū figurā arche fuit valde rudis Tirca iſtam liberationem Noe no tanida ſunt tria. Primo de diluuij cauſa. Secundo de eius duratione vel mora. Tercio de archa. Quan tum ad cauſam eſt ſciendū: ꝙ ma teria om̄s pluuie eſt vapor eleua tus a terrā ⁊ aquis virtute ſolis q̄ vapor per calorem ſolis immiſſum ſibi: aſcendit vſqꝫ ad locum frigi dum vbi frigus occurrens ſubm 2 trat nubē ⁊ condenſatur in aquā Vnde quādo multi vapores eleuā tur quoꝫ calor ſolis non ſufficit de ficcare ⁊ in materiam digerere tūc fiunt multe pluuiē: ſicut patet in Hyeme Quando autem calor ſolis eſt fortis ⁊ vapores eleuatos ſuffi cit deſiccare ⁊ in aerem digerere tūc fiunt pauce pluuie: ſicut patet in eſtate. Dicendum eſt ergo ꝙ cau ſa prīcipalis effectiua diluuij fuit deus volens punire peccata gene ris humani. Cauſa inſtrumental̓ effectiua: ſol. Cauſa diſpōſitiua de mei̓torie: homo peccās. Cauſa ma terialis: vapores multi eleuati de t̓ ra ⁊ aquis fuerunt: ſicut aliarum pluuiarum ſcd̓m Areſtotilem ſecū do Metherorum Qualiter vero pec cata creuerunt ⁊ malicia hominū multiplicatā eſt ſuper terram nar rat Metho diuſ martir magis ī ſpe ciali ꝙͣ Moyſes Geneſis ſexto di cit enim ꝙ quingenteſimo anno prime cicladis id ē pͥmi millenānj e. 4.

lrio mundi filij Caym abutebant̉ vx oribus fratrum fuorum minis for nicacionibus Sexcenteſimo vero anno mulieres in veſaniam verſe ſuper greſſe viris abutebant̉ quī genteſimō autem anno ſecunde ci cladis inarſerunt homines ī alteru beum coeuntes. Septīgenteſimo filij Seth concupierunt filias Ca ym ⁊ ab eis orti ſunt gigantes/ ꝙͣ ius autem ante hoc gigantes fue runt ẜm btm̄ Auguſtinum.iſ. de riui. dei. prehibuerat autem Adā Seth⁊ filijs ſuis ꝙ non cohabita rent nec matrimonia cupularenſ cum ſtirpe Cayn. vnde filij Cayn habitauerunt in oriente in monte Corban Filij vero Seth habitaue runt circa damaſcum Tenuit aūt iſta prohibicio viuente adam qͦ mortuo filij Seth contra prohibi cionem patris cōiūxerunt ſe filia bus Cayn ꝓpter earuꝫ pulchritu dinem ⁊ ſe totaliter libidim man tipauerūt ꝓpter qd̓ diluuium iun dauit Secūdo de mora ſiue dua̓ci one diluuij eſt ſciendum ꝙ eodeꝫ die anno r̓uoluto quo Nōe ingreſ ſus eſt archa eodem die egreſſus eſt. Tercō de archa ſciendum ꝙ erat in fundo quadrāgularis for me ⁊ non quadrata: ſꝫ altera ꝑte longior cuiuſ longitudo fuit. 3oo. cubitoꝝ. latitudo. 20. altitudo. 30. vnde ab angulis in arcum aſcen debat ⁊ ſūmitas eius in cubito cō ſūmabatur In latere vero iuxta fū dum habuit oſtium per qd̓ hoīes ⁊ aīalia ingrediebantur ⁊ cum in greſſi eſſent dn̄s clauſit illud a fo ris ⁊ verſus ſūmitatē habuit fene ſtram ꝙͣ hebrei dicunt fuiſſe criſ tallinam In ipſa vero archa fuer̄t quinqꝫ diſtinctiones ẜm Strabū. b. vero ẜm Auguſtinuꝫ Ponit eī Augꝰ. ꝙ immēdiate ſuprͣ fundū habuit quoddam ſpacium vacu um ſicut in nauibus cōtingit. qd̓ ſpacium dicebatur ſentina ⁊ ſuprͣ illud fuit vnum tabulatum ⁊ ſuꝑ illud ſecūdū tabulatū ⁊ tūc ſupra illud tectum. Spaciū ergo imme diatum ſub tecto diuiſit Auguſti. nus in tres partes. Spacium ſub illo in duaſ partes ⁊ ſic ẜm Augu ſtinum quinqꝫ cameras habuit. Tres ſuperiores tres inferiores de tribus cameris ſuperioribus me dia fuit hominum lateralis alia ī inicium de tribus cameris infelo xioribus altera fuit apotecarea in qua ponebantur cibaria ad eſum hominum ⁊ animalium Alia dice batur ſtercoria oſtium v̓o ponūt vbi bicamerata ⁊ t̓camerata iūge bantur. Alij iſtas cameras quīqꝫ in altitudine diſponunt aſcenden do. dicentes infimam eſſe ſentinā Secundam apotecariam Terciaze inicium animalium Quartā inici um Quintaꝫ hominū Et iſti ponūt oſtium in iunctura inter aporecat̓̉ am ⁊ mnicium animalium Sed de hac materia non plus ad preſēs cum textꝰ videtur eſſe ꝯtra vtroſ qꝫ de collocacione oſtij Geneẜ ſex to Oſtiuꝫ arche faciēs ī latere deor ſum. Receſſit iniuſtus in ira ſua. Notandum ꝙ ira facit iuinriam deo proximo ⁊ ſubiecto ꝓprio Sub trahit enim deo effectum ſue potē tie proximo affectum racionis ⁊ ī telligentie Primo ergo ſb̓trahit deo effectum ſue potentis culpas

ludicialiter vindicare bonos ſpeci aliter inhabitare ⁊ eis liberaliter ſua bona legae̓ Sꝫ contra iſta iniu riatur iracundus deo in omnibuſ primo auferta deo vindictam: qꝛ ira eſt deordinatus appetitus vin dicte. Et deꝰ dicit Michi vindictā ⁊ ego retribuam Roma. duodeci mō ẜt deulrono. triceſimotercio. Aea eſt vltio ⁊ ego ret̓ribuam. deus enim duo ſibi retinuit glol ani ⁊ vindictam. alterum ſuperbꝰ aufert/ ⁊ alterum iracundꝰ yſaie. quadrageſimo octauo. Gloriam meam alteri non dabo. Secundo iracundus deo iniuriatur quia ex pellit eum a quiete ſue habitacō nis Et factus eſt ī pace locus eiꝰ Ira autem turbat pacem ⁊ deſtru it̓ prouerbiorum. decimoquinto. Vir iracundus prouocat rixas. domum que tota die moueretur ⁊ tremeret nullus magnus domi nus libenter inhabitaret Tercio ilin deo iniuriatur impediēdo ne lega tum dei poſſit ſtare Legauit enim vus pacem hominibus Ioh̓. deci moquarto. Pacem relinquo vob̓ pacem nieam do vobis ⁊ ideo ira cundus tamꝙͣ excōmunitatuſ eſt euitandus prouerbioꝝ viceſimo ſecundo Noli eſſe amicus homini iracundo neqꝫ ambules cum viro jſ furioſo Secundo principalit̓ ira 2 ſubtrahit proximo affectum debi xl te beniuolentie Teneor enim proxi mi ſaluae̓ ſubſtantiam famam ⁊ iſ perſonam Et contra iſta ira cōpel lit̓ ad nocendum proximo in ſub ſtantia depredādo In fama diffa mando ⁊ in perſona trucidando. fgcleſiaſtici viceſimoſeptimo. Ira t yyvι Cix ⁊ furor vtraqꝫ execrbilia. Ruia Ec cī. 28. Vbiurgacō ⁊ ira annichil labunt ſubſtantiam dicit Ariſto tiles. 3. de aīalibus ꝙ apis cum ei cit aculeum moritur. Et ita eſt mo raliter de iracūdo ⁊ appetitīo vindi cte dum enim exercet maliciaꝫ fu am contra proximum verbo l̓ oꝑe re ledendo in ſubſtantia perſona l̓ fama. primum interfecit ſpirituali ter ſemetipſum Iob quinto Virū ſtultum int̓ficit iracundia. er cō ira ſubiectō proprio ſubtrahit tria bona. Primo namqꝫ deſtrnit honeſtatem corporalis diſpoſicio nis. Secundo impedit poteſtatem naturalis racionis Et tercio minu it quantitatem vitalis duracioniſ. Primo ergo deſtruit honeſtatem L U corporalis diſpoſicionis Ruātūcū qꝫ em̄ ꝑſonaſit pulchrͣ ſubuertit oculos gene fiunt minis rubee vel nimis pallide. geſtꝰ ē tremulꝰ ling uā ceſpitat ⁊ totꝰ hō dehoneſtatur. De iſto loquitur Seneca. ⁊. de ira. nichil eque profuit iratis ſicut in tueri deformitatem rei.ſ. ire. nam ī ea faciēs turbacior ora pulcherrīa fedat/ toruos multoſ ex tranquiliſ ſimis redditilinquit decor omnis iratos Et ſequitur qualem putas eſſe aīm cuius ymago taꝫ feda ē. Ideo dicitquidam philo ſophus ꝙ iratis profuit aſpexiſſe ſpeculuꝫ vt ymago repercuſſa oſtenderet homini ſuam deformitateꝫ Hec Se neca Ideꝫ tercio libro de ira. nulla facies fere quantumlibet agitetur eſt ita turpis ſicut hominiſ ira fla grantis. Narrant fabule ꝙ miner ua aliqn̄do delectata ē ī muſicatꝭ hiaꝝ Cū gͦ ſel̓ inſufflaret tybias

ō trixta quendā fluuiū vidit buttaſ turpiter tumēſcētes ⁊ ſtatim fiſtu las ſuas proiecit. Minerua ē dea ſapientie ⁊ ſapientes interdū ſūt indignātis nature Ecci. i. In ml̓ta ſapientia multa ē indignatio. Cō tingit ergo ꝙ ſapiēs aliqͥs quan doqꝫ per motu iracundie tangitur: ſꝫ ſtatim ſi eſt ſapiēs cōſidea̓t inde cenciā ſui ſtatꝰ ⁊ alias ſibi cauet Secūdo impedit ptātem naturalis rationis Iuxta illud Cath̓. Impe dit̉ ira animū ne poſſit cerne̓ veꝝ Et ideo dyabolꝰ facit ſicut aſtutꝰ piſcator quādo vult facilit̓ decipe̓ piſces turbat aqua ⁊ tunc eſt ſecū rus ꝙ piſces nō poter̄t preuide̓ re the ſuum. fodem mōdo dyabolus facit in congregacōe quacūqꝫ im mittit turbacōem per aliquē iracū dū in totaꝫ congregacōem ⁊ tunc ducit eos ad pctā ⁊ malicias extō gitandas ſicut ſibi placēt ⁊ totam ꝯgregacōeꝫ reddit t̓batā. Dicit A reſto.i. topicoꝝ ꝙ iraſcibilis nō imperat rationali niſi cum fuerit peruerſa anima hominis ⁊ ita eſt quādo peruerſa fuerit anima: ira doīnat̉ ⁊ nūꝙͣ alias. dicit etiā Are ſtotiles.i. elentoꝝ ꝙ ira eſt caute la ſpecialis ſophiſte vt viꝫ ſociuꝫ ſuuꝫ ꝓuocet ad irā: qꝛ impedit ira animū ⁊cͣ. Iſte ſophiſta eſt dya bolus Ecci. 34. Qui ſophiſtice loqͥ tur odibilis eſt. Item dicit Areſt. libro pͥmo de aīalibus ꝙ iſta tria coniuguntur. ira. inſipientia ⁊ in docilitas Et ponit exemplum de a pro agreſti. Et ita eſt moraliter ra cundus numꝙͣ bene docebitur. Et ideo bene dicit̉ ecci. 7. Ne velox ſis adiraſcēdum: quia ira ī ſinu ſtulti reqͥeſcit. Tercio ira iniriuit quā titatem vitalis duracōnis. Anima lia enim exceſſiua colerica ſunt na turaliter breuis vite ſicut maxime patet de cane. Et hoc eſt quod dici tur Eccī. 30. Felus ⁊ iracundia mi nuūt dies ⁊ ante tempus ſenectu tem adducunt̉. Vnde antiqui dix erunt iram eſſe breuem inſamiam ſcd̓m Sence̓. 3. de ira. eqꝫ enim im potens eſt ſui decoris oblita. Hec ergo ira precipue eſt cauēda que iniuſtū Caynfecit ⁊ quēlibet̉ quē īuadit facit īiuſtū. Iux illud Iacō bi primo. Ira enim viri dei iuſtici a non operat̉. Lectio. 12. Ec in conſenſu ſuperbie̓ cū ē nacōes extuliſſēt ſciuit iuſtum ⁊ conſeruauit ſine iuerela deo ⁊ in filijs miſericordi am fortem cuſtodiuit. Hec eſt tercia pars iſtius prime ꝑtis hu ius capituli In qua poītur cōmen datio ſpecialis ipſius ſapientie ex gubernationē perſone Abrahe. Et diuiditur hec ꝑticula in duas par tes Nam primo tangitur mirabil̓ elatio quoruindā hominum fatu orum. Secūdo narrat̉ ipſius Abra he approbatio in benedictione fili orum Secunda parſ ibi Sciuit iu ſtum. Circa primum eſt ſciēdū ꝙ ſicut narat Philo in libro queſ tionū ſuper Geneſim ⁊ allegat ma giſter in hiſtorijs ex tribus filijs Nōe Sem Cham ⁊ Iaphet adhuc ipſo Nōe viuēte nati ſunt. 34. mi lia hominum ⁊ centum preter muli eres ⁊ paruulos ⁊ habuerunt ſu ꝑ ſe tres duces videlicꝫ Nemroth ſuper filios Cham Ihetram ſuper filios Sem ⁊ Suffene ſuper filios

alephet Hij ergo pꝰ obituꝫ Noe mouerunt ſe ab oriente ⁊ vener̄t in Campū Sennaar qͥ nuuc ē ba bilona timentes diluuiū qd̓ tꝑe Nōe fuerat ceperunt edificare tur rim q̄ ꝑungeret vſqꝫ ad celos hͦ eſt valdem altuꝫ forte qd̓ aque di luuij non ꝑtingerent ad ſūmitatē Non eſt em̄ credenduꝫ eos tam fa tuoꝫ fuiſſe ꝙ vſqꝫ ad corpus cele ſte intenderent turrim facere quia iſte Nemroth doctus fuit a yoni tho filio quarto Nōe ẜm methodi um de ortu regnoꝝ Et ille yonitus fuit aſtronomꝰ magnꝰ Et d̓t de to mgr̄ īhiſto. ꝙ iuenit aſtronomi am. Cepert ergo edificare turrim iſtāhn̄tes lateres ꝓ ſaxis ⁊ bitu me ꝓcemento Deūs vero aīaduer tit elacōeꝫ hoīm volentiū ſeipſum quaſi contra munire ne ⁊ ipſi etiā ſideo place̓t poſſent aquis dilu uijcaſtigari Impediuit eos ꝑ iſtū moduꝫ quicūqꝫ homines ſi debent cohabitae̓ indigent yno ydeoma te ad cōmunicandum inuicem cō cepciones ſuas in diuerſis nego. cijs Vnde Ariſtotiles s. ethi. d̓t ꝙ oīs amicicia conſiſtit in cōmuī cacōe ⁊ ꝙ ml̓tas amicicias diſſol uit in appellacione deuſ ergo in raculoſe cum eſſent oēs vnius līg ue ⁊ vnius ydeomatis diuiſit eoꝫ in. 44. linguas ita ꝙ ille qui ſciuit vnam omnes alios penitus igno rauit Iſta ergo multitudo conſide rans diuiſionem tantam in ydeo mate diuiſit ſe ẜm numerum ling uarum ⁊ qui erant de vna lingua traxerunt ſe ad inuicem ad vnam turmam ⁊ ſic a loco illo diuiſerūt ſe invniuerſas partes mundi. tyyvij Cap̄ v. C Inter has. ⁊. linguas tres ſunt principaleſ. hebrea greca ⁊ latina ſicut recitat Augultinus de mira bilibus ſacre ſcripture capitulo decimoquinto Et ideo de iſtis ling ius ſcriptuſ fuit titulus crucis cri ſti Et ẜm iſtas. ⁊. linguas elegit criſtus. ⁊. diſcipulos Luce decio Quia ergo in edificacione turris iſtius perdiderunt filij Nōe cōmūi cacionē lingue hebree ⁊ diuiſi ſūt ſcd̓m multitudinem ſupradictaꝫ vocatum eſt nomen loci illiꝰ Ba bel qd̓ interpretātur confuſio: qꝛ ibi confuſum eſt labium vniuer ſe terre Geneẜ vndecimo Iſtam gͦ mirabilem preſumpcionem ⁊ ela. T6 cionem tangit Salomon ī hac lit tera ita dicens. hec in conſenſu ſu perbie cum ſe nacōnes extuliſſent ſtiuit iuſtum hec id eſt ſapientia ⁊ etiam cum ſe naciones extuliſ ſent in conſenſu ſuperbie id eſt in illo conſenſu ſuperbo quo dixerūt Venite faciamus ciuitateꝫ ⁊ turri cuius cacunie ꝑtingat celuꝫ ⁊ cele bremus nomē noſtꝝ anteꝙͣ diui damur in vniuerſas terras Tunc inꝙͣ ſapientia ſciuit Iuſtūa. Abrͣ hā qui ꝓpter magnitudinem fidei fuit iuſtꝰ Gen̄. iij. Credidit Abra Ham deo ⁊ reputatum eſt ei ad iu ſticiā Sciuit inꝙͣ iuſtū a approbā do preſciuit Non eſt ymaginādū ꝙ Abrahā fuit tꝑe diuiſiōis ling uaꝝ. q̄ quidē diuiſio fcā fuit tēꝑe phabes qͥ fuit. 6. an̄ Abraha ſcd̓ꝫ lineaꝝ ſucceſſionē: ſꝫ vult ſpūſſan ctus dice̓ in lrā iſta ꝙ in tꝑe cōfu ſionis linguarum deꝰ p̄uidit Abxͣ hā futuꝝ ⁊ p̄elegit euꝫ ſic̄ talē per que cultꝰ dei ml̓tiplicit̓ augeretur

dō et cui fieret ſpecialis ꝓmiſſio de re demptione generis humāi. Tan git ergo triplex beneficium ſapīe̓ circa Abraha videlicet preelectio nem anteꝙͣ eſſet. cōſeruacōem cū eſſet. ⁊ bone prolis propagatiōēꝫ poſtꝙͣ eſſet Vn̄ dixit ꝙ ſapīa tūc temporis cū ſe nacōes extuliſſent modo p̄expoſito. ſciuit ⁊ approbā do preſciuit. Iuſtū id eſt Abrahā qui poſtea fuit iuſtus ⁊ conſerua uit ſiē querela. deo id eſt ad hono rem e voluntatem dei. Cōſeruauit em̄ eū educendo de terrā caldeoꝝ ī terram Canaā Gen̄. 12. Et inde in t̓ ra egipti vbi ductꝰ timore dicit Sa ra vxorem ſuā ſororeꝫ eſſe. Simili modo poſtea fecit cum apud regē gerar̓ ꝑeg̓naretur Gen̄. 20. Et vo cauit Aram fratrem ſuum patreꝫ ſuuꝫ quia ſemor fuit. Sara autem filia Aram. Illam vero vocauit ſo rorem ſcd̓m conſuetudineꝫ loquē di inter hebreoꝫ qui cognatos vo caſit fratres et cognatas ſorores Vnde tantum eſt dictuꝫ cognata mea eſt ex parte patris mei. Vn̄ nullum malū fuit eos decipere qui a hoc ceſſit in bonū. De hac mateī̓ a Rn̄dēs Auguſt. cōtra fauſtū. li. 12. c. 3o. on̄t quae̓ nō ita preſūpſit Abrahā de deo vt nō timeret fate xi eam vxorē. Et dicit ꝙ ideo qꝛ vo lūt vti racōe ⁊ nō temptare deū to taliter. Si enim interrogatus illaꝫ feminam indicaſſet vxorem duaſ res tuendas committeret deo. vide licet ſuam vitam ⁊ vxoris pudici ciam: proinde cum ꝓter pulchritu dinem Sare ⁊ eius pudicicia ⁊ A brahe vitā eſſet ī dubio nec vtrū qꝫ tu exi poſſet Abraham: ſed tm̄ vnum ⁊ vitam ſuam. fetit̉ qd̓ potu it ne deum temptaret. Quod autē non potuit illi cōmiſit. Quia ergo hominē ſe occultare nō potuit ma ritū ſe occultauit ne occideret̉. hec Augꝰ Sic e̓go ſapientia Abrahā conſeruauit immune a culpa ⁊ in filijs mīaꝫ fortem cuſtodiuit. Hoc verificatuꝫ fuit dādo ſibi miſericor diter filiū cū eſſet centenariꝰ Gen̓. 17. Item ſtatuēdo ſibi fedus circū ciſionis Gen̓. 14. Statuam inquit pactum meum int̓ me ⁊ te ⁊ inter ſemē tuum poſt te in generacioni bus tuis federe ſēpit̓no. de Abra ham dicit mgr̄ in hiſtorijs ꝙ qn̄ tēpore famiſ morabat̉ ī egipto do cuit egiptios ariſmet̓ra ⁊ aſtrolo giam an illud tēpus ignotam. Et de egipcijs iſta verunt ad grecos: de grecis ad latīos. Dicit ergo Io ſephus de eo ꝙ pͥmꝰ p̄ſūpſit ꝓnū ciare deū eſſe vnū creatorē cūctoꝝ Et opimones qͥs ceteri habebant de deo innouare ⁊ immutae̓ p̄ualu it. Iſtu etiam recōmendat Ariſto. libro ſuo de pomo tanges quō ad diuinum preceptum filiuꝫ ꝓprium voluit īmolare. Nō ꝙ miſericordi a dei eſt fortis. Vnde dicit ꝙ in fili is miſericordiaꝫ fortem cuſtodiuit hominis vero miſericordia eſt val de debilis ⁊ infirma. Eſt enim miſe ſexvi xicordia dei fortis in homines īten ſiue. extēſiuē ⁊ duratīe. Intēſiēqꝛ ꝑcit hoī ī pctō qͥ tante ē malicie ꝙ̄ nullomō ꝑ ſe poſſꝫ ſatiſface̓. Vn̄ ꝓ bat venerabil̓ Anſel̓. Et cur deꝰ homo. c. 6. ꝙ oportuit̉ hoīeꝫ deo ali qͥd dare maiꝰ oī eo qd̓ n̄ ē deꝰ ad fatiſfaciendū ꝓ pctīs fuis. Sed con ſtat ꝙ hoc nullonio potuit̉ facere

cideo deus miſericorditer eſt īcae natus vt pro homine ſatiſface̓t fa ctus homo. Rd̓ aūt hō tenebat̉ d̓ ſolue̓ ad ſatiſfaciendū pro pccō ſuo aliqd̓ maiꝰ omni eo qd̓ non ē deus probat idem Anſelmꝰ.i. Cur zeꝰ hō. c. ti. ſic non ſatiſfacis do ꝓ peccatis niſi reddendo aliqͥd maiꝰ ꝙ ſit omne illud ꝓ quo peccatum facere non debuea̓s Sed pro toto mūdo ſaluādo nec ꝓ aliquo citra deuꝫ debuiſti facere pcc̄m ergo oꝫ te ſatiſfaciendo reddere aliqͥdlma ius toto mūdo ⁊ illud fuit vitā cor poralis criſti ẜm Anſelmū. Et ideo ad Titū. z. Non ex opelbus iuſti cie que fecimus nos: ſꝫ ẜm ſuaꝫ mi ſcricordiam ſaluos nos fecit. Iſta ergo miſericordia fuit fortis intr ſiue dicit enim Ariſtotileſ primo de celo ꝙ fortitudo potētie actiuēt̉ minat̉ ꝑ maximū in qd̓ p̄t. Vn̄ ſi eſſet aliqua potētiā que poſſet in aliquid a in duplū ⁊ triplū ⁊ qua druplū ⁊ ſic in infinitum Illa potē lia diceretur infinita intenſiue ſed talis ē mīa dei qꝛ nō ē dare peccatū ita turpe ita malicioſū ita deforme quin mīa dei ſit maior ad remittē dū Refert Ambro. de morte Theo dolij ꝙ tante erat mīe̓. ꝙ numꝙͣ negauit veniaꝫ cōfitenti de quo ſic ſcribit. beneficium ſe putabat ac cepiſſe anguſte memorie Theodo ne ſiꝰ curogaretur ignoſcere ⁊ tūc ꝓpͥ or erat vemie cū fuiſſet commocio maior iracundia ⁊ optabatur ī eo ꝙ timebatur in alijs vt iraſceret̉ hic erat remedium reorum qm̄ cū haberet ſuper omnes podeſtateꝫ qͣ ſi parris poſtulari malebat ꝙ qͣi tudex puniie ẜquitatis iudex non Coy. ⁊. cVVvi pene arbitrer qui nūꝙͣ veniam ne gauit cōfitenti Hec Ambroſiꝰ Fr it enim veraciter filius illitis qui dicit Luce. 6. Eſtote miſericordes ſi cut ⁊ pater veſter miſericors ē So cundo miſericordia dei in homineꝫ fortis eſt extenſiue hoc autem du pliciter poteſt dedarari primo ex parte ipſius ſubiecti criſti Secun do a parte hominis ſiue miſericor die obiecti Aparte quidē xp̄i ſic Si aliquis omnibus vicinis ſuis riuulos concederet de ſuo fonte vt ſibi inde facerent aqueductus ꝓ ſuo libito ſignuꝫ eſſet ꝙ ille fons magne foret ſuffitientie Iſto mō do deus pater habens filium fuūꝫ qui eſt v̓bū dei ⁊ fōs boītatis om 2ª I nis qꝛ fons ſapientie verbū d̓i d̓iEcrī. A. Miſit eū in mundū ⁊ iuſſit eū ſcaturie̓ de t̓ra vētris v̓ginal̓ ⁊ vt eet copioſus ⁊ habūdās oībꝰ ꝑmiſit cuilibꝫ ſibi facere riuulum qn̄ oīm iudeorū ⁊ gētiliū flagellaci oma crucifictioni ſe dedit Et ido̓ be ne dicit pluraliter per ꝓphetaꝫ. da bo vob̓ miſericordias ⁊ miſerebor veſtri Iheremie. ⁊⁊. Secundo patꝫ idem a parte obiecti: qꝛ ſi de obie cto miſericordie ẜmo fiat illud ob iectū ē homo cui deꝰ multipliciter miſeret̉ p̄ſeruādo vt caueat exſpe ctādo vt redeat ⁊ ꝯdonādo ſi penite at. Vn̄ Augͥ. ⁊. cōfeſ. c. io. Grē tuc deputo ⁊ mīe ꝙ pcca mea tamq glaciē ſoluiſti gre tue deputo q̄cū qꝫ n̄ feci mala ⁊ oīa mͥ dimiſſa fate or q̄ ⁊ meaſponte feci mala ⁊ q̄ e duce nō feti. Tercō miſericordia dei ē hominis duratīe qꝛ qn̄tūlibꝫ homo exſpectet ſi pꝰ īfinita mala in fine tardiſſime penitere velit.

⁊o retipit eum ſtatim. Exemplū de la trone cui tardiſſime penitenti dic tū eſt. Hodie mecū eris in ꝑadiſo Luce. ⁊ Vn̄ Bernardꝰ ſuꝑ Cant̓. Amnino ꝓpter māſuetudinē q̄ in te predicatur currimꝰ poſt te dn̄e ih̓u xpē audientes ꝙ nō ſpernas pauperem: peccatorē n̄ abhorreaſ Non em̄ horruiſti latronem ꝯfitē tem: nec lacrimātem peccatrice. n̄o chananeam ſupplicātem. nō dep̄ hēſam in adulterio: nō ſedentē in theoloneo. nō ſupplicātem publi canū: nō negātem diſcipulum: n̄o ꝑſecutorem diſcipuloꝝ: nō ipſoſ crucifixores tuos. Hec Pernarduſ Miſericordia gͦ dei fortis eſt dura tiue: quoniā miſericordia domini ab eterno vſqꝫ ineternū ſuꝑ timē tes eū In pͣs. ¶ Per oppoſitū ad hec tria miſericordia hoīs ad hoī nem inuenitur debilis ⁊ modica ī tenſiue: duratiue ⁊ extenſiue. In tenſiue: quia vix aliquis mouet̉ ad ꝯpatiēdum cuicūqꝫ. Quia nūc adimpletur illud Thimo. 3. Er̄t omnes homines ſeipſos amātes Extenſiuequia ſi aliqͣ ſit cōpaſſio hominis ad aliū: erit forte ad cō. ſāguiniū ⁊ nō ad extranū: ad aī cum ⁊ familiarem ⁊ n̄ vltra. Et iō ſignāter dicit̉ ecci. 18. Miſeratio hominis circa ꝓximū ſuū. mīa āt dei ſuꝑ omnē carnē. Breuis ē eciā duratiue: qꝛ nō durat diuciꝰ ꝙͣ ho mo cernit̓ oculis: ſicut porpͥꝰ cōꝑa yrca tit̉ porco ꝙͣ diu audit eū clamare Oſee. 6 Miſericordia vra qͣſi nubeſ matutina ⁊ qͣſi ros mane ꝑtranſi ens. Nō ſic docuit Thobias filiū ſuū. Rūo inquit potueris ita eſto miſericors Thobie. 3. Et Apl̓us. ad Col̓. 3. Induitē vos ſicut elc dei ſācti ⁊ dilecti viſcerā miſericor die. Nō d̓t v̓ba mīe ſꝫ viſcera. Al̓ ti em̄ ſermonibꝰ ꝯpatiūtur ſꝫ ope ribꝰ valde pauci ⁊ tn̄ de ſolis opei̓ bus fiet ꝯputatio in iudicio gn̓a li. Vn̄ Petrus Rauan̄. in quodā ſermōe d̓t In regno celi corā om nibꝰ āgelis in ꝯuētu reſurgētium ꝙ Abel paſſus ſit. ꝙ mundū ſal uauit Noe. ꝙ Abrahā fidem ẜua uit̓. ꝙ Moyſes lege dedit. ꝙ petrꝰ cruce reſupinꝰ aſcēdit: deus tecet ⁊ clamat ꝙ qͣſi pauper comedit di cēs ffuriu ⁊cͣ. Qui miſericors eſt mīa dignꝰ ē. Hec Petrus Raua. in quodā ſermōe. Lcō. 123. Ec iuſtū a ꝑeuntibꝰ im pijs liberauit fugiēteꝫ deſ ecendēte igne in Pētapoli quibꝰ in teſtimoniū neqͥcie fumi gabūda ꝯſtat deẜta t̓ra ⁊ inc̓to tē pore frcus hn̄tes arbores ⁊ īcredi bilis aīe mēoria ſtās figm̄ītū ſal̓ ¶ Decla̓ta gub̓nacōe ſapīe ī lib̓a cōne Ade Noe ⁊ Abrahe. In iſta ꝑ te ꝓſequit̉ ſpūs ſcūs de mia̓bili li beracōe ip̄iꝰ Loth qui ē qͣrtꝰ quē īducit de pr̄ibꝰ ātiquis ad declan dū qͣntū valet cole̓ deū. Cultū enī dei vocat ſapīam. vt pluries repli caui. Vn̄ indrn̄ter p̄t exponi quic qͥd taꝫ h̓ ꝙͣ ſuꝑius d̓r de ſapīa īcre ata q̄ ē deꝰ. l̓ de ſapiā creata q̄ ē pi etas l̓ verꝰ dei cultꝰ vt dicaꝰ ꝙ ſa pīa creata ⁊ verus dei cultus libea̓ uit ⁊ gub̓nauit elcōs ⁊ ſcōſ diſpo ſitiue ⁊ meritorie: qꝛ fecit eos dig nos gub̓nacōe d̓ina. ſicut ꝯſueuiꝰ dicere militi. Strēnuitas tua te fe cit militem. Circa liberacōnem ergo lothde ſubu̓ſione Sodome

ſtiendum ꝙ ſicut narratur Gen̄. is. ⁊. 19. Ciuitates quinqꝫ fuerunt in regione iuxta iordlane vbi mō eſt mare mortuū inter Iudeā ⁊ A rabiam Et dicebatur aliqn̄ illa re gio vall̓ illuſtris videlicet Iodo ma ⁊ Gomorra Ad ama Seboim ⁊ Segor viri autem iſtarū ciuitatum vtentes ocio ⁊ habundantia vi ctualium omniū gene̓ꝝ libidinis ſe dederunt intm̄. ꝙ vſum natura lem exceſſerunt queꝫ deus ad ꝓpa gandū inſtituit inter virū ⁊ muli ereꝫ exarſerunt maſculi in maſcū los ⁊ femine in feminas luxuriaꝫ exercentes Volens ergo dominꝰ iſtud nephandum flagitium pu nire miſit tres angelos ad Abra ham qui morabatur in valle Mā bre ⁊ Iodoma nūtiantes Abra he ꝙ ciuitates predicte deberent ſubuerti Abraham conſiderans ꝙ Lothfrater vxoris habitauit in Todoma ⁊ ꝙ eſſet iuſtus poſu it ſe ſupplicans deo ꝙ parceret ma lis ꝓpter bonos ⁊ ait. Si fuerint in quit ibi. 40. ī Iodoma viꝫ nonne parces ppl̓o ꝓpter eos. Et dn̄ſ reſpō dit ꝙ parceret ppl̓o propter. ſio. Quid inquit Abraham ſi fuerint quadragītaquinqꝫ. Et ſic paula tm deſcendendo queſiuit. Quid ſi quadragīta. Ruid ſi. 30. Quid ſi vigīti.? Quid ſi decē? Et dominꝰ re ſpondit parceret propter decem. Cum ergo in tanta multitudine n̄o fuerunt deceni boni receſſerunt an geli illi duo ab Abraham ⁊ iuer̄t ad Xodomaꝫ Loth autem habi tans in Iodoma fuit ſimpliciter hoſpitalitati deuotus. Vn̄ cū vidiſ ſetiſtos angelos in humana effi cvvviij gie venientes. eſtimās eor eſſe ho mines inuitauit in domum ſuaꝫ ⁊ fecit eis conuiuium ⁊ premunier̄t eum ꝙ ſubuerterent Iodomam Et mane diſſimulante Loth exire apprehenderunt eum angeli cum vxore ſua ⁊ duabus filiabus ſuis ⁊ ſtatuerunt eum extra ciuitateꝫ dicentes eis ꝙ fugerent ī monteꝫ ⁊ non reſpicerent retro. Et ſtatim pluit ſuper illaſ ciuitates ſulphur ⁊ ignem ⁊ ſubuertit qͣtuor ex eis ſtatim Segor vero pepercerunt vſ qꝫ poſt propter Loth qui pecierat ꝙ ibi poſſit ad tempus morai Vx or ergo Loth more femineo que eſt ſemper prona rei quē prohibe tur ei reſpexit retro ſe ⁊ verſa eſt ī ſtatuam ſalis. Poſt hoc egreſſo Loth de Segor ſubuerſa eſt illa ſi 2018 cur ⁊ alie quatuor Et verſa eſt tota illa regio in lacum ſalſum ⁊ ſterilē que deīceps vocatus eſt mae̓ mor tuum: quia nec aues nec piſces in eo viuunt immo ſi aliquid viuū in eo proiectum. vel ſubmerſum fuerit ſtatim exilit ⁊ ſupernatat. Vnde narrat Ioſephꝰ ꝙ Veſpa ſianus iuſſit quoſdaꝫ vinctos pꝰ tergum manibus ligatiſ proici in acum ⁊ ſubmergi qui omnes qͣſi vluentes repulſi ſunt ad ſuperfici em ⁊ deſuper fluctuabant Omne autem qd̓ vita caret ſi intus proi ciatur mergitur niſi limatur bitu mime nec nauem patitur niſi lini atur. lucerna ardenſ ſupernatat ex tincta ſubmergitur. Glebas feti das in diuerſis locis euomitipo ma naſcentia in arboribus circa littus vſqꝫ ad maturitatem ſunt viridis coloris. cum etiaꝫ maturā

rio putantur ſunt plena cineribꝰ ⁊ fauillis. Hec dcā ſunt ad hiſtori am. Narrat gͦ ſpūs ſanctꝰ in lecti one iſta de liberacōne Loth ab iſ ta mirabili vltione dicit ſic. Hec ꝙſapīa liberauit iuſtū fugienteꝫ viꝫ Loth quē hoſpitalitas ſingu larit̓ ꝯmendabat a pereūtibꝰ in pijs viꝫ Sodomitis. deſcedente ig ne in pentapolīa. in regione qͥnqꝫ ciuitatū predcaꝝ. Et dicit̉ Penta polis a penta qd̓ eſt quinqꝫ ⁊ pol̓ ciuitas. quibꝰ impijs in teſtimo mū nequicie cōſtat t̓ra deſertaa deſtructa ⁊ ꝯbuſta ⁊ adhuc fumi gabūda a. emittēs fumū fetidū in ſignū fetidi peccati. qd̓ antiqui in cole ꝯmiſerāt. ⁊ cōſtat ibi ſimilit̓ in teſtimoniū nequicie eoꝝ arbo res hn̄tes fructꝰ nō certo ſꝫ incer to tempore vt inu̓tilitati peccati ꝯ tra naturā reſpondeat innatural̓ fructꝰ arboꝝ Cōſtat eciā in teſtio niū neqͥcie incredibuis anīe mēo ria ſtans figmentū ſalis a ſtatua illa ſalis in quā ꝯuerſa fuit vxor loth que ſtatua ē memoriale qd̓ dā incredibilis anime ⁊ femine n̄o credētis angelo niſi reſpiceret a t̓ go vt videret veritatem. ¶ Circa ſeymo illam clauſulam. liberauit fugien tem. Notandū ꝙ apud bellicoſoſ ꝙͣuis fuga videatur ꝯmunit̓ in ho neſta: tamen aliqn̄ laudabilis in uenitur. Vn̄ ſi eēt aliquis qui ſil̓ ſciret fugere ⁊ pugnare notabili ter faceret factū ſuū. Sic em̄ legi de tartaris ꝯtra criſtianoꝫ pugna tibus ꝙ ſimul equis inſedētes fu guit ⁊ tamen inſequentes a t̓go ſagittāt. Sic fuit de ꝑthis. de qͥbꝰ Boetiꝰ. jͣ. de ꝯſolacōe Mepro pͥmo ita dicit. Ruptis Athimēie ſcopo lis vbi turba ſequetuꝫ pectoribꝰ figit ſpicula pugna fugax. Mora liter in hac vita bellum habemuſ cōtra hoſtes multos: qui tamen nō habēt vnum modū pugnādi nec vno genere victorie vinci poſ ſūt. Nā dyabolus vincēdus eſt ꝑ reſiſtētiam.i. Pet̓. 7. Cui reſiſtite fortes in fide. ſꝫ caro ⁊ mūdus vin cutur ꝑ bone fuge prudētiam. ita ꝙ vni tantū habemus reſiſtere ⁊ duos fugere. de reſiſtētia qua dy abolo debemꝰ reſiſtere dicit̉ metri ce ſic Hoſtis nō ledit niſi cū temp tatus obedit. Eſt leo ſi cedit. ſi nō quaſi muſca recedit. Hoc eſt qd̓ dicit̉ Iaco. ę. Reſiſtite dyabolo ⁊ fugiet a vobis. de fugavero qua a carne fugitur dicit̉ metrice ſic. Cede venꝰ cedit. inſta magis īpro baledit. Si fugias veneris prelia tutus eris. De mūdo vero ꝯſtat qͥ ꝑ fugam vinci debꝫ: exemplo xp̄i ꝓpoſita ſibi mūdi vanitate cū eu regē elegiſſe volebat fugit in mō tem Ioh̓. 6. Figurā ad hoc habeꝰ 2. ℟. 2. v̓ habet̉ ꝙ ille bonꝰ miles Abner tres filios Saruie Ioab a hyſay ⁊ aſael euaſit: qꝛ duos pri mos declīauit ꝑ fugā ⁊ t̓ciū fugere non potuit. ſꝫ reſiſtens occidit. Precipue gͦ fugiamꝰ ſocietatem (9 carnalem ꝓpt̓ tria. Solent em̄ hoī nes fugere igniū cōflagrationem vermiū intoxicationē. ⁊ fluuiū in undationem. Carnalis vero ſoci etas generat ignē libidinis inter quaſcumqꝫ ꝑſonas. nec eſt facile declinare ſine fuga. Nullus gͦ cōfi dat de ſenectute. nullus de ſue reli gionis v̓tute. ferrū ⁊ ſilex duo ſūt corpora

corpora frigida ⁊ tamen dē eis ex cutitur ignis ꝑcuſſione minima. Vn̄ yſa 48. ẜgredimini a babilo ne. fugite a caldeis. Babilon int̓ pretatur ꝯfuſio. caldei adorauer̄t ignem. ⁊ figurāt homines libidi noſos qui ꝑ ardorē iguis luxurie ducūt cōīter ſemetipſos ad ꝯfuſi onem infamie. ⁊ ideo ꝓ vltimo re medio docet Apl̓s. i. ad Corin. 6. Fugite fornicationē. Secunda cō cluſio ſit iſta. Fugere debemꝰ car nalem volūptatē: ſicut fugiūt hoī nes vermiū intoxicatione. ꝓbat̉ Nullꝰ em̄ libēter quieſcit aūt dor mit vbi vermes vel ſerpētes aut coluber cōiter cōuerſant̉. ⁊ terte mulie̓s ml̓to faciliꝰ intoxicat ali ii. ꝙͣ mētē ꝙͣ colub̓ carne. nullū enī venenūdicit̉ int̓ficere carneꝫ pri uſꝙͣ cum ſāguine nnſceat̉. ſpeciēs aut mulieris eciā a longe ſine tat tu ꝑ ſolam immutationē ſpūaleꝫ oculoꝝ inficit ⁊ allicit mētem qͥa qui viderit inulierem ad ꝯcupiſcē dum ca iam mechatus eſt in cor de ſuo Math̓. j. ⁊ ideo ſatis apte pet exponide femina q̄ cum ſit ra dix peccati illud fcci. ⁊. Quaſi a fa cie colubri fuge peccata. coluber dicit̉ quaſi colēs vmbras. ⁊ mu lieres cōmunit̓ āgulos ⁊ vmbrs aloca nō patentia diligunt. Iuxͣ 3 illud Ecci. 21. Non eſt caput neqͥꝰ ſuꝑ caput colubri. ⁊ nō eſt ira fu iuit per ira mulieris. Et parū ante d̓r. ꝙ omnis malicia nequicia mulie ris. de hac loquit̓ ſigͣnt̓ Petrus bleſen̄. ad Heynricū regē Anglie in expoſicōe quadā ſuꝑ Iob. vbi cum expoſuit quare dyabolꝰ qui Iob de omnibꝰ bonis ſuis expolia CVP v.iij CAy. uit filijs ⁊ filiabꝰ ⁊ ſubſtātia. vx orem tamē ſibi reliquit. Hoc inqͥt nō fuit ad ſolacium viri. ſꝫ ad cō ſūmationē ſue malicie vt ꝑ feīaꝫ vinceret quē ꝑ ꝑſecutione nō vi cerat ⁊ qd̓ verberibus nō potea̓t: verbis mulieris efficeret. Per fe mina inquit Ioſeph incarceratꝰ eſt. Naboth occiſus. Sampſō vin culatus. Iſboſeth int̓fectus. Da uid adulter ⁊ homicida. Salomo apoſtota. Siſara clauis cōfoſſus. Precurſor ⁊ baptiſta dn̄i decolla tus Per feminā mors in orbē t̓ra rum intrauit. ⁊ cum ꝑ filiū dei. or dinatā eſſet nr̄a redemptio: preſē tiens hoſtis ꝙ in mortē xp̄i diſpē ſatio noſtre redēptionis impleret̉ ſalute totiꝰ humani generis: ma chinatus eſt ꝑ feminaꝫ impedire L49 In vxorem namqꝫ pilati viſiones deceptorias. ⁊ fantaſticas illuſio nes īmiſit in tantū ꝙ pilato mor tem xp̄i diſſuadēdo mandauit Ni chil ribi ⁊ iuſto illi. Aulta enim hodie ꝑ viſū paſſa ſum ꝓpter nllū Hec Petrus MNota ꝙ de xp̄o mi rabant̉ di cipuli Ioh̓. 4. ꝙ ſolus loquebatur cū muliere. Quid qͦ miꝝ: ſi homnes infirmi infirmuꝫ iudicet ſinſtre ſi minis conſortiā mulierū habemꝰ Gen̄. 2. ꝙ ꝓpter mulierem formādaꝫ coſta fuit aſ ſumpta de viro. ſꝫ qualis fuit reſti tutio.? Certe ſicut ibi dicit̉ deꝰ im pleuit carnē pro ea. In ſignū ꝙ qͥntumcūqꝫ fuerit homo mulieri familiaris: quantucumqꝫ eam ad bonos mores ꝓmoueat ⁊ ad vite rectitudinem: qd̓ eſt quaſi ſolidū o p̄ſtare: nichil ab ea viceuerſa recipiet ij carnē.. carͣles affectōes f. j.

ſcio It ideo ille bonus Ioſeph allectus ⁊ inuitatꝰ ab vxore domini ſui pal liū reliquit Gen̄. 39. De iſta fuga loquitur beatuſ Auguſ. de cohabi tacione clericorum ⁊ mulieꝝ. Gra uem inquit inimicuꝫ ſortita eſt caſ titas cui non ſolū reſiſtendum eſt ſed dimiſſo freno longius fugien dum: nec eo minus cauēde ſunt qꝛ religioſe dicuntur: quia ꝙͣto religi oſioreſ tanto ciciuſ alliciunt ⁊ ſub pretextu pietatis latet viſcus libi dinis Exꝑto crede dicit Augꝰ Epiſ copus. Loquor coram deo. nō mē tior. Cedros libani duces gregum ſub hac peſte cecidiſſe repperi. de qͦ rumi caſu non magis ſuſpicabar ꝙͣ Ambroſij vel Hieronimi. Hec Au gꝰ de eodeꝫ Ambroẜ. in de officijs li. p. Feīarū cuꝫ clericis: nullo mo do permittitur conuerſacō. Ianua dyaboli: via inquitatis: ſcorpiōis percuſſio. Nociuuꝫ genus eſt femi na cum proximat: ſtimulat ⁊ ignē incendit. hec ille. Tripliciter enim ledit mulier ſenſibiliter. Voce.Vi ſu ⁊ tactu. Vox enim mulieris frā git natua̓liter virilem animum ſu auitate mirabili: peiculoſa tamen Vnde Auguſtinūs de ſingularita te monachorum capitulo octauo. Mulier nunc in riſū diſſoluit. Nūc blandicius exhibet ⁊ quod eſt ve nenoſius ſuper cūcta pſallere delec tatur. cuiuſ cantu tolerabilius eſt audire baſiliſcum ſibulanteꝫ: viſu ledit ſi videatur. Vnde prudenter dicit metricꝰ Femina fex ſathane fetens roſa: dulce venenum. Sem per prona rei: que prohibet̉ ei. V rit enim vultu. viſu. riſu rite cultu. Huuus ab inſultū ꝙͣ cum potes eſ x.x. g td̓ procultu. Sed t̓cio ⁊ maxīe nō cet factu. Vnde Auguſtinus libro primo ſoliloqͥo. c. 1. Nichil eſſe ſē tio quod magis ex arce cōtempla cionis aīm virilem deicit: ꝙ blan dimenta femine tactuſqꝫ corporum Iohānis viceſimō Noli me tange re mulier dicit xpriſtꝰ marie mag dalene cum ſola eſſet ẜt Thimo. ſexto. Tu vero homo dei hec fuge. Tercio debemus fugere carnalem voluptatem ſicut fluuiorū inunda cionem. Qui fugiunt aquarum in undationes aſcendunt montana Moraliter locus montanꝰ eſt locꝰ ſancte religionis ad quem fugere debēt qui carnis delicias vincere vo lunt perfecte Exemplo iſtius loth cui dicebatur Ne ſtes in oī cirͣ regi one ſed in monte ſaluū te fac̓. Om nis ſtatus in mūdo eſt quaſi airca regioneꝫ voluptatis Sꝫ ſolus moſ eſt locus ſecurus Luce. 21. Qui ī iu dea ſunt fugiant ad montes Iude a interpretātur confeſſio ⁊ ſigͥficat veram penitentiaꝫ veteris vite car nalis/ quam quicumqꝫ habere volu erit ad montē religionis accedat qui modo merito ſolitudo propter raritatem accedentium reputatur In Pſal̓. Ecce elongaui fugiens ⁊ manſi in ſolitudinē. Lectio cente ſimauiceſimanona... Apientiam enim pretere untes nō tātū in hoc lapſi ſunt vt ignorarent bona ſed ⁊ inſipientie ſue reliquerūt ho minibuſ memoriam vt ī hijs que peccauecūt nec latere potuiſſent. Sapientia autem hos qui ſe obſer uat a doloribꝰ libea̓bit. ¶ Poſtꝙͣ actu eſt de liberātiōe ipſiꝰ loth a

ſodomitarū ſubuerſiōe. In iſta lit tera diffuſiꝰ proſequit̉ de eorū iuſ tapunicōe. Et circa hoc duo facit Primo oſtendit quomodo ſapiē tia rigide dampnat maſos. Secū do quomodo miſei̓corditer ſaluat bonos. Secūda pars ibi Sapiētia autē hor. ¶ firca primū oſtēdit ꝙ pena iſtoꝝ ſodomitarum debu it eſſe ſibijpſis nociua ⁊ dāpno ſa. Secudo debuit eſſe qͦ ad alios publica ⁊ famoſa ibi Sed ⁊ īſipi ecie ſue. Circa pͥmū eſt aduerten dū ꝙ ſcd̓m Ariſt. 7. ethic̓. Intem peratus differt ab incontinēte ꝑ hoc ꝙ incōtinens peccat ex paſſio ne: vnde erit cito penitiuꝰ. Intem peratus auteꝫ peccat ex certā mali cia ⁊ ex corrupta electiōe/ ⁊ ideo n̄o penitiuus: ſed inſanabils hoc eſt vixſanabilis. Mala enim conſue tudo delectabilis ⁊ frequencia pec candi corrumput iudicium ratiō niſin homine ita ꝙ homo iudicat illud quod eſt malum ⁊ vicioſuꝫ eſſe faciendum ⁊ licitum ⁊ non eſ ſe peccatum. Et talis apud Ariſto. vocatur intemperatus. Incōtinēſ vero dicitur qui bene iudicat eſſe vicioſum illud quod facit: tamen propter paſſionem abducitur a iudicio ⁊ operātur ſcd̓m paſſionē ⁊ ideo paſſione ceſſante penitet de xſ facto. ſed intemperatus iudicat illud quod eſt vicioſum eſſe faci endum ⁊ ideo poſt factum non pe ii nitet propter habitum erroneuꝫ quem ſibi acquiſiuit ex peccando frequenter. Et hec eſt cecitas mē talis ⁊ ignorācia habitual̓ quaꝫ peccatores acquirunt ſibi per con ſuetudinē peccandi ita ꝙ ignorāt cyyiy CMꝝ quid ſit bonum in genere moꝝ ⁊ quid ſit malum. Vnde cōſuetudo vicij eſt vt ab illo defacili non cō ſiderat̉ qui eo premit̓. Pectatore nim cū in profundū malorū venē rit: cōtempnit. Et iſto modo fuit de ſodomitis qui in illud viciū nō inciderunt ex paſſionē: ſed dedux erunt̉ illud vicium in conſuetudi nem publicaꝫ ⁊ in vulgarem lice ciam: ita ꝙ apud eos licite fiebar ⁊ impune. Vn̄ ita ignorātes facti ſunt ex cōſuetudine malicie: ꝙ vi cioſuꝫ iudicauerūt bonum. VVnde ꝙͣtū ad hoc dicit de eis ſic. Sapīaꝫ enim id eſt timorem ⁊ cultum dei pretereuntes in ocio ⁊ gula ⁊ luxu ria quia iſta tria dominabant̉ in eis. Lapſi ſunt a iudicio recte rati 2§. om̄s quia homō naturalit̓ ſcit diſ cernere illud quod eſt contra na turā ab illo quod eſt ẜm naturaꝫ in taritā ignorāciam vt neſcirent bonā ⁊ q̄ ſūt boͣ ⁊ ꝯmēdabilia ī ge nere moꝝ. Et ſic fuit pea eoꝝ pri mo inētal̓ ⁊ int̓ior ſibijpis nocuia ⁊ dampnoſa: ſꝫ nō tm̄ hec. īmo fu it eis inflicta pēa corporal̓ exterior pnblica ⁊ famōſa. Et iō ſb̓dit. Nō tm̄ in hoc lapſi ſūt vt ignorarent ſꝫ ⁊ pro etiā t̓liq̄rūt hōinibꝰ memō riā inſipiētie ſue imꝑpetuū vt nul lo mō laterent in illis vīlitatibꝰ q̄ fecerunt ſed homines pro ſemper exemplo eorum perterriti a conſi milibus cauerent ſibi. Et ſic ſapi entia iuſte ⁊ rigide dampnat ma los: ſed non ſolum hoc immo per oppōitū miſelcordit̓ ſaluat bōos. Et īo ſb̓dit. Sapīa āta debitus cul tꝰ dei libea̓bit a doloībo hos qͥ ſe.i. ip̄ꝫ cultū obẜuatā ẜꝫ illī viuūt vl̓ f. 2.

lciō hos qui ſeipſos obſeruauit ab oc caſionibus ⁊ cauſiſ peccandi ſicut libea̓uit lotha ſubu̓ſione ſodomo cu. de hac hiſtoria legit̉. ⁊ Petri z. Ciuitates īquit ſodomoruꝫ ⁊ go in orreoꝝ ī cinerem redigēs euerſi ōe damnauit. Et exod̓. 24. Meme to qͥd feceri zodomē ⁊ Gomorre qͥ rū t̓ra iacꝫ ī piſceis glebo ⁊cͣ exēplū eoꝝ qͥ īpie actui̓ ſūt ponēs. Et iuſtū loth oppreſſum a nephandorū im pudica ac luxurioſa conuerſaciōe exipuit Huiꝰ impuritatis flagicō ſam libidinem publicum eſt ⁊ ne rōnem ꝯmiſiſſe. Sicut ſcribit de eo Boecius li. de vita. 1⁊. ceſarum Vn̄ ⁊ queindaꝫ pͥuerum ſporum nomi ne caſtrauit ⁊ in habitu femineo texit ⁊ ſolemniſſimo nupciarum officio in vxorem duxit. De quo qͦ dem ludendo optime dicit propter quod hanc vilitatem hec ſcripſi. O ꝙͣ bene inquit actum fuiſſet cuꝫ rebus humanis ſi pater tuus do micianus talem habuiſſet vxoreꝫ Contra iſtud flagicioſuꝫ ⁊ nephā diſſimum vicium: fecit librum de planctu nature Alanus magnuſ de inſula doctor ſacre theologie fa moſus metro ⁊ proſa compoſitum ſcientifice multum ⁊ curioſe. Ma huerunt enim iſti ſodomite vnde cim incentiua libidīs que ꝯputat Belinādus in duodecim verſibuſ ita dicens. Ocīa: ſegnicies: ſomnꝰ M) caro: femina: vinum. Proſperitas luduſ carmina forma puer Ocium eſt primum. quia iuxta Ouidium de remedio amoris verſus. Ocia ſi tollas periere cupidinis arteſ Seg nicies ⁊ deſidia ⁊ pigricia. Iuxta illud remedium verſus Queritur. giſtus qualiter ſit factus adulter̄. In promptu cauſa eſt: deſidioſus erat. Somnus exceſſiuꝰ nutrit car nalia vicia Vn̄ Catho verſus Plꝰ vigila ſemper ne ſomno deditus eſto Nam duturna quies vicijs a limēta miniſtrāat. Caro. Eſus carni um: carnem facit petulantem. Frī na id eſt conſortium feminaꝝ. Nu meri. 13. Cur feminaſ r̓ſeruaſti: nō ne iſte ſunt que deceperunt filios iſ rahel. Vinumqꝫ luxurioſa res eſt Vinum ⁊ tumultuoſa ebrietas ꝓ uibioꝝ. 2. Proſperitas Exemplum de Dauid qui quando fuit in bellis fatigatus caſtus erat Quando ve ro in pace ⁊ proſperitate: nnicidit in adulterium. ⁊ ℟. ii. Luxuriant aī rebuˢ plulmumqꝫ ſecundis Nec fa cile eſt eis tommoda mente ſequi viſ Secundo de arte amācli. Lūdꝰ. diſ ſoluit enim lubus mētis ſollicitu mugui dinem. Vnde ſignanter Sara. Nū ꝙͣ cum ludentibuſ miſcui me. Tho b̓. tercio Carmina id eſt armoma diſſoluta ⁊ laſciua. Cōtra que nō ta Boecium in prologo ſuper muſi cam. Forma id eſt pulchritudo ⁊ ideo fallax gͣtiā ⁊ vana eſt pulch̓ tudo Prouerbiorum tercio Puer. Dicit enim Belinandus ꝙ ideꝫ fa cit etas in puero quod ſexus ī mu liere. dicitur hic ꝙ ſapiētia a dolo ſermo ribus liberauit Vbi ſciendum ꝙ ſapiētia que eſt xpriſtꝰ homines liberauit tripliciter. Liberat enim ſicut medicus Libea̓t egrotantes ⁊ a morbis oppreſſos Sicut liberāt principes dimicantes ⁊ in caſtris obſeſſos Sicut liberat iudex allegā tes ſe īiuſta ppeſſos. Priō gͦ libea̓t nos ſic̄ me dicus libea̓t egͦtātes ⁊ a

c Fi morbis oppreſſos. Bouus medicuſ non ſtatim curat homineꝫ in caſu vbi materia infirmitatis eſt mag na: ſed paulatim iuuat naturā per medicina vt infirmitas ſic adiuta purget ſeipſam ⁊ fortior ⁊ purior finaliter cōualeſcat. Et licet in fix nus ingemiſcat ⁊ plorat vt cito liberetur: medicus tamen prudent̉ exſpectat ⁊ patiēter operatur ⁊ me lius pro īfirmo ꝙͣ ipſemet intelli gat. Aoraliter. infirmitas a qua xp̄s venit nos ſanare: eſt peccatuꝫ Iuxta peticōem Psͣ Igo dixi domi ne miſe. mei ſaā aīaꝫ meā qꝛ pecca uitibi. Iſtam infirmitateꝫ contra himus a natura ꝓpter fomitem ⁊ concupiſcenciam originalem qui ī corpore noſtro manet. ſemper incli nans ad peccatuꝫ qui lāguor natu revocatur ab Auguſt. qui in hac vita minui poteſt: ſed extingui nō poteſt. Vnde medicus noluit nos curare ſubito: ſed per moram tem poris. Et ideo reliquit nobis electu aria. vnctiones ⁊ cibariā collatiua ſanitatis id eſt ſacramenta eccle ſie baptiſmuꝫ. eucariſtiam. penitē ciaꝫ ⁊cͣ. Sed perfecte curabimur in reſurrexionē corpocū generali ceſſā te omni infirmitate ⁊ ad peccandū pronitate. Et ideo in preſenti conti nue infirmi ſumus. Sicit̉ psͣ Miſe rere mei deus quonam infirmꝰ ſū ſana me dominē quoniam cotur bata ſunt omnia oſſa mea. dilati oneꝫ vero illius ſanitatis moleſte q̓dāmō ferunt ſancti ⁊ elcī quia eſt contra affectionem commodi Vnde dicit apoſtolus Roman.7. Infelix ego homo: qͥs mē libea̓bis de corpore mortis huiꝰ? Sed cōſe Cgm X 9υ 1y lando ſeipſū. Rn̄dit Rom̄. 8. dicēs ꝙͣ ī breui ꝯſeq̄t̉ ſāitatē ꝑfectā Licꝫ nunc ingemiſcat exſpectās Ip̄a in quit creatura liberabit̉ a ſeruiture corrupcōis ī libertate gl̓e filioꝝ dei uēd erit quādo naturā hūana ꝑ fecte gloīficabit̉: ⁊ omnino erit ſa nata ab oī īfirmitate peccati. Iob li. In ſex tribulacōnibꝰ liberabit te ⁊ in ſeptima nō tanget te malū L Secūdo liberāt xp̄ꝰ ſicut princeps: milites ſuos ī caſtris obſeſſos. Nar rat. 6. Iuliꝰ li. 3. c. 6. de qͥdā prīcipe noīe Cleonino cuiꝰ ppl̓s ī quadaꝫ ciuitate claudebat̉ obſeſſꝰ. VVolēſ gͦ populo ſuo ꝯſulere quideis vti lius expediret cum eis aliter litte ras non poſſet tranſmittere. ordia 2 6 uit ꝙ vnus de militibꝰ ſuis de quo ſatis confidebat: obſidiōem acce deret ⁊ cū aduerſarijs obſidiōem facientibꝰ fortiter quaſi eos adiu uans inſultum preberet. Vrdina uit tamen ꝙ nulla tela mitte̓t niſi illa que ſibi traderet. Tradidit er go ſibi tela. ſanceas ⁊ ſagittas in quibꝰ artificialiter erat ſcriptum. Cōfortamini ⁊ eſtote fideles. Ego Cleonnnus obſidionem iſtam vo bis venio celeriter remouere. Iſte ergo miles quaſi hoſtis ⁊ immicuſ ciuitatis obſidionem acceſſit: cū ciuitatem obſidentibus et expug nantibus ſe immiſcuit ⁊ tela ſua ī predicto modo īſcripta vltra mu ros eiecit quibus inſpectis ⁊ lectiſ Illi qui ciuitateꝫ defendebant plu rimum confortati hoſtibus r̓ſtite punt ⁊ciuitatem domino ſuo ſerua uerunt. Moraliter. Princeps iſte xpriſtus eſt. ciuuitas: eccleſia mili tans in qua ſumus. Hec ciuitas ē f. 3

rō obſeſſa per cercuituma demonibꝰ ⁊ malis homnibus quia aduerſa rius noſter dyabolus tamꝙͣ leo ru giens circuit: querenſ quem deuo ret. prima Petri. j. Et in Pſalmo. In circuitu impnͣ ambulant. Prin ceps vero noſter volens nos libera re ⁊ confortare mittit nobis militē cum lanceis ſagittis ⁊ telis hoc eſt prelatum vel predicatorem verbi dei huiuſinodi ſunt ſagitte poten tis acute. Ilbe accedens videtur au dientibus ſpecietenus non eſt ad iutor ſed aduerſarius Capittulat obiurgat ⁊ reprehendit: ac incre pat̉ eccleſiam militante ⁊ eiuſ ml̓ tiplices defectus demonſtrat. Vn̄ iſte eſt realiter amicus ſed apparē ter aduerſarius. de quo Math̓. ſ. Eſto conſentiens cito aduerſario tuo dum es in via cuꝫ eo. Videas ergo diligenter quid in teliſ ſuaꝝ increpationum ſit ſcriptum ⁊ inue mes ꝙ miſſus ē a principe tuo xp̄o non ad te finaliter expugnanduꝫ ſed ad te de obſidione prudenter li berandum. Eccleſiaſtici. 9. Ciuitas parua ⁊ pauci in ea viri Venitqꝫ contra ea rex magnus ⁊ vallauit eam: extruxitqꝫ municiones per gi rum ⁊ ꝑfecta ē obſidio. Inuentus qꝫ eſt vir pauper ⁊ ſapiens libera uit vrbem per ſapientiam ſuam. Terrio liberāt xpriſtus ſicut iudex allegāteſ ſe iniuſta perpeſſos. dia bolus enim ſeduxerat ⁊ indurea̓t ad pecrandum. Et ideo ſub ſeruitu te dyaboli homo erat detentus iuſ te quidem a ꝑ arte hominis Sed in iuſte a parte diaboli. ſicut declarat Auſelmus libro primo Cur deus homo. capitulo ſeptimo. Homo ī quit meruerat vt puniret̉: nec ab vllo ꝯuenientius ꝙ ab illo cui cō ſenſerāt vt peccaret. Dyaboli vero nullum erat meritum vt puniret: īmio hoc tanto dyabolus faciebat iniuſtiꝰ ꝙͣto non ad hoc amore iuſ ticie traheretur: ſed inſtinctu mali cie impelleretur. Et ideo ſcd̓m eum iuſtuꝫ fuit ex parte hominis ꝙ ip ſe a dyabolo puniretur: ſed non fu it iuſtum a parte diaboli vt ipē ho minem puniret. Ab iſta namqꝫ iniuſta ſeruitute libea̓uit nos xp̄riſ tus morte ſua: quia ipſe ſolus hoc facere potuit Iacobi quarto. Vnꝰ eſt legiſlator ⁊ iudex qui poteſt per dere ⁊ liberare. Qui iudicādo ꝓpt̓ eqͥ tatē rei ꝑſonam nō r̓ſpicit: nec ad munea̓ ꝓpt̓ iuſticie rigiditatē cuiiſ ꝙ placatꝰ ītuet̉. Liberauit autē eo modo quo narat Anguſtinus deci in ooctauo de ciuitate dei capitulo decimonono ⁊ Valerius libro qͣn to. capitulo quarto de Cōdro rege Athemenſium ꝙ cum r̓gio ſua ⁊ ci uitaſ ingenti hoſtium bello debella ta eſſet humani auxilij diffidentiā ad oraculum. Apollinis confugit: ac ꝑ legatos ſciſcitatꝰ eſt quonio do tam graue belluꝫ diſtuti poſſet. Reſpondit Apollo Ita finem ei foe̓ ſi ipſe hoſtium manu occidiſſet ⁊ occubuiſſet. qui cuꝫ ad hoſtiuꝫ caſ tra perueniſſet: ordinauerūt ꝙ nl̓ lo modo regem athemenſium occi derent. Videns ergo Codrus ꝙ ci uitas ſua nullo modo pacem habe re poſſet niſi ipſe manu hoſtili oc cumberet. depoſuit regis inſignia ⁊ habitum pauperis induit ⁊ caſ tra hoſtiuꝫ ingreſſus eſt: vbi q̄m dam ad pugnā ꝓuocans int̓fectꝰ

occubuit. Sitqꝫ pat̓riam libea̓uit ꝓpt̓ quod apd̓ ſuos inter deosꝫ depu tatus eſt. Ad aptacio plane patet ꝙ xpriſtus rex eſt eccleſie militan tis. Aduerſarij ſunt dyaboli ex de monibus ⁊ malis hominibus con gregati. Prophetatum enim fuita a deo preordinatum ꝙ eccleſia id eſt electi de genere humano aliter non poſſent pacem habere niſi rex eorum interficeretur. Xpriſtus er go dei filius hoc vidēs qui cum in forma dei eſſet exinamuit ſemetip ſum formā ſerui accipiens in ſimi litudine hominum factus ⁊ habi tu inuētus vt homo. Humiliauit ſe factus obediens vſqꝫ ad morteꝫ mortem autem crucis. Et ſic nos a ſeruitute dyaboli reſtituit liberator Gal̓. 4. Itaqꝫ non ſumus ancille fi lij: ſed libere qua libertate xpriſtꝰ nes liberauit. Lectio centeſi matriceſima. 3: Ic autem profugū irefra tris Iuſtuꝫ deduxit per vi as rectas ⁊ oſtēdit illi e̓g num dei ⁊ dedit illi ſcienciam ſanc torū ⁊ honeſtauit illū in laboribꝰ ⁊ in fraude circumuenientium illi affuit ⁊ honeſtum fecit illum. declarata vtili ⁊ nobili guberna cione ſapientie circa quatuor per ſōas ſpectabiles videlicet Adā. No e. Abraham a loth. In hac parte de perſona quinta introducitur vi delicet de Iacob quē deus mirabili ter in multis protexit ⁊ direxit. V bi notanduꝫ ꝙ ſicut narrat hiſto ria Ge. 2s. ⁊. ⁊9 yſaac prīa̓tha du̓ & filios hūit fſaū ⁊ Iacob gēellos Rui cum adoleuiſſent eſau īuidit Iacob ⁊ minas mortis ei intemp Cap̄ V. 6C I ( tauit. Iacob ergo conſilio matriſ ſue Rebecce fugit de Berſabee per chanaam ī meſopotamam ad la ban auūculum ſuum fratrem ma tris ſue in hoc itinere dormens ſu per lapidem vidit ſchalam erecta ad celum ⁊ angelos aſcendentes ⁊ deſcendentes per eam ⁊ dominum inmixum ſchale ⁊ dicentē ſibi. Ter rā hanc tibi dabo ⁊ ſemini tuo Ve mens ergo ad labangtant̓ recep tus cōuenit cū eo ꝙ paſce̓t gregē ſuarum ouium ⁊ caprarum per. 4. ānos tl̓i pacto ꝙ ſibi daret rachel filiam ſuam in vxorem ſeptenmo completo: dedit ſibi laban de noc te. liam filiam ſua ſemorem in vxo rē ⁊ ſe in craſtinō excuſauit/ ꝙ nō M erat conſuecudo illius patrie: priō dare ad nupciaſ iuimiorem. Tranſ actis ergo ſeptem diebus recepit Rachel ⁊ ſeruiuit ei ſcd̓m Iheronͥ. ſeptem alijs annis: ita ꝙ quatuor decim annis ſeruiuit laban pro fi liabꝰ ſuiſ. Quibꝰ trāſactis accepit licenciam ſuam: voluitqꝫ ad patri am ſuam reuertiſſe. Rogauit ergo eum laba ꝙ adhuc ſeptem anis ſibi ſeruiret. Reſpondit Iacob ꝙ li bēter faceret tali pacto. Sepera in quit vniuerſos greges tuos in du as partes: ponaſqꝫ omnes vnius coloris in vna parte tam in ouibꝰ ꝙͣ in capris ⁊ trādas aliam ꝑtem michi ad cuſtodiā. Vniuerſa ve̓o pecora ſparſi velleris et maculo ſi coloris tradas filijs tuis et pone̓ inter nos diſtanciam trium dieꝝ itineris. Quo facto peto pro merce de quicquid natuꝫ fuerit varij cō loris: quicquid autem viiius colo ris tuum erit. Iſtud pactum laba f. q

tio ſ1 vehementer approbauit: cogitanſ ꝙ nulle vel pauce haberent vellera varia cū totꝰ grex eſſet vniꝰ cololſ. Iſto pacto firmato Iacob vſus ē iſta ſubtilitate. Solebant enim o ues ad aquare in canal̓ibus Acte pit ergo Iacob virgas amigdali nas ⁊ platamnas ⁊ ex parte decor ticauit ⁊ ex ꝑte virides dimiſit ⁊ poſuit in canalibus vt oues quan do ad aquabant̉ viderent vmbraſ iſtarum virgarum in aqua ⁊ ex y maginacōne iſtarum varietatum colorum conciperent fetus varios ⁊ maculoſos in velleribus. Habet enim vis imaginatiua magnum effectum circa prolis condicōnem Vnide cum quedaꝫ matrona pepe riſſet ethiopem accuſatur de adul terio ⁊ iudicata fuiſſet pro rea niſi Quintilianus eam defendiſſet. Oſ tendens ethiopem in camea̓ depic tum: in qua matrona concepea̓t. ſi cut narrat Hieronimus. Et cōſimi lis caſus de Ipocrate narracur. Ac cidit enim quamdam matronam pulcherrimum peperiſſe puerum vtriqꝫ parenti diſſimilem ⁊ toti ge neri eorunidem ⁊ punita fuiſſet ſi Ipocras cauſam non reddidiſſet Dicturam quamdam in cubiculo in qͦ cōceperat extitiſſe filio ſimilē Conſimule narrat Auguſtinus ſe cundo retractationū capitulo ſexa geſimoſecundo ⁊ contra Iulianuꝫ libro ſecundo de quodā rege Cipro multum deformi qui pulchraſ mia gines in cubiculo ſuo fecit depingi vt ſibi per mod̓ illum pulchri filij naſcerentur. Hac ergo cautela vſꝰ Iacob fecit meliores fetꝰ maculo ſi velleris ⁊ peiores ⁊ pauciores fe 3 tit vnius toloris. Qūo viſo Labā mutauit mercedeꝫ ⁊ voluit ꝙ ſui eſ ſent fetus varij coloris ⁊ Iacob fe tus vniuſ coloris. Iacob ergo am mouit virgas quando aſcendebāt meliores oues: ⁊ poſuit eas in ad miſſura tardiori que peior ea̓t. Sic Laban frequent̓ mutauit pactuꝫ ⁊ ſemper habuit peiorem partem Hoc oportuit dici ad intellectum huius littere. Quibus viſis ſcien dum ꝙ Iacob in eundo ad laban in morando cum eo ⁊ tandem rede undo ab eo ſemper gratioſe direc tus fuit ſapientia gubernante. Et ſcd̓m iſta tria littera diuiditur in tres partes Nam primo narratur quomodo ſapientia direxit iacob de pat̓a fugientem. Secundo quo modo euꝫ inſtruxit famulum ⁊ ſer uientem. Tercio quomodo eum r̓ duxit verſus ſuam patriam venien tem. Secunda pars ibi. Poneſta uit illum in laboribus ⁊ in fraude circumuemientium illi ⁊cͣ. Iercia ibi Cuſtodiuit illum ab immicis Quantum ad primū dicit ſic. Hec autem id eſt ſapiētia. Deduxit iuſ tum id eſt Iacob. Profugū ire fra tris id eſt profugum ⁊ fugientem ab iā fratriſ id ē ab Eſau fratre ſu q̄ irato. Seduxit inꝙͣ ꝑ viaſ rectaſ id eſt de Berſabee in Chanaam: ⁊ inde in Meſopotamiam ſiue ad La ban auunculum ſuum. Et ī iſto iti nere oſtendit illi regnum dei in vi ſi one angelorum aſcendentium ⁊ deſcendentium perſchalam erectā in terrā ad celū Vn̄ Geneſis viceſ mooctauo. Et dedit illi ſcientiam ſanctorum ⁊cͣ que ſcientia ſancto rum. Scire enim eſt conuerſari in

medio nationis peruerſe bene ⁊ v̓ tuoſe. Vel dedit illi ꝓphetiam que eſt ſciencia ſanctoꝝ Sapīencie. Per nacōnes in animas ſāctas ſe tranſfert amicos dei ⁊ ꝓphetas cō ſtituit. fuigilās enim de ſompno ſuo ꝓphetauit de lege. de tēplo. de paſſione que in terrā illa futura e rant dicens. Terribilis eſt locus iſte: vere dominus eſt in loco iſto ⁊ ego neſciebam. Non eſt hic ali ud niſi domus dei ⁊ porta celi Gen̄ 28. Terribilis enim fuit lex domꝰ dei. templum paſſio criſti. apertio porte celi. Sic ergo direxit eum in itinere fugientem. Sed vlterius cū veniſſet ad laban cui viginti āniſ ſeruiuit: inſtruxit eū ſapientia du pliciter. Primo quō lucraretur ſi bidiuicias. Secūdo qūo ipſius la baafiliorum ſuorū vitaret fraudū lencias. Quantū ad primum dicit ꝙ honeſtauit illum in laboribus ſuis id eſt ditauit illum ꝑ labores fideles quos ſuſtinuit ſeruiendo la ban viginti anis Gen̄. zi. die noc teqꝫ vrebat eſtū ⁊ gelū: fugiebat qꝫ ſompnus ab oculis meis. Iſtū modū loquendi habet ſacra ſcrip tura fccī. ii. Facile eſt in oculis dei ni ſubito honeſtare pauperem. Et compleuit laboreſ illius dādo ſibi perſeuerantiam. patientiam ⁊ mer cedem condignā Gen̄. 30. ditatuſ eſt homo vltrā moduꝫ. In fraude c̓tūuēientiū illi affuit ⁊ honeſtum fecit illū id ē docuit illum obuiare fraudulēcijs ⁊ flītatibꝰ ip̄iꝰ laban̄ qͥ intebat̉ dimiiniue̓ mͥcedeꝫ ſuā per mutacionē ꝑacti mō ſibi tribuen do fetus vnius coloris: mō diuerſi coloris vt ſupra dictum eſt Gen̄. CV5 Coy X. z1: dixit Iacob vxoribuˢ fuis. labā pater veſter circuuenit me ⁊ muta uit mercedem ineam decem vicibꝰ id eſt multociens ⁊ tamen deus n̄o permiſit vt noceret mihi. Et honeſ tum fecit illuꝫ id eſt diuitem ſicut prius expoſitum eſt: vel iuſtū vel morigea̓tum ad alios ꝙͣuis malos Theſſal̓.ę. Honeſte ābuletis ad eos qui foris ſunt. ¶ Eſt autē circa ẜma hiſtoriā notandum Moraliter ꝙ iſti duo gēelli eſau ⁊ Iacob deſig nant carnem ⁊ ſpiritum. Iſau pilo ſus ſignificat carnē que plena eſt ſuperflius deſiderijs. Pili enim deſi deria terrena deſignat: in cuiꝰ ſig num clerici habent pilos raſos in ſummitate capitis ⁊ attonſos īcir cuitu: ad deſignandum ꝙ nullum terrenum deſiderium debet media re inter mentem eorū ⁊ deum: nec 263 etiam debent habere mimias affec tiones ad corpus ſuum. Vnde in ſignum huius verſus inferius ad corpꝰ pili abſcindūtur. Eſau ergo piloſus eſt caro. Iacob lenis ſpiri tum ſignat Gal̓. ¶. Vos qui ſpiri tales eſtis inſtruite huiuſmnōdi in ſpiritu lenitatis Iſtiduo germani inceperunt pugre in vtero nir̄is. Et pꝰ ea eſau cū fc̄s eſſet adoleſcēs ꝑ ſecutꝰ ē frēꝫ ſuū ⁊ ītētauit ſibi mor tē. Et c̓te ad lr̄am ivtero nir̄is caro īficit ſp̄m ꝑ pccm̄ origenale In psͣ Ecce eī ī imqͥ. cō. fū⁊cͣ. et cōtīe pꝰ e a. Caro ꝯcupiſcit adu̓ſꝰ ſp̄m ⁊ ſpꝰ adu̓ſus carnē. Hec ei ſibi īuicē ad u̓ſāt̉ Gal̓. i. eſaū ē ſēior ⁊ iacob iui or Ꝙꝛ ad lraꝫ pͥmo ꝯcipit̉ caro ⁊ pꝰ ea aīat̉ ꝑ ſp̄ꝫ Ar̄ſt. 16. d̓ aīal̓. ēbri o ī mat̓re pª viuit vitā aīal̓ ꝙͣ vita hōis Coꝝ. i n̄ pͥꝰ qd̓ ſpūale ſꝫ pͥus f. ſ.

lvvo quod animale: deinde quod ſpitu ale. Et ſapiētie.. In ventre matriſ mee figuratus ſum caro. Iſte tamē ſemor debuit ſeruire iuniori id eſt caro ſpiritui vt in actibus hominū non caro: ſed ſpiritus dominetur. Gal̓.1i. Spiritu ambulate ⁊ deſidei a carnis non perficietis. Similiter etiam fſau ſeruiuit iacob ī hoc ꝙ perſequebatur eum. quia ſic fuit ſi bi occaſio meriti ⁊ patientie ⁊ ingͣ nus profectus. Et iſto modo rebelli o carnis eſt ſeruicium impenſū ſpi ritui quo ſpiritus perficitur ⁊ ſtimu latur ad pugnam vt portet victo riam. Iacob ergo id eſt ſpiritus ſub fratriſ fui ꝑſecutione afflictuſ fugere debet ī meſopotamiā. Meſo potamia īterpretatur eleuacō cuiuſ dam vocatiōis ⁊ ſignificat celeſteꝫ patriam ad quam eleuabimur ⁊ ad quam vocati ſumus. Sed ī iſta fuga iacob poſitus ī itinere dormit quia ſpiritus aſtrepitu mundi ſe ſubtrahit ⁊ in ſanctis ſtudijſ ⁊ cō templacionibuſ conquieſcit: capi ti ſupponit petram quia fundamē tum totius vite ſue xpriſtum facit i. Coꝝ. 10. Petra autem erat xp̄riſ tus Et. j. Coꝝ. 3. Fundamentum a liud nemo poteſt ponere preter id quod poſitum eſt quod eſt iheſuſ xpriſtus dormendo ergo in ſanc ta cōtēplacione ſpꝰ vidit ſcalaꝫ e rectam ad celum. Iſta ſcala eſt pe intentia que ſtat interra: quia in hac vita incipitur: ſed attingit ad celum quia facit hominem in mor te ad celum appropinquare Math̓ quarto Penitentiam agite: appro pinqͣbit eī r̓gnum celoꝝ. Iſta ſca ta halet ſex gradus per quos aſ cendere conuenit ſcilicet cōtriciōeꝫ confeſſionem. orationem: ieiunia: vigilias ⁊ clemoſinas: que ſunt partes ſatiſfactiōis. Iſta figurant̉ per ſex gradꝰ quibus aſcēdebatur ad ſoliū Saloīnōīs. ⁊. Paralip. 9. duo laterā iſtius ſcale ſūt timor ⁊ ſpes. debet enim peccator time̓ nō preſumere Ectī. I. De ꝓpiciatu pecca toꝝ noli eſſe ſine mētu. debet etiā peccator ſperare ⁊ non deſperare: ⁊ ſic inter ſpem ⁊ timorem quaſi int̓ duo laterā penitencialis ſcale aſcē dere. quia ſicut metricē dicitur Si ti morē ſine ſpe tunc deſperatio ledit. Et niſi ſpes timear ſtatim preſūpij o fiet. Ergo timor ſine ſpe: nec ſpes valet abſqꝫ timore. Angeli aſcēdē tes ⁊ deſtendentes ſunt cogitacōeꝫ nrē quibuſ interdū cogitamꝰ gau ima bia poradiſi ⁊ tunc aſcendunt Lu ceze. Cogitacōes aſcendūt ī corda vr̄a. Et aliquando miſerias hꝰ vite immo etiam penas inferni ad pre cauendum ⁊ tūc cogitaco es noſtrr deſcendunt In ps Aſcendunt vſqꝫ ad celoſ ⁊ deſcēdūt vſqꝫ ad abiſſoˢ Huic ſcale dominꝰ ē inmxꝰ q peīte tes exſpectat ⁊ vocat dicens Veni te ad me omnes qui laboratis ⁊ o nerati eſtis ⁊ ego reficiā vos. Aa th̓: ij. Aīa vero deuota q̄ ſic dormit cū iacob: audit dn̄m dicenteꝫ ſibi. Terra ī qua dormis dabo tibi ⁊ ſeī in tuo ꝟterra viue̓ntiū quē ē pat̓a in qͣ nunc dormis ſicut pereguiꝫ ꝑ contemplacōeꝫ dabo tibi poſte ⁊vt requieſcas in ea per ſempiter nam poſſeſſionem In ps Credo vi dere bona domini in terra viuenti Sed notandum ꝙ Laba cui iacol ſeruiuit duas filias habuit Liam

c a Rachel. Lia lippis erat ocul̓ Rai̓ hel decora ⁊ venuſta aſpectu. Serui uit autem iacob pro Rachel ſeptē ānis ⁊ tamē poſtea neceſſe habu it prius accipere Lyam anteꝙͣ hē ret Rachel eo ꝙ non eſſet cōſuetu dinis ī illa prīa prius tradere iuni ores ad nupcias Sic moraliter ē. Pater nr̄ cui ſeruimꝰ habet duas filias: duas vitas Preſētem ⁊ futu rā Preſens ē Lia lippis oculis: nec mitū quia manet ī hac lacrimaꝝ valle plena miſerijs ⁊ afflictiōibꝰ Futura vero vita ē quaſi Rachel de coa̓: amabilis. pulchra ⁊ plena de licijs Tren̄. 2. Vrbs ꝑfecti decoris gaudiū vniuerſe terre. Pro iſta fi lia oporter nos ſeruire. annis id ē vniuerſa poteſtare Septenariuſ e nim eſt numerus vniuerſitatis ⁊ tamen contingit de bonis ac ſāctiſ viris frequenter ꝙ ſeruierunt deo diu ⁊ vellent libenter habere iſtam Rachel.i. vitam eternam: quia ſine maiori difficultate vellent ire ad ce lum: ſꝫ certe tunc datur eis Lia qꝛ deuſ ſic ordinauit ꝙ exponuntur vi te actiue forte ī ſtatu prelature vbi opprimuntur afflictionibuſ pro ſa lute proximorum. Et ſi querātur a xpriſto quare. Reſpondet. Quia n̄o eſt conſuetudo celeſtis patrie iuni orem illam Rachaeleꝫ ⁊ beatitudi nem pulchra ⁊ decoraꝫ dare an̄ la borem preſentis vice ⁊ ideo prius oportet accipere Liam lippam vt poſtra habeaꝰ Rachel decorā. Sic cideus dat coronā pro cine̓ oleuꝫ gaudij pro fletu Palliū laudis da bit pro ſpiritumeroris Iſaye. 6. Lectio cenceſimatriceſimaprima. .. 312.3. .3. o Capl Ntimū F Vſtodiuit illū ab ſimicis ⁊ a ſeductoribꝰ tutauit illi ⁊ certamē forte dedit illi vt viceret ⁊ ſciret qm̄ oīm potētior ē ſa pia ¶Pꝰ ꝙͣ declaratū eſt quo ſapi entia que everꝰ dei cultus liberauit iacob ī fugiēdo fratris ſui odiū In conͣhēdo duplex ꝯiugiū ⁊ ī exhibē do Labā laboloſū ſeruiciū. que oīa fecit partī verſus labā itinerando partim cum eo morando. Hic ꝯn̄r on̄t quomodo ſapīa eundeꝫ iacob gubernauit ad partes ſuas reꝑat̓ ando Habuit̓ enim iacob fratrem ſuum perſe cutorem. Auūculum ſu um ſeductorem ⁊ angelum ſuum colluctatorem. Et ab iſtis tribꝰ ſa piētia eum cuſtodiuit ſicut ſibi ex 263 pediuit Nam germanum ſuū recō filiauit. Auunculum ſuum racōne placauit ⁊ ab angelo bn̄dictionē impetrauit. Sciendum eſt ergo ꝙ Iacob repatriando cum vxoībus liberis gregibus ⁊ armentis tres ſuſtinuit difficultates Orima fuit ꝙ cum fugeret clam a laban cum omnibus que acquiſierat ſub eiꝰ ſeruīcio. Lab an indignatus ꝙ nō atcepta licenciā ⁊ īſalutato hoſpi te receſſiſſi cū gregibuſ ⁊ filiabuſ ſuis inſecutus eſt eum cum mag na comitiua. ſicut narratur Gene ſis triceſimoprimo. ẜt a ſeptio die eum attigit. Cui nocte precedenti dominus apparuix ⁊ dixit ei. Caue ne quidꝙͣ loquaris aſpere contra Iacob. Qua increpacione correp tus laban nichil niſi rationabile Iacob dixit. Et ibi finaliter pactuꝫ fecerūt ⁊ ticulū lapidis erexer̄t ī ſig nū ꝙ neut̓ vniꝙͣ ī poſterū conͣ ali um cnͣſie̓ lice̓t. Secūdā difficultaſ

ciō quam habuit in repatriādo de fra tre ſuo quem audiuit ſibi velle oc currere cum quadrīgentis viris ⁊ contra hunc timorē deus eum con fortauerāt ante: oſtendens ei mul titudinem angeloꝝ Gen̄. z2. in lo co qui dicitur Manaym id eſt caſ tra quē locū ſibi vocauit ſic qꝛ ibi vidit angelos dei de quibꝰ ait. Caſ tra dei ſunt hec. ¶ Tercia difficuſ tas quam ſuſtinuit in repatriādo fuit in lucta angeli de qua Gen̄. 32 vbi dicitur ꝙ vir luctabatur cū eo vſqꝫ mae: ſed finaliter vir ille ſibi bn̄dixit ⁊ ꝙ cōtra g̓manū p̄uale̓t predixit. Liberatione ergo Iacob per ſapientiam deſcribens dicit ſic Cuſtodiuit illum ab immicis vide licet a fratre eum perſequente an teꝙͣ fugeret a patria ſua ⁊ a laba eum inſequente cū redire vellet ad patriam ſuam Gen̄. 16. Cum pla cuexint domino vie hominis immi cos eius cōuertet ad pacem. Et a ſedūctoribus tutauit illuꝫ hoc eſt a fraudibus laban eum perſequē te ⁊ filioꝝ ſuoꝝ quando morabat̉ in meſopotamia. Et certamē forte dedit illi vt vinceret quando cū an gelo luctabatur ⁊ victoriā obtinu it: nō per violenciam ſed per deuo cionē: angelo volente ſibi dare ſig nu̓m quia ſicut luctabatur cū eo ⁊ tamen habuit finaliter victoriam ita ſuſtineret aduerſitatē a fratre ⁊ tamen in fine victoriam haberet ⁊ ſic expelmentaliter diſceret ⁊ ſci ret quoniam omnipotentior eſt ſa pientia que attigit a fine vſqꝫ ad finem fortiter ⁊ diſponit omnia ſu auiter Sap̄. s. Cuſtodiuit illuꝫ ab A ſermo mimicis. Notandum ꝙ inter ō nia preſentis vite neceſſaria maxi me foret vtile ſcire diſcernere inter amicos ⁊ mimicos quia frequent̉ amicos credimus illos qui ſunt re aliter inimici ⁊ illos inimicos aliqͦ ciens eſtimamus qui nobis reali ter ſunt amici. Sunt enimduo ge nera hominum qui apparent ami ci ⁊ ſūt hoſtes ⁊ immici. Et duo ge nera hominum videntur inimici ⁊ ſunt amici ⁊ ita quidam realiter: q̄ dam apparēter. Vnde quadrupli ces habemꝰ mimicos videlicet blā dos adulatores. falſos ꝯſiliatores. detrahentes ⁊ perſecutores. corripi entes ⁊ correctores. Primi ſunt ex aminandi per conſcientiam. Secū di ſunt repudiandi per prudentiā Tercij ſunt tolerādi per patientiā Quarti ſunt acceptandi per beniuo lentia. Primi igitur mimici a qui bus noꝫ cuſtodire debemus ſunt blandi adulatores. Qui enim in collo te ita ſuauiter raderet et gut tur tibi amputaret vel ideo genā tuam tergeret vt oculum erueret talis merito foret mnimicus dicēdꝰ ſed adulator cuius līgua nouacu la acuta ⁊ doloſa: ideō tibi blandi tur vt te decipiat ⁊ oculum diſcre cōis tibi eruat fcc̄i. 13. In labijs ſu is indulcat mnimicus ⁊ ī corde ſuo infideatur vt ſubuertat te in foue am. In oculis tuis lacrimabitur in imicꝰ: ⁊ ſi īuērit̓ tp̄s nō ſāciabitur ſāguine. Si īcurrerīt tibi mala tūc īuenies eū illic pͥorē: ⁊ qͣſi adiuuaſ ſuffodiet plātas tuas. de iſta ma teriā loqͥt̉ Se. epiſt. 8ō. ẜꝫ quātita tē maiorē adulatio ꝙ ſil̓ ē amicici ē nō nitat̓ tm̄ illaꝫ: ſꝫ vīcit ⁊ pene trat aꝑtis acꝓpicijs auribꝰ excipit̉

1 a in ima precordia deſcendite̓o ip̄ ſo gratioſa quo ledit. dore quēad modum iſtaꝫ ſimilitudine poſſim̄ dinoſcere. venit ad me pro amico inimicus blandꝰ vicia ſub virtutū nomine ſubripunt temeritas ſub titulo fortitudinis latet. Ignauia vocatur moderatio pro tanto timi dus accipitur. In hijs dicit Sene. Magno periculo erramus: immo ſicut declarat ideꝫ epiſtola. 4. Nō ſumus contenti modica laudacōe immoſi quis nos ſāctiſſimos ſapiē tiſſimos ⁊ modeſtiſſimos p̄dicet to tumnos acceptamus tamꝙͣ nobis debitūcum conſtet nobis ꝙ ill̓i ſo lent mentiri communiter qui nos laudant ⁊ tamen in laudibus noſ tris credimus eis ⁊ ideo nos nō cor rigimus Ideo imitari non volumꝰ quia nos oprimos eſſe credimus. ⁊ ideo ſentētia platōnis fuit: ſicut di citur libro de dictis philoſophorū ſeu ſapiētum ꝙ homines ex inimi cis magis r̓alibꝰ ꝙͣ ex amiciſ appa rentibus proficiunt. quia dum im mici eis errores eorū improperant̉ corriguntur. Amici vero non inaī feſtant errores: ſed tolerāt ⁊ occul tant. Mathei ſetipmo. Immici ho minis domeſtici eius. Et yſaie ter cio. Popule meus qui beatum te dicunt: ipſi te decipiunt ⁊ vias greſſuum tuoꝝ diſſipant. Iſti igi tur examinandi ſunt per conſcien tiam. Conſideremus defectus noſ tros de quibus conſcij nobis ſu mus ⁊ tunc non decipiēmur. ⁊ hoc eſt quod docet nos Sene̓. in epiſto la vltima allegata inducenſ exeni plum de Allexandro magno qui ī obſidione cuiuſdam vrbis dum e̓ 91 4V y cuirꝫ muros: ſagitta ꝑcuſſꝰ cū vul nus vehementer doleret: ayt. Vēs inquit iurant me eſſe filium iouiſ Sed vulnus hoc hominem me eſſe clamat. Idem ⁊ nos faciamuſ dicit Sene̓. dicamuſ Vos dicitiſ me pru dentem eſſe: ego video ꝙ multa in utilia concupiſcam. Nec hoc qui dem intelligo ꝙ animalibus ſacie̓ tas monſtrat quis cibo: quis poci omi debeat eſſe moduſ. de iſto in imico expoī poteſt illud Eccleſiaſti ci. 12. Ne credas inimico tuo ineter num. Nociuior enim omnium nō eſt peſtis ꝙͣ familiais īimicuſ Rui dum verbis bonis ſaltem apparen tibus laudem exprimere nititur: in tus ſub complacentie tipo viſcus 12 F fraudis atqꝫ doloris ſeminat inter A ne. Secūdi vero noſtri immici ſunt falſi conſiliatores qui nobis aliter ſuggerunt ꝙ expedit animabus ⁊ hij maxime ſūt periculoſi in ꝯmūi tate quacumqꝫ. quia ſicut ī bonis conſiliatoribus conſiſtit maxime honor. ſalus ⁊ profectus reipubli ce: ita in malis conſiliatoribuſ mx ime conſiſtit ⁊ ſubuerſio eiuſdem Dicit enim Tullius libro ſecūdo de ſenectute ꝙ conſiliator eſt ī repub lica ſicut gubernator ī naui. In na. ui inquit alij ſentinam exhauriūt Alij cordas trahunt. Alij malum ſcandūt. Ille vero qui tenet clauū eſt quietus: ſedens in puppi ⁊ ml̓ ta maiorā facit̉. ⁊ Auicenna dicit ꝙ conſilians eſt efficiens ſic̄ dās formam ſcd̓m quam alius habet operari ⁊ dirigi. diſtinguit enim quadruplex efficiens Conſilians Adiuuans. diſpones ⁊ perficiens debent igitur ip̄i cōſiliarij habere

lcio in vita ſanctitatē. in verbo veritatē in zelo equitatem ⁊ in experimēto ſagacitatem ⁊ tales in romana re pnblica vocabātur ſenatores ⁊ ſe qrac. habent in cōmitatu ſicut cor in cor pore ſcd̓m Plutarcū. Vnde Romū lus: condita ciuitate quam ex noī ne ſuo Romaꝫ vocauit: centum ex ſenatoribus elegit quorum cōſili o onia ageret. quos ſenatores ꝓpt̓ ſenectutem. patres propter ſollici tudinem cure nominauit. Horum nomina ab inicio vrbis cōdite au reis litteris ſcribebantur propter quod patres conſcripti ab omni bus dicebantur. Iſti eligebātur poſtꝙͣ emeriti in diuerſis ſtatibꝰ ⁊ officijs extitiſſent. tāto aptioreſ ſapientie negocijs: ꝙͣto in exerci cijs corporis minus poſſunt. Iſto rū apud grecos tantus honor fuit ꝙ nu̓mꝙͣ duces producerent nec a liquod ſolemne facerēt ſine iſtis Sicut igitur iſti ſenatores ⁊ conſili atores ſūt reipublice vtiliſſimm: qn̄ ſunt boni ⁊ virtuoſi: ita ſunt iudici principi ⁊ prelato pernicioſiſſmi quando ſunt mali/ quādo videlicer habent zelum pro commodo ſuo priuato ⁊ perſonali ⁊ non pro bo nō communi. quando ſunt corrup ti cupiditate ⁊ receptionē munerū quando ſunt nimis perterriti: diſſi mulant dicere veritatem quando o dio vel rancore regulantur vel inui dia ad alios tunc confulendo. prin cipem deſtruunt quem regere ⁊ di rigere deberent/ ⁊ fiunt non ſolum ei ſed toti reipublice peſſimi inimi ci quoꝝ cuilibet dici poteſt illd̓ qd̓ dicit Paulꝰ Alime mago. Act. 13. O plene omī dolo ⁊ omī fallacia fi li dyaboli inimice oīs iuſticie non deſinis ſubu̓tere vias dniī rectas. Talis conſiliator fuit ille Aman qͣ ſimplicitateꝫ nobiliſſim pͥncipis Aſſueri fraudulētis ꝯſilijs circum uēit ⁊ nobilis regis īnocenciā ad nephariā crudelitatē īduxit Heſt. 13. Hoſtis noſter ⁊ inicꝰ peſſimꝰ iſte eſt Aman. Iſti igitur in imici ſunt repudiādi per prudentiam ſi cut idem fecit Aman qn̄ iniquam ſentenciam ad fuggeſtiōem ⁊ cō ſilium eius datam de occidendo to to genere iudeorum miſericorditer ꝑtractauit. Tercij mimici noſtri ſunt detrahentes ⁊ perſecutores Et iſtos vulgariter vocamus hoſtes ⁊ immicos qui perſonas ⁊ condicio nes noſtras ledunt ⁊ tamen ipſi frequenter nobis proficiūt. Sicut enim docet Boe. 4. d̓. cōſola. pro. 6 Prouidentiā diuina exinde ſepe ducit inſigne miraculū ꝙ malos mali bonos faciunt. Nam dum ma liquidā conſiderant ſe imqua que dam apeſſimis perpeti: noxiorum odio flagrātes ad virtutis frugeꝫ redeunt dum ſe eis diſſimiles ſtu dent eſſe quos oderāt. Tales ſūt aduerſus religioſos ⁊ ſanctos vi ros iſti mundo dediti ⁊ dyabolo qͥ facta ⁊ vitam ſanctorum lamant. iudicant ⁊ deprauant. quorum in famatio timenda nō eſt: quia eſt a turpibus orta Sicut enim dicit̉ Gregorius ſuper Ezechielem Per uerſorū derogatio vite noſtre ap probatio eſt. quia iam oſtēditur iuſticie aliqͥd nos habere ſi illis q̄ deo nō placet incipimꝰ diſplicere Nō em̄ ē derogatio ſꝫ ꝯmedatio lu cis ſi eā oduut ⁊ fugiūt veſꝑtiliōes

Sancti viri ſunt lux mundi ꝑ luci daꝫ famā ⁊ ſinceram conſcientiaꝫ ⁊ heſſalo. ⁊. Vos filij lucis eſtis ⁊ filij diei. Peccatores autē ſūt ſicut veſpertiliones amantes ſemper o pera tenebrarū. Iterū nō eſt dero gatio: ſed ꝯmendacō odoris vitis ſi eum ſerpentes fugiunt. Boni vi riſunt bonus odor xpriſti per bonā conuerſacionē ſuā ⁊. Coꝝ. 2. Alijs quidem ſumus odor mortis in mor tē. Alijs autem vite in vitā. Pecca tores aūt ſunt ſerpētes pleni vene nopeccati. Tercio non eſt deroga tio ſed commendatio coloris ſi ce ci illo mentiantur ⁊ iudicat falſuꝫ Peccatoe̓s ceci ſunt Sophomē pri mo Ambulant̓ vt ceci quia domi nō peccauerunt. Et ſapientie ſecū do ixcecauit eos malicia eoruꝫ Vn de ⁊ iudicia temeraī̓a de ſāctiſ ſūt ſimpliciter contemnenda Vn̄ cuꝫ quidā iuuenis ocioſꝰ dice̓t demoſ tem philopho. Si homines me odi rent ſicut te: meipſum perimereꝫ Et reſpondit Et ego me perimerem: ſi me quemadmodum te amarent. uarto non eſt derogatio: ſed cō mendatio medici: ſi freneticus ma ledicat. Serui dei ſūt medici aīarū Peccatores autem ſicut frenetici. Si igitur tales viros ſanctos diffa mant: oportet eoruꝫ blaſphemnias deride̓. Vnde legitur de veſpaſiano imparatore ꝙ cum eſſet auarus ⁊ ſenex ⁊ quidam improperādo ſibi diceret Vulpem pelleꝫ poſſe muta re non aniium. Reſpondit. Riſuꝫ huiuſmodi debemus hominibus nobis correctionem: penam crimi noſis. Quarti inimici qͦs habemꝰ apparenteri ſed tamen realiter ſūt CPYj Vi Cay X. amici: ſunt corripieſtes ⁊ correcto res qui nos de noſtris exceſſibus ⁊ erroribus a̓guunt: puniunt ⁊ e mendant. Veītas enim eſt erran tibus odioſa ꝙͣdiu in erroribꝰ ꝑ ſeuerant. Talis fuit Paulus erga Galathas quibus dicit Gal̓.4. Ego inimicus factus ſum vobis ī verū dicens vobis. Iſti inimici ſūt acceptandi ad bemuolentiaꝫ. Ma th̓. ij. diligite mimicos vr̄os ⁊ bene facite hijs qui vos oderūt hoc ē vi cioſos mores veſtros. Lectio cen teſima triceſimaſecūda Ec venditum iuſtum non dereliquit: ſꝫ a peccatoribꝰ liberauit eum deſcenditqꝫ cum illo in foueā ⁊ in vinculis nō de̓liquit eū donec afferret illi ſcep trum regni ⁊ potentias aduerſus T6 illos qui ſe deprimebant ⁊ mēda ces oſtendit qui maculauerunt eum ⁊ dedit illi claritatem et̓nam ¶ Poſtꝙͣ declaa̓ta eſt gubernacio ſapientie circa quinqꝫ nobiles: vi delicet Adam Noe Abrahā Loth ⁊ Iacob. In iſta parte inducitur exemplum ſexte perſone ſpectabi lis videlicet ipſius Ioſeph qui mi ro modo fuit exaltatus ⁊ humilia tus: tribulatus ⁊ glorificatus. Et circa hoc duo facit̉. Nam primo oſ tendit quomodo ipſe Ioſeph fuit multi pliciter tribulatus Secundo quomodo per ſapientiam extitit̉ magnifice liberatus ibi. donec af ferret illi ſceptruꝫ regni ⁊ potenti am aduerſus illos qui ſe deprimē bant ⁊ mendaces oſtendit qui⁊cͣ Circa primum ſciendū ꝙ Ioſeph duas tribulationes ſuſtimuit iiur ꝯſas de quibus hic breuiter facit

ltio tenſionem. Fuit enim a frat̓ribꝰ venditus ⁊ alienatus per facinoro ſam conſpiracōeꝫ Senͥ. 3. Fuit ſe cundo delibidinoſa ⁊ de voluntate adulterij effectualit̓ denegata. de latus. diffamatus ⁊ accuſatus per malicioſā mulieris machīacionē Gen̄. 29. Caſus prime iniurie fuit iſte. Fratris ſui decem inuiderūt ſi bi ⁊ cū aliqui eum vellēt occidiſſe deo nolente mutauerūt conſilium ⁊ tranſeuntibus iſmahelitis eum vendiderūt pro triginta argenteiſ de conſilio iude qui fuit vnꝰ de fra tribus Ioſeph. Hoc facto miſer̄t tunicam Ioſeph intinctam ſang uine hedi: ad Iacob patrem eorū dicentes ſe in agro tunicam illā in ueniſſe: qua viſa pater coniecit fi lium ſuum a fera aliqua deuoratuꝫ ⁊ irremediabiliter eum planxit. Iſ ti mercatores duxerunt eū in egip tum ⁊ vēdiderūt Phuthifari eunu cho principī milicie regis: nec eſt intelligendum ꝙ iſte fuit eunuch us id eſt caſtratus a iuuenture ſi cut ſolent nobiles facere ꝓpter cuſ todiam dominarum: qꝛ conſtat iſ tū habuiſſe filiani Aſſenech quā iſte Ioſeph poſtea duxit in vxorē ſed tradunt iudei ꝙ iſte Phutifar videns Ioſeph elegantē pueruꝫ e mit eum anicatoribꝰ vt eo ab uſꝰ fuiſſet. dominus autē ita īfrigida uit eum ꝙ impotēs fuit cōire ⁊ cuſ dodiuit Ioſeph ab eo infactū Vn de propter hoc deinceps dicebatur eunuchus ⁊ tunc factꝰ eſt pōtifex helyopoleos ⁊ magis honorabilis ꝙͣ fuerat ante principatum. Iſte igitur Phutifar videns. Ioſeph ī genioſum in agendis ⁊ gracioſuꝫ conſtituit eum diſpenſatorem toci us domus ſue. Vxor vero Phutifa ris ⁊ domina Ioſeph infatuata de ipſius pulchritudine ſollicitauit Ioſeph de cōcubitu: qui ſe excuſa uit. Tum quia eſſet prodicio con tra dominum ſuum Tum qꝛ pcc̄m̄ in deum ſuum. Igit̉ cum quadam die ioſeph cameram domine ītraſ ſet ipſa apprehenſa laſciuia pal lij ſui ayt. dormi mecum: qui neq̄ ꝙ acquieſcens operi nephal̓o: fu git relicto pallio apud eam. Hec vidēs ſe contemptam: conqueſta eſt viro ſuo. accuſans ioſeph de ſollicitacionē impudica ⁊ ꝙ voluiſ ſet eam violenter oppreſſiſſe: in cu ius argumentum oſtendit ei pal lium derelictum. Phutifar minis credulꝰ verbis vxoris miſit eum ni carcerem in quem piſtor ⁊ pine̓na regis miſſi fuerant deditqꝫ domīꝰ ioſeph tantam gratiam ⁊ conſpec tu domini carcei̓s ꝙ tam̄ carcerem ꝙ incluſos eius cuſtodie macipa uit vel deputauit. Eo tempore iſto rum duorum ipſe expoſuit ſomp ma. Piſtoreqꝫ ſuſpēſo pincerria li beratur. Recordatuſqꝫ diu poſtra interpretatoris ſui ioſeph cum rex per ſompnium ſuum preuidiſſet ſeptem ſterilitatis annos. ioſeph per meditacionem picerne deduc tus de carcere: ſompnium expoſu it ſterilitatem futuraꝫ poſt ſeptē annos ſteriles predixit ⁊ conſiliū regi dedit ꝙ aliquem prudētem virū ⁊ īduſtriū in regmno cōſtitue̓t qui bladaper illos ſeptem anno fertiles in horrea cōgregaret qui bus terra ſterilitatis tempore vic taret. Cōſtitutus eſt Ioſeph ī illo

officio ⁊ maximus egipti factus ē ſub rege. A quo accepit anulum ⁊ torquem aureum circa collum e ius ⁊ turrū nobili vehebatur. Pre cōne clamante vt omnes genulle cterent corā eo. Sic igitur de vincū lis ⁊ carcere ad regni regimen eſt tranſlatus. Iſtam igitur mirabilē ⁊ multiplicem gubernacionem Io ſeph deſcribens ſalomon dicit ſic. Hec ſcilicet ſapientia: vendituꝫ iuſ tum ſcilicet ioſeph non dereliquit Sic ſcribit hoecius exulās: ꝙ mu ſe eum exulantem non derelique runt: ſed ꝯtinue concomitate ſunt nec eas timor aliquis valuit impe bire. libro primo metro. i. Haſ ſal tem nulluſ potuit perumcere timor Nenoſtrum cōmites proſequeren turiter. Sed a peccatoribuſ ſcilicet fratribus fuis quos accuſauerat a pud prēꝫ de crimine peſſimo Gen̄. N. Libe a̓uit eum: deſcenditqꝫ cum ilo in foueam id eſt in carcerem l̓ in foueama. in ciſternam vete̓m ſi pli. ne aqua in quaꝫ profecerunt eum in j fratres ſui Gen̄. 34. Et in vinculis ſi non dereliquit euꝫ. Os Humiliaue runt ī ꝯpedibꝰ pēdes eius. Et Gen̄. 20. Pincerna ⁊ piſtor miſſi ſunt in carcerem vbi vinctus ea̓t Ioſeph donec afferret ſceptrum regni id e principatum ſuper regnum egipti In psͣ Conſtitui eum dominum do mus ſue ⁊ principem omnis poſſeſ ſionis ſue ⁊ potentiam aduerſus eoꝫ qui eum deprimebant videlicꝫ fratres ſuoꝫ: ad quos hūit tantam potentiam ꝙ eos vel in mortem vel in carcerem potuit damnae̓ ſi volū iſſet. Et eos mendaces oſtēdit qui eum maculauerunt imponendo ſi Caylin x VyVi bi crimen adulterij Quod fecit fa cto per honeſtam vitam: oſtendēſ eos fuiſſe mentitos id eſt falſū dix iſſe ⁊ illam peſſimam mulierem fu iſſe mentitam: vel forte non ſolum verbo: ſed facto eos conuicit: quan do erat poſtea poſitus in tanta po teſtate. Et non ſolum iſta fecit ſa pientia ipſi Ioſeph: ſed etiam de dit illi claritatem eternam id eſt fa mani claram apud memoīam ho minum in ſempiternum. Hec quo ſermo ad litteram. Hec iuſtum vēditū non dereliquit. Notandum eſt ꝙ inter varios peccatoreſ Aliqui ven dunt patris poteſtate Aliqui filij veritatem Et aliqui ſpirituſſancti ſanctitatem. Patris poteſtatem ve dunt aliqui prelati maiores. Fiiij 2 veritatem vendunt falſi aſſertoe̓ſ Spirituſſancti ſanctitatem vedūt ficti ſimulatoreſ. Primo igit̉ ma li prelati vel ſimomaci: vel pocius ihezite vendunt patris poteſtateꝫ Sant enim poteciam ⁊ vſum claui um eccleſie pro muneribꝰ ⁊ tempo rali mercēde. Frequenter eccleſiam vnicam ſponſam xp̄i vendūt. Qui ꝙͣtu xp̄m offēdunt facilit̓ patet in tuenti. ꝙ rigide: ꝙ acutē ⁊ ꝙ p̄tati ue iſtud vicium reprobauit. Ipſe enim in ſuo aduētu in carne venit̓ iudicari non iudicare: venit pecca ta tollere. non punire. venit ad oſ tendendam clementiam: non vin dictam ⁊ tamē contra p̄tem̄ ſimōi ē ita feruebat ꝙ qͣi oblitus innate manſuetudinis nō examinas cau ſam nō obiirgās: ſꝫ ſtatim ad pu nienduꝫ ſe dedit. Vnde Iohannis ſecundo ⁊ Math̓. viceſimop̓mo di cit̉ ꝙ facto qͣi flagellō de fumculis

Nō eiecit vendētes ⁊ ementes detem plo⁊ menſas nūmulariorum ſub uertit ⁊ es ⁊ cathedras vendētium columbaſ euertit qui ſimomacōſ figurabant ⁊ dixit eis. Scriptū eſt Domus mea domus oracionis vo cabit̉: vos autem feciſtis illaꝫ ſpe luncam latronū. Nec mirū ſi ſic cō trā tales exarſit Nam ipſi xp̄m ex pellūt de ſuo officio. Criſtus em̄ ſe fecit oſtialū eccleſie nolens ꝙ ali quis in eccleſiā id eſt eccleſiaſticā dignitatem intraret niſi per eum Ioh̓. ji0. Ego ſum oſtium ⁊ qui nō intrat per oſtium in ouile ouum ſed aſcendit aliunde: ille fur eſt ⁊ latro. Iſti igit̉ prelati mali et per uerſi qui eccleſiam criſti vendunt expellunt criſtū de officio ſuo faci entes pecuniā eſſe oſtiū ⁊ non crif tū. Sicut fecit Simon magus: cui Petrus dixit. Pecunia tua tecum ſit in perdicōne: quia exiſtimaſti donum dei pecunia poſſidei̓. Actuū 8. Nec eſt perſona aliqua ita par ui valoris in inundo quin magna ſibi iudicaret contumeliam fieri ſi duceretur de foro ad foruꝫ ⁊ vbiqꝫ offerretur venal̓: ꝙͣtōg̓ ſpōſa xp̄i īmo xp̄ꝰ ꝓ ſpōſaoffēdi dꝫ qͥ viliſſi mis ribaldis ad emendū offertur Nunc in foro pape nunc in foro re gis vel principis vel alteriꝰ domini ſecularis. Talis merito fur debet vocari ⁊ latro ſacrilegiis. Que iuſ ticia eſt vocare illuꝫ ſacrilegum la tronem qui furatur calicem vel ſa crum librum de eccleſia: ⁊ non illū qui furatur ipſam eccleſiam totaꝫ ⁊ ominia bona eius.? Quantum cō temptum ⁊ dampnum faceret r̓gi qui in cameram ſuam introducerꝫ ſerpentes bufones ⁊ vermes. Sed certe iſti venditores in eccleſiam de ī callidos ⁊ verſutos r̄pletos vene nō peccati adulatores. latrones. p̄ dones qui r̓ptilia ⁊ vermes magiſ ꝙ hōines dici pn̄t ītroducūt. Et ſic̄ maximū dampnū fieret homini ſi ſponſa ſua ſic per artem magicam incantaretur ꝙ loco prolis huma ne produceret talpas. ſerpētes vel aſinos cornutos: ita fit in parte iſ ta irrecompenſabilē dampnuꝫ ec cleſie: per eccleſie venditores. Qua do enim aliquis auarus qui totuſ inheret terre in eccleſia canoniſat̉ vel preficitur in curatum: poſſunt filij eccleſie dicere. Mater noſtra pro fratre peperit nobis vnam tal pam. Quando ponitur vnus max imus rixator vel litigator: poſſunt dicere. Mat̓ noſtra genuit nobis ſerpentem. Et quando preficitur v nus epiſcopus illitteratus vel lay cus poſſunt dicere merito: quia ec cleſia peperit vnum aſinum cornu tum. dicit enim Beatus Auguſti. ꝙ per ſeptuaginta annos babilōi ce captiuitatis duāuit ſater ignis quem Iheremas abſcōderat Rui tunc primo extinctus eſt quando Anthiochus vendidit ſacerdociū Iaſoni. ⁊. Machabeorum. de iſtiſ malis venditoribus exponi poteſt illud Iohel̓. 3. Puerum poſuerunt in proſtibulo ⁊ puellaꝫ vēdiderūt pro vino. Puer enim criſtus poni tur ī proſtibulo: quando ſācta ec cleſia confertur vni lubrico ⁊ luxu rioſo. Et puella id eſt eccleſia ven ditur pro vino quando bona eccle ſie conferūtur vni guloſo. ¶ Secū do aliqui ſūt qͥ vēdunt filij veītatē

hij ſunt falſi iuratores quos voca mus ꝯmuniter aſſertoreſ. Iſti enī nec volūt teſtimoniū dicere niſi cō ducantur mercede cum teſtis tene n atur dice̓ veritatē ⁊ iudex ſine mur mure diſcernere veī̓tatem ſeu equi tatem Legimus de diabolo ꝙ quā do voluit mentiri induit formaꝫ ſer pentis quaſi verecundatus fuiſſet in natua̓ propria mentitus eſſe: ſꝫ quicquid de mendaciōo: de periuiō numꝙͣ legitur fuiſſe cōnuictus: in mo opinio eſt ꝙ quando adiura tur in nomine trinitatis dicere veꝝ ſeu veritatem: ipſe non mentitur. Iſti igit̉ falſi iuratores peiores ſūt dyabolo: qui ꝙͣtumcumqꝫ adiuren turpoſſunt per munera contra ve ritatem adduci Amos ſecundo Vē didit pro argento iuſtum: ⁊ pau perem pro talciamētis Tercio vē dunt ſpiritus ſanctitateꝫ ficti ſimu latores qui oprā de genere bonorū faciūt pro laude humana de qui bus dicit ſaluator. Amen dico vo bis receperunt mercedem ſuam. Iſ tis venditoribus: ſermonibꝰ blā dicioſiſ ſub ſpecie Iacob arrogan er loquit̉ ſupplātator dyabolus il lud quod habet̉ de Iacob ⁊ fratre tni ſuo Gene. c. ⁊1. Vende michi pri mogenita tua. Et ille ei modicum vetribuit flatuꝫ venti in commen 3 datione miſeri hominiſ. Lectio cen reſima triceſimatercia. e populum iuſtū ⁊ ſeme ſine querela libea̓uit a na cionibus que eum oppri mebant. Intrauit in animam ſer uidei ⁊ ſtetit ꝯtra reges horrendoſ in portentis ⁊ ſignis ¶ Poſtꝙͣ de darati ſunt multiplices effectuſ ſa CYyy iij. C3L. I pien̄tie ex ſpeciali gubernacione quarumdam ſpectabilium ꝑſona rum Que quadam preuilegiata fa miliaritate fuerunt deo cariſſime In hac parte conſequenter proſe quitur de effectibus mirabilibus ſapientie quos fecit circa guberna cionem vnius tocius populi vide liꝫ populi iſrahelitici qui fuit popu lus deo peculiariter conſecratus ⁊ in cultu dei per legem datam ſpēci aliter informatus. Fecit autem ſa piētia tria notabilia beneficia iſti populo ī genere. Primo enim eos de egipciaca ſeruitute potēter edux it ⁊ liberauit. Secundo per deſertu eos quadraginta annis dedluxit ⁊ pauit. Tercio iſtum populum in LR8 terram promiſſionis induxit ⁊ ea ei appropriauit. In eductione iſra hel te egipto mirabiliter afflixit e giptios ⁊ protexit hebreos in educe do eos per deſertum: affectuoſe iuſ tos inſtruxit ⁊ animoſe deſtruxit incredulos. In terra promiſſionis mia̓biliter exaltauit hebreos ⁊ ꝓſ trauit chananeos. De iſtis tribuſ beneficijs ppl̓o iſrahelitico per doi nū in deẜto collatis agitur ab hoc loco vſqꝫ ad fineꝫ libri. Vn̄ in iſta parte Salomon dei beneficia recōr datur ⁊ proſequitur ⁊ regratiatur deuote ⁊ intermxtim nunc de bene ficio collato contra egipcios. Nūc de beneficio collato contra chana neos Nunc de mirabili ducatu que fecit deus in viā per columnam nu bis ⁊ ignis in deſerto. ¶ diuidi ta men poteſt proceſſus vſqꝫ in fineꝫ capituli in quatuor partes Nam p̄ mō tangit breuiter iſrahelis ah egipcijs liberationem. Secundo

lciō iſcahel ꝑ egiptias ditationē. Ter ciō earūdem ꝑ deſertū traductōeꝫ Et qͣrto viroꝝ bonoꝝ grarum acti onēꝫ. Scd̓a ꝑs ibi. Hec reddidit iuſtis. Tercia ibi. Et deduxit eos Quarta ꝑs ibi. Iuſti tulerūt Circa primū duo facit. Nā primo on̄dit quis fuit in iſta liberacōne agēs principale. Secūdo oſtēdit quis ⁊ qualis fuit in eadem agēſ inſtrumētale. ibi Intrauit in ani mā ſerui dei Quatum ad primū ſciēduꝫ: ꝙ ſicut narrat̉ Exo. pͥmo Poſt mortē Ioſeph filij iſrahel ī egipto addicti fuer̄t ẜuituti/ ⁊ ſer uuerūt egipcijs in luto ⁊ latere ⁊ in magma captītate. ⁊ tamē non obſtāte duiſſima ẜuitute ml̓tipli tati ſūt nimis. qͣntoqꝫ opprimebā tur tanto magis multiplicabātur ⁊ creſcebāt. Tādem hoc ꝯꝑto ſta tuit rex egipti ꝙ quicqͥd naſceret̉ eis ſexus maſculm ꝓiceret̉ in flu uiuꝫ: quicqͥd feminei ſeruaret̉ vt ſic viri deſtruerent̉ ⁊ mulieribus ad libidinē vterent̓. Cuius rempo ris tempeſtate natus eſt Moyieſ quē deꝰ nūcium ſuū fecit ad pha raōnem ⁊ ꝑ quē populū libea̓uit Dicit gͦ ſic Hec ſciꝫ ſapiētiā ppl̓m iuſtū filios iſrl̓. qui iō iuſti dicū tur: qꝛ fidem habuerūt de vno et vero deo colendo. Vn̄ Ahacuc. ⁊. Iuſtꝰ ex fide ſua viuit ⁊ ſemē ſine querelaa. ſemē patriarchaꝝ qui vixerūt ſine querela. Et ꝯtinue a liqui fuerūt in illo populo boni ⁊ iuſti ⁊ ſine querela ꝯuerſātes Li berauit a nacōnibꝰ.i. ab egipcijſ qui tales manſer̄e qͣles nati ſunt carentes ſuꝑnaturali cognitione dei. que eſt ꝑ fidem in p̄ſenti. que quidē nacōnes illuꝫ populū oppri mebant operibꝰ duris luti ⁊ late ris vt ſupradcum eſt. Vn̄ Exodi. pͥmo. Venite ſapiēter opprimaˢ eū. Dec igit̉ ſapīa fuit in iſta libe racōnē ages pͥncipale. Agens ve rō inſtrumētale fuit Moyſes. de quo ſubdit̉. Intrauit in anima ẜ ui dei.i. ſapīa intrauit in animam Moyſi qui fuit ſeruꝰ dei. Iuxͣ illud Exo. 4. Igo ero in ore tuo ⁊ docebo te quid loq̄ris. Et ſtetit ſapīa viꝫ vel ipſe Moyſes cōtra reges hor tendoſ: pharaonē ⁊ eius pͥncipeſ In portentis ⁊ ſignis id eſt faciē do portēta ⁊ ſigna mirabilia. Por tentū dicit̉ a pretendere qd̓ eſt p̄ ſignare aliquid mirabrle nouuꝫ Vn̄ yſido. ⁊. Ethimo. c. 3. Portēta dea ꝑhibēt a portando ⁊ pon̄den do oſtenta eo ꝙ oſtendere futura aliqͣ videantur. Prodigla vero eo ꝙ porro.i. ꝓcul futurā predicant. Monſtra vero a moſtro ſūt dicta eo ꝙ aliquid ſigͣndo demōſtrant ſiue ꝙ ſtatim mōſtrent quid ap pareat. Qn̄ em̄ monſtra gignun tur ſignificāt cōiter aliqͣs mages nutationes futua̓s in republica ſicut pꝫ anteꝙͣ Terſes ꝑdidit r̓g num ꝑſarum Vulpis ex aqua di cit̉ ꝓcreata fuiſſe. Et anteꝙͣ Alex ander occiſus eſſet: mulier q̄daꝫ monſtrū quoddā enixa eſt: qd̓ fu periores ꝑtes corporis humanas habuit ſꝫ mortuas inferiores diu̓ ſarū beſtiarū ſꝫ viuētes. ⁊ ſignifi cauit repentinam regis interfectō nem. Videat̉ yſidorus vbi ſupra Aonſtrū eciam fuit ille tycion qͥ iacens nouē iugera occupauit. ſi ¶ Homerꝰ teſtat̉. hoc n̄ ſcriberē niſi in yſidoro

niſi in yſidoro inu̓eniſſem Eſt em̄ iuger qͣntum aratꝝ arare p̄tyno die. ⁊ ꝯtiet in longitudīe ẜm Pa. ⁊co pedeꝫ. aī latitudīe medietatē Qd̓ ſpaciū ſi multiplicet̉ ꝑ noueꝫ a dicat̉. ꝙ homo tantū ſpaciū oc cupau̓it iacedo: fiat ſolempne mē dacium ſicut credo. Stetit gͦ Moy ſes ꝯtra reges horrendos in portē tis ⁊ ſignis. Signa dicunt̉ mia̓cū la. Iuxtailld̓ Marci vltio. Signa āt eoꝫ qui crediderint Hec ſeq̄nt̓ In nomine meo demonia eicient ⁊cͣ. ¶ Sed h̓ poteſt eſſe dubiū q̄ re modernis temporibꝰ nō fiūt im racula ita paſſim ſicut olim in pri mitiua eccleſia. Tunc em̄ in litte ra verificabatur illa auctoritas de fidelibꝰ de quinqꝫ illis ſignis. ¶ i Ad hoc dicēdum ꝙ eccleſia ꝯſide ratur ẜm triplicē ſtatū: primitiuū mediū ⁊ vltimū. In pͥmitiuo ſta Im tu fiebat ſigna freq̄nter In ſtatu moderno raro. Sed in temporibꝰ Initi antixp̄i rariſſime. In ſtatu nāqꝫ xxii p̄mitiuo fiebāt frequēter miracu la: quia ẜm Criſoſtimū Vera mi racula habēt admirationem vtili atem ⁊ neceſſitatem. Tūc igit̉ o portuit frequēter fieri mia̓cula qꝛ vera miracula hn̄t admirationeꝫ ⁊ homines delectātur in mirabili bꝰ ⁊ homines erat tunc aliquibꝰ delectacōnibus ſubleuādi ad fidē Et iteꝝ ꝓpt̓ vtilitatē qͥa tūc erat ml̓ and ti infideles ⁊ erroribꝰ īuoluti. Mo i derno vero tempore raro fiunt qͥa nec ſuadet neceſſitas eo ꝙ fideliū ml̓titudo eſt magna. Aliqn̄ tam̄o fiunt: quia hoc ſuadet vtilitas eo ꝙ aliqͥ infirmi ſūt ⁊ indigētes ſo idari in hijs que fidei ſūt. Sꝫ qͣre cvvv iij Ca. v. x I mō n̄ fiunt ita paſſim ⁊ indrn̄ter ſicut in eccleſia pͥmitiua triplex ē ratio. Primo qͥa eccleſia mō ē fir mata ⁊ ſtabilita in fide. Et hec eſt ratio Gregor. qui ponit exemplū de planta: cui tā diu aquā infūdi mus donec eā cum t̓ra cōualuiſſe videmus. Secūdo ꝓpter vniu̓ſale mūdi exemplū. ⁊ hac racōneꝫ aſ ſerit Augꝰ. ⁊ ⁊. de ciuitate dei. c. 8. Quiſquis ꝓdigia adhuc inqͥrit vt credat: magnū eſt ipē ꝓdigiū ui eciā mūdo credēte nō credit Tercio ꝓpter fidei maius merituꝫ qꝛ ẜm Greg̓. in Omel̓. Fides non habet meritū cui humana racō p̄ bet experimentuꝫ. Ex quo patet ꝙ fides eſt nobis meritoriā magͣ: ce teris paribꝰ ꝙ fuit patribꝰ in ec 2§. cleſia pͥmitiua In fine autem mu di rariſſime fient miracula tripli ci de cauſa ẜm yſidoꝝ. de ſūmo bo no li. i. c. 171. Primo vt ꝑſeq̄ntiuꝫ manꝰ audacior efficiat̉. Secundo vt ſanctoꝝ pacīa euidētiꝰ cōpro bet̉. Tercio vt eoꝝ qͥ caſuri ſūt le uitas on̄datur. ¶ Iuxta at illam ſermo ꝑticulam. Stetit ꝯtra reges horre dos. Notandū ꝙ omnis bonꝰ pla tus talis debet eſſe vt ꝓ iure eccīe ⁊ veritate ſacre doctrine audeat ſtare ꝯtra reges ⁊ tiranos: ſicut a poſtoli: ſicut ꝓphete: ſicut martie̓ˢ ſicut cōfeſſores vt poſſit de eo dici Stetit ꝯtra reges horrendos. In qͣ bꝰ verbis bonū prelatum qͣtuor r̓ cōmendāt: duo a parte ſubiecti ⁊ duo a parte obiecti. Aꝑte quidē ſubiecti: r̓ctitudo ꝯſciētie qꝛ ſtetit fortitudo reſiſtētie qꝛ cōtra. Aꝑte vero obiecti: altitudo reuerētie qͥa reges. ⁊ magnitudo maliuolētie g. i.

l⁊ō quia horrendos. Primo debet in p̄ ꝯ V lato eſſe rectitudo ꝯſcīe. ſicut monꝫ ecs apoſtolꝰ eph̓. 6. State inqͦt ſuc tincti lumbos veſtros in veī̓tate in duti lorica iuſticie ⁊ calceati pedes in preparatione euangeli pacis. Propͥetas palme dicitur ꝙ nullo podere impedit̉: quin ſemper ſtatu re teneat rectitudinem: ꝙͣtumcūqꝫ onus magnum ſibi imponat̉ duꝫ creſcit. ⁊ ideo quia ſic inuenitur in uicte virtutis: deputabatur ī orna mentum victoriſ MAoralit̓ Prelatꝰ ꝙͣtumcūqꝫ onus ſibi imponat̉ per ꝑſecucōem tirannicam ⁊ iiuſtam ſemper ſeruare debet ſtature rectitu dinem in cōſcientia vt ſibi merito dici poſſit illud Canticoꝝ 7Statu ra tua aſſimilata eſt palme. Dicit enim Ariſto.i. eth̓. ꝙ virtuoſuſ de bet eſſe ſicuit tetragonus ſine vitu perio Corpus tetragonuꝫ ſicut teſ ſera ī omni ſua parte equalit̓ ſtat Vn̄ ita fortiter ſtat vnus decius ſu vnitatem ſicut ſuper. 6 puncta I ta debet virtuoſus ⁊ maxime prela tus facere Sapīe. ⁊. Stabunt iuſtī in magna ꝯſtantia Stas eſt ꝓmp tior ad miniſtrandum Luce. j0. De Martha que ſtetit ⁊ ait. domine nō ē tibi cure ꝙ ſoror mea reliquit me ſolā miniſtrare. Fortior ad di micandum ſicut̉ dicitur Paralipo me. ſecundo. Hic ſtetit in medio a gri⁊ defendit eum. Aptior ad ani bulandum. Thobie pri. Inuēit iuuenem ſtantem ſplēdidum pre cinctum ⁊ quaſi paratum ad ābu lanclum. Altior ad cōtemplandū Abac̓. ⁊. Et ſuper cuſtodiam meaꝫ ſtabo: ⁊ figaꝫ gradum ſuper muni cionem ⁊ contemplabor vt videaꝫ ¶¶ Secundo ī bono prelato debet̉ eē fortitudo reſiſtentie contra malos ⁊ ideodicit̉ contra. Non enim licet ſibi fugere: fingere l̓ fauere. Fuge re per cure dimiſſionē. Fingere per diſſimulationem. Fauere per adu̓ lationē. Sed ſtare contra veniēdo contra opponendo contra dicendo Vn̄ de prelatis bonis poteſt expōi illud psͣ Poſuiſti nos in ꝯtradictō nē vicinis noſtris ¶ Tercio ad cō mēdacōeꝫ boni p̄lati a ꝑte obiecti notat̉ altitudo reuerētie qꝛ ꝯtra re ges. ſic helias ꝯtra Achab ⁊ omīs ꝓphete ꝯtra reges ſe obiecer̄t ſicut ptꝫ ꝑalip̄. i. ⁊. 2. ⁊ ī libris ℟. Parti ⁊ Medi ⁊ oēs olentales vtunt̉ ele phatis ī bellis ſuis. eſt ei elephas aīal ita forte ꝙ ſupra dorſum ſuū ex ſtiuit̓ vnum caſtꝝ ligneum ī quo poſſunt z0. l̓ go. l̓ hio. homines di micare. Allexander auteꝫ magnus pugnaturus cōtra poꝝ regē indie duplici ꝯtra illos elephantuꝫ vte bat̉ cautela vna vice ordinauit ꝙ ponerent̉ ſtatue eree plene prunis ila. calidis ⁊ feruentibꝰ ī via vbi debe rent iſti elephates tnͣſire: qui ſtatu aſ hoēs eſtimātes eaſ cū promuſci Iin dis eleuare ⁊ ſubuertere intebant̉ iti Sꝫ ſtatim ab ere feruenti in ꝓmuſci dis combuſti fugam imerūt ⁊ max imam ſcragem ī exercitu indorum fecerunt Alia vice coraꝫ ſuo exͣcitu fecit minari vnum gregem porcoꝝ in quo iuſſit vnum porcum teneri ⁊ affligi Quo clamante totus grex gruime̓ cepit Modo elephas natu raliter timet gruinitum ſuis. Audi entes igitur elephantes tantū ſtre pitum porcorum taliter grumenti um: fugam imerunt ⁊ ī exercitum

1 proprium: grauiſſimam ſtragem fecerunt. Hac cautelam narrat Io hannes beleth li. ⁊. de officio eccle ſie. Moralit̓: per iſtos elephates qͥ ſūt animalia maxima ⁊ fortiſſima ⁊ caſtiſſima ſignatur maiores pre lati in eccleſia ꝓpter magnitudineꝫ dignitatis. ⁊ ꝓpter ſimilitudinem caſtitatis: qꝛ elephas eſt animal caſtiſſimum. Horū offitium eſt in exercitiecele ſie precedere ⁊ malos hoſtes mugitu ſue predicacōis ter rere. Super iſtos collocatur turres lignee: quia eis ſupponūtur eccle ſie ⁊ cōmittūtur animaꝝ cure. Ta lis fuit Petrus de quo dicit ſalua to. Math̓. 16. Tu es petrus ⁊ ſuper hanc petra edificabo eccleſiā meā dyabolus igitur timens iſtos ele phātes duplicem prouidit caute lam. Primo enim ponit cōtra eos ſtatuas e̓as plenas igne. Iſte ſta tue ſunt mali nobiles: proceres: ⁊ potentes qui videntur generoſi ſic̄ fuerunt patres eoꝝ. Sed nō ſunt niſi ſtatue ⁊ laruati qꝛ effigiem ex teriorem hominis habent: ſed non vitam: nō prudētiam: non rationē nō manſuetudinem quā hoīn in didit natura. ſūt tamē ſtatue eree ꝓpter ſtrepitum ponipe ⁊ ſuperbie ſecularis ⁊ ſunt repleti intrinſecuſ igne iracūdie Et tales ſunt de ſecta dyaboli de quo Ioh. ei. Alitus eiꝰ prunas a̓dere facit. Iſti ſtāt hodie contra elephantes.i. epiſcopos ⁊ cōburūt promuſcidas eoꝝ: ita q nec corrip̄e nec corrige̓ eos audēt Et nō ſolum iſtos timent epiſcopi noſtri. ymmo ſtrepitum porcoruꝫ timent clamorem vnius ſuis. Por ci ſunc lubrici moralit̓: ⁊ ſus ē me 34 C4 9 X ritrix. Iuxta illud ꝓu̓bioꝝ. ⁊. Cir culus aureꝰ in naribꝰ ſuis. Aulier pulchrā ⁊ fatua. Talis elephaſ n̄o fuit Iohannes baptiſta qn̄ dixit Berodi. Non licet tibi hre vxorem fr̄is tui ⁊cͣ Math̓. 6. Nec tales fue runt apoſtoli quoꝝ locuꝫ mō epiſ copi tenēt: quibꝰ p̄dixerat Salua tor Marci. 13. Tradēt vos in ꝯcili is ⁊ ī ſin agogis ſuis ⁊ flagellabūt vos ⁊ ante reges ⁊ p̄ſides ſtabitis ꝓpt̓ me ī teſtimomū illis. QQuar to ad ꝯmēdacōeꝫ boni p̄lati ſubdi tur a ꝑte obiecti cui deberet reſiſte re: magnitudo maliuolentie: quia horrendoſ. Valde enīterribilis eſt poteſtas tirannica: ⁊ tamen xp̄riſ tus eſt fortior. Vnde ſimpliciſſim viri tirānos deuincūt ipſiꝰ virtute qui dicit Sapie. s. Timebunt me 2o reges horrendi. jſta que dicta ſūt poſſunt etiam applicari ad beataꝫ katherinam que ſtetit ꝯtra Max enciū tirānū ⁊ pn̄cipes ſuoꝫ. l̓. 13 g Tr̓ddidit iuſtiſ mͥcedē la boꝝ ſuoꝝ. ⁊ deduxit eos in viamia̓bili. Et fuit illiſ in velamēto diei ⁊ ī luce ſtellaꝝ ī noc te Et trāſtulit illos ꝑ mare rubruꝫ ⁊ trāſuexit illos ꝑ aqͣmͣ ninia. Ini micos aūt illoꝝ demerſit ī mare: ⁊ ab altitudīe īferoꝝ eduxit eor. Poſtꝙͣ tactū fuit breuit̓ ⁊ ſūmati de libeacōe ppl̓i iſrl̓itici de egipto ī māu Moiſi. In iſta lcōne ꝓſequit̉ ſpūſſāctꝰ: ſiue Salomō ꝑ ſpm̄ſan ctū diffuſiꝰ de mō recedēdi eorūdē Et duo narrat: viꝫ hebreoꝝ opulē tā ditacōeꝫ ī eoꝝ exitu de egipto: ⁊ eoꝝ mia̓bilē ꝑeg̓nacōeꝫ in deẜto. nͣtū ad pͥmū d̓t ſic. Et r̓ddidit iuſ tis mͥcedē laboꝝ ſuoꝝ. vbi ſciēd̓ ꝙ g. 2.

lco filij iſrahel ī exitu eorum de egipto acceperunt mutuo ab egipcijſ ſuꝑ pellectilem variam ⁊ vaſa in mag na copia ⁊ oīa ſecū aſportauerunt de mandato dn̄i. Vn̄ nec furtuꝫ cō miſerunt. Tum quia dei autoītate fecerūt qui eſt dominus omnium. Tum eciam quia eis debebat̉ mer ces pro labore duriſſinio qūo ſerui erat ī egipto ⁊ hoc ē quod dicit. Et reddidit iuſtis mercedem laborū ſuorum quibus laboībus egipcijſ ſeruierant annis goo. dādo eis bo na mobilia egipciorū pro magna parte Vnde canit eccleſia. Hec nox ē in qua dominus ſpoliauit egipci os: ditauit hebreos. Sequitur ſecū dum de mia̓bili eoꝝ pereg̓nacōne in deſerto ī qua penſāda ſūt ml̓ta Genea̓liter tn̄ duo ſcilicet viam ꝑ quam ⁊ tempus per quod. Quātu ad viam ſuerūt tres difficultates ſpāciū deſertum: mare rubrū: ⁊ flu men iordamētim. Quantum ad tē pus ſicut tunc ita ⁊ nuncͣ. Fuerūt ꝯmūes diuerſitateſ videlicet diei ⁊ noctis. In die protexit eos a feruo re maximo qui ē in partibꝰ illis ꝑ nubem que populum ſemper obu brauit ne lederent̉ ab eſtu In noc te per columnam nubis qui eis il fuxit ita ꝙ ſe tranſferre potuerunt quando eis placebat tam de nocte ꝙ de die. Rurſus vt ad viam redea mus per quam de egipto trāſierūt fuerunt tres difficultates ſicut pͥꝰ retigi Tranſitus per deſertum: tran fitus per mare rubrum ⁊ tranſituſ per iordaniſ fluuiū. In mari rubro fecit deus duodecim diuiſiōes iux ta numerum tribuuꝫ filiorum iſra hel ita ꝙ vnaqueqꝫ ī ſua diuiſione tranſiret. Et ibi tribus iuda meru it primo regnum: qꝛ ip̄a Moyſen precedētem primo ſecuta eſt alijs dubitantibus Egipcij autenhas diuiſiones videntes in mari rubre ⁊ hebreoꝫ per e̓aſdeꝫ tranſire corā eis ſine periculo. animati ſunt ad ī trandum mare rubꝝ: quod ⁊ dn̄ſ ſuſtinuit pacienter. Tandem in vi gilia matutina reſpexit dominuſ ſu ꝑ caſtra egipciorum ⁊ reu̓ſe ſunt aque mariſ que ſteterant tranſeū tibꝰ filijs iſrahel a dextris ⁊ a ſiniſ tris quaſi murus ⁊ ſubmerſerunt Pharaionem ⁊ exercituꝫ eius totū Dicitur autem ideo mare rubruꝫ ꝙ omnis terra circumſtans rubra ē ⁊ inficit aquam colore conſimili. j bi etiam rubee gemie inueniūtur Hijs intellectis ſenſus littere ſatis patet. dicit enim ſic. Et deduxit iſ los in via mirabili videlicet per deẜ tam terram ⁊ inuiam: nec illa quē iſti aſportauerunt de egipto potue runt eis ſufficere vltrā triginta di es. Et fuit illis in velamēto diei id eſt propter diem protexit eoꝫ per nubem ſicut predictum eſt. ⁊ in h ce ſtellarum per nocteꝫ: hoc eſt in columna nubis ⁊ trāſtulit illos ꝑ mare rubrum; ſiccō ſcilicꝫ veſtigio ⁊ ſine periculo quantum ad mare cubrum ⁊ tranſuexit illoſ per aqͣm nimiam id eſt per iordanis fluuiū qui illo tempore tranſierat alueor ſuos ſicut patet Ioſue t̓rio. De quo hic narrandā eſt hiſtoria. Cuꝫ ex ploratores terraꝫ promiſſionis vi diſſent ⁊ relacōnē Ioſue feciſſent certo tempoe̓. Ioſue dicit ad popu lum quem ducebat. Sāctificamini ctas videbitis mirabilia ſtatimqꝫ

134 dmanedicit ſacerdotibus ꝙ atci pientes archam intrarent fluuiū. qui tunc maximus fuit. tu ex aqͣs vmbrium. tum ex liquefactōne ni uium de mōtibus. Cumqꝫ ſacerdo tes intraſſent aquam: ſteterūt a que ex illa parte vnde fluebat. qͣſi mons: ex alia āt deſcēdebāt ⁊ cur rebāt in mare mortuū. Sacerdotes vero ſteterunt in medio fluīnis cū archa donecvniuerſus populꝰ per tranſiret. Et hanc hiſtoriā tangit hic cū dicit. Tranſuexit illos per a quam nimia id eſt per iordaneꝫ qͥ tunc maximus exiſtebat. el a liter poteſt exponi de mari rubro ⁊ tunc continuatur cū littera que di cit. Immicos autē illoꝝ dimerſit ī mare id eſt egipcios. ⁊ ab altitudi ne inferoꝝ eduxit eos. id eſt hebre & ab altitudine profūditate ma ris: que valde infelus deſcendebat Tranſtulit illos per mare. Morali ſermo ter per mare ꝑ quod tranſire debe mus ad regnū celeſte quod ē ter. rapromiſſionis nobis facte: ē mū dus iſte qui mare dicit̉ ꝓpter īqui j etudinem tempeſtatis: ꝓpter ama .ſ. j xitudinem acerbitatis ⁊ ꝓpter iua v litudinem ſanitatiſ. Primo ergo iſ 5 re niundus dicit̉ mae̓ ⁊ cōparatur mari ꝓpter inquietudīeꝫ tēpeſtatiſ In malenime habundancia fluc tuū ⁊ ventoꝝ. Vnde qui in mal̓ ſūt Iſu ſemper ſunt ī periculo fccī 43. Qui lit ſiauigant mare: narrant pericu la eius. Sic in preſenti vitā ſemper ſunt procelle ⁊ fluctuaciōes vnda ſi rum. Modo homo deprimit̉ per ad uerſitatem: modo eleuatur ꝑ proſ peritatē: modo gaudet ꝑ ſanitatem mōdolet: modo ridet. mō c̓cūdatur Caplꝫ X turbis aīcoꝝ; mō hoſtiū ⁊ īimicoꝝ mō exaltat̉ ad dignitatē: mō hūi liat̉ ad paupertatē. In Osͣ Mirabi les elarōes maris. Idē huiꝰ mūdi fluctuātis Macrobiꝰ. ⁊. ſaturnaliū ꝓpe finem dicit ꝙ aqua maris ꝓ iecta in flāmam eaꝫ nec extinguit neqꝫ accendit. Cuius ratio ē natu ralis: pinguedo aque marine que eſt denſa. ſalſa pinguis ⁊ grauis. Moralit̓ loquendo Aqua maris ē iocunditas ſecularis. Hec iocūdi tas adiūcͣ flāme iuuenilis ardoris eaꝫ accendit vltra omneꝫ modū recte rationis. Et ideo debent iuue nes virtuoſi ſe ab iſtis abſtrahe̓⁊ feruorē ſue iuuētutis ī aqua dulci extīguere Etci. z. Ignē ardentē extī guit aqua. In libro de naturis reꝝ A dicitur ꝙ ſi leo dormiat in naui trā ſeūte mare. nauis īcipit mͥgi ⁊ peri ditari: cū vero vigilat redit tranqͥl litas nauis Moralit̓ qn̄ prelatꝰ dor mit ꝑ nēgligētiaꝫ: congregatio in cipit periclitari. Tali prelatō dicit̉ Prou̓bioꝝ. ⁊8. Eris ſicut dormiēs in medio maris: ⁊ ſicut guberna ſopidꝫ tor amiſſo clauo. Et ideo ad hoc ꝙ ſalꝰ congregacōm reddatur oꝫ ta lem prelatum excitari: cuius figu ram habemus Math̓. 8. vbi legi mus ꝙ xpriſto in naui dorimente tantas ſuſtinuit nauis tēpeſtates ꝙ diſcipuli compellebantur domi num excitare ⁊ dicere. domine ſal ua nos perimus. Eccleſia in mundo eſt ſicut mauis in mal̓. Vn̄ eccleſi avocatur mauicula. Iuxta illd̓ me tricum cū dicit̉. Eccleſiā pro naue rego ſunt climata mundi. Sunt michi ſcripture retia piſcis homo. Quando ī iſta naui dormit p̄latus g 30

lcio ger negligentiam ⁊ remiſſionē ex catandꝰ eſt ꝑ monicōes amicoꝝ vt pericula ꝯſideret ⁊ vndas mals ne nauicula ſubmgat̉/ ꝙͣ ꝑiculoſū ſit iſtud mare d̓t beatus Ber̄. in qͦdaꝫ ſermonē. Periculū inqͥt ꝓbat tra ſeuntium raritas ⁊ ꝑeuntiū multi tudo. In mari marcillie de quatuōr nauibꝰ non perit vna. In mari hꝰ mundi de quatuor animabus vix euadit vna Secundomūdus iſte dicit̉ mare ꝓpter amaritudine acer bitatis Totu em̄ gaudiū huius vi te aſꝑſum ē amaritudinibꝰ. Vnde Grego. ī quadā omel̓. Vbiqꝫ morſ vbiqꝫ luctꝰ: vbiqꝫ deſolatio: vndi qꝫ ꝑcutimur: vndiqꝫ amaritudine r̓pleniur ⁊ tamē ceca mēte carnalē cōrupiſcentiā ⁊ eiuſ amaritudines amamꝰ. fugiente ſeqͥmūr. labenti inhe̓mus/ ⁊ quia labentē retine̓ nō poſſumꝰ cū ipſa labimurꝫ cadenteꝫ qm̄ tenemꝰ. hec Greg̓. Clement̓ eī deus diſpoſuit vt vita iſta tedijſ ⁊ tribulationibꝰ ſit admixta qꝛ eaꝫ alit̓ nimis amaremꝰ. Vn̄ ficut nū trix volens pueruꝫ ablactare linit̓ mamillaꝫ a̓quo amaro vt ſinapio Ita deus volens nos ab amore mū di retrahere ipſū amaritudinibus voluit admiſcere Vn̄ Greg̓. ⁊c mo raliū. Acīs ſuis ad ſe ꝑgentibꝰ do milius huius mundi iter aſperū fa cit: nedum quiſqꝫ vite preſentis re quie. quaſi vie amenitate paſcitur magis eum diu pergere: ꝙͣ ciciꝰ ꝑ uenire delectet. nedum delectat̉ in via: obliuiſcatur quod deſidea̓bat in patria. Sicut em̄ piſces non ſen tiunt amaritudinē maris: ſic hoīes mundani hoꝝ non ſentiunt amal̓ tudinem quia ſunt talibus aſſueti Abac̓. i. Facies hominis vt piſces maris. Hic tamē eſt aduertendū ꝙ viri ſancti qui inter alios: amari tudines mundi guſtant tripliciter Sciūt eas dulcorare ſcd̓m fres mo dos quibus ſolent dulces fieri ac̄ maris. Aque em̄ marine fiunt dul ces per ſoliſ eleuationē: ꝑ terre mͣſ mutacōeꝫ ⁊ ꝑ cere diſtillationeꝫ. Iſ to modo ſancti viri t̓bulacōes hu ius vite dulces ſibi facuūt. Primo peleuationē: ſicut ſol eleuat vapo res a mai̓ qui poſtea ꝯgelantur in nubes de quibus dulciſſims reddi tur aqua; ſic ſancti viri tribulatio nibus agitati ſtatim in celum aſcē dūt vbi de gloria futura recogitāt Quibus penſatis manifeſte conſi deā̓nt ꝙ non ſunt condigne paſſi ones huius temporiſ ad futuram gloriam ⁊ beatitudinē quaꝫ exſpec tant. Secundo aque fiunt dulces ex condicōne terre ꝑ quam tranſe unt Vn̄ aque trāſeuntes ꝑ terraꝫ ſabuloſā cōmuniter fiunt dulces. Sic moa̓liter ſi mortē noſtra ⁊ no in breui morituroſ ⁊ in terram ver tendos cogitemus. dicemus ꝙ va na ſunt quecumqꝫ in hac vita du ra vidētur. Hieronimus. Facile cō temnit omnia qui ſemper ſe cogi tat moriturum. ¶ Terciū experime tū eſt ꝙ ſi vas integrū ⁊ concauū de cera virginea factum mittatur ī mare; inuenitur cito repletū aqua valdedulci: eo ꝙ cerā illa nichil a maritudinis permittit trāſire. Sic moraliter xpriſtum recogitemus ſcuius perſona dicit psͣ Factū eſt cor meum tamꝙͣ cera liqueſcens E certe cera virginea: quia devirgīo pura natus eſt. Et ī eum referamꝰ

quīcquid hic cribulatiōnis tolea ramus ⁊ totum fiet dulce. Ratīo ē quiacera talis ē in ſe dulcis ex na tura mellis: ⁊ habet in ſe poros ꝑ quos aqua ſalſa trahitur ⁊ ſic dul ceſcit. ꝓpriſtus autem dulcis eſt ex naturā mellis quia̓ conceptus ī virgine pura fuit de ſpirituſancto de quo frci. 24. Spiritus em̄ meꝰ ſuper meldulcis. Poros auteꝫ ha bet patētes magnos ⁊ paruos vul nera videlicet ſpinis ⁊ clauis lācea ⁊ flagellis corꝑi ſuo ſācto pro no bis illata. Et ideo ſi per iſtos poros t̓bulationes huius vite diſtillare velimꝰ nl̓ ē ita magnum nec ita g ue quin paruiſſimum videbit̉ ad illud quod ipſe pro nobis: nō pro ſe voluit tolerare. Vnde Ambroẜ. ī quodam ſermone. Omnia habe mus in criſto ⁊ ōmā ī nobis xpriſ tus. Si vulne a̓ curare deſidea̓s me dicus es: ſi febribus eſtuas fons eſt: ſi grauaris iniqua ſentencia itipi iuſticia ē: ſi īdiges auxilio virtus ē xſia Simortē times vita ē: ſi tenebras iuia fugis lux ē: ſi celum deſideras via ē. neaumni ſi cibum queris alimentum eſt. x5 Sic igitur xpriſtus amaritudines Ima huius vite dulciter recogitatꝰ ef ficit nobis dulces: ne via vite nrē intolerabilis nobis fiat. Iſaye hu Poſuiſti profundum maris viam Iit vt tranſirent libea̓ti Hoc eſt dictu quatumcūqꝫ ſit homo ī profundo tribulationis ī hoc mari inagno viam tamen habet per quam xp̄ſ preceſſit. ¶ Tercio mundus iſte dicitur mare ꝓpter īualitudineꝫ ſa nitatis. Non eſt aliquis ꝙͣtum cū qꝫ bone complexionis: qui ita bene poſſet eſſe ſanus ī mari: ſicut ī ter 13 ⁊ Capl̓m X. C ra. Illi enim qui ī terra fiutriti ⁊ ad terraꝫ ſunt aſſueti quando ad ma re veniunt peſſime patiuntur ⁊ ab hominacōnem tantam habent ꝙ īt̓ nautas n̄ poſſunt capita eleuae̓ Iſto modo Moraliter nullus ē ita morigeratus qui poſſit ita virtuo ſe viuere in mari huius mundi ſi cut ī ſolida terra ſancte religioniſ nec ē aliquis ī religione bona radi caliter educatus quin ml̓tas abho minationes patiatur: ſi ſe immiſce at cum mundanis vt merito dici poſſit illud Soph̓. 2. Ve qui habi tatis funiculū mals gens perdito rum. Lectio.13j. deo iuſti tulerunt ſpolia impiorum ⁊ decantau̓erūt domine nomen ſanctum tuum. ⁊ victricem manū tuam lau 2 (7 dauerūt ꝑit̓ qm̄ ſapientia apperū i it os mutorum: ⁊ linguas infatiuꝫ fecit diẜtas. Direxit operā eorum manibus prophete ſancti. Expli cata liberatione filioruꝫ iſrahel de e gipto ⁊ eoꝝ mia̓bili ꝑeg̓nacōe in deẜto. Hic ꝓſequit̉ de iuſtoꝝ gra rū actione. Poſtꝙͣ eī dn̄s tot miā biles plagas fecerat ī egipto. diui ſiōes rmal rubro. ſubmͥſiōes egip tioꝝi eo ⁊ filij iſrl̓ ſe ī manu forti li beatos ⁊ libe̓os vider̄t ſtatī d̓o gra cias reddiderūt. Vn̄ tūc tꝑis fecit Moyſes illd̓ cāticū qd̓ ponit̓ exod̓ iij. Cantemus dn̄o: glorioſe enim magnificatus eſt ⁊cͣ. Et moratus ē totꝰ ppl̓s iuxͣ litus mals ſeptē die bus ⁊ oīdie acceſſerūt ad litus cū tipanis ⁊ citharis ⁊ alijs muſiciſ inſtrumentis ⁊ cantauerunt illud canticum domino. Viri ſeorſum in turma vna: ⁊ mulieres ſeorſū ī alia G. ℟.

ciō Conſimili autem modo eccleſia.A. diebus ī ebdomada paſche deſcen dit cū ꝓceſſione ⁊ cantū ad fontem baptiſmaleꝫ cātando cū gaudio il lum psͣ In exituiſrahel de egipto. Fuit autē canticū iſtud moyſi fac tu met̓re verſibuſ examētris ſiue metro heroyco in quo nobiliū vic torie deſcribi ſolent. Et quia iſtud canticū ē primū de quo legimus Ideo vocatur canticū caticoꝝ raco ne antiquitatis. ¶ Narrando igit̉ in lectiōe iſta de iubilo atqꝫ laude quā deo deberunt filij iſrahel libe rati ab egipcijs quatuor facit Pri mo em̄ dicit. laudantium ꝯdicōeꝫ Secūdo laudiſ ītencōei. Terrio ta te iocūditatis aſſignat occaſionē Et quarto iſtius laudis ordinacio nē. Illi namqꝫ qui laudauerūt iu ſti fuerūt. qꝛ Ecrī. 17. Nō eſt ſpecio ſa laus in ore pec̄oris Vn̄ ꝙͣtū ad hoc d̓t primo ſic. Iuſti tulerūt ſpoli a imꝑioꝝ. ideo viꝫ qꝛ ſapīa direxit pppl̓m iſrl̓. Ideo ipſi iuſte tulerunt ſpolia impij. Rn̄ enim ip̄ij ſubmer ſi ſūt ⁊ proiecti ad litus maris filij iſrahel eos ſpoliauer̄t armis ⁊ rebꝰ quas hēbant. ſil̓it̓ ſpoliauerūt eor aute aſportando de mādato domini veſtes ⁊ vaſa argentea ⁊ aurea de egipto. hūic hiſtoīe alludit Aug ⁊. de doctrina xp̄ian̄a c. 40. dicit ꝙ ſi que forte vera ⁊ fidei noſtre accō mōda ph̓i dixerūt ⁊ maxime Pla tonici non ſolū formidāda nō ſūt ſꝫ ab eis tamꝙͣ ab iiuſtis poſſeſſoī bus in vſum noſtrū vendicanda. Sicut em̄ egipcij nō tātum ydola habuerūt ⁊ onera gͣuia que ppl̓s iſrahel deteſtaretur ⁊ fugeret: ſꝫ eci am vaſa atqꝫ ornamenta de auro ⁊ argēto iā ppl̓s iſrl̓ exiēs de egiy to ſibi in vſꝰ melioreſ de p̄cepto dn̄i vēdicauit ſic etiā doctrine gētiliuꝫ n̄ ſolū ſrſticōſa ⁊ ſuꝑuacua ꝯtinēt ſꝫ ſcīas libea̓les aptiſſimas vſui ve ritatis ⁊ quedā precepta de bonis moribus q̄ oīa ſunt a boniſ theolo gis vēdicāda ſcd̓m ſentētiaꝫ Aug vt ph̓ia boͣ theologie ſb̓ſeruiat. Et ideo tam in ph̓ia ꝙ in poet̓a debēt theologi ad horam aliquā ſtudu iſſe. Nec eſt veritas ꝯtemnēda licꝫ in theca lateat vanitatis Vn̄ cum virgilius ſtuderet in poetria ⁊ qui dam ab eo quereret quid faceret Rn̄dit. Lego inqͥt auꝝ in ſtercore ꝙcolligo ſapīaꝫ de rudi poet̓a. Iuſ ti igit̉ tulerūt ſpolia impioꝝ. egip nlu caoꝝ qui in eos impij fuer̄t ⁊ crude les ⁊ decantauerūt domine nomē fāctum tuū. Ecce recta intentio laui dantiuꝫ: qꝛ non hominibus decāta uerūt nec dominabuſ ſꝫ domino. ꝙ ſpecialiter extulerunt de nobilitate ſue eſſentie ⁊ ſtrenuitate ſue potē tie Vn̄ dicit. Decatauerūt domine nomen ſāctuꝫ tuū: quo nomiē no biliſ eius eſſentiā deſignat̉. In psͣ domine dominuſ noſter ꝙ admia̓ bile eſt nomen tuum in vniuerſa terra. Hec ꝙͣtū ad pm̄. Et victricē manum tuam laudauerunnt pai̓ ter. Manum a. potentiaꝫ ꝙͣtum ad ſecundum. Et ita fecerūt vnanimi ter: mulieres ſeorſum ⁊ viri ſeorſuꝫ Et hoc eſt multo ꝯmendabilius qͣ permittere mulieres inter clericos ⁊ caritores ſtare ⁊ diſcurrere in cho ro. Iacharie. 12. Familie ⁊ familie ſeorſum ⁊ muliereſ eorum ſeorſum Laudauerūt igitur. ſed ex qua at cōne? Certe quia ſapīa oꝫ mutoꝝ

aperuit id eſt hebreoꝝ qui fuerūt an quaſi muti pre timoe̓ ⁊ captiui tate in qua fuerūt. Et linguas in fā tum fecit diſertas Hoc eſt hebre oꝝ qui ſiluerūt a laude dei ī egipto qͣſi īfantes nō potētes loqui. Eorū inꝙͣ linguas ſapīa fecit diſertaſ. expeditas ad loquendū. Ad diẜti tudinē multū ꝯfert iocūditas ⁊ au dacia. et ꝑ oppoſitū obſtar ⁊ impe dit oīs timor. Et ideo poſtꝙͣ euaſe runt egipcioꝝ timore ſtatim facti ſūt diſerti ad deum ſuum laudādū Sed de cuius ordinacōne fecerunt iſtam lauteꝫ.? Certe hec ⁊ alia fece runt de mandato oyſi. Et ideo ſb̓ iūgit. direxit oꝑa eoꝝ viꝫ ſapiētia in manibus prophete ſancti ſcilij Moiſi. Oꝫ ee. duodecimo. In mani bus prophetarum aſſimilatus ſū decatauerūt domine nomē ſanc tum tuum. Si filij iſcahel nomē do mini decātauerūt deuote quia eos de ſeruitute egipciaca liberatūt: ml̓ iij tomagis nos nomē dnn̄ decātare de ii bemus ⁊ venerari qui nos a pena ī ferm paſſione ſua redemit. Ipſi eī laudare potuerūt nomen ātiquuꝫ tremende potentie. Nos aut nomē pietatis ⁊ clementie. In Osͣ Secū dum nomē tuū deus: ſic ⁊ lauſ tua īfines terre. Hoc nomē eſt iheſus de quo Math̓. VVocabis nomen ii eius Hieſū. Ipē ſaluū faciet popu pſu lū ſuum a pcc̄is eoꝝ. Solent ei ml̓ iule tū amātes de perſonis amatiſ face iiip recantilenaſ earum noīa expͥmen do. Igitur de hoc noīe iheſu idem fa ciamus Iuxta illud Osͣ Laudabo nomen domini cū cantico ⁊ magfi cabo eum in laude Eſt igit̉ notan bum ꝙ iſtud nomen eſt nomē ha Capln x. 13 1 noris ⁊ excellentie: nomeri amoīſ ⁊ beniuolentie nomē valoris ⁊ oī potentie. Pri mō eſt nomē honoīſ ⁊ excellentie Philippi. ⁊. dedit illi nomen quod ē ſuper omnē n̄omē vt in nonē iheſu omne genu flec tatur. celeſtium. terreſtrium ⁊ īfer norum. Vn̄ ſcd̓m ſacros canones qn̄ hoc nomē Iheſus ꝓfertur in ec cleſia oīs xp̄ianus inclinare docet̉ tū capite. ꝙͣuis tam hoc ꝙ ml̓ta ali a ſpūalia in quibus lucrū diuicia rum non ꝯſiſtit a p̄latis huius te poris negligatur. Iſtud nomē eſt nomen nouum ⁊ nouiter fuit xp̄o impoſitum in ſua circuinciſiōe Vo catum eſt nomen eius Iheſus qd̓ 2 vocatum eſt ab angelo priuſ ꝙͣ in vtero conciperetur. Luce. ⁊. Solent enim homines nomina noua aſſu mere triplici racōne. Quid ami rati one adepte dignitatis Quidam ra tione celande veritatis. ⁊ quidam rationē practice ꝓbitatis. Racōne adepte dignitatis omnis perſona que creatur in papa eligit ſibi nō men nouū ⁊ nomen tale quod vit tutem: boītatem ⁊ modeſtiam repre ſentet. quaſi diceret. Qualit̓cumqꝫ fuerim temporibus retroactis rigi dus vel iniuſtus: negligenſ vel ſe uerus: ero deinceps pietatꝰ modeſ tus ⁊ regulatus virtute. Secūdo ra tione celande veritatis Solent non nulli ſibi aſſume̓ noua ⁊ maxime tales qui intrant regnum ī quo do minantur immici eorum. Tunc ſo lent tales ſtatum ſuum celare ⁊ ſe extraneo nomiē nūcupare me eo rū ꝯdicio alijs innoteſcat. Tercio cōe practice probitatis. ſicut Mau hius torqͣtuſ. Iſte enim fuit q̄dam

lcīo romanus ⁊ dicebat̉ Lucius man lius: quem cum quidam gallꝰ ad ſingulae̓ certamen prouocauit cū eo egreſſus ipſū occidit: ⁊ torq̄m auream qua in collo geſtabat au ferens ſibi īpoſuit A quo facto no men torquati tam ſibi ꝙͣ poſteriſ conqͥuiſiuit. Et ſic etiā ꝓpter auctā magnifice Romana rempublicaꝫ Octauianꝰ dicebat̉ auguſtꝰ ꝓpter iſtas tres racōes. decuit xp̄m filiū dei nouit̓ incarnatuꝫ ſibi aſſumere nomē nouuꝫ. Creatus nāqꝫ fuit a poſtolicus ſiue ſummuſ pontifex⁊ caput eccleſie ſcd̓m humanitatem Eph̓. j. Ipſum dedit caput ſuꝑ om nem eccleſiam que ē corpus eius. Ad hebreoꝫ ⁊. Conſiderate apoſto lum ⁊ pontificem noſtre confeſſio nis Hieſum. Et quia fuerat ml̓tu rigidus ante: voluit ī ſuo nomine future clemētie ſignificae̓ modeſti am. Secūdo qꝛ ip̄e intrauit mūdū iſtum corpoa̓liter ī quo demones qui ſibi inimicabantur grauiter vt plurimum dominabantur: vo luit ſe occultare ne ab eis deprehen derecur vt latere poſſit principes ⁊ poteſtates tenebraꝝ harum. Ter cioratiōe practice ꝓbitatis qm̄ fe cit ſāguine ꝓprio redimēdo genuſ humanuꝫ. Vn̄ ſtatī effuſo modi co ſāguine in circūciſione qui fuit qͣſi pignus ⁊ arra conplete redēp cōis futue̓ impoſitū fuit ſibi iſtud nomē Hieſus. Iſaye. 62. Vocabi tur tib̓i nomen nouū quod os do mini nominauit. Eſt igitur nomē Hieſus nomen honoris ⁊ excellen tie. Scd̓o hoc nomē ē nomē amoīſ ⁊ beniuolentie Iſaye. 26. Nomē tu um ⁊ mem oīale tuū ī deſiderio aīe Aīa mea deſidea̓uit te ī nocte. Nec mirū qꝛ ſcd̓m Bern̄. hͦ nomē Hie ſus eſt mel in ore. melos ī aure: iu biluſ in corde. Hoc nomē bene ſen ſerat btus Igͣciꝰ qͥ tormētis expo ſitūs nomē iſtud ſēꝑ ſonabat. A quo cū pagam que̓rent: quare in ceſſanter hoc nomē inuocae̓t. dix it ꝙ illd̓ ſic ī corde ſcriptu habuit ꝙ illud obliuioni tradere non va lebat. Hic igitur cū occiſus fuiſſet corde corpore extraxerūt ⁊ illud in ꝑtes mōicas deciderūt. ⁊ ſēꝑ ī vna q̄qꝫ ꝑticula hͦ nomē Hieſꝰ ſcriptu aureis lr̄is īuer̄t. Hoc nomē Pau lꝰ ſibi multū īpreſſea̓t: cꝰ caputa corꝑe decollatū illd̓ māīfeſte ſonu it cla̓ voce. Qui etiā nomē xp̄i ſub iiiii iſto t̓mino hieſꝰ l̓ xp̄s ī ſuis epl̓is ili j0. vicibꝰ r̓plicauit. Huiꝰ etiā noīſ lm amorēſatiſ ſibi īpreſſea̓t qͥ pro eo iſe ꝯtumeliā ⁊ ob ꝓbria ꝑpeti ſe gau pii debat. Act. i. Ibat apl̓i gaudētes a ulti ꝯſpcū ꝯcilij ⁊c. Tercio nomē iſtd̓ iti ē nomen valoris ⁊ oīpotēcie ciū ni hil l̓ diabolicū l̓ fātaſticū p̄t e̓ſiſte̓ ſi digne conͣdēones ꝓferat̉. Vnde Aa. 16. In noīe meo demōī a eiciēt līguis loq̄nt̓ nouis: ẜpētes tolent ⁊cͣ. Vn̄ na̓rat̉ ꝙ cū qͥdā gētil̓ ad fi dē nr̄aꝫ fuiſſꝫ ꝯu̓ſuſ. demōes ſibi ī uidēteſ mia̓bilit̓ eū īfeſtauer̄t ⁊ vi ſibilit̓ v̓berauerūt freq̄nt̓. Iſte ad doctrinā cuiuſdā viri ſcī ī qͣtuor an gul̓ lītheamimū ſuorū fecit iſtud nomē ſcm̄ ſc̓bi: ⁊ qͦciēs ad camera ītrauer̄t ſtātes a r̄motis dixerūt ha ih̓u ha ih̓ū: ſꝫ ad lc̄m nl̓latenꝰ appropͥiqͣre valebat. Ille ꝯu̓ſus de nouo hoc vidēs ſcripſit hͦ nomē ⁊ ad qͣnda lācea appēdit: ⁊ qͦciē ad eum moleſtādū vērūt lācea cū

nomine eius obiecit ⁊ ſic ab eiſ pe nitus extitit libeatuſ de hoc noīe ve rificat̉ illd̓ Iohel̓. 2. Oīs quicūqꝫī uocaueit nomē dn̄i ſaluꝰ erit. Hꝰ noīs viſa v̓tute ſcūſ Dyo. d̓ ariopa gita ꝯu̓ſus ē ad fideꝫ. Sic̄ em̄ refert mgr̄m hiſtorijs ſuꝑ actꝰ apl̓orū Contigit quemdā cecū coraꝫ Pau lo ⁊ dyoniſio in Athenis tranſire dixit gͦ dioniſiꝰ paulo. ſi dixeris iſ ti ceco. In noīe dei tui vide: ⁊ ſic vi derit ego ſtatī credā. Sꝫ ne vtaris magicis verbis quia forte noſti verba q̄ hn̄t huiſmōi efficaciam ego p̄ſcribā forma verboꝝ. In hac inqͥt forma v̓boꝝ dicas In noīe ihe ſu xp̄i nati de vgie crucifixi: mortui qui ⁊ reſurrexit ⁊ aſcēdit ī celū vide Sed vt oīs ſuſpicio tolleret̉ paulꝰ p̄cepit dioniſio vt ipſemet eadem v̓ba ꝓferret. Quō frō qui fuea̓t ce cꝰ vidit. ⁊ dioniſiꝰ ſtatī ꝯuerſus ē Vn̄de iſto noīe ſingularit̓ ⁊ ſigͣn x dicit̉. Act. g. Nec eī eſt aliud nomē ſub celo datū hoībꝰ ī quo oporteat nos ſaluos fieri ⁊cͣ. Capitulum vnde x cimum L. 163 13 6 Ter fecerūt per deẜta q̄ nō ihītabant ⁊ ī lociſ deẜtis fecerūt caſaſ Ste teuūt conͣhoſtes ⁊ de mm micis ſe vīdicauer̄t. Sitierūt ⁊ uio cauerūt te ⁊ data ē illiſ aq̄ de petra altiſſima ⁊ reqͥes ſitis de lapide du o. ¶ Pꝰꝙͣ Sal̓. ad laudeꝫ ſapiee natrauit mia̓bilē liberacōem ppl̓i iſrl̓itici de egipto. In hac ꝑte ꝯn̄r ſapīaꝫ ꝯmendādo agit̉ de eiuſdem ppl̓igub̓nacōe ī deẜto: ⁊ vt hec gu b̓nacio mia̓bil̓: euidenciꝰ apꝑeat deſcribit ea ꝑ quādaꝫ anthiteſim Nūc recitando bn̄ficiā collata iude 136 Copſn ℟x is. nūc replicādo ſupplicia: irrogata eoꝝ adu̓ſarijs Adu̓ſarij autē filio rū iſrl̓ fuerūt egipcij in egipto. A malechite ī deẜto. Chananei ī t̓ra ꝓmiſſiōis. ⁊ oēs iſtos deꝰ ꝓ filijs iſ rahel mia̓bilit̓ flagellauit. Primo gͦ on̄dit̉ in ſequētibꝰ qͣlis fuerit re proboꝝ pena. Scdo quata fuei̓t eo rū culpa. Secd̓a ꝑs ibi. Ca. 13. Vaī autē ſūt oēs hoīes. Circa pͥmū duo facit. Prio agit de penis egipciorū Secdo de pēis amorreoꝝ ibi. Ca. 12 Oꝙͣ bonꝰ ⁊ ſuauis es dn̄e. Circa pͥmū duo fiunt. Nā pͥmo on̄dit̓ ꝙ diuiā iuſticia punit ꝓporcioͣbiliter ad pct̄a. Scd̓o on̄t ꝙ diuiā ponͣ nō ē ad c̓tu modū puniēdi ncc̄ͣrio limi tata. Secd̓a ꝑs ibi. Non enim īpoſ ſi. ⁊cͣ Circa primum adhuc duo fa cit. Naꝫ primo agitur de beneficio AX collato filijs iſrl̓ in deẜto. Secdo de ſupplicio eidem beneficio cōnrio il lato egipcijs ī egipto. Secūda ꝑs i bi. Per que ei penaſ In lcōne hodi erna agit̉ de tribus ī qͥbuſ fuerūt a ſapientia gubernati dum in deẜ to fuerunt viꝫ de longa ⁊ periculo C ſa peregrinatiōe. de magna ⁊ vic d B torioſa hoſtiuꝫ expugnatione. de larga ⁊ miraculoſa ſitis exunctio ne. Secunda pars ibi. Steterūt cō tra hoſtes Et tercia ibi Sitierunt ⁊ inuocauerunt. ¶ Quantum ad pͦ mum dicit ſic. Iter fecerunt ꝑ deſer ta. Vbi notandum ꝙ filij iſrahel recedentes de egipto verſus terraꝫ promiſſionis per ml̓ta deſerta tra fierunt. Nam inter egiptum ⁊ ma re rubrum habuerunt qͣtuor man ſioes in deẜto ⁊ de trāſitu mais ru bri habuerunt deſerta fur ⁊ ſyn⁊ Cades: ſicut pacet Numeri. xxxiij.

lcie Cum ergo veniſſent in cades ꝓpe̓ terminos āmorreoꝝ: miſit oyſeſ ⁊. exploratores vt ꝯſiderarent ter ram promiſſionis ⁊ redeuntes po pulū animarent ex fertilitate terre ſicut patet Numeri 13. Iſti nuncij reuerſi poſt. 40. dies quibus terra promiſſionis explorauerāt: diſſen ſerunt inter ſe. Nā decem ex eis dix erunt terram eſſe peſſimam ⁊ peri culoſam ad acquirendū. ⁊ ꝙ ibi Habitarent gigantes quibus filij iſrahel comparati quaſi locuſte vi debantur. Aſſeruerunt etiā ꝙ t̓ra illa deuoa̓uit habitatores ſuos hoc eſt tantum laboreꝫ exigit vt colat̉ ꝙ homines ꝓpter exceſſum laboꝝ ⁊ modicitatem fructus conſumun tur. Vel ſcd̓m hebreos exponit̉ ſic. Terrā īfirma eſt nec habere viua ces homines poteſt. Soli duo de ſx. videlicet Ioſue ⁊ Caleph commen dauerunt terram ſcd̓m veritatem quam viderant. Populus igit̉ ma iorē partem ſecutus. cepit murmū rare contra dominū ⁊ cogitauerūt ſibi ordinare duces. ⁊ fuiſſe reu̓ſi ī egiptum. Quam obrem dominus offenſus ad populum. iuſſit eos re dire ad ſolitudineꝫ de qua venerat vt illi decem iuxta numerum qua dragīta dierum quibus terra pro miſſionis conſiderauerant g0. an is in deſerto viuerent: ⁊ tandem tibi morerentur cum populo qui eiſ aſſenſea̓t. Et ſic factum eſt ꝙ om nes illi qui exierant de egipto viri fortes ⁊ robuſti mortui fuerunt ⁊ filij eoꝝ. gō elapſis annis terram promiſſionis intrauerūt onibus illis qui ſupra z0 annos exierant de egipto mortuis exceptiſ Ioſue fi lio Num ⁊ Caleph fil̓io Iephone Trāſier̄t gͦ de egipto in cades ꝓpē terminos t̓re ꝓmiſſiōis duobꝰ an nis Et iterū a loto illo reuerſi ī deẜ tu ꝯſūpſerūt. 38. ānos ⁊ ī fine. 39. am redier̄t in cades ⁊ ſic i. 40. ano fuerūt ī cades ⁊ ſic. 42. maſiōes qͣſ legūtur feciſſe ab egipto: vſqꝫ ad cāpeſtria moab. Iux iordaneꝫ tm̄ x9. ānis ꝯplete fuerūt viꝫ. 12. ab e gipto vſqꝫ ad mōtē ſinay vbi per anū man̄ſerūta ſinay vſqꝫ ad cha des ⁊i. māſiōes fecerūt īfra ānū ſe cūdū. Per. 38. ānoꝫ poſtea etraue rūt ī deẜto et redierūt fere ad ma re rubrū quo tempore moriebatur populus ſucceſſiue ⁊ alij in loco ē orum generabantur; ⁊ in fine tri ceſiminoni anni redierunt de fini bus ſinay in chades ī vndecim di ebus quibus 19 manſiones fece runt Vide magiſtrum in hiſtorijˢ Numei̓ 19 2s ⁊ 33. q. ⁊. hec eſt opi nio ſua. Et videtur dicere ꝙ fuerūt in deſerto quadraginta annis pꝰ murmurationē factaꝫ ini reditu ex ploratoꝝ. Alij dicūt ꝙ non eſt in telligendum ꝙ fuerunt in deſerto zo ānis cōputando a tempoe̓ quo dixit eis dn̄s Iuxta numeꝝ qͣdra gīta dieꝝ quibꝰ terrā cōſideraſtiſ 0 ānis recipietis imqͥtates vr̄as Cū eī hoc dictū fuit pꝰ duos ānos ab egreſſione de egipto fuiſſent e ⁊ anis ī deſerto: qd̓ nō tenet̉: ſed pꝰ ꝙͣ redeuntibꝰ exploratoribus murmurauerūt ꝯſūpſer̄t 39 ānos errando in deſerto de cadeſbarne vſqꝫad montem oreb ⁊ econtrare deundo ꝑ montēſinay in chadeſ barne eo āno īchoato de iſta ꝑe gͣnaciōe loq̄ns lrā d̓t Iter fecerūt

136 per deſerta plualiter quia per mul ta deſecta trāſierunt que nō inha bitabantur ſupple ab hominibus ſed abeſtijs ⁊ feris. et ideo dicitur Deutronomij viceſimoſecūdo. Lo cus horroris ⁊ vaſte ſolitudinis. Et in iſtis deſerris fixerunt caſas id eſt diuerſaſ manſiones qꝛ qua dragintaduas fecerunt vt ſuperi us dictum eſt Caſa ſcd̓m Iſidoruꝫ decimoquinto. ethimo. tapl̓o. ſi. eſt agreſte tabernaculum palis ⁊ virgultis arundimbuſqꝫ ꝯtextum quibus poſſunt homines ſe tuel a vi frigoris caloriſqꝫ īiuria. Sic igi tur habuerūt longā ⁊ periculoſaꝫ peregrinacōnem in deſerto. Secun do habuerunt ibidem magnam ⁊ victorioſam hoſtium debellaciōeꝫ Vnde Exod̓. 17. narratur ꝙ amale chite venerunt in deſertum raphi dim ad pugrnandum cōtra iſrahel oiſes vero miſit contra eos ioſue cum pautis armatis. Ipſe vero aſ x1 cendit in montem aſſumens ſecuꝫ inull. aaron ⁊ hur⁊ portans ſecū virgaꝫ xii dei. Cūqꝫ moyſeſ orās dn̄m manū dit eleuaret: vīcebat iſrl̓. Si autē pau lulū remiſſiſſet vincebat amalech xiii Quo cōperto aarona hur ſuppoſu erunt ei lapidē ⁊ ipſi manus eius exvtrāqꝫ parte ſuſtentabant. Rd̓ factū eſt vt oyſes non remitte̓t manum vſqꝫ ad ſolis occaſuꝫ. Fu gauitqꝫ ioſūe Amalech in ore gla dij. Iſti hiſtorie ⁊ alijs alludenſ lit teras dicit. Steter̄t ꝯtra hoſtes ⁊ de imimicis ſe vnidicauerūt. ¶ Tercio habuerūt in deſerto largam ⁊ mia̓ culoſam ſitis extinctionē. ſicut ptꝫ Exod̓. 17. ⁊ numei̓. ⁊o. Primo ei cū veniſſet ppl̓s ī raphidi dafecit eis Cap. A aqua penitꝰ ⁊ ceperūt murmurare ꝯtra moyſē. Aoiſes vero de māda to dn̄i ꝑcuſſit ſēmel petra in oreb ⁊ egreſſe ſūt aque ⁊ vocauit moiſes nomen loci illius tēptatio. Vn̄ ſic̄ narratur riumeri. 20. cu. 40. anno rediſſent in cades poſt morteꝫ Ma rie ſororis moyſi indiguit populꝰ aqua ⁊ murmurauerūt ꝯtra Aoī ſen ⁊ aaron qui ābo dn̄m orauerūt pro remedio. deus aūt dixit Moy ſi ꝙ ſi ꝯgregata ml̓titudine ꝑcute ret petra cora eis: illa daret aquaꝫ Moyſes vero aliqualit̓ heſitando ꝑcuſſit petra ſemel⁊ nichil mana uit ꝓpter diffidētiaꝫ. Percuſſit ſecū do ⁊ egreſſe ſūt aque largiſſi me I ta vt biberet ppl̓s ⁊ iumēta. Et ꝙ moyſes ⁊ aaron dictis domini nō crediderunt ꝑfecte: dixit eis domiꝰ V ꝙ populum in terram ꝓmiſſionis nō inducerent ⁊ ideo ambo mortui ſunt in deſerto. Aaron in mōte hor z. anno egreſſionis Aoyſes vero in monte nebo a quo ꝯſiderauerat prius terrā promiſſiōis. Vn̄ vidit ea: ſꝫ eam non intrauit. Et qꝛ moy ſes ⁊ aaron īcreduli fuerūt deo pro mittenti aquas de petra quaſi deo promittenti contradicentes. Ideo vocate ſunt aque ille: aque contra dictionis. Hijs duabus hiſtorijs alludens litterā dicit ſic. Sitierunt ⁊ inuocauerunt te ⁊ data eſt illis aqua de petra altiſſima id eſt alto loco ſita. et pro tanto mirabilius videbatur ꝙ ſi aque exiſſent de pe tra iacente: immo ⁊ requies ſitis id eſt aqua per quam ſedatur ſitis data ē illis de lapideburo. In Osͣ ui ꝯuertit petra in ſtagna aq̄rū ⁊ rupeꝫ ī fontes aquaꝝ. Et nondū

ltūō ꝙ iſta duo iniacula diſtabant tā loco ꝙ tempore quia primum fac tum fuit ī Raphydim vbi fecer̄t ſeptem manſiones a traſitū mal̓s rubri. Secundum factum fuit in ca des vbi fecerunt. ⁊ ⁊. manſiones a raphidim computādo ⁊. ⁊3. ab ex itu de egipto. ¶ Diſtabant etiam tempore: quia vnum quod fuit in Raphidym factum fuit anno pri mō egreſſiōis ab egipto. Secūdū vero factuꝫ fuit anno quarto poſt reditu populi de cades ⁊ morteꝫ ma rie vt ſuperius factum fuit parum Coſſc ante mortem aaron. ¶ Notandum moraliter ꝙ trāſitus filioꝝ iſrahel per deſertum verſus terram ꝓmiſ ſionis trāſitum noſtruꝫ deſignat per mundum iſtum verſus patriā celeſtem. In deſerto autem tria fe cerunt ſcd̓m lraꝫ modo lcāꝫ. Sicut enim viatores ꝑegrinabantur: ſic̄ bellatores preliabantur: ⁊ ſicut dei cultores deum venerabantur. Pri mum notatur cum dicitur Iter fe cerunt. Secūdum cū dicitur. Stete runt contra. Tercium cum dicitur Sitierunt. In primo ſe habuerūt ſicut ꝑegrini. Vnde fecerāt ſibi ca ſas. non caſtra: non magna pala cia: ſed patua tuguria ⁊ de fragili materia in quo redarguitur curio ſitas illoꝝ qui minis in exceſſiuis edificijs delectantur. qui plus cir ca lapides non viuentes ſollicitā tur ꝙ circalapides viuoꝫ: ac ſi in e ternum forent permanſuri. non cō fidentantes ꝙ hic non habemus manentem ciuitateꝫ ſꝫ futuram in quirimus. Ad̓ hebreos. 13. Et com muniter qui iſta exceſſiua edificia fabricant breui tempoe̓ ea inhabi tant ⁊ alijs morientes dimittunt: non cogitantes de verbo ſaluatolꝫ. Marci. 13. Qui cū quidam diſcipu lus dixiſſet. agiſter aſpice qua les lapides ⁊ quales ſtructure. Rn̄ dit. Vides has omnes magnas edificationes. Amen dico vobis n̄ remanebit lapis ſuper lapidem qͥ non deſtruatur. Secūdo filij iſrahel ſe habuerunt in deſerto ſicut bella tores. ⁊ nos cōtra viciā ſemꝑ pug nare dēmꝰ. Hēmꝰ enim pugre cō tra demonem: mundum ⁊ carnem Demō pugnat contra nos dupli cimanu: occulta fuggeſtione ⁊ aꝑ ta impugnatione. Primaꝫ manu euademꝰ per prudētiam: que rerū exitus mētitur. Secūdā per patien tiam qua equaminiter tribulatio toleratur. Mūdus pugnat dupl̓i ci mnanū ſcilicet ambitiōe honoriſ ⁊ amore diuiciaꝝ Primam manū āputabiꝰ: ꝑ timore iudicij finalis cogitantes: ꝙ q̄ mō in hōribꝰ alijs p̄ponunt̉: quō in fine ſtrictiſſime iudicabūtur Sapiētie: 6. Iudiciuꝫ durum hijs qui preſunt Secundā mianum ſibi amputabimus amo re xp̄i paupel̓s qui nobis exēpluꝫ pauꝑtatis dedit: naſcendo: viuen do: moriēdo ⁊cͣ. Caro vero pugnat duplici manu Sula ⁊ luxuria Pri mā manū āputae̓ dēmꝰ ꝑ ꝯtinēci ā Secūdā ꝑ abſtinētiā ⁊ maxīe illi qͣ ſūt ī religiōis deẜto ꝯſtituti. Ter cio filij iſrl̓ ſe hūerūt veri dei culto res a d̓o cū īdigerēt potū ſupplicit̓ poſtulantes Sitis aūt boꝝ viroꝝ ē deſideriū vidēdi ſūmaꝫ eſſētiā: a pd̓ quā ē fōs vite ⁊ ī cꝰ luīe videbi mꝰ lumen In Osͣ Sitiuit aīa mea ad ⁊cͣ. Accep purgacōe efficaciter

13 naturaliter homo ſitit ⁊ moralitet loquendo quicūqꝫ eſt purgatus a pccō vitam iſtā faſtidit ⁊ et̓naꝫ de fiderat Iuxta illud psͣ Sitiuit i te a nima mea: ꝙ multipl̓i. ti. ca. me. Iſ ta ficis extīgui non p̄t donec xpriſ tus nobis dixerit illud Cantico. ⁊ Comedite amici mei ⁊ bibite ⁊ ine briamini cariſſim: vt adīpleatur illud Osͣ Inebriabūtur ab vberta te domꝰ tue: et torrente voluptatiſ tue potabis eos. Lectio cēteſima triceſimaſeptima 13.3. er que em̄ penas paſſi ſūt inimici illoruꝫ a defectōne potus ſui ⁊ in eis cū habū darent filij iſrahel letati ſūt. per hec cum illis deeſſent: bene cum illiſ ac tum eſt. Nam pro fonte quideꝫ ſem piterni fluminis humanum ſang iunem dediſti miuſtis. ¶ Ena̓rato beneficio collacionis aque proflu entis de petra miraculoſe quam de dit ſapientia increata filijs iſrahel ſitientibus in deſerto. Hic comꝑa rat iſtud beneficiū ad penā ꝯtrari am illatam egipcijs in egipto Cū enim egipen̄ rebelleſ domino filioe iſrahel nollent dimittere: dominꝰ decem plagis egiptū percuſſit que in hijs verſibuſ continentur. Sāg uis. rana. culex. cinomia. mors pe corina. Vlcera. grando. brucus. te nebre. ſtirps mortua prima. Vide de numero in Iſido. 13. ethim̄. Qua rum prima fuit iſta. Aaron virga moiſi accepta percuſſit fluuiū nylū ⁊ ꝯuerſa ē aqua fluuij ī ſāguinē I ta ꝙ egipcijs aliqͥd īde haurire vo lentibꝰ tam coloe̓ ꝙͣ ſapore ſāguis apparuit ⁊ ſic factꝰ eſt ſāguis in tō t̓ra egipti ī flu̓uijſ a riiuiſ ⁊ paludi Coy X bꝰ ⁊ ī vaſis donioꝝ tam ligneiſ ꝙͣ ſaxeis ⁊ vbicumqꝫ egipcij foderūt puteos iuxͣ fluuiū īuenerūt ſangui nē. Hebrei vero aquā habuerunt ſalubreꝫ ī terrā geſſen ī qua habi tabant. Vel ſcd̓m Ioſephū aqua nili fuit hebreis potabilis licer eſſꝫ mutata ī ſanguinem tam ſapoe̓ ꝙͣ colore. Et hec plaga ſeptem diebꝰ durauit. Exod̓. 4. Ita ꝙ omnes piſ ces fluminis mortui ſunt. Huic au tem miraculo Salomon in hac lit tera vult dicere per quamdam an thiteſim ꝙ ſicut dominuſ iuſte pu inuit egipcios per ſitim ⁊ potus de fectum ī egipto. quādo filij iſrahel ī egipto aquis potabilibus habū. dabant. ita per oppoſitum in deſer Q 46 to: cum filij iſrahel ſitim haberent ⁊ aquis carerent. bene cū illis fecit deus dando eis aquam de petra m raculoſe ⁊ nō ſuſtinendo eos ſiti ni mis affligi. ¶ Dicit igitur ſic. Per que enim penaſ paſſi ſunt inimici illorum a defectione potus ſui id ē per eaſciem naturas aquarum per quas egipcij puniebant̉ a defecti one id eſt propter defectum potuſ ſui ⁊ ī eiſ cum habundarent filij iſ rahel letati ſunt. Per hec id eſt na turas aquarum in deſerto. Cum nl lis id eſt cum filijs iſrahel deeſſent aque ad tempus bene tam illis id eſt cum filijs iſrahel actum eſt deo miniſtrante aquas ſalubres de pe tra. Et ideo ſicut perdefectuꝫ aqua rum puniuit egipcios ⁊ letificauit filios iſrahel in egipto. Ita per con prarium filios iſrahel ſitientes in de ſerto aquis eductis de petra pota uit. Et eſt cōtrarietas ī hoc ꝙ egip cijs ſitientibuſ nullā aquā cōceſſit

lēio hebreis ꝑ ſitim afflictis aqͣs opti mas de petra ꝑduxit. ⁊ hoc ē qd̓ ſubiūgit litterā. Nā ꝓ fonte quidē ſempit̓m fluminiˢ nyli hūanuꝫ ſanguinea. aqͥs mutatas in ſang uinem dediſti iniuſtis a. egipcijs Et hoc iuſte quia humanū ſāgui nem in flumiē ꝓiecerāt ſubmergē do paruulos hebreoꝝ. ſicut habe tur ẜxo. j. humanū ſanguinēa. a quas conuerſas in ſanguinē bi bent ſi vellēt extīguere ſitim ſuaꝫ Iuxta illud exo. 3. j. Cum ſangui nem oderis: ſaguis te perſeqͥtur. Hec eſt ſētentiā littere licet vario ẜro modo poſſet exponi. Humanū ſā guine dediſti īiuiſtis. Sicut d̓t Au guſtinus. Cōtra quinqꝫ hereſes fuſus eſt ſāguis medici ⁊ factum eſt medicamētum frenetici. Oīs peccator frenetico ꝯparat̉ qͥa qua to grauius infirmat̉ tāto ſe repu tat ſecuriorē. ridet cū flere dēret et gaudet de infirmitate ⁊ nō poteſt cuſtodiri niſi viculatus. Iſto mō peccator qͣnto peior tanto minꝰ ſe reputat peccatorē: quia Prou̓. 18. Impius cum in profūdum venei̓t peccatoꝝ ꝯtempnit. Sed ſequitur eū ignominia ⁊ opprobriū quia ri det cū flere dēret. Vn̄ xp̄s vidēs ci uitatē iheruſalem fleuit ſuper eaꝫ dicens Quia ſi cognouiſſes et tu ſupple fleres Luce. iq. Vn̄ eciā vi ri ſācti gaudētibꝰ īpijs fle̓ ſolent ꝓpter ꝯpaſſionem qua hn̄t de ꝑ dicōnē eoꝝ. Vn̄ ī vitaſpatꝝ de qͦ dam ſācto legitur ꝙ cū vidiſſꝫ or natuꝫ curioſū cuiſdaꝫ fatue mu lieris dixit flens. Ignoſce michi ompotens deꝰ: quia vnꝰ dies or natus iſtius mulieris ſupea̓uit to ciꝰ vite mee indluſtrīa ornamēta Int̓rogātibꝰ gͦ cauſā fletus dixit due res me mouēt. Vna de illius perditionē. Alia de mea remiſſio ne: qͥa nō habeo tantuꝫ ſtudium placēdi d̓ qͣntū habꝫ illa ad pla cendū hominibus malis ⁊ dyabo lo. Freneticus eciaꝫ gaudꝫ de ſua ꝓpria infirmitate. ⁊ multi turpiſſi mi peccatores iactāt ſe de fuis ſcele ribꝰ Prou̓. ⁊. Letant̉ cū male fece cerint ⁊ exultant in rebꝰ peſſimis Iſti ſanari nō poſſunt niſi vincu lentur: infirmitatibꝰ īmiſſis a deo que ſūt vincula ſalutaria peccato rū. In pͣs. Cū occideret eos q̄rebat eum ⁊ reuertebant̉ ⁊ diluculo ve niebāt ad eum. Et in pͣs. Et ml̓ti plicate ſūt infirmitates eoꝝ ⁊ poſ tea accelerauerūt. Vincula eciaꝫ in quibꝰ ligari d̓bet peccator ſunt ſacͣmēta eccīe ⁊ p̄cipue tres ꝑteſ penitētie: cōtritio: confeſſio ⁊ ſatiſ factio Etcī. 6. decor em̄ vite eſt in illa. ⁊ vincula illius alligatua̓ ſa lutis. Iſta vinicula ſalutē operan tur v̓tute paſſionis xp̄i. In qua ꝓ ſalute noſtra ſanguinē ſuū fudit vt ꝓ eo verificetur dictū Augͥ. qͥa fuſus eſt ſāguis medici ⁊ factum eſt medicamentum frenetici. vt merito xp̄o regraciando dicamuſ Humanū ſanguine in dediſti īiuſ tiſ. In quibꝰ verbis noſtra redēp tio ꝑ xp̄i paſſionē diuinitus ꝓcre ata declarat̉ eſſe precioſa: doloro ſa: amoroſa ⁊ gracioſa. Precioſa quia humanū. Inter omnes em̄ creaturas corporales homo eſt ꝑ cioſior qͥa ad ſimilitudine ⁊ yma ginē trinitatis creatus eſt yſa. 13 Precioſior eſt vir auro. ⁊ homo mundo

mundo obriſo. ⁊ ideo ex derdinati one diuina: homo omnibꝰ beſtijſ yponitur ad regēdum vt dn̄s Ia co. z. Omnis natura beſtiarū ⁊ vo lucrū ⁊ ſerpētum ⁊ ceteroꝝ domat̉ ⁊ domata eſt a natara humana Et ideo ꝓ effuſione ſāguinis hūa ni non beſtialis mors inflicta fuit ꝓ pena Gene. 9. Ruicūqꝫ effudit ſāguineꝫ humanū effudet̉ ſang uis illiuſ. Ad ymaginē quippe d̓i factꝰ eſt homo. Vnde Areſtotiles in epl̓a ad Allexādꝝ. Caue inqͥt effundere ſāguinem humanū: qꝛ hoc ſoli deo ꝯuenit̉. Fuit gͦ redēp tio noſtrͣ p̄cioſa facta ꝑ xp̄i hūa nnitatē. Vn̄ Apoſtolus ad Titu. 3 Apparuit benignitas ⁊ hūanitaſ ſaluatoris noſtri dei. Vn̄ Augꝰ. in libro de v̓ginitate. Inſpice vul nera pēdentis: ſanguine mōrien tis: preciū redimētis: cicatrices re furgētis: caput habet inclinatum iniuim ad oſculandū: cor apertū ad dili ii gendū: brachia extēſa ad āplex andū: totū corpus extenſū ad redi mendū. Hec quāta ſint cogitate. Hec in ſtaterā cordis appendite: vt totus vobis ſit figuratus ī cor de qui totus ꝓ vobis fuit fixus in cruce. Eſt igit̉ redēptio noſtra pre piſ cioſa: quia ꝑ humanū ſanguinē x qꝛ veraciter ymaginādo nūꝙͣ fu it humanꝰ ſāguis vere ⁊ ꝓprie et pure effuſus vt in xp̄o. homo em̄ peccādo recedit a natua humana ⁊ ſit ſicut beſtia ꝑ Pſalmiſtam ⁊ Boētiū. 2. de ꝯſol̓. ph̓ie. Poſt pec catum gͦ primi parentiſ corruptꝰ eſt ſanguis ille qui primo corpoī iſ primi hominis fuit ꝯcreatus. nec vniꝙͣ ſanꝰ fuit donec veniret̉ ad 13 CAP X xp̄m de mūdiſſimis ſanguinibꝰ de puriſſima v̓gine ⁊ in vtero ſāc tificato: progenitum opere ſpūs ſancti. Vn̄ ipſe ſecundꝰ poſt Adā ſanguinē habuit humanum nl la puritate quā naturā reqͥrit hu mana. ⁊ ideo ꝓprie loquēdo nūo fuit ſāguis humanꝰ nͥ ille. E ideo ſignāter d̓t Apl̓s ad Heb̓. 9. 4d̓ xp̄s aſſiſtes pontifex futuroꝝ bo norum ꝑamplius ⁊ ꝑfectius ta bernaculū nō manufactū neqꝫ ꝑ ſāguinem hircoꝝ aut vituloꝝ. ſꝫ ꝑ ꝓpum ſāguine introiuit ſemel in ſancta eternā redempcōne in uēta. Secūdo innuit̓ noſtra redēp C tio doloroſa. cū dicit̉ ꝑ ſāguinem Sanguis de corpore ſāo nō exit ſi ne dolore dolor at xp̄i maximꝰ fu it Iuxta illud Tren̄. pͥmo. O vos omnes qui trāfitis ꝑ viā attēdite ⁊ videte ſi eſt dolor ſimilis ſicut do lor meꝰ. Sāguis at hum anꝰ ha bet naturaliter iſta tria.ſ. ꝙ fecū ſh.p dat lignū aridum: ſanat corpus languidū ⁊ cauſat ſemētum ſoli dum Primo fecūdat lignū aridn̄ dicit̉ ꝙ ſi fuerit lignū arefactum optimū remediū eſt ſtatim ī pnͥ cipio arefactōnis apponere radi ci ſāguinem humanū. Narrat eī Hermes egipciꝰ ꝙ roſariū plan tatum in terra cōmixta cū ſangui ne humano ad calorem modicū igniſ ōni tempore anni ꝓducit ro ſas. Sic moralit̓ homo ſicut arbor Math̓.& Video homines qͣſi arbo res: areſcit per peccatum quādo de deo nō cogitat vt debe̓t: nō habet deuocōnem: nō facit delectabilit̓ que d̓i ſunt Iohel̓ pͥmo. Ligͣ agri aruerūt qm̄ cōfuſum eſt gaudiuꝫ h. 1.

cio a filijs hominū. In iſto caſu non eſt melius remeduūi ꝙ ad radiceꝫ cordis talis ꝑſone apponere ſan guinem xp̄i calidum ꝑ meditacō nē deuotam. Iſta meditacō ſtatiꝫ atcendit amorem qui ē calorna turalis arboris vel hoīs Sed amor dei nūꝙͣ ocioſus ē ſꝫ oꝑatur mag na ſi eſt ẜm Gregoriuꝫ at ideo ad iſtum ſanguinem ſequitur fructꝰ operis Et ideo dicit Bernarduſ ſu per Cantica ẜ. viceſiō ſecundo Sū per omnia reddit te mihi amabi lem bone iheſu calix quem bibiſti opus noſtre redempcionis. Hi enim omnino amorem meum ſi bi vendicat. Hic deuotionem noſ tram blandius ſibi allicit iuſti us exigit. ⁊ arcius aſtringit. Et ideo ſicut dicit Apoſtolus ad He breos. nono. Omnia pene ẜm le gem in ſanguine mundantur et ſine ſanguinis effuſione non fit remiſſio Secundo ſanguis ſanat corpus ſanguiduꝫ Vnde conſultū legimus Conſtantino imperato xi leproſo ꝙ balnearet ſe in ſan guine calido puerorum et curare tur Eſt em̄ infirmitas pueri quaꝫ quādoqꝫ ſuſtinent ⁊ vocat̉ tēglos ꝑiculoſa valde niſi per remedium aliquod occurratur Et eſt remedi um tale ꝙ puervngatur ſanguiē hominis qui prius morbū illum paſſus fuerit Iſto mō corporiſ no ſtri mortalitas ē mirabilis infirmi tas quia continue morimur ẜm Senecā. Iſta infirmitas ut viꝫ fie remus immortales curari non po tuit niſi per illius ſangͥnē qui ſpō te noſtrā immortalitatē ſuſcepit ⁊ ſua nos ꝑ aſſione curamt Vn̄ Bernardus in quodā ſermone o bo ne iheſu quid tibi ⁊ morti. Noſde liquimꝰ ⁊ tu ſoluis Nos peccauiꝰ ⁊ tu luis. Opus ſine exēplogratia ſine merito ⁊ caritas ſine mō. Ter cio ſāguiſ cāt cemētū ſolidū. dicit̉ ꝙ antiqui volentes facere edifi cia ꝑ̄petua cementū cum hūano ſanguine commiſcuerunt Vn̄ eti am de vortegirno rege britanie in hiſtoria britanū dicitur. ꝙ cume dificaret turriꝫ in monte excererij in vualia quicquid cementarij v die operabanturtellꝰ alio die ob ſorbuit Conſuluerunt ergo ma giſtri dicto regi ꝙ iuuenem queꝫ dam inquiri faciat̉ qui patreꝫ ter pul renum nō haberet cuius ſanguiē ji ytmuclin lapides ⁊ cementuꝫ aſperſi preſta inala rent ſolidum fundamentū Moa̓ liter ante criſti paſſionem ſic erat jxi urtinititin in mundo ꝙ quicquid homines e nitutimian dificauerunt quantumcumqꝫ be ne edificarent moraliter viuendo tutiniip bene totum in morte obſorbeba fittua tur a terra. quia omnes in puteuꝫ infermi deſcenderunt nec ſtare po tuit edificium meritoruꝫ donec aſ perſi eſſent ſanguine iuuenis qui patrem non habebat ī terris Ad Hebreos duodecimo. Acceſſiſtis alqui. ad mediatorem noui teſtamenti iheſum et ſanguinis aſperſionem Melius loquentem ꝙͣ Abel. Iſto igitur ſangruine cementum eccle ſie conglutinatur ⁊ ſolidatur vt deo amore indiſſolubili inhereaˢ qui procul prius in regione diſſi militudinis diſtabamꝰ Ad Ephe ſiqꝝ ſecundo Nunc autem in criſto iheſu vos qui aliquādo eratiſ lon ge facti eſtis prope ī ſāguie criſti.

¶ Tercio innuitur noſtra redēp to fuiſſe amoroſa. cuꝫ dicit̉ dedi ſti. Nō enim ꝓpter noſtra p̄ceden tia merita vel futura xp̄s nos rede mit. ẜ ſola ſua ineffabili caritate Iuxta illud Apl̓i ad Tituꝫ. 3. de dit ſemetipſū ꝓ nobis vt nos r̓di meret ab omni inquitate Et Io. x. Sic deus dilexit mundū vt filiū ſuū vnigenitum daret. De iſta mi rabili deuacione deuote loqͥuitur Augꝰ in quodā ſermone de nata lid̓m. Homo inquit factus eſt ho minis factor vt fuge̓t vberā regēſ ſidera: vt eſuriret panis: ſitiret fōſ dormiret lux: ab itinere via fatiga retur: falſis teſtibꝰ veītas occulta retur: iudex viuoꝝ ⁊ mortuoꝝ a iu dice mortali iudicaret̉: ab īiuiſtis iuſticia dāpnaretur: flagellis diſ ciplina cederet̉: ſpimiſ botrus coro i naret̉: virtus infirmaret̉; ſalus vll̓ neraret̉: vitā moreret̉. ¶ Quarto fuit nr̄a redēptio gr̄oſa: qꝛ n̄ fuit facta ꝓ amicis bonis ⁊ iuſtis: ſꝫ ꝓ Iuli inimicis peccatoribus ⁊ imuſtis xii Vn̄ vltīo ſub infert̉. Huianū ſā quinē dediſti imuſtis. pͥma Otri. 3. Xp̄s ſemel ꝓ peccatis noſtris mortuꝰ eſt: iuſtus ꝓ iniuſtis. Sed qd̓ adhuc eſt gracioſius nō ſolū ꝓ imuſtis dabat̉: ſꝫ cotidie datur imuſtis in ſacramēto altaris: qͥa iniuſti ſūt qui peccādo tanto bn̄fi cio ſūt ingrati. Vn̄ Augꝰ. in quo dā ſermonē de die iudicij Cur me grauiori criminū tuoꝝ cruce: ꝙͣ il lain qua quōdam ꝑpenderā affi xiſtic Grauior em̄ michi eſt crux c̓ minū tuoꝝ in qua muitus pendo ꝙ in illa in qua quodam morteꝫ tua occiſurus: tui miſertus volenſ 8 aſcendi. Hec Augꝰ. Cuapropter btūs Bernardꝰ in quodā ſermōe loq̄ns in ꝑſona dn̄i deuote dicit ſic. O homo vide qͥd ꝓ te patior: n̄o eſt dolor ſuꝑ doloreꝫ meū quo cru cior: ad te clamo qui ꝓ te morior vide penas quibꝰ afficior: vide cla uos quibꝰ cōfodior. ⁊ cum ſit do lor tantus exterior: intus tamen ē planctꝰ grauior: cum te tam īgra tum experior Lcīo. 134. Vi cuꝫ minuerent̓ in tra ductōne infātium occiſo Vru dediſti illis habudan tem aqua inſperate oſtēdens per ſitim qͥ tunc fuit queadmoduꝫ tu os exaltares ⁊ aduerſarios eorū necares. ¶ Enarrato aque benefi cio potabilis date miraculoſe he breis in deſerto ⁊ ecōtrario ſuppli cio aque ꝯu̓ſe in ſanguinē illato egipcijs in egipto. Hic aſſignat ē tanti beneficij hebreis collati con L gruam racōnem Eſt aūt q̄daꝫ ta 7i lis ꝯgruencia qͣre eos n̄ ſuſtinuit ꝓpter defectu aq̄rum ꝑimi in deſer to. hebrei em̄ in egipto occiſi fue rat ⁊ mirabiliter diminuti ꝑ ſub merſionē ꝑuuloꝝ de qͣ habetur Exodi pͥmo Quiciͥd maſculini ſex us natu fuerit in flumē ꝓicite I git̉ in recōpenſacōne illiꝰ dampm ꝑ aqͥs illati congruū fuit ꝙ ꝑ aqſ remediū ꝯtra ſitim ꝑciperet inde ſerto vt ſic on̄deret̉ īiuſticiā egip cioꝝ ſiti occiſoꝝ: aqͥs ꝯu̓ſis ī ſan guinē ⁊ īnocēcia hebreoꝝ cōſecū toꝝ de ſua ſiti r̓mediū ꝑ aqͥs de pe trā ꝓfluēteſ. d̓t gͦ ſic Qui cū minu erent̓. qͥa. hebrei. tu minue̓nt̓. fie ret p auciores ī trͣductiōe īfantiū occiſoꝝa. in ꝓpalacōe infantiū ad h. 2.

lcio mortem ẜm legē ſtatutā qua ordi mabat̉ ꝙ om̄s maſculi traducere tur ad mortē dediſti illiſ aquā ha bundantē inſꝑate a contra ſpeꝫ ipſorū.ſ. Moyſi ⁊ Aaron Vnde di xit moyſes ppl̓o Nūeri ⁊s. Audite rebelles ⁊ increduli Nūquid d̓ petrͣ hac poterimꝰ vobiſ eicere aquaſ. Et infra dixit dominꝰ ad moyſen ⁊ aaron. Curno credidiſtis mihi ut ſanctificaretis me cotaꝫ filijs iſ rahel. Non ītroducetiſ hos popu los in terram quā dabo eis. dediſ ti inquit eis aqua inſꝑate oſten denˢ per ſitin que tunc fuit ī deſer to cōꝑataꝫ ad ſitiꝫ que fuit ī egip to. quēadmodum tuos exaltares eis miraculoſe potum tribuendo ⁊ minilbrando: ⁊ aduerſarios eoruꝫ necares ſiti intolerabili flagellan ẜprꝰ do Circa iſtā clauſulaꝫ dediſti eis aquā abundantem notanduꝫ ꝙ̄ per aqua in ſcriptura ſacrā pluria deſignantur Significat interdum ſapīaꝫ ſalutare. Interdū aſtutiā ſecularem Interdū pmī̄aꝫ regula rē Sapīaꝫ autem ſalutarē. que ē verus dei cultus qui cōſiſtit in ſtu Dio ⁊ oracōea. in ſtudio ſacre the ologie ⁊ oracōnibus deuotis qd̓ fiobis per ſacram ſcripturā relucꝫ ⁊ ſignanter ꝓpter t̓a Videlicet ꝓp ter eiuſ ſuꝑficialē cōtinuacōeꝫ ꝓp ter naturaleꝫ hūectaconē ⁊ ꝓpter eius figure rep̄ſētacōnē Primo a qua ſapīaꝫ ſalutarē ſignificat ꝓp ter eius ſuꝑficialē cōtinuationem Aqua em̄ faciliter ẜm ea que ſibi aapproximantur ſe conformat Vn̄ Ambroſius in exameron li. 3. Aqͣ rigorē frigoriſ conmutat ut inter vaporācia ferueat it̓ vnibͦ ſa fri geſcat. ſole reꝑcuſſa exeſtuēt nniiā bus irrigata glaciali humore ca leſcat Iſto mō ſapīa moral̓ que hominē docet cōuerſari ſine quae̓ la in medio nacōnis praue ⁊ per uerſe ſalua ſemꝑ honeſtate vite ⁊ veritate cōſcīe. nouit ſe omnibꝰ cōformare a. Cor̓. 9. Pmnibꝰ om niā factus ſum ut omſ lucrifacerē Vn̄ Catho Conſtāſ ⁊ leuis ut reſ expoſtulat eſto Tꝑibus mores ſapiens ſine crimine mutat Iteꝝ Saluſtiuˢ ẜm Albertū Conſulo qͥſ quis eris qui pacis federa queris Conſonus eſto lupis cū quibus eſſe cupis. Nectamē hoc incōſtan cie deputandū ē ſed prudēcie. Vn̄ vſ Marcialis de formula vite honeſ it nati te ca. ſ. Si prudenciaꝫ amplecteris iti idem vbiqꝫ eris ⁊ prout rerū aut tēporū varietas exigit ita te acco modes tēpori Nec te in aliquibuſ mūtes. ſꝫ magiſ aptes ſicut manꝰ eadē eſt ⁊ cum palma extēditur ⁊ in pugnuꝫ aſtringitur Iſte ſunt a que ſyloe que currunt̉ cū ſilencio yſaie s. Quia vbi ē multiloquiuꝫ clamor et garrilitas ibi ē cōiter fa tuitas ⁊ t̓bacio Iere. ⁊. Quid tibi vis in via egipti ut bibas aquāt̉ bidā? Iſta ſapīa tradit̉ ī ſc̓ptura ſac̓ emanauit de petr̄ altiſſima vi delꝫ de xp̄o 1. Cor̓. j0. Petrͣ aūt ea̓t xp̄s Et ſicut dicit Auicenna ſicut aq̄ deſcēdit de alto melior ē alijſ ce teiſ ꝑibꝫ ita ſapīa ⁊ diſcreº viuēdi diuata a xp̄o melior ē nob̓ doctri na q̄cūqꝫ alia Ecrī. i. fōs ſapīe ver bū dei ī excelẜ Scd̓b int̓dū aqͣ ī ſc̓p turaſacra ſigͥficat ſapīaꝫ ſalutareꝫ ꝓpter eius naturaleꝫ humectatio nem. Dicit Ambroſius iexam̄ de

1 oꝑe tercie diei. Rd̓ aqua ē alitrix omniū v̓gultoꝝ diuerſos ſingu lisꝫ vſus miniſtrās. Iſto modo do ctrina ſacre ſcripture dat ſingul̓ alimentum iuxta ſue condiconis neceſſitatem vt faciant fructuꝫ bo noꝝ oꝑmtēpore oportūo. In p̄s Et erit tamꝙͣ lignū qd̓ plantatuꝫ eſt ſecus decurſus aquarū qd̓ fru ctū ſuū dabit in tꝑe ſuo. d̓t Are ſto. j. de aīalibꝰ c. 4. Qd̓ aq̄ pluui alis valet oībus piſcibꝰ ⁊ plātis tre plꝰ ꝙͣ aqͣ fluuialis vel fontis ⁊ plꝰ ꝑ illam creſcunt arbores. ⁊ nͥl bn̄ creſcit nͥ imbibat̉ aqua. Ao raliter aqua pluuial̓ que de celo deſcendit eſt doctrina moralis ſa cre ſcripture deut̓. 32. Concreſcat vtros eloquiū meū Iſta plus cō cōfert piſcibꝰ ⁊ plantis ⁊ homini bus in mūdo ꝯuerſantibꝰ ⁊ creſ i centibꝰ ꝙͣ quecūqꝫ alia doctrina qͣntumcumqꝫ moralis a ph̓is adī uenta. Et ideo ſignanter vocat̉ aqͣ ſapīe ſalutaris Etcī. iij. Et in pͣs. in In loco paſcue ibi me collocauit ſuꝑ aquā refectōis educauit me Aqua em̄ ſcripture ſacre nō ſolū potat bibētes ſꝫ eos reficit. Vnde int̓ religioſos in refectorio legi ſo let vt nō ſoluꝫ vētres cibo ſꝫ ec̄ mē tes reficiātur dei verbo. Iſta aqua j3i mutat̉ in vinū ad p̄ces marie: qꝛ iuitiꝰ niſi ipſa grām docēdi īpetrae̓ dig Iat ſ netur: inſipidum apparebit quic quid ab homine ꝓferet̉. In cuiuſ figurā nō niſi ad marie inſtantiā xp̄s in nupcijs aquā cōmutauit ī ymum Ioh̓. ⁊. Tercio aqͣ in ſcrip tura ſignificat ſapientiā ſalutare ꝓpter eiꝰ figuralem rep̄ſentacōeꝫ In aqͣ em̄ clara ⁊ nō turbata ſed Cap xj quieta ſpēties reꝝ obiectaꝝ appa rent. Vn̄ Bernar. ſilueſter in Me gacoſmō ſuo. ꝓdit Liquentis aq̄ clara ſbn̄a: cuiꝰ plana ac lubrica ſuꝑficies figuras reddit emulos vmbrarū incurſibꝰ laceſſita. Vn̄ aqͣ tenet vicem ſpeculi ad vſū pau perū Iuxta illud Ecci. 2. In aqͣ re ſplendit vultus ꝓſpitientiū Iſto modo ſcriptura ſacra ſeu eciā ver bū dei hominē ſibi on̄dit qual̓ ē in moribus. Vnde Greg̓. 2. mora. Scriptura ſacra mentis oculis q̄ ſi quoddā ſpeculū opponit̉ vt int̓ na noſtrā facies in ipſa videat̉. I bi etem̄ feda: ibi pulchra noſtra agnoſcimꝰ: ibi ſētimus quātum ꝓficimꝰ: vel ꝙͣ longe a ꝓfectu diſ tamꝰ. Secūdo pͥncipaliter aqua ī ſcripturā ſignificat aſtutiā ſecula rem. de qua Apl̓s pͥma ad Corī. 3 Sapientia huius mūdi ſtulticia 2 eſt apud deū. Scriptum eſt enim Comprehendam ſapientes in a ſtucia ſua. Hec enim aſtucia ad modū aque dat apparentiam qͣn titatis: excellentiam ſublimitatis ⁊ inſolentiam mutabilitatiſ. Pri mō aſtucia ſeculariſ dat apparen. tiam quātitatis: quia illud quod ꝑ aqua videt̉ grandius apparet ꝙͣ eſt in ſua ꝓpria quātitate. Vn̄ Ptolomeus. Quod in aqͣ ponitur videtur maiuſ. Et Senecā de natu ralibus queſtionibus libro pri mō dicit. Omnia per aquam iudi. cantibuſ longe videntur eſſe ma iora. Et cito poſt. Sydera amplio ra per nubem aſpicienti videntur quia acies noſtrͣ in humido labi tur: nec apprehendere quod vult fidelit̓ poteſt qd̓ māifeſtū fiet ſi h. 3.

lcio poculū impleueris aqͣ ⁊ in illud ꝓ ieceris ānulū. Nā cū in ipſo fundo anulus lateat. facies eiꝰ in fūma reddit quicquid videt̉. ꝑ humore longe amplius vbi eſt hec Sene. Probat̉ etiā in ꝑſpectiua. ꝙ aliqͣ que ab oculis ī certa diſtancia videntur aque ſuꝑinfuſione inci piūt videri. Vn̄ ſi denariꝰ in ſcuteſ la ponat̉ ſumat̉qꝫ diſtācia a qua minime videatur ſi aqua in ſcuteſ lā infundatur eodē exiſtēte ſpacō inter ſcutellā ⁊ oculū. denariuſ qͥ prius ante infuſioneꝫ aque vide ri n̄ poterat. apparebit. Moraliter Quantucūqꝫ aliquis fuerit modi cuſ ẜm mundū ſine pulchritudi ne ⁊ fortitudine corꝑis. ſine diui cijs. ſine gn̓e. ſine ꝑntibus. ſi ac ſapīe ſecularis oꝑīat̉ grādeſcet ⁊ apparebit magnꝰ. Addiſcat iura ciuilia ⁊ canonica ornet ſe legibꝰ ⁊ ſtatutis regijs ſtatiꝫ apparebit nobiliſſime quantitatiſ. faciet eū creſcere ī diuicijs. familia ⁊ theſau ris ⁊ tamen non ideo eſt maior in rei veritate apud deum ſed minor Vnde Gregorius quinto mora lium Paruulus eſt qui terrena diligit. magnus qui celeſtia con cupiſcit Vn̄ ꝙͣuis appareant mag in nobiles ⁊ iocundi apud ſecula xiter iudicantes: ſūt tamē in diuio cōſpectu ⁊ iudicio cōſcīe ꝓprie par ui ignobiles ⁊ dolore repleti Iob 29. Ecce gigātes gemunt ſub aqͥs ⁊ qui habitant cū eis. Sigantes hoc eſt illi qui noſtro iudicio mag ni vident̉ Scdo aqua dat excellen ciā ſubtilitatis. Aqͣ em̄ natua̓liter q̄rit terre ſuꝑemine̓ ⁊ dn̄ari. ⁊ alit̓ nō quieſcit aqua naturalit̓. quia ille eſt to̓tus appetitꝰ aquē ſuper eminere et ſupponi immediate et dominari terre Iſto modo moralē Aſtucia ſecularis ad nullum aliū finem tendit niſi ad volandum ī honoribus ⁊ ad acquirendū doī nium terrenorum In cuius figuā aqua produxit aues Gen̄. pͥº Pro ducant aque reptile anime viuen tis ⁊ volatile ſuper terram ſub fir mamento celi. Aſtucia enim ſecu laris duo genera hominū produ cit reptilia ⁊ volatilia Reptilia ſūt agricultores ⁊ falſi mechanici et manuoꝑatoe̓ˢ ⁊ huiuſmodi quo rum tota conuerſacio eſt in terra Volatilia ſūt nobileſ placitatoe̓ſ ual falſi mercatores Vſurarij ſolemp it du nes ⁊ clerici ſymoniaci ⁊ praui nō bitlat bilium ꝯſiliarij Iſti acquirūt loca ſublimia ⁊ gradus ⁊ dignitates in eccleſia Gen̄. Nl̓tiplicate ſūt uluate aque ⁊ eleuauerūt archā in ſubli me a terra Tercio aqua dat inſo lentiaꝫ mutabilitatis Vnde om̄es inſulares ⁊ maritimi incōſtantes ipilꝫ ſunt ⁊ inſolentes nimiſ ſicut patꝫ de nautis qui cōmūiter cōuerſan tur in aquis. taleſ em̄ regulantur ꝑ lunam que eſt domina aquaruꝫ ietꝭ. Luna em̄ eſt velociſſim motus. hoc eſt plures circuuolucōnes fa cit eē terram ꝙͣ qͦcūqꝫ aliuſ plane ta. Et ſic moraliter aſtucia ſecū laris reddit homines mutabiles et verſipelles ad modum vulpis qui numꝙͣ recto ſed tortuoſo iti nere graditur. De iſta aſtutia di citur Ieremie decimoquinto. Fac ta eſt michi quaſi mendacium a quarum infidelium Baculus ꝙͣ tu cūqꝫ rectꝰ ſi vna eiꝰ medietas pra

ꝑfundetur in aqua videbitur tor tuoſus. Sic iſti falſi placitatores qnͣtūcūqꝫ fuerit cauſa hoīs iuſta. ꝑ eorum aſtutiam ⁊ aſtutam v̓ſu ciam faciunt apparere īiuſtam: ⁊ ecōtra cauſam inuiſtam faciunt videri rectam et hij ſunt a quibꝰ iurgia lites ⁊ imqua mēdacia ori unt̓. ꝓuer. 17. Qui dimittit aquaꝫ caput ē iurgiorum Qui dimittit a quā ⁊ qͥ aſtutia ſeculari ſine regu la bone conſcientie vtitur caput ē aprincipalis cauſa litis intet ho iniues mūdiales. Tercō pnͥcipali ter aqua ī ſcriptura ſacra fiḡficat penitentiā regularem Aqua enim lauat ſordida. flectit rigida ⁊ co quit cruda Iſto mō pma primo abluit ſordes peccatoꝝ qntūcūqꝫ fuerint enormia. In cuius figurā dictum ē Naāmā leproſo. 4. ℟. l. vade ⁊ lauare ſepties in iordane arecipiet ſanitatem caro tua: atꝫ ſ mudaberis fzech̓. 16. Lauite aqͣ 3 munda ⁊ mundaui ſanguinē tu um ex te Sanguinem tuū hoc eſt peccatum tuū qd̓ ex carne ⁊ ſang 8 uine ortū habet Eccī. 14. Quid neq̄ us ꝙ qd̓ excogitauit caro ⁊ ſang uis. Hoc ergo ſacramentū pm̄e figua̓tur ꝑ piſcinam ꝓbaticā de qͣ d̓r Ioh̓. ij. ꝙ habuit quiqꝫ porticꝰ in quibus iacebat multitudo lan guentū Angelus aūt dnī ẜm tem pus deſcendebat ⁊ mouebat̉ aqͣ. ⁊ q̄ primus deſcendiſſet poſt mo tionem aque ſanus fiebat a qua cūqꝫ detinebatur infirmitate Piſci na dicitur quaſi aqua piſces non habens per contrariū Probaton grece ouis latine Quia ergo illa a qua taruit piſcibus ⁊ oues īmolā. 8 Ca 9 B de ibi lauabantur. ideo piſcina ꝓ batica dicebat̉. Et ſacramentum penitentie ſignificat in qua laua ri debet quiſquis qͥdebet deo ȳmo lari Habet autem quiqꝫ porticus ẜm. li. occaſiones ex quibuſ homi nes aquam penitentie ingrediūt̉ videlicet verbi deipredicacionem. ſanctorum precedentium conſide racionem generalem eccleſie ordi nacionem. diuinam inſpiracionē. ⁊ corporee infirmitatis tribulacō nem. Quidam ⁊ valde multi īgre diuntur piſcinaꝫ penitentie ꝑ por ticum verbi dei. Actuū. 2. Hijs au ditis ꝯpuncti ſunt corde ⁊ dixerūt ad petrum ⁊ reliquos apl̓oſ Quid faciemus viri fratres. Petrus ve ro ait ad illos Penitentiaꝫ agite. 28 Alij ingrediuntur piſcinam pmīe per porticum exemplorum virorū ſcōꝝ vn̄ btūs Greg̓. i. dyalo. Sūt nōnulli qͦs ad amoreꝫ patrie cele ſtis non minꝰ exēpla ꝙͣ p̄dicamē ta ſuccendūt Alij ꝑ porticuꝫ eccle ſiaſtice conſtitucōis qua precipit̉ cuilibet xp̄iano. ſemel in anno cō fiteri ⁊ cōicare. Alij ꝑ diuinaꝫ īſpi racōnem ⁊ occultam ſicut Nicola us Bn̄dictꝰ dnicus ⁊ Franciſcus Alij ꝑ īfirmitatis corporee flageſ lacioneꝫ Et iſte eſt porticus cōmu niſſimuſ in qͣ iacet multitudo max ima languentiuꝫ: quia vix volūt extra quadrageſimam confiteri niſi per infirmitatiſ articulum ne ceſſitent̓. Scdo̓ aquā deſignāt peī tenciam: quia flectit rigidā Ita pe intentia corda ſuperba indomita ⁊ inſolentia flectit ad obediētiā. Vnde ſicut Corallus ꝙͣdiu eſt ī a toralla qua ereſcit ⁊ augetur ad modum h.g.

lciō plante: ꝙͣ cito extrahit̓ rigeſcit ī lapidē Iuxta illud Ouidij Aeth̓. iij. Sic ⁊ cōrallū quo primū conti git auras Tēpore dureſcit mollis fuit herba ſub vndiſ Ita multi dū ſunt inter ſanctos viros penitēcie datos creſtunt et molles attracti biles ſunt. qui extra penitenciam poſiti inuenirent̉ rigidi ⁊ rebelles. Ecrī. 24. dixi rigabo ortum planta cionum. iebriabo ꝑtuſ mei fructꝰ Tercō aquā deſignat pmīa̓ꝫ quia coquit cruda Cū adiutorio enim ignis qd̓ crudum eſt ⁊ digeſtioni contrariū fit per decoctōne ī aqua cōueniens corꝑis nutrimentum. Iſto modo quidā incorporari nō poſſunt corꝑi xp̄i miſtico ꝓpter fu am crudelitatem ⁊ inſipiditatem. donec in aquis pn̄ie d̓cocti fuerint Iuxta illud Sꝫech̓. d4. Cōſument̓ carnes ⁊ cōquent̉ vniuerſa cōpo ſicio. oſſa tabeſcent. Cōſumentur carnes carnales affectiones et cōquetur vniuerſa cōpoſicio ⁊or natus ſuperfluus ad modeſtiaꝫ re ducetur ⁊ oſſa tabeſcent. vrigide ⁊ rebelles volūtateſ ad humanitatē ⁊ obedienciam ducentur. Lectio 1z9. Vmi em̄ temptati ſunt et quidem cū mīa diſciplinaꝫ acceperunt ⁊ ſcierunt que admodum cum ia̓ iudicati impij tormenta paterentur. Pos quideꝫ tamꝙͣ pater morienſ probaſti. Il los auteꝫ tamꝙͣ rex durus interro gans condempnaſti Abſentes ei ⁊ preſentes ſimiliter torquebant̉ duplex em̄ illos acceꝑat tedium. et gemitus cū memoria preterito rum. ¶ Quia dictuꝫ eſt ꝙ tam he brei ꝙͣ egipcij a deo flagellati fut runt. In hac ꝑte intendit oſtende re qualiter iſti populi diuerſimo de fuerūt afflicti. naꝫ hebrei ad cor rectionē egipcij ad dāpacionē. Et cirͣ hoc duo facit Priō poīt afflicti onis diuerſitatem. Scd̓ replicat egipcioꝝ ꝑuerſitatē ibi. Pro cogi tacionibꝰ. Circa primū duo facit Primo oſtendit ꝙ tribula cō im miſſa hebreis ceſſit ad morū infor macionē. Scd̓̓ ꝙ tribulacō īflic ta egipcijs fuit eis ad pene eter ne inchoacōne. Et iſtud facit loq̄n̄ do alternatim ⁊ viciſſim. Nunc de egipcijs. nunc de hebreis. CCirca primum oſtendit ꝙ inflictio īmiſ ilb ſa hebreis in illa ſiti in deſerto fu it eorum probacō. caſtigacio ⁊ ī po formacō. Probabant̉ ad eorum humiliacionem: caſtigabant̉ ad morum ſuorum correctionē ⁊ īfor mabantur ad cognoſcendum di unam vlcioneꝫ. Quantum ad eo rum probacionē dicit Cum enim temptati ſūt id eſt probati ad bo nū eorū Gen̄. ⁊2 Temptauit̓ deꝰ Abraham ⁊ dixit ad illuꝫ ⁊cͣ. Et qͥ dem cū mīa diſciplinā acceperunt vel accipientes qꝛ caſtigabant̉ mi ſei̓corditer ad ſuam correctionem ⁊ ꝑ illā caſtigacionē cognouerūt exꝑimētalit̓ quodāmō diuinaꝫ vl cione ī dāpnacione malorū ⁊ ideo ſubdit. Scier̄t quēadmodū cū ira iudicati. ipij id ē egipcij tormēta paterent̓ id eſt ꝑ illā ſitī quā filij iſrl̓ ſuſtinuer̄t in deſerto qͣſi qͥdaꝫ exꝑmmēto ſcierunt qualiter fueri egipcij afflicti tempore quo tota aqua egipti in ſanguine fuit con uerſa. de quo ī pͣsͣ. Conu̓titaqͥe

13 eōrum in ſanguinē: ⁊ ymbres eo rum ne biberēt. fuit ergo illa ſitis illata hebreis in deſertō ad eorum phacōem vt ꝑ ipſius patientiaꝫ me̓rentur ⁊ ad eoꝝ caſtigacōem miſericordit̓ illata ad dilectioneꝫ dei ad ſe experirent̓ ⁊ ad eorū īfor macionem vt penaꝫ quā egipcij ſuſtinuerat ꝑ manū dei ī ſemetip ſis ītuerent̉ ꝑ ſitin conſimileꝫ In hoc tn̄ fuit diuerſitas: qꝛ hos qui dema hebreos tamꝙͣ pat̓ monenſ probaſti Illos auteꝫ tam ꝙͣ rex du rus interrogans ꝯdempnaſti. Pa ter enim licet ꝑmittat filium aliqͣ liter indigere ad ipſiꝰ caſtigacio nem Iuuat tn̄ eum circa extremā neceſſitatem Exemplū de patre ⁊ fi lio prodigo Luc̓. 1. Cum adhuc longe eſſet vidit illum pater ſuꝰ ilia ⁊ miſei̓cordia motus ē Sed rex cō dempnās alique iudicialit̓ ad pe nam mortis. illam penam execuci onidemandat ſine diſpenſacōne ii quacūqꝫ Quia ergo deꝰ filios iſrl̓ ſitire p̄miſit: ſꝫ cito eis de remedio nnlula miraculoſe prouidit ideo d̓r. Hos quidē tꝙͣ pater monens ꝓbaſti Et qꝛ egiptios ſiti puniuit nec ꝯtrͣ illam aliquaꝫ diſpenſacōem exhi buit̓ ideo d̓r mei̓to Illos autem tā ꝙͣ rex durus interrogans cōdemp naſti Et ideo non d̓t abſolute tꝙ rex: ſꝫ tamꝙͣ rex durus quia rex bo nuſſe habet ad ſubditos ſicut pa ſtor ad oues ⁊ pater ad filios. ẜm Ariſt. s. ethi. Condempnati ergo fuerūt egipcij nō ꝓbati nec caſti gati Et ꝙ grauiter afflicti fuerūt ii oſtendit ex circumſtantia loci ⁊ tꝑis Non enim aliqui affligeban cur iſta ſiti puta abſentes a locis Cap V C aquarum ⁊fontium: īmo tanta ſi ti affligebantur qui fuerunt p̄ſen tes in locis vbi ſolent aque abū dare. ſicut abſentes a locis illis: qꝛ omnes aque ille cōuerſe fuerūt in ſanguine ita vt eſſent impota biles omnino: ⁊ hoc ē qd̓ ſubdit Abſentes ⁊ preſentes ſimilit̓ tor quebant̓ et etiam vt qui ſimiles erant in culpa fierent ſimiles ī pe na. Quantū autem ad circumſtā ciam loci ⁊ temporis puniebant̉ grauiter: qꝛ genuerunt ex dolore pene preſētis: ⁊ timuerūt de futu ro ex memoria preteritorū Et ideo dicit duplex enim illoſ acceperat tedium. et. ꝓ: ⁊ gemitus cum me moriā preteritoꝝ Circa illaꝫ clau Colla. ſulam Hos quidem tamꝙͣ pater monens ꝓbaſti Nota. ꝙ triplicē Habemus patrem ſuꝑnaturalem 28 per creacionem: corporalem ꝑ ꝓpa gacionem. ⁊ ſpiritualem per curā ⁊ conſeruacōem de primo dicit̉. Deutro. 32. Nūquid n̄ ipſe ē pater tuuſ: q̄ poſ. fecit ⁊ creauit te Ma H̓. 23. Pat̓rem nolite vobis voca re ſuper terram. Vnus eſt enim pater veſter qui in celis eſt Iſte pater eſt pater ſanctitatis. pater poteſtatis ⁊ pater pietatis. Pat̓ ſanctitatis. Io. 17. pater ſācte cla rifica filium tuum vt fi. ⁊cͣ. Iteruꝫ ī eodeꝫ. Pat̓ ſcē ſerua eos ī nomīe tuo quos dediſti michi Et īfra. pa ter ſanctifica eos in veritate. Pat̓ ptātis Math. 14. pat̓ oīa poſſibi lia ſunt tibi Pr̄ pietatis. 2. Coꝝ. i. Bn̄dcus deꝰ ⁊ pr̄ dn̄i nr̄i ih̓u xp̄i. Pr̄ mīaꝝ ⁊ deꝰ tociꝰ ꝯſol̓.& ē pr̄ ſcitatis dēmꝰ eū dep̄cari ꝑ deuo cōeꝫ qꝛ pr̄ptātis dēꝰ eū venea̓ri ꝑ h. 1i.

lcū ſubiectioneꝫ. quia ē pat̓ pietatis debemꝰ eum imitari ꝑ aſſil̓acōnē Priō quia eſt pater ſāctitaciſ. de bemꝰ eū deprecari ꝑ deuocionem. Math̓. 6. Pat̓ noſter qͥ es ī c.ſ. no. tuū que ē oro dn̄ica in qua omni a nobis neceſſaria pauciſſimis pe ticionibꝰ includuntur: que omnes alias oracōes an̄cellit auctoritate vtilitate. ⁊ cōpendioſitate Quam ſi fideliter feruenter ⁊ humilit̓ dix erimus impetrabimꝰ. quicqͥd nō ſtre ſaluti potei̓t expedire Ioh̓. 16. Amē dico vobis Si quid petiei̓tis patrem in nomine meo dabit vo bis. Et eſt notandū ꝙ multo vti lius eſt illā oraconē dicere gene a̓ lem ꝙ ꝑticularia vota noſtra deo exprimere quibꝰ plerūqꝫ ea deſide raꝰ q̄ noce̓nt obtēta Vnde Valet̓. us li. 7. c. 2. Socrates humane ſa pie quereus quoddꝫ terreſtre ora culū nichil vltra petendū a dijs ī mortalibus arbitrabatur ꝙ ut bo na tribuerent. quia hij demuꝫ ſci rent quid vnicuiqꝫ eſſet vtile Nos aūt plerūqꝫ id votis expetimꝰ qd̓ non impetraſſe meliuſ foret Etem denſiſſimis tenebris īuoluta mor talium mens inꝙͣ late patentem errore cecas peticiones tuas ſper gis. diuicias appetis. que multis exicio fuerūt/ honores cōcupiſcis quos peſſimis conſores qͥ dederūt regnā ip̄a tecum voluis quorū ex itus ſepe numero miſerabiles cer nūt̉ ſplendidis cōuigijs iijciſ ma nus atqꝫ hec ut aliquando illuſtrͣ runt ita nō nūꝙͣ domos euertunt̉ funditus deſine ergo ſtulte futu xiſ malorū tuorū cauſis quaſi feli ciſſimis rebus inhiare. teqꝫ totuꝫ celeſtium arbitrio cōmitte qͥuia q̄ tribuere bona ex facili. ſolent. etiā eligere aptiſſime poſſunt Luce. ij. Si vos cum ſitiſ mali noſtis bona data dare filijs veſtriſde celo quā tomagis pater vr̄ celeſtis dabit ſpirituꝫ bonū petenti ſe. Std̓ quia pater iſtre pat̓ poteſtatis debeꝰ eū venerai̓ ꝑ ſubiectionē Iuxͣ illd̓ Malach̓. i. Filius honorat patreꝫ ⁊ ſeruꝰ dominū ſuum. Si igit̉ pat̓ ego ſum vbi ē honor meꝰ? Et eccī 13. Magna potēcia dei ſolius ⁊ ab hūilibus honoratur Tercio quia eſt pater pietatis debemꝰ eum imi tal̓ ꝑ aſſimilacōnē Luce 6. tſtote miſericordes ſicut ⁊ pater vr̄ miſe ricors e Laudabile ⁊ honorabile ē in filio bonā patris ꝓprietatem effigiae̓. Propͥetaſ āt dei miſerei̓ ē xii Vn̄ catat eccīā deꝰ cui ꝓpriū ē mi tr ſerel⁊c. Et ideo. bt̄ī miſei̓cordeſ qͦni aꝫ miſeritordiā ꝯſequēt̉ Math̓. Iut ij. Scd̓̓ habemꝰ patrē naturalem jxi ꝑ ꝓpagacōnem. Et iſtum debemꝰ in vite neceſſarijs ſupportae̓ In e̓ſ to cōtrarijs repudiare Etermꝰ me morijs cogitare Iſti inꝙͣ patri de mꝰ in vite neceſſarijs ſi īdiget mi niſtrare Vū Criſoſtoꝰ exponens illud Ioh̓. 19. Mulier ecce filiꝰ tuꝰ dicit ſic docet nos xp̄s vſqꝫ ad vl timā reſpiracōem ꝑntū diligēciaꝫ hr̄e. qꝛ ei alijs mulieribꝰ aſtātibꝫ nichil dixit docet plus aliqͥd īpen dere ꝑntibꝰ. Sicut em̄ xp̄ianꝰ ad uerſātes geītores ad ſpūalia noſ ſe nō debꝫ Ita qui nihil īpediunt debet eis p̄be̓ ⁊ honori hr̄i an̄ alios qꝛ geuerūt ⁊ qꝛ aluerūt. Vn̄ Am broꝰ ſuꝑ illd̓ Math̓. 19. Hōra pa tre. Priꝰ inqͥt gͣdꝰ pietātis ē iſte

vt quos auctores tibi voluit eſſe deus. honores obſequijs abſtine as cōtumelijs. qꝛ nec vultu ledēda eſt vietas ꝑntū Vn̄ Aiſtotileſ 9. ech̓. docet ꝙ ꝑntibꝰ debemuſ ſuffi cere in nutrimēto ⁊ debemꝰ eiſ ho norem quēadmodū dijſ ꝓpt̓ max ima bn̄ficia generādi ⁊ nutriēdi Et s. ethi. dicit ꝙ in honoribꝰ qͦs debemꝰ dijs ⁊ ꝑntibus nō eſt nō bis poſſibile reddere ẜm dignitatē bn̄ficiorū ab eis receptorū. Et idd̓ apud antiqͥſ tam hōr exhibēdꝰ d̓ ꝙͣ eciā honor exhibendꝰ ꝑntibus pietaˢ dicebat̉ Vnde Tuliꝰ in ſū arethorica Pietas eſt ꝑ quā ſan g̓ne mētiſ pat̓eqꝫ beīuolū officiū adiligēs tribuit̉ cultus Huiꝰ pie tati exemplum prebuit nobiſ na tura in Cyconia de qua Solinꝰ di cit in de mirabilibus mundi. exi mia cicōnie ineſt pietas Nam ꝙͣ tum temporis impenderunt fetibꝫ educandis tantum ⁊ ip̄e inuiceꝫ a pullis aluntur. Vtinam quilibet ſaltē ſeptem annos vellet circa p a x1 rentū curam expendere. ſicut illi eū iui ſeptem annis ab aqua ⁊ igne cuſ todire tenentur fcc̄i. 3. Fili ſuſcipe ſenectam patris ⁊ non contriſtes eum in vita illiꝰ. et ſi defecerit ſen ſu veniam da ⁊ ne ſpernas illum ijj in tua virtute Hanc naturam cico nie planius narrat Ambroꝰ in ex ameron de opere quinte diei c. lv. x Hec auiſdepoſiti pr̄iſ artꝰ. ꝑ lōge jit uum ſenectutis tempꝰ plumaruꝫ tegumento alarumqꝫ remigio nu batos circūſtāteſqꝫ ſoboles pēnis ꝓprijs fouet. Et quid dicā? Colla to cibo paſcit. quādo etiam ipſa re parat nature diſpendia ut hīc al CQ X qͣꝫ inde ſubleuantes ſenem fultro alarum ſuarū ad volandū exerce ant ⁊ ī priſtinos vſus diſſueta iaꝫ reducant pij patris mēbra Et ido Romanorū v̓ſupia auis vocatur hec Ambroꝰ. Hec aius fuit deo cō cordie conſecrata ſicut dicit Iuue nalis li. pͥmo In ſignum ꝙ niſi a filijs debitus honor patribꝰ impē datur nulla in republica concordi a eē p̄t. Et ido̓ int̓ diuina p̄cepta loco quarto ponit̉ hōra patrem ⁊ matrem ut ſis longeuꝰ ſuꝑ terraꝫ Exo. 20. et in lege moyſi factuꝫ fu it qui maledixerit patri ac matri morte moriatur exo. 21. Scdo pr̄eꝫ iſtum debemuſ in criſto contrarijſ repudiare Ita ꝙ ſi in hijs q̄ ad vi te ꝑfectōne ⁊ xp̄i ꝑtinēt imitacōeꝫ pat̓ voluerit filiuꝫ īpedire ſicut de 28 2 ingrediendo r̓ligionē de vouendo continentiam ⁊ huiuſmodi q̄ ad conſilium ꝑfectionis pertinēt ſeu ꝑtinere noſcuntur. Filius non ſo lum n̄ debet eū exſpectare. ſed fua verba repudiare Iuxta doctrinam ſaluatoris Math̓. 18. Veni enim ſeparare homine aduerſus patrē ſuum. ⁊ filiam aduerſus matrem ſuam Et in eodem. Qui amat pa t̓rem et matrem plus ꝙ me non eſt me dignus. Iuper hoc verbo dicit Ieronimus. Si neceſſitas ve nerit vt amor parentum ſiue fili orum amori dei comꝑaretur ⁊ nō poſſit vtrumqꝫ ſeruari: odium in ſuos ⁊ pietas in deum eſt ſeruan da. Potiſſima tamen cautela dy aboli eſt homines ab amore reli gionis retrahere per amorem pa rentum. In cuius figuraꝫ ſic̄ dicit Ieroꝰ ⁊ Criſoſtoꝰ cum dominus

rio eſſet ocrupatus ī officio p̄dican̄ di fug̓geſſit ei quidā Math̓. 12. Ec ce mater tua ⁊ frēs tui foris ſtant querentes loqͥ tibi. inſidias xp̄o tendens. vt ſpūali oꝑi carnem ⁊ ſāguinē an̄ferret Suꝑ queꝫ locuꝫ expreſſius loquēs Criſoſti. d̓t ſic. duꝫ xp̄us ꝑſuaderet ppl̓o ꝙ eſſet filiꝰ dei dyabolus ꝓcurauit aduē tum matris vt turbe vidētes parē tes carnales d̓initatis eiꝰ obſcu raret naturā Et ido qui vult fuge̓ a mūdo non dꝫ hoc ꝑntibus nec a micis carnalibꝰ indlicare figuraꝫ huiꝰ hēmus Gen̄. 3. ꝙ Iacobdū vellet̉ fugere in patriam ſuā auū culum ſuum ⁊ ſoceruꝫ noluit pre munire Et Iudicū. 16. Sāpſon leo. nem ꝯcidit ī fruſta ⁊ poſtea de ore leonis mel cōmedit. ⁊ neutꝝ pr̄i vel matri voluit indicae̓ Et ideo de iſta materia Ihero. ī quadā epl̓a ita ſcribit̓. licet in collo vuulus de pēdeat nepos: licet ſparſo crine ⁊ ſciſſis veſtibus vbera quibus te nut̓erat mater oſtendat licet in li mine iaceat pater. ꝑ calcatum per ge patrē. per calcatam perge mr̄eꝫ ſiccis oculis ad vexillū crucis euo la: ſolum pietatis genus ē in hac re te eſſe crudelem. ¶ Tercō prem iſtum debemꝰ et̓nis memorijs co gitare ne ſimꝰ ꝙͣdiu habemus eē ingrati illi ꝑ queꝫ deus dedit nob̓ eē Ecci. 27. Memēto pris tui ⁊ ma tris tue Sꝫ de filijs ingͣtis cōmuīt̓ modo videmꝰ ꝙ quātumcūqꝫ cari fueriūt patri vel matri qn̄tunicū qꝫ eis diuiciaſ copioſaſ relinquāt̓ poſt tres dies a ſepulturā ꝑactos obliuioni perpetue recomnēdāt̓ flin quedā dolorem in habitu nigͦꝫ ⁊ vultu luctuoſo pretendūt ⁊ cor dis leticiam quadam cooperiunt triſtitia ſimulatā. Talis fuit Sel lya de qua narrat Marcial̓ cōcuſ primo libro epigͣmatuꝫ. Amiſſuꝫ non flet cum ſola eſt gellia pr̄eꝫ Si quis adeſt iuſſe profiliūt lacri me. Non lugeat quiſquis laudai̓ gellia querit. Ille dolet vere qui ſi ne teſtē dolet Vult dice̓ ꝙ iſta gel lia quando erat ſola ī nullo dolū it mortem patris: ⁊ ꝙͣ cito perpē dit ꝙ aliquis eam videret ſtatim voluntarias lacrimas fudit. ⁊ ſic dicit poeta de Gellia Nullus dolꝫ veraciter qͥ vult de ſuo dolore lau dari Sed ille dolet vere qui ſine te ſte dolet. ¶ Tercō ꝙ habemꝰ pa trem ſpiritualem per curam ⁊ cōẜ uacionem cui debemus obedienti am beniuolentiam ⁊ honorem: Et merito ip̄e pro nob̓ tenet̉ reddere rationem: tenetur nos fouere per ici cōpaſſionem de talibus patribꝰ poteſt exponi illud Gene. 47. Pa ſtores ouium ſumus ⁊ nos ⁊ pr̄es noſtri. Iſte pater debet eſſe ſic̄ he liſeus dixit. ⁊. ℟. ii. Pater mi. pa ter mi: currus iſrahel ⁊ auriga eiꝰ vt ſit currus ſupportans ſuauiter debilitates infirmorum ⁊ auriga pungens viriliter negligencias accidioſorum Iſte debet eē archa domini in qua fuerūt virga tabu le ⁊ manna. Ita in prelato debet eſſe virga correctōis ſeu caſtiga cionis: tabule īformacionis ⁊ ma na conſolacionis vnde Auguſti nus. Corripiat inquiētos cōſole tur puſillamines: pius pater ſit ad omnes Iſte debet habere non ſolum facieꝫ leonis ꝑ auſteritatꝭ

ſꝫ faciem hominis ꝑ māſuetudinē a pietatem Sit colūpna nō ſolum ignis ꝑ actiuitatē exuſtionis. ſed etiā colūpna nubis ꝑ ſuauitatem ꝓfectionis. Vn̄ Bernͥ̄. ſuꝑ Canti. diſcite vos prelati ſubditoruꝫ ma ties vos eſſe debere non dominos ſtudete magis amari ꝙͣ metui. Et ſi interdū ſeueritate opꝰ eſt pat̓ na ſit nō tyrannica Matres fo uē do patres corripiēdo vos exhibea tis: ſuſpendite verbera. producite vbera: pectora lacte pingueſcant. non tipo turgeſcant. Lcō 1go. Vmi enim audirent ꝑ fū a tormenta bn̄ ſecum agi cōmēorari ſūt dn̄m admi rantes in finē exitus. Quē eī in ex poſicione praua proiectum deriſe runt in finem euentus mirati ſūt non ſimiliter iuſtis faciens. Pꝰ ꝙ oſtenſum ē qualiter pena conſi mili ad diuerſum tameꝫ fine affli cti fuerunt ſiti egipcij ⁊ hebrei. Il liin egipto Iſti ī deẜto. In hac ꝑ Iliija te declaratur quis inde profectus iuſticie prouenei̓t apud egiptios i riſij Et ē duplex Primo iuſtum fuit ꝙ qui ſe deuꝫ ignorare dicebant ad dei noticiam ⁊ confeſſionē induce rentur ꝑ coactionem. Scd̓ iuſtuꝫ fuit ꝙ qui dei ꝓph̓aꝫ cōtempſerāt ⁊ morti expoſuerant̓. poſtra vene abu rarentur ꝑ admiracionē Et iſtuꝫ duplicem profectuꝫ ex diuinā fla vebe gellacōe ſecutum explicat Salon̄ in hodierna lectione. Scd̓a ꝑs ibi. io ſiſii quē enim in expoſicōne. Prio igit̉ iſtud bonum de egipcioruꝫ flagel lacione ſequebatur. ꝙ illi qui ꝓt̓ ue ⁊ malicioſe dei noticiam ſe ha pere negauerant exo. l. Quis eſt Caplꝫ L XI dominus ut audiam vocē eius et dimittā iſrahel. Neſcio dominum ⁊ iſrahel nō dimittā. Qd̓ illi īꝙͣ ad dei recognicōne ⁊ confeſſione per tormenta cogerent̉ Et ſic factum eſt Nam quando ſenſerunt ſe tor queri diuinituſ nūc ꝑ mutacionē aquarū in ſanguinē. nūc ꝑ ranas inmiſſas. nunc ꝑ alias octo pla gas. reducti fuerūt ad recognoſcē dam diuinam virtutem Vnde vi ſo tercio ſigno d̓ ſiniphibꝫ. dixer̄t malefici Pharaonis. digitus dei eſt hic exo. s. ⁊§. dixit ⁊ pharao poſt plagam grandinis Peccaui etiaꝫ ⁊ nūcidn̄s iuſtꝰ: ego ⁊ popu lus meus impius. ⁊ exo. 14. Fugi amꝰ iſrahelē dominuſ enim pug nat pro eis. Hoc dixerunt quādo fuerunt in mari rubro ⁊ dn̄s exēt M ratum eorum percuſſit ymbre ful mine ⁊ toni truo immediate ante ꝙͣ mare redijt ſuꝑ eos Et hoc eſt quod litera vult dicere Cū em̄ au diret ſupple egipcij. ꝑ ſua tornita bn̄ ſecū agia. iuſte agi cū eis com me̓morati ſūt dn̄m a recognoſcen tes ſe diuina virtute correptos do minum eſſe deum cōfeſſi ſunt. ad mirantes in finem exitus id eſt de fine exitus iſrahel de egipto. in pſ Fecit magnalia in egipto ⁊ mira bilia in terrā cham. terribilia in mari rubro. Scdo per cormenta et flāgella dei r̓ducti fuerunt egipcij ad venea̓nd̓ moyſē dei ꝓph̓aꝫ quē pͥꝰ ꝑuulū ſubmſiſſe voleba̓t Exo.i. Et quantum ad hoc litera dicit ſic. Ruem enim in expoſicōne pra ua quando videlicet de precepto malitioſo regis egipti paruuli ex ponebatur ad morte ⁊ proiciebāt̉

lciō in flumen ꝓiectum MAoyſenderi ſerūt.. cōtemptibiliter abiecerūt In finem euētus mirati ſunt. Rn̄ viꝫ ī tot plagis ⁊ portētis ꝑcuſſit egiptum ⁊ eduxit populū ſuuꝫ de egipto ⁊ vltra mare rubrum ſub merſo egipcioꝝ exercitu in eodē Nō ſimilit̓ iuſtis faciens. Iſta lit terā debet referri ad textuꝫ lcōis p̄ cedentis vbi dicit. Illos tamꝙͣ du rus rex interrogās Coindēpnaſti nō ſimilit̓ iuſtis faciens: aliter n̄ appareret ꝯgruitas in ſermone. ⁊ eſt ſēſus ꝙ aliter puniuit iuſtor hebreos: aliter iniuſtos egipcioſ: qꝛ illos ad correctionem: hos ad dampnacōꝫ ſeu ꝯdempnacōeꝫ vt in lectione precedente dictum fuit Lectio cēteſimaqͣdrgeſiāpͥma Ro cogitacōnibus inſen ſatis inquitates illoruꝫ Qd̓ quidam errātes cole bāt mutos ſerpentes ⁊ beſtias ſu ꝑuacuas: imiſiſti illis ml̓titudiēꝫ mutoꝝ aīalium in vindictā vt ſci rent: ꝑ q̄ peccat quis: ꝑ hec ⁊ torq̄ tur ¶ Poſtꝙͣ ſalomō deū glorifi cado ⁊ magnificando recitauit mi rabilem afflictioneꝫ quā egipcijſ intulit eos ml̓tipliciter flagellan do. In hac ꝑte agit de eorū culpa oſtēdendo ꝙ iuſte puniti ſūt ẜm exigentia culparū ſuarū. ¶ Et cir ca hoc duo fiūt. Primo ꝯiugitur culpe pena. Secūdo oſtendit̉ ꝓpor cio debita int̓ ea ibi. Vt ſcirent. ¶ Circa primū duo facit qꝛ pͥmo ponit libertatem peccādi in gn̓ali Secūdo expͥmit fatuitatē peccandi magis in ſpeciali. Secūda ꝑs ibi. Rd̓ quēadmodū quidā errātes. ¶ Circa primū dicit fic. Pro cogi tacōibus aūt inſēſatis iniqͥtates illoꝝ qͣſi diceret. Nulla racōe ꝓba bili vel temptacōne carnali pecca uerūt peccato ydolate. ſꝫ omnino euanuerūt in cogitacōibuſ/ ⁊ ob ſcuratū eſt cor inſipiens eoꝝ Rōͣ. j Sed qͣliter in ſpeciali ꝯſeq̄nter emͣ rat ſic. Qd̓ quidā errātes colebāt iutos ſerpenteˢ. ꝙ a qꝛ. Quidā er rauerūt vt egipcij ⁊ chananei qͣ ad ſuam dāpnacōnem ydolatri am inuenerūt: errātes erroe̓ mo rū īexcuſabili Prou̓. l4. Errant qͥ operātur malū. Colebant mutoſ ſerpentes id eſt eſculapium ſub ſpecie ſerpentis/ ⁊ beſtias ſuperua cuas id eſt pictas vel ſculptas vel ſuperuacuas id eſt inutiles ad v ſum humanū ſicut ſerpentes ⁊ v̓ mes. vel beſtias ſuperūacuas id ē fictas ymagīes beſtiarū. Colebāt Iouem ſub ſpecie arietiſ ⁊ Mercū riū ſub ſpecie canis. Vel ſicut dic̄ Agr̄ in hiſtorijs depigebat̉ Iu piter capite arietino Mercuriꝰ ca pite camno ⁊ cetere ꝑtes vel fuer̄t humane effigies. Ite. yſidorus. ⁊ Ethimologiarū c. vltimo dicit ꝙ Mercurius pingebat̉ cum capite canio ⁊ canis eſt animal ſagaciſ ſimū ⁊ Mercurius eſt deus eloq̄n cie. Habuit eciā in capite ⁊ pedi bus alas ad deſignādum veloci tatem qua defertur vox ꝑ aera. quia ſic coluerunt ydola beſtiaruꝫ merito eciam per beſtias puniti fuerunt. Vnde ſubdit. Immiſiſti illis multitudinem animaliuꝫ mu torum in vindictam. Vnde Raba nus. dignuꝫ fuit vt qui creaturā pro creatore venerabantur pena ſuſtinerent a creatura. Vn̄ openi

11 ynde opem querebāt Vnde meri to ſubinfertur. quia ꝑ que peceat quis. ꝑ hec et torquet̉. Exēpla āt iſtam ꝓporcionem verificancia hē mus in ſcriptura ſacra multa val de. Goliath gladio quo voluit oc cidiſſe dauid occiſuſ eſt i. Reg̓. 17 Aman ſuſpenſus eſt patibulo qd̓ ꝑauea̓t mādo cheo Heſt. 4. diues epulo lingua cruciatus eſt in qͣ p ujs fuerat voluptu oſe delicatuſ Lu ce ib̓. fꝫch̓. 36. Cum ſanguinē ode ris ſanguis te perſequet̉ Math̓. ib. Omnis qui acceꝑit̉ gladium gadio peribit Apoc̓. 12. Ruuii cap tuitatem duxerit. in captiuitateꝫ ibit ⁊ qui gladio occiderit oportꝫ eum gladio occidi yſaie 33. Ve qͣ predaris nonne predabei̓s. Pro uerb̓. ij. Qui inebriat ip̄e quoqꝫ ī ebriabit̉ Abac̓. 2. Ruia tu ſpoliaſ tigentes multas. ſpoliabunt te o nes qui reliqui fuerint de populis Samuel occidit agāg̓ in fruſta di cens Sicut fecit abſqꝫ liberis muli a eres gladiꝰ tuus. ſic abſqꝫ liberis 3 inter mulieres erit mater tua i. Re gūili. Sacerdoteſ falſi lapidati ſūt uſi iuſte qui iiuſte voluerūt lapidae̓ fuſānam dan̄. i3. Herodes ī filijs ſuis punitus eſt. qui filios aliorū innocenter trucidauerat Vnde ſi cut multos filios orb auit. ſic ⁊ ip̄e filijs miſerabiliter orbatus eſt/ ſi cut dicit magiſter ī hiſtorijs ſuꝑ inū euāgelia. Narrat etiā Vuidiꝰ li. i. ſiſi de arte amandi. duo ad ꝓpoſituꝫ exempla. Primū eſt tale Cōtigit ſemel ī egipto tanta ficcitas ꝙ per nouem annoꝫ non fuerūt ibi ym bre Fuit autem buſiris nomine quidam potens ⁊ magnus in illa CG ferra. Atceſſit ergo ad iltum bu ſirū vel buſiridem quidaꝫ nomine craſinus ⁊ dixit ſibi ꝙ ſi effunde ret ſanguinē alicuiuſ hoſpitis ad eum venientis ⁊ ſacrificaret eum Ioui. ꝙ ſtatim haberet Ioue pla catum ⁊ pluuiā in abundancia ſi cut vtiqꝫ expediret pro terra. Cui ſtaum buſiris reſpōdit Tu es hoſ pes tu fies Ioiis hoſtia primꝰ in egipto. tu dabis hoſpes aquaꝫ Et eum Ioui ſacrificauit Scd̓m ex emplū eſt tale Phalaris quidaꝫ tyrannuſ fuit rex ficilie qui noua tormenta excogitauit quibꝰ hoī nes trucidaret Ad iſtum acceſſit quidam nomine parillus Domiē inquit ego faciam tibi vnum bo uem concauum deere. et quando volueriſ aliquem īterficere tūc po nes illum in illo boue per feneſtra L84 quam faciam in latere bouis ⁊ tūc appones ignem ⁊ ipſo clamante pre dolore magno fiet mugitus mirabilis per inſtrumentum ereū Tyrannus ſibi regrāciabat̉. per fecto igitur inſtrumento ꝑilluſ ac ceſſit ad phalaridem tyrannum pręſentans eidem bouem ereum concauum quem feceā̓t. quo viſo Phalaris primū omniuꝫ iuſſit nl lum bouis artificem in bouem mit ti ⁊ trucidari pena quaꝫ ipſemet pro alijs excogitauit. De iſtiſ du obus ſcribit Ouidius ſic. Iuſtus vterqꝫ fuit. nec enim lex equior vl la ē. ꝙ necis artificeꝫ arte peire ſu a Igit̉ ꝑ que quis peccat per hec ⁊ torquetur. Iſti concordat Anſel mus de conceptu virginali c. qͣrto Vbi inquit. Vtrum ⁊ ſenſibus corporis ſit imputandū peccatum

ſcio Et reſpondet ꝙ nō ſꝫ voluntati: qͥa ſi de actionibus inuoluntarijs q̄ imuſte fiunt arguātur mēbra. ⁊ ſēſus quibꝰ fiūt peccata reſponde re poſſunt. deus nos ⁊ poteſtatē q̄ in nobis eſt ſubiecit voluntati vt ad imperiū eius nō poſſimus nō mouere nos ⁊ facere qd̓ vult īmo ipſa mouet nos velut inſtru meta ſua ⁊ facit opera q̄ videmur facere. Quicquid gͦ faciunt impu tandū eſt voluntati vt dicit An ſelmꝰ. Sed tuc poteſt aliquis mi rari qͣre ſenſus ⁊ mēbra puniun tur ꝓ culpa volūtatis. ex quo obe diēdo volūtati ſeruāt legem eis a deo inditam nec peccat ꝑ ꝯſeq̄ns. Reſpondet Anſelmꝰ ꝙ nō ſic. ſꝫ ſi cut cum ſola voluntas peccat: ſic ſola voluntas puiitur. Sic cū pec cat ꝑ ſenſus ⁊ mēbrā eciā per ſen ſus ⁊ mēbra punitur. Sicut inqͦt mēbris ⁊ ſenſibus operatur: ita ipſa in illis torq̄tur aut delectabi tur. Nichil em̄ eſt pēale niſi quod eſt ꝯtrariū volūtati. Circa illaꝫ clauſulam Colebāt mutos ſerpe ſexmo tes eſt notandum ẜm Auguſ. 12. de ciuitate dei ꝙ ſicut in peccato p̄ mi hominis tres creature fuerūt: vir: mulier ⁊ ſerpens: ita in pecca to actuali iſta tria ꝯcurrunt: ſēſu alitas: ratio inferior ⁊ racō ſupel̓or ita ꝙ ẜm eū ſēſualitas que fugge xit tenet locum ſerpentis. Iſtum gͦ ſerpentem ml̓ti colunt: quia ea q̄ ſēſualitas ſuggerit qͣſi ōnes hoī nes ꝓſequūtur ⁊ ea q̄ carnis ſunt ſapuit. de quibꝰ dicit Apl̓s ad Philippēſes. ⁊. Multi em̄ ambu lant de quibꝰ ſepe dicebā vobis. Nn̄c aūt flens dico inimicos cruc xp̄i: quoꝝ finis interitꝰ: quoꝝ de us vēter eſt. Iſti gͦ moralit̓ colūt ſerpentem.i. vētrem. ⁊ habet deuſ diligens miniſteriū ⁊ honorē aſſi duū ſicut vero deo fieri cōſueuit. Habet enim templuꝫ inſolentie altare affluentie ⁊ ſabbatū ſomp nolentie: ſac̓ficia ſuꝑfluitatis: ob lacōnes inquitatis ⁊ incēſum vo luptatis: ſacerdotes laborioſos: cantores luxurioſos ⁊ lectores mē doſos. Primo gͦ templū iſtiꝰ dei nephādi ⁊ turpiſſimi eſt tab̓na in qua cultores ventris inueniun tur aſſidui a māe vſqꝫ ad meridi em cōmeſſacōnibus ⁊ potacōni bus ⁊ impudicicijs occupati. de quō templo verificat̉ illud ⁊. Ma thabeoꝝ. 6. Templū luxuria ⁊ ꝯ meſſacōnibus ea̓t plenū ⁊ ſcortā tium cū meretricibꝰ. Non aūt ſo lum a mane vſqꝫ meridieꝫ ſꝫ vſqꝫ ad mediā noctē iſti deo ſeruitur ⁊ verificatur illud Apocal̓. 7. Ser uierūt ei die ac nocte ī templo eiꝰ Et qͥs fructꝰ ꝓuenit eis inde? Cer te dircīſſime ꝯtrariū illiꝰ qd̓ īten dūt. Nā ꝑ cibū: potū ⁊ ludū ꝓlon gare reputāt vitā ⁊ tū manibꝰ ꝓ prijs ſemetipos occidūt. Olures ei ꝓpter crapulā: gulaꝫ ⁊ eb̓etateꝫ ꝑeunt ꝙͣ cū gladio fame vel peſte Vn̄ ſꝑ primū qd̓ medicuſ p̄ponit infirmo de ſtomacho ē. Scit eī ꝙ cōiter plꝰ ex nimia replecōe ꝙͣ ex macea̓cōe infirmitates gignūtur Sic gͦ guloſi ī tēplo inſolētie qd̓ ē taberna ſemetipos īterficiūt dū deū ſuū colunt. In cuiꝰ figura dē nacherib dū adoraret in templo deum ſuū aꝓprijs filijs eſt occiſuˢ Opeā em̄ hominis filij ſui dicūtur

Iuxta illud xcri. ii. In filijj ſuis ag noſcitur vir. Scd̓ohꝫ deꝰ iſte alta re affluencie quod eſt menſa ſua de qua exponi poteſt illud psͣ. Fi at menſa eorum corā ipſis in laqͥ um eſt enim de dyabolo ſicut d̓ au cupe Aucepſ eī vbi maiorē copiā tibi ſpargit ibi laqueū ſuuꝫ abſcō dit ut dū auiſ auidiꝰ cōmedit cer cius capiatur vel ꝑͤ pedem vel per collum vel totum corpꝰ rethi īuol uatur Sodem mō inter fercula ⁊ po cula que ſuꝑ menſā ponuntur col locat dyabolus laqueum gule ut exceſſiuos ⁊ vorares faciliter com prehendat Eccī. q. Sicut cōprehen duntur aues laqueo ſic comp̄hē duntur homines tēpore malo cuꝫ ris ex tīplo ſuꝑuenerit Aliqui em̄ homines capiuntur ꝑ caput. quia forte ire poſſunt. ſꝫ neqꝫ loqui. ne qꝫ ſenſibus alijs bene vti. Aliqui ꝑ pedes. quia licet garrulare vale ant inceſſu tamen priuantur. de hoc altari veificatur illud psͣ. Im ponam ſuper altare tuum vitulos Tercō habet deus iſte ſabbatum ſōpnolencie Sabbatum idem eſt quod requies ⁊ certe culcores ven tris cū in tēplo ſuo diu ſeruierint fatigati vino neceſſe habent pro funde dormire in craſtino ⁊ tarde venire ad eccleſiā Ioh̓. 9. Non eſt hic homo a deo qui ſabbatu non cuſtodit. Ruarto hꝫ deꝰ iſte ſacri al ficia ſuꝑfluitatiſ que ſunt diuerſa fercula ſumptuoſe ⁊ curioſe para ta que magis nocent nature ꝙ ꝓ ficiūt qꝛ paucis mimiſqꝫ na̓ cōtē ta ē quā ſi ſuꝑfluis vrgere vel̓ qͥd qͥd ſuꝑeffuderiſ a̓ imocūdū fiet ā noxiū dicit Boecius de cō. Et Semͣ Cap̄liū. xj Ii Multos norbus multa fercula fe cerunt. De iſtiſ ſacrificijſ dicit̉ yſa je. i. Ne offeratis vltra ſacrificiū fruſtra. Ruinto habet deus iſte oblacōnes iniquitatis. Iſte obla cōnes ſunt ſcortacones vl̓ ſymbo liſacōes quas multo libenciꝰ faci unt in taberna ꝙͣ faciūt oblacōes in eccleſia ecc̄i. 34. Immolantiſ ex iniquo oblacio ē maculata. Sex to iſte deuſ habet incenſum vvolup tatis hoc ē ſpēs cōfectiones ⁊ elec tuala odoīferā ⁊ palatū inflāman tia ut potuſ delectabilit̓ ⁊ imꝑcep tibiliter ingrediatur. De hoc incen ſo dicit ꝓph̓a yſa. i. Incenſū ē ab hominabile michi. Septimo ha bet iſte deꝰ ſac̓doteſ laboloſos. hij L8v ſūt venātores. piſcātoe̓s. piſtoreſ ⁊ cōci ceteriqꝫ ſubſeruientes quo rū totā ſollicitudo ē parae̓ ſacrifiti a deo ſuo ventri In psͣ. Aoyſeſ ⁊ Aaron in ſacerdotibꝰ eiꝰ Aoyſes ī t̓pretatur aſſumptꝰ de aquis et ſignificat piſcatores. Aaron qͦ vi tulos ⁊ aletes iugulauit macellal os deſignat. qͥ oēſ cōtinent̉ ſub ar te ꝯquinaria ſic̄ frenefrīua ſub mi litari. Octauo habꝫ cātores luxul̓ oſos qui catilenas laſciuas voci bꝰ effeminatis ⁊ geſtu meret̉ceo cū muſiciſ īſtrumītis decātēt yſaie. ¶. Ve qͥ ꝯſurgitis maē ad ebrieta tē ſectādā ⁊ potandū vſqꝫ ad veſ pera ut vino eſtuetis Cythara ⁊ lyra ⁊ vinū in cōuiuijs veſtris et opus domini non reſpicitis. No nō Hꝫ iſte deꝰ ſuos lcōres mēdoſoˢ ahiſtriones Ioculatoreſ ⁊ adula cores ⁊ r̓cinoꝝ mēdaceſ factores q̄ illo ſolo lucrāt̉ ſt̓ victū ⁊ Mach̓. t. Qīibꝫ legētibꝫ. ⁊cͣ. Ltō 1gꝝ.

l⁊ō On em̄ Lectio. 142 impoſſibilis ea̓t omnipo tens manꝰ tua q̄creauit orbē terrarū ex materia inuiſa im mittere illis ml̓titudinem vrſoꝝ a̓ audaces leones aut noui gene ris ira plenas ⁊ ignotas beſtias aut vaporē igneū ſpirātes: a̓ odo rem fumi ꝓferentes: a̓ horrendaſ ab ocul̓ ſcintillas emittēteſ. Qua rum nō ſolum leſura poterat illos exterminare. ſꝫ ⁊ aſpectus ꝑ timo reꝫ occide̓ ¶ Poſtꝙͣ on̄ſuꝫ ē ꝙ di uina iuſticia punit pctōres ꝓpor ciōnabiliter ẜm exigētiam pecca toꝝ: quia ꝑ qͥ quis peccat: ꝑ hec ⁊ torqͥtur. In hac ꝑte declarat̉ ꝙ di uina potētīa: nō ad certu graduꝫ puniēdi ē limitata. Vn̄ ml̓to alit̓ poſſet taꝫ egipcios ꝙͣ chananeoſ puniuiſſe ſi ſibi placuiſſet. Et cir ca hoc tria fiūt. Nā primo declara tur magnitudo d̓ine potētie. Scdo cōgruēcia ſue iuſticie Et tercio ſb̓ infert̉ cōmunis racō vtriuſqꝫ. Se cūda ꝑs ibi. Sꝫ oīa in menſura. Tercia ibi. Mul̓ tum em̄ vale̓ Circa primū duo declarātur. Naꝫ pͥmo on̄ditur ꝙ deus potea̓t ydo latras egipcios aliter puniuiſſe mediāte alia creaturā. Secūdo ꝙ potuit eos aliter puniuiſſe imme diate ꝑ ſeipſū ſine miniſtei̓o alte xius creatue̓. Secūda ꝑs ibi. Sed ⁊ ſine hijs. Circa primū: ꝓbat̉ ꝙ deus potuit peccatores ꝑ miniſ teriū alicuiꝰ creatue̓ in genere pu nire ⁊ occidere: qͥa vel ꝑ creaturas modo creatas: vel ꝑ nouas ⁊ inui ſas creaturaſ. Hoc ꝓbat̉ ſic Quia potētia dei eſt omīpotens ⁊ ꝑ ꝯſe qͣn̄s poteſt quicqͥd poſſibile ē fie xi. gͦ deus potuit ⁊ p̄t pctōres affli gere: vel creādo noua gn̓a beſtia rū crudeliū qualiū ſubſeruientiū mīſterio occidant̉ pctōres: vel im mittēdo eis beſtias horrendas iā creatas q̄ ad pctōꝝ deſtructōem ſufficerēt ml̓tiplicit̓. Rd̓ āt ad v trūqꝫ ſufficiat dei potētia ꝓbatur duplicit̓. tū qꝛ alit̓ nō eſſet oīpo tens: tu qꝛ fecit qd̓ plus ē: creado orbē terrarū ex nichilo. Hec ē ſen tentia littere. dicit gͦ ſic Nō em̄ im poſſibilis erat oīpotens manꝰ tu a. impotens q̄ creauit orbeꝫ t̓rarū ex mat̓ia inuſa. ex mat̓ia videlicꝫ informabili ẜm ymaginacōem a liquoꝝ tā ph̓oꝝ ꝙ ſcōꝝ: īmo illā materia creauit ex nichilo. Nō gͦ erat impotens illa manꝰ immitte̓ illis ml̓titudineꝫ vrſoꝝ qͥ crudeles ſūt ⁊ voraces. 4. ℟. ⁊. Egreſſi ſunt duo vrſi de ſaltu. ⁊ lacerauerūt. q̄ dragita duos pueros. Aut auda. ces leones. 3. Regū. 14. Immiſi. il lis leones qui interficiebāt illos Aut noui geneis ira plenas ⁊ ig notas beſtias qͣſi vaſtias a vaſ tando. Vtrumqꝫ iſtoꝝ ſolet homī timorē incutere: videlicet extr̄nei taſ ⁊ crudelitas quando beſtia vi ſa crudelis apparet ⁊ ignota. que qͦdem beſtie forent: aut yaporem igneum ſpirātes id eſt extraflan tes ad reprobos inflaminados ſi cut de Behemoth dicitur Iob. q̄ drageſimo primo. Sternutatio e ius ſplendor ignis. Aut odoe̓m fu mi ꝓferentes putridū ⁊ fetidum quō poſſunt homines ſuffocari. Aut horrendas ab oculis ſcinti las emittentes que ſolo viſu eoſ comburerent vel intoxicarent.

vel intoxicarēt ſicut baſiliſtus. qͣꝝ ſtilicet beſtiaruꝫ non ſolum leſurā poterit illoſ exterimare.i. extra ter mminos vite ponere quod ē deſtru ere. ſed ⁊ aſpectus ꝑ timorem occi dere Proueīt āt timor nō ſoluꝫ ex viſu alicuius terribilis. immo eri amex ymaginacōe ſola ſicut for tis ymaginacio caſus facit quādo q̄ꝫ homine cadere. Et ex iſtarū beſti arum ſeptēplici deſcripcōne notā tur ſeptem genera p̄ctōrū capita lium que quaſi ſeptē crudeles beſ orſ tie nos inuadūt Per vrſuꝫ intelli gitur gula. tū quia vrſus eſt ani malvorax ⁊ in melle ſpecialiter de lectatur. tum quia fetuꝫ producit informē ⁊ turpem. Quia tradunt naturales ꝙ vrſa maſſaꝫ carnis parit ſine limamentis ⁊ partibuſ organicis ordinate diſtinctis. Sic guloſi ⁊ voracitati dediti in delecta bilibus ⁊ dulcibus ſpecialiter de lectantur. ⁊ quicquid operis faci 3ij unt carneum eſt ⁊ ad carnis com modum ordinatur. Vnde nichil a illia talibus paritur nͥ carnalitas. Cō tra quos Apoſtolꝰ ad Romanos i3. Carnis cura ne feceritis in deſi leo derijs Per leonem intelligitur ſu perbia quia leo plus ceteris aīali bus diligit dominari Vnde Am broſiuſ in exameron d̓ ſexte diei o iſ pere Leo nature ſue ferocia ſuꝑbꝫ aliarum ferarū quaſi rex conſorci qiuꝰ adedignatur. ſed neqꝫ vlla ei fera ſociare ſe audet. cū eius vocis tan ſiſ tus ſit terror naturaliter ut eo ru giente ceterā formident Hec eſt re gula omnis ſuperbi. quia ⁊ alij ſi bi verentur eum accedere ⁊ dedig natur ſe alijs ſociare. propter qd̓ IY Cap̄ xj contra ſuperbiam dicitur ſignan ter Icc̄i. 4. Noli eſſe quaſi leo in do mo tua. ſubuertens domeſticos tuor. ¶ Tertio per beſtiam ira pla aba1 nam notatur iracundia. et hec fi guratur per quoddaꝫ aīmal quod apud Ariſtotilem vocatur ab ane 2. de animalibus c. ⁊. Ruod eſt aī mal quoddam magnitudine qua ſi cerui quod contra conſuetudi niem omnium aliorum animaliū habet fel in aure ſimile felli homi nis in colore ⁊ eſt amarum valde cauſatiuum vehēm etis ie̓ ferocita tiſqꝫ Iracundi em̄ homines viden tur habere fel in aure. quia quan tūcumqꝫ ſe homo componat ad cō uiuendum cum eis pacifice ⁊ ho neſte ⁊ modeſte loquat̉ ⁊ racōna T86 biliter ſemper videtur eis ꝙ ſit eiſ aliqualis iniuria Vnde nichil per fecte placet eis diu portant fel in aure. quia quicquid audiunt in a maritudinem conuertunt. et fel illud eſt ſimile felli hominis quia omne illud quod diſplicet racio nibus licet malis confutare ⁊ reꝓ bare nituntur Ruorum cuilibet di ci poteſt illud Actuum s. In felle enim amaritudinis ⁊ obligacōe iniquitatis video te eſſe. et de ill̓ vetificatur illud detro. 32. Fel dr ponum virium eorum ⁊ venenuꝫ aſpidum inſanabile. Vuaeorū vua fellis. quaſi diceret Totum eſt amarum quod ab eis proueīt ſiue vua ſiue boteus ſiue vinum Quarto per beſtiam ignotaꝫ defig natur accidia. Homo enim pigri cie datus non poteſt agnoſci de a57014 facili. Quia modo vult vinum modo aluid Prou̓biorūꝫ i3. vult

ciō et non vult piger. ⁊ Prou̓. 21. De fideria occidūt pigrū. Et iſta beſti m a figurat̉ ꝑ aſinū. Vn̄ Boētiꝰ. e. de ꝯſo. ꝓſa. 3. loq̄n̄s de accidioſo d̓t. Segnis ac ſtupidꝰ torpet ⁊ a finū viuit. ⁊ ſtat lyaſinū aduer bialiter. ⁊ eſt ſēſus. aſinū viuita viuit vt aſinꝰ vel ad modū aſini Et eſt ꝓprietas aſini ꝙ in anterio ri ꝑte verſus ſcapulas portat cru cem ⁊ in illa ꝑte eſt debilis ⁊ nich. il poteſt portare. ſꝫ verſus ꝑteꝫ poſ teriorē eſt ſatis fortis. Vn̄ ibi cōi ter ponit̉ onꝰ ſuum. Iſtō mō ml̓ti inueniūtur accidioſi nimis ⁊ aſini in ad ea que ſūt crucis ⁊ penitētie ſiue religionis. ſꝫ ad oꝑa carnis ⁊ laſciue ſecularis ſatis ſūt fortes Et de talibꝰ veīficat̉ illd̓ qd̓ de dya bolo d̓r Iob. 40. Fortitudo eius in lumbis eius ⁊ vtus eius in vnibi lico vetris eiꝰ. Et de tali pigro dat̉ regula fccī. 34. Cibaria ⁊ v̓ga ⁊ o nꝰ aſino. panis ⁊ diſciplina ⁊ opꝰ ſeruo. ¶ Quinto ꝑ beſtiam ſpira tem v̓aporē igneū notat̉ luxuria Et hec figurat̉ ꝑ duos dracōes qui in duobꝰ montibus armenie lati l. Vi. tantes. viā regiā int̓mediā: tanta peſtilētia infecerūt ꝙ nullus ꝑ eā tnͣſire potuit quin ſubito moreret̉ ſicut narrat Areſtoti. libro ſuo de ꝓprietatibꝰ elemētoꝝ ꝙ Socͣtes erecta ſibi quadā altiſſimā fabri ca in loco n̄ multū diſtāte a mōti bꝰ ꝑ ſpeculū factūde calibe deprehē dit ī quo ſpeculo manifeſte vidit illos duoꝫ dracones: vnū ex vno mōte ⁊ aliū ex alio vaporē emit tere quo aer infectꝰ homines int̓ mōtes ꝑ viā regiā trāſeuntes oc cidit Iſtud accidit tꝑe philippi re gis patriſ Allexādri magni. ſicut ibidē narrat̉. Iſtiduo dracōes in mōtibus habitantes ⁊ vaporem igneum ſpirātes: duos ſtatus de ſignant in eccīa dei.ſ. dn̄os ſecula res ⁊ prelatos eccleſiaſticos. Iſti hinc ⁊ inde famā fetētem de pub lica voluptate ⁊ carnis laſciuia ſic diffundūt ꝙ ſimplices in via īfe riori ambulantes ꝑ fetorē exēpli eoꝝ penitus corrupūtur layci ad ulteria publica cū ꝯfuſione ꝯmit tūt. clerici ꝯcubinas ſuſtētant nō torie ⁊ ꝑ iſtum vaporem emiſſuꝫ hinc īde populꝰ totus inficit̉ ⁊ al licit̓ ad peccatū Iohel̓. pͥmo Dabo ꝓdigia in celo ⁊ in terrā ſāguinē ⁊ vaporē fumi. Dabo inqͥt a. dari ꝑmittā ꝓdigiaa. opea̓ mōſtruoſa peccati in celoa. in ſtatu clericali ⁊ in t̓ra a in ſtatu laycali ſanguinē j homicidij: ignē ꝯcupiſcentie ⁊ va porem luxurie. ⁊ iſta in eccleſia pͥ nitiua mira fuiſſent ꝓdigia. ſed modo nō apparent nobis mōſtra ꝓpter cōſuetudinem: quia ita fre qͣnter talia videmꝰ ⁊ vidimꝰ perpē trari ꝙ nec miramur vidēdo p̄la tum laſciuū nec cōiugatum adul terū. ſicut nec balaaꝫ exꝑauit ad vocem aſine ꝙͣuis monſtruoſum eſſet: qͥa in exercendo artem ma gicam ⁊ advidēdum monſtra fu it aſſuetus. Sicut dicit. Agr̄ in hi ſtorijs ſuper. ⁊ ⁊. ca. numeroꝝ. ¶ Sexto in odore fumi qui eſt natu 11aAd. raliter liuidꝰ deſignatur inuidia. Propriū eſt em̄ īuudi occultas de tractōnes: depuacōes ⁊ diffamati ōes qͣſi quēdāꝫ liuidū fumū emit tere vt claritatē famē bonoꝝ deni gret. Hij ſunt ſimiles vulpibꝰ qͦ naturalit̓

naturaliter fetēt ⁊ ſunt beſtie īho neſte. ⁊ ꝑ oppoſitum dicūt natu rales: taxꝰ eſt beſtia honeſta. Cuꝫ em̄ taxus ꝑauerit ſibi fouea cuꝫ labore ꝯſiderat vulpes in abſenti ataxi cauee honeſtatem ⁊ volenſ taxum repellere fetitū fumiū ſuum corā ingreſſu fouee derelinquit: re dit taxus ⁊ fetorem fumi vulpini abhominās domū ſuā ꝯtempnit̓ ⁊ vulpi dimittit. ⁊ ſic vulpes ſibi cōquirit hoſpiciuꝫ nō laborioſe ſꝫ pociꝰ cauteloſe. Iſto mō nō nūq faciūt inuidi de viris bonis. cōſide rant enim eos habere ſtatus l̓ of ficia dignitatuꝫ ẜm ꝙ merita ſua requirūt: īuident eis ſtatim ⁊ ſta tui eoꝝ. ⁊ quo poſſent eos talibꝰ officijs ſpoliare recogitant ⁊ n̄ oc currit nͥ vna via. Sciūt em̄ virtuo ſosteneros eē de famā ſua ⁊ mal le ꝓ ꝯſeruacōne famē ſue magnū ſtatum dimittere ꝙͣ cum infamia xiipen ⁊ alioꝝ obſequijs occupae̓ emit ii tunt gͦ ferētem funiū ſue detractō nis ⁊ ſufurracōnis ꝯtra eos. ⁊ ſic quos nō valuerūt v̓tute repellere via iniurioſa inuidia cedere ſibi cogūt. de iſto fumo inuidie quo viri nobiliſſum ꝑ īuidos obſcura tur. expomi poteſt illud Apocal̓. 9 Aſcendit fumꝰ putei ſicut fumuſ fornacis magne ⁊ obſcua̓tus eſt aerde fumo putei. ¶ Septimo ꝑ xii beſtiā ab oculis ſcintillaꝫ emittē lem deſignat̓ ꝯcupiſcētia oculoꝝ. Ignis em̄ creſcit in infinitum per appoſicōem ꝯbuſtibiliū. ſic̄ dicit̉ ⁊. de aīa. ⁊ Prou̓. ⁊. Ignis nu̓mꝙ dicit ſufficit. Et Areſto. pͥmo Po liticoꝝ. d̓t ꝙ ꝯcupiſcētia creſcit in infinitum. Moraliter loquēdo. cū 43 Cap̄l xi pidi ſcintillas emittunt: quia qͦc quid viderint quātumcūqꝫ ſatis habeāt ꝯcupiſcūt Scintille ignee ſunt affrōnes ꝯcupiſcētie ⁊ defide ria plurā acquirendi. Hec ꝯcupiſ centia figurat̉ ꝑ catuꝫ qui oculoſ habet igneos ⁊ ſcintillātes. Vnde ẜm Papiā Catat grece idem ē ꝙ videt latine. ⁊ inde d̓r catus quia videt in nocte ſicut in die Nam ip̄ ſa ſagaciter venāt̉ predā ſuaꝫ in tenebris: ſicut in lure. Iſto modo moraliter prudētes huiꝰ ſeculi ve natur de luce: venant̉ in tenebris venātur in curia clericali: in curia laycali: a dextris ⁊ a ſiniſtris: iuſ LA te ⁊ iniuſte. De tali quolibet veri ficatur illud Iob. 28. Omne p̄cio ſum vidit oculus eius. Et Eccsͣ. j. dicit̉. Nō ſatiatur oculuc viſu nec auris impletur auditu. Et Etcsͣ. g Laborare nō ceſſat ⁊ nō ſatiātur oculi eius diuicijs. Et ꝑ oppoſituꝫ dicit Osͣ. Non ponebam ante o culos meos rem iniuſtaꝫ. Hec ſūt ſeptem vicia capitalia ꝑ 7. capita dracōnis ſignificata ⁊ beſignata Apocal̓. 12. Ecce dracō magnus ⁊ ruſus ⁊ hn̄s capita ſeptem ⁊ cor nua lo. que ſeptem viciā ꝑ ſeptē dona ſpūs ſancti expuguare debe muſ Lectio..143. Am ⁊ ſine hijs vno ſpū poterat occidi ꝑſecutionē paſſi ab ipſis factis fuis ⁊ diſperſiper ſpm̄ v̓tutis tue. ſꝫ oī a ī menſura: numero ⁊ ponde̓ diſ poſuiſti. multuꝫ enim valere t̉ ſoli ſupererat ſēper ⁊ v̓tuti ba̓chij tui quis reſiſtet. Quonaꝫ tamꝙͣ mo mentuꝫ ſtatere ſic eſt an te orbis t̓ rarum et tamꝙͣ gutta roxis ante j.1

ſciō Acani que deſcendit ī t̓rā. Poſt ꝙ declaratu ē ꝙ deus potuit aliter pūiuiſſe egipcios ꝙͣ fecit. qꝛ potu at vſus fuiſſe in eorū ſupplicio. ml̓ tiplici mīſterio mirabil̓ creature vtpote beſtijs ſeuis. tā creatis ꝙͣ creabilibꝰ q̄ eos ext̓minaſſent oī nō. In hac ꝑte declarat ꝙ etiā ſiē quocūqꝫ mīſberio creatuarū potuiſ ſet hoc ꝑ ſē ⁊ immediate ꝓpria vir tute. Vn̄ ab hͦ loco vſqꝫ ad finem capl̓i declarat̉ qūo deꝰ regit omni a ⁊ ſpecialit̓ naturā hūana miſtē potēciā ſuam cū ſua mīa. et hoc fa cit alternatī ſic̄ in lr̄a ſatis docet. Quantum ad pͥmū dicit ſic Nā et ſine hijs ⁊cͣ. q. d. placuit tibi egip cios ꝑ īfirmas beſtiaſ afflige̓ ſic̄ ꝑ ſcimphes muſcas ranas: potuiſti tn̄ ꝑ vrſos ⁊ leones ⁊ beſtias īui ſas occidiſſe ſi tibi placuiſſet Et n̄ ſolum hoc Nam ꝓ etiaꝫ ſine hijs talibus.ſ. beſtijs errabilibus l̓ cre atis. vno ſpūa vna viſione tue vo luntatis poterāt occidi. ꝑſecucōeꝫ & diuinā vlcionem. paſſi ad ipſis factis ſuis id ē merito factorū ſuo rum. ⁊ diſpſi id ē reſoluti in eccīa ꝑ ſpiritūa viſionē virtutis tue. Ex quibꝰ patet. dn̄e qͥd poſſes de tu a infinita potēcia. ſꝫclemēcia regū latus nō exeqͥris vlciſcendo poten cia abſolutam ſꝫ potēciaꝫ magiſ ꝑ clemenciā limitatā Quia oīa ī me fura ⁊ numero ⁊ pondere diſpōſui ſti. Hanc auctoītate expoīt Augꝰ ſuꝑ Gen̄. ad lr̄aꝫ. c. A. Fateamur ī quit̉ deum omnia ī meſura nuero ⁊ pondere diſpoſuiſſe tamꝙͣ dictuꝫ eſſet Ita diſpoſita ſūt oīa ut habe ant ꝓprias mēſuras ſuas ⁊ ꝓprios niueros ⁊ ꝓprium pondꝰ que ī eis ꝓ fuicuiuſqꝫ mutabilitatē mutarē tur augmentis ⁊ diminucōnibuſ multitudine ⁊ paucitate. leuitate ⁊ grauitate ẜꝫ diſpoſicōnē dei p̄cd̓ꝫ iſtā expoſicionē eſt in illa ꝓpoſici one diſtribucō accōmoda tm̄ ꝓ generabibꝫ ⁊ corruptibilibꝰ que ſola augentur ⁊ diminuūt̉ ⁊ gra uitatē aut leuitatem habent Gn̓a lius tamē p̄t ſic exponi. ymagine mur ꝙ a deo cūcta procedant ſic̄ numeri ab vnitate ⁊ vnaq̄qꝫ ſpe cies vniuerſi certum gradum tene at ẜm diſtanciam a pͥma cauſa re rum Et ſic videt̉ loqui Ariſtotiles 8. Metha. Vbi dicit ꝙ forme reꝝ ſe habent ſicut numeri. et ſic inue niemuſ ꝙ om̄is reſ ē in numero id ē in diſtancia certa adeo modo qͥ quilibꝫ numerus certaꝫ habet di vbi tanciam ad vnitatem Item omīs res eſt in mēſura. q omnis reſ cre ata ē finite ⁊ limitate ꝑfectionis tā in eſſencia ꝙͣ ī potēcia agēdi. Ter xiſi cio omnis res creata habet ſuum pondus id eſt natua̓lem appetitū ad aliquid in quo ſua natura ſal uatur ⁊ perficitur ſicut creatura ra cionalis natua̓liter appetit beatitu ili dinem. ⁊ creatura corporalis locū ſibi conuenientem Sed magis ad propoſitum ſic exponitur Tu dn̄e poteras quidē per potenciam pecca tores ⁊ ydolatraſ multipliciter af flixiſſe. immo annichilaſſe ſicute as de nichilo produxiſti: et veruꝫ eſt ꝙ pro quolibet peccato poſſes maximam penam infligere: quia nulla pena poteſt adequari pecca to quantumcumqꝫ ſit magna. tu tamen domine omnia peccata noſ tra in menſura certe quantitatis.

1L3 a nume̓o tue̓ ſanctē diſcretionis a pōdere recti iudicij diſpoſiti ac ſi peccata noſtra nō maiorē penaꝫ ſi bi det̓minarent. Ratio autem qͣre ſic potētiam cuꝫ clemētia tempea̓s eſt magnitudo potentie ⁊ bonita tis tue. Nam exquo potes omnia ⁊ es ſūme bonꝰ: bonitas tua diſpo fuit oīa ſicut ea decet diſponi. Et hoceſt qd̓ ſubdit̉ Multū em̄ vale rea. poſſe tibi ſoli ſuperata habū dāter erat quia infinite ſēper eci ami anteꝙͣ mūdus eſſet. ⁊ quid mirū potentia actiua quā nulla re ſiſtētia impedit oꝑatur ſine diffi cultate. ⁊ talis eſt potentia dei. Er ꝙ ſine difficultate facere p̄t quic q̓dvult. Et hoc ē qd̓ ſubdit Virtu ibrachij tui qͥs t̓ſiſtet. qͣſi dice̓t nulluſ: quia nichil poteſt tibi reſi ſtere. Et hoc pulchre probat Bo etius. tertio. de conſolacione pro ſa. 12. Nichil ſeruans naturaꝫ deo cōtraire conatur. vide ibi. Et pōt colligi racō ſic. Omnia appetūt bo nūꝑ naturā gͦ nichil ꝯtrariatur bono ꝑ naturā: deus ē ſūmū bonū Ido deo nichil ẜuans naturā con rrariat̉. ex qͦ aūt nichil poſſit deo reſiſte̓ ꝓbat ꝯꝑando naturaꝫ ad duo in qͥbꝰ modica reſiſtēcia r̓ꝑi tur. Primū ē momentū ſtate.i. lin gua ſtate. līgua em̄ ſtate qn̄ pēdi cula ſūt eqͣlia ⁊ in eis equalia pon dea̓ appoīta cetei̓s paribꝫ ſtat ere ctappēdicularit̓. Sꝫ quātūcumqꝫ modicū gͣuitatis appōt̓ ſtatī rece dit a ſitu ſuo ⁊ facit nu̓tum ſine q̄ cumqꝫ reſiſtencia Iſtomō oīs cre atua̓ ē ī manu dei ꝙ deꝰ voluei̓t eā annichilae̓ nulla reſiſtēcia p̄t eē Et hoc ē qd̓ dicit qm̄ tamꝙͣ mom̉ Caph XI ( tū ſtate̓. ſic ē an̄ te orbis terrarū. Secundū exemplū ad quod com pat̓ īſtabilitas humana ē gutta roris antelucanū. Ros an̄lucanuꝫ eſt ros genea̓tꝰ ante oͣrtum ſolis in matutino. Et dicit̉ an̄lucanꝰ id eſt ante ortum ſolis exn̄s. Et dicit̉ Antelucanꝰ na. nū. Ros āt talis o riente ſole. ſtatī deficcat̉ et a terra abſorbet̉ ⁊ hoc ē quod ſubditur tamꝙͣ gutta roris antelucanū q̄ deſcendit in terram Et hec ſētēcia lr̄e. Quia oīa deꝰ diſpoſuit in men ẜx0 fura ⁊ numero ⁊ pōdere cōueniēs eſt nobis et neceſſariū ꝙ omnia noſtra in menſura. numero. ⁊ po dere diſponamꝰ quia niſi hec fece rimꝰ vitam nr̄am nō poterimꝰ or dinare virtuoſe. In figura cuius T4 o legimus 4. Eſdre verſus principi um ꝙ angelꝰ ad Eſdram miſſus dixit ſibi ſic tres vias miſſus ſum tibi dicere et tres ſimilitudines oſ tendere coram te. vade pondera in pondus ignis. aut menſura mie hi flatum venti aut reuoca diem que preterijt q. d. pondera penaꝫ infernalis ac̓bitatis/ menſurā fla tum temporalis vanitatis. reuoca hoc eſt numera reatum ꝓprie pra uitatis. Igitur iuxta literam lectō nis. menfuremus. numeremꝰ. et ponderemuſ. Si menſuremuſ mū dane glorie leuitatem Videbimꝰ ꝙ ipſa eſt parum apprecianda. Vnde Auguſtinꝰ ſuꝑ pͣs. 169. In anis eſt gloīa huius ſeculi fallax eſt ſuauitas ⁊ infructuoſus labor et perpetuuſ timor ⁊ ꝑiculoſa ſub limitas Inicium ſine prudencia. fi nis cum pena. Hanc vanitatem m̄ſua̓uerāt rex ille de qͦ Valexius j. x.

Aō li. A.c̓. ⁊. Rex inqͣt ille ſubtilis iudi cij quē ferūt trͣditū ſibi dyadema priuſꝙͣ capiti īponeret. retentum diu cōſideraſſe ⁊ dixiſſe. O nobilē magis ꝙͣ felicē pannū Que ſi quiſ penitus agnoſcat ꝙ multiſ ſollici tudinibꝰ ⁊ ꝑiculis ⁊ miſerijs ſit re fertuſ nec humi iacentē tollere ve lit gͦ ſi ẜm verū valorē menfurare tur gloria temꝑalis ꝑua foret ut merito dicant boni xp̄iami illud ⁊ Cōt̓. 10. Nos n̄ ī īmenſū gloīamur ſꝫ ẜm menſurā regule quā menſꝰ eſt nobis deus. Iſta gͦ regula eſt cōſcīa bene ordinata ⁊. Cor̓. i. Glo ria noſtra hec eſt teſtimomū con ſcīe noſtre Scd̓o ſi menfuremꝰ pre ſētis tranſitus breuitateꝫ videbit̉ modica vel nulla psͣ Ecce menſua̓ biles poſuiſti dies meoꝫ ⁊ ſubſtan cia mea t.n. an̄ te. Iſtā breuitatē vite cōſidea̓uit Terſes rex ⁊cͣ. Iteꝫ ille qui allexandro ſuadente rex nl̓ lo mō fieri voluit. In iſtiꝰ tamē tē poris breuitate tria magna nego cia nos oportet ſeruare. videlꝫ obe dienciā p̄ceptorū. pn̄iaꝫ p̄ctōrum ⁊ beniuolenciā premiorū. In cuiꝰ figura legit̉ Apoc̓. 21. ꝙ angeluſ qͣ muros ciuitatis iheruſalē menſua̓ uit habuit menſurā arūdineā et menſus ē muros eius igg. cubito rū. Anima noſtra eſt moralit̓ ciui tas dei ſūmi in qua ꝑ graciā inha bitare dignat̉. Aurꝰ euis ē corpꝰ corruptibile Iſtos muros mēfura re debꝫ homo ſeu rō. replicando cō tidie vite breuitatē ⁊ mortis vicini tareꝫ. ſic tn̄ mēfuret ꝙ habeat igg cubitos. In cēterialo obīa precep torū deſignat̉. decies eī decē faciūt centū Nos gͦ ſi quinqꝫ ſenſꝰ exteri res ⁊ quinqꝛ īteriotes teducamꝰ ad decē precepta decalogi. decē ml̓ tiplicamꝰ ꝑ decem ⁊ ad centenari um obie preceptorū ꝑuenimus ⁊ ſic in centu anniſ edificamꝰ archā qua ſaluamur a diluuīo huiꝰ vi te. Gen̄. 6. Sed debet habere murꝰ corꝑis noſtri igg. cubitos quia n̄o ſolū oportet nas habere obiaꝫ p ceptorū ſꝫ eciā pn̄iaꝫ pctōrū. quia in multis offendimꝰ omnes. Et ſi dixei̓mꝰ qꝛ pectatū nō habemꝰ nos ipſos ſeducimꝰ. Hec aūt pͥma in numero qͣdragenario deſignatur Proueīt aūt ex ductu quat̓narij in deceꝫ. Iſte ei numerꝰ ē numerꝰ pn̄ie cōſecratꝰ ab eccleſia Vnde in quadra geſima omēs xp̄iani ieiu iadi nijs ⁊ oꝑibus pn̄ie indulgent Et merito: qͣdragenariꝰ ē numerꝰ peī rencie cōſecratꝰ Si ei omnes ꝑteſ aliquotaˢ ipſiꝰ quadrͣgenarij capi amꝰ faciēt preciſe 1io. Vn̄ 4o. eſt numerꝰ ſuꝑhabūdans. Verbi gͣ cia i. ⁊. 4. l. 3. 10. 2 0. nō habet plu res ꝑtes aliquotas ⁊ iſte cōplēt l10. Anq̄genariꝰ vero ē nuerꝰ gr̄e ⁊ r̓miſſiōiſ ẜꝫ quē ꝯputat̉ ānꝰ iubi leꝰ ī lege iudeorū. In ſignuꝫ gͦ ꝙ ꝑ ſacr̄mētū pn̄ie ꝑſeqͥmur ꝑfecta re miſſioneꝫ pctōꝝ q̄dr̄geariꝰ nūerꝰ cꝰ ꝑtes aliqͦte faciit lio. qͥ eſt nu̓e xꝰ t̓miſſiōis pn̄ie ꝯſecͣt̉ Sic gͦ men ſua̓bimꝰ muꝝ nr̄m ꝙ habeat igg. cubitos ⁊ ip̄e total̓ nuerus ꝯpoſi tuſ ē numeruſ hūane ſaluti depu tatus. In cuiꝰ figurā Ioh̓s vidit ig. milia ſignatoſ Apoc̓. 7. Et 1gg. milia virgines agnum ſequenteˢ Apoc̄. 14. Tercio ſi menſuremus future vite iocunditatem recolli gēdo ꝙ beatitudīſ futue̓ gaudia

recipiemus ꝓ momentaneis me ritis in p̄ſenti: nō inueniemꝰ men ſurā ꝓmenſura: qꝛ premiabimur vltra. ſꝫ inueniemꝰ verificatuꝫ qd̓ ſcribitur Luce. 6. Aenſurā bona ⁊ cōfertam ⁊ coagitatam ⁊ ſuper effluētem dabūt in ſinu veſtruꝫ. Cū gͦ ſic diſpoſuerimꝰ nos in mēſu rat̓ſtat diſponere nos in numero Qu̓emus gͦ pͥmo qͦt recepimꝰ diui na munerā ⁊ ea inueniemꝰ infini ta q̄ numeari nō poſſunt. Primo nos creauit ad ſuā ſimilitudinem ⁊ pro nobis celū ⁊ terrā ⁊ omnia mirabilia q̄ celi ambitu ꝯtinētur Gene. lij. Suſpice celū. ⁊ numera ſtellas ſi poteſ Ioh. 9 Facit mag na a inſcrutabilia ⁊ mia̓billa qͦꝝ no eſt numerus. Secundo nume remꝰ qͦt ꝯmiſimꝰ deflenda crimīa ⁊ iteꝝ inueniemꝰ infinita. In pͥſ. delicta quis ītelligit. Iob. 22. ꝓp ter maliciā tuā plurimā ⁊ īfinitaſ ia inquitates tuas. Et Eccsͣ. primo. Stultoꝝ infinitus eſt numerus. Tercio inueniemꝰ quot amiſimꝰ cōceſſa tēpora ⁊ īueniemus īfini ta etei. 1. Numeꝝ dierū vel tꝑus dedit illi ſcꝫ ad bene operandū et ad penitendū de peccatis Sꝫ Iob ⁊e. ſcribit̓ dedit illi locū penitētie ⁊ ipſe abutitur eo in ſuꝑbiā. Cū ſic nos diſpoſuerimus ī menſuā ⁊ uli numero. Ponamus eciā nos ī po iis. dere. Primo poderemus qͣntū debe iij mus p̄ſertim ꝓpter bn̄ficiū ī carna tionis: exquo naturā nr̄a cū d̓ina naturā cōicationē cepit hr̄e etci. . Pondus ſuꝑ ſe tollat q̄ honeſ tiori ſe cōicat. Scdo poderemus ꝙ ī grati fuimus ⁊ īgratitudinis nr̄e poderā deponamꝰ Iuxͣ ꝯſiliū Apl̓ capͥſi xt x ad Hebre. j⁊. deponamus omne pondus ⁊ circūſtans nos peccatu. Per patientiam curramus ad ꝓ poſitum nobis certamen. Tercio ponderemus quicquid meruimꝰ quia totum ſiue bonum ſiue ma lum in iudicium adducetur yſa. 29. Ponam iudicium in ponde re ⁊ iuſticiam ⁊ menſurā Et ſic di ſponamus nos ī menfura: nume ro et pondere. Menſuremus ergo mundane glorie vanitatem ⁊ le uitatem. Aenſuremus preſentis trāſitus breuitatem. Menſuremꝰ future vite iocunditatem. ⁊ cum menſurauerimꝰ numeremꝰ quot recepimꝰ diuīa munea̓. numereꝰ quot cōmiſimꝰ horrenda crimina numeremꝰ quot omſimꝰ conceſ 2. ſa tempora. Et cum ſic numeraue rimꝰ: ponderemꝰ qͣntum debuimꝰ ponderemꝰ inqͣntuꝫ ingrati fuimꝰ ponderemꝰ quicquid meruimus Et ſic omnia noſtra in menſura numero ⁊ pondere diſponamus. Lectio cēteſimaqͣdrageſiāqͣrta Ed ⁊ miſereris omniū: qͦ niaꝫ oīa poteſ ⁊ diſſimu las pctā hoīm ꝓpter peni lenciam. diligis em̄ oīa q̄ ſunt ⁊ nichil odiſti eorum q̄ feciſti. hec em̄ odiens aliquid cōſtituiſtiā feciſti. ¶ Poſtꝙͣ oſtēſum eſt ꝙͥ deus gubernat vniuerſaui creatu ram ꝑ potēciam cui nichil poteſt reſiſtere. Hic oſtēdit ꝙ eam ami niſtrat ꝑ bēiuolentiam cui nulla creaturā poteſt ſatiſfatere. ¶ Et c̓ ca hoc duo facit. ſiam pͥmo oſten dit ꝙ deus omnem creaturam per bemuolentiam et amorem libere conſtituit ⁊ creauit a principio. i. 3

lcīo Scdd̓ ꝙ omnem creaturā libere cō ſeruat ⁊ contiuuat in eſſe ſuo pro ſue voluntatis arbitrio Scd̓a ꝑs ibi: quo autem aliquid ꝑmanere poſſit. Circa primū tria facit. pri mō oſtendit ꝙ miſericordiā dei ē generalis ad omne creaturaꝫ vni uerſaliter. Scd̓ ꝙ eſt miabilis cir ca homines ſpecialiter. Tercio ꝓ hat deum diligere quicquid ꝓdu xit temꝑ aliter Scd̓a ps ibi. Et diſ ſimulas peccata Et t̓ciā ibi. diliḡ enim omnia. Dicit ergo primo ſic Sed ⁊ miſereris omniū qm̄ omīa Mi. 16 potes quaſi diceret totuſ orbis ter rarum ſit tamꝙͣ momentuꝫ ſtare ante te Vel ſicut gutta roris ante lucani non tamen ideo deſpicis vl̓ periupendis creaturam tuam ſed foues prouehis ⁊ conſeruas ⁊ ido miſereris hominū vniuerſaliter. In psͣ. Miſeracōes eius ſuper om ma opera eius. Et quae̓ ſic miſere ris.? Certe ido quoniā omnia pote Non ex indigencia quaſi tuīdige as auxilio vl̓ conſilio creature nō ex infirmitate quaſi non poſſiſ cre aturam delere. Sed ideo quonam omnia potes Marci 14. Pater om nia poſſibilia ſunt tibi. et Eccī. 2. Scd̓m magnitudinem illius ſic et nriſericordia ipſiꝰ cum ipſo eſt et hoc eſt quod dicitur infra. 2. ca. Ob hoc ꝙ dominꝰ es omniū omi bus parcere facis Et ideo tales do min ⁊ prelati ſunt dei ſpecialit̓ imi tatores qui quanto fuerint po tenciores tanto ſunt clemēticiores Sic Allexander magnus deuicto populos plus clemencia ꝙ poten cia ſibi conſtrinxit 3. Reg̓. 10. Re ges iſrahel in clemencia ſunt. Et ꝙͣuis domine miſerationes tu ſunt ſuper omnia opera tua tamē magis eſt admianda circa om̄es peccatores quorum peccata diſſi mulaˢ vīdicare. Vnde ſubdit. diſ ſimulans peccata hominum ꝓpt̓ penitenciaꝫ id eſt ſubdiſſimulaci one non fictōis ſed affectiōīs poc cata hominū propter penitenciaꝫ vt ipſi peniteant intermidū ſic eos clementer exſpectaſ Ro̓. 3. Ig noras quoniaꝫ benignitas dei ad penitēciāꝫ te adducit. Sloſa dicit hic potentia dei boītate plena opꝰ ſuum propter peccata non deſpicit ſꝫ ꝑ pm̄am abluit et ipſe fouet et nutrit. gze. 18. Si impus egerit pe tēciam ab omnibꝰ peccatis fuis q̄ uit fecerit vita viuet ⁊ non morietur omnium iniquitatum quas opera tus eſt non recordabor. ¶ Tercio probat deuꝫ diligere. quicquid ꝓ duxit temporaliter. Hoc probatur ſic. nullus facit nec producit libe re illud quod dereſtatur ⁊ odit qꝛ ſi homo odit aliquid vellec illud non eſſe ⁊ per conſequens non dat ſibi libere eſſe ſed deuſ libereꝓ duxit ⁊ conſtituit omnia Ergo di ligit que temporaliter conſticuit Et hoc ē quod dicit litera diligis enim omnia que ſunt ſupraca.i. Creauit ut eſſent omnia ⁊ nichij odiſti eorum que feciſti inquatu videlicet eſt opuſ tuum quia gͣcci. l⁊. Altiſſimus odio habuit pecca tores hͦ ē ad modū odientiſſe hꝫ qꝛ ꝓhibꝫ pccā fiei̓ ꝓ pctīſ puīt pec cates ſiet ip̄a pcc̄a ip̄e fecit īꝙͣtuꝫ pccā ſt̓. fit eī actꝰ qͥ ē pctm̄ ⁊ a d̓ ⁊ ab hoīe. a d̓ vero ſit iuſte. ⁊ iō n̄c habet ꝙ ſit pctm̄ qꝛ ſit a deo. Ab

1A homine vero ſit iniuſte ⁊ ideo ab hoc habet ꝙ ſit peccatum. ⁊ ſine deo factum eſt peccatū ẜm Augͥ. quia licet hoc quod eſt peccatum ſit a deo: nō tamen habet a deo ꝙ ſit peccatum. Nichil gͦ e oꝝ q̄ feciſ ti. ⁊ quae̓? Certe nichil poſſis odi endo cōſtituere vel facere. Nam ſi quid odis vis nō eſſe. quod aut conſtituis vis eē. Et idd̓ dicit. Nec em odiens aliquid cōſtituiſti de nichnlo aut feciſti ex piacenti ma teria ꝓducēdo. diſſimulas pecca ſcimō ta hominū ꝓpter penitētiaꝫ. C Cir ca penitētiam eſt notanduꝫ ꝙ q tuor ſūt pͥme incitamenta: quatu erpenitentie impedimenta. qͣtuor penitentie documniēta: quatuor pēi. tentie emolimenta. Quatuor pe nitentie incitamenta ſunt iſta. A mor xp̄i quem offendimuſ: dolor paa gratia quā amiſimus: horror pene quā incurrimꝰ. ⁊ timor mor tis ad qua decurrimꝰ. Inter hec qͣ tuor primū incitamētum ad peni tenduꝫ eſt anor xp̄i que offendi mꝰ. Si xp̄i bn̄ficiā cogitemus et noſtra ingratitudinem pondereꝰ nō eſt dubiuni ſi vſū racōnis ha bemꝰ quin occaſionem pmīe̓ ſen tiemus. Scribūt philoſophi na turales ꝙ arpia auis eſt habenſ faciem qͣſi hominis. ſed eſt auuis multuꝫ crudelis ⁊ ferox in tantum ꝙ interdū ⁊ famē ſtimulante ho minem inuadit ⁊ octidit Siciens ad aquā volat vt bibit vbi faci em ſuam intuens ⁊ ſibi ſimileꝫ ſe occidiſſe recolligens tanto dolore compatitur ꝙ inde quādoqꝫ mori tur. Quid ergo nos racōne vten tes faciemus: quādo dominū noſ Cap. xj trū ⁊ fratreꝫ noſtrū xp̄m qͣntum nrā interfuit nos occidiſſe cognoſ mꝰ.? Hoc aūt videmꝰ expreſſe cuꝫ verba dei audimꝰ vel ſcripta legi mꝰ ſanctoꝝ deuote. E quicūqꝫ nō penitet de peccatis iſta recolligēs nō eſt ꝑfecte xp̄ianus: nec euāge lio dei credit. Et ideo ſignāter dici tur Marci pͥmo. Penitemini ⁊ cre dite euāgelio. Secundū incitamē tum eſt dolor pro gratia quā ami ſimꝰ. Efficimur enim ꝑ culpaꝫ de filijs dei filijꝯyaboli. Et de familia ribus ⁊ amicis d̓i hoſtes prodito res ⁊ emuli ⁊ de r̓gni celeſtis here dibꝰ ſumꝰ exules ⁊ proſcripti. In libro de naturis rerū dicit̉ ꝙ ſit q̄ daꝫ auus que vocatur aius para diſique ꝓpter inſignem pulch̓tu dineꝫ ſic vocatur. Sunt em̄ penne eius adeo pulchre ⁊ mirabiles ꝙ nullꝰ eis color deeſſe credatur. vox 292 ē ita dulcis ⁊ pia ꝙ poſſit in hoīe deuocōnem ⁊ gaudiū excitae̓. hec auus ſi capta fuerit ⁊ illaqueata irremediabiliter gemit ⁊ plāgit nec plangere deſinit donec reddi ta fuerit libertati. Moraliter auuis iſta eſt figurā ⁊ exempluꝫ anime xp̄iane. hec qn̄ eſt in gracia eſt a ius pulcherrima: quia in ea relu cet ymago trinitatis naturaliter ſibi impreſſa. ymago inquit decō rata v̓tutibus ⁊ gra vt nichil ſi bi deſit qͥn ſit dei filia ⁊ patrie ce leſtis incola gͣcioſa. Iſta illaque at̄ ⁊ capit̉ in laq̄o demōis qn̄ pec cat Quid gͦ reſtat ei facere: nͥ plā gere ⁊ plorare ⁊ flere ⁊ dolere ⁊ in ceſſant̓ penitere: donec ꝑ gram re ꝯſiliaconis in ſtatu priſtinū redū cat̉? Et d̓ buſōe dyaboli fiat dēuo 1I.

cio auiſ paradiſi. Sic planxit ⁊ genu it ſanctus latro iuxta ip̄m ſuſpen ſus. donec a fonte gracie. graciaꝫ obtinuit ⁊ audiuit Ame dico tibi hodie mecum eriſ in paradiſo Lu ce viceſimotertio. Et ideo Mathei tertio. Peintenciam agite appro pinquabit enim regnum celoruꝫ. ¶Tercium incitamentum penitē cie eſt horror pene quam incur rimus. ¶ Iſtum horrorem bene ſi bi impreſſea̓t Iob quando dixit. Dimitte me vt plangam paulu lum dolorem meum anteꝙͣ vadā et non reuertar aci terram tene broſā et oꝑtā mortiſ caligine. ter ram miſerie et tenebrarum. vbi vnbra mortis ⁊ nullus ordo. ſed ſempiternus horror inhabitat Et Apl̓s ad Heb̓. j0. ca. Horrrenduꝫ eſt incidere in manus dei omnipo tentis Et Gregoriꝰ ꝯ. moral̓. Hor rendo modo fit miſeris mors ſine morte. finis ſine finie. defectuſ ſine defectū. quia morſ ſēper viuit. et fi nis ſemꝑ incipit ⁊ deficere defectꝰ neſcit Aors ꝑimir⁊ non extīguit dolor cruciat ſꝫ pauorē nō fugat. Flamina cōburit. ẜ tenebras nō excutit hec Greg̓. Iſtud incitamē cum multos mouit̓ quia ſic atīoe̓ qui eſt timor ſeruilis ⁊ inicial̓ gig nitur timor filialis ſicut ſera prece dit ſigillū ẜꝫ Augꝰ Sic̄ īcepit Io. baptiſta predicare iudeis Proge mes viperarū quis demonſtrabit vobis fugere a ventua̓ ira. FFacite frūctum dignum pme Math̓. 3. Luartū incimentum penitencie ē timor ad que tranſcurrimꝰ Hec eī 1oriꝰ eſt racō ẜm Gregoriū quare deus diem muortis noſtre nobis incertū eſſe voluit ut dum ſꝑ ignorat̉ ſꝑ proximuſ eſſe credatur. ⁊ ideo ſem ꝑ ꝑati inueniamur ix. moral̓. Pe nitentia aūt pꝰ moͣrtē eſt impoſſi bilis quia in morte deſinit̓ eſſe via tor Penitencia ꝓpe mortēē valde difficilis. Tū quia dolor languoīſ corporis occupat totalit̓ vireſ mē tis. ⁊ cum homo tantuꝫ cor vnicūu habeat non habet pro tur vbi do lorē ꝓ culpa ꝓducat. Tū qꝛ hō tūc n̄ p̄t eē certꝰ an doleat ꝓ pctō ſuo ductꝰ tīoe̓ ā ductꝰ aōe̓ vn̄ Augꝰ ī qͥdā ẜmoē ⁊ poīt̉ in Canoē d̓ peni tencia diſ. 7. nlꝰ Quem morbꝰ vr get ⁊ penitencia terreat ad veraꝫ vix veniēt ſatiſfactionem maxime rum filij quos illicite dilexerit ſint u preſentes vxor mundꝰ a ſe vocet ibi Multos enim ſolet ſcrotina peītē ſolb ta tia deciꝑe hec Augꝰ Quando enim perſona nobilis grauiter īfirma xx tur vix inuenitur aliquis qui de anime ſalute audeat ſibi loqui ex cecutoe̓ſ ſollicitant̉ circa diuiciaˢ ⁊ cheſauros medici circa corpoīſ medicinas vxor ⁊ filij ⁊ amiti ꝯſo lantur infirmum etiam contra cō ſcientiam mentientes ⁊ ſic non ꝑ mittitur de peccatis ſuis cogitare. nec anime ſue ſtatum ſalubriter umno ordinare. ⁊ ſic iuſto dei iudicio ſe Int. dampnationi exponit eccleſiaſti ci ſecundo Si penitenciam non egerimus incidemus in manꝰ dei et non in manus hominum. In manus hominum incidimus ſi ſacramentum penitentie debito modo fuſcipimus. Sed in ma nus dei incidimus quando poſt mortem tempuſ ſacramentorum tranſimuſ. Scdd̓ qͣtuor ſūt pn̄ie

impedimenta. pudor ꝓpalandi: ti morrecidiuandi: ardor delectādi ⁊ torpor preſtolandi. Primo vo ſēti efficacit̓ penitere obicit ſe pu dor quo hō ꝯfunditur alteri homi ni reuelare quod notū eſt deo/ et angelis ⁊ demonibꝰ ⁊ ſanctis aī mabus ⁊ forte multis animabꝰ Et iſte pudor eſt primꝰ armiger qnē dyabolus mittit contra volē tem ſalubriter penite̓. Vnde qui dam ſanctꝰ vidit dyabolū int̓ pe nitētes incedere ⁊ faciētem eos eru beſcere in eccleſia dum ſe ad cōfeſ ſionem pararent qui adiuratus li a ſācto ⁊ int̓rogatus quid inter il los penitentes faceret. Reſpondit Reddo quod abſtuli: verecūdiaꝫ eis abſtuli quādo peccauerunt ⁊ modo eam reſtituo ne poſſint ꝯfi teri. Sicut em̄ lupus ouem ꝑ gut tur accipit ⁊ nō ꝑ pedem ⁊ vulpis gallina Ita dyabolus guttur pec catoꝝ ꝯſtringit pudore Vn̄ Augͥ 3 ſuꝑpͣs. O homo quid times ꝯfite ri. Illd̓ qd̓ ꝑ ꝯfeſſioneꝫ ſcio minꝰ x ſcio ꝙͣ id qd̓ neſcio. Cui confiteri erubeſcis peccata tua.? pctor ſū ſic̄ xii ⁊ tu. Homo ſum: humanū a me nichil alienū. Cōfiteri hō homini homo peccator homini peccatori? lige qd̓ vis: ſi nō ꝯfeſſus lates nō cōfeſſus dāpnaberis. Ad hoc deꝰ ji exigit ꝯfeſſionem vt liberet humi 1 I lem. ad hoc dāpnat nō ꝯfitenteꝫ vt puniat ſuꝑbum ¶ Secūdum i impedimētum eſt timor recidiuā iiſ di. ⁊ iſte ē ſecūdus armiger quē dyabolus mittit ſtatim ꝯtra peni fere volentem. Quomō inquit ꝓpo nis tude cetero a peccatis abſtine rec Poteris tum ꝑpetum viuere Caplꝫ xj L⁊ continent̓. Ad quid proderit tibi hodie ꝯfiteri ⁊ poſtrras labi in ſi mile? Et nō aduertit homo fatuꝰ ꝙ ideo ſtatuit deus ſacramētum penitentie ad manu quociēs reci diuamus tociens reſurgamus. ¶ TTercium impedlimētum peni tentie eſt ardor delectandi. ⁊ eſt t̓ cius armiger obuians penitenti. Recolligit ei homo miſer delecta conem prehabitam in peccato vt videatur ſibi ꝙ ſine eo nō poſſet producere vitam ſuam ⁊ manēti tali affectōne impoſſibile eſt euꝫ vtiliter peniteri. Criſoſto. libro de cōpunctione cordis. Sicut impoſ ſibile ē vt igiis inflāmetur in a 24 2 qua: ita impoſſibile ē compuctio nem cordis vigere in delicijs. Cō traria em̄ hec ſunt ſibi ad inuiceꝫ ⁊ peremptoria. Illa em̄ in ater fle tus: hec riſus. illa cor conſtringit hec diſſoluit. ¶ Quartū ⁊ fortiſſi mū impedimētum penitencie eſt torpor poſtolādi qui oritur ex du plici preſumpcōne.ſ. ex preſump cōne vite prolixe ⁊ finalis venie diuinitus concedēde. ⁊ ē quartus armiger. ⁊ cōmuniter omnes im pedit̉: confidūt de futuro: promit tunt̉ in poſterum: procraſtinant in longinquū ⁊ dicunt cuꝫ coruo cras cras donec morte ſb̓iecta pe riclitentur Icio. 14. x. Vomodo autem aliquid ꝑmanere poſſit nͥ tu volu Ate nō eſſet conſeruaretur? Par iſſes: aut quod vocatum cis aut om̄ibus: quoniā tua ſunt dn̄e qͥ amas aīaſPoſtꝙͣ oſtē ſuꝫ ē ꝙ deꝰ oēm creaturā ꝑ ſue bo nitatis clemētiam creādo ꝓduxit j. I.

lciō a pn̓cipio. In hac paite declarat Salomon ꝙ idē deus omnē creatu rā cōſeruāt ꝙ diu ſibi placet̉ pro ſue volūtatis arbitrio. Et pͥmo ge neraliter aſſcribit deo omniū reꝝ conſeruacōne. Scd̓ deo ſpeacialit̓ aſſcribit humanā gub̓nacionem ſcd̓a ꝑs ibi. Parcis āt omnibuſ Circaprimū dicit ſic. Quo autē ali quid ꝑ̄manere poſſet niſi tu volu iſſeſ Nō eī creatua̓ ita paꝝ depēdꝫ a deo ſicut domus ab artifice. Per fecta autē domo nō plus dependet domuſ ab artifice īmo corrupto ar tifice nichiloīꝰ manet domꝰ. Vn̄ artifex nō eſt cauſa rei cum iam ē in eſſe ꝑfecto ſed tantum eſt cau ſa fieri ipſiuis rei Vnde Auguſtiꝰ viceſimoſecundo deciuitate dei ca pitulo viceſiō 3º Vt ipſiꝰ dyaboli natua̓ ſubſiſtat ille facit qui ſum me eſt ⁊ facit eſſe quicquid aliqͦ mō eſt efficacem quippe potētiam ſi rebuſ ſubtrahat nec progredi poterunt ⁊ ſuis diuerſis motibus ꝑagere temꝑa nec prorſus in eo ꝙ create ſunt aliquatenꝰ ꝑmane bunt Item de vera r̓ligione c. 3g. Deus ꝑ ſuam ſapienciā omnia fe cit ⁊ per ſuā benignitatē oīa conſe uat Idē primo ⁊ 2º ſuꝑ Gen̄. 4 3º de trinitate ⁊ in multis alijs locis Et hoc eſt quod ſubdit in ir̄a. aut quod a te vocatum nō eſſet conẜ uaretur q. d. nullo mōvocatum vbū edictū d̓ n̄ eē ī pͥſ. dixit ⁊ frā ſūt ⁊ ad Ro̓. 4. vot ea q̄ nſt̓ tꝙͣ ea q̄ ſūt&ꝙͣ ius ſic gn̓alit̓ oīa conſer uet que produxit. ſpecialit̓ tamē homines gubernat ꝑ clemenciam Vnde merito lr̄a ſubdit. Parcis aut omnibꝰ qm̄ tua ſunc dn̄e qui anias animaſ. pcis inqͥt omnibꝫ ſupple hominibꝰ etiā peccantibuſ qͣ digni forent ſi tibi placeret ſta tim in īfernum detrudi ſꝫ ꝑcis eis tu qui omneſ homines vis ſaluoꝫ fieri ⁊ ad cognitioneꝫ veritatis ve nire Thi. priº Racio aūt parcēdi eſt quoniā tua ſunt domīe Sapiē iij. Eciā ſi peccauerimꝰ tui ſumꝰ qui amas animas. homines enim cōi ter amant corpora. ſed tu amas aīas a te creatas. ſingulariter ⁊ ti bi aſſimilataſ ⁊ tuo ſanguine r̓for matas gze. 18 Omnes anime mee ſūt Amat deꝰ ec̄ aīaſ ſingularit̓ ſic ꝙ nō corpora amet. ſed preuilegi aliter quia eaſ ad ſe imꝑpetuꝫ fru ēdū preꝑauit Totus auteꝫ labor dyaboli adhͦ nititur ut ſūmope corꝑa diligaꝰ ⁊ aīaſ negligaꝰ vt illd̓ qd̓ a nob̓ neglectū fueit ī ꝑtē ſuā cedat Gen̄. 14. da michi aīas ceterā tolle tibi. Arguūtur eriā in hoc verbo. ꝑciſ aut omnibuſ qͦm am tua ſūt dn̄e. qui amaſ animaſ tam mali domini ꝙ mali prelati. i mali domini nō parcunt homini quoniam ſui ſunt ſꝫ ſpoliant ⁊ aq pant ⁊ deſtruūt ⁊ ſi d̓ hoc argua tur reſpondent quod licite faciunt quoīaꝫ ſui ſunt Iſti deum pocius iritari deberent ⁊ eis parcere quo nia ſui ſunt Mali autem prelati ar guunit̉ qui pluſ amāt decimaſ ob laciones garbas ⁊ lanas ꝙ aīas xp̄i ſanguine redēptas/ contra qͦſ Bernar. in ꝑſona boni prelati di cit Certe ẜuandū accepi pro quo mercator non inſipiēs ipſa vtiqꝫ ſapīa ſanguinē ſuum fudit Sic lo quebatur Paulus ⁊ Coe̓. 12. Igo aūt libentiſſime impedam. ⁊ ſuper

imicendar ipſe ꝓ aīabꝰ veſtriſ licꝫ plus vosdiligens minūs. diligar rūo qd̓ vocatu a te nō eſſet conẜ uaretur? Hic eſt notandū q̄ ſūt clla diuine vocaciones que ſūt huma ne excuſacōes ⁊ que excuſancium ꝑuicōes de diuinis aut vocacioni bus eſt ſciendū ꝙ tres ſūt ī gene rea tres in ſpecie. In genere quidē loquēdo vocat verbo. ſigno. ⁊ nū cio. Sicut volens aliquid ad ſe vo care. vocacōnem ſuam poteſt face re tribus modis. per verbū. ſignū aper nunciū. Deuſ autē vocat nos ꝑ verbum in icarnacione filij fui quando verbū caro factuꝫ ē Ioh̓. puando miſit verbū ſuuꝫ ⁊ ſana uit eoꝫ in ps Ragna foret ruſtici ili tas ſi rex anglie mitteret filiuꝫ ſu um ad vocandum alique paupe rem ſi ille venire contemplieret et maior fit īiuria ſi homo vilis ⁊ pau per verbo dei quod eſt filius pat̓s inicarnato venie̓ contempnit qd̓ ra iili men frequenter videmus ut mei iiu to dicat xp̄s illud Iob 19. Seruuꝫ ni meum vocaui⁊ non reſpondit m chi ore proprio deprecabar illum Os dei eſt verbum dei Iuxta illud Cant̓. primo Oſculetur me oſculo oris ſui Scd̓ xp̄s vocauit nos fig no. Signum iſtud fuit corpꝰ ſuuꝫ extenſum in cruce ⁊ exaltatu ī mon te rubricatum proprio ſanguiē ſic̄ volens reclamare falconem ſcat ī loco apparenti cū reclamatorio ru bricato. Ita xp̄s volens homineꝫ clamare qui a paradiſo auolaue rat in īfernum in motem caluarie acceſſit lignum crucis aſcendit. latus ſanguinolentū oſtendit vo &e mag̓ clamauit ut ſic ſeipſo fcō 1L. 1 Cap xj figiio hominem reuocaret ⁊ tamē iſtis viſiſ igratiſſimi homnes ad eum venire contempnūt ſicut ip̄e conqueritur Prou̓. priº Vocauia rennuiſtis extendi manꝰ meas. ⁊ non fuit qui aſpiceret. Tercio vocauit nos per nuncium id eſt ꝑ predicatorum officium cuiuſcum. qꝫ fuerint condicionis. ſiue prela ti ordinarij. ſiue alij ab eccīa ad p dicandum deputati de iſto nunti o dicit̉ Luce. 14. Homo qͥdaꝫ fecit cenam magna ⁊ vocauit multoſ ⁊ miſit ſeruū ſuum hora cene dicere iniuitatis ut venirent Quē locuꝫ ex ponens Gregoriꝰ dicit ſeruū illū ordinem predicatorum deſignare cum tamen tempore ſuo nullus or do in eccleſia ſic vocaretur. Secun do ſicut homines tripliciter vocan 23 tur ita ſe excuſant tripliciter. Su perbi por ſubtilitatem dominacio nis. Auari per difficultatē terrene occupacionis Luxuloſi per volup tatem carnalis delectationis. Et iſ ti treſ figurantur per illos tres qͦſ enuerat euāgeliſta Luce ig. Quo rum primuſ dixit Villam emi ⁊ nē ceſſario habeo exire ⁊ videre illam rogo te habe me excuſatum. Secū dus dixit: Iugaboum emi quinqꝫ ⁊ eo probae̓ illa. rogo te habe me excuſatum. Et tercius dixit vxorē duxi et ideo non poſſum venire. Primus deſignat ſuperbos qui pro ābicionē t̓reni dominij glolā amittunt celeſtis regni. Iſte in ſu a excuſacione bene ſe fatetur fatu um fuiſſe qui ſe prius dicit villaꝫ emiſſe ꝙ vidiſſe. Faciliter enim quilibet fallitur quando videlicet illd̓ emit̉ qd̓ ab eo abſcōdit̓. ⁊ c̓te

ō ſi homo videret ⁊ conſiderae̓t qͥd eſt in dignitate dominij ſeculariſ Ilud non emeret minis care vide ret enim ipſius breuitatem quia Ecrī. decimo. Omnis potentatus breius vita videret precipicij gra uitatē qꝛ qnͣto ſtatꝰ alcior tāto ca ſus grauiorCecidit Petrꝰ ſꝫ de infi nio. idd ſtatim ſurrexit Cecidit da uid ſꝫ de plano qꝛ ſe non ī altuꝫ ex tulit Iuxͣ illud pͣs. dn̄e non eſt exaltatum cor meum ⁊ ideo cito ſurrexit Cecidit Adam ſed de alto quia de paradiſo ⁊ ido cum diffi cultate ſurrexit Cecidit lucifer ſed de celo altiſſimo Ido ſurgere num ꝙͣ potuit Secundꝰ eſt excuſans ⁊ figurat auaros qui iuga boū qui qꝫ dicit ſe emiſſe per qͥnqꝫ iuga bo um ītelligūtur.i. ſenſus extelores corꝑis ⁊ dicunt̉ iuga qꝛ ẜm Augͣ cuiuſlibet ſēſus īſtrumēta cōbina tur duo em̄ ſunt oculi due aures duo nae̓s duo inſtrumēta guſtꝰ lingua ⁊ palatū. due manus ī qͦ bus p̄ripue ptꝫ factus. Sic̄ ergo boues terram verſant ſic ſenſus a uari circa terrena cōtinue̓ delectā tur. magis eī delectātur eius ocu li videndo maſſam auri ꝙ ī ecria videndo corpus xp̄i. Inore etiam auari dulcior eſt auri noīacō ꝙ v̓ bi delp̄dicacō Et fatue iſte ſe excu ſauit qꝛ pͥus debuit iuga ꝓbaſſe ꝙͣ emiſſe. ¶ Tertiꝰ luxurioſos de ſignat qͥ ꝑ vxorē intelligit volup tatem non enim per cōnigium cō iugati excludunt̉ a cenā licet aliqͣ liter. Vnde ille d̓r vxoreꝫ duxiſſe qͥ tota affectione ſe tradidit volup tati Ertalis ad cenam celeſtem ve nire nō poteſt nec debet nec edig nus nec poteſt ire quia ipſe eſt ꝯ peditus nec debet quia ipſe eſt fe tidus non eſt dignꝰ quia eſt ſor dida veſte īdutus et ideo quia tot ſunt qui ſe excuſant: ideo licet ml̓ ti ſunt vocati. pauci tamen ſūt ele cti Math̓. ⁊. In cuius ſignum nu meri. z. legimus ꝙ ſe deceꝫ milibꝰ hoīm non ceſſerunt in partemdo mini niſi. 3⁊. anime. ¶ Tercō vi dendum eſt que ſunt̓ excuſanciū puniciones ⁊ ſūt tres. ſegregacō a conſorcio bonorum Luce. 14. Ne mō virorū illorum qui vocati ſūt guſtabunt cenam meam Subſā nacio ⁊ improperium peccatoruꝫ quia in iudicio deus ⁊ angeli ⁊ ho mines ⁊ demones ſubſānabunt a deridebunt fatuoꝫ peccatores qui diuinas vocaciones neglexerunt. ꝓuerbio. i. Quia vocaui ⁊ renniui muſtē ſtis extendi manus meas ⁊ non fuit qui aſpiceret Et infra Ego qͦꝫ in nite i̓tu veſtro ridebo ⁊ ſubſāna bo cū vobis qd̓ non timebatis ad uenerit. Cruciacio perpetua tormē torum yſaye vltimo. Eligam eluſi ones eorum. que timebant̉ addu cam eis quia vocaui ⁊ non erat q̄ reſponderet. Non ſic de bonis ⁊ iu ſtis qui deum audiunt vocantem per obedienciam ⁊ preceptorū ob ſeruanciam: hij in celo ponentur lucentes ſicut ſtelle in perpetuas eternitates Baruth. 3. Stelle vo cate ſunt ⁊ dixerūt aſſumus ⁊ lux erunt ei cum iocunditate qui fecit illas ¶ Specialibus autem vocat nos oſtenſionibus exemplorum promiſſionibus premmorum ⁊ per cuſſionibꝰ flagellorū. pͥmo nos vo cat oſtenſionibꝰ exemploꝝ quot

A em̄ nod ꝑ viam̉ pn̄ie preceſſer̄t tot vocaciones habemus. quot milia martiruꝫ. quot milia virginuꝫ qͦt milia cōfeſſorū. tot ſunt milia vocā cium Ioh̓. 10. Proprias oues vōt nominaum ⁊ adducit eaſ Et Apo ſtolꝰ ad Phil̓. z. ga que retro ſunt obliuiſcenſ ⁊ ad ea que prioa̓ ſūt extendens meipſum ad deſtinatū perſequor brauiū ſuꝑ ne vocacōis Scd̓ nos vocat ꝓmiſſionibuſ p̄ miorum ſicut vocat paupereꝫ oſtē tendo ſibi denariuꝫ. i. Pet̓. 3. In hͦ vocati eſtiſ ut benedictionē heredi tate poſſideatiſ. Tercō vocat nos ycuſſionibꝰ flagellorū. quocienˢ enim infirmitatibus flagellamur ſeu fatigamur vel aduerſitatibuſ tribulamur tociens a deo vomur ſt ſicut Gregꝰ dicit Mala que nos premunt ad deum nos repellunt. Ca. 12. Icō 1g6. qmͣ bonus ⁊ fuauis ē domine ſpiritꝰ tuus in nobis Ideoqꝫ hos qui exerrant partibus cor poripi ⁊ de quibuſ peccant admo nes ⁊ alloqueris ut relicta malici a credant in te domine. Sic̄ ſupe rius dictum fuit intencio ſalomo nis a medio io. ca. vſqꝫ ad finem libri ē declarare quo ſapīa que ē veruſ dei cultus imirabiliter guber 33 nauit ppl̓m hebreorum ut ꝑ hoc xula omnes homīes hebreoꝝ hiſtoriā audiences ad verū cultum vnius a8 ii dei qui ē ſapiēcia animarent̉. fuit iſtā gubernacio mia̓bilis in tribꝫ ami v In egipcioruꝫ expugnacione. In xe hebreorū ꝑ deſertum trāductio ne. ⁊ in chan aneorū de terra ꝓmiſ ſionis euctione. ¶ Poſtꝙͣ igit̉ de Capli. xij clarata eſt gubernatio ſapiencie circa populum hebreorum quan tum ad duo prima. In iſta par te conſequenter agitur de punicio ne gēciū ꝑuerſarū q̄ t̓rā ſcaꝫ inha bitabant ante filios iſtahel Inha bitabatur autem a ſeptem genti bus quas in aduentu filiorum iſ rahel ⁊ in mora eorum nō ſtatim ⁊ ſubito ſꝫ paulatiue dominus de leuit ⁊ captiuauit ⁊ dominio illiꝰ terre priuauit ⁊ in eadem filios iſ rahel miraculoſe plantauit. Et cū ca iſta duo fiunt. Naꝫ primo agit̉ de chananeorum afflictione. Scd̓o de hebreoruꝫ inſtructione. Tu at dominator. FCirca primū autem duo fiunt quia pͥmo agitur d̓ mo do afflictionis qua gens chana 25. 1 neorum fuit flagellata. Secundo C 59. oſtenditur ꝙ illum modum diui na potencia non fuit neceſſario li mitata. ſecunda pars ibi. Non qꝛ impotens. Circa primum duo fi nuit̓ quia primo oſtenditur boni tas diuine caſtigationis ad oms peccatores generaliter. ſcdo ad ca tholicos ſpecialiter. ſecunda pars ibi Illos enim antiquoꝫ. Firca p̄ mum in lectione hodierna duo fi unt. quia primo agitur de diuiā dulcedine quā influit mentibus iuſtorum. ſecundo de mira man ſuetudine quam oſtendit in cor reptione malorum. ſecunda parſ ibi Ideoqꝫ hos qui exerrant par tibus corꝑis ⁊ de quibꝰ ⁊cͣ. Cir ca primum dicit ſic. O ꝙͣ bonus ⁊ ſuauis ē domine ſpiritus tuus in nobis Vbi diuine bonitatis dulce do commedatur ex ſigno magne admiacōis. O ex nō gͣndis ītēcōis

lcīo ꝙͣ ex vocabulo ſumme ꝑfectionis bonꝰ. ex verbo mire dilectionis: ſu auiſ. O ẜm Priſtianū ⁊ Papiam aliquādo eſt nomē littere: aliꝙͣdo eſt interiectio: aliqͣndo eſt aduer bium. Si eſt interiectio: eſt inter iectio qn̄qꝫ dolentiſ. vt o in qͣnta miſeria ſumꝰ. Rn̄qꝫ eſt interiectio admiratis. vt o rem mirabilem. qn̄qꝫ ſimiliter eſt aduerbui. ⁊ di uerſas habet ſignificacōnes. Eſt em̄ aduerbui vocandi vt o regia Admirandi. vt o qͣlis faciēs. In dignādi. vt o tēpora. o morſ. Op tandi. vt o aſſiſ. Exhortandi vt o fugite. Rn̄ vero profertur cum ſpi racōne ⁊ motu: ſic eſt interiectio. Quādo ſeqͥtur accuſatiuꝰ: eſt adu̓ bium. vt o condicōem miſeriam In ꝓpoſito eſt interiectio vel adu̓buī nō eſt cura ⁊ eſt nota magne ad miracōnis. ꝙ eſt nota gradis nn tencōnis Iuxta illud pͥ5. O ꝙ ingͣ na multitudo dulcedinis tue dn̄e Bonꝰ eſt vocabulum diuine ꝑfec tionis Luce. 18. Nemo bonꝰ eſt ni ſi ſolus deus. Suauis eſt verbuꝫ mire delectacōnis In pͣs. Guſtate ⁊ videte quonā ſuauis eſt domi nꝰ Vult ergo dicere deo regraciā do ꝙ mirabiliter: ꝙ ineffabiliter ſpūs ſuꝰ a benigͥtas ſua eſt mag na in nobis id eſt iudeis. In Os Nō fecit taliter om̄i nacōni. vel in oībus ẜm aliaꝫ litteram. quia in ps. Suauis eſt dominꝰ vniuerſiſ ⁊ miſeracōnes eius ſuꝑ oīa oꝑa eiꝰ. Sic gͦ patet diuina dulcedo in oībus creaturis generaliter. ſed ſpecialiter manſuetudinem decla rat in correptione maloꝝ quos ta mē poſſet affligere ⁊ annichilare ſi vellet vel in infernum detrudere corripit amonet ⁊ alloquit̓ vt re linquāt maliciā ſuā ⁊ redeant ad eum ꝑ penitētiam. Et hoc ē quod ſubdit. Idqꝫ videlicet quia tāta eſt in te ſuauitas bonitatis. Circa hos qui exerrat peccādo ſcꝫ ꝑtibꝰ corporis id eſt particularit̓ ⁊ pau latiue ⁊ de quibꝰ peccant id eſt de peccatis: admones ꝑ predicacōeꝫ exteriorem tuam ⁊ allo q̄ris per in ternam inſpiracōnem: vt relicta malicia credat ꝑ fidem operātem ꝑ dilectionem in te domine qͥ eoſ ita dulcit̉ reuocas ab errore. Sua ¶AII ius eſt domine ſpūs tuꝰ Quauis homo certitudinalit̓ exꝑiri nō po teſt ſe ſpm̄ ſanctum habere: ſicut neo p̄t ſeſcire eſſe in caritate ſcd̓m ſcōs. tria tn̄ ſigͣ p̄t hō habere ẜm q̄ veriſimilit̓ p̄t comcere ſe ſpūm ij ſanctū habere ꝑ graꝫ. Et accipiū tur iſta tria ſigͣ ẜm triplice ſpeciē in qͣ legimꝰ ſpm̄ ſāctuꝫ apparuiſſe Apparuit eī in ſpecie nub̓ ſuꝑ xp̄ꝫ tnͣſfiguratū. In ſpecie colūbe bap tiſatum. Inſpēcie ignis ſuꝑ apl̓o rū collegiū ꝯgregatū. Primū ſig nū ē habūdantia lac̓maꝝ. ⁊ id̓o apparuit ī ſpecie nubis. Nubes ei fundūt fluuios ſuꝑ t̓ram. ⁊ ſpūs ſanctꝰ irrigat mentē deuotā qua inhabitae̓ digͥtur fluuio lacrima rū. Vn̄ Gen̄. i. d̓r. Qd̓ ſpūs dei fere bat̉ ſuꝑ aqͥs. Et in pͣs. Flauit ſpi ritus ⁊ fluent aque Roͣ. 8. Ipē ſpi ritus poſtulat ꝓ vobis gemitibꝰ inenarrabilibꝰ. poſtulata poſtu lare nos facit ẜm Gloſam Bern̄r di ſuꝑ Cant̓. Lacrime penitētium vnium ſunt angelorum: quia in illis dulcor vite: ſapor gͣcie: guſtꝰ

ſdulgencie ſanitaˢ redeuntis inino cencie. recō filiacōis iocunditas et ſerenate conſcientie ſuauitas. Se cūdūſignū eſt dimiſſio iniuriarū ⁊ ideo apparuit in ſpecie columbe que felle caret Vnde quando hōī uenit ſe paratū ⁊ benignuꝫ ad di mittendum iniuriam ſibi factam eudens ſignū eſt ꝙ ſpiritum ſan ctum habet cum quo nullū odiuꝫ ſtare poteſt cum ſit amor. odium namqꝫ animaꝫ inflat inclurat ⁊ a maricat Sed ſpiritus ſanctus per oppoſitas condiciones deſcribit̓ Nam comparatur rori vnctioni ⁊ melli Inquantum enim cor inflā matum refrigerat dicitur roſ ecrī. 18. Nonne r̓frigerabit ros. Vnde petit eccleſia ꝙͣ corda noſtrͣ ſpiri tus ſancti mundet infuſio ⁊ ſui ro riintima aſꝑſione fecundet In ꝙ tum vero cor odijs induratuꝫ mol lificat dicitur Iohis ⁊. Vnctionē pri habetis a ſancto ⁊ noſtis omnia. uia vero cor amaricatum dulco rat dicitur mel. eccī. 24. Spiritus meꝰ ſuper mel dulcis. nec iuuat iimi hominem pacem fictam pretende ii re in verbis ⁊ odium celare in cor de quia fictōnem talem deteſtatur ſpiritus ſanctus Sapiēcie primo ẜpiritus enim ſānctus diſcipline inſt effugiet fictum. Teccium ſignuꝫ eſt deſideriuꝫ ſuꝑnorum. et ido ſpi rituſ ſanctus apparuit in ſpecie ig nis. Sicut enim ignis naturaliter tendit ſurſum ⁊ ſe celo coniungit Ita ſpiritus ſanctus corda illoꝝ actendit ſurſuꝫ eleuat ut terrena faſtidient ⁊ celeſtia defiderēt eze. 8. eleuauit me ſpiritus inter celuꝫ ⁊ terram. non dixit poſui me in ce .16 Caixij lo quia ibi tantum ſunt boni. nec dixit poſuit me in terra qꝛ ibi ma nent auai̓. Sed dixit eleuauit me inter celum ⁊ terram. Quia ibi debent eſſe fideles xp̄iani. Cuius racio eſt quia habent aliquando aſcendere verſus celum celeſtia cō templando ⁊ aliquando verſuſ ter ram proximoꝝ vtilitatibꝰ mīſtrā M Vbitacio literalis. Vtrum gra ciaſpiritus ſancti detur neceſſal̓o homini ſe quantum poteſt ad gr̄ ciam preparanti. et videtur ꝙ n̄o quia cuicumqꝫ deus dat gratiaꝫ gratis dat eam ⁊ libere ex ſola mi ſericordia. Igitur quantumcūqꝫ diſponat ſe homo eſt in liberā dei voluntate dare ſibi gratiam vel n̄o dare. ¶ Item homo comparatur 245 ad deum ſicut lutum ad figulum Ihere. decimno octauo Sicut lutum in mauu figuli ſic nos ma. in. do. iſ. ſed lutum qnͣtumcumqꝫ ſit bene preparatum non accipit formam a figulo ex neceſſitate. Igit̉ nec ho mō gratiam a deo qͣntumcumqꝫ ſe preparet. ¶ Ad oppoſitum eſt glo ſa ſuper illud Roͣ. quinto Iuſtifica ti per fidem pacem habeamus. Et eſt Auguſtin deus r̓cipit confu gientes ad ſe aliter eſſet iniqͥtas in eo Sꝫ ipoſſibile ē ꝙ ī deo ſit im qͥtas gͦ īpoſſibile ē ꝙ n̄ recipiat cō fugiētes ad ſe gͦ ꝯfugiēs ad deuꝫ nccārio ſeqͥt̉ grām.i. Apoc̓. 3. Ego ſto ad oſtiū ⁊ pulſo ſi qͥs apucīt mͥ intrabo ad eū ⁊ cenabo cū eo Sꝫ iſte qͥ diſpoīt ſe faciēdo id qd̓ ī eo ē aꝑit ſibi gͦ ītrat nccario Cōfir̄tur qꝛ iſto aꝑiēte ſibi aut ītrata̓ nō ī trat Si n̄ intrat gͦ fruſtra pulſat qd̓ impiuꝫ eſt dice̓ Si ītrat gͦ dat

lcio Item Anſelmꝰ de caſu dyboli c. 3 dicit ꝙ illa eſt cauſa qͣre deꝰ dya bolo nō dedit grām ⁊ ꝑſeuerātiā qͥa ipſe noluit accipere. Vn̄ nō iō nō accepit dyabolus ꝑſeueranti ani: quia deꝰ nō dedit: ſꝫ id̓o deus nō dedit quia ipſe nō accepit: qͥa quicumqꝫ ſe parat vt accipiat ne teſſario recipit. ¶ Ad dubitatio nem dicēdum ꝙ q̄daꝫ eſt neceſſi tas coactōnis ⁊ q̄dam eſt neceſſi tas infallibilitatis. Neceſſitas cō actionis nullo modo cadit in deo. neceſſitas vero infallibilitatis ca dit in deo ex premiſſo ſuo ⁊ pacto ſiue lege ſtatuta. ⁊ hec nō eſt ne ceſſitas abſoluta ſed neceſſitaˢ ꝯ ſeq̄ntie. Vnde nō ſtat cuꝫ lege ſta tuta ꝙ viator faciat quodin ſe ē diſponēdo ſe ad gram quin habe at grām. poſſet tamē deus mutae̓ legem circa aliam ꝑſonaꝫ ſi vellꝫ E talis qͣntumcumqꝫ ſe diſpone̓t nō haberet: quia diſpoſitio homi nis nullam cauſalitateꝫ habet reſ pectu gracie de neceſſitate. ſed tā tum de congruo: quia gracia exce dit omnē operationē naturalem nec eſt poſſibile ꝙ homo mereat̉ ꝑ quodcumqꝫ opus natua̓le mō rale puta graciam de condigno. ¶ Adracōnes in oppoſitum Pri ma ꝯcedo ꝙ ex miſericordia ⁊ gra cia ſua ꝓ tanto: quia talem legem miſericordit̓ ſtatuit ⁊ obſeruat. ſꝫ ſtatuta lege neceſſario dat graci am neceſſitate conſequētie ¶ Ad ſecundum quamuis ſumus ſicut lutum ꝑ comparacōem ad deum aliquo modo. nō tamē ſimilitudo tenet in omnibꝰ: nec eſt pactum inter artificem ⁊ lutum. ⁊ dato ꝙ foret artifex poſſet frangere pac tum: pacti lege manēte. qd̓ nō po teſt deus pacto ſuo manente. nec lutum poteſt aliquid apud artifi cem ꝓmēreri: nec de cōdigno: nec de ꝯgruo In hac tn̄ q̄ſtiōe magis pie ꝙ loyq eloq̄nduꝫ Icio. 14 Ilos em̄ antiquos habi tatores terre tue ſācte qͦs exhorruiſti qm̄ odibilia ti bi operā faciebāt ꝑ medicamina ⁊ ſacrificia iniuſta ⁊ filioꝝ ſuorū necatores ſine miſericordia. ⁊ cō meſtores viſcerū hominū ⁊ deuora tores ſāguinis ⁊ auctores paren tes animarū inauxiliataruꝫ a me dio ſacramēto tuo voluiſti ꝑdere ꝑ manꝰ parentū nr̄oꝝ vt digna p ciꝑent ꝑegrinacōem pueroꝝ dei q̄ tibi omniū carior ē terra. Ide clarata d̓ina caſtigacōe adōnes peccatores generalit̓: qꝛ oēs corri pit: admonet ⁊ alloquit̉ vt relin quat maliciā. In hac ꝑte oſtēdit diuinā clemenciā in caſtigacōne illaꝝ gentiū qͣs de terra ſācta ex pulerūt filij iſrahel ſpecialit̓. Et circa hoc duo facit. Nā pͥmo repli cat puniēdoꝝ peru̓ſitateꝫ. Secūdo explicat dei puniētis pietateꝫ. ibi Sꝫ in hijs tamꝙͣ in. Et tercio reca pitulat d̓i miſerentis equitatem. ibi. Cum gͦ ſis iuſtus. Circa pͥ mū in explicādo puniēdoꝝ peru̓ſi tatem qͥnqꝫ fiunt in lectione hodi erna. Nā p̄mo oſtēditur qͥ erant puniendi. Secūdo qͣre erat puniē di. Tercio quō erant puniendi Quarto ꝑ quos erat puniendi. ⁊ qͣnto ad qͥd erant puniendi. Pri mō gͦ oſtendit qͥ fuer̄t qͦs deꝰ pu inuit in aduentu filioꝝ iſrahel in

terram ſanctam. It quantum ad hoc dicit Illos enim antiquos ha bitatores ſancte tue terre. VVbi notandum ꝙ ſeptem gētes que a terra ſancta eiecte fuerunt ſuis nominibus computantur deuto. ſeptimo videlicet. Ethei. amorrei. chananei. et pherezei. euei. et ge burei. ⁊ gergezei. Quare autem eiecte fuerunt dicitur in litera ſta tim quos inquit exhorruiſtid eſt abhominabiles habuiſti. qͥmam odibilia ſūt t̓ oꝑa q̄ faciebant Et quo? Certe peccauer̄t in deum pec cauerūt in ꝓximū In deum pecca uerūt contra ſūma veritatem. con tra ſūmam maieſtatem. contra ſūmaꝫ bonitateꝫ Peccauerunt cō tra ſūmam veritatem indulgendo ſortilegiis quibꝰ inueſtigabant de occultis ⁊ quibꝰ ſe dicebāt me deri infirmis Vnde eoruꝫ ſortile plin gia vocat hic medicamina qꝛ īfi mitates per ſortilegia medebant̉ ii ſicut nō nulle vetule adhuc facere i dicuntur Contra fūmā maieſtatē deliqueī̄t quia ſacrificia que ſoli deo debebant̉ ydol̓ faciebant et̄ ideo iniuſte ⁊ hoc intelligit quāᵉ lo dicit ꝙ faciebāt īiuſta ſac̓ficia qͦ grauiter peccauerūt in deū Et non 3 ſolū hoc immo peccauer̄t ī ꝓximū ⁊ maxime in illos quibꝰ ceteriſ ꝑi bus magis grati debebant fuiſſe videlicet in filijſ ſuis Vnde lr̄a ſub iubi dit ꝙ fuer̄t filioruꝫ ſuoꝝ necatoe̓ˢ prant in psͣ Immolauer̄t filios ſuo: ⁊ fili y as ſuaſ demoībꝰ Ecce ꝙͣ difficile fu nil it colere demones qui iubebāt ſi bi filios a patribꝰ immolari ⁊ hoc fecerūt iſti gentiles ſine mīa. Vn̄ non interfecerūt filiqꝫ ſuos ut īmo 184 Capl. xij latent demonibꝰ inimo cuꝫ gau dio⁊ hilaritate hoc fecerunt. Et iō litera dicit ꝙ fuerunt̉ filiorum ſu orū necatores ſine miſericordiaar non ſolum occiderunt filioꝫ imimo viſcea̓ id eſt carnes humanas. co mederunt quarū partem deo ſacri ficauerūt comburendo partem cō nie derunt maſticādo ſicut uidei de ſuis ſacrificiis faciebantet hoc eſt quod ſubdit. ⁊ viſcerum comeſto res ⁊ nominant̉ viſcerā ad oſtēdē dum crudelitatem eorum quia po teſt eſſe ꝙ interiorā humana ſic̄ pulmonem ⁊ ep̄ar ⁊ renes come derunt Ouidius mētha. 1j. Heu ꝙͣ tuꝫ ſcelus eſt in viſcerā viſcera cō di. Congeſtoqꝫ auidum pingueſ cere corpore corpus Oꝙͣ crudele ē L in viſcerā viſcera condi et etiam in ſanguine Vnde ſubdit Deūoā tores ſanguinis Et hoc ſuper om mā fectam eorum red̓dit deteſta bilem ꝙ erant auctores ꝑn̄tū ani miarum inauxiliatarum literā eſt obſcurā ſed vult dicere ꝙ illi qui fuerunt parentes animarum iau xiliatarum id eſt hominum occiſo rum ſine auxilio ⁊ defuerunt a ue tores iubendo ⁊ ordinando de mor de eorum. ita ꝙ ipſimet parentes vite fuerunt auctores mortis Et hoc eſt quod dicit ꝙ fuerunt iu bendo ⁊ ordinando ipſam mor tem filiorum ad ſacrificium deo cum fuorum. Ipſimet inꝙͣ parerꝭ tes. caxnaliter animarum in au xiliatarum id eſt hominum dere lictorum ſine auxilio. Pecrauer̄t ergo tam in deum ꝙͣ in proximū E ſic paret qualiter deleri debe bat Sꝫ quo? Certe ꝑ occiſionem

⁊ expulſionē a t̓ra illa ſācta in qͣ filiꝰ dei erat naſciturꝰ. victuruſ. ⁊ moriturꝰ. ꝓpter qd̓ illaꝫ ſacra no mīat Vn̄ ſubdit ſic lr̄a a medio ſa cͣmento tuo ſic voluiſti ꝑdere Ter ra em̄ ſancta ſacram̄tū dicet̉. Eſt em̄ ſacramētū gn̓alit̓ loquēdo ſa cre rei fignū. qꝛ gͦ illa terra figura bat eccīaꝫ militantē ⁊ etiā trium phantē. Et qꝛ xp̄s in ea ſacͣmēta noui teſtamēti inſtituit fuerat cō ſtitutꝰ. merito ſacramentū voca tur. mediū vero ſacramētū quia ī medio mundi poīta ē. Sꝫ ꝑ quos fuer̄t delendi. Certe dicit Salomo ꝑ manꝰ ꝑntū nr̄orū. qui ſub Io ſue intrauerant terrā ꝓmiſſioīs Ioſue. ii. Iuſtū em̄ fuit ꝙ cultoe̓s veri dei: cultores demonū ſuparēt Et ideo ſubdit quinto cauſaꝫ ad quid expulſi fuerūt ut viz. digna ꝑciperent ꝑegrinacōem puerorū dei id eſt Abraha Iſaac̓ ⁊ Iacob qui in terra illa fuerūt peregrina ti ⁊ quibus terra ſancta fuerat re promiſſa. que tibi deo omnium eſt carior t̓ra. Primo quia ibi ha bitauerūt ſancti patriarche tam ꝙͣ peregrini. Secūdo quia ibi xp̄s conceptus eſt natus cōuerſatus docuit: mortuus eſt reſurrexit: aſ cendit in celum ⁊ ibi iudicaturuſ eſt viuos ⁊ mortuos. In psͣ. Bene dixiſti domine terram tuam Illuc adhuc per diſcrimina multa ad uocatis trāſitur vbi mori nō time tur Ibi per martirium ad terram viuentiuꝫ aſcenditur. Cara eſt gͦ deo terra illa racōne creacōis. Ca rior racōne recreacōis. Cariſſima racōne figuracōnis vt dignā acci perent vel ꝑciperent peregrinacō nem p̄ueroꝝ dei. Cum vita criſtia na peregrinatio quedā ſit verſuſ patriam nobis promiſſam neceſ ſe eſt ꝙ criſtianus condicones pe regrin habeat eundo ⁊ redeundo Peregrinus autē tria ſeruat: tria vitat ⁊ tria reportat. Seruat pere grinādo iſta tria. Cōtidie ſocios malos vitāt: cotidie computat cō tidie terminuꝫ recogitat. Primo ergo hoc maxime habet in corde ꝙ nō intrat peruerſam ſocietatē quia hoc eſt ſūme periculoſuꝫ ſibi Aliqui enim ſunt prodicioſi: aliqͦ nimis ſumptuoſi ⁊ aliqui nimis accidioſi ⁊ iſti omnes impedirent eum. Iſto modo moraliter criſti anus cauere ſibi debet ne maloꝝ ſocietate turbet̉ a bona vita. non habeas ſocietatem cum demone quia eſt prodicioſus: nec tuꝫ mu do: quia eſt nimis ſūptuoſus: nec cum carnequia eſt noſter hoſtis ⁊ nimis accidioſus. Secundo ꝑe grinus cotidie computat ⁊ eodeꝫ modo bonꝰ criſtianꝰ cotidie vitaꝫ ſuam examinat. Vnde Seneca de trage. libro tercio verſus finem. Cotidie animus ad racōnem red dendam vocandus eſt. faciebat hoc ſextimꝰ noſter vt conſūmato die cum ſe ad quiētem nocturnā repoſuiſſet interregaret animum ſuum quod hodie malū tuum ſa naſti: cui vicio obſtetiſti: quā ꝑ te melior factus es. Tercio pereg̓ nus cotidie de t̓mino recogitat et nos ſemper de patria cogitare de bemꝰ Augꝰ In hoſtili em̄ t̓ra dul cis ē recogitatio prīe. In pͣsͣ. Heu me qꝛ incolatus meꝰ ꝓlongatus ē. Sic recogitauit Paulꝰ t̓im ſuū

qn̄ dixit. diſſolui em̄ cupio ⁊ eſſe cum xp̄o ml̓to meliꝰ ē. Scd̓̓ pere grinꝰ tria vitat quantū ē ſibi poſ ſibile theſauri ſui oſtēſionem hoſ pitis deceptionē. ⁊ ſuijpſiꝰ nimiaꝫ oneracionē. Iſtomō modo deuo tus xp̄ianꝰ vitat ſemꝑ oſtenſioēꝫ ſuarū virtutū ꝑ iactancia qnͥ pociꝰ eas occultat ꝑ humilitatē Grego riꝰ depredai deſidea̓t qui theſau ruꝫ in via publica portat Scd̓ vi tat hoſpiris decepcōnē. hoſpes nr̄ ⁊ hoſtis mundus ē qui ſicut hoſ pes gratiſſimū vultū facit lcīſter nia honeſtiſſima demōſtrat ⁊ bo naꝓpinat. ſed in fine ꝑciſſime et ſtrictiſſime cōputat nec hominē ſecū quitꝙͣ aſportare ꝑmittit. Ter cio ꝑegrinꝰ vitat ſuijpſiꝰ niiniaꝫ oneracioneꝫ quantū minꝰ poteſt ſecū portat de veſtibꝰ ⁊ alijs qui buſcumqꝫ. Sodē modo xp̄iani deuo tidicunt cum Apl̓o. habenteſ ali mēta ⁊ quibꝰ tegamur hijs cōtē ti ſumꝰ immo pecuniā ſuā ipſi nō portant interdū ſed mercatōibꝰ eam in patria ſua tradunt ut ab alijs eiuſdē ſocietatis mercatori bus tantum recipiāt in patria ad quā vadunt Sic etiā prudentes e̓ſ tiam diuicias ſuas elemoſiās ero gando pauꝑibus tribuūt in pre ſenti. Hij em̄ ſunt mercatores celo cū ⁊ ſecuritatē ab eis habent litte ras xp̄i euāgelium videlicet ꝙ tā tundem immo centuplum in celo e̓ cipient Tercio ꝑegrinꝰ tria r̓por tat quando in patriam ſuaꝫ redit depeccatis indulgenciam. ab ami cis reuerenciā. ⁊ deinceps quieſcē dilicenciam Sic etiā xp̄ianꝰ deuo tꝰ rediēs verſus patria celeſteꝫ in Caplꝫ. xij. norre gaudet quia ſecuꝫ portat in dulgencia peccatoꝝ ⁊ recipit ab a micis reuerēciā. Solent em̄ amici hominis venientis de ꝑegrinacō ne ſibi proceſſionaliter occurrere ⁊ in domuni ſuaꝫ deuote deducere. Fodem modo in morte ſcōrū redeū cium de ꝑegrinacōe mundi occur rūt ſancti angeli ſicut pie petit ec cleſia Subuenite ſanctidei occurri te angeli domini ſuſcipientes ani mam eius. offe. in cōſpectu altiſſi mi ⁊ cunc eſt in domo ſua Et tunc conſequet̉ poſt labores ꝑpetuaꝫ qͦ eſcendi licentiam Apoc̓. 14. Amo do iam dicit ſpūs ut requieſcant a laboribuſ ſuis. ⁊ hij condignam 48 ꝑeg̓nacōeꝫ faciēt pue̓oꝝ dei. Lectio 148. Ed ⁊ ī hijs tꝙͣ hoībꝰ pe ꝑciſti ⁊ miſiſti an̄ceſſores exercitꝰ tui veſpaſ ut illoſ paulati ext̓miaret. nō qꝛ īpotens in bello eras. ſubice̓ īpicꝫ muſci ſeuis. Aut vbo duro ſil̓ ext̓mīare ſꝫ ꝑtibus iudicās dabas locū pe. tētie nō ignoras. qm̄ imqͥ ē nacio eorū ⁊ qm̄ n̄ poterāt mutal cogita cō eorū ī ꝑpetuū. ſemē eī illoꝝ ea̓t maledictū ab inicio. ¶ Declarata chananeorum multiplici peruer ſitate ꝓpter quam merito deſtrui debuerunt In hac ꝑte proſequit̉ de dei circa eos pietate non obſtā te tanta eorum pu̓ſitate. Fuit au tem diuina pietas in hoc mirabi lis et laudabilis circa eos ꝙ nō ſubito. ſed paulatiue ⁊ perpar res eos deleuit vt ſemper relinq̄ retur penitencie locus hijs qui ſuperfuerunt. Ex alia enim par te deleuit eos ⁊ hͦ modo cōſueto

⁊ miro vt eoꝝ delecō merito aipa reret. nō hominis opꝰ ſꝫ dei. et ſic tam ex ſutceſſiua ext̓minacōnē ꝙ ex incōſueta vlcōe materiā habe rent penitētie. Fiūt igit̉ circa iſtd̓ tria. Primo narrat̉ diuīa pietas in parcendo. Secūdo excuſat̉ eius poteſtas in puniendo. Tercio re plicat̉ maloꝝ ꝑuerſitas in obſti nacitate reſiſtendo. Secūda ꝑs ī Nō ignoras. Circa primū pic tas dei puniētis declarat̉ in tribꝰ quia puniuit eos miſericordit̓ mi rabiliter ⁊ partibiliter. Vn̄ dicit Sed in hijs viꝫ ātiquis habitato ribꝰ terre ſancte nō obſtāte eorū multiplici malicia tamꝙͣ homini bus peperciſti. tamꝙͣ hominibus ⁊ ad ymagine tuam factis vel tā ꝙ fragilibꝰ Gen̄. 6. Nō permane bit ſpus meꝰ in homine in eternū quia caro eſt. Secundo punit eos mirabiliter ⁊ ideo ſubdit. Et miſiſ ti an̄ceſſores exercitus tui veſpaſ Ad lram d̓r Ioſue. ⁊4. Miſi ante eoꝫ ſcrabones ⁊ eieci eos de locis ſuis ẜm yſidoꝝ. ⁊. Ethimol̓. c. vl. Apes ꝓprie vocatur orte de bobuſ carbones de equis: fuſci de mulis: veſpe de aſinis. dicunt̉ āt crabo nes a cabo ⁊ caballo: qͥa de putre factōne cadaueris caballi oriunt̉ ſicut apes de putrefactōne carnis bouine: ꝙuis nō omnes apes illo modo generent̉. ſꝫ habēt genera cōnem duplicem viꝫ naturalē per ꝓpagacōnem qua vna genea̓tur ex alia ⁊ per putrefactōeꝫ carnis iumenti vacee vel bouis ⁊ ꝙͣuis ī multis libris ſcribant̉ ſcrabones correctores. tam̄ Pariēſes ⁊ Ioh̓. in ſpeculo eccleſie dicūt crabones Verſus. Cabo caballꝰ erit. ſꝫ cͣbo naſcit̉ inde. Et declinat̉ cabo cabo nis. Idē d̓t Allexāder neꝙͣ. Et ī Pa pi. ſcribit̉ per dcōnes incipientes per cra. Sed tamē ẜm Huguici. ⁊ Gritonē debet dici ſcrabo ſcrabois ⁊ ſcarebeꝰ. Huiuſmodi autem ve ſpas premiſit dominꝰ ante exerci tum ſuuꝫ vt illos paulatim ext̓mi naret ⁊ particularit̓. Sic gͦ patet diuina pietas in parcēdo. ¶ Con ſequēter on̄ditur eius poteſtas ī puniendo: quia nō eſt ꝯcipiēduꝫ ꝙ deꝰ qui eſt infinite potētie nō a lit̓ ꝙͣ per minima animalia eo po terat occidiſſe: vel immittēdo beſ tias ſeuas: vel immēdiate ſua ꝓpͥ a iuſſione. ſicut ſuperiꝰ de egipcijſ dcum fuit. Et hoc eſt ꝙ d̓t. Nō qͥa impotēs in bello eras ſubicere im pios iuſtis. ſꝫ partibꝰ: per partes iudicas a. iudicij vnidcam exerceſ dabis locūpenitētie ipſis qui re linquebātur Tercio it̓m replicat̉ malicia ꝑunitoꝝ. ⁊ ſimulcuꝫ hoc excluditur quēdā dubitatio q̄ poſ ſit ſuboriri in hoc ꝙ d̓cum eſt ꝙ de us dedit eis locum pēitentie qua ſi expectās ⁊ temptans an vellēt peitere. Poſſit aliquis quere̓. Nū deꝰ neſciuit quid volebat facere? Et r̓ſpondit lrā ꝙ ſic. Sciuit enim ꝙ ipſi perſiſterent in malicia. Et tamē quātum in eo fuit dedit eis occaſionē maliciā dimittendi. vt oſtēdatur ꝙ n̄ ip̄o impellēte ma li facti ſunt. ſꝫ ipſis intelligentibꝰ ⁊ eo permittēte nō ꝯpellēte. Et iō ſubdit. Nō ignoras quoniā imqͥ eſt natio eoꝝ qꝛ ipſi ab ipſiꝰ nati uitatis inicio. in malicia fuerūt a ſuis ꝓgeitoribꝰ educati ⁊ ido fuit qͣſi natural̓

qͣſinaturalis malicia ipſoꝝ. Con fuetudo eſt qͣſi altea̓ natura Et qꝛ qd̓ na̓le ē difficile tollit̓ Sciebas ꝙ n̄ potea̓t īmutaria difficile pote rat mutari cogitatio illoꝝ in p̄pe tuū Ihere. 13. Si mutare pōt ethi ep̄s vellem ſua ⁊ pardus varieta tes ſuas ⁊ vos poteritis bn̄facere cū didiceritis malū. Semē em̄ illo rū maledictū erat ab inicio qꝛ ad littera de Chayn filio Ade qͥ ab ī icio v ab atiquo maledcūs extitit deſcenderūt. dicit Gloſa hic. ꝙ ex quo ipſi erāt q̄daꝫ praua qͣlitas in ipſis: erat maledcōne digna ⁊ hite intelligit de qͣlitate q̄ dicit̉ fo mes vel ꝓnitas ad peccandū. da bas locū ad penitētia. Omne tem pꝰ eſt nobis datū ad merendū l̓ penitēduꝫ. Et ſi ē momētū ſine me rito l̓ pmīa exiget̉ a nobis tam ꝙ vtilit̓ ꝯceſſum ⁊ inutiliter ꝯſump tum fccī. ii. Nemini mādauit deꝰ impie agere ⁊ nemini dedit ſpaci um peccādi: qͥn pociꝰ ꝓ qͦlibet hoī ne dici poteſt deo Qm̄ dabas locū pm̄e. ¶ Vbi notandū ꝙ ſicut di Collo ctum fuit in penl̓tima lcōne capi culi precedētis qͣtuor ſūt pm̄e īcita menta: qͣtuor pm̄īe impedimenta: qͣtuor pͥme documēta ⁊ qͣtuor emo limenta. de duobꝰ pͥmis qͣterna rijs dictū fuit ibidē: de duobꝰ reſi dius hic eſt dicēdum. Quatuor gͦ ſūt documēta pͥme vtilit̓ ꝑ agēda viꝫ ſollicitudo r̓cogitacōnis: ama ritudo ꝯpunctōis: plenitudo cōfeſ ſionis ⁊ fortitudo ſatiſfactōis. Pri mo gͦ ad hoc ꝙ pmī̄a de peccatisv tiliter inchoetur neceſſaria eſt pͥ cogitacōis ſollicitudo. Ruis enim ypoſitus l̓ baliuꝰ qͥ bona alicuiꝰ 196 Cogl.v xxij. domini expendiſſet ꝑ menſem p̄ ſumeret ꝯputum facere ſine pme ditacōne ſollicita? Pctōr autem multa bona recepit diſpenſāda bō gr̄e: bona nature ⁊ fortune. ⁊ om ma iſta male cōſūpſit ꝓ maiori ꝑ te. Qūo igit̉ ſb̓ito ⁊ ex improuiſo ad cōfeſſiōis ꝯputum ſe audebit īgerere? ¶ Nota medicina puga tiua p̄ſupponit p̄ꝑatiua. Preꝑa tiua ē ꝯtritio ⁊ p̄cogitaco. Purga tiua ē ꝯfeſſio.i. ℟. ⁊. deꝰ ſcīaꝝ doī nꝰ ē ⁊ ipſi ꝑꝑant̓ cogitacōnes. Et i. Corinth̓. ij. Expurgate vetus fer mentuꝫ. Et id̓o dixit ſignater Eze chias yſaie. 3ͣs. Quid dicaꝫ a̓ qͥd reſpondebo t̓ cū ipſe fecerim. Tot viꝫerroe̓s cogitando: loq̄ndo ope rādo ⁊ omittendo. Et reſpōdit Re cogitabo t̓ omnes ānos meos in a maritudine aīe mee. Sed huiꝰ cō trariū ꝯmunit̓ fit. p̄ſumunt enim nōnulli in dimedia hora cōfeſſio nem facere ꝓ qua vix ſuffice̓t ſep timanai ſi eſſet bn̄ examinata: nō interrogat: nō examināt ſemetip ſos ꝑ manibꝰ. ⁊ ideo nō poſſunt ītegre penitere Ihere. 8. Fullꝰ eſt qͥ agat penitētiā ſuꝑ pctō ſuo dicēs Quid feci? Cuiꝰ oppoſitū fecit pͥſ Dixit inꝙͣ. Confitebor aduerſum nie īiuſticiā meā dn̄o Glo. dixi id eſt priꝰ deliberaui apud me. hec.ſ. ꝙ ego ꝯfitebor aduerſū me. Ml̓ti cōfitentur iniqͥtatem ſuā. ſꝫ aduer ſus deum. Rn̄ enim inueniūtur in peccatiſ: dicūt Nō feci hoc a̓ non ē hoc peccatum ſꝫ deꝰ voluit. Alij di cut Fatum michi fecit: Stelle imie Hi fecerūt ⁊ ita ꝑ circuitum nitun tur venire ad accuſandū deū. Stel las enim ipſe fecit ⁊ ordinauit ⁊

ita per eos volunt oſtendere ꝙ deus fecit vt peccarent Sed vere penitēſ dicit Ego peccaui non fatum. non fortuna. non dyabolus me coegit̉ ſed ego perſuadenti conſenſi Hec gloſa. Vere igitur penitentes pre cogitant ⁊ deliberant quomodo poſſint ſemetipſos accuſare. falſe penitenteſ deliberat quomodo poſ ſent deum accuſare. Secundo de bet penitentia in ſe habere amai̓tu dinem compunctionis. exemplo Iob dicentis Loquar in amaritu dine anime mee dicā deo Noli me condemnare Mulier bene cōcipit fetum ſine dolore naturaliter. ſed numꝙͣ fuit mulier que pepei̓t ſine dolore niſi vna virgo beata mira culoſe Anima quando peccat con cipit fetuꝫ a dyabolo ⁊ hoc ſine do lore immo cum delectatione pecca tum concipit. parit autem cum cō fitetur ⁊ prodit in luce peccatū ſuo confeſſori/ ⁊ hoc nō peteſt eſſe ſine dolore contritioniſ ⁊ penitentie Io h. decimoſexto. Mulier cum parit triſticiam habet. Sed mulier cum parit ſeu parturit dolet amariſſiē cum peperit gaudet ⁊ ſe ſentit alle uiatam. Ita perſona grauida pec cato ante confeſſionem ⁊ tempoe̓ confeſſionis triſtis eſt ⁊ amara. ſed confeſſiōe finita videtur quaſi liberata ⁊ letificata. Vnde omnis homo poſt confeſſionem ſentit ſe alleuiatuꝫ a pondere peccati exiſtē te Iudith octauo. Quia paciens eſt dominus peniteamus ⁊ eius ī dulgentiam fuſis lacrimis poſtu lemus. Et ſicut nulla mulier qnͣtū cumqꝫ nobils ⁊ delicata ſit poteſt euadere quin indigeat aliqua ob ſtetrice ⁊ quin oſtendat ſe alicui obſtetrici velit nolit Ita nulla per ſona eſt ingrauidata peccato qnͥ aliquo homine indigeat pro con feſſore ſuo Iuxta illud Iacobi qnͥ to. Confitemini alterutruꝫ peccata veſtra ⁊ orate Et qui iſtum dolorē vel amaritudinem nunc recuſant multo maiorem experient̉ doloreꝫ quando ſuum peccatum coram to to mundo oſtendent facientes pe nitentiam. ſed non fructuoſam. Fapientie quinto dicent intra ſe penitentiam agentes ⁊ pre angū ſtia ſpūſ gementeſ Hij ſunt quos aliquando habuimus in deriſum Tertio debet penitētia habere ple nitudinem confeſſioniſ vt non ſit ꝯpilata nec abbreuiata nec coloā̓ ta nec excuſata nec depicta nec di minuta ſꝫ plenā dꝫ eēſufficiēs a to tal̓ ſudor vniu̓ſal̓ ī īfirmo ē ſignū ſaītatis Sꝫ qn̄ vnū mēbꝝ fudat ⁊ aliud manet ſiccū ſignū ē īfirmita tis ⁊ n̄ ꝯualeſcētie Et eodē mō ꝯfeſ ſio ſi ē plēa ſigͥficat ſaītatē ſꝫ dimi nutata ſignū ē īfirmitatis ſic̄ aliqͣ cōfitent̉ de gula ⁊ luxul̓a de rapīa ⁊ ira nichil Apoc̓. 3. Nō īueīo oꝑa tua plēa cora deo meo. In mēte gͦ Habe qͣlit̓ acceperis ⁊ audieis ⁊ ſer ua ⁊ age pͥmam. Vincenciꝰ in ſpe culo naturali narrat de quodā piſ ce marino qͥ centipes d̓r a multitu dīe piſcium. Iſte piſcis cum ha mum piſcatōis ſenſerit ſuis viſcei̓ bus inherere ⁊ tīore mortis imiē tis viſcea̓ ſua q̄dā īdluſtria natua̓ li effundit ⁊ hamū euomit ⁊ iteꝝ viſcera ſua reſumit ⁊ ſic mortē eua dit Hamꝰ dyaboli eſt peccatuꝫ in fra delectacōnem ſicut infra eſcaꝫ

ſubtiliter inuolutum. Homo hāo capitur: quādo ꝓpter delectacōnem peccatum cōplectitur. Ecc̄i. 9. Sicut piſces capiuntur hamō: aues copͣ hēdunt̉ laqueo: ſic cōprehendunt̉ hōines tēpore malo. Hamꝰ iſte viſ cera torquet: qn̄ peccatū ꝯſciam re mordet. frgo ſūmū remediūe tunc hamum cū viſceribꝰ ⁊ cū circūſtā cijs ꝑ cōfeſſionē effundere corā de o. Iuxta doctrinam Qsͣ Effundite corā illo corda veſtra. ⁊ poſtea ip ſūcor lotum ⁊ ablutum per peniten tie ſacramētum reſumamꝰ: ⁊ ſic re cuperabimꝰ ſalutem. Iux illud ad Rō. 18. Ore autem ꝯfeſſio fit ad ſa lutē. Secuudā ad Coꝝ. 7. Que enī ſcd̓mdeum triſticiā ē: penitētia ī ſa litem ſtabilē operat̉. ¶ Quarto xitentia debet habe̓ fortitudinem ſatiſfactiōis: vt hō nō ſe fingat de bilē vel infirmū ad facieūdū ſatiſ factionem pro pcc̄is ſuis. Sed nar rat Ambro. ī exam de opere. 6. diei ꝙ elephas ē tante fortitudīs ꝙ ſuf ficit turrim ligneā cū ml̓tis arma tis portare: tante audacie ꝙͣ nullo clipeoꝝ retardat̉ obiectū: aūt aliqͣ militū ꝯſtipacōe terre̓t̉. mirabili ter tamē timet mureꝫ. Moralit̓ ſic eſt de multis qͥ ad oꝑa mūdi pro lucrꝰ vl̓ gl̓a tēporali īueniunt̉ for tiſſimi. Ieuinat: vigiſāt: trāſeunt maria: fatigant̓ ⁊ faſtigiunt̉: ſꝫ ad faciendū vna modica penitenciaꝫ pro pcc̄is ſuis timent. In Osͣ Tre pidauerūt timore vbi n̄ erat timor. huiꝰ oppoſitum fuadet euāgeliuꝫ Lu. z. Facite fr̄ctꝰ dignos p̄nīe. Ex empluꝫ de magdaleā de qͦ Greḡ. in omelia. 33. Quot habuit in ſe ma tia oblectamēta: tot de ſe īueīt ho Cap. xij. vil locauſta. Conuertit ad numerum virtutum: numerum criminum vt totum ſeruiret deo in peītencia qͦc quid ex ſe deum contempſerat in culpa. Lectio centeſimaqua drageſimanona..3. Ec timēs aliquē: veniā da bas pccīs eoꝝ. Quis eī di cet tibi. qͥd feciſti? Aut qͥs ſtabit con iudiciū tuū. Aut qͥs ī ꝯſꝑcū tu ovenit vnidex inqͦꝝ hoīm? Aut qͥſ tibi īputabit ſi ꝑierint nacōes qſ tu feciſti? Nec ei eſt aliꝰ deus ꝙͣ tu cui cua̓ eſt de oībꝰ vt on̄das qm̄ n̄o iiuſte iudicas iudiciū. neqꝫ rex: ne qꝫ tiranus in ꝯſpectu tuo inqͥrent de hijs: quos ꝑdidiſti. Quia ī pu nicōe ⁊ deletiōe chananeoꝝ de do mimo terre ꝓmiſſiōis: deus ꝓceſſit miſericordit̓: mia̓bilit̓ ⁊ ꝑticularit̓ eo ꝙ nō ſtatim omnes deleuit ſed aliqͦs deleuit vna vice: ⁊ alico reſer uauit vt peniterent ſi vellent. Po terāt eī de frō dei triplex mala cō gitacio fieri. Vno mō dici ꝙ deuſ ſic eis peꝑcit ex impotentia. Pote rat etiam dici: ꝙ deus ſic pepercit ex neſcientia vel ignorātia. Pote rat tercio dici ꝙ deus ſic pepercit ex timorē vl̓ reuerentia alicuius ſu perioris: qͣſi deus non eſſet iudex ſupremus. due prime interpreta tiones r̓probate ſunt in lectiōe pre cedenti. Et ideo t̓ſtat modo repro bare terciam ⁊ oſtendere ꝙ deuſ ex mera ſua benignitate ⁊ iuſticia non ex timore alterius ſic eis peꝑ cit ⁊ paulatiue deſtruxit. ¶ Et cir ca hoc tria fiunt. Primo premitti tur concluſio. Secundo ſubiungit̉ probatiō ibiQuis enim dicet tibi quid ⁊cͣ. Concluſio eſt iſta ꝙ deꝰ k. 2.

lcio dedit veniama. locum ⁊ tempuſ ve nie ſi voluiſſent: ex ſola benignita te ſua: non ex timore Et hoc eſt qd̓ dicit. Nectimens alique: veniam dabas peccatiſ eorum Cuius pro bacio patet per excluſionem qua tuor: que ſolent in iudicibus quā doqꝫ inueniri Solent enim iudiceſ interdtum declinare a rigore iuſti. tie: aut propter ſuꝑiorū iuditium reuocationes aut propter interpo ſitas apellaciones: aut propter ſe quentes ꝑſecucōes Sꝫ nͥliſtorū po tuit in deo cauſare timorem. quia ipſe eſt iudex ſupremus. vnde d̓t ſic Ruis enim dicit tibi qͥd feciſti reuocando viꝫ ſententiam a te da tam.? q. diceret Nullꝰ aut quis ſta bit contra iudicium tuum: inter ponendo appellacionē? Aut quiſ in conſpectu tuo veniet vnidex ini quorum hominum. q. d. Ruis pre ſumet irritare tuum iudicium: ne ſortiatur effectum per iudiciariaꝫ executionem vt vindicet penam n latam per te miquis hoībus? qua ſi diceret nullus Aut quis tibi im putabit ſi perierint naciones qͥs tu feciſti. perſecucōnes tibi poſtra vel moleſtiaſ inferendo? qꝛ nulluſ Iob quinto Si ſubuertei̓t omnia ⁊ in vnum coartauerit: quis cōtr̄ dicit ei? Qd̓ aūt quelibet cauſa ti moris a deo excludat̉ patet ſic. Nā ipſe ſolus eſt deus iudex ſupremꝰ ⁊ diſpoſitor omnium rerum ⁊ hoc eſt qd̓ ſubdit Nec enim eſt alius deus ꝙ tu. cui cura eſt de omnibꝰ Si arguatur contra hoc. 1. Corin. q. dicitur ꝙ non eſt deo cura de bobo dicendū ꝙ eſt cua̓ prouidentia ge neralis per conſeruacionem reruꝫ ī ſuo eē ⁊ tua̓ ꝓuidētie ſpālis ꝑ do ctrine īforͣcionē. Prima ē de oībꝰ nō ſecūda: ſꝫ tm̄de hoībus: vt on̄ das qm̄ nō īiuſte iudicas iuditiū Iſtalrā dꝫ cōiūgi ad ꝯcluſionem principaleꝫ p̄miſſaꝫ in principio lcōis ſic. Nec timēs aliquē veniam dabas pcr̄īs eorū vt on̄das oībꝰ ſeqn̄tibus ⁊ hiſtoriā eoꝝ legenti bus. qm̄ n̄ īiuſte iudicas uidiciū ꝙ n̄ īiuſte flagellas ⁊ pūis maloſ Et qꝛ deꝰ ē ſūmꝰ iudex. iō ꝯcluditur correlatīe. ꝙ neqꝫ rex qͥ viꝫ iuſte re git neqꝫ tyranꝰ: qͥ ꝑ oppreſſioneꝫ ſb̓iectos r̓git ī ꝯſpcū tuo inqͥrent de hijs qͥs ꝑdidiſti. q. d. nūꝙͣ ꝑ īqui ſicōeꝫ potei̓s ꝯuīci male puniuiſſe qͦs ꝑde̓ ꝓpter eorum peccata decre uiſti Abac̓. i. Ipſe de regibꝰ trium phabit ⁊ tiram ridiculū eiꝰ erunt M Iux illaꝫ clauſulaꝫ Veīam dabas pccīs eoꝝ notādū Veīaꝫ p̄crī cō ſeqͥmur ꝑ pn̄iaꝫ cuiꝰ qͣtuor ſūt inci tamta. qͣtuor īpedimēta. quatuor documenta. ⁊ quatuor emolimen ta. Vbi notandum de vltīo. ꝙ ꝑ pn̄iam xp̄m nobis recōſiliamus angelos letificamus. aīas immo noſmeripſos reformamꝰ ⁊ demo nes confutamus. Primo xp̄mre conſiliamus Iere. 18. Si pn̄iam ē gerit gens illa a malo ſuo quod locutus ſum aduerſus illā agam ⁊ ego pn̄iaꝫ ſuꝑ malū quod cogi taui vt facerem ei. Ece mirabilis modus reconſiliacōis domini tāti qui vult quaſi ad paria iudicari cuꝫ homine ẜuo ſuo Vnde ad mo dum hominis loquitur de ſeipſo Si eī homo vellet penitere. ipſe vult penitere. hoc eſt ad modū pēitētis ſe habere Sic āt nobiles

Exil Imꝑatores pulchrum vindicte ge nus reputauerūt ignoſcere: ⁊ nox ijs penitētibus ꝯcede̓ veniam poſt reatum. ſicut dicit Petrus de vine is in quadā epl̓a. ¶ Secūdo ange los letificamꝰ Iuxta illud Luce. iij. Gaudiū erit corā angelis dei: ſuper vno pccore penitētia agente. Legi mꝰ enim. 3. ℟. 6. ꝙ Sal̓ fecit ange los fieri inꝓpiciatolo templi de qui bus quatuor ibi legimꝰ. Fuerunt enim ymagīes ille de lignis oliua rum. Secundo habebant alas ex panſas. Tercio habebant pedes obliquos ⁊ eleuatos quaſi ad am bulanduꝫ paratos. Quarto ꝙ ver ſis vultibus mutuo ſe reſpiciebāt Primo fuerunt iſti noui āgeli Sa lomōis de lignis oliuarū: antiqui tus fuerant ferrei propter incōpaſ ſionem ⁊ duriciam qua hominibꝰ non compatiebantur. Nunc autē de lignis oliuarum. quia miſericor des ⁊ pij. Prius habebat alas di miſſas. quia quaſi inuite ⁊ cū diffi cultate veniebant ad homines: ſed modo adnos cito vēiūt ⁊ ideo alaſ expāſas habēt. Olim laudabant deum ſoli: ſed modo in laudādo ho minibus ſeaſſociāt. Olim natura noſtram quaſi infirmam deſpicie bant. modo vidētes ipſam in xp̄o exaltatam: in ſtupore ⁊ admiratio nem conuertunt̉. Vnde ſe mutuo reſpicere dicūtur. qͣſi de natura noſ tra īnouacōe: ſpālit̓ āmirātes. Et nota ꝙ dixi: pnīaꝫ agēte. nō dicit pnīaꝫ cogitante. q̄ eſt pnīa ꝓcraſ tinati Nec d̓t pmīaꝫ docēte ⁊ nō fā ciēte: q̄ eſt pm̄a v̓boſoꝝ p̄dicatoꝝ Ner dixit p̄nīaꝫ oſtendēte: q̄ eſt pe intentia ypoc̓taꝝ ⁊ ſimulatoꝝ. Sꝫ Caplꝫ xij. dixit pͥm̄aꝫ agēte: q̄ eſt pm̄a deuo toꝝ. Gaudēt etia āgeli de ꝯu̓ſione pecoris ꝓpt̓ tria. Prio qꝛ vidēt ſue cuſtodie tā gl̓oſū fructū: ſicut me dicꝰ gaudꝫ qn̄ videt ſue cure cōmiſ ſū reꝑatū: ⁊ ꝯſuete valitudini reſti tutū. Secūdo qꝛ vidēt ex pccōribꝰ cō uerſis ſuū adimpleri numeꝝ. Ter cio qꝛ vidēt ad laudādū deū tale ſe habere ꝯſorciū. Igit̉ per p̄nīaꝫ nrāꝫ angelos letificamꝰ. ¶ Tercio noſ metipſos reformamus per penitē tiam. ſicut docet Boē. 4. d̓. conſol̓. Homo ſcd̓m varia vicia quibꝰ in dulget: in naturam beſtiarū tranſ formatur. ſicut īquietus in lingua cōparatur cani. Inſidiator callidꝰ vulpi. Accidioſus: aſino. ⁊ ſic de a lijs. Ratio huius eſt qꝛ anima ho minis eſt ſicut cera mollis Cera ei calefacta ⁊ mollificata; recipit effi gieꝫ illius rei cui applicatur. Vnde ſi applicat̉ ſigillo cui īpreſſa eſt fi gurā leonis. induet cera leonis ef giē. Si applicetur ſigillo cui inſtulp ta eſt ymago lupi: vel vulpis: ceā conſimilem induet ymagineꝫ ſeu formam. Iſto modo anima rerum quibus ſe per amoreꝫ applicat: ef figiem induit: ⁊ in illas ſe trāſfor mat. Vn̄ Hugo de arra anime. fa eſt vis amoris vt taleꝫ eſſe te neceſ ſe ſit: qͣle ē illd̓ qͦd amas: ⁊ cui per aſpectū ꝯiugeris. In eꝰ ſimilitudi nem ⁊ figuram dilectionis ſocie tate tranſformeris. figura ad hoc daniel̓..4. ꝙ Nabugodonoſor ꝓp ter culpam ſuam eſt ab hōinibus eiectus. et fenum vt bos comedit ſed poſtea r̓cuꝑauit penitens qͦd amiſit. Sed noͣ ꝙ p̄nīa hōinis re formātiua tres dꝫ habere ꝯdicōes

lcō Integritateꝫ: taciturnitateꝫ: ⁊ diu turnitatem Que quidem condicio nes ꝑ tres litteras huiꝰ dictionis homo notantur B. non eſt lra: ſꝫ aſpiracōis nota ẜm priſtianum. Per primū em̄ O ſignificat̉ integͣ tas pͥme Integrū enim eſt ⁊ circu laris linea ꝑfectiſſima pleniſſima eſt ⁊ circulus inter figuras ſuperfi ciales ꝑfectiſſima eſt: quia nonē poſſibile vt addatur in linea circu lari omnino ẜm Ariſto. ſecūdo de celo ⁊ mundo Penitentiā ergo dꝫ eſſe perfecta vt omnis pars puni atur ſicut quelibet peccauit līqua pro vaniloquio oracōibus. pedes ꝑegrinacōibus. venter ieiunijs. Per ſecundam litteraꝫ que eſt A deſignatur taciturnitas que ad pe nitentiam requiricur ne fiat cū po pa ⁊ oſtentacōe. Et bene deſigͣt taciturnitateꝫ qꝛ illa ſola int̓ lrās ꝓferri p̄t labijs clauſis ⁊ labijs ip̄is inprimit̉. Tercia lra eſt O. ⁊ ſigͥficat diuturnitatem ſiue finalē ꝑſeueranciam que in alphabeto greco vltima eſt littera. Peniten cia autē ſi ꝑfecta eſt vſqꝫ ad fineꝫ eſſe debet. ⁊ talis hoīem reformat de beſtiali natua̓ ad humanam n̄o tn̄ ſine aſpiracionis nota: qꝛ niſi ſpūſſancti gratia per ſuam benig nitateim hominem mollificat ſalu brem penitentiam non attēptat. Roͣ. ⁊ ⁊. Ignoras quoniaꝫ benigni tas dei ad pn̄iam te adducit. Rxͣ tum emolimentū pn̄ie eſt ꝙ ꝑ eaꝫ demones ꝯfutamꝰ Vehementer eī cōfundūtur qn̄ eorum prodimus conſiliū qn̄ eorū euadimꝰ carcereꝫ ⁊ a ſuis principibꝰ guiuſ affligun tur ſicut cuſtos carceris ꝓ euaſiōe. latronū punit̉. Valde ergo agitā tur inuidia qn̄ vident nos. prius eſſe eis ſil̓es. deformatos ꝑ pct̄m. Iterū ꝑ ſac̓mentū pn̄ie reſtitutoˢ ꝙ nullo modo eis concedit̉ Vn̄ de hoībus ſingulariter dixit Petrus pͥma. Pet̓. z. Nō tardat dn̄s ꝓmiſ ſis ſꝫ pacient̓ agit ꝓpter nos. nolēſ aliquē perire ſꝫ ad pn̄iam reuerti. Penitemini ergo ⁊ cōuertemī vt deleantur pcc̄a vra Actuū. ca. 3. Lcō. ilio. Vm ergo ſis iuſtus. iu ſte omnia diſponis ipſuꝫ qͦꝫ qui nō debet puniri cō deminas ⁊ exterum eſtimas a tua virtutē. Virtus enim tua iuſtitie inicium eſt Et ob hoc ꝙ dominuſ omī es omnibus te parcere facis Poſtꝙͣ declarata eſt diuina pie tas in punicione maloruꝫ In iſta parte concluditur eius equitas ī gubernacione vniuerſoruꝫ Et cir ca hoc duo fiu̓nt. qꝛ primo premit tit̉ cōcluſio. Secūdo ſubdit̓ cōcluſi onis probacō. Secūda ꝑs ibi Ip ſū qͦꝫ Cōcluſio q̄ p̄mittitur eſt iſta ꝙ cū pn̄s ſiue deꝰ ſit iuſtꝰ. iuſte oīa diſponit Iſtā cōcluſio ꝓbatur ſic Oīs hō hn̄s vſum libei arbitrij vel ē pccōr vel iuſtꝰ ē. Si eſt pccōr tu eū corripis āmoues ⁊ alloqueiſ ſic̄ ſuꝑiꝰ dcm̄ fuit ⁊ ſi velit correcti onem recipere eum admittis. Sin autem iuſte repells Si ē iuſtuſ h non eſt niſi per grātiam tuam: qꝛ nullus poteſt iuſtuſ fieri niſi te ini ciante ⁊ incipiente bonum motuꝫ ī eo gͦ iuſte ſiue bonos ſiue malos diſpoīs ẜt ſi q̄rat̉ vn̄ ē ꝙ tu omp̄ſ tā clementer diſponis. hec ē cauſa gn̓alis oīpotentia qua creaturas

conſetuaſs ⁊ adnichilas ſi volūe ris vniuerſa. dicit ergo ſic. Cum ergoſis iuſtus ſic ꝙ non poſſis eſ ſe iniuſtus: qꝛ quicqͥd vis fieri iuſ tum eſt fiei. Iuſte omnia diſpomſ In Osͣ Iuſtus dominus ⁊ iuſticiā dilexit. Ipſum qͦꝫ qui non debet pu niri id eſt ad tempus miſericordit̓ flagellari condemnas imꝑpetuum Et exterum id eſt extraneum Eſti nias a virtute tua. q̄ eſt miſericor dia tua qꝛ illa eſt ꝓprie virtus dei. deus cui proprium eſt miſereri. E qꝛ poſſet aliquis credere ꝙ ſoli pec catores miſericordia dei indigent que vocat̉ virtus dei. Subdit ꝙ eti amiuſti gratia ⁊ miſericordia ſua egēt. Virtus enim tua: id eſt gra tia iuſticie miciū eſt. quia niſi grā preueniat homīs volūtatē: ſaltem naturā vel cālitate. Homo iuſtus eſſe nō p̄t̄. Roͣ. z. Iuſtificati gratiſ pergraꝫ ipſiꝰ. Et ad Thim̄. 3. Nō exoꝑibus iuſticie q̄ fecimꝰ nos: ſꝫ ſcd̓m ſuā mīami ſaluos nos fecit. Sꝫ vnde habꝫ ortū iſta mīa.? Certe ex oīpotētia. Vnde dicit lrā. Et ob hͦ ꝙ dominus omnium es: omnibꝰ re parcere facis. Vbi notandum ꝙ deus in natura ſic preuidit com muniter ꝙ clemētia ⁊ potentia. for litudo ⁊ manſuetudo: naturalit̓ cō iungunt̉. ⁊ vbi eſt plus fortitudi nis: ibi plus manſuetudinis ⁊ cle mentie reꝑitur. Exemplū de leone qui fortiſſimus beſtiaꝝ: clemētiſſi mus ē etiam. Vnde Solinus de mi rabilibus mundi. Leonuꝫ dlemē cie: indiciā multa ſunt. Proſtratiſ parcūt: in viros pociꝰ ꝙͣ ī feminaˢ Ieuiūt. Infātes nō niſi mag̓ fame ꝑimūt. nec a mīa ſeꝑāt̉: hec Soli Cap xij rius. Vnde metrice dicit̉. Parcite proſtratis ſcit nobilis ira leōis. Et per oppoſitum deꝰ animalia crude lia poteſtate priuauit. Vnde inter canes paruiſſimi canes ſunt maxi me colerici ⁊ quo minꝰ poſſunt vi ribus: eo magis habūdant latra tibus. Xp̄s aūt more leonis qͥbuſ cūqꝫ ſe proſternentibꝰ ꝑ pmīaꝫ cle mentē ſe exhibet̉: viros pociꝰ ꝙͣ in feminas: hoc ē in peccātes ex paſ ſione ſe vindicat. ⁊ infātes. v inno cētes nō niſi magna famē ⁊ mag nō amore ſalutis eoruꝫ in puti fla gellat. Apoca. z. Et ego quos amo arguo ⁊ caſtigo. Sic gͦ deꝰ pͥncipa lit̓ aleo natua̓lit̓ parcūt proſtratiſ Ita oīs bō aīa petēs veniā de offen ſis ꝑcere ꝯſueuit. Vnde apud gēti les ſic principes īformabant̉ anti quitꝰ Sicut docet Virgiliꝰ 6. Enei. Et idem recitat Augꝰ. l. de ci. de. c. 2. Cū eneas pr̄eꝫ ſuū āchilē ꝑ lo ca īfernalia q̄ſiuiſſet ⁊ ꝑ capor ely ſios tandē īueniſſet ſic a pre ſuo in formatꝰ fuitꝙͣ ꝯdicōes nobilitatiſ rōnis cōcederēt̉ int̓ ppl̓os totiꝰ orb̓ Tu rege̓ imꝑio ppl̓os rōne memē to Hee t̓ artes erūt pacis impone̓ mores. Parce̓ ſubiectis ⁊ debellare ſuperbos. de hac diuīa iuſticia et mīa ſil̓ ꝯuūcta loquit̉ Anſel̓ ꝓſolo gioꝝ c. 10. Alio mō iuſte pͥuis ma los Alio mō iuſte ꝑcis mal̓. Cū e m̄ punis malos iuſtū ē: qꝛ eoꝝ me ritis ꝯuēit. Cum ve̓o ꝑcis mal̓ iuſ tu ē: nō qꝛ illoꝝ mei̓tis: ſꝫ qꝛ boīta tī tue ꝯdeces ē Nā. parcendo mal̓ ita iuſtus es ſcd̓m te ⁊ non ẜm nos ſicut miſericors es ẜm nos ⁊ non ſcd̓m te. ꝙ ſaluando nos quos iuſte perderes ſicut miſericors es nō qꝛ K 5

miſericors es non qꝛ tū ſentias af fectum: ſꝫ qꝛ nos ſentimus effectū Ita iuſtus es non qꝛ reddis debi tum: ſꝫ qꝛ facis qd̓ decet te fūme bo num. Sic itaqꝫ ſine repugnantia iuſte punis ⁊ iuſte ꝑcis Hec An ſelmus qt infra ca. ii. Sic ergo naſ citur de iuſtitia tua miſericordiā q iuſtum eſt te ⁊ ſic eſſe bonum vt ꝑ cendo ſis bonus rgo ab hoc ꝙ do minus oīm es. omnibus te parce re facis Gloſa vt parceſ potētia mi teſcas natua̓. Notandum ꝙ in to to mūdo non eſt res que poſſit ra cionabiliter dominus nuncupal̓ preter deum ſolum quere. ⁊3. q. 4j. de tribus cauſiſ Tumqꝛ homo diſ penſator mutuator mendicator n̄o non p̄t racōnabiliter dn̄s nuncu pari Et adde tres impotēcias ī om in terreno Prima eſt ꝙ nō p̄t tm̄ reddere ẜuo ſicut ſeruus ſibi ⁊ per conſequēs magis indiger ẜuo ꝙ ſeruus eo vt cōmuniter ſicut ibi ꝓ batur Secundo qꝛ nulluſ dominꝰ terrenus p̄t facere ſeruum ſuuꝫ li berum Cuius probacio eſt qꝛ ip̄e non eſt liber Seruit enim mal̓ af fectionibus cupiditatibus. ire ⁊ ī pacientie Vnde Seneca epl̓a..47. ſcd̓m cōmunes libros ẜuꝰ es. oſtē de quis non ſit. alius libidini aliꝰ auaricie. alius ambicioni. oēs ti mori ſeruiūt. immo ſicut docet idē Seneca in prouerbijs ſuis. domi ni vt cōmuniter magis timent ꝙͣ ſubditi. res vera eſt. qui a multis timetur multos timet regibus pe ius eſt multo ꝙͣ ſeruientibꝰ Res vera quia iſti ſingulos illi vniuer ſos timent vult dicere ꝙ vna pri nata perſona. hꝫ forte vnum queꝫ timet ⁊ alia priuata habet queꝫ li met ita ꝙ ſinguli habēt ſingulos Sed dn̄i ⁊ p̄lati timet vniuerſos Tertia īpotentia ē quā dn̄i terrem ſuſtinent ꝙ nō poſſent hoīem cō pellere adẜuiendū eis. velint̓ no lint. qꝛ nūꝙͣ eis aliqͥs beneẜuiet ī uitus Per oppoſitū deꝰ ē dn̄s rea liter qͥ ẜuo in nullo indiget nec ꝑ eius ẜuitiū aliquid ſibi atereſcit i mo ecōtra ipē ẜuo ſuo potiuſ ẜuit quē ſꝑ cuſtodit In psͣ. Conſerua me dn̄e. qꝛ ſꝑaui in te dixi domine deus meus es tu qm̄ bo. m. nō egeſ Secūdo ip̄e ſibi ẜuientes liberoſ facit īmo regeſ. Apoc̓. i. dignꝰ eſt dominꝰ accipe̓ librū Et infra Rede miſti nos in ſanguine tuo ⁊ feciſti nos deo noſtro reges ⁊ ſacerdotes Tercō nō ſolū hō īmo oīs creatu ra ſibi ẜuit velit nolit ī celo ⁊ ī ter ra ⁊ ī īfernō: qꝛ ſi hō obediat fuis preceptis volūtarie ⁊ v̓tuoſe ẜuit deo ⁊ ad declarandū diuina mīaꝫ ī preſēti ad tēpꝰ ⁊ ī futuro pro ſēꝑ Si nolit d̓inis p̄ceptis ẜuire volū tarie ẜuiet deo īuolūtarie ad decla randā diuinā iuſtitiā in preſenti ad tēpus ⁊ ī futuro ꝓ ſꝑ. ⁊ iō oīs necario ẜuiet ei vel ī ſuo releſti pa lacio. vel ī ſuo infernali argaſtulo ineternū ẜt ideo d̓t psͣ. Magnus dominꝰ ⁊ laudabil̓ minis ⁊ mage eius non eſt finis ſt iteꝝ. ordina. cione tua. ꝑ. d. ⁊ omnia ẜuiunt ti bi Iſtud ſatis aduerterat octaui anus Auguſtꝰ. ſicut de eo narrat Suetoniꝰ de vitā. 12. ceſarū domi inqͥt appellacōem ⁊ maledictum ⁊ obprobrioſuꝫ ſꝑ exhorruit cum ſpectate eo ludos ꝓnūtiatuꝫ eēt in imcio O dominum equū ⁊ bonuꝫ

et vniuerſi dictuꝫ quaſi de eo exul tantes cōprobaſſent ⁊ ſtatim ma nū vultum in decoras adulacōneſ repreſſit ⁊ ſequēti die grauiſſimo corripuit edicto: dn̄mqꝫ ſe poſt hec appellai̓ ne a liberis qͥdē ⁊ nepotibꝰ fuis ſerio vel ioco paſſꝰ ē. l̓. iiij. autem dominator virtu tis cum magna traquilli tate iudicas ⁊ cū magna reue̓rentia diſponis nos: ſubeſt e nim tibi cum volueris poſſe. docu iſti autem populum tuum per tali aopera: quoniam oportet eſſe iuſ tum ⁊ humanū ⁊ bone ſpei feciſti fi lics. quoniam iudicas das locuni penitentie in p̄cc̄is. ¶ Poſtꝙͣ ſuf ficienter actum eſt de chananeoꝝ afflictōne ī iſta agitur de hebreoꝝ per eandem afflictionem īſtructōe fuit autem inſtructio hec talis. ꝙ per flagellatione chananeorū po tuerunt ⁊ debuerūt hebrei anima ri ad confidentiam ⁊ ſpei con ſolati onem. Vnde in hac ſecunda parte capituli duo fiunt. Nam primo oc caſio ſpei habende ad deum ena̓ra tur Secundo per rationem probat̉ ibi. Si enim inimicos ſeruoruꝫ. Cir ca primum duo facit. Primo nar ratur diuiua modeſtiaquaꝫ obſer uat immittēdo afflictionem. Secū do infertur. ꝙͣ bona doctrina bonis tribuitur per malorum iuſtā puni cionē. Secūda ꝑs ibi docuiſti au tem. ¶ Circa primū primo oſten dit ꝙ deꝰ in puniendo duas habet cōdicōes neceſſarias iudici puniē ti. Secūdo ſubdit cauſā qͣre ille con dicōes deo deeſſe nō pn̄t. ibi Sub eſt eī. due vero cōdicōes neceſſai̓e cuilibet iudici volenti pūire delīquē c li Capliꝰ xij res ſūt iſte qͣes ⁊ t̓bacōis ſedacio. mora cidelibea̓cōis exſpectacio. Pri mō gͦ reqͥrit̉ ī iudice ad hoc ꝙ rcē exͣceat̉ iuſticia q̄es ⁊ ſedacio cꝰ cū qꝫ t̓bacōis. Nā turbati rcē iudica̓e non pn̄t. Et ꝙͣtū ad hoc d̓t ſic. Tu āt dn̄ātor v̓tutis. qꝛ videlicet dator es vtutis ⁊ rcor vtutis. cū tranqͣlli tate iudicas: nō expaſſiōe ire l̓ of fenſe: ſꝫ ſineqͥcūqꝫ t̓bulacōe. yſaie 42. In veītate educet iudiciū: nō ē rit triſtis neqꝫ t̓bulētꝰ Veteres eī philoſophi qui tantum moribꝰ ⁊ ſciencijs ſtuduerunt tam verbo ꝙ exemplo principes docuerunt ꝙ nūꝙͣ t̓bati ī reos aīadu̓terēt. Vn̄ d̓ Archita tarētino ſc̓bit Val̓ li. 4 c. i. Architas tarentinꝰ dū ſe p̄cep tis Pitagore pēitꝰ methapōti inm git magno labore. Ml̓toqꝫ tempo re ſolidum opuſ doctrine complex us. Poſtꝙͣ in patriam reuertit̉ ac rura ſua reuiſe̓ cepit. aduertit neg ligētiam villici corrupta ⁊ perdita intuens: quia male meltum ſump ſiſſem inquit a te ſupplicium: niſi iratus eſſem. Maluit enim impuni tum dimittere ꝙ propter iram iuſ to grauius punire. Ibidem de pla tōne ſcribit ſic. Plato cum aduer ſus delictum ſerui vehemencius ex arſiſſet. Veritꝰ ne ipſe vīdicte mo dum reſpicere non poſſet ſpeuſip poaico ſuo caſtigōis modū māda uit deforme ſibi exiſtimās ſi cōmi ſiſſet vt parē culpā ẜui t̓p̄hēſio ⁊ platonis aī adu̓ſio mereretur. De e odem Olatōne narrat Sene̓. libro tercio de Ira. ꝙ cum iraſceretur ſer uo iuiſſit tunicam deponere ſchapu lamqꝫ prebere verberibus ſua ma nū ipſe ceſurus. ¶ Poſtꝙͣ autem k. ij.

lciō intellexit ſe iraſci manuꝫ ſuſpenſā detinebat ſic̄ ſuſtulerat ⁊ ſtabac ꝑcuſſuro ſil̓is Interrogatꝰ ab aī co quid interuenerat qͥd ageret. Cui rn̄dit Exigo penas ab hoīe tu aut ſeruulū iſtum verberibꝰ obir ga Nā ego̓ iraſcor ꝓpter qd̓ non ce cidi Iraſcor inꝙͣ ne plus faciaꝫ ꝙ oportet. ⁊ libentiꝰ faciam ne ſit ille ẜuus ī eius ptāte que ī ſua non ē qualis ſcꝫ ego ſum Plato oblitꝰ ẜui: qꝛ alium queꝫ potius caſtiga ret īuenit. ſcꝫ ſemetipſum. Et ideo ait Seneca ibidem Nichil tibi lice at cū iraſceris ⁊ hoc ideo: qꝛ ſi viſ ti bi licere pugna tecum ipſe. Secū do requirit̉ in iudice adhͦ ꝙ recte exerceat̉ iuſtitia mora ⁊ exſpecta cio deliberacionis ꝙ non ex īpetu vel abrupto fiat ſētentie iudicial̓ execucio. Et libro. 9. hiſtorie tꝑti te narratur ꝙ btus Ambroſius ī iunxit Theodoſio imꝑatoi̓ ꝙ legē talem edice̓t ꝙ viꝫ. 3o. diebꝰ ſen tentia necis atqꝫ proſcriptionis ī litteis tātumodo maneret̉ vt racō cauſam iudicans apud ſemetip ſam que ꝯgnouerat ſub veritatē diſponat Cum auteꝫ apud Ceſſa liam quidā iuditium fuiſſent la pidati Indigͣtus Theodoſiꝰ oēs paſſim iuſſit interimi non p̄ceden te iudicio intnͣtū ꝙ.A. milia hoīm occiſi fuerūt. Ob hoc ergo poſtea lex ſtatuta fuit ab eo ſub hac for ma. Imꝑator Gratianus Valen tinianꝰ Theodoſiꝰ Auguſtus Fla uiano Pretorio Prefecto illuſtri Si vindicari in aliquos ſeueriuſ cō tra nrāꝫ conſuetudinē pro cauſe ī tuitu iuſſerimꝰ volumus ſtatī eos aut ſubire ſentēciam. aut exciꝑe pnīam ẜꝫ per triginta dies. ſors ⁊ fortuua ⁊ ſuꝑ ſtatum eoruꝫ ſuſpen ſa ſit/ reos ſanc accipiat carcer atqꝫ cuſtodia ⁊ excubijs ſollertibus iugiter obſeruet Vnde pro exceſſu Theodoſij. btus Ambroſius per octo menſes eum ab ingreſſu ec deſie coartauit ⁊ poſtea ab excō municacione abſoluit. vide ibi. Hec autem exſpectacō deliberacio nis in deo reꝑitur. licet ipſa mora vel conſilio non indigeat. Vnde Gen̓. 19. dixit deſcendam ⁊ videbo vtrum clamorem oꝑe ꝯpleuerint Et qnͣtum ad hoc ſubdit. Et cum magna reuerentia diſponis nos. Eſt autem reuerentia dilectio mix ta cum pauore ⁊ iſto modo punit ⁊ affligit malos ⁊ iniuſtos. cum q̄ dam exſpectacōne ⁊ reuerentia vt interim ſe emēdent. Et con̄r ſubdi tur hꝰ exſpectacōis racō Nichil eī iuſtitie deperit per mora tue exſpe ctacionis. Contingit interdum ꝙ propter iudicis exſpectacioneꝫ ſb̓ ter fugit reus iuriſdictionem fuā A hoc propter defectum ptātis in iudice: qꝛ forte reus ſe tnͣſfert ad pmam ad quā ſe iuriſdictio extē dit. Sicut ſi reus in francea tnͣſfe rat ſe ad angliam vel econtra. vel forte exſpectat donec ptās iudiciſ exſpiret. ⁊ tunc non poteſt iudex ī eum aīaduertere. dato ꝙ vellet ſꝫ neutrum iſtorum deo poteſt contī gere. qꝛ in omne tempꝰ ⁊ in oneꝫ locum ſuam extendit potentiam uxta ſue voluntatis arbitrium. ⁊ hoc eſt qd̓ ſubdit lrā Subeſt enī tibi ⁊ cum volueis poſſe Anſelmꝰ ⁊. Cur deus homo. c. 17. Oīs neceſ ſitas ⁊ impoſſibilitas dei ſubiacet̉

li voluntati. Illius autem voluntas nulli ſubditur neceſſitati aut īpoſ ſibilitati Nichil enim eſt neceſſat̓ um aūt impoſſibile niſi qꝛ ip̄e ita vult. Ipſum vero aūt velle aut nol le aliquid ꝓpter neceſſitatem aut ī poſſibilitatem alienatu eſt a veīta te Secunda pars hꝰ lectionis cō tinet ꝙͣ bona doctrina cōfertur iu ſtis ꝑ malorum iuſtam punicōnē Informantur autē homines. ſi di uinas puniciones conſiderent de tribus quorum duo pertinent̓ ad iudices ⁊ prelatos qui informan tur Primo ꝙ non ſint nimiſ remiſ ſi in regendo ꝑ nimiam diſſimula cionem ⁊ qnͣtum ad hoc dicit Do cuiſti auteꝫ ppl̓m tuum talia oꝑa quoniā oportet iuſtuꝫ eſſe Secū d ꝙ nō ſint minis rigidi ꝑ tyra nicam diſtrictionem ⁊ qͣntum ad hoc ſubdit ꝙ oportet eſſe non ſo lum iuſtum ſed humanum ⁊ raci onabiliter manſuetum ⁊ compaci entem Roͣ. 6. Humianū dico ꝓpter infirtatateꝫ carnis veſtre¶ Tercia informacō eſt ad omnes ꝯīr ꝙ om nes ſint longanni. ꝓpt̓ bone ſpei conſolacionem. Et qͣntum ad hoc ſubdit et bone ſpei filios tuos. quo miam iudicans das locuꝫ in pecca tis penitentie. ſicut ſuperius expo ſitum eſt. bone ſpei feciſti filios tuos Sicut docet Bernar. in ſermone qͦ dam Mīas dn̄i ineternuꝫ cantabo Spes humana ī deo per conſibera cionem tripliceꝫ ſtabilitur Tria ī quit conſidero in quibꝰ tota ſpes mea conſiſtit Caritatem adopcio nis. veritatem promiſſionis ⁊ ptā tem reddicōnis Primo enim debꝫ homines mouere ad ſpei confiden Caplm xij tiam ꝙ deꝰ eos adoptauit in fil̓ios ⁊ patrem eorum conſtituit Vn̄ Ber nardꝰ ſuꝑ oracōem dn̄icaꝫ. Aichi inquit dicatur oracō cuius princi piuꝫ dulce. nomine paterno ſeqn̄ tium. peticionum obtinendarum preſtat fiduciaꝫ Et Gloſa Math̓. 6. ſuꝑ hoc verbum pr̄ In hoc inqͥt datur fiducia qͥd negabit filijs qͦ iam dedit ꝙ pater eſt Exempluꝫ de filio prodigo Luce. iij. vbi filiuſ criminoſus ad patrem redienˢ cū amplexibus ⁊ oſculis cōuiuijs ⁊ melodijs a patre recipitur Rō.. Itamus ⁊ gloriamur ī ſpege glo rie filiorum dei ¶ Secundo debet ho minem in ſpem mouere veritas ꝓ miſſionis. deus emim eſt qui mē tiri non p̄t qͥ vobis veniaꝫ pollicet̉ ⁊ gloriam ꝑ totaꝫ ſcripturā ſacra quā habemꝰ a deo ſicut quoddā 35 5 obligatorium maxime ſecui̓tatis Rō. 1j. Per pacientiam ⁊ conſola cionem ſcripturarum ſpem habea mus Et in psͣ. Memor eſto verbi tui ſeruo tuo in quo michi ſpeꝫ de diſti ¶ Tercō cauſat ī nobis ſpeꝫ ptās rebdicōnis Non enim impo tens eſt: ſꝫ omps eſt ad cōmplen dum promiſſa ⁊ ideo nullus qui ſperat in eo confundi poteſt. Eccle ſiaſtici tercio. Reſpicite filij nacio nes hominum: qꝛ nullus ſperauit in dn̄o ⁊ cōfuſus e ꝑmanſit in ma datis eius ⁊ derelictus eſt Roͣ. j. Spes vero non confundit In psͣ. In te dn̄e ſpe a̓ui nō confundar in eternum debet igitur ſpeſ noſtra eſſe ſicut anchora firmitatis ne a fluctibꝰ moueamur ſic̄ mola veīta tis ne īdebite conteramur ⁊ ſic̄ga lea ſecultatiſ ne ab hoſte ſedamur

nō de pͥmo ad hebre. 6. Confugimꝰ ad tenēdam propoſitam ſpē quaꝫ ſicut anchorā habemꝰ anime tutā ⁊ firmam. de ſecūdo dicit gloſa fu per illud deutro. 24. Nō accipies loco pignoris inferiorem ⁊ ſuperio rem molā. Superior ⁊ inferior mo la: ſpes ⁊ timor Spes ad altā ſubuē hit. Timor ad inferius pͥmit. Vna mola ſine altera inutiliter habet̉. In peccatoris ergo pectore ſemꝑ de bēt ſpes ⁊ formido ꝯiugi: qꝛ incaſſū miſericordiā ſperat ſi iuſticiā nō ti meat. Et ī caſſum metuit: q̄ nō cō fidit. Loco gͦ pignoris mola ſuꝑi or aut inferior nō tollit̉: qꝛ qui pre dicat peccatori cauta diſpēſacōne; diſponere debet predicacōeꝫ vt nō relicta ſpe timore ſubtrahat. ne ſb̓ tracta ſpe timorē relinqͣt. Eſt igiturr ſpes ſicut mola īferior q̄ cor eleuat ⁊ ſuſtinet in ꝯtricōe debita ꝓ pccō ⁊ timor iuſticie mola ſuꝑior q̄ cō terit ⁊ comprimit ne cor exaltet̉ ni mis In Osͣ Ab altitudīe diei time bo. ego vero in te ſperabo. ¶ Terci o ſpes noſtra eſt ſicut galea ſecuri tatis ne ab hoſte ledamur. Homo enim priuatus iſta galea per deſpe racionem omni vulnere temptaci onis occiditur eo ꝙ caput habꝫ inerme Ihe. 18. deſperauimꝰ. poſt cogitacōes noſtras ibimus. Et iſ tam galeam continue induamus Iuxta illd̓ apoſt. ad Theſſa ij. Sti mus induti loricā fidei ⁊ caritatis ⁊ Faleam ſpē ſalutis. l̓. 11 2. 13. Ienim inimicos ſeruoruꝫ tuorū ⁊ debitos morti cū tanta cruciaſti attencōne liberaſti: dans tempus a locū per que poſſent mutai̓ a malicia: cum quanta diligētia iudicas filios cu c. quorum parentibus iuramēta ⁊ conuentiones dediſti bonarum ꝓ miſſionum. Poſtꝙͣ ſpirituſſac tus in parte precedenti declarauit diuinam miſericordiā obſeruatā in puniendo chananeos qui terrā occupauerūt iudeis a deo promiſ ſam In hac parte oſtendit ꝙ illa malorum delecōne cum pietate ad mixta magnā datur bonis homini bus deum r̓cte colentibus matela magne ſpei. Et circa hoc duo facit Nam primo oſtendit ꝙ ex modo diuine punicionis circa malos in bonos oriridebet ſpes reſpectu gra cie obtinende in via. Secundo ꝙ ex eadem oriri debet ſpes glorie cō ferende in patria. Secūda ꝑs ibi Cum ergo nobis. Quantū ad pri mū racio ſic deducitur. Conſtat̉ deum non eſſe minius clementem ⁊ benignum in remittendo culpaſ ⁊ facinora electis ſuis ⁊ predeſtīa tis. ꝙ fuerit peruerſis ⁊ r̄probatiſ ſed inpuniendo reprobos tantam oſtendit clemenciam: ꝙ eos pau latiue diſperſit ⁊ deleuit vt ſemper ſuperſtites tēpus haberēt pēiten cie. moti⁊ attracti per penas prede ceſſoꝝ quos pro ſua malicia vide bant deſtrui ſucceſſiue qͣſi deꝰ ipſe deſideraſſet eorum ſalutem quan tum in ipſo fuit: ergo non minus erit clemens filijs ſuis ſi delinque̓ rint ⁊ veniam poſtea petāt ergo ex hoc ꝙ conſideramꝰ mōduꝫ pu niciōis malorum que fit̉ cum mo ra ⁊ exſpectacione diuturna iuita te eos ad penitenciam ⁊ quodam modo veniam offerēte merito poſ ſumus animat ad ſperandum dei

dementiam ſi noſtram malicia relinquamus hec eſt ſententia ra cionis quaꝫ facit ſpirituſſanctus in littera huius lectionis. dicit er go ſic Si inimicos ſeruorum tuoꝝ id eſt Chananeos īimicoſ hebreo. rum tibi ſeruientium ⁊ te colenti um ⁊ adorantium ⁊ debitos morti ꝓpter peccata ⁊ flagiciā īfidelitatis cū tanta cruciaſti artencione cuꝫ diligenti exſpectationē ⁊ liberaſti quoſdam.ſ. dimittendo ſuꝑſtiteſ alijs occiſis ⁊ deletis dans tempꝰ alocum per que poſſent mutari a malicia per pnīam. Cū qnͣta dn̄i pentia iudicas filios tuos puniēdo in preſenti ne ꝑeant eternaliter. ffilios inꝙͣ tuos quoꝝ parentibus iuramenta ⁊ conuencōnes dediſti bonaꝝ promiſſionum videlicet de terra chananeoruꝫ poſſidēda Ad littera Quia d̓r h̓ ī littera deū iura mēta feciſſe vidēda ſūt h̓ tria circa materia iuramēti. Primo de iura menti licentia. Secundo de iuramē ti frequentia Tercōde iuramenti innocentia Circa primum de iura A menti licentia eſt ſcienduꝫ ꝙ fue runt quidam heretici qui aſſerue runt omne turamentum eſſe illici tum quocumqꝫ poſito. ita ꝙ nullā veritateꝫ lice̓t omnino aſſerere cū iuramēto a habiūt hec hereſiſmo tiua ex ſcriptua̓ ſacra Primo ex n lo verbo ſaluatoris Math̓. ij. Ego bico vobis non iurare omnino. Item Iacobi quinto Ante omnia frat̓res mei niolite iurare Itē Ma th̓. l. Sit autem ẜmo veſter eſt ē. non non. qd̓ aūt habūdantius ē a malo eſt Iteꝫ Augꝰ in quodaꝫ ſermone Falſa inquit ja̓cō exici 2 Cap xij. oſa eſt vera iuracio ꝑiculoſa. nul la iuracio eſt ſecura. Ergo ab om ni iuramento eſt abſtinendum. Iteꝫ fccī. 23. Omnis iurans ⁊ noī nans in toto. a peccato nō purga bitur ergo illicitum eſt iurare. Sꝫ hereſis iſta faciliterre darguitur a ſanctis multipliciter Primo qꝛ de us ipſe inuenitur iuraſſe ſicut hic dicitur et in psͣ. Iuauit dominus ⁊ non penitebit eum. ¶ Item ad Heb̓. ſexto. Abrahe namqꝫ ꝓmit tens deus quomam nemineꝫ ha buit per quem iuraret maiorem. iurauit per ſemetipſum ⁊cͣ. Item Apoſtolus īuenitur iuraſſe Rō. i. Teſtis eſt michi deus cui ẜuio in ſpiritumeo Et. ⁊. Corin. i. Teſtem AVV inuocō deum in animam meam. Item deutº. 6. dominū deum tuū timebis ⁊ per nomen eius iurab̓. Iteꝫ ath̓. i. Reddes domīo iu ramenta tua Iteꝫ omnis nacio ⁊ oīs ſecta vtit̉ iureiurando ⁊ ẜm ph̓m vox oīm ē vox nature Et ideo dicendū ꝙ iuramentū eſt licitum ⁊ nō eſt malū ẜm ſe. ſic̄ iſta he̓ſis aſſerebat Vbi ſciendū eſt ꝙ iura mentū ordinat̉ ad cōfirmacōem l̓ ꝓbationeꝫ illius qd̓ homo d̓t In ſimilibus autē poteſt fieri ꝓbacō ꝑ racioneꝫ neceſſaria ex aliquibꝰ notioribus: ſꝫ in particularibus factis hominum non poteſt talis probacio adhiberi. Et ideo in tali bus recurritur ad teſtimonium. Ita ꝙ loro probacionis per viam argumenti accipitur teſtimomuꝫ hoīm Iſtd̓ vero teſtimoniū in mul tis non ſufficit face̓ cōfirmacōem euidentē. Tū qꝛ interduꝫ mentit̓. Tū qꝛ eprat frequēter ⁊ decipit̉. a

ō ideo in talibus neceſſalū fuit recur rere ad diuinū teſtimoniū. ⁊ hoc fit per iuramentum eo ꝙ deus nec mētiri poteſt nec decipi. Vnde per ſe loquendo ille qui iurat deum ve nerātur ⁊ honorat ꝓteſtans eū ſū mam eſſe veritatem: queꝫ adducit in teſtimonium ad oſtendendum dictum ſuum eſſe veruꝫ. Vnde pa tet ꝙ iuramentum licituꝫ eſt tam ex origine ꝙͣ ex fine. Ex origīe qui dem: quia iuramentum inductum eſt ex fidei deuotione. qꝛ homines credunt deum habere infallibilem veritatem: ⁊ generaleꝫ ōmum pro uiſionem. Ex fine etiam quia iura mentū eſt ordinatū ad certificādū homineꝫ de veritate ⁊ ad finiendū contrauerſias inter homines. Ad hebreor. 6. Oīs contrauerſie eoꝝ finis eſt iuramentuꝫ. ¶ Ad primū dd̓m ꝙ uia̓mētū eſt prohibitū. ſic videlicet ne fiat abſqꝫ neceſſitate l̓ vtilitate. ne iurando ad facilitateꝫ perueniatur: ⁊ ex facilitate ad con fuetudinē. ⁊ a conſuetudine ad ꝑ iuriū decidatur. Et ſic patꝫ ad duo prima. Vnde nec Paulus inueni tur iuraſſe niſi in ſcribēdo. Vbi ho mō cautiorem diligētiam adhibet ꝙ in loquendo. Vnde ſenſus. Noli te iurare omnino: ſed paſſim idē Nolite aſſueſci ad iurandum: vel non ſitis faciles ad iurandum. vel nolite iurare abſqꝫ euidēte neceſſi tate. Et ideo dicit Auguſtinus ex ponendo illud Math̓. l. Sit ſermo veſter. eſt eſt: non non. Qd̓ auteꝫ hijs habundancius eſt: a malo ē Si iuare cōgeris: ſcias de neceſſita te infirmitatis eorū venire quibuſ aliquid ſuades: que vtiqꝫ infirmi tas malum quoddam eſt. Tum̄ enim non malefacis: qui bene vte ris iuracōe vel alteri ꝑſuadeas qͥd vtiliter ſuades. Sꝫ a malo ē illius cuiꝰ īfirmitate cōgeris iurare. Vn de ſcd̓m Augꝰ cuꝫ dicit̉ in hac au toritate. qd̓ hijs habundāciꝰ ē: a malo ē. Vel qͦd ampliꝰ eſt: a malo eſt. Malū nō accipit̉ ꝓ malo culpe ſꝫ ꝓ malo pee īfirmitatis vel igno rantie illiꝰ cui ſit iuramētū qꝛ ſi ſi bi alit̓ de veritate ꝯſtaret. nulla fo ret neceſſitas ſibi iua̓mētū preſta re. ¶ Ad.4. qn̄ Augꝰ d̓t ꝙ nl̓la iu racō ē ſecuā. vult dice̓ ſic. ꝙ ſecuꝝ ē nūqͣ iurare. ¶ Ad quintum dicen dum de eceleſiaſtico dico. ꝙ loqui tur ibi de ꝯſuetudine iurādi. Vbi ſecundo ſciendum ꝙ frequētia iu randi eſt Primo periculoſa eo ꝙ homo de facili delinquet in verbo ſcd̓m illud Iacobi. 3. Si quis in v̓ bo nō offēdit: hic ꝑfectꝰ ē vir. Vn̄ eccī. ⁊3. Iuracōi n̄ aſſueſcat os tuū Multi enim caſus ī illa. Vn̄ ſignū infallibile magne leuitatis ē hōis ꝓni ad mēdaciū: iurādi freq̄ntia ⁊ facilitas. Secūdo eſt deo multu iniurioſa qꝛ paruā reue̓ntiā videt̉ habe̓ ad deum qui ex leui camag nū teſtē īducit deum/ qͦd nō face̓t de aliqͦ hōeſto vio. Tercio ſibijp̄i ē ve̓cūdū. nā in hoc ꝙ ita facilit̓ ⁊ freq̄nt̓ deum ī teſtē īducit ſine ne ceſſitate on̄t ſeip̄m ꝑue fore fideli tatis cui ſine iuramento nō credit̉ Tercio de iuramenti īnocēcia eſt ſciendū ꝙ ad iuramentū licitū reqͣ rūt̓ tria. Iuſticia. Iudiciuꝫ ⁊ veītas ſicut dicitur Iher̓. g. Iurabis viuit dominus in veritate ⁊ in iudicio ⁊ in iuſticia vt per veritateꝫ caueat̉

3 iuramentum mendax ꝑ iudiciuꝫ iuramentum per iuſtitiā iuramen tum imquum vel illicitum. Vn̄ ex parte iurantis debet precedere iu gitium diſcretionis vt non leuiter ſed ex neceſſaria cauſa iuret Ex ꝑ te iuramenti requiruntur duo viꝫ ne ſit falſū. ſaltē ẜm iudiciū cōſcīe ſue neqꝫ illicitū ſicut aliquando in iuramento promiſſolo contingit ꝙͣ homo iurat ſe interfecturum ho minem. vel iurat ꝙ nūꝙͣ cōcorda bitur cum illo qui contra eum de liquit vel aliud tale: qd̓ eſt illicitu fieri ī effectu. In quo cauſu ꝑccāt iuramento qd̓ illicitum eſt obſex uare. Et iterum peccat ſi obſeruāt tin hoc caſu d̓t yſidorus In falſiſ promiſſis reſcinde fideꝫ ⁊ in turpi vto muta decretum Lcō. 1. 3. Vm ergo nob̓ diſciplina das immicos nr̄os multi pliciter flagellas vt boni tatem tua cogitemꝰ iudicantes ⁊ cūde nobis iudicet̉ ſperemꝰ mīam tuā Vnde ⁊ illis qui in vitā ſua in ſenſate ⁊ iniuſte vixerunt ꝑ hec q̄ coluerūt. dediſti ſūma tormēta Ete ium in erroris via diutius erraue rūt deos eſtimantes hec que in aīa. libuſ. vel ẜm aliā lraꝫ. vel in mani bus ſunt ſuperuacua infantiū īſen ſatorum more viuentes ꝓpter hoc tamꝙͣ pueris inſenſatis iudiciuꝫ cis ideriſum dediſti. Poſtꝙͣ ſpi rituſſanctus nos inſtruxit qualit̓ ex malorum p̄uicōe aīari debemꝰ ad ſpemreſpectu gracie in preſēti Hic conſequenter oſtendit ꝙ ex malorum flagellacione ⁊ damna ciōe debent boni animari ad ſpem glorie in vita futurā. Et circa hoc Caplꝫ.xij. duo fiunt: quia primo oſtendit quale iudicium deus exercet cir ca peccatores corrigibiles Secun do oſtendit quale iuudicium exer cet contra obſtinatos ⁊ incorrigi biles ibi Vnde ⁊ illis q̄ in vita ſua ⁊cͣ. Qnͣtum ad primum innuitur talis dedluctio rationis. Sicut ob ſtinati flagellantur in preſenti. ⁊ quia ſe non corrigunt in ꝑpētuū damnātur: ita penitentes diſcipli nantur in preſenti et quia ſe corri gunt premiantur imꝑpetuuꝫ Rn̄ do vero videmus malos flagellari ſine correctione ⁊ nos diſciplinari cum noſtra correctione. iuditare poſſumus diuinam bonitatem ī p̄ mmacione noſtra futurā ⁊ ſperare 30§ de miſericordia que ab omni miſe ria liberat que eſt collacio vite et̓. ne dicit ergo ſic deo loquens de nobis Cuꝫ ergo nobis diſciplina das. diſciplinam.ſ. verborū vel ver buꝫ das contra maliciam aliquō rum qui dicunt tribulacioneꝫ nō eſſe a deo. immicos noſtros. qui viꝫ ſunt inimici tui. multiplicit̓ fla gellas Iuxta illud psͣ. Multa fla gella peccatoris: vt bonitatem tua qua omnibꝰ te communicas ẜm naturarum diuerſarum capacita. tem cogitemus iudicantes alios ī corrigibues ad flagella tua Et cuꝫ de nobis iudicat̉ exercet̓ iudiciū ſiue iuſte ſiue iniuſte. ſiue ab hoī bus ſiue a deo ſperemus miſericor diam tuam Iob. 13. Et ſi occidat me in ipſo ſpērabo miſericordiam viꝫ ab omni pena liberantem. que ab oībꝰ immiſei̓cordibꝰ ſubtrahet̉ Iux illd̓ Iacobi. ⁊. Iudicium ſine mīa fiet illi qui non facit mīam.

l⁊īo Secundo oſtendit quale iudicium exercet deus: pumiēdo p̄ccores ob ſtinatos ⁊ ſpecialit̓ illos chanane os quoꝫ expulit a facie hebreoruꝫ. Illi eī tales fuerunt̉ idolatre ꝙ co luerunt ymagines aīaliuꝫ ſicut ſu perius dictū fuit. Et ideo merito de us illos per aīalia vilia voluit extͣ minare: ꝓpter quod ſic ſubiungit. Vnde ⁊ illis qui in vitā ſua inſēſa te ⁊ iniuſte vixerūt. Inſenſate quo ad deum. ⁊ iniuſte tam contra de um ꝙ cōtra ꝓxmiū. vel inſēſate qͥ ad ſeipſos: ⁊ iniuſte cōtra deum ⁊ proximos. Per hec que coluerūt de diſti ſumma tormenta: quando per veſpas ⁊ muſcas ⁊ viliſſima anīa lia eos interemiſti. Et ꝙ hoc fuit cō uenienter factum hoc ſic prob at Illi enim non ex ſurreptione nec modico tempore errauerunt colen do talia ānimalia: ſed diu. Et vixe runt more infantum. ⁊ ideo conue niens fuit ꝙ exterminarentur iu dicio ſingulari ⁊ deriſibili ſicut in fantes vel fatui a beſtijs quas pri us coluerant. Vnde dicit ſic. ete nim iſti chananci in erroris via id eſt in ydolatria diucius non per modicum tempus errauerunt: er rore negligentie. quia noluerunt ſe corrigere: nec ad verum deum cō uerti. deoꝫ eſtimantes hec que in animalibus ſūt ſuperuacua id eſt inutilia ⁊ nociua cuiuſmodi ſunt dracōnes. ſerpentes ⁊ talpe. Vel ſcd̓m aliam litteram deos eſtima tes que in manibus ſunt ſuperua cua id eſt ab operibus humanis que per manus fiunt hominum ſunt ſuperuacua ⁊ īutilia. ſicut car pentarius extremitates lignoꝝ ⁊ trūcos tunc dimittit qn̄ ſibi ſeruiē nō pn̄t. Et de talibꝰ venit ſculptor ⁊ pīgit ymagines. Iſaie 44. Artifex lignarius ſūpſit ex lignis ſaltꝰ ⁊ calefactꝰ ē ⁊ ſuccendit ⁊ coxit paes De reliquo autem operatus eſt de um ⁊ adorauit Fecit ſculptile ſibi ⁊ incuruatus eſt ante illud. Ae dium eius combuſſit igni ⁊ de me dio eius carnes coxit ⁊ cetera. Et in fra. Reliquum autē eius deū fecit ⁊ ſculptile ſibi. Curuat̉ ante illud ⁊ adorat illud ⁊ obſecrat̉ illud di cens. Libera me quia deus meꝰ es tu. Talia ergo coluerunt iſti cha nanei. infantium inſēſatorum mo re viuentes. Pueri enim inſenſati faciunt ſib̓i puppas ⁊ ymagines puerorum ⁊ ludunt cum eis. Et ide o merito tu deus dediſti eis iudici um in deriſum tamꝙͣ pueīs inſen ſatis. Quia ſatis deriſibiles vide bantur per ſimiphes. muſcas ⁊ ra nas vrſos ⁊ leones exterminabā tur. Circa illam clauſulam. Spere mus miſericordiam. Notandum eſt ꝙ ſpem noſtram tribus tempo ribus precipue r̓colligere debemꝰ videlicet imminente tempeſtate tē poralis tribulacionis. accedēte ne ceſſitate corporalis diſſolucōnis ⁊ ſuperuemente ꝑplexitate crimina lis deſperationis. Primo ſperare de bemus diuinam miſei̓cordiam no bis facilime affuturam imminen te tempeſtate temporalis tribula cionis. In Pſalmo Quoniā in me ſperauit liberabo eum protegam e um quoniā cognouit nomen me um. Exemplum ad hoc habemus in vita ſancti martmi. Qui cum in ter alpes incidiſſet in latrones et

cremplum ad hoc habemus in vi ta ſancti martini. Qui cum īter al vesincidiſſet in lat̓rones ⁊ vnus eoruꝫ eum ferire minaretur alius ictum ferientis cōtinuit Et cuꝫ po ſtea latrones quererent ab eo an timeret: dixit ſe nūꝙͣ magiſ ſecuꝝ fuiſſe qꝛ ſciebat miſericordē deū ⁊ maxime ītēptacōibꝰ affutuꝝ. Sū ma caurela milituꝫ antiquoꝝ fuit oīa q̄ videbāt̉ adu̓ſa ⁊ terribilia. a bone ſpei contraria ad confiden tiam interp̄tari. ſicut narrat Sex tus Iulius ſtrategematon libro primo capitulo primo. Vnde cuꝫ Scypio Affricanꝰ ex ytal̓ia in af fricam. exercitum traduxiſſet ⁊ ip ſede naui deberet deſcende̓ cecidit ad terram Cōſiderās ergo militeſ attoōnitos de caſu ipſū lapſum ma teriā ſpei fecit Audite inqͥt milites ffrira oppreſſi ⁊cͣ. Cōſil̓i mō Ga ius Ceſar cū nauem aſcende̓ debe ret decidit ad terrā ⁊ militibꝰ con ſternatis dixit Teneo inquit tet ra mater. q. d. non ſic recedo. quin ad te redibo ẜt ſic illo v̓bo milites ſꝑare fecit notando ſe in terraꝫ ꝓpͥ am rediturū Iterū Sextorius dux quidam militum cū equitū ſcuta ē quorūqꝫ pectora. eruenta ſubito ꝓ digio apparuiſſent ⁊ milites indle conſternarent̉. victoria inqͥt ꝓ no bis portendit̉ Iſte enim ꝑteſ non ꝓprioſꝫ hoſtili cruore ſolent aſꝑgi tua inmundus thebanus cuꝫ fax de celo nocte fuiſſet delapſa ⁊ eos qui aduerterant terruiſſet mētuꝫ conceptum ſic fugauit. Lūia inqͥt numina oſtendūt quaſi. d. dij nō bis mittunt lumen vt nos iuuent̓ Iſto modo viri ſancti omnia ter Caꝝ xijj. tibilia que eis adciduntl̓ malorū perſecutione ſeu mundana muta cōe. ſeu corporis infirmitate inter pretantur in bonum ſcientes ꝙ di ligētibꝰ deum omnia cooperant̉ ī bonum Et quāto maior materia ti moris incutitur. tanto feruentior ſpes eorum erigitur. Iuxta illud Iob. 13. Etiam ſi otciderit me ſpera bo in cum Secūdo ſperare debemꝰ confidenter. accedente neceſſitate corporalis diſſolucionis Prouer. 14. Sperat iuſtus in morte ſua ſic̄ docet Ariſto. libro ſuo de pomo ⁊ morte Non eſt ph̓i timere morteꝫ ſꝫ magis gaudere ⁊ bone ſpei eſſe ī minente morte. ⁊ hoc ſuis diſcipu lis declarauit in mortē per duaſ ra ciones. ¶ Primo ſic petiuit ab ei Creditis inquit ꝑ ph̓iam veſtraꝫ que differentia eſt inter hemine ⁊ beſtiam: ⁊ qui inquirit veritatē ⁊ rectitudinem in ph̓ia meretur gͣ dus altiſſimos: Credimus inqui unt Tunc ille Bonuꝫ igitur qd̓ ꝓ uenit hōi ex ſciencijſ illis. aut pro uenit eis in hoc ſeculo ī quo ſumꝰ aut in alio futuro. Si dicitis ꝙ in hoc ſeculo in quo ſumuſ. ergo gra dus cōuenientes ſcientie non de diſtis Nam plures homines inſipi entes qui non cognouerunt crea. torem finierūt dies ſuos in bono ⁊ annos ſuos in deſiderijs eorum/ ⁊ plures ſapientes qui ꝯgnouer̄t creatorem ſuum habent priuacō nem boni ⁊ pacis Ex quo bonum a philophis exſpectatum non euē nit ante mortem ſed poſt morteꝫ Quare mortē timētiſ: q̄ via ē ⁊ in ceſſus aīe ad illd̓ qd̓ maxīe ꝯcupi uit? Secūdo ſic ideꝫ ꝑſuaſit Quero

l⁊o inquit avobis. Vtrum mors ſit a liqͥd aliud ꝙ receſſus aīe a corpoe̓ Reſponderunt ꝙ non. Corpus enī nichil audit nec videt niſi per ani mā: ſed conſentit delectacōibus ⁊ paſſionibus que ſunt ꝯtraria ap petitui aīme in eo ꝙ vult aſcende̓ ad gradꝰ bonos ⁊ rectos. Quare igi tur doletis ſi anima recedit ab eō quod eſt cōtrariū ſue delectacioni ⁊ perfectioni ⁊ ſuo deſideio? Et ideo cū faciēs Ariſt. moritui̓ clarā eſſet ⁊ iocūdā: dixit eis. Non cogitatis in cordibus veſtris ꝙ ego letor e o̓ ꝙ ſperem euade̓ de īfirmitate me ac Quoniā bene ſcio me modo mo riturū. ⁊ niſi eſſet hoc pomū quod in manu miea leneo: ⁊ ꝙ odor illiꝰ me ꝯfortat ⁊ aliqualiter ꝓlongat vitam moa: iam exſpiraſſem. Sed anima ſenſitiua in qͣ ꝯmunicamuſ cū beſtijs fouet̉ odoe̓ bono: et ego letor ꝙͣ recedo de hoc ſeculo quod ē compoitum ex ꝯtrarijs: qꝛ quotli bet quatuor elemētoꝝ eſt ꝯtrariū alteri. Vn̄ quō poſſet ſtare aut di uprolōgal̓ corpus ex hijs compo ſitum? Tandē cadēte pomo de ma nū mortuꝰ eſt: pro quo phī oraue̓ runt. Ille qui ſuſcipit aīas phōꝝ ſuſcipiat aīam tua. Iſaie. 40. Qui ſperat in dn̄o mutabit fortitudīeꝫ ꝑ mortē viꝫ trāſeūdo ad vitam. ij Tercio maxime ſperae̓ debeꝰ ſuper ueniente perplexitate criminal̓ deſ peationis. Eccī. ⁊. Scitote quia nul lus ſperauit in domino: ⁊ confuſuſ eſt. dicit Ipo. in āphor̓. deſipie cū riſu frē ſecui̓ores ſunt ceteris alijs. Et ideo ſicut īfirmis ml̓tū ꝯfert ꝙ ſint bone ſpei: ita moralit̓ pccōribꝰ Iux illd̓ metricū. Sꝑet qui metuit inorituros vidi. Ipe duce̓ victores ſpe moriente mori. Vnde Gernā. in quodam ſermone. Tu es domine ſpes mea. Quicquid agendū. quic quid declinandum. quicquid tole randum. quicquid optandum. tu es dn̄e ſpes mea: hec in vna oīm ꝓ miſſiōuꝫ ca: hec tota ratio mere ex ſpectōis. Pretēdat alt̓ meltū ſuſti ne̓ ſe iactet pōdꝰ diei ⁊ eſtus. Iei nare ſe bis ī ſabb̓o dicat. Poſtre mō nō eſſe ſicut ceteri hoīm gl̓et̉ Aichi aūt adhere̓ deo bonum eſt: ⁊ ponere in domino deo ſpem meā Et infra. Si michi premia premit tuntur: per te obtenenda ſperabo. Si furgant aduerſū me prelia. Si ſeuiat mundus. Si fremat maligꝰ Si ipſa caro aduerſus ſpiritum cō cupiſcat: in te ſperabo. In Osͣ Quo niam tu domine ſingulariter ī ſpe conſtituiſti me. Lectio centeſiā quinquageſimaquarta 13. Vi aūt ludibrijs ⁊ īcrepa cōibus non correcti ſunt: dignum dei iudiciū exper ti ſunt. In hijs enim que patiebā tur moleſte ferebant: in quibꝰ pa tientes indignabant̉: ꝑ hec quos putabant deos in ipſis cum exter minarent̉: vidētes illum quem o lim negabant ſe noſſe deum verū agnouerunt: propter quod a finis condempnacōnis illoꝝ veniet ſu ꝑ illos decla̓to ſufficiēt̉ ꝙ d̓s ē be nignꝰ flagellādo qͦ ad illos qͥ ſe cor rigunt: hic finaliter conclubit ꝙ eſt iuſtus rigidus ⁊ ſeuerus con tra illos qui ſe propter flagella n̄o conuertunt. Et circa hoc duo facit̉ Nā pͥmo on̄t ꝙ deꝰ ꝯtra eos iuſtū exercet iudiciuꝫ. Secūdo declarat

ludicij ſui moduꝫ. ſecūda ꝑs ibi. In hijs enim q̄ paciebāt̉ Rnͣtū ad pͥmuꝫ d̓t ſic Qui at ludibrijſ ⁊ īcre pacōibus non correcti ſunt dignū deiiudiciū exꝑti ſūt Ludibriū ẜm Papia eſt res aliqua q̄ dignā eſt haberi ludo vel contēptui vel ma gis ꝓp̓e in ſacra ſcriptura d̓r ludi briupena alicui illata cum ludo ⁊ deriſione ẜt qꝛ deus chanane̓os ſic afflixit vt hebrei de eis ludere ⁊ ride repotuerūt qn̄ viderunt eos per veſ pas ⁊ muſcas exterminai̓ ideo di citur deꝰ eos ludibrijs pūiuiſſe ⁊ ī trepacōibus ꝑ verba videlicꝫ ẜuo rum ſuoꝝ eos monēdo Et quia nec hijs nec illis correpti funta. correc cionem ꝓpter qua fit correp̄cō nō habuerunt Ideo dignum dei iudi cium exꝑti ſunt Et per quē modū ſuibiūgit inculcando tn̄ ideꝫ qͦꝫ pri us dem̄ eſt frequēter qualiter per talia aīalia puniebantur qualia ī preuidicium dietatis coluerant. In punicione vero duo fiebant. Primo ipſi afflicti murmurauer̄t ⁊ contra deum indignabant̉. Se cundo ex falſis dijs quos in ſpecie animalium coluerūt ad vei̓ dei no ticiā deducebātur. Nā qn̄ ip̄i ydo latre affligebant̉ clamauerūt pro liberacōe ſua ad deos quos colebāt Et cū eos impotētes ſentirent redu ctiſunt ad cognoſcendū verū deū quem olym negabant ſe noſſe. Quia ẜm Grego. oculos quos cul pa dlaudit. pena aperit. ꝓpter qd̓ ⁊ finis condēnacionis illorum veī et ſuper illos a. finalis condemna cio que in inferno fine carebit Ne gabant ſe noſſe deum Circa illaꝫ dauſulam notandum eſt ꝙ tria Cap̄li xij genea̓ hominum ne̓gant ſe noſſe Allo. deum videlicet auari: ⁊ pecunioſi. ſuperbi ⁊ preſumptuoſi periuri ⁊ malicioſi Pecunioſi ſunt nimiſ te naces. Preſumptuoſi ſunt nimis audaces Malicioſi ſunt nimis fal laces Primi negant deum quate nus eſt caritas. Secundi eſt boniᵐ tas Tercijquatenus eſt veritas. Primi ergo ſe negant deuꝫ noſſe auari⁊ tenaces. Criſtus enim eis apparet in forma pauperis oſten dens indigentiam ⁊ petenſ carita tem: ipſi pauperem contemnunt nec poterunt ſe excuſare dicentes dn̄e apparuiſti nobis ī aliena effi gie: non potui noticiaꝫ tui habere Premoniti ſunt enim ꝙ criſtuſ in preſenti tali roba veſtitur Iſti ſūt de quibus dicit criſtus Non pote ſtis deo ſeruire ⁊ mammone ⁊ ne mō poteſt duobus dominis ſerui re Aut enim vnum odio habebit ⁊ alterum contemnet Math̓ ſexto De iſta negacione pulchre ſe ex cuſat ſanctus Iob triceſimō prio Si negaui qd̓ volebant pauperi bus: ⁊ oculos vidue exſpectae̓ fe ci Iſti negant criſtum: modo ⁊ cri ſtus eos negabit ī die iudicij qn̄ dicet eiſ illud Math̓. viceſimoquī to Amen amen dico vobis: neſcio vos ⁊ Math̓ decimo Qui negaue rit me coram hominibus negabo ⁊ ego eum coram patre meo. Secundo negant ſe noſſe deum p̄ ſumptuōſi ⁊ nimis audaces Tl̓es ſunt qui proprie fortitudini vel vi ribus innitentes non recomnen dant ſe deo. nec diuinum implo rant auxilium ſicut criſtus eos do cuit Math̓. ſexto dicit. Et ne nos

lcto inducas in temptationem Tales ſunt qui ſe immergunt periculis temptacōnum ⁊ male ſocietati ſe admiſcent: ſuſpecta cōſortia nō re fugiūt ⁊ ideo cito cadunt. Hoꝝ fi guram ⁊ ſignū geſſit Petrꝰ: qui ꝓprie īfirmitatis ignarꝰ dixit xpō Eciā ſi oportuerit me mori tecū:n̄o te negabo Math̓. 26. Ipſe tamen eadē nocte ſe īgerens ſocietati cu rialiū ⁊ mulieꝝ xp̄m ter negauit ſicut ibidem ſcribit̉ Tales ſūt ml̓ ti ſe iactātes de caſtitate ⁊ ꝯtinen tia ⁊ alios qui cadūt ꝯtempnēteˢ ſꝫ ipſimet ex modica temptacōe vexati facilime caperent̓ ⁊ frequē ter capiūtur. Et id̓o ſancti viri do ſe recōniendāt cōtinue ſciētes ꝙ diuina bonitas eſt ⁊ nō ſua: ſi cō tra temptacōes r̓ſiſtāt. Et ido̓ ſig nater dicit Iob. Si vidi ſolem cū furgeret ⁊ lunā incēdentem clare ⁊ letatū ē ī abſcondito cor meū ⁊ oſculatus ſum manū meaꝫ que ē iniquitas maxima. ⁊ negatio cō tra deū altiſſimū Iob. 31. Vbi d̓t Gloſa Gregorij. Oſculari manui eſt bonū vel nature vel grie a deo cōceſſum meritis humanis attri huere. Vn̄ qui bona opera faciūt ⁊ illa d̓o nō attribuūt ſꝫ v̓tuti na turali vel prudentie ꝓprie: hij deuꝫ qui eſt bonitas a quo oē bonum deriuatur negāt. Tercio negant ſe deū noſſe ꝑiuri malicioſi ⁊ fal laces: cuiuſmodi ſunt falſi teſtes ⁊ falſi aduocati ⁊ falſi iudices q̄ ſcienter veritatem negāt. Xp̄s ei eſt veritas Io. 14. Falſi em̄ teſtes a iudicibus inueſtigātur ꝙ ſuꝑ materiā de qua fit inquiſitio veri tatem dicāt: fidem p̄ſtent. ſꝫ ip̄i vo lutarie a̓ veritate tecedūt. ⁊ tales nō ſolū xp̄m negāt īmo vendūt n̄ Gloſa ſuper illud Math̓. 26. Exinde querebat oportunitateꝫ vt eū traderet. Multi em̄ hodie ſunt qui factū Iude execrātur ⁊ ideꝫ fa cuit. Nam cū ꝓ munere falſum teſ timoniū dicūt: deum qui veritas ē vendūt. Hoꝝ figuram geſſerunt Iudei qͥbus Petrus dixit Actuuꝫ z. deus glorificauit filiū ſuū ih̓m quem vos quidem tradidiſtis ⁊ negaſtis an facieꝫ Pilati. iudicā te illo dimitti Tales ſunt eciā fal ſi iudices qui ſcient̓ veritatem ſb̓ uertūt ⁊ iudicāt pro muneribus illud quod ſciūt eſſe falſum vel ꝓ timore ⁊ minis a veritate recedūt Sicut fecit Pilatus qui audito iſ to verbo a iudeis Si hūc dimittis nō es amicus ceſariſ. Timuit ⁊ a dictamine ꝓprie cōſciencie r̓ceſſit ¶ Et tamen eſt notādum ꝙ non excuſātur falſi iudices niſi totis viribus liberare ſtudeāt innocen tes. Legimꝰ em̄ Math̓. 26. ꝙ Pi latus multiplicit̓ egit ad liberāci onem xp̄i. Primo comparādo la tronem iuſto dicēdo Queꝫ vultis dimittā vobis: Barrabā an ih̓m qm̄ dicit̉ xp̄ſ? quaſi diceret Neceſ ſe habetis xp̄m dimittere exquo debetis eum dimitte̓. vel latronē Secūdo cuꝫ quere̓t̉ a Iudeis. Quid enim mali fecit ⁊ quid faciā de ihe ſu qui dicit̉ xp̄s. Tercio quando lauit manꝰ ſuas coram populo ⁊ bixit Innoces ego ſū a ſāguīe iuſ a huius: vos videritis. Quato qn̄ flagellari eū mādauit. Qd̓ idb ẜm Rabanū feciſſe creditur vt Iudei penis et opprobrijs eius ſaciati deſiſte̓nt

xeſiſterent ab inſtātia mortis xp̄i Ied hijs omnibus nō obſtanti bus nō excuſatur Pilatus: quia ſciebat eū innocētem. ⁊ ꝙ ꝑ inui diam fradidiſſent eū Iudei. Hoc tamē nō obſtāte iſtud verbū con duſit Pilato. Si hūc dimittis nō es amicus teſariſ Vn̄ audito hoc verbo adiudicauit fieri peticōem iudeoꝝ de Xp̄o Math̓. 74. ⁊ Io. 19. Et ſicut falſi iudices cum p̄ten dunt ſe velle defendere veritateꝫ di ligent̓ inquirūt de veritate/ ſꝫ ſi poſ ſint eā faciliter videre nō ꝓſequū tur. Ita Pilatus diligēter inquiſi uit a xp̄o quid ē veritas ſꝫ noluit xp̄ireſponſum audire. ſꝫ poſt que ſtionem exiuit cōtinue ad iudeor oh̓. is. De hijs omnibꝰ verifica uir illud Ihe.. Negauerūt dn̄m adixerūt. Non eſt ipſe neqꝫ veni et ſuꝑ nos malū. Falſi eī aduoca iidicunt ſe noſſe de verbis: ſꝫ fac tis eum negāt. ⁊ nō ſoluꝫ negat īmo reprobāt veritateꝫ ⁊ colorāt falſitatem. de quibus verificatur ilud ad Tytū pͥmo. Inquinate ſunt vie eoꝝ ⁊ mens ⁊ ꝯſcīa. Cō fitētur aūt ſe noſſe deū. factis aūt negāt. de iſtis loq̄ns yſidorus in quadā epl̓a ſic eos deſcribit. Hij ſunt in cōuiuijs ſcurre: in exactio nibꝰ arpie: ī colluſionibus beſtie in queſtionibꝰ fatue: ad intellige dum ſaxei: ad iudicādum lignei ad ignoſcendum ferrei: ad amici cias pardi: ad facēcias vrſi: ad fallendum vulpes: ad ſuperbien dumtauri ⁊ ad̓ ꝯſeruādum mino tauri. Hec ille. Iſtis nichil ſufficit nichil placet niſi pecunia. Sicut dt Alanꝰ in libro ſuo de ꝯqueſtū lv Co p natute. Si quis inqͦt armatur pe cunia tamꝙͣ loricis argenteis tor rentis impetu Tulliam: ſulphuriſ incurſus Hectorei: robur v̓tutis Herculee: v̓ſipellis Vlixes vilipē dit aſtuciaſ ẜt intantū hn̄di fāes nicanduit vt dyaletice muta ſit ſubtilitaˢ: rethorice langueſcat ci uilitas: vbi numoꝝ ꝑorat plura litas. Si em̄ in aure iudicis vel ad uocati fuſurret pecunia: Orphei li ra. carme aphitrionis: muſa v̓gi lij voce pecunie ſuffocantur. Quid plurā? Vbi nūmus loquit̉: Tul liam eloquij līgua muteſcit: vbi numus militat Hectoreo milite fulgurā ꝯpeſcuntur: vbi pugnat pecunia expugnat̉ Herculea: nu mus vincit: numus regnat: num mus imꝑat vniuerſis. Hec Ala nuſ. Iſtis aduocatis ſic̄ dicit Am broſius in quodā ſermōe. Iuſte dicet̉. Redde quod accepiſti qͥ cō tra veritatem dixiſti: inquitati af fuiſti: iudice fefelliſti: iuſtam cau ſam oppreſſiſti: de falſitate vixiſti Capitulū. 13. Lectio. ilili. Ani autē ſunt omnes homines in quibus n̄ ſubeſt ſcienciā dei ⁊ de hijs que vident̓ bona nō poterāt ītelligere eū qui neqꝫ de opeibus attēdentes agnouer̄t quis eſſet artifex. ſꝫ aūt ignem ā̓ ſpin̄: aut citatu aerem: aut girum ſtellarū: aut niiia aqua: aut ſo lem: aut lunam rectores orbis ter rarū deos putauerūt/ Poſtꝙͣ ſa lomon ꝓſecutus eſt iuſtā chana neoꝝ exterminacōem ꝑ deū. pro eo ꝙ deū colere noluerūt. ſꝫ ſicut ſtulti ⁊ īſami ydol̓ ẜuire peliger̄t

lno Comequenter inſiſtit actor huiꝰ libri circa crimen ydolatrie repro bandum Et circa hoc ꝓcedit prīo agnt de magnitudine culpe ẜuien tium ydolis. Secūdo de rectitudine pene quā deus īflixit ydolatris ⁊ ſpecialiter egipcijs. Secūda ꝑſ ibi ca. 16. Propt̓ hec a hijs ſimilia dig nni paſſi ſunt tormenta. Circa pͥ mū duo fiunt. primo proſequitur de ydolatrarum ſuꝑſtitioſa adora cōe. ſecūdo de ydoloꝝ primaria ad inuencōe Secūda ꝑs ibi. infra. c. 12. Acerbo enim luctu doloris Cir̄ primum duo facit. primo reprehē dit ydolatras colentes naturales creaturas. ſecūdo reprehendit ali os qui colebant artificiales yma gies ⁊ ſculptua̓s Infra. Infelices Quia vero in ydolatria duo ſunt. viꝫ auerſio a vero deo qui ab oībꝰ eſt colendꝰ ⁊ ꝯuerſio ad creaturā Ideo primo agit de gentiliuꝫ auer fiōe a deo. ſecundo de eorum cōuer ſione ad creaturas Secunda parſ ibi. ged aut ignem Circa primuꝫ reprehendit ſpūſſanctus ſtolidi tatem ⁊ fatuitatem curioſorum gē tiliuꝫ qui circa naturales īueſtiga ciones cum ſummis laboribuſ ſtu duerunt. ⁊ tn̄ dei noticia caruerūt Et dicit ſic Vani autem ſunt oēs homines in quibus non ſubeſt ſci entia Vanū aūt eſt ſicut d̓t ph̓uſ ⁊. ph̓icoꝝ. qd̓ eſt ordinatuꝫ ad ali qͥd ſic̄ ad finē ⁊ nō p̄t attinge̓ fine ſuū Sicut ſi aliquis deambulet ꝓp ter ſanitateꝫ ⁊ eam per deambula cionem nō conſequat̉ dicimuſ eū inuanū ambulaſſe: hoīes auteꝫ or dinātur ad deū cognoſcendū ⁊ co lendū Vā Anſelmꝰ. ⁊. Cur deus bom̄o rationaleꝫ creaturam a deo factam eſſe iuſtam vt illo fruēdo btā eſſet dubitari non debet Id̓ natua̓ racionalis eſt vt diſcernat inter iuſtum ⁊ in iuſtum. inter bo num ⁊ malum ⁊ inter maiuſ bonū ⁊ minus bonum Alioquin fruſtrͣ facta eſſet racionalis. Igitur om nis homo fruſtra eſt ⁊ vanꝰ ſi ſciē tiam de deo non habeat Et ideo d̓t Vam autem ſunt omnee homīes in quibus non ſubeſt ſciencia dei & ſcientia de deo Hec ſcientia eſt fi des per ꝓphetas r̓uelata antiquis patribus ⁊ poſtea nobis per filiū predicata ẜm Glo. Hec ſcientia ē umor ⁊ reuerentia dei. Barath ter cō dicitur de prudentibus huius mundi perierunt eo ꝙ non habu erunt ſcientiam Et ſignanter dicit̉ In quibus non ſubeſt ſcientia. dei ⁊ fides eſt enī fides fundamentuꝫ totiꝰ edificij ſpūal̓ in xp̄iano Ad Peb̓..ii. Fides ē ſꝑandaꝝ recīt ſub ſtantia argumētuno apparentiuꝫ Et ideo infideles nichil boni ſuper edificant. dūmō in ſua infidelitate ꝑſeuerant. Hoc eſt ergo primuꝫ de quo rep̄hendūtur gentiles ydo latre ꝙ fidem de do non habuer̄t ꝓ fūdamento ſue inquiſicōis. Qd̓ aūt noniciaꝫ. vel ſcientiā de deo nō habuerunt ptꝫ ex duobus. Prīo quia non intellexerunt eum bo num remuueratorem vel quberna torem mundi Secundo ex eo ꝙ nō intellexerunt eum eſſe mundi cre atorem. ¶ Quantum ergo ad pri mum dicit ſic. Et de hijs que vidē tur bona non poterant intellipe re eum qui eſt. id eſt deum qui eſt ſumme honus. Et ſolus vere

eſt. qlia a ſe eſt. ⁊ ſinē eo nichil eſt a nichil eſſe p̄t. Sicut aūt deꝰ pprijſſime dicit̉ qui eſt: ita dyabo lus ꝓpter ſuā maliciā dicit̉ qui nō eſt Iob. 18. Habitent in taberna culo illius ſocij eius qui non eſt Cum em̄ viderent creaturas eſſe bonas potuerūt arguiſſe ad vnū ꝑſe bonum deuemedum. ſicut ar uit Auicena pͥmo ſue Methap. Ad vnū ſimpliciter neceſſe eē: ex nccē alijs n̄ ncc̄e eē ⁊ ſic deueīſſent ad illū qui vere eſt qui dixit Exo. ego ſū q̄ ſū ait. Sic dicēs filijs ſrahel. Qui eſt miſit me ad vos. Inde ſicut dicūt ſancti: iſtud nō mē ꝓprijſſime ꝯuenit deo: viꝫ Qui eſt. Ipſe em̄ ſolus vniformit̓ ſem peridem eſt. oīs ei creatura alicui mutacōi ſubicit̉ Angeli ſiquidem ẜm aliqͣs affrōes mutant̉/ corpoa̓ releſtia ẜm loca. Corporā īferiora infra ſperam actiuoꝝ ⁊ paſſiuoꝝ exiſtētia alterantur: augmētant̉ diminuūtur ⁊ mouetur ẜm loca. Et ideo ſignāter dicit Anſelmus. Proſologion ca. ⁊ ⁊. Tu ſolus do mine es quod es ⁊ tu es qͣ es. Nā quod aliud eſt in toto: aliud in partibus ⁊ quod aliquando eſt in tempore ⁊ in quo aliquid ē mu tabile: nō omnino eſt quod eſt Et quod incepit a n̄ eſſe ⁊ poteſt cogitari nō eſſe ⁊ nͥ ꝑ aliud ſubſiſ tatredit in nō eſſe ⁊ quod habet fuiſſe quod iam nō eſt ⁊ futuruꝫ eſſe quod nondum eſt illud non dicit̉ eſſe ꝓprie ⁊ abſolutē. Tu ve ro es illud quodes: quia quicqͥd aliqͣndo aut aliquo modo es: hoc totus ⁊ ſemper es ⁊ tu es quod ſē per ⁊ ꝓprie ⁊ ſimpliciter es: qꝛ nec jͣ xiij habes fuiſſe nec futuruꝫ eſſe. ſed tātum preſēs eſſe. Hec Anſelmꝰ ¶ Secūdo reprehēdit fatuitatem gētilium philoſophoꝝ de eo ꝙ n̄o cognouerūt deum eē mundi crea torem Equatum ad hoc dicit ſic. Neqꝫ operibꝰ attendētes agnoue runt quis eēt artifex. Cum enim effcūs ducāt in noticiam ſue cau ſe ⁊ ipſi totaliter occupati fuerūt ad inueſtigādum cauſas rerum ī hoc culpādi ſunt quatum ad pri mā cauſam ꝙ deuenire non potu erunt ad cognoſcēdum deumbo noꝝ remuneratorem vel mundi creatorem. ¶ Sed poſſet qꝛi qua liter eſt ꝙ philoſophi ad demon ſtrādum deum eē bonoꝝ remune tatorem vel mūdi creatorem ſuffi ciētes non fuerunt. dico ꝙ non ē mirum cum nec xp̄iani qui ſoli v nius veri dei noticiam habent ad hoc non ſufficiāt. ¶ Ad hoc dicē dum vt eſtimo: ꝙ deum eē non ē per aliquam racōnem demonſtra. tum hutuſqꝫ. nec deum eſſe creato rē mūdi ſꝫ qͥcumqꝫ ſe īnocent̓ hn̄t ad deū ⁊ racōeꝫ nalem exͣcent ſtu dendo. nec d̓ine gͣcie obice p̄bent deꝰ eis ſufficient̓ ſui cōicat noticiā ſic ꝙ eis ſufficiat ad ſalutē. Exem pla ad hoc hn̄tur. pͥmo de Corneli o: cui miſſus ē Petrus. de Paulo cui miſſuꝰ eſt Anamas qͥ ſe ſic diſ poſuer̄t ꝑ reuelacōeꝫ l̓ īſpia̓tiōeꝫ ꝙ noticiā de vno do meruer̄t hre Et iō d̓d̓. eſt ꝙ ſi n̄ obſtat culpa hōis ad hūc racōis vſū vtiqꝫ perue niet ꝙ dei noticiaꝫ habeat id eſt de deo ſaltem quāta eſt neceſſari a ad ſalutem ¶ Tercio reprehen dit errores gentilium de crimine

ydolatrie qnͣtum ad cōuerſionem ad creacuram. Et nominat ſepter genera creaturarum. que apud ydolatrarum ſuꝑſticiones habe bantur in honore cum dicit. Sed ſupple deos putauerunt. aut igneꝫ aut ſpiritum ⁊ ceterā. Ignnem cō luerunt caldei. ⁊ apud gentiles di rebatur Vulcanus. ẜm Iheron. ⁊ Remigiū ⁊ volantem candorem faciens. Iſte fingebatur quaſi fa ber claudus. ⁊ dicebat̉ fulminare vel fabricare fulmina Ioui: qꝛ Io ui ſuꝑiorem partem aeris addlix erunta Vulcano deputauerūt me diam regionem a quo loco fulgu ra ⁊ choruſcaciones deſcendunt. Caldei autem ſicut in quibuſdaꝫ h iſtorijs ſcolaſticis inuenitur. ig nem adorabant ⁊ ad hoc alios cō gebant per modum iſtum obtu lecunt quibuſcumqꝫ negantibuſ ignem eſſe deum ⁊ alium deuꝫ cō lentibus pugnaꝫ. ita ꝙ ſi deus eo rum ab aliquo vinceretur eis cul turam dimitterent. Si vero ignis qui fuit deꝰ eorum aliorum conſu meret ydola ipſi ad ignem colen dum prodeo ſemper ſe obligarēt Iſto audito canopei in egipto q̄ ydolum beli coluerunt depoſuerūt de capite ydoli ſui coronam aureā. ⁊ ſuper caput ſuum quoddā vas teſtrum aqua plenum poſuerunt ⁊ illud multis foraminibus perfo rauerunt ⁊ cera obtua̓uerunt Ve nerunt ergo caldei ad iſtud ydo lum examinandum ⁊ appoſuerūt ignem ⁊ ſtatim in foramnibus ce ra liquefacta deſcendit aqua ⁊ ig nem extinxit et ſic p̄ualuerūt ydo ia canopi euiſdem ciuitatis egip c ⁊ illi de ciuitate ꝑmiſſi ſunt dein ceps ydolis ſuis vti Alij coluerunt ſpina etherem quem dixerunt Io ueni a ſuꝑiorem partem aeris vel ipſum ignem ẜm alios qꝛ aereꝫ di uiſerunt in duas partes vel potiꝰ in tres Supel̓orem vocauerunt Io uem Inferiorem Iunonem Et illā inferiorem partem vocat hic cita tum aerem propter facilitateꝫ mō tus ⁊ diuiſioniſ Quarto alij vene rabantur gyrum ſtellarū⁊ firma mentum in quo ſunt ſtelle fixe ⁊ varijs ymaginibꝰ nominate ẜm grecorū fabulas Alij coluerunt a quā Vnde neptunum fingebant dominum vel deum maris. Inter iſtas falſas fabulas equiuocatio magna eſt de Ioue: qꝛ interdum ſignificat planetaꝫ immediate ſb̓ ſaturno Interduꝫ ſuperiorem ꝑtē aeris Fingunt pocte ꝙ Saturnuſ tres filios habuit Iouem Neptu num ⁊ Plutōnem Iupiter regnat in celo Neptunus in mari Oluto in inferno Vnde tales verſus ha bentur Iupiter aſtra fretum nep tunus. tartarā pluto. Regna pat̓ na tenent. tres tria quiſqꝫ ſuum. Vnde ipſum elementum aquaꝝ vocauerunt neptunum. Et ideo di citur in litterā hic ꝙ aliqui colue runt mimiam aquam Huiuſ yma go portauit in manu tridentē ad deſignandum ꝙ aque triplici fun guntur virtute Sunt enim liquidē fecunde ⁊ potabiles. Hic etiam Neptunus amphitricem accepit in coniugeꝫ. Et dicitur amphitrix ab amphi ꝙ eſt circum ⁊ tritum qͣi cōtritu. eo ꝙ aqua tribꝰ elemē tis qͣſi cōcluſa ſit ⁊ circutrita celo

vl̓ in aquis ſuꝑioribꝰ in aere ī liu bibus ī terra ī fontibꝰ ⁊ puteis vl̓ vxorneptuni d̓r amphitrices ẜm macrobiū qꝛ mare terrā ambit ⁊ circūtegit Alij coluer̄t ſolē quē ml̓ tis noībus nūcupauer̄t. Soleꝫ ei dicūt pͥmū filiū Iouis. quē vocat phebū qͥi nouū. eo ꝙ iortu ſuo cō tidie nouꝰ appareat Et ideo pinge bat̉ imberbis. Hic etiā appollo di cit̓. ꝑdens ſiue extminans. eo ꝙ calore ſuo oīm virentiū hūoreꝫ ꝑ dit ⁊ extermiāt Idē vocat̉ phitiuſ aphicōne ẜpente quē ſtatī natus occidit cuꝫ ſagittis. Sol d̓r vel qꝛ ſolus p̄cellit magͥtudineꝫ int̓ ſtel las: vel qꝛ ſolus lucet de die alijs peiꝰp̄ſentiā obſcuratis. dicit̉ eti amlitiꝰ a lico a lupo. eo ꝙ ſic̄ lupꝰ petora dilacerat ita ſol ſuo focuoe̓ omneꝫ hūorem exficcat. Alij cole bāt luna qua vocabant dyana. hec multa noīa ẜm diuerſos ef fectꝰ hēbat dicebat̉ luna dyana ī filuis: luna in celis de iſtiſ ⁊ de eo rū cultuhētur. 4. ℟. 13. Adolebant ī cenſū Baal ⁊ ſoli ⁊ lune ⁊. 12. ſigͥſ ⁊ oī milicie celi Hec igit̉ putauer̄t̉ deos videlicet r̄cores orbis terraꝝ Sed p̄ter iſta multas alias ſuꝑſti cōes adīuenerūt poete ſic̄ narrat Plato ī libro qui d̓r phiſis Antiq̄ nāqꝫ filuicole ⁊ paſtores. racōes ⁊ poſicōes datas ab hoībus ad v ſum viuēdi a d̓ina grā colebant ꝓdijs ſicut agriculturā vindemia tionem ⁊ ſeminacōem̄ ⁊ hmōi po ſtea poete cauſa lucri ⁊ fauores e aſdem artes ſiue ſrientias. mem brati effigiauerūt ⁊ ꝓpͥis noībuˢ diſtinxerunt vocantes ſcīam colē di agros cererem ſcientia colendi Capl̓m xiij. 116 vineas bachū. actus etiam hūa ne libidīs venerem vocauerunt. Et ſic ſuꝑſticōeſ multiplicate ſunt nimis Et vocantur ſuꝑſticōes ẜm ſeruiū a vetul̓ vltra cōſuetudinē humane vite ſuꝑſticibus. Tales enim vetuſtiſſime vetule iam decre pite ⁊ delire talium numinum ⁊ fi ctionum inuentrices fuerunt.: Lcō. 166. Vorum ſi ſpecie delectati deosꝫ putauerūt ſciāt qnͣto hijs dm̄iator eorum ſpe cionor ē. opecie enim gubernator hec omnia conſtituit Aut ſi virtu tem ⁊ opera eorum mirati ſunt in telligaūt ab ipſis. quoniam qui hec fecit fortior eſt illis. Amagͥtu dine enim ſpeciei ⁊ creature cong noſcibiliter poterit creator horum videri. Poſtꝙͣ ſanctus ſpiritus redarguit ꝑuerſos gentiles de ig norātia quā habuerunt de deo o mum conditore. hic oſtendit con ſequenter ꝙ illa ignorantia non fuit a naturā humana ſꝫ ab eorū malicioſo errore. Et circa hec duo fiunt Nā primo oſtendit per qua viam veniſſe poterant ad dei cog incionem. Secundo ꝙ nullaꝫ hn̄t ſue ignorancie excuſationem Se cunda ꝑs ibi Sed tamen adhuc in hijs. ¶ Circa primū duo facit ¶ Primo tangit duplex mediuꝫ di uiſim per quorum vtrumqꝫ ad d̓i noticiam poterant perueniſſe. Se cūdo on̄dit qūō ꝑ illa media debe bant arguiſſe ibi A magͥtudine em̄ duo g ſūt in creaturis videlicꝫ forͣ delectabilis ī eēndo ⁊ vtus ad mirabilis ī agēdo ⁊ iſta duo max ime apparent ī corꝑibꝰ celeſtibꝰ.ſ.

nō ſole ⁊ luna ⁊ ſtellis de quibus im mediate dictum eſt āte Et de iſtis loquens ſubdit Quorum ſi ſpecie delectati deos putauerunt ſciat qnͣ to hijs dn̄ator eorū ſpecioſior eſt. uoꝝ predictoꝝ.ſ. ſolis ⁊ lune ⁊ ſtellarum ſpecie delectati In Osͣ. delectaſti me dn̄e in facturā tua. Vnde gloſa delectal̓ in ſpēcie cre ature ꝓpter deum licitum eſt Sed delectari in creatura ꝓpter ſeipſa non referendo ad deum ꝑuerſum eſt. Ergo ſi horum ſpecie delectati ſunt. ſcianta ſcire debent qnͣto do minator eorum. Deus videlicꝫ ſpe cioſior eſt ſcꝫ hijs rebus. Ciuꝰ ra cionem ſubdit dicens Speciei em̄ gubernatora creaturaꝝ rerum ſpe cioſaꝝ. hec omnia cōſtituit Quia ergo deus pulchritudinem crea turarum creauit ⁊ non creauit niſi per liberum arbitriuꝫ. ſicut artifex facit opus ſuum. ſcire poterant ꝙ ipſe longe ſit ſpecioſior ꝙ opus ſu um Boeciꝰ tercō de conſolacione. Pulchex pulcherrimus ipſe mun dum niente gerens ſimiliqꝫ yma gine formans Aliud medium eſt in iſtis creaturis ducens ītellectū hominis in deum totiꝰ creatue̓ cau ſam videlicet mirabilis virtus ⁊ potentia corꝑm celeſtium. lucēdo mouendo diuerſos ⁊ quaſi infini tos effectus in iſtis inferioribꝰ ꝓ ducendo Igitur ſi virtutem ⁊ opea̓ eoꝝ mirati ſūt: qꝛ ꝓpt̓ mirai̓ ceper̄t hoīes philoſophari.i. metha. ⁊ videtur ph̓ia hr̄e mirabiles delec tacōnes ſinceritate ⁊ puritate. 10. ethi. Intelligāt hoc ē intellige̓ de bent ab ip̄is. ꝑ ip̄as creaturas qͦ niā qͥ hec fecit fortiorē ill̓. fortior a v̓tuoſior ⁊ potentiorē illis ī agēdo Vnde ipſo volente ſol lumen ſuū retraxit. Math̓. 2. Ipſo volente ſol ſtetit Ioſue. 10. Ipſo volēte ſol retro redijt. 3. ℟. 20. Con̄r on̄dit qūo ꝑ iſta duo media intellectuſ humanus aſcendit in deum. q. d. Hec eſt tota racō quare gentiles ab ignorantia ſua de deo ſunt īex cuſabiles: qꝛ a magnitudine ſpeci ei ⁊ creature poterit creator eorum ꝯgnoſcibiliter videri Amagnititu dīe ſpecieia. pulchritudinis ⁊ cre aturea. mirabilis factue̓ debebant arguiſſe creatorē eē maiorē tā ſpē ꝙͣ v̓tute Sic̄ eriā Ariſ. ꝑ viā motus niſuſ eſt ꝓbare vnū pͥmū mouēs eē imꝑtibile ⁊ infinituꝫ nullā hn̄ſ magnitudinē corꝑalem. 8. phiſi. Ad Roͣ. primo. Inuiſibilia em̄ ip ſius. dei a creatura mūdi ⁊ ab ho mine ꝑ ea q̄ frā ſūt intellectiua cō ſpiciūtur. Sempiterna quoqꝫ eiꝰ vtus ⁊ d̓initas: ita vt ſin̄t excuſa biles. Iuxͣillaꝫ clauſulaꝫ Ruorum ſpecie delectati deos putauerūt No tandū ē ꝙ delectant̉ aliqui vicioſi ſpēꝓpria ⁊ aliqui ſpecie aliena Pri mi ſunt qui ſuꝑbiunt de pulchri tudinis vanitate. Secundi ſūt qͣ ī ſaniūt libidīs voluptate. Primi et go delectātur ī ſpecie ꝓpria. ſuꝑbiē tes de pulchritudīs vaītate n̄ cōſi derātes ꝙ vana ſit ⁊ ſuꝑficial̓ ꝙͣ b̓uis ⁊ tꝑal̓ Vn̄ Boeti. 3. de cōſo. ꝓſa. 8. Forme vo intor vt vētꝰ ra p̄idꝰ ē vt velox ⁊ v̓naliū floꝝ mu tabilitate fugatior Rd̓ ſi vt Ariſt. ait lynceis oculis vterentur homi nes vt eorum viſus obſtātia que qꝫ penetrae̓t: nonne ītroſpectiſ viſ ceribus illud altipi adis ſuperficie

46 pulcherrimū corpus turpiſſimuꝫ vide̓tur? ergo te pulchrū videi̓ no tua natuta vel cura ſꝫ oculoruꝫ ſpe ctantiū. reddit infirmitas. Sꝫ eſti mate ꝙ multū minis corporis bo na: hec quecumqꝫ mmiramini tridu ane febris igniculo poſſe diſſolui hec hoetius. Refert Ouidius me thamorphoſi. 3. ꝙ marciſſus pu ex quidā tante fuit ſpeciei vt ſta timnatus ab oībus poſſit amari Parentes ergo p̄ nimia admiraci one pulchritudīs cōſuluerūt quē dā vatem. ſi iſte puer tēpꝰ attin ge̓t ſenectutis ⁊ ſi eēt futuruſ eta tis longene Ille rn̄dit diu inquit viuet ſi ſemetip̄m nō noueī̓t Pu er adultus ⁊ factꝰ iā iuueīs tantā cōcepit de ſuo decore ſuꝑbiā ꝙ oīꝫ cōtēpſit amorē tā iuuenū ꝙ puel laꝝ Tandē fatigatus quodaꝫ die de venacōe diuertit ad foniē quē dā puriſſimū cauſa ſitis ſedande Et dū bibe̓t ymaginem ſue faciei vidit in aqua Miratus ſpeciem vi ſe ymaginis cōſiderat fronteꝫ. tri nes o genaſ ⁊ oculoſ ⁊ amoe̓ iſti us ymaginis capitur Alloquitur ymagine extendit brachia vt ea apprehēdata nichil īuenit nͥ aquā offert ⁊ oſcula ⁊ ymago videtur reddere ſibi velle. ridet puer ⁊ illa corridet. lacrimat̉ ⁊ illa deplorat. Sic ergo exardeſcens ī amoreꝫ fui ipſius languens defecit: ⁊ ī floreꝫ ſui noīs eſt conuerſus Iſte puer ꝓpter ſpeciem nimiam elatus ī ſu ꝑbia deſignat vane gloriantes de fragili decore coīꝑis: qui tantu delectantur de ſue pulchritudīs ve nuſtate ꝙ totalit̓ euāneſcut vbi homines eſſe deberent inutiles flo F xiij tes fiūt Vnde yſaie. 20. Omnis cā ro fenum ⁊ omnis gloria eius qͣſi flos agri Iſtidiu viuerēt vita grē ſi ſemetipſos non noſcerent In cu ius figuraꝫ herodes occidit Iohā nem Math̓. 14. Herodes interp̄ta tur glorians in pellibus ⁊ deſigͣt perſonam de pulchritudine corpo ris gloriantem que non eſt niſi ī ſuperficie ⁊ pelle ẜm Ariſto. Ioh̓ſ gra vel in qͦ eſt gracia interpreta tur Herodes ergo Iohannem oe cidit dum ſuperbiens de ſperie gͣ ciam interemit que latebat ī mē te. Vnde auctor libri de varietate carminum Tria inquit ſunt ſemi uum genera que īculto iuuentu tis agro abſqꝫ cōmitantibus zza nijs rariſſime conualeſcunt.ſ. ele gantia pulchritudinis: vigor for titudinis ⁊ ſuauitas vocis Pulch xitudo enim: iuuenem aliene p̄dā libidinis aut predonem efficit ca ſtitatis. fortitudo ingerit audariā Audacla vero ad iniurias cōmit tendas impellit Atverohij qui vo eis amenitate preeminet laſciua modeſtis. luclicra proficius ⁊ io coſa ſerijs anteponunt. Hec ille. Secundo delectantur alij vicioſe in ſpecie aliena. ſicut ille ſenex cui dixit daniel Semen chanaan ⁊ n̄o iūdla: ſpecies decepit te ⁊ concupiſ centia ſubuertit̉ cor tuum danie. 13. Porro fuſanna erat delicata ni mis ⁊ pulchra ſpecie Sic Holofer nes occiditur dum īcaute Iudith ſpecieꝫ contemplacur Iudith. 16. Iudith filia merari in ſpecie faciei ſue diſſoluit eum Vnde Iudith. Io. ſcribitur ꝙ cum ipſa Araſſet ante faciem eius ſtatim captus ē

lāo fuis oculis holofernies. Sic dauid captus eſt in ſpecie berſabee. ⁊. ℟e. ij. Et ideo ſignant̓ dicitur Ecrī. q. Ne circumſpicias ſpeciem aliena Propter ſpeciem enim mulieriſ pe xierunt multi ⁊ ex hoc concupiſcen cia quaſi ignis exardeſcit Notan dum eſt ꝙ nichil eſt ita potenſ ſb̓ uertere cor humanum ſicut conicu piſcencia ⁊ amor ſpeciei In cuius fi guram ⁊ ſignum fingunt̓ poete ꝙ Alexander filius priami paris vo cabatur a paritate iudicij Vndle ad eum miſſe fuerunt Iuno Pal las ⁊ Venus vt inter eos diſcerne ret cili pomum aureum deberetur qd̓ mittente dea diſcordia caſu ceci dir̓ inter eas In quo pomo ſic ea̓t inſcriptuꝫ. pulchrior me habebit Certabant ergo iſte tres dee que foret pomum pre ceteriſ habitura Iuno ꝓmiſit diuicias ⁊ regnum. Pallas laudem milicie. Venꝰ pul chriorem de gratia mulierem Iſte ergo Paris non obſtante ſui iu dicij ſubtilitate a concupiſcencia ē ſubuerſus. Vnde ⁊ pomū adiudi cauit Veneri donari Secundo nō tandum ꝙ inter delectacōnes tem porales ⁊ eternas multiplex ē dif ferentia. Primo enim delectacōes corporales ẜm Ariſtotilem ſeptīo ethicorū ſunt quaſi medie ⁊ hn̄t triſtitias ſibi oppoſitas immo ni chil valent niſi triſtitia ſibi prece dente contrala ſicut delectacō que eſt in quieſcendo non placet niſi feſſo ⁊ fatigato ⁊ delectacio que ē in bibendo non acceptatur niſi ꝑ ſitim. ⁊ delectacio que eſt in come dendo intenditur ⁊ augmentatur propter famem precedentem ⁊ ſic de alijs. Ideo concludit ibi Ariſto tiles. ꝙ nichil idem eſt nobis dele ctabile ſemper Cuius racio eſt qꝛ homo continue mutatur ab vna diſpoſitione ī aliam ⁊ illud qd̓ pla cet homini ⁊ eſt ſibi delectabue in vna diſpoſicōne. eſt eidē abhomi nabile in alia diſpoſicione. ⁊ ideo eo ipſo ꝙ natura noſtra non eſt ſimplex ſed compoſita ex multis. ⁊ tnͣſmūtatur de vna diſpōſicione in contrariam. neceſſe eſt ꝙ illud qd̓ eſt delectabile homini ſcd̓m v nam diſpoſicionem ſit eideꝫ triſta bile ſcd̓m aliam. ſicut efuriēti ſūp cio cibi eſt delectabilis ⁊ iam ſaci ato ſit eidem abhominabilis. Sic per oppoſitum dicit Ariſtotiles ꝙ quia deus eſt natura ſimplex ⁊ ī uariabilis ſemper gaudet vna ⁊ ſimplici delectacionē quā habet ī contemplacionē ſuijpſius. Cum ergo ad ſtatum diuinum deuem mus per glorioſas dotes corporis ⁊ anime erit delectatio noſtra ſē per vna ⁊ vniformis ⁊ perpetua. Iuxta illud pſalmi. Adimplebis me leticia cum vultū tuo. delcācio nes in dextera tua vſqꝫ in finem. Lectio Centeſimaquinquage ſimaſeptima. Ed tamen in hijs adhuc minor eſt querelaahij ei fortaſſis errant deuꝫ que rentes ⁊ volentes inuenire ftenim cum in oꝑibus illius conuerſent̉ ⁊ inquirunt ⁊ perſuaſum habent quoniam bona ſunt que videntur iteruꝫ tamen nec hijs debet ignoſ ci Si enim tantum potuerunt ſcire vt poſſent eſtimare ſeculum quo modo hꝰ dn̄mnon faciliꝰiueneē̄t

Poſtꝙͣ ſpūſſcūs declarauit viā ⁊ modū ꝑ quē gentiles ph̓i pote rat deueniſſe ad vera dei cognicio nem: hͦ on̄t ꝙ de eoꝝ negligētia ī hac ꝑte nullā habuerūt excuſaci onē. Et circa hoc tria facit: qꝛ pri mo pōīt cuiuſdā excuſaconis alle gationeꝫ. ſcd̓ illius allegacōis ꝓ bacōeꝫ. tercō eiuſdē racōis confu tacōem. ſcd̓a ꝑs ibi Etem̄ cū ī oꝑi bꝰ. tertia ꝑs ibi Iteꝝ tn̄ nec hijs Allegacō ad excuſandū gentiles ph̓oꝫ poſſet eſſe talis. videri etem poſſet ꝙ eis iminor eēt qͣrela ꝙ p. dicta pretendūt pro tanto: quia ip̄i ſecer̄t qd̓ ī eis fuit. Quēſier̄t de um ſtudijs ⁊ ingenijs. diſputacō nibus ⁊ doctrinis ⁊ volebāt eum iueniſſe vn̄ ſi non īuenerūt nō vi detur culpa eorū Confirmatio iſti us allegacōis ē ꝙ ip̄i cōtinue in oꝑibus dei ſcꝫ creaturis diſcucien dis cōuerſabantur ſtudētes circa naturā reꝝ creataꝝ Et ad deū cog noſcendū multiplicit̓ inqͥſierūt in ueniendo diſputando ⁊ docendo ⁊ cōcluſerūt euidēter ꝙ oīa ſēſibilia q̄ videntur bona ſūt ⁊ vſui hūano multum neceſſaria Igit̉ videt̉ ꝙ ſi potuiſſent vlterius aſcendiſſe ad deum cognoſcēduꝫ hoc multo libē. tius attemptaſſent Sed cōfutacō iſtius allegacōis cū ſua ꝓbacōne eſt talis. Si iſti fuerunt ita ſtudio ſi ⁊ ingenioſi ꝙ potuerūt ſibi acqͥ rere eſtimacionem ⁊ aliqualeꝫ ꝯg nicōem de toto munido ſitur de mō tibus ſolis ⁊ lune de viribus arbo rum lapidum ⁊ herbarum qd̓ eſt difficilimū: qūo non facilius hoꝝ omniū dn̄m ⁊ cauſā poterāt inue nire preſertim cū ipſe ſe deuote vi 1K Coꝝ xxiijj uentibus ſponte ingerat Sapīe. 6. Preoccupat autem qui ſe cōcu piſtunt vt illis ſe prior oſtendat. dicit ergo ſic a principio icōis. ꝓ lrā Sed tamen adhuc in hijs. gē tilibꝰ videlicet colentibꝰ corpora ce leſtia ⁊ elementa minor eſt quere la vel minor ꝙ de colentibus ydo la de quibus poſtea ſtatim dicet̉. Vel minor querela eſt. hoc eſt. eē videtur ꝙͣ lcio vltima pretēdebat Et hij eī enim ꝓ qꝛ: qꝛ hij fortaſſiſ errant In hoc qd̓ dicit fortaſſis in riuit excuſacōis inſufficientiā. De um querentes ⁊ ſic facientes qd̓ ī eis fuit ⁊ volentes inuenire ſꝫ nō valentes Huius racōis confirma tio videtur eſſe illud qd̓ ſequitur 3h̓ Etenim cum in operibus illius cō uerſentur ⁊ inquirunt ⁊ ſic conti riue verſentur per ſtudium ⁊ inqͥ ſicionem in operibus illius ⁊ dei etiam manifeſtuꝫ eſt ex dictis eo rum ꝙ perſuaſum habentaratum ⁊ per racionem probatum qmͣ bo na ſunt que vidētur videlicet iſta ſenſibilia Sed hec reſponſio refel litur ſit Iterum tamen nec bijs de bet ignoſci Et exponitur per littera ſequentem que eſt iſta Autem vl̓ tamen pro ſed. ſꝫ iſtis nō debet ig noſcia non debent pro excuſatis Hr̄i Et ſubiigitur racio in littera Si enim tantum potuerant ſcire vt poſſent eſtimae ſeculum quomo do dominum huius facilius non inuenerunt Quaſi diceret Mirum eſt ⁊ ſi tanti erant ingenij ꝙ iſtoꝫ effectuſ ſcire poterant. Igntur cau ſam omnium iſtorum effectuum vtiqꝫ leuiſſime ſcire potuiſſent. Sꝫ contra nlud vltimum videtur eē

illud ſuperius poſitum. 6̓. ca. diffi cile eſtimamus que interra ſunt ⁊ que in proſpectu ſunt inuenimꝰ cum labore/ que autem in celis ſūt quis inueſtigabit? Igitur nō po tuerunt facilius inueniſſe deuꝫ ꝙͣ eſtimae̓ ſeculum. dicunt doctores ꝙ aliud eſt cōprehendere de deo qꝛ eſt. ⁊ aliud quid eſt Primum po tuerunt ph̓i ꝑ creaturas Secūduꝫ fuit eis īpoſſibile. Sed qꝛ deum eē hucuſqꝫ demonſtratum non inue ni ſiue ab Ariſtotile ſiue a quocū qꝫ alio vt dicit quidam doctor. licꝫ ego cum ph̓o ⁊ alijs ſolemnibus doctoribus ī vltima lectione tenu erim ⁊ adhuc teneam oppoſitum Et ideo luxta viam illius doctoris aliter ad dictam obiectionem re ſpondeo dicam enim ẜm mentem beati Auguſtini. 18. de ciui. dei. ca. 38. Qd̓ ante omnes ph̓os grecos l̓ barbaros ꝓph̓e ſciī preceſſerunt qͥ tam verbo ꝙͣ ſcripto. dei noticiā do MH cuerunt: ⁊ ideo deum eſſe ſtatim a principio mundi ꝑ Adam ⁊ filios ſuosꝫ extitit p̄ditatū. Cui dicto qui dam aſſenſerunt. ⁊ quidā diſſen ſerunt ſicut modo de alijs articul̓ inuenimus Iſti ergo ph̓i audien tes deum eſſe ⁊ a dei cultoribus fū iſſe predicatuꝫ poterant ex regimi nemundi ⁊ rerum vniformi gub̓ nacione racōnabilit̓ aſſeruiſſe de um eſſe. Et ideo ꝙ errauerunt eo rum vel negligēria vel malicia fu it in cauſa vt qꝛ ꝓpter reuelacōnē antiqua diuulgatum eſt apud ō nes gentes legibꝰ vtentes. deū eē ⁊ qd̓ eſt oībus notū videtur ipſa a natura notum. Ideo eſtimo Da maſcanum dixiſſe. ⁊. ſmaꝝ. ca. 3. Cognicio exiſtendi deum nob̓ na turalit̓ inſertā eſt ꝙͣuis non inge nij naturalis inueſtigacōe. ſꝫ poci us diuina r̓uelacōe dei noticiā ho minibus fuerit cōicata vnde dico ad obiectionem ꝙ multo faciliuſ eſt deum ⁊ fidem de deo īuenire ꝙͣ ſeculum eſtimare/ qꝛ bene vtentibꝰ naturali ingemio deus ſeipſum ali quo modo reuelat. vel extrinſecā informacōnem vel per intrinſeca inſpirationem. Confirmatur hec reſponſio quia nec aliter aſtrono miam dicunt plurimi ad inuentaꝫ fuiſſe Vn̄ magiſter in hiſtorijs ſco laſticis ſuper Gen̄. de diſperſiōe fi liorum narrat Noe habuiſſe filiū quendam nomine Ionichum. qͦ accepit a deo ſapientiā ſeu donuꝫ ſapientie ⁊ inuenit aſtronomiam Sicut ergo addiſcere potuerūt ſci entiam ad menſurandum quanti tateꝫ terre ſol̓ ⁊ lune Ita potuerat didiciſſe colere verum deuꝫ Iuxͣ il lam clauſulam dn̄m nō īuenerūt Notandū ē ꝙ racō eſt qꝛ non que fierunt eum vbi manet. Non em̄ īuenit̉ ī laſciliijs voluptatis. nec ī diuicijs vanitatis nec īcōſorcijs carnal̓ cōſanguinitatis. Nō inue nitur ī laſciuijs voluptatis: qꝛ ẜm qd̓ ſcribit̉ Iob. ⁊s. non īuenit̉ in t̓ ra ſuauit̓ viuentiū Et Cātico. 3. In lectulo meo ꝑ noctē q̄ſiui quē dili git aīa mea qͣſiuūi ⁊ n̄ īueni Secun do nō īuenit̉ ī diuicijs vanitatis: qꝛ Ozee. ¶. In gregibꝰ ſuis ⁊ ī arm̄ tis ſuis vadēt ad qͣrendū dn̄m ⁊ n̄o īueniēt Tercō n̄ īuenit̓ dn̄s ī ꝯſor cō carnal̓ conſanguitatis Lut̓. ⁊. Reqͥrebāt eum int̓ ꝯgnatos ⁊ no tos ⁊ non inueniētes eum t̓greſſi

18 ſunt in iheruſalem. Sed īuenitur ī preſepio pāniſ īuolutꝰ auſtere pe nitētie Luc̓. ⁊. Inueniētis īfantem pānis īuolutū: ⁊ poītū in p̄ſepio Inuenit̉ etiā in domo mūde cōſcīe Math̓. ⁊. Intrates domun īuene cūt puerū cū maria matre eiꝰᶜ Ter cō aūt īuenit̉ ī tēplo cōtemplacio nis deuote Luce. ⁊. Poſt triduum īuenerūt eū ī templo. Frrauerunt ergo iſti ph̓i circa d̓ina ⁊ celeſtia ppter miniā diſtātiā. dic̄ em̄ Baſi lius ꝙ nimia diſtātia facit errare circa tria viꝫ qnͣtitatē. qualitatē ⁊ circa figurā. Circa qnͣtitateꝫ ſcd̓m haſiliū ⁊ pōnit exemplū de ſole qͥ ꝓter miniā diſtantia a nobis ap paret vix pedalis qnͣtitatis ī dya metro Circa qualitatē ⁊cͣ Et ponit exemplū de velis nauiuꝫ que cum ſint alba apparent multū diſtanti bus eſſe ingrā frrat̉ etiaꝫ circa fi guram ꝓpter diſtantiā ⁊cͣ. Et poīt exēplū de turribꝰ q̄ cum ſint qͣdra te ꝓpter nimiā diſtanciā apparent eſſe rotunde vnde auctor de viſu ꝓ poſicōe. 10. Rectangule magnitu dines magna diſtātia viſe ꝑiferie apparent Vbihꝫ alia tnͣſſacō Siē quadriga ꝑ diſtantiā longā viſa rotūda apparet Racio eſt qꝛ ī ingͣ na diſtantia anguli quadrati nō īmutant ſenſū qꝛ cuiuſlibet uiſibi lis ꝑ īproporcionatam diſtantiaꝫ ſiue ꝑ elongacōem viſum t̓mina rotingit ſic̄ d̓r ꝓpoſicōe tercia eiꝰ deꝫ libri. Iſto mō p̄ccōres elonga tia celeſtibꝰ errant circa futuram gloriā triplicit̓ quia cirͣ eiꝰ qnͣtita te nō conſiderātes ꝙ magna ē ml̓ atudo dulcedīs tue dn̄e ⁊cͣ. Circa elꝰ qͥlitatem nō cōſiderātes qꝛ nec Capl̓ꝫ xiij. auris audiuit nec ī cor hoīs aſcen dit gloria qua deus ſe diligentibꝰ preparauit. Circa eiꝰ figtiram nō cōſiderātes ꝙͣ ſtabilis ſit ⁊ eterna Eſt em̄ in quadro poſita ſicut d̓r ī Apoc̓. Ipſi aūt credunt eā eſſe ro tūdam ⁊ volubileꝫ ⁊ caducam. Lcō Centeſima quinquageſiā oiqtaua. Afelites autem ſunt ⁊ int̓ mortuor eſt ſpes illorum. qui appellauerunt deor o pera manuū hominū aurū ⁊ argē tum artis inuentionem ⁊ ſimilitu dinem animaliū. aut lapidem iu tileꝫ opus manꝰ antique. Poſt yſpirituſſanctuſ reprobauitydo latras colentes naturales creatu ras In hac parte conſequēter ag greditur reprobae̓ ydolatras qui colunt ymagines ⁊ artificiales fi guras Et circa hoc duo facit. prio agit de ydolorum multiplici diuer ſitate. ſecundo de adorantium ſtul ticia ⁊ fatuitate. ſecūda ꝑs ibi. Et de ſubā ſua Cirͣ pͥmū duo frīt Naꝫ primo oſtēdit qūo coluerūt ydo la in materiā minea̓li. ſecūdo quo modo in materia ligneas nemora. li. ſecunda ꝑs ibi Aut ſi quis arti fex Cirͣ primū d̓t ſic Infelices aut ſūt ⁊cͣ ẜt melto īfelices. Eſt em̄ feli citas ꝓpͥa oꝑacō hoīs ẜm v̓tutē op timā ī vitaꝫ ꝑfectaꝫ.i. ethi. Propa autem oꝑacio hominis eſt intelli gere ⁊ amare deum vnde iſti aber rantes ⁊ colentes ymagīes falſas merito dicuntur infelices In psͣ. Contricio ⁊ infelicitas in vijs eo rum Solet etiam ſic dici metrice. Treſifeliceſ ī mūdo nouimꝰ eē In felix qͥ pauca ſapit ſꝑnitqꝫ doreri

Infelix qui multa ſapit ſpernitqꝫ docere Infelix qui recta docens oꝑ atur inique Et oībus iſtis modis infelices fuerunt ydolatre Primo quidē qꝛ cū pauca ſaperent de deo ſpreuerunt a ꝓph̓is doceri. Secūdo cū ml̓ta ſaperent de mūclanis ſpre uerunt deū ꝑ illa inueſtigae̓ ⁊ ſic ſe ⁊ ſuos docere. Tercō qꝛ cū recta multa docerent de naturalibꝰ max ime tn̄ oꝑabantur imque ydola colendo ⁊ venerando. Infelices er go fuerunt ꝑ luminis fidei priua tionem ⁊ per beatitudinis deſpira tioneꝫ. vn̄ ſubdit Et inter mortuoꝫ eſt ſpes illorū. q. d. Sicut de mortu is nulla eſt ſpes ꝙ redeant ad vi tam naturaliter: ita nec de iſtis ē vniꝙͣ ſpes. ꝙ ad vitam gracie poſ ſint redire. qui appellauerunt deoꝫ operā manuū homnū aurum ⁊ ar gentū In pͣs. Simulachra gentiū argentū ⁊ aurū ⁊cͣ. Artis īuencō nem ydolum noua arte excogita tum. dicitur enim dedalus pͥmꝰ feciſſe ydola ſe mōuentia ẜm ma giſtrum ī hiſtorijs ſcolaſticis ſuꝑ libꝝ Iudicū de tꝑibus gedeoīs Et ſilitudines aīalium ſicut ſuꝑius ē expoſitu Coluerunt enim ſimilitu dines ſerpentium draconuꝫ ⁊ omi um ranarum atqꝫ canum. aūt la pidem: q ad nullum vſum vite de ſeruientem opus manꝰ antique qꝛ olim plus numinis credebatur in antiquus ymaginibus ꝙ in no uis ꝓpter vetuſtatem. Solent enī vetule dicere ꝙ ymagines ſexage ſimo anno a fabricatione ſua ſor ciuntur virtuteꝫ Et qꝛ in hac lecti one vituperantur adoratoe̓s yma ginum. ſit iſta dubitacō litteralis Vtrum licet xp̄ianis aliqͣs yma gines adorare Et arguitur ꝙ non Quia Exodi ſcd̓ dicitur Non faci es tibi ymaginem neqꝫ vllam ſilī tudinem ⁊cͣ. Sed ſi non licet face̓ multo fortius non licet adorare. Item de nullo alio vituperantur ī ſciriptua̓ ydolatre niſi ꝙ adoraue runt opus manuum ſuarū. ſicut patet in hac lectione Sed ymagi nes ſunt operā manuum de auro ⁊ argento. lignis ⁊ lapidibus. Item in Canone ſcripture legitur nichil tale eſſe conceſſum ergo ſu perſtitioſum videtur tales ymagi nes introducere ¶ Ad oppoſitum eſt ritus eccleſie ⁊ damaſtenus. z. ſententiaꝝ. c. 8. qd̓ intulatur de ſanctis ymaginibus vbi allegat magnum Baſilium dicentem. ꝙq̄ honor ymaginis ad ꝓthotipū per uenita ad exemplatum. ¶ Ad iſtā queſtioneꝫ reſpondit ſanctꝰᶜ Tho mas ſuper. z. ſentenciarum. diſ. 4. ꝙ ymago poteſt dupliciter conſi derari. vel ẜm ꝙ eſt res quēdam vel ẜm ꝙ eſt ymago. Primo mō nullꝰ ſibi honor debetur. ſicut nec ligno vel lapidi Secūdo modo idē motus eſt in ymaginem ⁊ yma ginatum Et ideo idem honor debe tur ymagini ⁊ illi cuius e ymago Sed contra iſtam reſponſionem obicio primo ſic: qꝛ latria eſt ho nor ſoli deo debitꝰ Sꝫ nulla yma go eſt deus. Ergo nulli ymagini debetur tal̓ honor ergo contradi ctionem includit. dicere ꝙ latria ſit honor ſoli deo debitus ⁊ tn̄ debetur ymagini criſti ⁊ criſto. ¶ Probatur Si ideꝫ honor debet̉ ymagini xp̄i ⁊ xp̄o. idē honor eliā

debetur lapidi ⁊ xp̄ō ⁊ ꝑ coſiſeqn̄ſ idem honor debetur criſto ⁊ creatu re qd̓ non eſt cōcedendum¶ ꝙͣ qͣ odorat aliquid honore latrie con fitetur illud eſſe deum. ergo ſi ali quis poſſit licite adorare dei yma ginem cultu latrie poſſit licite pro teſtari ⁊ confiteri aliud a deo eſſe deum Ideo aliter poteſt dici Qd̓ nl̓ la adoracio debetur ymagini nec licet aliquam ymaginem adorae̓ VVera enim adoracio eſt in ſpiritu a deuocōne ⁊ amore ſummo ⁊ iſta nullo modo debemus in aliquam creaturam dirigere Quia auteꝫ ꝓp ſer ymagineꝫ criſti excitamur ad adorandum criſtum ⁊ coraꝫ yma me adoracionem noſtrā facimꝰ xpō. gͦ d̓r large loquēdo ꝙ ymagi ne adoramꝰ. Vn̄ videt̉ in dd̓m ꝙ nec adoro ymaginē xp̄i qꝛ lignuꝫ nec qꝛ ymago xp̄i: ſꝫ adoro xp̄m cō ra ymagīe xp̄i: qꝛ ē ymago criſti ⁊ excitat me ad adorandū criſtuꝫ ⁊ ſic exponit Iohannes damaſce nꝰ libro quarto capitulo octauo Vbi videtur docere ꝙ ſanctorum ymagines debent adorari. Hoc in telligo ſic ꝙ propter ymaginiſ re preſentationē. licet michi coram̄ ymagine ſanctum illum cuius ē ymago adorare. Et eodem modo intelligo ſanctum Thomaꝫ ⁊ ingͣ num Baſilium ⁊ totum eccleſie ri tum Nec video pro nunc bene eſſe dictum ꝙ eodem honore honiora tur ymago ⁊ deꝰ cuiꝰ ē ymago Sꝫ adhuc cōtra vtrāqꝫ viā arguitur qꝛ ſi debeo adorare deū ex cōmēo ratione ymaginis. multo magis debeo hec facere ex cōmemoracōe ymaginis verioris: ſꝫ vei̓or ymago Cap xiij dei eſt in hoīe ẜm ānimam ⁊ veior ymago proximi eſt vnꝰ verus hō ꝙ ymago lignea vel lapidea gͦ li cet mͥ ⁊ debeo adorare deū vel xp̄ꝫ in hoīe potius ꝙͣ ī ymagīe mortua dicendū ꝙ homo verus habꝫ ī ſe magnā nobilitatem. vn̄ ſi adorae̓ tur poſſet preſumi ꝙ ꝓpter ſe adoa̓ retur/ ymago aūt lignea nͥl bonita tis hꝫ vel modicū quare coraꝫ ea debeat adoracō fieri⁊ iō ſtatuit ec cleſia ꝙ potiꝰ corā ymagine fiat a doracō. ꝙ coram homine. ꝙͣuis q̄ ſic deum adoraret excitatus ꝑ ho minem quatenus eſt ymago dei ī nullo peccae̓t niſi forte per accidēſ racōe ſcandali qd̓ alij poſſent ſibi inde aſſumere eſt autē notanduꝫ ꝙ vſuꝫ ymaginū in eccleſia intro duxerunt apl̓i. licꝫ hoc ī Canone biblie nullibi exprimitur vn̄ Alle gatur damaſcenus libro quarto capitulo prealegato. ꝙ ruinor ad eum peruenerat ꝙ beatus Lucas pinxerat ymagines. tam criſti ꝙͣ matris ſue. ⁊ ꝙ ille ymagines ha bebantur in roma⁊ ſcd̓ꝫ illas alie fuerunt depicte que olymiheroſo limis habebantur Narratur etiaꝫ in eccleſiaſtica hiſtoria ꝙ criſtus ab agaro geſſimorum ciuitatiſ re gi qui pictorem ſuum miſerat ad cum ymaginem ſuipſiuſ tranſmi ſit Cum enim pictor non poſſit in facie criſti aciem viſuſ ſui defigere propter claritatis choruſcacioneꝫ. criſtus deuotionem regis atten dens veſtimentum ſuum facici ap plicuit ⁊ ſic fuijpſius ymaginem ei miſit. ſicut narrat damaſcenuſ vbi prius conſtituebantur yma gines vel etiā effigies vt mortueꝫ

viuis repreſentarent. Fuit enim triplex cauſa inſtitucionis ymagi num in eccleſia Primo ad inſtru ctionem laycorum quibus yma gines exhibentur loco librorum. Secundo vt incarnacionis miſte rium ⁊ ſanctorum exempla nob̓ frequenciuſ ⁊ recentius infigeren tur. Tercō ad excitandum deuo cionis affectum qui magis ex vi ſis ꝙ auditis cauſatur. Et ꝑ hoc patet ad raciones vtriuſqꝫ partiſ . Circa ſimulachrorum aduencō nem ē non̄dū ẜm yſido. 8. ethi. c. ii. Simulachroꝝ vſus pͥmo exortꝰ ē ex minia affectione ad mortuo cōſtituebāt̉ effigies vel ymagīes vt mortuos viuis repreſentarent. Poſt hec demones illa ſimulchr̄ ſunt īgreſſi ⁊ reſpōſiones dederūt ⁊ ſe coli a malis ⁊ ꝑditis hoībꝰ per ſuaſerūt. Simulchra aūt dicūt̉ vel qꝛ ſilia l̓ qꝛ ſūt ſilāta atqꝫ ꝯficta Iu dei dic̄t ꝙ yſmahel pͥmo ſimulach rum fecerit ex luto/ gētiles dicūt ꝓ motheum ſimulachrū pͥmū homi in finxiſſe de luto ⁊ ab eo dicūt ar tem īueniendi ſtatuas vel faciēdi adinuentaꝫ. vn̄ ⁊ poete ab eo fin gunt hoīes primo fictos figuratīe loquentes ꝓpter effigies hominū quas effecit Apd̓ grecos Cecropſ primus ſimulchra repperit: aras erexit ⁊ ſacrifitia dijs īſtituit Iux ta illud Theodoli Egregio cecropi debetur cauſa letandi. Ille boiis primo rimatur viſcerā ferro Sacr̄ Iouis ſtatuit que poſteritas cele brauit Condidit adiuuit atheāſ noīe pallaſ idē minerua adiuuit nomine ſuo quia ab ea athene ci uitas vocabat̉: qꝛ minerua grece lciō dicit̉ athena Quan hyſtōriā btūſ Augͥ. narrat. 18. de ciuitate dei. ca. jo. allegās varronē. Cū enim r̓pē te in illa ciuitate duo mirabilia ꝓ digia apparuiſſent. vnum ſcilicet arbor oliue. aliud fons aque. Ce crops qui tūc temporiſ regnabat ibidem motus de iſtis prodigijs miſit ad Appollinem delphicum ſciſcitando quid ſibi eſſet facien dum Appollo reſpondit ꝙ olea ſi ue olia deſignaret mineruam ⁊ vnda neptunū Eſſe etiam ī ptāte ciuium ex quo illoꝝ deorum noīe ciuitas vocaretur Rex igit̉ om̄s ci ues vtriuſqꝫ ſexus cōuocat Mos enim erat tunc tꝑis ꝙ feīe publi cis cōſultacōibꝰ intereſſent Cōſul ta igit̉ multitudīe mares ꝓ neptu nō feīe ꝓ minerua tulerūt ſm̄as. Et qꝛ vna plus īuenta ē feīaꝝ: mni nerua vicit. Neptunus igitur ira motus marinis fluctibus eſtuan tibus. terras Athenienſium depo pulatus eſt Cuiꝰ vt iracūdia pla caretur triplici ſupplicio feie athe menſes ſūt punite videlicet vt nul la vlterius darent conſilia Secun do vt nullus naſcentiuꝫ maternū nomen acciperet Tercio vt nullꝰ deinceps eas athenas vocaret ne illius nomen haberent quam vi ctricem fececant nominando.. Lcō centeſima qͥnqͣgeſiānona Vt ſi quis artifex faberde ſilua lignum rectum ſecu erit ⁊ huius docte eradat corticem omnem ⁊ arte ſua vſus diligenter fabricet vas niutile in conuerſacionem vite re liquias aūt huiꝰ opeis ad p̄para cōeꝫ eſce abutebat̉ ⁊ t̓liquū horū

qd̓ ad nullum vſum facit lignum curuū ⁊ verticibus plenū ſculpat diligēter ꝑ vacuitatem ſuā ⁊ ꝑ ſci entiā ſue artis figuret illud ⁊ aſſi milet ymagini hoīs aut alicui ex animalibus illud ꝯꝑet perlimenſ rubrica ⁊ rubicundū faciens fuco colorem illius ⁊ omnē maculaꝫ q̄ in illo eſt pliniens ⁊ faciat ei dig nam habitacōnem in pariete po nens illud ⁊ confirmanſ ferro ne forte cadat ꝓſpiciens illi ſcienſ qͥ niam nō poteſt adiuuare ſe. yma &o enim eſt hominis ⁊ opus ē illi adiutoriū Poſtꝙͣ reclarguti ſūt ydolatre colenteſ ymagines de mi nerali materia puta ydola aurea argentea ⁊ lapidea In hac parte deridentur colentes ſimulachra ī materia lignea. Et circa hoc tria fi unt̉. Nam primo tales ydolatras reprobar ⁊ deridet racione materi alis compoſicionis. Secundo racō ne formalis compoſiciōis Et tercō racione localis ſituacionis Rnͣtuꝫ ad materialem compoſicōem ſūt merito deridendi Nam ī caſu arbo ris de terra artifex deferri faciens lignum magnum de ſilua diuidit illud in tres partes de vna forte fa cit aliqd̓ vas vel inſtrumentuꝫ ne ceſſarium ad vitam ſicut bigam. nauem vel aratrum de alia parte que eſt ſuperfluitas delenda a tali vaſe facit ſibi ignem ad coquēdū cibos de tercia parte que eſt plēa gibbis ⁊ nodis de qua nichnl ad vi tam humanam neceſſarium fieri poteſt facit ydolum. Fatuiſſimum eſt igitur illud credere deum quod combuſſit ⁊ cuꝫ eo de quo aratrū ſuum fecit dicit ergo ſic quātum Caplꝫ xiij ad litteram Aut ſi quis artifex fa ber videlicet lignarius ſecuerit. ſer ra vel ſecuria. lignum rectum de ſil ua Et huiuſmodi lignum docte a artificialiter eradat corticem om nem tam exteriorem qꝛ interiorem ⁊ arte ſua diligenter vſuſ fabricet vas inutile in conuerſacione vite Inutile ⁊valde vtile Talem enim modū loquendi hꝫ virgilius vbi dicit Nūꝙͣ imprudentibus docuit ymber. Imprudentibus ⁊ valde prudentibus Vnde yſaie. triceſi ſimotertio Populum impruden tem non videbis id eſt valde pru dentem ſcd̓m vnam expoſicioneꝫ ⁊ ſic accipitur hic inutile a. valde vtile In namqꝫ ſicut dicit papias aliquando ſignificat idē ꝙ valde vt īcrepuit/ aliqn̄ idē ꝙ int̓ vt bn̄ dcā tu ī mulieribꝰ a. int̓ mulieres A liqn̄ idē ꝙ ad vt impulit ī latꝰ ⁊ ad latꝰ aliqn̄ ꝓ cū vt ī baculo meo tnͣſiuia cū baculo In contra r̓tinꝫ nec non ad pͥuat ⁊ auget Priuat in cōpoſicōe ſic̄ iniuſtus inualidꝰ Auget ī cōpoſicione qn̄ accipit̉ ꝓ valde ⁊ ſic accipitur ī ꝓpoſito cum dicitur vas inutile. valde vtile in cōuerſacione vite Reliquijs autē eius operis a. vaſis ad preparacō nem eſce abutebatur cōquendo eſ cas Vnde Apud iuriſtas homo vtitur re aliqua quando pꝰ vſum ſaluatur ſubſtantia. ſicut vtor e qͦ michi conceſſo ad vſuꝫ qui manꝫ poſt vſum: ſed quando res nō ma net pꝰ vſum ſꝫ deſtruit̓. tūc tali re homo abutit̉ Vn̄ ꝯcedūt ꝙ homo abutit̉ cibo ⁊ potū ⁊ nō vtit̉ ꝓpͥe ẜt iſto mō qꝛ illd̓ qd̓ de ligno ꝯburit̉ deſtruit̉ d̓r ꝙ artifex illo abutitur

Aliter theologi vocāt abuti i. ma le vti. ſꝫ hoc non eſt ad ꝓpoſitū. H̓ etiā t̓nͣſlator vtitur atiqua gmati ca cū d̓t reliquiaˢ abutebat̉: quia apd̓ modernos vti ⁊ abuti exigūt pꝰ ſe ablatm̄ caſū ⁊ nūqͣ accuſati uū vn̄ ſtat h̓ reliquias ꝓ reliqͥis. accuſatiuꝰ ꝓ ablatiuo Et reliquū hoꝝ ⁊ vaẜ ꝑfecti ⁊ ignis Qd̓ ad nl̓ lum vſum facit viuuae̓ p̄t Lignū curuū ⁊ verticibꝰ plenū Plenū ver ticibꝰ a gibbis ⁊ nodis Apud an tiquos em̄ dicebat̉ vortex vorticis vbi nos dicimꝰ vertex verticis vn̄ lra iheromini hꝫ vorticibꝰ Sꝫ raba nꝰ ⁊ moderni hn̄t verticibꝰ: ſmīa n̄o mutatur. vortex autē appellat̉ cir cularis reuolucō aq. Sculpat dili gent̓ ꝑ vacuitatē ſua ⁊. qn̄ ſibi va cat Hic derident̓ ydolal̓re ꝙͣtū ad formalem diſpoſicōem qn̄ ē ī fieri Sculpat diligēter ꝑ vacuitateꝫ ſu am ⁊ ꝑ ſcienciā ſue artiſ figuret nl lud faciendo de ligno ſtatuā. vbi nichil nouuꝫ cauſat ſꝫ remouet ꝑ tes ab inuicem ⁊ aſſimilet ymagi ni hominis yſa.44. Fecit ymagīeꝫ viri quaſi ſpecioſum homineꝫ ha bitantem in domo ⁊cͣ. Aut alicui ex aīalibus illud ꝯꝑeta aſſil̓et ſi cut apis depingebatur ī ſpeciē bo ius Pamo deuſ egipti in figura a rietis. anuber in ſpeciē canis. Po ſita diſpoſicōne figuracōis ſubdit diſpoſicōnem coloracōis ⁊ dicit ꝑ limens illud ſcilicet lignū rubrica ⁊colore rubeo. vel rubrica appella tur inſtrumentum quo rubricant̉ mars ⁊ pallas: qꝛ mars ē deꝰ bel 2 b 4 i lorum ⁊ alia dea etiam bellorum. Et ideo cruentate: mars ⁊ pallas depingebantur Iupiter v̓o igneo tolore pictus ē ꝓpter terrorē fulgū xis ⁊ choruſcacōnis Alij libri hn̄t rubrica media correptā ⁊ tūc eſt ī ſtrumentum quo vtuntur mulie. res ad poliendum ⁊ cōplanandū lineas veſtes. cuiꝰ diminutiuū eſt rubiicula: ſꝫ qꝛ hoc inſtrumentū lenit ⁊ non linit. non concordat huic littere que eſt ꝑlimens. Eſt enim linire limendo iungere vnde in propoſito accipitur pro coloe̓ ru beo vel terra rubea. Et rubicundū faciens fuco colorem illius. Fucꝰ enim eſt equiuocum. vno mō ſigͣ ficat colorem ſil̓atum vel adulteri num Alio mō ſignificat quoddā genus apis Tercō modo eſt idem ꝙ mendacium vel ypocriſis vnde habetur verſus talis. Fucus mer mis apis falſus color at̄qꝫ ſimul tas. In propoſito accipitur pro cō lore adulterino qui vacuuꝫ colo rem occultat ⁊ alium pretendit⁊ vnde ſubdit Et omnem maculam que in illo eſt. ligno de quo fab̓ cat ſtatuam. perlimes. īperungēˢ vt occultetur ſub extraneo coloe̓. Vt faciat ei dignam habitacōne Poſita ymaginis materiali cōpo ſicione ⁊ formali diſpoſicione: hic ſubiungit deriſionem ydolatrarū racōnem localis ſituacōnis dices Vt faciat ei dignam habitationē quia poſuerunt tales ymagines in pulcherrimis templis. in parie te ponens illud⁊ ydolum ponit ta lis ydolatra in arcuato loco parie tis ⁊ confirmans ferro ne forte ca dat ſicut cecidit dagon ad preſen ciam arche dei ⁊ ſic primo. ℟. quī to dagon pronꝰ in terrā iacebat ante archam dei ⁊cͣ ꝓſpiciens illi

ne cadat ſciens qm̄ non poteſt ad iuiuate ſe. ymago em̄ eſt hoīs ⁊ no homo ⁊ opus eſt illi adiutoriū ho miniſ ⁊ nullo mō poteſt hoīem ad iuuae̓ Iuxta illaꝫ clauſulam Fcīt enim dignā hitacionē ſtotanduꝫ ē ꝙ virgo gloīoſa facta ē illo tem pore digna habitacō dei: qn̄ in ſuo corꝑe filius dei carnem aſſumpſit In pͣsͣ. clegit dominꝰ ſyon. elegit ea ī habitationē ſibi Syon inter pretatur ſpecula ⁊ virgineꝫ beata figurat: que mō ſpecula altiſſima ⁊ ꝓminēs extitit ꝑ vite excellenti am fcrī. 1i. Exaltaſti ſuper terram hītacionē meam digna facta eſt iſta habitacō ꝓpter tria. ſcꝫ ꝓpter hūilitatis ꝓfūditatē. ꝓpter vgini tatis puritatē. ⁊ ꝓpter ꝯuerſacio nis ſcītatem. qͥ gra breuitatis nō deduco. Lcō. 160. T de ſubſtantia ſua ⁊ de fi lijs ſuis ⁊ de nupcijs votū faciens inquirit Non eru beſcit culllo qui ſine aīa eſt ⁊ pro ſanitate quidem infirmū depreca tur ⁊ pro vitā mortuuꝫ rogat ⁊ in adiutorium inutilem īuocat ⁊ ꝓ itinere petit ab illo qui ambulare nō p̄t⁊ de acqͥrendo ⁊ de oꝑando ⁊ de omni reꝝ euētu petit ab eo qui ī omnibꝰ ē inutil̓ ¶ Poſtꝙͣ redar guti ſūt ydolatre de multiplici ydo lorum diuerſitate. in iſta ꝑte pro ſequit̉ de adorātiū ſtulticia ⁊ fatui tate Conſiſtit auteꝫ in ſuꝑſtitioſo cultu ydoloruꝫ fatuitas multiplex Nam ydolis ſuis emittūt vota: por rigunt ſupplicacōes ⁊ oracōes ac fi eo intelligerent de omnibꝰ nego cijs que vitam humanam cōtin gunt Primo ergo deridentur ydoCaplꝫ ſꝫ latre pro cultū quē exhibent ꝓ ne gocijs que gerunt̉ in terra. Secū doderidentur pro cultu quem exhi bent pro negocijs que gerant̉ in aqua Secūda ꝑs ca. 14. Iterū aliꝰ nauigare ⁊cͣ. Circa primum duo fiunt. primo derident̉ de votoruꝫ promiſſione. ſecūdo de verborum oracione ibi. Non erubeſcit loqui Qn̄tum ad primum dicit ſic Et de ſua ſubſtantia qnͣtuꝫ ad bona for tūne que ſunt diuitie ⁊ de filijs fu is. qn̄tuꝫ ad prolis ſucceſſionem ⁊ de nupcijs contrahendis pro ſe ⁊ filijs ſuis votum faciens īquit ab ydolo ſuo Votum diffinitur a iuri ſtis ſic. Votum eſt alicuius boni cum deliberacōne facta promiſſio Aliter a magiſtro ſentenciarum li bro qrͣto diſtin. 38. ca. i. Votum ē teſtificacio quedā ſpontanee pro miſſionis que de deo ⁊ de hijs q̄ dei ſunt ꝓprie fieri debet Ad votū enim neceſſario requiruntur tria ſcꝫ deliberacō. ꝓpoſitum volūtatis ⁊ promiſſio ſaltē v̓bi interioris qd̓ ſufficit quo ad deuꝫ. vel verbi ſeu facti exterioris qd̓ requiritur quo ad eccleſiā. ydolo vero nichil horū intelligenti. fatuum ē vouere. Se cūdo deridet ſpūſſcūs ydolatras de porrigēdo ſupplicacōes ydol̓ ⁊ d̓t Nō erubeſcit loqͥ cum illo qͥ ſine eſt aīa.ſ. vegetatiua ſenſitiua ⁊ in tellectiua. Et ido debet erubeſcere ſupplicari tali vel loqui tali cum ip ſemet ſit racionalis ⁊ illud ydolū ſit non racionale: quia nullam aī mam habet ⁊ ceterā Et cū tale ydo lū ſit īfirmū eīpotens conferre ſa nitatē ip̄ꝫ ꝓ ſaītate dep̄cat̉ ⁊ ꝓvi ta mortuū rogat Mortuuꝫ qꝛ lignū

aridum vel mortuum non viuē tem. ſicut lapideꝫ equalentē nor tuo ⁊ in adiutoriū inutilem inuo cat: ſicut fecerūt ſacerdotes Baal z. ℟. 18. Inuocabāt nomē Baal de mane vſqꝫ ad meridieꝫ dicēteſ Baal exaudi nos ⁊ trāſiliebant altare qd̓ fecerāt ⁊ īcidebāt ſe iux ta rituꝫ ſuū lanceolis vt ſāguine fūderentur. demones enim pluri mū delectātur in oblacōe ſangui nis humam. Et tūc merito deriſit eos Helias dicēs. Clamate v̓oce maiori. Forte eī deꝰ veſter dormit aut cum aliqͦ loquitur: aut in diu̓ ſorio eſt ⁊cͣ. Iterū fatuꝰ ydolatra ꝓ itinere petit ab eo qui ambula re nō poteſt ⁊ de acquirendo ꝑ ne gociacōem. ⁊ de operādo quantū ad operis inchoacōem: an ſit for tunatus vel nō breuiter de omni rerū euētu petit ab eo qui in om̄i bus eſt iutilis. ¶ De obſeruatori bus futuroꝝ euētuuꝫ ꝑ ſignā ad eos nullatenꝰ ordīata loqͥtur r̓pro bādo prolixe beatus Auguſtinꝰ. 2. de doctrina xp̄iana ca. ⁊. dicens Tales obſeruationes ſuperſticio nes eſſe: ſicut aliqui cum vidēt ca ligas a ſoricibꝰ rodi timēt de ali quo infortumo euēturo. Vn̄ legi tur Cathonem quēdam deriſiſſe qui ſibi pro mirabili ſigno infor tunij nūciauit caligas ꝑ ſorites eſſe corroſas. Certe non ē inquit mirabile. ſed mirabile fuiſſet ſi ca lige ſoīces corroſiſſent Ad iſta ꝑ tinet ſi homo ſurgens de lecto ad lectum r̓deat: quia ſternutauit ā reꝙͣ potuit ſe calciare. Iteꝫ ſi homi ni ſingulcienti dicit̉. Teneas ma nū dexterā pollicem manꝰ ſiniſtre Item cuꝫ plo malo accipitur ſi du obus amicis ſiml̓ ambulantibꝰ puer medius int̓currerit l̓ aliqd̓ aliud animal. Eſtimat̉ em̄ ꝙ eoꝝ ſit amicicia diuidēda. Simile eſt: t̓ dire domū ſi homo ſtatiꝫ ꝓcedens offenderit. Et tales ml̓tas fatuas obſeruātias ibidem recitat Augͥ. Tale ſimile eſt hijs duobꝰ ꝙ ve natores ſi eūdo venatuꝫ fratribꝰ vel ſacerdotibꝰ obuiāt vel aliquē talem in ſua ſocietate habeat pro illo die de expedicōnē diffidūt. V ſus em̄ caracterum ⁊ omniū figū rarum: excepta figurā crucis. ⁊ in uocatio nominū incognitoꝝ ⁊ al ligatio cedularuꝫ de euāgelio cir ca collum patientis ⁊ ml̓ta talia ad ſuꝑſticones p̄tinēt ẜm eum ⁊ q̄dam r̓liquie ydolatrie. ¶ Sꝫ hic poteſt eſſe dubiū vtrum obſerua tio ſignoꝝ ad precognoſcēdum e uentus futuros ſit licita vel ſuper ſticioſa. ¶ Videtur pͥmo ꝙ ſit lici ta: quia licitū eſt illo vti qd̓ antiqͣ ꝑ ml̓ta experimenta ꝓbauerunt eſſe verum. ſꝫ ml̓ti ꝓbauerunt ꝙ occurſus religioſoꝝ eſt ſignū fru ſtracōnis artis venatorie Igitur licet illo vti. ⁊ ẜm hoc ꝓcēdere vel dimittere Item ml̓ti experiuntur ꝙ inchoare labores vl̓ itinerā cer tis diebuſ: puta feriā tercia eſt pe riculoſum ⁊ tedioſum. Igitur licet hoc obſeruare ⁊ vitare ¶ Ad op poſitum eſt Auguſtinus ſecundo de doctrina xp̄iana. ca. ſecūdo. vbi docet: ꝙ om̄es tales obſeruacōes ꝑtinent ad qͣdam pacta ſignifica cōmcū demonibꝰ imita ¶ Ad iſtd̓ dicēduꝫ ꝙ talia obſeruant̓ reſpcū futuroꝝ euentuū. vl̓ obſeruatur

vt cauſe illoꝝ euētuū vel vt ſignū tm̄ di ſint cauſe conſiderandū eſt anpoſſit eſſe vera cauſalitas r̓ſpe ctu futuri vel non Si ſic nulluꝫ pec catū eſt obſeruare illd̓ ſicut ſi vide rimꝰ aerem nebuloſū cōijciinꝰ ꝙ erit pluuia vel aliqͥd tale. Si vero nulla cauſalitas poſſit attendi. ſꝫ tm̄ dicatur ꝙ iſtud ſignū ſigͥficat talem futuꝝ euentū. ſicut qn̄ pice gerriunt ſignificatur aduentꝰ hoſ pitum exquo iſta ſignificacō non eſt a deo īſtituta dicūt doctores ꝙ tales obẜuacōnes ſignoꝝ hmōi ſunt introducte ab hūana vaita te cooꝑante demonuꝫ malicia qui gaudeūt implicare hoīes ī vanita tibus ⁊ erroribus Et interdū caſu accidit ꝙ tale ſignum talis euētꝰ ſequebat̉ Sed poſtea qn̄ hoīes in ceperūt talibus īdulgere ml̓ta ſeq̄ bant̉ ꝑ cōoꝑacōes demonū vt ho mines magis fierent curioſi⁊ arti us ī talibus ſuꝑſticōibus radita ti Vnde cū nulla racō poſſet eſſe. quare occurſus ſcōꝝ viroꝝ venacō onem impediat qn̄ eſt licita ⁊ a ꝑ ſonis conuenientibꝰ licite exercet manifeſtum eſt ꝙ hoc credere ſuꝑ ſticioſum eſt ⁊ erroneū Hoc etiaꝫ oſtendit̓ ex frequēti falſitate ſigͣ. ¶ Ad racōes patet ꝑ dicta ꝙ hoīes decipiūtur ꝑ cōoꝑacōes demonuꝫ ꝓpt̓ eorū falſaꝫ credulitatem prece dentē ⁊ ideo obẜuatores taliū mul ta īcōmoda recipiūt ꝓpter eorum falſam fideꝫ que alij nullatenꝰ pa tiunt̉ qui de talibus non curant. Sed de ymaginibꝰ aſtrologicis q̄ hunt certis tꝑibus planetis exiſ tentibus in quibuſdam locis celi determinatis dubium eſt an ſice Cap xiij at tales ymagines facere ⁊ talibꝰ factis vti ſicut temꝑibus meiſ qui dam in Londoma dicebat̉ curari a qrͣtana per ymagineꝫ leonis au ream ẜm certam conſtellacioneꝫ factam hͦ eſt difficile dicere ꝙ eſt verum ꝓpter mirabileſ oꝑaciones corporum celeſtium: ꝙ hoc eſt cer tum ꝙ nichil eſt homini illicitum qd̓ per naturaꝫ. compleri poteſt di cit tn̄ ſanctus Thomas ſecunda ſecunde queſti. nonageſimaſexta Et allegat Auguſtinuꝫ decimo de ciuitate dei. ꝙ opinio Porphirij fuit falſa de ymaginibus talibuſ conſtruendis Verum eſt auteꝫ ꝙ res naturales formas ſuas ⁊ v̓tu tes conſequūtur ex corporibus ce .18. leſtibꝰ: ſed ymagines artificialeſ nullam virtuteꝫ conſequi poſſunt ab arte nec aliam virtutem habe re poſſunt a corporibus celeſtibꝰ niſi quam habent racione mate xie. Figura autem non eſt princi pium alterandi. ⁊ ideo non aliam virtutem cauſandi habet aurum talis ymaginis ꝙ aliud aurum alterius figure. Sed ſi alium effe ctum habet. hoc eſt ex operacio ne demonum qui ſunt ludificato res hoīm ẜm Auguſtinū Et ido ta les ymagies aſtronomice virtuteꝫ ſortiunt̉ ꝑ demones. Cuiꝰ ſignū ē ꝙ oportet ilis ymaginibus quoſ dam caracteres īprimi qui ad nl naturaliter operantur Vnde ſcien dum eſt ꝙ ymagines aſtrologice ⁊ ingromantice in hoc differunt. ꝙ in facturā nigromanticarum ymaginū fiūt expreſſe qͥdā inuo cacōnes demonnum. Vn̄ tl̓es yma gies ꝑtinēt ad exp̄ſſa pacta cum

demonibꝰ inita. Sed in factura aſ tronomoꝝ ſunt tacita pacta cuꝫ demonibus ꝑ quoſdā caractereſ ⁊ figuras ab ip̄is dēonibꝰ adīuē tas. ad quoꝝ caracterū factioneꝫ demones facientibꝰ ſuffragātur. Sed adhuc de cartulis ⁊ alliga turis circa colla ꝑſonarū infirma rum in quibꝰ cōtinent̓ verba euā gelica vel verba pſalterij poſſit eſ ſe dubiū an talia ſint ſuꝑſticioſa dicendū ꝙ ſi p̄ſciſe verba talia eu angelij alligent̓ vt deus ad eorū appenſionem patientem ciciꝰ iu uet ꝓpter deuocōem nichil mali ē. ſꝫ qͣndo putaſ ꝙ illa verba exꝓpri a v̓tute curent febres ⁊ ꝓhibeant morbū caducū ⁊ ſimilit̓ qͣndo cuꝫ illis verbis admiſcētur caractereſ ignoti ⁊ nomina extranea ſi non ꝑmittitur ꝙ ꝑſona portans ſciat quid ſcribit̉: tūc nō eſt dubiū qͣn ibi eſt ſuꝑſticio. Vn̄ Criſoſtimꝰ ſuꝑ Matheū. Quidā aliquā ꝑteꝫ euangelij ſcriptam circa collū por tant. nōne ꝯtinue in eccleſia legi tur euāgeliū ⁊ audit̉ ab ōnibꝰ? Cui igit̉ in auribꝰ poſita euāgeli a nichil ꝓſūt qūo poſſunt eū cir ca collum ſuſpenſū iuuare. dein de vbi eſt v̓tus euangelij in figu ris lrārum a̓ in intellectū ſenſuuꝫ Si ī figuis bn̄ eī circa collū ſuſpen dis in ītellectū. gͦ melius in corde poſita proſunt ꝙ circa collum fuſ 4 penſa. ¶ Capituluꝫ decimū qͣr tum Lectio. ibi. Terum alius cogitās nauigare ⁊ ꝑ feros flu ctus iter incipiens lig nō portante ſe fragili us lignū inuocat. Illud em̄ cupi ditas acquirendi excogitauit. ⁊ artifex ſapiētia ſua fabricauit Tu aūt pater oīa gubernas ꝓuidētia qm̄ dediſti ī mari vlā ⁊ int̓ fluctꝰ ſemitā firmiſſimā: on̄dens qmͣpo tens es ex omnibꝰ ſanare: eciaꝫ ſi ſine rate aliquis adeat mare. ſꝫ vt n̄o eſſent vacua ſapīe tue opera ꝓpt̓ hoc eciā exiguo ligno credunt ho mīes animas ſuas ⁊ tranſeunteſ mare ꝑ rateꝫ liberati ſūt. Poſt ꝙͣ deriſa eſt ydolatrū fatuitas in veneracōne ydoloꝝ pro negocijſ q̄ gerunt̉ in t̓ra. In hac parte de ridetur fatuitas eorundeꝫ in ſuppli cando ydol̓ ꝓ negocijs que gerū tur in aqua. Hec ec̄ fatuitas on̄di tur ꝑ comparacōneꝫ ydoli facti de ligno ad nauem factam de ligno cōſimilit̓. Cum em̄ vtrūqꝫ factum ſit de ligno ⁊ nauis ſit fortior: ſub tilior ⁊ vtilior: quia a ſcīa diuina ordinata Geneſis. 6. Fac tibi ar cham de lignis leuigatis ⁊cͣ. ydo lum vero fit a ſcīa humana. Igit̉ minor fatuitas foret adorae̓ nauē ꝙͣ ydolum. ¶ Circa hoc tria facit Primo rep̄hendit ydolatre fatui tatem. Secūdo oſtendit ydoli inu tilitateꝫ. Tercio nauis fructuoſā cōmoditatem. Secūda ꝑs ibi. Il lud em̄ cupiditas ⁊cͣ. Tercia ibi Sed vt nō eſſent ⁊cͣ. ¶ Quātum ad primū d̓t ſic Iterū aliquis ali us viꝫ ydolatr̄ nauigae̓ cogitanſ ⁊ ꝑ feros ⁊ feroces fluctus it̓ face re incipiēs ligno portante ſea na ui fragilius lignū inuocat vizy dolum: qd̓ fragilius eſt: quia ydo lum p̄t fieri de ligno valde debili Sed nauis ſit de lignis fortiſſimˢ ⁊ fortiſſime cōpaginatis Qd̓ aūt nauis ſit

nauis ſit melior ⁊ vtilior ydolo ꝓ bat̉ ſic. ydolum fabricatuꝫ eſt ſa piētia humana ⁊ ꝓpter cupidita tem vt artifex ꝑ pulchritudinem ymaginis ꝯſeque̓tur plus merce dis. Sed nauis fabricata eſt a ſa piētia diuina ꝯſulente homībus qd̓ eoꝝ ꝯgruebat ſaluti. ſicut dic tum eſt de Nōe. Illud enim vydo lum cupiditas acquirendi tam in artifice ꝙͣ in ſacerdotibꝰ ⁊ pontifi cibꝰ ydoloꝝ excogitauit Quia iſti q̄ſeruiebat ydolis. ⁊ vixer̄t ꝑ ob lacōnes. ⁊ ſacrificia eis facta zela uerūt omnino ꝙ ydola forent pl̓ chra: ⁊ artifex ſapiencia ſua fab̓ cauit: nō d̓ina ¶ Et qͥa nauis adī uentio d̓r eſſe de diuina ꝓuidētia poſſit aliquis dubitare andeus ſi ne nauis adiutorio poſſit hoīes in mari ſaluare. Et ideo pͥmo dicit̉ ꝙ ſic. Secūdo declarat̉ nauiſ ꝯmo bitas magna. Secūda ꝑs ibi. S vt nō eſſet vacua. ¶ Quātum ad primū dicit ſic. Tu aūt pater gu bernas: ſupple oīa ꝓuidentia. Iux. ta illud. 6. huiꝰ In omni ꝓuidenti a occurret illis: qm̄ dediſti in mai viam. ſciꝫ in mari rubro Exodi. 14 fiter fluctus ſemitā firmiſſimaꝫ Inter fluctꝰ iordāis flumīs Ioſue z. Omnis populus ꝑ arentē alue um tnͣſibat oſtendens qm̄ potēſ es ex oībus ſanare.. ex oībus pe riculis ſaluae̓ ⁊ in omnibꝰ locis l̓ clementis hominē liberare. ſic̄ ab igne ſaluauit Abraham ẜm He breos Geneẜ. 16. Ego eduxi te de hura. de igne caldeoꝝ. Et. 3. ꝑue̓os miſſos in fornaceꝫ ignis ardentis dan̄. z. In aere ſaluauit latroneꝫ pedentem Luc̄. ⁊⁊ In aqua maiꝰ Cap̄lmj xiiij Ionā Ione. ⁊. In t̓ra Lazarū Io. li. cciā ſi ſine rāte aliqͣs adeat ma re ꝯfidens in deo debet ſperae̓ de ſa lute. ſicut patuit in Petro Math̓. 14. deſcendens Petrus de nauicū la ambulauit ſuꝑ aquas. Ratis ẜm yſidoꝝ. 19. Ethimolo. ca. i. fuit primuꝫ ⁊ atiquiſſimū nauigij ge nus ex rudibꝰ lignis aſſeribꝰ con fectum. ad cuius ſimilitudinē na ues facte ſunt. Ratem vero moder ni grāmatici dicūt eſſe latus na uis. Vn̄ Greciſmꝰ. Prora pͥor ꝑs eſt nauis altea̓ tercia puppis. dic latus eſſe ratem ventrem dic eſſe carinā. Et ẜm hoc in littera eſt ſy nodoche vt ponatur ꝑs ꝓ tota na. ui. Vltimo extollitur ⁊ prefertur nauis ꝯmoditas: quia licet deus poſſit immediate ꝑ ſe hominē gu bernare in mari: tamen voluit ho mini dare prudētiam nauifactiuā vt nō eēnt vacua ſapīe tue opea̓ a infructuoſa ⁊ inutilia ꝓpter hoc eciā exiguo ligno credūt hōies aī mas ſuas ⁊ vitā ſua temporalem ⁊ trāſeuntes mare pratem libeā ti funta. ꝑ nauem. ¶ Circa illaꝫ ꝑ C. ¶ ticulaꝫ. ꝓpter hoc eciā exiguo lig nō credūt homines animas ſuas Notandū ꝙ xp̄s dici poteſt mora liter loquēdo modicum lignuꝫ ꝓp ter mētis humilitatem. lignuꝫ ꝓp ter fructꝰ fertilitatem. de cuiꝰ mo dicitate ſcribit̉ ad Hebreos. li. Fū qͥ modico minꝰ ab āgelis mminoa̓ tus eſt videmꝰ iheſum ⁊cͣ De cuiꝰ ligni fertilitate d̓r ī pͣs. Exit tam ꝙͣ lignū qd̓ plātatuꝫ eſt ſecus decur ſus aquarū: qd̓ fructuꝫ ſuū dabit tu tempore ſuo. Iſtud lignū plan tatum fuit in terra benedicta in in. j.

lro incarnatione. Hoc eſt in virgine glorioſa de qua dicitur in pſalmō Benedixiſti domine terram tuā. Iſ ta terrā eſt bona que bene culta r̓d dit fructuū triceſimū ſexāgeſimuꝫ vl̓ cēteſimuꝫ. Sꝫ iſta eſt multu me lior ⁊ magis benedicta que ſine la bore vel cultua̓ producit optimum fructum ⁊ infinite bonitatis. Talis fuit virgo bn̄dicta que ſine natue̓ ſubſioio genuit xpriſtum mundo Et ideo bene dicit̉. Benedixiſti dn̄e terram tuaꝫ: ſiam ſpecialiter ſingu lariter ⁊ apprepriate fuit benedic ta. Et ſicut lignum plantatum in t̓ ra ſolidat terram ex omni parte ⁊ per radices ſuas colligit ⁊ conſtri git ne defluat. ita xpriſtus planta tus in virgine benedicta matre fu a eam ſolidauit virtutibus ⁊ gra cijs ſic aſtrinxit ꝙ numꝙͣ defluere potuit per petcatum mortale vel ve niale. Fuīt enim ſanctificata ī vte ro ꝙ mundata a peccato originali ⁊ in ea fomes ligatus ſic/ ꝙ nūqͣ e A 95 am ad peccādum īpegit. Et hec fuit pͥma ſāctificatio in vtero mr̄is ſue Et iſta ſanctificatio fuit eius vera cōceptio. Naꝫ ꝙͣ cito v̓go beata ha buit eſſe ī vtero taꝫ cito fuit ſācta. Nō eī potuit eſſe ſcā an̄qͣ eſſet. Ve ra gͦ ꝯceptio beate v̓ginis attendi tur ⁊ ſumit̉ penes īſtans īfuſionis aīe in corpꝰ ſufficient̓ ⁊ debitō mō organiſatū Necnon ab omni qͣlita te iordinata qua ꝯtraxerat racōne ꝓpagacōis ſeīnalis purgatum ⁊ e mundatū. Et ſic pꝫ ꝙ iſto mō capi endo nomē ꝯcepcōis ſtricte ⁊ ꝓpe beata v̓go nō fuit ꝯcepta in p̄cro o riginali. Alio mō capit̓ ml̓tū īpro prie ⁊ large pro īfuſione ſeminis ī matricē ex quo ſemine corpꝰ debu it formai̓ in vtero matris ſue ⁊ iuxͣ hoc multū improprie dicūt̉ quidaꝫ ipſā fuiſſe ꝯceptaꝫ in peccato origi nali qd̓ non eſt aliud niſi ꝙͣ aīa be are vginis fuiſſet corpoi ſuo ex illo ſemine formato vnita abſqꝫ purifi catione ⁊ emundacōe illiꝰ corporiſ a qualitate morbida ꝯtracta ratio ne ꝓpaginis ſeminaliſ. Tunc certe ꝙͣ cito beata virgo eſſe habuiſſet: tam cito habuiſſet peccatum origi nale. qꝛ fuiſſet ſibi iputatum ſicrit beato iohāni baptiſte ⁊ Iherenie qui tamen fuerunt ſāctificati ī vte ro matriſ. Sic gͦ patet ⁊cͣ. Sed ſecū da fuit in ꝯcepcōe filij ſui benedicti qn̄ fomēs ablatuſ fuit ſcd̓m eccleſi am ⁊ gratia ſuperaddita que flexi bilitatem liberi arbitrij determina uit ad bonū: ſic ꝙ ex tuc nullo mo do potuit in malū flecti Vn̄ tunc cō firmata fuit ſicut in via potuit. In prima nāqꝫ ſanctificacōne ligatuſ fuit fomēs ⁊ grā ſibi collata fuit in clinans efficaciter liberum arbitri um in bonum: tamen nō fuit tanta ꝙ flexibilitatē libei arbitrij in ma tuꝫ proferebat: ſicut nec gratia col lata primo homini in ſtatu innocē cie: ſed per prouidentiam diuinam fuit ꝯtinue preſeruata ⁊ cōſeruata vt eſſet īmunis a peccato/ ꝙuis an̄ conceptionem filij dei peccare potu iſſet niſi fuiſſet preſeruata. Sed ī ſecundā ſanctificacōe ſic ſanctifica ta fuit ꝙ deicepſ peccare nō potuit. VVnde iſtud lignuꝫ perfecte ſolida uit iſtā terrā ⁊ eam ſibi cōſtrinxit Gen̄. i. Germinet terra herbam vi rentem ⁊ facientem ſemen ⁊ lignū pomiferum iuxta genus ſuum.

Secundo iſtud lignū germinauit in miraculoꝝ operacōe. Cn̄ lignū incipit gͣminare: v̓tus q̄ infra lig nū latuit ſe exſerit ⁊ on̄dit. Eodē modo vtus q̄ in xp̄o latuerāt vſqꝫ ad tempus ſue p̄dicacōis ſe oſtē dit euidēter in miraculoꝝ operati one Luc. 6 Virtus de illo exibat ⁊ ſanabat om̄es eze. 36. Multipli cabo fructū ligni ⁊ germē. ¶ Ter cio lignū iſtd̓ fronduit in bo oꝑa cōne orādo: ieiunādo ⁊ itinerando ¶ Quarto floruit ꝑ fame diul̓ga cōnem Cantic. i. Vinee florētes o dorē deder̄t. Odor floꝝ in vinea d̓r ẜpentes fugare. ⁊ bo fama xp̄i iu vos ſcandalizauit. ¶ Qn̓to folia yduxit ꝑ doctrine ſalubris p̄dica cōnem. Verba eī ſunt ſicut folia tā folia ſūt ſonora ⁊ hn̄t figurā iingue Apo. vltīo. Folia ligni ad ſanitate gentiū ¶ Sexto fructum fecit in ablacōe pctōꝝ yſa. 24. Iſ te ē oīs fructꝰ vt auferat̉ peccatū. Septio iſtd̓ lignū fuit putatuꝫ in paſſione: vt fructū plus aufer ret Cant̓. ⁊. Tempꝰ putacōis ad uenit. Octauo fuit iſti ligno ap vdiamentū appoſitū ad ſupportā dum: qn̄ cruci fuit applicatum Ac tuum. j0 Quē occiderūt ſuſpenden tes in ligno: qn̄ xp̄s pctā nr̄a ꝑtu lit in corpore ſuo ſuꝑ lignum Pri ma Petri. a Nono iſtud lignū aruit in morte Ecci. ſexto Relinqͣ ris velut lignum aridum in here mō. decio refloruit in reſurrecti one In ꝑs. Refloruit caro mea. ⁊ lob. 14. Lignū habet ſpem ſi p̄ſci ſum fuerit: rurſū vireſcit ⁊ rami e ius pullulant ¶ Vndecimo vſqꝫ ad celum creuit in aſcēſione fꝫec̄. Caplꝫ ꝓ zi. Eleuata ē altitudo eius ſuꝑ oīa ligna regionis. ¶ duodecīo iterū fructificauit in ſpūs ſancti miſſio ne Apoca. ⁊⁊. Ex vtraqꝫ ꝑte flumi nis lignū vite afferens. 12. fructꝰ ꝑ mēſes ſingulos ⁊cͣ. Xp̄s vea̓ci ter ē lignū vite. Nā ab eo dat̉ hoī vita triplex nature: gr̄e ⁊ gl̓e. Na tue̓ Gen̄. ⁊. Inſpirauit in faciē eiꝰ ſpiraculū vite. Secūdo dat vitam gr̄e Prou̓. 13. Lignū vite deſideriū veniēs. Tercio dat vitā gl̓e ꝓu̓. z. Lignū vite ē hijs qͥ apprehende xint ea ⁊ qͣ tenuerint ea: beati. dr̄ de ſapīa increata q̄ eſt xp̄ſ. Iſtud lignū attrahit duodecim fructuſ qn̄ poſt miſſionē ſpūs ſancti ⁊. a poſtolos miſit in mundū Luce. 6 20 Elegit i⁊. quos ⁊ apoſtolos nomi nauit quibꝰ dixit Io. iij. Ego vos elegi de mūdo ⁊ poſui vos vt eatis ⁊ fructū afferatis. ⁊ fructꝰ veſter maneat̉ Lciō cēteſimaſexageſiāſecūda Ed ⁊ ab inicio cum ꝑiret ſuperbi gigateˢ. Spes em̄ lorbis terrarū adratem ꝯ fugiens r̓miſit ſeculo ſemen nati uitatis: que in manū tua erat gu bernata. Bendictum enim lignuꝫ per quod ſit iuſticia. Per manꝰ autem per quod fit ydolum ma ledictum ⁊ ipſum qui fecit illud: quia quidem operatus eſt: illud autem cum eſſet fragile deꝰ cog nominatus eſt. Similiter autem odio ſunt deo: impiuſ ⁊ impietaˢ eius. Etenii quod factum eſt cū illo qui fecit: tormenta patietur ¶ Poſita comparatione inter y dolum ⁊ nauigium: proſequit̉ ſpi ritus ſcus de ꝯmendacōne nauis in. 2.

lcio vol arche diuinitus ordinate. Et cir ea hoc duo facit. Nam primo on̄t ꝙ nauis nieretur humanā benedi ctioēm. Secdo ꝙ idolū meret̉ hūa nam maledictiōem. Secūda pars ibi Per manus autem. Circa pͥ mum duo facit. qꝛ primo ponit̉ ip ſius arche nōe debite ſaluacōis of ficium. Secūdo ex hoc infertur ꝙͣ ei debetur merito benedictōnis bn̄fici um. Secunda pars ibi. Benedcm̄ eſt lignum. dicit igitur. Sed ⁊ ab inicio parum poſt mundi exordi um: quia in principio ſecunde eta tis ſeculi ſub noe cū ꝑirent ſuperbi gigantes in quo notatur perditio nis peccatorum cauſa ⁊ ratio. Erat enim ſuꝑbi terreni carnales ⁊ lux urioſi. Iſaye. ⁊6 Terrā gigātuꝫ de trahes ī ruinam. Spes orbis t̓rarū ꝙ ſeminariū genꝰ humani. noe vi deliꝫ ⁊ filij eius ⁊ vxores filioruꝫ eꝰ ad ratem ⁊ archam refugienſ r̓mi ſit ſeculo ſemen natiuitatis ⁊ ſemi narium ꝓpagacōnis qd̓ mundo fu it fere ſubtractum cū nō ſtaret n̓ ī octo perſoīs que.ſ. ratis vel archa manū tua ⁊ potentia tua guberna ta erat. Et ideo merito debet illd̓ lig nū ab hominibus benedici. Vnde ſuddit. Bn̄dictum enim lignum ꝑ quod fit iuſticia Bn̄dictūa. benedi ctiōe dignū. Lignū inꝙͣa archa ꝑ quod fit iuſticia. ſalus ⁊ cōſerua tio iuſtoꝝ ꝑeuntibꝰ malis Vn̄ dix it dominus ad nōe Genͥ. 4. Te em̄ vidi iuſtū corā me in generacōne hac. Sicut aūt illud lignum quod eſt idolum eſt dignum maledictō ne ꝓpter duo. Tum ratiōe faciētis qui peccauit fabricādo quia deuſ ꝓ hibuit fabricaxi. Deutro. 7. Male dictuſ homo qui facit ſculptile ⁊ cō flatile. Tum ratione rei facte que ī digne ꝯgnominatur deus in preiu diciū maieſtatis eternea. diuiē. di tit igit̉ ꝯſtruendo textū ſic. Idolum aūt quod fit per manꝰ maledictū eſt ⁊ ipſū.ſ. idolū ⁊ qui fecit illd̓. Et ſubdit racōem dicenſ quia ille qui dem operatus ē id quod nō licuit. Illud auteꝫ cū eſſet fragile deꝰ cog nominatuſ eſt. Vnde ſequit̉. Sil̓it̓ autē odio ſūt deo impius ⁊ impie tas eius id eſt idolatra ⁊ idolum ſu um. Vbi notandum ꝙ idolum ac cipitur tripliciter in proceſſu iſto. Vno modo pro materia lignea vl̓ lapidea vel metallina ⁊ ſic verum eſt ꝙ idoluꝫ eſt a̓qͥd. Secundo mō accipitur pro dyabolo preſidente tali idolo ⁊ ſic etiam eſt aliquid. Tercio modo accipitur idoluꝫ qua ſi pro quodaꝫ compoſito ex demo ne ⁊ materia figurata. ſicut homo componitur ex corpoe̓ ⁊ anima. Et ſic loquitur apoſtolus priā ad Cō rintheos decimooctauo. Scimuſ ꝙ nichil eſt ydolum in mundo. Secū do modo accipitur ydolū ꝯn̄ter in lr̄a cū ſubīfert̉ Etenim qd̓ factū ē a. dyabolꝰ qͥ dicit̉ idoluꝫ ſecd̓o mō ⁊ p̄ fidet illi qd̓ factū eſt a matel̓e figu rate Cum illo qui fecit tormēta pa M tietur in inferno. Circa illā clau ſulam videlicet Benedictum lignū per quod fit iuſticia. Notandum eſt ꝙ in ligno crucis multiplex iuſ ticia facta fuit Primo quia homo rependit quod abſtulerat/ Dyabo lus deuincitur per illud in quo vice rat. Primo ergo homo rependit qd̓ abſtulerat. Iuſtuꝫ eſt eī ꝙ ſcd̓ꝫ formam ⁊ quantitatem delicti fiat

C2 emendatio cū reſtitucōne ablati. Homo autem fructum vetitū acce pat ab arbore ⁊ hō xp̄us fructum vite reſtituit arbori homo delecta tus ē ī omni ſuo ſenſu illicite/ ⁊ hō xp̄us puītus ē in oī ſuo ſenſu inii ſte Penam enim habuit quo ad factum in flagellacōe crucifixione ⁊ coronacōe. Quo ad viſū conſide rando matrem lacrimantē/ ⁊ diſci pulū quē diligebat. ⁊ iudeos inful tantes Quo ad auditum. Audiuit em̄ opprobria ⁊ blaſphenias. Si filius dei es deſcende nunc de cruce ⁊ multa alia. Quo ad guſtuꝫ. Gu ſtauit̓ eī acetū cū felle mixtu. Quo ad olfactū Odoratus ē ſputoꝝ fe torē yſaie. lo. Faciem meā nō au̓ ti ab increpantibus ⁊ conſpuenti bus in mede iſta iuſtitia d̓r Rō. . Sicut per vnius delictum in oēſ hoīes ꝯdemnacio veīt ita ꝑ vniꝰ iu ſtitiam ī om̄s hoīes iuſtificacō vi te. Secundo iuſtuꝫ fuit vt ſicut dy abolus hoīem in ligno deceꝑat ⁊ vicerat. per lignum falle̓tur ⁊ vin ceretur ẜm illud Ouidij Iuſtꝰ vtri qꝫ fuit nec eſt lex equior vlla. ꝙͣne cis artificem arte ꝑire ſua In pͣsͣ. Iuſtus dn̄s in oībus vijs ſuis. Er gobēnedictum lignum crucis per quod ſit iuſtitia. De hac iuſticia loquitur Magiſter ſm̄arum li. 3. diſ. 20. Reddens rationem quare criſtus voluit nos ſic liberare non potentia ſed iuſtitia Ideo inquit po tentia vincere noluit: qꝛ dyaboluſ vicio peru̓ſitatis ſue amator eſt potentie ⁊ deſertor oppūgtorqꝫ iū ſtitie. In quo illi homines euꝫ ma gis imitātur qui neglecta vel etiā poſa iuſtitia potentie magis ſtu Cap̄lꝫ xiiij dent. eiuſqꝫ adepcōe letantur vel cupiditate inflanmantur Ideoqꝫ placuit deo vt non potencia ſed iu ſticia vnicens hominem erueret ī quo homo imitari diſceret Igitur benedictum lignum per qd̓ fit iu ſticia. Lignum namqꝫ cruciſ bene dictione dignum eſt Ipſum enim eſt pons per quem criſtus tranſi uit: lectus in quo criſtuˢ dormiuit. ſcala per quam criſtus aſtendit. libra in qua redempcio noſtra pe pendit Primo gͦ ip̄a crux epons per quē xp̄us tnͣſiuit fluuiū mun dane vai̓tatis/ ⁊ ſuꝑ queꝫ calcare dēmꝰ pedibꝰ affectionis vt nos ſuꝑ portet̉ a fluctibꝰ inuūdātibꝰ pecca toꝝ Et ſicut quilibet contemnens pontē ꝑiclitatur ⁊ ſubmergit̉. ita quilibet qui non ſupportat̉ a cruce nec ei innititur/ ſaluai̓ n̄ p̄t. 1. Cor̓. j. Verbum em̄ crucis peuntibꝰ qͥ dem ſtulticia eſt. hijs autē qͥ ſal ui fiūt. nob̓ v̓tus dei ē Vnde de cruce p̄t expoī illd̓ Sapīe. 10. Cum aqͣ deleret terraꝫ ſaluauit iterū ſa pientia per contemptibile lignū iuſtum gubernans. Vnde maxi mus in ſermone de martiribus. Crux inquit non ſolum intelliga tur lignū patibuli ſꝫ pie vite v̓tu tiſqꝫ ꝓpoſitū Vn̄ xp̄iani vita qͥ ẜm euangeliū vixei̓t: trux eſt atꝫ mar tiriū Iſte ē pōs fixꝰ ⁊ īmobilis ſꝫ ē pos qͥ leuat̉ ⁊ attrahit̓ de nocte Vn̄ qͥ voluerit ſuꝑ iſtū pontē trā ſire oportet ꝙ veniat de dieſdies ē vita noſtra: mors eſt nox. Pons crucis penitentie eleuatur ⁊ ſb̓trͣ hitur apedibus noſtris in morte Quae̓ ſcribitur eccleſiaſti. 14. Cōfi tere dn̄o ante mortē Amortuo qͣſi in. 3.

lcīo gichil perit confeſſio Hoc eſt figu catiue lignum quod dn̄s oſtēdit moyſi Exod̓. il. Cum enim popul veniſſet in Ramatha ⁊ īueniſſent aqͣs ita amaras ꝙ eas nullo mō dibere potuerunt clamauit mōiſeſ ad dominū. Qui oſtendit ei lignū quod cu mimiſſuꝫ fuiſſet ī aquas dulcorate ſunt aque ⁊ facte ſūt po tabiles. Iſto modo moralit̓ ſi que cūqꝫ penitētia in hac vitā nobis a mara videatur immittatur lignuꝫ crucis ⁊ recogitet̉ quid ibi paſſuſ Axpriſtus ⁊ fiet dulce nob̓ quit quid pro eo bibeimus Vnde Iſido rus de ſūmo bono ſic inquit. Si paſ ſio redemptoris ad memoriam re ducatur: nichil tam durum quod nō equo animo toleretur. Parua enim toleramus ſi recordamur qͥd biberit ad patibulum qui nos īui tat ad crucem. Ille enim obprobri a: contumelias: irriſiones: alapas ſputa. flagella: ſpineam coronam crucemqꝫ ſuſtinuit Et nos miſei̓ ad noſtram confuſionem vno ſermo ne fatigamur: vno ſermone deici mur. Secrindo lignum crucis eſt le ctus in quo xpriſtus dormiuit Rn̄ enim aliqui domini reclinant ſe in meridie ad dormendum ī eſtate ſolent feneſtre thalam ſui claudi vt quietius dormiant. Iſto modo quādo fatigatus xpriſtus de miſe ra iſta vita: dormire volebat in lec to crucis: feneſtra mundi videba tur dauſa quando facte ſunt tene bre ſuper vniuerſam terram a ſex ta hora vſqꝫ ad nonaꝫ vt de eo me rito dicatur illd̓. ⁊. Paralip̄. 1. Oc ciderunt eum in lectulo ſuo ⁊ mor tuꝰ ē. Vbi fuerūt duo in lecto vno diuinitas ⁊ humanitaˢ Vna aſſu niebatur ad pena. Alia relinq̄bat̉ libera qꝛ pati nō potuit. Et benep̄t lignum crucis vocari lectus ⁊ non ꝑfecte lectus. Nam ita ſtrictum fu it ⁊ breue ꝙ nec hūit vbi caput ſuuꝫ reclinaret: nec vbi genua poſ ſet reclinare. Vn̄ de eo poteſt expōi illd̓. Gen̄. lo. de Iacob. Finitis ma datis quibus filios īſtruebat: col legit pedes ſuos ſuper lectulum ⁊ o bijt. Hoc fuit ferculū quod fecit ſi bi Salomon de lignis libani Can. 3. Et dicit̉ ferculū a fero fers non ꝓ ferculo eſcaꝝ: ſꝫ eſt genus vehituli quod vulgo leticiā dicit̉. Tercio lignū crutis eſt ſcala per quā xpri ſtus aſcendit. Aſcēdit em̄ ſicut Io nathas reptans manibus ⁊ pedi bus.i. ℟. 14. Hec eſt ſcala quaꝫ ia cob vidit in ſomnis cuius cacunie attingebat celū ⁊ angelos quōqꝫ dei vidit aſcēdentes ⁊ deſcēdentes ⁊ dominū innixū ſcale Gen̄. 28. Suꝑ iſtā ſcalā oportet aſcendere ſi ad ce lū velimꝰ veīre: nec ad vera gl̓am alia via ptꝫ. ꝓpt̓ qd̓ dicebat apl̓s Gal̓. 6 Michi aūt abſit gl̓ari nͥ in cruce ⁊cͣ. Quarto lignuꝫ crutis ē li bra in qua nr̄a redēpcō pepēdit. di uites ⁊ nobiles qn̄ pecuiaꝫ ſoluūt ī magna ꝙͣtitatē nō numerat: ſed pōderāt ſiue librat. Pauꝑes eī ſēꝑ numerat̉ Tn̄ ſi vtrūqꝫ fiat de pecu nia viꝫ ꝙ pōde̓tur ⁊ numeret̉: tunc p̄t oīno ꝯſtae̓ de ꝙͣtitate. Nā poſſi bile ē ꝙ ctus numerꝰ denal̓oꝝ pu taro. ſolidi deficiat a libra īponde̓ Et iteꝝ poſſibile ꝙͣ aliqn̄ 19. ſolidi ponderent vnam libram: ſed defi ciant in numero. Et qꝛ apud xp̄m facta ē copioſa noſtra redemptio

163 voluit non ſolūnumerari iuxta il lud psͣ. dinumerauerūt oīa oſſa mea. imo voluit pōderari vt on̄de ret nobis illud Ecci. 6. Amico fide linulla eſt cōꝑacō Et non eſt dig na ponderatio auri ⁊ argenti con tra bonitateꝫ fidei illius. Poneba tur ergo xp̄us quaſi in vno appē diculo libre ⁊ hō peccator ī alio ⁊ ī uentum eſt. ꝙ ſicut xp̄us ſufficiē tiſſime ponderoſuꝫ realiter deſcen dit ad medium qd̓ eſt ſimplicit̓ deorſum/ quando anima conuicta dietati deſcendit ad infernum qͥ ē circa centrum mundi Et ꝙͣto ipſe deſcendit tnͣto hoīem peccatorē ex altauit videlicet vſqꝫ ad celū ⁊ ſic verificabatur illud. Ezech̓. 17. Hu miliaui lignū ſublime ⁊ exaltaui lignū hūile. 1cō. 163. Ropter hoc ⁊ in ydolis na tionū non erit reſpectus. creature dei odium facte ſunt intēptacōeꝫ aīe hoīm ⁊ ī muſ cipulam pedibus inſipientiū Ini tium enim fornicacōis ē exquiſicō ydoloꝝ ⁊ adinuencō illoꝝ corrup cio vite eſt. Neqꝫ em̄ erant ab ini cio neqꝫ erūt ip̄petuum: ſuꝑuacui tas enim hominū hec adinuenit in orbem terrarū ⁊ ideo breuis illo ui finis adinuentus ē. ¶ Poſtꝙͣ reprobata eſt ydolatraꝝ fatuitas ꝓpt̓ydoli inutilitatē. In iſta ꝑte p̄ dicit culpe eorum irremiſſibilitatē Et circa hoc tria facit. primo predi cit eorū iuſtā punicōem. ſcdd̓ alle gat pene racionem. ⁊ tercō ponit racōis ꝓbacōem. ſcd̓a ꝑs ibi Rm̄ creature dei ⁊cͣ. tertiā ꝑs ibi Inici um fornicacōis dicit ergo primo ſic. ꝓpter hoc videlicet. ꝙ ydolatre Cap xiiij ſunt odibiles deo Ideo ⁊ ydol̓ na cōnū.. demonibus preſidentibus ydolis apud diuerſas nacōes nō erit reſpectus mīe. Abacūc pͥmo Aundi ſūt oculi tui ne videas ma lum ⁊ reſpicere ad inquitatem n̄o poteris. Et racō huiꝰ ſubdit̉: qꝛ ꝑ abuſum hominum ⁊ inſtigacōem demonum creature dei q̄ facte ſunt ⁊ ordlinate fuerunt ad honorem dei ⁊ ꝓfectum hominū ꝯuerſe ſūt in odium dei. vt deus ꝓpter illas in odium habeatur ⁊ homines de cipiantur ⁊ perdantur. ⁊ hoc eſt qd̓ dicit. quoniaꝫ creatue̓ in odiū dei facte ſunt. non ꝙͣ creatua̓ ī ydo lo odiatur a deo. qui nichil odit eorum que fecit: ſed qꝛ per fugge ſtionem dyaboli factuꝫ eſt ydoluꝫ in odium deia. vt deus odiatur du honor ſibi debitus ſubtrahitur ⁊ ydolo impenditur ⁊ in temptacio nem anime a. anmabus hominū ⁊ in muſcipulam ſcilicet decepcō nis pedibus inſipientium Et hec ē cauſa quare ydolis nationum nō eſt reſpectus Et ꝙ hec cauſa ſit ve ra ꝓbatur qꝛ inicium fornicacōis anime recedentis a deo. eſt exquiſi co ydolorum ⁊ adinuencō illorū corrupcō vite eſt. vite videlicet cre ature rationalis que ad cultuꝫ dei vel ē ordīata naturalit̓ fornicacō ẜm papia d̓r a fornix fornicis qui eſt arcus vel curuatura in piete l̓ edificio: quia in talibus locis me retriceſ proſtituebant̉. Eſt enim fornicacō amora legittīo ꝯnubio ſolutꝰ ⁊ vagꝰ explende libidinis ꝯfectādeqꝫ licēcia Scripture āt ſo lēt vore fornicacōeꝫ oēꝫ illicitā cor rupcōeꝫ ſic̄ eſt ydolatria ⁊ auaicia in 4.

lno ex quibus ſit tranſgreſſio legiſ di uine ſcd̓m illud. Perdes omnes qͥ fornicātur abs be. Hec pap. Qd̓ au tē adīuenta fuerūt ꝓbat̉. qꝛ ſi fuiſ ſent ꝑ diuinā ꝓductōeꝫ fuiſſent ī ter oꝑa ſex dieꝝ: qd̓ nō eſt verum. Manerent etiā ſemꝑ qd̓ planuꝫ ē eſſe falſum: qꝛ deſtruentur ante fi nem mundi. Et hoc eſt qd̓ ſubdit. Neqꝫ ei erant ab inicio: neqꝫ erūt in perpttuū gnini pro qꝛ: quia ſuꝑ uacuitas ⁊ vana hominū ocōſitaˢ hec adinuenit in orbē terrarū. Et iō breuis illoꝝ finis adīuentus eſt O pera eī dei ꝑſeuerāt in et̓nū: opera hoīm hēbūt finē. Act. j. de verbis Famaliel̓ Si ē ex hoībꝰ ꝯſiliuꝫ hoc aut opus cito diſſoluet̉. Si vero ex deo nō poteris diſſoluere illud ⁊cͣ. Sic gͦ pͥmo tangit̉ adīuentio ydolo ꝝ in gene̓: ſꝫ ꝯn̄r ꝓſequit̉ de eaꝝ ad uuiencōe in ſpecie. Circa illaꝫ clau Co ſulā Iniciū fornicacōis: ē exqͥſicio ydoloꝝ ſciēdū ꝙ moa̓lit̓ loquēdo qͣtuor genera ydoloꝝ ī eccīa reꝑiꝰ. viꝫ idolū trāſparentie ⁊ figuratiue ſil̓acōis. ydolū ꝯcupiſcētie ⁊ pecum atīe ꝯgregacōis. ydolū negligētie ⁊ defectīe prelacōis. ydolū ꝯtinētie ⁊ allectīe ꝯpoſicōis. Primuꝫ gͦ ydo lū deſigͣt ſil̓atores ⁊ ipoeritas. Se cundū collcōres ⁊ pecumiarchas Terciū rcōres: ſꝫ ideotas. Ruartuꝫ deſigͣt mulierculas lub̓cas ⁊ laſci uas. Primo gͦ ipocrita ꝯꝑatur ido lo Sicut eī ydolū habet ext̓nſecus effigiem hoīs viui: ſꝫ caret corde in tͣnſecus ⁊ oībus ꝑtibus ſpūalibꝰ: ita tales vident̓ viue̓ vita gratie ⁊ tn̄ interiꝰ mortui ſūt in corde per pec catū. Hij plerūqꝫ lapſos damnat ⁊ iudicāt ſine ꝯpaſſione vt eo rectiores ⁊ mūdioreſ credātur quo in reos ſeueriores mr̄antur. De tali be ne dicit Hiero. in quadā epl̓a. In tus nero ⁊ foris catho totus ambi guus. Monſtrū eſt velut quedaꝫ beſtia ꝯficta que votur chimea̓. Et qꝛ tales nōnūꝙͣ īueniūtur in ſtati bus ⁊ gradibus eccleſiaſticis mē rito ꝯquerit̉ dn̄ꝰ ꝑ ꝓph̓aꝫ Iher̓: 32. Poſuerūt idola ī domo ī qua inuo catū eſt nomē meū ⁊ polluerūt eā Cōtra tales exiſtētes in religione qui habitus ſanctitatem putant ſibi ſufficere dicitur met̓re. Ampla corona: nimis nigra veſtis: bota ro tunda Non fatiunt monachumſꝫ mens a crimine munda. Secūdū genus idolorum eſt concupiſcētie ⁊ pecuniatiue congregationis de quo dicitur Ozee.& Argentum ſu um ⁊ aurum fecerunt ſibi ydola vt interirent. Hoc ſcilicet mammō di citur quod adorant auari Vnde ⁊ auaricia ydolorum ſeruitus appel latur Eph̓. 6. Gloſa. Iſtud ydoluꝫ auaruꝫ ſignificat cuius deus num mus eſt Talis nummum adorat ⁊ colit vt deum. diligit em̄ numimū plus ꝙͣ ſe: ſicut xpriſtianus debet diligere xpriſtuꝫ. Hoc patet quia animam ſuaꝫ ponit pro pecunia ac quirenda ⁊ non poteſt maioreꝫ di lectionem oſtendere: teſtāte ſālua tore Iohannis decimo quinto Ma iorem hac dilectionem nemo ha bet vt aīam ſuā ponat quis pro a micis ſuis. Sed tantum amare pe cuniam ꝙͣtum deum: iniquum eſt valde In Eccleſiaſtici deciō. Nich diniquius ꝙͣ amare pecuniaꝫ. Hic enim habet venalem animam ſu um pro pecunia. Nam illā cōtinue

contemplatur ⁊ de ea friquenter meditat̓ vn̄ Gen̄. 42. Cōtemplati ſunt ſunt pecuniam in ore ſacci Ta les pecuniarū amatores a pecunia ſua nūqͣ ſponte ſeꝑantur ſꝫ cor eo rū ſolum ī pecunia requieſcit. Ma th̓.§. Vbi eſt theſaurus tuꝰ ibi ē ⁊ cor tuuꝫ Quia pecunie ſue obedi entiam ſeruat magis ꝙͣ deo ⁊ ido in infernuꝫ deſcendit fcc̄s. 10. Pe cunie obediūt oīa ⁊ in fine deſcen dunt ad inferna decepti Amod. ⁊. deceper̄t eos ydola ſua poſtꝙͣ abi eruūt patres eorum Hoc ē ergo ydolum ꝯcupiſcentie ⁊ pecuniatīe ꝯgregacōis Ariſto. p. politicoꝝ di ſtinguit triplicem pecuniationeꝫ. Naturalem Capſoriam vel Obole ſtoticam ⁊ vſurariaꝫ. Pecuniacō naturalis cōſiſtit ī cōmutacōe fru ctuum ⁊ aīalium ⁊ rerum natura. lium pro pecunia/ ⁊ hec eſt ꝑs yco nomice ⁊ laudabilis Pecuniacio capſoīa eſt circa ꝯmutacōem nu miſmatum ⁊ a numiſmate incipit ⁊ in nūmiſmā terminatur Et hec ē vituꝑabilis ſi fiat ꝓpter lucrum ſu um ꝓpum: qꝛ non vtitur pecunia ad finem ſuum debitum. Pecunia naturalis vel yconomica etiam cō ſiſtit in cōmutacōe rei naturalis ꝓ pecūia. ⁊ hec eſt laudabilis ⁊ ꝑs yconomice vel politice Campſola ergo eſt duplex.ſ. Oboleſtotica q̄ eſt circa cōmutacōes numiſmatu vt vna moneta ꝯmutatur ꝓ alia ⁊ hec eſt vituperabilis ⁊ innatura. lis quia non vtitur pecunia ad fi nem ſuum Alia vero ē vſuraria ⁊ hec ē odibilis ⁊ maxime abhomi nabilis: qꝛ finis ⁊ fructus pecunie eſt eius vſus ⁊ ideo qui concedit Cap̄ 14 alteri pecuniam concedit ſibi vſuꝫ ⁊ quia pro vſu petit. de aliēo petit ⁊ ideo peccat. ¶ Tertiū genꝰ ydo loꝝ ē ydolū negligētie ⁊ defectiue p̄lacōis. ȳdoluꝫ bene recipit hono res ⁊ nichil valet: ponitur in loco ſolemni ⁊ nichil virtutis habet. portat gladium vel haſtam ⁊ nu ꝙͣ percutit ſcū caſtigat Sodem mō prelatus negligens recipit hono res ⁊ ponitur in loco ſolemni ⁊ hꝫ auctoritateꝫ corrigendi defectuios ⁊ nichil facit. īmo ſicut videmus ꝙ paſſeres ⁊ aues alie fedant ſu per caput ydoli non obſtante gla dio ſuo verſatili. ita nonnūꝙͣ diſ ſoluti ⁊ laſciui ſedent ⁊ requieſcūt ſuper caput prelati Tales ſunt ſi bi familiares ſeruientes ⁊ conſili arij ⁊ ab eo ſupportantur a qͥ debe rent argui ⁊ puniri Vnde ipſi euꝫ feribus ſuis fedant: quia culpis ſuis damnabilem eum probant Tali p̄latō dicitur. zach̓. ii. O pa ſtor ⁊ ydolum derelinquens gregē Aulus gellius noctium atthicaꝝ libro. 7. ⁊ ponit Taurus in comen to ſuo ſuper plōm Puniendis pec catis tres eſſe cauſas exiſtimatu eſt Vna quando adhibetur pena caſtigandi ⁊ emendandi gratia vt is qui deliquit attentior fiat cor rectiorqꝫ Alia cū dignitas ⁊ aucto ritas in quam peccatur tuenda ē ne premiſſa anii aduerſio cōtēp tum eius pareat. Terciā eſt prop ter exemplum vt ceteri mētu pene terreantur. ¶ Quartu genus ydo lorum eſt ydolum incontinentie ⁊ allectiue compoſicionis vt muli er ornatu meretricō preparata ad capiendas animias compoſita ⁊ N. 1

cō cirrumornata vt ſimilitudo templi Hoc eſt ydolū zeli ad prouocādū emulationē. Fzechi. s Iſta ſunt y dola in quibus demones dant reſ ponſa: fallatia ⁊ libidinis incentīa Radiant auro ⁊ argēto ⁊ gēmis ⁊ veſtibus precioſis ⁊ nichilominꝰ ſunt intn̓ſecus vile lutum. Vn̄ me trice dicitur Auri nobilitas luteaꝫ ſi veſtiat ollam. Non tamē hinc ſe quitur hanc minus eſſe lutū. Con tra vero cuioſitatem ornatuſ vt ex inde perſona quelibet virum l̓ mu lierem ad illicitum amorem allici at dicit̉ beatus Iheronimꝰ in qua daꝫ epiſtola Si vir vel mulier ad illicitum amoreꝫ ſe ornauerit ⁊ vul tus hominū ad ſe prouocauei̓t ⁊ ſi nullum damnuꝫ inde ſequatur iu dicium tamen patietur eternum: qꝛ venenū attulit ſi fuiſſet qͥ bibei̓t Hec ille. Et de iſtis poteſt exponi pͥ ma pars lectiōis hodierne. In ydo lis nationū nō erit reſpectus. Hoc eſt. nō licet viro vtuoſo ⁊ bono ta le ydolū reſpicere Iuxta illud Eccle fiaſtici. 9. Ne reſpiciaſ mulierē ml̓ tiuolam ne incidas in laqueos illi us. Et īfra. Auerte facieꝫ tuā a mu liere coptā ⁊ ne circumſpiciaſ ſpeci em alienam. Iſte creature ſūt de qͦ bus dicitur in lr̄a. Quoniā creatue̓ dei in odium facte ſunt: viꝫ ipſius dei ⁊ in tēptacōne anime hominuꝫ ⁊ ī muſcipulam pedibꝰ īſipientuꝫ In hac muſcipula captuſ ē dauid Hoc etiā ydolum ſapientem Salo monem ad culturam ydoloruꝫ per duxit. 3. ℟. ⁊. Hec ydola fugienda funt ⁊ non exquirenda ꝑ curioſita tem quia ſicut dicitur ī littera. Ini cium fornicacōis eſt exquiſicio ido lorum Nam impoſſibile ē ꝙ hocn̄o curioſus ⁊ laſciuus ſe ſonanſ iſtiſ ydolis nō corrumpatur ab iſtiſ vl̓ homo diligenter exquirens ⁊ com memorans cogitādo de ſpecie mu lierum vt faciat ſibi ydola ⁊ ſic ne ceſſario preparat ſibi caſum. Vn̄ in vitaſpatrum narrat̉ de quodaꝫ qui noluit alloqui mulierem ȳmo nec matreꝫ niſi clauſis oculis. et ꝙ ſenes tunc temporis noluerūt vide re mulieres a quibꝰ dum quereret̉ de cauſa Rn̄derunt ꝙ cogitacōnes ſūt ſicut picture īquietantes ex cō mēoratione rerum viſarum. No ta fabulaꝫ Ouidij meth̓. j0. de pug na leonis contra pictorem ⁊cͣ. Et ideo ſumma cautela cōtra iſta ydo la eſt fuga Naꝫ pugna eſt difficili ma ⁊ hoc ſatis īnuit apoſtolꝰ i. ad Coꝝ. 10. Fidelis īquit deus qui nō parietur vos temptari ſuper illud quod poteſtis ſed faciet cuꝫ temp tatiōe etiam prouētum vt poſſitiſ ſuſtinere. Propter quod cariſſimi fugite ab ydoloꝝ cultura q. d. Licꝫ neceſſarium ſit vt temptemim nō tamē temptabimini ſuper id quod poteritis niſi voſ preſūptuoſe opor tunitatibus īgeratis ⁊ ideo fugite ab ydoloꝝ cultura ⁊cͣ. cō cen teſimaſexageſimaquarta Terbo enim luctu dolēs pr̄ ſibi rapti filij fecit ymagi ne ⁊ illum qui tunc qͣi mor tuꝰ hō fuerat nunc tamꝙͣ deum co lere cepit ⁊ conſtituit īter ſeruoꝫ fu os ſacrā ⁊ ſacrificia. deīde int̓ueni ente tempore ⁊ īualeſcente iniqua conſuetudine hic error tāꝙͣ lex cuſ toditus eſt ⁊ tirannorum imperio colebant̉ figmenta. ¶ Poſtꝙͣ ſpi

tiſſanctus multiplicit̓ e̓probauit ſuperſticioſam ydoloꝝ adoracōeꝫ. In iſta parte incipit enarrae̓ ydo lorum primariā adinuentionem. Et circa hoc duo facit. Primo on̄t quomodo ydola adinueniebant̉. Secūdo quot ex eiſ mala ſequeba tur. Secunda pars ibi Et non ſuf ficerat. Circa primū tria facit. Naꝫ primo agit de ydoloꝝ ad inuentio ne. Secundo de ydolatrie ꝯtinuati one. Et tercō de eiuſdem augmen tacōe Secrinda pars ibi deinde in feruemiēte. Et tercia ibi Prouexit. Circa primum tria narrat: videli ydoli facturam. ydoli culturaꝫ ⁊ cul tus ſeruandi legem ſiue cenſuram Motiuum aūt ad ydolū conſtruen dum: primo fuit amor deordinatꝰ patris carnalis ad filium ſuuꝫ qui filio iam defuncto dolens vltra ra tionis menſuram modum iam ex cogitauit quōmodo tātum dolorē delinire valeret̉ ⁊ accerſito ſculpto re effigiari fecit filiū: vt quē realit̓ habere non poſſet: ſaltē habe̓t ap parenter. Sicut em̄ dicit Ariſtoti. in poetria Homo naturalit̓ delecta tur ī repreſentacōne ſui. Et qꝛ vnuſ quiſqꝫ hoc pro deo colit quod ſum me diligit ideo ex deordinata dilec tione ad filiū cepit talis pat̓ fatuꝰ imaginē filij colere tamꝙͣ deū ⁊ in ter ſeruos ſuos qui ſibi cōtradicere non audebant legem ſtatuit de ſo lennitatibus ⁊ ſacrificijs faciēdis eidem. Iſtam hiſtoriā de ortu ydo lorum narrat magiſter in ſpeciali fulgentius initologiaꝝ li. i. Et Al lexander nequā in ſcintillario poe tarūc..j. Fuit īquit in egipto virdi tiſſimus nomine Sirophanes Hic 5 ꝓ Cax xxiij. habuit filiū vnigenitū quem īmo derate diligebat. Contigit filium mori cuius ſimulachrū pat̓ pre in niō dilcos affectu ī edibuſ ſuis cō ſtituit: dumqꝫ triſticie queſiuit re mediū ſeminariū pocius doloriſ in uenit. dennqꝫ ſil̓achrū illud idolū dictū eſt quod nos latine ſpeciem doloīs diciuiꝰ Familia gͦ Siropha nis in adulacione dn̄i flores offere bat̉ ydolo: coronas plectebat ad ornamenta ſuccendebat̉. Rei etiaꝫ ad ſimulachrum cōfugientes vei am ſunt adepti. Veneratiqꝫ illud potius timore ꝙ amore. Vnde Pe troniꝰ lacedonum. Primus ī orbe deos fecit in eſſe timor. Huiꝰ hiſto xie narrator antiquiſſimus ē Dyo phanteſ lacedonum actor ſcd̓m ful gentiū vbi ſupra Vn̄ ſcd̓m mgr̄m R ī hiſtoīa ſcolaſtica ſuper.ſi. capitu lum Gen̄. Aliam narrat hiſtoriaꝫ de ortu ydolorum. Dicit enim ꝙ Ni nus rex aſſirioruꝫ mortuo Belo pa bre ſuo ī ſolacium doloris imaginē patris fecit: cui tantam exhibuit reuerentiam vt quībuſſibet reis qͣ ad eam confugerent: parceret. ꝓp ter quod ceperūt homines illi ſil̓a chro diuinos honores impendere ⁊ huius exemplo plurimi caris ſuis mortuis imaginem dedicauerunt Iſtam hiſtoriam narrat Gregdi us ſuper illud Luce vndecimo. In nomine beelzebub prīcipe demo inorum eijcit demonia. Nec inter iſtas hiſtorias eſt repugnantia: quia origo ydolatrie in diuerſis regionibus diuerſos habet īuen tores Vnde Quius rex niniue pri mus fuit apud aſſirios Ciropha nes autem primus apud egipcio

lcīo Et qꝛ apud egipcios maxime ydo la colebantur placuit Salomōi in hoc loco ydolat̉re egipciace tange re inuentorem. Sicut enim docet Hernes Triſmegiſtus libro ſuo logoſtileos qd̓ eſt verbum ꝑfectū In egipto potiſſime ⁊ religioſiſſiē fiebant ydola ⁊ colebantur vnde dicit ꝙ egiptus eſt ymago celi ⁊ mundi tocius templum. Prophe tabat t̓n̄ mirabiliter de egipciace religionis deſtructione Et dicit ſic Tunc terra iſta ſanctiſſima ſedeſ delubroꝝ atqꝫ templorum ſepul chruꝫ erit atqꝫ mortuorum pleniſ ſima O egipte. religionū tuarum ſole ſupererunt fabule. ⁊ eqꝫ incre dibiles poſteis tuis ſolaqꝫ ſuꝑer̄t verba lapidibus inciſa. tua pia facta narrantibus Hec ille. Quīa igitur in egipto ydola maxime cō lebantur placuit Salomoni ī hoc loco ꝑ ordinē narrare: que apud egiptios facta fuerunt. de multitu dine vero ydolorum dicit Cython ⁊ ponitur in gloſa lactancij ꝙ op tum quiqꝫ virorum deorum hono re conſecrabantur Hinc romani fi lios ſuos conſecrauerunt ⁊ mauri reges ſuos ⁊ ſic paulatim inceper̄t religiones in varijs ꝓuincijs cele brari Conſequent̓ ī ciuitatibus ⁊ vrbibus tam viri ꝙ femine ꝓp ter virtutis aliquod priuilegium inſigne puta fortitudinem caſtita tem vel ſtientiam deificari ceperūt vn̄ yſido. 8. ethimo. ca. ii. Quos pagam deos aſſerūt hoīes olim fu iſſe produntur ⁊ pro vniu̓s cuiꝰ qꝫ vita vel merito coli apud ſuos poſt morteꝫ fecerunt vt apd̓ egip tum. yſis. apud cretam iupiter: apud mauros Iuba Apd̓ latino Fauꝰ. Apud romanos Cuirimꝰ q̄ ⁊ romulus. yſis fuit filia regis Pithi dicta. que de greciā veniēs in egiptuꝫ docuit egipcios lrās ⁊ culturam terre/ ⁊ ideo eaꝫ poſt mor tem deam habuerunt. Iupiter a iuuando dicitur quia iuuans pa ter Fuit auteꝫ filius ſaturni ⁊ rex crete expulſo patre de creta Iuxta illud. Primus creteis ſaturnis ve nit ab oris Hic deificatuſ eſt prop. ter ml̓ta mirabilia que fecit max ime apud Cretenſes Similiter Iu ba fuit rex mnaurorum Fanus la tinorum quirimiꝰ qui ⁊ romulus q̄rimius conditor vrbis rome. Re deundo ergo ad litteram exponen da eſt de ſyrophane egipcio Iſte enim pater acerbo luctu dolens ci to rapti filij fecit ymagineꝫ. Et po teſt hoc aduerbium cito determi nare hoc participium rapti ⁊ eſt ſenſus ꝙ filius ille ante maturaꝫ etatem moriebat̉ ⁊ ideo quaſi rap tus patridicitur. Vel poteſt hoc aduerbium cito determinare hoc verbum fecit ⁊ erit iſte ſenſus ꝙ ſtatim filio mortuo ymaginem ſi bi ſtatuit. Et illum qui tunc quaſi homo mortuus fuerata vere ⁊ re aliter mortuus fuerat nunc ī poſt mortem. tamꝙͣ deum colere cepit exhibendo ſibi latriama cuſtum de bitum ſoli deo. Notaꝙ quaſi ali quando ponitur pro ſimilitudine fic̄. ⁊ ad Corni. 6. ca. quaſi triſtes ſemper autem gaudentes Aliqua do autem pro veritate. ſicut Io. i. Cuius gloria vidimus quaſi vni geniti a patre plenum gratia ⁊ ve ritate. Et conſtituit inter ſeruer

ſuos ſacra id ē dies ſolenines ⁊ ſa crificia voblationes. Sic igitur pa tet de ydoloꝝ inuētiōe ¶ Conſeq̄n ter agit de ꝑuerſa ꝯtinuacōne. In ualuit autē iſte error ꝑ antiquam conſuetudinē ⁊ tiranorum cōercio nem ⁊ potentiam. Vn̄ dicit ſic. In teruemiēte tempore ⁊ conualeſcēte iniqua cōſuetudine ꝙͣuis proprie loquendo ſcd̓m iuriſtas conſuetu do non poteſt eſſe imqua quia ini quā aſſuefactio corruptela eſt nō conſuetudo. dicitur vſitatio quecū qꝫ bona vel mala ⁊ ſic iniqua cōſue tudine inualeſcente hic error de cō lendis idolis tamꝙͣ lex cuſtodituſ eſt ⁊ tirannorum imperio celebra bantur figinenta Iuxta illam clau ſulam Acerbo em̄ luctudolens pa All ter ⁊cͣ. Notandum eſt ꝙ circa mo dum lugendi amicos decedēteſ ml̓ tipliciter ſe habent homines hijs diebus Lugent enim quidaꝫ apd̓ amicos ſuos defunctos fallaciter: ſi mulatiue ⁊ cum fictione. Quidam pertinaciter ⁊ exceſſiue ⁊ ſine cōſo latione. Quidam ſagaciter ⁊ cai̓ta tiue ⁊ ex pīa deuocōne. Primo mo do lugent interdum filij mortē pa rentum in quorum bonis ſuctedūt Vxores maritos: a quorum ſocie tate libenter recedūt. Legatarij teſ tatoe̓s qui eis bona ſua legando cō cedunt. Hij omnes nigris veſtiun tur extrinſecus ⁊ faciēs ſuas exter minant ⁊ tamē in mēte ſatis gau dent Sicut forte iudas luxit mortē vxoris ſue que Sue dicebat̉. De qͥ Gen̄. zs dicitur ꝙ poſt luctum con ſolatione ſuſcepta aſcendit ad tō ſores ouium ſuarum ⁊ diuertit ad thamar quam putauit meretricē cap̄. Sic etiam planxit patrem ſuū gel lia de qua epigramatum libro pri mō Amiſſum non flet cuꝫ ſola eſt gellia patrem. Si quis adeſtuiſſe proſiliunt lacrime. Non lugeat qͥſ quis laudari gellia querit. Ille do let vere qui ſine teſtē dolet. Iſti fi gurantur per mulierem Thecuiten cui dixit Ioab ⁊. ℟. 14. Lugere te ſi mula ⁊ induere veſte lugubri ⁊ n̄o vngaris oleo vt ſis quaſi mulier plurimo iam tempore lugens mor tuum ¶ Secundo modo lugent im moderati qui ſic lugent mortem a micorum quaſi totaliter ⁊ perhēm ter interirent quorum fatuitas ex decem rationibus declaratur: que ī duobus verſibuſ continentur. ſeu includuntur. Hec bis quinqꝫ tibi qui mortem plangis amici. Aen 32ª I ſuram ſtatuant ⁊ gaudia leta r̓du cant. Vult deus ⁊ ſuus eſt lex libe rat omnia poſcēs. Nec valet īmo nocet: obſtabit: ſurgꝫ: āabit. Pri ma ergo ratio ad oſtēdendam fa tuitatem pertinaciter lugentium mortem amicorum accipitur ex cō ſideratione diuine volūtatis cui nl̓. lo modo debemus eſſe cōtrarij Vn de ſeneca ad lucillum Placeat ho mini quicquid deo placet ob hoc ipſum ꝙ deo placet. diuina enim voluntas prima ⁊ ſumma eſt cau ſa omnium que fiunt. Cuius alia cauſa querenda non eſt ſcd̓m ma giſtrum ſententiarum libro primo diſtinctione quadrageſimaquita Ergo ſi amicum ꝙͣtumcumqꝫ carū mortuum habeas conſideā primo hanc rationem quia deuſ vult Vn de Auguſtinus de vera religione capitulo quadrageſimot̓rio. Rui

ꝑfecte deum diligit non affligitur morte cuiuſꝙͣ: qm̄ qui toto aīo de um diligit nouit nec ſibi ꝑire qd̓ deo non ꝑit deuſ āt dn̄s eſt viuo rum ⁊ mortuorū. ¶ Scd̓a cōſidera cō ꝙ iuſtuꝫ ⁊ licitū eſt vnicuiqꝫ re petere qd̓ ſuum ē. Iheronimꝰ ī epi ſtola ad Marſiū l̓ Cyraſiū Nich il abſtulit tuū qui digtus eſt reci pere ꝓpum Credituꝫ ſuum recipere decuit creatorem ⁊ nichil aliud de cet ꝙ creatori gras age̓ mutuati. exemplo ſcī Iob Qui filijs orbatꝰ ⁊ ſubā tota priuatus dixit dn̄s de dit dn̄s abſtulit. ſicut dn̄o placii it ita factum eſt. Sit nomen domī bn̄dictum. ¶ Tercō conſidera ꝙ neceſſitas moriēdi eſt lex cois om nibꝰ Si aliqͥd factū eſſet ꝯtrͣam cū tuum mortuū: qd̓ nō fuiſſet ne ceſſario eūentū iuſte ꝯqͣri poſſes ⁊ plange̓ Iam vero nichil actum eſt niſi qd̓ lege cōītoti gn̓i hūano ſtatutum eſt Hebreos. 4. Statutū eſt oībꝰ hominibꝰ ſemel mori. vn̄ Ambroſiꝰ libro. 3. de morte Satyri fratris ſui dicit ſic Quid abfſurdiꝰ ꝙ illud qd̓ ſcis omnibuſ preſcrip tum quaſi ſpeciale deploras. hoc eſt amicum ſuꝑ conditionem ex tollere. legem coēm non recipere. nature conſortium recuſare. ſenſū carnis inflare ⁊ carnis ipſius mē ſuram neſcire De hac cōi lege dici tur metrice Pauꝑis ⁊ regis cois lex moriendi. dat cauſam flendi ſi bn̄ ſcripta legis Guſtatō pomo nullꝰ tnͣſit ſine mortē. Heu miſerā ſorte clauditur hō morte. ¶ Ar̄to cum lugere ꝓponis amicum conſi dera ꝙ per mortem fit liber de ſer uo. certus de dubio. beatus de mi ſero: qꝛ dicitur Iob. 13. Homo nā tus de muliere breui viuens tēpe repletur ml̓tis miſerijs vn̄ Augͥ. de viſitacōe infirmoꝝ libro. i. dicit ſic Quis numerare p̄t pn̄tis vite moleſtias? Efurire. ſitire. alge̓. ca le̓. laſſari. ⁊ ceterā inuinerabilia. que ex ipſa conſuetudīe ſola no bis domeſtica ſunt. Et infradem qꝫ audaciter ꝓnuncio qꝛ pͥncipiū vite hoīs inicium doloriſ eſt: finis vero requiei. Ph̓i vero quidā hoc non ignorantes in ortu pueroruꝫ lugebant. in morte autem gaude bant: per hoc ſignātes ꝙ homo ad laborem naſcitur: ad requiem aūt moritur Conſimiliter aūt fecit ſal uator qui de morte lazari non plo rauit quin potius dixit. Lazarus mortuus eſt ⁊ gaudeo ꝓprer vos In reſuſcitacōe vero qn̄ eum ad vi tam reuocauit plorauit qꝛ euꝫ ad huius vite miſerias reuocauit Et paulo poſt dicit ibidem Auguſti nus. O mors deſidea̓bilis. o mors omnium malorum preſentium fi nis: o mors laborum clauſula: qͣe tis principiū: quis cogitare poteſt tuarum vtilitates beatitudinum: Nam male mori triſtianorum nō eſt: bene autem moīcum criſto vi uere eſt Hec Auguſtinꝰ. Igitur mors libeāt a ſeruitute ⁊cͣ. vn̄ Iſi dorus libro. 3. de ſūmo bono. Illi deplorandi ſūt in morte quos in ſeros infernus ex hac vita recipit non quos celeſtiſ aula letificandoˢ includit. ¶ Ruinto conſideraʸ dū mortē plangis amici ꝙ deꝰ eſt oīa noſcēs Ip̄e em̄ nouit qͥd vnicuiqꝫ expedit pociꝰ qn̄ viue̓ ⁊ qn̄ mol nō bis ꝯueīat Hec igit̉ quīqꝫ racōes

in primo verſu tanguntur cum di cit̓ Vult deus ⁊cͣ. Sexto ꝯſideā̓ ꝙ luctꝰ tuuſ immoderatus eū non in uat Neqꝫ em̄ ad vitam poteris euꝫ reuocare: nec per talem luctum a purgatorio liberare Et hoc fuit qd̓ allegabat dauid ſecundi Regum duodecio. Cū filius ſuuſ cariſſimꝰ ſangueret flebat ⁊ nō capiebat ci bum. Cū aūt mortuꝰ eſſet ſurrexit de terra. lauit: comedit ⁊ cōſolatio nē recepit ⁊ ayt Nūquid potero eū reuocare amplius. Egovadā ma gis ad eū: ille vero non reuertet̉ ad me. Septimo ꝯſiderā qꝛ luctꝰ irra tionabilis tibijpſi nocet qui lugeſ ⁊ illi pro quo luges non prodeſt. Iuxta illud fccī. z Repelle triſtici am a te. Neqꝫ emī ē cōuerſio ⁊ huic nichil proderis ⁊ teipſum peſſima bis. dum em̄ homo a tanta triſtici a abſorbetur animum non habet liberū ad orandum pro illo quem luget. Octauo conſidera ꝙ aliqͦci ens amici nos in virtute ⁊ a via ſa lutis. nam cor noſtrum ad mūdū alliciunt ⁊ ad gerenduꝫ ſollicitudi nem rirca ſtatum eorum ⁊ ob hoc minus obebiunt deo ⁊ conſilijs ſu i. Vnde Augꝰ ſuper Gen̄. ad litte ram Sepe offendit̉ deus: ne offen datur amicus. Et ideo diſpenſatio ne diuina plerumqꝫ contingit vt amici quos carnaliter dileximꝰ ſub trahantur/ quatenꝰ affectiōes noſ tre indeū liberius ⁊ integrius extē dantur. Nota de heremita vidente angelum filium boni viri ſubmer gere. NNono cōſidera ſpēm r̓ſur recti on̄s future: quia quem modo mor tuum vides: alias rediuiuū videb̓. iſtheſa g Folumꝰ vpsa guortal Cav xiiij. fratres de dormientibus vt nō cō triſtemini ſicut ⁊ ceteri qui nō hn̄t ſpem Vnde Ambroſiꝰ li. 3. de morte fratriſ fui. Ceſſauerunt inquit lac̓ me mee quia debet aliqͥd īter fidos ⁊ perfidos intereſſe. Fleat ſuos qui eos ī perpetuum eſtimant iterijſſe. qui ſpem reſurrectionis non habēt. nobis vero quibus moī nō natue̓ ſed huius vite finis eſt: quia ipſa natura ī melius reparatur mortiſ caſus abſtergat omnes fletꝰ Hec ille. Secimo cōſidera quia ſi viuēſ fuerit tibi gratus gratior erit tibi iam ſaluatus. Et ideo dicitur ī ver ſu Amabit. Sic enim amici noſtri a torrente volūptatis diuine iebri artur vt tamen nullatenuſ noſtri obliuiſcantur. ſicut docet beatꝰ Au gꝰ. q. ꝯfeſſi. c. z. loquens de nebri dio amico ſuo defuncto. Hijſ gͦ de 326 cem conſideracōibus ⁊ motiuiſ ex ceſſum doloris mitigare debemus cū amicos nr̄os ſcꝫ moriēdo ſubtra hi videmꝰ: ſicut notabilit̓ ſuadet ciprianus li. ſuo de īmorlitate aīe. Nō ſunt īquit lugendi fr̄es noſtri accerſione de ſeculo liberati cū ſcia mus eos nō amitti: ſꝫ p̄mitti ⁊ occa ſione nō eſſe dādam gentilibꝰ vt nos merito rep̄hendāt. vt quos a pud deū viue̓ dicimꝰ. vt extinctor ac perditos lugeamus. Nichil enī̉ prodeſt verbis proferre ⁊ factiſdeſ cruere veritatem. Hec ille. Igit̉ cō tra iſtos exceſſiue lugēteſ nec iſtaſ decem conſiderationes attenden res dicitur ſignanter Eccleſiaſtici viceſimoſecundo. Aodicum ploa̓ ſuper mortuum quoniam reqͥeuit videlicet a laboribꝰ ⁊ miſerijs hu iuſ vite Apot̓. i2. Amodo iani dicit

ſpiritus vt requieſcant a labori bus ſuis. Tercio ſunt qui luget mortem amicorum ſagaciter ⁊ ca ritatiue ⁊ expia deuotione. Nich ilenim triſtari in receſſu amici in gratitudinis ſignum eſt. Nimis vero triſtari deſperationem argu it de ſalute recedentis Sunt auteꝫ tres racōes quare cū ratione con dolere poſſumꝰ moriētibꝰ bonis vi ris Primo qꝛ pauciboni viri ſūt ī ecria militāte. ⁊ de beato Auguſti nō legitur ꝙ quociens de morte alicuiꝰ boni ſacerdotis audiuit do luit: nō qꝛ ſibi de ſtatu ſuo timuit ſed qꝛ paucos tales in eccīa dei re liquit. Secundo qꝛ forſitan aliqua purganda ſecum deferunt que in preſenti totaliter non īpleuerunt. Tercō ex conſideracōe naturalis miſerie qua oportet nos ꝓpter pec catum primi parentis mori putre fieri ⁊ incremari Et ſic Thobias ſe peliebat ⁊ lugebat mortuos. Tho bie. ⁊. Et inde d̓r Ecrēs. A. Melius eſt ire ad domuni luctus ꝙ ad do mum ꝯuiuij In ea enim admone tur finis omnium viuencium. Lcō cēteſimaſexageſiāquinta. Os quos hoīes palam ho norare non poterant ꝓpt̓ qd̓ longe eſſente longni quo figura eoruꝫ allata euidentē ymaginem regis quem honorae̓ volebant fecer̄t vt illum qͥ ab erat tꝙͣ pn̄teꝫ tolerent ſua ſollicitudiē Poſita prima cauſa adinuencōis ydoloruꝫ que fuit amor deordina tus hominū ad amicos ⁊ pn̄tes. In iſta parte proſequit̓ de cauſa ſcd̓a principali eiuſdem erroris q̄ fuit ſuꝑbia ⁊ vana ambicō regū ⁊ principum ad dn̄acōes ⁊ hōreſ Principes ⁊ tyranm volentes ho norari non ſolum a preſentibꝰ ſed etiam ab abſentibus dedicauer̄t ſibijpſis ymagines quaˢ multipli cari fecerunt ⁊ apud remotas na ciones ſtatui ⁊ in veneracōe ſerua ri vt vbiqꝫ timerentur Vn̄ ſibijp ſis honores d̓inos fecerūt attribui infirmitatis hūane oblit Sic Na buchodonoſor p̄cepit Holofermi omnes deos terre ext̓mnari vt ip ſe ſolus deꝰ diceretur ab alijs na cionibus q̄ potuiſſent holofernis potencia ſubiugari. Sic Gaius ca ligula imperator per vniuerſum mundum ymaginem ſuā miſit vt ab hominibus tꝙͣ deus cole̓tur. Dicebat enim ſe fratrem Iouis eē Vnde ⁊ vnicam filiam quaꝫ habe bat poſuit inter genua Iouis vt poſtꝙͣ egreſſa eſſet de genibꝰ Io ius: cōis vtriuſqꝫ filia videretur. Iſte Gaius mandauit Petronio quē iudee prefecerat ꝓ pretore ꝙ erige̓t in iheruſalem eo ꝙ intellex erat ſolos iudeos cultū ſtatue fue recuſae̓ Quo audito uidei ad Pe tranuū acceſſerūt ſupplicantes vt nullo modo ad cultum ſtatue ceſa ris eos hortaretur: qꝛ citius vellēt occidi ⁊ ſe iugulari obtulerunt ⁊ iurabant ꝙ numꝙͣ amplius ter cam colerent ⁊ ſic inedia afflicti morerentur. Sic herodes agrippa diuinoꝫ honores ab adulatōibꝰ recepit Sicut dicitur Actuum. duo decimo Qui inter honores ſibi fa ctos bubonem vidit inſiſtentem ⁊ imiminentem capiti ſuo. nuntiū mortis ſue. ⁊ inclinatus ad eos qui ſibi applaudebant dixit. ẜn

egodeus veſter morior. Statimqꝫ percuſſus ab angelo ⁊ conſūptus a corrodentibus vermibus viſceā eius exſpirauit. Hec gͦ vana ſuper bia⁊ ābicioſa elatio ſecunda cau ſa fuit idola faciendi Et hoc eſt qd̓ dicitur in littera Hod quos palam id eſt principaliter. Homines ho norare non poterant ſcilicet colen doꝓpter quod id eſt quia longē eſ ſent ipſi a regionibus ſuis e longī quo figura eorum allata euidente imaginem ⁊cͣ. Littera plana eſt Circa illam clauſulam. Imagineꝫ regis quam hono a̓re voluerūt. No tandum ꝙ quia hic agitur de am bitione honoris gentilium prin̄ci pum Et ſcd̓m doctrinaꝫ Ariſtotilis quarto ethicorum circa amorem honoris contingit inuenire ſuper habundantiam̄ ⁊ defectum ⁊ medi um. Ideo circa honoris materiam eſt ſciendum ꝙ ad honorem tripl̓i citer nos habere debemus debemꝰ enim honoribus nos dignificare: honores nōꝫ nimis deſiderare: ho nores inuicem cōmunicae̓ Primo em̄ debemus honoribus nos digni ficae̓. Sola enim virtus facit hoīeꝫ dignū honore Nullus em̄ prauuſ exiſtens ē dignus honore: qꝛ virtu tis premiū eſt honor ⁊ tribuitur bo nis ſicut dicit Ariſto. ē. ethicoruꝫ t2. In cuius ſignū na̓rāt Augꝰ. ⁊ de ci. dei. c. 13. ꝙ romani antiquituſ virtutē ⁊ honorem ſicut duos deos coluerunt̓: quibus duas edes ſiue duo templa cōſtituerunt ſic ad ſe inuicem ordīata ⁊ cōtinuata: ꝙ nl̓ lus poſſit intrare templuꝫ honoris niſi prius templū virtutis pertran firet. In ſignū ꝙ apud eos nullus 16⁊ CM xvm reportaret honorem niſi illū per vir tutem aliquā meruiſſet. Et ideo d̓t Axiſtotiles quarto ethicoruꝫ capi culo quinto. Scd̓m veritatem gͦ ſo lus bonus eſt hōrandus Vnde ad Rō. ⁊. Honor ⁊ pax omni opeanti bonum. Et ꝙͣuis honordebeat̉ v̓tu ti ſicut premiū quoddā inſufficiēſ tamen nichilominus honor pleꝝ qꝫ derogat virtuti dum menteꝫ ho norati in ſuperbiam nititur eleuae̓ Et ideo ad iſtam peſtem racōnabi liter euitandam legimus ꝙ victori bus triumphantibuſ ⁊ romā rede untibus triplex honor impendeba tur: ⁊ triplex iniuria inferebatur. Primuſ honor fuit ꝙ victori popu lus obuiauit cum iubilo ⁊ leticia. Secunduſ ꝙ omnes captiui ſeque bantur currum eius ligaris mani bus poſt tergum. Tercius honor fuit ꝙ victor induebat̉ tunita Io 37 uis ⁊ ponebatur ī curru quem tra hebant quatuor equi albi: ⁊ duce batur vſqꝫ ad capitolium Iuxta tl lud. Quatuor in niue̓is aureis ibis equis. Ne tamen iſtis honoribuſ ſublimatꝰ obliuiſceretur ſui: tripli cem moleſtiam ſuſtinere debuit il lo die. Prima erat ꝙ ponebatur v. na cum eo quedam perſona ſeruil̓ condicionis vt daret̉ ſpes cuilibet ꝙͣtumcumqꝫ vilis condicionis per ueniendi ad talem honorem: ſi ꝑ probitatem ⁊ virtutem ſe dignifi care vellet. Secūda moleſtia erat ꝙ ſeruus ille eum per vices ſeden tem in curru colaphiſabat diceriˢ Gnotoſolitō id eſt noſce teipſum ⁊ nolide honore tibi exhibito ſuꝑ bire. Tercia moleſtia erat ꝙ illo die licebat cuilibet dicere: impune

opprobria in victorem. Vnde Iu lio ceſari reu̓tenti poſt ml̓tas vic torias fuerūt guiſſime ꝯtumelie dicte: nulla penitus vltione ſeq̄n te Alit̓ aliqͣntulum de iſto honore ſcribit yſidorus s. Ethimo. c. ⁊. ⁊ allegat trāquillum ducem. ꝙ tri umphꝰ dicit̉ ab eo: qꝛ triūphas cū vrbem ingrederet̉ triꝑtito iudi cio honorabat̉. Nā primū de triū phoduci ꝯcedendo iudicabat exer citus. Secūdo ſenatus Tercio po puluſ. frat aūt mos romanoꝝ vt triumphas qͣdrigis veheret̉: colo re ruſo ꝑliniret̉: purpua̓ ⁊ palma ta toga indueret̉: palma aurea l̓ lauro cōronaret̉ ſcipionē ſeu ſcep tro ſuꝑ qd̓ ſedebat aquila ornae̓ tur. Et iſtis oībꝰ ꝑ̄ꝑatꝰ ei crͣnifex ꝓ ſocio p̄poneret̉. Iō vero in qͣdri ga vehebat̉: qꝛ illo gn̓e vehiculi pͥ mi p̄liātes vtebant̉ Ideo coloe̓ ra beo ꝑliniebat̉: qͣſi d̓imi ignis inui ctā effigiē imitaret̉. Ideo ſuꝑ ſcipi onē ſiue ſceptrū aquilā habebat eo ꝙ ꝑ victoriā ad ſūmaꝫ magni ficētiam aſcendebat. Coronabat̉ corona palmea: ſi in bello vel in cō flictu triuphaſſet. Palma at acu leos habet ⁊ ſignificat ꝯflictū. Cō ronabat̉ corona aurea ſi ſine ꝯfli ctu ꝯtingeret̉ triumphare viꝫ hoſ tes ſine pug fugādo: quia lauruſ aculeos vel ſpinas nō hꝫ. A carni fice ꝯtingebāt̉ vt ad tantū faſtigi um euectꝰ mediocritatis humae cōmoueret̉ Ac ſi ſibi diceret̉ illud Stcj. ii. In veſtitu ne glorieris vni ꝙͣ: nec indie honoris tui extollai̓s ¶ Secūdo debemꝰ honores nō nis deſiderare Areſtotiles. 6. Topico. dicit ꝙ omnes appetūt honores. Nec bn̄ diffinitur ābicioſus: ſi fic dicat̉. Ambicioſus eſt appetens honores ſciꝫ vltr̄ merita querens vel a quibꝰ nō debet: a qͣndo non debet. Hoc eſt em̄ vicioſuꝫ Eccī. 1o In māſuetudine ſerua anima tua ⁊ da illi honorem ẜm meritū ſuuꝫ Qui at vltra merituꝫ vel ſine meri to honorari deſidea̓t: alios ad fa ſum teſtimoniū inuitat. Qui eniꝫ honorem alteri impendit eum ali qua v̓tute p̄dituꝫ dicit eccī. jo. d̓r ꝙ iniuſtus nō honorabit̉ ⁊ Pro uerb̓. ⁊6. Sicut qui mittit lapideꝫ in aceruū mercurij: ſic qui tribuit inſipienti honorem. Status eī ho noris nō eſt minis appetēdus: qͦa ſicut d̓t Seneca epl̓a ᵍ ⁊. Abſtra hunt a recto: diuicie: potētia ⁊ ho nores. Narrat̉ de quodā pͥore cla reuallenſi. Gaufrido nomīe. Rui cum electus eſſet in epiſcopum Tornatenſem ⁊ ab Eugemo p̄pa et abbate ſuo ſancto Bernardo cōgeretur onus epiſcopatus ſub ire proſtratus ad pedes abbatis ⁊ clericorum qui ſe elegerant in modum crucis dixit. Aonachuſ fugitiuus ſi me eligitis eſſe pote ro: ēpiſcopus numꝙͣ ero. Iſti la boranti in extremiſ quidā mona chus ei carus aſſidebat. ⁊ dixit. Care i: quia nunc corpore ſepa ramur oro te vt ſi potes: ſalua dei volūtate ſtatum tuū michi poſt mortem reueles Cui oranti poſt mortem eius coram altari appa ruit Gaufridus dicenˢ Ecce aſſuꝫ Gaufridus frater tuus Cui ille. Care mi quomodo eſt tibi.? Cui Gaufridus Bene inquit eſt ſed reuelatum eſt michi a ſcā t̓nitate

ꝙ ſi promotus fuiſſem ī epiſcopū fuiſſem de numero r̓proborum. nec mirum quia honores vt frequen termutant̉ mores in peius. Vnde metrice dicitur. Plurima cum ſole ant hominum corrumpere mores Altius euertunt femina: ceſus: ho nos. Vn̄de quidam dixit ad ſociū iam ad dignitatem promotum optimus eſſe ſoles: te fecit honor meliorē. Iſtiō ꝙ fies de meliore bo nus ẜt ideo neo ſibi ſumat honorē ſꝫ qui votur a deo tamꝙͣ aaron qui iudicio v̓ge florētis ⁊ incēdio emu lorum electus eſt ⁊ monſtratus placere deo ſcd̓m gloſā ad Hebre. quinto. Tercio debemus honores muicem ꝯmūicae̓. Eſt eī triplex hōr ſcꝫ honor ſubiectōis ⁊ obediētie: ho nor ſupportacōis ⁊ bn̄ficētie: honor affectōis ⁊ beniuolētie. Primꝰ ho nor debet̉ p̄latis ⁊ pͥncipibꝰ. dicit enim Ariſtotiles quinto ethicorū capitulo ſeptimo. ꝙ quilibet tene tur dare mercedē ei qui ꝓ ſe laboāt Sed princeps laborat pro tō mul titudine Hec autem merces eſt ho nor⁊ gloria. Et cui iſta non ſuffici unt: tirannus eſt ⁊ non princeps prima Petri tercio. Deum timēte: regem honorate. Et conͥcordat A oſtolus ad Thimo.(. Qui bene p ſunt p̄ſbiteri duplici honore digni habebatur ⁊ maxime qui laborāt in verbo ⁊ doctrina. Duplici honoe̓ vt ſcꝫ eis obediatur ⁊ exteriora mi niſtrēt̓ ſcd̓m gloſā. Secundus ho nor eſt ſupportacōis ⁊ benificentie ⁊ maxime debetur parentibus deū tronomij quinto. Honora pat̓reꝫ ⁊ matrem ⁊ longeuus eris ſuper t̓ ram. Et deit̓. viceſiō octauo. a C I. Cap xxiij. ledictus qui non honorat patrem ſuum ⁊ matreꝫ ſuam. Tercius hōr qui eſt honor affectiōes ⁊ beniuolē tie debetur om̄ībus. i. Pet̓. ⁊. Om̄ſ honorate: fraternitateꝫ diligite. Ad Roma. i⁊ Honore inuicem preniē tes non alta ſapientes ſed humi bus conſentientes Et iō refert ma giſter Pelynandus ꝙ helyus ad̓ anus ex ſenatore factus eſt impea̓ tor Iſte intantum gratiam habu it populi ⁊ ſenatus ꝙ ſenatuſ eum rogauit vt filium ſuum Auguſtu appellaret. Pater vero ſciēs ꝙ gra ue periculum imminebat r̓gimini Reſpondit Sufficit ꝙ ego inuituſ r̓gnauerī. Et ſubiunxit. Alendi ſūt prius pueri ⁊ virtutibus exercen di vt probentur virtutibus antece dere quo debent honoribus antei 328 re. Vnde met̓re dicitur. Vt ver dat̉ florem flos fructum fructus odoreꝫ Sic ſtudium morem: mos ſenſum ſenſus honorem. Huius vero con cluſionis videlicet ꝙ iuxta meritū virtutis honor debetur. Notabile reperimus exemplum in Iulio ſex to libro quarto capitulo primo de duce quodaꝫ qui Theogenes dice batur. Iſte dux ea̓t athenienſium ⁊ exercitum egare ducere debu it. Milites ſtatim ordinem ſuum petunt vt videlicet deſignetur qui ⁊ quot precedere debeant. Theoge nes Reſpondit ſe tunc ordinem aſ ſignaturum cum Aegarem perue niſſent. Et ſtatim clam equites qͦſ dam premiſit qui in ſpecie hoſtiuꝫ impetum in ſocioꝫ retorquerent. De iſtis autem qūos ſecum habri it viẜ iſtis īſultacōibꝰ ꝑmiſit vnū quēqꝫ ordīae̓ ſic̄ voluit. Strēni ⁊

cordati ſponte pretuler̄t ſe: veror des ⁊ timidi ſe retro traxerūt: vbi igitur ad inſultantes deuentū eſt compertu eſt eos ſocios eſſe: n̄ hoſ tes. dux gͦ p̄dictus vnicuiqꝫ ordi nem illū tribuit quē ſibijpſi in iſ to euentū eligere primo vidit Lectio ceteſimaſexageſiāſexta Rouexit aūt ad horū cul turā ⁊ hos qͥ ignorabat artificis eximia diligētia Ille em̄ volens plꝰ placere illi qͥ ſe aſſumpſerat elaborauit arte ſua vt ſimilitudinem in melius figu raret. Quo facto multitudo hoīm abducta ꝑ ſpēm oꝑis: eū qui āte tempus tamꝙͣ homo honoratus fuerāt: nūc deum eſtimauerūt. Et hec fuit hūane vite deceptio: Cm̄ aut affectui vt regibꝰ deẜuienteſ homines incōmunicabile nomen lapidibus ⁊ lignis impoſuerunt ¶Poſtꝙͣ actum eſt de ydoloruꝫ pͥncipali adinuencōe In hac ꝑte agit̉ de quadā ydolatrie ꝓmocōe vel augmētatione. ¶ Et circa hoc duo facit. Primo pōit iſtā cauſā incidentalem. Secūdo recapitulat duas cauſas principales. Scd̓a pars ibi. Et hec fuit humane. Circā primū dicit ꝙ cauſa veheme ter ꝓmotiua ad colendum ydola fuit diligētia ⁊ ſubtilitas artificū qui labore ſūmo ⁊ rebus p̄cioſis elaborauerūt fabricare ydola mi re ſpeciei ⁊ pulchritudinis gracō ſe. ꝓpter qd̓ ſimplices ydola intuē tes credebāt ydolis aliquid numi nis īeſſe. Iſti aūt artifices iō hec fecerūt: vt placerent regibus a qͣ bus indlucebātur vt eoꝝ effigies fabricarent. dicit gͦ ſic. Prouexit aūt ad hoꝝ ſciꝫ ydoloꝝ culturam ⁊ hos qui ignorabāt.. ad ſimpli ces alliciendos artificis eximia di ligentia. Et ſubdit. Ille ſcꝫ artifex volens placere illia alicui regi vel pͥncipi vel tyrāno qui ſe aſſump ſerat p̄ alijs ad effigiandū ſpēm ſuam. elaborauit diligēter laboa̓ uit arte ſuā: ut ſimilitudinem.x maginē talis r̓gis in melius figu raret a ita pl̓chre ſicut melius ſci uit formaret: quo facto ml̓titudo hominū abducta a veritate ꝑ ſpe ciem pulchritudinem operis eū principem vel regem. qui ante tē puſ. paulo ante tamꝙͣ homo ho noratus fuerat: quia honoratus fuit dulia ⁊ cultu debito alicui ex cellenti ꝑſone. nūc. poſt morteꝫ deum eſtimauerūt exhibētes ſibi latriam qui eſt cultuſ debitus ſo li deo. ⁊. Machabeoꝝ. u. Rex anti ochus Lyſie fratri ſalutem Pr̄e noſtro inter deos trāſlato. Con̄ter ponit recapitulationem cauſaruꝫ ydolatrie quē fuerūt pͥncipaliter due vt p̄dictum eſt: amor deordīa tus amicoꝝ ⁊ timor tiranoꝝ. Vn̄ dicit ꝙ hec ſciꝫ dementatio fuit vi te humane deceptio a. cauſa decep conis. Em aut affectuia. dilectiōe amicoꝝ defunctoꝝ aut regibus adhuc viuentibus ꝑ timore ẜui ētes homīes incōmunicabile nō men quod eſt hoc nomen deꝰ la pidibus ⁊ lignis impoſuerūt. dici tur autē hoc nomen incōmunica bile: qͥa impoſſibile eſt plures eē tales res abſolute diſtinctas qͣle eſt illud ꝓ quo iſte t̓minus deus ꝓprie loq̄ndo ſupponit ⁊ tam̄ hor nomē deꝰ eſt equiuocū. Nā dicit̉ adoptiue

nomendeus eſt equiuocum Nā dicit̉ adoptiue de ſanctis In pͣs. E go dixi dij eſtis Nūcupatiue de y dolis in pſalmo. Omēs dij gentiū demonia. Subſtantiue ⁊ natura liter de diuīa eſſencia. Et licet hoc nomē ſit ꝯmue tribꝰ ꝑſoniſ: tam̄ qꝛ ille ꝑſone ſunt vna res ſimpli ciſſima dicit̉ hoc nomē incōmum cabile ¶ Circa illam clauſulaꝫ Et Collo hec fuit hūane vite deceptio. No tandū eſt: ꝙ licet vitā humana nl̓tipliciter decipiat̉. qͣtuor tamē ſunt in quibꝰ vt ꝯmuniter maior ps mundi decipit̉ ⁊ oberrat. deci piūtur em̄ homines in p̄ſumpcōe prie ꝑfectionis: in acceptatione nimie ꝯmenclaconſ: in delectacō ne feminee affcōnis. ⁊ in ſimula cōne colūbine compoſitionis. Pri ma gͣ māteria in qͣ hoīes cōmuniſ ſime decipiūtur eſt in p̄ſumpcōe pprie ꝑfectionis. Nemo em̄ de faci libene iudicat: nec de gracijs ꝓpri is: nec de culpis ꝓprijs. ſed grias noſtras minis magnificaꝰ. ⁊ cul pas noſtras nimis attenuamus it ideo vix eſt aliquis qui bn̄ iu dicet de ſeipſo Vnde Therenciꝰ in quadā cōmedia: Ita fere cōꝑata eſt humana natura: ſeu oīm hoī num natura vt aliena melius iu dicet ꝙͣ ſua. Et Tulius in oracōe ꝓdyocare Nemo fere ē qui ſui pe riculi iudex nō ſibi ſe equiorem ꝙ reo p̄beat. Hinc eſt ꝙ nō nulli cū pauca faciāt: magͣ ſibi arrogāt ⁊ fra ꝓpria nō aliter extollūt ꝙ ſi ꝑ ea celi ſupportarent̉ omnes Omni nō ſil̓es Baldeuino depicto ⁊ ſcul pto qui collo humeris ⁊ brachi is ⁊ facie ꝓmines totam fabricaꝫ ¶V Capl̓ꝫ xiiij cum oneroſa fatigacōe ſe ſiml̓at ſupportae̓ ⁊ tamen fabrica ita for titer ſtaret ⁊ eque duriter ſi totuꝫ illud ydolum deleret̉ vel tolleret̉. Tales eciā ſil̓es ſūt cuidam alie nato amēte qͥ ſꝑ ſtans ſub diuo nullo mō voluit itrare domū nec ſedere: bibere vel comedere Requi ſitus qͣre hoc faceret Reſpondit qꝛ ipſe ſupportabat totum celum ⁊ ſi ad horā dimiſiſſet celū eēt caſu M Ita ē de nō nullis p̄ſumptuoſis qui inflati ſciēciā ſeculari r̓pu tāt ſe totam eccleſiā ſupportare diſcre tiōe ⁊ ſapīa quaꝫ ſe hr̄e p̄ſumūt Ruoꝝ cuilibet illud yſa. 4. dicit̉. Sapiētia tua ⁊ ſcientiā tua hec de cepit te. Et quia deceptoria p̄ſūp tio ex verboſis ſciencijs magis qͣ ex realibus ſolet oriri. ſignanter ſcripſit Apl̓s ad Coloc̄. ⁊. Videte ne quis vos ſediicat ꝑ ph̓iam ⁊ inanem fallaciā. Secūda matel̓a in qͣ homines ꝯiter decipiūtur eſt in acceptatione nimie cōmenda tiōis. de iſta peſte dicit Seneca ē piſtola ⁊. Incredibile eſt multis ꝙ magnos viros dulcedo oris ab ducat ⁊ Epiſto. 9l. Ilud p̄cipue̓ īpedit ꝙ nob̓ cito placemꝰ Si īue nimus qui nos laudat: qui nos bonos dicat: q̄ prudentes: qͥ ſanc tos: nō ſumus modica laudatio ne ꝯtenti Quicquid in nos adula tio ſine pudoe̓ ꝯgeſſit tamꝙͣ debi tum pendimꝰ optimos nos eſſe ⁊ ſapientiſſimos aſſentientes credi muſ: cum ſciamus illos multa in tiri ſepe Hec Seneca Et quia hec deceptio fit potiſſime ꝑ amicos vel veros vel apparentes: ſignāter di cit̉ tali Trenoꝝ i. Vocaui aīcos

ltio mece ⁊ ip̄i deceper̄t me. Vrſus exce cal̓ ſolet ſi cadēs pelius ocul̓ ſuis o bitiat̉. Cōſil̓it̓ ſi hoī aliqͣ gratia l̓ ve̓ vel fallacit̓ ſibi attributa ocul̓ mientis obiciatur adulatoꝝ ꝯmen Sacōe: ſtatī excecatur ⁊ decipitur. Iſaye. 3. Popule meus qui beatu te dicūt ipſi te decipiūt ⁊ viā greſſu um tuoꝝ diſſipant. Exemplū huiꝰ narrat Sen. 6. de beneficijſ Terſeſ inquit dux Medoꝝ grecis bellū in dixit Cui familiarium vnus dixit. Grecos bellum nō exſpectaturoſ A lius greciam non ſolū vinci: ſꝫ ob rui mole exercitus Medorū. Alius dicebat timendū eſſe ne vrbes de ſertas ⁊ vacuas inuenirent: nec ſe habiturū vbi tantas vires excere poſſent. Alius dixit vix nl̓i naturā rerū poſſe ſufficere: anguſta eē claſ ſibus maria militibuſ caſtra expli canda cōpijs eq̄ſtribus capeſtria: vix celū patere ſagittis. dū in hūc modū regem minia exultacōne fu rente concitarent dixit damarchꝰ rrgi. Multitudo iſta que tibi plac mētuēdā eſt tibi. Verum ē em̄ im modea̓ta nu̓mꝙͣ poſſe regi nec diu durare quod regi nō poteſt. Nich ul tam magnū quod perire nō poſ ſet Acciderūt gͦ que dixit damarch us. Ille enim tam grandis exerci tus ob defectu prouidentie ⁊ regiſ fuit victus a paucis prouide ordīa tis de cuiuſ victorie ꝯmendacōne narrat iuſtinus in abtrologi li. ⁊. ꝙ de regno ſuo. 806o6o. armaue rat De auxiliarijs vero. 3066oo. ⁊ 100660. nauiū legitur habuiſſe: ſed ipſe primus in fugam poſtreˢ in prelio. In pericul̓ timidus ſi me tus abeſſet inflatus a paucis ē fu gatus In cuiuſ exercitum parum ante fugam equa peperit leporem quod eſt animal fugitiuū: ſicut na̓ rat valerius li. i. c. 4. ꝓpter hec fuit ſententia platōnis ſicut narratur in dictis philoſophoꝝ. Homines ex mnimicis magiˢ ꝙͣ ex amicis ſibi proficiunt Quia immici dum eiuſ errores improperant exinde corri guntur Amici vero ſuos eis non oſ tendunit̉ errores: ſed tolerat ⁊ oc cultāt. Tercia materia circa quā potiſſime decipitur vita humana eſt in delectacione feminee delecta cionis Licet em̄ inuicem amare ⁊ a mari ſit iuuenibus deicābile mul tum ſicut dicit Augꝰ. ⁊. confeſſi. ſu aꝝ. c. i. Quid erat quod me delca bat: niſi amare ⁊ amari. Sed non tenebatur modus ab animo vſqꝫ ad animum: quatenus limoſus ē limes amicicie: ſed exalabant ne bule de limōſa concupiſcentia car nis ⁊ ſcatebra pubertatis ⁊ obnu bilabāt ⁊ offuſcabāt cormeuꝫ vt non diſcerneretur ſerenitas dilecti onis a caligine libidīs. Hec Augꝰ Licet inꝙͣ iſta caliginoſa dilecto ⁊ carnalis caritas multū delcēt. mol liat ⁊ eneruet: potiſſime tamen cō ſtringit ⁊ decepit familiaritaˢ femi narum. Numeri. z1. Cur feias reẜ uaſtis: nōne iſte ſūt qͥ deceperunt filios iſrahel. Harum nāqꝫ natura ars ⁊ delcātio eſt hominem emolli re ⁊ emollitu decipere. Et iō ſignant̓ philiſtei dalidā fecerūt mediatri ce vt ſuꝑarent ſāpſonē dicēteſ. de cipe eū ⁊ diſce ab eo in qͦ hēat tātaꝫ fortitudinē. Sciuerūt em̄ illuꝫ verſi culū. Falle̓. ſſe̓: nere ſtatuit deuſ in mulie̓. Simulem iſta fiūt nouūꝙ

6C dum mulier a ſācto viro ſolidita tem recipit ad virtutem. viro moſ liciem infirmitatis refundit In cu ius figuram. Gene. ⁊. d̓r ꝙ ad fa bricam muliei̓s ablatā eſt a viro quoddam os ⁊ reſtituta caro pro oſſe. Et ideo qnͣtumcūqꝫ homo fit oſſeꝰ ſoliditate bone vite caueat ſibi ſemper qꝛ ex familiai̓tate femi nea o pro carne facilime cōmuta tur. Finguūt fabule de achille ꝙ mox cum natus eſſet mater eum in aquis ſtigijs intinxit per totuꝫ corpus. excepto talo propt̓ qd̓ fa ctus eſt poſtea īuenerabnlis in to to corpore ſed tandem in talo vul neratus occiditur Hec fabula ſic̄ exponit Alexander neꝙͣ in ſctilla rio poetarum ſic intelligitur Achil. les grecorum fortiſſimus virum v tute perfectum deſignat Hic ī aqͣs ſtigijs intingitur quia in actibuſ penitētie ⁊ aduerſitatibus ſolida tur: ſolus talus non intinctus di mittitur qꝛ ſemper libidineis tēp tacionibus exponitur dicit enim orpheus ꝙ in talo eſt locus libidi nis Humana igitur virtus ꝙͣuis munita ſit ad omnia. libidinis tn̄ vſibus ſubiacet patula Vene eti am que in talo ſunt ad renum ⁊ femorum ⁊ virilium ꝑtinent racō nem Signat etiam moraliter ꝙ ꝙ tumcumqꝫ homo virtuoſe ⁊ pudi ce vixerit ante caueat tn̄ ſemꝑ ta lum ⁊ finē Perſona quēdam ſex agenaria ſemper virgo vixerat. liq. ⁊ anno ſexageſimo corrupta eſt ⁊ defuncta Et ideo ſignanter enumerat Iob inter cetera diffici lima que deuicit. Si deceptum eſt cor meum ſuper muliereꝫ Quaſi di Cay 14 ceret Nondifficultatem reſiſtentie contra ſtimulum carnis ⁊ tēptati om̄s libidinis dicens Iob. zi. Et Valerius ad Rufinium in fine Le ge aureolum theofaſtum et me moriam Ioſanis ⁊ vix pauca inue nies impoſſibilia mulieri Et ſb̓dit Amice det tibi deus omnipotens omnipotentiſ femine non falli fal lacijs vnde Metrice dicitur. Ada ſampſonem loth dauid. ſic ſalo monē. Femina decepit quiſmodo tutus erit. ¶ Quarta matela in qͣ decipitur vita hūana coir eſt in ſi mulacōe columbine cōpoſicōis ⁊ hec eſt ypocritarum ⁊ aſſuetorum ad falſam ſeculi affabilitatē ⁊ pre tendentium extrinſecus ſanctitatē ⁊ habentiū intrinſecus lupina ra pacitatem ꝓu̓bi. ii. Simulator ore decipit amicum ſuum. Et iō ſigna ter docemur ī ſcriptuā Nō dēmus nos iudicae̓ hoīm malicia vel boni tatē ẜm extrinſecaꝫ phiſonomiaꝫ nec ẜm intrinſeca athonomia nec ẜm geneaticaꝫ altronomam nec ẜm ignotā phiāꝫ Extrinſeca phi ſonomia r̓lucet ī facie Ioh̓. 7. No lite iudicare ẜm faciē. Intrinſeca āthonomia ſūt intēcōes qͣs hoīes hn̄t intrinſecꝰ ⁊ has iudicae̓ nō licet Luc̓. 6. Nolite iudicae̓ vt nō iudicemī. Geneatica aſtronomia ē d̓inacō ẜm horaꝫ natitatis alicꝰ ⁊ ꝯſtellacōis tūc hīte Ignoͣ ph̓ia ē ſtatī ꝓnunciare ⁊ diffinire Iſte nūꝙͣ erit bonuſ hō de vno iuuene forſitan errāte ex aliqͣ leuitate.i. Corin. g. Nolite an̄ tꝑus iudicare dic̄ emypocras ī amphoriſinis. ꝙ ꝑ noſticatōes acutoꝝ morboꝝ nō ſūt oīo certe prenoſticacōes neqꝫ

fanitatis neqꝫ mortis Moraliter A cuti morbi ſūt laſciuia ⁊ diſſolucō iuuenilis Malus igitur medicus ī moībus ē qui ſtatim prenoſticat ꝙ talis iuuenis morietur finaliter morte peccati ⁊ ꝙ nu̓mꝙͣ bn̄faciet. Leo. 16 non ſuffecerat erraſſe e os circa dei ſciētiam: ſed in magſio viuētes in ſtie bello ⁊ tot⁊ tam mala: magna paceꝫ appellāt Aut enim filios ſuos ſacrificātes: a obſcura ſacrificia faciētes Aut īſa me plenas vigilijs habētes Nec vi tam neqꝫ nupcias mundas iaꝫ cuſ todiunt: ſed ⁊ alius aliū occidit: a̓ adulterans cōtriſtat ⁊ oīa comix ta ſūt ſanguis ⁊ homiciduūi: furtuꝫ ⁊ fictio: corruptio: īfidelitas: t̓bacō ⁊ periuriū: tumultus: bonoꝝ domi Inicōra in mīoa̓tio. auimarū īquinacō: na tiuitatis immutatio: nupciaruꝫ in cōſtantia: mordīatio mechie ⁊ im pudicite. Poſitis tribꝰ cauſis ad inuentionis ydolatrie videlicet amore dilectoꝝ: timore tirannorū ⁊ decore ydoloꝝ. In hac parte pro ſequitur enarrare quante malicie ⁊ quot vicia ſeu morum corrupco nes ex ydolatria cauſabantur. Et circa hoc duo facit. Quia primo iſ ta mala enumerat diuiſim. Secun do ꝯiunctim ibi. Et omnia cōmixta ſunt. Mala aūt qͥ inter ydolatras per ydolatriam ſunt ſuborta: ſunt quatuor ī genere: quia ꝙͣtuꝫ ad de um debita eius noticia priuaban tur: ꝙͣtum ad ſeipſos decipiebant̉ Quantum ad demones eorū ſerui tute ſubdebantur: ꝙͣtum ad proxi mo omnes ſibijnuice iniuriaban tur. Si igitur loquamur de noticia quā homo per fidem debet habe̓ de deo: iſta priuabantur Vn̄ premit titur Et nō ſuffecea̓t erraſſe eos cir ca dei ſcīaꝫ per infidelitatē: ſed a in magno viuēteſ īſtīe bello: tot ī ml̓ titudīe ⁊ tam magͣ mala ītencione ſcꝫ malicioſa pace appellāt: gͦ deci piebant̉ ꝙͣtum ad ſeip̄os. Hec em̄ īſcīa bellare eos fecit contra deum cuius debuiſſent ſubdi legibus ⁊ cū eſſent ī bello ꝯtinuo ꝯtra deum ⁊ bonos mores exiſtimauerūt ſe vi uere ī quiēte. Hec gͦ duo mala cō ſecuti ſunt quo ad deum. primo ⁊ poſtea quo ad ſeipſos. Tercio de monibus ſeruitute crudeliſſiā ſub debantur. Nam cultus ⁊ ſacrificia qͣydolis faciebat fuerūt īhūana ⁊ irrationabilia ꝙͣtum ad materiaꝫ de qua fiebant: item peſtiua ⁊ ſuſpe cta ꝙͣtū ad tēpus ī quo fiebant: fe da ⁊ ab hominabilia ꝙͣtuꝫ ad rituꝫ ⁊ modū quo fiebāt Vn̄ ꝙͣtuꝫ ad iſ ta tria d̓t ſic Aut eī filios ſuoꝫ ſacri ficātes ſicut obẜuabat ī ſacrificijſ ſaturni. Hoc eī ꝓpt̓ odiū Iouis filij ſui qui eū de regno expulerāt: cul toribus ſuis p̄cepit ſibi filios. ſuoꝫ immolare. Aut obſtura ſacrificia faciētes vel de nocte l̓ dedie ſcꝫ ī atris vel ſpelūciſ ⁊ lucis ſiue ī lociſ obſturis dicit̉ eī lucus ꝑ anthifra ſim locus ſine luce ꝓpt̓ minia arbo rum vmbra. Aut īſame plenas vi gilias hn̄tes ſic̄ ī ſacrificijs bachi ⁊ Cibeles matris deorum in quoꝝ feſtiuitatibus luſibus ⁊ luxurijs vacantes totam noctem turpiter tranſibant. Quos redarguit̉ apoſ tolus ad Epheſios quinto. Nolite communicare operibus infructu ꝯſis tenebraꝝ: magis redarguite

164 Que aubem in occulto fiunt ab ip ſis turpe eſt dice̓ Propter hmōi feditates ſubtraxit eccīa multas vigilias que ſolebant ab oībus populis celebrari de nocte in ſolē nitatibus ſanctoꝝ Quarto ſibi in uicem īiuriabant̓ in corpoībꝰ infe rendo moleſtias ⁊ in vxoribꝰ nup tias violando vnde dicit Neqꝫ vi tam ſupplemundam iam cuſtodi unt neqꝫ nuprias mūdas ſꝫ alius alium per inuidiaꝫ occidit aut ad ulterās cōtriſtat̉ ⁊cͣ lrā eſt plana Sequitur ſecūda ꝑs lectionis huius in qua morum corrupcōes cōiunctim enumerat ydolatriam conſequentes ⁊ ſunt.iij. dicit em̄ ſic Et omnia commixta ſunt ſang uis.ſ. in īuaſione ⁊ ī vulneratiōe iniuſta: homicidium in occiſione furtum in aliene rei indebita detē cōne: fictio in falſa ypocriſis ſimu lacione corrupcō in virginū deflo ratione: infidelitas ī mutua procli cōne: turbacō in diſcordiarum ſe minatione: ꝑiurium in falſa ꝓba tione: tumultus in rixarum contē tione: bonoꝝ dn̄i īmemoracō in be neficiorum dei in grata obliuione animarum inquinacōe: in gule ⁊ luxurie delectatione: natiuitatis ī mutacōe. in vicij contra naturam perpetratione: nupciaruꝫ īconſtā tia in vxorum illiceta ꝑmutacōne inordinacō mechie in īceſtꝰ ⁊ ad ulterij ꝑmixtione ⁊ impudicicie inordinatio ſupple in libidinoſa contrectacōe Contra tales ydola tras luculenter inuehit didiimuſ rex bragmānoꝝ. in epiſtola ad Alexandrum magmum deridenſ eos in hoc ꝙ hominē minorē mun Xiiij dum dixerunt ⁊ ſingulas partes corꝑis ſingulis dijs coaptauerūt Hominem inquit mundū ꝑuuꝫ dicitis ⁊ ſicut in cō multiplitia ſūt mēbra diſpoſita ita varios deos cō fingitis in celo conſiſtere. quoruꝫ vnicuiqꝫ diuerſas ⁊ diuiſas vr̄i corporis partes deputatis ⁊ fami liares ſingulis victimas īmolatis E vocabula illis exquiſita tribui tis aſſerentes mineruam capius arcem. vtpote ſapientiam tenere Iunonem iracundie preſidentem precordia poſſidere Marteꝫ belloꝝ preſidem pectora vulneribus ap ta diſtinguere Mercurium facun die reꝑtorem lingue ianuas poſ ſidere Herculem lac̓tos ſibi vtpo te pugilem vendicaſſe Cupidineꝫ iecoris ſecreta cohercere: bachum ebrietatis ductorem cellaria gut turis obtinere. cererem frumenti datricem horrea ventris implere: venerem matris libidinis fimoꝝ occupaſſe cubicula Ioueni quaſi atriū ſpirituū ī naribus habere p̄ conē Apollinē medlicine ⁊ muſice preceptoreꝫ palmarū habitacula poſſide̓ ⁊cͣ Tantaqꝫ hoīs fabrica dijs quos dicitis veſtris dominan do cōtradicit̉ nulla ꝑte corporei do micilij vr̄is ſedibꝰ r̓ſeruata Qui tn̄ nec grāꝝ vob̓ debitā actionē vt li beris hoſpitibꝰ referūt ſed vt in qͣ linis obnoxijs ſoluendū vectigal imponūt at̓qꝫ alijs alija tributa ꝓ fligant Itaqꝫ marti aper ceditur bacho dicat̉ hircꝰ: Iunoni pauo mactat̉ Ioui taurꝰ bucit̉ Apollini cignus offertur Veneri columba decernit̓ Minerue noctua ꝯſecrat̉. Cereri farra libāt̉ Mercul̓o mella

panduntur Aras herculeas popu kea corona curumdat: phanum cu pidinis roſea ſerta condecorat. Et infra. Reuera non opitulares deos ſꝫ carnificeſ tet̓rimos inuocatis qui viſcera veſtra ſuppliciorū diu̓ſitate diſcerpant Neceſſe ē em̄ in corpore veſtro tot penas ꝯſtitutas eſſe qͦt ſūt dij: cū ſinguli ſuis vos cogūt īẜ uuire ludibriis: vnus trahit ad bel lum: alter eūdem ducit ad luxuriā Tercius lucrandi cauſa hortatur inquiri: hic deſideriuꝫ fuggerit epū landi. Et in fine epiſtole ſic deriden do cōcludit. O vos feliciſſimos dix exim quorum ⁊ religio crimen ē ⁊ vitā ſupplicium. Circa iſtam clau ſulam Et tam magna mala paceꝫ appellant Video ꝙ in communi lo quēdi tria magna mala pacis noī ne appellantur. Interdum eī voca tur pax licet indignebemuolentia libidinoſe familiaritatis interduꝫ violētia calumnioſe fraternitatis ⁊ interdum negligētia ſceleroſe im punitatis Prima ē pax carnalium peccatoꝝ Secūda eſt pax mundia lium conſpia̓torum. Teecia ē pax curialiuꝫ prelatorū. ¶ Prima pax .ſ. carnalium peccatorum reperitur inter adulterū ⁊ adulteram: forni catorem ⁊ fornicarricē vt dicat mu lier illud Cant̓. 8. Ego murus ⁊ v bera mea ſicut turris ex quo facta ſum corā eo quaſi pacem reperiēſ Talis pacificus fuit Salomō. De quō Eccī. 47. Salomō imꝑauit ī di ebus pacis Et cito poſt ſequit̉. In clinaſti femora tua mulieribꝰ: ha buiſti poteſtatē in corꝑe tuo: dediſ ti maculaꝫ ī gloria tua. In diebꝰ bel li ⁊ adu̓ſitatis hoīes non vacāt libilcio dini ſed ī diebꝰ ocij. Vn̄ dauid cū ociaret̉ ī domo Ioab exiſtēte in bel lo adulteriū ꝯmiſit. ⁊. ℟ 11. Sic ciui taſ romana cū bellis ⁊ diſcordijs cō tra cartagineꝫ vexaret̉: virtuoſis excicijs colebat̉. Sed poſtꝙͣ carta go ſubu̓ſa fuit odio: libidim ⁊ gu le tota ſededit vt plus nocuerit ro me eu̓ſa cartago ꝙ prius nocebat aduerſa. ſicut dicit Augꝰ. 3. de ci. de. c. 19. In hoꝝ ſignū mēſis marci us deo belli fuit cōſecratus Vn̄ ille eſt mēſis ī quo ſolent reges ad bel la ꝓcedere. ⁊. ℟. ii. Et ſtatī immedi. ate mēſis ſequeris qui eſt ap̄lis ve neri eſt dedicatus. In cuiꝰ ſignū ꝙ finito bello ⁊ exercicio bonoꝝ ope ꝝ tempore pacis ⁊ ocij dominatur libido Iuxtā illd̓ Ouidij de r̓medio amoris Ocīa ſi tollas ꝑiere cupidi nis artus. SSecūda ē pax mundi aliū conſpiratoꝝ que nichil aliud ēꝙͣ violentia quedā calūnioſe fra enitatis qͣ mali ſe colligat ⁊ cōfede rāt ad reſiſtendū ⁊ nocēdū iuſtis Hec figurat̉ ꝑ amicicia ⁊ paceꝫ he rodis ⁊ p̄lati cōtra xp̄m. Et ſicut vi demꝰ ꝙ int̓ ſpinas ſteriles ⁊ īfruc tuoſas longe maior eſt ꝯnexio ꝙ īter arbores fructuoſas. ſic īnialis cōgregacōibus ⁊ collegijs longi fortior eſt coherentia burgoſarum ꝑſonarum adīuice ad ſe defenden dum ꝙ ſit bonorum ad malos cor rigendum. Naūa. Sicut ſpine inui cem complectuntur ſic conuiuuꝫ eorum pariter potantium. De iſta pace dicit psͣ Zelaui ſuꝑ inique pacē imquorū vidēs Gloſaa. īuidi eis ⁊ male tuli pace p̄ccōꝝ. Tercia ē pax curialiū p̄latoꝝ ⁊ hec nl̓ ali ud ē ꝙͣ q̄daꝫ negligentia ſceleroſe

inpunitatis/ qn̄ enim prelatus vi tet pͥcca notoriā ſubditorum ⁊ diſſimulat ea ſcire. talis prelatus votur pacificus. Notandū ꝙ hu mectacō locoꝝ circa aures que vo cantur tempora de lacte mulieris inducit ſomnū. Sic conſimilit̓ qn̄ prelatus habet verba remiſſiōis a dulcedinis ad manifeſte maloſ inducit eos ad dormiendū ī pecca to ſuo Vnde verba prelatorū ⁊ ꝓ phetarum antiquitus vocabātur onera Malach. i. Onus verbū dei adiſrl̓ et in yſaia Onus damaſci onus egipti: onꝰ tyri: ⁊ ſic de alijs debent enim verba p̄lati eſſe one roſa contra ꝑtinaces ⁊ rebelles: ſꝫ ſolacioſa ad deuotos ⁊ humiles. Sed diſtinguendū videt̉ de remiſ ſionē ⁊ rigoe̓ in prelatis: qꝛ ſi loq̄ mur de eorum ꝑſonali iniuria vel de derogatione honoris eorū iueni untur acutiſſimi ⁊ rigidiſſimi: ni chil remittūt Si vero agatur de īiu ria illata deo: vel de honoris diuin diminūcione ibi ſūt remiſſiſſimi nec curant omnino. Cōtrͣ tales bē ne loquit̉ Criſoſ. ſuꝑ Math̓. Ep̄s ſidebitū honoris non acceꝑit a pͥſ bitero. aut p̄ſbit̓ a diacōno. a̓ di acōnus a lectore. iraſcitur ⁊ turba tur. Si autem viderit ep̄us preſbi terum aūt preſbiter diacōnū a̓ di aconus lectorē c̓ta obſequiū eccle ſie nō ꝑmanenteꝫ aut alias percā tem in deū non iraſcit̓ ei neqꝫ cua̓t Quia om̄s quidē de ſuo honore ſol liciti ſunt De honore aūt dei nullꝰ Hec Criſoſ. Qmiuis enj eſſe pacifi cum ⁊ pacientem in ꝓprijs īiurijſ ſit laudabile. eſſe tamen patientē in dei īiurijs eſt ſūme vituperabi 5 d̓ Ca d̓ xiij le in prelato In cuius figurā xp̄s ſicut legimus Math̓. 4. qn̄ dyabo lus ſibi dixit̓ Si filius dei es dic vt lapides iſti panes fiant. pacient̓ ſuſtinuit. ⁊ ꝑ auctoritatem ſacre ſcripture eum confutauit̓ Iterū ſe cundo quando ſibi ſimiliter dixit. Si filius dei es mitte te deorſum. Quia iſte due temptacōes non fu erunt directe niſi contra humani tatem. Sed in tercia temptatione quando dixit. Hec omnia dabo ti bi ſi cadens adoraueris me repu lit miſerum cum indlignacione di cens. Vade ſathana nō temptab̓ dominum deum tuum Super quē locum dicit Criſoſ. Exod̓. jō Exem plo criſti diſcamꝰ īiurias noſtraſ equaniniter ſuſtinere: dei autem ī iurias neqꝫ vſqꝫ adauditū ſuffer re Quoniam in proprijs īiurijs eē quemꝙͣ pacientem laudabile e. Iniuī̓as vero dei diſſimulae̓ nimiſ impium eſt et de iſta mala pace niegligentie. prelatis dicit̉ ſalua tor Luce. duodecimo. Non veīpa cem mittere ſed gladiuma. acutaꝫ correctionē vicioꝝ Lcō. 168. Nfandorum enim ydoloꝝ tultua̓ oīs mali cauſa ē ⁊ miciū ⁊ finis Aut ei dū le tant̓ inſanuit. a̓ certe vaticinatur falſa. a̓ viuūt iiuſte. a̓ ꝑiurat cito dū eī ꝯfidūt īydol̓ q̄ ſūt ſine aīa male iurātes noceri ſe nō ſperant Vtraqꝫ igit̉ illis eueniunt digne quoniā male ſenſerūt de deo atte dētes ad ydola ⁊ ijuſte iurauerūt lydolo ꝯtempnētes inſtitiā. nō eī iurātiū ē v̓tus ſꝫ peccatiū pēa pami bulat ſemper iniuſtoruꝫ preuari cacōem. ¶ Poſtꝙͣ enumea̓ta ſūt

ſcīo vicia̓ et mocum corcupcōnes que ex ydolatria procreātur. In iſta ꝑ te explicatur cauſal̓itas illa ⁊ oſte ditur ſpecial̓iter quomodo ex idola tria deriuantur falſitas ⁊ iniuſtici a. Et circa hoc tria fiunt. Quia pri mō agitur de malorum perpetracō ne. Secundo de malorum punicōe Terciō de iuramenti naturalis cō dicionē Secunda pars ibi Vtraqꝫ ⁊cͣ. Tercia ibi Nonenim iurantiū Circaprimum in deteſtationem v dolorum replicat generalitatē ma licie ydolatrie Et dicit. Infandoruꝫ enim ydolorū cultura omnis mali cauſa eſt ⁊ iniciū Et ſic ydola dicū tur infanda quia non ſunt famine n. ſermone digna. Hec ergo tultu ra eſt cauſa omnis mali:iniciū ⁊ fi nis in ſuis cultoribus. Nam propt̓ ydola colenda ordinantur peccata ſicut propter finem Qualium aūt malorum ſit ydolatria inicium ⁊ fi nis manifeſtat cum ſubdit Aut eī dum letantur inſaniunt: ſicut ī feſ tis ⁊ ludis quos dijs ſuis faciebant in quo ſe per libidinem more beſti arum fedabāt. Aut certe vaticinā tur falſa ſicut prophete Achabide quibus dicitur. 3. ℟. ⁊2. Ecce dedit dominus ſpiritum mendacij in ore omnium prophetarum tuorum. a viuunt iniuſte: proximis nocendo Aut periurant cito ꝙ defacili ⁊ pro leui cauſa falſa ſcienter ma̓nt. Ha bent enim ad hoc audaciā pro fan to Sciunt̓ enim ꝙ ydolum non po teſt ſe vīdicare nec eos punire ꝓ per iurio factō ꝑ ydolū: ⁊ ideo facilius periurant ⁊ cōfidentius. Et hoc eſt qd̓ dicit dū em̄ confidūt in ydolis que ſūt ſine animaꝝ ſine intellectu ⁊ volūtat̓e Male iurautes noceri ſe ꝙ ſibi n̄ ſperat ⁊ nō metuūt ex hoc puniri ꝙ iurant falſum ꝑ ydolum harrata multiplici eorum culpā ſe quitur de eorum pena. Pena autē eſt ꝙ pro vtroqꝫ damnabuntur. Vn̄ ſubdit Vtraqꝫ gͦ illis eueniēt digne id ē pro vtroqꝫ digne puni ent̉. viꝫ de eo ꝙ male ſēſerūt de deo attendentes ydol̓ ⁊ iniuſte iuraue rūt in ydolo cōtemnentes iuſticiaꝫ Et ſic duplicit̓ peccauer̄t. Tū qꝛ iuā uer̄t flm̄. Tū qꝛ iua̓uer̄t ꝑ flni qd̓ ē ydolū. At̓cio ſb̓īfert̉ de natuā iura mēti ⁊ d̓t ſic. Nō eī iurātium ē vir tus uirare nō eſt virtꝰ: nec eſt v tus nec per ſe appetendum: ſed pec cantium pena. Propter īcredulita. tem enim hominum oportet iurae̓ Math̓. j. Sit ſermo veſter eſt eſt nō non Rd̓ autem hijs habundā cius eſt a malo ē ſcilicit a pena vel a culpa illius cui iuratur vel qui iu rat. Et hec pena perambular ſemꝑ id eſt creſcit Iuſtorum id eſt iuſti cie vel iuſtarum rerūp̄uaricacōeꝫ. Iuxͣ illā clauſulaꝫ Periurat cito. Circaꝑiuriū eſt nondū ꝙ ꝑiuruſ ē multiplicit̓ deteſtandꝰ ⁊ ſpecialit̓ ppt̓ tria. It eī ꝑiurus ꝓdicioſꝰ ꝑ īfidelitatē quo ad deū Imurioſuſ ꝑ falſitatē quo ad ꝓximū ⁊ ꝑnicioſꝰ per iniqͥtatē quō ad ſeip̄m Primo igit̉ ꝑiurus ē ꝓdicioſus ꝑ īfidelita te quo ad deū. Prodicio forꝫ magͣ ſi ille qͣ hēret cuſtodiaꝫ ſiguli regij figillaret lr̄am pactōis quā rex mx mme deteſtaret̉ ⁊ ſi hoc face̓t de ſign lo pape eēt excōicatꝰ ipō frō ⁊ bcͣh io ſeculari tradēdꝰ. Nomē dei ē no mē ꝯmiſſum nob̓ qͣi qͦddā ſignluꝫ ad teſtificādū veīltate ⁊ ꝯfirmādū

deulro. 6. dn̄m deum tuū tinieb̓ ⁊ illi ſoli ẜuies. ⁊ ꝑ nomē eius n̄ iu rabis et ido d̓t Apl̓us ad hebre. 6. ꝙ omīs controuerſie finis ad cōfirmacōem eſt iuramentū. Fal ſitas aūt ē illd̓ qd̓ deus ſūme odit tamꝙͣ ſibi contrariuꝫ qui eſt veri tas Et ideo qͥ nomē dei aſſumit ad cōfirmādū falſitateꝫ. dei ꝓditor ē Hoc idē patet ſcd̓ qꝛ qͥ caſtrū dn̄i regis ſue fidelitati cōmiſſum tradi derit hoſtibꝰ regis proditor eius eſſet. Caſtrū eſt nomen dn̄i qd̓ in uocamꝰ ⁊ ad qd̓ refugimꝰ in omī nra neceſſitate ꝓuerb̓. 18. Turris fortiſſiā nomē dn̄i: ad eam fugiet̉ iuſtꝰ ⁊ ſaluabit̉ Iſtud caſtrū tra dit̓ hoſti qn̄ demonibꝰ ⁊ falſis hoī bus cōmittit̉ ad ꝓhacōem falſita tis Hoc idem patꝫ tercō qꝛ qͥ dn̄m ſuum diffamat malicioſe ⁊ inuol uit ī crimīe proditor ſuus ē: ſꝫ qui deum īducit tamꝙͣ teſtē falſitatis nntit̉ deū īuolue̓ ī crimīe ⁊ auferre ſibi nomē bonū quo votur. ⁊ eſt ſūma veritas ergo ꝓditor ſuꝰ eſt vn̄ quātū ī eo ē plus cōtemnit cri ſtū ꝙͣ crucifixores xp̄i. nam ipſi no intuler̄t xp̄o niſi malū pene ⁊ iſte. nitit̉ eū mittere in maluꝫ culpe dy abolus adiuratus nomine dei di cere veritatem nō menticur cōmu inter nec inuenitur ꝙ addat ſuis mendacijs iuramentū licet men dax ſit ⁊ pater mendacij Et ideo n̄o eſt miruꝫ ſi deus eis velocem vlcio nem promittat Malach̓. 3. fro te ſtis velox maleficis ⁊ adulteris ⁊ ꝑiuris Narrat ouidiꝰ. ⁊ metha. de mercurio ⁊ bacho. Mercuriꝰ ac cepta ſigua̓ humana tēptauit fu rari boues quosꝫ appollo paſtor re 6 8 Capſꝫ 44 gis amitti debiūt cuſtodiſſe. veīt autem in eos depaſcētes biterā cu iuſdam montis ⁊ ſtatim arre ſua abegit eos in quandam ſil̓uam ⁊ eoꝫ ibi occultauit Iſtud factū nul lus percepit niſi quidā paſtor qui dicebatur bachꝰ Iſtum igit̉ mer curius timens acceſſit ad eum ro gans ꝙ ſi aliquis veniret inquire re pro bobus ꝙ negaret ſe eos vi diſſe Nichil aliud reſponderet et ne factum ſuum careret premio ī quit dabo tibi iſtam vaccam alba omnino. Qua accepta bachus re ſpōdit Sic tutꝰ eas Lapis iſte pri us tua furta loquetur ⁊ lapidem oſtendit. Mercuriꝰ ſimulat ſe re cedere ſtatim mutata figura corpo ris ⁊ voce ſermonis redit ad ruſti cum: cui in forma alicuius inqui rentis boues ⁊ varcas dicit ſibi Ru ſtice vidiſti ſi quos hoc limite dux it boues. Fer opeꝫ furroqꝫ ſilencia deme Iuncta ſuqͣ pariter dabitur ſua femina thauro. Videns ergo ruſticus ꝙ merces ſua foret gemi nata ſi furtum diceret ⁊ etiam vo lens habere vaceaꝫ albam ⁊ albu thaurum. en̄dit ꝙ ſub illis moti bus fuerūt ⁊ oſtendit montes in quibus fuerūt ante vagati. Riſit Mercurius ⁊ me michi perfide ꝓ dis. Ae michi prodis ait periura pectorra vertit In durum ſilicem qͦ nunc quoqꝫ dicitur iudex Inqꝫ in chil merito vetꝰ eſt infamia ſaxo. Et ſic iuſte in illum vel conſimileꝫ eſt mutatuſ de quo prius dixerat̉ Tutus eas lapis iſte priꝰ tua fur ta loquetur Et ſic frequenter vide mus ꝙ homines falſimunus acci piunt̉ ex vtrāqꝫ parte ⁊ cōmittur

periurium ⁊ leſioneꝫ veritatis ⁊ tā demiuſto dei iudicio in lapides cō uertunt̉: qꝛ appropinquāte fine vi te frequent̓ deſperāt Iob. 41. Cor e uis īdua̓bitur qͣi lapis Non ſic fu it de Macco Marcello r̓gulo De qͣ beatus Augꝰ. ij. de ci. deic. 1. l̓. 19. ſcd̓m libtū noſtrū. Marcus iſte im ꝑator romanꝰ captiuus fuit apd̓ carthaginēſes qui cuꝫ mallēt a ro manis ſuos reddi captiuoꝫ ꝙͣ roͣno rū captiuos tenere Regulū iſtū tuꝫ legatis ſuis romā miſerūt prius iu ramento ꝯſtrictū ſe cartaginē redi tuꝝ ſi illud qd̓ volebāt minime ꝑe giſſet. Perrexit ille ⁊ plane ī ſena tu cōtraria ꝑſuaſit: qꝛ nō arbitra batur vtile reipublice: romanoruꝫ cōmutare captiuos Nec poſt hanc ꝑſuaſioneꝫ ad hoſtes redire cōpul ſus eſt: ſed qꝛ iurauerat illud ſpō te cōpleuea̓t. At illi excogitatiſ ſuꝑͣ plicijs int̓emerūt: incluſūqꝫ anguſ to ligno vbi ſtae̓ cōgeretur clauiſ acutiſſimis vndiqꝫ cōfixo vt ſe in nullaꝫ partem ſine penis arrociſſi mis īclinaret: abciſis etiā tibijs ne dormiret crudeliter peremerūt. Iſte liber ſui ⁊ ī tiuitate ꝓpria pro nulla cauſa hoſtibus ſe reddidit niſi vt fidelitatē ſeruaret quā ꝓmiſerat iu ramēto ſe viꝫ redituruꝫ: ſi rōnis cō mutacōeꝫ captiuoꝝ perſuadere nō poſſet et tamēn cū ꝑſuaſiſſe potuiſ ſet ⁊ vitam ſaluaſſe: noluit. qꝛ hec contra fidem reipublice fore vidit: ⁊ ſic cū poſſet per duaſ vias euaſiſ ſe: neutra tamen voluit. qꝛ neutra cum fidelitate ſtare potuit. Secūdo periurus eſt iniurioſus per falſita tem quo ad ꝓximū. Decipit em̄ iu dicē ⁊ ſpoliat ſorte ſuo ꝓximū: iure ſuo bone fidei poſſetſorem. ⁊ ideo t̓ ſtituere tenetur quilibꝫ de duodēa in ſolidū ſed cū vnus ſoluerit reſti tuendo cōplete Alij deobligabant̉ Legimus de dolo gabaonitaruꝫ: qͣ ſimulantes ſe alonge veniſſe obti nuerūt a filijs iſrahel vite ꝓmiſſio nem Hanc aūt promiſſionem ſer uauerunt nō obſtante dolo gaba onitarum. Vn̄ percepto dolo ⁊ ꝓpi ter hoc clamāte ppl̓o ⁊ murmua̓n te dixit ioſue. Reẜuent̓ inqͥt ioſue ⁊ viuāt ne cōtra nos ira dei cōcitet̉ ſi periurauerimus. Tercio periu rus eſt pernicioſus per iniquitateꝫ quo ad ſeipſum Ille enim qui ſciē ter periurat manū libro ſuꝑponit qua tangit euāgeliū illam dyabo lo commendat: nͥ dicat verum Vn̄ illa manus efficitur dyaboli: poſt ea ⁊ manudyaboli ſe ſignat: ſeci bat ⁊ operat̉ Vn̄ per illam manuꝫ tenet eum dyabolus donec penite at In miſſali vero ſuꝑ quod iurat quatuor ſcripta ſunt. cōſecracō cor poris ⁊ ſāguinis xpriſti. ſuffragia ſāctorum: beatitudo bonorum ⁊ dā natio reproborum. Eſt ergo ſenſus iuramēti ſui. Niſi veꝝ ſit quod mo do iuro nō me iuuet miſſarum cele b̓ratio nec ſāctoꝝ deprecatio ⁊ pri uer omnino futura beatudine ſāc toꝝ ⁊ beatoꝝ ⁊ vēiat ſuꝑ me male dictio reproboꝝ que pōītur Math̓ A. Ite maledicti in ignē eternum qui preparatuſ eſt dyabolo ⁊ age̓ lis eꝰ. Similit̓ gemīa flectēdo abre nūciat oībus greſſibus quo pedi bus ſuis fecit nͥ dicat verum ẜxten dēdo manū ad libruꝫ abrenunciat bonis oꝑibꝰ elemoſinie ſi que fecit oſculādo librum abrenūciat oībuſ

bonis verbis ⁊ orariōibus quaſ do minuſ fecit. propter quod Eccleſia ſtici triceſimoſecundo dicitur. Vir multum iurans replebitur iniqui tatea non recedet de domo eius pla ga. Et Leuitici decimononō. Non periurabis in nomine meo. Lectio centeſimaſexgeſi manona Capl̓ꝫ.: xv. Vaūt deus noſter ſuauiſ q verus es ⁊ in mīa oīa diſ ponens Etemī̄ ſi pectaueriˢ tui ſumus ſciēteſ magnitudineꝫ tu am Et ſi nō petrauerimus ſcimꝰ qͦ niam apd̓ te ſumus cōputati. Noſ ſe enī te cōſummata iuſticia eſt: ⁊ ſcire iuſticiā tuā ⁊ veritatem tuam radix eſt immortalitatis. ¶ Intēco ſpirituſſancti tam in iſto capitulo ꝙ in duobus precedētibuſ ē ydola triam deſtruere ⁊ verū dei cultū hoī buſ ſuadere Hoc aūt in iſto capl̓o perduas vias aggreditur. Nam pͥ mo cōmendat diuinā bonitateꝫ ꝓp ter quā oīs creaturā rationalis ei debet ſeruire. Secūdo declarat ydo loꝝ vilitateꝫ ꝓpt̓ quā oīs hō tenet̉ ea cōtemnere Secūda ꝑs ibi Nō e̓ nim ī errorem. Circa primū pͥmo ponit diuinā ꝯmendacōeꝫ Secūdo ſubiugit tante ꝯmendaciōis decla racōeꝫ. Secūda ꝑſ ibi. Etem̄ ſi pecca uerimus. Cōmendabilia aūt q̄ di cit de deo ſūt quatuor que maxime mouēt aliquē ad ſeruiendū domi nō tl̓es ꝯdicōes hn̄ti viꝫ ſuauitas lꝯmunicacōe. dn̄o eī amaro l̓ ira cūdo nullus famulatur libent̓. Ve̓ ritaſ i ꝓmiſſiōe. Nā ml̓ta ꝓmittenſ ⁊ pauca ꝑſoluēs raro hēbit famu los ſibi deuotos. Pacīa ī exſpecta cōe. dominus eī qui nō ſubito nec 69 Cap̄li xv rigide ꝓcedit ad ſui vlcōeꝫ dat ſb̓ ditis ꝯfidētiā ſꝑandi venia poſt of fenſas Et mīa ī generali diſpōe: qꝛ mīa dn̄i famulos ftīt eē deuotos ⁊ obediētes. Quātū gͦ ad iſta qͣtuor d̓r Tu aūt deꝰ nr̄ ſuauis ⁊ verꝰ es fuauis: beneficia largiēdo. verus: ꝓmiſſa implendo. ꝑatiēs exſpectā do delīquētes Ecci. ¶. Altiſſimꝰ ē pa tiens redditor ⁊ ī mīa diſponēs oī a: qꝛ punit citra ꝯdignū ⁊ ꝑ̄miat bonos vltrā ꝯdignū. Hec eſt vei dei ꝯmendatio. Scd̓o ſubiugit̓ huius magne commendacōis declaratio Iuſtum eſt ei vt deo ſeruiamꝰ ⁊ e um hōremus ſiue fuerimꝰ in ſtatu culpe ſiue ī ſtatu iuſticie: qꝛ ſi fueri mus peccatores nichilominꝰ infra potentiam ſuam puniendi ſumus infra potentiam ſuam ⁊ per eam ſu pra meritum premiandi. ⁊ hoc eſt quod ſubdit. Etenimi ſi percaueriꝰ 55 tui ſumus ſcientes magnitudineꝫ tuam id eſt infinitatem potentie tue In psͣMagnus dominꝰ ⁊ lau dabilis minis ⁊ magnitudinis eiꝰ nō eſt finis. Et ſi nō veccauerimus ſcimus id eſt firmiſſima fide credi mus qꝛ apud te computati ſumuſ id eſt numerati ⁊ electi: vt in celis eternalit̓ premiemur. uc̓. 10. Gau dete ⁊ exultate quia nomīa veſtra ſcripta ſunt in celis. Sed poſſet ali quis querere. Quod eſt illud pre mium vite Et quomodo ad illud peiueniemus. Ideo ſubdit. Noſſe enim te: nude videlicet ⁊ aperte con ſummata iuſticia eſt Iohannis de cimoſeptimo. Hec eſt vitā eterna vt cognoſcant te ſolum veꝝ deum ⁊ quē miſiſti iheſū xp̄m Etce premi um. Sed qūō ad illud ꝑueniemus

ciō ſubdit Et ſciere. vtredere ꝑ dilectio nem iuſtitiā. i. equitatē ⁊ virtutē tu am pietateꝫ tuā radix eſt. prin cipium īmorlitatis. beatitudinis ſempiterne quaſidiceret qui hꝫ fi dem formataꝫ caritate ꝙ tu es vere iuſtus ⁊ verepius ille hꝫ radicē be alitudīs de hac radice fidei xp̄ia ne loquitur Augꝰ ſuꝑ Iohanem ſic dices. Sicut ī radice arboīs nul la proiſus apparet ſpecies ⁊ tn̄ qͥc quid eſt in arbore pulchritudīs vel decoris totū ex illa procedit ſic ex fidei hūilitate quicqͥd meriti qͥc quid btītudinis aīa ſuſceptura ē ex fidei fundamencō procedit. vnj ſignanter dicitur ꝙ fides ē radix īmortalitatis Vn̄ fcrī. i. Radix ſa pientie eſt timere deum. Rami eiꝰ Collo longeui Circa illaꝫ clauſulam Sci mus qm̄ apud te ſumꝰ cōputati. Notanciuē ꝙ Iſtud verbū dicit̉ p̄ſtiſe de electiſ quoꝝ numerus ſo li deo cognitus eſt ſic̄ d̓t Augͥ. in ench̓. 2. Vbi notādū ꝙ magni dn̄i aliter poſſidēt modica ⁊ vilia ⁊ aliter precioſa ⁊ nobilia. Vnlia vel res ꝑui precij. licet habeant̓ n̄o tn̄ a dn̄is cōputant̉. Iſto modo ē de deo qui oēs poſſidet ſiue ſint pec catores ſiue iuſti ⁊ predeſtinati. Peccatores habet ſb̓ domiinio ſuo ſꝫ nullius numeri ſunt apud eum Acc̄s. Stultoꝝ infinitus eſt nume rus vn̄ Boeciꝰ pͥmo Ariſ. loquenſ de diuiſione numeri ꝑ diminutuꝫ ⁊ ſuꝑfluum ⁊ ꝑfectum dicit ipſe. In hijs magna ſimilitudo v̓tutis ⁊ vicij perfectos enim raros īueni mus numeroſ ſed ſuꝑfluos ⁊ dimi nutos multos ⁊ infinitos. Perfe ctus enim nu merus ē qui ex oībꝰ partibus fuis aliquotis ſimulſūp tis ſicut eſt ſex ⁊ infra centū milia non ſunt niſi quīqꝫ tales numeri ⁊ qꝛ tanta eſt malorum copia. nō eſt deo cura de eis vt numerent̉. Iuſti autem poſſidentur. ſicut io calia perfecta ⁊ precioſa yſaie. 13. Precioſior erit vir auro ⁊ homo mūdo obriſo Et bn̄ dicit vir Quia ſicut ordinabat̉ in lege mulieres ⁊ paruuli non numerabant̉ ſꝫ ſo li viri ita apud deum effeminati ad opera virilia ſeu virtuoſa. nec ixrationabiliter viuentes precio ſi iudicantur ſꝫ tantu viria. virtuo ſi qui pro criſto perſecuciones ⁊ in iurias ſeu ignominias pertuler̄t de quibus Sapiētie. j. ſcribitur Tunc ſtabunt iuſti in magna cō ſtantia aduerſus eos qui ſe angu ſtiauerunt Et ſicut infra dicit̉ tuc dicent reprobi Nos inſenſati vitā illorum eſtimabamus inſamiam ⁊ finem illorum ſine honore Quo modo igitur cōputati ſunt inter fi lios dei ⁊ inter ſanctos ſors illorū ē. Poſſunt ergo ſancti ⁊ clecti di cere Scimus quoniam apud te fu mus computati ſicut ex arte algo riſtita ſatis patet/ Septem ſunt cō putacōis ſpēs que ī cōibus verſibꝰ cōtinent̓ Adde̓ ſubtrahe̓ duplae̓ dimidiae̓ Sextaqꝫ diuidere quīta vero multiplicare Radicem trahe̓ pars ſeptimā dicit̉ eſſe deus aūt in effectibꝰ gracioſis qͦs circanos elcos ſuos facit oēs iſtas ꝯputaci nis ſpes exercet Addit ſubtrahit puplat ⁊ dimidiat. multiplicat. diuudit ⁊ radices extrahit Addit ei nob̓ peccātibꝰ tꝑs pnie vt ꝯtera mur exēplū d̓ e̓ge ezechia. 4. ſ. ⁊.

Cui dixit dominus Addam diebꝰ tuis. iij. annos Subtraxit qn̄qꝫ ma los ⁊ īpeditores quietis nrē vt ꝓfi ciamus: qꝛ ꝓuerb̓. ⁊6̓. dicitur Sub tracto ſufurrone iurgia quieſcunt Etio conſulit per apl̓m. i. ad Theſ ſalo. 3. Subtrahite vos ab oī fra tre ambulāte iordinate. Duplat nobis ſpiritualia in pn̄ti vt ſuffici āt qn̄ dat nobis v̓tutes tam natu rales ꝙͣ gͣtuitaſ Prou̓bioꝝ. zi. Oēſ domeſtici eiꝰ veſtiti dupl̓itibus Et ī futuro duplat nobis gloriam qn̄ dabit nobis dupl̓ice ſtolam id ē qn̄ tam in corꝑe ꝙͣ ī aīa glorificati. erimus Iſaye. bi. In terra ſua du plicia poſſidebūt dimidiat penas quas iuſte meremur: qꝛ longe cu tra cōdignū punit: ſi tamē alia peā poſſet eſtimari pccō morli ꝯdigna Machabeoꝝ. 10. dimidiam ꝑtem fructus ligni quod ē porcōnis mee relinquo vobis ⁊cͣ. Multiplicat in nobis dona ſua ⁊ beneficia orones nr̄as exaudiēdo. In psͣ In quacū qꝫ die īuocauero te velocit̉ exaudi me: multiplicab̓is ī aīa mea virtu tem. diuidit quādo grās gratiſda tas diuerſis ꝑſoniſ cōicat diu̓ſimo de vt omnes fideles ī eccīa ſeīuiceꝫ valeant ſupportare. iuxͣ ſētentiā A poſtoli primē ad Corintheos duo decimo. diuiſiōes gratiarum ſunt. Idem autem ſpūs diuidens ſingul̓ prout vult Sed radices exͣhit qn̄ ꝑuerſās cogitacōes a quibꝰ omni a mala olunt̉ iudicialit̓ denūdabit. Preuerbiorum viceſimoquinto. Cogitaciones impiorum eradica buntur. Sunt ergo iuſti multipli citer ꝯputati/ Notandū eſt aūt ꝙ aliter ꝯputat̉ ſeneſcallꝰ cū p̄poſito Cav gp Aliter vſurarius de ſuperfluo Alit̓ yconomus ⁊ ꝓcurator domus cuꝫ famulo. Primꝰ ꝯputat ad calūni andū Secūdus ad īiuſte lucrādū. Terciꝰ ad iuſte r̓munerādū. Iſto mō aliter ꝯputant nobiſcuꝫ demo nes Aliter vam arrogantes hoīes ⁊ alit̓ deus ⁊ angeli boni nos exſpec tantes. demones ꝯputat ad calū mandū tantūmō Vn̄ ſicut falſꝰ au ditor ꝯputi qui calūniari ꝓponit p̄ poſitū vel baliuū illas expēſas dili gētiſſime ꝯputat in quibꝰ vidit e um apliꝰ neglexiſſe: ita dyabolus cōputat nobiſcū de ptcīs noſtris. Portat eī ſemꝑ talliā preꝑataꝫ cō tra nos Cui pluſ letat̉ in ſentibꝰ pec catoꝝ ꝙͣ in floribus mei̓toꝝ. de qͦ bus dicit̉ Iob. 3o. Inter huiuſceo 33 V di letabantur ⁊ eſſe ſub ſentibus delicias computabant. Secūdo ali ter computant homines arrogan res. Illi enim computant mō vſu rarij: ſolus vſurarius vendit tēpꝰ quia pro ſolo lapſu temporis plꝰ percipit ꝙ deberet Et iſtum moduꝫ computandi habent alique perſo ne que cum ſue iuuentutis tempo ra tranſierint ocioſe fine quocum qꝫ merito virtuoſo ex ſolo lapſu temporis ⁊ nature defectū. Bono rem vendicant ſenectutis: ſimiles antiquis ymaginibus in quibus ſcd̓m opimonem vetularum nich neſt numinis donec fuei̓nt ſexagī ta annorum Et cer te iſtud lucrum eſt illicitum quia non correſpondet̉ mērito vel virtuti: ſed lapſui tem poris ⁊ ſenectūti. Eccē quid dicit ſcriptura Sapientie quarto. Sene ctus enim veneābilis eſt non diu fna nec ānoꝝ nūero ꝯputa. Cani

l⁊o ſunt ſēſus hoīs. ⁊ etas ſenectutis vitā īmaculata. Et ideo vos qͦcum qꝫ iuuenes qui in ſenectute v̓tutiˢ honores ꝓpontis vendicare: imita mini ī iuuentute nō ocioſis: ſꝫ ſtu dioſis inſiſtere laboribꝰ ⁊ meritis dū vires hētis in corꝑe ⁊ recens in gemū poſſidetis ī mente Iux cōſili um Ouidij de arte amādi li. 3. du vires āniqꝫ ſinūt tolerare labores Nam veniet tacito curua ſenecta pede. ſiō que p̄terijt iteꝝ vobitur vnda. nec q̄ preterijt hora redire poteſt. Vtendū eſt etate cito pede de labitur etas. nec bona tā ſequi tur ꝙͣ bona pͥma fuit. Quia niſi v tuo ſe vixeritis iuuenes: non pote ſtis iuſte vendicae̓ v̓tutis hōres. Sap̄. 7. Si quidem longe vite erūt īnichilū ꝯputabunt̉ ⁊ ſine hono re erit nouiſſima ſenectꝰ eorū. Et quāuis homo honores ābire non debeat debet tn̄ ſe honoribꝰ dignifi care ſicut d̓t Ariſto. 4. ethico. ⁊ ali as extitit declaratū. Tercō cōpu tant nobiſcuꝫ deꝰ ⁊ āgeli eius bt̄ī ⁊ etiā aīe nos exſpectates mō quo yconomiꝰ ꝯputat cū famulo ſuo de labore ad remuneranduꝫ ſicut ꝯputauit ille ꝓcurator qui ſero re dijt ſingul̓ oꝑarijs redde̓ ſingu los denarios MAath̓. ⁊0. Sic etiā de us cōputat mō dies quibꝰ merito rie laboramus ⁊ actūs etiam me xitorum. Et nō ſolum deus immo tota celeſtis iheruſalem matet no ſtra vt merito dicat quilibet nō ſtrum illud Thobie. jo. Ego noui ꝙ pr meus ⁊ mr̓mea dies compu tāt Ad iuſte viꝫ remunerādū vni cuiqꝫ ꝓ merito vitam ſempiternā Ltō centeſimaſeptuageſima On em̄ in erroreꝫ induxit nos homī male artis excō gitatio nec vmbre pictue̓ labor ſine fructu effigies ſculpta per varios colores cuius aſpectus inſenſato dat cōcupiſcentia ⁊ dili git ymaginimortue effigiem ſinē aniia. Malorum enim amatores digni ſunt morte qui ſpem habēt in talibus ⁊ qui faciunt illos ⁊ ꝙͣ diligūt ⁊ qui colunt. ¶ Cū ſit intē cio ſpūſſancti in iſto capitulo ſic̄ ī duobus precedentibus ydolatri am penitus extirpare ⁊ cultū vniꝰ dei hoībus publicare: procedit cō trā ydolatriam oſtendēſ ydolatra rum fatuitateꝫ ẜm quatuor cauſaſ ipſius ydoli. videlicet. materialem formalem. efficientem. ⁊ finalem Forma namqꝫ ydoli vana eſt ⁊ in utilis atqꝫ deceptoria pretendens aliquid numinis vbi nichil vite eſt Materia eſt corruptibilis de qͦ cumqꝫ accipiatur ſiue ſit aurum ⁊ argentum: ſiue ſit lapis vel lignū Efficienſ eſt deriſibil̓ qꝫ homo mi ſet ⁊ peccatis inuolutus preſumit ſibi facere deuꝫ Finalis cauſa ſiue finis eſt impoſſibilis: qꝛ illud qd̓ in ſe nec viuit nec intelligit alijs nullo modo conſilium poteſt pre ſtare diuiditur ergo pars ſequēſ vſqꝫ ad finem principaliter in qͣ tuor. ſiam primo oſtendit ydoloꝝ inuſilitatem ex parte forme. ſecun do ex parte materie ⁊ efficientis ſimul. tercio ex parte efficientis perſe. quarto ex parte finis ⁊ effi cientis coniunctim. ſecunda parſ ibi Sed ⁊ figulus. tercia ibi. ſed ⁊ eſt cura. qͣrta ibi. qͦniaꝫ oīa ydola nacōnū. Circa primuꝫ duo facit

46 ꝑppimo on̄t quō pdolatre pex ſpꝫ cie ydoli decipiunt̉. Secūdo quo iu ſte ꝓpt̓ hoc puniunt̉. ibi Malorū a matores. Primo gͦ deridēdo formā ſiue pulch̓tudīem ydoli loquit̉ ī ꝑ ſonacolētiū verūdeūa. in ꝑſona iu deoꝝ qui tūc coluerūt verū deū ⁊ d̓t ſic Nō em̄ in erroreꝫ īduxit nos hoī nū Male artis excogitacō male at tis fabricādi ydola q̄ dicit̉ ars hoī nū qꝛ ab hoībus nō a deo eſt ad in uēta Illa inꝙͣ excogitatio ars ex cogitata nō induxit nos ī errorem ydolatrādi vel deſerendi veꝝ cultū dei nec etiā vmbra picture ⁊ ſpeci &s ydoloꝝ cito tranſiture ſicut vni bra. Vmbradico que eſt labor ſiē frcū. forma īutili labore fabricata fffigies ſculpta per varios colores quius aſpectꝰ ⁊ forma aſpecta dat iſenſato ꝯcupiſcentiā. v amorē reue rentie ⁊ dilconis ydolo tribuende. Et talis īſenſatus diligit mortue ⁊ nō viuentis imaginis effigiē ſine aīa. ſicut fecit pigmaleon de quo jo. metha. narrat Ouidius. Conſe quent̓ ibi Maloꝝ eī amatores. ſb̓ iugit qua pena digni ſūt ⁊ diſtīg uit quatuor ꝑſonas quaꝝ tres per tinent ad ydoloꝝ cultores: qr̄ta ꝑ tinet ad frōres ydoloꝝ. Ad culto res ꝑtinēt ſꝑantes: diligētes ⁊ cō lentes: ad factores qui ea operant̉ Omnes iſti digni ſunt morte viꝫ in ferni In psͣ Sicut oues ī īferno po fiti ſūt: morſ depaſcet eos Et hoc eſt quoddicit littera Maloꝝ ei ama tores digni ſūt morte ⁊cͣ. Cir illudi quod dicitur in preſenti litera La bor ſine fructu notandum eſt ꝙ lo cus vite preſētiſ eſt mediꝰ inter ce lum⁊ īfernum Aedium aūt ſape̓ Coy xv. cōſueuit naturā ext̓remoꝝ: modo ī celo ē fūma quies ānullus labor A poc̓. 14. Amodo iam dicit ſpiritꝰ vt requieſcat a laboribus ſuis. In īfer nō eſt ſūmus labor ⁊ nulla t̓quiea Iuxta illud psͣ Laborabit īeternū ⁊ viuet adhuc in fineꝫ. Ergo ꝯue mens eſt ꝙ ī loco medio a. in mū do ſit quedā ꝯmixtio laboris ⁊ qui etis: tamen plus parricipare debꝫ de labore quia vicimor eſt īfernuſ ꝙͣ celum. Vn̄ ſignater dicitur Iob ¶. Homo ad laborandum naſcitur Et ideo neceſſaria eſt nobis caute la aliqua qua fiet tolea̓bilis labor iſte. Labor aūt iſte poteſt fiexi tole rabilis tripliciter ⁊ etiaꝫ facil̓. Pri mo per occupationum variacōem Secūdo per collaborātium cōſidea̓ti onem. Tercio ꝑ magnē mercedis exſpectatiōem Primo ergo quod facilitat laboe̓s bonorum virorum eſt occupacionum variatio vt hō mō ſtudeat: mō ſcribat: mō oret: mō laboret. Iuxta illud metritum. Nūc lege: nūc ora: nūc cū feruore labora Sic erit hora breuis ⁊ labor ip̄e leuis Et hoc ē qd̓ docet Augꝰ li. ⁊. de ſancta virginitate diuerſis in quit ſeminibus pectoris tui tedia tolles. Sere nūc alimonijs medio eribus: nunc ieiunijs p artioribuſ lectione: opere: prece: vt mutacōes laboris inducie ſint quietis. Secū do facilitat laborem noſtrum colla borantium conſideratio. Sicut em̄ mōſideramus dominum dicentem per pſalmiſtam. Pauper ſum ego ⁊ in laboribus a iuuentute mea. ⁊ Apoſtolꝰ dicit pͥma ad Corinthe e quarto. Vſqꝫ in hanc horam e furimus ⁊ ſitimus ⁊ nudi ſumus

No ⁊ colaphis cedimur. ⁊ inſtabiles ſumus ⁊ laboramꝰ manibꝰ nr̄is: Non ſolū viri īmo etiā mulieres Ad philipͥ. 4. Adiuua illas q̄ me cum laborauer̄t. Si ergo taliū col laborātiū diligētiā ꝯſiderauerimꝰ facile exit nobis laborae̓ in oꝑibꝰ meritoꝝ Vn̄ Greḡ.. li. mora. Si deſideramꝰ in labore ꝑſiſte̓ collabo rantē videamꝰ: qꝛ ſubleuacō labo ris. eſt viſio laborantiſ Iacobi. lij. Exempluꝫ accipite fratres laboris ⁊ pacie ꝑ ꝓph̓as qͥ locuti ſūt ī nō mine dn̄i Vn̄ ſubdit ibidē Greḡ. Sicut cū in itinere comes iugitur. via quidē non ꝯtrahitur h tn̄ de ſocietate connitiſ itineris alleuiat̉ Tercō laboreꝫ ſanctoꝝ facilitatī pn̄ti magne mercedis exſpectacō Hinc atlethis ꝓponit̉ brauiū in fi ne ſtadij: ruſticus recolit in hye me futuros frcus autumni ⁊ oꝑa xius quātitateꝫ ſuiſtipendij ꝯtem plat̉ de hac mercede nra futua ⁊ labore pn̄ti dicit̉ Ihero. in quadā epl̓a. Nullus labor durus. nullum tempꝰ longū videi̓ debet quo gl̓a eternitatis acquitur Sapīe..ſi. ho noꝝ laboꝝ glorioſus ē frcus Et ſa pie. j0. Reddidit iuſtis mercedeꝫ laboꝝ fitoꝝ. Eſt em̄ notandum ꝙ diſtinguere poſſumus de multi plici laboe hominū in preſenti Eſt enim labor delinquētiū atqꝫ perca toꝝ. eſt labor penitentiū atqꝫ cōtri toꝝ: eſt labor ſtudentiū atqꝫ ſcola ſticoꝝ ⁊ labor preſidētiū atqꝫ prela toꝝ. Primus ergo labor eſt delin quentiū atqꝫ peccatoꝝ. via enim peccatorū eſt magis laborioſa ꝙ via ſanctoꝝ Famulus quāto plu ribus habet ſeruire tanto maiorē laboreꝫ habeti modo peteator vult ſeruire dyabolo. mūdo ⁊ carni ſue ⁊ ideo neceſſe habet multipliciter laborare Ihe̓mie. q. Docuert ling uam ſuam loqui mendatiū: vt im que agerent laborauerūt Et mul to ſolliciuſ laborant homīes circa mundana tranſitoria ꝙ circa et na: ⁊ magis c̓ta voluptates ꝙ cir ca virtutes Vnde leo papa in ſer mone quodam de ieiunio ſeptimi menſis Libentiuſ ſuſtinetur labor pro deſiderio voluptatis ꝙ ꝓ amo re virtutis Et Greg̓. ſuper fzechi. Quibuſdam prauis mentibuſ nil laborioſius eſt ꝙͣ ſi eis precipitur ꝙ in mundi huius actibus nō la borent. de hmōi varie ⁊ vane la borantibus loquitur Anſel̓. de ſi. militudinibus olentium id eſt ī hac vita laborātiū. tria ſūt gn̓a Hec aūt ſūt velut tres hoīes a ma ne vſqꝫ ad veſperā molentes Ho ruꝫ itaqꝫ primuˢ quicquid molit ī ſacrum ſuſcipit ⁊ abſcondit. Alt̓ vero partem capit ⁊ partem ex ne gligentia in flumen cadere facit ⁊ partem aliā a vento rapi permit tit. Tercius vero quicquid molit fluminis impetuſ ſecum tollit vel ventus diſſoluit. Venientē auteꝫ veſpera quando a labore ceſſatur ⁊ fructus laboris inquiritur. quid putas ſingulos habituros? Pri mus quidem farinam ſuam totaꝫ ſeruauit. totum laborem ſuam re cognouit bene. Secundus vero qͥ partem collegit. inde letatus eſt ꝙ habuit: inde meſtus quod ven to vel flumine amiſit. Tercius au tem qui totuꝫ amiſit. eo triſtior fi it. Moraliter loquendo. Flinen

pro ſeculi decurſu accipitur. Vento vero gloria deſignatur inanis Ao lendinum quod tota die molit. ꝑ ſens labor eſt qui a mane vſqꝫ ad veſperam numꝙͣ finitur Mane no biſcum erat quādo nati ſumuſ. veſ pera autem exit quando per mortiſ debitum hinc tranſibimꝰ Tēpus itaqꝫ preſens dies ē quo laborare debemus vt ad veſpera veniamus Et ſicut mola circumducta ad eu dem locū ſemꝑ reuertitur: ſic labor iſte ſingulis annis moe̓ ſolito reite ratur. Aodo namqꝫ aratur: ſemina tur: metitur: panificatur: comedit̉: iteruꝫ ad idem reuertitur. In veſpe re aūt cum dicetur voca operarios ⁊ redde illis mercedem: letabuntus iuſti tota ſua ſeruata farina a vita ſua. Alij vero qui non totam ea ſer uauerunt in hoc meſti erunt: leti e nim ꝙ ex parte laboris ſui deū cog nouerunt. Verū alij omne tempꝰ ſuum in vanitate ponunt: ⁊ quod faciunt non ab humana laude ab ſcondunt: quaſi omne ſtudiū vite ſue ī decurſum fluminis proiciunt: farinamqꝫ ſuam vento cōmittunt. Vn̄ ⁊ in fine pane vite carebūt et ne Ve illis Hec Anſelmus. Iſti fa tue laborantes dicere potuerūt illd̓ Luce. j. Per totā noctem laboran tes nichil cepimus Nichil ⁊. pecca tuꝫ Scd̓ꝫ illud Ioh̓. i. Sine ipſo fac tumē nichil. Secundus labor in ꝓ poſito ē pēitentium ⁊ cōtritorum. Narrat ſextus Iuliꝰ i. ſtrategem̄. c..4i. ꝙ Sirus rex perſarum volēs animos populariū concitare ad bel lum contra medos tali vſus ē cau rela duxit populū ad quamdā ſil uam vbi tota die laboribus maxi C 3 mis occupaui̓t circa ligna ſuccidē da In ca̓ſtino iuſſit epulas lautiſ ſimas preparare ⁊ excitum cūgau dio ⁊ tripudio conuiuari: ⁊ circui ens per turmaſ interrogauit̓ quiſ illoꝝ dierum pluſ placeret eis. Rn̄ derunt ꝙ dies ſecūdꝰ plus placeret eis ꝙͣ primus. Quibus ille ſubuix it Sicut per laborem heſternū ꝑue niſtis ad hodiernū cōnuiuiū: ſic fe lices beatiqꝫ eē non poteſtis niſi pͥ us medos viceritis. Sic etiā inora liter ſi peccatorū noſtrorū remiſſio nē: ſi vitam ⁊ cenam eternā ingre di volumus nctē habemus prius laborem penitentie ⁊ humilitatis ſubire Vn̄ psͣ ſic pecijt. Vide humi litatem meam ⁊ laborem meū ⁊ di mitte vniu̓ſa delicta mea. Et cuiuſ modi fuerit labor ſuuſ manifeſtat A alibi dices Laboa̓ui ī genitu meo lauabo per ſingulas noc. ⁊cͣ. Ter ciꝰ labor ī ꝓpoſito eſtudentiū ⁊ ſco laſticorū de qͦ loqͥtur ſic Sen̄. Nō ē inqͥt viritime̓ labore Generoſos animos labor nutrit. Ph̓ia inqͥt ne mini naſcit̉: qͥ ea volunt habere oꝫ ꝙ laborēt Ariſtotilē n̄ ſuſcepit ph̓i a īgemioſū: ſꝫ effecit. Hic Ihero. cū ī ſtudijs ſcripturarū ⁊ circa hebre um diſcendum vſqꝫ ad fatigacōeꝫ laboraret: ſemeripſum per illd̓ di tuꝫ eos ꝯfortae̓ ſolebat Labor īpro bus omnia vincit. Iſte labor eſt īſtudendo: loquendo ⁊ ſcribēdo vt poſteris poſſit prodeſſe. Eccleſiaſti ci. 24. Videte quomodo non ſoluꝫ mͥ laborauī ſꝫ omnibꝰ exqͣrentibuſ veitatē. Et etiā in orādo. exēplo Sa lomonis dicentis. da michi domi ne ſedium tuaruꝫ aſſiſtricem ſapi entiam vt mecū ſit ⁊ mecū laboret

¶ Quartus labor eſt preſidentiū ⁊ alioꝝ prelatorū quorū eſt labo rae̓ in doctrina ⁊ exemplo bone vi te Iuxta illud. i. ad thimo. ij. Qui bene preſunt preſbiteri duplici ho nore digni habeant̉ maxīe qui la borant ī verbo ⁊ doctrina ⁊cͣ. Lectio. 141. Ed ⁊ ſifigulus molleꝫ ter ram pͥmens. laborioſe fin git ad vſus noſtros vnū qd̓qꝫ vas ⁊ de eodem luto fingit q̄ inunda ſunt in vſum vaſa ⁊ ſim liter. que hijs ſunt contraria Ho rum autem vaſoꝝ quis ſit vſus. iudex eſt figulus. Et cū labore va no deum fingit de eodem luto. ille qui paulo ante de terra factus fue rat. ⁊ poſt puſillum ducit ſe vnde acceptus e. repetitus aīe debitum quam habebat. ¶ Poſtꝙͣ repro bata e ydolatraꝝ fatuitas ⁊ mali cia ex parte ſpeciei ſiue artifitialiſ pulchritudinis ydoloꝝ Hic conͣr eos reprobat de cauſa efficiēte ex materiali eorundē cōiunctim Et ꝙ uis quecumqꝫ materia inepta ſit ⁊ īcōueniens ad eſſenduꝫ ꝑs dei ⁊ omnis artifex impotens ⁊ inſuf ficiens ad ꝓducendum deum nix ime tn̄ ⁊ euidenter ydolatrarū fa tuitas oſtendit̉ in hoc ꝙ credunt vnū figulum qui eſt deiectuſ arti fex de viliſſimo elemento quod e terra poſſe formare deuꝫ preſertim cum vident figulum de eodeꝫ luto formare vaſa honeſta ⁊ īhoneſta qn̄tum ad vſum ẜm iuditium ſuū ⁊ de eodem luto fabricare vnum ydolum Igitur qͣntum ad materi am nulla nobilitaſ maior e mydo lo. ꝙͣ ſit ī olla viliſſima facta de lu to Et hec racō ponitur in prima ꝑ te lectionis plane ⁊ ſumitur prin cipaliter a parte materie. Secūda eſt talis Colentes ydoluꝫ in mate ria lutea ſiue terreſtri ſciunt ipſuꝫ figulum factum de terrā ⁊ poſt mo dicum redigendium in terram. Ex go cum non poſſit dare terre de qͣ factus eſt vitam īmortalem vel di uinam: multo minus poteſt dare vitam terre circa quam operatur arte ſua. Et hoc eſt quod dicit. Et cum labore vano deum fingit de cōdem luto. ſupple de quo prius fecit vaſa honeſta ⁊ inhoneſta qnͣ tum ad vſum illorum ille qui pau Hante de terra factus fuerat Ec ci. 1. deus de terra creauit homi nem Et poſt puſilluꝫ ducit ſe.. du citur merito peccatorum ſuorum. vnde acceptus eſt. u de terrā in ter ram reuertetur Vel educit ſe ẜm alios libros ille etiam non ſolum ſic ducitur in terram ſed repetituſ eſt debitu anime quam habebat Hec littera dupliciter exponitur. Primo modo anime debitū dicit̉ mors ipſa quā pati oīs homo de bet poſt peccatum primi parentis Gen̄. 2. In quacūqꝫ die comedeiſ ex eo morte morieris ⁊ neceſſitati mortis eris addictus: tu ⁊ tota po ſteritaſ tua Alionō eſt cōſtructio unſitīa repetitꝰ aīe debitū ⁊cͣa. de bitu qd̓ ē ip̄a aīa Luce i⁊. Stulte hac nocte aīaꝫ tuā repetēt a te Et ē gͣmatica n̄ vſitata mō vt hoc ꝑij cipiū paſſiē ſigͥficacōis regat hūc acem debitum ꝙ dicunt ꝙ hoc io eſt quia ſuum actiuuꝫ regit dupli cem accuſatiuum ſicut hoc verbū doceo vn̄ bene d̓r repetitus debitu

Nl ſicut dicitur iſte eſt doctus grāma ticam. Circa illam clauſulaꝫ Repe titus anime debitū Notandum ꝙ homo bene conſiderans ſtatum ſu um diuerſimode eſt debitor multo rum Eſt em̄ debitor ſuperioris: infe rioris ⁊ equalis Roͣ. 13. Reddite ō nibus debita deuſ eſt ſuperior Ca ro inferior Proximꝰ equalis. deo enim debitores ſumus ſicut dicit qͦ dam doctor. ratione delicti: ratione beneficij ⁊ ratione depoſiti. Primo quidem ratione delicti. Omnes enī contra eum deliquimus Et ideo ei pro offenſa emēdam debemus. Ex emplum huius.i. ℟. 6. habemus dephiliſteis qui archaꝫ domini de tinuerunt iniuſte ⁊ iō diuerſimo de afflicti fuerunt Vn̄ dictum fuit eis Que dētis reddite pro peccato. a tunc curabimim. Iſtud debituꝫ eſt penitētia quod multi male ſol uunt ⁊ quidam numꝙͣ. Male ſol uunt qui ſuam pnīaꝫ in ſenectutē differūt Numꝙͣ ſoluūt qui ſine pe nitentia ⁊ caritate decedunt. Et ra tione huius debiti quod eſt pena pro peccatis etiam ipſa peccata de bita nuncupātur ath̓. 6. Dimit te nobis debita noſtra ſicut ⁊ nos dimittimus debitoribus noſtris Secundo ſunius deo debitores ra tione beneficij Recepimus enim a deo bona gratie: nature ⁊ fortue ꝓ quibus oībus merito ei ſeruire dē mus Luce. 17. Cū oīa bene feceritiſ q̄ precepta ſūt vobis dicite quia ō nino ſerui inutiles facti ſumus: qd̓ debuimus facere fecimꝰ. Tercio ſumus deo debitoreſ racōe depoſi ti. Hec eī oīa bona q̄ vidētur nob̓ eē collata: depoſita ſunt magis ꝙ Caplyī xp. data. Vn̄ reddituri ſumus de oībꝰ racōeꝫ Luce. 16. Mittite eū in carce rem donec reddat vniu̓ſuꝫ debituꝫ Qua̓to principalit̓ debitoe̓s ſumꝰ carni: nō vt ſcd̓ꝫ ea viuaꝰ: ſed vt ea ſpūiſubiciaꝰ Rō. s. Debitores ſumꝰ nō carni vt ſcd̓ꝫ ea viuamuſ Si eī ſcd̓m carne vixeritis moīem ni Si aūt ſpiritu: facta carnis morti ficaueritis viuētiſ. Carni igit̉ tria debemꝰ viꝫ ſuſtentacōeꝫ: caſtigacō nē ⁊ exͣcitacōeꝫ. Suſtentari eī deb̓ꝫ ne deficiat. deliciai̓ nō dꝫ ne īſoleſ cat Vn̄ Gregorius omelia.7. ſecū de partis ſuꝑ Ezech̓. In hoc mūdo cum noſtris temptacōibus nalci mur ⁊ caro nob̓ a̓qn̄ adiut̓x ē in bo nō oꝑe. Aliqn̄ ſeductrix ī malo. Si ei eī plꝰ ꝙͣ debuimꝰ tribuimuſ hoſ te nutriꝰ ⁊ ſi neceſſati eius q̄ debeꝰ n̄ reddiꝰ ciue necamꝰ. Saciādā ita qꝫ ē caro: ſꝫ ad hoc vt in bono ope̓ nob̓ ſufficiat Nam quiſqꝫ eitantu tribuit vt ſuperbiat: ſatiai̓ penitꝰ ignoa̓t Hec ille. de eodē ſen. epl̓a 44. Fateor inſitam nobis noſtri corporis caritatem: fateor nos huiꝰ gerere cautelam. Non nego indul gendum illi: ſeruiendum nego. ſic gexere nos debemus non tamꝙͣ ꝓp ter corpus viuere debeamus: ſed tamꝙͣ non poſſimus ſine corpore viuere. Et infra dicit notabile ver bum Honeſtum inquit ei vile eſt cui corpus minis carum eſt. Caro ergo ſuſtentai̓ debet non imping ual̓ ne contra ſpiritum fiat hoſtis Iuxta illud metricum. Si bene ſuꝫ paſta dicit caro non ero caſta. I tem Alius dicit ſic. O michi cara caro rationi conſona raro. dum tibi multa paro fercula litus aro.

Secundo debemꝰ carni caſtiga tionē ꝑ abſtinētiaſ: vigilias ⁊ af flictiones racionabiles i. ad Cor. q. Caſtigo corpus meū ⁊ in ſerui tutem redigo: ne forte cū alijs pre dicauerim ipſe reprobus efficiar Eſt em̄ caro ſicut ē quꝰ laſciuꝰ ꝓpt̓ nimiā prebendā qui dn̄m ſuū pro ijcit in lutū. Vn̄ Gregorius ſuper illud Iob Verſa eſt in luctum ci tha̓ mea d̓t ſic. Si corda in citha ra minꝰ tenditur nō ſonat: ſi am pliuſ: raucū ſonū dat. quia mini ꝝ tāto quiſqꝫ ſibimet modea̓mīe debet p̄eſſe vt ad culpā caro n̄ ſu perbiat ⁊ tamen nō ad effectum rectitudīs in oꝑe ſb̓ſiſtat ¶ Ter cio debemus carni exercitationeꝫ nō ociū vel vacationē. de iſto lo quit̓ Seneca epl̓a. 8. ẜm libros ꝯ munes. Nullus michi ꝑ ociū exit dies: ꝑtem noctiū ſtudijs vedico nō vacō ſompno ſed ſuccumbo ⁊ oculos vigilia fatigatos cadenteſ qꝫ in oꝑe detineo. Et Iheronimus in quadā epl̓a. Semꝑ aliquid o peris facito: vt te dyabolus inuēi at occupatū. Nō em̄ facile capitur a dyabolo qui bono vacat exerci cio. ¶ Tercio principaliter debi tores ſumꝰ ꝓximo: cui debemꝰ dile ctionē: inſtructionem ⁊ ſupporta tionem. dilectione debemꝰ ōnibꝰ Iuxta illud Roͣ. 13 Nemini quicꝙͣ debeatis niſi vt inūice diligatiſ. Et pͥma Ioh̓. 4. Si deus dilexit nos ⁊ nos debemꝰ alterutrū dilige̓. Vn̄ dicit Tullius de amicicia ꝙ frcūſ ingenij ⁊ v̓tutis omniſqꝫ preſtan cie tunc maxime carpit̉ cū in ꝓxi mū quēqꝫ cōfertur. Item Gregor. in quada omelia dicit ſic. Habēs ſno intellectū curet ōnino ne taceat. habens rerum affluentiam: a mi ſericordia nō torpeſcat. habēs ar tē qͣ regit̉ vſum illius cum ꝓxīo ꝑtiatur. habens locum loq̄ndi a pud diuitē: ꝓ pauperibus īterce dat: talenti reputabitur cuilibet ē ciam minimū quod accepit. De iſ ta dilectōne dicit Otrus Rauen. in quadā epl̓a. Cum humane cō dicionis ſtatus multiplici motu varietur nichil in temporibus in uenio p̄ter vnum quod vite celeſ tis ymaginem rep̄ſentat: ſola di lectio eſt quā nō alterāt caſualis euentus: qua ſeꝑatio corporalis nō diuidit: quā temporis longitu do nō abolet: que d̓fectui nō fuccu bit: ſola dilectō eſt per quā aicoſ abſētes videmus: alloquimur: ā plexamur: que ſic quadā angeli ca agilitate ⁊ ymaginario comea tu tranſuolat ⁊ recurrit vt nichil de dampno corporee molis aūt di ſtātie localis iniuria cōqueramur Secundo debemꝰ ꝓximo inſtru ctionē Roͣ. l. Grecis ac barbaris ſapientibꝰ ⁊ inſipientibꝰ debitor ſuꝫ. ¶ Tercio debemꝰ ꝓximo ſuꝑ portationē. cuius exemplū d̓ c̓uis habemꝰ. Qui ẜm Ambroſiū ⁊ yſi doꝝ 12. Ethimolo. c. i. Cū flumina vel maria tranſnatant capita clu nibꝰ precedentiū ſuperponūt: ſibi qꝫ muiceꝫ famulantes nullius po deris labore ſenciūt. Cōſimili mō in oī congregacōne ⁊ ſtatu qui ꝓ uectiores fuerint ⁊ fortiores infir moꝝ defectus ⁊ imbecillitates fuſ tinere debēt ad Romanos. ilj. De bemꝰ nos firmiores imbecillitates infirmoꝝ ſuſtinere. Icio. 14 2. Sed ē cura

Ed eſt cura illi non quia laboraturus eſt: nec quo mam breuis eſt vita illiꝰ ſꝫ ꝯcertat cū aurificibꝰ ⁊ argentaniſꝫ ſed ⁊ erarios imitatur ⁊ gloriaꝫ p fert: qm̄ r̓s ſuꝑuacuas fingit. Ci nis eſt em̄ cor eius ⁊ terra ſuꝑua cua ſpes illius ⁊ luto vilior vita il lius: qmͣ ignorat illū qui finxit ſe ⁊ qui inſpirauit illi aīam ⁊ amat ea q̄ operatus eſt ⁊ nō eū qͥ inſuf flauit ei ſpūm vitalem. ¶Poſtꝙͣ reprobata eſt vanitas ydola fab̓ catium ex ꝑte cauſe materialis ⁊ formalis. In iſta ꝑte r̓probat va nitatem eorūdem ex ꝑte cauſe effi cientis ⁊ hoc in materia vili ſicut de luto. Nā qͣnto materia ydoli ē vilior: tanto magis ſūt deriſibiles dola fabricantes de illa ⁊ eciata lia ydola adorātes. Vn̄ ſpūs ſcūſ deridet hic ſpecialit̓ figulos ydola gentiū fabricātes de materia ficti li Et circa hec duo facit. Nam pͥ mo eos abſolute vituperat. Scd̓o eos fabricātes ydola alijs cōꝑat. ibi. Hic em̄ ſcit ſe ſuꝑ omnes. ¶ Circa primū duo facit. Primo ta les opifices arguit de negligēti a bone ꝯſideracōnis: qͣntū ad laborē ꝓpriū ⁊ corporaleꝫ fragilitatē. Se cudo eos redarguit de vehemētia falſe opimionis circa vite hūane bonitatem. Secūdā ꝑs ibi Sed eſ timauerūt. Circa primū qͣtuor facit. Nā pͥmo arguit tales de neg ligētia. Scd̓ de vana gloria. Ter tio de ſpe ſuperuacua. ⁊ qͣrto de ig noratia ninis fatua. Negligētes vero ſūt in eo ꝙ nō curat de labo ris ſui qͣntitate: nec de ſue vite bre lutate. ⁊ qͣntum ad hoc dicit ſic. R2 Cap xv Sed eſt illi cura: non qͥa laboratu rus eſt: ſed nec quoniā breuis ē vita illiuſ. Iſtā negligētiam pati untur omnes cupidi qui cōtinue circa diuicias ⁊ honores laborant ⁊ vite ſue breuitatem nō ꝯſiderāt ẜ ꝯtertant in aurificibꝰ.i. qui ī au ro operatur ⁊ argentarijs i. qui o perātur in argēto ecce vana gl̓a figuli qui certat cū nobilibꝰ arti ficibꝰ vt operet̉ ita ſubtiliter in lu to ſicut alius in metallo. ſꝫ ⁊ erari osa. illos qui oꝑant̉ in ere ⁊ in qͦ cumqꝫ alio metallo imitatur ⁊ glo riā p̄ferta inutilit̓ ſe iactat q̄rens gloriā p̄ferendo opus ſuū operibꝰ artificuni alioꝝ. Et ideo ſe inutilit̓ prefert: qm̄ res ſuꝑuacuas finxit id eſt inutiles. Reprobata eoruꝫ negligentiā ⁊ vana gloria. hic re probat̉. Tercio eoꝝ ſpes ſuperua P3) cua in ydoloꝝ cultura. que quideꝫ cultura reprobāda ē vt mala ex cogitacōne: affectiōe ⁊ tota conu̓ ſacōne. Quātum ad cogitacōnem dicit ſic. Cinis em̄ eſt cor eiuſ. hoc eſt cogitacō cordis illius qͣ adoa̓t vile ydolum eſt cinis a. c̓ca cinerē ſicut c̓ca obiectū ſuū. Actus enim ſpecificant̉ ⁊ denominant̉ ab ob iectis ſicut cogitatio cupidi eſt au rum. Et t̓ra ſuperuacua ſpes illiꝰ. qͣntum ad affectioneꝫ. Et luto vi lior vita illius a. conu̓ſacō adoran tis ydolū: vilior ē ipſo luto qd̓ ad orat ⁊ cui ſe ſb̓dit. Aoralit̓ in cīe re qͥ vento agitat̉ deſignat̉ ſuꝑbi a vite. In t̓ra ꝯcupiſcētia oculoꝝ In luto cōcupiſcentia carnis. Rr̄ to reprobat eos de ignorātia ꝓp̓a ꝓpter quā inciderūt in tot erroreſ Vnde ſubdit. Rm̄ignoraui eum

tīo qui ſe finxit ſcilicet deum de quo in Pſalmō. Qui finxit ſingillatiꝫ corda eorum Et qui illi inſpirauit animam Geneẜ. ſecū. Inſpia̓uit in faciem eius ſpiraculum vite. ⁊ amat que operatus eſt ſcilicet fi gulus amat ydola ſua ⁊ nō eum qui inſufflauit ei ſpiritum vitaleꝫ id ē deum quia illū ignorat nichil aūt ignotū eſt amatum. breuis e Allo vita illius. Circa illā clauſulā No tandū eſt ꝙ int̓ oīa q̄ ꝯſiderare de bemꝰ ad virtuoſe viuēduꝫ maxiē nobis cōfert ponderare diligenter vite preſentiſmutabiles qͣlitates ⁊ ꝯdicōnes. Vn̄ Augꝰ libro ſuo d̓ oracōne dicit ſic Cogitemꝰ ꝙͣ bre uis ſit vitā noſtrͣ ꝙͣ lub̓ca ſit vita noſtra ꝙ īcerta mors nr̄a Cogiteꝰ ꝙ lugentes hanc vitā ītratimꝰ cū labore viuimꝰ ⁊ cuꝫ genitu exi turi ſumꝰ. Cogitemꝰ cū quātis aā ritudinibꝰ mixtū ſit. ſi quid dulce ē. ſi quid iocūdū. in huiꝰ vite via occurſu ſuo nob̓ alludit fallax ꝙ ſuſpectū ꝙͣ inſtabile. ꝙͣ tranſitoiū ſi quid amor mundi parturit. qͥd quid ſpecies ⁊ pulchritudo tꝑis ꝓ mittit. t poſtea enuerat multas hꝰ vire miſerias quo cuꝫ peccatis intrauiꝰ ⁊ pcta pctīs cumulauiꝰ et tandē ſubdit Quis eī oīa mala huiꝰ vite enuerare p̄t? Vt enim pret̓mittamꝰ ea mala q̄ om̄es cō mūiter opprimūt quātū putamꝰ ſinguloꝝ ſecreta ꝑicula quorū qͦ qꝫ ſibi coſcij ſūt Si quis enim cogi tare voluerit a inuuentute mala q̄ fecerit q̄ ſuſtinuerit ponatqꝫ ante oculos tꝑa p̄terita dies vite ſue. conſideret diligenter. que ⁊ quot pericula ⁊ quātos labores inanit̉ ptulerit qͦciens ad hꝰ vite hōres fruſtra deſudauerit. quociēs in la borioſis conatibꝰ fallaces exitus inuenei̓t̉ profrō ſciet. quid de hac vita iudicet. Vnde Salomō. Qui addit ſcienciā addit ⁊ doloreꝫ Rn̄ to eī homo ſeipſū plus intelligit tanto plus ſuſpirat ⁊ ingemiſcit hec Augꝰ Habet gͦ iſta vita dura cionis breuitatē. afflictioīs acerbi tatē ⁊ t̓iacōis ambiguitatū. Ha bet eī primo duracōis breuitateꝫ Iuxta illud Iob ig. Homo natus de muliere breui viuens tēpore ⁊cͣ. ⁊ infra Breues dies hominis ſūt Et ꝙͣuis hoc ſit de omni hoīe. magͣ tamē iſta breuitas apparet ī mag nis perſonis ſicut ſunt pontifices atqꝫ reges. horuꝫ eī anni crebriꝰ computantur cum dicitur Anno regis talis ⁊cͣ. Pontificatus noſtri anno tali ⁊cͣ. Vnde eccī. 10. Oīs po tētatus breuis vitā. et forte ad li teram malum regimen corporis ⁊ exceſſus deliciarum in cibis ⁊ poti bus ⁊ voluptatibꝰ huiꝰ vite agit fortaſſe ad vite eorum breuitatē Quia etri. 37. dicitur In multiſ eſ cis erit infirmitas. ⁊ cito poſt. ꝓp ter crapulam multi obierunt. diſ putat Macrobiꝰ ⁊. Saturnalium Vtrum difficil̓ioris digeſtioīs ſit cibus ſimplex ⁊ vniformis. Et reſ pondet ad iſtam queſtionem Dy ſarius philoſophus aſſerens ꝙ cibus multiplex eſt difficilioris digeſtionis. Quod probat quin qꝫ racōnibuſ quarum tria ſunt ex empla pro rudibus Primo enim videmus ꝙ pecudes que fimpli ri alimento veſcuntur ſaniſſiē ſūt Et ſiquidem inter pecudes alique

infirmātur ille potiſſiē infirmātur qͣs hoīm voluptas ꝑ varietates ci boꝝ nititur ſaginae̓. ¶ Secūda ra cō eſt ꝙ cibꝰ ſimplex faciliꝰ digeri tur In cuius ſignuꝫ oīs medicus ſimplici cibo reficit infirmū tamꝙͣ natura debnlis facilius ſimplice ci bū in ſui naturā cōuertat. ¶ Ter tia racō eſt ꝙ ſicut ciciꝰ nocet va rietas vioꝝ ꝙͣ idem vinū in eqͣli ſumptū qnͣtitate ita varietas cibo rū in aliqua qͣn̄titate plus reſiſtit nature ꝙ vnus cibus ī ꝯſimili qnͣ titate. ¶ Quarta racō eſt qꝛ qͥ ſim plicē cibu ſumit ſi poſtea infirme tur facilius ſue īfirmitatis cauſaꝫ ꝑpendit. Et ꝑ ꝯſequēs poteſt ſibi facilius caue vel a tali cibo totalit̓ abſtinendo vel minuendo quātita tē cibi ꝙͣ ſi multis ⁊ varijs vteret̉ qꝛ tūc neſciret cui de multis poſſet imputare ergo ſimplex dieta ſalu brior ē cenſenda ꝙ multiplex. ⁊ Quinta racio ē talis diuerſoruni ciborum in ſtomacho receptoꝝ di uerſa ē naturā ⁊ ideo agente natu ra vniformiter ex parte ſui quidā cibus cicius digei̓tur alijs adhuc manentibus crudis Illud aūt qd̓ prius infra ſtomachū manenſ cō uertiturdū exſpectat illud qd̓ eſt poſtea digerendum corrūpītur ⁊ aceſcit ſicut in eructacōibus ſatis patet ergo quando cibus eſt vni formis ⁊ idem vniformiter digerit̉ ⁊ vitatur talis putrefactio in ſto macho Vnde relinquitur ẜm eum ꝙ cibꝰ ſimplex eſt ſalubrioris di geltionis ꝙ cibus multiplex Hec ibi Quia ergo potentes ⁊ diuites multis ferculis ⁊ varijs veſcuntur cihorum genetibus: frequenter ā 2 CH 0 firmantur ⁊ cicius indriuntur. Et ideo omnis potentatuſ breuis vita Et in multis eſcis erit infirmitas. ⁊ in abſtinentia vitā diuturna Ec ci. 37. dicitur ꝙ qui abſtinens eſt adijciet vitam huic ſentētie cōcor dat Senecā epl̓a. 7. Multos inqͥt morbos multa fercula fecerūt Iſta tn̄ breuitaſ vite nō eſt contra nos ſed pro nobis ſi bēne conſideremꝰ Quia ſicut dicit Ambroſius in ſer mone de quadrageſima Ideo deuſ breuem illam fecit vt moleſtie eiꝰ qꝛ proſperitate vnici non poterat temporis exiguitate finirentur. Sa pientie. ⁊. Exiguum enim ⁊ cum fe dio eſt tempus vite noſtre Secun do vita preſens habet afflictionis acerbitatem ẜm autoritatem bea ti Auguſtini ſuperius allegatam. Et ibi Gregorius.ii. moraliū dicit ſic. Si ſubtiliter conſideremus qͦc quid hic agit̉ pena ⁊ miſeria ē. ⁊ cuꝫ hocipſo ꝙ vita noſtra tantis repletur miſerijs: miſericorditer diſpenſatur Vnde idem Gregoriꝰ. 13. moral̓. Secreto dei conſilio agit̉ vt huius peregrinacionis temꝑ e. electorum vita turbet̉ via quippe vita preſens eſt quā ad patriam tendimus ⁊ idcirco hic occulto dei uiditio frequenti turbacōne cōte ximur ne via ꝓ patria diligamuſ Iſtud ſatis cōſiderauit Salon̄. qn̄ ī oībus q̄ fiunt ſub ſole vanitateꝫ vidit ⁊ afflictionem ſpūs Et ideo cc̄s. ⁊. c. d̓t Teduit me vite mee videntem mala eſſe vniuerſa ſu b ſole ⁊ cūcta vanitatē ⁊ afflictionē ſpūs docet Ariſ. in de ꝓbleumati bus ꝑticula. 2. probleumatꝭ. 3. ꝙ aqua ſalſa multo meliꝰ ſupporta t 93P

nauē quā aqua du̓lcis etiā elꝰdē quantitatis Cuiꝰ ca ē quia aqua ſalſa ē corpulēcior et denſior ꝙ aqͣ dulcis Vn̄ ſi ouū ponat̉ ī vaſe ī qͦ eſt aqua ſalſa ſupernatat: ſi in aquā dulci ſubmergit. Et ob hoc aliqui ignorantens hanc diuerſi tate. penes grauitate ⁊ leuitatem in aquis onerati Primitꝰ in mari dāpnificati ſunt ī fluminibꝰ ſicut dicit̉ 2. Meth̓. Et ideo ſecuriꝰ cōtin git nauigari ī mai ꝙͣ in flumībuˢ Moraliter aqua mariſ ē vitā pre ſentiſ tribulacōis qͥ ē ſalſa ⁊ aara nīſ Nauiſ ē ꝑſona bn̄ onuſta vir tutibꝰ ⁊ gracijſ ꝓu̓. 31. Facta eſt qͣ ſi nauis inſtitoris de longe portāſ panē ſuū. Iſta itaqꝫ ꝑſona bona multo ſecuriꝰ nauigat in amaritu dine ſeculi ⁊ adu̓ſitate ꝙ ī ꝓſpeita te ⁊ delicijs Vt merito dicat illud yſaīe ⁊X. Dn̄e ſi ſic viuitur ⁊ in tali bus vita ſpūs mei corripies me ⁊ viuificabis me ecce in pace amal̓ tudo mea amariſſima hoc ē ī pace cōſcīe amaritudo mea amai̓ſſima donec totaliter ꝑ paciēciā abſor beat̉. Querit ergo Ariſtotiles ꝓ bleumate 2i. ꝑticula i⁊. quae̓ pꝰ comeſtionem eorū q̄ ſunt ſtiptica pontica. vl̓ auſtera que multū ab inuicē drn̄t ẜm cōmētatorem. Vi nū ⁊ aquā et vniuerſalit̓ omnis potus videtur dulcior Cauſa ē du plex. Prima cauſa ē quia contraī̓ um magis apparet iuxta ſuuꝫ con trarium Alia cauſa eſt. quia ꝑ ta lia aperiunt̉ pori lingue ⁊ organo rum guſtus. ⁊ ſic potus meliuſ pe net̓rat ⁊ diuciūſ adheret eis. Iſto modo moralit̓ vinū ꝑpetue iocun ditatis melius ſapiet anime poſt ꝙͣ amara vite preſentis deguſta uerit. ſic̄ exeunti de tenebriſ fit lux magis accepta Iob 3. Lux ⁊ vita hijs qui in amarituonie fūt. Ter cio vita preſens habet terminati onis ambiguitatem ecēſ. 9. Sunt iuſti ⁊ ſapientes ⁊ operā eorum in manu dei Neſcit homo fineꝫ ſu um ſed omnia in futurum ſeruan tur incerta. ⁊ ideo dicit Seneca. ꝙ virtuoſuſ debet in opinione ⁊ mor tis contemptu mori anteꝙͣ finiat vitam ſuam ⁊ conſummare vitaꝫ ante mortem dicit iteruꝫ Seneca epl̓a z ⁊. Pulchrum eſt conſūma re vitam ante mortem ⁊ exſpectae̓ ſecure reliquam ſui temporis ꝑ ar tem Et tales illi erāt quibuſ Apoſ toluſ loquebatur ad Colo. z. Mor tui enim eſtis ⁊ vita abſcondita ē cum criſto in deo. ⁊cͣ. Ltō 13. Ed ⁊ eſtimauerunt luſuꝫ eſſe vitam noſtram ⁊ cō uerſacionem vite compo ſitam̄ ad lucrum et oportere vnde cumqꝫ etiam ex malo acquirere. Hic enim ſcit ſe ſuꝑ omnes delin quere qui ex terre materia fragili a vaſa ⁊ ſculptilia fingit. Omneſ enim inſipientes ⁊ infelices ſupra modum anime ſue ſuperbi immi ⁊i populi tui et īproperantes illi. ¶ Poſtꝙͣ ſpiritus ſanctus redar guit ydolatras de negligencia bo ne conſideracionis circa proprij corporis frāgilitatem. In iſta par he redarguit eorum falſam opini onem circa vite humane mora lem bonitatem. ¶ Eſt autem opi mō ipſorum reproborum de cō uerſacione humana ſic ꝙ tota cō perſatio hominis ordinari debet

3 ad duo videlicet ad delectacōes ſi ue delicias ⁊ adpoſſeſſiones ſiue diuitias ⁊ hoc eſt qd̓ d̓t. Sed eſti mauerūt vitam nrām eſſe luſum velludum vel luxū. ẜm ꝙ diuerſi rextus habent hoc eſt delectacōeꝫ ⁊ voluptateꝫ eſtimauerūt finem rē ⁊ ꝑfectionem vite humane vt hō circa nichil aliud ſollicitari de beat niſi ꝙ fruat̉ delicijs ⁊ volup tatibus corpoīs ⁊ cū hoc abundet diuidijs. vn̄ ſb̓dit ꝙ eſtimauer̄t conuerſacōem vite hūane eſſe cō poſitaꝫ a ordinatam ad lucrū diui ciarum ⁊ ideo oporteret vndecūqꝫ ſiue iuſte ſiue iiuiſte etiā ex malo acquirere ⁊ ideo tales miſeri figuli ſtuduerūt fabricare ydola curioſe vt poſſent ea carius vende̓ ydola tris Conſequent̓ ꝯparat figuluꝫ de vili materia ydola facienteꝫ ad alios artifices ydoloꝝ de nobiliori materia fabricantes. Et circa hoc duo facit. Primo vituperat eū ſic̄ peccantem ſcienter ⁊ ſingulariter Secundo vituperat oēs ydolatraſ generaliter ſcd̓a ꝑs ibi Omnes ei inſipientes. dicit enim de figulo deos fictiles faciēte ſic. Hic em̄ ſcit ſe ſuꝑ omnes delinquere qͥ ex ter re matel̓a. ex materia fictili fragi lia vaſa ⁊ ſculptilia fingit. Igitur expreſſe videt ⁊ palpat ꝙ non ſūt plus hōnoranda ſculptilia ꝙ vaſa fragilia Sed non ſolum iſte ſꝫ eti am omnes ydolatre ſunt inſipien res ⁊ infelices ſuꝑbi ⁊ bonorū in mici a exprobratores ppl̓i dei. vn̄ ſubdit Omnes enim inſipientes qnͣtum ad cogntiuam cognicōeꝫ infelices qnͣtum ad effectiuaꝫ ſupͣ modum. vltra menſuraꝫ anime C.p xv. ſueq ꝓprie bonitatis. ſuꝑbi ſūt ini mici etiam ppl̓o dei ⁊ bonis viris eos opere perſequendo ⁊ īproperā tes illis deridendo ⁊ diffamādo. ⁊cͣ Circa iſtam clauſulam Eſtimaue Collo. runt luſum eſſe vitam noſtram. Notandū ꝙ Ariſ. jo. ethi. c. q. reci tat opimionem quorūdā ⁊ repro bat qui poſuerūt humanaꝫ felici tatem in operibus ludi conſiſtere ⁊ eſt hec eadem opinio a ſpūſcō re probata ī lectione hodierna. Po nit ergo Ariſ. primo racōem que eod mouit ad ponendum felicita tem humanam in ludis conſiſte̓ Et eſt iſta Quo diuītes ⁊ potentes maxime indligent ⁊ quo maxime delectantur videtur potiſſime ad fe licitatem pertinere Sed diuites ⁊ potentes maxime q̄runt delectaci ones ludi vnde ꝑſone cōmuniter ludentes ſunt eis care ⁊ precioſe Er go videtur ꝙ in talibus conſiſtat felicitas. Secūdo Ariſto. iſtaꝫ ra cionem euacuat propter duo Pri mo quia non eſt ſufficiens ſignū ꝙ filicitas conſiſtat in ludo prop ter hoc ꝙ potentes maxime in lu do delectantur. Nam̄ in illis homi nibus nichil eſt ſingulare qd̓ nō eſt in alijs hominibus niſi poten tia vel diuicie Sed nec diuicie nec potentia faciunt operaciones eo rum virtuoſas Ideo non ſequitur ꝙ ideo aliquid ſit virtuoſum: qꝛ ſit a diuitibus ⁊ potentibus. Ai nor patet: quia potentie ⁊ diuicie nec conferūt homini virtutes mō rales nec intellectuales: que ſunt principia virtuoſorum operacio num. ¶ Secundo qꝛ ſi illi quibꝰ nō ſapiūt delcaciones ſpūales q̄ ſūt o. 3.

in exercitio virtutū moraliū ⁊ ītel lectu alium fugiunt ad delectaci ones corꝑales. non tam̄ ꝓpter hͦ ſequitur. ꝙ ille ſint eligibiles ſim pliciter ⁊ p̄ropt̓ ſe. Sicut nec ſeqͥt̉ ꝙ pueri qui intellcū et virtute ca rent iudicant aliqua eſſe precōſa ⁊ magni pondeiſ gͦ ſunt talia. Aō a ſimili ſicut pueris ⁊ viriſ ꝑfectiſ Alia ⁊ alia precioſa vident̓. Ita pͣ iuis ⁊ virtuoſis alia: ⁊ alia precio ſa vident̉. Illud aūt ſimplicit̓ vir tuoſuꝫ ſiue ponderoſū eſt ſiue pre cioſū qd̓ a virtuoſo laudabile iu dicatur vl̓ precioſum. Cum ergo potentes a potēcia ſua virtutē nō habeant. patet ꝙ n̄ ſequitur Po tentes in ludis delectant̓ maxime gͦ felicitas cōſiſtit in ludis falſuꝫ ē Tercio Ariſtotiles arguit iſtam viaꝫ tripliciter Primo cū felicitaſ ſit finis humane vite. ſi in oꝑibꝫ ludi conſiſtat felicitas. lūdꝰ foret finis vite humane. Et ex hoc ſeqͥ tur ꝙ homo ſtuderet ⁊ laboraret ꝓpter ludum quod eſt ſtultū ⁊ pu exile. ſed ecōuerſo ẜm ſm̄am Ana tharſis bn̄ ſe habetdicere.ſ. ꝙ ali quis ludat ad hora ut poſtea me lius ſtudeat qꝛ requies eſt propt̓ oꝑatōneꝫ. non oꝑacio propͥter re quiem. Scd̓̓ cum felicitas ſit ſum mum bonū neceſſe eſt ꝙ in optīs ꝯſiſtat Seria aūt ſunt ridiculoſis meliora gͦ felicitas magis circa ſe rioſa ꝙͣ circa ridiculoſa conſiltit. Vnde Tulliꝰ primo de officijſ Nō ita a natura generati ſumꝰ ut ad ludum ⁊ iocū facti eſſe videamur. ſed ad ſeueritatē pociꝰ ⁊ quedam ſtudla grauioā atqꝫ maiora Ter cio qꝛ nobilioris partis anime e melior operatio ⁊ per cōſequens in nobiliſſima parte poni debet felicitas. ſed nichil prohibet ho minem beſtialem corporales dele ctaciones maxime participare Er go ī talibꝫ d̓lectacōibꝰ n̄ eſt felici tas. ꝙͣuis aūt ludꝰ non ſit huma ne vite felicitas. ē tn̄ ludlꝰ cōueni ens virtus quedā. Sicut em̄ hō ī diget aliqn̄ a vexacōibꝰ corporis requieſcere ita indiget ītencōnem ⁊ a ſtudiis ſerioſiſ relaxare ⁊ a ſol licitudinū anxietate pauſare. hoc autē fit ꝑ ludū qui conſiſtit in col loquijs ⁊ collacōibus cōuenient̓ inter homines ordinatis. ¶ Eſt gͦ notandū circa ludū ꝙ ad hoc ꝙ virtuoſe fiat tria requirunt̉ videli cet. Cōdecentia honeſtatis. ꝓuidē cia idemptitatis. ⁊ carencia ſuꝑflu itatis. Primū gͦ qd̓ a virtuoſe lu dētibꝫ ꝯſidea̓ri dēt. ē hoēſtatiſ ꝯde cencia. ut videlicet tal̓ ludus dece at ꝑſonam ludētem. deceat perſo nas aſſiſtentes Vnde alius ludꝰ conuenit clerico vel prelato ſeu vi ro religioſo. ⁊ alius militi armige ro vel famulo Alius eciā ludꝰ decꝫ ſenes ⁊ alius iuuenes. quia non omnia decent. Fingit eſopus de aſino ⁊ catulo ꝙ aſinuſ conſideraſ catulum ocioſum mirabiliter gra tum ⁊ acceptum domino. delibera uit que poſſet eſſe cauſa quare do minus catulum nichil operis faci entem tantum diligeret̉ Et depre hendit ꝙ quociens dominus do mum rediijt catulus ei occurrit pe dibus ⁊ vocemodis omnibus qͥ bus potuit domino ſuo ſemper applauſit. Viſum eſt ergo et ex pediens aſino effigiare catulum⁊

ſic dni ſui gratiam ꝓmeteri dn̄o ergo de rure redeunte occurrit aſi nus cū impetu pedes antelores hu meris dn̄i alliſit ⁊ clamorevalido rugire cepit. dn̄s turbatꝰ ⁊ leſus auxiliuꝫ cōuocat famuſoꝝ qui aſi nū validiſſime fuſtigatum a dn̄o abeger̄t Iſto mō multi ſunt qͥ pu tant ꝙ eos deceat oīs ludus ⁊ tn̄ ī rei veritate diſplicent vbi ſe putāt placituros Narrat̉ fabuloſe ꝙ mi nerua inuentis tibijs īcipit fiſtu lare Cum ergo circa aquā quādā ſufflādo tybias incede̓t conſidera uit buccaꝝ ſuarum magnitudinē ⁊ tumorem ⁊ viſa indecētia vultuſ ſui proiecit tybias ſuaſ nec vniꝙͣ poſtea voluit fiſtulare Conſide̓t gͦ ludens ꝑſone ſue condicōem ⁊ ho neſtatem ⁊ nichil attemptet qd̓ cum vel ſtatu ſuū non deceat ⁊ ſꝑ oīa turpia caueat̓ q̄ aliquo modo ad peccatū inclinent vn̄ Seneca de quatuor v̓tutibꝰ. Oīa tolerabilia preter turpitudinē crede. Averb̓ autē turpibus abſtinēto qꝛ licen cia eorū impudentiaꝫ nutritẜmo nes vtiles magis ꝙ facētos ⁊ af fabiles ama: miſcebis interdū ſe rijs iocos. ſed temperatos ⁊ ſine detrimento digͥtatis ⁊ verecundie Nam reprehenſibilis riſus eſt. ſi l̓ īmodicus vel īmoderatus vel pu eriliter effuſus l̓ muliebriter fra ctus. Odibilem qͦꝫ hominem facit riſus aut ſuꝑbus aūt elatus aut malignus. ⁊ furtiuꝰ aut alienis malis euocatiſ Hec Senē. De iſta honeſtate ⁊ decētiā in ludo ẜuāda bt Ariſ. 4. ethi. ca. 16. ꝙ ludus libe ralis ⁊ diſciplīatus differt a ludo ſeruili ⁊ diſtinguitur in hoc. ꝙ lu 3 Capluj xv. dens indiſciplinate exponit ſe du plici damno videlicet deriſioni ⁊ ſuſpirioni Vnde indiſciplinate lu dentes īcōmedijs ẜm eū aliquan do paciebantur deriſionem ſi vi delicet inepte dixerunt. Aliquādo ſuſpitionem quando videlicet tur pia dixerunt: quia probabile eſt ꝙ qui de turpibus ludunt in tur ꝑibus delectantur E ideo ex ꝑius magna ſepe intelligimꝰ ſicut docet Tullius in ſua rethorica Oculorū intuitu ex hilaritate ⁊ riſu ⁊ hmōi Sicut inquit idem Tullius de offi cijs li. primo. Pueris non omneꝫ licentiam ludendi damus ſed ſolū circa ea que ab honeſtis actiōibꝰ non ſunt aliena vt ſic ī ipſo ioco ſemper aliquid probi ingenij elu ceſcat. et Ambroſius de officijs libro primo. Caueamus ne dum 343 animum relaxare volumus ſolua nus omnem armoniam quaſi cō centum quendam bonorum opeꝝ vſus enim cito inflectit naturam. Vnde clericos nullo modo decet ꝓ catiories mulierum vel meretricia effigiare geſtu habitu vel eloqͥa ne homines ſuſpicentur eos in ta libus precordialiter delectal̓. Itē nec ninie ſaltacōes decent clel̓cos teſtante illud Criſoſtimo ſuꝑ Ma th̓. 14. Die autem natalis herodis ſaltauit filia hērodiadis vbi dicit ſic Vbi ſaltatiō: ibi dyabolꝰ nec enim ad hoc deꝰ dedit nōbis pe des vt cum canielis ſaltemꝰ: ſꝫ vt cum angelis choros faciamus In ſaltibus exultant demones ⁊ le tantur miniſtri demonum Hec nl le. Iſtam honeſtatem bene ſerua uerat illa v̓go ſarā filia Raguel̓.

ꝓpter qd̓ dicere potuit illud. Tho bie tercio. Nūꝙͣ cum ludentibus miſtui me nec cum hijs qui in leui tate ambulant̉ ꝑticipeꝫ me p̄bui Secūduꝫ qd̓ ludus virtuoſus re quirit. eſt ꝓuidentia ydemptitatiſ vt ludens ſemper prouideat ꝙ lu dus ſuus ſit ſimplex innocens ⁊ innoxius ne aliquis inde ledatur. vnde qui nichil in dictis ſuis pon derant niſi vt riſum faciant nec cu rant queꝫ per dicta ſua contriſtēt deriſores ſunt ⁊ bomolochi. ⁊ non eucrapuli ẜm Ariſtoti. g. ethi. Et de tali loquitur Salomō ꝓuer. ⁊6ͥ. Fraudulenter nocet amico ſuo ⁊ cū deprehenſus fuerit dicet. ludenſ feci. Tales ludunt more ſampſo nis qui tam ſe ꝙ aſſiſtentes ludēſ oppreſſit Iudicum decimoſexto. Sed numꝙͣ virtuoſe huderis pote xit altei̓ conuiciari. Ad hoc ſatis reſpondet Ariſtotileˢ quarto ethi coꝝ Qd̓ quedā ſunt conuicia con tumelioſa quedā non. Dicere au tem contumeliam alicui eſt eum ī famare ⁊ ideo talia conuicia dicē re nullo modo poteſt virtuoſe lu dens Sed hoc apud gentiles legi bus prohibebatur. Sunt auteꝫ a lia quēdam cōnuicia de leuibus que poteſt conuenienter v̓ tuo ſuꝰ dicece vel propter delectationem: vel propter emendationem ſicut exponit ibideꝫ ſanctus Thomas Tertium qd̓ virtuoſus ludus ex quirit ē carentia ſuperfluitatis ne D vel nimis frequentetur vel minis continuetur ⁊ quod fiat quando oportet ⁊ ſicut oportet Et qn̄do de beat fieri dicit Tullius libro prīo de officijs. Ludo quidem ⁊ iocō vti licet̉. ſed ſicūt ſompno ⁊ quie tibus ceteris. tunc viꝫ cum graui bus ſerijs alijſqꝫ rebus ſatis fecet̉ muſ. diſtinguit enim ſāctꝰ Tho mas triplex genꝰ ludi ſuꝑ 2. ſētē ciarū diſ. 16. q. vl. ar primo. Eſt eī ludus turpis ⁊ inhoneſtꝰ qui in ſe deformitateꝫ importat ⁊ tales fece runt gentiles coraꝫ dijs ſuis ī the atris ⁊ templis ⁊ ille eſt ſimplici ter inhibitꝰ xp̄ianis. de pe. d̓. lj. in fine ⁊ in multis alijs locis. Alius eſt ludus gaudij ſpūalis qualem faciunt xp̄iami in die corꝑis criſti ⁊ qualem fecit dauid corā archa domini ⁊. Reg̓. 6. Terciuſ eſt ludꝰ Humane cōſolacionis. tuiꝰ medie tas vocatur eutrapelia ⁊ virtuoſꝰ iſta virtute dicitur ab Ariſtotile eutrapelus que virtus eſt ita ne ceſſaria humano conuictui ꝙ ẜꝫ eum proprium eutrapeli eſt eſſe epidoxiotem. ab ep̄i quod eſt ſuꝑ ⁊ dixios quod ē aptus quaſi opti me aptus ad cōuictum hūanum Et de tali ludo poteſt exponi illud Tach̓. s. Platee ciuitatis cōple hut̓ īfantibꝰ ⁊ puell̓ ludentibus Lectō 144. Voniā oīa ydola nacōnū deoꝫ eſtimauerūt. quibꝰ nec oculorū viſus eſt ad videndum. nec nares ad ꝑcipien dum ſpiritum. nec auris ad audi endum. nec digiti manuum ad tr ctandum. ſed ⁊ pedes eorum pigͦ ad ambulandum. homo enim fe cit illos. et qui ſpiritum mutuatꝰ eſt finxit illos. Nemo enim ſibi ſi milē hō p̄t deuꝫ finge̓ cū eī ſit mor tal̓ mortuuꝫ fingit manibꝰ iniqͥs ¶ Pꝰ ꝙͣ ſpūs ſāctꝰ r̄probauit fa

culturā ꝙͣ facturā. facturā vero ſpe cialit̓ reprobauit ex ꝑte cauſe for malis. materialis. ⁊ efficientis In iſta ꝑte facturā reprobat ⁊ etiam culturā ex ꝑte cauſe final̓. finis ei faciendi ydola ⁊ colendi eſt ſpes ſuffragiū vel auxiliū conſequendi contra defectuſ vite hūane. ſed ta les ſuffragiū conferre non pn̄t. cū careant omī ſenſu. motu. ꝓgreſſu ⁊ vita gͦ fruſtra fiunt ⁊ colunt̓ Rd̓ aūt careant omī ſenſu probat in ductiue. ſicut patet in lra excepto ſenſu guſtus de quo nō facit̉ men ſionē in lra. Sꝫ tn̄ patet eos ſenſu guſtꝰ tarere: qꝛ patet eod ſenſu ta ctus carere ⁊ guſtꝰ eſt quidā factꝰ ſicut d̓r. ⁊. de am̄a. ſatis liquet ꝙ guſtū carent Racōem quae̓ caret ſenſibus aſſerit imporentiā faciē tis vel efficientis. qui cū ſit mortal̓ mortuū fingita componit fingere ei ꝯponere dicimꝰ ẜm Greg̓. vn̄ li cet mortalis gn̓are poſſit viuū per natura fingere tn̄ ꝑ artē nullatēꝰ p̄t vinū Notanciū ꝙ veteres do ctores vel poſtillatores iſtā lr̄aꝫ ex ponūt de malis paſtoribꝰ ⁊ p̄latis quos dupliciter deſcribit. primo a dn̄atoriā admīſtracōe. ſcd̓ ab in hruſoīa inſtitucōe. primo oſtēdit quales reputant̉ ab alijs. ſcdo q̄ les ſunt in ſeipſis. Reputant̓ em̄ ab alijs vt dij vnde eis fiūt genu flexiones. adoraciones. ſupplicacō nes Sapīe. 17. Rectores orbis deos eſtimauēmūt Sꝫ ꝑal̓. 16. Omēs aij pl̓oꝝ ydola Et qͣntum ad hoc d̓t ſic Oīa ydola nacōnū deor eſtima uerta. malos paſtores Zach̓. ii. O paſtor ⁊ ydolum derelinquens gregem quales aūt ſunt in ſeipl̓. X Ccp 0. ſubiungit: qꝛ aliud ſūt ꝙͣ apparēt Apparent enim viui ⁊ ſūt mortui. qd̓ manifeſte ꝓbat̉ per carentiaꝫ ſenſus ⁊ motus. Deficiunt aūt in prelatis oēs quīqꝫ ſenſus ſpūaleſ quibus regere debent tam in pro pria conuerſacōe. ꝙ in ſubditoꝝ regimine. Primo enim carent vir tute viſiua diſcretionis ⁊ ſcīe: qua diſcerne̓ debent inter lepra ⁊ lepra Carent cognicōne nō ſolum ſcrip ture ſacre ſed ⁊ oīs ſcīe naturalis ⁊ liberalis Iſti excecant̓ pulue̓ ter renorum ⁊ ſtercoribꝰ yrundinum Thobie. ⁊. Et ideo dicitur yſaie. l6. Speculatores eius ceci ſūt oēs Iſti nichil vident ⁊ tn̄ vident tꝑa lia ad emendum ⁊ diſponenduꝫ ea Ie̓. 4. dicitur Aſpexi terram ⁊ ec ce vacua erat ⁊ nichi Et ſapīe.A. 393 Diuicias nichil eſſe dixi. Secundo carent ſpirituali olfactiua qua v. tute ſentitur odor ille. quō anime deuote currunt poſt ſponſum Can ticorum. primo. Curremus in odo re vngentorum tuorum Odorſpi ne florentis aufert cani odoreꝫ p de Moraliter ſpine florentes ſunt diuicie cum honioribus ⁊ dignita tibus que tantuꝫ redolent in nari bus prelatorum ꝙ odorem prede celeſtis vel criſti quem inſequi de berent currendo totaliter amiſer̄t de quibus per pſalmiſtam dicitur Nares habent ⁊ non odorabunt Tercio carent virtutē auditiua ī auribus. duas enim aures ſpiri tuales debent habere Vnam ad audiendum delectanter ⁊ libent̓ verbum dei. aliam ad intelligen dum faciliter clamorem egeni. pri ma auris eſt dextra. ſcd̓a ē ſiuiſtr̄ o. 4.

Sed prelati moderni nōnulli noe̓ aſpidis ſurde. dextra aurem obtu rant terrā ⁊ ſiniſtraꝫ cauda. quia ſi offea̓tur ei copia verbi dei dicūt ꝙ nō vecat eos audire portet eī eos de terriſ. r̓dditibuſ. ⁊ placitiſ habere conſilia Si clament pau pereſ pro elemoſina obturāt autē ſiniſtrā cauda. dicūt eī Tanta fa milia nobo ē neceſſai̓a tot milites tot clerici tot armigeri. tot ſeruiē tes. tor famuli. tot ribaldi. ꝙ vix ſufficiunt̓ quēcūqꝫ de eccīa poſſide mꝰ Et iſte due ſurditates reddūt eos execrabiles et inefficaces de prima ꝓu̓. 28. Qui declinat au rem ſuam ne audiat legem oracō eius fiat execrabilis Apoc̓. 9. Po teſtas in oē̓ eorum ⁊ in cauda eo rum. Et conſimiliter poteſtas p̄la torum eſt in ore eorū ꝑ imperium ⁊ in caudis hoc ē in magna fami lia per miniſterium de ſcd̓a ꝓu̓bi orū ⁊ ⁊. Qui obturat aurem ſuam ad clamorem ꝑ aūperis ille clama bit ⁊ non exaudietur. Quarto ca rēt v̓tute guſtatīa ſpūali qͣ guſta tur a ſanctis. ꝙͣ ſuauis eſt dominꝰ Patiuntur eciā febres variorum peccatoꝝ. quia mō īfrigidantur ꝑ timorem perdendi mundialia. mō caleſcunt ꝑ rancorem ſemecipſos vlciſcendo de iniuriā. modo fudāt torpore in delicijs ⁊ deſidia. Ideo habent guſtum infectum ⁊ nō ſa puunt que dei ſunt. Propter quod Colo. 3. eis dicitur. Que ſurſuꝫ ſūt ſapite non que ſuper terram. Et ps. Guſtate ⁊ videte quoniam ſu auiſ e dominuſ dicit̉ Aiſtotileſ de ꝓbleumatibus particula 22. pro bleumatē.. Putridos fructus cō medentibus vinū dulce videtur a marum. quia amaritudo manet diffuſa in lingua eorum ⁊ magis diffunditur per vinum Moraliter de prelatis non nulli fructus put̓ dos voluptatum carnalium come dunt̉. et ideo vinum deuocionis ⁊ ſpūalis contemplacionis nichil e is ſapit Luce. 14. Nemo virorū illo rum qui vocati ſunt guſtabunt ce nam meam. Quinto carent virtu te factuua ſpūali. ⁊ quantū ad hoc dicit ꝙ non ſunt eis digiti manu um ad tractandum. Et bene dicit manuuꝫ in plurali. quia duaſ ma nus ſpūales habere deberent. dex teram quā reuerenter tractent mni miſtela ſacramentorum ⁊ ſiniſtra qua ſuauiter curent vulnera pec catorum Prima manuſ debet eſſe mundiſſima. qua tractare debent filium dei Io. primo. Manus noſ tre tractauerūt de verbo vite Sed iſta manꝰ in multis eſt leproſa ⁊ infectalibidine ut merito vnicui qꝫ dicatur illud Exo. 43. Mitte ma num tuam in ſinum tuum Et illud Ioh̓. jo. Noli me tangere id ē ſub trahe te a celebracione diuino rum ⁊ adminiſtracione ſacramē torum dei propter īmundiciam vi te tue Iobiz Manum tuam lōge fac a me Secunda manꝰ debet eē ſaniſſima qua tractare debent vul nera peccatoꝝ 4. Reg̓. ij. putabaꝫ ꝙ egrediretur ad me ⁊ manu ſua tangere locum lepre. Et ſaluator extendenſ manum ſuam tetigit lo cum lepre vel leproſum dices Vo lo mundare Math̓. s. Sed multi curati ⁊ prelati ſunt hijs diebus ut canes qui ſola līgua lingebāt.

vlcera lazari Tales enini ſolū lin gua lingunt vulnerā peccatorum ſed manū nō contingūt quia ope ra miſericordie nō impendūt nec operibus ꝓprijs exemplum p̄bēt ſubditis vel pͥme vel virtutis Ma th̓. 23. Supra cathedra moyſi ſede rūt ſcribe ⁊ pharizei. et infra Alli gāt em̄ onera gͣuia ⁊ importabilia ⁊ īp̄onunt humeris hominū ea. digito aur ſuo nolunt ea mouera. Hec gͦ dicit moraliter ſpus ſāctꝰ de iſtoꝝ ydoloꝝ maloꝝ p̄latorū negligentia ⁊ defectiua ꝯu̓ſacōne Tales ſac̓doteſ comparat Grego riꝰ Omelia 1. aque baptiſmatiſ qͥ alios mūdant ⁊ ſemētipſos nō mūdant dicens ſic. Ingreduitur electi ſac̓dotum manibꝰ expi ati ce leſtem patriam ⁊ ſacerdotes xp̄i ad et̓na ſupplicia feſtinant. Cui rei ſac̓dotes maloſ ſimiles dixeriꝫ niſi aque baptiſmatis: que pecca ta ceteroꝝ diluens: illos ad reg num celeſte mittit. ⁊ ipſa in cloa cam deſcendit? Secūdo deſcribit eos ad ītruſoria īſtitutione. dicit enim ꝙ homo fecit illos ⁊ is qͥ ſpi ritū mutuatus ē finxit illos. ⁊ ꝙ mortalis mortuuꝫ fingit manibꝰ iniquis. Et notat modum tripli cem quo p̄lati nonnumꝙͣ male ī ſtituūtur. Quidam enim adipiſ cutur dignitatem ⁊ ſtatum ī eccle ſia ꝑ ſanguinis affectionem. ⁊ de talibꝰ d̓r. Qd̓ n̄ finxit illos. homo viꝫ motus carne ⁊ ſāguinē ⁊ nō ſpiritu ſācto. Quidam adipiſcun tur per cōmunem cōſpirationem ſpiritus humami: nō ꝑ ꝯmunem conſpiracōem ſpiritꝰ ſācti. ⁊ de ta libꝰ bene d̓r. Qui ſpiritū mutuatꝰ 47 Caꝝ xa ē is firixit illos. Spitꝰ enim īterdū pro voce accipit̉ Iuxta illud pͥme ad Chorintheos 14. Pſallam ſpiri tu: pſallam ⁊ mēte. Is ergo qͥ ſpi rituꝫ mutuatꝰ ē hoc ē compromiſ ſariꝰ qui voces obtinet aliorū ⁊ pro alijs eligit iſte fingit ydoluꝫ a. falſū p̄latū ad ꝯmodū ꝓprium nō ad eccleſie profectum ¶ Ter cij adipiſcuntur dignitatem ꝓpter munerū pactionem. ⁊ de talibuſ d̓r: ꝙ mortalis mortuū fingit ma nibꝰ imquis. Mortalis id ē ſimo mace vendens beneficium fingit̉ mortuū ⁊ ſimomiace ꝓmotū. Quo rū vt̓qꝫ a mortē denoīatur: quiav t̓qꝫ peccat mortalit̓ ⁊ ꝓmouēs ⁊ promotus: ſi de cōtractū conſtat 325 Vt̓qꝫ talem fingit manibꝰ imqͥſ hoc ē muneribꝰ ſimomace datis vel ꝓmiſſis. de quibꝰ d̓r in ꝑs In quoꝝ manibꝰ iniquitates ſūt dex terā eoꝝ repleta ē muneribꝰ. De iſtoꝝ muneꝝ accepcōne d̓t yſido rus libro primo de ſūmo bono c. Tres ſūt muneruꝫ accepcōnes quibꝰ cōtra iuſticiā hūana vāi tas militat: fauor amiciciarū: adu latio laudis ⁊ corporalis accepta tio muneris. Facilius aūt ꝑu̓tit̉ aīmꝰ rei corporee munere: ꝙ gͣtie laudis ⁊ fauore Lectio. 141 Elior ē em̄ ipſe hijs qͦs cō lit: qͥa ipſe quidē vixit cū eēt morlis. Illi ātiuūꝙͣ: ſꝫ ⁊ aīalia miſerria colūt. Inſēſata em̄ ꝯꝑata hijs illis ſūt deteriora: ſꝫ nec aſpectū a̓qd̓ ex hijs aīalibꝰ bona poteſt ꝯſpicere. Effugerunt aut dei laudem ⁊ benedictionem eius. Poſtꝙͣ reprobata ē mul tipliciter ydolorum facturā. In

No hac ꝑbe ſignaliter reprobat̉ ydo lorum factorū cultura. Et circa hoc duo facit. primo em̄ arguit eorū culpā mortalem. ſcd̓ ꝯcludit eorū penā ꝑpetuā. ſcd̓a pars ibi Effuge run ¶ Circa primū quatuor facit primo reclarguit colentes ydola frāgilia de materia lutea. ſcd̓ colē res animalia. tercō oſtēdit ꝙ ydo latre ſunt ſuis ydolis magis nobi les. quarto ꝙ eorū ydola ſunt peī tus īutilia. Circa primum dicit ꝙ miſer figulus colens ydolū fictile melior eſt ydolo qd̓ colit Cuius ra cio eſt: qꝛ ipſe viuit illud aūt nū ꝙͣ. Circa ẜm dicit ꝙ miſeri ydola tre colūt animalia vymagīes aīa lium de quo ſatis dictum eſt ſuꝑͣ ī ca. 13. Circa tertiuꝫ ꝓbat ꝙ mi ſeri ydolatre ſunt ſuis ydolis que colunt magis nobiles qꝛ ipſi ſen tine poſſunt. illa autem non vn̄ d̓t Inſenſata eīa. ydola carentia ſēſu cōꝑata hijs.ſ. ſuis cultoribus illis ſunt deteriora Circa quartuꝫ d̓t ꝙ nullum ex hijs aīalibus ⁊ ydo lis animalium poteſt conſpice̓ bo. ẜmo nā aſpectu īteriori vel exteriori nec per conſequens bona cultoribus ſuis dare Et ideo ſubinfertur meri to ydolatrarum pena in genere vi delicet ꝙ ſunt indigni laude ⁊ bn̄ dictiōe dei vnde ſubdit Effugerūt dei laudem ⁊ bn̄dictionem eius Et poteſt legi dupliciter: vel qꝛ fecer̄t ſe indignos dei laudē ⁊ bn̄dictiōe actiue vel ſūt indigni vt a deo lau denter ⁊ benedicentur. Sed con tra dicta videtur eſſe quod dicit. Ariſto.i. ethi. Optimorum inquit non eſt laus ſꝫ aliqd̓ maius lau de deus optimus eſt ergo ſibi nō debetur laus. dicendum ꝙ deum dupliciter honoramuſ. primo mō ẜm eſſentiam ſuam: que eſt incō prehenſibilic ⁊ infinita ⁊ ſic ſibi de betur honor latrie. non auiē laus qꝛ laus proprie loquendo non de betur alicui niſi ad intitanduꝫ eū ad maius bonum Sed cum ip̄e ſit optimus ⁊ vltimus finis noſter ⁊ felicitas noſtra vera ⁊ ſuprema cōpletiua ⁊ vltimata. Felicitas āt ẜm ph̓m nō eſt de numero lauda bilium ſed honorabiliuꝫ Laus igi tur cum non debetur fini ſed illi qd̓ eſt expediens ad finem non vide tur conuenire deo vt ſic. Et ſic loq̄ tur psͣ. ẜm tranſlacōem Iheroni. Osͣ..62. Tibi filet laus deus in ſy on Nec mirum qꝛ inaior e̓ſt omni laude Scrī. 34. Alio modo hono ramus deum ẜm effectus ſuos cir ca nos ⁊ ſic poſſimus ſibi laudem attribuere: quia effectꝰ ſui ad nō ſtram vtilitatem ordinantur ⁊ ſic loquit̉ pſalmiſta frequenter Lau date dominuꝫ omnes gentes Cir ca dei benedictioneꝫ eſt notandū ꝙ quatuor diſpoſiciones reperiun tur in ſacra ſcriptura que homini. diuinam benedictioneꝫ impetrāt ⁊ acquirunt videlicet reuerentia deuocōnis ad ꝑntes beneficia cō munionis ad indigentes Innocē cia conuerſacionis ad conuiuen res ⁊ reſiſtentia correp̄cionis ad ī ſolentes Prima ergo diſpoſicio v̓ tuoſa que hominem dei benedicti one dignificat eſt reuerenciā de uocōnis ad ꝑntes fcrī. 3. Honoa̓ pr̄eꝫ tuum vt ſuꝑuciat tibi bn̄di ctio a do ⁊ bn̄dictio illiꝰ ī nouiſſiō maneat Exēpl̓ iſtiꝰ ſentēcie plena

ē ſacͣ ſcriptua̓. Iacob meruit bn̄di ctōne pr̄is offe̓ndo ei cibos ⁊ vinū de cōſilio mr̄is ſue Gen̄. 24. ⁊ illa bn̄dcō data fuit a deo ⁊ ordīata eciā contrā intercōnē patris qui putabat ſe benedixiſſe eſau. ¶ Sꝫ dubūi eſt qͥūo bn̄dixit Iacob pa ter ſuus yſaac contra intentionē ſuam dicens enim verba conſecr̄ cionis et non intendens celebra re vl̓ conſecrae̓ non conſecrat. Fo dem mō in alijs bn̄dictionibꝰ ſacͣ mentalibꝰ requiritur intentio. vn̄ ſacerdos nullū ſacramētū cōfert vel cōficit niſi intendat face̓ ſicut ecria ſtatuit faciendū in ſacramē to. Poteſt dici ꝙ Iacob conſecu tꝰ eſt bn̄ficiū bn̄dictioīs. nō quā do primo hn̄dixit ei putans bene dixiſſe eſau. ſed poſtea qn̄ fſau ve nierat ⁊ īnotuit̉ yſaac d̓ decepcōe approbauit ⁊ ratā habuit bn̄dic tionē ſibi datam dicenſ Benedixi ei⁊ ei̓t bn̄dictꝰ. dicit magiſter ꝙ Iacob bn̄dictꝰ ē ẜm verba ⁊ non ẜmintencionē patris. Sicut Epūſ ordinat alienum que putat ſuum ⁊ordinatꝰ eſt Sed non videt̉ ſil̓e. quia ep̄ūs ītēdit ordīare illaꝫ ꝑſo nā ſibi pn̄tatā. ⁊ nullū aliū ꝓ tūc vnde ītencō ep̄i ꝑ ſe t̓minat̉ ad il lam ꝑſonam Sed yſaac nō inten debat bn̄dice̓ Iacob gͦ ⁊cͣ. Poteſt dici ꝙ ꝙͣuis nō intendebat bn̄di cere iacob pͥmo ⁊ principalit̓ tam̄ ꝑ accidens viꝫ ꝑ deceptionē inten debat benedicere illi quē tetigit ⁊ quē oſtulatus eſt forte prima reſ poſio eſt melior. Huiꝰ em̄ exēpluꝫ habemꝰ in ſaluatore precipuū de quo dicit̉ ꝙ obtemꝑauit parenti buſ ſuis ⁊ exat ſubditꝰ ill̓ Luc̓. ⁊. A Cap xv. In tantum aūt curā honoriſ habe bat mr̄i deferēdi. ut etiā ī articl̓o mortis inter verbera vulnerā ⁊ ī iurias reuerenciā debitam ei exhi buit ⁊ de eius neceſſitate futura ſollicitudinē piā geſſit Mulier ec ce filius tuus Io. 19. Sed nō ſoluꝫ tunc ſꝫ eciam nunc honoreꝫ conti nuum defert matri cuꝫ eius preci bus ſemper fauet ⁊ ipſa rogante quibuſcumqꝫ delinquētibus vitā prebet. Vn̄ de eo videtur eſſe ſicut de Coriolano principe volſcorū de quo narrat Valeiuſ li. 4. ꝙ fuga tuſ de Roma ad volſcoſ fugit ur la teret ſed cum prudens ⁊ ꝓbus eſ ſet apud quoſ queſiuit latibulū adeptus eſt īperiū. Iſte gͦ roma nis īfeſtus multas contra eos ob tinuit victorias Tandē cum dux iſſet exercitū contra romanos in campuꝫ populus romanus coac tus fuit ab eo pacē poſtulare Ait tuntur ergo ad ſupplicandū lega ti ſꝫ nichil profecerūt Mittūt̉ ſater dotes cū īfulis ſꝫ ſine effcū redier̄t Stupebat ſenatuſ trepidabat po pulꝰ viri ꝑiter ⁊ mulieres exiciuꝫ īminens lamētabant̉ Tūc vectula a Coriolani mater vxorem eius ⁊ liberos ſecū trahens caſtra volſ corū pecijt Quam ſtatī filius ut aſ pexit Expugnaſti inquit ⁊ viciſti iram meam Patriā precibus hu ius admotis. cuius vtero ꝙuis merito michi inuiſam dono. Et cō tinue a romanis exercitum ſuuꝫ amouit. Sic omnino criſtus ſe habet ad reue̓nciam matris ſue quia vbi preces cuiuſcumqꝫ crea ture repelluntur ibi preces ma rie continue ⁊ gratant̓ exaudinnt̉

efficaciter vnde Anſelmꝰ ī quadā oracōe. ſic inquit O beatiſſiā dn̄a ſicut oīs a te auerſus. ⁊ a te deſpe ctus neceſſe ē vt intereat Ita oīs ad te cōuerſus ⁊ adte reſpectꝰ vt pereat impoſſibile ē. Iſtā etiā v̓tu tem pietatis ad mat̓rem pulchre oſtenderunt Pelinus ⁊ ſremnꝰ qui cū innumerabilibꝰ exercitibꝰ cōgredi ſe ꝑaſſent ſuꝑuenit mat̓. nudat vbera pace ſupplicat cōcor dantur germam. De iſta pietate loquitur Petrꝰ Rauenēẜ in quo dā ẜmone Seꝑa filiū a denoīacōe paterna. iam non eſt filius. ſꝫ fra ter ⁊ collega eorum de quibus d̓r vos ex patre dyabolo eſtis Et vti qꝫ talis filius maledictioneꝫ pr̄is merito ꝓmeretur Deutro. ⁊. Ma ledictus qͥ non honorat patre ſuū ⁊ matrem ſuā: ⁊ dicet oīs populꝰ Amē. Secunda diſpoſitio virtuo ſa que diuinam benedictionē im petrat homini eſt beneficentia cō munis ad indigentes vnde dediti oꝑibꝰ pietatis ⁊ elemoſine a do mino benedicunt̉ ꝓu̓. ⁊⁊. Omnis qui pronus eſt ad miſericordiaꝫ benedicet̉: de panibꝰ enim ſuis de dit pauperi Eſt em̄ de viro Elemoſi nario. ſicut narrat Marbodus li bro ſuo de lapidibus. c. 47. Lapi de ene ydros Iſte enī lapis ſemꝑ mittit de ſe aquas ī habūdantia ⁊ tn̄ numꝙͣ ex hoc decreſcit vel mi nuitur. Cuius cauſam eſt diffici le aſſignare qꝛ ſemper dat ⁊ ſemꝑ habundat Conſimilit̓ eſt de viro liberali qui qnͣto plura pro deo diſ ꝑgit:tato plus habūdat frequē ter ꝓuerbi. ni. c. Alij diuidūt ꝓpā ⁊ ditiores fiunt. alij rapiunt non ſua: ⁊ ſemper in egeſtate ſunt ⁊ ta les finalem benedictionem habe bunt: quando recitatis opelbus pietatis dicetur Venite benedicti patris mei ꝑcipite regnuꝫ. i. Cor̓. 9d̓r Qui ſeminat in benedictiōibꝰ de benedictionibus ⁊ metet Ter cia diſpoſicio virtuoſa que homi ni diuinam benedictioneꝫ acqui rit: eſt innocentia conuerſaciōis ad continentes Vnde in psͣ. dicit̉ Innocens manibus ⁊ mundo cor de: qui non accepit ī vano anima ſuam: nec iurauit̓ in dolo proxīo ſuo: hic accipiet benedictionem a domino Ecce quatuor poīt Simpli citatem opeīs ſeu operationis. In nocens manibus Puītatem rogi tacionis. mundo corde. Soliditatē deuotionis. non accepit in vano animam ſuam ⁊ ſanctitatem locu cionis. nec iurauit in dolo proxīo ſuo Talis deſcribitur ſanctꝰ Iob vir ſimplex ⁊ rectus ac timens de um ⁊ ideo cito poſt ſubiungitur. Operibus manuum eiuſ benedix iſti: ⁊ poſſeſſio eiꝰ creuit ī terra ⁊ ī fine dicitur dn̄s autem benedixit̉ nouiſſimis Iob: magis qmͣ prin cipio eius Iob. 42. ¶ Sed eſt nō tandum ꝙ ē de deo ⁊ mundo ſicut fuit de Ioſepha Iacob patre ſuo. Gen̄. 46. Ioſeph voluit vt Iacob bn̄dice̓t filijs ſuis duobꝰ. Manaſ ſē ⁊ Effray ⁊ qꝛ Ioſeph plꝰ dilex it Manaſſen poſuit euꝫ ex ꝑte dex tera pr̄is ſui ⁊ effrai ad ſiniſtra ap plicuit Sꝫ iacob īſtructꝰ ī ſpū ma nꝰ ſuas cacellauit ⁊ effraym īpo ſuit manum dexteram Manaſſi ve ro manum ſiniſtraꝫ ⁊ ſic vtriqꝫ be nedixit Iſto mō moaliter mūdꝰ

approbat aīcos ⁊ ponit eos ī mag na dignitate. ſicut ſūt dni ⁊ prela ti⁊ vident̉ ad dei dexterā applicati. Alioꝫ mūdus reprobat ⁊ poīt eor in pauꝑtate. in īfirmitate ⁊ aduer ſitate ⁊ ipſa vitā videntur indigni Sed quid eſt finaliter. Certe deuſ cancellat manus ⁊ ſuꝑ illū quem mundus approbauit ponit ſiniſ tram. et ſuꝑ illū quē reprobauit ponit dextra. ⁊ tamē vtriqꝫ bene di cit. dat enim illis quos mūdꝰ plꝰ diligit. diuicias ⁊ gloriaꝫ huiꝰ vi te. ⁊ hec eſt benedictio ſiniſtre ma nus dei. Illis vero quos quodamō reprobat dat vitam et̓nam in ce lo ꝓu̓. 3. Longitudo dierū in dextrͣ eius ⁊ in ſiniſtra illius diuicie et noria. Et ideo ſancti viri qui male dicunt̉ a mundo. benedicuntur a deo Vnde dicitur ī psͣ. Maledicēt illi. ⁊ tu benedices Quarta diſpoſi cio virtuoſa que homini diuinaꝫ benedictionē acquirit eſt deſiſten cia correptionis cont̓ra inſolēteſ ꝓu̓. ⁊4. Qui arguit laudabit̉ ⁊ ſu per ipſos veniet benedictio Argu ere eī inſolentes ⁊ precipue inue nes de quibꝰ ē ſpes correptionis ⁊ profectus. eſt opus maxime cari tatis ꝓpt̓ t̓a. Prio qꝛ ipſi corrigūt̉ in ſeipſis. Scd̓ ꝑ hoc inſtruunt̉ quomodo ꝑ proceſſum tēporis in crepationes facient alijs. Tercio quia ꝑ hoc obſiſtit̓ vicijs. Vnde Seneca li. de moribꝰ. Vitia tranſ mittit ad poſteros qui peccātibuſ ignoſcit. bonis nocet qui mal̓ par cit. Cauere tamē debet iuſte corri piens a tribꝰ ⁊ a cōſimili defectū ⁊ aſpūs impetu ⁊ a peccantis con temptū. Aconſimili defectū. Vn̄ R7 Cap̄lꝫ xvj. vſidorꝰ li. 3. d̓ ſūmo bono c̓. 32. Nō debet vicia aliena corrigere qui ad huc viciorū contagijs fuerit inuo lutꝰ Improbū enim ē arguere qͥc ꝙͣ in alio quod adhuc reprehēdit in ſeip̄o. Aſpūs impetu debet hō cauere cum corripit. quia quod ī petuoſe profertur nō ab amore. ſꝫ ab ira procedere videt̉/ et talis n̓l̓ corrigit. quia ab amoris conſiſto rio non procedit Vnde Augꝰ ſūt epl̓aꝫ ad Galatas. Quecumqꝫ la cerato anmo dixeris. punientiſ ē impetus. non caritas corrigentis dilige. ⁊ quicquid voles dic. Ter tio corripiens cauere debet a pec cantis cintemptū. ſemper cogitāſ ꝙ in ſimili capi poſſit Vnde Au gꝰ de ſermone domini in monte li. 3. c. 30. Cogiteꝰ cū aliqͥd nos re prehēde̓ neceſſitas cogit. Vtrū ta 936 le quid habuiꝰ ⁊ iam nō hbebeꝰ. ⁊ tūc tangat memoriaꝫ cōmunis fragilitas. ut illam correptionem nō odium. ſꝫ mīa̓ precedat. vel ſit aliquod viciū. quod nūꝙͣ habiu mꝰ ⁊ tūc cogitemꝰ nos hoīes eſſe. et habere potuiſſe Et qui iſto mō do corripit ⁊ punit delicta benedi ctionem domini promeret̉. In cu ius figurā cum Aoyſeſ dixiſſet le uitis ꝙ vnꝰ qͥſqꝫ gladiū acciperet ⁊ fratreꝫ ⁊ amicū occide̓t qui vitu lū cōflatilē adorauerat. ⁊ ipſo ma dato moyſi paruiſſent. dixit ad leuitas Aoyſes. Conſecraſtis manus veſtras hodie domino. Vnuſquiſqꝫ in filio ⁊ in fratre ſuo vt detur vobis benediccō Exo. 32. Et ꝑ oppoſitum fauentēs inſolen tibus ⁊ eis in eorūdem factis ad ulates. ſunt cauſa ꝑdicōis eorum

⁊ cōfuſionis finalis vnde de quoh̓ bet tali d̓t Saluator luce. 6. Ve vo bis: cum benedixerint vobis homi nes. homines inꝙͣ fauētes defecti bus qui errantes non corrigunt ſꝫ adulatorie benedicunt Contra quos per ꝓph̓aꝫ ayt. Maledicā be nedictionibus veſtris: ⁊ maledi ram illis. quoniam non poſuiſtis ſupra cor Malach̓. 2. Et ſic preal legatū ē qͥ arguūt ⁊cͣ. Lcō. 146. Ropter hec ⁊ hijs ſimilia aſſi ſunt digne tormēta ⁊ ꝑ multitudinem beſtia eum exterminati ſunt pro quibuſ cormētis bene diſpōſuiſti populuꝫ tuum quibus dediſti concupiſcen ciam delectamenti ſui nouuꝫ ſapo rem. eſcam parans eis ortigoniē tra vt illi quidē ꝯcupiſcentes eſcā ꝓpter ea que illis oſtēſa ⁊ īmiſſa ſūt. ⁊ a neceſſaria cōcupīa auerte rentur. Hij aūt in breui in opes fa cti nouam guſtauerunt eſcam Poſtꝙͣ ſpūſſcus reprobauit ydo latraſ ꝑ multaſ vias ⁊ declarauit diffuſe vnū ſolum verum deum eſ ſe colundum Cultus autem vniꝰ dei fuit antiquitus potiſſime apud hebreoꝫ Cultus vero ydolorū apd̓ egiptios Aodo cōſequenter ī iſta ꝑte vt cultum vnius dei complete ſuadeat ⁊ cultum ydolorum ꝑfecte diſſuadeat: agit commixtim vſqꝫ ad finem libri: nunc de ſupplicijs inflictis egipcijs: nunc de benefi cijs collotis iudeis. oſtendens ꝙ illi erāt iuſte puniti propter eoꝝ iniquitateꝫ ⁊ iſti mirabiliter iuſti ficati a deo propter eorum pieta tem: quia vnum verum deum fide liter coluerunt Et huiuſmodi pro ceſſum tenuit ſupra. ca. ij. diuidit̉. ergo proceſſus ſuus vſqꝫ ad finē libri in duas partes Nam primo narrat iuſtorum ⁊ iniuſtorum cō munem retributionem Secundo rependit auctor libri deo pro colla tis beneficijs populo dei gratiaꝝ actionē ī fine libxi ibi In omnibꝰ enim magnificati Circa primum duo facit Nam primo narrat ma lorum multiplicem tribulationeꝫ Secundo eorum finalem extermi nationem ibi Impijs autem Cir ca primum tria facit Primo oſtē dit quomodo egiptij affligebant̉ ꝑ beſtiaſ ⁊ aīalia Scd̓ on̄t quō af fligebāt̉ ꝑ res inſēſataſ ⁊ elemēta Tercō qūo affligebāt̉ ꝑ corꝑa ſu perceleſtia Secunda ꝑs infra caº iſto. Negātes enim noſſe Tercia ca. 17. Magna enim ſunt iudicia tua In qualibet em̄ iſtaꝝ ꝑtiū fa cit collacōem ⁊ correſpōdentiā int̓ bn̄ficia ⁊ ſupplitia Nam ſicut egip tij p̄mebant̉ ꝑ beſtias elemēta ⁊ corꝑa ſuꝑceleſtia Ita hebrei ꝯtra hec tres mia̓biles ꝯſolacōnes ha buer̄t ſiue receper̄t. habuerūt em̄ cōturnices eis datas in eſcā: vt ſic̄ muſce ⁊ ſcynifes afflixer̄t egiptios Ita volucres nobiles cōſolarent̉ hebreoꝫ. Secundo habuer̄t man na de aere deſcendēs: vt ſic̄ ignis ⁊ grādo afflixerūt ꝑ elemētū aeis egiptios ita māna ꝑ idē elementū deſcendens confortaret hebreos. Tercō habuerūt luce a corpoībo ſuꝑceleſtibꝰ ſꝑ cū eis ꝑmanētē vt corpora celeſtia: qn̄ ēgipcijs luceꝫ ſuā ſb̓traherent eā tn̄ nichilomīꝰ hebreis exhiberent de iſtis gͦ bn̄ ficijs ⁊ ſupplicijs agit̉ alternatim

ꝑ anthileſim ꝑ duo capitula. Cir tn̄ primā antiteſim que ē de egipti orū ext̓minacōe: ⁊ de hebreorū cō ſolacōne ⁊ vtraqꝫ ꝑ beſtias ⁊ vo latilia. tria facit Nā primo narrat egiptiorū ext̓miācōnē Scd̓o bebre orumia̓bilē cōſolationē. Tercio aſſignat inter egiptios ⁊ hebreos cuiꝰ dā diuerſitatis diſtinctioneꝫ ſcd̓a pars ibi. pro quibꝰ tormen tis. t̓cia ibi Oportebat Quantū ad primū dicit. ꝓpter hec ⁊ ydolatri ammultiplicem. ⁊ hijs ſimilia qͥa aliquos modos ydolatrie ſpecifi cauit ⁊ aliquos pretermiſit. Paſſi ſūt digne tormenta ⁊ ꝑ multitudi nem beſtiaꝝ exterminati ſūt qꝛ ꝑ multitudinē beſtiaruꝫ quidā afflic i ⁊ quidā ext̓minati ſunt. Circa ſecūdū ꝑ contrariū fecit deꝰ circa populū ſuū licet peccaſſent ī deẜto ſicut narratur Exo. 16. Filij iſrahel in deſerto murmurauer̄t contra dn̄m dicentes Vtinā eſſemꝰ mor tui in egipto quando ſedebamꝰ ſu percarnes vl̓ ſuper ollas carmuni ⁊ comedebamus ad ſaturitatem. ſtatim vero cum Moyſes oraſſet ad dn̄m redijt ⁊ rn̄dit eis Audiuit dn̄ſ murmuracōes vraſ contra eū ⁊dabit vobis veſꝑpe carnes Facto vero veſꝑe aſcenderunt cōturniceſ de quodā ſinu arabico. vbi potiſſi me nurriūt̉ ⁊ tranſito mari īt̓mē dio ceciderūt intra caſtra id eſt in tra tentoria hebreorū ⁊ capieba tur ad nutum populi. ⁊ hanc hiſ toriam narrans in lr̄a. dicit ſic. ꝓ quibus tormentis egiptiorū. pͥꝰ recitatis.⁊ loco tormentorū egipci is illatorū. bn̄ diſpōſuiſti ppl̓m tu um adediſti bn̄ficia populo tuo qͥ R Capl̓m Xvj hijs ⁊ illis qui fuit populus tuus dediſti cōcupiſcenciam delectamē ti fuia. delectacōnē cōcupitā. Iuxta illud psͣ cōcupierunt cōcupiſcenci am ī deẜto nouuꝫ ſaporē ⁊ eſcam noui ſaporis. p arans eis ortige metra Eſt autē ortigometra aius regia ẜm mgr̄m in hiſtorijs quā Ioſephus ortigiam vocat Grecꝰ vero ortigomētra nos vulgo dici mꝰ curlegiū a currendo Et dicit̉ or tigmētra quaſi r̓cta mēſura. yſido rus tamē videt̉ dr̄aꝫ ponere it̓ cot nicem ⁊ ortigomētra ⁊. Ethiō. c. A Cōturnices a ſono vocis dicuntur quas greci ortigias vocant eo ꝙ viſe fuerunt. primo in ortigia īſu Hee adueniendi tꝑa habent. Nam eſtate depulſa maria tranſ meat Ortigometradicit̉ q̄ gregē ducit. Cū āt t̓re aꝓpropinqͥt Acci PN pit̓ videns eam rapit ⁊ proplerea cura eſt vniuerſiſducem ſollicita re ext̓ni generis per quā caueant̉ extrema pericula Cibos gratiſſi mos̓ habent. ſeminia venenorum ꝙ ob cauſam eas veteres veſci in terdixerūt Solum enim hoc amal̓ ſicut homo caducū patitur morbū hec yſidorus Vbi patet ẜm eū. ꝙ cōturnix ⁊ ortigometra non ſunt idem. quia ſolū illa dicitur ortigo metra que ducit exercitum ⁊ nō alia. ꝙͣuis auteꝫ dicat yſidorꝰ acci piens a Solino. ꝙ ſolum hoc ani mal morb̓um patitur caducum. Non tamen creditur hoc eſſe veꝝ Vulguſ enim dicit ꝙ auctor libri qui incipit triplex eſt eſſe. ſcribit Illum quidem morbū paciuntur paſſeres. Scribit eciam Solinꝰ de inirabilibus huius mundi

decoturnicibus: ꝙ qn̄ mare tran ſire volunt auſtro flante nūꝙ exe unt. nā vim flatus tumidioris me tunnt/ plurimūqꝫ ſe aquilonaribꝰ credunt vt corpora pingia ⁊ ido tarda: facilius ꝓuehat fictior ac vhementior ſpūs. cū maria tran ſeunt: impetus differunt ⁊ metu ſpacij longioris: vires ſuas tarcti tate nutriunt. vbi vero terraꝫ con ſpiciut cateruatī coeunt deinte conglobate vehementiꝰ ꝓperat. q̄ feſtinacō plerūqꝫ exitiu parat na iugantibus Accidit enim noctibꝰ vt vela nicidāt ⁊ preponderatis fu nibus ī alueoꝫ mergant hec. Soli nus Iſto ergo auiū genere pauit dn̄s filios iſrl̓ in deſerto cū paterē tur ꝯcupiſcentiā carmū quales cō mederant ī egipto vt videlicet ꝑ il. las carnes auerterent̉ a cōcupīa quā habebant Et hoc eſt ꝙ d̓r in litterā vt illi quidē a filij iſrahel cō cupiſcentes eſcaꝫ carmū.ſ. de egip to auerterentur ⁊ a neceſſariā cō cupiſcentia hoc eſt violentia neceſ ſarium enim vno mō d̓r violentū ẜm Ariſ. ⁊. meth̓. c. de neceſſal̓o fu it autem concupīa eorū violenta qꝛ oriebat̉ ex conſuetudīe veſcēdi carnibꝰ in egipto. Conſuetudo āt aſſimilatur natue̓..7. ethi. Conſue tudo eſt alterā natua̓ Vt ergo au̓ terentur a neceſſariā ꝯcupīa ꝓptor ea que nlis oſtenſa ⁊ miſſa funt.. ꝓpt̓ animalia: que ul̓ miſſa fuer̄t ꝑ diuinā ꝓuidentia ā cōturnices. ideo eis d̓initus date fuerunt qd̓ ⁊ fem ꝓtunc ſaltē fuit vt a ꝯcupͣia auerterent̉. vn̄ ſubdit. hij aūta fi lij iſrl̓ in breui inopeſ fū indigē tes cibo nouā guſtauerūt eſcaꝫ dequa dictum̄ eſt. Et eſt notanduꝫ ꝙͣ conſuetudo maximā hꝫ violenti am inclinandi voluntatem ad e. Et ideo ſicut optimum eſt aſſuefi eri ad bonas cōſuetudines ⁊ vtu oſas ita ꝑiculoſiſſimuꝫ ⁊ peſſimū eſt aſſuefferi ad viciā vn̄ narrat valerius li. 7. c. ⁊ in fine ꝙ Creten ſes cū acerbiſſima execracōne vti volunt aduerſus eoꝫ: quo vehem̄ ter odiunt optant vt mala cōſue tudine delectentur modeſtoqꝫ vo luntatis genere efficaciſſimuꝫ ge nius vitionis euentum repiunt. hec ille vult dicere: ꝙ ipſi videntur modeſte maledicere quando dicūt homini mala cōſuetudine delecte xis ⁊ tn̄ imprecantur eis maximū genus mali De malicia vero puer ſe conſuetudinis loquitur Augꝰ. 8. cōfe. c. i. ⁊ de ſemetipſo dicit. ꝙ difficilis fuit ad conuertendū ad fidem. vn̄ dicit ſic. Ligatus eram non ferro alieno. ſꝫ mea ferrea vo luritate. velle meum tenebat īimi cus: ⁊ inde michi carhenam fecea̓t ⁊ conſtrinxerat me. quippe ex vo luntate peruerſa facta eſt libido. ⁊ dum ſeruiui libidini; facta ē cō ſuetudo. ⁊ dum conſuetudini non reſtiti: facta eſt neceſſitas hec Au g. Vnde etiam metrice dicitur. Qui n̄ aſſueſcit v̓tuti: dū uiueneſ cit A vitijs neſcit diſcide̓: qn̄ ſeneſ cit̉. In cuiꝰ figurā ſaluator facilit̓ fuſcitauit puellā ī domo ⁊ iuuenē delatū ī portā Sꝫ lazaꝝ q̄t̓duanuꝫ ī monumētocū genitu lac̓mis. ⁊ clamoe̓ Ioh̓s. 11. Qunhiſtoriā ex ponēs Augͥ. ſuꝑ Math̓. omē. il. d̓t̓ ſic Moles īpoīta ſepulchris ip̄a ē dua̓ vis cōſuetudīs. q̄ p̄mit̉amīa

nec reſurgere nec ſpirate ꝑmittit̉ dictuꝫ ē āt qͣtduanꝰ ē Reuera ad ſſtā ꝯſuedīeꝫ d̓ qͣ loqͥꝛ qͦdā ꝓgreſſu pueīt aīa. pͥma ē qͣſi ſcitillacō d̓lec cōis ī corde. Scd̓a cōſēſꝰ ī volūtate. Tertia fcm̄. Rrͣta ꝯſuetudo hec Au guſti. Lcō 144. Portebat em̄ ī illiſquidē ſine excuſacione ſuꝑueni re interitum exercentibuſ tyrannidē. Hijs aut oſtēdere tm̄ quemadmodū inimiti illoruꝫ ext̓ minabant̉. Item̄ cū illis ſuꝑuenit ſeua beſtiarum ira morſibus ꝑu̓ ſorū colubrorum extīabāt̉. ¶ Pꝰ ꝙͣ ſpiritꝰ ſanctꝰ ꝑ ſalomonē decla cauit aliqualit̓ quō egipcij puni ebāt̉ in egipto ꝑ ſcinifeſ muſcaſ ⁊ ranas. quia poſſet aliqͦs dicere ꝙ oīno cōſimiliter affligebāt̉ hebrei in deſerto ꝑ ſerpenteſ ignitos: qui ppl̓m tactu venenoſo īflaminaue runt et occiderūt ideo placuit auc tori diuerſitatē aſſignare in hac ꝑ te inter afflictiones illataſ egipcijſ ꝑ hꝰ modi beſtias ⁊ caſtigacōnes illatas hebreis ꝑ cōſimilē moduꝫ. Et circa hoc duo facit. Naꝫ primo aſſignat miraculoſā diuerſitateꝫ Scd̓ illoꝝ miraculoꝝ deo attribu it auctem. ſcd̓a ꝑs ibi Tu es doi ne. Cirͣ pͥm̄ duo frīt. pᵐ on̄t qūo diu̓ſiōde digͣ fuer̄t pūicōe. Scd̓̓ qͥ mō hebrei hūer̄t ſe ī afflictōe ſcd̓a ps i. Eteī cū illis. Circa pͥmū ſciēd̓ ꝙ egipcij qui detinuerāt hebrros ꝙ filios iſrahel ꝑ goo. annos in ſer uitute poſt mortē Ioſeph qui eciā ordinauerūt totū maſculinū genꝰ hebreorū inter ſe mei̓to debent tr di ad interitū ſine quocūqꝫ remeˢ ⁊ maxīe ꝓpter durciam cordis eo Cap xvj rū ad oracionem ioyſi ⁊ aaron merito debuerunt morti trādi ſed hebrei in deſerto multo minꝰ pee cauer̄t ⁊ iō ſuffecit: ꝙ aliqͣ tali pu niret̉ pena ꝑ beſtias. ſicut egipcij quondam puniti extiterant. vt caſtigarentur in ſeipſis ⁊ ꝑpende rēt que egipcij ſuſtinuerat ī egip to. Et hoc ē quod dicit Oportebat enim illis quideꝫ a. egipcijs ſine ex cuſacōne id eſt ſine pene mitigaci one ſuꝑuenire interituꝫ id eſt mor tem. exercentibꝰ tyrannidē in eis Hec tya̓nndis eſt regime tyran in. ⁊ ē quedā ſpecies monarchie regalis. quando aliquis principa tur populo contra eorū volūtateꝫ ⁊ ad ſui ipſiꝰ ſolum vtilitatem p uatam ẜm Ariſtotilem 3. Pol̓. ⁊ 8. Ethi. Vnde tyrannidiſ ē crude A lis dominacio. Hijs autē id eſt fili is iſrahel oportebat oſtendere tan tum ꝑ ſenſibilem exꝑienciaꝫ ī cōſi milibꝰ afflictioībꝰ quēadmodum immici illoꝝ.ſ. egipcij ext̓mīaban tur. hec aūt ꝑpenderūt ſenſibiliter qn̄ ip̄i ext̓iabat̉ morſib̓ꝫ colubroꝝ Et hͨ ē qd̓ ſubbit. etei cū ull̓ ſuꝑūe nit ſeua heſtiaꝝ ira.ſ. ẜpeciū igni toꝝ īmiſſa viꝫ a do morſibꝰ ꝑu̓ſo rū colubroꝝ ext̓iabant̉a aliqͣ mur murāteˢ ꝯtr̄ dn̄ꝫ ⁊ n̄ peītēteſ. mor debāt̉ ſꝫ n̄ ext̓iābāt̓. Colub̓ ē genꝰ ẜpētiſ ⁊ dr̄ colub̓ qͣi colēs vmibr̓ſ qꝛ ī vnib̓s ſepui ꝯmoa̓t̉. ⁊ dr̄ Deu tº. 8. In deẜto illo fuer̄t ẜpētes fla tu adu̓rēteſ ſcorpiōeſ. ⁊ dipſades dipſadeſ dipſadis ē geꝰ ẜpētis. et dr̄ itīe ſitula ꝑ cōtrͣriū qꝛ puit hoī ne ſiti. vaſ ve̓o fitula vot̉ ꝓprie qd̓ aufert ſitim ⁊ ſunt iſte ſitule ado porue. vt cum calcant̓ vix videant̉

tiō quaꝝ venenuꝫ an̄ extīguit ꝙͣ ſen tiat̉: nec triſticiā ſentit morituruſ ẜm mgr̄m ī hiſtoria ſuꝑ s. c. deū tro. Et figurāt moralit̓ iſte ſitule demones qui bonos viros fedis co gitationibꝰ agitant ⁊ infeſtāt. Iſ te eciā ſunt ita ꝑue ꝙ vix vident̉. ⁊ ex minia occaſione ſurgāt ⁊ in toxicant ſine moleſtia: īmo cuꝫ de lectacōne ꝑimūt: qn̄ ſunt ꝑ delec tatione moroſe. ¶ Circa illaꝫ clau ſulam oportebit em̄ illis ſine excu Colld̓ ſacōe ſuperuenire interi. Noͣnduꝫ ꝙ t̓ria ſūt q̄ īexcuſabiles reddunt oēs peccatores ⁊ pena dignos on̄ dunt: viꝫ magnitudo ſcientie ī pec cate: ſimilitudo culpe in iudicante ⁊ īeptitudo cauſe in allegate Pri mo gͦ reddit hominē inexcuſabi lem magnitudo ſcīe in peccate. qn to em̄ aliquis maiorē ⁊ clariorem noticiam habet de deo. tanto ma gis peccat ceteris paribus. Et ido de ph̓is dicit Apl̓s ad Roͣ. j. Rd̓ ī uiſibilia dei eis ꝑ creaturas inno tuerunt. ⁊ tamē euanuerūt in cō gitacōibus ſuis ⁊ obſcuratuꝫ eſt inſipiens cor eoꝝ in tantu vt ydo la colerent: nec ſuꝑ hoc in aliquo excuſant̉ quaſi de d̓o nullā notici am habuiſſent: quia inuiſibilia dei ꝑ ea q̄ facta ſunt intellectu cō ſpiciūitur. ſempiterna quoqꝫ vtuſ eius ⁊ diuinitas: ita vt ſint īexcu ſabiles. Simile dicit Saluator de iudeis Ioh̓. ⁊ i. Si nō veniſſeꝫ ⁊ lo cutus eis fuiſſem: peccatum non haberent. nūc āt de peccato ſuo n̄o habent excuſacōem. Secūdo red dit homine inexcuſabilem ſimili tudo culpe in iudicate: qn̄do aliqͥs iudex deprehēditur in crimine pro quo ſoler alios punire: nullā pōt excuſacōem pretendere. Exemplū de falſis iudicibꝰ qui volebāt cō dempnare fuſānam daniel̓. 13. Et ido ſignāter dicit Apl̓s Roͣ. 2. In excuſabilis o homo oīs qui iudi cas. in quo em̄ alterū iudicas: te ipſum ꝯdempnas. Tercio reddit hominem iuexcuſabitem īeptitu do cauſe in allegāte. quādo eī cau ſa que allegat̉ manifeſte nulla ē vel ꝯficta ꝑ mendaciū nō eſt ex cuſatio ſed aggrauatio ad prece dens delictum. Exemplū de inuita tis ad tenam Luce. 14. Qui falſas ⁊ fictas excuſacōes fecer̄t ⁊ aſſig nauerūt: a cena fuerūt reprobati ⁊ alij loco eoꝝ vocati. ⁊ ideo ꝯtra tales excuſacōnes malicioſas pe tit pͣs. Nō declines cor meū in ver ba malicie ad excuſādas excuſa tiones in peccatis. Excuſāt ſe qua drupliciter hoīes de peccatis ſuis. Quidā ꝑ laſciuiā ſocietatem. Rui dā ꝑ diuina volūtatem: quidaꝫ ꝑ carnalem fragilitatem: quidaꝫ ꝑ finalem vtilitatem. Primi dicūt cōmuniter quādo deprehēduntur peccaſſe: mala ſociētaſ ꝯpulit me ad hoc malū. que quidem excuſa tio fatuiſſima putaret̉ apud iudi cem ſecularem: cū cōcedat facinꝰ ⁊ alios coaccuſet. ſed multomag̓ apud deum nō valet qͥ nouit ma li arbitrij libertatem Vnde ī Pro uerbijs Omitte excuſacōnem: ne mō peccat inuitus ⁊ eſt excuſacō ml̓toꝝ allegatio ſocioꝝ. Sicut di cūt multi Ruare nō licet michi. Sic em̄ facit talis ⁊ talis. Sed iſta ſocietas nō excuſat peccatem ẜm Ihero. in qͣdaꝫ epiſtola Ml̓titudo ſociorum

AN ſocioꝝ īpunibile non facit trimē Secūdo quidam ſe excuſant ꝑ di uinam voluntatem: quoꝝ aliqui dicunt deum eos ſciuiſſe peccato res ⁊ velle eos tales eſſe: nec eis eſ ſe imputādum: ſed diſpoſicōni di uine ⁊ corporibꝰ celeſtibꝰ ⁊ ꝯſtel lationi. Et tales deuꝫ blaſphemat quaſi ſit auctor maloꝝ ⁊ vindex factoꝝ que homines cauere n̄ poſ ſunt. Iſti aliquo modo figurātur ꝑ Iacob volentem decipere patrē ſuū: cum pater quereret qūo taꝫ cito īuenire potuiſſet̉: vnde ſibi ci bū optatum pararet. Reſpondit voluntas dei fuit vt michi cito oc curreret quod volebā Gen̄. 24. Iſ to modo ſūt nō nulli mūdi ſapīe tes iuris ciuilis periti: quicqͥd faci unt colorare legibus ⁊ munire ra cionibus ſciunt oīnō: vt nichil faciant ſceleris quod non ſit iuri bn̄s excuſatum. ſi homo credere velit eis. Tales aſſimilantur Dy onſio tirāno: de quo narrat La leriꝰ li. i. ca. 2. Iſte ingreſſus tem pla deorū detracto Ioui olimpio magni ponderiſ aureo amictu pā num laueum ei circumdedit ⁊ ad mirātibus illis qui aderāt: ꝙ ſic ſine timore ſāctos ſuos ſpoliare p̄ ſumpſit. Reſpōdit ꝙ illud ad dei ſui cōmodū feciſſet. Nā aureuꝫ a mictum graue foret ꝓ eſtate ⁊ fri gidū ꝓ hyeme laneū qͦꝫ ꝓ vtroqꝫ tꝑe fuit aptum. Iterū eſculapio qui fuit barba aurea redimitꝰ de ini iuſſit ⁊ auferri. Cuiꝰ cam aſſig niauit ꝙ appollo pater ſuꝰ imbar bis eſſet ⁊ nō decebat pre carēte barba: filiū apparere barbatum Iterum vittas aureas ⁊ pateras Caplꝫ xvj ⁊ coronas q̄ ſimulachꝝ porrectis manibꝰ ſuſtīebant̉ tollebat ⁊ ſe eas accipere: nō auferre dicebat. ſtultum eſſe ꝯfirmās a quibꝰ boͣ p̄camur: ab hijs porrigentibus nolle ſumere. Iſto modo prudēteſ ſeculi quantumcumqꝫ flagicioſē ſe habuerit cōtra iura deū ⁊ ecci am ſemꝑ coloratis rationibus ſe excuſant. Tercio quidaꝫ ſe excu ſant ꝑ carnalem fragilitatem ⁊ dicunt plane blaſphemātes deuꝫ ſe nō poſſe a libidinibꝰ abſtinere ꝓpter complexionē talē. Contra quos arguit Ihero. in explanati one fidei ⁊ allegat eū Agr̄ ſēten tiaꝝ. ⁊. diſ. 36. Execrauimꝰ inquit nos blaſphenia eoꝝ qui dicunt Impoſſibile aliquid homini a d̓o p̄ceptum eē ⁊ mādata dei nō a ſin gulis: ſed ab hominibꝰ in ꝯmuni poſſe ſeruari. Quarto quidā excu ſant ſe ꝑ finalē vtilitatem ⁊ tales inuēiuntur nō nulli p̄dones: rap tores ⁊ iniuſti exquiſitores: qui aufer̄t a diuitibꝰ bona ſua ſine cō ſcientia: colligūt ⁊ r̓condūt ⁊ elēo ſinas cauſā finalē p̄tendūt. Iſto modo diu̓ſi diu̓ſas excuſacōnes ī uēiunt: vt cū peccatores exiſtāt ſe tam cōtra deūde peccatis defendūt Vnde Gregoriꝰ. ⁊. Moraliū. Vſi tatu generis hūani viciūi eſt libi do peccatū ꝯmittere ⁊ cōmiſſuꝫ ne gādo abſcondere ⁊ cōiuctum defē dēdo excuſae̓. Sicut autem impiū eſt peccata q̄ cōmiſimꝰ ꝑtinaciter excuſare: ita virtuoſū eſt valde ꝓ ximū nō faciliter ſed cōpatiendo aliqͣliter excuſare: cōſiderātes cō munis fragilitatis cōditionē: ſin cere familiaritatis cōioneꝫ ⁊ vere

cō pietatis exercitationem. Primo enim cōmunis fragilitas quā fre quēter omnes erramꝰ debet nos mouere ad aliqualit̓ excuſādum: non tamen ꝑtinaciter defendend̓ errores faciles alioꝝ vnde Bern̓. ſuper Cātica ẜmo 4i. Noli iudicae̓ proximū ſꝫ magiſ excuſa ītencōeꝫ ſi opus non potes. puta ignoran ciam. puta ſurrepconē. puta caſuꝫ ꝙͣ ſi omnē omnino diſſimilatiōeꝫ rei certitudo recuſat. ſuade nichiloī nꝰ tibi ⁊ dicito apud temeip̄m ve heinēs temptacō fuit. Quid de me illa feciſſet ſi illa accepiſſet in me ſimiliter ptātē. Secundo mouere not dꝫ ad idē ſincere faīliaritatiſ cō munio. ut ſaltē de amicis faciliter mala non credaꝰ. nec eciam de ꝓ ximis. nec de prelatis vel etate ꝓ uectis Vnde Ieroniꝰ in ēpl̓a ad ru ſticū. nō eſt facile malū de ꝓuecta etate credendū quaꝫ vita pretei̓ta defendit̉ ⁊ honorat vocabulum dignitatis de amico eciā ſuo Xeo. crate cum quidam platoni dixiſſꝫ ꝙ dixerat de eo malū reſpondit n̄o eē ſibi credibile. ꝙ ille que tm̄ aā bat eum non diligeret cumqꝫ nar ratis dictum ſuum ſe probaturuꝫ aſſereret. Reſpondit Plato nūꝙͣ xenocratē talia dixiſſe niſi expedi re iudicaſſet. Tercio moue̓ nos debet ad ideꝫ vere pietatis exerci facio. Oiū eſt enim alienos defectꝰ ſine leſione iuſticie quantuꝫ fieri p̄t excuſae̓ ⁊ famaꝫ ꝓximorū qua tu poſſibile eſt illeſaꝫ ſeruare. Vn̄ Oigenes ſuꝑ Leuit̓. 33. c. Nō vult te dominꝰ: ſi forte videris peccatū fratris cōtinuo euolare ad publi cū ⁊ ꝓclamare paſſiꝫ ⁊ diuulgae̓ pͣctā aliena. qd̓ eēt vliqꝫ nō corrē gentis ſꝫ infamantis Vn̄ apl̓i Sy mō ⁊ Iudaſ. Nos innocētes abſol ue̓ oꝑtꝫ. nocēteſ vero ꝓdere n̄ decet Lectio 148. Ed nō inperpetuuꝫ ira tu a permanſit. ſed ad cor rectionē in breui turbati ſunt ſignum habentes ſalutis ad comemoracioneꝫ mandati legis tue. Qui em̄ cōuerſus eſt nō propͥ ter hoc ꝙ videbat ſanabatur. ſꝫ per re omniū ſaluatoreꝫ. ⁊ in hoc oſtendiſti inimicis noſtris. quia tu es qui liberas ab omni malo. Il los autē locuſtaruꝫ ⁊ muſcaruꝫ oc ciderūt morſus: ⁊ nō eſt ſanitas anime illorū quoniaꝫ digni erāt ab huiuſmōdi ext̓minari. Oſtē ſa diuerſitare demelti inter egip cios ꝑunitos per beſtias in egipto ⁊ int̓ hebreos punitos per beſtias in deẜto. In iſta parte proſequi tur de eadē diuerſitate ſupplicij. Fuer̄t autē diu̓ſiōde puniti. Egip. cij ad ext̓minacioēꝫ. Hebrei vero ad correctione. De p̄uicione egip ciorum ꝑ ranas muſcas et cyni fes ſatis eſt ſuꝑiꝰ tactum: de pūi cione vero hebrorum ē ſciēdum ꝙ ſicut habetur Numeri 21. Cū po pulꝰ in deſerto contr dominū mur muraſſet īmiſit eis ſerpentes igni tos hoc eſt paruos ⁊ veloceſ ad modum ſcintillarum qui factu ve nenoſo inflāmabat ⁊ cauſabant̉ tumorem ⁊ ruborem in carne. ad quorum puncturam vulnerati ſunt. Quidam vero mortui. Ve nierunt ergo ad oyſen ⁊ roga uereut eum ꝙ oraret pro eis ad dominum. Ad huiꝰ ergo preces

ordinauit dominꝰ: vt faceret figu ram ſerpentis de ere ⁊ poneret ſuꝑ ſūmitatē ꝑtice ⁊ faceret illum defer ri in populo ⁊ dixit eis ꝙ quicūqꝫ eſſet ꝑcuſſus a ſerpente ignito ſta tim aſpiceret ad ſerpentem eneuꝫ ⁊ curae̓tur Iſtud miraculoſum re medium prouidit deus filijs iſrl̓ in deẜto ⁊ fuit figua̓ pulcherrima de paſſione criſti ſicut ipſemēt al legauit Ioh̓. 3. Sicut Moyſes ex altauit ẜpentem in deẜto: ita exal tari oportet filiuꝫ hominis: vt om nis qui credit in eum non ꝑe̓at: ſꝫ habeat vitam eternam de affli ctione igitur hebreoruꝫ ꝑ ẜpentes ignitos ⁊ r̓medio eis cōceſſo agit auctor in ꝑte iſta declarans qua liter egiptij afflicti fuerunt ſine re medio tꝙͣ īcorrigibiles/ hebrei ve ro cum remedio tꝙͣ filij ad corre ctionem habiles Et circa hoc tria facit Nam primo tangit hebreoꝝ racionabilem caſtigacionem Se cundo egiptiorum miſea̓bnlem ex terminacioneꝫ. Tercō redit ad de clarandam mirabilem hebreoꝝ k berationem in plaga ẜpentū ſcd̓a ibi Illos autem locuſtarum. tercia ibifilios autem tuos Circa primū quatuor facit nam primo agit de afflictionis tedio ſcd̓ de libea̓cōis remedio. tercio de eiuſdem reme dij autore precipuo. quarto de fi ne per illud remedium principa liter intento. ſcd̓a pars ibi Haben tes ſignum ſalutis. tercia ibi Qui enim conuerſus. quarta ibi ⁊ ī hͦ oſtendiſti dicit ergo ſic Sed non inperpetuum ira tua permanſit. Ira tua ⁊ pena īflicta ꝑ te hebreis peccantibus in deẜto: non fuit ex Rª Cap̄ xvj. t̓minatiua oīm generaliter ſed ca ſtigatiua tantum ꝟvn̄ ſubdit Sꝫ ad correctionem in breui turbati ſūt Iheremie. 3. Non faciam te in con ſumpcionem: ſꝫ caſtigabo te in in ditio vt non videaris tibi innoxi us ⁊ hoc in breui: quia yſaie. lg. In momento indlignacionis mee abſcondi faciem meam parumꝑ a te ⁊ tamen cum fuerūt in turba tione illa fuerunt habentes ſignū ſalutis: ſcilicet ſerpentem eneum ad commemoracionem mandati legis tue ⁊ ſicut commemoratur ī lege tua. Nuneri. 2. Fac ſerpentē eneum ⁊ pone eum pro ſigno ſed quia ille effectus quo cuati fuer̄t ad inſpectionem ẜpentis enei poſ ſet a ſimplicibus ipſi ẜpenti atrri bui ⁊ non deo Ideo tercio ſubiun git qui enim conuerſus eſt ⁊cͣ per te criſtum figuratum per illum ẜ I4o pentem eneum qui oīm eſt ſalua tor Figua̓batur autem criſtus ꝑ iſtumpentem eneum multiplici ter ſcilicet qnͣtum ad morum inno centiam. qnͣtum ad ſitus eminen tiam. qnͣtum ad vite carentiam ⁊ qn̄tum ad ſalutis effitienciam. ¶ Primo qnͣtum ad morum inno centiaꝫ: quia ſic̄ illa figua̓ ẜpentiſ veneno ſe apparuit. ⁊ tamen nul lum venenum habuit. Ita criſtꝰ in carne apparuit ⁊ tamen nulluꝫ peccatum habuit: nec eſt inuentꝰ dolus in ore ipſiꝰ. Secundo quo ad vite carentiam: quia ſicut ſer pens ille vitam non habuit ⁊ ta men de matela maxime duratiua̓ fuit̉: quia es inter omnia mētalla durabilius eſt. ſicut dicit hec glo ſa. Ita criſtus vere mortuus eſt p. 2º

o ẜm humanitatē ⁊ vere eternus ⁊ immortaliſ eſt ẜm diuinitatē. Ter cio quantum ad ſitus eminēciam quia ſicut ſerpens fuit ſuꝑ parti cam longam ut a toto populo vi deretur ⁊ a gentibus Ita xp̄us in ligno crucis ita alte ſuſpendebat̉ ut a boco populo videretur vbi eē adhuc a deuotis mentibus ꝑ fidē ⁊ amorem conſpicitur. ¶ Quarto ad ſalutis efficiēciam quia ſicut omnis a vero ſerpente percuſſus ſi ſerpentem eneum aſpiceret cu rabatur. Ita quilibet a dyabo lo vulneratus. ſi criſtum in cruce conſideret per fidem et veniam ro get ſanatur. ¶ Quarto ſubiungit finem per iſtud miraculum prī cipaliter intentum. videlicet ho norem dei cum dicit. Et ī hoc oſtē diſti immicis noſtriˢ quia tu es qͥ liberas ab omni malo a. corporali ⁊ ſpūali Criſtus enim legit̉ feciſſe miracula propter tria. Primo ad eorum circa quo operabatur vti litatem. quia eos frequenter ī cor pore ⁊ in anima curabat. Secundo ꝓpter aliorū cōuerſionē. quia mul ti videntes xp̄imiracula conuerte bantur. Tercio propter dei glori am ⁊ honorem Io. xi. Nec hic pec cauit. neqꝫ parenteſ eiꝰ. ſed ut ma nifeſtentur operā dei ī illo. Et eodē modo in propoſito deus iſtud mi raculū fecit ad vtilitatem bonoruꝫ de filijs iſrahel. ad conuerſionem malorum ⁊ ad gloriam dei dila tandam. Scd̓o pnͥcipaliter ī iſta lectōne agit de egiptiorum ī egip to miſerabili ꝑ beſtias ext̓minati. onē que propter eorum maliciaꝫ ſine quotumqꝫ vemedio īfligeba tur Vnde ſubdit Illos aūt ⁊ egip tios locuſtarū ⁊ muſcarū occiderūt morſus. De quibus locuſtis diui Exodi decimo dixit dominus ad Moyſen extende manum tuam ſu per terram egipti ad locuſtam vi aſcendant ſuper eam ⁊ deuorent omnem herbam que reſidua eſt grandim. de muſtis vero Exodi ꝰ habetur Venit muſca grandis in domo pharaonis ⁊c: Locuſta ẜm gloſam ſuper illud Exo. 10. di citur quaſi longa haſta. quia ha bet longiora crurā retro ꝙ ante. Et ẜm yſidorū 12. Ethi. Eſt animal paruū noxiū habens dentē ⁊ plꝰ ꝙͣ cetera animalia frugibus nocꝫ Item ẜm Ieronimū ſuꝑ primū ca pitulū Iohelis. huiuſmodi volati lis tria ſunt nomina ſucceſſiue ẜm etatem Nam fetus locuſte an teꝙͣ habeat alas vocatur brucus cum incipit volare vocatur a cela bus cuꝫ plene volat vocatur locu ſta. De locuſta loquens Baſilius in exameron dicit locuſta dicitur qͣi loco ſtare faciens quia cuꝫ iter arripienti occurrit malū eſt ſicut buſo dextrū pretendit. vel dicit̉ lo tuſta. quia tunc ſaltū dat. nunc lo co ſtat vel quia per modicum tem pus ſtat in vno loco Criſoſtomꝰ ſuper Math̓. ſi ait Locuſte ſūt vo latilia. munda quidē ſed ꝑua ⁊ n̄o ſatis in altum volancia que man ducauit Iohannes in deſerto Ar nulphus etiaꝫ quidam expoſitor ait ſic Mīinū genꝰ locuſtarum ī deſerto iudee quo paſtus ⁊ Iohā nes vſqꝫ hodie apparet et habet corpuſculum īmundum digiti ma nꝰ mēb̓s exilibꝰ ⁊ hreuibꝰ ī h̓bit

48 facil̓iter capitur: hec ille. Talibus ergo locuſtis ⁊ muſcis extermina bantur egiptij ī cōtemptum ⁊ deri ſionem ⁊ non ꝑ leones vel vrſos vel fortia animal̓ia: qꝛ digni erāt ꝓpter eorum ydolatriam a talibꝰ exterminari Circa illam clauſulaꝫ ſoll̓ Signum habentes ſalutis Notā dum ꝙ deus humano genei mul ta ſigna oſtendit beniuolentie.ſ. reminiſcentie prouidentie. ⁊ patiē tie. Signa beniuolētie ſūt omnes creature facte ⁊ create ad ſeruien dum homini. Eſt enim ſignuꝫ qd̓ vnum offert ſenſui ⁊ aliud intel lectui ⁊ ideo omnis creatura ſenſi bilis ſeip̄aꝫ ōffert ſenſui ⁊ deū reꝑ ſentat intellectui boni viatoris Ne mo poteſt hec ſigna facere: que tu facis niſi fuei̓t deꝰ cuꝫ eo Ioh̓. 3. Signa reminiſcentie ſunt ſeptem ſacramenta eccleſie per que redu cimur ad memoriam paſſionis dominice. Heb̓. ⁊. Saluſ noſtra fir mata eſt: conteſtante deo ſignis ⁊ portentis ⁊ varijs virtutibus: ⁊ ſpirituſſancti diſtribucōibꝰ. Sig na prouidentie dabit ante ſuū ad uentum. ne omnino veniat pecca toribus improuiſus Et hoc eſt ſig num magne curialitatis diuine. Nullus enim qui aliquid facit qd̓ vellet occultare: approbat aduen tum hominis īprouiſuꝫ ſꝫ peccato r̓ qͥlibet facit qd̓ vellet: ſi poſſet oc cultari ⁊ ideo deus mūdo pleno pec catis venturus premittit ſigna q̄ dam notabilia: per que homines contra ipſius aduentum ſibi pro uideant ⁊ diſponant. De iſtis ſig nis dicitur Luce. 21. c. Erunt ſigna in ſole a luna ⁊ ſtellis dicit Vege Capi 16 tius de re militari li. 3. c. lj. Tria in quit genera conſtat eſſe ſignorū ꝓ negocijs belli videlicet Vocalia ⁊ ſemiuocalia ⁊ muta Vocalia di cuntur que humana voce proferū tur ſicut duces preordinant aliqd̓ certum verbum. quo in conflictu vtuntur. ſicut deus nobiſcuꝫ l̓ tri umphus imperatoris vel aliqd̓ cō ſimile Signa ſemiuocalia ſunt: q̄ fiunt per tubam. cornūl̓ bucina Signa muta ſunt vexilla aqͥla dra cōnes ⁊ circa iſta ſigna ponebatur medietas expenſaruꝫ oīm milituꝫ euntium ad bellum propter duaſ rationes. vna fuit racio ne ea ha buiſſent in cuſtodia propria ī fri uolis expenderent vnde ad vtilita tem eorum prouiſum fuit ꝙ ſuffi cienter ſuſtētabantur de annona cōmuni Alia racio fuit vt per hoc animoſius ⁊ fortius ſequerentur ſigna ſua ⁊ ea nullo mō relinque rent exquo peculiū ſuum caſtren ſe ibidem ſcirent conſiſtere ſꝫ potiꝰ ea defenderent ꝙͣtum poſſent Iſta tria ſignoruꝫ genera faciet criſtꝰ in aduentu ſuo ſcd̓o. Nam ſigna vocalia erunt in illa deceptacōe ſic̄ d̓r Math̓. 25. Fſuriui ⁊ non dediſti michi manducare ⁊cͣ. Signa ſemi uocalia qꝛ tuba precedet ⁊ de iſtis ſimul d̓t Apoſtolꝰ Gal̓. 4. dn̄s in iuſſu ⁊ in voce̓ archāgeli ⁊ ī tuba dei deſcendet de celo Signa vero mu ta erunt inſtrumēta paſſionis xp̄i ⁊ ip̄m corpꝰ dnicum vulneribꝰ in ſignitum Signa pacīe dat nobiſ diu exſpectādo nos ad veniā vt re deamꝰ ad gratiam ẜph̓. 4. Nolite cōtriſtare ſpm̄ſanctū del: ī qͦ ſigͣti eſtis ī die redēpcōis Lto. 149.

Aioe̓ auibem tudoeniee dea conu nec venatorum vice runc dentes. miſericordia enim tua aduenieſ ſaluabat̉ illoˢ In memoria ẜmonū tuorū ext̓mi nabantur ⁊ velociter ſanabāt̉ ne in altaꝫ incidenteſ obliuionē: non poſſent tuo vti adintolo ẜtem̄ nec nec h̓ba: nec malagma ſanauit eqꝫ ſed tuus dn̄e ſermo qui ſanat omnia. ¶ Explicata tribulacione egipcijs illata. ꝑ minutas beſtiaſ quibꝰ ſine remedio ext̓minabāt̉ Redit ad correptionē filiorū iſrl̓ ī deſerto. a qua cum mirabili adiu torio liberabāt̉. Et circa hͦ tria fa cit Mam primo oſtendit huiꝰ re medij cauſam ſuꝑnaturalem. Se cundo poīt huius remedij cauſaꝫ finalem. Et tercio excludit ab hꝰ remedij efficientia omnē cauſam medicinalem Scd̓a ꝑs ibi. nec in altam. Tertiā ibi. Etem̄ neqꝫ h̓ba Quantuꝫ ad primū dicit ſic. Fi lios aūt tuos ⁊cͣ. quia fuerunt filij ideo debuerūt caſtigari fccī. a. Fi lij tibi ſunt erudi illoſ ⁊ curuā illoſ a pueritia eorū In cuius figuram dicit psͣ. Btūſqui tenebit̓ ⁊ allidꝫ ꝑuulos ſuos ad petram vbeatuſ q̄ caſtigabit filios ſuos vel carnales per naturā vel ſpūales per curam ⁊ allidens ecs petre a. xp̄o aſſuefati. ens eos ad opera virtuoſa Falibi dicit. In matutino īterficiebā om nes peccatores terre. hoc ē ſtatī in iuuentute vicia pctōū ꝑ caſtiga cones cōdignas āputari ⁊ hoc eſt caꝑe vulpes ꝑuulas q̄ demoliun tur vineas. Cant̓. ⁊. Vn̄ ieroꝰ ſūt epl̓aꝫ eph̓. ⁊. ⁊ habet̉ ī Cano. diſ 3A. Heli ſac̓dos pat̓ ſanctꝰ fuit. ſꝫ quia filios non erudiuit in om̄ni diſciplina ⁊ correctione. ſupinꝰ ce cidit ⁊ mortuꝰ eſt. filios auteꝫ tuoꝫ nec draconū nec vēnatorū vicerūt dentes. qͥa nec a magnis beſtijs quantitate. cuiꝰ modi ſunt draco nes nec a malicioſis in qualitate cuiꝰ modi ſūt ſerpētes minoreſ do mino ꝓtegente ledebant̉. Vraco em̄ ẜm yſidorum veneno careti⁊. eth̓. c. 8. ita ſcribit. Dracō maior cunctorum ſerpentum ſiue omni um animāciū ſuꝑ terrā Hunc gre ci dracōtam vocant. Vn̄ ⁊ deriua tum eſt in latinum. ut dracō dice retur qui ſepe a ſpeluncis extrac tus fertur in aereꝫ concitat̉urqꝫ ꝓp ter eum aer. Eſt autem criſtatꝰ oe̓ ꝑuo ⁊ artiſ fiſtulis ꝑ quas trahit ſpirituꝫ ⁊ linguam exerit vim au tem nō indentibus. ſed in cauda habet. verbere pocius ꝙͣ rictu no cet. innoxiꝰ eſt enim a venenis. ⁊ ideo huic ad mortē faciendam ve neria nō eſſe neceſſaria. qꝛ ſi queꝫ ligauei̓t occidit. Vn̄ nec elephas tutus eſt ſui corporis magnitudi ne Nam circa ſemitas deliteſcenſ ꝑ quas elephantes ſubito gradi unt̓ crura eorum nodis alligat: ac ſuffocatos ꝑimit. hec yſidorus. Fertur autem ẜm Papiam ꝙ her ba. q̄ dracōcea dicit̉ nata ſit de ſā guine draconis ⁊ ideo ſic vocata ⁊ eſt draconij coloris. flos vero eiuſ ſicut lingua dracōnis Si quis ra dicem huius herbe ſanis confricꝫ manibus. ſerpentes ſine ꝑiculo prēdꝫ. eſt aūt tyriace v̓tutiſ. ſi le gat̉ mēſe iulij hec Pap̄ Mia̓bile ē at. ſi veneno careat dr̄co cū ẜm au Apres auram ſpirando īficiat. et

flatu mortifero peſtes ingerat. ſic̄ patet ex narracōne Ariſ. li. ſuo de ppͥetatibus elementoꝝ: de eo qd̓ cōtigit tꝑe Philippi in armenia. Et Solinus de mirabilibus mūdi dicit expreſſe. Rd̓ non ī dentibus ſꝫ in cauda venenum hn̄t nec ob ſtat ꝙ eius carnes comedūt ethi opes ſicut d̓t psͣ. dediſti euꝫ eſcā ppl̓o ethiopū: qd̓ poteſt eſſe vel qꝛ venenum excutiunt aliqua arte ſi cut medici faciunt de ſerpentibuſ vel caudam abſcidunt: in qua la tet venenum draconis autem ca ro vitrei coloris eſt ⁊ īfrigidat veſ centes eam. hinc eſt ꝙ ethiopes inferuida plaga habitātes car ne draconis libenter veſcunt̉ mer catores etiam: qd̓ eſt mirabile di ctum quibuſdam carminibꝰ dra cōnes faciunt manſuetoſ ad tem pus quibus īſidentes freno eo regunt vſqꝫ tunc in ethiopīaꝫ ve niunt vbi eos vendunt. dicitur in li. de naturis rerum dicit ergo lra Filios auteꝫ tuos nec dracōnū: nec venenatorum vicerunt̉ dentes Im ſericordia autem tua adueniens ſaluabat eos per aſpectum ſerpen tis ſicut in lectione precedēti dictū eſt Subdit autem cauſam. quare ſic affligebantur ⁊ ait. In memo riam enim ſermonum tuorum ex terminabantur ⁊ velocit̉ ſanabā turne in altam incidentes obliui onem non poſſent vti tuo adiuto rio Et dicuntur tria videlicet cauſa afflictionis illate modus medicīe collate ⁊ finis ſalutis eis date Pu mebantur enim in memoria ẜmo num tuorum hoc eſt ad memoriā cōminacōnum dei exterminaban A9 Cx̓ xvj tur. Aliqui legunt in memoria di ctionaliter qꝛ obliuio diuinorum ẜmonum multos duxit ī extermi nium Aliqui legūt exterminabā tura. grauiter vexabantur Modꝰ medicine collate ſubiungitur cuꝫ dicitur Et velociter ſanabant̉. Fi nis vero ſalutis eis date fuit remo cio deſperacionis. vnde ſubdit Ne in altam incidentes obliuionem. in altam s mprofundam. vt non poſſent tuo vti adiutorio. deſpera cōe p̄ueniēte cogitacōeꝫ. Vltimo excludit ab illo remedio cauſam natua̓leꝫ ⁊ d̓t ſic Etem̄ nec herba nec malagnia ſanauit eor ſꝫ tuuſ dn̄e ẜmo q̄ ſanat oīa. Malagma idē eſt ꝙ emplaſtꝝ ⁊ d̓r a malaxo as. qd̓ ē manu laxare ⁊ cōprimere h̓bas coctas cū oleo vel butiro in aliquo gn̓e gūmi vel aliqͣs ſpēſ cō I71 2. miſte̓ ꝓ emplaſtro ⁊ nichil tale ſa nauit eor. ſꝫ ẜmo dei. qͦ p̄cepit ẜpē temencū fieri ⁊ poni ꝓ ſigno Nu meri. ⁊. ¶ Circa illaꝫ clauſulam Collo Tuꝰ ẜmo dn̄e ſanat oīa Notādū ē ꝙ ẜmo dei deuote cōceptꝰ ſanat oēs īfirmitates moͣres v̓tute d̓ina de qͦ psͣ. Qui ꝓpiciat̉. o. īi. tuis: qͣ. ſa. o. m. tuas Et ſic̄ medicīa n̄ ſubi to ſanitatis effcm̄ īducit: ſꝫ ꝑ ꝓceſ ſū tꝑis ⁊ cū mora Ita v̓bū auditū aliqͦciēs auditorē ſubito nō ꝯuer tit ſꝫ cū forte ī aīa eiꝰ qͥeuit ꝑ. 20. ānos tūc pͥmo incepit oꝑai. hec āt aīa ml̓tas hꝫ īfirmitates q̄ ad. 7. capitales radicalit̓ reducūtur ⁊ ꝑ ſeptē corporeas īfirmitateſ figura tur Nā ſuꝑbia freneſi ꝯꝑat̉. patit̉ ei freneticꝰ menus alienacionem q̄ nec bn̄ iudicat de ſeip̄o nec de a lijs īmo ſeipſum iudicat quanto

infirmiorē tāto valēcōrē fodē mō ſuꝑbꝰ oēs ꝯtēpnit ⁊ ꝯdēpnat ⁊ ſe ſolū ſuffientē r̓putat ⁊ ſibi pluſ ꝙͣ hꝫ ſꝑ a̓rogat Iſtā m̄tis alieācōeꝫ patiebat̉ mei̓to ꝓ ſua ſuꝑbia rex Nabugodonoſor de qͦ dan̄. g. Qui dixit deābulāſ ī aula ſua Nōne hec eſt babilō mag̓ qua ē edificaui ī domū r̓gis ī roboe̓ fortitudīſ mee ⁊ gl̓a d̓coriſ mei. Et ſtatī v̓tute dei eiectꝰ eſt ab hoībꝫ ⁊ cū feiſ vixit ⁊ paſſꝰ eſt intis alieacōeꝫ ⁊ videbat̉ ſibi ꝙ eſſꝫ boſ ī atei̓oībꝫ ⁊ ī poſtel oribꝰ leo ⁊ pꝰ ſeptē m̄ſes r̓ſtitutꝰ eſt ad p̄ces daīel̓ ad ſēſū l̓iꝫ n̄ ſta tī ad e̓gnū ⁊ tūc legr ſic dixiſſe Om nes vie dei iuditia ⁊ gͣeientes in ſuꝑbia p̄t hūiliae̓ dan̄. 4. Cua̓ ve ro freneẜ ī pn̓cipio eſt euacuacio ſāguinis ⁊ aliorū ſuꝑfluoꝝ q̄ ad cerebrū aſcendunt. ⁊ ꝑturbant v ſū racōnis Et eodē mō verbum vl̓ ẜmo dei on̄dēſ nos vacuoꝫ eē ab oī bono ꝙͣtū ad nos attinꝫ ⁊ a do hr̄e qͥcqͥd boī fecel̓mꝰ ⁊ ꝙ diu ī freneſi ſuꝑbie detīemur a nob̓ ſaitatē mē tis recuꝑare non valemus Inxta illud Ecci.zz. Synāgoge ſuꝑborū nō eſt ſanitas. aideo certe oportꝫ nos ſanguinem ſuꝑbie emittere ⁊ effundere ſuꝑfluos humores re rum temꝑaliū ⁊ cū vera humilita te ⁊ firmā fide currere addeum de quo dicitur Math̓. 6. Omnis t̓ba querebat eum tangere. quia virtꝰ de illo exibat et ſanabat omnes. ¶ Secūda infirmitas ſpiritualis ē ira ⁊ hec cōꝑatur febri acute eo ꝙ hn̄s ea patit̉ calorē cōtinuū ⁊ ſitī magnā ẜm Cōſtātinū li. 4. c. d̓ c̓ſi Et iſto ē de hoīe iracūdo q̄ ſtatim ad qd̓libꝫ verbū calore cole̓ ſue oſ bendit geſtu verbis. ⁊ v̓ultu. hn̄t eciā ſiti magnā ſemetip̄ꝫ vīdicādi ⁊ tal̓ oī die īcēdit oēs vicīoꝫ ſuos ꝓ nichilo. Hac īfirmitatem parie bat̉ He̓odes qn̄ videbat ꝙ illuſꝰ a magis eēt Iatꝰ ē valde ⁊ mittes occidit oēs p̄ueroſ qͥ erāt ī bethle hē ⁊ oībꝰ finibꝰ eiꝰ Ecce preceſſit calor miniꝰ ⁊ ſecuta ē ſitis irracio nabil̓ vlcōis. Iſtā īfirmitatē curat ẜmo diuinꝰ p̄dicādo dedulcedie ⁊ pietate dei. Incꝰ figurā legiꝰ Ma th̓. 6. ꝙ diſcipuli vngebāt ml̓toˢ oleo ⁊ ſanabāt̉. Tercia īfirmitaſ ē īuidia ⁊ hec ꝯꝑat̉ feb̓ ſeu feb̓citā ti. Feb̓citas nāqꝫ mō caleſcit: mō frigeſtit. Sodē nō iiūdꝰ mō gaudꝫ d̓ adu̓ſitate bonoꝝ: mō dolꝫ d̓ eoꝝ ꝓſꝑitace. Iſtā īfirmitatē pacieba t̓ Sauil i. Reg̓. 18. Rn̄ iuueculaſ au diuit cane̓ d̓ dauid ⁊ ait. in deder̄t mille ⁊ dauid x. milia. Iſta īfirmi taſ putrefrīt ītelora hoīſ. ⁊ cura eiꝰ ē ẜmo di̓nꝰ ꝑſuadēs aiciciā ⁊ gͣ titudīeꝫ qꝛ fic̄ īuidia ē putredo aīe ita ai ciciā ē eiꝰ ſaītaſ ꝓu̓. ie. c. Vi ta carmū ſaitaſ cord̓. putredo oſſiū īuidi a Rr̄ta īfirmitas ſpūal̓ ē acci dia q̄ ꝯꝑat̉ ꝑaliſi: q̄ ē m̄broꝝ diſſo lucō ⁊ debilitacō ita ꝙ motu debi tu ꝑfiee̓ n̄ pn̄t̓ patiētes ea. Iſtā ī firmitatē patiebat̉ figua̓tie loquē do ille qͥ 36. amſ iacuit an̄ piſcina ſalutiferā ⁊ nūꝙͣ dn̄dit ī ea ut ſa naret̉ Io. l. ⁊ ſigͥficat in vete̓atos dieꝝ maloꝝ: qͥ ꝯtinue iacet iuxͣ ſa citū ꝯfeſſiōis ⁊ pmīe ⁊ nūꝙͣ curāt ī trͣre donec dēant moi. Iſta īfirmi taſ ſāt̉ ꝑ valde calida qꝛ ſi ex vna ꝑ re ꝯſidea̓t̉ calor pene gehēnal̓. ⁊ ex alia ꝑte calor caritatiſ xp̄i excitan tiſ ad oꝑacōēs v̓tutis. ſtatī d̓ tāta

8a accidia poterit hr̄e curam Ihe̓. 3. Conuertemini filij reuertentes ⁊ ſanabo īfirmitates vr̄as Quinta īfirmitas ſpūalis eſt auaricia ⁊ cō pat̓ ydropiſi ẜm Bedā. Cuiꝰ ꝓpͥe tas ē: qnͣto magiſ bibit tanto plꝰ ſitit et eodē modo auarus nūꝙͣ d̓t ſufficit. hāc īfirmitatem pacieba tur diues ille qui dixit Luce. 12. De ſtruam horrea mea ⁊ faciaꝫ maio ra ⁊ illuc cōgregabo oīa que nata ſunt michi Iſtam infirmitateꝫ ſa nat ẜmo diuinꝰ: ꝑſuadens elemo ſinam ⁊ opera pietatis yſaie. 18. Frange eſurienti panē tuū. ⁊ ege nos vagoſqꝫ induc ī domum tuam ⁊ ſequit̉. Tūc erumpet quaſi ma ne lumen tuū ⁊ ſanitas tua citius orietur. Sexta infirmitas ſpūal̓ eſt gula ⁊ ebrietas: q̄ impedit iu dicium racōis ⁊ ꝯꝑatur empylen cie: que facit hoīem cade̓ corꝑalit̓ ⁊ morliter ad oīa gn̓a peccatoruꝫ qꝛ ē īgreſſus ⁊ ianua oīm vicioꝝ Iſtā infirmitateꝫ paciebat̉ diues epulo Luce. 16. qͥ īduebat̉ purpu ra⁊ biſſo ⁊ epulabat̉ cotidie ſplē dide Loth ētiā īebriatꝰ vtrāqꝫ fi liā ꝯgnouit. Gen̄. 19. Quia hec ē in firmitas q̄ nūꝙͣ ſola veīt hanc ſa nat ẜmo d̓inꝰ ꝑſuadēſ abſtinētia rōbileꝫ ecri. 31. Sanitas ē mētis ⁊ corpoꝝ ſobrietas potꝰ. Septīa ī firmitas ē luxuria ⁊ ꝯꝑat̉ lepre eo y gn̓at̉ ex calore corrupto ⁊ deor dīato Et iſtā īfirmitateꝫ patiebat̉ Salomō: qͥ hūit vxores r̓ginas qͣi ſeptigētas ⁊ cōcubinas trecetas ⁊ cum iā ſenex eſſet: deprauatum eſt cor eiꝰ ꝑ mulieres. 7. ℟. 3. Hec eſt īfirmitas cōtagioſa ⁊ abhomi nabil̓. Vnanāqꝫ ꝑſonā tal̓ cetuꝫ Cap̄ xvy p̄t inficere et hāc ſanat ẜmo dei ꝑ ſuadens hōi honeſtatē ſocietatem ⁊ pmīe ſeueritatē: ⁊ deuote oracōis inſtantiā Hec eī oīa ad curam hꝰ infirmitatis exigūtur In cuiꝰ figu rā maria lepra ꝑcuſſa ꝑ ſeptem di es fuit excluſa a caſtris ⁊ non ni ſi acloracioneꝫ Moyſi ſanata Nu meri. 12. Dicēte Moyſe ad dn̄m de us obſecro: ſana eam Sic ergo ſer mō dei ſanat oīa In cuiꝰ figura d̓r Luce. q. ꝙ xp̄us ꝯuocatus. 12. diſci pulis miſit eos p̄dicare regnuꝫ dei ⁊ ſanare infirmoꝫ. Icō. 18o. Ves dn̄e: qui vite ⁊ mor tis habes ptātem. Et de ducis ad portas mortis ⁊ reducis Homo auteꝫ occidit per malitiam aīaꝫ ſuā ⁊ cū exiei̓t ſpūs nō reuertet̉ nec reuocabit aīaꝫ: q̄ recepta ēſꝫ tuā manuꝫ fuge̓ impoſ ſibile eſt. Poſtꝙͣ ſpūſſcus declā uit diuerſitatē int̓ pūicōes duas qͣꝝ vna eſt: ꝙ ext̓minauit egipti os ⁊ alterā ꝙ pūiuit hebreos qꝛ de clarauit quō inia̓culoſe ꝓuidit he breis de remedio qͦ ſanarent̉ ī de ẜto viꝫ de ẜpente eneo. In iſta ꝑte iſtoꝝ imia̓culoꝝ oīm deo attribuit̉ auctoi̓tatē Et circa hͦ tria fcīt Nā pͥmo deo attribuit pūiendi oīmo dam ptātem. ſcd̓ attribuit hōi de linquēti ſpotaneaꝫ fatuitatē. tercō ab hoīe excludit īpune euadēdi li berā facultatē ſcd̓a ꝑs ibi. hō qͥdā occidit. tercia ibi. ſꝫ tua manu Cir ca pͥmū duo facit vnuꝫ ē ꝙ deꝰ hꝫ ptāteꝫ vite ⁊ mortis qꝛ ī ip̄o ēptaſ vitaꝫ auferendi ꝯſeruādi ⁊ afferē. di. ſecūduē ꝙ ip̄e p̄t̓ hoīes deduce re ꝑ afflictiones ītrinſecaſ vſqꝫ ad portas mortiſ ⁊ iteꝝ eū ad vitaꝫ ⁊ p. ſx

lciō ſalutē t̓ꝑare. gͦ ī ip̄o ē oīpolericia puniēdi. Porte mortis ſūt graues īfirmitateſ ⁊ t̓bulacōes ꝑ qſ hoīeſ moriuntur Ad egrediēdū ꝑ has portas debemꝰ nos ſꝑ ꝑare Vn̄ Se ne. epl̓a. 16. Veīentē mortē nemo hilaris accipit ṅ qͥ ſe ad illam diu ꝯpoſuit Haſſꝰ ait tā ſtultuꝫ eē qui mortē timeat. ꝙ qͥ ſenectuteꝫ Nam que admodū ſenectꝰ adoleſcētiam ſeqͥt̉: ita nos ſenectutē. Vie̓ neſci uit: qͥ moln̄ vult. vitā cū accepcō ne mortiſ data ē Ad hāc it̄ quā iō time̓ demētis ē Quia c̓ta exſpectāt̓. dubia metuūtur. Ruis qꝛi p̄t ī ca cōdicōe ſe eē: ī qua nēo mō e. Pri ma at ꝑs eqͥtatis: ē eqͣlitas. Hec Sen̄. Et vult dice̓ ꝙ īiquꝰ eſt qͥ cō tra mortē murmurat. cū oēꝫ hoīeꝫ mori oꝑteat Secūdo attribuit hōi ſpontaneā fatuitatē delinquēdi Et cirͣ hoc tria facit Primo d̓t ꝙ hō ſi bijpſi īfligit triplice mortē. viꝫ cul pe. natue̓. ⁊ gehēne Rnͣtuꝫ ad mor tem culpe d̓t. Hō atoccidit ꝑ ma licia aīaꝫ ſuā Qn̄tū ad mortē natue̓ d̓t Cū exierit ſpūs ī die mortis: nō reuertet̉ ad pn̄teꝫ vitaꝫ natua̓liter Rnͣtum ad mortē gehenne ſubdit nec reuocabit aīam: q̄ recepta eſt ſupple ī inferno Iob. 4. Sic̄ ꝯſumi. tur nubes ⁊ ꝑtnͣſit ſic qͥ deſcendit ad īferos nō aſcēdet Tercō exclu dit̉ ab hoīe īpūne euadēdi liberaꝫ facultatē Et qnͣtū ad hoc ſubīfert̉. Sꝫ manū tua effuge̓ īpoſſibile eſt qꝛ ſic̄ nec celū effuge̓ potes. ſic eti am nec manū dei. nā ſi ad occiden tem ieris ab oriēte fugiēdo: celū ſu per te extenſuꝫ eſt. Si ab aqͥlone ad auſtꝝ ſꝑ a celo cōtineris ſicut aus ī cauea: ⁊ effuge̓ non potes Eodeꝫ mō ſi fugis deū placatuꝫ ac cedis ad deū iratū. qͦcūqꝫ te vertei̓s ſꝑ ī manu dei eris: vel puiente pro delicto: vel p̄miante ꝓ merito. vn̄ bene poeta dixit Quo fugis fudi de qͣſcūqꝫ acceſſeris oras. Sub Io ne ſꝑ eris An neſcis longas regi bus eſſe manꝰ Hō occidit quideꝫ ꝑ maliciā. Nō ꝙ multa mala fcīt malicia Eſt en r̓cte racōis ſubuer ſiua. hūane cōuerſacōis turbatīa ⁊ ī ꝓpuni auctoreꝫ reflexiua Scien dū etiā ꝙ maliciā radicata fcīt ho minē male elige̓: ⁊ corrūpit bonā eſtīacōeꝫ ⁊ vera de rebꝰ ſic̄ d̓t Ariſ. A. eHHicō. Hec ē racō qͣre malicioſi cū ſint int̓ mille p̄rudentes freqn̄t̉ fallūtur vt ceci Sapīe. ⁊. Excecauit eos malicia eoꝝ vn̄ Criſoſ. ſuꝑ. ⁊. ca. Aath̓. on̄dit quo malicia He rodis fecit eū eē ſtultū qn̄ intebat̉ occidere xp̄m d̓t ſic Cōſidea̓ h̓ ſtul ticiā mixtā dolo tyrām Aut eī He rodes credidit ſcripturis: aut n̄. Si n̄ credidit qͥd int̓rogabat ſcriptu ras: qͥs credidit vaniloqͣſ. SSi cre didit eſtimas ꝓph̓iaꝫ eē imobileꝫ quo gͦ ſperabat illū regē poſſe int̓ fice̓ que futuꝝ dicebāt ſcripture. Nā ſi ꝓph̓ie credidit planū ea̓t ip̄ꝫ adu̓ſus īpoſſibilia conari. Si non credidit tūc nec ſibi timere debuit nec puero īſidiae̓ Rn̄det Criſoſ. Aī ma ſel̓ malignitate capta ſtultior cūctis efficit̉ Tale eī ē viciū malig nitatis: vt a nullo plerūqꝫ īpulſa ſeipſam p̄cipitet ⁊ ſepe abſqꝫ effe ctu oꝑis erunoſa: īpoſſibilia cona tur effice̓ Hec Criſoſ. Emuuis aūt ī vtroqꝫ ſexu multa ſit maliciā: calli dior tn̄ ⁊ coīor ī ſexu femineo reꝑi tur. Iuxͣ illd̓ Ecc̄i. 2i. Breuis om̄s

malicia ſuꝑ maliciā mulieis: ſors pecōꝝ cadet ſuꝑ illaꝫ vn̄ ī eodeꝫ ca pitulo paulo an̄ ꝯꝑat eā tribꝰ be ſtijs multū nociuis ⁊ tn̄ d̓t eaꝫ in malicia om̄s excelle̓ Cōꝑat ea cō lubro: leoni ⁊ dracōni De colubro d̓t ſic n̄ ē caput nequiꝰ ſuꝑ capur colubri ⁊ non eſt ira ſuꝑ irā muli eris de leone ⁊ dracōne d̓t ſic Cō morari leoni ⁊ dr̄coni placebit: ꝙͣ hītare cū muliere neꝙͣ ⁊ ſubnitel lige magis Cōꝑat̉ gͦ colubro qua druplici rōe Nam coluber d̓r qͣi cō lens vmbras ⁊ mulier vmbrſ plꝰ diligit ꝙͣ luceꝫ. Secūdo colub̓ totuꝫ venenū̓ hꝫ ī capite ⁊ mulier orna tu p̄cipuū ī vel̓: coronis: gēmis ⁊ vnguētis īcapite ſuo portat vt o culos ītuētiū valeat ītoxicare Ter cō colub̓ totuꝫ venenū ſuū colligit ī fauces: vt ꝑ o effundat ⁊ mala mulier ꝑ od ⁊ fauces toͣꝫ maliciam ſuā mētiendo ꝯtēdendo detrͣhēdo ef fūdit. Rrͣto colub̓ ſibilat vt noce at mala mulier cātando adulādo miabilit̓ ml̓tos fallit Vn̄ Augͥ. de ſingulaitate cle. c. 8. Hoc venenoſi us ē ſuꝑ cūcta qd̓ pſalle̓ deicāt̉ cꝰ cātū ē tolerabiliꝰ audie̓ baſiliſcuꝫ ſibilāteꝫ. Secundo ꝯꝑat̉ leoni gnt̓ tria: ꝓpt̓ iracūdiā: qꝛ ſic̄ leo ſſi vīdi cta placat̓ n̄ p̄t. ſic nec mulier Ecrī ali. Nō ē ira ſuꝑ irā mulieris Secū doſi leonis oſſa adīuiceꝫ collidan tur cauſant igneꝫ odeꝫ mō mulie. rū verba cōfabulacōnes ⁊ colloqͥa qnͣtumcūqꝫ videātur ſerioſa ⁊ ſoli da ignē voluptatis accēdūt. Ter cō: leonis cautela ē: ꝙ cauda ſua veſtigia ſua tegit ⁊ hoc ē mulierū crimīa ſua excuſacōibꝰ ſuis ⁊ men dacijs oꝑire Et iō ſignāt̓ d̓r fcrī. Cap̄t xvj ⁊. In medio mulieꝝ nolite ꝯnio rarde veſtimentis eī ꝓcedit tinea ⁊ a muliere īiquitas viri In ātiqͥs veſtibꝰ ⁊ ī nouis filir. naſcuntur ti nee ꝓpt̓ malaꝫ cuſtodiā ⁊ certe in ātiqͥſſimis vetul̓ nutrit̉ adhuc ti nea libidīs Adlrāꝫ Prīa imiqͥtaſ viri a muliere ꝓceſſit qd̓ ī multis hoīs viris cōīr eueīt fxempluꝫ de Sāpſone ⁊ dalida Iudicū 1g. da uid ⁊ Berſabee. ℟. ii. ⁊ ī multis a lijs: quoꝝ nō eſt iuuimerꝰ. Tercō ꝯꝑat̉ mala mulier dracoī ꝓpt̓ qͣtu or. draco hꝫ or ꝑuū ⁊ īficit aereꝫ in cedit criſtatꝰ ⁊ ſpālit̓ elephāti iſi diat̉. Et eodem mō muler neꝙͣ os hꝫ ꝑuū ꝑ v̓boꝝ ⁊ vultꝰ ſimplicita teꝫ ī prīˢ. qnͣtumcūqꝫ etiā ſit ꝯmeſ ſatrix ⁊ guloſa ſil̓at ſe ī aula tāꝙͣ appetitu care̓t edendi īficit aereꝫ a ſpcū ſuo ſic̄ baſiliſcꝰ qͥ ſolo viſu in t̓ficit hoīeꝫ. qͥ n̄ ſoluꝫ cū vidꝫ ſꝫ cuꝫ videt̉ occidit hoīeꝫ Ad lrāꝫ Mulier mēſtruata aſpcū ſuo īficit ſpeculū ẜm Ariſ. ⁊. de ſom. ⁊ vigi. ⁊ frit in eo maculaꝫ. Eodeꝫ mō mulier ma la viꝝ. qnͣtumcūqꝫ ſit ſpeculū oīm ſcīaꝫ r̓p̄ſētat inficit ⁊ maculat ſi mulieꝝ ꝯſorcō ſe īmiſcet vtꝫ de Sa lom̄. Ecri. g7. Indīaſti femora tua mulieībꝰ ⁊excō dr̄co īcedic criſta tꝰ. ⁊ iſte criſtas hn̄t ī capitibꝰ cō roīs ⁊ gēmiſ ⁊ varijs orm̄tis diſtī ctas Rr̄to elephanti īſidiatur fle phas eī ē aīal̓ caſtiſſimū ⁊ tm̄ ſel̓ gignit ẜꝫ Ariſ.. 8. de aīalibꝰ ⁊ cuꝫ feīa fuei̓t ipgnata: maſ ei n̄ appro pinqͣt Iſti aīali dr̄co inſidiat a pe des eiꝰ ſua cauda ꝯſtrīgit ⁊ occidie Moralit̓ qnͣtūcūqꝫ hō ſit caſtus: fi mulieꝝ malā famuaritatem dili Fat conſtringit pedes affectioniſ

lrīo ſue ⁊ occidit vn̄ Augꝰ. de ſingulai tate clericoꝝ. ca. 8. Semel dixerim eſſe īconueniēs ſocietas mulierū. glutē eſt delicatuꝫ ⁊ viſcus toxica tus quo dyabolus aucupat̉ vt ſic penſatis p̄dictis: de mulieruꝫ ſola malicia poſſit expoī. qꝛ homo. ſup ple ꝑ maliciā mulieris ei illicite cō inūicando occidit aīam ſua. vn̄ v̓ ſus Ffemīa corpꝰ opes aīaꝫ vini lu mina voce Polluit adnichilat ne cat eripit orbat ae̓bat. bcdo pri cipaliter malicia ē hūane conuer ſacōis turbatīa. Perſona eī mali cioſa nūꝙͣ ceſſat machinare ma lum: etiam ſub ſpecie ſanctitatis ⁊ iuſtitie vn̄ Hugo li. i. de aīa. Lo qͥtur apd̓ ſe maligna cogitacō vſ qꝫ quo illuꝫ tolero. Cōſentie̓ me ei ꝯprobor: ſi eum nō corripio Cōſē tiens aūt in eū: deū offendo Corri piam ergo. ne deum offendam nͥl pro mea: ſꝫ pro dei iniuria vlciſcen do totū facio. īmo ſic illum ſibi re ſtituam. Proximum enim corripe re ⁊ eum caſtigare: hoc non ē prox imo nocere: ſed prodeſſe velle Sic ſepe apud ſe loquitur maligna co gitacio. Excecauit enim eum mali cia ſua hec Hugo. hec enim mali cia habet currum ſuum ſicut docet Bern̄. ſuꝑ canti. qͣtuor rotis conſi ſtentem. q̄ ſunt ſeuicia: ip̄acia: au datia: ⁊ īpudentia Valde enim ve lox eſt currus iſte ad effundendū ſanguinē qui nec īnocentia ſiſtit̉. nec pacia retardat̉: nec timore ẜ uatur: nec pudoe̓ īhibetur. Trahi tur aūt a duobus equiſ ad omnē ꝑnciem: q̄ fuut terrena potentia: ⁊ ſeculi pompa Porro p̄ſidēt hijs duobꝰ equis auxige duo: videlicet tunior ⁊ liuor Tumor quideꝫ poni pam: liuor potentia regit ⁊ ſuuꝫ aſ cenſorem ducunt ad infernuꝫ vn̄ Ecēs. ⁊. Corda filiorum hominuꝫ implentur malitia ⁊ contemptu ī vita ſua: ⁊ poſt hec ad inferos de ducentur Tertio malicia eſt ī au torem proprium reflexiua vn̄ Se neca epiſt. 82. ẜm ꝯmunes libroſ oſtendit: ꝙ venenum malicie pe ius eſt: ꝙ venenum ſerpentis: qꝛ licet venenum ſerpentis mortifeꝝ ſit: alteri tn̄ ſerpenti non nocet Sꝫ venenum malicie primo ⁊ princi paliter nocet habēti Vn̄ dicit ſic. Malicia ipſam maximam parteꝫ veneni ſui bibit Illud venenū qd̓ ſerpentes in alienaꝫ perniciem ꝓ ferunt ſine ſua continent. non eſt huic ſimile hoc habentibus peſſi mum vnde Greḡ. 12. mora. Mēs praua ſꝑ in laboribus eſt: qꝛ aut molitur mala que inferat vel me tuit ne ſibi ab alijſ inferatur ⁊ qͣc quid contrͣ proximum excogitat. hoc contrͣ ſe a proximis formidat̉ hec Greḡ. Ideo ſignanter Ie̓mie. ſcd̓o d̓r Arguēt te malicia tua. Et ſene.. Laua a malicia cor tuum ihrl̓m. vt ſalua fias. ¶ Ccō cēteſima octuagēſiāprima eganteſ enim noſſe te im pij per fortitudinem bra chij tui flagellati ſunt nō lus aquis: ⁊ grandinibus ⁊ plu uijs perſecutionem paſſi ſunt ⁊ ꝑ igne ꝯſūpti Quod enii mmirabile in aqua erat. que omnia exting uit pl̓us ignis valebat Videx ete nim ē orbis iuſtoꝝ. Poſtꝙͣ ſpūs ſcūs declarauit quo diu̓ſimode fla gellati fuerat egiptij ⁊ hebrei per

teſtiaˢ ⁊ animalia qꝛ egiplij ad ex terminacionem. hebrei vero ad ca ſtigacionem. In hac parte conſe quenter oſtendit quomodo diu̓ ſimode flagellati fuerunt egiptij. ⁊ filij iſrahel per oppoſitum conſo lati ⁊ hoc ꝑ res inſenſatas ⁊ elem̄ ta Et circa hoc duo facit. Nam pri mo agit de egiptioruꝫ terribili fla gellacione Secundo de hebreoruꝫ admirabili conſolationē. ſecūda pars ibi. Pro quibus angeloruꝫ Circa primum quinqꝫ facit Prīo aſſeruit illius flagellacionis cau ſam principalem. Secundo cauſā inſtrumentalem Tercio eiuſdeꝫ inſtrumenti actiuitatem ſuperna turalem Quarto eiuſdem actiuita tis congruitatem. Quinto aſſerit inſtrumental̓ actiuitatiſ tempora lem diuerſitatem. ſecunda pars ibi Nouis aquis ⁊ grandinibus. Tercia pars ibi. quod em̄ mira bile. Quarta ibi. vindex em̄. Ruīta ibi. quodā enim. ¶ Circa primū dicit Negantes enim ⁊cͣ. Vbi tā git cauſā principalem iſtiꝰ flagel lacōnis ⁊ eſt culpa ignorācie Ne gantes enim te noſſe impij. exo. ij. dirit Pharaō. neſcio dn̄m. et iſ rahel non dimittam. Scd̓ tangit pena. ꝑ fortitudinem brachij tui flagellati ſūt ut quinolūt deum noſcere in pace ſaltem confiteant̉ euꝫ in tribulacōne ſicut Pharao fecit fxodi 9. Iuſtus dn̄s ego au tē ⁊ populꝰ meus impiꝰ. Vn̄ Gre gorius Oculos qͦs culpa claudit pena aperit. Cauſam aūt inſtrume talem flagellacōes egiptiorū exp̄ mit conſequenter cuꝫ dicit. Nouis aquis ⁊ grandinibus ⁊ pluuijs ꝑCaxͣ xvj fecutionem paſſi ſunt ⁊ per igneꝫ conſumpti. De iſta flagellacōne na̓ratur Exodi nonō. Quia ſepti ma plaga qua dominus percuſ ſit egiptum fuit talis. Dominus pluit de celo grandinem maxi mam conmixtam igni cum fulgū re ⁊ tonitruo ⁊ occidit homines ⁊ iumenta quotquot in agro reꝑie bantur Illi autē egipcij qui domi nū timuerunt ſe ⁊ iumenta ſua r̓ce perūt infra domos. quia fuerūnt p moniti a Moyſe. quo temꝑe cade ret grando ⁊ illi nichil mali pacie bantur. Sed illi reprobi qui cōmi nacōes dei nō timuerūt. ſed cū iu mentiſ ī agro reperti ſunt genera liter interierunt Tantum in terra yeſſen Vbi habitabant filij iſra hel nō cecidit grando talis. Fuit gͦ mirabile ⁊ contra naturam. ꝙ im preſſiones ſimiul fiebant. fulgura I1 ⁊ grando. pluuie ⁊ tonitrua. et ꝙ ignis deſcendens cum grandine non liquefecit grandinem. nec aqua ignem Sed ignis manſit in ſua caliditate ad comburenduꝫ. ⁊ aqua in ſua congelata frigidita te ad conterendum. De iſta ergō mirabili plaga dicit ſic. Nouis a quis ⁊ grandinibꝰ ⁊ pluuijs ꝑſe cutionem paſſi ſunt. Iſte non deſ cenderunt ſicut nylus qui pro tē pore excreſcens terram irrigare cō ſueuit. Et ideo fuit eis iſta plaga mirabilis. Sed multomagis fuit mirabile. ꝙ duo contraria fuerūt iuxta ſemuicem approximata. et ꝙ neutrum eorum egit in aluid. ⁊ hoc eſt quod ſubdit Quod enim mirabile erat in aqͣ que oīa ardē diā extinguit plꝰ ignis valebe

Ruarto aſſignat huius ſiratuli congruitateꝫ ⁊ dicit. vindex enim eſt orbis iuſtorū i ignis ⁊ aqua ⁊ omnis creatura exerit ſe in vidi ctam impiorum propter informa cionem iuſtorum Circa iſtā clau Collo ſulaꝫ. vindex enim eſt orbis iuſto rum Notandum ꝙ de triplici vin dicta legimus in ſcriptura vna no bis indicitur: ſicut per nos exercen da Alia nobis interdicitur: tam ꝙ precauenda. Et tercia nobis pre dicitur ſicut preuidenda Prima ē vindicta penitentie tēporalis. ſcd̓a eſt vindicta maliuolentie mūdi alis. tertia eſt vnidicta diuine ſē tentie generalis. Prima ergo vni dicta eſt vltio penitentie tempora lis: quam quilibet debet accipere de ſeipſo Si puer deberet vberari mal let ab amico verberat̉ ꝙ ab hoſte ⁊ quilibet noſtrum meretur pro peccato verberari qꝛ ſeruus ſcienſ voluntatem dn̄i ſui ⁊ non faciēs vapulabit plagiſ multiſ Lūc. 1 ⁊. Ergo oportet ꝙ vapulemꝰ hic. x in purgatorio vel in īferno. Si in purgatorio. vel in inferno hoc fiet per miniſterium demonum ſcd̓m multos. Si vero ī preſenti hoc fiet ab amico: qꝛ vnuſquiſqꝫ maxime eſt amicus ſibijpſi. ſic̄ d̓r. 9. ethi co. Hec ergo penitētia eſt h̓ a nob̓ exercenda Sed quomōdo legimꝰ in ſcriptua̓ veteris teſtamēti ꝙ pa tres atiqui in ſuis penitēcijs qͣtuor fatiebat. caput radebant. barba precidebant. ſaccum induebant. ⁊ incinere ſedebant ſicut inuitur in gloͣ. yſa. ⁊x. Vocabit dn̄s deuſ exercituum ī die illa ad fletum ⁊ ad planctum ⁊ ad caluicium ⁊cͣ. Sic nioral̓iter conueniens ē nos facere penitentes vt primo caput tondeamus ⁊ mentem que eſt ca put animie exquiſita diffuſiōe de nudemꝰ r̓cogitates omnes annos noſtros in amaritudīe anime no ſtreyſa. 3s. Scd̓ barbam rada mus per nouaculam munde con feſſionis. Tercō ſaccum induamꝰ per auſteritateꝫ ſatiſfactionis Io ne. 3. Rex niniue reietit veſtimen ta ſua a ſe ⁊ indlutus eſt ſacco. Rrͣ to in cinere ſedeamus per memori am mortificationis corporiſ noſtri quod in cinereꝫ reſoluetur Sapi entie. ⁊. Extinctus cinis erit corpꝰ noſtruꝫ Iſte cinis impediet ne cor uus infernalis nidificet in mente noſtra Iſte cinis: ſicut cinis iuni perij conſeruat ignem per annuꝫ ita ſeruabit caritatem pertotuꝫ tē us vite noſtre. Refert valerius li. 3. c. 6. de quadā īſolentia cuiuſ da principis roni: qui Gayus ma rinus dicebatur Iſte poſt multoſ triumphos obtentos ſemper de ca taro potare ſolebat. Eſt autem cā tarus quoddā genus vaſis cum duabus anſis Requiſitus qͣre hͦ faceret rn̄dit: qꝛ liber pater poſt in ditu triumphum que de aſia obti nuea̓t ſemper de iſto genere vaſiſ bibit quod ille Gayus imitari de creuit vt inter ipſum hauſtum vi ni victorias ſuas. dei ſui victorie cō paret. Quod ille princeps inſolē ter feciſſe legitur: nos exdeuocio ne facere conuenit. Criſtus vocat penitentiam calicem ſuum ⁊ ſpeci aliter martirium Math̓. ⁊o. Pote ſtis bibere calicem queꝫ ego bibi turꝰ ſū Iſtū calicē debemꝰ bibere

8 l memoriam victoriarū quam eſ tus culit. de inimicis noſtris. ⁊ ſic nobis delectabile videbitur penite re. de iſta vindicta loquitur bea tus Auguſtinꝰ de vera ⁊ falſa reli gione c. 8. Et habetur in Canone̓ 3b. c. pͥmo Vbi dicitur. Item peni tencia eſt quedam dolentiſ vindi ctapunienſ in ſe quod dolet com miſiſſe ⁊ infra Continue dolendū eſt de peccato quod declarat ipſa deuotionis virtus Penitere enim eſt ipſam penitenciam tenere vt ſemper peīteat in ſe vlciſcendo. qd̓ commiſit in peccando. Et iſtud al legat magiſter ſententiarum libº primo diſtinctione decimaquarta de iſta eadem vindicta loquitur pl̓uſ ſcd̓a ad Corinth̓. ſeptimo ẜm deum triſtari operatur vindic tam. Secunda vindicta de qua ē intencio in ſcriptura eſt vindicta maliuolencie mundialis quando homo paſſus iniuriam nichil po teſt remittere proximo nec vlcio nem deo committere. ſed ip̄e om nino vult ſemetipſum vindicare Et iſtud eſt iuſtum ẜm iura tam humana ꝙ diuina. et racio eſt quia nullus eſt bonus iudex durā te offenſa Similiter nullus poteſt eſſe iudex ſuijpſius Vnde Tulliꝰ ī oracione pro viatore Nemo fere eſt qui ſui periculi iudex qui non fi bi ſe equioreꝫ ꝙͣ reo prebeat. Hīc xp̄us iacobum ⁊ iohannem īcre pauit dure ſatis Luce nono quan do igneꝫ de celo petiuiſſe volebat in vſcionem īiurie. quia ſamai̓ta in xp̄m recipere nolebant in quo datur nobis ītelligi: ꝙ non ſemꝑ in eqꝫ qui peccant exercenda eſt Cap 16 vibicta ſicut notatur 23. qj. 8. ꝙ eſ tus. Racio autem quare ī iniuria nemo bene iudicat patet ꝑ criſtū quādo nubes int̓ponuntur īt̓ ſoleꝫ ⁊ oculum noſtrum. ex motu ſiuē tremore cauſato ī nube media ap paret nobiſ ſol tremere. dicūt ſim pliceſ ſolem trepidae̓. et cauſa hꝰ decepcionis e tremor in medio. ꝑ quod viſus fit. Iſto mō moralit̓ quando homo conſiderat iniuria ſibi illatam durante offenſa ſiue rancore ⁊ inſenſualiter conſiderat iuſticiam ſuam per medium nebu loſum. tunc neceſſario errat in in dicando. Hec ergo vindicta ē nō bis interdicta ſub pena grauiſſiā videlicet ꝙ ſi nō remiſerimus pro 3 16 ximo: remiſſionem nō conſequa mur Vnde Math̓. is. Serue neꝙͣ omne debitum dimiſi tibi quoni am rogaſti me Sic pat̓ meus cele ſtis faciet vobis ſi nō remiſeritis vnuſquiſqꝫ fratri ſuo de cordibuſ veſtris. Vnde remittere iniuriam ⁊ nō penitere vindictam magnuꝫ genus elemoſine eſt. De quo di cit Ceſariuſ ammonicōe ſecūda Qui captiuos redimere ⁊ pauꝑes paſcere ⁊ veſtire non preualet. cō tra nullum homnem odrum in corde reſeruat. et immicis fuis nō ſolum malum pro malo nō r̓d dat ſed etiam diligat ⁊ pro eis oā re non deſinat certus de promiſſi one mīa dnī ut libea̓ ꝯſcīa an̄ tri bunal dei dicere potei̓t. dā dn̄e qꝛ dedi. dimitte quia dimiſi hec ille. Quaꝫ perfecte autem criſtus iuui riā ſibi factā dimiſit notat Bern̓. ſuper Cantica ẜmo. 89. Tam libe ralit̓ īqͥt dn̄s dimittit iiuriā ut illā

lnō necdamnet̉ vlciſcendo; nec confū dat improperando: nec minꝰ dili gat imputando ⁊ pondera illa tria quia pauci ſunt etiam qui vindi ctam remittunt: qui duo reſidua habere poſſunt. Propt̓ hoc ſignā ter dicitur Eccī. 18. Rui vindictam vult a deo. inueniet vindictam. ⁊ peccata illius ẜuans ẜuabit Et in fra Homo hoī ẜuat iram ⁊ a deo querit medelam in hominē ſimilē ſibi non facit mīam ⁊ pro peccatiſ ſuis deprecabitur Tercia eſt vin dicta iudicialis. que nobis predi citur ſicut continue p̄uidenda vn̄ Greḡ. omē. 39. Pn̄tiſ tꝑis ita agē da eſt leticia. vt nūqͣ amaritudo ſequentis iudicij recedat̉ a memo ria Et Hugo li. ſuo de aīa li. i. Quiſ putaſ memor erit. que triſtitia: cū ſeꝑabuntur impij a conſorcō ſcō rum ⁊ a viſione dei. ⁊ traditi ſunt in poteſtate demonum ⁊ ibunt cū ipſis in ignem eternum. ibiqꝫ ſēꝑ erunt ſine fine in luctu ⁊ gemitu. vbi erit ſtridor dentiū intolerabi lis fetor incōꝑabilis timor horribi lis. mors corporis ⁊ aīe ſine ſpe ve nie ⁊ miſeicordie vbi nec qͥ torq̄t nec qui torquetur. nec qui corripi tur. aliquando moritur ſed ſic mol entur vt ſemꝑ viuant ⁊ ſic viuēt vt ſemꝑ moriant̉. Hec ille ꝓu̓i6. Zelus ⁊ ira viri non ꝑcet in die vidlicte nec acquieſcet cuiuſꝙͣ p̄ cibus nec ſuſcipiet pro redempti one dona plui̓ma Et tunc erit vin dex orbis iuſtorum ⁊cͣ. ¶ Lcō cēteſima octuageſiāſecūda Vodam enim tꝑe māſue tabatur ignis ne cōbure ventur que ad impios miſ ſa erant al̓ia. ſꝫ nec ipſi videntes ſcirent. qm̄ dei iudicio ꝑacieban tur perſecutionem. Et quodā tꝑe ſupra virtutem ignis in aquaar debat vt inquam terre nacioneꝫ exterminaret. Declarata miſea̓bi li flagellatione egipciorum ꝑ ig nem ⁊ grandinem. In iſta parte agit de mirabili variacione ipſo rum flagellorum Igniſ autem nō vniformiter ſed multum difformi ter iuxta diuinam voluntatem ſe habuit in agendo malorum affli ctionem Nam quodam tꝑe vide batur ſuam naturā cōburendi ⁊ ledendi contine̓: etiam a rebus q̄ defacili cōbuſtibiles videbantur ⁊ extiterūt. ſiam iumenta ⁊ homi nes repertos in agro combuſſit. Iumentis vero domi detentis peꝑ cit ſicut d̓r fxodi. 9. vt homines qͥ bꝰ ignis peꝑcit poſſent videre. ꝙ illi iuſte patiebantur qui ī agris remanſerunt̓ contra moincioneꝫ domini cum animalibus Alio vero temꝑe circa iniuſtoruꝫ afflictiōeꝫ ignis ſupra virtuteꝫ ſuam exarde bat in aquaa. ī locis humidis So domē ⁊ Gomorre: vbi humido nō obſtāte ignis oīa conſūpſit Gen̄. 19. Vt imꝙͣ terre nacionem exter minaret Sic ergo diuerſis tempo ribus diuerſimode egit ignis vt manifeſtum eſſet omnibus ꝙ n̄o eſſet operacio nature: ſꝫ vindicta diuine iuſtitie dicit ergo ſic qͦdaꝫ vero tempore manſuetabat̉ ignis ⁊ māſuete videbat̉ ī ꝑcedo: ne cō burerentur que ad impios miſſa erant animalia. illa videlicet̉ que de agris miſſa erant ad impios do mi exiſtētes. Sed vt ipſi videntes

8 2 id eſt percipientes ſcirent quō niam dei iudicio paciebantur perſecutionem. Et quodam remn porei ſubuerſiōe viꝫ Sodome qn̄ dn̄s pluit ignem ⁊ ſulphur de ce lo in aqua ſupra virtutem ignis exar. ac vt expoſitum ē Poſſet ta men prima ꝑticula de maſuetudi ne ignis exponi ⁊ verificari ml̓to e iudentiuſ de tribus pueris miſſis in caminū ignis Anania Azaria ⁊ Mizahele daſi. 3. vbi ita mirabili ter ſe hūit ꝙ ip̄os poſitoſ in forna ce nō leſit tu illos qui circumſta bant̉ ⁊ qͥ eos in fornacē mit̓tebant ꝯflagrauit Et vocant̉ iſti pueri aī malia ad īpios miſſa ꝓpt̓ eoꝝ ſim plicitatem ⁊ captiuitatem ī qua te nebantur ⁊ hec fra ſunt vt babilo iiij videntes ſcirent qm̄ ipſimet d̓i uidicō paciebant̉ ꝑſecutioneꝫ ab igne: ꝓpter ydolatriam ſuā Secū da vero pars lectionis exponi po teſt de plaga ſeptīa egiptiorum viꝫ d̓ igne mixto cum grandine de qua ſupra dictum eſt videlicꝫ de ſubmerſione ſodomorū. ⁊ ī hͦ ſolum ſtat ſentenciā ꝙ ignis va rio modo ſe habuit. aliquando ꝑ cendo. aliquando agendo mia̓bili tera contra naturā vt dei obedirꝫ volūtati. Circa illā clauſulā. In aqͣ ſupͣ naturā ignis exardebat. nō tandum ꝙ moralit̓ igniſ in aqua eſt ſpiritus ſanctus in muliere ſā cta Ignis namqꝫ ſpūs eſt Actuū primo Tamꝙͣ ignis ſedit ſuꝑ ſin gulos eorū ſpūs ſanctuſ Mulier naturaliter eſt ſexus fragilis ⁊ iō ceteris paribus ampliꝰ cōmendā. da quando virtuoſe ſe gerit ꝓu̓. zi. Mulierem fortem quis inueni Capl̓m xvj ⁊ ꝓcul ⁊ de vltīs finibꝰ p̄ciuꝫ illi us. Eſt enim inuenire ī bona muli ere iuxta numeꝝ ſenariū qui ꝑfe tiſſiꝰ eſt. ſex p̄rogatīas cōmēdabi les ⁊ amabiles. ſiā in ipſa reꝑiūt̉ fine dubio ꝓmptitudo dementis magnntudo īnocencie. certitudo cō fidencie. gratitudo beniuolencie. ſollicitudo diligencie. ⁊ beatitudo complacencie. In cuiꝰ figura dixit ya Geū. z0. Aecū erit maritus meus eo ꝙ ego genueriꝫ ei ſex fi lioꝝ. Hinc me diligit omnis ratio nalis creaturā dicit gn̓aliter muli erum eo ꝙ in me repeiet ſex habi tus virtuoſoſ predictos Et iō me rito nomine aque potei̓t deſigna ri. In aqua enim ſex proprietates habentur. Eſt enim in aqua liqui I7 ditas ſaporaſa. luciditaſ radioſa fecunditas fructuoſa. ſinceritas ſpecioſa. Soliditas ſerioſa. etfe licitas miniſterioſa. ¶ Primo er go in aqua patet liquiditas ſapo roſa quia quantumcumqꝫ fuerit congelata faciliter liqueſcit. et de ſignat promptitudinem clemen tie ⁊ pietatis que ineſt naturalit̓ mulieri. nam ipſa eſt ſolacium pͥ mum humane imbecillitatis. ip̄a eſt nutrimentum humane quan titatis. ipſa enim eſt medicantū omnis infirmitatis. ipſa eſt ſuꝑ plenientum cuiuſcumqꝫ egeſta tis Eccleſiaſtici t̓ceſiōſexto. Vbi non eſt mulier ingemiſcit egens In ſignum autem ꝙ in muliere eſt omnis clementia naturaliter Filius dei corpus humane redem tionis totaliter a muliere decreuit accipere. Quia eccleſiaſtici deciō Non eſt creata iracundia nacioni

lcio mulierum Iſte ſexus in quo latet omnis mali remediuꝫ cōuenient̓ figuratur per aquam piſcine pro batice per quaꝫ ſanus fiebat: qui cūqꝫ prius in eam deſcendeb at pꝰ motionem aque: a qͣcumqꝫ detine batur infirmitate Ioh̓. 4. Scd̓ in aqua ē luciditas raclioſa ꝓu̓. ⁊li. In aquis reſplendent vultus pro ſpicientium Sicut auteꝫ in creatu ris nichil eſt nobiliꝰ nec amabili us ipſa luce Ita nichiſ reꝑitur gei oſiuſ ipſa gratitudine ⁊ ido lucidi tas radioſa: que in aquarum ſpe cie continetur gratitudinē immor lis affectionis ⁊ beniuolentie rep̄ ſentat que in bonis mulieribus ſē per viget. ꝙͣꝙͣ enim criſtus quoſ dam dum hic viuerēt viros gra tos inueniret̉ nu̓mꝙͣ tamen tam conſtantem gratitudinem in Pe tro vel Iacobo vel Iohāne reppe rit: qn̄tam ī mulieribus ſibi deuo tis inuenit Hec ſunt que eum per patrias predicantem ſequeban tur miniſtranteſ eide facultatibuſ ſuis Luce. 8. ⁊ Marci 1i. Hee ſunt que eum in cruce pendentem fugiē tibus diſcipulis cōmitabantur. Matk. 2. 1. Hee ſunt que mortuo corpori ſepulto vnguenta aronia tica ꝑauerunt Hec ſūt: que nec te nebroſe noctis caligine: nec mili tum armatorum fui̓oſa ſeuicia de terrebantur: vt criſtꝰ de eis dicat illud Roecij: Has autem nullus potuit prouincere terror ne noſtꝝ cōmites proſeque̓ntur iter Et ideo pro viris omnibus criſtus huic ſexui primū ſue reſurrectionis nū ciauit triumphum. ſciens quia fu per omnem gratiam eſt grāmuli eris crī. 26. Gratia ſuper gratiaꝫ in muliere ſancta ⁊ puderata Iſte ſunt aque que ſuper celos eſſe di cuntur: qꝛ mulieres ſuper apoſto los dilexerūt In psͣ. Aque que fu per celos ſunt laudent nomen do mini Haꝝ gratitudo non ſolum in fidelibꝰ elucet mulieribꝰ ſꝫ etiam in gētilibꝰ ſatis claret Que gratio ſior eē poterit ⁊ magis pudica pe nolpe: q̄ vlixis abſentiā. 2o. annis exꝑs cuuiſſibet virilis anoris alte riꝰ exſpectauit? Que qnͣtiſ afflictio nibꝰ angebantur: explicat ip̄a ſa tis in epiſtola ſua dicens. Hanc tua penolpe tibi lento mittit vlixe Nil michi reſcribas attamen ip̄a veni Que gratitudine flagrancior eſſe potuit porcia filia cathonis ⁊ vxore bruti que viro interfecto vi uere noluit. Sꝫ arma quibus int̓ imeret ſe. ſtatim poſtulauit famu lis autem arma negantibus: pru nas ardentes tranſglutiuit. De qͣ ſic ſcribit Marcialis epyg. lib̓. 4. Cōuigis audiſſet fatum cū portia bruti. Et ſb̓tracta ſibi qͣrēt arma dolor Nondū ſatis ait mortē non poſſe negai̓ Crediderā fatiſ hͦ edo cuiſſe patrē dixit ⁊ ardētes audo bibit̓ orē fauillas dū nūc ⁊ ferrū turba moleſta negat. Que gͣtioſi or eſſe potuit arria ꝑſei cōiuge: q̄ ſil̓ ſe interfecerunt. Illa tn̄ priꝰ īe metipſam gladio mariti ꝑcuſſit. De qua idem Marcial̓ coquꝰ li. ⁊. ſcribit Caſta ſuū gladiū cū trͣhe̓t arria p̄cō Quē de viſcelbꝰ traxerat ip̄a ſuis di q̄ fides vulnꝰ qd̓ feci: n̄o dolꝫ inqͥt Sꝫ qd̓ tu facies hͦ in pro te dolet. Que dydone gratior eſſe potuit? dē qua Iheronimus cōfra

Iouimanū libro priō ⁊ Virgiliuˢ libº qͣrto Eneidos dido ſoror pig maleonis cum cartaginem condi diſſet ⁊ ab hyarba rege libie in coniugium peteretur nupcīas diſ tulit cauteloſe ⁊ tandem condita ciuitate pyramū quēdaꝫ in meōi am mariti ſui conſtruxit ⁊ ſemet ipſam proiecit in medio ⁊ ardere magis ꝙͣ nubere maluit. Quid de Lucrecia ⁊ ſabinis Iulia filia ceſa ris ſulpicia lentuli: almene: ⁊ de a lijs infinitis dici poſſet. Tercio in aquā eſt fecunditaſ fructuoſa. Si ne enim humore aqueo nichil vi reſtit: nichil creſcit: vel floreſcit vl̓ fruteſcit. Iuxta illud psͣ. frit tam ꝙͣ lignū quod plantatuꝫ eſt ſecꝰ decurſuſ aquarū q. f. ſuuꝫ dabit in tꝑe ſuo Hec autē aque fecūditas deſignat terciā mulieris nobilita tem que ē ſolliciuudo diligencie. Mulier enim in r̓gendo familiam circumſpecta in operibus artificō ſa. ſic ſe habet̉ in domo ꝙ oīs doꝰ eſt ſine ordine. que mulieris caret regimine. Et ideo vir ⁊ mulier nō ſolum cauſa prolis coniungunt̉: ſed eciā propter adminiſtraciōeꝫ yconomicaꝫ que ſine muliere cō plei̓ non poteſt ſicut docet Ariſto tiles. In cuius ſignum dictum eſt Genj. ⁊. c. Faciamus ei adiutoriū ſimile ſibi. De mulierum diligēcia dicitur ꝓu̓. 1 ⁊. Mulier diligens cō rōna eſt viro ſuo. ⁊ i4. eiuſdē Mu lier ſa. e. d ſ. ⁊ fcrī. 26. Gracia mu lieris delectabit virū ſuū. Quar to ſinceritas ē in aqua ſpecioſa A qua em̄ pua̓ ē. ⁊ quēcūqꝫ feda pu rificat ⁊ emūdat. quod deſignat mgͣnitudinē īnocentie que iuennt̉ Cap̄i xvj ī bona muliere. Per aquā em̄ ori ginaleꝫ inocencie reſtituimur ꝑ aqua a mundialibꝰ emundamu Ad Iph̓. lj. Viri diligite vxores ve ſtras ſicut xp̄s eccleſiā. mundanſ eā lauacro aque Ruīto ē ī aqua ſoliditas ſei̓oſa. Nā iuxͣ ſc̓pturā ſa cram terrā que ē ſolidiſſima fun datur ſuper aquas ī psͣ. domini ē t̓ra ⁊ pleitudo eiꝰ ⁊cͣ. ⁊ ſuꝑ mare fū dauit eaꝫ ⁊ fundauit terrā ſuper aquas ⁊ deſignat certitudineꝫ cōfi dentie quā hō poteſt habere de bonͣ muliere. que infirmū hominē d̓te ſtatur pauperem nō aſꝑnatur de liris ⁊ ſenibus famulatur Cor̓. 7. Scīficatꝰ ē ꝟ īfidelis ꝑ muliere fide lē Sic gͦ tota virorū boītas ⁊ ſta bilitas ſuꝑ mulierū bonarū grati. oſa ſoliditate fundatur. Mulier 8 namqꝫ formata ē de oſſe ſolidiſſi mo. Vir autē de terra arida ⁊ in puluerem faciliter redigenda In cuius figurā archā cū toto gene re hūano aqua ſupportauit Gen̄. A. in qua octo anime ſalue facte ſūt ꝑ aqua Pet̓. z. Sexto ī aqua ē felicitas mminiſterioſa. deus emī̄ ſacramentorum miniſteria in aqͣ rum ſubſtancia condidit ſicut ſu perius tactum fuit ⁊ deſignat bea titudinem contemplatiue quam vir ex ſancta muliere ſortitur qͥa Scri. 6. Mulieris bone beatus vix. Et eiuſdem viceſimoquinto. Bea tus vir qui habitat cum muliere ſenſata. Sic ergo ignis in aqua eſt ſpiritꝰ ſanctuſ ī mulie̓ ſancta. Lectio 1g 3. Rō quibꝰ angelorū eſca nutriuiſti ppl̓ꝫ tuū ⁊ ꝑatu panē p̄ſtitſtiill̓ ſnlabot̉

omne delectamentum in ſe habē tem ⁊ omnis ſaporis ſuauitatem. ſubſtātiam em̄ tuam ⁊ dulcedinē tuā quā in filios habeſ oſtendiſti ⁊ deſeruiens vniuſcuiuſqꝫ volūta ti: ad qd̓ quilibet volebat: cōnu̓te bat̉. ¶ Ruia pͥncipalis auctoris ī tentio eſt mirabilem gubernacō nem dei retexere: qua populū ſuū gratioſe rexit in deſerto ⁊ populū egipti mirabilit̓ afflixit in egipto Et in iſta ꝑte mimediate p̄cedēte narrauit qūō afflicti fuerūt terri bilit̓ ꝑ gradines admixtas igni deſcendētes de aere. In ꝑte iſta de clarat ꝑ oppoſitū: quo deus ppl̓ꝫ ſuum ſuſtētauit mirifice ꝑ cibum quedam generatū in aere. Et con ſiſtit hec atitheſis in iſto: ꝙ ſicut egipcij affligebātur ꝑ corpora de ſcendētiā de aere: ita filij iſrahel cō fortebatur ꝑ cibos eis de aere miſ ſos ſcꝫ mana vt ſic fiat comꝑatio int̓ egipcioꝝ ſupplicia. ⁊ hebreis collatā beneficiā: q̄ fuerūt ꝑ aerē vtriſqꝫ collata. Nā primo agens de mane beneficio declarauit qua lit̓ dulcis fuit in ſapore. Secūdo q̄ lis fuit fortitudinis in vigore Secū da ps. ibi. Sd̓ em̄ ab igne nō po terat. ¶ Circa primū duo facit. Nam pͥmo oſtendit quale fuerit ſuꝑnaturale delectamētum illius beneficij. Secūdo oſtēdit qͣle fuit ī naturale tormētū egipciaci. Secū da ꝑ̄s ibi. Nix at ⁊ glacies. Cir ca primū duo facit. Nā primo ex plicat huiꝰ cibi ꝑeminētiam. Se cūdo aſſignat tanti doni cōgruen tiaꝫ. Secūda ꝑs ibi. Sb̓am eī tuā De primo dicit ſic. ꝓ quibꝰ.ſ. grā dine: pluuia ⁊ igne miſſis de celo ad vltionem cōtra malos. Ange loꝝ eſca nutriuiſti populum tuuꝫ Et dicit de iſto cibo qn̄qꝫ viꝫ Quo rū miniſterio dabat̉: qꝛ ꝑ āgeloſ In psͣ. Pane̓ angeloꝝ manduca uit homo. Secundo ꝓ quo dabat̉ ſcꝫ ꝓ cōmodo: qꝛ ad refectionē nū triuiſti populum tuuꝫ. Tercio vn̄ mittebat̉ ⁊ de quo loco: qꝛ panē angeloꝝ de celo aereo. Erͣto qua liter eis dabatur ⁊ quō: qꝛ ꝑſtitiſ ti illis ſine labore. Enͥto ꝙ alebat mirabili delcamento. Omne inqͥt decāmentum in ſe habētem ⁊ om nis ſaporis ſuauitatem.i. perfecti ⁊ dulcis ſaporis Exo. 16 Guſtus eiꝰ qͣſi ſimile cum melle. Alijs viſum eſt: ꝙ vnicuiqꝫ ſapiebat ſicut vo lebat ⁊ in diu̓ſis ꝑſonis ⁊ in eadē ꝑſonā diu̓ſis tēporibꝰ diu̓ſos ſa pores habebat. Vn̄ Auguſtinꝰ. ⁊ Retr̄ctacōnū. c. ⁊. Qd̓ de mana di xi ad inquiſitiones Ianuarij. li. i. Quia vnicuiqꝫ ẜm ꝓpriam volūta tem ſapiebat: nō michi occurrit vn̄ poſſit ꝓbari: niſi ex libro Sap que iudei nō recipuit in auctorita tem canonica. qd̓ tamē fidelibus potuit euenire: nō illis adu̓ſus do minū murmurantibꝰ qui ꝓfecto alias eſcās nō d̓ſiderarent: ſi hec eis ſaperent ſicut vellēt. de ſecūdo viꝫ ꝯgruētia bn̄ficij fuit iſta vt de us eſſencialē ſuauitatē cōmunica ret figuraliter creature. Sicut em̄ almētum vnicuiqꝫ ſapiebat ẜm ꝓpriam voluntatem. Ita deus om nibꝰ ſibi ſeruiētibꝰ tantu retribu et de dulcedine quātum meruer̄t ꝑ gratiā ⁊ liberū arbitriū volūta tis. Vn̄ ſubdit. Sb̓ſtantiam eniꝫ tuam ⁊ dulcedine tuam quam in filios habes

filios habes quaꝫ filijs paraſti ⁊ paratam habēs: oſtēdiſti ⁊ de ſeruiens vniuſcuiuſqꝫ voluntati. ſ. de bonis ꝯu̓tebatur ad quod qͦ libet volebat: nō natura ꝓpria: ſꝫ operacionē diuina. Mal̓ v̓o mur murantibꝰ tale delcāmentum nō p̄ſtitit: īmo vertebatur eis in tedi um Qu̓i. ii. Pculi noſtri nichil ali ud reſpiciebāt niſi mana. ¶ Sed cōtrā illud videt̉ eē dubiūi. Nam Ero. v̓. dicit̉ ꝙ ſapor mane ſimil̓ erat ſimilagini oleo conſperſo. gͦ nulli ſapiebat ſicut volebat īdif ferent̓: modo vnū: modo aliud. I tem ſi vnicuiqꝫ bono ſapuiſſet ſic̄ volebat: nullꝰ eoꝝ habuiſſet cāꝫ murmuris: vel deſideriū alteriꝰ ci bi ¶ Ad iſtud reſpondēt expoſito res ſic: ꝙ iudei in deſerto veſcētes iſto cibo: vel cogitabāt cum deſide rio de alio genere cibi ꝓ tūc: vel n̄o cogitabāt. ſi cogitabāt ⁊ deſidera bant aliud genus cibi ſtatiꝫ mā na in eis talē cauſauit ſaporē mi rabilem: tam in bonis ꝙͣ in mr̄alis Si nō habebāt actuale deſideriū alicuius alteriꝰ cibi: tūc nō cauſa bit in comedētibus niſi natua̓leꝫ ſaporem. ſicut ſimila oleo ꝯſperſa Quātum vero ad cauſā murmuā tionis dicūt ꝯmuniter: ꝙ faſtidiū nō habebāt ex ſapore mane: ſed potiꝰ ex colore. Vn̄ ſignāter dixe rūt Qu̓i. ii. Amma nr̄a arida eſt nichil aliud reſpiciūt oculi nr̄i: ni ſi mana. ¶ Circa illam clauſulaꝫ Angeloꝝ eſca nutriuiſti populuꝫ tuū Notandum: ꝙ ꝑ mana in ſa cra ſcriptura figua̓tur ſignant̓ eū cariſtie ſacͣmentum. ſicut em̄ filij iſrahel trāſcuntes ꝑ deſertum v̓ Cap xvj ſus terrā eis a dn̄o ꝓmiſſam celi refocillabant̉ alimēto: ita nos ꝑ mundū ad celum ꝑgentes corpo ris ⁊ ſanguinis xp̄i cotidiano vi atico recreantur. Vocatur autem merito panis angeloꝝ: tam ꝓpt̓ cōficientis eucariſtiam: ꝙ ꝓpt̓ veſ renteſ. Conficiunt autē hoc ſacra mentum ſolūmodo ſacerdotes. ſi cut patet diſ. 9l. Ecce ego. Sacer dotes vero in ſacra ſcriptua ange li nominantur ad Corith̓. i Au lier debet habere velamen ꝓpter a gelos id ē ꝓpter reuerentiam ſac̓ dotum qui nuncij dei ſunt Mala. z. Labia ſacerdotis cuſtodiūt ſci entiam ⁊ legē requirāt ex ore eiꝰ quia angelus dn̄i exercituū eſt. Ratio autē huius denominacōis methaphiſice eſt: quia ſacerdotē decet angelum in vndeci cōditiōi bus imitari que in iſtis verſibuſ 319 ꝯtinētur. Paſcit ⁊ hortatur: ducit vehit: excitat: arcet. Prat: cōgau det̓: ꝑunit: landat ſine ſumptū. Prima gͦ operatio angeli c̓ca nos ẜm ordinem verſuum eſt paſcere Cuius exēplum habemꝰ. ⁊. ℟. 19. vbi legimꝰ: ꝙ angelꝰ detulit pa nem ⁊ aqua ad heliā dormente ⁊ famelicum inde pauit. Surge in quit ⁊ comede. gradis em̄ tibi re ſtatvia. Iſto mō moa̓liter ꝓpriuꝫ. officiū ſacerdotis eſt paſcere ppl̓ꝫ verbo: exemplo ⁊ ſubſidio tempo raliſi poſſit. Vn̄ ſignāter dictum eſt Petroter Paſce: paſce: paſce. Ioh̓. 2i. Bis āt ei dictum eſt Paſ ce agnos meos ⁊ ſemel paſce oues meas ad inuendā doctrinā neceſ ſariā iuuenibꝰ ⁊ ſenibꝰ. Nā ſim plex admonitio ſuffuit ſenibus.

lēio Iuuenibus vero opus eſt taꝫ ver dis ꝙͣ verberibus: vt debite docea tur Aliter tn̄ d̓r illud expoſuiſſe qͣ dam nouicius arguens: ꝙ iuue nes fratres deberent reficibis. ⁊ ſe nihus conuenit̉ ieiunare. ⁊ iō pis dixit criſtuſ prelato: bis paſce ag nes nicos. ⁊ ſemel paſceoues me as Secūda operacio quā angelū circa nos legimus exercere eſt ex bortari Cuiꝰ exemplum habemus Matr. ⁊. Angeluſ domini apparu it in ſomnis Ioſeph dicens. Sur ge ⁊ accipe puerū ⁊ matrem eius ⁊ fuge in egiptum ⁊cͣ. Hanc opera cioneꝫ imitatur ſacerdos: ſana cō ſciētia priuatim fuggerendo. Ter cō tenet̉ ducere per bonam ⁊ aꝑtā cōuerſacionem exemplū Kapha elis Thobie. i. Ego inquit āgeluſ ducam eum ad te Et ſicut victoria exercitus ē gloria bomni diicis. Ita ſanctitas populi attribuit̉ ꝓ meri to ſacerdoti Vnde Criſoſ. de digni tate ſacerdotali li. z. bene agēti po pulo vnuſquiſqꝫ pro merito ſuo r̓ numnerabitur. ſacerdoſ autem pro bonis oīm. Habebit enim ꝓ ppl̓is bonis aureolā: ꝓ acquiſicione a liorū aureolaꝫ Hec Criẜ. Et ideo ẜꝫ eundem ſuꝑ Math̓. in ip̄. ome. zi. Sacerdos ē ī ppl̓o: ſic̄ rādix ē in ar bore. ⁊ ſic̄ ſtomachꝰ ī corpore. Quē admodū inqͥt cū videris arborem pallentibꝰ folijs marcidā: intelli gis qꝛ aliꝙͣ culpam circa radicem hꝫ Ita cū videris ppl̓m indiſciplīa tum ⁊ irreligioſuꝫ: ſine dubio ꝯg noſte: qꝛ ſacerdotiuꝫ eius non eſt ſanum Hec Criſoſti. Sed ſcd̓ꝫ pli mū ⁊ yſido. ⁊. cthi. ca. g. Salaman pra eſt ſerpenſ quidam cuius int̓ venena maxima vis eſt. hic ſi tra eo vel radice arboris repſerit: om nia poma eius inficit: ⁊ intoxicat omnes ramos Reuera iſto modo dyabolus: qui more ſalamandre ſemper viuit in igne: radices eccle ſie⁊ ſacerdotes ſic intoxicat ⁊ infi cit hijs diebus: ꝙ omnes rami eccleſie ex eiſ peccatiſ venenum aſ ſumunt Vlteius dicit Criſoſtimꝰ ꝙͣ ſacerdos eſt in grege: ſicut ſto machus in corpore. quemadmo duꝫ inquit medicuſ ē quando pri mō ingreditur ad infirmum. ſta tim de ſtomacho eius interrogat. ⁊ eum componere feſtinat: quia ſi ſtomachus ſanus fuerit: totū tor pus validum eſt. Si autem diſſi patus fuerit. totum corpus infir mum eſt Ita ſi ſacerdotiuꝫ integꝝ fuerit. tota floret eccleſia Si auteꝫ corruptum fuerit tota fides merci da eſt. Et ſicut ſtomachus accipi ens cibum cōquit in ſeipſo. ⁊ per totum corpus diſpergit. Sic ſacer dotes accipiunt ſcientiam ſermo nis ꝑ ſcripturaſ ex deo. ⁊ excōquē tes eam in ſeatractantes ⁊ medi antes apud ſe. vniuerſo populo ſubminiſtrant Et ita ſicuti corpo re ſi mēbrū aliqd̓ īfirmū fueit. nō oīo languet ⁊ ſtomachus Si aūt ſtomachus languet: oīa mēbra ī ueīunt̉ infirma Sic ſi aliqͥs pecca uelt xp̄ianorum. non omnino pec cant ⁊ ſacerdotes. Si autem ſacer dotes fuerint in peccato totus po pulus conuertitur ad peccandum Et d̓t yſido. de ſum. bo. ca. 36. Sacer dotes ꝓ miqͥtate ppl̓oꝝ dānant̓ ſi eo ā ignorātes n̄ erudiat a̓ peccan tes non arguant dicente dn̄o ad.

ꝓphetami. Speculatorem dedi te do iui iſrahel ſi non fueris locutus vt cuſtodiat ſe a via ſua mala Il le in imquitate eius morietur. ſan guinem vero eius de manu tua re quiram. Quartus actus ange li ẜm predictos verſus eſt vehere ⁊ tranſportare. deferūt em̄ boni angeli animas morientium in ce lum Luce. iij. Factum eſt autem vt moreretur mendicus ⁊ portae̓ tur ab angelis in ſinum abrahe Sic ſacerdotes de terrenis deſideri is ad amorem celeſtu tranſferūt penitētes: quādo eis cōfitendo: pec caus priſtinis moruitur pͥma Pe tri. x. Peccatis mortui: iuſticie vi uamꝰ. ¶ Quintus actus angeli eſt excitae̓. Actuū. 1⁊. Angelus do mini aſtitt. ⁊ lumē refulſit in ha bitaculo carceris ꝑcuſſoqꝫ latere Petri excitauit eū dicēſ Surge ve lociter. Petrus in carcere dormmeſ xpectator irreticus mala ꝯſuetudi ne iacet inter duoꝫ milites: vinc tus cathēis duabus ⁊ duo cuſto des an̄ oſtiū cuſtodiūt carcerem duo milites ſūt mors ⁊ dyabolꝰ Aoīs inſidiat̉ corpori: Syabolꝰ aī me. due cathene amor de clādi. ⁊ pudor reuelandi. duo cuſtodes ne homo ꝑ cōfeſſiōis oſtiū excat preſumptio venie ⁊ cōfidentia vi te prolixe. hunc debet aſtare ſacer dos ⁊ angelꝰ ⁊ eum corripiēdo ex citare: ꝑcutere: nō palpae̓. ¶ Sex tus actus angeli eſt arcere demo num poteſtateꝫ. ſicut fecit rapha el de aſmodeo qͥ ſuffocauerat ſep tem viros ſare Thob̓. ij. Cōſimili ter ſacerdos arcere debet malos ho mines per cenſuras eccleſiaſticas Coy. xxvi. demones etiam ꝑ ꝯuuratiōes ſa eraſ: ne noceant bonis viriſ. Septimꝰ actꝰ angeli eſt orare Vn̄ legimꝰ Actuū. ib. ꝙ Paulo appa tuit angelꝰ ꝑ viſum in ſpecie viri miacedonis dicēs tranſiēs macedo mam adiuua nos: qui dicit̉ mace donibꝰ prepoſitus fuiſſe: qui eoꝝ a paulo pecijt ſalutē. Sic ſacerdoſ pro ſalute populi tenetur orare. ¶ Octauꝰ actꝰ angeli eſt ꝯgaude re penicentibꝰ de peccatis Luce. 1ij. Gaudium eſt angelis dei ſuperv nō peccatore penitentiam agente Et penitentia populi gaudium de bet eſſe ſacerdoti. ¶ Nonꝰ actus angeli eſt punire quarti Regum 1q. Venie angelꝰ domini ⁊ percuſ 360 ſit in caſtris aſſiriorū cētumocto ginitaquinqꝫ milia hominū. Sic de cet ſacerdotes excōmunicationuꝫ ſentētiam ferre contra contuma ces ⁊ tebelles ¶ Decimꝰ actꝰ ange li eſt laudare pſaie. b. Clamauit alter ad alterum ⁊ dicebant Sāt ais ſanctꝰ ſanctꝰ dominꝰ deꝰ exer ratuum. Hoc eciam ſacerdotibuſ diuoſcitur cōuenire pͥmo Sſdre. z Steterunt ſacerdotes in ordine ſuo: vt lauclarent dominum. Vltimo angelus eſt ſine ſumptu ſicut patuit in angelo Thobie. ij. qui magne fuit vtilitatis. ⁊ ꝑui ſumptꝰ Similit̓ ſacerdotes relicta cupiditate rerū tꝑalium de decīs ⁊ oblacōnibꝰ viuūt Similit̓ cum ſpūalia mīſteria largiātur: nich ilꝓ eiſciem recipiāt ꝓ mercede: ne ſimome vicio maculent̓. ¶ Item nondum ꝙ āgeli hn̄t qͣtuor ꝯditi ores qͥbꝰ ſac̓dotes ꝯuēit eos imi tai̓ Sūt eī īmales fiue ſbn̄e ſeꝑate q 2

ſunt intellectuales pleni ſcientie veritate ſunt motores orbium. ⁊ rectores hominum. Primo ange li ſunt immateriales. Spiritus em̄ ſunt: carnem ⁊ oſſa non habent̉. ⁊ tales debent eſſe ſacerdotes ꝑ cō tinentiam. vt motus paſſionuꝫ n̄o ſequatur In cuius figura dictum eſt Petro Caro ⁊ ſanguis non re uelauit tibi. Aath̓. decimoſexto. Marbodus de lapidibus capitulo tercio dicit de primo allectorio ꝙ ille lapis non generatur niſi ī gal lis caſtratiſ. Secundo ꝙ extinguit ſitim. Tercio ꝙ reddit hominem honorabilem Et quarto diſertum Iſte lapis moraliter deſignat con tinentiam clericalem: que non in uenitur in hijs qui ſe refrenant a carnis deſiderijs ꝓpter meritum vi te eterne Math̓. 19. Sunt eunuchi qui ſemetipſos caſtrauerunt̉ ꝓpt̓ regnum celorum. hec virtus extīg uit ſitim fomitis carnis infecte ⁊ il licita deſideria carnalis concupiſcē cie Sapientie decimo data eſt nll̓ aquade petra altiſſima. ⁊ requies ſitis de lapide duro. Lapis durus eſt continentia. Durum enim eſt contra ſtimulos carnis calcitrae̓ hec virtus reddit honorabilem: ſic̄ incontinentia reddit confuſibilē Iudit. 14. Vna mulier fecit confu ſioneꝫ in domo Nabugodonoſor Hec etiam virtus reddit homineꝫ diſertuma. eloquentem ⁊ acceptū in loquendo. taꝫ in oracōe ꝙͣ in p̄ dicacione Et per oppoſitū ſacerdo tes infames de incontinentia nec digni ſunt orare vel predicare Sic ergo primo ſac̓dotes īmat̓iales ⁊ ſub̓e ſeꝑate In cuius figura d̓r de ſciō Nathan ꝓph̓a. ⁊ quaſi adeps fe ꝑatus eſt a carne Et de talibus ꝓ bis angelis d̓r in pſalmō. Qui fa cis angelos tuos ſpiritus. Secun do angeli ſunt intellectuales pleī ſcientie ⁊ veritate ⁊ ſacerdotes pol lere debent ſcientia ſacre ſcripture E ideo conuenienter eſt ſanxitum extra de magiſtris. ⁊ ne exigant aliquid pro licentia docendi. capi culo. Qd̓ a nonnullis: ꝙ magiſter in theologia ſemper in Metropoli habeatur qui doceat ſac̓doteſ Om nes tam cathedrales eccleſie ꝙ a lie in quibuſ ſuppetunt facultateſ doctores habeant in grāmatica. q̄ clericos eccleſie gratis inſtruāt: ⁊ etiam alios iuxta poſſe. Hec eſt ſē tentia illius capituli Et eodem titu lo. c. Quoniam in eccleſia quanto gallicana habetur: ꝙ magiſter dꝫ inſtitui per ſingulas eccleſias ca thedrales. ⁊ eis beneficia aſſignat̓ qui pauperes gratis doceant ⁊ in forment Et ideo ſignanter dicicur Aggei. ⁊. Interroga ſacerdotes le gem ſuper qd̓ verbum dicit Ihero nimus Conſidera ſacerdotum offi cium eſſe: de lege interrogatos re ſpondere ſi ſacerdos eſt: ſciat legeꝫ domini ſi ignorat legem domini: ip ſe ſe arguit non eſſe ſacerdoteꝫ do mini Malach̓. ⁊. Labia ſac̓dotis cuſtoduūt legeꝫ ⁊ ſcīam de ore eiuſ requirāt. qꝛ āgelꝰ dnī exercituum eſt Tercio ſunt motores orbiuꝫ a quibus cauſatur. ⁊ generatur quicquid inter corpora ꝓcedit ad eſſe Sic officiū ſacerdotum eſt mo uere nobiles ⁊ potētes. qͥꝝ v̓tute t̓ gunt̉ ſb̓diti ad cultū dei figuratur Ioh̓. l. de angelo qui deſcendebat

ẜm tempus in piſcinam poſt mo nonē aque q̄ prius deſcendiſſet ī piſcinā ſanus fiebat. Piſcina ml̓ te aque eſt ꝑſona magne poten tie. In hāc deſtendit ſacerdos ⁊ cū ratus quādo eius cōſcīam exami nat: de delicijs mou̓et aquā qn̄do limitat ſuā potētiam ad regulas iuris diuini. ¶ Quarto ſūt ange li rectores hominū ⁊ cuſtodes ẜm ſanctos. Et eodem modo ſacerdo. tes ⁊ curati qui ꝓ ſubditoruꝫ ani mabꝰ coram domino habēt reſpō dere. In pſ. Angelis fuis mādauit de te vt cuſtodiant te in omnibꝰ vijs tuis. Sed prochdolor hijs di ebꝰ verificatur nimis illud Iob c. tercio. Ecce qui ſeruiunt ei id eſt domino n̄on ſunt ſtabiles. ⁊ in ā gelis ſuis repperit prauitateꝫ Sūt enim quidam de modernis ſacer dotibꝰ angeli ſathane ꝑ diſcordi 5 am: quidā āgeli apoſtatici per ſu ꝑbiam: quidā incubi ꝑ luxuriam ⁊ quidā angeli abiſſi ꝑ auariciā Quidam ſunt angeli ſathane ⁊ ſūt prum ſciꝫ ꝑ diſcordiaꝫ. Sathā em̄ interpretatur adu̓ſarius. ⁊ ta les de omni briga adu̓ſitate ⁊ diſ cordia ſe intromittunt: conſpirat p̄lia: ingrediunt̉ pugnaſ: exercēt latrocima: vt vix qͥs poſſit inue nire comnitiuā predonum q̄ nō ha beat conſortium ſacerdotum. Iſti ſūt ſimiles ſacerdotibꝰ baal: de qͣ bꝰ. 3. Regū. 18. dicit̉: ꝙ incidebāt ſe cultris ⁊ lanceolis vſqꝫ ad ſang uinis ꝑfuſionem. demones ml̓tu letantur in effuſione ſanguinis humani: quilibet talis figuratur ꝑ angelum d̓ quo Prou̓..17. Sem ꝑ malus iurgia querit: angelus Caūͣ 15 malus mittetur cōtra eum. Secū do ſac̓dotes ſunt angeli apoſtati ci ꝑ ſuꝑbiam fccī. j0 Inicium ſuꝑ bie hominū: apoſtotare a deo Hij ſunt ſimiles ſacerdotibus dagon de quibꝰ dicit̉. Regū li. ꝙ nō cal carit ſacerdotes dagon ⁊ omnes qui ingrediūtur templū dagon ſuꝑ limen templi. liniē ſuꝑ quod ralcat̉: ꝑfectioneꝫ deſignat humi litatiſ. ſuꝑ quod ſtabiliter ſtāt vi ri ſancti. Iſtud limē nō calcat ſa cerdotes ambicioſi ⁊ ſuꝑbi qͥ ad p̄lacōnes ⁊ altiores dignitates aſ pirant cōtinue adulantur regibꝰ ⁊ principibus ⁊ eos infatuant ⁊ finaliter decipiūt. Et ſic deceptus fuit Anthiochus rex Sirie in tem plo Nanee cōſilio ſacerdotiſ. ſicut 36 dicit̉ primi Machabeoꝝ. i. ¶ Ter cio ſacerdotes moderni ſūt angeli incubi ꝑ luxuriam. Incubi vel īcu bones ẜm yſidorum octauo Ethi mologiarum capitulo vltimo ī ſi ne: a romanis dicuntur fauni. ſūt eciam vt creditur demones corpo ra aſſumētes: vel ſibi iungētes ⁊ ſic mulieribus ſe immiſcentes. Et demones incubi dicūtur nō num. ꝙͣ generare gigātes: ita ſacerdo tes per vehementiam voluptatis gignūt cōmuniter pingues groſ ſoſ ⁊ corpulentoſ Hij poſſunt di ci ſacerdotes p̓api vel beelphegor Fuit enim ydolum Mō ab ſupra montem p̄hegor. Vnde ẜm locum dicitur beclphegor. Interpretatur enim ydolum ignomīe. ⁊ repreſē tat̓ priapum quod latimi dicunt deum ortorū. Fuit enim iuuenis quidam de lapſaco ciuitate eleſ ponti: queꝫ ꝓpter magnitudinem

in numerum deorum greci lubrici tranſtulerunt ſcd̓m yſidoruꝫ octa uo ethimolo. capitulo vndecimo Hunc viliſſimum deum excolunt non pauci ſacerdoteſ moderni diſ cipuli illiuſ maligni angeli de quo loquitur Paulus Corintheo. duo decimo datus eſt michi ſtinulus carnis mee angelus Sathane: q̄ me colaphiſet Quarto ſacerdoteſ moderm ſunt angeli abyſſi per a uariciam Terra namqꝫ abyſſum creditur continēs. infernum Vn de ſacerdotes terreis dediti lucris videlicet ⁊ mercacionibus angeli abyſſi dici poſſūt imitatores illiꝰ angeli de quo Apocalipſis nono. Locuſte habebant̉ ſuper ſe regeꝫ angelum abyſſi. tales fuerunt ſa cerdotes Belis quoruꝫ veſtigia nō nͥ ꝑ cineres ſūt coꝑta. ⁊ ideo iuſte trucidati daniel̓. decimo quarto. Sicut iſtorum facta poſt mortē cor poris erunt nota ⁊ ipſi pro mei̓tiſ puniti pena ꝑpetua ab illo qui ā gelis peccantibus non pepercit: ſꝫ rudentibus inferni detractos in tar tarum tradidit in iudicium cruci andos reſeruari. ⁊. Petri ſecundo Non ſic boni ſacerdotes quibuſ di citur yſaie ſexageſimōprimo Vos ſacerdotes domini vocabinim mni niſtri dei. quia Math̓. quarto ecce angeli acceſſer̄t ⁊ miniſtrauer̄t ei Lectio Centeſimaoctogēſima quarta. Ix autem ⁊ glaciēs ſuſtīe bat vni ignis ⁊ non ta beſcebant vt ſcirent quo niam fructus imquorum extermi nabat ignis ardens in grandine ⁊ pluiua choruſcans Hoc autem iterum vt nutrirentur iuſti gni ſue victutis oblitus eſt Creatura enim tua tibi factori deſeruienſ ex tandeſcit in tormentum aduerſus iniuſtos. ⁊ lemor ſit ad benefaciē dum pro hijs qui te confidunt. Declarato ſuꝑnaturali beneficio quo filij iſrahel indeſerto ſuſtenta ti fuerūt a domino redit auctor ad enarrandum de mirabili ſupplicō illato egiptijs in egipto. Benefi cium autem hebreiſ collatum fuit pluuiā manne de aere ad eos fuſtē tandum Supplitium autem illatu egiptijs fuit pluuiamuis ⁊ gran dinis tonitrua ⁊ fulgurā ad egip cios terribiliter flagellandum Sic̄ enim exodi. 9. narrat̉ int̓ decē pla gas hec fuit vna. ꝙ deꝰ pluit gran dinē ſuꝑ terrā egipti ⁊ cū grandīe fuit ignis admixtus qͥ quideꝫ mia̓ bili pluuia occiſa ſūt oīa q̄ inueni ebant̉ in agris ab hoīe vſqꝫ ad pe cus Ligna vero ⁊ herba confracta ſunt in tota terra egipti. In terra yeſſen: vbi habitabant filij iſra hel non erat grando talis In com parando iſta duo ad inuicem be neficium videlicet ⁊ ſupplicium do cet aucͣtor quomodo ignis contra naturam diuino ſubſeruiebat mi raculo vtrobiqꝫ. Et circa hoc duo facit. Primo narrat ima̓culi cōdi cionis circumſtantiam. ſecundo narrat ipſiuſ miraculi veram cau ſam Secunda pars ibi. Creatura enim tua. Quantum ad primum dicit ꝙ nix ⁊ glacies fuſtine bant vim ignis vt cū ſil̓ de ae̓ dn̄derēt ⁊ eent ſufficient̓ approxīata ſic ꝙ ig nis poſſit natua̓lit̓ r̓ſoluiſſe mueꝫ ⁊ grādinem. ⁊ nix cum grandine

84 expintſſſe igaue ꝭ. vſui eoꝝ Agpt in aliud: ſed nix ⁊ grando maier̄t in ſua frigiditate: ſicut ignis in ſu o̓ calore. Et non tabeſcebant vt eſ ſꝫ ſimilis pene infernali vbi eī tra ſitur ab aquis niuium ad caloreꝫ nimium. Iob. 14. Fuit autem iſtd̓ miraculum ideo oſtenſum egipci is ⁊ iſrahelitis vt exirent de egipto quoniam fructus iniquoruꝫ exter minabat ignis ardens in grandīe quod fuit terribile factui. ⁊ pluui achoruſcans: quod fuit horribile viſui. Sicut enim ignis nō exercu it actiuitatem ꝓpriam circa gran diceꝫ in ſuppliciorita nec circa ma na in beneficio Nam hoc fuit mirā bile ſicut infra dicetur: ꝙ manna quod ad exiguum ſolis radium li queſcebat ad calorem ignis dureſ cebat. Et hoc eſt quod ſubdit. hoc autem iterum ignis. Sed vt nutri rentur iuſti: ſue virtutis oblitus ē Quia non reſoluebat ſed pociꝰ cō ſeruabat manna in natura ſua vt nutrirentur iuſti filij iſrahel in deẜ to. Conſequenter aſſignat huiuſ miraculi cauſam: ⁊ eſt obedientia creature ad diuinam voluntatem: que ſcd̓m miniſterium diuiue vo luntatis aliquando excandeſcit in tormentum aduerſus malos cum tamen deo placuit: ⁊ aliquando re miteſcit non agendo ad ſolatium iuſtorum cum deus hoc voluerit or dinare. dam̄. 3. Chaldei fornaceni accendentes ab ignē conſūpti ſūt in quo pueī cuſtodiebantur illeſi Fecit autem dominuſ medium for nacis: quaſi ventum roris flanteꝫ ⁊ pueros omnino nō retigit igniſ neqꝫ contriſtauit. Hec eſt ſenten Cap̄i xvj tia litere. Ignis ſue̓ virtutis obl̓itꝰ. Sllo eſt. Ignis in ſcripturā ſacra carita tem deſignāt dicente ſaluatoe̓ Lu ce. 12. Ignem veni mittere in terraꝫ Vnde ⁊ ſpirituſſanctus qui eſt cai̓ tas patris ⁊ filij in ſpecie ignis miſ ſus eſt. Act. 2. Ratio huius ſimili tudinis qͣdruplex eſſe poteſt. Pri ma quia ignis inter ceterā elemen ta eſt maioris actiuitatiſ. Secundo quia maxime tendit ſurſū. Tercio quia ignis creſcit in infinitum per appoſitionem tombuſtibilium: ſi cut dicit̉. ⁊. de anima. Quarto qui a ignis eſt quaſi forma omniū ele mētoꝝ: ſic inter virtutes caritas ē inagis actiua. Amor enī dei ſcd̓m Gregorium numꝙͣ ē ocioſus. ope ratur enim magna: ſi eſt. ſi auteꝫ operarēnuit: amor non eſt. Secū 362 do caritas tendit ſurſum Nam inci pit a deo ⁊ omnia ordinat̉ in deum ⁊ ſicut ignis maxime calefacit ad ſuꝑiꝰ: minꝰ ad latꝰ: mīme addeor ſū: ita hēns caritateꝫ maxīe diligit deū minꝰ ſeipſū ⁊ proximū: ⁊ mini me corpꝰ ⁊ mūdū. Tercio caritas creſcit in īfinitū. Nā bonis operibꝰ auget̉. nec finē habet augmēti in vita preſenti. Quarto vocat̉ forma aliarum virtutum qꝛ ſine caritate nullus virtutis actus meritorius eſſe poteſt. de illo aūt igne moder nis temporibus ferr ad impleta ē prophetia Saluatoris Math̓. ⁊g. Habundabit imquitas ⁊ refrigeſ cet caritas multorum vt merito di ci poſſet ignis virtutis ſue oblitꝰ eſt. ¶ Vbi notandum ꝙ de obliui ons quadruplici homines ſunt ar guēdi vizrde obliuiōe d̓inoꝝ bn̄fi coꝝ: de oblimōe ꝓpoꝝ delictoꝝ de

lriō obliuione familiarium amicōruꝫ ⁊ de obl̓iuione ſalutariū mancla torum Primo arguendi ſunt pec catores de obliuione beneficioruꝫ d quibus d̓r in pſalmo Obliti ſūt beneficiorum eius ⁊ mirabilium e orum que oſtendit eis Secūdo ar guendi ſunt homines de obliuiōe ꝓpriorum delictorum Illa enim ha benda ſunt ī memoria vt pro eis indulgentiā ſupplicetur exemplo pſalmiſte qui ayt Iniquitatem ſi aſpexi in corde meo Et īterum iniq̄ tatem meam ego cognoſco ⁊ per catum meum cōtra me eſt ſemp. Iſtud eſt cōtra nonnullos qui ali ena delicta ſemper in proſpectu aſ piciunt ⁊ peccata propria non ad uertunt Contra quos dicitur Ge ijeẜ. decimo Obſecro vt obliuiſca ris ſceleris fratrum tuorum Ter cio arguendi ſunt de obliniōe fa miliarium amicoruꝫ ⁊ maxime cu ẜ mortuiMagna ingratitudo eſt tūc amitos deſerere cum noſtra amici cia primi inceperint indigere Ami ci enim noſtri ꝙͣdiu viuunt pote runt ſe iuuare. in hijs que ſpectāt ad meritum vel demeritum ſed cuꝫ mortui fuerint. fiunt ad merendū penitus impotentes ⁊ tunc nō ha bent aliqd̓ refrigerium vel refugi um: niſi ad amicos ſi quos in vita poſt ſe reliquerunt vt dicat quili. bet illoruꝫ illud Iob. decimonono Miſeremini mei ſaltem vos amici mei. quia manus domini terigit me Hij autem de quatuor genei̓bꝰ hominum conqueruntur qui ſunt iſti ſucceſſores occupantes. ꝓge intoruꝫ hereditates. executores de fraudantes defunctorum volunta bes profeſſores non penſanbes fū datorum pietates ⁊ mendicatoe̓ſ non reciprocantes benefactoribꝰ ſuis grates Primi ſunt heredeſ in grati qui ſuccedunt parentibus in terris bonis ⁊ redditibuſ que il li aūt ſumptibus vel ſanguine cō quiſierunt. Iſti optinēt ſine labo re ⁊ tamen vix ſemel in anno pro eis dici faciant vnam memoriam Eccleſiaſtici. ſexto. Si quis genue rit filios obliuioni debētur nomen eius. Secūdum genus hominū de quo mortui conqueruntur ſunt executores ſalſi ⁊ fraudulenti de Fraudantes eorum vltimas volū tates contra quo. decimatercia. queſti. ſecunda Vltima voluntas defuncti omnibus modis ſeruet̉. Hoc autem a iure natue̓ proceſſit Liberum enim debet eſſe qd̓ iteruꝫ n̄ redit arbitriū vn̄ Alexā. neꝙͣ li. ſuo de naturis reꝝ on̄dit noticiaꝫ de ꝓporcōibꝰ n̄ ſolū pulchrū ſꝫ etiā ncrariā iuriſꝑitis. In cau hoc pro bat hijs v̓bis qͥs legē rōanā volū tati teſtatoris ītelligit ſatiſ feciſſe nͥ ī ꝓporcōnū natui̓s īſtructꝰ ſit Igi tur qͥdā l̓cto doloīs detētus vidēs aīaꝫ ſoluēdā eē legibꝰ hūane ẜui tutis ꝯdidit teſtamentū ſub hac forma v̓boꝝ Si vxor mea ꝑgnans rem melioris ſexꝰ enititur. de lego puero duas parteſ hereditatis vx ori tertiam Si feminea prole fecun detur gaudeat vxor duabus porti onibus: filia tertiam ꝑcipiat Vi ro itaqꝫ ſoluente debitum nature tributum vxori eius Lucina fa uens maſculum ⁊ femineam pro lem conceſſit. Queſitum eſt: enim quid iuris. ſtatutum eſt a iuris

6L pragmaticis hereditatem in ſep tem portiones eſſe diuidendā. Aſ ſignate auteꝫ ſunt quatuor ꝑteſ puero due ꝑtes vxori ⁊ vna puel le. Liber enim debet eſſe ſupreme voluritatis ſtilus ⁊ liberum quod iterum nō redit arbitrium. pretu lit autem teſtator ea portiōe maſ culinum prolem vxori qua pretu lit vxorem proli feminee videlicet in dupla. Ideoqꝫ recte dictum eſt iudicium hirciſcunde familie Hec Allexader. Pragmaticus dicitur cauſator. Pragma nāqͣꝫ grece di citur cauſa latine. Vnde pragma tici dicūtur iuriſperiti qui cauſas ⁊ negociā decidūt. Hij autē frau datores vltimarum voluntatum ſacrilegi ſunt ⁊ fures ⁊ pauperuꝫ necatores.i3. queſtione ſecunda Clerici ⁊cͣ. de talibꝰ cōqueritur de functus dicens in Pſalmō. Obli uioni datus ſum tamꝙͣ mortuus a corde. Sed felices potiꝰ executo res qui dicere poterūt illd̓ Pſalmi Nec obliti ſumus te: nec inique egimꝰ in teſtamēto tuo. ¶ Terci um genꝰ hominū de quibꝰ mortui conquerūtur ſuuit profeſſores nō penſantes fundatoruꝫ pietātes. Hij ſūt religioſi poſſeſſionati ma nerijs: redditibꝰ ⁊ omnibꝰ bonis ditati: nō ſolam ad neceſſitatem imo ad voluptatis ſuperfluitateꝫ qui vix nouerūt nomina ſuorum fundatoꝝ: quoꝝ quilibet poteſt de eis dicere illud Iheremie. 13. Sa turati ſunt ⁊ leuauerūt cor ſuum ⁊ obl̓iti ſunt mei: ſaturati ſunt ꝑ gulam: leuauerūt cor ſuū ꝑ ſuper biam: ⁊ obl̓iti ſunt mei per negli gentiam. Quartum genꝰ homi ap̄lꝫ xvj num de quibus mortui conquerū tur: ſunt mendicatores n̄ recipro cantes benefactoribꝰ ſuis grateſ qui temporalia bona recipiunt ⁊ ſpiritualia nō retribuūt vt debe rent: qui benefactoribꝰ adulant̉ donec recipiant ⁊ cum receperint deuotionibꝰ ⁊ precibꝰ nō recon penſant. Contra quoꝫ Eccī. 37. di catur. Non obliuiſcaris amici tui in animo tuo. ⁊ nō immenior fis Ilius in operibus tuis ¶ Quarto arguendi ſunt homines de obliui one ſalutariū mandatoꝝ. profū bitas enim peccandi ⁊ inuetea̓ta conſuetudo male vluendi adimit quaſi memoriā diuinoꝝ manda torum cōtra quos Pſalmiſta glo riatur ꝙͣuiſ ſe peccaſſe fateatur di cens. Erraui ſicut ous que perijt quere ſeruū tuum domine: quia mandata tua nō ſum oblitus. 3 63 ¶ Lectio centeſimaoctuageſi quinta. Ropter hoc etiam in om mā tūc tranſfigurata om bant ad volūtatem horum qui a in nutrici grātie deſeruie te deſiderati ſunt vt ſcirent filij tui quos dilexiſti domine: qͥniam non natiuitatis fructuſ paſcunt homi nes. ſed ſermo tuus hos qui in te credider̄t conſeruat̉. Poſitage nerali forma mitahilium q̄ deus exercuit circa populum Hebreo rū in deſerto gubernādo ⁊ circa po pulum egiptioꝝ in egipto eos fla gellando viꝫ obediētiā creatue̓ ad diuinam volūtatem. In iſta par te eandem obedientiam appl̓icat ſingulariter ad illam cibationeꝫ gloxioſam qua permanna ppl̓m

tio Gro. ſuum qͣdraginta ānis indeẜto pa uit At circa hoc duo facit. Naꝫ pri mō oſtendit miraculi qualitatem Secundo miraculi vtilitatem. ſecun da pars ibi Vt ſcirent filij tui Fu it autem imaculi magnitudo inef fabilis. in hoc ꝙ omnia cibaria vi debant̉ tranſfiguratav tranſſub ſtanciata cuilibet in quolibet ſub ſpecie ipſius manne qd̓ vnicuiqꝫ ſapiebat illud genus cibi quem magis dilexit ⁊ hoc eſt qd̓ dicit ꝓp ter hoc ī. qꝛ omnis creatura factol deſeruiuit ad nutum ideo etiā tūc in omnia tranſfiguratas cibaria vel cibos quibꝰ homines paſcunt̓ tranſfigurata in omnia ẜm appa rentiam ⁊ iudicium comedentiuꝫ quia qd̓ prius ſapiebat poſt vnū peſtra videbātur alius. ⁊ tercio t̓ cius ⁊t ſic quodāmodo omnia ad eſum humanum pertinentia trāſ figurata. ⁊ in omnia oīm nutriti gratie tue a voluntati gracioſe po pulum nutriente ſeruiebat ad vo luntatem horum qui a te deſideari ſunt ⁊ adoptati ⁊ duecti Hec eſt et go miraculi qualitas. ⁊ ſequit̉ eiꝰ vtilitas informacō videlicet fideliū vt cognoſcatur ꝙ non ſolum fru ctus per conſuetum curſum natue̓ producti conſeruabant homines in vita naturali: ſed etiam ſermo ⁊ imperium producentiſ de quolibꝫ quicquid placet. Et hoc eſt qd̓ di cit vt ſcirent filij tui domine: quo miam non natiuitatis fructus paſ cunt homines.i fructuſ per conſue tum modum nature procedentes: ſed ſermo tuus ⁊ manna celitus datum ad ſermonum tuum: hoſ qͣ in te crediderunt conſetuat dilex iſti domine. dilectionem ſuam deꝰ aci homineꝫ quatuor modis mag nificat ⁊ cōmendat̉. Preuenit em̄ tarditatē noſtre benuolentie ab luit feditatem immunde conſcien tie ſuꝑat qnͣtitatem noſtre ſuffici entie ⁊ preparat voluptatem per hennis affluentie. Primo dico ꝙ ſuam dilectionem oſtendit in hꝰ ꝙ preuenit tarditatem noſtre be niui olentie Ioh̓. quarto In hoc ē caritas non quaſi nos dnexerimꝰ deum ſed quoniā ipſe prior dilexit nos Vnde bernardus dulcis ihe ſus primus eſt ī acceſſu. ⁊ vltimꝰ in receſſu ⁊ ideo conuenienter cor humanum exigit ſibi dari. Prou̓ biorum viceſimotercio Fili im pre be michi cor tuum. Sicut enim ip ſe primus eſt in acceſſu preueniē do volinitatem vt ad eum conueꝝ tatur ⁊ vltimus in receſſu quia pͥ us naturā ⁊ cauſalitate homo re cedit a deo per peccatum. ꝙ deus de relinquat ſubtrahendo gratiam. Ita corhumanum primum eſt in ter partes corporis: qd̓ viuit ⁊ vlti mum qd̓ moritur In cuius figura dicitur exodi. viceſimotercio San ctifica michi omne primogenituꝫ ⁊ omne cor humanū qd̓ intra me bra corporis primogenitum dici poteſt Et hoc eſt qd̓ ſignanter dici tur Math. viceſimoſecundo. dili ges dominum deum tuum ex toto corde tuo. ⁊ ex tota anima tua Se cundo oſtendit criſtus ſuam dile ctionem ad nos in hoc ꝙ abluit fe ditatem ingrate conſrientie. dele uit enim peccatum originale: pro prij ſanguinis effuſionē: delet pec catum actuale: per ſacramentaleꝫ

CL renitentie locionem. ⁊ hoc eſt qd̓ nobis commemorat Ioh̓. Apoca lipẜ. pͥmo dilexit nos: ⁊ lauit nes apeccatis noſtris ī ſanguine ſuo Sanguis ſignificat amorem ⁊ cau ſat amoreꝫ Vnde ſanguinee com plexionis naturaliter ſunt amati ui ⁊ iuuenes magis amatiui ꝙͣ ſe nes propter ſanguinis habundā tiam ampliorem. Narrat Iheroni mus contra Iouinianū libro pri mō allegans Xenofontem hec ſcripſiſſe de infantia ciri maioris. Scribit īquit Iheronimus Ieno fon: occiſo Abra. date viro quem Panteon vxor iro modo dilexe rat. collocaſſe ſe iuxta corpuſculū ⁊ confoſſo pectore ſanguinem fui mariti vulneribus infudiſſe. Iſto modo moraliter anime deuote ſpō ſe fideles hieſu chriſti: videant cō templando maritum ſuum occiſū ⁊ non caſualiter ſed pro earum a more ſponte defunctum collocent ſe iuxta corpus ſacrum crucifixi ⁊ illud tam voluntate ꝙ intellectu q̄ ſi duobus brachijs amplectent̓ confodiant pectus ſuum gladio doloris ⁊ contritionis ac comꝑaſſi onis. vt inde ſanguis amoris erū pat ⁊ in vulnerā ſaluatoris tranſ currat Ad Heb̓. nono. Sine ſang uinis effuſione nō fit remiſſio pec catorum. E hoc eſt qd̓ ſuadet apoſ tolus ad Eph̓. quinto. Ambulate indilectione ſicut ⁊ criſtus dilexit nos ⁊t tradidit ſemietipſuꝫ pro no bis. Tercō criſtus oſtendit ad nos ſuam dilectionem maximam in hoc ꝙ ſuperat qn̄titatem noſtre ſufficientie Plurā enim nobis tri 4H buit ꝙͣ perfecte intelligere ⁊ conſi Capͣ xvi derare ſciamus nec ſufficimus ſu um amorem recompenſare Vnde apoſtolus ad Eph̓. ſecundo vocat caritatem criſti nimīam. propter ī quit nimīani caritatem qua dilex it nos. Sic̄ enim dicit Criſoſtimuſ de reparacione lapſi Nemo amico rum carnalium etiam ſi ſit in hoc ſupra modum inſanienſ Ita exar deſcere in amorem dilecte ſue ſicut deus effunditur in amoreꝫ anima. rum noſtrarum Quatuor enim de fectus in dilectione hominum re perire contingit: a quibus amor di uinus eſt totaliter alienus Sunt enim aliqui licet amentur non ta men reamant amatores ſuos. ſicut̉ ſunt igrati Econtra dicit dominuſ prouerbiorū octauo. Ego diligen tes me diligo. Et Boetius tercio de conſolacione dicit Pulcherri 3Q mum diuiciarum genus eſt: ami cos inueniſti Sunt qui diligunti ſed propter propriam vtilitatem Indigent enim beneficijs amico rum contra quos Seneca. in qua dam epiſtola Negociacio eſt ami cicia que ad commodum atten dit ⁊ ſcd̓m Ariſtotilem octauo e thicorum. Cum ſit amicicia prop ter vtile: propter delectabile. ⁊ propter honeſtum diligentes ꝓp ter vtile ſunt minimi amici inter omnes Et hoc etiam deplangit O uidiꝰ primo libro dē ponto. Tur pe quidem dictum: ſed ſi modo ve ra fatemur: vulgus amicicias vti litate probat Sed per oppoſitum deus diligit nos non propter ſuaꝫ vtilitatem qui noſtris non indi get ſed diligit̉ nos ad fructum no ſtꝝ Eph̓. i. Scificauit nos ī dilecta

lcīo filio ſūo gratis id eſt gratis noſ ſibi fecit Ozee. 14. Sanabo contri tiones eoꝝ. ⁊ diligam eos ſponta nee. ¶ Tercio ſunt qui diligunt homine ſed nō niſi in proſperitate ⁊ felicitate ſua. de quorum quoli bet verificatur illud Boetij. ⁊. de ꝯ ſolatione. Ruē felicitas amicum īfortunium facit immicum Vnde dixit quidaꝫ Exemplo didici ꝙ ꝓſ peritatis amici res amplectantur nō nos: ſed noſtrͣ ſequūtur. Et ite rum metricus. Nō ſūt ꝑſone: ſed proſperitatis aici. Quoꝫ fortuna te net dulcis: acerba fugat. Sed per oppoſituꝫ xp̄s tūc maxime diligit quādo homo a mūdo deſeritur; ⁊ a malis hominibꝰ agitatur. Vnde ꝑPſalmiſtam dicit deꝰ. Cum ip ſo ſum in tribulatione: eripiā eū ⁊ glorificabo eum. ¶ Quarto in mūdanis amicis r̓peritur defectꝰ quia multi diligūt viuētes ⁊ mor. tuoꝫ ꝓſequuntur ⁊ odiunt: cuiuſ modi ſūt nō numꝙͣ: fratres: filij vxor: ſeruꝰ ⁊ executor. Cum enim homo fuerit defunctꝰ: tūc illi qui de bonis ſuis eum magis iuuae̓ de berent: ſpoliāt ⁊ predantur. ⁊ ſibi appropriāt qͥequid poſſunt. Vn̄ metrice dicitur. Poſt mortis mor ſum vertit dilectio dorſuꝫ. Finita vita finit ac amor ita. Per oppoſi rum xp̄s diligit amatorem dum viuit ⁊ longe amplius poſt mor tem Ioh̓. 13. Cum dilexiſſet ſuos: qui erant in hoc mūdo in finem dilexit eos id eſt in ꝑpetuum dile rit eos Iheremie. zi. In caritate ꝑ petua dilexi te ⁊ attraxi. Quarto oſtendit deus ſuam dilectionem ad nos in hoc ꝙ preparat nobis voluptatem perhennis affluentie Vnde ad Teſſalonicenſeſ. ⁊. dile xit nos. et dedit conſolationem eternam: que quāta ſit: ſancti in tūtur exprimere ⁊ nō poſſunt Vn̄ Auguſtinꝰ de moribꝰ eccleſie. Tā ta eſt pulchritudo iuſticie: tanta eſt iocūditas vite eterne hoc eſt incōmutabilis veritatis ⁊ ſapien tie: vt eciam ſi nō liceret in ea am plius manere ꝙͣ vniꝰ diei hora ꝓp ter hoc ſolum anni huiꝰ vite mnu merabiles: plem diuicijs ⁊ circū fluentia temporalium bonoꝝ rec te meritoqꝫ contempnerentur. It Criſoſtomꝰ de reparatione lapſi Si cotidie oporteret tormenta per ferre: ſi ipſam gehēnam paruo tē pore tolerare pro eo vt xp̄m poſ ſemꝰ videre in gloria viuētem: ſā ctoꝝ eius nuniero ſociari nō eāt dignum pati omne quod triſte eſt modo vt tunc tantiboni: tante qꝫ glorie ꝑticipes haberemur. Lectio centeſima octuagēſima ſexta Vod em̄ ab igne nō po terat exterminari: ſtatim ab exiguo radio ſolis ca lefactum tabeſcebat vt notuꝫ om nibꝰ eſſet: quoniam oportet pre uenire ſolem ad benedictioneꝫ tu am. ⁊ ad ortum lucis te adorare. Ingrati enim ſpes tamꝙͣ hiberna lis glacies tabeſcet ⁊ diſpeiet tam ſuꝑuacua. Poſtꝙͣ auctor decla rauit de illo mana quod deus de dit patribus in deſerto: quāte fu erit dulcedinis: in delectando. In illa parte proſequitur quante fu erit fortitudinis in durando. Erat enim ipſius mira ꝯditio: quia cu

eſſet liquefactibulis. non liquefi ebat ab omni calore igneo ſed a calore ſolari. Primo ergo ponit iſtius liquefactionis diuerſitateꝫ Secundo ſubdit mirabilis condici om̄s vtilitateꝫ Secunda pars ibi Vt notum eſſet omnibus. Circa primum d̓t ſic. Quod enim ab ig ne non poterāt exterminaris reſol ui ſtatin ab exiguo radio ſolis o rientis quando videlicet radij fui ſunt debiliſſimi ad calefacienduꝫ tum quia cadit oblique fuper ter ram. tum quia frigus noctis dn̄a tur in aere calefactum tabeſcebat. ⁊ deficiebat Exod̓ decimoſexto Cū qꝫ icaluiſſet ſol liquefiebat ⁊ ante ſolis ortum colligebat illud Finis ſiue vtilitas fuit duplex. vna quo ad bonos vt eſſent premuniti quo tempore debebant illud colligere ⁊qͣntum ad hoc dicit vt notum ō nibus eſſet hebreis in deſerto qͥni am oportet̉ preuenire ſolem ⁊ ortū ſolis ad benedictionem ⁊ ad colli gendum manna quod erat eiſ be nedictio. videlicet beneficium da tum a deo Vnde Exodi decimoſex to. Colligebant autem mane qͣn̄ tum ſufficire poterat ad veſperam. et ad ortum lucis te adorare: ꝓ be neficio manne: qd̓ colligi debuit fimmo mane Fuerunt autē mul ta mirabilia circa cibum iſtum. Primum quia regulariter dabat̉ omni nocte in habundantia pro toto populo. Secundo ꝙͣ colligen tes ſinguli certam menſuraꝫ.ſ. go morſatis inueniebant cum illud domideporraſſent qnͣtumcumqꝫ eſ ſent edaceſ nec qui pluſ collegea̓t ꝯabuit ampl̓ius nec quiminus 8 6 Caip̄lm xvj parauerat repperit minus Tercō ꝙ non poterat ſeruari per noctem vſqꝫ ad mane: ſed ſi ſeruabat̉ ſca tebat vermibus. Et tamen feria ſextā debebat pro duabuſ noctibꝰ colligi quia ſabbato non inuenie batur in agro ⁊ tūc optime per du o dies potuit ſeruari Quarto fuit mirabile ꝙ ad modicum radium ſolis liquefiebat. ⁊ ab igne dureſ cebat Quīto ꝙ ſapiebat vnicuiqꝫ ẜm ſuam voluntatem ſaltem de bo nis vt ſuperius dictum fuit Sexto ꝙ poterat redigi in puluereꝫ ⁊ tnͣſ formari in panes ⁊ ideo merito po terit dici dei benedictio. Secunda vtilitas prouenienſ ex iſta liqueſ centia ad ortum ſolis ⁊ reſiſtentia ad calorem ignis fuit qnͣtum ad malos ꝙͣ ſi negligerent preuenie̓ ſolem ⁊ differrent exſpectando di 36 utius ad colligendum: fruſtraren tur ſpe ſua manna tabeſcente ⁊ diſ pariente ſicut aqua. Et hoc eſt qd̓ ſubdit ad litteram. Sicut ingrati enim ſpes id eſt manna ſperatum durare ab ingrato: qui non credi dit mandato domini de tempore colligendi tamꝙͣ hibernalis glaci es id eſt hyemalis non vernalis. tabeſcet ⁊ diſpariet tamꝙͣ ſuper uacua. quia venienſ colligere poſt ortum. nichil inueniebat. ſed totū erat liquefactum. Iſte eſt ſenſus litteralis. Exponitur tamen de cri ſto ſole iuſticie. cuius ortum ad iudicium oportet preuenie̓ ad ha bendam illam benedictionem de qua Math̓ viceſimoquintō Ve inte benedicti patris mei ⁊ cetera ⁊ oportet ad ortū lucis. in aduētu indicis adorare. ⁊ tunc ingͣti ſpes

cio tabeſrit. Iugͣti ſpes tabeſcebat. In grati ſunt deo ml̓tipliciter peccato des. Euidam emin dona dei non re cogitant. Ruidaꝫ eum de ſuis bene ficijs non honorant. Auidam enī ſua bn̄ficia exprobrant. Et quidā contra eum per beneficia pugnat Primi ſūt ingrati qui numꝙͣ pon derāt preconceſſa: ſed ſēꝑ aſpirat adhabenda ⁊ non quid receperint de preterito: ſed quid r̓cepturi ſunt proſpiciunt de futuro. Et hec ē pri ma ac potiſſima cauſa ingratitudi nis Sicut dicit Senecā. z. de benefi cijs fere in principio. Prima inqͥt omniuꝫ ac potiſſima cauſa ingra titudinis eſt: ꝙ nouis ſemper cupi ditatibus occupat. non quid ha bemus: ſed quid petamus. Nō in id quod eſt: ſed in id quod peti mus: intenti ſumus. quicquid eſt domi vnle eſt. Sequit̉ autem Vbi Quod atteperis leuiter noueris: cupiditas fecit dator eorum nō ſit in precio. Et ideo non immerito cō querebatur Epycurus aſſidue. Il lud refert Senecā conſequēter: ꝙ aduerſus p̄terita ſumꝰ ingrati. Et quecumqꝫ percepimꝰ bona: ad me moriam non reducamus. Nec in ter voluūptates numeremus: cum certior nulla ſit voluptas ꝙͣ que īa ei̓pi non poteſt. preſentia bō non dum tota in ſolido ſunt. futura pē dent̓ ⁊ incerta ſunt. Et ideo conclu dit Seneca. ꝙ ad hoc ꝙ nō ingra ti ſumus indigemus bona memoī a. quia ſicut ad perfectam ſcientiā ſufficit quedam ſemel didiciſſe. q̄ ſempet̓ poſtra ſciuntur quedam vt ſciantur non eſt ſatis didiciſſe Intercidit eī eorumſcīa niſi cōtineatur geometrica diuiſio ⁊ ſublimiū curſu. Ita beneficia quedam mag nitudo non cōpatitur excidere. mi nora. ſed numero plura effluunt. quia non frequenter illa fractaꝰ nec libenter quid cui debeamus: re cognoſcimꝰ. Sed hic poſſet eſſe dubrum an tales beneficia non re cognoſcentes: ſed obliuioni trādē tes debeant dici ingrati. Et tamen Seneca cum eburcio amico ſuo de hac materia diſputaret eburtius tales nō ingratos: ſed oblitos vo cae̓ ſolebat: tamꝙͣ ea res ingratū excuſet q̄ facit. aut per hoc accidat alicui vt n̄ ſit igtus cū hͦ n̄ accidit niſi ingrato. Et ideo diſtinguit Se neca conſequenter de ingratis ſic Ingratuſ eſt qui bn̄ficium ſe acce piſſe denegat quod accepit. Ingͣ tus eſt ille qui diſſimulat. Ingra tus eſt qui non reddit. Ingratiſſi mus omnium qui oblitus eſt. Et hoc probat. Primo quia alij qui ſunt memores beneficiorum. licet non reddant. ſētiunt tamen in aī mo ſe eſſe debitores ⁊ poſſūt ex fa tili occaſione ad reddendum indu ci. Iſti vero oblito totum beneficiū elapſum eſt. Secundo quia ad red dendum homo multis indiget me miniſſe quod ſine impēdio poteſt Et ideo nu̓mꝙͣ voluit eſſe gratus qͦ beneficium tam longe proiecit: vt extra conceptum ſuum poneret. De quolibet tali verificatur illd̓. Ec cleſiaſtici decimonono. Ingratus ſenſu dereliquit liberantem ſe. Be ne enim dicitur ingratus qui meō riam perdidit illius: quod ſemper ſēſiſſe debuit. Secūdo ſunt ingrati qui deū de ſuis beneficij. n̄ hp̄rant

bonoꝝ oīm largitorē ꝓ bn̄ficijs gͣ tis īpēſis nec l̓ mētali agnicōe nec elōaꝝ extn̓ſeca largicōe grās r̓cō penſāt ſil̓es porcis qͥ glandes con tīe comedēteſ ad arborē oculoſ nū ꝙͣ erigunt cuius fructu inceſſant̓ depaſcuntur Contra quoꝫ Ariſto tiles quinto ethicoꝝ. capitulo oc tauo oſtendit ꝙ in famulatu pro porcionabili commanent ⁊ coha bitant boniques ⁊ illi qui non poſ ſunt conſimilia retribuere ſaltem gratiarum ſacramentuꝫ ſponte fa ciunt vt retribucio ſit Hoc enim propriū eſt gratie. Eſt etiam gra tiarum actio. quedam retribucio ⁊ quaſi quoddam ſacramentum in eo ꝙ non poteſt retribuere ad honorem vel valorem Refamiliari Oportet enim eiqui gratiam fecit ⁊ ei ſeruire in recompenſacōne col lati beneficij. Hinc poete nō ad ve ritatem ſed ad volupptateꝫ fabulā tes tres ſorores eſſe finxerūt que gratie nominabātur ſicut narrat Senecā de beneficijs libro primo que ſorores ⁊ filie veneris ⁊ liberi: ſcd̓m aliquos dicuntur virgines e tiam complexis manibus vt cho rum tripudiātium efficiant riden tes ⁊ perlucida veſte ac ſoluta īdu te quarum due fuerunt ad nos cō uerſe. tercia vultum auertit. Vir gines fuerunt eo ꝙ incorrupta ē ſincera intentione debent fieri bn̄ ficia Cōnexis manibus circulum quendam efficiunt eo ꝙ benefici um de manu ad manum tranſit ⁊ tandem iterum redit ad autorem ludenteſ ſunt quia beneficia: hyla rem debent habere datorem perlu cida veſte ac ſoluta induūtur vel E6 Cap xvj ſcd̓m aliquoꝫ nude fuerūt quia be neficia conſpici volunt ⁊ non late re Eſt enim amicicia beniuolentia non latens in contrapaſſis octa uo ethicorum due conuertuntur ad nos ⁊ tercia procedit auerſa fa cie quia beneficium ſimplex a faci litate progreditur ſed dupla redit Sunt liberi patris ⁊ filie veneris. quia propter amorem ⁊ liberalita tatē beneficia dari debent Cum er go a do continue beneficia recepi. mus ſibi continue regrātiari debe mus. Vnde dicit beatus Auguſti nus in epiſtola ad Marcellmnum ꝙ nihul melius dicere poſſumus Leg. gl ꝙͣ deo gratias. Quid inquit meli us vel animo geramus vel ore pro ponamuˢ. vel calanio ſcribamus: ꝙͣ deo gratias. HHoc em̄ dicere ni hil breuiuſ; nec audiri letius nec intelligi gratius nec agi fructuoſi FA us quidꝙͣ poteſt Et ideo dicit Her mes termegeſtuſ libro ſuo: qui lo goſtileos dicitur in fine. ꝙ non ē conueniens deo thus vel mirraꝫ incendere ⁊ ſic eum adorare ſi non inquit gratias agentes adoremꝰ Hee ſunt enim ſumme intentiōes cum gratie deo aguntur a mortali bus Sed timendum eſt ꝙ iam ni mis verificatur propheīa apoſtoli ad Thimo. ſecūdo In nouiſſimis diebus inſtabunt tempora pericu loſa ⁊ erunt homines ſeipſoſ ama. tes ⁊ ingrati Tercio ſunt quidā ingrati qui deum de ſuis beneficijs exprobrant ad modum vxoris in grate pro qua vir in colloſtergio poſitus cuius enormitateꝫ vxor ei deinceps improperauit imperpetu um Iſtā imitari videntur qui xp̄o

ctō ſuoꝝ vulneꝝ fatue iurando īpro perant que nullatenꝰ ſuſtinuiſſet niſi eum caritas ad hoc cogriſſet Ecci. 29. Paſtet ⁊ potabit igrātos ⁊ adhuc amarā audiet. Quar to ſunt ingrati qui cōtra deum ꝑ bn̄ficiā pugnat: qui donis dei ad peccādum v̓tutur: Aliqnͣdo qui ha būdant diuicijs a deo cōceſſis vt neceſſitatibus pauperum ſuccur rant ⁊ hij erūt precipui pauperuꝫ oppreſſores. Alij fortitudine corpo ris ſui vigent: vt deo ꝑ penitētiaꝫ ſeruiant. ⁊ hij ſpecialiter in ſerui cijs demonum vires ſuas conſu mūt. ⁊ fiūt brigoſi: rixoſi: predo nes ⁊ latrones. nō nulli vigēt in gemo naturali quo deum colere ⁊ ſe ⁊ alios rege̓ deberent. ⁊ iſti frau dibꝰ ⁊ dolis intenti circumueniūt proximos: deſeruientes dyabolo ⁊ nō deo cōtra quoꝫ Gregorius. 32. Moraliū. ſuꝑ illud Iob..40. Hic montes herbas fer̄t dicit ſic. dū reprobi de diuinitus acceptis ne quaꝙͣ recta ſed praua cogitant. Quid aliud faciūt: niſi contra deū ſuis donis pugnāt.? Quā ſentētia expreſſiꝰ in Omelia qͥdaꝫ dicit ſu ꝑ illud. Cum audieritis prelia ⁊ ceditiones. Omnia inquit que ad vſum vite accepimꝰ: ad vſum cul pe cōuertimus. tranquillitatem quippe pacis humane ad vſum rōuertimus ſecuritatis vane: pere grinacōnem terre pro habitatio ne diligimus patrie: ſalutem cor porum in vſum rediginiu̓s vicio rum: ſb̓ſtantie habundātiam ad peruerſitateꝫ intorſimus volupta tis Hec ille. Hij ſunt ſimiles cūcu lo quiꝑ quandam auiculam di citur foueri in nido quā poſtea oc cidit cum etatem adultam habū exit ⁊ cōmedit. ẜt tamen iltis nō obſtantibus benignus eſt ſuper ingratos ⁊ malos Luce ſexto. In gratum tripliciter punitum inūe mo lib̓tum. Vnde apud Atheniē ſes cōuictus libertus de ingrͣtitu dine aduerſus patronum: iure li bertatis exuebatur. ſicut narrat Valerius libro t̓cio capitulo pri mo. dicebatqꝫ ei dominus ſuꝑſe deo ciuem tanti muneris impiuꝫ eſtimatorem: nec adduci poſſum vt te credam vrbi vtilem quem de lib̓tate deſtituo. Abi ergo ⁊ eſ to ſeruꝰ: quia liber eſſe neſciuiſti Vnde Sencca qrͣto declamatio num de beneficijs. Miles quidaꝫ naufrāgus litore eſt appulſus ⁊ in hoſpicio cuiꝰ dam ꝑ tres dies refocillatus: tandem licētiam reci piens ait. Gratias tibi referam: ſi imperatorem meum me videre cō tingat veniens apud Philippū regem Macedonum: predia illiꝰ apud quem hoſpitatus fuit popo ſcit ānuit Philippꝰ. vir ſuis expl̓ ſus: non vt iners vel ruſticus il lūd tulit: ſed ad curiaꝫ imperato ris acceſſit: ingratitudinem mili tis expoſuit. Philippꝰ hec audiēſ iuſſit vt reprobiſſimo militi ⁊ in gratiſſimo hoſpiti ſtigmata in Fringerentur: que eius ingratitu dinem ꝑpetue teſtarentur ⁊ hoſ piti omnia redderentur. Sic ergo libertus lib̓tatis priuilegio priua batur. ⁊ filius igratus parenti bus vinculatus vinculis carcera libꝰ arcebatur ingratus hoſpiti ⁊ amico ſtigmatibus perpetuis

abertatis preuilegio priuabatur. ⁊ filius ingratus ꝑntibus vincu lis carceralibus artabat̉. ⁊ miles ingratuſ hoſpitia amico ſtigmati bus perpetuis notabatur. Capitulū. 17. cō. 1s4 Agna enim ſunt iudiciā tua dn̄e ⁊ ienarrabilia v̓ ba tua ꝓpter hoc indiſci plinate anime errauerunt. duꝫ ei perſuaſum hn̄t inqui poſſe dn̄ari nacioni tue ſce vniculis tenebraꝝ ⁊ longe noctis cōpediti. incluſi ſb̓ tectis fugitiui ꝑ̄petue prouidentie ſacuerunt vel placuerunt ⁊ latue runt. Ad cōmendacioneꝫ diuine gubernacionis ⁊ excellentiam ſa pientie increate. agit auctor in po ſtrema parte fui de ſpāli protectio ne generis iudayci. qd̓ deus ſibi adoptauerat. ⁊ de miraculoſa deie ctionē generis egipciaci qd̓ filios iſrahel captiuauerat multis ānis Afflixit autem deus egiptios deceꝫ plagis Inter quas inferebantur quēdam per beſtias ⁊ aīalia qn̄.ſ. nl̓ ſuꝑueīt ſeua beſtiaꝝ ira morſi bꝰ ꝑu̓ſoꝝ colubroꝝ ext̓mīabant̉: ac dracōnū ⁊ locūſtarū īuaſiōibꝰ attriti irremediabilit̓ torq̄bant̉ A. lique per res inſenſatas ⁊ clemen. ta ⁊ alique per corpora ſuꝑceleſtia vtpote ī aqͦꝝ nouo īmiſſo gn̓e ac grandinibus ⁊ pluuijs deſuꝑ im miſſis: ſeuā trucidati īterempcōs ſic̄ ſupelꝰ diuiſū fuit Id̓̓ poſtꝙͣ au tor declarauit quō egiptij afflige bāt̓ ꝑ beſtias ⁊ aīalia ⁊ etiā ꝑ res inſēſatas ⁊ elem̄ta. In iſta ꝑte on̄ dit quō ijdem egiptij afflicti fuer̄t per corporā celeſtiā dupliciter em̄. puiebant̉. Vno mō ꝑ hūinis ſub 8 7 Capli xvij ſtractōnē Alio mō ꝑ p̄mogei̓toꝝ occiſionē. Et ẜm hoc diuidit̉ ꝓceſ ſus ī duas ꝑtes Nā primo agit de nouaplaga illata egiptijs q̄ fuit per tenebras palpabiles ſicut d̓r Exodi. 10. Secundo agit de decima plaga. que fuit per mniumerabi les morteˢ primogenitorum Secū do de terribili ſubuerſione egipti orum in mai rubro Secunda parſ ibi Cum cogitarent Circa primū duo facit Primo agitur de ima̓bi li ſupplicio tenebraruꝫ illato egip tijs Secundo de beneficio ſpāli lu minis tunc tempoīs collato hebre is ibi Sanctis autem tuis Cirta pͥ mum quinqꝫ facit Nam primo a. gitur de iſtius pene cauſalitare Se cudo de eiꝰ irremediabilitate Ter cio de eius immenſitate. Quarto de eius vniuerſalitate. Quinto de I6 ipſius equitatē. Secūda pars ibi Dum putant ſe latere Tercia ibi Frequenter Quarta ibi Illi auteꝫ qui impotentem Quinta ibi Om nis enim orbis terrarum Circa primum duo facit quia primo aſ ſeruit tantē pene cauſam Secūdo eiuſdem pene ponit formaꝫ ibi In vinculis tenebrarum Cauſa autē eius fuit duplex ex parte dei iuſta conſideracio ⁊ ex parte egiptiorū iniqua conuerſacio Quātum ad primuꝫ dicit ſic Magna enim ſūt iuditia tua domine quibꝰ elector id eſt filios iſrahel gubernaſti ⁊ e orum aduerſarios flagellaſti ⁊ in enarrabilia verba tua id eſt facta tua. deus enim factis loquitur qui dixit ⁊ facta ſunt. Luce ſecun do Tranſeamꝰ Bethleem ⁊ vide amus hoc verbum qd̓ factum eſt

lco Ex ꝑle egiptiorū fuit duplex iniqͣ tas. Vna cōtra deum ꝑ r̓bellione Alia cōtra proximū ꝑ violentam oppreſſione. Fuerunt enim deo re belles in hoc maxime: ꝙ cum eoſ plagis grauiſſimis flagellaret: il li nullam diſciplinam receperunt Et quātum ad hoc dicit. Propter hoc ⁊ quia iudicia dei ⁊ flagella eiꝰ non receperunt egiptij ad fui correctionem. Indiſciplinate ani me errauierūt repugnantes impe rijs dei ſuꝑ dimiſſione populi fui. Fecūdo peccauerunt contra proxi mū: viꝫ contra filios iſrahel: ſuper quos vſurpabāt ſibi violentā op p̄ſſionem. ſt quātum ad hoc ſub dit. dum em̄ ꝑſuaſum habēt id eſt frequēter credūt: imqui egip rij poſſe dominari ꝑ oppreſſioneꝫ nacōi tue id eſt populo hebreorū quem deus ſibi ſanctis dedicaue rūt legibꝰ deſeruire. ecce culpa ⁊ ſtatim ſubditur pene forma vicu lis tenebrarum ⁊ longe noctis ⁊ cetera quaſi diceret. dum egipcij diuinis ꝓdigijs factis ꝑ moyſen rebellaret ⁊ populum iſrahel ſerui ture cogitarent opprimere: ſubito tenebris palpabilibꝰ īcluſi iacu erūt immobiles. Et tangit iſtarū tenebrarum tres cōditiones gra ues: viꝫ palpabilitateꝫ cum dicit Vinculis tenebrarum compediti Fuit em̄ aer nō ſoluꝫ priuatꝰ lu mine: īmo ſic ꝯdenſatus ꝙ palpa xi potuit. Vn̄ ipſi miſeri iacuerūt qͣſi vinculati in tenebriſ. dicūt eī quidam ꝙ aer poteſt cōdenſari ꝑ artem in tantuꝫ ꝙ fiat homini im penetrabilis. ſed ſiue hoc ſit verū ſiue nō. ſaltem hoc tunc a deo fa ctum legit̉ fxo. lo frāt lenebre in t̓ra egipti: vt poſſent palpari: nec mouit ſe quiſꝙͣ de loco ī quo erat Secūdo tangit iſtiꝰ ligacōnis dut̓ nitatem: cū dicit. Et longe noctis Exo. 10. Tribꝰ diebꝰ nemo vidit fratrem ſuū. Tercio tangit liga toꝝ immobilitateni: cum dicit Ia cuerūt incluſi ſub tectis. quia nul libi poterāt ſe vertere ꝓpt̓ aeris dē ſitatē. Fugitiui ꝑpetue ꝓuidentie id eſt putantes ſe poſſe fugeredi uinaꝫ ꝓuidentiam que ē immobi lis ⁊ immutabilis Fap̄. 16. Mauū tuam effugere impoſſibile eſt Ra banꝰ ⁊ antiqui habent Latuer̄t. ⁊ tūc ſenſus non mutatur. Alij di cūt Placuerūt. ⁊ tūc eſt ſenſus ꝙ miſeri puniti ſatiſfecerūt ꝑ penaſ ꝑpetue prouidentie. Magna ſunt G iudicia tua domine Nota ꝙ diui na iudicia magna ſūt̉ ꝓpter qua tuor viꝫ ꝓpter iudicis infallibilita tem: ꝓpter iuriſdictionis genera litatem ꝓpter iuſticie inflexibilita tem ⁊ ꝓpt̓ potētie incomp̄henſibi litatem. Primo iudicium dei dicit̉ magnum ꝓpter iudicis infallibi. litatem. Humanū enim iudiciuꝫ fallit ⁊ fallitur. Vn̄ iudiciū eccle ſic fallitur n̄ numꝙͣ. ſicut dicit̉ exͣ de ſentē. excōi. a nobis. ⁊ 2g. q. 3. Si quis no. Et capi. Cum aliquis Vnde ibi dicitur ꝙ eccleſia quādo qꝫ in ſuo iudicio decipitur ⁊ ille qͣ intrat illam ꝑ eam excludatur ⁊ qui foris eſt ītromittatur. Et ideo ſolius dei eſt occulta iudicare qui ſolus nouit corda hominū vt di citur ⁊. q. quarta Cōſuluiſti Et eci am nono capi. Non preſbiteri di citur. diuinū iudicium vſurpant

A4 qui incerta ⁊ dubia iudicat ⁊ ideo d̓t beatus Auguſtinus. decimo nono de ciuitate dei ꝙ ignorantia iudicis eſt plerumqꝫ calamitaſ in nocentis. Debet enim in iudicio diligens examinacio precedere iuditium ſiue ſententiam. ⁊ ſentē cia punitionem ſiue abſolucionē Vnde fingunt poete ſicut tangit Claudianus in fine ſcd̓i maioris. tres fuerunt filij Iois qui ſunt Minos Facus ⁊ Radamancus qui quoniam in vita ſua iuſtiſſimi fu erunt Ideo officium apud inferoˢ exercere dicuntur. Vnde finguri tur tres iudices eſſe in inferno quilibet eorum antiquiſſimum ex ercens iudicium quis tamen ſit qui exercet iudicium vel officium dubium eſt. ꝙͣuis a nonnullis di catur Minos examen Radamācꝰ cruciamen Querere de labe cerciuſ frater habe. de iſtis non eſt mag na cura ſed hoc eſt certum ꝙ vole bant ſignare per iſta ꝙ ī omni iu dicio iſta debēt eſſe. diligenſ inqui ſicio. Sententie pronunciacio. Et ciuſdē execucio. Modo ſi agamꝰ de iudicio humano cum homo in dicare non poſſit. niſi ſcd̓m allega ta ⁊ probata ⁊ frequenter contin gat falſa probari probacōe iuriſ conſequens eſt omne terrenum. Iudicem fallibilem eſſe ſed ſoluſ deus eſt qui errare non poteſt de quo ſolo verificatur illud prouet biorum. 16. diuinacio in labijs regiſ nō trrabit in iudicio os eius Secūdo iudiciū dei d̓r magnuꝫ ꝓp ter iuriſdictionis gn̓alitatem. Nul luſ em̄ homo eſt cuiꝰ dnuꝫ ad om nem locum ſe extendat deus aūt Co v xvvj omnes gentes iudicabit Ioh̓ 1i. Pater omne iudiciū dedit filio Et Iohel̓. 3. Conſurgāt ⁊ aſcendant genteſ in vallem Ioſaphat qꝛ ibi ſedebo vt iudicem omnes gentes Ad Coꝝ. i. Omnes nos manifeſta riōportet ante tribunalcriſti vt re ferar vnuſquiſqꝫ ibi Criſo. omel̓. 9. Loquens in imꝑfectō de die iu dicij ſic dicit In qua die quando venerit in maieſtate ſua quando iam nemo auſus garrula conten cione ſermonum aut mendaciuꝫ defendere aut contradicere veītati. quando non& loquitur ⁊ opꝰ ab ſconditur ſicut in hoc tempore ſed econtra opera ſingulorum loquē tur ⁊ ora tacebunt non perſona in 3 68 terrogatur ⁊ conſcientia non vide tur. ſed econtra conſcientia diſcu titur ⁊ perſona confunditur qua do nemo excuſat peccatorem ſed q̄ nes accuſant nec alter pro altero interueīt ſed ſinguli ibi timebūt quia in illo iudicio non erc teſtes adulatores ſed auguli veraces nō erunt iudicantes perſonarum ac ceptores. ſed deus qui iuſtus eſt reddet vnicuiqꝫ ſcd̓m opera. Hec Criſoſtimus Narrat Ouidius de cimoquinto meth̓. ꝙ mos erata tiquꝰ mucis atuſqꝫ lapillis hijs damnare reoꝫ illis abſoluere cul pas Mos enim ſiue modus fuit ſententiam proferre ſigno non vo ce quia ſi accuſatus debeat abſol ui effundebātur de vrna toto po pulo aliqui lapilli albi ⁊ ſi debuit damnari ingri fodem modo ī iu dicio generali quilibet fundet de vrna ſua de ꝯſcientia ꝓpria lapi des qͣles ipemet īmiſita. oꝑa dura

rcō ⁊ in ꝑpetuum ꝑſeuerantia quan tum ad meritū vel reatum. ⁊ ſi fū dat opea̓ alba: ſaluabit̉. ſi nigra peccata ꝯdempnabit̉ Naū. ⁊ dicit̉ de dāpnatis. Facies omniū ſicut ingredo olle. ¶ Tercio iudicium dei dicit̉ magnū ꝓpter iuſticie īfle xibilitatē. ſicut dicit yſidorꝰ de ſū mō bono ⁊ ponit̉ in Canō. li. q. 3. lj. 4ᵐ.V. Ruatuor modis ꝑuertitur huma num iudiciū: timore: cupiditate odio ⁊ amore deus āt nullo iſto rū modoꝝ corrumpi poterit. Nō ti more: quia omnipotes eſt ⁊ nulli us metū habet Iob. ⁊2. Nūquid timēs arguet te ⁊ veniet tecū ad iudiciū? qͣſi diceret no. īmo qnͣto potētiores tanto cōtra eos ſētenti am ꝓfert duriorem Sap̄. 6 Poten tes potenter tormēta patietur. Et ibidem Fortioribus fortior inſtat cruciatio. Fingitur ꝙ leo ſemel te nuit curia beſtiarū. debuitqꝫ vna queqꝫ ſemetipſā ꝓclamare de cul pis ſuis corā leone. Aſinꝰ ait Seq̄ bar inquit aliꝙͣdo plauſtruꝫ ple nū feno ⁊ cum mampulus fem ce cidiſſet d̓ plauſtro accepi ⁊ come di. Cui leo. Male īquit erraſti mi ſer ⁊ cōtra legem ⁊ fidelitatem fe ciſti. debebas em̄ ei qui perdidit reddidiſſe. gͦ de p̄cepto leonis ver berabat̉ ad morteꝫ. Accedit lupꝰ ⁊ ait dn̄e Circuiui aliqn̄ greges ouiū ⁊ armentoꝝ. ⁊ rapui aliqn̄ agnū tenerū ⁊ ſtrāgulaui: aliqn̄ pinguē vitulū qn̄ eū attingere po teram: quandoqꝫ ouemi: qn̄doqꝫ edum. Cui leo. Dimittas inquit kariſſime talia ponderare: nimis ſtrictā ꝯſcīam habes. Naturale ē tibi ſic facere. ⁊ nemo faciens qd̓ natuā dictat: peccat. Sic a falſo iu dice lupꝰ iuſtificat̉ ⁊ aſinꝰ īnoces verberatur. Non ſic erit de iudice xp̄o qͥ nullū timet: nec corrupi cū piditate potei̓t: qꝛ ditiſſiꝰ eſt Iob .4. Vere em̄ deus nō ꝯdemnabit fruſtra. nec om̄ipotens ſubuertet iudiciū Et thob̓. 3Omnia iudiciā tua iuſta ſunt ¶ Ruarto iudiciū dei dicit̉ magnum ꝓpter ſue poten tie incōprehenſibilitateꝫ Rō. 2. P altitudo diuiciaꝝ ſa. ⁊ ſci. dei ꝙ in comp̄hēſibilia ſunt iudicia eiuſ ⁊ inueſtigabiles vie eiꝰ. Iſta ſūt occulta iudiciā d̓i quibus homi nes diſponit ⁊ regit in preſenti ꝑ mittendo iuſtuꝫ affligi ⁊ iniuſtū extolli: q̄ a nobis modo vident̉. ſꝫ patebunt clariꝰ qn̄ eum ſicuti eſt xitehmiꝰ Lectiō. 188. T dum putant ſe latere in obſcuris peccatis tene broſo obliuionis velamē to diſperſi ſunt pauētes horrende ⁊ cum admiratione vel turbacō e nimia ꝑturbati. neqꝫ em̄ qui cōti nebat illos ſpelunca ſine timore cuſtodiebat: qm̄ ſonitus deſcen dens ꝑturbabat illos ⁊ perſone triſtes illis apparentes pauorem illis p̄ſtabat ¶ Poſtꝙͣ auctor de ſcripſit tenebr̄s triduanas olim illatas egipcijs quātum ad caruꝫ denſitate quia fuerūt palpabiles In iſta ꝑte deſcribit eaſdem qua tum ad puniendi poteſtatem on dens ꝙ nullum remediū potuer̄t egipcij adhibere quo cōtra tene bras ſe iuuaret negabatur eis re mediū tam intrinſecum ꝙ extri ſecū. Intn̓ſecuꝫ remediū poſſent ſibi ſperaſſe ꝑ anmioſaꝫ audacia cordis. ſeb

cordis. ſꝫ ꝯtra illud remedium ha huerūt pauorem maximū: vt nl̓. lus qnͣtumcūqꝫ cordatus poſſet ⁊ liū aīare. Primo gͦ oſtendit eos caruiſſe remedio cōſolationis cū iuſſibet ab extn̓ſecō Scd̓ oſtēdit eos caruiſſe remedio qd̓ poſſent ſperaſſe ab extn̓ſecō. Secūda ꝑs ibi. Neqꝫ em̄ qui cōtinebat. ¶ Rn̄ͣ tum ad primū tangit tria grauia ꝓpter que potuit tūc temporis nl̓ lus aliū cōſolari. fuerūt em̄ diſꝑ ſi locali ſeparatione: fuerūt paui di ⁊ ꝑcuſſiſtupefactione: fuerunt turbati ⁊ poſiti in nimia admira tione. Vn̄ dicit̉ ſic. Et dum putāt ſupple fgipcij ſe latere in obſcuriſ peccatis obliuionis velamēto diſ perſi ſūt. Aerem tenebroſuꝫ vocat velamentū tenebroſū ⁊ velamen tum obliuionis. ſicut lumen effi cit ⁊ figurat ſcīaꝫ: ita tenebre ob liuione deſignat ⁊ ignorātiaꝫ. di cūtur peccata obſcuraꝓpt̓ effectū quia auferunt cognitionē vere lu cis Iph̓. 4. Tenebris obſcuratuꝫ habētes intellcum. ⁊ quia ducūt ad obſcuritateꝫ inferm In pſ. Ob ſcurent̓ oculi eoꝝ ne videāt. Sic gͦ fuerunt illi egipcij diſꝑſi abīuice qꝛ quidā erant in domibꝰ ⁊ qͥdaꝫ in agris ⁊ illi qui ꝓpe ſe erāt repu tabant a ſe multū diſtare ꝓpter te nebras palpabiles int̓poſitas. Vnde fuerunt pauētes horrende ⁊ cum admiratiōe ꝑturbati. Cō ſeq̄nter excludit ab eis remediuꝫ qd̓ poſſint ſperaſſe ab extn̓ſeco Poſſint at ſperaſſe triplex reme dium ab extrinſecō ꝯtra illas te nebraſ. Primo loci ſecuritatē. Se cūdo ignis claritatem. Tercio ma 88 Cap xvij goꝝ ſuoꝝ ſubtilitatem. ⁊ ido iſta tria ab eis excludit. Primū i. Ne qꝫ em̄ ꝯtinebat. Secundū ibi. Ig nis quideꝫ. Terciū ibi. Et magice artis ¶ Quātum ad primū a loco cōtinēte eos durātibꝰ illis tēbris nullū habebāt ſolaciū ꝓpter duo Primo ꝓpt̓ ſtrepitum quē audie bat in loco quia quēlibet t̓reb at ille ſonus. Secūdo ꝓpt̓ melanco li cas ymaginacōes de demōibus ⁊ mortuis hominibus Vn̄ dicit ſic Nec eī illa q̄ ꝯtinebat illos ſpelun ca: qͥa ad foueas ⁊ cauernas ml̓ ti ꝯfugerant ſine timore cuſtodie bat: quoniā ſōitus deſtendens ꝑ turbabat illos ⁊ ꝑſone triſtes il lis apparentes viſione ymagina tiua pauorē preſtabāt. Et ꝑſone triſtes illis apparenteſ. Nota ꝙ q̄ tuor ſūt genea̓ mala triſtiū perſo naꝝ qͣ ducūt cōiter ī triſticiā dies ſuos viꝫ īiūdi ⁊ ꝑuidi: cupidi a ſtu pidi Inuidi mordaceſ: ꝑuidi falla ces: cupidi tenaces ⁊ ſtupidi ꝑtia ces. Prīo videꝰ ꝙ oēs īuidi ſūt cōi ter triſtes. Vn̄ Ouidiꝰ. ⁊. Metha morph̓. fabulatur qͣliter Pallaˢ iuit ad inuidiā vt ꝓcurae̓t mortē Aglares vbi deſcribit qͣtuor ad ī uidiam ꝑtinentia viꝫ domū: ꝑſo nam: eſcam ⁊ viam. domū deſcri bit ſic. Protinꝰ inuidie nigͦ ſqua lentia tabo. Tecta petit domꝰ ⁊ ē in vallibus imis. Abdita ſole ca rens nō nulli ꝑuia vēto. Triſtis ⁊ ī graui pleniſſima frigoris ⁊ qͥ gne̓ vacet ſemꝑ: caligine ſemꝑ habūdat. Vult ergo dicere ꝙ do mus iuidie eſt ſituata in vallibꝰ ꝓ tāto ꝙ ꝑſone humiles īuident ſuperioribꝰ ⁊ omīs inuidus ideo

lcio Huidet̉ qꝛ ſe inferiorem al̓io in ali quo qd̓ appetit eē videt. Inferior planeta eclipſat ſuperiorem ⁊ nō ecōtra ſicut patet de luna ⁊ ſole ⁊ ita regularit̓ illi qͥ minꝰ valent ⁊ ſunt gracijs ⁊ mei̓tiſ inferiores ob umbrare nnituntur per inuidiam meliores. Et ideo ſignanter dicit Iob quinto Paruulum occidit in uidia Vnde merito dicitur ꝙ do mus inuidie ē in ymis vallibus ſituata Tectum huius domus eſt coopertum ſqualenti tabe id eſt ve neno ſqualore languoris Nam to ta locucio inuidi eſt de peccatoto ta conuerſacio de defectibus ele ctorum. Item domus inuidie ca ret ſole ⁊ vento: qꝛ numꝙͣ gaudet̉ de proſperitate ſeu felicitate proxi morum immo venti bonarum nar racionum eum occidunt Iteꝫ do mus inuidie eſt triſtis. dicit em̄ damaſcenus ꝙ inuidia eſt triſti ta de alienis bonis Vnde ſicut hu fo triſtatur de bono odore vineaꝝ florentium ita inuiduſ de profectu valentium perſonarum Item do mus iuuidie ſemper caret igne ⁊ eſt plena frigore: qꝛ nullus inui dus feruet caritate caligine tamē ſemper habundat: quia num ꝙ bene iudicat inuidus de ꝑſonis. Secundo quantum ad eſcam di citur ꝙ Pallaſ eam inuenit come dentem carnes vipereas Nam om nis inuidus paſcitur de maligniſ cogitacionibus ⁊ machinacioni bus turbatiuis aliorum. Tercio ꝑſonam iuidi deſcribit ouidius ſic Pallor in ore ſedet macies ī cor pore toto. Nuſqͣ r̄ca aciēs luiet ru hignie dentes Pectora felle virent lingua̓ ē ſuffuſa veneno Riſus ab eſt niſi quem viſi mouere dolores Nec fruitur ſomno vigilātibuſ ex citaturis Sed videt ingratos inta beſcetqꝫ videndo. Succeſſus hoīm tarpit ⁊ carpit̉ vnaqꝫ ſupplicium qꝫ ſuum eſt Quarto via ⁊ moduꝫ incedendi inuidie euntis verſus Athenaſ deſtribit ſic Indoluit ba culumqꝫ capit quem ſpinea totuꝫ Vincula cingebant opertaqꝫ nu bibus atris. Quacumqꝫ ingre ditur florentia proderit arua exuit qꝫ herbas ⁊ ſumma cacumina car pit Afflatūqꝫ ſuo vrbes populoſqꝫ domosqꝫ polluit Ecce modus noce di queꝫ inuidus ſemper obſeruat Portat baculū plenum ſpinis: qꝛ illud vnde fulcire deberet pūgit ⁊ non portat qꝛ non ē qd̓ inuiduꝫ poſſet delectari. atris nubibus o peritur: quia inuidus ⁊ detractar nūꝙͣ claram: ſed obſcuram dicit ſententiam de illo cui nocere ꝓpōīe Item quacumqꝫ ingreditur florē tīa proderit arua: quia inuidus nulli nocec niſi aliqua virtute flo reſcat Vnde Valerius libro quar to Nulla tam honeſta ciuitaˢ que malignitatis dentes poſſit vitare. Diuites enim ſunt alienis iacture locupletes funeribus. Vnde qui dam interrogatus quomodo inui dus non haberetur. Reſpondit ſi nichil inquit ex magnis rebꝰ ha bueris. aut nichil felicitatis geſ ſeris. nam ſola miſeria caret inui dia. Vnde Tullius vltimo rethori ce ponit exemplum de colore qui vocatur gradacio ⁊ ait Affricacio iuſtiticiam Iuſtitiā veritateꝫ Veri faſ gloriā ⁊ gloīa emulatōeꝫ poīt

85 Quarto dicit ꝙ exuritherbas id̓ eſt iuuenes proficientes: ſicut tal pa ceca que moratur in terra ⁊ ra dices herbaruꝫ rodit ⁊ impedit ab augmento ⁊ non ſolum herbas ī mo ſumma cacumina carpit qūia ſemper contra ſuperiores ſuos: pre latos ⁊ dominos inuidꝰ quiſqꝫ gar rit. Vltimo dicit ꝙ ex afflatuſuo id eſt verbo malicioſo polluit om nem populum ⁊ vrbem quam attī git. Hoc eſt primum genus triſti um perſonarum. de qua triſticia dicitur ꝓuerbioꝝ. ⁊j. Sicut tine a veſtimento ⁊ vernes ligno ita t̓ſ ticia nocet cordi fccī. 3. Triſticiaꝫ lōge expelle a te: multos enim oc cidit triſticia. Secūdo videmus ꝙ omnes perfidi ⁊ fallaces ſunt com muniter mali ⁊ triſtes. Vnde ypo crite vt̓ decipiant alioꝫ: quandam exteriorem triſticiam ſimulant ⁊ ſanctitatem cōtra quos monet ſal uator Math̓. 6. Cum ieiunatis nō lite fieri ſic̄ ypocrite triſtes. Iales ſunt iocundiſſimi in occulto ⁊ triſ tiſſim quantū ad apparen̄ciam in publico: ſimiles gellie de qͥ Mar cialis cōcus libro epigͣ. 3. Seneca epiſtola z Ambroſius ī quodaꝫ ſermone latet plerumqꝫ ſb̓ triſti amictu laſciuus ⁊ deformis horror vbi veſte obtexit̓ vt ſecreta tegan tur petulantium animoꝝ. Contra tales Gracius. Numꝙͣ te fallāt aī ſubvulpe latēteſ. Impīa ſub dulci melle venena latet. Tercium ge nus triſtium perſonarum ſunt cu pidi ⁊ tenaces ymitatores Nabal qui ſēꝑ ſūt in timore ⁊ dolore quo modo aliquid acquirant vl̓ acqui ſita retineant. fcc̄iaſtes. ⁊. Cuncti Cap xvij dies eius erumpnis ⁊ doloribus pleni ſunt: nec ꝑ noctem mente re quieſcūt. Tal̓ fuit ille iuuenis cui ſaluator dixit Math̓. i9. Si vis per fectus eſſe vade ⁊ vede omnia que habes ⁊ da pauꝑibus ⁊ habebis theſaurum in celo: ⁊ veni ſequere me ⁊ abijt triſtis. fa̓t enim habēſ poſſeſſiones ml̓tas. Contra quos dicitur eccleſiaſtici. 4. declina pau peri aurem tuā ſine triſticia. Quar tum genus male triſtium perſona rum in preſenti ſunt ſtupidi ⁊ perti naces qui de dei clementia ⁊ pieta te diffidunt quoruꝫ aliqui de pecca tis ſic irremediabiliter triſtantur: vt dicant ſacramentum penitēcie eis non poſſe ſufficere ad ſalutem. Vel quia iuſticia dei non ꝑmittat penitentibus miſereri Cōtra quoſ Pſalmiſta alloquens animam ſu a dicit ſic. Quare triſtis es anima mea ⁊ quare ꝯturbas me.? Ipera in deo ⁊cͣ Aliqui ſūt de iſtis ſic̄ qui mortem amicorum ſuorum incōſo labiliter minis plangunt: qꝛ vel de eorum beatitudine ⁊ reſurrexio ne futurā deſperent. Contra quos apoſtolus Theſſalonicenẜ. 4. No lo vos ignorare fratres de dormi entibuſ vt nō contriſtemni ſicut ⁊ ceteri qui ſpem nō habent. ⁊ qui iſtud genus triſticie ſunt patien tes miſerrimi ſunt ⁊ de miſeria pre ſenti vadunt̉ ad miſeriam ēternā Contra quoꝫ ſignanter dicitur Ec cleſiaſtici decimoqua̓to Felix qui non habuit animi triſticiam ⁊ nō excidit a ſpe ſua. Foctio 189. Tignis qͥdē nulla vi pote rat ill̓ lumē p̄be̓ nec ſideꝝ

flamme illaminare polerat illam noctem horrendam. Apparebit eī ignis ſubitaneus timore plenus ⁊ timore illius percuſſi qui faciei videbantur. eſtimabant deteri ora eſſe que non videbantur Poſtꝙͣ declarauit auctor ꝙ egip cij tenebris fuerunt circumcluſi ⁊ nullum potuerunt habere remedi um a loco eos continente. In par te iſtā proſequitur conſequenter oſtendens ꝙ nec remedium habe re potuerūt a quacumqꝫ luce tene brās expellente Expulit autem te nebras lux duplex videlicet. elem̄ taris ⁊ celeſtis Et ideo oſtendendo ꝙ nulla talis lux eis valere potuit Primo oſtendit ꝙ eis valere nō potuit ignis cōmunis. Secundo ꝙ net ignis celeſtis Tertio ꝙ nec ig nis ī medio aeris ex īpreſſiōibꝰ ge neratus Secunda pars ibi Nec fi detum Tertia ibi Apparebit em̄. Quantū ad primū d̓t Et ignis. dem nulla vis poterat illis lumē p bere nec ſideꝝ līpide flāme illūina re po. ⁊cͣ ꝓpt̓ dēſitatē aeris tenebro ſi Et bene dicit nulla vis ignis qꝛ nec calor rarefactionis. nec lumē illuſtrationis potuit illūaereꝫ illu minare nec tabefacere. Et quid mni rū ſi ignis matelal̓ ⁊ cōis hoc face re non poſſet cū nec ſideꝝ limpide flamine illuminare poterat illam noctem horrendam.. Con̄r on̄t ꝙ ignis ex impreſſionibꝰ generacuſ nullum eis adhibuit remedium īmo auxit potius eorum tedium ⁊ qnͣtuꝫ ad hoc dicit Apparebat aūt illis ſubitaneus ignis timore ple nus a ſubita choruſcacio fulguriſ Sed contra Si appae̓bat illis cho ruſcacio ergo aer fuit illuminatꝰ Verū eſt aer fuit per vires obſcu ratus ⁊ etiaꝫ illuminatus ⁊ illa vi ciſſitudo plus terruit eos ꝙ ſi fuiſ ſent tenebre continuate Vnde qn̄ dixit ꝙ nulla vis ignis potuit illis lumen prebere Intelligit ꝙ nullū lumen habuerunt ad eorum ſola cium ſed potiuſ ad penam ⁊ ſuppli cium Simul enim cum illis choruſ cacionibus illuminantibus ſubi to aerem caliginoſum ⁊ ſpiſſum apparuerunt illl̓ perſone triſtes ⁊ horribiles demonum accipienti um effigies mortuorum. ⁊ facies laruatas ad terrendum eos quod fuit eis valde penale non ſolum propter illa: que ymaginabant̉ ex viſis ⁊ hoc eſt qd̓ ſubdit. Et ti more illius percuſſi que videban tur faciei Vel corporali viſione vel ymaginaria eſtimabant deterio ra eſſe que non videbantur quia ex malis viſis eſtimabantur prio ra fore futura ⁊ ſic fuerunt in max imo timore ⁊ miſeria Notandum Con ꝙ pena iſtorum egiptiorum aſſi milatur in multis pene infernali Appae̓bat inꝙͣ illis ſubitaneuſ ig nis timore plenus. Tum quia re pente venit. Tum quia ad plenū punit Quantū ad primū Theſſꝫ. vltimo. Cum dixerintpax ⁊ ſecuri tas tunc repentinus euis ſuperue niet interitis ſicut dolor in vtero habentis ⁊ non effugiēt. uan tum ad ſecundum Apocalipẜ. deciꝰ niooctauo. Quantum gloīficauit ſe ⁊ in delicijs fuit. tantum date il litormentum ⁊ luctum. Occaſione illius ſimilitudinis moueo iſtam dubitacionem. ¶ Vtrum ignie

corporalis puiniet in inferno dāp nato̓s. Et Arguitur ꝙ non: quia ſi ſic: ignis ille calefaceret corpora dampnatorum ⁊ ſic cum nullū ſit reſiſtens quod poſſit actōnem ig nis diminuere vel remittere: ſequi tur ꝙ ignis ille calefaciet de facto corpus iude vel cuiuſcūqꝫ alterius Vltra quemlibet gradū ſignatuꝫ ⁊ cū ſit aliquis grādus caloris ex cedens ꝓporcōnē cōplexiōis huma ne ſequitur ꝙ ꝑ calefactiōeꝫ talem corrupetur corpꝰ humanū ⁊ fiet ſe ꝑacio anime a corpore. Vel opor tebit dicere ꝙͣ a̓qua caliditas que ſufficit corrumpere vitam maxime ſane complexiōis nō ſufficiat cor rupere vitam cōplexionis in centu plo debilioris. Secūdo ſi ignis affli geret iſta corpoa̓ futurā in īferno ergo cū ſit agens naturale ⁊ non voluntarium agit vniformiter per mediū vniforme in omnia corpoa̓. equaliter approximata ergo equa liter affliget minus mali corpꝰ: ſic̄ peioris ſi fuerit equalit̓ approxima tum. Tercio ſi ibi erit ignis ergo ibi erit aliquod lumen. conſeq̄ns eſt falſum quia dicitur Math̓. 22 Ligatis manibus proicite in tene bras exteriores. Super quo dicit Greg̓. Si ignis ille lumen haberet in tenebras exteriores non dicere turmitti. Et Baſil̓. dicit ſuꝑ illud Pſal̓. Vox domini intercidētis flā ma igniſ ꝙ virtute diuina ſepara bitur claritas ignis ab eius virtu te aduſtiua: ita ꝙ claritas cedet in gaudiū ſanctorū ⁊ vſtiuum igniſ in tormentum dampnandoruꝫ Er go vbi nullum lumen erit Quar to ſi ignis ſit ſub terra: hoc eſt perCap̄i xvij violētiam: ſed nullum violentum eſt eternuꝫ Primo de celo: ergo ig nis ille non erit̉ eternus. Quin to fic. Quero an infernꝰ ſit idem lo cus cū purgatoio: ⁊ ignis eiuſdē rationis: hic ⁊ ibi: vel nō.? Si ſic: er go cōcedendū eſt ꝙ decedentes cū caritate vadunt ad infernum. Si non. Contra. Sancti patres ante mortem xpriſti purgabantur: ſed non purgabantur in aliquo loco ſupra linibum patrum: nec in lini bo ergo in īferno. Antecedens iſti us conſequētie eſt quia in limbo non eſt pena ſenſus. Ad oppoſitū videt̓ eſſe illd̓ Math̓. ⁊ ij. diſcedite a me maledicti in igneꝫ eternum ergo dampnandi erunt in igne e terno. Sd̓ autem ignis corporalis ſit: dicit Greg̓. 4. dyal̓. Ignem iē henne corporeum eſſe in quo certu eſt corpora cruciari non ambigo. In iſta dubitacione non eſt que renda vana fictio: ſed cū reuerenti a recitāda ſunt dicta ſāctoꝝ. Vo lo igitur recitare quid de igne īfer ni. quid de loco inferni. qͥd de loco ⁊ igne purgatorij ſēſerunt doctoreſ antiqui. Auguſtinꝰ. ⁊. ſuꝑ Gene ſim ad literam ſēſit ꝙ anime ma lorum poſt mortem: non per corpo ra ſed ꝑ corporum ſimilitudines ī anima cauſatas affliguntur. Vn de vel vult ibi ꝙ ignis ille ſpiritua lis eſt: non corporalis. Similiter di cit de loco: ſed poſtea illud retrac tat tenens ꝙ locus ille ſit corpore us ⁊ ſub terrā. Et ꝙ ignis ſit corpo reus ⁊ ſub terrā ardet Gregorius quarto dylugorum dicit Ignem infernalem corporalem eſſe non ā bigo. De iſto ergo certum eſt ꝙ

tuſli paler veltas ꝑ racōem demō tratiuam: ſed tanitum per reuela tiones factas ſanctis viris. Et idd̓ ſequendo dicta ſancti Thome. di cende ſunt condlicōnes. Prima īg nis infernalis eſt corporeus. ¶ Se cunda igniſ iſte non agit in corpo ra materialiter ⁊ modo nature ſed ſpiritualiter ⁊ modo anime. Ter cia eſt ꝙ ignis non calefacit cor pora dānandoꝝ. nec illa corꝑa ca lefiūt ꝑ ignem illū. Quarta ē ꝙ ig nis ille īfernal̓ affligit ſic̄ inſtrum tū d̓ine iuſtitie nō ſicut pnͥcipale agens. Quintā ē īfernꝰ ⁊ ē infra t̓ ram Sexta ē ꝙ purgatoriū ē infra infernū ⁊ ideꝫ ē ignis purgatorij ⁊ infernal̓. Primā ꝯcluſionem pro bat ſic Corpori non p̄t coaptari nͥ corꝑe a pena Vn̄ ex hoc ꝓbat Gre go. ꝙ ignis īfernal̓ ē corꝑeus in queꝫ corꝑa dānandoꝝ pꝰ diem iu dicij ſtatim retrudūtur Augꝰ etiā ⁊ i. de cītate dei ca. jo. d̓t ꝙ ignis qͦ etiā ſpūs affligūtur corporeus ſit ¶Secūdā ꝯcluſioneꝫ illam videlicꝫ ignis ille materialit̓ nō agit mō nature ſicut ignis calefacit lignū cauſando in eo calorem qual̓ eſt ī ignē ſic declarat diſ. 44. qͣrͣto libro ſi alit̓ fiat neceſſario cauſaret paſ ſionem in corpore damnati ⁊ alte racionē realem Omnis aūt tal̓ al teracō p̄ſupponit motum celi: ſed poſt iudicium motus celi ceſſabit ergo tunc non erit talis alteracio Eſt ergo ſcd̓m eum ⁊ ẜm Ariſ. du plex alterācio ſiue paſſio. Vna ꝑ modum negatīe quando agens aſſimilat ſibi paſſum materialit̓ ſicut qn̄ ignis calefacit lignum. Alia quando agens nō aſſimilat ſibi paſſum ī qualitate quā agit ſicut obiectum agit in mediū 4 bedo enim non facit mediuꝫ albū ſed tantum cauſat in medio ſpeci em̄ albedinis Conſimili modo ẜm eum corpora damnandorum non pacientur primo modo paſſiōis ſicut modo paciunt̉: ſed ſecundo modo tantum ⁊ ſic defendit ꝙ ig nis agendo ꝑpetue ī corporā dam nandorum numꝙͣ ea conſumet vl̓ corrumpet. Textiā patet ex dictis videlicet ꝙ non calefaciēt corpora damnandorum nec conburet: qꝛ tantum ſpiritualiter immutabit ſicut color mēdium vel pupillam Quarta concluſio ſequitur ex p̄ cedenti: qꝛ ignis ibi non agit alte rando materialiter ſed ſpiritualit̓. ⁊ aliquis magis ⁊ aliquis minu qꝛ agit ſicut inſtrumentuꝫ diuine iuſtitie. Quinta cōcluſio eſt vide licet ꝙ infernus ſit infra terraꝫ de clarat ex dictis Greg̓. 4. dyalogo. ⁊ Augꝰ. 1⁊. ſuꝑ Gen ad lram qui duas ad hoc congruentias aſſig nant Tum quia ſicut anime pecca torum propter carns amoreꝫ pec cauerunt Ita eiſ loca exhibebit ſi cut mortui carni debetur. tum quia ſicut grauitas eſt in corporibus. ita triſtitia eſt in ſpiritibus. ⁊ leti cia eſt in ſpiritibus ſicut leuitas ī corporibus Locus autem grauiuꝫ eſt deorſum ſic etiam locus eſt ſpi rituum peccatorum. Sextam con cluſionem tenex videlicet ꝙ idem ſit locus purgatorij ⁊ inferni Ita ꝙ illa loca ſunt ſibi inūitem vicia ſuper quartum ſententiarum diſ tinctione. viceſimaquinta in reſpō ſione ad argumentum ſecundū⁊

talio ſua ē iſta quia linibus pat̓ꝝ fuit coniuūctus inferno alias xp̄ſ non diceretur ad infernum deſcen diſſe: ſed linibus fuit ſupei̓or ꝙ lo cus purgatorij ergo locus purga torij fuit vicimor inferno ꝙ locus ſiue linibus patrum. Vult tamē dicere ꝙ infra ambitum infernalē ſunt quatuor loca diſtincta. In ſū mitate linibus patrum. ⁊ poſtea linibus puerorū: tercio purgatori um vbi ē pena ſenſus: quarto da nandorum. Idem Gan̄. 8. quodli bet. q. ⁊ ⁊. ibi eſt locus purgatorij ſcd̓m legem communem. ſcd̓m ve ro priuilegia perſonalia ⁊ diſpēſa tionem diuinam anime quotūdā pͥumuntur in loco in quo percaue runt. Tum ad vicinoruꝫ inſtructi onem. Tum ad mortuoruꝫ ſubuē tionem. ¶ Per hec ad arguinēta ¶ Ad primum patet ꝙ ignis iſte non alterat corpus materialiter: ſꝫ tantum ſpiritualiter ſicut obiectū mutat intellectum vel ſenſum. Et iō nu̓mꝙͣ corrumpet: immo nec ſe nel corpus ab illa tranſpoſicōne tranſmutabi tͣin qua ponetur ī in ferno. ¶ Ad ſecundum patet licet non ſit agens voluntarium: agit tn̄ vt inſtrum̄tū agentiſ volūtarie Et ideo punit ⁊ affligit ſcd̓m volū tatem ipſius ⁊ non ſcd̓m naturam propriam ignis. Ad tercium de ig ne ⁊ lumine dicendum eſt ꝙ locꝰ ille ſic erit diſpoſitus ſicut cōuenit maxime miſerie damnādoꝝ. Vn̄ n̄o exit ibi lumen aliqd̓: ſꝫ vm broſuꝫ vt illa videant̉ q̄ afflictioneꝫ īgere re pn̄t. dicit̉ tamen ꝙ ignis ille ē naturalit̓ eiuſdeꝫ ſpeciēi cū lumine noſtro: ſed drn̄t ſcd̓m materiales Capl̓i xvij diſpoſitiones: ſicut dn̄t flamima ⁊ carbo: ꝙͣuis ignis ſit euiſdē ſpeciei ſiue ſit inatei̓a aerea ſicut eſt flam ma ſiue in materiā terreſtria ſicut eſt in carbone: quia ergo lumen il lud erit ī matela fumoſa ⁊ vnbro ſa ſimpliciter loquendo dicitur lo cus ille tenebroſus. ¶ Ad quartuꝫ dicendum ꝙ licet nl̓lum violentū perpetuum ex ordinacionē nature poteſt tamen ex ordinacione diui ne iuſticie.. Ad quintum patet ꝑ dicta in ſexta cōcluſione. Sic ergo totam difficultatē de eternitate cor porum nō conſumendorum per ig nem inferni qua ꝑt̓ractat Augus. ⁊3. de ciuitate dei ſoluit ille doctor ꝑ hoc pͥncipiū ceſſāte motū celi nl̓ la p̄t fieri ī corporibus actio vl̓ paſſi o material̓ ſꝫ ſpūalis tātū. Et ꝙuiſ iſtd̓ eſſet qͦn̄dā damnatū Pariſi us: eſt tamē illa ſn̄ia retractata ꝙ tū attinet ad dc̄a ſcī Thōe. ꝑ Ioh̓ 22. Cōtra queꝫ arguit Schotꝰ doc tor ſubtil̓ d̓. 48. 4. li. ad iā dicta cō cludens. Lectio. 190..3. T magice aitis appoſiti e rat deriſus ⁊ ſapīe gloria Acorreptio cum cōtumielia. Illi enim qui ꝓmittebāt timores ⁊ turbatiōes ſe expellere ab aīma languente: hij cum deriſu pleni ti more languebat. Nam ⁊ ſi nichil eos ex monſtris perturbabat tra ſitu animalium ⁊ ſerpentum ſibi latione commoti tremebūdi peri bant̓ ⁊ aerem quem nl̓la rōe eua dere quis poſſit negantes ſe videre Poſtꝙͣ declaratum eſt ꝙ egip cij per totum triduum tenebroſū. nullum poterant habere ſolaciuꝫ contratenebras nec ab igne nec

Alumine. Hic on̄t ꝙ nec aliqd̓ re medium conſequi poterant per eorum magos quos tamen peritiſſi mos habuerūt immo ipſi magi a demonibus derelicti ⁊ a deo afflicti deridebant̉ ⁊ equaliter cum alijs affligebantur Et circa hoc tria fa cit primo ponit eorum deriſioneꝫ ſecundo ponit deriſionis racioneꝫ tercio excludit quandam obiecti onem. ſecunda pars ibi Illi enim qui promittebant. tercia ibi Naꝫ ⁊ ſi nichrl. ¶Auntum ad primum dicit ſic. Et magice artis appoſiti erant deriſus. hoc eſt tunc tempo ris deriſibiles oſtendebantur ma gi egipciaci manifeſte qui per ma gitam artem monſtra faciebant quando nec ſibi nec alijs contra predictas tenebras potuerunt ꝓ deſſe ⁊ ſapientie gloria correpcō cum contumelia: quali diceret va na glola quam habuerunt dicti magi egipciaci de falſa ſapientia verſa modo fuit in correptionem cum contumelia quando Pharao ⁊ alij nobiles clamantes petiue runt eorum ſubſidia ⁊ cum eos in uare non poſſent contumelias in tulerunt tamꝙͣ fallacibus ⁊ pomi poſis deceptoribus. Secundo poīt deriſionis occaſionem Illi enim q̄ promittebant timores ⁊ turbatio nes ſe expellere ab aīa languente hij cuꝫ deritu pleni timore langue bantergo manifeſte fuerunt deri ſi ⁊ deridēdi ſicut preſūptuoſi ⁊ fal laces promittentes ſe alios adiu turos quando nec potuerūt ſuccur rere ſibijpſis. Tercō qꝛ poſſit ali quis obicere ꝙ ipſi non affligeba tur exviſiōe corꝑali vel ymaginaria triſtium ꝑſonarum ⁊ mōſtro rum effigiorum quia aſſueti fuer̄t talia cernere ſicut nec Balaam ex pauit ad locucioneꝫ aſine: Rn̄det ꝙ nichilominꝰ hoc cōceſſo turba bantur maxīe ex hoc ꝙ negabat ſe videre aerem ſine qūo nemo vi uere poteſt⁊ hoc eſt qd̓ dicit nā ⁊ ſi nichil illos ex monſtris apparē tibus in choruſcacionibus viſibi liter vel ymaginarie perturbabat tnͣſitu animalium robuſtorurū ⁊ ſerpencium ſibulacione commo ti vt ab animalibus conculcarent̉ vel a ſerpentibus intoxicarentur tremebundi pelbant ⁊ aereꝫ que nulla rōne euadere quis poſſet ne ganteſ ſe videre quem tamen time banta tangebat Et magice artis appoſiti erant deriſus Ad litteraꝫ vacantes arti magice multiplicit̓ deridentur. Naꝫ deridentur a demo nibus ⁊ ab hominibus. derident̉ a bonis angelis ⁊ deridentur a deo A demonibus deridentur ⁊ decipi untur frequenter. aliquando ab ipſis ſpixitibus fallacibuſ ⁊ men doſiſ quibus ſacrificant ⁊ quos cō lūt ſicut patuit de papa Silueſtro ſecundo: qui prius ditebatur Ge rebertus hic primo monachꝰ flo riaten̄ cenobij poſtea dyabolo ſua dente ⁊ enormit̓ īſtigāte apoſtota uit dyaboli obſequijs ⁊ arti magi ce ſe obligauit itantū ꝙ dyabolo fecit homagium cum pacto vt ei omnia ad nu̓tum ſuccederent Aux ilio ergo demoniſ promotus ⁊ ſuf fultus: factꝰ eſt primo Remenſiſ archiepiſcopus poſtea Rauanē ſis ⁊ tandem papa. ⁊ tunc qūeſi uit a dyabolo ꝙͣdiuadhūc viue̓t ī

pptu. reſponſum eſt ſibi ꝙͣ diu nō celebraret in Iheruſalem. Cum er go poſtea celebraret in quodam loco Rome qui Iheruſalem dicit̉ in laterano ex motu et ſtrepitu de monum mortem ſibi ſēſit adeſſe. Suſpirauit ergo ⁊ īgeniuit ⁊ licet ſcelea̓tiſſimus eſſet nullo modo ta men deſperauit: ſed coram omni bus peccatum ſuū confeſſus mem bratim ordinauit̉ diuidi corpus ſuum vt omnia illa membra diui derentur ⁊ amputarentur quibus demones adorauerāt. Corpus ve ro mortuum ſuper bigam imponi ⁊ vbicūqꝫ animalia illud trahen tia ſiſterent ſepeliri. deo vero ſig nu̓m euidens ſue clemētie demon ſtrante tulerunt animalia corpus illud in eccleſiam lateranenſem Iſ te ergo fuit turpiter deriſus. Con ſimile na̓rat de quodam alio epiſ copo qui.ſ. ꝓpt̓ hōres cōſequendoˢ arti magice fuit datus. Tandē fac tus epiſcopus cū multos haberet aduerſarios ⁊ eſſet in caſtro qͦdaꝫ ſuo de quo plurimū cōfidebat ⁊ cū timeret: cōſuluit demonem ſuum ſub hac forma. Fugiam: an non Reſpondit demon. Non. ſta ſecure Venient immici tui ſuauiter ⁊ ſb̓ dentur tibi. Accedunt hoſtes ⁊ caſ trū capiunt ⁊ fuccēdunt. Inuocaſ ergo demoneꝫ ī extrema neceſſita te qͣſiuit quid faceret: ⁊ quare euꝫ finalit̓ ſic fefelliſſꝫ. Et reſpōdit ſibi demon ꝙ eū non decepiſſet: ſꝫ verū dixit ſi dictū ſuū intellexiſſet. dixi inqua nō ſta ſecure a fugias. Ve nient inimici tui ſuauit̓ ⁊ ſubdent vt tibi a ignem. ⁊ ſic ſuum famū lum in fine dyabolus deluſit. Hijs Cap xvij ſimilia: īfinita poſſunt narrari. A lij aūt decipiunt̉ a ſpiritibꝰ alijs: Nō quidē ab ip̄is quos īuocat: ſed ab eoꝝ principibꝰ quibus ſunt a lij potentiores. Vnde cum quidaꝫ teutonicus peregrinaretur ad ſanc tum Iacobum in quadā villa quē dam ingromanticum obuium ha buit. Hic dixit pereg̓nō. Video te cariſſime eſſe in periculo mortis. ſꝫ ſi vis michi repedere mercedeꝫ ſal uabo vitam tuam. Spondet teuto iicus Volo. Sucit ergo ingroniā ticus teutonicum inquandam ca meram. parat ſibi balneum ⁊ po nit eum in aqua: collocat ante eū ſpeculum de calibe: quo magici ſo lent vti. Et que̓it ab eo quid vidꝫ in ſpeculo. Et reſpondit teutonicuſ ꝙ videret virum ⁊ vxorem ī domo propria ⁊ ingromanticus quādaꝫ imagineꝫ formauerāt de cera ſtat qꝫ clericus arcū extenſo ⁊ ſagitta ī miſſa vt ſagitaret imaginem. Cui ingromanticus. Intago inquit ce rea iiago tua eſt Vxor vero tua ⁊ clericus amaſius ſuus in hoc con ueuerunt vt te occidant quia ſi y magineꝫ illam poſſet clericus ſa gitare mortuꝰ eſſes. Cuſtodias er go teipſum ⁊ cum incipit trahere imimerge te totum in aqua: ſub a qua balnei in quaſtas. ⁊ ſic ſecū do ⁊ tercio: quia pluries non pote xit ſagitare: fecit ſic. Tādem ſe eri gens tercio de aqua reſpiciens ſpe culum: vidit qualiter vxor cum fa mula clericum illum ſubito mortū umſubito in ſtabulo quodam ſe peliunt. Soluit ergo teutonicus ingromantico ſuo mercedē ⁊ facta peregrinacione domuni rediens

que ꝑ ſpeculū viderat oꝑe cōpleta ꝓſpexit vn̄ ſignāter d̓r magico ſpi tu eū decipiēte ecc̄i. 13. Subridens ſpem dabit narrans tibi bona ⁊ ī nouiſſimo deridebit te. Secūdo de rident̉ dates ſe illi arti etiaꝫ ab hoī bus ſic̄ nuꝑ patuit nrīs diebꝰ de quodā clerico ingromatico cui de mon apparens ꝓmiſit ꝙ eſſet rex angl̓ie ⁊ ꝙ cū tanta milicia ducere tur ī medio Anglie ſic̄ vniꝙͣ Edu ardū filium Henrici viderat equi tare hic tandem tempoe̓ ꝑleamen ti comitantibus tocius regis ꝓcei̓ bus tractꝰ fuit ⁊ ſuſpenſus ꝙͣdiu oſſa oſſibus adherebant. Immo generaliter omnes qui tali arti in ſiſtūt ⁊ apd̓ deū ⁊ apd̓ hoīes confū dūt̉ figurā ⁊ exēplū. 3. ℟. i8 hēmꝰ qūo Belyas ꝓph̓as Baal dexiſit qn̄ dixit Clamate voce maioi deꝰ veſter forſitandormit a̓ loquit̉ cuꝫ alio aut ī diuerſorio eſt vel in iti nere. Tercō non eſt dubium qnͥ a bonis angelis etiaꝫ deridētur: qꝛ ſe viliſſimis ſpiritibuſ ſubmittere non verent̉ Vnde angelus obuiaſ Balaam ꝓphete nigromiantico cuꝫ euaginato gladio ſatis eū de dijſ ſuis confidentem deriſit qn̄ aſinaꝫ eum ad murum collidere imꝑauit Numeri. ⁊2. Quarto deridebunt̉ a deo finaliter Iuxͣ illud Osͣ. Et tu domine deridebis eos ⁊ ad nichilū deduces omnes gentes ⁊ omnes gentiliter ſe demonibus ſubmis derites. ¶ Vbitatio litteralis eſt Vtrum ars magica ſit hominibuſ rōnabi liter interdicta ꝙ non ꝓbo Nā ad honorem dei videtur eſſe ꝙ hoīes v̓ tute nominum ſāctorū vel euage lij vel ſacramentorū ecc̄e poſſint demōnibus iꝑare. Sed hoc freqn̄ ter traditur nn arte magica viꝫ in uotare demones per nomen dei. et go non debet hominibus prohibe ri pͣp̄ ad artem magica videtur ꝑ tinere vti ymaginibus ad curam hominum ſpectantibus: ſed hoc fi eri p̄t naturalit̓ ergo illd̓ eſt irra cionabiliter homini prohibitum Minorprobat̉ ꝑ illud qd̓ narrat comentator ſuꝑ cetologiū Ptho lomei verbo. q. vbi narrat ſe vidiſ ſe quendam qͥſcripſit figurā ſcor pionis luna exiſtete in ſcorpione in ſigno ſcorpionis. vno de qͣtuor angulis ⁊ quicqͥd poſtea impreſſi onem illius ſigilli habebat ſiue ī cera ſiue in quocūqꝫ alio a morſu ſcorpionis curabatur ſicut ipſe te ſtatur ſe vidiſſe: ſed hoc n̄ fiebat niſi per naturam gͦ ⁊cͣ. qd̓ a diuer ſis eſt expertum: ſed diuerſi ſunt experti ꝙ quēdaꝫ negocia maloſ euentuſ denunciant ſicut obuiae̓ lepori eſt malum ⁊ obuiare bufo ni ſigͥficat bonum veſtes rodi a ſo ricibus offendere ſtatim cū homo de domo procedit ⁊ ml̓ta hmōi ha beritur pro experimentis maxime a mulieribꝰ quibus plus vacat talia conſiderare que ſūt ſigna for tumij Ago irracōnabile ē talia pro hibere. pͣp magiſter in hiſto. nar rat ſuꝑ euāgelia ꝙ inter iudeos fu erunt̉ quidā exorciſte qui per exor ciſmos factos a Salomōe demōes eiciebāt maxime appoſita radice cuiuſdam herbe in naribus obſeſ ſi ergo hoc videtur naturale. Iꝙͣ verbis confertur vis naturalis ⁊ caracteribus ex ſtellis ⁊ ſignis ce

leſtibus Sed cum rebus natural̓ bus liceat vti applicando ad effe ctum ꝯn̄tem ergo non debet racio nabiliter prohibei̓ ¶ Ad oppoſitū eſt Auguſtinus ſecundo de doctri na chriſtiana. Vbi dicit ꝙ ad ſuperſticionem pertinent volumi na magicarum artium ⁊ ligature. que medicorum quoqꝫ diſciplīa condemnat. ſiue in imprecacioni bus ſiue quibuſcūqꝫ votis quas carecteres vocant. ¶ Ad queſtio nem ditendum ꝙ ſic racio eſt: qꝛ ars magica dicitur illa ſuperſtico ſa obſeruātiā qualitercumqꝫ fuit auxilio vel cōſilio demonū ad hoc precibuſ vel pactionibuſ vobulo completur Vbi primo ſcienduꝫ ꝙ demones antiquitus tꝑe ydola trie multas obſeruancias hoībꝰ reuelauerunt ad certoſ effectꝰ ca uendos qͦs ipſimet demōes cauſa bant ad decipiendum homines ⁊ cōtrahendū cū eis familiaritatē ⁊ ad fallenduꝫ co finalit̓ ⁊ int̓ talia videt̉ ars notoi̓a tenere locuꝫ per quā fuadet̉ hoī omnē ſcientiā poſ ſe acquiri ꝑ inſpectioneꝫ q̄rūdam figuraꝝ ⁊ oracōibus dicendis cū obſeruacōibus q̄ vel eſt totaliter inefficax qd̓ eſt michi incredibile vel per reuelacionem demonum poteſt haberi obſeruatis principi is illius artis que ſunt valde diffi cilia vt patet artem illam intuen ti Vlterius eſt notandum ꝙ int̓ ea q̄ ſūt hoībꝰ ꝑ demones r̓uelata quedā cōtinent exp̄ſſas demonū īuocacōes ſicut ptꝫ de mō īcluden di ſpūs ⁊ ī alijs demonū ſuꝑſticio nibꝰ quedā alia ſeruicia exhibici one reꝝ. quedā cōfent quaſi va Cap xvij ſia que cum demones ordinauer̄t fieri quibus factis ad modum qͦ illi ordinauerunt accedunt demo nes non cōacti ſed ſponte ⁊ quaſi ex quodā pacto ⁊ efficiūt effectꝰ qͦs antiquitus ꝓmiſerūt ⁊ in talibꝰ cōſiſtit tota magica ars Qualiter autem diſcerni poſſit an ſequatur effectuſ ex magica arte vel ex natu ra rerum creatarum eſt in quibuſ dam caſibus minis difficile quā do tamē ſic eſt ꝙ nulla cauſalitaˢ naturalis inuenitur quare talis ef fectus ſequi debet ⁊ quando aliqͥd admiſcetur neceſſario qd̓ cauſare non poteſt ex natura ſua ſicut ſūt figure caracteres vel voces extra nee l̓ alia huiuſmodi arbitrādū 3 eſt talia magica eſſe oīo ſicut eſt illud qd̓ ſtribit̉ Palladius de ag culturā libro primo vbi agens de de columbis dicit Colube non pe reunt nec locum deſerunt ſi ſuper omnes feneſtras aliquid deſtrā gulati hominis loro vel vinculo vel fune ſuſpendas. ⁊ in plimo de hy ſtoria naturali multa talia inueni untur Similiter in Ingilberto vbi cumqꝫ ponitur experimentum ītel ligitur aliquid ſuperſticioſuꝫ que omnia generaliter ſpectant ad a liqua pacta antiquitus. īter demo nes ⁊ homines conſtituta Tercō notandum ꝙ nulla virtus natu re corporee lapidis metalli ligni l̓ herbe. poteſt demones ad aliquid compellere. ꝙͣuis fingant ſe com pelli ⁊ homī aliquo modo ſubdi vt per hec familiaritatem cum homi nibus contrahant ⁊ finaliter eoꝫ fallant Qd̓ autē dicit̉ armonia fu gare demonē non ē credēdum niſi

miraculoſe a beo ſicut fuiſſe credit̓ de dauid ⁊ Saule. ⁊. ℟. friuolū eſt ſicut ſatis innuit Augꝰ. io. de ciui tate dei contra Porphirium. Sed ſciendum ꝙ demon dupliciter ho 9 4 mini ſeruit. Primo modo ſpōte vt decipiat. Alio modo coacte a ſupel ori ſpitu Sicut iudei dixerūt de xp̄o ꝙ ī Beelzebuck principe demoni orum eiceret demona Mathei. 12. Vlterius eſt notandū de īcantaci onibus ſerpentū ꝙ exquo nulla cauſa naturalis apparet quare vo ces tales qualeſcūqꝫ fuerīt faciat ſerpentē exſpectare: nec ſerpens in telligit quod profert̉. Videt̉ tales incantaciōes per demones effectū ſortiri ⁊ ſunt reliquie veteris ydola trie. Inuocationes etiā quas vetu le ꝑ nominā barba̓ica ⁊ extranea vl̓ obſeruationes īfinitaſ pro mor bis curandis ſortilegia ſunt ꝙͣuiſ admiſceantur quēdā de deo vel de euangelio. Si quis autē contra in firmitatem appēdi faciat noīa xpī ſeu euangelij ex ſimplici deuotiōe non habendo ſpem ad modū ligā di vel ſcribendi vel figurā vel carac teres non eſt periculuꝫ ꝙͣuis talia non ordinant̉ ad expellendū mor bos directe. ¶ Ad rationes. ¶ Ad pͥ ma quod ad honorem dei eſt et ce terā dicendum ꝙ nō eſt ad hono rem dei ꝙ homines talia faciāt ad querendum auxiliū ⁊ conſilium a demonibuſ immo eſt eis contra e qs bellū indictū. Vn̄ expellere eum de corporibus hominū quos vexāt bn̄ licet ſicut faciūt exorciſte: Non aūt eos ſuſcitare vt doceāt hoīes q̄ cūqꝫ remedia vel vt iuuent ad que cūqꝫ effectū. Si autē īuenit̓ hoc aliquis feciſſe: fecit hoc dn̄ō diſpenſā te ⁊ miraculoſe cooꝑante. ¶ Ad ſe cundū de imaginibꝰ curātibꝰ infir mitates artificialit̓ factis in qͣcūqꝫ materia fuerint niſi forte ipſa ma teria habeat efficatiam naturaleꝫ dicit ſāctꝰ Thom̄ ſecūdā ſecūde ꝙ ones imagines tales ſuperſticioſe ⁊ magice ſunt quod patet ex hoc quia ſcd̓m eum nullū effectum ha bent niſi ī eis quidā caracteres ſcri bantur. Figura autē non eſt natu ralis actionis principiū. Hec tam̄e eſt drā int̓ imagines aſtrologicaſ ⁊ ingromaticas. ꝙ ingromātite fi. unt ꝑ exp̄ſſaꝫ inuocationē demo nu̓m. Aſtrologice per pacta tacita figuraruꝫ vel caracterum. Ad ter cium ꝙ obſeruātie a demonibus tradite antiquitus non ſunt cauſe taliū euentuū: ſed ſigna tantum ⁊ nō natural̓it̓ īſtitutā. nec a deo: igi t̓ abāgelo n̄ bono l̓ ab hoīe. ¶ Ad. g ꝯſtat Salomonē aliqn̄ idolatram fuiſſe. Vnde poſſibile eſt ſuos exor ciſmos ꝑ demōes ordinatos fuiſſe ⁊ ideo ſunt illiciti ¶ Ad quintū ꝙ figuris ⁊ caracteribus nulla virtꝰ actiua a ſtellis poteſt imprimi cuꝫ non ſint res diſtīcte a rebus figu ratis. Si autem dicatur ꝙ ipſis re bꝰ imprimitur virtus ꝓpter figurā vel caracterem hoc non eſt niſi per pacta antiquitus per demones in ita ¶ Lectio cēteſimanonageſi maprima 3. Requenter enim preoceū pant peſſima. redarguen te conſcientia. Cum ſit e nini timida neqͥcia data eſt ī om mū condēnacionem ſēper em̄ pre ſumit ſeua ꝑturbata tonſcientia

Nichnl enim eſt timor niſi preſūp tionis adiutorium perditio cogita cionis auxiliorum ⁊ dum ab intꝰ minor eſt exſpectacō maiorem cō putar penam eiꝰ cauſe de qua tor mentuꝫ preſtat fnarratis penis multiplicibus quibus afflicti fue runt egipcij tenebriſ palpabilibꝰ circumſepti per triduum intra qͦs penas vna de maximis fuit timor quo ſemper ſuſpicabantur eis pe iora ſuperuentura ſupplicia ꝙ fue runt pn̄tialiter iam illata. In iſta parte intendit aſſignare cauſam huius timoris ſuſpicioſi. Et circa hoc duo facit. primo aſſignat hꝰ timoris originem in gn̓ali. ſecundo magis eam explanat in ſpāli ibi. Cū ſit enim timida. Circa primuꝫ dicit ſic. Frequēter enim preoccu ꝑant peſſima redarguente conſci etiā quaſi diceret. Hec ē cauſata ti timoris in peccatoribuſ iam affli ctis vt nō ſolum doleant de penis pn̄tibus ſꝫ magis timeant penas futuras: qꝛ tales frequenter occu pantprius concipiunt. Peſſiā q maxima penalia eiſ inferenda re darguente conſcientia que iudi cat ſibi penam maiorem deberi ꝙͣ actualiter īfertur Ie̓. ⁊. Arguet te malicia tua Conſcīa ergo leſa per culpam facit homineꝫ preōecupa rea. concipere grauiora futua ꝙͣ pa titur vt plus torqueatur metu ꝙͣ ſenſu vel poteſt ly peſſima eſſe no minatim caſus. Peſſima ⁊ grauiſ ſima tormenta preoccupant ma los ⁊ eſt ſententia conſimilis. Cō ſequenter iſtud magis explanat in ſpāli Et ponit iſtiꝰ timoris pnͥci pium mediū ⁊ effectū Principiū. Cap̄ xvij enim eſt ne quicia que eſt princi palis origo timoris Et quātum ad hoc dicit Cum ſit enim timida ne qͥcia data eſt in omniū cōdemna cionem in oīm viꝫ malorum ſiue peccantium condemnacionem Nā ipſaniet nequicia penam ſecum habet ne aliqd̓ in vniuerſo deordi natum remaneat Vnde Bocti. 4. de ꝯſo. pro. 3. Sicut probis probi tas ipſa eſt premium. Ita impro bis nequicia ipſa eſt ſupplicium. Et Auguſtinꝰ. i. confeſ. Iuſiſti do mine ⁊ ſic eſt vt pena ſit ſibi ōnis inorcinatus animus Et idem de ve ra innocentia ca. i9i. Nulle pene gͣ uiores ſunt ꝙͣ male conſcientie. in qua cum non habetur deus conſo 3V lacō nō īuenitur Hoc ē ergo prī cipiū exceſſiu timoris ī pccoribuſ viꝫ neqͥcia q̄ teſte eoꝝ cōſcīa iidj cat eos eſſe malos Hic ē em̄ p̄mꝰ effectꝰ culpe ſicut d̓t poetā Iuuēa lis li. 1. Ex tēplo qͦꝫ malū cōmittit̉ ipſi diſplicꝫ actori Prima ē gͦ vlcō ꝙ ſe iudice nemo noces abſoluit̉ īproba ꝙͣuis grā fallacis pretolꝰ vicei̓t vrna Modꝰ ea̓t ātiquitꝰ ſi cut narrat Ouidiꝰ. ilj. Metha. ꝙ pretor ꝯdēnaturꝰ nocetem miſit in vrna nigros lapillos ⁊ eos poſtea cora ppl̓o effudit ⁊ ſic reū on̄dit eſ ſe dānandū. qn̄ āt ea̓t libe a̓turꝰ mi ſit lapillos alboſ qͦs poſtea ad on̄ ſionē īnocētie effundebat. d̓t gͦ Iu uenal̓ ꝙ ꝙͣuis aliqͥs cōſcius ſue malicie euadat iuditiū pretoris. pretore ꝑ graꝫ ⁊ fauorē vincēte tn̄ ſeipō iudice non abſoluit̓ ſed dig nus ſupplicio iudicatur. Et ideo d̓t Senͣ. de moribꝰ Mala ꝯſcīa ſepe tu ta ē: ſecura nūꝙͣ Et ideo ſignanter

lcō dicitur ꝙ nequicia data eſt om̄ni bꝰ in damnacōem. Velſicut alia literā habet dat teſtimonū cōdē nacioni ⁊ eadem ſentētia ē. Et hec eſt ratio illiꝰ que ſequitur. ſemper enim ſeua preſumit ⁊ preſumit ſi bi futura penalia ⁊ crudelia pertur bata vel cōturbata ſeu turbata cō ſcīa ⁊ neqͥciā perpetrata cōſciētia dictans ꝙ omnis culpā pena aliqͣ debet puniri. Et precōceptio pene cauſat timoreꝫ. Et hoc ē quod ſub dit. Nichil enim eſt timor niſi pre ſūptionis ⁊ aticipacōis precōcep cōnis p̄dicte de pena debita inferen da. adiutoriū p̄dicio cogitaciōis auxilioꝝ. Prodit enim timor ma nifeſtat ꝙ timens habet cogitacō nies de auxilio acquirendo ⁊ eoipo ꝙ ſollicite deſiderat auxiliū ⁊ nich ilvidet bonitatis intrinſecus ī ſeip ſo vnde debeat eſſe dignꝰ auxil̓io ⁊ eo ipſo augetur timor ⁊ iudicat pe nam cauſe per quam torquētur eſ ſe maiorem. Vnde ſubdit Et dum ab intus minor eſt exſpectacio de remedio maiore computat penaꝫ Vel ſcientiam ſcd̓m aliam literaꝫ credo conſcientiam ⁊ certitudineꝫ eiuſdē ⁊ exterioris rei de qͣ tormen tum preſtat ⁊ a qua infertur ſibi pena. preoccupat peſſima redargu Co¶o. ente conſcientia. Notandum eſt ꝙ conſcientia hominis multiplice actum habet. Iſt autem conſcien tia accuſatrix praue trāſgreſſiōis Sicut enim puero datur dica in qͣ defectus ſui ſignantur vt poſtea v beretur ⁊ nullo modo licet ſibi abi cere dicam ſuam: ſꝫ per eam accuſa bitur Ita cuilibꝫ homiīni alligatur conſcientia in qua omnia peccata notantur vt ſcd̓m eam in iudicio atcuſetur Rom. ⁊. Teſtimonium reddente illis conſcientia ip̄ſorum ⁊ inter ſe inuicem cogitacionū ac cuſatium ⁊ defendentiū in die quo iudicabit deus occulta hominum Et ideo iſtam accuſatricem maxīe timere debemus dicente Seneca li. ſuo de moribus Nl̓lum conſcium peccatorum tuorum magis timue ris ꝙ temetipſum potes fugere. te autem numꝙͣ. Item in eodeui: cō ſcientiam magis ꝙ famam ītende Falli emni ſepe poteſt fama conſci etiā numꝙͣ. Sicut enim caritatiu accuſator primo monet ad parteꝫ ⁊ eum premunit de ſuis defectibuſ ⁊ ſi ſe correxerit culpaꝫ celat. Si ve ro corrigere cōtempſerit: publice ī iudicio proclamat. ita conſcientia nrā in pn̄ti quidē nos corripit̉ ⁊ re prehēdit occulte: ſꝫ ſi nos nō correx erimꝰ: īfuturo iudicio nos precla mnabit Leui. lj. Cōſciꝰ ē niſi iudica ue̓it portabit imqͥtatē ſua. Secūdo cōſcīa hoīs eſt t̓uelatrix ſue dep̄ſſi onis. In omni enim depreſſiōe vl̓ turbacione terrena ſingularis cō ſolatio ē bona cōſcīa. Coꝝ. i. Sl̓a nr̄a hec ē teſtimoniū ꝯſcīe nr̄e Vn̄ Ambroſiꝰ de officijs bn̄ ſibi ꝯſciꝰ: falſis non debet commoueri coniū cijſ. nec eſtimare plus ponderis in alieno conuicio: ꝙ in ſue conſcien tie teſtimonio. Et Gregorius ſuꝑ Ezechieleꝫ Omēl̓. 9. Ruid prodeſt ſi omnes laudant ⁊ cōſcientia ac cuſat? Aut quid obeſt ſi ones de rogant̉ ⁊ ſola cōſciētia defendar Item Auguſtinus ī quadam epiſ tola: ⁊ ponitur in Canōe. ii. q. 3. ſenti loquens ad Manicheuꝫ dixit

fit ſenti de Auguſtino qͥcquid licꝫ ſola me in oculis dei conſcīa nō ac cuſar ⁊ capitulo ſequēti hētur qͣli ter Conſtantinus mediolanū a qͦ buſdam malignis īfamatus ea̓t de quibuſdam criminibus ꝓpter qd̓ pretermittebat populo predi care verbum qꝛ iſta crimina ꝓba ri non poterant. vt veriſimilia fue rant ſcribit ſibi papa Gregori. ꝙ ad ꝓpriam cōſcientiā redeat ⁊ inde cōſolatuſ populo non ſubtrahat que eivtilia eſſe cognoſcit quē in qͥt conſcientia defendit liber eſt in ter accuſacōes ⁊ liber ſine accuſaci one eſſe non poteſt ſi ſola que īre rius adducit conſcientia accuſat de hoc etiā Augꝰ notabiliter loqui tur ſuꝑ psͣ. 37. ⁊ ponitur ſimiliter in Canone. ⁊. q. z. cuſtodi inquit intus cōſcīaꝫ tuā vbi nemo oppri mit cauſam tuam p̄ualebit ī te fal ſū teſtimoniuꝫ ſꝫ et apd̓ hoīes nū ꝙ apd̓ deū valebit vbi cauſa tua dicenda eſt qn̄ deus erit iudex nō alius teſtis ꝙ tua conſcientia eit inter iudicem iuſtum ⁊ conſcienti ami tuam noli timere niſi cauſā tu am Hec Augꝰ Tercō cōſcientia hominis eſt conſeruatrix bone poſ ſeſſionis Bern̄. Sanuꝫ vas conſci entia ⁊ ſeruandis ſecretis ydoneū. nullis patens inſidijs. nullis vio lencijs cedens. vtpote nec manu. nec oculis acceſſibilis quicqͥd ip̄o ſuero ſecurus ſum ſeruabit viuo. defūcto reſtituet quocumqꝫ vado ipſa exit mecum ſecum ferenſ depo ſitum qd̓ ſeruandum acceꝑat vbi qꝫ gloria vel confuſio ineuitabilis pro qualitate depoſiti. Hec Bern̄. Eſt ergo conſeruatux bone poſſeſ Coꝝ̓ xvij ſionis Eſt enim bona conſcientia ſi cut quedam bona carta ī qua mē rita noſtra ſcribūtur per quā aſſe curamur de premio ꝑadiſi Thi. i. Finis autem precepti eſt caritas de corde puro ⁊ cōſcientia bona Fi nis precepti poteſt dici premum ſiue merces debita pro precepto. Habens cartaꝫ bona per qua occu paturus eſt magnam hereditatē eam diligenter precauet ⁊ maxīe conſeruat ne a tineis vel a vermibꝰ conſumatur Carta autem per quā vitam celeſtem vendicamus ē con ſciētia bona īformatā cal̓tate ſcrip ta tota plena bonis meritis ⁊ ideo preſeruari debet a tineis ⁊ vermibꝰ hoc autem ſit dupliciter Vno mo do ſi frequenter tractetur ſi reſpici atur ⁊ tergatur Alio modo ſi perli niatur cedrͣ que eſt gumna cedri Dicit enim yſidorus. decimoſeptio ethimo. capitulo. octauode cedro ꝙ reſinam quandam habet que cedra dicit̉ que in ſeruandis libriſ adeo ē vtilis vt perliniti ex ea nec tineas paciantur nec tempore ſe neſcant. Iſto duplici modo ſi car tam noſtre conſcientie a corrupci one ſeruare velimus primo opor tet ꝙ frequenter eam tractemuſ ⁊ reſpiciamus dicta facta ⁊ cogi taciones diligenter diſcutiendo ⁊ eam diligenter etiam a puluere tet ergamus vt nec venialia incō feſſa dimittamus. exemplo apci ſtoli Pauli qui dicebat. Actuum viceſimo quarto qtudo ſine offen diculo conſcientiam habere ad de um. Studium eſt ſcd̓m Tullium vehemens aī applicacō ad aliqͥd a gēdū cū ſūma volūtate ⁊ reuerētia

maximā animi appl̓icatio requirit̉ ad bene diſcutiendum ac diſcernē dum ac pure confitendum de pec catis. et ideo merito dicit Apoſto lus ſtudeo conſciētiaꝫ habere nō leuiter ac ꝑfunctorie loquendo ſer uo conſcientiā: ſed ſtudeo conſciē ciam habere ⁊ hoc ſine offēdiculo vt etiā diminuta pͥcca ⁊ que cōtin gunt cōtinue negligant̉. Secundo debemus iſtam cartam perlinire ce dra que eſt reſina cedri ſāguine crucifixi vel crucis xp̄i frequenter cogitare ⁊ meditai̓. De cedro nāqꝫ fuit pes crucis ad literā ⁊ ſic per ſy nodochē pro cruce poteſt pōi. Ha bet autem meditacio vermes ⁊ re morſus p̄ctoꝝ exſtirpare omnino dicente apoſtolo ad hebre. q. Sāg uis xp̄i emundabit conſcientias ſiras ab opeībꝰ mortuis. ⁊ ſicut idē eſt perdere hereditatē ⁊ talē cartaꝫ ita idem ē perde̓ cōſcientiā bonam ⁊ vitam futurā. Et ideo illi qui ſe o mno depingunt ad famē claritatē nō ad cōſcientie veritateꝫ ꝑdent̓ fi naliter celeſtem hereditatem. Cō tra qūos Sen̄de moribuſ Plurimi famam pauci cōſcientiam verent̉ Quarto cōſcientiā eſt vnidicatrix fracte ꝓfeſſionis. ones emim xp̄i ana profeſſionecenſemur. ⁊ ideo quociens iſtam profeſſionē infrī gimus cōſcientia noſtra nō ſoluꝫ accuſat̉ immo vindicat mordendo ⁊ pungendo ꝓuerbioꝝ. 1⁊ At qui promittit ⁊ nō implet ⁊ quaſi gla dio pugit̓ ꝯſcīe. In baptiſmali ꝓ feſſione ſīgillatur imago dei in cō ſcientia hominis per virtutes ⁊ g tiam que tunc infundūtur paruū lis etiam carentibus vſu rationis Et eſt ille denarius quem ſēꝑ xp̄s exigit pro tributo per quem conſi teri debeꝰ nos eſſe ſeruoꝫ ſuos. Vn̄ Criſoſtomꝰ ſuꝑ Math̓. ⁊ ⁊. Reddi te ceſari que ſūt ceſariſ. Nūmiſma ceſaris aurū ē. nūmiſma dei homo In ſolidis videtur ceſar. in hoībuſ autē deuſ cognoſcit̉. Ideo diuiciaſ veſtras date ciſari: deo antē cōſci ētie veſtre īnocēciā reſeruate. Sed iſtis tēporibꝰ cōſcientiā habēt nō nulli quadrupliciter defectiuā. ha bēt enim qͥdam cōſciētiā dilatatā Quidā cōſcientiā īfirmata. Quidā cōſcientā ꝑturbatā. ⁊ quidā cōſci entiā hn̄t cauteriatā. Primo īueī untur nonnulli quorum conſcienti a eſt nimis dilatata qui numquā ponderant niſi groſſiora peccata qͦ rum conſcientiā eſt ſicut rethe ha bens larga foramna vbi non cō prehenduntur niſi piſces maiores ſed minores ſemper euadūt. taleſ non ponderant ocioſa iuramen ta immo nec mēdacia: periuria ni ſi forte coram iudice ſuper librū me dacia nullius momenti ſunt apd̓ tales niſi cedant in diffamationeꝫ proxim. Furtum nō eſt ei magni podeis ſi ſit de boniſ r̓gis l̓ acꝰ al teriꝰ mgͣni ſꝫ tm̄ ſi de bōis pauꝑiſ fiat furtum: etiam ſi fiat de bonis perſonalibus furtū re mordet con ſcientia: ſed ſi de bonis alicuiuſ cō mu̓itatis n̄ remordet nec remanet in conſciencijs quoruindam vt pec catum aliciius pōderis qui nimis dilatant conſcientias ſuas dicen tes Geneſis. 42. non eſt in ꝯſciēci cijs nr̄is qͥ ea viꝫ pecuniā poſuei̓t ī ma̓ſupijs nr̄is Alij ſūt qͥ hn̄t ꝯſcīā ſatis īfirmatā ꝑ oppōitū qͥ n̄ ſolū

pecā mgͣna ponderāt: ſꝫ etiaꝫ ꝑua ſicut debent ⁊ plus iuſto ⁊ quen̄o ſunt pccā iudicant eſſe pcc̄ā ⁊ hec conſcīa freqn̄ter dyabolo inſtigā tegn̓atur qui ſic inducit hoīes ad perplexitatem peccandi qꝛ quicqͥd cōtra cōſcīam ſit etiā erronea edi ficat ad gehennā ⁊ hec eſt conſciē tia īfirma quā apl̓uſ ꝓhibet Cot̓. X. Percutientes conſcientiam eoꝝ infirmam in xp̄o peccantes ⁊tales vidi tēptacōne ceſſante frequēter habuiſſe conſcīam minis largaꝫ Tercō ſunt qͥ hn̄t cōſcientiā per turbatam qui ꝓpter cōmiſſa deſpe rant Contra qͣs Bernar. ſup. 62. Canti. Quid efficatiꝰ ad ꝯſcīe vul nera necnon ad purgandū aciē mentis: ꝙͣ xp̄i vulneꝝ ſedula me ditacō. Et idē Turbabor: ſꝫ nō per turbabor qꝛ vulneruꝫ dn̄i recorda bor Nō Corni. s. ca. Omne qd̓ ī ma cellovenit manducate nͥl int̓rogā tes ꝓpt̓ cōſcīaꝫ. De iſta cōſcīa d̓r ī lra ſꝑ p̄ſumit ſeua ꝑturbata cōſci entia. Quarto ſunt quidā qͥ hn̄t cōſcientiā cauteriataꝫ ⁊ hij ponde rat ꝑua ſꝫ de mgͣnis nͥlcurant Ta les fuerūt phariſei decimātes mē taꝫ ⁊ rutaꝫ ⁊ omne olꝰ ⁊ gͣuiora le gis p̄termittēteſ Math̓. 23. ⁊ hij ſūt ypocrite de quibꝰ ꝓph̓auit apo ſtolꝰ ad Theſſꝫ. 4. ꝙ ī nouiſſimis diebꝰ veniēt qͥdē ypocrite loquēteſ mēdaciū ⁊ cauteriataꝫ hn̄tes con ſcientiā Nos gͦ hmōi qͣdrupliceꝫ cōſcientiaꝫ deponētes faciamꝰ qd̓ ſcribit̉ Heb̓. 10. Accēdamꝰ cū vero corde ⁊ plenitudīe fidei aſꝑſi corde cōſcientia mala Lcō. 19 2. l āt qui impotentem venere no ctem ab īfimis ⁊ altiſſimis ſuꝑueſ Cap̄l xvij 142 entem eūdem ſomnum dormiētes aliqn̄ monſtrorum exagitabant̉ timore aliqn̄ anime deficiebāt tra ductione Subitaneus enī aīe illiſ timor ſuperuenerat ⁊ inſperatus. Hec eſt quarta pars huiꝰ capitu li in qua agit de veritate noue pla ge illate egipcijſ per tenebraſ pal pabiles tribus diebus duranteſ Vnde poſtꝙͣ actum eſt de iſtius plage imimenſitate In iſta parte agitur de eiuſclem vniuerſirate. Et diuiditur proceſſus iſte in tres ꝑ tes. Nam primo oſtenditur ꝙ pe na illa fuit vniuerſalis qnͣtum ad tempoa̓. Secundo ꝙ fuit vniuerſa lis qnͣtum ad perſonas Tercio ꝙ fuit vniuerſalis qnͣtuꝫ ad cauſas ſecunda pars ibi Si quiſꝙͣ. tercia ibi Sibilans ſpiritus Primo er go qnͣtum ad tempus oſtenditur magnitudo illius pene qͣntum ad hoc ꝙ durantibus illis tenebris nullum dabatur egiptijs tempꝰ ſolacij vel quietis. qꝛ ſiue eſſet tē pus vigiliaꝝ ſiue dormicionis ſꝑ exagitabantur timore. vnde dicit ſic Illi autema egipcij qui impotē tem venere noctem a. in illas tene bras ad modum noctis ſe haben tes qͥ potent̓ eos oēs ligauit ⁊ ab ī fimis ⁊ altiſſimis ſuꝑueīentē qꝛ te nebre ille cauſabant̉ ꝑtim ab infi mis quaſi de yaporibus de terris aſcendentibus ⁊ partim ab altiſſi mis a. corporibus celeſtibus lumē ſuum ſubtrahentibus ſicut abſen tia gub̓natoris nauis d̓r eē cauſa ſubmerſiōis nauiſ. eūdem ſomnū dormiētes ⁊ eandeꝫ noctē vel tēbr̄ſ pacientes. aliqn̄ monſtroꝝ agita hant̓ timore videlicet ī ſomnis ſic̄

frequenter contingit dormmentibꝰ per horribiles viſiones aliquando autem puta invigilia anime defici ebant trāductione id ē ſucceſſiua mūcione de vna ymagīacōe ad ali am: ſicut euenit euntibus in tene bris ⁊ ſic deficiebant trāductione anime id eſt tali variacōne anime Vl̓ deficiebant trāductiōe aīe a morte ꝑ quā aīe traducebāt̉ de vi ta ad mortē: vel de corꝑe ad īfernū vel de ſēſu ad īſaniaꝫ qꝛ fiebat for te dormiētes pre timore ⁊ hoc qꝛ fu bitaneꝰ ills in ipſa dormicōe timor ſuperuenea̓t Et ideo magis cedeba tur. Tum quia improuiſus. Tum qꝛ a cauſis ſuperioribus que preca ueri non poterant. Alia litera ha bet ſic. Illi autem qui impotentem vene̓ noctem ſupple patiebātur ⁊ dicitur ꝙ nox illa erat vere īpotēs abeffectu quia egipcios penitꝰ r̓d debat īpotētes. Eundē ſomnū dor mientes. Sōnus ī ſacrā ſcriptura ſignat pcc̄n̄: ⁊ dormiēs pccōrē Roͣ Poa̓ ē iā nos de ſōno ſurgere. Et Eph̓. lj. Surge qui dormis ⁊ exurge a mortuis ⁊ illu. te xpriſtus. VVbi noͣndū ꝙ ꝯīter ⁊ ꝯuēient̓ ptcm̄ cō paratur ſōno ꝓpt̓ qͣtuor ratōes: vi delicet ꝓpter ſomni cacionem: ꝓpt̓ ſomni īterpretationem: propt̓ ſen ſuum ligationem ⁊ ꝓpt̓ iudicij de ceptionem. Primo ergo ſomnus dicitur figuratiue̓ peccatum propt̓ ſomni cauſationem. Cauſatur ei ſomnus ab euaporatione aſcēden te ad cerebrum. de nutrimēto qui dam vapor per calorem aſcendit ſꝫ cum ad cerebrum peruenerit: ꝓpt̓ cerebri frigiditatem infrigidatur ibidem: ⁊ cum natua̓ illa fuei̓t graciō uis ꝓpt̓ congelacōeꝫ nitit̉ deſcende re. deſcēdēs vero per venas obſtru it vias ſpirituum: per quos ſenſuſ habent exercere actus ſuos ⁊ ſic ca tur impotentia ſentiēdi ⁊ retractio caloris ad īterius ⁊ hoc eſt ſenſus priuacio videlicet actus ſentiendi per euaporationem ſic eleuataꝫ de nutrimento ⁊ poſtea īfrigidatam ſicut declarat Areſt.i. de ſomno ⁊ vigilia per ſeptem ſigna vbi oſtē ꝯn̄r̄ ꝙ triplex diſpoſitio hoīs corpo ralis facit hoīeꝫ ſōnolentū natura lit̓ viꝫ ſi habet caput gue. Vn̄ aīa lia hn̄cia ꝑua capita ⁊ parū de ce rebro parum dormmiunt ſicut aues ⁊ animalia hn̄ciā cerebrū ficcū Si milit̓ melancolici parum dormūūit ẜm Areſto. ſꝫ ſi hō hꝫ caput gue ⁊ collū breue ⁊ venas graciles ē na turalit̓ ſōnolētꝰ qꝛ ſi vene ſint gri les euapoa̓tio calida ⁊ ſubtil̓ facili ter aſcēdit ad ce̓bꝝ ⁊ eadē eūapoā cio īfrigidata īcapite ⁊ ingroſſata difficult̓ deſcēdit ꝓpt̓ gͣcilitatē vea rū ⁊ ꝑ ꝯn̄s ille vapor gius diu reti net̉ ī capite ⁊ꝙͣ diu retinet̉ obſtru it meatꝰ ſenſuū ⁊ tamdiu manēt ſenſꝰ ligati. Sil̓it̓ ſi hꝫ caput gran de hꝫ multū de ce̓bro ⁊ ſic multuꝫ de frigiditate ī loco illo. Tercio ſi hꝫ collū breueciciꝰ ꝑueniēt vapo res ad cerebruꝫ de ſtomacho. Iſto mō moralit̓ eſt ſi ꝑſona hēat gra de collū breue ⁊ venas griles erit ꝯn̄ter ꝑ deliciās ⁊ pigͣciā ſōnolen ta. Caput gn̓de ē magna digͣtas Puta rex: dux: comes vel magnus in eccleſia. Collum breue eſt par ua caritas. Caritas enim eſt quaſi collum ī corpore xpriſti miſticum quod eſt ecc̄īa ꝯnectēs xp̄m qͥ eſt

192 caput corpori ſuo qd̓ eſt eccleſia. vena eſt vas ſanguinis Sanguiſ mini cōpaſſionem ad chriſtū ſig nificat treuera quicumqꝫ habet magnam ſeculi dignitatem ⁊ ad chriſtum ꝑuam caritatem ⁊ erga proximum modicam pietatem ta lis erit neceſſarius ſomnolentus yſaie. 19. Omnes reges gentium vniuerſi dormerunt in gloriā vir in domo ſua In cuius figuraꝫ treſ reges ſiue magirn̄ſo accepto ī ſō nis ne redirent ad Herodem per a liam viam reuerſi ſunt in regionē ſuam Math̓. ſecundo Pauperibꝰ paſtoribꝰ apparuit angelus vigi ſantibus ſed e̓ges inuenit oppreſ ſos ſomno ⁊ ita eſt hodie qꝛ pau peres inueniūitur vtrobiqꝫ vigilā tes ad ea que ſalutis ſue ſunt. Sꝫ diuites ⁊ maiores dormiunt in pec catis ⁊ ideo premiuꝫ celeſte nō po fuerunt īuenire. Osͣ. teſtante dor mierunt.ſ. ſ. ⁊. n. i. o. vi. di. in. i.ſ. Secūdo cōꝑat̉ peccatuꝫ ſomno ꝓp ter ſomni interpretacionem Dici cur enim vulgal̓ter ꝙuis non ſit ſemper verum ꝙ recta interptacio ſomni eſt exponere ſomnum per oppoſitum ſicut illi qui artē de ſig nacione ſōnioꝝ contēpnunt licet dicat Ariſ. de ſōno. c. de d̓inacōe ꝙ oēs l̓ plureſ exiſtimatur hr̄e aliꝙͣ ſigͥficacōeꝫ ſōnioꝝ p̄ſtāt fideꝫ tꝙͣ ab exꝑiētia dem̄ dicit̉ eī vulgari ter ꝙ ſōnia verti debēt ad cōtrariū ſenſū Et cerre iſto mōe ſpūaliter. nā ſōniātibꝰ de honoribꝰ digͥtatibꝰ diuitijˢ delicijſqꝫ in pn̄ti. in futuro ponent̉ ī peīs doloībꝰ ⁊ miſerijs Et ꝑ oppoſitū afflicti tribulacionibꝰ ⁊ tedijs ī preſēti ꝓpter deū. ī futuro Cap̄ xvij gaudio replebuntur ⁊ hoc eſtqd̓ ſaluator dixit ad diſcipulos ſuoꝫ qn̄ ab eis de ſeculo erat receſſuruſ Amē amē dico vob̓: qꝛ plorabitis ⁊ flebitis vos. mūdꝰ āt gaudebit ſꝫ triſtitia vr̄a vertet̉ in gaudium Iok̓. 16. Gaudiū vero mūdanoꝝ ī triſtitiā vertet̉ Iob. 2. ducūt ī bo nis dies ſuos ⁊ ī pūcto ad īfernuꝫ deſcendunt de iſtis ſomnis dicit̉. fcrī. 24. Vana ſpeſ ⁊ mendatium inſenſato viro ⁊ ſomnia extollunt imprudentes Fingit Ouidiꝰ ſecun do Methamor. ꝙ alcione miro fer uore dilexit virum ſuum pro quo cū mare tnͣſire tēptaſſet ⁊ naufra gium paſſa fuiſſet alcōe vxor ſua neſciēs cauſaꝫ oībus dijs thura offerebāt: ſed p̄cipue Iunoni Iu nō ergo non furens vlteius lacri mas altioniſ vocauit vridem fide liſſima nutiā uiſſit ei vt iret ad pa laciū ſomnij regis ⁊ excitae̓t ſōnū p̄cipiēdo ei ex ꝑte Iunonis ꝙ ali quē de filijs ſuis a. de ſōnijs: qꝛ ſō nia dicūtur filij ſōni mitteret ſtatī ad Alcōem qͥ ei dormiēti on̄dat ef figiē viri fui ī mari ſubmerſi Iuit ergo Iris famula Iunonis ad pa laciū ſōni r̓gis ⁊ iuſſa Iunonis cō pleuit Hꝫ at Sūnus tres filioꝫ po tiſſimos qͦs īiūꝙͣ nͥ ad reges nobi les ⁊ duces mittit Primꝰ vot̉ Mor pheos Secūdꝰ ytharos Terciꝰ Pā taſos Aoppheos hꝫ ſuū officiū ꝙ n̄ effigiat ī capite dormiētis nͥ effi giē hūana cū geſtibꝰ ⁊ loq̄la cū te teris q̄ ꝑtinēt ad hūana naturam ytaros cauſat effigiem brutorum ⁊ volatilium cum omnibus geſti bus ad beſtias pertinentibꝰ: ſꝫ de hūanis nullo modo ſe ītromittit.

cio ſꝫ de humanis nullabenꝰ ſe intro mittit. Panteſos āt cauſat figu ras inanimatoꝝ vt lapidū mon tiū ⁊ ceteroꝝ. Rex gͦ ſompnus du cens ſecū primogenitum ſuū iuit ad altionē: quo cū ꝑueniſſet filiꝰ ſuꝰ Aorpheꝰ poſuit ſe in capite al conis in effigie cecus naufragi ⁊ mortui ⁊ ſic ea de morte mariti cer tificauit ⁊ voluntatē Iunonis ex pleuit. Vult aūt Ouidius ꝑ hos tres filios ſōpni ītelligere triplex genꝰ ſollicitudinis quod īmittit dyabolꝰ in corda hominū dormen tium ꝑ negligentiā vite ſue. Pri ma ſollicitudo eſt circa honores ⁊ dignitates. Secunda eſt cirra vo luptates. Tercia circa cupidita res. Primꝰ gͦ filiꝰ mittitur ad ſuꝑ bos quieis effigiat de nobilitate humana: de dignitatibus ⁊ hōri bus: de pompa ſeculari in veſtitu geſtū: famulatu ⁊ equitatū ⁊ iſti qͣtenꝰ tales ſunt nō curant ml̓tu de diuicijs vel voluptate. Secūdꝰ filiꝰ mittitur ad libidinoſos ⁊ nō rep̄ſentant niſi ea q̄ ad bruta per tinēt. dicit em̄ Areſto. 3. Ethico. c. iij. ꝙ illa delectatio videt̉ maxīe exprobrabilis qua delectamur n̄o ẜm ꝙ homines: ſꝫ ẜm ꝙ ſumꝰ aīa lia. talibꝰ em̄ gau̓dere ⁊ tales dili gere: beſtiale eſt. Iſte filiꝰ cauſat in hoīe ſollicitudinē ⁊ curā carnſ in deſiderijs cibis ⁊ potibꝰ veneriſ ⁊ quietis. Et iſti pn̓ͥcipalit̓ non a mat corde honores vel diuicias ni ſi ſecūdario. ſꝫ tantumodo volup tatē. Terciꝰ filiꝰ ſōpni mittitur ad cupidos. Iſte facit hoīem cogitati uū.ſ. circa ianmata. ſicuc ſūt aurū ⁊ argētum t̓re ⁊ maneria: qꝛ ⁊ ſi tirca oues ⁊ boues ſollicitētur hoc eſt ſecundario in quantum perta. lia pecunie ſūt acquirende. Et hij. oēs ꝑ regē ſompͥnū regunt̉ Io. Regūit mors ab adā vſqꝫ ad mō yſē. It iſte ſōpnꝰ diuiciaꝝ: volup tu ⁊ honorū vertetur finaliter in paupertatem: vilitateꝫ ⁊ miſeria In Osͣ. dormerūt ſompnū ſuū ⁊ nichil inuenerunt̓ viri diuiciarū ī manibus ſuis Prou̓. 2. Noli dilige re ſomnū ne te egeſtas opprimat. Tercio peccatū comparat̉ ſomno ꝓpter ſenſuum ligationeꝫ. dormi ens eī ſenſus ſic habet ligatos ꝙ de ſuis oꝑacōibus nichil exercet: ſed eſt quaſi mortuꝰ. Sodē mō dor miēs pꝯſuetudinē male vite ī pccō morli nichil poteſt interim operari meritoriū vite eterne. dicit Areſt. de ſomno ⁊ vigilia ꝙ dormeres in dormiendo faciētes opera vigilie nō pn̄t memorari oꝑm illoꝝ: ſed ſō moꝝ bene recordat̉. fodē modo fa cientes oꝑa de gene̓ bonoꝝ exͣ cari tatē nō recordant̉: nichil recipiēt in celo de preimo eſſenciali: ſed bn̄ rememorabūt̉ ſe fuiſſe pro eiſdeꝫ tēporalit̓ p̄miatos ⁊ ſic iudicabūt iſta oꝑa nō ſicut bona: ſed pociuſ ſicut ſomnū bonoꝝ oꝑm p̄teriſſe Iob. 20. Velud ſouinuꝫ auolans nō inueniet̉: tranſibit velud viſio nocturna. Quarto peccatum cōꝑa tur ſomno ꝓpt̓ iudicij ſomnioꝝ de cepcionē. Sōmans iudicat ſe qua doqꝫ eſſe in magnis feſtis cellaruꝫ inter reges ⁊ cum euigilat inuēit ſe fortaſſis in carcere compeditum Somians vero terribilia nō timꝫ quia ſi quis ſtet ad caput gladio euaginato nichil timet. ſed de fantaſijs

ſanitalijs ꝓprij capitis qūe ſibi nō cere n̄ poſſunt timet ſupra modū ſi ignis appropinqͥt vel aq̄ non ti met vel curat. Fodē modo dormē tes in peccatis falſū habēt iudici um ⁊ turbacōes ſeculi q̄ nō ſūt ni ſi fantaſtite minis timēt: penas e ternas nullatenꝰ formidat quoꝝ quilibet poteſt dicere illud Iob. 74 Terrebis me ꝑ ſōpnā ⁊ viſiōes horrore ꝯcutiēſ: quia Ecri. go. Sōp nꝰ noctis mimutat ſcīam eius Einde ſi Lectio. 193. quis ex illis decidiſſet cuſ todiebat̉ ī carcere ſine fer ro recluſus. ſi em̄ ruſticus qͥs erat aut paſtora̓ agri laboꝝ oꝑariuſ poccupatus eſſet ineffugabilem ſuſtinebat neceſſitatem. Vna ei cathena tenebraruꝫ colligati. Oſtēſo in ꝑte p̄cedente ꝙ pena te nebrarū ea̓t vniu̓ſalis in egipto ꝑ triduū ⁊ hoc ex ꝑte tēporis. In iſta parte oſtēdit ꝙ fuit ſimiliter vniu̓ſalis ex ꝑte ꝑſonarū. ¶ Et e̓ ca hoc duo facit. Primo on̄dit ꝙ fuit vniu̓ſalis ꝙͣtum ad oꝑarios ⁊ rurales. Secūdo ꝙ fuit vniu̓ſal̓ ꝙͣtum ad omēs. Iecūda ibi Vna em̄ cathena. Circa primū pͥmo ta gutur operarij ⁊ curales indiſtīc te. Scd̓ diſtincte ibi. Si emimi ruſ ticus. dicit ergo pͥmo ſic. dein̄ ſi quis ex illis ⁊ egipcijs p̄cipue ope rarijs qui foris erat decidiſſet for te in foueam cuſtodiebatur ibi ꝑ tēbras quaſi ī carcere recluſus ſi ne ferro. Vn̄ ſi fuit ruſticus ꝙ cō lens ſiue cuſtodiēs rura ā paſtor animaliū a̓ porcoꝝ: a̓ eciā laborū agri qualitercūqꝫ.ſ. qui oꝑabat̉ ī laboribꝰ ex agris collectis. ſicut qͥ 193 Caplm 1 collectas fruges triturant̉: ſi qͣs taliū eēt poccupatus preuētuſ foris ꝑ tempeſtatem tēbrarum in effugabilema. quam nullo modo fugere poterat ſuſtinebat neceſſi tateꝫ. Et addit̉ de iſta pena ſic. V na em̄ cathena tenebrarūa ꝯſim li cathēa tenebrarū omes erāt col ligati Littera ē ſatis plana. Eir ca illam ꝑticulam. Cuſtodiebat̉ in carcere. Notandum ꝙ in ſacra ſcriptura legimꝰ de qͣdruplici car cere. Eſt em̄ carcer corporalis coar tacōnis: cōſuetudinalis oppreſſio nis: medicīalis expurgacōnis/ ⁊ infernalis ꝯdempnacōis. Primo corpꝰ noſtrū eſt qͣſi caccer ipſiꝰ aī me. Perſona nāqꝫ incarcerata ꝙͣ tūcumqꝫ libera vel nobilis nō exe quit̉ vel vtit̉ ſua lib̓tate ſꝫ ẜm car ceris leges coartat̉. Eodem modo ſpūs raciōalis qui eſt anima na tus ē eēliber ⁊ corpori dn̄ari: nō idem ſpūs deo dediti ſubici voluit corpori ſubditꝰ: depalacio corpo ris carcereꝫ ſibi fecit in qͦ paſſiōi bꝰ ⁊ temptacōnibꝰ coartat̉ in tā tum vt ſācti viri iam diſſolui d̓ſi derent ⁊ cē cum xp̄o dicēte Apoſt. ad Philip̄. pͥmo. Coartor em̄ de duobꝰ deſideriū habēs diſſolui ⁊ eē cum xp̄o. Et hoc eſt quod dicit Sen̄. epiſtola. 101. Corpus hoc aī pondꝰ eſt ⁊ pena premēte illo vr getur in vinculis eſt. Et ideo dicit Plato ꝙ in hoc maxime manifeſ tus eſt ph̓s ſi animā abſoluit a corporis cōmunione differentius alijs hominibꝰ. Et vult dicere ꝙ anima in p̄ſenti nō pōt totalit̓ a corporis cōione abſolui. Name ſu rimꝰ ⁊ ſitimꝰ ⁊ fatigamur freq̄nt

quibus neceſſitatibuſ oportet pre uidere de remedio ſed a paſſionibꝰ voluptuoſis oportet veꝝ ph̓m ani mā ſuā abſolue̓ ⁊ neq̄ꝙͣ in talibuſ corpori aſſentire. De iſto carcere pe tit ps educi diceſ Iduc de carcere a nima meā ad cōfitendum noī tuo Gloſa. Corpus quidem carcer eſt non vtiqꝫ ſcd̓m illud ꝙ deus fecit bonū: ſed ſcd̓m ꝙ corrūpitur ⁊ ag grauat̉ anima ſcilicet corruptione eius que vēit ex peccato carcer eſt Et infra Nūc ergo corpus: anime carcer eſt ꝓpter corrupcōeꝫ In futu ro erit domuſ propt̓ incorrupcōem ⁊ libertatē. Merita em̄ carcerem fa ciunt ſicrit vnum habitaculū īclu ſo carcer ē: cuſtodia ē domuſ Liber tas domū facit Seruitus carcerem. Hec gloſa. ¶ Secundus carcer eſt. cōfuetudinalis oppreſſionis: pecca tis nāqꝫ ⁊ peruerſis moribus duc tiſ in cōſuetudinē: homo quodam modo violent̓ in malicia detinetur Et ideo dicit Ariſtotiles ſecundo E thicorum capitulo primo ꝙ habi tus mali poſtꝙͣ ſunt generati non ſubiacent volūtati: ⁊ tamen viden tur voluntarij a principio quemad modū proiciens lapidem non ha bet in ſua ptāte iam proiectū reſu mere ⁊ tamē fuit proiectio volūta ria. quia in ipſo fuit mittere vel n̄o mittere a principio. Figura ad hͦ eſt de ſāpſone Iudicū. 16. quē volū tarie fatue femine copulatū amoe̓. p̄hiliſtei ceperūt ⁊ vinctū cathēis in carcere molere cōeger̄t. Femina aūt voluptateꝫ deſignat cui homo libere ⁊ volūtai̓e ſe mmnſcet eſtimās ꝙ poſſet libere deſiſtere quādo pla cet Sed certe quando gratiā priua tur: cathena diaboli capitur ⁊ liga tur que eſt inclinatio delectabilis ad illecebram ⁊ ſic per demones in carcere peruerſe cōſuetudinis ſerui re cogitur: vt iam ſine difficultate magna e̓ſiſtere nequeat cogitaci onibus conſuetis. ꝙͣuis enim du plici de cauſa homines temptentur videlicet propter experientiam vo luptatis prehīte ⁊ propter inexpet̓ entiam voluptatis ignote. Conge tamen moleſtius inclinantur exꝑ ti ꝙ inexperti propt̓ impreſſam me moīam voluptatis De iſto carcere dicitur Apocal̓. ⁊. Etce dyabolꝰ miſ furuſ ē ex vob̓ aliqͦſ ī carcerē vt tēp temini. De iſto carcere dicit Greḡ. z. moralium. Sepe nōnulli exire a prauis actibuſ cupiunt: ſed quia e̓orumdem acruum pondere p̄mū tur in male conſuetudinis carcere incluſi a ſemetipſis exire nō poſſūt Conſuetudo namqꝫ mala mirabili ter nimis nocet quia iuuentutem allicit ⁊ inuadit ſenectutem nectit ⁊ conſtringit: affectum fallit ⁊ de cipit ſeu inficit ⁊ iudicium de cul pis ſubuertit. ꝙ iuuentutem latē ter inuadit dicit̉ gloſa Bede ſuper illud Prouerbioruꝫ viceſimoſecū do Adoleſcens iuxta viam ſuam eti am cum ſenuerit non recedet ab e a. Greca narrāt hiſtoria Allexan drum potentiſſimum regem orbis qꝫ dominatorem ⁊ in moribus ⁊ ī ceſſu Leonidis pedāgogi ſui non potuiſſe carere vicijſ quibuſ paruu lus fuerat imbutus: Ꝙ ſenectuteꝫ nectat ⁊ conſtringit. dicit Gregoi̓ us decimoquinto moralium Sene ctus īquit praue ꝯſuetudinis qua ſemel receperunt cōtidie duxiores

etiſtunt ⁊ nō niſi pectatoris vita finiūtur. Rd̓ autem affectum fal lat ⁊ inficiat dicit Seneca epiſto la. s. dum inquit in vicijs iacui mus euelli difficile eſt. Nō enim inquinati ſumus ſed infecti Et yſi dor̄.⁊ ſoliloquioꝝ Prauus vſus vix abolitur aſſidua conſuetudo vicium in naturaꝫ conuertit: ami mus in ſceleribꝰ conſtrictus vix euelli poteſt ab eis. Rd̓ autem rec tum iudicium de culpis deripi it ⁊ ſubuertat patet. 7. Ethicoꝝ. de ī temperato in quo ꝓpter conſuetu dinem proſeq̄ndi voluptuoſa cor rumpitur bona opimo circa fineꝫ cthoc eſt quod dicit Augꝰ Ench̓. capi. ⁊. Peccata inquit quamuis magna ⁊ horrenda cum in conſu etudinem venerint: aut parua Aut nulla eſſe creduntur vſqꝫ a deo vt non ſolum occl̓tanda ſed eciam predicanda: diffamadaqꝫ videatur yſaie tercio. Peccatum ſuum quaſi Iodoma predicaue rūt: nec abſconder̄t: qm̄ ſic̄ ſcriptu eſt Laudat̉ peccator in deſiderijſ anime ſue ⁊ qui iniqua egerit ta lis iniquitas in diuinis libris vo catur clamor. ſicut apud yſaiam habetur de viniea mala. Expecta ui inquit vt faceret iudiciuꝫ: fecit autem iniquitatem ⁊ nō iuſticiaꝫ ſed clamorem vt eſt illud Gen̄e. Clamor Aodomoꝝ ⁊ Gomorreo rum multiplicatus eſt coram me eo ꝙ peccatum ſuum ī conſuetudi nem traxerant peruerſam. Hec il le. Sic ergo tales cōſuetudine pe candi irretici iacent. de illis ergo qui peruerſa conſuetudine detine tur ⁊ non poſſunt euadere verifi 193 Caplꝫ xvij catur illud yſaie el. In domibus carcerum abſconditi ſūt. Figura ad hoc ē Actuū. 12. Quādo Petrꝰ dormuit ī carcere inter duos mili tes vinctus cathenis duabus ⁊ cultodes an̄ oſtium cuſtodiebat carterem. Terciꝰ carcer eſt carcer medicinalis expurgationis. ſicut eniꝫ ꝑſona debitis obnoxia carce ri aliquotiens mācipatur pro de bitis: ita aliqͣndo anime de corpo re recedentes pene tempoa̓lis debi trices ꝓ culpis ī carcere purgato rij retrudūtur. ⁊ iſtos īcarceratoſ pijſſimū ē viſitare ſuffragijs ac o rationum ⁊ elemoſinarum ſubſi dijs liberare clamate ad nos vna queqꝫ earum ⁊ dicente illud Gen̄. g0 Facias mecum miſericordiam vt fuggeras pharaoni vt educat̉ me de iſto carcere Iſtos ſic in carce ratos valde piū ē bn̄ficijs iuuare qꝛ ipſe finalit̓ in̄ egrediunt̉ ad re gnū̓ celeſte ⁊ ꝓ hijs qͥ eis bn̄fece rūt ītercedent fcc̄s. 4. de carce̓ ca thenſqꝫ interdū egredit̉ qͥs ad re gnū. Rr̄tus caccer ē carcer īferna lis ꝯdēpnationis qͥ ē carcer guiſſi mꝰ: ī quo nullꝰ alleuiat̉: nullꝰ fu git: nullꝰ liberat̉: nullꝰ morte termi nat̉. In iſto carcere ē pena maxīa eo ꝙ mors ibi optatur ꝓ ſolatio. Habet enim deus ſicut dicit Iacō bus Rauanēſis ī quodam ẜmo ne palatium: ſtabilum ⁊ hoſpita le ⁊ carcerem In palacio erunt bo m. In hoſpitali ſunt mediocriter boni ⁊ medioc̓ter mali. In ſtabu lo ſunt mali. Carcer qui eſt nifer nuſ: penalis carcer ē homini quia manibꝰ ⁊ pedibus viculatur: ſed penalior: quia tenebris īcluditur

ꝯtinuijs pēaliſſimis qꝛ ꝯtinuis fletī bꝰ ⁊ dētiū ſtridoribꝰ coanguſta Ta l̓ aūt ei̓t carc̓ īfernal̓ Iux illd̓ Ma th̓. 20. Ligatis manibꝰ ⁊ pedi. ⁊cͣ Palaciu ē ꝑadiſꝰ: qͣle aūt palaci uꝫ qͥs ſibi h̓ edificat: tl̓e ſibi īueni et ibi edificat̉ eī de auro dilcōis dei de argēto dilcōis ꝓxī: de lapidibꝰ p̄cioſis bonoꝝ oꝑm Iuxͣ illd̓ Coꝝ i. Si qͥs aūt ſuꝑedificat ſuꝑ fūdam̉ tū hoc: auꝝ: argētū l̓ lapides p̄cio ſos ⁊cͣ. Stabulꝰ ē mūdꝰ in qͦ hō po ſitꝰ fuit pꝰꝙͣ peccauit teſtante Osͣ Cōꝑatꝰ ē iumētis īſi. ⁊cͣ Et iō ad eꝰ libea̓cōeꝫ ſaluator poſuit ſe ī ſtabu lo. Ve aūt illis qͥ ſtabulū p̄ponūt palacio ⁊ fetorē ſtabuli odoībꝰ dl̓ cibꝰ ꝑadiſi. Hoſpitale dei ē purga toriū de qͦ ſuꝑiꝰ dc̄m ē in qͦ ponunt̓ īfirmi vt ſanent̓ de iſto carce̓ ſcri bit̓ Iſa. 24. de mal̓ ꝯgregabunt̉ ī ꝯgregacōe vniꝰ faſtis ad lacū ⁊ ī cludent̉ ibi in carce̓. L. 194 ue ſpūs ſibilāſ a̓ int̓ ſpiſ ſos arboꝝ ramos auiū ſoꝰ ſuauis: a̓ vis aq̄ diſcurrētis nimiū Aut ſonꝰ validꝰ p̄cipitaꝝ petrarū Aut ludētiū aīaliū curſꝰ ī iuſꝰ. aut mugiētis valida beſtiaꝝ vox. a̓e̓ſo nas de altiſſimiſ mōtibꝰ echo defici ētes faciebāt iſtos p̄ timore. ¶ de cl̓a̓to de pēa timoīs tꝑe tn̄brarū q̄ fuit vniu̓ſal̓ egipcijs taꝫ ex ꝑte tē ꝑis ꝙͣ ex ꝑte ꝑſoͣruꝫ. In iſta ꝑte de cla̓t 3º ꝙ fuit vniu̓ſal̓ ex ꝑte cārū ⁊ ponūt̉ 7. cāe illatīe tīoīs Nō qͥdē ex naͣ ſua ſꝫ ex ꝯdicōe egipcōꝝ tūc tꝑis ī tn̄bris exn̄tiū qꝛ ꝑ t̓bā ꝯſcīa ſꝑ p̄ſūit ſeua Iō etiā illa q̄ ex naͣ ſu a hoīs hoībꝰ p̄ſtāt ſolatiū ꝯſcijs fi bijp̄is de malicia ꝓpͥa prānt metū. ſꝫ cā mouēs ad timore ſtat l̓ ī ae̓ l̓ aqͣ l̓ in t̓ra ⁊. iuxͣ t̓rā in alto aeris due dr̄ntie ibi erāt Sonꝰ vētoꝝ ⁊ catꝰ auiū. Rnͣtū ad pͥmū ſcꝫ ſpūſ ſi bilās ⁊ vetus leuit̓ flāſ Qnͣtuꝫ ad. ⁊ d̓t Aut int̓ ſpiſ. ar. ra. ⁊cͣ Sed qͣlit̓ erat terribil̓: ſi erat ſuauis. Sibi lꝰ em̄ venti l̓ ſuauitas cantꝰ ē nixͣ ime delcābilis qꝛ nō inducut timo res: ſꝫ qꝛ drn̄t̉ a̓qn̄ fiūt: pn̄t aues ī feſte ⁊ feroceſ dulcit̓ canere: vt ē cā tꝰ ſirenarū Iō ꝓpt̓ cas ignotas vn̄ fiebāt: ſibilꝰ ⁊ catꝰ t̓ribil̓ ea̓t eis. Et iō d̓t. īter ſpiſ. ar. ra. qꝛ ſpiſſitu do: crudel̓ negocij ẜt abſcōſioneꝫ Scd̓ ī aqͣ fuit duplex dra caꝝ eos det̓rētiū. vna ex īpetu aq. a̓a ex col liſiōe petraꝝ ꝯtētaꝝ ī aqͣ. Rnͣtū ad pͥmū d̓t ſic. a̓ vis aq̄ diſ. in. a. ipetu oſe l̓ nimiū irruētiſ a ſb̓limi ī ꝓfun dū. Rnͣtū ad. 2. d̓t. a̓ ſonꝰ va. p̄ci. pe. deſ. viꝫ ꝑ vi aqͣ. Tercio ī t̓ra a. ꝓ pet̓rā ea̓t t̓plex drn̄tia caru eos det̓ rētiū qꝛ triplex ſonꝰ eos ꝑt̓babat. vnꝰ ꝑ motū aīaliū localeꝫ. aliꝰ per motū aīaliū voͣleꝫ ⁊ t̓ciꝰ ꝑ motꝰ vo l̓ ſil̓itudīeꝫ. Rnͣtū ad pͥmū d̓t. a̓ lu dentiū aīa. cur. iiii. ⁊ iō timebāt ne ab aīalibꝰ ꝯculcarent̉. Rnͣtū ad. ⁊ d̓t. a̓ mugi. va. beſt. vox de 3º d̓t. a̓ reſo. de altiſ. mō. echo git̉ oīa defi. fati. ⁊cͣ Cir genea̓cōeꝫ echo nōnda ſūt duo. vnū ē naͣle. a̓ud fabuloſū Na̓leꝫ aūt genea̓cōeꝫ ipſiꝰ echo de cla̓t Ariſt. ⁊. de aīa corrn̄ dente ꝯm̄ to. 8. Eſt eī ẜꝫ ꝯmētatorē ītea̓cio ſo ni ꝯẜuādo figuraꝫ ſua ⁊ fit ab aere ꝑcuſſo ⁊ ſonate cū reflectōe ad ali qͥd obſtaculū maxīe ꝯcauū. Pōit aūt ad hͦ exēplū Ariſ. d̓ luīe. lumē ml̓tiplicatū ī ae̓ ⁊ r̓flexū ad aliqd̓ politurflectit̓ v̓ſꝰ illā ꝑtē ī qͣ genea̓ tur ſic̄ maīfeſtū ē in corꝑe luinoſo

1q4 quod illuminat̉ nō ſolum ꝑ radi oꝫ incidentes: ſꝫ ꝑ radios reflexos a liter eēt vmbra vbicumqꝫ nō ici dūt radij ſolis. Aliud exemplum ē in aqͣ Si em̄ lapillus ꝓiciat̉ in a qua fiūt miulte circulationes vbi cecidit lapillus ⁊ mnnor circulus pellendo cauſat maiorē ⁊ ille aliū ⁊ ſic deinceps donec deficiat vtus primi pellenus. Si autem circula tiones ille occurrat alicui obſtacu lo qriuſꝙͣ v̓tus primi pellentis de ficiat reꝑcutuitur. ⁊ fiūt c̓culatio nes iſte v̓ſus locum vbi prima ꝑ cuſſio facta eſt ꝑ lapidem. Eodem modo quādo ex ꝑcutiente ⁊ ꝑcuſ ſo fit ſonus: ille multiplicatur ⁊ ſonus iſte generat aliū ⁊ ille ali um circulariter ꝙͣ diudurat vtuſ primi ꝑcutientis. Si autem occur ret alicui obſtaculo ꝙ c̓cularit̓ tnͣ ſire nō poſſet: reflectit̉ ſonꝰ veniē do ꝑ idem mediū ꝑ quod iuit vſ qꝫ ad locum ſue generacōnis cōẜ uando ꝑ figura pͥmo cauſatam ⁊ iſta īteracō ſomi ē echo. Fabuloſe loquēdo de echo narrat Ouidius z. Methamor. Fuit enim virgo q̄ dam mire eloquētie que Iunonē longa narratōe detinere ſolebat dūmodo Iupiter in montibus ad ulteria ſua fecit cum puellis. Im pediebat̉ igit̉ Iuno ꝑ narracōes ipſiꝰ echo: ne deprehendere poſſꝫ iſ tas puellas ipſis fugientibꝰ Iūo ne detenta ꝑ narracōes ipſiꝰ echo Tandē Iuno hoc ꝑ̄cepto. Huius ait lingue qua ſum decepta poteſ tas. Parua tibi dat̉ vociſqꝫ breiuſ ſimꝰ vſus. Priuauit gͦ eam vſu lo quēdi: hoc ſolū ſibi relinq̄ns ꝙ fi nos verboꝝ ingeminat. Hec ergo Caÿ̓º xvij. echo Narraſū iuuenē adamauit pulcherrimū ab eo repellit̓. Spre ta latet ſiluis pudibundaqꝫ fron dibꝰ ora Protegit ⁊ ſolū ex illo vi uit in antuis. Fatigātibus igitur eam amore: dolore ⁊ pudore: cuiꝰ corpꝰ totum euanuit p̄ter vocem ⁊ oſſa. Oſſa vero cōuerſa ſunt in ſaxa ⁊ ſic tandem ſola vox reman ſit q̄ vocatur echo deficientes fa ciebant illos pre timore. Ruauiˢ nō fiat hic menſio de bono tīore moraliter: ſed tantu de timore qui eſt pena. Eſt tamen nichilominꝰ aduertendum ꝙͣ timor laudabi lis multa bona operatur ī homini bus. Cauſat enim timor in perſo na bona de futuris prouidentiam ⁊ circumſpectionem: de preteritis contritionem ⁊ penitentiam: in a 38 2 gendis diſcretionem ⁊ diligentiā In periculis bonam aggreſſionē ⁊ confidentiam. Primū omniuꝫ bonoꝝ que timor operātur in ho mine eſt ꝙ dat ſibi de futuris ꝓ uidentiam ⁊ circumſpectionem. Videtur enim ꝙ preſumptuoſi ⁊ ſuperbi ⁊ accidioſi negligenter o mittunt ꝓcurare q̄ ſunt ſaluti eo rū neceſſariā. Virtuoſi vero timē tes preuidēt ⁊ prouident ſibi de hijs q̄ ad ſalutem ſuam ꝑtinent Ad hoc eſt exēplum Ioſue. 9. Ga baonitis qui timentes a facie fili orum iſrahel eos cauteloſe preue nerunt deſtruerent: iua̓mento cō ſtrinxerunt eos ⁊ requiſiti de frau de rn̄derunt. Timuimꝰ valde. ⁊ ꝓ uidimꝰ aīabꝰ nr̄is vr̄o t̓rore ꝯpul ſi. Conſil̓it̓ viri ſcī in pn̄ti vita ml̓ ta ꝯſiderāt eis ꝑiculoſa futuā ⁊ iō cū oī diligentia ꝓuidēt animabꝰ S. I.

lco ſuis. Et ideo dixit epimenedeſ ph̓ꝰ Beata ciuitas que ī pace bellum ti met. In vitaſpatrum legitur li. ⁊. parte. 3. ꝙ abbas helias ayt. tres reſ timeo Vna quō aīa egreſſura ē de corpore. Alia quō ſum iudici oc curſurus. Tercia quō de me fuerit proferenda ſententia. Narrat Ma crobius in ſaturna. de cōuiuio t̓cie diei fere in fine Carnes aproꝝ dela te ī lumine lune contrahunt ex ni mmia humore putrefactionē: ita ꝙ nichil valent ad eſū humanū. Cū ergo venatores illud ꝑpendiſſent nec poſſent̓ de ſiluis ad ciuitateꝫ ꝑ gere ⁊ omnes apros tranſferre. V nus prudentior ceteris dixit ꝙ tar nes illas in multis partibꝰ acutis clauis ereis configerent. Infixo er go vnicuiqꝫ parti clauō eneo detu lerunt illas carnes in lumine lunc ſine quacumqꝫ iactura carnium. Moraliter Lumē lune ē vana gloī a mūdi in qua qui nimis cōuerſa tur ꝓpter humorem miniū delicia rum putreſcunt In psͣ Putruerūt ⁊ corrup. ſūt cica. ⁊cͣ Vn̄ remediū ſpeciale ē contra illud: timor futuri iudicij qūo homo configat crebro meditādo cor ſuum Iuxta illud psͣ Confige timore tuo carnes meas a iudicijs ⁊cͣ. Solinus de mirabilibꝰ mundi. c. ⁊. ꝙ mutis interdum in citamentum vocis neceſſarium ēt quīa non ſoluꝫ acuit ſed ſi nu̓mꝙͣ fuerit̉ extorquet. dennqꝫ tum olim piana octaua ⁊ quinquagena vic tor cirus intraſſet ſardis Aſie opi dum vbi tūc latebat̉ Creſus filius Achis regis mutus vſqꝫ ad illud tē pus in vocem metu timoris proru pit. Exclamaſſe em̄ dicitur. Parci patri meo Ciro ⁊ homineꝫ te diſci canibus noſtris Sic peccator ſaltē metu iudicij diuini ſi mutus an̄ fu erit in voce confeſſionis erumpat Col̓. 13. Cū timore ⁊ tremore ꝯfice mini illi regemqꝫ ſeculorum exalta te in operibus veſtris Secundo ti mor virtuo ſuſ cauſat in homine de preteritis penitentiam ⁊ contritio nem. Eſt enim ſicut tiriaca que ex pellit venenum Sicut enim tiriacā de tiro efficitur ſerpente ⁊ eſt nich ilominus antidotum contra vene num Ita timor de peccatis oritur ⁊ tamen peccata expellit fcri. TTimor domini expellit̓ peccatum Naꝫ qui ſine timore eſt non poteſt iuſtus fieri. Hinc eſt ꝙ tam philoſophi ꝙͣ ſancti inter omnes paſſiones p̄ cipue commendant verecundiam que eſt quaſi quidam timor ⁊ ſig nificat̉ penitentiam de aliquo defe ctu. dicit enim Ariſto. 4. ethi in fi ne ꝙ verecūdia eſt timor īgl̓atiōis ntimor cōfuſionis de quo probat cōmentator primo ꝙ non eſt vir tus ſꝫ paſſio: qd̓ on̄t. Tum per eiꝰ diffinicōeꝫ Tum per effectum eiꝰ. Per diffiōeꝫ qͥdeꝫ qꝛ timor eſt vere cūdia ingl̓iacōis. Oīs aūt timore paſſio ⁊ nō virtus. Per effectū ve recūdie probat idem Omnes paſſi ones appētitus ſenſitiui cauſant ī corpore tranſmutacōnem ⁊ hoc fa cit verecundia. Sicut em̄ pertimo reꝫ de periculis mortis homo palleſ cit̉ Ita per verecundiam que eſtti mor ingl̓acionis hō rubeſcit. Racō huiꝰ diu̓ſitatis inter timorem ⁊ ve̓ cūdiam fuit iſta ꝙ verecūdia ſit q̄ dātior qꝛ timor ꝓpe ē de ꝑiculo mor tis l̓ a̓cuiꝰ nocētis vita hoīſ Sedes.

autem vite eſt in corde̓. ⁊ idēo qͣn do cor incipit deficere ꝑ timorem: nō mittit illuc ſpiritus calorem ⁊ ideo tunc ret̓rahitur calor a facie cum ſanguine ⁊ hō palleſcit. Ho nor autē ⁊ eciā inhonor in exterio ribus ē. ⁊ id̓o quādo homo timet ꝑ verecundiā ꝑdere honorem: ſpi ritus ⁊ humores trahūt ſe ad ex teriora ⁊ ſic cōcurrente ſanguine homo exteriꝰ rubeſcit ẜm ꝙ ibi ꝓ bat Areſto. de verecundia ꝙ eſt paſſio laudabilis in iuuene. Vn̄ dicit. Laudamꝰ quidem verecun dos. Tercio on̄dit ꝙ nō cōuenit etati ſenili. Quarto: ꝙ nec ſtudio ſo: qͥa neqꝫ ſenex neqꝫ ſtudioſus aliquid debet cōmittere vn̄ debēat verecundari: Sed certe ſi ſenex ali quid cōmiſerit turpe vel eciaꝫ ſtu dioſus laudabile ē ꝙ verecūdae̓ tur ⁊ illaudabilis obſtinacōnis ſignum eſt nō verecundari de tur pibus. Quātuꝫ vero ſancti verecū diam cōmendent Ecce verba Ber nardi ſuꝑ Cātic. ẜmone. 37. Neſ cio ſi quicꝙͣ grauiꝰ verecūdia in mioribꝰ hominum deprehēdi q̄at. Verecūdia omniū eſt ortus etatū Sed in tenerā etate āpliꝰ pulchri uſqꝫ eniteſcit. Quid amabilius ve recūdo adoleſcēte? ꝙ pulchra hec eſt: ꝙͣ ſplendida gema moꝝ ī vl̓ tu adoleſcentis: ꝙ vera ⁊ minime dubia nūciā bone ſpei: bone indo lis: iudex ſui: virga diſciplīe ꝓpug natrix pͥultatis: inate ſpecial̓ glo ria ꝯſcīe: famē cuſtos: vite decus: virtutis ſedeſ: ꝑmnicie nature lauſ ⁊ īſigne totiꝰ honeſti: hic ē timor neceſſarius fcri⁊ Nichil meliuſ ꝙ timor domini. Tercio timor 1921 Cap̄ xvij. bonꝰ cauſat in agēdis diligētiam ⁊ diſcretionem fccī. 7. Qui timet deum nichil negligit. ¶ Quarto bonꝰ timor cauſat homni ī pericu lo cōfidentiam ⁊ aggreſſionē Ml̓ ti enim reputant ſe debiles qui in gruēte timore ⁊ cogēte: ardua ⁊ difficilia fecer̄t Vn̄ Greg̓ li. Mor. In via dei a timore incipietur: vt ad fortitudineꝫ veniatur. Nā ſicut in via ſeculi audacia fortitudinē: ita in via dei audacia debilitatem facit. Et ſicut in via ſeculi timor de bilitatem: ita in via dei timor forti tudinem Prou̓. 14. In timore dniī fiducia fortitudinis Lectio. 191 AAnis enim orbis terrarū limpitudo illuminabitur 4 8 4 lumine ⁊ nō impeditis o peribus continebatur. Solis au tem illis ſuperpoſita erat grauis nox imago tenebrarum que ſuꝑ uētura illis erat. Ipſi igitur ſibi grauiores erant tenebris. ¶ De clarato ſuperius ꝙ palpabiles te nebre durantes ꝑ triduum affli xerūt egiptios vniuerſaliter ſine exceptione. Hic oſtendit quomō afflixerūt eos ſingulariter ſine ali orū ꝑturbacōe. Et c̓ra hoc tria fa cit Vni eſt ꝙ p̄ter ꝑtes egipti to tus mūdꝰ vtebat̉ ⁊ gaudebat ſuf ficient̓ illo tꝑe lucis bn̄ficio Alid̓ ē ꝙ ſoli egiptij pūiebant̉ tr̄ tꝑis tēbraꝝ ſupplicio. Terciū ē: ꝙ pea illa fuit eis illata iuſto dei iudicō Scd̓a ibi. Sol̓ āt. TTercia ibi. Ipſi igit̉ Circa pͥmū d̓t ſic. Oīs eī orb̓ t̓ra i⁊cͣ. Oīs inqͥt orb̓ terraꝝ p̄ter egiptū: imo p̄ter loca ī qͥbꝰ ē gip cij morabant̉ limpido illūinabat̉ luie in tm̄ ꝙ hoīes vbicūqꝫ locoꝝ g g.

preterꝙͣ in egipto videre potue̓rūt ſufficienter ad quecūqꝫ opera exe quenda Et hoc ē quod dicit ꝙ im peditis ab operibus cōtinebatur. Exod̓. jō Vbicumqꝫ erant filij iſra hel lux erat de ſecūdo dicit ꝙ ſolis illis ſuperpoſita erat grauis nox a nebuloſa ⁊ palpabilis tenebrarū obſcuritas Nox dico exiſtens ima go id eſt ſignum ⁊ figua̓ tenebra rum infernalium que ſuperuentua̓ illis erat id eſt in inferno futura. De tercio dicit ſic. Ipſi ergo grauiꝰ ores ſibi erant tenebris. Et fit hic menſio de triplici genere tenebra rum viꝫ de tenebris materialibus in preſenti que fuerunt in egipto ī aere. De tenebris ſpiritualibꝰ que ſunt peccata q̄ fuerunt egiptijs ī niente. Et de tenebris infernalibꝰ que ſunt aggregate ex vtriſqꝫ in ī ferno Tenebre ergo culpe fuerunt cauſe tenebre pene. Et quia culpa plus habet de malo ꝙ pena: dicit̉ ꝙ egiptij peccatores ⁊ tenebroſi ī trinſecus per peccatum ea̓nt ſibijp ſis gͣuiores tenebre ꝙͣ tenebre ma teriāles exteriores. Vel ipſi erant ſibi grauiores tenebriſ ſcilicet ma tei̓alibus ⁊ eſt idem ſenſus Graui Collo. ores autem tenebris erant Nota ꝙ per peccata in ſcriptura ſacra tn̄ bre deſignantur quadruplici racō ne. Sūt tenebre corporales cauſa erroris ⁊ deceptionis. Vn̄ qui am bulant denocte faciliter cadūt Io H. 12. Qui ambulat in tenebris neſ cit qūō vadit Et genea̓liter nullꝰ opea̓rius nullus artifex ī tenebris poteſt ire ad artem ſuam ſine erro ris periculo Vn̄ ſicut narrat marci alis epigͣ. li. ii. Pictor quidaꝫ redar gutus a quodam Ruare cum pul cherrimas ymagines depingeret: turpiſſimos tamen genea̓ret filios Ille reſpondit trufādo dicēs: ꝙ hoc eēt ideo quia generaret ī tenebris ⁊ pingeret ī luce. Vn̄ autor ſcribit ſic Gaba bonꝰ pictor homines pix iſſe decoros Fertur ⁊ indecoroſ pro genuiſſe duos Cui Pliniꝰ ayt Mi ror bone Gaba cur melius pingaſ ꝙͣ facias homines Intantum autē tenebre decipiunt homines occaſi on̄al̓it̓ ꝙ om̄is qui male agit odit lucem eo ꝙ in tn̄bris poteſt ī male factis ſē protegere ⁊ alios improui ſos circumuenire: ymmo ipſaꝫ ve recundiam que ē quoddam virtu tis propugnaculum tenebre aufe runt ⁊ expellunt. Et ideo generalit̓ omnia viciā magis exercentur de liocte ⁊ crebius ꝙ dedie de nocte Loth cum filiabus inceſtum comi ſit Gen̄. 19. De nocte mirra patri ſe ſuppoſuit propter inceſtum a qͦ impregnata ⁊ poſtea in arborem ſui nominis mutata eſt vt dicit O uidius deciōnono methamorpho ſios libro decimo vbi dicitur Tene bre ininuunt: noxqꝫ atra pudorem De nocte ⁊ de tempoe̓ tenebrarum xpriſtum ceperunt iudei. Luce vice ſimoſecūdo. Hec ē hoā veſtra ⁊ po teſtas tenebrarum. In tenebris Troya capta fuit prodentibusV lixe ⁊ Enea Sicut narrat dares fri gius de troyana hiſtoria verſus fi nem Vnde etiam Iob. 34. dicitur Perfoderunt in tenebris domos ſi cut in die condixerunt ſibi. Sicut autem corporaliter tenebre ſūt oc caſiones erroris ⁊ p̄ccīmultiplicit̓ Ita ꝯſuetudo iacēdi ī crimīe aufert

tumen bone diſcrecōnis ⁊ inducit eum in omne genꝰ peccati. Vn̄ de talibꝰ in Pſalmo ſic dicit̉. Neſcie rūt neqꝫ intellexerūt qui in tene bris ambulant. Et ido dicit Augͥ. de ſētentijs ꝓſica. 30. Tenebre ī quit mētuēde ſunt moꝝ. nō ocu loꝝ ⁊ ſi oculoꝝ: nō exterioꝝ vnde diſcernit̉ albiū ⁊ nigrū ſed iuſtuꝫ ⁊ iniuſtum. Et ideo ſignāter dici tur Ad Theſſa. Omnes em̄ voſ filij lucis eſtis ⁊ filij diei n̄ noctis neqꝫ tenebrarum Ffingunt poete ſicut fingit ⁊ dicit Claudianꝰ in maiori volumne libro quinto: ꝙ omnes peſtes infernales: q̄ funt apud eos vicia ⁊ ſupplicia nate fu erunt de nocte ⁊ de acheronte. Eſt autem acheron fluuiꝰ iufernalis. ⁊ ſic nominat̉ ab a quod ē ſine ⁊ cheron ſaluatio: quaſi ſine ſalua tione. fodem modo moa̓liter om nia vicia omnieſqꝫ peſtes inferna les fuer̄t de nocte genea̓te īter dy abolū ⁊ euam prima matrem noſ tram q̄ merito acheronta vel ache ron dici poteſt quaſi ſine gaudio vel ſaluacōne q̄ nō eſt ſaluata: ſꝫ maledicta fuit a deo Gen̄. 3. Mul tiplicabo erumpnas tuas ⁊ ꝯcep tos tuor in dolore paries filios. In cuius ſignū vocata ē eua. Cuius nominis elemēta cōtrario ordine diſtīguūtur ad illius ſalutacōis vocabulum quod ē aue. ſub cuiꝰ maledictionis diſpendio totum māſit genꝰ humanum: donec illa veniret q̄ nomē eue mutauit in a ue ⁊ veteris teſtamēti tenebras ī euangelium vertit ⁊ ī lucem qua do ortum ē in tenebris lumen rec tis corde. Aue īquit gratiā plena Cap xvij. Luce. p̄mo. Hoc enim ſaluliferuꝫ verbum aue nō ſolum iocūdita te ratiōe ſignificationis repletur ſed eciam miſtice diuine eēnciev nitatem ⁊ ꝑſonarum trinitatem: nec nō ⁊ noſtre ſalutis felicitateꝫ deſignat. Nam illud vocabulum ī ſua reſonatione vt vna dictio ꝓ nūciatur ⁊ ī ſua compoſitione ex tribꝰ litteris ītegratur. In ſua ſig nificacōne ſalutem cuiuſlibet īter pretatur. Propter primū deſignͣt eencie diuine vnitatem. ꝓpter ſe cūdum ꝑſonarum trinitatem. ꝓp ter t̓ciuꝫ noſtre folicitatis ſalutē importāt. Primo gͦ ī iſto vocabu lo aue tres vocales exiſtunt: quē ſūt a. v. ⁊ ē. ⁊ tres ꝑſonas deſig 38 X. niāt. A apud omnes gentes pͥma litperā dicit̉ eo ꝙ ipſa naſcētibus vocem prior aperiat ẜm Papīa. Et ideo ꝑ a ātiqua patris auctori tas. ꝑ v vniꝰ verbi veritas. ꝑ e et ne emanacōis extremitas figura tur. ⁊ iō in nicarnacōis mīſterio vbi fuit in maria totiꝰ t̓nitatis o ꝑatio ꝙͣuis ſoliꝰ vbi īcarnatio n̄o d̓buit fieri ānūciacō n̓ iſta fuauiſ ſalutatio aue in qͣ latet ſūme t̓ni tetis aſſil̓atio p̄ceſſiſſet. ⁊ iō iſtd̓ ē v̓bū nō tetagiaton: ſꝫ trigmna ton fūme t̓nitalis veſtigiū ⁊ yma go n̄ ineffabile ſꝫ ſūme effabile ⁊ iugi deuocōe a xp̄ianis effanduꝫ Iuxͣ exhortacōem eccīe ſic dicētis Verbū bo. ⁊ fu. ꝑ. il. aue ꝑ qd̓ xp̄i fit̉ cō. v̓go nir̄ fi. Primo gͦ ꝑ iſtaꝫ lraꝫ q̄ ē a deſigͣtur pͥma ꝑſona ẜm ordinē originis: q̄ ē pr̄ ¶ Vbi nō tandū ꝙ iſte t̓minꝰ pr̄duplit̓ acci pit̓ ī ſcriptura: eencialit̓ ⁊ nocioͣli ter. Fēncialit̓ accipit at̓. 6. Egoa g. 1

pater vnum ſumus Ita hoc elem̄ tum. a. quandoqꝫ accipitur eſſenti aliter ⁊ pro qualibet perſona ſuppo nit. Quandoqꝫ nocionaliter ⁊ ſoli patri deſeruit. Eſſentialiter auteꝫ ⁊ pro qualibet perſona videtur acci pi a propheta Ihere. i. A. a. a. domi ne deus Per hoc ꝙ triplicat. a. tri nitatem ſignificat perſonarum. Et per hoc ꝙ ſemel ⁊ ſingulariter ſub iungit domine deuſ eſſentie īdicat vnitatem Vn̄ ⁊ deus ipſe ſe vocari a Ioh̓. in Apoca. reuelauit replica tione triplici ita dicens ego ſum al pha ⁊ o principiuꝫ ⁊ finis dicit do minus deus Apoc̓. i. Eandem auto xitatem ter ⁊ nō pluries ponit in li. i. ca. 21. ⁊ ⁊ ⁊. ad oſtēdendū ꝙ hoc vocabulum Alpha cuilibet perſōe eſt commune Alphaenim grece a latine dicitur. Sic ergo quādoqꝫ eſ ſentialiter accipitur ⁊ de qualibet ꝑ ſona predicatur. Ruadoqꝫ nociōa lit̓ accipitur ⁊ ſoli perſone patris deſeruit ⁊ ſic accipit̉ Ioh̓. 16 Exiuīa pat̓re ⁊ veni in mūduꝫ Et ſic canit̉ eccleſia a patre vnigenitus ad nos venit per virgīem baptiſma cruce cōſecrās Secūdo per hoc elemētuꝫ v̓ que eſt ſecūda vocalis deſignat̉ vnuis verbi veritas Vbi breuiter Notandum ꝙ iſtudelementum quādoqꝫ eſt vocalis. Quādoqꝫ con ſonās Quādoqꝫ nota numeral̓. I. deſignans Vocalis dicitur quia ꝑ ſe vocem efficit ſcd̓m priſtianū in maiori volumine Cōſonans quia cuuū alio ſonat. Et certe iſto modo verbum diuinum fuit quaſi voca lis ante incarnationem: cōſonāſ ī incarnatione. nota numea̓lis fuit ī paſſiōe. dico gͦ ꝙ an̄ī carnacōeꝫ fuit quaſi vocalis qn̄ viꝫ nō habu it niſi vniꝰ nature diuīe ſonuꝫ Iux ta illud In principio erat verbuꝫ a ver. ⁊cͣ. Ioh̓. i. Sed certe verbuꝫ in īcarnatione factū eſt cōſonās qͣi cū alio ſonās qn̄ cunatura huma na cōmuicauit ſonuꝫ ⁊ ydeomata. Luxta illd̓ Verbū caro factū eſt ⁊cͣ Hoc aūt factū eſt ꝑ hoc verbuꝫ A uē Et iō. v. ī hoc verbo manet cōſo nās ⁊ nō vocalis Sed tadem factū ē iſtud va verbū nota numeralia in ſua paſſiōe. Sed cuius numeri nota? Certe quinarij: propter quīqꝫ vulnera de quibus volo quinqꝫ v̓ ba loqui Coꝝ. ī4. Sic gͦ per hac vo calē deſignatur vnius verbi veītaſ Tercio ꝑ hoc elemētum e eterne ge manationis extremitas ſignatur viꝫ ſpūſſcūs q̄ eſt vltima ꝑſona ī emanādo. ſicut eī hoc vobulo Aue ē vltīa in ſonādo. Et videt̉ notan dū ꝙ ī hoc vobulo ⁊ miſtica dictio ne Que in qua multa plua̓ ſunt ſa cramēta ꝙͣ elemēta. Vnū primuꝫ elemerum ſtat ꝑ ſe ⁊ duo alia adi uicem ſillabicant̉ ad exprimendū maīfeſte modū originis ⁊ emana tionis ꝑſonaꝝ. Nam qꝛ pr̄ eſt a ſe ⁊ a nullo alio Ideo ꝑ ſe ſillabicat̉; ⁊ alie reſidue adiuiceꝫ ſillabicant̉ ſpecial̓it̓ ꝓpter duo ⁊ in hoc ꝯuēiūt qꝛ vtraqꝫ ē ab alia ꝙͣuis vna abv nō ⁊ altea̓ a duobꝰ Et etiā ſola ē in ter vocales ꝓprie format̉ ī gutture Nā a formatur in pectore t ī guttu ce Iī faucibus O in dentibꝰ V. in labijs. ⁊ qꝛ ē format̉ in gutture ne illū deſigͣt de quo canit eccleſia. Turite promiſſo patris ſermone ditans gutturā Per guttin em̄ ſpi ripuſ vita mittitur ⁊ ſic a patre

per eccīaꝫ pelitur Emitte ſpirituꝫ cu um ⁊ creabuntur ⁊ renouabis faci em terre. Sic gͦ hoc notabile verbū Que q vt vna dictio pronūciatur diuine eſſentie notificat vnitatem qꝛ ex tribꝰ litteris ītegrat̉ Perſōa rū ſigͥficat trinitatē/ qꝛ ſaluteꝫ cuib̓ bet interpretat̓: p̄deſtinacōis deuo tat̉ pietatē ¶ Secundo tenebrecor porales ſūt cauſa horroris ⁊ ſtupe factionis Iſaye. 21. Tn̄bre ſtupeſ runt me Et Gen̄. ilj. Porror magnꝰ ⁊ tenebroſus inuaſit Abraham ē odem modo peccata reddunt homī nem timidum ⁊ ſtupidum dictāte conſciētia ꝓpͥa ſe fore puniendum a deo Sicut em̄ in tenebris magis potēces ſunt demōer ⁊ audacior ſa latrones ⁊ huiuſmodi Ita ſuꝑ pec catores plus pn̄t demones ꝙ ſuꝑ iuſtos Vū xp̄ianitate creſcēte ꝑ or bē pro maiori ꝑte illuſiones demo num ceſſauerūt. ¶ Tercio tenebre corꝑales ſūt cā languoriſ ⁊ deſola cōis Oīs em̄ infirmitas ptus de no cte ꝙͣ de die affligit infirmū ⁊ mag̓ pauunt̉ in tenebris ꝙͣ ī luce Vnde Thob̓. l. Quale michi gaudiū erit qui in tn̄bris ſedeo ⁊ lumē celi non video. dixerūt em̄ quidā antiqui ꝙ mediāte quadā luce celeſti aīa ī telliciua corpori copulatur ⁊ ꝙ om nis ſenſus opea̓tur quadā luce m diāte. Et Ariſto. 3. de anima dicit ꝙ intellcus agens eſt habitus va lut lumē. Et Augꝰ dicit in diuerẜ locis ꝙ veritas nō videt̉ niſi ī qua dam luce ſui genei̓s que omnia lu ris nobilitateꝫ oſtendunt. Et ideo ſicut in luce eſt vita hominis ſābuˢ ⁊ ſolatium Ita in tenebris eſt d̓r ſolatioa om̄s ſanguoris augm Caplꝫ xviij. cum. Sicur aulem gratīa lux eſt I ta abſentia gratie tn̄bre ſūt que hominem in deſperationis laborem inducunt. De quali dicitur eccleſi aſtes 1. Cunctiſdiebuſ vite ſue co medec in tenebris ⁊ in curis mul tis ⁊ in erumna ⁊ in triſticia. ¶ Erͣ to reneb̓re corporales ſūt cauſa tor potis ⁊ dormitionis. Et eodem mo domoraliter abſentia gratie red Sir pocentias ſenfitiuas vinctas ⁊ ligatas Ita ꝙ nichil boni poſſit ho mo ad premium vire eterne meri corie operari.i. ℟. 2. Impij in tene bris conticeſcent quia non in forū tudine ſua roboabitur vix. Hoc eſt dictu non ſufficiant naturalia ho 38 V minis ad merenduꝫ vitam erernā fine tumine gratie doagente. 48 Capitulum decimumoctauum. ectio centeſimanonageſimaſexͣ. Anctis auteꝫ tuis matꝭ ma ea̓t luxahorum qui dam vocem audiebant ſed a figuraꝫ non vide bant a quia ipſi non per eadē paſ ſi erant magnificabantte. ⁊ qui ā releſi erant: quia non ledebantur jtatias egerunt tibi ⁊ vt eſſec dif fetentia teipſum petebat. ¶ Pōſt ꝙͣ actum eſt de tenebris quibus afflicti fuerūt egiptij. In iſto capi culo agitur de beneficio lucis quo ponfortati ſunt hebrei. Et circa hoc duo facit. Primo commemoa̓t be ficium lucis collatum hedreis in e gipto. Secundo beneficium lucis collatum eiſdem in deſerto Secun da pars ibi. Propter quod ignis dentem ⁊ cetera. Circaprimuꝫ dotatus quō lucis beneficiū depre pahane Secuto quō peter hac h

deuote regratiabantur. Secunda ꝑs bi. Et quia nō ipſi. ¶ Circa pͥ mū primo notatur apud hebreor lucis preſentia cū dicit̉. Scīs aūt tuis maxima crat lux. Secundo a Sx pud egiptios lucis carentia: q̄ ip̄e diebat viſum: licet nō auditu. Et ideo dicit. Et eoꝝ quidē voceꝫ.ſ. he breoꝝ egipcij audiebāt ſed figu ram corporalem nō videbāt p̄ den ſitate tenebrarum: q̄ omniū luce impediebāt. fxūtes em̄ in tēbris cōmunibꝰ poſſunt exn̄tes in lue videre. Exquo argui poteſt ꝙ lux multiplicat ſpecie ſu ꝑ mediū te nebroſum: q̄ ſpecies nō eſt realit̓ lux ſed intencō lutis. ſicut ſpeciēs coloris nō eſt color: ſꝫ intētio cō loris. Niſi enim talis ml̓tiplicacō ſpecierū ponat̉ īfinite difficultateˢ ꝑſpectiue inſolubiles apparebūt Sed ad iſtos egiptios non potuit lux attingere in qua erat filij iſra hel. nec potuit ſe ml̓tiplicare ꝓpter aeris vel vaporis denſitatem. Cō ſeq̄nter ſequit̉ grāꝝ actio vbi na̓ rat duo viꝫ ꝙ tūc tꝑis filij iſrahel duo fecerūt. Nā regͣtiabātur ⁊ deū deprecabātur Regratiabatur at pro duobꝰ: viꝫ ꝓ ſui impumicōne ⁊ liberatione ab hoſtium poteſta te. Ruatum ad primū dicit ſic. Et quia nō ipſi ſed hebrei ꝑ eadē paſ ſi ſunt cū egiptijs magnificabat te Exodi. 1. Cātemꝰ domīo. glori ole em̄ in agnificatus e. Quatum ad liberationē ab hoſtium ptāte ſubdit. Et qui ante leſi erāt ſub ẜ uicio pharaonis ẜxo. i. Quia nō ledebant̉ aplagis iſtis gras age bāt tibi. ⁊ ſequit̉ coꝝ deprecatio Fuit aut eoꝝ dep̄catio Qd̓ eſſet drna int̓ illos ⁊ egiptios ⁊ vt non ſit tractarent̉ ſicut egiptij nec ſic tractari mererent̉. ⁊ hoc ē quod dicit. Et vt eēt differentia te deuꝫ petebāt: gratias agebāt ¶ Circa GolI grarum actionē notanda ſūt tria Primo qualit̓ deo gratiatū actio eſt reddenda. Secūdo de qua ma teria ē ſumēda. Tercio qualit̓ gͣ tiarū actio ē explenda ¶ Circa pͦ mū eſt ſciēdum ꝙ regratiari: vel gras agere deo ē actus ml̓tuꝫ cō mendabilis: vtpote quia ē beato rū oꝑatio. ꝑ̄ceptoꝝ augmētatio diuinitatis ꝓfeſtatio ⁊ noſtre ne ceſſitatis demōſtratio. Primo er gꝰ deo regraciari ē ꝓpria operacō beatoꝝ: qui ad nichil aliud vacat nͥ ad deū laudandū ⁊ eide collatiſ bn̄ficijs regratiādum. Et idd illꝰ artificiū bonū ē addiſcere de quo in ꝑpetuū oportꝫ nos viuere: qͥ eī ad curiam regis debēt trāſire tēpe ſtiue condicōes curie debēt addiſ cere. fodem modo nos conuenitin preſenti gratiarū actionem addiſ cere: vt ſciamus qualit̓ nos in pa tria debeamꝰ habere: quia yſa. lii. dicit̉. Saudiū ⁊ leticia inuenitur in ea: grarum actio ⁊ vox laudis Secūdo grarum actio deuota ē bo rioꝝ a deo receptoꝝ augmentacō Nā ſic deum maxime ꝓuocamus ad dadum maiorā ſi de ꝑceptis gras referamꝰ Vn̄ Bernardꝰ Ad locum vn̄ exeut flumina grarum reu̓tuntur: vt iteꝝ flua̓t Agricola niinirū illam terrā diligētius cō lit ⁊ ſeminat: q̄ fructum redditv beriꝰ. ⁊ quāto terra eſt fecundi ortanto meliori ſeīe ſcīatur. Mora lit̓ hō eſt qͣſi āger dei. 1. Corī. 3. dci

agricultura eſtis. Ipſe enim eſt ſi cagͣrola Ioh̓. il. Pr̄ meꝰ ag̓. ē. ꝙͣ to ergo maiorem fructum per gra tiatum actionem perſona rependit tanto libētius dona ſua tribuit. Et iō optimꝰ modus impetrādi ē gra tias agere de acceptis. Et ꝑ oppoſi tum qui nō agunt gratiaˢ de recep tis merentur puniri ⁊ priuari iam habitis. Teſtante Apoſtolo ad Romanos primo dephiloſophis qui cum cognouiſſent deum non tamen ſicut deum glorificauerunt aut gratias egerunt: ſed euanu erunt in cogitationibus ſuis ⁊ ob ſcuratum eſt inſipiens cor eorum. Vbi dicit Augtiſtinus ꝙ deus de dit gratis: tollit īgratis. Exēplum enim habemus de Ezechia Iſaye triceſimo octauo qui punitus fuit propt̓ ingratitudinem Cum enim dediſſet triumphum īcredibileꝫ ⁊ percuſiſſet centummilia octuagīta quinqꝫ milia. in caſtris ſēnacherib licet ſcd̓m Ioſephuꝫ hoſtias cum populo immolaſſꝫ nō tamē digne gracias egit nec cāticum inde cata uit ſic̄ patres illo tēpore ꝯſueuerūt Tercio gratiarū actio ē q̄dam di uine maieſtatis ꝓteſtatio. In hoc enim ꝙ deo deſuis bn̄ficijs regrati amur eum dominū noſtrum ⁊ capi tanēum proteſtamūr. In tuius fi gura adep̄s ī ſacrificijs ſoli deo of ferri debuit Leui. 3. Omnis adeps domini ē iure ꝑpetuo. Vn̄ ⁊ xp̄ſ vo lens de quinqꝫ panibus feſtum fa cere quod nō fuit feſtum humanū ſed diuinū gratias ages fregit ⁊ dedit diſcipulis ſuis vt apponerēt turbe Math̓. 8. Quarto gratiarum actio ē noſtre neceſſitatis demracō Cayl yvnj. Qui enim regratiatur ſuam neceſſi tatē proteſtatur Et hec ē ratio moa̓ lis quare decime inſtitute fuerūt ⁊ deo ſpecialit̓ dedicate ſſt enim de cem: limes ⁊ perfectio numerorum ⁊ iō dum nobis. q. retinemꝰ ⁊ deo decimum damus imꝑfectionē nō bis ieſſe fatemur ⁊ omnē ꝑfectio nē ſoli deo attribuimuſ fodem mo do dū deo gratias agimus de recep tis proteſtamur ꝙ nichil niſi de e ius mune̓ poſſidemus Secūdo no ..l. tandum ꝙ materiam regratiandi ſume̓ debemus ex diuinis bn̄ficijſ q̄ ſunt potiſſime ſex. viꝫ creacōnis redēptionis. exſpectationis: iuſtifi ca̓tionis: conſeruationis ⁊ premi ationis. De opere creationis bern̄t dus in quodam ſermone dicit ſic Conſidera deum in bn̄ficio creati 386 onis ꝙ creauit te ſine cōmodo ſuo Os ayt Bonorum meorum nō in diges ſine merito tuo quia nichu an promeruit qui penitꝰ nichil fu it Cogita qualem te fecit ſcd̓m cor pus egregiaꝫ creaturam ſcd̓m aīaꝫ magͣ egregiaꝫ vtpote ymagini cre atoris īſignē rationis participem beatitudinis ſempiterne capacem Conſidera ⁊ dominacōnis poteſta tem Terror enim hominiſ ſuꝑ ci cta animantia in minimo diſcerni tur. Conſidera ergo largitatis ad miniſtrationem. ꝙͣta tibi largitꝰ eſt ad ſuſtentacōnem. ꝙͣta ad eru ditionem. ꝙͣta ad conſolationem ꝙͣta ad crreptionem. ꝙͣta ad dele ctationem. Secundo deo gratias agamus de opere redemptionis. Bernardus ī quodam alio ſermo ne O bone ih̓ū qͥd t̓ ⁊ morti.? Nor debuiꝰ ⁊ tu ſoluis: nos peccauimꝰ

lno ⁊ tu luis. O pietas oplis ſine exē plo: gͣtia ſine mierito: caritas ſine jnodo. ¶ Tercio de bn̄ficio expec tariōis quio nos peccates expectat gratiarū actiōis materiā ſumit̉ de hꝫ quociēs peccator pͥmeruit ꝙ ri tempꝰ penitētie auferetur. Et con ſtat quociēs mortaliter peccauit indignꝰ ē vitā eternā ſtatiꝫ vt ſic eſt ingratus auctori vite. Freq̄n̄ ter autem habet peccator cōſidera re quociēs in ſtatu dampnacōis exiſtēs in periculo mortis fuit vel ab infirmitate intrinſeca: vel ab aduerſitate extrinſeca. Eſt enim maius bn̄ficium: ſi quis addictꝰ ſuſpendio. ⁊ fune iam applicato ad collum: vel ſi vinculatus mem brum extendit mulilatori: ſi tūc talis ab aliquo liberaretur: maxi mū beenficium eſſe dinoſceretur. Quo ergo tunc peceator diu̓tiſſet ſi tunc liberatus nō fuiſſet niſi ad infernum pro ſemꝑ. Huius ergo liberacōis bn̄ficium ſempiternuꝫ vēdicat amorem humanum Caſ ſiodrus de opere varioꝝ dicit ſic. Elephatem ingenio homīs poſſe capi. Cum enim ſe arbori ſem ſuc ciſe appodiauerit ⁊ arbore fracta ceciderit ꝑ ſe reſurgere nequit ſed humano ſolacio: cuius parte ia cuit: belua ſuis greſſibꝰ reſtituta memor eſt bn̄ficij ſui In magiſtꝝ quippe recipit queꝫ ſibi beneficū fuiſſe agnoſcit: ad ipſiꝰ arbitri ū mouet greſſus: ipſiꝰ voluntate ri bos capit inuice manꝰ ꝓmūſcidā tendit ⁊ a magiſtro ꝓ futura gra tia tantum accipit: quia ſe ipſius cura viuere poſſe intelligit. Si er go beſtia racōnem nō habens tā tas liberatori gratias agit: qͥ lap ſum ad greſſuꝫ reducit: longi ma gis homo gratias referre tenetur illi qui pluries lapſum de inferm voragine pluries liberauit. ¶ Rr̄ to de beneficio conſeruacōnis tam in eſſe uature ꝙͣ ī eſſe gratie gra tes referende ſunt. Vn̄ Augꝰ de ſā cta virginitate. Omnia peccata ſic habenda ſunt tamꝙͣ dimittātur a quibus deus cuſtodit ne ꝯmit tantur. Et infra. Quiſquis ab im cio pudicus ꝑmanet ab illo r̓git̉ ⁊ quiſquis ab imp̓udico pudicꝰ factus eſt ab illo corrigitur ⁊ quiſ quis in finem impudicus eſt ab illo deferitur: occulto quidem iudi cio ſed nō iniquo. Et ideo ſignan ter dicitur hic in litterā. Quia nō ledebatur gratias agebāt. Nam ſancti viri nō ſolum de ſibi dimiſ ſis grās agunt deo: ſed ⁊ de hijs a quibus ſunt ꝑ ſuum adiu̓toriū preſeruāti. Vltima materia grati arum. ictionis eſt cōſideratio pre miacōnis: quia deus talia prepa rauit electis que in cor hominis a ſcendere nequeunt in preſenti. ¶ Tercio notandum quomodo gtͣ tiarum actio eſt explenda. debet enim habere quātuor condicones ſi debitō modo debet expleri Pri mnō debet habere magnitudinem Secūdo aſſiduitatem. Tercio vni uerſalitatem ⁊ Rr̄to hilaritatem Primo ergo debet habere magni tudinem. ⁊ ratio eſt quia homo plus accepit a deo ꝙ aliqua crea tura. ⁊ iō decet eū magis magni fice gratias agere. Nā lucis ē tal̓ ꝙ vbi plue̓ſ radij ad aliqd̓ ſolidū dixigūt̉ ibi maior ē reficio ⁊ maior

N ſplendoris multipl̓icatīo Vnde iux ta terrā eſt maior calor ꝙͣ in medio interſticio aeris ꝓpter maiorem ⁊ denſiorem radioꝝ ſolariū multitu dinem. Sic moa̓liter eſſe debet quo namqꝫ hoīes plures diuinoꝝ bene fictoꝝ radios recipiunt: eo per gra tiarum actiones plures radios in de um reflectere ꝯuenit Matha. i. de magniſ periculis a deo liberati ingͣ nifice gratias agimus ipſi. Secun do debet habere aſſiduitatem Theſ ſal̓. ⁊. Gratias agimus deo ſine in termiſſione. Hec eſt ratio quare ō nes horas canonicas per deo grā tias terminamus In ſignum ꝙ oī a opera noſtra in eiꝰ dn̄t gratiarū actōi terminai̓. Tercio debet ha bere vniuerſalitatem vt pro omni bus non ſolū pro placētibus ⁊ ꝓſ peris ſꝫ etiā pro aduerſiſ deo gͣtiaſ reddamus Iph̓. ij. Gras deo agen tes ſemꝑ pro oībus Ariſt. ⁊. pol̓. ꝓpe finē dicit ꝙ plato int̓ leges ſu as ordīauit ꝙ ciues ſe excitarēt ꝑ vſum ⁊ ſtudiū vt fierent ābedexter vt vtrāqꝫ manus eis fieret vtil̓ ad bellādū. Iſto mō moralit̓ nos exͣci tare debemꝰ vt ambidexter fiamuſ vt viꝫ non ſolū temꝑe ꝓſperitatis: ſꝫ etiā aduerſitatis cōtra fortimaꝫ pugre ⁊ deo ſemꝑ regtiari ſciamꝰ dicit aūt Galienꝰ ꝙ mulier vtraſ qꝫ dextras hn̄s nō ſit vir nāqꝫ qn̄ qꝫ vtitur vtrāqꝫ pro dextra: mulier nō. Ita moralit̓ effeminati vtrāqꝫ fortimā eqͣminiter ſuſtine̓ nō pn̄t: ſꝫ tantū ꝓſperitate ſciūt vti. Per oppoſituꝫ viri ſācti oī fortima bene vtunt̉ ad hōrem dei ⁊ victoriā. Ta lis fuit apl̓us quidicebat Coꝝ. ⁊ deo aūt gratiaſ qui ſemper trium phat nos in xp̄o ih̓ū Quarto debꝫ habere hilaritatem ſiue iocundita tē vt fiat non ex triſticiā vel neceſ ſitate Solinus de mirabilibus mū di ꝙ in Aleſa eſt fons qui ſcaturit ſemper ⁊ infra riuos ſuos manās in ſi ad cantum ſiue ad cithara vel ti biā. Statī vero ad ſonitum melodi e intumeſcit ⁊ alucū ſuum excedit Fons omnis bonitatis deus eſt: h̓ ad letam gratiarum actionem ſta tim exuberat ⁊ beneficia maiora ī pendit: ⁊ ſub̓trahit ei qui gratīaꝝ actiones lete non rependit. In cu ius figurā dicitur Neemie. 12. ꝙ iu dei conuocauerunt leuitas vt dedi cationem facerent viri iheruſalem in leticia ⁊ gratiarum actionē ⁊ cī balis ⁊ canticō: ſic ergo gratias a gebant in cantico. Lectio centeſi manonageſimaſeptima. Ropter quod ignis arden tem columnam habuerūt ducem ignote vie ⁊ ſolem ſine leſura boni hoſpicij preſtitiſti. Signi quidem illi erant carere luce ⁊ pati carcerem tenebrarum qui ī cluſos cuſtodiebant filios ſāctos tuoꝫ per quos incipiebat incorrup tum legis lumen ſeculo dari. Poſtꝙͣ factum eſt de beneficio tu mis collato hebreis in egipto quā do egipcij tenebraruꝫ nebilo t̓duo tenebantur. In iſta parte agit de a lio luminis beneficio collato filijs iſrahel in deſerto. Et circa hoc duo facit. Primo recitatur beneficium luminiſ collati filijs iſrahel in deſer to. Secundo oſtenditur per oppoſi tum ꝙ digni fu erunt egipcij puni ri ⁊ affligi tenebrarū ſupplicio. Se cunda parſ ibi digni quidem erat

ciō Conceſſum audem fuit filijs iſra hel beneficiū dū per deſertum trāſi rent̓ ꝑ modū illum ꝙ nocte ⁊ die lux eis ſeruiuit ducendo eos ꝑ viā ignotam nocte apparuit colump na ignis ⁊ in die. columpna nub̓ Vnde ẜxo. 13. Numꝙͣ eis defuit cō lumpna nubis ꝑ diem: neqꝫ defe cit eis columpna ignis ꝑ noctem vt dux eēt itineris vtroqꝫ tempo re. Et hoc eſt quod dicit. ꝓpter qd̓ a. quia filij iſrahel tibi grͣtias age bant ⁊ de nocte petebant adiuto xium tuū ⁊ habuerunt ardentem columpnam ignis ducem ignote vie ꝑ noctem viꝫ ⁊ in die cum ſuf ficienti luce ſolis habuer̄t colūp nam nubis ne lederentur eſtu ſo lis ⁊ hoc eſt qd̓ dicit. Et ſoleꝫ ſine lefura boni hoſpicij preſtitiſti id ē traquille protectionis īterpoſitio quia nubis temperabat ſolis ar dorem: vt eēt illis refrigerium qd̓ alias fuiſſet eis incendium. Et po teſt eē ꝙ vapor eleuatus vno tē pore nubis fieret. ⁊ alio tempore ignichatur ⁊ fieret columpna ig nis. Moraliter ẜm Gregor. in noc te adu̓ſitatis on̄dit deus electis ſu is ignem conſolacōnis ⁊ in die ꝓ ſperitatis nubem ſuſtinere obſcu re. ⁊ in eis ſibi precauere duplicit̓ Primo: ne adu̓ſitas frangat. Se cundo: ne ꝓſperitas diſſoluat. Cō ſequenter oſtendit ꝙͣ iuſte egip cij priuabantur bn̄ficio luminis in egipto. ⁊ dicit ſic. digni quidē ili.i. egipcij erant carere lucē exte riori: quia carebant luce interiori gratie. ⁊ pati carcere in tenebrarū qui incluſos cuſtodiebat filios ſā Aor tuos iſrahelitas nō permitten tcsͣ abie̓. ſicut mandauit dminꝰ ꝑ Moyſen: per quos incipiebatiꝰ corruptum legis lumenꝙ lex incor rupta ⁊ illuminas. ſeculo dari: qͥa ipſi filij iſrahel ꝓpter imacula q̄ vi derant in egipto nō preparabat ſe ad legem ſuſcipiēdam ad eū den in deſertum vbi legem accep turi erant. ¶ Circa illam. clauſu lam. Ardentem columpnam ha buerunt duceꝫ. Notandum ꝙ ſta tus boni prelati deſcribitur penes quatuor conditiones hijs verbis debet enim bonꝰ prelatus habe re zelum feruoris ⁊ ſancte correpti onis: ſtatum vigoris ⁊ ſupportati oms: locum amoris ⁊ cōmunicati onis: motū preceſſoris ⁊ informa tionis. Primo ergo prelatus de bet habere zelum feruoris ⁊ ſancte correpcōnis: vt ſit ardens per īdu ſtriam: nō tepidus per ignauiam nec fumigans per inanem glori am: nō extinctus ꝑ infamiam Ar dentem inquit columpnam In cū ius figuraꝫ dicitur de Helia Ecci. 4s. Surrexit Helias quaſi ignis ⁊ verbum illius quaſi facula ar debat. Eſt ergo prelatus quaſi ignis ardens ꝑ ſincerum zelum: ſꝫ iſti igni quandoqꝫ adiugitur ſul phur ⁊ quandoqꝫ thꝰ. qnͣdo em thꝰ admiſcetur igni tota domꝰ ſu auitate redolet. qͣndo vero ſulphu ri adiūgit̓ igniſ vehem̄ter accēdit̓ ſꝫ to domꝰ fetorē replet̉. ⁊ iſto mō ē de p̄lato nō nūꝙͣ Contingit em̄ qn̄qꝫ ꝙ p̄latus collaterales ⁊ cōſi liarios ſibi aſſumt ⁊ ꝑſonas ſul phureas incendentes ꝑ maliciaꝫ ⁊ fetentes ꝑ infamniam ⁊ quando ſic eſt domꝰ r̓pletur ab hominacōe

9A ⁊ fetore ⁊ tribulatione. Apocalip ſis viceſimoprimo. Pars illorum in ſtagno ardente igne ⁊ ſulphu re Iſay. t̓ceſimoqū arto. Conuet tent̓ torrentes eius in picem ⁊ hu mꝰ eꝰ ī ſulphur ⁊ ei̓t t̓ra eꝰ in piceꝫ ardenteꝫ nocte ⁊ die. En̄qꝫ eī fit ꝙ ꝙ p̄latus collatea̓les ⁊ ꝯſiliarios ſi bi facit de ſanctis ꝑſonis ⁊ deuotiſ ⁊ fame honeſte ⁊ tunc nulli dubi um quin domus tota r̓pleatur dul cedine dilectiōis ⁊ ſuauitate pacis que per thus figurantur. Et verifi catur de tali prelato illud Eccleſiaſ tes quinto. Quaſi ignis effulgens ⁊ thus ardens in igne. ¶ Hic em̄ eſt notandum qualis condicōnis debet eſſe a quodebet prelatus con ſiliū petere qd̓ pulchre ⁊ eloquent̓ deſcribit Ambroſiꝰ de officijs libro ſecundo Aduertendum inquit ꝙ in acquirendis conſilijs plurimuꝫ valet vite probitas: virtutum pre rogatiua. beniuolentie vſus: faci litatis gratiā. Ruis enim in ceno fontem requiāt. Quis de aquatur pida: potum petat. Itaqꝫ vbi eſt luxuria ibi eſt inte mperantia. vbi viciorum confuſio quis inde ſibi a liquid hauriendū exiſtimet. Quiſ vtilem iudicet rem aliene: quam vi det inutilem vite ſue? uomodo e ui potero iudicare conſilio ſuperi orem: quem video moribus inferi orem? Supra me debet eſſe cui me cōmmittere paro. An eum putabo ydoneum qui michi det conſilium qui non dat ſibi: ⁊ michi eum va care credam qui ſibi non vacat: cu ius animum voluptates occupant̉ Libido deiuncit: auaricia ſubmer git: cupiditas perturbat. Hec am C xI broſius. Secundo prelatus debet habere ſtatum vigoris ⁊ ſupporta tiōis vt ſit columna fortiter ſuppor tans regiminis ſui onus Vnde pre lato Iher. i. dicitur dedi te hodie ī ciuitatem munitam ⁊ columnam ferream. ꝙͣ diu enim columna eſt recta bene ſupportat onus ſuperpo ſitum: ſed ꝙͣcito īcipit curuari: ſta tim tota fabrica cadit. Ita eſt mō raliter ꝙͣ diu ſeruat prelatus recti tudinem ⁊ iuſticiam ſequenſ iura ⁊ bonam conſcientiam: meritorie ſupportat ⁊ exequitur cauſam ſuā Quando vero declinat ad latus ꝓp ter affectiones vel offenſam non r̓ primendo defectiuos ⁊ fouendo bo nos: tunc tota fabrica cadit Iudicū 16. legimuſ ꝙ ſampſon concutien do duas columnas quibuſ tota do mus innitebatur: domum proſtra uit ⁊ omnes qui in ea ea̓nt occidit Iſto modo eſt de diabolo Affectat enim aliquando vnam congrega tionam deuotam ſubuertere ⁊ eor occidere: hoc eſt ab eis caritatem q̄ eſt vita ſpiritualis auferre Et vt il lud fiat breuiorem viam non ha bet niſi columnas illius congrega tioniſ concutere ⁊ allidere per turba tiones ⁊ commotiones. Iob nono Qui terram commouet de loco ſuo ⁊ columne eiꝰ concutientur. Legi mus em̄ in hiſtoria ſcolaſtica ſuꝑ Geneſim ꝙ Cham filius Noe ar tes liberales in quatuordecim colū nis deſcripſit Quarum ſeptem erat eree: ⁊ ſeptem latericie vt contra diluuium ignis ⁊ aque in perpetu um permanerent. In figuram ꝙ ī prelaus qui columne dicunt̉: ſuffi ciens ſtīa debꝫ eſſe ⁊ nō ignorātia

lcio Et ideo ſapientia dicitur excidiſſe columpnas ſeptem Prou̓.i. quia nili prelati eccleſie ſciā ⁊ ſapiētia fuerint informatrtabticē eccleſie cito ruerei. Tercio p̄latus debet habere locum amoris ⁊ cōmunica tionis: vt ꝑ beniuolentiaꝫ ⁊ bonā affectionem ſubditos habeat ⁊ a ſubdius habeat̉. ⁊ hoc notat̉ cuꝫ dicit̉ Habuerūt. debet em̄ prela tus haberi ab omnibus ⁊ non a quibuſdam tantum. ⁊ a quibuſ dam nō: ſed omnibus ⁊ ſingulis debet eſſe communis Vnde in lau dem Traiam ceſaris dicit̉ ꝙ cum arguerent erim amici ſui de mini a ꝯmunitate ⁊ ꝙ ad ſimplices ni mis eſſet affabilis vltra id quod eciam imperialem dignitatem de ceret. Reſpondit talem ſe velle eſ ſe imperātorem priuatis: quales eſſe ſibi imperarde̓s priuatus op taſſꝫ. ſicut dicit futropius roma ne hiſtorie libro. s. Et ſic eciam Iu lius ceſar amorem ſuoꝝ militum meruit: quia eos nō militeſ ſed cō militones appellauit. Sicut de eo narrat Suctomus libro primo ⁊ Vegēciꝰ de re militari libro. 3. ca. .docet ꝙ in exercitu bene ordīa to debent eſſe tres duces Primus ſecūcius ⁊ tercius. Primus autē qui p̄cipuam ſuſtinet poteſtateꝫ debet eē in parte dexterā ⁊ int̓ eqͥ tes ⁊ pedites: vt ⁊ conſilio regere tam equites ꝙ pedites ⁊ auctori tate ad pugna poſſit hortari. Ao. ra iter ſic p̄latus ꝑſona cōis debꝫ eē: vt ⁊ maioribꝰ ⁊ minoribꝰ ſuaꝫ bemuolentia on̄dat: nō ſemper cū equitibꝰ ꝓprium requirat honore niec ſemꝑ cum peditibꝰ ſubi ectus nimie negligētie torpoe̓ ſordeſcat Sic em̄ xp̄s in familia ſua hoc eſt inter apoſtolos ſe habebat. Naꝫ aliquando exhibebat ſe vt ſuperi or Ioh̓. 1z. Vos vocatis me magiſ ter ⁊ domine. ⁊ bene dicitis. Sum etem. Aliquādo ſe habebat vt in ferior Luce. ⁊ ⁊. Ego autem in me dio veſtrū ſuꝫ ſicut qui miniſtrat Aliquādo vt equalis Ioh̓. iij. Iaꝫ nō dicam vos ſeruos ſed amicos meos. Amicicia enim equalitatē requirit. 8. Ithicoꝝ. Eodem modo prelatus inter ſubditos aliqͣndo debet eē maior: aliquādo minor: a liquādo equatis. Maior quātum ad corrigendum iniquitatem ad Titum. ⁊. Argue cum omni impe rio. Amor quātum ad humilita tis repreſentationem Prima ad Theſſal̓. ⁊ Facti ſumꝰ paruuli in medio veſtrum. Equalis quātum ad amicabilem operationem Ec ci. 3⁊. Rectorem te poſuerūt noli extolli: ſed eſto in illis quaſi vnꝰ ex illis Iſta tria tāgit beatus Au. guſtinꝰ in regula vel ſpeculo cleri coꝝ. Honore coram vobis p̄rela tuis ſit vobis. Icce reuerencia auc toritatis: timore corā deo ſubſtra tus ſit pedibꝰ veſtris: ecce rep̄ſen tacō hūilitatiſ: erga oēs ſemetip ſū bonoꝝ oꝑm ſe p̄beat exēplum aīcabilitatiſ. etce ꝯu̓ſatio ẜm Are ſto. 13. de aīali. Cor ē cōe pͥncipiū a qͦ oīa mēbra vitā ⁊ v̓tutē recipi ūt. dedlī. it tn̄ mag̓ ad ſiniſtraꝫ ꝑ tē ꝙͣ ad dexterā. Iſto mō moralit̓ p̄latus ē cor ī corpore xp̄i miſtico a qͦ oēs ſubditi recipere dn̄t v̓tutē ⁊ ꝯſolacōeꝫ ⁊ īfluentiā ſui motꝰ. debet tn̄ ad infirmiores ꝯpatiēdo

fauorabiliter declinare Vn̄ in libro de ponderibus ꝓpoſicōe j. dicit̉ ſic. Si brachia libre fuerint inequalia equalibus appenſis ex parte lon giori motus fiet. Moraliter libra eſt prelatus qui facta fuorum ſub ditorū ſcd̓m regulas iuſticie libra re tenetur Iſaie quadrageſimo. Li brauit̓ in pondere monteſ ⁊ colles in ſtatera. Aliquando ergo contin git ꝙ iſta libra habet lōgā ⁊ mag nam affectionem priuatam ⁊ par cialem ad vnam perſonaꝫ. Et bre uem ⁊ paruam ad aliam: certe tūc brachia libre ſunt īequalia ⁊ ſta tea̓ neceſſario eſt doloſa. Nam illa perſona que iacet in brachio lon giori maioris affectionis licet ſit e qualis alteri in rei veritate vel for te minus bonus preponderabit al teri iacenti in brachio breuiori. Et ideo non ſequitur formaliter. ſic iū dicat de iſto prelatus ſuuſ/ ergo ta lis eſt ī rei veritate: ſed oportꝫ ſuꝑ ponere ꝙ prelatus ſit ſtatea̓ iuſta ⁊ non de numero eorum de quibꝰ dicit pſalmiſta. Mendaces filij ho minuꝫ ī ſtateris vt decipiant: ſed debet habei̓ prelatus a ſubditis tā ꝙ perſona cōmunis a qua quilibet conſimili modo conſolationem: e ruditionem: inſtructionem ⁊ exē plum habere poſſit vt merito ſub diti dicant̉ ei illud Thobie decimō Omnia in te vno habentes te non debuimus dimittere ire a nobis. Quarto debet prelatus habere mo tum preceſſoris ⁊ informacionis ⁊ hoc notatur cum dicitur duceꝫ Vn̄ ad boni ducis ſtrennuitatem non ſufficit bene monere: precipe̓ ⁊ cor ripere ⁊ ſolis ſermonibus ordinae̓ Cap̄ 58. ſed neceſſe eſt eū ſtrennue ſe habe re ⁊ virtuoſe pro loco ⁊ temꝑe mi litare: ⁊ quod precepit alijs excere aliquotiens factis ſuis debet imple re. i. Mach̓. ⁊. Iohannes dum īple uit verbum factus eſt dux ī eccleſi a. Talis fuit Iuliuſ ceſar qui num ꝙͣ dixit militibus ſuis Ite: ſed ſem per venite. Et ſubiunxit cauſaꝫ. La bor inquit participatus cum duce videtur militibus eſſe minor. ſicut de eo ſcribit Iohannes galenſis. Talis fuit dux ab imelech qui pre cidens arboris ramum impoſitum qꝫ ferens humeīs ſocijs ſuis dixit Quod me videritis facere cito faci re. Ergo certatim ramos de arboribꝰ precidentes ſēquebantur ducem. Iudicum vndecimo Ergo ardentē columniaim et cetera. Lectio centeſimanonageſi maſexta. ꝯrana 3.3. Vni cogitarent iuſtorum occidere infantes ⁊ vno ex poſito filio ⁊ liberato ī tra ductionem illorum multitudineꝫ filiorum abſtuliſti ⁊ pariter nllos in aqua perdidiſti valida Illa aut nox incognita eſt an̄ a patribus noſtris vt vere ſcientes. Quibuſ iu ramentis crediderunt animequio res eſſent. Suſcepta eſt auteꝫ a po pulo tuo ſanitas iuſtorum ⁊ ī iuſ torum exterminatio. Sicut enim e ieciſti aduerſarios noſtros ſit noꝫ prouocans magnificaſti. ¶ Poſt ꝙ actuꝫ eſt diffuſe de nona plaga illata egipcijs per teneb̓roſi aeris obſcuritatem. In iſta parte inci pit agere de decima plaga illata eiſdem ꝑ pͥmigēitoꝝ ext̓minacōe Et cirͣ hoc duo facit. Nā pͥmo agit

de morte mirabili primogenitorū in egipto Secūdo de ſubmerſione racionabili egipciorū in mari ru bro. Secūda ꝑs ibi. c. vltimo Im pijs aūt ¶ Circa primū duo frīt Primo agit de pena mortis que ī flicta fuit egipcijs ꝑ diuinā aīad uerſionē. Secūdo de quadā pena mortis īflicta Hebreis ꝓpter eorū rebellionem ibi Tetigit aūt ⁊ tūc ¶ Circa primū duo facit. Nam p̄ mo agit de illiꝰ exterminacōis qͣli tate. Secūdo de eiuſdem qͣntitate ibi. Simili aūt pena/ Circa pͥmū qͣtuor fiūt. Nam pͥmo on̄ditur ꝙ iſta ext̓minacō pͥmogentoꝝ fuit egipcijs iuſte illata. Secūdo ꝙ fu it hebreis iuſte priꝰ ꝓph̓ata. Ter cio ꝙ fuit iuſtis laudabilit̓ accep tata. ⁊ qͣrto oſtendit̉ qualit̓ diu̓ ſimode ſe habuerūt egipcij ⁊ He brei cum pena fuiſſet illata. Secū da ꝑs ibi. Illa em̄ nox ē. Tercia ibi ſuſcepta ē. Quarta in lectione ſeq̄nti. Abſconſe em̄ ⁊cͣ. Legēda eſt gͦ littera ſic Cum cogitarent e gipcij iuſtoꝝa. iudeoꝝ occidere in fanteſ. ſicut ad longū habet̉ xxo. pͥmo Vno expoſito filioa Moyſe proiecto in aqua in fiſcellaꝫ ⁊ libe rato a mortē ꝑ filiā Pharaōis ſo xorē matriͨ Moyſi ꝯſiderantē euē tum rei Fo. 2. In traductione illo rua. vt trāduceret filios iſrahel de egipto. Multitudinē filioꝝ abſtu liſti. xp̄mogenita egiptioꝝ occidi ſti Exo. ⁊. ⁊ pariter illos ⁊ egipci os ꝑdidiſti in aqua valida in ma ri rubro fxo. 14. quaſi diceret. Nō ſolum filios egiptioꝝ occidiſti ſed eciā patres eoꝝ occidiſti Aoyſe liberatō. Cōſequenter dicit qūo hec nox fuit hebreis ꝓph̓ata. Hec aut nox in qua p̄mogenita egip tioꝝ ꝑcuſſiſti nō ſubitanea fuit ⁊ improuiſa: īmo deus hoc ante r̓ue lauerat Abraha: yſaac ⁊ Iacob dices eis ꝙ in manu forti eductu rus eēt filios iſrahel de egipto Vn̄ Gen̄. il Scito prenoſcens dixit do minus ad Abraham peregrinuꝫ futurū ſemen tuū in terra nō ſua ⁊ ſubiciēt omnes ſeruituti ⁊ affli gent quadringētis ānis. Verun tamen cui ſeruituri ſunt ego iudi cabo ⁊ poſt hec egrediētur dicit gͦ Illa nox qua mortua ſūt pͥmoge inta egiptioꝝ cognita eſt a patri bus noſtris ſciꝫ de hijs reuelāte vt vere ſciētes quibus iuramētiſ a firmis ꝓmiſſiōibꝰ credider̄t aīe quiēciores cēnta magis patiēteſ Nam certitudo de liberacōe futura facit homine magis patientē in ī iuria ſiue in iniurijs. Suſcepta ē a populo tuo ſanitas quidem iuſ toꝝa debita iuſtis. Iniuſtoꝝ aūt ext̓minatio quaſi diceret Vtrum cgiſtoꝝ: ſciꝫ iuſtoꝝ ſanitas ⁊ īiu ſtoꝝ ext̓minatio factum ē ad vti litatē populi tui. Naꝫ ſicut eieciſti adu̓ſarios nr̄oꝫ ⁊egipcios: ſic nos prouocās magnificaſtia te domi nū magnificare feciſti. Vno filio expoſito. vliberato. Extra de infan tibꝰ ⁊ lāguidis expoſitis Si a pa tre. De expoſitione taliū ſic det̓mi nāt iura. Si a patre ſuo ſciēte: aut ratum habēte de negato pietatis officio īfans expoſitꝰ extiterit hoc ipſo a ptāte patris ē liberatus. Nam in hoc caſu in ingenuitatem libertus ⁊ ſeruus in libertatē eripi tur. Idem de languidis cuiuſcūqꝫ fiterint

fuerint etatis. Moralit̓ inundus iſte filior ſuos tractat diuerſimōe quoſdam ſibi applicat ⁊ preficit quoſdam abdicat ⁊ exponit Ap plicat ſibi diuites ⁊ abdicat ſibi paupereˢ ſicut egiptus filios egip ciarū ſaluauit. ⁊ filios iſrahel ſub merſit ⁊ tamen de iſto nocumēto ꝓuenit vnū lucrū. Nam diuites remanēt in tutela mundi ſemper ſubiecti ipſiꝰ ptāti: ſed certe pau peres eximūtur a mundi huiꝰ po teſtate: eo ip̄o ꝙ a mūdi huius a micicia deſerūtur. Et ſicut quem ī pius ⁊ crudelis paternaturalis ex ponit: piuſ ⁊ generoſus homo int̓ dū adoptat: ita quē mūdus expo nit deus adoptat ⁊ a ſeruitute mū di liberat Rōͣ. 8. Nō em̄ accepiſtis ſpūm ſeruitutis iterū in timore. ſꝫ accepiſtis ſpm̄ adoptionis filiorū dei in quo clamamꝰ Abba pater. ¶ Circa illam clauſulam Sciēteſ quibꝰ iuramentis crediderūt No tanduꝫ: ꝙ bona credulitas ſiue fi des qͣtuor impetrat fore appetēda Procua̓t em̄ fides bn̄ credenti pec catoꝝ remiſſionem: demomoꝝ cō fuſionem: optatoꝝ ꝯſecutionem ⁊ electoꝝ bn̄dictionem. Primo em̄ fides ꝯfert credenti peccatoruꝫ remiſſionem Actu. jō de xp̄o dicit̉ Huic omnes ꝓphete teſtimoniuꝫ ꝑhibēt remiſſionem peccatoꝝ acci pere ꝑ nomen eius omnes: q̄ cre dunt in eū. Exemplū Ione. 3. Cre diderūt viri minuite in dn̄o ⁊ p̄di cauerūt ieiuniū. docet Areſt. in pͦ mō rethorice ī pͥncipio ꝙ tria ſūt q̄ faciūt dictuꝫ alicuiꝰ credibile: ꝙͣ uis nō demonſtratiue loquat̉: vi delicet prudentia: virtus ⁊ beniuo 198 Cap̄lꝫ xviij. lentia. Cuiꝰ cauſa eſt ẜm eum: qꝛ ꝓpter oppoſita iſtoꝝ diſcredimuſ alteri n̄ demonſtratiue loq̄nti viꝫ Aut ꝓpter imprudentiā quā repu tamꝰ eū ignarū: aūt ꝓpter malici am ꝙ ꝙͣuis verū ſciat nō tamen eſt amicus veritatis ⁊ iuſticie: a̓ ꝓpter defectū beniuolentie: quia ī caſu licet ſit prudens ⁊ v̓tuoſus n̄o tamen reputamꝰ eū ita beniuoluꝫ ꝙ velit nobis cōſulere qd̓ nobis expediens iudicat. Sꝫ qn̄ iſta tria cōcurrunt in cōſiliario.ſ. ꝙ reputa mus eū prudentē: vtuoſum ⁊ nob̓ beniuolum: tūc abſqꝫ dubio credi mus dcis eiꝰ: ꝙͣuis ea nequaꝙͣ demōſtret. Sic de xp̄o loquamr ꝙ venit in mundū ꝑſuadere ⁊ p̄di care: nō dicta ſua ſcientifice demō ſtrare. ⁊ idd̓ doctrina ſuā: nō ſcīa. ſed fides nominat̉. Sūt tamen di cta ſua nichilominꝰ credibilia ꝓp ter tres racōnes p̄dictas Tum qꝛ in eo viguit prudentia: cum eſſꝫ ſapīa dei patris: tū quia in eo fu it virtus: qꝛ oīa bn̄ fecit Mrͣ.7. tū qꝛ in eo fuit beniuolentia ad no quia dilexit nos ⁊ lauit nos a per catis nr̄is in ſanguine ſuo Apoc̄. pͥmo. Et idd̓ ſignāter dicit pͣs. Te ſtimonia tua credibilia facta funt nimis. Secundo oꝑatur fides de monioꝝ ꝯfuſionem Marci vltīo. Signa eos qui crediderint Hec ſe q̄ntur. In noīe meo demona ei cient. Et ido fides dicit̉ ſcutū ſpūa le in quo demonia vincimꝰ Eph̓. 6. In omnibꝰ ſumentes ſcutum fi dei in quo poſſitis oīa tela nequiſ ſimi ignea extīguere. dicit Papi. ⁊ habet̉ ī expoſitione ſuꝑ Iuuea lem Satirā. 2. ꝙ numa pompilio

ſacrificante cecidit quoddam ſcu tum de celo quod antile dictuꝫ fu it. datumqꝫ e reſponſum ꝙ illuc fo ret romanū imperiū terminatum vbi antile foret ſeruatum. Numa duo alia ſcuta fecit vt eēnt ⁊. nū mero: vt ꝙ illud qd̓ de celo decide rat maneret̉ occultū. Aoralit̓ ſcu tum fidei de celo cecidit quādo xp̄ſ venies de celo fidē omnibꝰ predi cauit ⁊ vbicumqꝫ fuit ſcutū iſtud ſeruatu: demonis extirpabit̉ dn̄i um ⁊ ꝑſeuerabit diuinū imperiū. Hec autem ſcuta duodecim ſunt quia fid̓i articulos duodeciꝫ apoſ toli fundauerunt. Iſtud ſcutum liberat a demonibꝰ: qd̓ in daniē le figuratū fuit ꝯueniēter: qͥ licet in lacū cū leonibꝰ moraret̉: nulla tn̄ leſio inuēta ē in eo: qꝛ credidit deo ſuo dan̄. 6. ¶ Tercio ꝯfert fi des optatoꝝ ꝯſecutionē MMarci. ſi. Quecūqꝫ orātes petitis credite qͥa accipiētis ⁊ fiet vobis Narrat ma giſter in hiſtorijs: ꝙ cū Allexan der veniſſet in mōtes caſpios miſe rūt ad eū filij captītatis iō tribuū egrediēdi licētiā poſtulanteſ. Cū qꝫ q̄ſiſſet cauſam captiuitatis reſ ponder̄t: ꝙ eo qͥa receſſiſſent a do iſrahel vitulis aureis īmolando ⁊ ꝑꝓphetas dei dictuꝫ eſſe eoꝝ nō re dituroſ. Tūt reſpondit Allexand̓ ꝙ artiꝰ eos includeret. Cuꝫ gͦ āguſ ta viarū inciperet obſtruere moli bꝰ bitumīatis ⁊ vidit humanuꝫ laborē nō poſſe ſufficere: rogauit deū iſrahel vt illud opus cōpleret. Et ecce nuto diuino prupta mon tiū ad ſeiuicē acceſſerūt ⁊ factus ē locus minieabilis Et vt ait Ioſo phꝰ deus inquit qͥd facturus ē ꝓ fidelibꝰ ſuis: cū ꝓ infidelibꝰ ab eo auxiliū petentibꝰ tanta miraculo rū īſignia voluit̉ operari. exēplū ad iſtud patet Ioh̓. 4. de regulo cuius filius infirmabat̉ caphar naū. Cuiꝰ reguli fides: licet eēt di minuta: qͥa nō credidit xp̄um poſ ſe ſanare filiū ſuuꝫ niſi deſcēderet corporaliter ad eū: ſalutē tn̄ filio ī petrauit. Patet eciā iſtud exēplū in Centurione. Cui ꝓ ſalute ſerui dep̄canti finalr̄ r̓ſponſū fuit Vade ſicut credidiſti fiet tibi ¶ Quarto fides benecredēti cōfert elcōꝝ be nedcōnem Ioh̓. ⁊. Dixit iheſus ꝙ vidiſti me Thoma credidiſti: bea ti qui nō viderūt ⁊ credider̄t. Rd̓ exponēs Gregoriꝰ d̓t ſic. In hac ſentētia nos ſpecialit̓ ſigͣti ſumꝰ: qͥ eū quē cr̄ne n̄ videꝰ mēte retineꝰ ſi tm̄ fidem nr̄am operibꝰ ſeqͣmur Ille etem vere credit qui exercet o perādo quod credit diſtingiiunt aut doctores de fide: ꝙ fides que dam ē informis: quedā formata Informis ē quādo ē ſine caritate ſicut ē in demonibꝰ ⁊ malis homi nibꝰ Formatā dicit̉ quādo carita te viuificatur. Et ideo dicit Magiſ ter ſentētiarum libro. 3. cap. 31. ꝙ aliud ē credere deum ⁊ aliud īde um ⁊ aliud deo credere. Credere deo ē credere eſſe vera que loqui tur. Quod ⁊ mali faciunt. ⁊ nos credimus homini ſed nō ī homi nem. Credere deum ē credere ꝙ ipſe ſit. quod eciam mali faciunt. Credere in deum ē credendo ama re ⁊ amando in eum ire. Et hec eſt illa credulitas ſola que facit ho minem ſiue animaꝫ hominis eſ ſe rectam. Per cuuis contraxium

dicitur Abbacut. i. Qui incredulꝰ ē anima eiꝰ nō erit recta in ſemet ipſo. Iuſtus āt ex fide ſua viuit ⁊ ſignāter dicit̉ ꝙ aīa īcreduli qui fidem formatam nō hꝫ nō eſt r̓cā ¶ Vbi notandū ꝙ eſt de aīa hu mana moraliter. ſicut de triāgulo naturaliter conſtat eſſe. Nullꝰ ei triāgulus plures angulos rectos habere p̄t: ſed tantum vnum ⁊ ta men ab illo totus triangulus de nominat̉ rectangulus vel ortogo nus. ſicut in penultima ꝯcluſione elementoꝝ ⁊ i. fuclidis patet. Cu ius figuraꝫ ipſe Pitagoras nomi nauit dulcarnon. Sic̄ enī narrat Allexāder neꝙͣ li. de naturis reruꝫ dulcarnon fuit figura Citagore. Et dicit̉ dulcarnon a dulia carmſ id ē ab immolacōe carnis thau ri quem idem ph̓s immolauit Io ui ob inuētionem dicte concluſio nis. Ab hac gͦ cōcluſione habeo ꝙ totus triangulus ab vno āgu lo recto triāgulus denominat̉ re ctangulus. Et eodem modo eſt de anima humaria moraliter. Anīa enim humana triangularis eſſe dinoſcitur ꝑ memoriaꝫ: intelligē tiam ⁊ volūtatem. Vnde Augꝰ 1o. de trinitate c. 18. Nulla iſtarū ꝑſo narū ſeu virium dicit̉ anima eſſe recta niſi a ſola voluntate. Non ei dicit̉ amina recta ꝓpter bonitatem memorie: nec a bonitate intelligē tie. Multi enim reperiuntur valde fecunde memorie ⁊ ſubtilis ⁊ ꝑſpi cacis intelligentie qui tn̄ nō ſunt recti nec iuſti: īmo qn̄qꝫ valde diſ torti ⁊ iniuſti. Relinquit̉ gͦ ꝙ aīa hūanadicit̉ eſſe r̓cta a ſola volū tate a qua ſola exn̄te recta homo Cap̄ xviij. 199 dicit̉ iuſtus ⁊ tetis. Et id racōna biliter cōcludit Anſelmꝰ. 8. de li. arbi. ꝙ iuſticiā ē rectitudo volūta tis. Eſt gͦ magna vanitas ꝙ ho mo nititur totis viribꝰ illas ꝑtes rectificare que eum nō faciunt re ctum ⁊ illam potētiam dimittit in cultam a q̄ tota ipſius ſumitur re ctitudo. Sūt enim homines cōmu niter curioſi vt multaꝝ ſcīaꝝ veri tates memorit̓ teneāt ⁊ eas ꝑ ītel ligentiā diligent̓ diſcutiūt. ſꝫ ꝙ vo luntas eoꝝ amoe̓ d̓i ⁊ ꝓximi inflā met̓ nō curāt. A qͦ ſolo hō dicitur rectꝰ Cant̓. i. Recti diligūt te Et iō nō īmerito plangit ꝓph̓a Mich̓ 4 Perijt ſcūs de t̓ra ⁊ rcūs in homi nibꝰ nō ē. Cuiꝰ cā aſſigͣtur fccī. 7. Solūmodo hoc inueni ꝙ deꝰ fecit hominē rectum ⁊ ipſe ſe immiſcū it īfinitis q̄ſtionibus. Et ido vt re cte credamꝰ ⁊ bn̄dictionem elec toꝝ habeamꝰ fidē nr̄am catholicā caritate īformare dēmus Gal̓. 3. Qui ex fide ſūt bn̄dicent̓ L. 199 Sſcōſe eī ſac̓fitabant iuſ ti pueri bonoꝝ ⁊ iuſticie lege ī ꝯcordia diſpoſuerūt ſil̓it̓ boͣ ⁊ mala recepturos iuſtos pr̄ias oīm decātantes laudes Re ſonabat at incōuenies mimicoꝝ vox: ⁊ flebil̓ audiebat̉ plactus ploratoꝝ infantiū ¶ Pꝰ ꝙͣ facta ē plaga mirabil̓ q̄ pinogeita egip tioꝝ fuerūt occiſa. h̓ agit̉ de p̄lāc tu miſerabili qͦ oēs vl̓r ſūt lam̄ta ti Et c̓ca hoc duo frīt. nā pͥmo a git̉ de hebreoꝝ leticiā ⁊ exultacōe 2º de egipcioꝝ lam̄tacōe ⁊ triſti cia i. Reſonabat Circapͥmū na̓t rat̉ ꝙ hebrei nocte illa īſtiterūt toͣ liter laudi diuīe oꝑe corde ⁊ ore

oꝑe quia ſacrificabant: corde q̄a ad legē iſtā ſeruandā ſeꝑabāt: o re qͥa laudes do decātabant. ⁊ hoc ē qd̓ d̓t Abſcōſe em̄ ſacrificabāt iuſti puel bonoꝝ ⁊ hebrei filij pa triarcharū occulte fecerūt phaſe Exo. 12. qd̓ eciā de nocte fecerūt. ſi cut ibi pꝫ. Et in domibꝰ īcluſi. ⁊ iō abſconſe fecerūt ⁊ qͣntū ad tꝑs ⁊ qͣntum ad locū ⁊ figurā ⁊ modū Abſconditū fuit illud ſacrificiū: qͥa figura fuit ſacrificij nr̄i in no uā lege. Et iuſticie lege in ꝯcordia diſpoſuerūt. diſpōſuerūt iſtud bo nū fore in ꝑpetuū de celebracōne phaſe in ꝯcordia a. in ꝯẜuacōe gē tis illiꝰ: qͥa exneus nō veſrebatur ex eo nͥ circūcideret̉ ẜm ꝙ p̄ceꝑat eis deꝰ. Et ecce quō diſpoſuerūt ſe in corde triplicit̓ Nā diſpōſuerunt ſe deo fore obediētes: diſpoſuerūt ſe fore patiētes ⁊ diſpōſuerunt ſe fore grās do agētes. Quātum ad primū diſpōſuer̄t legē in ꝯcordiaꝫ ſicut expoſitū fuit. qͣntum ad ſecū dū d̓t: ꝙ diſpōſuerunt ſe iuſtos re cepturos ſil̓iter ho ⁊ mala ⁊ diſpo fuerūt patient̓ ⁊ eqͣminit̓ ſe r̓cep turos a do taꝫ ꝓſperā ꝙ adu̓ſa. ad u̓ſa ſine murmuracōe. ꝓſpea̓ ſine elacōne. Quātum ad terciū d̓t: ꝙ hec diſpoſuerūt decātantes laudeˢ patrias a. laudes qͣs a patribꝰ di dicerāt qd̓ ē ꝯtra nōnullos qͥ non laudes ſcōꝝ patꝝ ſꝫ cantilenas p eligūt catare mētricū. Alia lr̄ā hꝫ Patri oīm decatantes laudes ⁊ ſē tētia ptꝫ. Sꝫ qͣliter tunc ſe habue runt egipcij decla̓tur cū ſequit̉. Re ſonabat at incōueniens inimico cuꝫ& diſcordas egiptioꝝ vox. frat em̄ plangētes ſine ꝯcordia ⁊ ſine ꝯueniēti ꝓporcōe erexer̄t voces ſu as ⁊ flebil̓ audiebat̉ plāctꝰ plo ratoꝝ īfantiū Magͣ em̄ fuit mat̓ia doloris tot innocētes occidi ſil̓. ⁊ ſubito ꝯſideraret̉. Circa illā clau ſulā. Iuſticie lege ī ꝯcordia diſpo ſuerūt. Notandum ē ꝙ r̄cores rei publice quicūqꝫ circa leges ſtatu edas ad ꝯmodū ſubditoꝝ ī hijs vbis qͣdruplicit̓ informant̉. Reqͥ runt nāqꝫ leges ad hoc ꝙ debito modo fiāt ſubtilitatē matue̓ del̓ibe racōnis ⁊ vtilitatē ſecure cohabi tacōis: auctoritatē māſure ob liga cōis ⁊ eqͣlitatē mēſure ⁊ diſtribū cōis. Primo mō vt qūo ad ſubti litate debito mō ſtatuant̉ requiri tur maturitas deliberacōis. ⁊ hoc notat̉ cum dicitur. Diſpoſuerunt Non em̄ ſubito neqꝫ ex abrupto pn̄t leges vtilit̓ ⁊ vniu̓ſaliter ſta tui. In cuius figurā Moyſes cum dn̄o. 40. diebꝰ fuit qn̄ legem ſcrip taꝫ accepit. ꝑ qd̓ eciā tꝑs ieiuniū fecit ꝯtinuū ad deſigͣnduꝫ ꝙ legiſ latores ſobrietati nō feſtis ⁊ ꝯui uijs vacare dn̄t ꝓtꝑe qͦ leges cō dūt. Sūt em̄ leges q̄ ordinant̉ ad bonū aīe. Principalior res artibꝰ medicaminū q̄ ordināt̉ ad bonū corꝑis: ſic̄ d̓t Areſtotiles. ⁊. Politi coꝝ. Cū gͦ leges medicinales hoī bꝰ nō dent̓ ſine puia meditacōe ſollicita ⁊ ſecurā ſeu matua̓ ꝯſtat̓ ꝙ nec leges morales ſine matui̓ta te debita dari dn̄t. Et iō ſcribit Iu ſtimanꝰ in ꝓlogo Inſtitutionū ꝙ cū ſūma diligētia ⁊ ſūmis vigilijˢ ꝑ prudētiſſioꝝ viroꝝ ſollertiaꝫ le ges fecit ī illd̓ vnū volumē ꝯpigi Eſt ei legiſpoſitīa pͥncipal̓ ꝑſ poli tice. ⁊ maxīe nccm ē ꝯitati hūans

ꝙͣ aliqui fiant boni legiſpoſitiui ſi ue legiſlatores. ſic̄ docet Areſt. io Ethi. Probat eī ibideꝫ Areſt. zvl timis c. tres ꝯcluſiōes. Prima Ad faciendū hoīes vtuoſos nō ſoluꝫ ſufficit ſermō ꝑſuaſiuꝰ Scd̓a ē ꝙ ad hoc neceſſariā eſt bona ꝯſuetu do Tercia ē ꝙ bonā ꝯſuetudo ſine bonis legibꝰ haberi nō pōt. Prīa ꝯcluſio patet: qͥa iuuenū aliqͥ ſūt liberales: aliqͥ degn̓es. ⁊ aliqͥ inſa nabiles. Lib̓ales ſunt qui apti na ti ſurit fugere turpes delectatiōes ex ſola verecūdia. degene̓s ſunt ⁊ inobediētes qui qͣleſcumqꝫ dele ctacōnes ꝓſequātur niſi ꝑ penaꝫ cōtrariā caſtigētur. Inſanabiles ſunt qui n̄eqꝫ ꝑſuaſionibꝰ: neqꝫ penis a prauis delectacōibꝰ retra hutur Pro pͥmis at iuuenibꝰ ſuf ficit ſermo ꝑſuaſiuꝰ qui ſtatī alli ciunt̉ ad v̓tutem: cōſiderata turpi tudine vicioſe delectaconis ⁊ pul chritudine honeſte v̓tutis. Pro ī obediētibꝰ ⁊ rebellibꝰ nō ſufficit ſermo ꝑſuaſiuꝰ ſed requirūtur pe ne ⁊ punicōes in ꝑſonis vel in re bus. Pro inſanabilibꝰ qͦs nos in corrigibiles vocamꝰ r̓quirit̉ ext̓ia tio ſiue mors. dicit Galienꝰ in dy namide: vt reritat Victorinꝰ zi. li. ſuo n̄lium. c. ⁊co. Omne auxiliuꝫ medicīe tociꝰ corporis triptitū eſt viꝫ medico: ferro ⁊ ignē: Qd̓ ſi me dico curari nō p̄t: ferro ⁊ ignē cū ret̉. Si āt nec ferro: igne curet̉. Qd̓ at nullo iſtoꝝ triū curari poterit incurabile eſtimēt̉. Moraliter me dicamentū eſt occulta correpco ⁊ caritatia. ferruꝫ ꝓclamatio. ignis Excōicatio vel ſeq̄ſtratio corporal̓ Et qui nullo iſtoꝝ triū ē curabil̓ Cap̄l xviij. īſanabilis iudicat̉: cui debet̉ morſ vel exterminatio ẜm Areſtotileꝫ Patet ergo ꝙ non ſufficit ad hu ranam v̓tutem ſolus ſermō per fuaſiuus. Secūda vero ꝯcluſio ꝙ ad hoc neceſſarie bona ꝯſuetudo reqͥrat̉ ſeqͥtur ex p̄dictis. Illud eī neceſſarium eſt ad ſalutem ꝑ qd̓ exterminat̉ paſſio inclinas ad vi ciū: ſꝫ hm̄odi eſt ſola bonā ꝯfuetu do. gͦ ⁊cͣ. quia ſicut dictū eſt: ſola doctrina nō ſufficit. Triplex eniꝫ fuit atiquoꝝ ſma de eo qd̓ eſt hoī nes v̓tu̓oſos fieri. dixerūt eī qͥdā ꝙ hoīes fiūt boni ꝑ naturā: puta ex na̓li ꝯplexione cū impſſiōe cor poꝝ ſuꝑceleſtiūi. Alij dixer̄t ꝙ ho 3 92 mies fiūt boni ꝓpter exerciciū Ter cij dixerūt ꝙ ꝑ doctrinā. Et iſta t̓a dicta ſūt aliqͣliter vera. Nā quidā mox a natītate ſūt diſpoſiti ad for titudine vel temperātiam: ſed hec naturalis diſpoſitio eſt v̓tus imꝑ fecta. ſicut d̓r 6. Ethi. Vnde ad eiꝰ ꝑfectionem requirit̉ doctrina q̄ ē ꝑfectio racionis. Sed cum v̓tuteſ morales ſint in appetitu n̄ ſufficit cū naͣli diſpōſicōe doctrina: ſꝫ vlte riꝰ requirit̓ ꝯſuetudo ꝑ quā ipē ap petitus inclinet̉ ad bonū. Hꝫ eī cō ſuetudo bona quandā violentiaꝫ inclinantē ad bonū. Ex quo patet̉: ꝙ ad bonitatem moꝝ requirit̉ bo na conſuetudo. Tercia concluſio videlicet ꝙ ad bonaꝫ conſuetudi nem requirūtur bone leges ſic oſ tēditur. Bona conſuetudo ido ne ceſſaria eſt ad bonos mores: quia conſuetudo bona inducit neceſſi tatem quandam ad bonum: ſed hec neceſſitas ſine legibus bene ordinats non habetur. Habet f t 3

lcio enim lex quandam vim coactiuā inqͣntum ꝑ multitudinem vel ſal tē ꝑ aliqua ſciꝫ ꝑſonā q̄ vicē mul titudīs gerat inſtituit̉. ⁊ iō neceſ ſarium eſt hr̄e bonos legiſſatores tum ꝓpt̓ iuuenes qͥ ſine difficulta te a vanis nō retrahunt̉: tuꝫ ꝓpt̓ viros ī ꝑfecta etate: vt ꝑ leges bo nas bone ꝯſuetudīes in eis reẜuē tur. Requirūt gͦ leges qͣntum ad ſui inſtitutione ſubtilitatē mature deliberacōis. qd̓ notat̉ cum d̓r. diſ poſuerūt Icci. iq In oī ſapīa diſpo ſitio legis. ¶ Secūdo requirunt le ges vtilitatem ſecure cohabitacō mꝰ. Het eſt cauſa finalis legū vt homines poſſint ad inuicem ꝯcor diter habitare. qd̓ notatur cum dicit̉. In cōcorcliam. Vnde d̓t Are ſtotiles. 3. Politicoꝝ. ꝙ ciuitas ē cōicatio bonarū actionū ꝓpter be ne viuere ex gentibꝰ ⁊ domibus grā vite ꝑfecte ⁊ ꝑ ſe ſufficiētis ⁊ X. Ethicoꝝ ca. i. d̓r. ꝙ aicicia max ime videt̉ ꝯtinere ciuitates. ⁊ leg poſitores. magis ſtudēt circa eam ꝙͣ circa iuſticiā. Concordia enim aliqͥd ſimile aīcicie videt̉ eē. Hāc autē maxīe appetunt. ⁊ ꝯtencōeꝫ inimicam exiſtentem maxime ex pellunt. Hec Areſtotiles. Et iō ẜm yſidoꝝ. ⁊. Ithimologiaꝝ ca. 2. In deſcripcōne pōpuli cadit cōcordia Dicit eī ꝙ populus ē humāe ml̓ titudinis cetus iuris ꝯſenſu ⁊ ꝯcor di cōione ſociatus ẜt cōcordat cū dictis Augͥ. de verbis dni in mōte ẜmone. ⁊6̓. vbi cōmendans vni tatem dic̄ ſic. Vnū cogitate fr̄es mei ⁊ videte in ipſa multitudinē ſi delectat niſi vnū ẜcor deo ꝓpicio ꝙͣ multi eſtis Ruis vos ferret niſi vnū ſaperetis. Vn̄ de multis qͣet iſta. Da vnū ⁊ ppl̓s eſt: tolle vnū ⁊ turba eſt. Hec Augꝰ Scdd tam̄e de ciui. dei ca. ⁊2. dic̄ Augꝰ. qͥd ſit populus ẜm ſētentiam Scipiōis ⁊ dicit ꝙ reſpublica eſt rs popu li. Primo autē dic̄ ꝯcipio nō om ne cetum multitudīſ: ſed cetum iu ris ꝯſenſu ⁊ vtilitatis cōione ſoci atum. Aliā adhuc replicat diffini cōem populi. 19. de ciuitate dei. ca. ⁊2. que eſt talis. Populus eſt ce tus multitudinis rationalis. reꝝ quas diligit concordi cōmuniōe ſociatus. Prima tamen diffinicō videtur melior que populum pōit eſſe cetum iuris conſēſu ſociatur Sed in omnibus iſtis diffinicōni bus ſatis liquet ꝙ nulla ml̓titu do ſine concordia populus dici poteſt Res vero publica ſine po pulo eſſe non poteſt. Et ideo dicit Augꝰ. recitans verba Scipionis 2. de citaui. dei. ca. ⁊ī. ꝙ quemad modum armonia in cantu eſt: ita eſt concordia ī ciuitate. Sic̄ enim ex diſtinctis ſonis ī fidibus ⁊ ī ti bijs concors concentus efficitur Ita ex ſūmiſ: īfimis ⁊ medijs īter iectis ordinibus concordia ſtatu itur ciuitatis. Hec concordia: hec vnanmitas ⁊ dilcīo mutua finis ē queꝫ legiſpoſitor ītendit Ro. 13. Pleītudo legis ē dilcīo. Et i. Thi. i. Fmis āt p̄cepti ē caritaſ ¶ Ter cio reqͥr̄t leges ī repb̓lica qͣlēcūqꝫ aucͣteꝫ māſure ob ligacōis: vt ſic̄ nō ſine ſūmo ꝯſilio īſtituunt̉: ita nec ſine cāis maxīs abrogent̉ Re citat at Areſt. legē ypodam vniꝰ de antiqͥs legiſlatoribꝰ ī. ⁊. Pol̓. ī ml̓tiſ ⁊ ſpēalit̓ qꝛ ſtatuit tl̓eꝫ legi

quantum ad legiſſatores ꝙͣ qui cumqꝫ ad inueniret aliqͥd nouuꝫ expediens ciuitati: honoram ali quem reportaret. Et quia iſta lex videtur habere bonam apparenti am otenſionē huiꝰ legis diſputat iſtam queſtionem. Vtrum ciu tati ſemꝑ expediat mutare patri as leges ꝓ melioribꝰ legibus nō uiter adīuentis Et videtur ꝙ ſic qͣdrupliciter. Tuꝫ quia ſic eſt in alijs artibꝰ quibuſcumqꝫ ſicut in medicinali ⁊ in muſica ꝙ aliqͣ ap probata ab atiquis doctoribꝰ ſūt nrutata: tū qꝛ multr de legibꝰ tali hꝰ ſūtv alde barbarice ⁊ irraciōa biles. ſicut̓ ꝙ ciues poterat vēdere vxores ſuas ꝓ ferro:tuꝫ qꝛ homīeo aliqui fuer̄t qͣſi brutales ⁊ inſēſa ti: tum qͥa leges ſunt ſcripte vniu̓ ſalitem actus at hōim ꝑticulares ſunt ⁊ varij: nec poſſunt ꝑ vnā le gem regi. ¶ Ad iſtam q̄ſtionem vult Areſtotiles dicere: ꝙ nullo modo expedit ciuitati ꝙ faciliter mutet vel abroget leges ātiquaſ pro nouis legibus eciam ſi aliqͥd mo dicum vtilitatis ciuitani ꝓue niret ꝑ nouaſ. Et ideo dicit ꝙ illa lex ypodiam mala fuit quā ſtatu it ꝙ adīuenienti nouam legema vtilem ciuitati aliqͣs hōr dareturi qͣa ꝑ hoc iuuenes ⁊ īgemoſi ſiſte rent c̓ra adīuencōeꝫ nouaꝝ legū ſub ſpē boni cōis ⁊ ad abrogacō nem veterū. ſic de facili īducerent mutacōem togꝰ veteris policie Et iō d̓t Areſt. ꝙͣ leges ātique debēt eē magne reuerētie ⁊ ſtabilitatiſ Vn̄ faciliter ꝯdere leges nouas ⁊ mutart ātiqͣs ē ml̓tiplicit̓ nociuū qͥa hoc nichil alid̓ eſt ꝙͣ aſſueface̓ Capl̓m ẜ hoīes ad ſoluendū leges ⁊ ad ꝑ iupendendū obligacōeꝫ legis. ⁊ iō meliꝰ ē ſume̓ modicos ⁊ leues errores ꝙͣ ſolue̓ leges atiqͥs: quia qͥ freq̄nter leges mutāt plꝰ nocēt ꝙͣ ꝓſunt: qͥa aſſue faciūt ciues ad nō obſeruāda ſtatuta pͥncipū ⁊ p̄cepta. Vn̄ tenet Areſt. ꝙ qͥ faci liter legē mutat: legis v̓tuteꝫ debi litat. Nec ē ſimile ẜm eū de artibꝰ ⁊ legibꝰ. Nā v̓tus ⁊ efficacia arti um ⁊ ſcīaꝝ fūdatur ſuꝑ racōeꝫ ⁊ ex tali rōe hn̄t vi ſuā Leges āt po ſitīe in ml̓tis nō hn̄t obligatōeꝫ nͥ ex ꝯſuetudine ⁊ obſeruātia ⁊ ve tuſtate. Et iō d̓bilitare ꝯſuetudīeꝫ eſt d̓bilitare legē. ff. de legibꝰ ⁊ ſe natus cōſultis ⁊ longa ꝯſuetudīe Lege nō oī qͥ a maioribꝰ cōſtituta ſunt ratio r̓ddi p̄t ⁊ le. ſeq̄nti ⁊ iō rōes eorū omnium q̄ inſtituūtur inquuiū nō oportet alioquin mul ta ex hijs que certa ſunt ſubuerte rentur. Si vero eſſent aliqͣ leges ā tique que manifeſte continerent Pnciem ciuitatis de maturo con ſilio abrogare deberent. ſed quod nullo conſenſumec hoc ꝯmuniter freq̄ntaretur. Et ideo dicit ſignan ter Valerius libro. z. de inſtitutis Marſilienſium ꝙ in eoꝝ ciuitatē: condtita vrbe ſeruatus ē quidam gladius vſqꝫ ad tempꝰ ſuū quo noxij iugulabātur: rubigine qui dem exſerus ⁊ vix ſufficiens mini ſterio. ſed iudex in minimis quo qꝫ rebus omnia atique conſuetu dinis monimenta ſeruare debet. In huius figuram lex moſayca in lapidibus ſcripta erat. Leges eriam romanoruꝫ in duodecim ta bul̓ eburneis ſcribebant̉ ī ſignū

cīio ſtabilitatis future. Narrat ad iſ tuud ꝓpoſitum Trogꝰ popeius li bro 6. c. l. ¶ Ruarto requirunt le ges eqͣlitatem menſue̓ ⁊ diſtribu tionis: vt viꝫ leges ſint omnibuſ cōes q̄ ſunt eiuſdē ꝯdicōis: vt qd̓ vni taliū liceat omnibꝰ liceat. Et qd̓ interdicit̉ vni omnibꝰ ſit īter dictū. Hoc tn̄ ſic ītelligi nō debet ꝙ oīs lex eqͥliter omnes ciuss cō plectatur cū alie leges debeant̉ m litibꝰ: alie ag̓rolis: alie artificibꝰ alie dnis: alie ſeruis: ſꝫ oībꝰ eiuſ dem ſtatus ⁊ ꝯdicōis debet lex eis data eē cōis. Et ideo qui volunt a liquā rempublicam ſeu cōitatem quacumqꝫ ꝯſtituere exꝑſonis oī nō equalibꝰ: neceſſario deſtruūt ordinē ⁊ pulchritudinē r̓ipublice q̄ ſtat in diuerſoꝝ graduū ꝯuēi enti ꝓportione: vt d̓t Augꝰ i 9. de ci uita. dei ca. ⁊ 4. ꝙ pax omniū rerū ē tranquillitas ordinis: Ordo vo ē pariū ⁊ diſpariū reꝝ ſua cuiqꝫ lo ca tribuens diſpoſitio Ac ꝑ hoc v ē omnimoda paritas ibi nullꝰ ē ordo. Areſtotiles d̓t λ. Pol̓. ꝙ lex ē quidā ordo ⁊ bona legiſſario eſt bona ordinatio. ⁊ 3. Pol̓. Et: ꝙ iū ſtum ē equales ẜm v̓tuteꝫ equale nieritū recipere ⁊ inequales meqͣ le. Eſt em̄ vnitas ciuitatis ſicut v nitas aīalis q̄ in bona ꝓportiōe cō ſiſtit Lectio ducēteſima Imili autē pena ſeruꝰ cuꝫ domino afflictꝰ ⁊ popula ris homo regi ſimilia paſ ſus. Srilit̓ omneo. gͦ vno nomīe mortis: mortuoꝫ habebant innu̓a biles: nec emim ad ſepeliēdum vi ui ſufficiebāt: quoniam vno mo mēto: q̄ ea̓t p̄clariornatio eorum exterminata ē. De oībꝰ ei non cre dētes ꝓpter beneficia tunc cū pͥmū fuit extermimniū pͥmogenitoꝝ ſpō ſponderūt ſe populum dei eſſe. Poſtꝙͣ actum ē de mirabili exter minacōne p̄mogēitoꝝ in egipto qͣntū ad qͣlitatem eiꝰ. Hic agitur de eiuſdē pene magnitudine quā tu ad ipſiꝰ multiplicē ac̓bitatē. ¶ Circa qd̓ tria facit. Primo on̄dit ꝙ illa pena nulli peꝑcit ꝓpter ge neris nobilitatem. Secūdo: ꝙ nul li peꝑcit ꝓpter tꝑis importūitatem Et tercio ꝙ nulli peꝑcit ꝓpter ſta tus īſenſibilitateꝫ Scd̓a l. Cum eī quietum Tercia i. Tūc ꝯtinuo. Circa pͥmū dicūtur tria. Nā pͥmo enarrat̉ pene gn̓alis indrn̄a Scd̓ ſepulture legalis īſufficiētia Ter cio ꝯtritionis aliqͣlis euidentia/ Circa primū dicit: ꝙ in pena ipſi us plage q̄ exterminabatur egip tioꝝ primogēita fuit duplex īdif ferentia: qꝛ cōīter ⁊ indenter affli gebātur dn̄s ⁊ feruꝰ: rex ⁊ vulgꝰ Simili inquit pena ⁊cͣ Et ex hoc cō cludit ꝙ omnes ſimul vno nomi ne mortis mortuos habebāt innu merabiles. Inſufficientia vero ſe pulture ſubuigit ꝓ tanto: ꝙ mor tui fuerunt tot ꝙ viui defecerunt pre triſticia: nec ſuffecerunt ad ſe peliendum mortuos. Vnde ſub dit. Nec enim ad ſepeliendum ſufficiebant: quoniam vno mo mento que erat preclarior natio eorum id eſt primogenita: exter minata eſt ⁊cͣ. Et tercium eſt ali qualis contritionis euidentia: q̄ tunc in egiptijs apparuit: qͥa illi qui nullo modo volebant credere

ꝓpter ipſa beneficia tunc qn̄ exfer miniū factū eſt pͥmogenitoꝝ ſpo ſponderūt ſe populum dei eſſe ⁊ ꝓ miſerūt ſe velle ſubici deo tali pac to ꝙ plaga ceſſaret. Vel legit̉ ali ter d̓ hebreis qui an mortē primo genitoꝝ viſis alijs plagis egipci oꝝ ⁊ bn̄ficijs ſibi p̄ſtitis nō credi decūt ꝑfecte ī deū: ſꝫ tūc pͥmo cū vi derēt mō ter pͥmogēitoꝝ ꝯfeſſi ſūt ſe ppl̓m dei eſſe ¶ Et nota ꝙ t̓a po nūtur h̓ hiſtorialiter. peccata q̄ cō tidie fieri cernimꝰ inter gētes. di cit̉ em̄ ꝙ de qͣlibet familia iacebat vnꝰ mortuꝰ. ⁊ ꝙ iſte erat de nati one clariori: qꝛ p̄mogenitus Et vi ſa illa plaga egiptij egerūt peni tētiam ficta. ⁊ ſpōſponderūt ſe fili os dei eſſe. Iſto modo moralit̓ vix eſt aliqͣ domꝰ vel fāilia in qͣ nō ia cet aliqͥs mortuꝰ peccato: īmo for te plures: qꝛ ſtultoꝝ infinitus eſt numerus Eccͣs. pͥmo. Item ꝯſide̓ mus ad oculū Illi qui deberēt̉ eē p̄clalores ⁊ nobiliores gene̓ pluri mū inueniunt̉ mortui morte culpe Item ⁊ hoc ꝑpendere poſſumꝰ eui dent̓ ꝙ ficta epm̄a nō nulloꝝ: q̄ tꝑe īfirmitatis vel adu̓ſitatis cla māt ad deū plus timore pene ꝙͣ a more iuſticie. ⁊ ideo qn̄ reſtituun tur ſanitati vel ꝓſperitati redeunt ad ſolitam ꝑu̓ſitateꝫ. ſicut de lupo metrice dicit̉. Heu cū languebat monachꝰ lupus eē volebat. Sed dum ꝯualuit maſit vt aī fuit Itē dum fero languorē fero religiōis amoreꝫ Exꝑs languoris nō ſū me mor huiꝰ amoris. Sic anthiochꝰ a d̓o ꝑcuſſus ꝓmiſit ſe iudeū futu ⁊ ⁊ oēm locū terre pābulaturum ⁊ p̄dicaturum dei poteſtatī 2. Ma 20 o Cap̄ſi 18. th̓. I quod nō fecit Circaillam clauſulam Popularis homo regi ſil̓ia paſſus Notandū ē ꝙ aliqͣ e̓ ca ſtatum regiū decreuerūt ātiqui ſollicitiꝰ obſeruāda.ſ. p̄lationis ē̓ gie neceſſitatē: inſtitucōis cōgrui tatem: execucōis aucͣteꝫ ⁊ bone cō uerſacōis ꝓbitate ¶ Circa primū ē aduertēdum ꝙ neceſſitatē r̓gie p̄lationis pulchre decla̓t Petruſ Rauan̄. in ſuo epl̓ari epl̓a i. Vbi dicit ſic. Ad extollēda iuſtoꝝ pre conia ⁊ repͥmendas inſolencias trāſgreſſoꝝ ꝓſpciens e celo. Iuſ ticia erexit in populis regnatium ſolia ⁊ diuerſoꝝ pͥncipuꝫ ptātes Caruiſſet nāqꝫ libentius humana conditio iugo dominij: nec lib̓ta tam a ſe quam eis natua̓ donaue rat homines abdicaſſent niſi ꝙ ī punita licēcia ſcelerum in euidenti am humani generis perniciem re dundebat. Et ſic neceſſitate qua dam oportuit naturam ſubeſſe iu ſticie ⁊ ſeruare ſub iudicio liberta tem. ſed nec extrinſecus exquiri decuit ſpeciem aliquam creature: cui ſe rep̄ſentata per hominem ce leſtis ymago ſubiceret. ſed homo prelatus eſt homini vt gratiorem prelaturam effiteret ydemptitas ſpeciei. potiſſime cum diuina ſen tentia prefecit ad regimen popu lorum romanum imperium: dum oſtenſa ſibi figura numiſmatis in redditione cenſus ⁊ ſolutioni bus tributorum pre ceteris regi bus ceſaree fortune preſigniuit faſtigium: cui ſubiecit omnimo das nacōnes: nō ad hoc ſoluꝫ: vt eis imperando preeſſet: ſed vt ip ſius potiꝰ iuſticie cōpiā mīſtrādo

ꝓdeſſet: ne ꝑ impunitatem crimi nū cōualeſcat inſolentiā trāſgreſ ſoꝝ. Hec ille In qua ſentētiā treſ q̄ſtiones ſoluūtur. Prima qͣre ne ceſſe fuit regimen regis int̓ homi nes introduci cuꝫ homo deſideret naturaliter libertate gaudere. Ra tio eſt: ne impunita licētia ſcelerū iuſticiā extirparet. ⁊ ideo oportu it libertateꝫ ſubeſſe iuſticie. Secū dā qͣre nulla ſpecies aīalis creatue̓ aſſumpta ē in regimine hominis viꝫ quia homo ē animal ratiōate habēs in ſe ymagine trinitatis ⁊ iō nulli creature ſubici debuit cor porali qͥ ymagini tali caret: nec a gelus ei platus ē ſed homo homī vt gratiorem p̄laturam efficeret idemptitas ſpecici Terciā: ꝙ ex ſē tentiā d̓cā liquet quis int̓ r̓ges re gendi teneat faſtigium: qͥa viꝫ ī perator ex ſentētiā ſaluatoris Ma th̓. 23. Reddite gͦ q̄ ſunt ceſai̓s ce ſari ⁊ q̄ dei deo. Regiia vero qͣtuor imperialia p̄teriſſe cognoſcimus ẜm Cronicas ⁊ in ꝓphetia legimꝰ Danielis: viꝫ Aſſirioꝝ: Perſarum Grecoꝝ ⁊ Romanoꝝ. Imperium vero romanoꝝ qd̓ ꝑ Cōſtantinū ad grecos fuit deuolutum trāſtū lit romana eccīa in theutonicos ī ꝑſona karoli magni filij Pippini tꝑe Stēpham ſecūdi ex de elcōe ⁊ electi poteſtate ca. Venerabilē. Hic at eſt r̓x regū cui omnes ſub ſūt nacōnes ⁊ populi: qui viꝫ tem poa̓lia ab eo recipuit. Sacerdotio tamen ac ſūmo pontifici dn̄t ſub eſſe. ſicut decla̓tur ex de maioītate ⁊ obia ca. Solite. Pontifex em̄ in ſpūalibꝰ antecellit q̄ tanto tꝑali bꝰ ſūt dignora qͣnto anima p̄fer lcio tur corpori. Vn̄ imperatori p̄celle re decla̓tur ī decretali p̄dicta dupli citer. vel duplici auctoritate. Qua rū vna eſt ꝙ dominus dixit Ihere mie qui ſacerdos fuit. Ecce ꝯſtitui te hodie ſuꝑ gētes ⁊ regna Iher̓. pͥmo. Alia ē Gen̄. i. ibi dicit: ꝙ de us fecit duo magna luminaria: duas poteſtates īſtituit qͥ ſunt po tificalis ⁊ regalis poteſtas ad ec cleſie firmamētum: ſed illa que p̄ eſt dieia ſpūalibus maior ē. que vero nocti.icarnalibꝰ minor ē. Se cūdo de r̓gie inſtituconis congrui tate eſt ſciēdum: ꝙ inſtitutio regͣ ſiue principis quadruplicivia ſo let eē legittīa. viꝫ d̓ina ꝑmiſſiōe: eccīe collacōe: gn̓is ſucceſſiōe. ⁊ v nanini elcōe. Exēplū pͥmi de ſaul ⁊ d̓d̓. 1 Reg̓. Exemplū ſecūdi qūo Aoyſes prefecit Ioſue Deutro. z. Et Vaniuel vnxit dauid ī regē in figura ꝙ vicariꝰ xp̄i ⁊ p̄latus eccleſie cōfert principatuꝫ ⁊ regi am poteſtatem ad vtilitateꝫ eccle ſic. Vn ⁊ vis ⁊ auctoritas exami nādi ꝑſonam electaꝫ in regem ⁊ ꝓmouendi ad imperiū ad papa ſpectat. ſicut patet extra de electō ne ca. Venerabilem. Exemꝑ lum tercij de Salomone filio dauid ⁊ multis alijs. Exemplum quarti de Veſpaſiano ⁊ multis alijs qͥ elec cōne populi vl̓ ſenatus adepti ſūt regiam dignitatem. de qͣdam at principis elcōne mirabili n̄arrat Solinꝰ de mirabilibꝰ mūdi ita di cens Apud Trachiā in regis ele ctione nō nobilitas preualet: ſed ſuffragium vniu̓ſoꝝ. Populus em̄ elegit ſpectabilem in moribꝰ l̓ īueterātū clenitia: l̓ ī anis gueꝫ

ſed hoc ī eo q̄rit̉ cui liberi nulli ſūt Nā qui pr̄ fuerit eciā ſi vita polle at nō admittit̉ ad regēdum. ⁊ fi forte duni regat genuerit exuitur poteſtate Ideo hoc maxime cuſto dicur: ne fiat hereditariū regnum deinde ſi rex p̄fea̓t maxima equita tem nolūt ei totū licere: ſed go. rec tores accipit: ne in cauſis capituꝫ ſolus iudicet ⁊ ſi diſpliceat iudica tum ad populuꝫ reuocat̉. atqꝫ ita datis iudicibꝰ ⁊0 fertur ſentētia cui neceſſario acquieſcere ē. Hec Solinꝰ Tercio de regie exēcucōis auctoritate poteſt exponi illud ꝓ uerbioꝝ. 30. Rex qui ſedet ī ſolio iudicij diſſipat omne malū in tui tu ſuo. Vbi quatuor ꝯditiones po nūtur neceſſario requiſite ad hoc ꝙ regia auctoritas executionē de bitam ſociantur. ſciꝫ trāquillitaſ in prefidendo. quod notatur cum dicitur. Rex qui ſedet. Equitas in diſcernendo. quia in ſolio iudicij Perſpicacitas in īquirendo. intui tu ſuo ⁊ veritas in puniendo diſſi pat omne malū. Quarto p̄cipue penſabant antiqui regie conuer ſationis ꝓbitatem: vt ſicut prece dit ⁊ precellit ceteros dignitate r̓ gali ſic antecedat bonitate moa̓li Vn̄ Sen̄. epl̓a. ⁊. Natue̓ ē nō dete rioribꝰ potiora ſubmittere: ſꝫ meli oribꝰ Arietes qui ducatu preſūt zregibꝰ aūt maxima cornua ha bēt aut vehem̄tiſſima ⁊ fortiſſima Non p̄cedit armēta degener tan rus ſed quimagnitudine ceteros mares vnicit. Elephātoꝝ gregeꝫ excellentiſſimꝰ ducit. Sūma felici tas erat gētiuꝫ in aureo ſetulo: in quo nō poterat potētior eſſe nͥ me Cap̄ xviij; lior. In illo igit̉ ſeculo qd̓ aureum ꝑhibet̉ penes ſapiētes fuiſſe reg nū poſſidemꝰ indicat qn̄ officium erat imperare n̄ regnū. Hec Sen̄. Et Boetiꝰ de ꝯſo. li. i ꝓſa. 4. d̓t ſic. Tu īquit hanc ſētentiaꝫ ore Pla tonis ſanxiſti Beatas fore reſpb̓li cas ſi eas vel ſtudioſi ſapīe rege rent vel eaꝝ r̓ctores ſtudere ſapīe cōtingeret Vn̄ metrice dicit̉. Regͣ btā forēt ſi vel ꝯtīgeret eē Ph̓os reges l̓ reges ph̓ari. Lcīo ⁊oi. Vni gͦ qͥetū ſilentiū tene rent̉ oīa ⁊ nox in ſuo cur ſu mediū it̓ hr̄et oīpotēs ſermo tuꝰ dn̄e exiliens de celo a re galibꝰ ſedibꝰ venit durus debella tor in mediā exterminij terrā ꝓſi lijt. Sladiū acutū inſimulatum ī periū tuū portans. Et ſtans oīa re. pleuit morte ⁊ vſqꝫ ad celum atti gebat ſtās in terra. ¶ Poſtꝙͣ oſ tenſuꝫ ē ꝙ pena ext̓iacōis primo gēitoꝝ nulli peꝑcit ꝓpter gn̓is nō bilitatē: qͥa eqͣlit̓ afflixit r̓gē ⁊ vul gū dominū ⁊ ẜuū. In iſta lra ꝯſē qͣnter decla̓tur ꝙ ecia nō peꝑcit a liquibꝰ ꝓpt̓ tꝑis īportunitate. Cuꝫ nox ſit tꝑſ humane qͥete deputa tu moleſtiꝰ affligit oīs adu̓ſitas ¶ Vnde ī iſta lra tria fiunt quia primo deſcribit̉ hoā decurrenſ. Se cūdo cā efficiēs. Tercio effectꝰ ſe qͣns Scd̓a ibi. Op̄s ẜmo. Tercia ibi. Itans oīa re. Eirca primū d̓t ſic Cū eī qͥetū ſilentiū tenerent oīa ꝙ media nocte qͣndo hoīes da tur qͥeti ⁊ ꝯtinent ſe a ſtrepitu ⁊ tumultuſ. ī tēpeſto ⁊ nox ī ſuo cur ſu ⁊cͣ. ¶ Septem em̄ ſunt hore no ctis ẜm yſidoꝝ..l. Ethimo. ca. 33. videlicet veſperum. crepuſculuꝫ ⁊

conticinium ⁊ in tempeſtum galli cinium: matutinū diluculum Veſ peruꝫ dicit̉ a ſtella q̄ ſoleꝫ occiden tem ſequit̉ vno tꝑe ⁊ alio tꝑe p̄ cedit. Vn̄ eadem ſtella vocat̉ heſ perus: quia ſequit̉ ſolem p̄cedenſ tenebras noctis ⁊ tunc dicit̉ luci fer: quia p̄cedit ſolem in aurora. Vn̄ Bo etiꝰ pͥmo de ꝯſolacōe me tro. Atqui primo noctis tꝑe a git algētes Heſperus ortꝰ ſolitas iterū mutat habenas Phebi pal lens lucifer ortū. Crepuſculuꝫ idē vſt qd̓ dubia lux. Naꝫ creperū du bium dicimꝰ hoc ē inter lucem ⁊ tenebraſ Conticiniū dicimꝰ qnͣdo omnes ſolent cōticeſcere qd̓ ideꝫ ē qd̓ ſilere Intēpeſtū mediuē ⁊ īac tuoſum tēpus noctis qn̄ agi non p̄t ⁊ oīa in ſopore ⁊ qͥele ſunt Me diū̓ āt noctis actu caret Gallicini um d̓r illa ꝑs noctis in qua galli lucem pnuuciant ſuo cantu. Ma tutinum dicit̉ in abceſſu tenebra rum ⁊ aurore aduētu. Diluculū di citur qͣſi iam incipiēs parua diei lux. Ergo in tempeſto qn̄ omnes ſunt in ſilēcio. ⁊ nox in ſuo curſu medium iter habet Nox eſt ꝙͣdo ſol eſt ſub terrā ⁊ ſpacium noctis ab occidente ad oriētem ſub terra ſolis eſt curſus ẜm damaſcenuꝫ. li. pͥmo c. ¶ In medio gͦ illiꝰ noctia t̓ribuis oīpotens ẜmo tuꝰ dn̄e a. p̄ ceptum tuum qd̓ ē xp̄s vel āgelꝰ ẜmonis tui nūcius vel executor ꝑ cepti. Ecce cauſa efficiens iſtiꝰ Exi lies de celo a r̓galibꝰ ſedibꝰ venit q ab ipſis āgelis in quibꝰ deꝰ ſedꝫ ſiue reſitet durus debellator in me diā exterminij terrā vni medium egipti q̄ ſuit tunc terra ext̓minij. gladiꝰ tuꝰ ⁊ ẜmo tuꝰ vel āgelꝰ ha bēs gladiū acutum: inſil̓atum a verū ⁊ nō fictū imperium tuū por tans. ecce horadecurrens ⁊ ꝑſona occidenſ ⁊ ſequit̉ effcus ſubſeq̄nſ ⁊ ſtās repleuit oīa morte ⁊ omēri domos repleuit mortuis Exodi. 13. Non erat domꝰ vbi n̄ iaceret mor tuus ⁊ vſqꝫ ad celos attingebat ſtās in terrā. Ecce in euitabrlitas de qͣ nullꝰ euadere potuit. MHic ē dubitatio lralis Vtrū āge lꝰ ext̓minator egipti fuerit bonuſ Et videt̉ ꝙ ſic. Nā de illo āgelo d̓r Act. λ. Huc.ſ. Aoyſen deꝰ pͥncipē retemptorēqꝫ miſit in manu age li qͥ apparuit ei in rubo. Hic eduxit eod faciēs ꝓdigia ⁊ ſigͣ in terra in egipto: ī mari ⁊ in deẜto qͣdragin ta ānis. Itē ad Heb̓. i. Qui fcīt an gelos ſuo ſpūs Vbi Greg̓. Ad ex erciciū vīdicte mittit deꝰ āgelos ſuos vt in Iodoma. gͦ boni angl̓i ext̓minatores fuerūt Todomoꝝ ⁊ eadē rōe Egiptioꝝ Iteꝫ yſa. 34 Egreſſus ē angl̓s dn̄i ⁊ ꝑcuſſit in caſtris aſſirioꝝ is. milia. gͦ āgl̓ſ bonꝰ ꝑcuſſit aſſirios. ⁊ eadē roē E giptios ¶ Ad oppoſitū fzech̓. 3o. diſſipabo t̓rā ⁊ ponā eā in manꝰ aliēoꝝ Greg̓. ī moͣli. Nō eī boni ā gl̓i ſꝫ mali tortores ſūt Item Augͥ ſuꝑ illd̓ pͣs. Miſit ī eos irā īdigͣnio nis: immiſſiōes ꝑ angl̓os malos Poſſumꝰ īquit ſine dubio malis angl̓is attribue̓ mortes pͥmitioꝝ ⁊ īduracōes Egiptios. ¶ ℟. Hic ē duplex modꝰ loqͣndi. Vnꝰ: ꝙ an gl̓s malꝰ erat ext̓iator Egiptioꝝ ſꝫ poſtea miſit deꝰ angl̓m bonum qui malū cohiberet: ne ſimiliter exterminaret Hebreos. ⁊ de illo

illo dicitur vt in littera patet. Attī gebat vſqꝫ ad celuꝫ. Alius modꝰ dicendi ē: ꝙ fuit āgelus bonus Et hoc magis ꝯcordat cum lrā huiꝰ lectionis: quia aliter eēt minis di ſtortū exponere prima ꝑteꝫ de an gelo malo. ⁊ ſecundaꝫ de angelo bono qn̄ d̓r. Stans oma repleuit morte vſqꝫ ad celum attingebat ſtans in terra. ⁊ ꝙ angeliboni ex terminat malos corpoa̓liter expͥſ ſe dicūt prime racōes. Mali vero punuit aliquādo bonos corporalit̓ tm̄. ſicut pꝫ Iob i. ⁊ ⁊. Ecce in ma nū tua ē: verūtamen aīam eius ẜ ua: ſꝫ malos punuit boni angeli ⁊ corporalit̓ ⁊ ſpūaliter. Boni vo angeli pͥuiiūt maloſ hoīes in cor poralibꝰ penis nō ſpūalibus Hec gloſa ſuꝑ illud Pſalmi Immiſſio nes ꝑ angelos maloſ. ¶ Ad pri mū in oppoſitū de dcō Gregorij di cendū: ꝙ illud dictū debet ſic intel ligi: ꝙ angeli boni nō ſūt tortores bonoꝝ ſꝫ maloꝝ vt pꝫ in Zodo mitis ⁊ Aſſirij ¶ Ad ſecūduꝫ di cēdum: ꝙ Augꝰ nō det̓minat qͥd fuerit de facto: ſed quid poſſit at tribui angelo malo. Et vult dice̓ ꝙ angeluſ maluſ poteſt face̓ mu tacōes naturarū. ſic̄ mutare aqua in ſāguinem vel creare ranaſ: ſed occidere pecorā primitiua ⁊ obdu rare. i. temptare de obduracōe poſ ſunt de poteſtate eis cōceſſa a deo. Poſſet eciā dici ī ꝓpoſito noſtro ꝙ angelus bonꝰ v̓tebat̉ demo nibꝰ eos cōgēdo exterminae̓ egip tios ⁊ ſic iſta excerminatio fuit ꝑ angelū bonū ⁊ ꝑ malū. Sed ex dcis orit̉ alia dubitatio. ⁊ e iſta qͥa dictum ē ꝙ angeli boni n̄ pu CCap̄. xviij. niunt bonos Vtrū aīe in parga torio punuitur ꝑ āgelos bonos vel ꝑ maloſ. Et ad hac q̄ſtionem dicēduꝫ: ꝙ nō punuitur ꝑ bonos nec ꝑ malos. Nō ꝑ bonos: qͥa nō eſſet ꝯuenies: ꝙ ꝯciues ſuos ita ve hemēter affligerent. Nec ꝑ malos hoc decet fieri: quia nō decet boaſ aīas ita torq̄ri quoꝝ priꝰ extiteri victores in via. Et ideo ꝑ ſolam di uinam iuſticiam ignis affligit aī mas in purgatorio exn̄tes: cōco mitant̉ tn̄ bōīs angel demooꝫ ad loca penalia aīas ducētibꝰ ⁊ eciā aīabꝰ ibidē afflictis aſſiſtūt vt de eaꝝ pena ſatient̓. Aſſiſtūt eciam moriētibꝰ ad explorandū in exi tu ſi aliqͥd in eis calumpniare poſ ſint. Vide ſanctū Thomā ſuꝑ. 4. ſētentiaꝝ di. 2. q. i. ar. 4. Iux illaꝫ clauſulaꝫ. Cū em̄ qͥetuꝫ ſilentiū te nerēt oīa ¶ Nonduꝫ ē ꝙ qͥes ⁊ ſi lentiū ꝯuēient̓ ꝯiūgunt̉: qꝛ nͥl ma gis trāqͥllitati ē ꝯtrariū ꝙ nniiia loq̄citaſ. Eſt eciā v̓tu̓o ſuꝫ ſilentiū moralit̓ cuſtos ꝯſcīe: frenū inſolē tie: decor innocētie ⁊ ſignū ſapiē. Eſt em̄ pͥmo moderatū ſilentiū cuſ tos ꝯſcīe. nā in ml̓tiloqͥo n̄ deeſt pctūm Vn̄ credo vbicūqꝫ hō ꝓnꝰ ē ad loqͣndū ꝯſcīa cito ledet̉. ⁊ ſic̄ nullꝰ theſaurus ſecure ponit̉ in ciſ ta q̄ nonhꝫ ceram: ita nec v̓tutes diu manet in ꝯſcīa hominis qͥ eſt immoderatus ad loq̄ndum. Hoī nes tempoe̓ belli habitant in ciui tatibꝰ muratis libentiꝰ ꝙͣ exͣ: quia ibi eſt maior ſecuritas ꝓpter forti tudinem muri: ita bone ꝑſone ⁊ ſi lencio bene murate ſunt quaſi for tia caſtra dei yſaie tercio In ſilen cio ⁊ in ſpe erit fortitudo veſtra

ciō Secundo ſilentium eſt frenum in ſolentie. ¶ Nota ꝙ nobilos equi freuatur ⁊ viles agrarij ⁊ nulliuſ valoris frenis nō vtunt̉. Et eodē mōdomoraliter viri ſācti qͥ xp̄ꝫ fe at ꝑ obīam freriatur ꝑ ſilennuꝫ a ſermonibꝰ indiſcretis ⁊ peiculo ſis retrahūtur Ecci. 28. Verb̓ tuis facito ſtatera ⁊ frenoꝫ ori tuo ree dos. Tercio ſilenciū ē decor īnocē te. Iacharias in ſilētio genuit Iohanem. Scitis ꝙ maiorē ſonū faciūt ligͣ arentia ꝙ virentia: ita aride ꝑſone freq̄n̄ter ſūt verboſe ſa. z1. Cultus iuſticis ſilētiū Va leriꝰ li. 7. c. ⁊. Tenocrates cum qͦ dam tꝑe maledicoꝝ ſermoni int̓ eſſet ſūmo ſilētio: vno ex hijs cō q̄rente Cur ſolus līguā cohibe̓t. Quia dixiſſe me inquit aliqn̄ peni tuit: tacuiſſe vero numꝙͣ. Itē aliꝰ ph̓s cuidā dicenti ſibi. Male de te dixit talis. Nō curo inqͥt: quia au ditus dꝫ eſſe robuſtior lingua: cū ſingulis hoībꝰ ſint ſingule līguē ⁊ aures bine. Vn̄ quidā cuidam verboſo dixit ſic. Cū nichil auſtul tes ſꝫ plurima vana loqͣriſ. Vna tibi melius auris ꝙ ora duo. Nā geminas aures nob̓ deꝰ os deditv nuſoꝫ audire decet plurima pau caloqui. Quarto ſilentiū modea̓tū eſt ſignū ſapīe. Vn̄ Ihero. ſuꝑ Ec cleſiaſten Pitagoricoꝝ. diſciplīa eſt tacere ꝑ qͥnquēmum ⁊ poſtea etuditus loqui Iob. 13. Vtinā ta ceretis vt putaremi ſapiētes. Sci tis ꝙ aq̄ qͣnto ꝓfundior tanto qͦe tior. Et codē mō ſapiētes qͣnto ꝓ fundius ſciūr tanto quietiꝰ ſilent Prou̓. 1s. Aqͥ ꝓfunda: verba ex o re ſapietis viū. Expertum eſt fre q̄nter ꝙ pauꝑ inercator tnͣſien ꝑ villā plura habet v̓ba ꝙ d̓iuea Ita ē interdum ꝙ pauca ſciēs ſē ꝑ eſt iactatiuꝰ de nichilo Prou̓. q. Vbi plurima ſūt verba ibi freqn̄ ter egeſtas. Et ꝑ oppoſitū habū dātes diuicijs ſapīe cum modeſ tiā ⁊ ſilēcio exprimūt ſenſū ſuum yſa. ⁊ Aque ſiloe currūt cum ſilē cio ⁊ fccͣs. ¶ Verba ſapientiū au diūtur cum ſilēcio plus ꝙ clamor pͥncipis inter ſtultos Verſuſ Sci re loqui decus ē decꝰ ē ⁊ ſciretacere Hec duo ſi poteris ſcire ꝑitus ero Fectio duceteſimaſecunda Vnc cōtinuo viſus malo rum ſompmorum turba Auerūt illos ⁊ timores ſuꝑ uene̓rūt inſperati ⁊ alius alibi ꝓ iectus ſemuiuꝰ ꝓpter quam cau ſam moriebatur demonſtrabat. Viſiones eniꝫ que illos turbaue runt: hec premonebant: ne inſcij que mala patiebātur perirent. ¶ Poſtꝙͣ oſtenſum eſt ꝙ pena illa ta egipcijs ī morte pͥmogenitorū nulli pepercit ꝓpter generis nobi litatē. nec ꝓpter tēporis importuni tatē. In hac pte declātur ꝙ nulli reꝑcit ꝓpter ſtatus inſēſibilitateꝫ ſiue qͣlitatem. In illa nāqꝫ nocte interfectōis pͥmogenitoꝝ nō peꝑ cit d̓ina vindicta dormētibus: ſꝫ indifferenter omnia pͥmogenita egipti interfecit ſiue dormmrent ſi ue vigilarent. In hoc autem diui nā ſeueritas temperamento dlem̄ tie commixta fuit ꝙ perituros ꝑ ſompma ⁊ viſiones premoninti ſcientes quare fuerunt in ꝓxinio puniendi tꝑaliter: ſi vellēt: et̓na liter ꝑ pͥmami ſaluarent̉. Tria gͦ

20 2 dicuntur in littera iſta. Primuꝫ ē ꝙ dormiētes p̄monebant̉ ꝑ ſōp nioꝝ apparentiā. Secundū eſt ꝙ expellebant̉ a locis ſuis ꝑ corpo ralem violentiā Terciū eſt: ꝙ im miſſio viſionū fuit eis adcōis re atus euidentiā. Primo gͦ ꝙͣtuꝫ ad ſompͥnoꝝ apparentiā d̓t ſic. Tūc ꝯtinuo ⁊ſtati ſine īpedimento: qꝛ ſentētia d̓ina decreuit hāc mirabi lem plagā īferre egiptijs illa no cte. Viſus ſompmoꝝ i. fantaſma tum ſubito apparentiū t̓bauerūt illos. ⁊ timores ſuꝑuenerūt inſpe rati in illis qͥ ſe ad ſompniū poſue̓ rūt ꝓ qͥete. Sic moralit̓ mūdiales dormentes in pctīs ꝙͣuis in dele ctacōnibꝰ ſꝑ ītendant qͥeſcere. re morſu tn̄ ꝯſcīe turbātur cōtinuo quē ſecū hn̄t. ⁊ nō ſolū ſic pertur habatur egiptij ſpūaliter ⁊ yma ginarie ſꝫ eciā tnͣſferebātur corpo ralit̓ de loco ad locū. Et hoc eſt qd̓ d̓t. Et alius alibi ꝓiectꝰ ſemiuiuꝰ ⁊ vnꝰ in vno loco. alius in alio lo cō iacuit ſemuuꝰ ⁊ deficiens ab actu vitali: qͥ eſt ſēſus vel motus demōſtrabat cauſam ꝓpter quā moriebat̉ modꝰ moriendi: ita ir regularis fuit ex diuerſis circum. ſtantijs: ꝙ euident̓ apparuit: ꝙ n̄o habuerūt cauſā efficientem niſi deum ¶ Notandum moraliter ꝙ duo faciūt vitaꝫ ſpūalem aīe viꝫ vtus ⁊ ſcīa. Virtus in volūtate ſi ue affectu: ſcīa in ītellcū Quando gͦ v̓tus tollitur ⁊ remanet ſcīa tc̄ talis ꝑſona rilinquitur ſemiuiua Scit enim bene agere: ſed tamen nō operatur. Et talis tamꝙͣ vilis ꝓiciendus ē in foueam īfernaleꝫ Luce. j0. Plagis impoſitis abier̄t Cay xvvj. ſemiuiuo relicto. Hoc ē ꝙ Am on̄ vdyabolus raſit dimidia barbaꝫ nūcioꝝ dauid ⁊ decurtauit veſtes eoꝝ vſqꝫ ad nates. ⁊ Reg̓. j0 Aō raliter loq̄ndo. dimidia ꝑs barbe radit̉ qn̄ oꝑatio v̓tutis omittitur ⁊ claritas ſcīe reẜuatur. veſtes p̄ ſcindūtur vſqꝫ ad nātes quādo fa ma expius operibꝰ orta vilitas ꝑ ſone q̄ ꝑ nates deſigͣtur denūdat̉ Semnuiuꝰ eciā d̓r peccator viuenſ ī corpore ⁊ mortuus ī anima. Aīa em̄ talis mortua ē ſpiritu? aliter q̄ caret vitā gratie Ad Tytū. 6. Vi dua que ī delicijs eſt: viuens mor tua eſt. Semuiuꝰ eciam dicitur fama clarus ⁊ vita ſordidus Apo calipſis tercio. Nomen habes ꝙ viuas ⁊ mortuus es. Tādem fina liter dicitur ī lrā: ꝙ talis apparen tia viſionum dormiendo fuit frā eis ad cōmunis reatus euidentiā vt viꝫ p̄monerentur de peccatis fu is ne ignorarent q̄re tot mala pa tiebātur. Vnde dicit ſic Viſiones em que illos turbauer̄t hec p̄mo nebāt ex dei miſericordia: ne īſcij ꝙ ignorantes quare mala patie. bātur peirent. Hc dicit Rabanꝰ ī glo. Hoc diuīe bonitatis ē qͥ pec cantes caſtigat: vt abſtineat a peccatis ſuis ⁊ pm̄am agāt Si aūt dei patiētia abutūtur ſine excuſa tione ieternum puniētur. Quia h̓ d̓r ꝙ egiptij fuerūt p̄moniti ꝑ vi ſiōes ſompnioꝝ fit dubitatio lrā lis. ¶ Vtrū diuīatio ꝑ ſompnia ſit licita. Et arguit ꝙ n̄ Nā Leuit̓. i9. d̓r Nō augua̓bimi nec obẜūa bitis ſompnia Et ſil̓it̓ deūt̓. 18. ꝓ hibet̉ ſopmoꝝ obẜuacō. gͦ ē illici tū ¶ Ad oppoſitu ſcribitur Iohel̓

ltīo primo. Iuuenes veſtri viſionēs videbūt. ⁊ ſenes veſtri ſompͥma ſompniabūt. Et Iherem. 33. Pro pheta qui hꝫ ſompniū na̓ret ſōp mum ſuum. gͦ licitum ē in caſu ꝑ ſompniā diuinare. Et ꝯfirmat̉ ꝑ textum huiꝰ lectōis Viſiōes inqͥt q̄ eos turbauer̄t: hec p̄monebat eos. gͦ ille viſiones fuerūt ſigͣ fu turoꝝ euētuum. gͦ licitū ēꝑ tales viſiones ſōpmiales diuinare. Itē in ſcriptura ſacra legimꝰ multos ꝑ ſompnia diuinaſſe Gen̄. I. de Ioſeph qui dixit Vidi ꝑ ſōpniū quaſi ſoleꝫ ⁊ lunam ⁊ ſtellas du odecim adorare me ⁊cͣ. Et Iudicū 4. de ſompno mediāte quō cōfor tatus eſt Gedeon. ⁊ 2. Machab̓. lii. ſompmo digno fide oſtēſo Iu de Machabeo. Igit̉ aliqͣ ſunt ſom uia digna fide Pro dubitacōne iſta videndum ē primo quid ſit ſompnium ⁊ quid diuīatio. Sōp nium ẜm Areſt. 2. de ſompno ⁊ vi gilia: eſt fantaſma factuꝫ a motu ſimulacroꝝ in ſimplicit̓ dormiēte Remanēt em̄ ſimulacra: ydola ſi ue ſpecies in organo fātaſie ⁊ ex il lis cauſātur ydola in organo ſen ſus cōis ⁊ eciā in organis exterio rū ſenſuuꝫ. ſicut viſus auditus ⁊ ſic de alijs. Et ſic apparet hoī ꝙ vi deat: audiat ⁊ tangat eo ꝙ aīa v tit̉ ſimulacris rerū ꝓ rebꝰ ipſis. E ideo dicit Augꝰ n. ſuꝑ Gen̄. ad lit terā: ꝙ tūc ē ſōpniuni cum int̓ſpe cies receptas ⁊ veras res cuiꝰ ſūt ſpecies nō diſternit̉. ⁊ ido̓ xp̄s nu ꝙ ſōpniauit. diuinare vero eſt ꝑ dicere euētum futurū vel ignotū ꝙͣtum ad ꝓpoſitum ꝑtinet. Iſtis viſis dico tria. Vnū eſt ꝙ diuīatio ꝑ ſōpnia eſt licita in cau Secū dum ē ꝙ talis diuinatio nō ē ab oībus expectanda. Terciū eſt ꝙ talis diuinatio ē multuꝫ periculo ſa. Prima cōcluſio patet ſic. diui natio ꝑ ſompnia ē natuālis aliꝙͣ do. gͦ tūc eſt licita. cōſeq̄ntia patet An̄s ē Areſto. 2. de ſompno ⁊ vi gilia: de diuinacōe vbi dicit Areſ totiles ꝙ diuinacōem quā in ſōꝑ nijs agūt: nec ē cōtempnere ydo neū: nec omno ſuadere. vbi dicit Cōmentatorqꝫ nullꝰ homo ē qui nō vidit ſompniū qd̓ enūciauit ſibi aliqd̓ futurū. gͦ ⁊cͣ. Confirma tur ꝑ dictū Areſt. 14. Ethi. Fama nō omnino ꝑditur quā omnes fa māt. Multi at exiſtimāt ſōpnia ſigͣcionem habere tamꝙͣ ab expe rientia moti ẜm Ariſt. de ſōpno ⁊ vigil̓. vbi pͥus. Vn̄ veriſimile eſt diuinacōem eſſe nalem ⁊ ꝑ conſe q̄ns in caſu licitam. ¶ Eſt gͦ adu̓ tendum ſicut extrahi p̄t ex dictis bti Auguſtini ⁊ ⁊. ſuꝑ Gen̄. c. 44. ⁊ Areſt. de ſōpnō ⁊ vigilia ⁊ eciā Alberti in libro ſuo de eiſdeꝫ. Fōp nia ſumūt originem multipliciter Aliquādo a corpore humano: ali quādo ab anima: aliquando a cor poribus ſuꝑceleſtibus: aliquādo a ſpiritibus bonis: aliquādo a ſpi ritibus malis. Ex ꝑte quidem cor poris origenalit̓ oruūtur ſompma cōiter in huore. Vn̄ qn in corpore hūano ſuꝑhabūdat humor fleu maticus accedens ad organū fan taſie: fātaſia fit ſic̄ ydolum ſil̓e illi hūori ⁊ ppae̓t hoī ꝙ ē in aliqͦ hu mido ſic̄ in aqͣ: vel ꝙ guſtat aqua Sil̓it̓ qn̄ huor dulcis ⁊ fleumati cus deſcēdit a capite apparet illi

ꝙ ipſe guſtet dulcia. Conſimilit̓ colera nis habudante in corpore ſōpniat hō freq̄nter de incēdijs ⁊ ꝯflagracōe domoꝝ ⁊ hmoi. ⁊ ſic narrat Albertus quēdaꝫ ſōpmaſ ſe pice ardenteꝫ fuſā fuiſſe in ven trem ſuū. ⁊ cā fuit qͥa in eo habū dauit colera nigͣ. Vn̄ exurgens emiſit colerā ingra in mag̓ ꝙͣtita te. Talia gͦ ſōpnia manifeſte ſūt ſigͥficatiua futurarū infirmitatuꝫ freq̄nter. ⁊ de talibꝰ ſōpnijs bene inforntur medici adiudicādū de ꝯdicōe infirmi. Alia vero ſōpma originant̉ ex ꝑte aīe vn̄ hoīes ſol liciti ⁊ cogitatiui cū aliqͣ negocia facere cogitant freq̄nt̓ ſōpmat de eiſdē acci. li. Per multas curas ſe quūtur ſōpnia. Et hec ē cauſa qͣre hoīes freq̄nter ſōpmiat de amicis ſuis ⁊ notis ſuis ⁊ citiꝰ de eis ꝙͣ de exͣneis. ⁊ plura de eis p̄uident. Aī ci em̄ ꝓcul exijtes maxīe ſolliciti ſūt de ſemuicē. ſic̄ docꝫ Areſtotiles vbi priꝰ. Hec ē eciā cā qͣre dediti vilibꝰ vigilando: vilia ſōpmant dormēdo. ⁊ qͣre tantus poteſt eſſe habitus honeſtatis in vigilando ꝙ ꝑſona eciā nō aſſentiet dormi endo feditatibꝰ nec voluptatibuſ carnalibꝰ. ſic̄ docet Augꝰ io. ꝯfeẜ. zi. ꝙ tantum habituꝫ honeſtatiſ poteſt hō acqͥrere: ꝙ v̓tute iſtiꝰ ha bitus diſſipabunt̉ fātaſie male q̄ ꝑ ſōpma ingerunt̉ dormiēti. y Tercio ſūt ſōpnia q̄ cauſātur in hoīe v̓tute corpoꝝ ſuꝑceleſtiū. Nā corpora ſuꝑceleſtia influendo v̓tu tem noſtris corporibꝰ alterāt cor pora nr̄a in ſōpno. ⁊ tunc ꝯtīgit fantaſiā ſibi formare ſpeciēs ⁊ ydo la ꝯformia qͣlitatibꝰ in corpoe̓ cau CogE xxijj 20 2 ſatis. ⁊ ſic apparent aīe aliqͣ effe ctꝰ futuri. ſic̄ de bellis ⁊ fertilitate ⁊ ſteril̓itate t̓re ⁊ hmōi: q̄ a corpori bꝰ celeſtibꝰ cauſaꝫ hn̄t. ſic̄ fuit de ſōpnio Pharaōis de ſeptē bobꝰ ⁊ ſeptē ſpicis Gen̄. 4 2 Quarto originant̉ in nobis nonūꝙͣ ſōp miā aſpiritibꝰ bonis. ſic̄ pꝫ Math̓ ⁊. de āgelo qͥ apparuit ī ſōpnis Io ſeph ⁊ in alijs ſcriptue̓ locis. Et ta le videt̉ ſompniū Simonidis. de qͦ narrāt Valeriꝰ libro pͥmo ca. 4. Simonides cum ad litus nauem applicuiſſet īhumaſtumqꝫ corpꝰ iacens repperiſſet ⁊ illud ſepultu re mandaſſet: admonitus ideo ꝑ ſompniū ne proxima die nauiga ret: in terrā remanſit: qui vidit naues ſolui fluctibus ⁊ ꝓcellis in eius conſpectu obruti ſunt ipſe le tatus eſt ꝙ vitaꝫ ſuam ſompno ꝙ naui credere maluiſſꝫ ⁊ memor beneficij elegantiſſimuꝫ carmen eternitati conſecrauit melius illi ⁊ diuturniuſ homimi in anima cō ſtituens ſepulchrum que in deẜ tis ⁊ ignotis arenis conſtruxea̓t Hoc ſompnium ab aliquo bono ſpiritu potuit fieri in recompenſa tione pietatis Simonidis ⁊cͣ. Quinto origmnatur nōnumꝙͣ ſōp nia a malis ſpiritibuſ. ſicut patet de vxore Pilati: que ocioſa die paraſceues dormiebat: multaqꝫ paſſa fuit ꝑ viſum de xp̄o: demo ne immittente: vt per tales viſio nes ſeu apparitiones noſtram ini pedire potuiſſet redemptionem. Vnde mulier mandauit viro ſuo Pilato dicens taliter. Nichil ti bi ⁊ iuſto illi. Multa enim paſſa ſum per viſum hodie propter

eum Math̓. 2. Et a tali ſpiritu vi det̉ illud ſompniū cauſatū eē qd̓ narrat Valeriꝰ vbi pͥus de caſſio ꝑmēſi. Huic dormenti quidaꝫ ꝓ cere magnitudinis ⁊ nigri coloriſ apparuit: ſqualidus barba. ⁊ ca pite dimiſſo interrogatus quis eſ ſet reſpondit kakademon̄. Caſſiꝰ p̄territus familiā excitauit ⁊ que ſiuit ſi qͥs talis camerā ſuā fuiſſet ingreſſus. rn̄derunt ꝙ nō Rurſu obdormmuit. ⁊ rurſus eadem ſpeci es apparuit. Lumen gͦ iuſſit affer ri: ⁊ pueros ſibi aſſiſtere p̄cepit. Et ecce infra modicū tempus pꝰ hoc de mādato ceſaris capite pūi tus ē. Ex dictis eī patet ꝙ ſōpmia ſiue vno mō ſiue alio mō cauſen tur freq̄nter ꝯtingit ꝙ ſūt futuro rū euētuum ſigͣ. Ex quo patet ve ritas pͥme ꝯcluſionis ꝙ diuīatio ꝑ ſōpniā in caſu ē licita Scd̓a con cluſio ē ꝙ diuinatio iſta in oībuſ ſompnijs nō eſt expectanda Vn̄ Areſt. de ſompno ⁊ vigilia vbi pͥ us diſtīguit ſic. Quedā inqͥt ſōp nia ſūt ſigna alioꝝ effectuū: que dā cauſe: quedā accidētia a p̄tinē tiā ad futuros euētus. Signa fūt ſicut ſuperiꝰ de humoribꝰ colericiſ ⁊ fleumaticis. Cauſe ſunt int̓duꝫ qꝛ aliqn̄ homo vel ſollicitat̉ circa opus inchoatum vel inchoanduꝫ qꝛ in dormēdo ꝑfecte ꝯprehendit modū ꝯueniētem qūo illud opꝰ ꝑficiet. ⁊ poſtea iuxta fantaſiā ꝓ ducit ꝓpoſitum ad effectū. Et ſic ē ſompnium cauſa euētus futuri. Sūt eciā quēdā accidentia ⁊ imꝑ tinētiā ad euentu futurum: quia nec ſunt ſigna nec cauſa alicuiuſ euētus futuri. ⁊ ex talibꝰ ſōpnijs nullo modo eſt diuinacō expectā da. ⁊ ſic patet ſecunda concluſio Tercia concluſio eſt ꝙ diuinacō in indulgere eſt multum periculo ſum. Hec cōcluſio patet primo ꝓp ter deceptionem maloꝝ ſpirituuꝫ qui ꝑ ſōpnia nitunt̉ decipere illoſ vel ſeducere qui ſompnijs fideꝫ p̄ ſtant. ⁊ ideo faciliter poſſet homo nimis credens ſompnijs labi īde ſperacōem ad fuggeſtionem dya boli. Secūdo ꝓpter diuerſitateꝫ ſig nificationis in ſompnijs. Poteſt em̄ ſompniū equocē ⁊ eqͣliter ml̓ ta ſignificare. ⁊ iō homo applicāſ ad vnum ꝑticulare ſtatim decipi tur. Tercio qꝛ nō nulla ſompnia hn̄t interp̄tari ꝑ ſil̓e ⁊ n̄ nulla ꝑ ꝯtrariū. ⁊ in hoc caſu difficile ē diſ cerne̓. Ruarto: qͥa ſicut d̓t Areſt. li cꝫ ſōpma ſūt ſigͥficatiua futuroꝝ. aliqn̄ tn̄ nō ē neceſſe euentū ſōp nioꝝ accide̓. qͥa poſſunt ſuꝑiores cauſas īpediri. Sic̄ eī nubes q̄ ſūt cauſe pluue: aliqn̄ habundat ⁊ ſigͣnt pluuiā futurā ⁊ tam̄ ꝑ aliaꝫ cam ſuꝑiorē eas diſꝑ gentē ꝯtīgit plūuias īpediri. Conſil̓it̓ in volū tarijs oꝑacōibꝰ qͣs hꝫ qͥs ad ali qd̓ faciendū ⁊ firmū ꝓpoſituꝫ ad illud exēqͣnduꝫ: nō tamen eſt ne ceſſe ꝙ ſic faciat. p̄t eī fortiꝰ ꝯſiliū ſuꝑūenire ⁊ totū mutare ꝓpoſituꝫ ⁊ iō īterp̄tator ſōpmoꝝ nō dꝫ di ce̓ det̓iate ꝙ ſic eueniet ſic̄ ſōpniū ſigͣt ſꝫ cū ꝯdicōe nͥ fortiorca ſuꝑue niens īpediat. Et ꝯſil̓iter debēt aſ tronomi d̓inari. Vnde dicit Alb̓ tus vbi priꝰ: ꝙ aſtrologi dicētes determinate ꝙ talis effectus eue niet faciunt ſcientiam aſtrologi cam vileſcere: cum tamen in ſcīa

aſtrologica vicium non inuenia tur: ſꝫ in aſtrologo determinate ⁊ abſolute proferente. Periculoſuꝫ ē ergo ꝑ ſōpmia minis cōiter diui nare: qͥa poetice dicit̉. Sō pnia ne cures naͣ fallūt ſompnia plures ⁊ Ecci. 34. Vana ſpes ⁊ mendaciuꝫ inſēſato viro ⁊ ſompnia extollūt imperitoſ. Quaſi qͥ apprehēdit vm bra ⁊ ꝑſequit̉ vetuꝫ: ſic qͥ attēdit ad viſa mendaciā: ẜm hoc viſio ſōpͥmioꝝ ⁊cͣ. Et infra. Sicut ꝑturi entis cor tuū fantaſias patiet̉ niſi ab altiſſimo emiſſa fuerit viſita cio. Et ſic patet addubitationem ¶ Ad racōem in oppuſitu inhibe tur ne ſuꝑſticioſe hec fiāt nīs cōi ter. Nō aūt qͥn aliqn̄ liceat. ſicut declaratum e Lectio. ⁊03. ētigit āt a tūc iuſtos tep tatio mortis ⁊ ꝯmotio in heremo facta ē multitudi nis: ſꝫ nō diu̓ ꝑmaſit ira tua. ꝓpe rans em̄ homo ſine q̄rela dep̄cari ꝓ ppl̓is ꝓferenſ ẜuitutis ſue ſcutū oracōem. ⁊ ꝑ inceſum dep̄cacōem allegans reſtitit ire. ⁊ finem ip̄o fuit neceſſitati: on̄dens qm̄ tuꝰ ē famulꝰ. Poſtꝙͣ actum ē de pea mortiſ inflicta egiptijˢ ꝑ diuinā aīaduerſionē. hic trāſfert ſe auc tor ad tractandū de quadā īſolita pena mortis inflicta hebreis ꝓpter eoꝝ rebellionē. ¶ Vbi notandū ꝙ ſicut narrat̉ Numeri. 16. Chore filius yſuar fratris Amram: qͥ fu it pr̄ Aoyſi ⁊ Aaron īuidit eiſdē murmurans cōtra eos: ꝙ vnꝰ eō rū ſibi ſacerdotiū vſurpauerat: a lius principatū Voluit gͦ fieri ſa cerdos ⁊ fungi ſacerdotio: qd̓ ſoli Aaron ⁊ filijs eius ꝯceſſerat: in qͦ Cap̄lꝫ xviij. 20 3 eciā ꝓpoſitō adiūxerat ſibi ⁊ jo le uitas qūos omnes dignos pfere bat ſacerdotio. ⁊ in odiū ipſiꝰ Aa ron ⁊ in ſupplantacōem ipſiꝰ Mo yſi qui erat dux ppl̓i adiūxerat ſi bi dathan ⁊ Abyron: qui fuerūt rubēite quibꝰ dicebat deberi potiſ ſime ppl̓i principatū: eo ꝙ erant de Ruben pͥmogenito Iacob. deo gͦ vlcōe inſolitā infligēte dathā ⁊ Abyron a t̓ra abſorti ſūt: ſed ⁊ ignis ī maxima qͣntitate egreſſuſ de thuribilis Chore ⁊ alioꝝ leuita ꝝ qui cū eo eiuſdē ꝯſpiracōis fue rūt: eos viuos in fauillam redegit Aaron iuxta illos ſtante illeſo. Iſ tis penis viſis adhuc murmura uit ppl̓us cōtra Moyſen ⁊ Aaron Sequēti die omnis ſcilicet ml̓titu do filioꝝ iſrahel conuenit dicens Vos interfeciſtis populum domi ni? Cumqꝫ voluiſſet eos populus lapidare fugerunt Moyſes ⁊ Aa ron in tab̓naculuꝫ. ⁊ operuit eos nubes ⁊ ſtatim egreſſus ignis de tab̓naculo cepit populum confla grare. dixitqꝫ Aoyſes ad Aarō. Tolle thuribulū tuum ⁊ hauſto igne de altari pōe thumania. ⁊ vade rogare ꝓ populo. Accurrenſ qꝫ Aaron cum thuribulo. ſtetitqꝫ inter viuoꝫ ⁊ mortuos orans domi num. ⁊plaga ceſſauit. Fuerūtqꝫ ꝑcuſſi decemquatuor milia ⁊4oo abſqꝫ hijs quiperierant ī ſeditio ne Chore. Et de hac ſecūda hiſto ria hic auctor agit ¶ Et circa hoc duo facit Nā pͥmo narrat breuit̓ quo pena mortis fuit hebreis t̓ri biliter illata. Secūdo quomō fuit ſuauiter mitigata ibi. Sed nō diu ꝑmanſit. ¶ Circa primuꝫ tangit

ltīo peniam ⁊ pene cauſam: cum dicit Tetigit aūt ⁊ tunc iuſto a hebre oꝝ temptatio mortis a plaga ince dij quā mortui fuerūt multi de po pulo ⁊ temptatio mortis in mur muracōne populi ꝓpter quaꝫ fue runt digni morte. Et ſequit̉ cauſa pene illate ⁊ ꝯmotio facta eſt ī he remo multitudinis cōtra Moyſē ⁊ Aaron Sed qūo d̓t ꝙ tūc tetigit hebreos temptatio mortiſ. Nūqͥd em̄ illa cōmotio fuit tūc qn̄ pͥmo gēita egipcioꝝ occiſa ſūt? Et ma nifeſtum eſt ꝙ non ſꝫ bn̄ poſt. Et dicēdum ꝙ in hoc loco tūc non di cit ſimilitudinem in tempore ſed cōuenientiam in gene̓ pene. ⁊ for te in greco ſonat talit̓. Vel tūc id ē poſt. Qualit̓ auteꝫ illa pena fuit ſuauit̓ mitigatā ſubdit ꝯſeq̄nter vſqꝫ in finem capituli. Aodus eī quo illa pena ſopita fuit ⁊ finita cōtinet tria: viꝫ ipſiꝰ Aaron deuo tamoracōem: diuine ꝯſideratōis allegacionem ⁊ ſacrarū veſtiū re p̄ſentationem. ꝓpter hec em̄ tria angelum cedētem populum ceſſa re fecit a plaga Primo gͦ agit au ctor de ipſiꝰ Aaron deuota ſupplica tionē. Secūdo de ipſiꝰ racōnali cō ram dn̄o allegacōne ⁊ tercio de ve ſtui ſuarū quibꝰ indutus erat re p̄ſentacōne. Secūda ibi. Vīcit āt turbas Tercia ibi. In veſte pode ris eiuſ. ¶ Circa primū dicit ſic. Sꝫ nō diu ꝑmanſit ira tua id ē pe na ex zelo iuſticie diuīe ꝓuenies Properas em̄ homo id eſt Aarori ſine q̄rela: qͥ viꝫ habuit ſe ad deū pie: ad ſeipſū ſobrie ⁊ ad ꝓximū iuſte. ⁊ ido dignꝰ p̄ces deo funde̓ fuit ⁊ deprecari ꝓ populis id ē ad dep̄candum ꝓ hijs quoꝫ incēdiuꝫ conſūmauit ⁊ ꝓferens ſeruitutis ſue ſcutum ſciꝫ oracōem. Eſt enim orō aſcēſus mentis in deū ẜm Da maſtenū. Hec orō eſt ſcutum p̄la ti triplici virtute cornutum ad mo dū ſcuti: quia ẜm Bern̄. Oratio ē intētio cordis fide: ſpe⁊ cal̓tate ſub nixa. ⁊ dicit̉ ſcutuꝫ ẜuitutis p̄lati quia debitum ānexum officio pre lati ē orare ꝓ ſubditis. gͦ ſac̓dotis offitiū ē orones fūdere ⁊ ꝓ iuſtis: ne cadāt ⁊ ꝓ peccatoribꝰ vt r̓ſur gāt ad Heb̓. i. debet quēadmo ꝓ populo ⁊ ipſe ꝓ ſeipſo orare. Et ꝑ inceſum dep̄cacōnem alleganſ Obtulit enim thimiania ⁊ dep̄ca tus ē ꝓ populo Qu̓i. 16. Fuit autē thiniama puluis ꝯpoſitꝰ ex ſta cte nonicha galbano ⁊ thure. ſic̄ patet Exo. 36. Et vocatur h̓ incēſuꝫ ⁊ ſignāt deuocōem orōnis Apoc. 18. Aſcendit fumꝰ īcenſoꝝ de orōi bus ſanctoꝝ. Et Caſſiod̓. Oratio ſine deuocōne ē ſicut corpꝰ ſine aī ma Corpus ſine aīa ē cadauer ⁊ fetori ꝓximū qd̓ indignum eſtof ferri deo ⁊ ſanctis eiꝰ Sic gͦ diſpo ſitus Aaron reſtitit ire id ē penei miſſe a deo. ⁊ finē impoſuit neceſ fitati id ē violentie mortis vt dici tur. 1. Meth̓. c. de neceſſario: on̄s qm̄ tuus ē famulus id ē paſtor ⁊ p̄latuſ: cuius ē ꝓ grege ſe expone re qn̄ deus ppl̓m ſuū caſtigat. Circa illam clauſulam. Proferēs ſeruitutis ſue ſcutum oracōeꝫ. No tandum ē ꝙ deuota oracō eſt ra cōnabiliter ſcala nr̄e aſcenſionis ſcutū nr̄e defenſiōis ⁊ nūcius nr̄e legacōnis ⁊ redditus nr̄e ſubiec cōis Primo ē ſcala nr̄e aſcēſionis Per hanc

Per hanc enim aſcendinius ad deum ⁊ a terrenis ad celeſtia nos leuamꝰ accī. lj. Oratio humiliātis ſe penetrat celos vel nubeſ. Sꝫ du bium eē poteſt quid intēdimꝰ du deum oramꝰ: quia vel petimꝰ ꝙ o peret̉ illud qd̓ diſpoſuit ſe facturū pro tempore. ⁊ hoc videt̉ fruſtra. Nā ſine noſtris p̄cibꝰ quicqͥd di ſpoſuit ſe facturū ꝓficiet Vel peti mꝰ ꝙ mutet volūtatem ⁊ diſpoſi tione ⁊ velit ſicut nos voluꝰ. ⁊ hoc eſt impoſſibile: cū deus mutari n̄o poteſt Sed dicendū eſt ꝙ nō intē dimꝰ deum: nec diuinā diſpoſitio nem mutare: ſꝫ magis īſtare ꝙ cō pleat̉ ⁊ impleat̉. Sit em̄ deꝰ diſpō fuit ꝙ ea q̄ circa nos ꝯſūmabūtur ꝑ nr̄as orōes ꝯſūmari merebūtur Et iō dicit Boētiꝰ. ij. de ꝯſolacōne ꝓſa. 3. ꝙ q̄ ponūt oīa de neceſſita te euenire auferūt hūanigeneris cum do illud ſingulae̓ ꝯmercium .ſ. orationē Non gͦ cum oramꝰ deū mutare ꝓpominꝰ vel ad nos inclīa re: ſed magis nos ad deū leuare ⁊ noſtrā volūtatem ſuo beneplaci to ꝯformare. Et hoc pulchre decla̓t Dyonifiꝰ. 3. ca. de diuinis nomini bꝰ ſub duobꝰ exēplis. Quoꝝ pri mū tale ē Si ymaginemur vnam cathena luminis de celo depēdentē ⁊ nos alternādo manꝰ nntamur nl lam ad nos trahe̓: nō eam deſcen dere faceremꝰ eqͣliter: ſꝫ noſmetip ſos ꝑ ea ad ſuꝑius age̓mus. Sic in ꝓpoſito ē de oracōne. Secunduꝫ exemplū eſt tale: ſi eſſemus in na ui exiſtēte in aqua ⁊ teneremꝰ fu nes fortes in manibꝰ extētos ad nos de aliqͣ rupe immobili ⁊ trahe remꝰ fortiter illos funes: n̄ moueCap j8 remꝰ rupem ad nos: ſed econtra ⁊ nos ⁊ naue mōueremꝰ ad rupem. Sic cū oramꝰ nō moueniꝰ ad nos immobilē dei v̓tutem: ſed potius trahimꝰ nos ad eū. Secūdo oracō ē ſcutum noſtre defenſionis. Vn̄ hic dicit̉ Proferens ſue ſeruitutiˢ ſcutum ⁊ orationē. Narrat hiſtori a Gritōnū ꝙ rex Arcturꝰ illuſtris depictā habuit īfra ſcutum yma ginem v̓ginis benedicte filiū ſuū in brachijs baulantem. Ad hāc ymagineꝫ quociēs in p̄ſſura bel li incepit fatigari r̓ſpexit. Cuiꝰ ſta tim intuitu latēter vires recētes r̓ cepit. Vn̄ libro. 7. ca. lj. dicit̉ ꝙ di peꝰ eius prilken vocabat̉ in quo ymago ſancte dei genitricis depi cta fuit. Moraliter iſto modo debꝫ ſtutum nr̄e orationis ornari vt vi delicet intrinſecus habeat ymagi nem v̓ginis benedicte. Si enim y maginemur v̓ginem benedictaꝫ in interiori ꝑte ſcuti ſtātem: ip̄a vi debitur ſcutum nr̄e orationis d̓fer re. Studeamꝰ gͦ ſcutum nr̄e oratio nis ipſiꝰ ymagine exornare. ⁊ pō dus nr̄e dep̄cationis ſibi impone re ⁊ ipſa dignabitur nr̄am oracō nem portare ⁊ p̓ro nobis filio ſuo p̄ſentae̓. Nam quicquid filio ſuo offert: neceſſario acceptum ē. Et ido dicit Bernardꝰ ſuꝑ miſſus eſt Crede frater quicquid illud ē qd̓ do offerre paras Marie ꝯmenda re memento: vt eodem alueo ad largitorem gratie gratiā redeat qͥ influxit. gͦ oracōem noſtraꝫ duo dn̄t complere Xp̄s viꝫ ⁊ Maria. Dicunt gramatici ꝙ inter ꝑtes o racōnis principaliores ſūt nomē ⁊ v̓bum. Inter nomen ⁊ v̓bum

talis differentia datur̓ ꝙ nomen ſignificat ſubſtātiam cū qͣlitate ſi ne tempore. verbū ſignificat ꝑſo nā agere vel pati aliquid cuꝫ tem pore. de naturā eciā nominis eſt reddere ſuppoſitum ipſi verbo. ⁊ de racōne vbi eſt regere nomen ſibi in oracōne ſupponēs. ſicut in gra matica int̓ puerilia docti ſumus. Moraliter loquēdo kariſſimi ad hoc ꝙ nr̄a oratio q̄ ad p̄ſens ẜmo indꝫ ꝑmitti inueniat̉ ꝯgrua ꝯuēi ens ⁊ ꝑfecta ncre ē ꝙ ex noīe ⁊ v̓ bo ꝯponat̉. Verbū at qd̓ nr̄aꝫ oa̓ tionē ingredidēat certe ē illud ve būde qūo d̓r: ꝙ deꝰ erat v̓bum ⁊ v̓bum caro factum ē Ioh̓. i. Iſtd̓ v̓bum ꝑſonaꝫ ſigͥficat: īmo eſt ꝑ ſona filij dei. Sigͥficat eciā cū tꝑe qͦa qn̄ venit plenitudo tꝑis miſit deus filiū ſuū Ad Gal̓. 4. Sil̓iter iſtud vbum taꝫ actionem ꝙ paſ ſionem īportat Iſtiꝰ em̄ v̓bi actōe ſecula forta ſūt: qͥa Ad Heb̓. ii. Fi de intelligimꝰ ſecula optata eē dei v̓bo: vt ex iuiſibilibꝰ viſibilia fie. rent. Iſtiꝰ em̄ verbi paſſione cun cta ſunt reforta qͣndo v̓bum ens altiſſimi corporari paſſum ē cr̄ne ſūpta. Habemꝰ gͦ v̓bum qd̓ nrāꝫ orōem ingredi debet Sed qd̓ eſt il lud nomen qd̓ in oroē iſti v̓bo dꝫ ꝯiigi Reuea̓ nō inuenit̉ nomen ſub celo qd̓ iſti v̓bo ꝯuenientiꝰ cō iungi poſſit ꝙ illud de quo Luc. ī Nomē vgins Maria. Maria ecce ſbn̄a: vgo ecce qͣlitas. ⁊ hoc ſine tꝑe. Cuiꝰ cā eſt iſta. Rxͣto Phiſi. d̓r: ꝙ tꝑs eſt cā corrupcōis. oīa eī corrumputur ⁊ tabeſcunt ī tꝑe. Il le gͦ mulie̓s q̄ primo ſūt vgies ⁊ poſtea fiūt mures ſꝫ nō ſine corrup tione ⁊ gn̓atione certe ille muliē̓ꝫ ſūt v̓gines in tꝑe. Sꝫ hec benedcā ⁊ ſingularis q̄ v̓go cōcepit: v̓go peperit ⁊ poſt ꝑtum v̓go queꝫ ge nuit adorauit. Reuera ipſa eſt v̓ go ſine tꝑe vbi Trāſit ad ethera virgo p̄uerpera v̓gula yeſſe: Nō ſine corpore ſed ſine tempore tran ſit ad eſſe. Habemus ergo nomē ⁊ verbum pro noſtra oratiōe for manda. Sed vt īter hec omnimo dā congruitas oſtendatur reſtat videre quomodo ⁊ quando iſtud nomen huic verbo ſuppoſituꝫ red didit ⁊ quomodo virgo ab eodeꝫ verbo regebatur. Reuera kariſſi in quando illa benedicta ab eter nō predeſtinata: preſanctificata ⁊ dei filio conſecrata ⁊ cunctis crea turis ſuperpoſita: ab angelo exti rit ſalutata ⁊ ipſa hoc nō obſtan te quaſi vniu̓ſis ſuppoſuit ſemet ipſam iſti verbo benedicto ſuppo ſitum reddendo dicens. Ecce ancil la domini. Et certe eadeꝫ humilita te qua ſic ſuppoſitum verbo reddi dit ab ipſo conſequenter regipe cijt̉ quādo ſubiunxit. Fiat michi ẜm verbum tuum. Ecce inquit an cilla domini: fiat michi ẜm v̓buꝫ tuum. ¶ De dictis hic dūbitatio oritur. Impoſſibile videtur apud gramaticos: ꝙ nomen reddat ſuppoſitum v̓bo ⁊ tamen nō rega tur a v̓bo. Modo inuenio iſtam v̓ bo reddidiſſe ſuppoſitum quādo nequāꝙͣ recta videtur a v̓bo. Rn̄ do certe v̓bum īcarnatum pepēdit in cruce ipſa reddidit ſuppoſitum iſti v̓bo. ſicut Ioh̓. 19. d̓r. Stabāt īquit iuxͣ cruce mater ih̓ū ⁊ ſoror mr̄is eiꝰ. Qd̓ āt v̓go iſta tūc tꝑis

recta non fuit a verbo. ꝑbatur qꝛ ſi ſic fuiſſet r̓cta a verbo in morte ſicut in ortu: certe tunc ſicut ipſa v̓ bumpeperit ſine pudore: ita v̓bū vidiſſet mori ſine dolore. ſꝫ ſic nō fuit: quia ipſa maxime doluit. er go inter nomen ⁊ verbū: viꝫ ma trem ⁊ filiū q̄ deberent eſſe ꝑtes o racōnis noſtre tunc temporis ma la gramatica fuit. ¶ Ad iſtam q ſtionem tripliciter reſpondeo. V uō modo poteſt ꝯcedi cōcluſio ꝙ viꝫ tēpore mortis xp̄i grāmatica mala fuit in mūdo ⁊ homines loq̄ bātur falſum latinū. Multi em̄ la tinū tunc temporis loquebantur falſum de xp̄o. Videmꝰ em̄ quādo gramaticus ſcribit falſū latinuꝫ hoc eſt incōgruum: ponit cruce in margine vt poſtea corrigat̉. Vn de in illa littera que ē ꝓ̄pinqͥor cru ci denotatur eē mala gramatica. Ergo cum illa beata virgo tunc tē poris ſbetit ꝓpinquior iuxta truce non eſt mirandum ſi in ea mala gramatica fuit ⁊ ſi v̓bo ſupponēs a verbo: more ſolito recta nō fuit. Cōfirmatur hec veſponſio: quia ſi cut tunc temporis falſa fuit aſtro nomia in mundo quare nō potuit eē mala gramatica. dicat aſtro logus Quare eclipſis facta fuit ī ſole: luna exiſtēte in oppoſitione Et dicet gramaticus qualit̓ defec tus fuit in regimine verbi: nomi ne exn̄te ad verbuꝫ in debita ſuꝑ poſitione. Sed quia hec reſponſio nō ſaluat bona gramaticam fuiſ ſe tunc ¶ Ecce alia reſponſio ⁊ me lior Verum eſt ꝙ nomen in noīa tiuo caſu regulariter loquēdo nō ponitur abſolute quin a verbo re Capl̓ xviij. gatur. Sed in ablatīo caſu valde cōmuniter abſolute ponitur. ⁊ di citur a gramaticis ablatiuꝰ caſuſ abſolutus. Aodo moraliter Ma xiā in morte verbi icarnati fuit to taliter in ablatiuo caſu abſolute poſita quādo anima xp̄i abſolue batur a carne ⁊ corpꝰ filij aufert batur a matre yſaie. 38. Genera tio mea ablata eſt ⁊ ꝯuolura eſt a me. Sed certe in cōceptione ver bi ipſa ſtetit totaliter in nomina tiuo caſu In cuiꝰ ſignū euangeliū narras xp̄i ꝯcepcōneꝫ replet noī bꝰ paſſum illo Lūc. i. vbi d̓r. Cui nom Nazareth. Cui nom̄ Ioſeph Lo o ⁊ nomē v̓ginis Maria ⁊ vocabis nomē eiꝰ Ih̓m. Ecce ꝙ poſuit toͣlit inntīo caſu. Sꝫ certe euāgeliū Io. vbi narrat̉ quo ſuppoſuit in mor te vbi nomē Marie ſubticet̉. Sta bat inqͥt iuxtā cruce mr̄ ih̓u ⁊cͣvt ꝑ hoc ſigͣnter denotaret ꝙ ipſa n̄o ſtetit in ntio caſu ſꝫ mag̓ ī abltīo Ecci̓. 27. Iā ablata ea̓t oīs ſpes ſa lutis. ¶ Sꝫ t̓cia rn̄ſio dari pōt ꝙ ſiec fuit tūc tꝑis mala gramatica nec ipſa fuit a regimīe toͣliter ab latā: ſꝫ c̓te rc̄a fuit a v̓bo licet n̄ im mediate: tn̄ mediate quodā adu̓ bio. Vn̄ donatus. Adu̓biuꝫ ē ꝑſ orōis q̄ adiūcta v̓bo ſigͥficatio em̄ eiꝰ explanat atqꝫ iplꝫ. ſꝫ nullꝰ ma gis ſigͥficacōeꝫ ꝟbi explanāit eiꝰ qꝫ voluntatē ꝯpleuit ꝙ v̓bi catiſſi mꝰ Ioh̓es euāgeliſta Vn̄ ſic̄ xp̄ſ vocat̉ vbuꝫ ſic Ioh̓es p̄t dici ad u̓biū. ⁊ c̓te xp̄s v̓bū expiras ī cru re ꝯmiſit Io. adu̓bio regimē mr̄is ſue dicēs. Mulier ecce fi. tu. Sein̄ d̓t diſcipulo. Ecce mir̄ t. Io. q. ⁊ ex illā horā accepit ea diſcipulꝰ ī fuā v ⁊

ltīō Notate modum xp̄i loquendi Et ce filius tuꝰ. Potuit aūt dixiſſe Iſ te ē filius tuꝰ. ⁊ iſta ē mater tua. Non ē aduerbiuꝫ in mūdo quod regat nominatiuū caſum niſi hoc adu̓brum ecce vel en qd̓ idem eſt Voluit gͦ in hac extrema moriē tis locutione aliqͦ vbo vociſqꝫ ſo no exprimere hoc adu̓bium ecci in ſignū: ꝙ illa benedicta nō dein ceps immediatē a xp̄o v̓bo corpoa̓ li p̄ſentia: ſed mediante adu̓bio Iohāne regeret̉. Habemꝰ gͦ nom̄e ⁊ vbum. ¶ Tercio oratio ē nun ciꝰ noſtre legacōnis Vn̄ Augꝰ ſu ꝑ psͣ. 6l. Orationis pure magna vtus eſt ⁊ velut fidelis nūciꝰ man datum ꝑagit ⁊ illuc penetr̄t quo caro nō peruenit. Vn̄ Psͣ. Intret in cōſpectu tuo oratio mea inclina aureꝫ tuā ad p̄ceꝫ meā ¶ Cum eī tres ſint ſatiſfactionis ꝑteſ: elēo ſina oratio ⁊ ieiuniū dubiū p̄t eē que iſtaꝝ ſit potior ad ſatiſfaciē dum. Et dicunt̉ quidam ꝙ oracō eſt potior Sed in ꝯtrariū dicendū ⁊ tenēdum ē ꝙ elemoſina ē poti or. Nā ꝯtinet in ſe tam v̓tutem ora tionis ꝙͣ ieiuiij. ⁊ id̓o ſicut aīa in tellectiua eſt nobilior ſenſitiua ⁊ vegetatiua: quas v̓tualiter conti net: ita elemoſina efficacior ē ad ſatiſfaciēdum ꝙ ieiuniū vel ora tio de natua̓ ſui ceteris paribꝰ Cō tinet em̄ elemoſina v̓tutem ieiu nij ⁊ oracōnis duplici racōne Pri mo: quia elemoſina ꝯſtituit eum cui datur debitorem ad orandum ⁊ ieiunandum pro eo qui dedit. Scundo: qͥa elemoſina eſt quedā oblatio facta deo q̄ vim oracōniſ habet. Similit̓ elemoſina cōtinet ieiuniū inqͣntum ꝑ clemoſinā bo nā exteriora q̄ ad corporis ſuſten tacōem ꝑtinent diminuūtur. Oā tio vero cōtinet ieiuniū in v̓tute. Nam extentio intellectus in deuꝫ debilitatem corporis parit ſicut eē ieiuniū. Et ideo īter iſta tria minꝰ eſt ieiuniū: elemoſina maximū ⁊ oratio tenet mediū. Quarto oracō ē redditus nr̄e ſubiectiōis. Cadit em̄ oratio ſub p̄cepto determīate ⁊ indeterminate. Determinate qͦ dem qͣntum ad miniſtros eccleſie qui ex ſtatuto ⁊ p̄cepto ad hoa̓s canonicas dicendas obligantur Indeterminate v̓o qutum ad om nes. Omnis em̄ homo tenētur ſu am ſalutem ꝓcurare: q̄ ſine oratō ne adulto nō ꝯceditur ⁊ ideo ora re mentaliter vel vocaliter eſt de iure nature ⁊ reducitur ad ſecun dum preceptuꝫ prime tabule e mento vt die ſabhati ſanctifices Tꝑs v̓o orandi laycis videt̉ īſti tui ex ſtatutis canonū diebꝰ feſti uis qn̄ tenent̓ d̓inis officijs īter eſſe: vt miniſtris ꝓ ppl̓o oratibuſ ſuā ītencōeꝫ cōfirment. Eſt gͦ orō qͣſi quidā r̓dditus quē deus a no his exigit ſibi dari Oſee. 14. Vēni aufer miqͥtatē ⁊ accipe bonū ⁊ red demꝰ vitulos labioꝝ noſtrorum ꝟorationes deuotas Lcio. ⁊og Icit aūt turbas nō in v tute corporis: nec in arma turā potētie: ſed v̓bo illuꝫ qui ſe vexabat ſubiecit: iuramen ta patrum ⁊ teſtamentum come morans. Cum em̄ iam aceruatim cecidiſſent ſuper alterutrum mor tui interſtitit ⁊ amputauit impe tum ignis ⁊ diuiſit illam que ad

ad viuoꝫ dulebat viam MPoſt ꝙ factum eſt de forma quā ſūmꝰ pontifex Aaron obſeruauit ī cedā do diuina offenſam ꝯtra populū quatum ad ſupplicationē. In hac ꝑte ꝓſequitur de eadeꝫ forma pla candi deū quatum ad familiarem allegationem. Allegauit autem Aaron deo ꝓ populo ſaluando pͥ ſcientiam ⁊ antiquā dei ad ppl̓um iudeoꝝ vehemētem affectionem cōmemorans ei multa facta que fecerat patribꝰ eoꝝ vt ſic memor amicicie veteris nouas offenſas remitteret. duo gͦ fiunt in littera iſta. Primo oſtēditur quomodo Aaron adeptus victoriam ꝑ diuīe affectionis allegationem. Secun do ponit euiſdeꝫ victorie explana tionem. Secūda ꝑsͣ ibi. Cum em̄ iam. ¶ Circa pͥmū duo facit. Pri mō excludit illud quod videbat̉ ſtatui pontificali ꝯtrarium. Secū do ſubiugit illud quod eidem ſta tui noſcitur eſſe neceſſarium ibi. Sed verbo Cōtrarium em̄ videtur ſta tui pontificali armata potētia ſeu v̓tute corporis vimi inferre: niſi fortaſſis vi vi repellendo quod na tura ꝯcedit cuilibet. Et ido dicit de Aaron ſic. Vicit autem turbas n̄o virtute corporis Turbas peſtes turbātes populū ſibi ſubiectum: v̓tute corporis ſicut Sampſō vicit Philiſtros Iudicū. ¶. Nec armatu. ca potentie: ſed verbo pure oratio nis illum qui ſe verabata āgelū puniētem ppl̓um ſubiecit. ia pla gaīcendij ceſſare fecit̉. Et nota ꝙ vexationem populi dicit ſuam fu iſſe moe̓ boni p̄lati prima ad Co. .j. Luis nifirmatur ⁊ ego nō īfi Copl̓. IX. 20 4 mor. SicMoyſes ꝑ verbum oracō nis deuicit Amalechitas Fxo. 17. Subiecit inꝙͣ iuramenta patruꝫ a ꝓmiſſiones patribꝰ factas ⁊ teſ tamētum cōmemorans a legē eis datam. Cōſeq̄nter iſtius hiſtorie ponit explanationem dicenſ Cū em iam aceruatim ꝑ aceruos ceci diſſent ſuꝑ alterutrua. vnꝰ ſuꝑͣ a liū mortui: igne eos occidente īter ſtenc Aaron inter viuoꝫ ⁊ mortuoꝫ opponēs ſe quaſi muiti ꝓviuenti buſ ꝯtra ignem ⁊ amputauit im petuꝫ ignis: ppl̓m incedentis. Hec amputato facta eſt gladio vbi orationis: quia vt ait Criſoſt. in chil eſt potentius homine pure orante. Et diuiſit illā viam ignis q̄ ducebat ad viuoꝫ a. diuiſit flam mā tēdentem verſus viuos. Vnde in psͣ. Vox domini intercidentis flanimā ignis. Moraliter ſicut ig nis ille corporaliter incedens pō pulū: omnes nitebat̉ occidere: ita ignis libidino ſe luxurie q̄ in ꝯcū piſtētia carnis viget. ppl̓m.i. mul titudinem hominū cōtidie nititur conflagrae̓. Boni gͦ paſtoris ꝓui dentia more ipſiꝰ Aaron cōſideret diligent̓ qui ſūt illi qui iam ſunt occiſi ꝑ peccatū ⁊ qͥ adhuc ſūt īmu nes ⁊ īnocentes. ꝑ malū tamē ex emplū ⁊ corrupcōeꝫ alioꝝ ad pec catū tēptati. ⁊ ponat prelatus ſe mediū int̓ illos ꝑ vigilantē preſi dentiaꝫ diuidens viā ignis: ne ad viuos attīgat. ⁊ ne īnocētes a cor ruptis iā mortuis īcendant̓ Iux ta illā clauſulā. Vicit āt turbas. Notandum eſt: ꝙ ſeptē ſūt vicia capitalia que nos turbant ⁊ que nos bellando tenemur euincere v. 2.

lcīō ꝑ ſeptēm dona ſancti ſpiritus ꝓ qͣ rum ſeptemplici victoria ſeptifor mia nobis in apocalipſi pͥmia ꝓ mittuntur. deſignātur auteꝫ hec ſeptē vicia ꝑ ſeptem gentes peſti fcās qͣs ip̄ſi hebrei expugnauer̄t ⁊ vicerūt: quas gentes dimiſit do minꝰ vt ſupea̓rent eas filij iſrahel ſicut Iudicum. 3. continetur: que fuerūt Sergeſei: Amorrei: Euei: E thei: Cananei: Iebuſei ⁊ ffereſei Deutro. 7. Gergeſeus interpreta tur colonū eiciens ⁊ ſignificat fu ꝑbiaꝫ: que primū angelū de celo ⁊ Adā colonum paradiſi eiecit. Hanc vincere debet quilibet nr̄m ꝑ donum timoris. ⁊ tunc ꝓmiſſio nem conſequetur q̄ ponitur Apo. 3. Qui vicerit faciā illum colump na in templo dei mei de nature cō lūpne ē fortiter ſupportare qd̓ ſibi ſuꝑponit̉. ⁊ cōditio ſuꝑbie ē nich iltolerare ſibi ſuꝑpoſitum: qꝛ niti tur eē ſuꝑ alios nō ſub alijs ⁊ ideo illū qui vicerit ſuꝑbiam faciet de us columpnā. Amorreꝰ interp̄tat̉ amaricas vel amara loq̄ns ⁊ fig nificat inuidum. qui totus ē felli tus intrinſecus: qui ī ſe ſꝑ amari catus ſꝑ amarā effundit. dicit A reſtotiles. ⁊. de aīalibus ca. ⁊. ꝙ a bane ē ammal magnitudine cui o 5.d. 6 qd̓ cōtra naturā omniū alioꝝ aī maliū habet fel in aure ſimule fel li hominis in colore. ⁊ e aīal ama ium ⁊ ferox miniſ. Et ſignificat in uidum qͥ fel in aure gerit: quia qͥc quid audit in offenſionem ama ritudinis ꝯuertit. Ouidius ⁊. Ae thamor. Pectora felle virent lin gua ſuffuſa veneno. Riſus adeſt numꝙͣ niſi quē fecere dolores Iſte Amorreus vincēdus ē ꝑ donuꝫ in tellcus quo homo aduertens ꝓx imū ſue nature ꝑticipem: dulcem ſe p̄beat ꝓximo ſuo ⁊ cōpaſſione fauētem. ⁊ ſic vincendo cōſequit̉ ꝓmiſſionem: q̄ Apoca. ⁊. ponitur Vincenti dabo manna abſcondi tum. Terciꝰ ē Eueus qͥ interp̄tat̉ lapides colligens ⁊ figurat iracū dum ⁊ rixoſū. hic colligit petras offenſionis ⁊ lapides ſcandali vt in iurgio iaceat cōtra ꝓximū. Sic Semei gradiebatur maledicens ⁊ mittens lapides contra dauid Secundi Regū. 16. Iſtum vincere debemus ꝑ donum conſilij ſequē do xp̄i conſilia de patiencia ⁊ tole rantia iniuriarum Math̓. 4j. Ego autem dico vobis non reſiſte̓ ma lo: ſꝫ ſi quis te percuſſerit in max lam vnam prebe ei ⁊ alteram. Et talis vicbor erit ſecurus de promiſ ſionē facta Apocal̓. ⁊. Qui vicerit nō ledet̉ a morte ſecundas īferna li pena. Quartus ē etheꝰ qͥ interp̄ tatur ſtupor vel formido. ⁊ ſignifi cat accidiā: que facit homineꝫ ſtu pidū ⁊ formidātem opera v̓tuo ſa Ille vincendus eſt per donum for titudinis. de quo Bregorius. 6. Aoraliū. Iuſtoruꝫ fortitudo ē car nem vincere: ꝓprijs voluptatibꝰ contraire: delectationem vite pre ſētis extinguere: huius mūdi aſ pera pro eternis premijs amare: proſperitatis blandimēta ꝯtemp nere: aduerſitatis metum. cordis audaciā ſuperare. Reproboruꝫ for titudo eſt tranſitoriā ſine ceſſacō ne diligere: contra flagella ipſiuſ conditoris inſenſibiliter perdu rare: ab amore rerū temporaliuꝫ

nec aduerſitate quieſcere ad ina nē gloriā eciā cū vite detrimento ꝑuenire: malicie argumenta acqͥ rere: bonoꝝ vitam nō ſolum verb̓ ⁊ moribus: ſed eciam gladijs im pugnae̓: in ſemetipſis ſpem pone re: inquitatē ſemꝑ ſine vllo peni tētie deſiderio ꝑpetrare. Sed victo ri huiꝰ ethei premmū ꝓmittit̉ Apo. 3. Qui vicerit dabo illi ſedeꝫ mecū in throno. ¶ Ruintus eſt chana neus qui interpretatur poſſeſſor vel negociator. ⁊ ſignat auarum ⁊ cupidū: quiꝑ diuerſas negoci ationes: poſſeſſiōes acquirit ⁊ au get. Vn̄ Augꝰ de domini verbis ẜ monē. 21 Que eſt illa auiditas cō cupiſcentie cuꝫ ⁊ ipſa habet belue modū. Tunc em̄ rapiunt quādo eſuriūt. Parcūt vero prede cum ſē ſerint ſaturitatem: īſatiabilis eſt ſola auaricia diuitū: ſemꝑ rapit ⁊ nu̓mꝙͣ ſatiatur: nec deū timēt nec homineꝫ reueretur: nec patri parcit: nec nir̄eꝫ recognoſcit: nec fratri obtempea̓t: nec amico fidē preſtat: viduaꝫ opprimit ⁊ pupil lum inuadit: liberos in ſeruicium reuocat: teſtimoniū falſum ꝓfert. res mortui nequiter occupat Et q̄ eſt iſta īſama. Animaꝝ amittere vitam: appetere morteꝫ: acquirere aurū ⁊ perdere celum. Iſte chana neus vincēdus eſt ꝑ donū pieta tis: que mouet addandū p aūpe ribus ꝓpter deum. Narrat Iulius ſextus Srategematon libro pͥmo capi. 4. ꝙ cum ẜmilius Paulus conſul romanus in lucanis iuxta litus anguſto itinere exercitudu ceret̉ ⁊ tharentini ei claſſe inſidiā tes agmen eius ſcorpionibus eſ Cay 18. 20 5 ſent̓ aggreſſi captiuis latea̓ eun tium pretexuit: quoꝝ reſpectu ho ſtes inhibuere tela Sic̄ moraliter diuites ſi tela demonum vel vltō nes diuīas euadere velint ponāt iuxta latera ſua pauperes elemo ſinas eis largiēdo ⁊ circumdent latera ſua pauperibuˢ ꝓpter quos deus frequenter parcit ab vlciſ cendo ⁊ demones ceſſant a nocen do ⁊ taliter vincenti dabitur illd̓ in futuro quod promittitur Apo. ri. Qui vicerit poſſidebit hec. ⁊ ero illi deus ⁊ erit ipſe michi filiꝰ Sextus eſt Iebuſeus qui interp tatur preſepe. ⁊ ſignificat gulam que ſuadet homini ſēper ſtare ad pſepe ſicut aſinꝰ vel iumentū. ⁊ iſ te vnncidebet ꝑ donū ſciētie: qua C9L ſciamꝰ viuere temperate. Iuxta nͨ lud Apoſtoli ad Philip̄. 4. Scio habundare ⁊ penuriā pati. E ſic vincenti dabitur quod ꝓmittitur Apoca. ⁊. Vincenti dabo edere de li gnō vite. Ad litteram Temperā tiā eciā preſētem vitam ꝓlongat Ecci. 37. Qui abſtinens eſt adici et vitam Etper oppoſitum gula in morbū ⁊ in mortem inducit Ecri. zi. Vigilia ⁊ colera ⁊ tortura viro infrun̄to. Ad litterā exceſſus gu le cauſat defectuꝫ ſuauis ſompni ⁊ coleram ⁊ vomidicam paſſionē torturam id eſt torſiones vetris Et hec omnia facit gula viro īfru into. Sicitur autem infrunitus qͣ ſi ſine frumine id eſt ſine ſapore. Eſt enim frumen illa pars guttu ris que ſaporem ſentit. Guloſus autem morſellos deglutit ſine ſa pore ad modum lupi deuorando. Vel dicitur infruntus quaſi ſine v. 4

fruno quod eſt confectio qua co riā frumuntur. Septimꝰ eſt phe reſeus: qui interpretātur diſſemi nās terraꝫ. ⁊ ſignificat lubricum ⁊ illecebris datū qui illicite ſemi nat ſemen ſuum ⁊ metit momen taneam delectationeꝫ ⁊ in fine et̓. nam Ad Galathas. 1. Qui ſemi nat in carne: de carne ⁊ mētet cor ruptionem. Iſte vnncendus ē per ſapientiam id eſt per ſaporem ce leſtium: quibus guſtatis ceſſat omnis delectatio carnalis. ⁊ qui ſic vicerit ꝓmiſſionem conſeque tur qͥ ponitur Apocal̓. 3. Qui vice xit h̓ veſtietur veſtimentis albis. Hee ſunt turbe ſeptē quas vnice re nos oportet. Eſt enim de xp̄o ſic̄ de Marco furio camillo. De qͦ n ar rat Sextus Iulius Strategema ton libro. 7. cap. 3. Iſte iturus ad bellum in exercitu proclamare fe cit ſe nō recepturū quemꝙ in caſ tra niſi victorem. reductiſqꝫ militi bus in aciem victoria potitus e. Iſto modo xp̄s nullū recipit in ce lum in die iudicij niſi fuerit priuſ victor Et ideo has ſeptē promiſſi ones facit ſub ſola cōditione vic torie. Propter qd̓ dicitur yſa. q. Letabūtur corām te ſicut qͥ letan tur in meſſe: ſicut exultant victo res capta preda quando diuidūt ſpolia Lcīo ducēte ſimaqͣnta Nveſte poderis quā habe bat totus erat orbis t̓ra rum ⁊ parentum magna lia in quatuor ordinibus lapiduꝫ erant ſculpta ⁊ magnificētia tua in dyademate capitis illius erat ſcripta. Hijs at coſſit qui extermi nabat. ⁊ hec extimuit. Erat enim ſola temptatio ire ſufficiens. ¶ Poſtꝙͣ declaratum ē qualiter ſū mꝰ pontifex Aaron diuinā placu it offenſā ⁊ angelū occidentē ppl̓ꝫ ꝑ incēdium ceſſare fecit aplaga ꝑ deuotam ſupplicationē ⁊ ꝑ diui ne federis allegationē In iſta ꝑte ꝓſequit̉ quo ad eundem effectu cōmodius exequendum adiūxit ſacraꝝ veſtiū repn̄tationeꝫ. Fuit em̄ indutus pontificalibꝰ veſtibꝰ q̄ miſterijs plene erāt ¶ Et circa hoc duo facit. Nā primo deſcribit ſacerdotalis ortus cōuenientiam. Secūdo on̄dit qͣntam ipſi Aaron ſiue orto p̄ſtitit angelꝰ reuerentia ibi. Hijs at ceſſit. In deſcribendo aūt ortum ſacerdotaleꝫ nō enu̓at̉ oēs veſtes de quibꝰ fxo. 2s. agit̉ ſꝫ tantū tria ornamēta deſcribit in quibꝰ oīa alia ītelligi voluit. Sūt at iſta Tunica iacinctina: raciōa le. ⁊ lamina aurea q̄ pendebat in fronte. In hoc āt oͣrtū triplici erāt rep̄ſentatio orbis terrarū: cōmēo ratio paterne nobilitatis ⁊ decla ratio diuine maieſtatis. Dicit gͦ ſic. In veſte poderis. Eſt āt podeiſ tunca talaris ⁊ dicit̉ a pos podis grece qd̓ ē pēs pedis latine: qꝛ ea̓t tunica iacinctia vſqꝫ ad pedes deſ cendens. Vnde dicitur pōderis qͣſi pedibus inherens. Frat autem de duabus inciſionibus facta: con futa ſuper hūmeros ⁊ per latera in modum dalmatice facta: māi cas eiuſdē coloris habuit: capu cium habens non ex tranſuerſo ſuper ſcapulas: ſed longam ſecti onem habebat iſta veſtis a pecto re vſqꝫ ad medias ſcapulas: cui

20 aꝑturt; ne turpiter appateret āte ⁊ retro aſſuta erat vitta: q̄ ſuper ſcapulas hincinde vaſculis ꝯſtrī gebat̉. Habebat autem hec ſolen nis tūica pōtifical̓ ꝓ fiinbrijs. 42 tītinabula aurea quibꝰ erat īmix tatotidem vaſcula qͣſi malapum ca̓ ex iarincto ⁊ purpura ⁊ cocco bistincto: ita vt poſt tītinabuluꝫ eēt malagranatum qͣſi int̓ ſcala xi modo poſitū: vt audiret̉ ſonꝰ ꝙͣ do ingrediebat̉ ſac̓dos ſanctuari um. de hac igit̉ veſte pontificali dicit̉ hic. In veſte enim pōderis. Et eſt ꝯſtructio intrāſitiua quam habebat totus orbis terraꝝ. ſtat aut hic pōderis nō ſolum ꝓ tūica iā deſcripta īmo pro toto ornamē to ſacerdotali: ꝑ quod ẜm ſuas di u̓ſas ꝑtes totus orbis terrarū mi ſtice ſignificabat̉. ¶ Vbi notan dū: ꝙ ſicut dicit Agr̄ in hiſtorijˢ Exo. ⁊8. Quatuor erat veſtes tam minoribꝰ ſacerdotibꝰ quos cōmu nes vocabāt ꝙͣ principi ſacerdotū quē arabarchū appellabāt cōes ⁊ alie qͣtuor erant quibꝰ ſolus a rabarchꝰ ſuꝑ illis qͣtuor vtebat̉ Quatuor prime erāt femoralia: ca miſia talaris: ⁊ baltheus latus ad qͣntitatem qͣtuor digitoꝝ inter tus floribꝰ cōcemeis: p̄urpue̓is: ia cinctinis ⁊ thiara. Quatuor vero pontificales veſtes quibꝰ ſūmus ſacerdos induebatur fuerūt iſter Poderis de qͣ ſuꝑius dictum ē. Su phumerale quod habuit formā qͥd tanguli in pectore ⁊ duos lapi des onichinos ſuꝑ vtrumqꝫ hūeꝝ in vno erāt ſcripta ꝓuincialibuſ litteris ſex nomina filioꝝ iſra hel ⁊ in alio alia ſex. Rōle fuit terciū Capluj xviij. ornamē tum ⁊ qͣdranguluꝫ iuxta menſura aꝑture in ſuphumerali ex qͣtuor coloribꝰ ſciꝫbiſſo ⁊ pur pura: iacincto coccō bistīcto ⁊ au ro contextum. ſicut ⁊ ſuphumera le. Et erat in eo duodecim lapideſ auro firmit̓ incluſi ꝑ qͣtuor ordīer tres in ſingulis ordinibꝰ In pͥmo ordine ſardius: topazius ⁊ ſina ragdꝰ. In ſecundo carbūculuſ: ſa phirus ⁊ iaſpis. In tercio liguriꝰ agates ⁊ ametiſtus In qͣrto criſo litus: onichinꝰ ⁊ berilluſ In qͥbꝰ erant ſcripta nomina duodecī fili orumiſrahel iuxta ordineꝫ natiui tatis ſue: ſingula in ſingulis. Rrͣ L. tum ornamētum ſacerdotis fūmi erat capitis; quod ꝯmuniter thi ara: mitra vel infula dicitur. ſꝫ ſpe cialius: cydaris. ⁊ erat interius totaliter iacīctia: q̄ circumdaba tur exteriꝰ aureo cuculo tribꝰ ordi nibꝰ facto cuius ſūmitas in atutiſ ſimū cacunē tendebat: ſuꝑ fron tem pendebat lamina aurea ad modū dimidie lune facta q̄ arcu ationem ſuam habuit verſus ſur ſum ⁊ per anulum aureum vnci no inſerebatur qui thiare affixuſ erat In hac lamina ſculptum ea̓t Ayoth adonay id eſt magnum nomen domini ſcilicet tetegrama ton quod ineffabile dicitur: non quia dici non poſſet: ſed quia reꝫ ineffabilem ſignificat quod hijs litteris ſcribitur. hec. Ioth. heth vat: que ſonant principium vi le paſſionis iſte: quod eſt dictū per paſſionem illius quem prefi gurat iſte ſacerdos renūciatur vi ta in Adam perdita. Iſta aūt ſūt ormenta ſūmi ſacerdotiˢ de quibꝰ

leſō quem prefigurat iſte ſacerdos te nūciatur vita in Adam ꝑdita. Iſ ta ſūt ornamēta ſūmi ſacerdotis. de quibꝰ nota magiſtrū in hiſto rijs ſuꝑ axō. 2s. pulchre ⁊ diffuſe Quādo ergo dicit̉. In veſte pode ris: ſtat ly poderis pro totali orna mēto ſacerdotis ⁊ in iſtis figura bat̉ totus orbis terrarū. Nā femi nal̓ia ⁊ camiſea linea: quia de līo erant figurabant terraꝫ Balthe us occeanum. Tunica vero iacin ctina ipſo colore ſuo aerem prefe rebat Tintinabula racōne ſui ſo nitus tonitruū Malogranata cho ruſcationes. Ephothvero vel ſuper humerale ꝓpter varietatem ſuoꝝ colorum celum fidereū figurabat Rd̓ vero aurum quatuor alijs cō loribus intextum erat ſignificat ꝙ calor vitalis penetrat vniuer ſa. duo ſardonites ſolem ⁊ lunaꝫ ſignificabant. duodeciꝫ gēme pe ctorales duodecim ſigna in zodia co oſtendebant. Ratiōnale quod erat ī pectore ſignificabat: ꝙ ter rena adherent celeſtibus ⁊ ꝙ ra tione cuncta ſūt plenā. Cydarus celum eſt empireuꝫ. Lamina ſuꝑ poſita deum omnibꝰ preſidenteꝫ. Sic gͦ patet ſenſus litteralis huiꝰ textus. ī quo ſic dicit̉. In veſte po deris quā habebat totus erat or bis terrarū ẜm Ioſephum ⁊ iude os. Secūdum ornamentum quod ſpecificatur hic ī litterā eſt ratiōa le ſiue logyon: ſu̓ pecto a̓le ī quo erant ẜm eum quatuor ordinies. Duodecim geme in quibꝰ ſculpta fuerūt duodecim nomina filioruꝫ iſrahel: vt ſuperiꝰ dictū fuit. et qͣn tum ad hoc dicit. Et parentū ſciꝫ duodecim patriarcharū fil̓ioꝝ ia cob magnalia vmagnū aliquod ſignātia ſculpta erant in qͣtuoror dinibꝰ lapidu⁊ gemiaruꝫ ¶ Ter ciū ornamētum quod ſpecificat̉ h̓ in littera ē ſidarꝰ pontificalis q̄ a ſui ꝑte vocatur viꝫ a lamina: q̄ pendet in fronte pontificiſ. Vnde dicit ſic. Et magnificētia tua id ē magnificum ⁊ ineffabile nomen tuū erat ſcripta in dyademate ca pitis illius id ē lamina aurea ad modū dimidie lune q̄pendebat in fronte pontificis ⁊ dyademati id ē ſidari vel mitre fuit inſerta. Et ſic ſtat cotum ꝓ parte. Conſe qn̄ter oſtendit qͣntam reuerenti am fecit angelus Aaron ſic indu to. ibi dicit. Hijs aūt ceſſit. Hijs aut& que ſcribebatur ⁊ figurabā tur ꝑ ſacerdotis veſtes ceſſit āge lus ſiue bonus ſiue malus qui ex terminauit populū. ⁊ inſuꝑ. Hec extimuit nō timore qui ē paſſio. timore qui ē reuerentie exhibicō Sꝫ cū fuerit angelus bonus incō ueniens erat ꝙ iſtis cederet ⁊ ad hoꝝ rep̄ſentationem punire ceſſa ret. Ei ꝓ quia. quia erat ſola tēp tatio ire ſufficiens atimor quē ha buit populus de iuſta dei vindic ta qͣndo videbat tantam multitu dinem ſubito cōflagratam ſuffici ens erat ad deletionē ſceleris fui Sunt aūt quidā facilis correptio nis quibꝰ ſufficit verbū corripiē tis. Quidā autē nō ſic ſe habent. poſt verba oportet addere verbera Prou̓. ⁊ Seruꝰ verbis erudiri nō poteſt. īmo ſicut legitur Eccleſiaſ tici. ⁊⁊. In opera cōſtitue eum ſit ꝯderet illum. ꝙ ſi nō obaudierit

curua illum compedibꝰ. ¶ Nota moraliter: ꝙ ꝑſona eccleſiaſtica quelibet debet indui iſto triplici ornamēto: podere: rationali ⁊ dya demate: vt ſit poderis in corpore. rationale in pectore ⁊ dyadema in capite. Poderis namqꝫ ſignificat̉ cōtinentiam caſtitatis. dyadema vero eminētiam ſanctitatis. rati onale ſciētiam veritatis. Primuꝫ gͦ veſtimētum quō debet ſe veſtie̓ ꝑſona eccleſiaſtica ē poderis cōti nētie: vt totum corpus a motibꝰ laſciuie: petulantie ⁊ inſolentie cō peſcatur. ⁊ hec merito vocatur ta laris. Fingunt poete vt patet in ſcītillario poetarū ꝙ mater Achil lis Achillum natū tinxit in aquiſ ſtigijs ⁊ ī aquis cuiuſdā fluminiſ īfernalis qͣntum ad corpus totū excepto talo. ⁊ ideo Achilles īuul nerabilis fuit ꝑ totum corpꝰ niſi dumtaxat in talo. Cum gͦ captuſ amore Polixiene in templo tho rum ꝑſone ſtatuiſſet aſpide in ta lo ꝑcuſſus occubuit. Et quia Pa xis ſub ſimulachro Apollinis la tuit ī templo abſconditus fingit Appollinem telum Paridis direx iſſe in talum Achillis ⁊ mortuus eſt Iſtius poeſis ſenſus litteralis ē iſte. Vene que ſunt ī talo ad re nu̓m ⁊ femoꝝ atqꝫ virilium perti nent rationum. Vnde Orpheꝰ pͥn cipalem locum libidinis dixit eē ī talo. Achilles ē homo perfectus quē mater virtus ītinxit ī aquis ſtigijs: quia virtus contra om̄es labores hominis munit: ſolum ta lum non tinxit quia quantumcū qͦꝫ homo per humanam virtutem fuit munitus ſemper ad libidiniſ Coy Xvv 20 lctus p̓abet niſi ꝑ diuinam graci am preſeruetur. Eideo ſignanter dixit Salomon Sap. 8 Sciui quia aliter nō poſſum eſſe cōtinens ni ſi deus det. ⁊ ido hec ſpecies iuſticis generalis ſiue virtus que ē conti nētia ē a deo cōtinue poſtulanda ⁊ ſic ſolūmodo haberi poteſt Iux ta illud Eccī. 24. Si ſequaris iuſti ciam que ē continētia qua corpꝰ recte agitur apprehendes illam ⁊ indues illam quaſi podereꝫ hono xiſ. Vocatur eciā talaris cōtinen tia quia vſqꝫ ad finem vire ꝯtinu aridebꝫ. ⁊. Regū. 1⁊ Thamar ea̓t īduta huiuſcemodi talari tunica Filie autē regū virgines huiuſce modi tunica vtebatur. Secundū ornamentū ꝑſone eccleſiaſtice de bet eſſe racōnale ſcientie. In iſto racōnali ſcribebatur doctrina ⁊ ve xitas. Hec em̄ debet eſſe principa lis ītentio clerici vt poſſit vera ad diſcere ⁊ vera docere. In collacōni bus patꝝ libro. jo. ca. 2q. dicitur ſic. dixit abbas Palladius ꝙ aī mā ẜm xp̄i voluntatē conuerſan tem oportet aut diſcere fideliter q̄ neſcit aut docere manifeſte q̄ no uit. Si autē vtrumqꝫ ſi poſſit non vultīſamē morbo laborat. Iniciū em̄ recedendi a deo faſtidiū ē doe trine ⁊ cum nō appetit id quod a nima ſemꝑ eſurit q̄ diligit deum De iſto ornamento dicit̉ Eccī. ⁊i. Ornamentum aureum prudenti doctrina. Terciū ornamentū quo ſe debet īduere ꝑſona eccleſiaſti ca ē dyademā capitis. eſt eī dya dema inſigne regale per quod di ſcernitur rex ab alijs. Sic certe ca ritas ſola diuidit īter filios regni

ltīō ⁊ ꝑbitionis ẜm Augͥ. Vnde Heſ ter. 6. dicit̉ in figura. Homo quē rex honorare cupit debet indui veſ tibꝰ regijs. ⁊ impome quo qui de ſella regis eſt ⁊ accipere regiuꝫ dy adema ſuꝑ caput eius. Veſtes ei regis noſtri xp̄i ſunt virtutes qͦs eciam Philoſophꝰ vocathabi tus: equꝰ de ſella regis fuit erux ⁊ dyadema regis caritas. Et ideo ꝑ hec tria honorabiles nos faciemꝰ apud deum ⁊ apud homines: viꝫ virtutibꝰ penitentia ⁊ caritate ¶ Capitulū. ꝙ Lectio. ⁊o6 Apijs at vſqꝫ in nouiſ ſimū ſine mīa ia̓ ſuper uenit. p̄ſciebat ei ⁊ fu ma eoꝝ: qm̄ cū ipſi re u̓ſi eēnt ⁊ ꝑmiſiſſent vt ſeducē rent. ⁊ cum magna ſollicitudine premiſiſſent illos cōſequebatur illos actus penitētie. Adhuc eniꝫ inter manꝰ habentes luctum ⁊ de plorantes ad monumēta mortu oꝝ. aliani ſibi aſſumpſerūt cogi tationem inſcientie. ⁊ quoꝫ roga tes proiecerant: hos tamꝙͣ fugiti uos ꝑſequebantur Moſtꝙͣ au ccor cōmendauit dei ſapientiam iuſte omnia gubernatem a mira bili exterminacōne primogenito rum in egipto. In hoc vltimo ca pitulo cōmendat eandem a terri bili ſubmerſione egiptioꝝ ī ma ri rubro. ¶ Et circa hoc duo facit Nam primo agit de terribili exter mimo in mari rub̓ro. Secundo de multiplici patrocimo Hebreorū in deſerto. Secunda pars ibi. Om nis em̄ creatua̓. Et de iſtis duabꝰ agit alternatiꝫ: nūc de patrorimo collato Hebreis: nunc de extermi nio illato egipcijs vſqꝫ ad finem libri. Et circa hoc duo fiūt. Nā primo agitur de peccātium graui malicia. Secundo de pene eoꝝ cō uenienti iuſticia ibi ducebat em̄ illos. Circa primū tria narrat. Primo quomodo iuſti ēt impij a deo diuerſimode puniebantur. Secundo quomodo maloꝝ ſceleā preſentia ⁊ futurā a deo nō abſcō debantur. ⁊ Tercio ꝓſequit̉ ꝙͣ ra tionabuiter ſubinergi merebant̉ Sēcunda ibi. Preſciebat enim. Tercia ibi. Quonani cuꝫ ipſi. di. cit ergo primo ſic Impijs autem ⁊cͣ. quaſi diceret. Debrei rebelles ⁊ murmurantes contra dominū otciſi ſunt: pro parte per ignis in cendium: ſed non totaliter deſe uit in populuꝫ ignis ille: quia ſe datus fuit per pontificis ſupplicā ijs remedium. Sed certe impijs id eſt egiptijs perſeq̄ntibus He breos infra mae̓ rubrum abſqꝫ re medio vſqꝫ in nouiſſimū ſine in ſericordia ira ſuperuenit Ira ⁊ vin dicta iuſta conſumpti ſunt: quia vſqꝫ ad mortē. vel vſqꝫ in nouiſſi mū id eſt quēlibet: quia nullꝰ de illa ſubmerſione libea̓tus eſt. hec ira ſuperuenit a deo tamꝙͣ pondꝰ quod fuſtinere nō poſſent. Racō aūt huius varie punitionis iuſ toꝝ ⁊ impioꝝ ſubiungitur: quia dominꝰ p̄ſciebat ꝙ ipſi Hebrei pe interent ⁊ ſe corrigerent. ⁊ ideo ꝑ citum eſt eis. Preſciebat autem ꝙ egiprij ꝑdurarent finaliter ob ſtinati. ⁊ ido̓ promittentibus cor rectionem pepercit. ⁊ ꝓponentes ꝑtinaciā ext̓minacōe finali ꝑcuſ fit. ⁊ hoc ē qd̓ d̓t. Preſciebat em̄

futura illoꝝ a ſcelera illoꝝ futura ſi ꝑmiſſi fuiſſent. deinde cum dic̄ Quona cum ipſi ꝑmiſiſſent decla rat quomodo rationabilit̓ merue runt ſubmergi ꝓpter malicia que dupliciter patuit in exitu filioꝝ iſ rahel de egipto. Nā cuꝫ vidiſſent egiptij decimaꝫ plagam qua fue rat occiſi primogeniti: aſcender̄t ⁊ ꝑmiſerunt: ꝙ filij iſrāhel intra rent deſertum ad ſacrificandum deo ſuo: īmo compellebant eoꝫ ex ire. ſicut patet exodi. 33. ⁊ tamē hoc nō obſtante ſtatim diſplicū it eis ꝙ eos ꝑmiſiſſent recedere ⁊ tamꝙͣ fugitiuoꝫ ꝑſequebantur. Hec ergo falſitas ⁊ inconſtantia in ꝓpoſito ſuo aggrauat malicia eorum. Ite in ꝙ ita recenter cum adhuc erat occupaticirca luctuꝫ ⁊ ſepulturam ſuorum mortuoruꝫ redierunt ad exercendum malici am ⁊ iniuriam in hebreoꝫ ⁊ perſe querido volentes eos reuocare ſa tis oſtendit eorum maliciam. in dua̓tam fuiſſe ⁊ eoo debene actis non de culpis penitere. Et ideo eos ſubmerſione mirabili dignos eſ ſe dicit. Igitur verum eſt ꝙ deus preſciuit eos finaliter fore malos quod ex hoc ſatis patuit: quoni ami cum ipſi egiptij reuerſi eſſent ad cor: videlicet ad dei cognitione aliqualem ꝙ permiſiſſent licenti ando hebreos vt ſeducerent ſcili cet de egipto. vel vt ſeducerent id eſt ſeorſum ducerent egiptij he breos inter montes ⁊ mare rubrū ⁊ cum magna ſollicitudine remi ſiſſent illos ſcilicet hebreos: con ſequebatur illos actus peniten tie: ipſis ſcilicet egiptijs peniten Loſ Capl̓m 19 tibus de bono pet eos facto hebre is. Iſtis malis egiptijs de bono opere penitentibus ſimiles ſunt nonnulli religioſi mali. qui de ſta tu profeſſionis penitent: ad quē perpetuo ſunt obligati. Contra quos Iheremie. 4i. dicitur. Cogi taui ⁊ non penituit me nec au̓ſus ſuꝫ. Et ecce ꝙ fatue fecerunt egip tij: adhuc inter manus luctū ha bentes id eſt materiā luctus id ē funera ſuoꝝ ⁊ deplorantes id eſt valde plorantes ad monumenta mortuorum: aliam ſibi aſſumpſe runt cogitationem inſcientie id eſt per quam facti ſunt inſipien Co. tes ⁊ fatui. ⁊ quod rogantes pro iecerant id eſt. eiecerant de egip to. hos tamꝙͣ fugitiuoꝫ perſeque bantur Exodi. 13. Indurauit do minus cor pharaonis regis egip ti ⁊ ꝑſecutus eſt filios iſrahel. Circa illam clauſulam. In nouiſ ſimo ira dei ſuperuenit. Notandū eſt: ꝙ ira dei que nichil aliud eſt ꝙ iuſta dei vindicta ẜm Augͥ. de ciui. dei li. ilj. ca. ⁊4j. Quatuor habꝫ cōditiones ꝓpter qͣs merito debet formidari. Ira em̄ dei nō declinat̉ virium poteſtate: nō debilitat̉ tē poris tarditate: in plures excitat̉ vniꝰ pͥuitate: nullatenꝰ mitigatur ſine huilitate. Prima gͦ. conditio ire dei ē: ꝙ non declinatur virium poteſtate. Ab ira em̄ hominis p̄t aliqͥs ſe fortaſſis abſcōdere l̓ ſub t̓fugere vel reſiſtere: ſꝫ ira dei nec loco mētit̉ nec finit̉ tꝑe: nec virtu te trāſcenditur Naum.i. ca. Ruis ſtabit an facie indignacōis eiuſ ⁊ qͥs r̓ſiſtet ire furoris eiꝰ? Et pͥſ Quis nouit po. ie̓ t. ⁊ ꝑ ti. t. j. t. di.

quaſi diceret. nemo. Probat̉ Bo etiꝰ i. de ꝯſolacōne mētro. 4. ꝙ ſa piēs nō habet timere irā cuiuſcū qꝫ tirām quātumcumqꝫ ſeuiat cō tra eum. dapientis em̄ eſt facere ira ipſuis inerinē: quia ſi ſapiēs nichil timeat perdere quod tiran nꝰ poteſt auferre: nec aliquid pōt ab eo recipere quod. tirannus po teſt ei conferre: reddit iram tiran in totaliter impotentem ⁊ priuat eam totaliter armis ſuis Vnde di cit ſic Quiſquis compoſito ſerenꝰ euo ⁊cͣ. Et infra. Quid tantuꝫ mi ſeri ſeuos tirānos mirantur ſine vi ribꝰ furentes. Nec ſperes aliquid nec pertimeſcas. Exarmaueris im potētis iram. Aut qͥſquis trepidꝰ pauet vel optat. ꝙ non ſit ſtabi lis ſuiqꝫ iuris. Abiecit clipeum lo cōqꝫ motus. Nectit qua valeat tr̄ Hi cathenam. Quicumqꝫ homo ſic huiꝰ vite appetit immoderate ho nores ⁊ diuicias vel abhorret pu ſillaminiter ad uerſitates fortune talis de ſuis paſſionibus ⁊ affecti onibꝰ facit cathenam qua har ⁊ illac ꝑ amorem vel iram alterius trahi poſſit odo ſi loquamur de d̓o non poſſumꝰ eum facere ſic im potentem: non appetendo quo d poteſt conferre: nec ꝑtimeſcendo quod poteſt inferre Nam beatitu dinem: quā poteſt conferre natu raliter omnes appetimꝰ. ⁊ miſeri am quā poteſt inferre naturaliter abhorremꝰ. Omnes enim homīes beati eſſe volunt. idqꝫ vnum ardē tiſſimo amore appetunt. ſicut do cet Augꝰ. 13. de trinitate ca. ilj. ⁊ a libi dicit ꝙ nullo modo poſſumꝰ velle miſeri eſſe. ergo non reſtat ciō niobis aliud niſi diuinam volūta tem explere. exquo natua̓liter ap petimꝰ quod ſine eo habere neqͥ mus. SSecunda conditio ire dei eſt: ꝙ nō debilitatur tēporis tardi tate. Vnde Valeriꝰ. libro 7. ca. ⁊. Lento enim gradū ad vindictaꝫ ſui dei ira procedit ⁊ tarditatē ſuꝑ plicij grauitate ſui compenſat Ec ci. 16. In gente incredibili exardeſ cet ira. Fertur de quadam ciuita te que bello laceſſita miſit ad q̄n dam principem ꝓ ſuccurſu habē do ⁊ vt illi de ciuitate eius animū cicius īclinarent: exponūt ſibi for titudineꝫ ciuitatis in muris ⁊ tur ribus ⁊ foſſatis: quibꝰ ille pro re ſponſo remiſit. Eſt ne inquit veſ tra ciuitas ſuperius cōoperta: ita ꝙ ira dei ſuꝑ ipſam deſcendere ne queat? Quod ſi eſt libēter veniaꝫ ⁊ defendam vos. Sinautem ꝯtra ira dei ꝓpter peccata veſtra pugna re nō audeo In qdam eciā patria in anglia q̄ Nortfolthia nomina turdicit̉ ꝯtigiſſe ꝙ blada in eſta te pulcherrima creuerant̉. ⁊ ecce appropinquāte tꝑe meſſiū venit quoddā genꝰ muſcarū ī tanta ml̓ titudine ꝙͣ totū bladū intantum cōſumpſerunt ꝙ vix in quinqꝫ mi liarioꝝ ſpacio vnꝰ modius iueni ret̉: hoīes de illa patria qͣſdā de ill̓ muſcis ceper̄t ⁊ diligent̓ īſpicien tes qͣles eēnt: qꝛ nūꝙͣ priꝰ ꝯſil̓es viderāt: īuenerūt eas hr̄elras de pictas ī alis ſuis: ī vnā ala ſcribe bat̉ ira: ī alia dei: vt manifeſtum eēt ꝓpt̓ demerita ppl̓i vīdictā d̓ina fuiſſe. Iuxͣ illd̓ Ihe̓. 12. Seminaue rūt triticū ⁊ meſſuerūt ſpinas: he̓ ditatē acceperūt ⁊ eis nō proderit

Confundemimi a fructibꝰ veſtris ꝓpter iram furoris domini Ter cia cōditio ire dei eſt: ꝙ in plures excitat̉ ob vniꝰ prauitatem. Naꝫ ꝓpter vniꝰ perſone maliciā flagel lat deus aliqͣndo vnam magnam multitudinem Exemplū Exodi. ⁊j Vbi dicitur ꝙ tota domꝰ Abime lech ſterilis facta fuit ꝓpt̓ demeri tum Abimelech. ⁊ totus populꝰ iſrahel ꝓpter peccatum Achor puni tus fuit Vnde dicitur ibi. Non po teris ſtare cōtra immicos tuos: do nec deleatur ex te qui cōtaminatꝰ eſt hoc ſcelere dicit dominꝰ ad Io ſue Ioſue. 7. Propter quod legi mꝰ Phinees dixiſſe cuidam par ti filioꝝ iſrahel Ioſue. ⁊⁊. Vos ho die dominum dereliquiſtis ⁊ craſ in vniuerſum iſrahel ira eius de ſeuiet. Nōne Achor filius Tare p̄ terijt mandatum domini ⁊ ſuper omnē populum iſrahel ira eius ī cubuit. Dominꝰ em̄ aliquādo pu nit vnuꝫ hoīem ꝓ peccato alteriꝰ temporaliter ſꝫ eternaliter nō. ¶ Quarta cōditio ire dei eſt: ꝙ non mitigatur niſi ꝑ hūilitatem. Natu ra em̄ leonis eſt non iraſci niſi le datur. Proſtratis em̄ hominibꝰ parcere dicitur. Iuxta illud poeti cum. Parcere proſtratis ſit nobi lis ira leonis. Fodem modo xp̄us nō iraſcitur niſi leſus. Vnde yſa. 64. Ne iraſtaris domīe ſatis. ⁊ ne vltra memineris inquitatuꝫ noſ trarum. Vnde nota: ꝙ quantum cumqꝫ deum offendei̓s ſi te humi liaueris placabis eum. ⁊. Paral̓ 12. Quia humiliati ſunt auerſa ē ira dei ab eis Lectio ducēteſimaſeptima. L0 R Caplꝫ Xxe. Vtebat em̄ illos ad hūc finē digna neceſſitas. ⁊ hoꝝ q̄ acciderat cōmenio tationē amittebāt vt ea q̄deerāt tormentis repleret punitio ⁊ ppl̓ſ quidē tuꝰ mirabilit̓ trāſiret Illi āt nouā mortē inuenirent. ¶Poſt ꝙ declaratum eſt: ꝙ egiptij perſe quētes filios iſtahel vtebantur cō tra eos vehementi malicia In iſta ꝑte oſtendit̓ ꝯſeq̄nter: ꝙ ſtatim poſtea ſubmerſi fuer̄t ex cōueni enti diuina iuſticia Et primo tan gitur eoꝝ penia. Secundo ipſius pene finalis cauſa. ibi Vt ea que deerant. Ex parte pene dicitur ſic ducebat enim illos ſcilicet egipti os ⁊ ꝑſecutores filioruꝫ iſrahel ad hunc finem: ſcilicet vt periclitare 20 6 tur ī mari rubro: digna neceſſitaˢ id eſt exigentia culpe: que talem mortem meruit. Nam omniū pla garū precedentium que eis accide rant obliti fuerunt̉ ex eoꝝ ꝑtina ci malicia. Et ideo dicit. Et hoꝝ q̄ acciderant commemorationem a mittebant. Cauſa vero final̓ tan git̉ in genere cum dicitur. Que de erant tormentis repleret punicō vid qd̓ deerat plaḡ qͣs euaſerat repleret. īperfecte ꝯſūmaret puni tio vſqꝫ ad mortē Sed in ſpecie ip. ſa cauſa finalis magis exprimit̉ qua ſcilicet egiptij ſubmerſi ſunt in mari rubro. Cuiꝰ ſubmerſioniſ duplex ē ratio. Vna fuit: vt ppl̓s dei trāſiret magis mirabiliter. A lia: vt egiptij inuſitatā mortē peri rent̉ miſerabiliter. Propterea em̄ magis miramur filios iſrahel im pune tranſiſſe: cedente illis ma ri. quia eciā videmus egiptioꝝ

ſubmerſos fuiſſe: mati ſuꝑ eod de nu̓o tereunte. ⁊ hoc eſt quod dic̄ Et populus quidem mirabilit̓ trā firet id eſt ꝑ ſiccum in medio ma .xis. Illi autem. regipcij noua mor rem inuenirent. Hec mors dicitur noua fuiſſe: nō quia multi homi nes ante ſubmerſi fuiſſent: ſed ꝓp per modū ſubmergendi. quia nu tu diuino recepit eos omnes ma re: ſtās ab vtrāqꝫ parte ſicut mu rus. Et cum omnes ſubmerſi fuiſ ſent. ⁊ filij iſrahel iam lictora atti giſſent diuiſit mare in alueuꝫ ſu um. ⁊ omnes egiptios concluſit. Moraliter loquendo ſic frequen ter accidit ꝙ illud quod eſt mate xia ꝓmotionis in principio: ē cau ſa confuſionis in termino. Aūdꝰ qͣndoqꝫ cedit homini in principio fauendo ſibi ⁊ dādo ſibi diuicias ⁊ honores: donec fuerit ꝑfecte im plicatus curis ⁊ ſollicitudinibus ⁊ ſuberbia ſeculari. ⁊ tunc quan do credit ſe eē in optimo ſtatu ⁊ apice ſue dignitatis cōmouet per turbacōnes ⁊ perſecutiones deiciē do eum: vt in psͣ. dicitur. deieciſ ti eor dum alleuarentur. ¶ Circa illam clauſulam ducebat enim il los digna neceſſitas ad hūc finē Notanduꝫ eſt ꝙ quatuor modis cōmuniter homines male ducunt̉ quidam em̄ abducūtur illecebro ſa ſenſualitate: quidam pernicio ſa familiaritate: quidam temel̓ta re preſumptuoſa ⁊ quidam mali cioſa ſeueritate. Primo ducutur Quidam illecebroſa ſenſualitate. Hij funt qui non ẜm rationem: ſed ẜm paſſionem viuūt: qui nō quod honeſtum: ſed quod eſt de lectabile in omnibus querūt. Sic dūctus eſt iuuēnis ille vecorſ quē mulier irretiuit ml̓tis ſermonibꝰ ⁊ blandicijs labiorum pertraxit illum ⁊ ſtatim illaꝫ ſequitur qua ſi bos ductus ad victima Prou̓. Narrat Fulgentius primo Mito logiarum ꝙ cuꝫ Admetus rex Al ceſtam duxerat in vxorem conti git Admetum infirmari conſulū it appollinem quomodo poſſꝫ ab infirmitate curari: reſponſum eſt ꝑ appollmem ꝙ curari nō poſſet niſi aliquis de ſuis ꝓpinqiis ꝓ eo moreretur volūtarie. Quo intellee to Alceſta mortē ſponte ſubijt. ⁊ ad inferna deſcendit. Quo cuꝫ her cules veniſſet: vt inde cerberuꝫ tra heret. Alceſte cōpatiens ea ab īfe fels lib̓auit Moralit̓ mēs hūana ⁊ ſēſualitas ad inuice cōpulant̓ ſi cut ſponſus ⁊ ſpōſa: vir⁊ vxor. vir infirmat̉ qn̄ cogitacōibꝰ varijs a gitat̉: clamat ad deū cū pͥſ Miſere̓ mei dn̄e: qm̄ īfirmꝰ ſū ſanā me do mīe: qꝛ ſic orare debeꝰ qn̄ mes īfir mat̓a tēptat̉ hoc ē deū ſapīe ꝓ ꝯſi lio reqͥrere: rn̄dit āt deus ꝑ ſcriptu ras ſuas ꝙ oꝫ ad hoc ꝙ ſpūs ꝯſe quat̉ ſalutē vnū de ꝓpinqͥs ſuis vo lūtariā mortē ſubirea carne nr̄am volūtarijs penitētijs mortificare quia niſi caro moriatur ſpiritus vitam gratie nō habebit. Et hoc eſt quod dicitur ad Romanos 3. Si ẜm carnem vixeritis: moriem m. Si autē facta carnis mortifica ueritis: viuetis. Caro mortificata per penitētiam rationabilē tandē deſcendit ad inferos quādo ī terrā de qͣ nata eſt finalit̓ reu̓tetur: ſꝫ ꝑ herculē v̓tuoſū ꝑ quē xp̄m accipiꝰ

in reſurrectione general̓i reſuſcita bitur ⁊ viro ſuo ꝑpetuo ꝯiugetur Caro igit̉ in hac vitā ductrix nrā eſſe nō debet vt ẜm ſenſuales ille cebras ducamur: ſed magis ẜm ſpiritum duci debeamꝰ Ad Gal̓. ii. Ipū ambulate ⁊ deſideria cr̄niſ nō ꝑficiētis Et infra. Si ſpiritudu cimini: nō ſub lege viꝫ carnal̓ cō cupiſ cētie eſtis: quē lex carnis d̓r ad Romanos 7. Video aliā legeꝫ in mēbris meis repugnantem le gi mentis niee. Secūdo ſūt. qui dā qui ducūtur ꝑnicioſa familia xitate. Pernicioſa res ē nimia fāi liaritas cum perſonis vicioſis. Et ratio eſt. quia ſitur dicit Hugo de ſancto victore libro ſuo de arra anime. Sa eſt vis amoris: vt te ta lem eſſe neceſſe ſit quale ſit illud quod amas ⁊ cui ꝑ affectuꝫ ꝯiu geris in ipſiꝰ ſimilitudinem dilec tionis ſocietate cōformaris. Nec inirū: cum ẜm dyoniſium g. cap̄. de diuinis nominibꝰ Amor habꝫ quādam vii excitatiuam: vniti uam ⁊ trāſformatiuam: que non dimittit amatores ſuijpſius eſſe. ſed amatoꝝ. Et a conditionibus illius queꝫ amat poteſt homo ve riſſime deſcribi ſi tamen eius con ditiones cognoſcat. Vnde ſignā ter ſcribit Valeriꝰ ad Ruphinuꝫ Ithicum eſt. Cui des videto qͣſi di ceret: ꝙ homo videat cui dat bon̄a ſua. Illud bene ē ethicuniā ad v̓ tutes morales ꝑtinēs ſicut q̄dam pars eius ꝑtinet ad v̓tutem libe ralitatis: ſed videat cui homo det ſeipſum ꝑ amorem ⁊ familiarita tem ſeu amicabilem cōmunicati onem ⁊ hoc non ē ethicum quaſi C¶V ꝝ L6 A pars ethice: ſed ethica tota vir tus moralis. Iſtud gͦ v̓bum ē ſū me iuuenibuſ impriniēdum Vn de quidam ſenex filium ſuū infor mans: ne familiaritatem cum vi cioſo cōtraheret ⁊ meretrice dixit Talem quemqꝫ fore qͣlem ſibi ne ctit amore. Sermo veridicus ait ipſe fit alter amicus. Huic dicto 12 alludens Areſtotiles. 9. Ethicoꝝ. ca. ii. qui dicit ꝙ amicus eſt alter ipſe. Huiꝰ enim mores venerare: cuiꝰ amorē appetis. Vnde quidaꝫ metriſta Quiſquis amat r̓probū reprobis ſe facit amicum. Se ne gat eſſe probum ſe facto clamat inquū. Item Qui tangit picem tī git ſe turpi colore. Sic tibi ſume vicem qui flagras turpis amore. Et conſequenter explanat ſenex quē vocat̉ turpem ⁊ dicit ſic. Tur pe tetra cutis nullū faciet noīari Sed mens pollutis factis cupiēs maculari. Et in fine alloq̄ns filiū ſic ꝯcludit. Ergo caue fili turpatoſ crimine vili. Ne tu cōſimili turpe ris fine ſenili MNotandū: ꝙ Areſ totiles. 9. Ethicoꝝ ſoluit tres no tabiles q̄ſtiones ad ꝓpoſitum per tinētes. Prima eſt iſta. Ponaꝰ ꝙ aliquis acceptet ad amiciciā vi rū bonū qui poſtea mutatur ⁊ fit malus Queſtio ē vtruꝫ amicicia ad talē ſit diſſoluenda Secūdā q̄ſtio ē iſta dato ꝙ ſic vtrū ſtatī amicicia ad taleꝫ ſit ſoluenda vl̓ debet homo expectare. ¶ Tercia q̄ſtio ē vtrum ad talem poſt diſ ſolutionē amicicie ſe debent habē re alicius vel familiarius ꝙ ſi nū ꝙͣ fuiſſet amicus. ¶ Ad primam queſtioneꝫ reſpondet Areſtotiles

dicens d̓uio Vnum eſt ꝙ impoſſi bile ē ꝙ talis ametur a v̓tuoſo cu ius malicia ē manifeſta v̓tuoſo quia ſolū bonum honeſtuꝫ ama tur a vtuoſo. Secūdo dicit ꝙ vir honeſtꝰ nō dꝫ amare talem: ſꝫ om mino debet diſſoluere amiciciā ad talem. ⁊ ratio ē: quia nō eſt poſſi bile ꝙ diu ſeruet̉ amiciciā ad ta lem niſi cauſet̉ aliqͣ ſimilitudo ma licie. Ad ſecundā queſtionem diſtinguit: quia talis qui factus ē malus: vel ē omnino īſanabilis ſciꝫ ꝙ nō poteſt reduci ad ſtatuꝫ v̓tutis. vel nō. Si nō. ſic nō debet ſtatim dimittere amicū ſuū: ſꝫ au xiliari ad hoc ꝙ r̓cuꝑet bonos mō res. ⁊ multomagis debet amicus eū ad hoc iuuare ꝙ ad recuperan dū diuicias vel pecunia. qͣnto vir tus e maius bonū ꝙ ſubſtātia tē poralis. Si vero ſit onino īſanabi lis. ſicut ſunt inueterati dierū ma loꝝ: ſtatim debet amicicia ad euꝫ diſſolui. Nec ē inconueniens hoc facere: quia nō erat amicus huic vel tali ſciꝫ vicioſo ſꝫ virtuoſo. Et ideo dicit Areſto. in eodē ca. ꝙ illi qui ſimulant ſe v̓tuoſos ⁊ amici cia contrahūt cū virtuoſis. ⁊ tn̄ ſunt latenter mali. ſunt magis cri minādi ꝙ illi qui corrūpunt num miſmata: qͣnto nobilior eſt vtus ꝙ pecunia. Vnde qui ſimulant v tutes: maligniores ſunt ꝙ qui fin gūt falſā monetam. ¶ Ad terciā queſtionē reſpondꝫ; quia a̓ fit diſ ſolutio amicicie ꝓpter minoreꝫ bo nitatem in amico. a̓ ꝓpter habun dātem maliciā. Si ſecūdo mō nich idebet homo familiariter exhibe ve tali magis ꝙͣ cuicūqꝫ extraneo l⁊ o īmo rationabile ē: ꝙ minꝰ: ꝓ qͣn to euꝫ decepit ⁊ verecūdiam fecit Verecūdum em̄ eſt v̓tuoſo ami cum fuiſſe vicioſo. Si primo mō fiat amicicie diſſolutio. ſicut ꝯun git de duobꝰ quoꝝ vnꝰ ſtat̓ in gͣ dū remiſſo v̓tutis ⁊ alius ꝓficit ī gradum ītenſum. tunc em̄ nō eſt poſſibile ꝙ ꝓficiens ſeruet amici ciam ad nō proficiētem ẜm Areſ. quia nō de eiſdem gaudent̉ ⁊ tri ſtātur: quod eſt ꝓprium amicorū Tunc in tali caſu homo debet ſe ex hibere magis beniuolum ꝓpter ꝑ teritam amicicia ꝙ ſi numꝙͣ fuiſ ſent amici Illi vero qͥ inſanabiles onino ſūt: abiciendi ſūt omnino a cōicatione v̓tuoſoꝝ quatuꝫ poſ ſibile eſt. Nec curandū e: ſi hō eis diſpliteat: vel offendat: cū v̓ tuo ſo ſemꝑ dꝫ eſſe ꝓprium diſplicere peſſimis. ſicut d̓t Boetiꝰ. i. de ꝯſo. ꝓſa. 3. Hoc ē em̄ ſecundū qd̓ eſt virtuoſo maxīe cauendū ⁊ vitan dū taꝫ ꝓpter ꝯſcīam ꝙ ꝓpter fama pincioſa familiaritas ad ꝑſonaſ corruptas vel ffectas. ꝓpter quaꝫ multi innocētes ī pͥn cipio corrup ti ⁊ ad hominabiles factiſūt ī bre ui: dūcti ⁊ abducti pͥmo a veritate ꝯſcīe ⁊ tandem a ſerenitate famē ſue: quoꝝ qͥlibet dicere poteſt illd̓ Iheremie. 3s. Seduxerunt ⁊ pre ualuerunt aduerſuꝫ meviri paci fici qͦui dimerſerunt in ceno ⁊ in lubrico pedes tuos ⁊ receſſerunt a te. De hac materia: videlicet de vi tanda ſocietate mala: que ducit hominem ī vitam vicioſam. Lo quitur Seneca ad Lucillum epiſ tola decimaoctaua ẜm īregros li broſ. Si vis inqͥt hr̄e ꝑeg̓uacōes

tuas iocundas comitem cuuꝫ ſe ua: habebit tibi aual̓cia ꝙͣ diu a uaro ſordidoqꝫ ꝯugeris: habebit timor ꝙͣ diu ſuꝑbo conuerſaberis numꝙͣ ſeuiciā in tortoris cōtuber nijs pones: incēdent libidines ad ulteroꝝ ſodalicia. ſi velis vicijs ce dere longe a viciorū exēplis ſece dēduꝫ eſt Ad meliores trāſi. Hec Seneca. De tali gͦ corruptore ⁊ per uerſo ductore d̓r Prou̓. 16 Vir mni quꝰ lactat amicū ſuū ⁊ ducit eum ꝑ viā non bonam. Tercio quidā ducūtur p̄ſumptuoſa temeritate quales ſūt pleriqꝫ inexꝑti adhuc qui ꝓprio ſenſui nimis adherent: quia vt dicit Vegetiꝰ de re militat̓ libro: z. Imperita ruſticitas plura ꝓmittit ⁊ credit ſe ſcire q̄ neſcit ⁊ ideo ꝓpter in experiētiam paſſio iu uētutis eſt p̄ſumptio Timiditas vero ſenectutis. ſicut dicit Areſto tiles. 12. Rethorice. Et de talibꝰ bn̄ verificat̉ illud Math̓. ijj. Ceci ſūt ⁊ duces cecoꝝ ⁊cͣ. Ruarto quidā ducūtur malicioſa ſeueritate. hij ſūt potentes ⁊ nobiles qui latera ſua ſtipant malicioſis conſiliato ribus: quoꝝ inſtigacōnibus ad iniurias varias agitanitur: nunc ad pauperum deceptiones ⁊ dep̄ dacōnes: nūc ad in inſtas perqui ſicōnes: nūc ad iniquas ſeditiōes ꝑ quas reſpublica diſſipatur. ⁊ pax ciuilis turbatur ⁊ quod peiꝰ eſt eccleſia dei pedibus conculcat̉ Et verificatur illud yſaie. li. ca. ꝓp terra ductus ē populus meꝰ cap tiuꝰ: quia nō habuit ſcientiam ⁊ nobiles eius interierunt famē ⁊ multitudo eiꝰ ſiti exaruit. ⁊ eſt ꝓ phetia taꝫ de culpa preterita ꝙ de 20 d CCap̄ 57 vltione fututa Lectio. 20 8. Anis enim creatura ab i icio ad ſuum genus refi gurabatur deſeruiens tu is preceptis vt pueri tui cuſtodi rentur illeſi. Nam nubes eorum caſtra obumbrabat. ⁊ ex aqu̓a que ante erat/ terra apparuit ari dā ⁊ in mari rubro viā ſine impe dimento ⁊ campus germinās de profundo mimio: ꝑ quem omnis natio trāſuit: que regebatur ma nu tua videntes tua mirabilia ⁊ monſtra ¶ Actum eſt ſuperiuſ de extermimo egiptiorū mirabili in mari rubro. Hic agitur cōſeq̄nter de fauorabili patrocinio collatō hebreis in recedendo de egipto. Et circa hoc duo facit. Naꝫ primo cōmemoratur diuina gub̓natio L 8 Secūdo narratur hebreorum exul̓ tatiō ibi. Tamꝙͣ em̄ equi. ¶ Cir ca primū duo facit. Nam pͥmo oſ tendit in generali qualiter ōnis creaturā famulabatur diuine vo lūtati ad hebreorum liberacōnem Secundo hocipſū manifeſtat ī ſpe ciali ꝑ ꝑticularem deductionē ibi Nam nubes. ¶ Circa primū ſciē dū: ꝙ ſicut omnis creatura libera dei volūtate ꝓducta eſt de nichilo ita omnis creatura diuine volūta ti ſuam oꝑationem vl̓ exercendo vel ſuſpendendo ꝓ tēpore famula batur. ⁊ ideo cum deus voluerit: ſolem ⁊ lunam retrahit ⁊ motuꝫ eis ſiſtit. ⁊ cum voluerit mūdum illuminat ⁊ motum continuat. ſi cut mia̓culoſe factum fuit tempo re paſſionis xp̄i quo ad ſubtrae tionem. ⁊ eciam tempore Ioſue. quo ad ſtationem ⁊ cetera. E

ſic eſt de omni alia creatura. ⁊ hoc eſt qd̓ dicit. Omnis em̄ creaturā ad ſuū genꝰ refigurabat̉ reflectē do ſe ad ſuū genꝰ quod deꝰ e. ⁊ re formabat̉ illiꝰ volūtati. Sicut em̄ dotet Areſto. i. metha. ca. de gn̓e Genꝰ vno mō dicit̉ illud a qͦ mul titudo aliqͣ ſicut a pͥmo generante ꝓducit̉ ⁊ ẜm illū modū loq̄ndi de us p̄t dici oīm rerū genꝰ Apocal̓. ⁊⁊. Ego ſū radix ⁊ genꝰ omninmi Ad hoc genꝰ omnis creaturā refi gurat̉a reuertendo cōformat. deẜ uiēs tuis p̄ceptis. Ad hoc em̄ oīs creatura cōdita ē: vt cōditori ſūo ꝑ oīa obediat. Et multipliciter r̓fi gurabat̉ ꝑ benignaꝫ gubernatio nem Hebreoꝝ. Et idb ſubdit. Vt pueri tui viꝫ famulantes tibi He brei: puer em̄ dicit̉ famulꝰ: cuſto diretur illeſi.ſ. in egipto. ī mari ru bro ⁊ in deſerto. Hac autē obīam creature ad deū ad ſolatiū Hebre oꝝ in ſpēali declarat duplicit̓ vi in columpna nubis q̄ eos ꝓtexit ꝑ die: ne calore ſolis combure̓nt̉ ⁊ in r̓ceſſu maris rubri quo dedit eis viā ſicca in qͣ ſine impedimen to grade̓ntur. Vn̄ dicit ſic. Nā nu bes illoꝝ caſtra obūbrabat que tria eis fecit Nā diuidebat int̓ eos ⁊ hoſtes. cōpeſcuit ſolis ardores ⁊ lucebat ꝑ noctes. Itē quātum ad r̓ceſſuꝫ maris dicit ſic Et ex aqua q̄ ante erat. ſupple in loco ſuo. ter ra apparuit arida. ⁊ ī mari rubro via ſine impedimento ⁊ campus germinas de ꝓfundo mimio a locꝰ ſpacioſus ⁊ ita ſecurus ⁊ amenuſ ꝓ itine̓ ac ſi fuiſſet campꝰ germi nas. Per quē campuſiue locum ad modū campi ſe habētiſ. om̄is ltīō natio Hebreoꝝ trāſiuit que r̓ge bat̉ manu tuaa. poteſtate: viden tes tua mirabilia quo ad trāſituꝫ eius ficcō pede ꝑ mediū rubri ma ris: ⁊ moſtra quo ad ſubmerſio nē fgiptioꝝ in illo Circa illam clauſuiam. Ad genꝰ ſuū refigurā batur. Moraliter genꝰ noſtrū cō fiderare debemꝰ quadruplicit̓: ex ꝑ te patris: ex ꝑte matris: ex ꝑte g̓ manoꝝ ⁊ ex ꝑte filioꝝ. Pater eſt deuſ: mater ē terra: gͦmam ſunt a geli: filij ſūt oꝑa. Seruemꝰ igit̉ in nobis ratione patris nobilitatē racōe mr̄is humilitatem: racōne fratrū ſtabilitatē: ratiōe filioꝝ o perū vtilitate. Primo gͦ cuꝫ ſumꝰ de gn̓e ipſiꝰ dei oportet ꝙ ſimꝰ nō bues: nō degn̓es. Act. b. Fecit exv nō omne genꝰ hominū. Et infra. Igit̉ cum ſumꝰ genꝰ dei nō dēmuſ eſtimare auro a̓ argēto: a̓ lapidi ſculpture artis ⁊ cogitationis ho minis diuinū eē ſimile Nobilitaſ autē iſta nō eſt niſi bonitas mora lis. Vn̄ oīs v̓tuoſus eſt nobilis ⁊ generoſus ⁊ oīs vicioſus d̓geneꝫ eſt ⁊ ignobilis. Et ido cōtra vicio ſos gloriātes de ſua generoſitate carnali rationabiliter iuehit Bo etiꝰ ⁊. de ꝯſolacōne etro. 6. ꝓ bans hominē vicioſū eē: ignobi lem ⁊ homine virtuoſū nobilem. Et dicit ſic. Oe genꝰ hoīm in t̓ris ſimili ſurgit ab ortū. Vnꝰ em̄ reꝝ oīm pater ē qui cūcta miniſtrat. Ille dedit phebo radios ⁊ cornua lune Ille dedit homīes terris ⁊ ſi dea̓ celo. Hic m̄bris claudit aīoꝫ telſa ſede petitos. Sed morles ſi bi cunctos edidit nobile germen Quid genꝰ ⁊ ꝓauoꝫ ſtrepituſqꝫ ſi p̄mordia

ſi primordia veſtra. Auctoremqꝫ deuꝫ ſpectetis nullꝰ degener extat Niſi vicijs peiora voues deſerat or tum. In hoc metro qͣnto Boetius dicit pͥmo ꝙ homīes ſiue diuites ſiue pauperes ſimilem habēt ortū quia anima de do. corpus autē de terra. Secūdo ꝙ deꝰ eſt pater oīm rerū tam hominum ꝙ alioꝝ. Ter cio dicit ꝙ iſte pater ē valde nō bilis: quia omnia ꝓdluxit ⁊ om̄ia miniſtrat tam in celo ꝙͣ in terra. Dedit em̄ ⁊ phebo radios ⁊ cornu a lune Quarto dicit ꝙ fatuū ē ge nꝰ ⁊ ꝓauco ad iactātiam recitare Quinto ꝙ omnis v̓tuoſus ē nobi lis: ſed ille degener efficit̉ qui de ferēs d̓m implicat ſe vicijs. Huic cōcordat Sen̄. q̄re ca. 8. lcōis t̓rie. Recogitantes igit̉ genꝰ noſtrum ex ꝑte patris ſimꝰ tales in moribꝰ vt nō mentiamur cū diciꝰ Pater noſter ⁊cͣ. Math̓. 6. ca. ſed vt de nobis poſſit veraciter dici illud. 2 Petri. ⁊. Vos autem eſtis genus electuꝫ: regale ſacerdociū: ges ſcā ⁊ populꝰ acquiſitionis ⁊cͣ. Secun do intelligētes genꝰ noſtrum ex ꝑte matris: ſeruemꝰ humil̓itateꝫ Terra em̄ ē mater nr̄a. ẜm Oh̓m terra ē infiinū ⁊ vltimū elementū Narrat Valeriꝰ libro A. cap. 3. de Iunio bruto ꝙ cū a r̓ge Tarqui nō auūculo ſuo oēm nobilitatis indolem videret extirpari: interqꝫ ceteros fratreꝫ ſuū qui vegetioris ingenij erat interfectū animadu̓ teret obtuſi ſe eē cordis ſimulant eaqꝫ fallaciā maximas v̓tutes tex it. Profectus eciā delphos cū Ta̓r qͥm filijs quos is ad appollinem phiuū muneribꝰ ſacrificijſqꝫ ho Co p̄ xxxx 208 norādum miſerat. aurum do noī ne dom cauſa cauato baculo īclu ſum intulit: quia timebat ne ſibi celeſte nume aꝑta libea̓litate om nō tutum nō eēt. Peractis deinde mādatis pat̓ris appollinem iuue nes ꝯſuluerunt quiſnā ex ipſis ro me r̓gnaturus videretur. At is pe nes eum ſupͥma via vrbis noſtre poteſtatem futuram? Rn̄dit qui ante omnes oſculum matri dediſ ſet Tūc brutuſ ꝑin̄ atqꝫ caſu pro lapſus de induſtria ſe ſubiecit. t̓ ramqꝫ cōmunem omniū matreꝫ exiſtimās oſculatus ē. Rd̓ taꝫ va freum telluri imp̄ſſuꝫ oſculū vrbi libertatē Bruto primū in phaſtis locū tribuit. Et illo modo moralit̓ quicūqꝫ ad regnū aſpirāt celeſte neceſſe habēt ſe in p̄ſenti humilit̓ tenere ſimplices ſe ſimulare ⁊ eē terrā matrē ꝑ mortis recordatio. neꝫ oſculari vt ſciat quilibet cuiꝰ generis ſit ex ꝑte matris: quia n̄o eſt celeſtis ſed terrenꝰ. ⁊ dicat il lud Sap̄.. Suꝫ quideꝫ ⁊ ego mor talis homo ⁊ ex gn̓e t̓reni illius qͦ primo factus ē. Tercio rememo rantes genꝰ noſtruꝫ ex ꝑte fratꝝ qͥ ſunt angeli ſeruemꝰ ſtabilitatē in bono. dicit̉ eniꝫ natura hūma na g̓manā angeloꝝ. Vn̄ cū Tho bias a raphaele vellet genꝰ īqui rere: reſpondit. Genꝰ queris mer cenarij: an ipſū mercenariū qͥ cuꝫ filio tuo eat? Sedne forte ſollici tum te reddam. Ego ſum azarias magni Ananie filius. Thobias reſpondit. Ex magno genere es tu Thobie. ¶. Verum dixit ange lus ẜm nominis interpretationē Azarias nāqꝫ interpretāt̉ adiutor

ananias gloria dei Erat em̄ adili tor glorie dei. Quādo gͦ recogitaꝰ angelos fratres nr̄oo germanos eſſe in tanta gloria et nos ad eos nō poſſe ꝑtīgere niſi fratribꝰ noſ tris aſſimilemur. conari debemꝰ totis viribus nr̄is nr̄os ipſos fra tres nr̄os imitari ī ſignū fraterm tatis iſtius Raphael qui ⁊ azari as: quem Thobias viciſſim fra trem vocat Thobie. 6. Obſecro te Azaria frater. Et Thobie. 9 Frat̓ peto te vt auſcultes verba mea ⁊ angelus ad eū Thob̓. ui. Thobia frater ſcis quēadmodū reliquiſti patrem tuū ⁊cͣ. Sunt gͦ taꝫ homo ꝙ angelus de ꝑntela diuina: ſed certe homo multipliciꝰ cum ſit tri plex cognatio ſciꝫ legalis ꝑ adop tionē. ſpūalis ꝑ ſacramēti ſuſcep tionē ⁊ carnalis ꝑ carnis ꝓpagati onē. Angeli tantū attinēt deo ẜm cognacōem legaleꝫ: qua ꝑ grām ſunt adoptati. Homo āt attinet deo tripl̓ici cognacōne. Legali q ē filius dei adoptiuꝰ. ⁊. Thimo. i. Predeſtīauit nos in adopcōem fi lioꝝ dei. eciam ē filius dei ſpūalis qͥa ꝑ baptiſmū nos regenerauit Ioh̓. pͥmo dedit eis ptātem filios dei fieri. ⁊ eciam carnalis frater quia de nr̄a progemie naturam aſ ſumpſit Ad Hebreos pͥmo. Nuſqͣ angelos apprehendit̉: ſꝫ ſemen A brahē ⁊ ideo poſſumꝰ dicere ange lo illud Machabeoꝝ 7. Nolipu tare genꝰ nr̄m a deo derelictuꝫ eē ¶ Quarto recordātes genu̓s noſ trum ex ꝑte filioꝝ ſeruemus ī mō ribꝰ vtilitacem. Filij enim nr̄i ope ra nr̄a ſunt Ecōi. ij. Ante mortem: ne laudas hominem: quoniamī filijs ſuis agnoſcitur vir id eſt in operibꝰ ꝑfectis ẜm gloſam ibidē. Apocalipſis. ⁊g. Iudicatum ē de ſingulis ẜm opera eoꝝ. ẜt Apoca lipſis. 14. Opera enim illoꝝ ſequū tur illos. In iſtis ergo filijs ſerue niu̓s vtilitatem: vt ſint nobis me ritorij ad gloriā ⁊ non ad penam quod ē quando opus noſtrum ꝓ ducitur a gratiā diuina ⁊ libero arbitrio. Quādo vero ꝓducitur a dyabolo carne vel mūdo ⁊ libero arbitrio ē quaſi ſpuriū genꝰ. Et nō poteſt conſequi hereditateꝫ ce leſtem. ⁊ ideo ꝓhibetur pon̄tifici legis veteris ſub figura Leuitici. 7. ꝙ non cōmiſceat ſtirpem gene ris ſui vulgo gētis ſue: quia ego dominꝰ qui ſanctifico eum. ⁊cͣ. Lectio duceteſimanona. Ainꝙ em̄ equi depauer̄t eſcam ⁊ tamꝙͣ agni exul tauerūt magnificates te domine: qͥa liberaſti illos. Aemo res enim adhuc erant que mnico latū eoꝝ facta fuerāt. quēadmō dum ꝓ nacōne aīalium ꝓduxit t̓ ra muſcas. ⁊ ꝓ piſcibꝰ erūctauit fluuiꝰ multitudinem ranarū. No iuſſime autē viderūt nouā creatu ra auiū: cū adducti ꝯcupīa poſtu lauerūt eſcas epulacōnis. In al locucōne em̄ deſiderioꝝ deſcendit illis de mari ortigoniētra ¶ Poſt ꝙͣ actu ede mirabili hebreoꝝ gu b̓nacōe tā in mari rubro ꝙ in deẜ to. In iſta ꝑte agit̉ de īenarrabili exultacōe eorūdeꝫ in vtroqꝫ loco Et circa hoc duo fiūt. Nā pͥmo oū̄ dit̉ qūō letabant̉ de delicioſo ꝯme mio cuiuſdā noui cibi ⁊ hoc ī loco deſerti. ibi. Nouiſſime at̄. Circa

209 primū duo facit. Nā primo deſcri bitur eoꝝ exultatio ꝓ traſitu ma ris rubri. Secundo exaggregatur eoꝝ ꝯiuratio ex hijs que viderāt in terra egipti. ibi orores enim adhuc. deſcribitur aūt eoꝝ exul tatio ⁊ gaudiū ſub figura dupli civiꝫ equoꝝ ⁊ agnoꝝ. Equi eniꝫ depaſcētes bona paſcūa ⁊ agni in iuuentute tenerā ſaſciuie ⁊ leticie multū vacant. Conuenies em̄ nu trimētum ⁊ etas tenera iuuētutiſ tam in hominibꝰ ꝙͣ in beſtijs cau ſare ſolet leticiā. Et ideo dicitur de Hebreis. Tamꝙͣ enim equi depa uerūt ⁊ ſic exultauerūt ſicut equi depaſcentes bonam eſcam. Sic eī dicitur de homne exultante ⁊ laſ cuuēte: prebenda ſua pungit euꝫ tamꝙͣ agni exultauerunt qui per corporis geſticulacōnem leticiam cordis oſtendūt. Eodem modo lo quēdi vſus eſt Pſalmiſta deſcri bens leticiā filioꝝ iſrahel pōſt tra ſitum maris rubri. Aare vidit ⁊ fugit ⁊cͣ. ⁊ ſequitur Nontes exul tauerunt vt arietes ⁊ colles ſicut agni ouium. Saltem modꝰ loqn̄ di vtriuſqꝫ ſcilicet tam ꝓphete in pſalmō ꝙ ſapientis in iſto loco cōcordat. Exultauer̄t igitur mag inficantes te domine id ē te mag inificum collaudātes Exo. 11. Can temꝰ domino: glorioſe enim mag nificatus eſt: qui libea̓ſti illos tā de pharaonis poteſtate ꝙ de via maris rubri. depauerunt id ē au dacter ⁊ ſiue pauore ſe habuer̄t ſicut equꝰ Iob. 3q. Exultat auda cter ⁊ in occurſum ꝑgit armatus contempnit pauorem: nec cedit gladio. Cōſeq̄nter narratur gauCoū lix xxx dium eoꝝ de tranſitumals rubri Recordabatur enim tunc tēporis cum videret eis cedere aquas ma ris rubri quomodo aque contra egiptios pugnauerunt ⁊ quaſi cō tra naturā aquarum illarū egip tios afflixerunt: prebentes eis ra nas pro piſcibꝰ. Terra eciam ex hibebat eis muſcas pro vtilibuſ animalibus. Et illa r̓cordatio ml̓ tum augm̄tabat leticiam Hebre oꝝ quādo perpendebat terram ⁊ aqua immicis eoꝝ reſiſtere ⁊ ecō uerſo eis tam benigne fauere. Et hoc eſt quod dicit. Memores em̄ adhuc erat que in incolatu eorū dū adhuc accole egipti fuerūt q̄ facta fuerant quēadmodū ꝓ na tione vtiliū animaliū produxit t̓ ra muſcas Exo. s. Venerunt muſ ce grͣuiſſime in omni domo pha raonis. ⁊ pro piſcibꝰ. vloco piſci um erūctauit fluuiꝰ in litore ml̓ti tudiue ranaꝝ Exo. 8. Aſcēderunt rane ⁊ operuerūt terra egipti. Circa illam clauſulaꝫ. Queadmo dū pro nacōe animaliū produxit terrā mnſcas ⁊cͣ. Notandū eſt ꝙ moͣlit̓ īꝑmntīa ecciā fuer̄t ꝑſone ſolide ꝑ viteſcītatem Vn̄ erat qͣſi fortiā animalia Apoca. 4. Amma lia requiē nō habētia die ac nocte dicētiā Scūs Scus Scus dominꝰ deus omnipotens. ſed heu moder nis temporibꝰ loco fructuoſoꝝ a minaliū ſucceſſerunt muſce volan tes ꝑ ſuꝑbiam: fedātes ꝑ luxuria mordentes ꝑ iracundiam: mu̓giē tes ꝑ auariciam Sapientie decio ſexto. Illos autem muſcarum ⁊ lo cuſtarum occiderunt morſus ⁊ nō eſt inuenta ſanitas anime eoruꝫ

ltro Eodem modo in ſancta religione patres pͥmitiui fuerunt qͣſiboues ꝓpter maturitatem ſolide ꝯuerſa tionis: ꝓpter mugitu ſonore p̄di cationis ⁊ ꝓpter fiſſam vngulam recte diſcrecōis: ac ꝓpter cornua de bite p̄lationis. Sed iā loco boum ſucceſſerunt muſce volantes ꝑ diſ curſus ⁊ euagacōem: fedantes ꝑ vilem ⁊ ſcandaloſam cōuerſacō nem: mordentes ꝑ malitioſas de tractiones ⁊ mugientes ꝑ ſuſpi cioſas impactiones Conſimiliter quo ad ſcolam. Primo ꝓ piſcibꝰ ſūt modo rane. Fuerūt enim anti quitus ſtudentes rimanteſ ⁊ ſcru tantes taꝫ philoſophie ꝙͣ theolo gie ꝓfunda fluuioꝝ more piſciuꝫ ꝑſcrutantes Iob. 12. Volatilia ce li indicabant ⁊ narrabant ea pi ſces maris. diſtinguit em̄ inagiſ ter Rodolphus Beluacenſis tria genera clericoꝝ fic̓ narrat Geral dus Cābrenſis in prologo primi ſpeculi eccleſie. Sūt enim quidam ſuꝑſeminati: quidā pannoſi. qui dā paſſati ⁊ maſſati. Prumi p̄ter miſſo gramatice fundamento fu ꝑedificant varias facultates ſuꝑ ficiales nō exiſtētes: ſtatīqꝫ ima turi ⁊ imꝑfecti ad magiſteriū feſ tinātes: quibus illud pluximuꝫ cōgrue adaptat̉. Sūmo ſolo ſpar ſa femina ſe longe celerius effun dunt. ⁊ mutate ſpicas herbule in manibꝰ ariſtis ante meſſis tēpuſ flaueſcūt ⁊ ſimulatis omnino va cue fructibus emarceſcunt. Secū di de ſingulis ſcientijs aliquid ha bent vbiqꝫ pe̓grimi nuſꝙͣ manſu ri: qui cū nichil exiſtāt oma ſe eē vidētur. Tercij ſunt pauperes: qͣ litterature ſolidū fundamencum ceterarūqꝫ facultatu edificiuꝫ con ſtruunt interdū incōuulſuꝫ. Hec ille. Et tales fuerūt antiquitus pi ſces ſtudentes. Iā vero loco piſ ciū ſurgūt rāne garrulantes: ſal tantes: in luto inorantes ⁊ aquā turbates. Garrulantes ꝑ exceſſi uā loquacitatē: ſaltanteſ ꝑ nimie expeditionis velocitatem: quia nec plane nec continue: nec ordi nate addiſcunt: ſed anteꝙͣ ſciunt partes ſaliunt ad artes. ⁊ inde de libro ad librum ſe mouentes; que vtilia ⁊ difficilia ſunt tranſi liunt: que puerilia ſunt ſecum fe runt. ⁊ ſcolaſticos gradus attin gunt. In luto eciaꝫ morantur ꝑ carnis deſideria ⁊ aquam id ē ſci entiam turbant̉ per improprieta tis miſteria. Conſequenter poni tur in littera quomodo filij iſra hel letabantur in deſerto pro deli cioſo conuiuio clliuſdam noui ci bi: quando videlicet ipſis deſide rantibus veſci carnibus dominꝰ dedit eis cōturnices. ſitut expoſi tuꝫ fuit ſuperius capitulo decimo ſexto. Vnde dicit ſic. Nouiſſime autem viderunt nouam creatura auium: non de nouo creataꝫ: ſed tunc de nouo eis adductaꝫ. Dicit ergo nouiſſime: vt diſtinguatur triplex tempus videlicet tempuſ more in egipto: tempus exitus de eadem ⁊ tempus progreſſus in deſertuꝫ. Et tunc in hoc nouiſſi mō tempore datum fuit eis conui uium iſtud. Alioquin appareret falſuꝫ quod ſcilicet dicitur hic nō uiſſime: quia ipſi filij iſrahel tar dius habuer̄t cōt̓nices ꝙͣ māna

Exodi. 16. Veſpere comedetis car nes ⁊ mane ſatua̓bimim panibꝰ Sequit̉ Cū ducti ꝯcupiſcencia poſ tulauerūt eſcas epulationis. eſ cas delectabiles carmū quibꝰ vſi fuerant in egipto: quoꝝ d̓ſiderio deus ſatiſfecit. In allocutione de fiderioꝝ a. ẜm deſideriū eoꝝ quod eſt q̄dam allocutio apud deū: deſ cendit̉ illis de mari ortigoniētra cōturnix. de quo ſupra capi. 6. in pͥncipio dictum ē Lcio ducē teſimadecima T vexacōes peccatoribꝰ ſuperueniebat nō ſine ill̓ que ante facta fuerūt ar gumētis ꝑ vim fluuiū. Iuſte em̄ patiebatur ẜm ſuas nequicias. Etem deteſtabiliorē inhoſpitalita tem inſtituerunt. Alij quideꝫ igno tos nō recipiebāt aduenas. Alij autem bonos hoſpites in ſeruitu tem accipiebāt ⁊ nō ſolum hoc ſꝫ ⁊ alius erat reſpectus illoꝝ: quo mam inuite recipiebant extrane. cs. Qui autem cum leticia receper̄t hos qui eiſdem vſi erant inſtitu tis ſeuiſſimis afflixerūt doloribꝰ. ꝑcuſſi ſunt autem cecitate ſicut il li in foribꝰ iuſti cuꝫ ſubitaneis co operti eēnt tenebris: vnuſquiſqꝫ oſtij ſui tranſitum querebat ⁊cͣ. Enarrato pr̄ocimo frō hebre is ⁊ deſigͣta eoꝝ leticia ⁊ exultati one redit auctor ad explicādum de ext̓minio facto egiprijs: ac eo rum malicia ⁊ preuaricatione. Et circa hoc tria facit. Nam primo ponit eoꝝ penam. Secundo expli cat pene iuſtam cauſam. ibi. Iuſ te eniꝫ ⁊ Tercio ponitur pena eo rum nota vel nouā. ibi. Percuſſi Cap 49 ſunt. ¶ Circa primū dicit. Et vex ationes id eſt punicōnes ſuperue nerūt peccatoribus.ſ. egiptijs ꝑ vim fluminum in mari rubro: nō ſine illis argumnētis id eſt miris ſignis vel argumnētationibus: q̄ preceſſerūt in egipto ad eoꝝ cor rectionem. Conſequēter explica ta pēa ſubditur culpa q̄ fuit pene iuſta canſa. ⁊ dicit ſic. Iuſte em̄ patiebātur illas vexationes ſiue punitiones ẜm ſuas nequicias. Fuit autem hec nequiciā ſpeciali ter contra piam hoſpitalitateꝫ: cō tra quaꝫ quadrupliciter peccaue rūt. Quidaꝫ hebreos in terra egip ti non receperūt. Alij vero ipſos re ceperūt ſed cum mala voluntate. Alij vero ipſos receperūt: ſed poſ tea receptos ſeruitute ⁊ alijs dolo ribus afflixerūt. Alij autem non ſolum ipſos non receperūt: īmo recipientes ſeuiſſimis doloribus cruciauerūt. dicitur igitur ſic. Be ne dictum eſt ꝙ iuſte punieban tur. etenim deteſtabiliorem inſti tuerūt inhoſpitalitatem ipſi egip tij: quia inhoſpitales ⁊ crudeles erant nimis Quod patet ſub dif ferentia quadrupl̓ici. Nam alij qͥ dem ignotos non recepiebat ad uenas qui totalitererat mhuma ni. Alij vero ipſos receperunt: ſed bonos hoſpites in ſeruitutem acci piebant: in luto ⁊ latere ipſos ſer uire cogentes Exodi primo. Ter cio: non ſolum hoc fecerunt: ſed a mariſſime ipſos cruciauerunt: quia ⁊ alius erat reſpectus illorū id eſt intentio ipſorū: quia non ſolum fecerunt illiberabiliter ⁊ in humane in hoc ꝙ vexauer̄t bonoꝫ

hoſpites ſeruitute: ſed eciam in hoc ꝙ malam habuerunt ad eoſ volunitatem propter hoc ſolum: ꝙ fuerunt extranei. ⁊ ideo dicit Quoniam inuiti recipiebant ex traneoꝫ ¶ Quarto hoc fuit in eis peſſimū: ꝙ ſi erant aliqui: qui cū leticia receperunt peregrinos natu rali compaſſione. Illi tamen qui nō receperunt: tales grauiſſimis doloribus afflixerunt. Et ideo ſub dit. Qui autem cum leticiā recepe runt hebreos ⁊ alios peregrinos. hos ſcilicet recipientes: qui ⁊ eiſ dem inſtitutis vſi erant ſcilicet ꝓp ter deum recipiendo extranos ſe uiſſimis afflixerunt doloribus/ E ē ſenſus: ꝙ illi qui ſtatuerunt nō recipiendos hoſpites eſſe: illi hoc qͥ receperunt acriter punierunt. Cō ſequenter ponitur conueniens ⁊ ꝓporcionata pena iſtorum. Sicut enim Zodomite inhoſpitabiles āgelos ī forma humana a Loth receptos in hoſpicio ignoīimo ſe tractaſſe volebant. ⁊ ideo meri to puniti ſunt cecitate ⁊ tenebriſ Ita iſti egiptij non hoſpitaliter tractantes hebreos ꝑ alpabilibꝰ tenebris per triduum puniti fue runt. ſicut ſupra dictum eſt capi tulo decimoſeptio. Et hoc ē quod dicit. Percuſſi autem ſunt egip tij: videlicet cecitate ⁊ tenebris Exodi decimo Sicut ⁊ illi idē Zo domite: quo in deteſtationem ne phandiſſimi vicij ⁊ abhomina bilis nomiare nō curat. Sicut nec dn̄s de diuite epuloē ciuꝰ de noīe ſubticēdo. ſolū lazarū recitare dig nabat̉ luce. ii. in foribꝰ iuſti ſcilicꝫ Loth cū ſubitaneis eſſent cooꝑti cīo tenebris. Geneſis decimonono Vnuſquiſqꝫ tranſituꝫ hoſpicij ſui querebat ſcꝫ introitū oſtij ipſius Loth nec īuenire poterant Gene ſis decimonono. Percuſſi ſunt ce citate a minimo vſqꝫ ad maximū ita vt oſtium inuenire non poſ ſent. ¶ Circa opus hoſpitalita Tolſo tis ē notandum: ꝙ hoſpitalitaˢ grata deo quatuor debet habere conditiones: ſcilicet hilaritatem ſine murmuratione: ſecuritatem ſine turbatione. ſaturitatem ſine diminutione ⁊ pietatem ſine ne gociatione. Primo igitur debet hoſpitalitas habere hilaritatem ſine murmuratione Petri quar to. Hoſpitales inuicem ſine mur muracōne. Bilarem enim ſe oſtē deret miles ſi rex ad ſuum maneri um idē hoſpcium declinare dig naretur. Sed rex noſter xp̄us to ciens hoſpicio noſtro recipitur quociēs qualiſcumqꝫ in eius nō mine receptatur. Vnde dicit Ma thei. 21. Hoſpes eram ⁊ non col legiſtis me. ⁊ ideo cum magna hilaritate recipiendi ſunt hoſpi tes Exemplo Abrahe Geneſis de cimooctauo. Qui cū vidiſſet treſ viros occurrit eis ⁊ adorauit ī ter ra. Conſimiliter Loth Geneſis ſeptimo. It apoſtoli Luce vltimo coe̓gerūt xp̄m manere cū eis. vbi dicit Gloſa ꝙ hoc exemplo doce mur ꝙ peregrim nō ſunt ſolū ad hoſpicium vocandi: ſed eciā tra hendi ¶ Secundo debet hoſpitali tas habete ſeturitatem ſine tur bationē. defendebant enim an tiquitus homines hoſpites ſuos. ſub periculo ſuo. ſicut narratur.

in Policrato libro. s. cap̄. 13. Vbi dicitur ꝙ criminis incurrebat no tam quiſquis ꝑ quinqꝫ dies hoſti xperegrino humaitatis hoſpiciū tenegabat. Ob equitatem enim hoſpitibus exhibendam hoſtis a fiquitus dicebatur: que nūc dici mus peregrinū. dicitur enim hoſ tis ab hoſtire quod ē equare ẜm Papiā Cui quicumqꝫ fuerāt īhu manꝰ de iure antiquo inquꝰ erat Quicumqꝫ vero fuiſſet eis huma nꝰ ⁊ puis: equꝰ ⁊ iuſtus cenſeba tur. Exemplum de Loth Gen̄. 19. Qui pro hoſpitibus defendendis filias ſuas obtulit Xodomitiſ: ꝙ uis ex ꝑturbatione animi: nō ſa nō tamē vſus conſilio hec dixiſſet Vn̄ nec in hoc ē imitandus quia non ſunt faciēda mala vt eueni ant bona. Hoc tamē ido dicit ꝙ mos erat fidelium hoſtes id ē hoſ pites ſuos ab omni iniuria defen ſare. ſicut. Agr̄ in hiſtorijs ſuis di cit. ¶ Tercio debet hoſpitalitas habere ſaturitatem ſine d̓iminū tione: vt omnia neceſſaria hoſpi ti miniſtrentur Vn̄ cum leuita di xiſſet ſeni Iudicum. 19. Nulla re ī digemꝰ niſi hoſpicio. Reſpondit ſenex Gabonita. Ego ſuꝫ: prebebo omnia q̄ neceſſaria ſunt tibi: tan tum q̄ſo: in platea ne maneaſ Ex ēplum eciam ad hoc in funamite habemus ⁊. Regum.&Que dixit viro ſuo Amniadu̓ti ꝙ vir dei ſā ctus ē iſte qui tranſit per nos fre quēter. Faciamus ergo illi cena culum paruum. ⁊ ponamus ī eo lectulum ⁊ mēſam ⁊ ſellam ⁊ can delabrum: vt cum venerit ad nos maneat ibi. Iſtud ē contra non Cap̄ſm 79 nullor: qui ſeruiūt hoſpitibus ſu is pulchris verbis tantum. ⁊ de peiori potū quē habent in domo ꝓpinant illis. ¶ Quarto hoſpita litas debet habere pietatem ſine negociacōne: vt pro diuino amo re: nō pro numo vel lucro hoſpēs admttatur. tales enim receperūt mercedem ſuam ad Hebre. 11j. Ca ritas fraternitatis maneat in vo bis. ⁊ hoſpitalitatem nolite obli uiſci. Econtra qui recipit̉ qͣtuor in ſe ſeruet: ſcilicet vt ſit cōtentus ꝑ acceptationē: ſit hoſpiti gratus ꝑ gratiarū actione: caueat in do mō dominationē: nec minis vexꝫ amicū ꝑ freq̄ntationē. Primo ſit tōtetus ꝑ acceptationē ⁊ gratan ter accipiat q̄ ſpontanee conferū tur. Hanc caritatem xp̄us docuit diſcipulos ſuos Luce. 10. In eadeꝫ domo manēte edentes ⁊ bibentes q̄ apud illos ſūt. Vn̄ dicit quidā metrice. Cū tibi p̄bemꝰ leto vultu qd̓ hēmꝰ. Qd̓ tibi ſit gratis accipe ſitqꝫ ſatis Vn̄ recitat Sen. ꝙ Socͣ teſ cū hoſpites ſuos ſatis tenui ce na ſuſripere paret ⁊ aītus ei hoc ī ꝓperaret. en̄dit. Si boni ſint eqͣni mit̓ ferent: ſi mali turbabunt̉. Se cūdo ſit hoſpiti ſuo gratus. ſicut narrat dares frigius de bello bro yan̄o ꝙ Thelephꝰ īpediuit ſociū ſuū Achillē: ne regē Teucͣteꝫ occi deret: memor ꝙ cū patre ſuo Ber cule oliꝫ apud Teucratē hoſpita tus fuiſſet Itē Sen̄. libro 4. de bn̄ſi cijs narrat ꝙ miles ingtus hoſ piti ſtigmatibꝰ inſignit̓ Quere fu pra in ca. ib in fine In libro eccle fiaſtice hiſtorie narrat̉ ꝙ cū Gre gorius ep̄s vrgente tꝑis ⁊ ꝓcelle

l⁊ō anguſtia in alpibus in fanū a̓pol linis diuertiſſet a ſacerdote licet ꝓ phano officioſiſſime eſt receptus Poſt cuiuſ digreſſum acceſſit ſac̓ dos ex more poſcere cōſulta ⁊ rn̄ſa Sed nulla reſponſio veniebat. Tc̄ iterum ⁊ iterū ſacerdos victimas r̓ petit: nichilominꝰ ſemper ſilenciū permanebat. Cumqꝫ ſacerdos ſtu pore eſtuaretur: in ſomnis demō aſ ſiſtens dixit ſe nichil poſſe. Percū ctanti cauſam ayt Per aduentuꝫ Gregorij eſſe expulſum. ⁊ cum per quireret ſacerdos quid tunc reme dij daretur. Ayt Non aliter ſibi in gredi licere niſi grego. admitteret Quibus auditis ſacerdos ſecutus eſt beatum Gregorium: ad eumqꝫ perueniens rem pandit ex ordine humanitatis ſue ⁊ hoſpitalitatis e um admonuit: querelam expulſi numinis expoſuit: adeptam facul tatem ſui queſtus deplorat: ac red di ſibi omnia ad priſtinum ſtatuꝫ depoſcit. Scripſit Gregoriꝰ epiſto lam in hec verba dicens Gregori us apollim. Permitto te redire ad locum tuum ⁊ agere que conſueuiſ ti. Quaꝫ cum ſacerdos poſuiſſet iux ta fimulachrum: affuit demon: reſ ponſa poſcēti. Quod iſte admiras ⁊ dicens penes ſe ꝙ Gregoriꝰ ma iorerat iſto. Clauſis ianuis Phri ni adijt Gregoriuꝫ ⁊ proſtrauit ſe ad pedes eius rogans vt illi ſe deo offerat cuius virtute Gregorius dijs gentium imperabat. Qui cum inſtrtiſſet cathecuminus factus ē ab ipſo ⁊ poſtea baptiſmum con ſecutus intantum vite merito ac fi dei virtute ꝓfecit vt ipſe beato gre goxio in epiſcopatu ſucceſſit. Lau danda eſt ergo hoſpital̓itas ſācer dotis infidelis. veneranda ſāctitaˢ potificis mirifica ⁊ pietas ſaluato ris ſacerdotem iuſtificantis cōmē danda. ¶ ercio caueat hoſpes ni miam dominatiōnem in domo vel familia ſui hoſpitis quinimimo do mino domus obtempea̓re ſtudeat diligenter. Eſt enim minis rep̄hen ſibile ſi ordinationē domini domꝰ hoſpes preſumeret reprobare: cum teneatur omnia obſeruare que do minus domus ordinauerit. Iuxta illud merricum. Cum facis ingreſ ſum ſtudeas ſic eſſe modeſtus. Vt poſt deceſſum de te ſit rumor honeſ tus ¶ Quarto caueat miniam fre quentationem. Iuxta illud Prou̓ biorum viceſimoquinto. Subtra he pedeꝫ de domo proximi tui: ne fer te ſaciatus oderit te. Et eodem mo do propter eādem cauſam caueat magnā mora cū hoſpite ſuo cōtra hēdā ꝓpt̓ fāiliaritatē nimīa: ꝑ qua ī ip̄iꝰ ꝯtēptū faciliꝰ cade̓ poſſꝫ¶ Se cūdo ꝯſiderādū ē ꝙ hoſpitalitatiſ qͣ tuor ſunt emolimnienta. Naꝫ primo diſponit ad dei cognitionem: con fert temporalium multiplicacōne: excludit diuinam vltionem ⁊ me retur dei ⁊ angelorum ſuſceptione De primo exempluꝫ Luce vltimo de duobuſ diſcipulis qui cognoue runt deum in fractione panis. Sic nonnumꝙͣ diuina cognitio alicui infunditur occaſione viri ſancti ī hoſpicio ſuſcepti. de ſecundo patꝫ tercij Regum triceſimoſeptimo de vidua que Heliam ſuſcepit hoſpi cio ſuo cui farinula non defecit nec lechitus obei minutus eſt. De ter cio pꝫ vt habetur. Ioſue ſeptimo.

Fola Raab meretrix viuat eo ꝙ exploratores hoſpicio recepiſſet. de 4. Math̓. jo. Qui vos recipit: me recipit. ⁊ ad Heb̓.13. Hoſpita litatem nolite obliuiſci. Per hāc em̄ quidam placuerunt angelis hoſpicio recepuis. fictit Abraham Gen̄. 19. Fertur ꝙ quidam ſena tor ſibi caſtrum conſtruxit pulch̓ rimū ſuꝑ cuius ianuam ſic mētri ce ſcripſit. decretum detur: ne dor miat aut ēpuletur. Hic gens vil lanā ſꝫ achilles plato dyana. In tendens ꝑ hoc orclinare ꝙ nullus ad illud caſtrum ad hoſpiciū vel prandium reciperetur niſi eēt mi les vel ph̓s aut domina nobilis. Ciū xp̄s apparuit in ſompnis ⁊ a it Aē ⁊ meos a caſtro tuo conaī̓s excludere ꝓpter quod ⁊ te a caſtro meo quod celum eſt debeo iuſte priuare Cum gͦ ſenator iudicialē eēt accepturus ſententiam int̓po fuit ſe ſupplicans mater dei. ⁊ ob tinuit ſenatori vite ſue ꝓlongacō nem ⁊ precepit ſibi ꝙ verſibus n̄ lis ſic dictatis deletis ⁊ hoſpitali tati deuote ſe daret ⁊ dixit ſibi ſic. Muta decretuꝫ: ſanctoꝝ ſuſcipe ce tum Nudum martinū iacobū la zarū ꝑegrinum Lectio. 211. N ſe em̄ elemēta dū cōnu̓ tutur: ſicut in organo qͣli tatis ſonꝰ īmutatur ⁊ om ſtritt nia ſuunciū cuſtodiūt. Vnde eſ timari ex ipſo certo vſu poteſt A greſtia enim in aqͣtica cōnu̓tebā tur ⁊ quecumqꝫ erant natantia ī terra tranſibāt Ignis ī aqua va lebat ſuprav̓ tutem ſuam ⁊ aqua extinguētis nature obliuuſcebat̉ flāme ecōtrario corruptibiliū ani Cop X℟. maliū nō vexauerūt carnes coā bulantium nec diſſoluebāt illaꝫ qͥ facile diſſoluebatur. ſicut glaci es bonā eſcam. ¶Reprobata cru delitate in hoſpitibꝰ egiptioꝝ ⁊ o ſtenſo ꝙ digne ꝓ illa inhumani tate fuerunt ꝑcuſſi tenebraruꝫ ce citate In iſta ꝑte redit auctor ſat̉ abrupte tractando de diuina pote ſtate in operādo mirabilia ꝓ filijˢ iſrahel in tranſitu maris rubri ⁊ in itinere ꝑ deſertum. dixit em̄ ſu periꝰ in iſto capiculo ꝙ omnis cre aturā reflectebat ſe quodam mō applicato curſu nature ad obediē dum diuine voluntati circa gub̓ nationem electoꝝ ſuoꝝ: illam eā dem cōcluſionem ꝑtractat in lec tione hodierna Et c̓ra hoc duo facit: quia primo declarat obediē tiam creature tam in elementis ꝙͣ in elementatis in generali. Secū do applicat obedientiam illam ad res geſtas in ſpeciali. ibi Ignis in aqua valebat. ¶ Circa primum duo facit: quia primo oſtenditi ꝙ licet elementa tunc receſſerunt deo iubente a nature ſue conſue tudīe: non tamen receſſerunt ab armonice diſpoſitionis habitudi ne. Secundo declarat quomodo a nimalia inter ſe quadam noua viciſſitudine ſuas ꝓprietates cō municauerunt. ibi Agreſtia eniꝫ dicit gͦ primo ſic: ꝙ ſicut organi ſator in quocumqꝫ inſtrumento muſico efficit armoniam ex diu ſa tentionē ⁊ moderacōne corda rum iuxͣ ſcīam artis ſue ⁊ pro libi to voluntatis ſue facit eandeꝫ cor dam: modo reddere acutum ſonū modo grauem. ⁊ tamen ſemper

ſeruatur bona armonia ⁊ ꝯſonā tia delectabilis in operatione ſua Eodem modo deus vtitur pro volū tate ſua elementis ⁊ ceteris creatu ris ad beneficiā electoruꝫ ⁊ ſuppli cia reproboꝝ pro libito volunta tis ſue. ⁊ tamen hoc nō obſtante cōſonātia armomaca que eſt int̓ elementa nō diſſoluitur. dicit er go ꝑ ſimilitudinem. Sum elemiē ta in ſe cōuertūtur id eſt dum ele menta ſuas v̓tutes mutant vel in termittūr. ſicut in organo quocū qꝫ muſicali qͣlitatis ſonꝰ ypalage ꝙqͣlitas ſom īmutat̉ ꝓ voluntate organiſātis. ⁊ oīa elemēta ſuū ſo nū cuſtodiūt quo ad vniu̓ſalem modulacōem: ita ꝙ ſicut nō tolli tur melodia ꝑ mutacōem ſonoꝝ in diuerſis cordis inſtrumenti. I ta nec in elemētis tollit̉ eoꝝ ꝓpor tio ⁊ armonia ꝓpter inia̓biles ope ratiōes quas deus facit ꝑ ea. Nō em deus cōdidit creatura ſibi con trariā: ſꝫ ſue voluntati cōſentane am. Vndea. de quo facto eſtimari ex ipſo certo vſu poteſt qd̓ nō ex cōſueto vſu natue̓: ſꝫ ex voluntate cōditoris iſta fiebant. ſicut in ſpe ciali ſtatim declarat. Agreſtia em̄ ꝙ homines ⁊ alia animalia ī aqua tica cōuertebantur id eſt ad mō dū piſciū aquaticoꝝ in fundo ma ris ambulabant. ⁊ q̄cumqꝫ erāt natantia vt rane in terrā tranſi bant. hoc quantum ad animalia Quatum vero ad elementa: igniſ in aqua valebat ſupra v̓tutem ſu am id eſt ignis mixtus cum gran dine de celo veniebant: nec ignis aqua: nec aqua igneꝫ impedibat Exodi nonō. Vn̄ ſubdit. Et aqua extinguentis nature obliuiſceba tur id eſt nō extinguebat ignem cum quo de celoveniebat. ſicut ex poſitum eſt capitulo. i6 Conſeq̄n̄ ter ſubdit effectus mia̓biles diuī ne gubernationis in ſpeciali quā tum ad elemēta. ¶Vbi ſciendū ꝙ flāma ſiue ignis duplicem ha bet virtutem in duplici materia. Nam flāma natuāliter comburit ſiccum ⁊ diſſoluit humidum cō gelatum ſicut in glacie. Sed fuit mirabile ꝙ flāma deo volente eci am paſſiuus approximata neutꝝ horum fecit. Vnde ſubdit Flāme ecōtrarioa. contra natua̓m ſuam nō vexauerunt carnes inflāmabi les corruptibilium animaliuꝫ. cō ambulantium per deſertum. ⁊ po teſt intelligi de ſerpentibus igni tis quoꝝ corpora nō fuerunt̉ con ſumpta per flamina in eis. conten tam. Vel de hominibus qui ꝑ ſer penites nō ledebantur poſtꝙͣ ſer pentem eneum inſpexiſſent. Vel de animalibus. vel de iumientis que nō ledebantur ꝑ illos ſerpen tes ignitos. Nec flāme diſſolue bant illam bonam eſcam ſcilicet mana que cum facile diſſolueba tur ſicut glacies ad calorem igniſ ſicut ſuprā dictuꝫ eſt capitulo. 16 ¶ Sed dubiū eſt de eo qd̓ ſuperi us dixit: ꝙ quecūqꝫ erant natan tia in terrā trāſibat. Vniu̓ſaliter em̄ loquitur. ⁊ tamen nō legimꝰ ꝙ piſces in terra tranſibāt. Dicē dum: ꝙ piſces erat mortui Exo. 4. Diſces qui erāt in fluuio mortur ſunt ⁊ ꝓ piſcibꝰ eriictauit fluuiꝰ ranaſ Vnde nō erāt alia tūc natā tia niſi rāne Lectio. xi

N omnibꝰ enim magnifi caſti populum tuū domīe ⁊ honoraſti ⁊ non deſpexiſ ti in omni tempore ⁊ in omni loco aſſiſtens eis ¶ Poſtꝙͣ auctor hu ius libri a capitulo decimo incluſi ue: iuſtam on̄dit tam circa bonoꝫ ꝙ circa malos gubernacioneꝫ In hac fiāli clauſula exurgit auctor in gratiarum actioneꝫ pro benefi cijs iuſtis ⁊ magnis oſtenſis po pulo hebreoꝝ. Regratiatur auteꝫ de tribus magnis beneficijs: viꝫ de immicoꝝ ſubi ectione: de miracū lorum pro etꝰ oſtenſione de indefi ciente ſue bone voluntatiſ cōtinua tione Quatum ad primū dicit ſic In omnibus enim magnificaſti. Magnificaſti ſpecialiter in hoſtiū deſtuūctione ⁊ eoꝝ liberacōe. Per hoc enim factus ē iſrl̓ magnuſ in terra ꝙ populos virerūt. ⁊ eorum t̓ras poſſiderūt Ihere. 11. Magnifi cati ſunt ⁊ ditati: incraſſati ſunt ⁊ impinguati. ⁊ honorificaſti in mi raculorum onſione Hoc em̄ mira biliter ceſſet ad honorem populi illius ꝙ deus ꝓ eis tāta miracula fecit ſicut ſupra patuit de plagis egipciacis. ſicut etiā patuit de ſta tione ſolis tempore Ioſue ⁊ etiā de eiuſdē regreſſu tēpore ezechie. Et de multis alijs ꝓpter q̄ populꝰ iu deorū honorabilis videbatur: vt ī Pſalmō Honorabile nomē eorū coram illo ⁊cͣ. Et ſequitur diuine affcōnis in ſublimando populum indefecies continuatio ⁊ quantum ad tempus ⁊ quantum ad locum Vnde dicit Non deſpexiſti eoꝫ: vi delicet contemnendo: etiaꝫ cū tibi peccaſſent licꝫ eos demēter flagel Cop Xx. laueris. tamē eris aſſiſtens illis in omni tempore: etiaꝫ in tempore tribulacionis ſicut ī Pſalmo Cla mauerunt ad dominuꝫ cum tribu lacentur ⁊ de ne. e. li. e. Et in omni loco Act. 14. Non enim longe eſt ab vnoquoqꝫ noſtrum. In ipſo enim viuimꝰ: mouemur ⁊ ſumus ¶ Circa illam clauſulam Magni ficaſti populū tuū domine Notan duꝫ eſt ꝙ quatuor genera peccato rum magnificant ſeipſos. ⁊ qua drupliciter: deus magnificat ſuoa electos agnificant enim ſeipſoˢ quadruplices homines in hac vi ta: videlicet iactatores popoſi: ſil̓a tores doloſi: ꝑquiſitores pecunio ſi ⁊ peccatores mōſtruoſi. Primo gͦ magnificant ſemetipſos iacta tores pompoſi. Hij ſunt qͥ ſibi me doſe att̓buūt grās qͥs ni hn̄t l̓ qͣs hn̄t nis extollūt. hij ſūt qͥ ſibi cō mēdatores ꝯducūt vt de eis talia diuulgēt qͣlia ī ore ꝓprio credibili a forte nō eēnt: hij ſūt qui ſpreto teſtimonio ꝓprie ꝯſcīe viuūt confi dentes ī amicis de ſoſa excellētia laudis aliene Iactātia non ē vici um laudis humāae. ſicut dicit Au guſti. 12. de ci. dei. c. 8. ſꝫ ē viciuꝫ ade ꝑu̓ſe amātis laudē humanā: ſpre to teſtīonio ꝓprie ꝯſcīe. Tales ſūt nōnulli milites ⁊ arnigeri qͥ ſtrē nua facta de ipſis ꝯfingunt vt at tribuāt ſibimetipſis q̄ ꝑ alios ge ſta fuerunt. Tales etiā ſunt non nulli ꝑſeudo philoſophi qui ſibi arrogat ⁊ attribuūt labores alio ruꝫ q̄ſtiones tractatꝰ ⁊ ꝯpilacōes ſtudioſoꝝ qͣs vix ītelligūt ī qͥbꝰ n̓l hn̄t ꝓpͥuꝫ n̄ ꝙ peiꝰ r̓citāt tl̓ia ꝙ fuerāt ab autoībꝰ ꝯpiluta qͣl̓ fuit

ille Fidentius quem lepide deridet Marcialis coquꝰ epigramatuꝫ li bro pͥmo. Iſte Fidentiꝰ libros qͦſ Marcialis ediderat dum recētes erant ſubripuit ⁊ diſcipulis ſuis legit. ⁊ tamē eos ꝑfecte nō intelle xit. Reprehēdens gͦ eum ſuꝑ hoc Marcialis ſic ſcribit. Que recitas meus eſto Fidentine libellꝰ Sed male dum recitas incipit eē tuus Int̓ iſtud quod maioratur ꝑ rae̓ factionem ⁊ illud quod maiorat̉ ꝑ augmentacōnem differentia ē quia ullud quod rarefit acquirit maiorem quātitatem ⁊ occupat maiorem locum ꝙ priꝰ. ⁊ tamen nō plus eſt in ſbnīā de raro ꝙ fuit in denſo priꝰ. ſicut patet. ē Phiſi coꝝ ca. de vacuo. Seci illud quod realiter augmentatur creſcit tam in ſbnīa ꝙ in quātitate ⁊ maioreꝫ locum tenet ⁊ pluſ habet de ſbn̄a ꝙ priꝰhabuit. ſicut patet. ⁊. de ai ni a ⁊ primo de generatione ⁊ cō ⁊ ruptionē. Et iſto modo mō a̓liter eſt de iſtis anibicioſis ſcolaribꝰ qui ꝑ ſolas cōmendacōnes loco rum nomon dlerici ſibi querunt. ⁊ acquirūt ſtatum ⁊ locum maio rem ꝑ mendoſas iactātias licet in digne. De ꝑfectione tamen ſcien tie nō plus habēt ꝙ priꝰ Aliter at eſt de addiſcētibꝰ ſolide ⁊ de hijs qui iactātie vitium ꝑhorreſcunt. Hij enim ſicut creſcunt in honiore ⁊ ſtatus ſublimacone: ita creſcūt in valore ⁊ ſcientie augmentacō e Taleſ e rgo iactatores male mag nificant ſem etipſos. Ipſi eniꝫ ſūt qui magis amat: vocari rabbi ꝙͣ eſſe: magis amant apparere ſapi entes ꝙͣ eſſe. Amat honores: ſin gūt labores: apetūt̉ faſtigium ⁊ neſciūt ſunclamentuꝫ. de quibꝰ dicit̉ Mat̓. 13. dilatant philacte ria ſu a ⁊ magnificat ſimbrias ⁊cͣ Et ꝓ iſtis rogādum eſt cum Osͣ. Diſperdat dominꝰ vniuerſa labia doloſa: linguā magnilo quā. Rui dixerunt linguā nr̄aꝫ magnifica bimꝰ. ⁊ iterum Vt nō apponat ſe homo vltra magnificare ſuꝑ t̓raꝫ ¶ Secundo ſe magnificāt vicioſe ſimulacores doloſi: vt ſunt adula tores qui magnificat alios vt ecō uerſo magnificent eos. Nam per hoc ꝙ alijs adulantes: eos mag nificant ab eis econtra magnifi cari ſperant. Vnde iactatores ⁊ a dulatores ſemper ſunt amici. Eſt enim adulator quaſi ſpectaculum ſuperbi. Senes quoꝝ oculi incipi unt caligari habent inſtrumentū quoddam quod vocatur ſpectacu lum ſiue berillus: quod tenēt int̓ oculum ⁊ litteram quā volunt la gere ⁊ tunc ſtatim littera que eſt in ſe valde gracilis appae̓t groſſa ꝓpter denſitatem lapidis tranſpa rentis que ē in illo inſtrumento ꝑ cuius medium tranſit littera ad oculuꝫ hoc ē multiplicat ſpeci em̄ ſuā. Iſto mō ꝯtingit aliqn̄ ꝙ hō qui paruꝰ ē ⁊ humilis parū re putat de ſeipſo: ſed ſi accedit vnꝰ adulator attribuit ſibi grās ⁊ v̓ tutes mirabiles quarū forſan nul lā hꝫ ⁊ ſi aliquā habeat: illā men daciter extēdit ⁊ āpliat. ⁊ ſtatim pauꝑ qui de ſe nichil eſtimabat incipit qualis nō eſt reputare. ſi cur dicit Seneca in epiſtola ſecū da. Incredibile eſt ꝙ magnos vi ros dulcedo abducat oſtēſionis

Et alanus de planctu flature dicit ſic Oꝰ modi peſtilentia ꝑcutiuntur principū laterales Palatim canes Adulacōis artifices Fabri laudis Figuli falſitatis. Hij ſūt qͥ magni loq̄ ꝯmendacōis tuba ī diuītū aui̓ bꝰ cithariſāt. Cui mellite adulati onis fauoꝫ foris emittūt: qui vt e mugāt munera caput diuitis ole o adulacōis vngūt. Prelatoꝝ au ribus puluinaria laudū ſubijciūt qui ab eorum pallijs: aut ficticiū puluerem excutiūt Aut veſteꝫ ſo phiſtice deplumat īplumen Et īfra Adulatores: a volūtate vultu: ab aīo verbū: a mente linguā: ab ītel lectu loquelaꝫ. Ample diſſenſiōis interrallo diſſil̓ant: plerūqꝫ exteri us placabilit̓ applaudendo collau dunt quos interius cōtradictoria deiſione defraudat: foris vultū ap plaudunt virgineo: nitus ſcorpi onis pungunt aculeo: foris melli ros cōpluūt imbres adulacōnis: intus detractionis euomiūt tempeſ tates. Hec ille. Contra iſtos māgͥfi catores dicit̉ fccī. 10. Gl̓a diuitum hōratoꝝ ⁊ pauperū timor dn̄i eſt. Noli deſpicere hominē iuſtū paupe rem ⁊ noli magͥficare virū diuīteꝫ p̄ctorem. Tercio vicioſi ſe magͥfi car perquiſicores pecunioſi qui di latant horrea ſua pecorā ⁊ armeta ⁊ familiā ml̓tiplicat ⁊ ſuꝑuatuas habitacōes edificat. Sic magnifi catꝰ fuit Nabal de quo. pri. ℟. 2lj. Homo ille magnus minis erat di ues ⁊ durus: peſſimus ⁊ malicioſꝰ Talis aliquādo fuit Salomon qui dicebat Magnificabo opera mea: edificaui michi domos ⁊ plantaui vineas feci ortos a pomeria a cō Cog xvx. ſeu in eis cuncti generis arbores. Eceēſ ⁊. De iſta magnitudine excu ſat ſe Psͣ. Neqꝫ inqͥt ambulaui in magnis. Quarto vicioſe ſe magͥfi cat pertatoreſ monſtruoſi Natura liter enim quando in aliquo indiui duo magnitudo nimīa reperitur. ⁊ quandoī vno īdiuiduo diuerſe ſpe cies concutrunt: dicitur monſtruꝫ in natura. vt ſi vnum indiuiduuꝫ eſſet in parte porcus ⁊ ī parte bos merito diceretur monſtrum. Et ꝙͣ to ſpēcies ille magis diſtarent ẜm perfectionem nature: tantomagis viio nature eorum mia̓bilis appa reret. Vnde turpius monſtrum eſ ſet compoſitum ex boue ⁊ homine: ꝙ compoſituꝫ ex boue ⁊ aſino. Mo raliter Peccatores dicuntur multi pliciter monſtruoſi. quia vel exteſ ſiua magnitudine vnius peccati vel ex aggregatione magnorum ⁊ grauium peccatorum ſcd̓m ſpeci em̄ diſtinctorum immo quaſi con rrariorum. Sunt enmi quedam vi cia que ꝙͣuis non ſunt contraria proprie vnum tamen vt cōmunit ad dimimutionem alterius auge tur. Sicut ſuperbia ⁊ luxuria non ſunt viciā contraria quia non ſūt eiuſdem generis cum naturaliter luxuria habet ex ſua feditate corrū pere ſuperbiam. Vnde perſone ml̓ tum dace lubricitati inueniuntur communiter ſociales ⁊ non mul tum ſuꝑbi. Similiter ſuperbia cor rumpit luxuriam ex ſui nobilitate Sunt enim nonnulli ex indignati one ſuperbie: luxui̓e feditateꝫ deteſ tantes. Si igitur aliquis inueniat̉ q̄ ex vna ꝑte ſit lubriciſſimꝰ ⁊ īmū hiſſimꝰ a ex alia ꝑte ſuꝑbiſſimuſ

talis debet monſtiuoſus reputari vtpote qui eſt homo ꝑ naturā: de mon ꝑ ſuꝑbiam ⁊ taurus ꝑ luxu riam. Et talis aſſimilat̉. Amotan ro filio Phaſiphes vxoris Nō ig: quē ipſa de Tauro cōcepit. mari to morāte in bello ⁊ iſte minotau rus fuit ſemibos ⁊ ſemiuir Vnde ꝓpter verecūdiaꝫ ſui generis excō gitauit dedalus laborinthum in quo miniois vitam finiuit. Talia eciā monſtra modernis tempori bꝰ occidunt̓ Fodem modo mōſtru oſus peccator occidi debet ciuiliter vt viꝫ vita ciuili priuetur vel in la borinto ꝑpetuo conſeruet̉. de tali turpiter magnificato dicit dn̄s ꝑ ꝓph̓am yſa. 10. Viſitabo ſuꝑ fruc tum magnifici cordis regis aſſur. Aſſur interpretat̓ arguēs vel cō uincens ⁊ talis arguit̉ vel ꝯuinci tur a ſeipſo ⁊ Ihere. ⁊. Arguet te malicia tua ⁊ inereꝑabit te. Secū ido nota ꝙ deus magnificat homī nē multipliciter: viꝫ Producendo curioſe: redimendo copioſe: iuſtifi cando gratioſe ⁊ beatificando glo rioſe. Primo: productio hominis oſtendit hominē magnū eſſe a pud deum. Cum quadā em̄ curio ſitate ꝓductus videtur quādo dix it deus Faciamꝰ hominē ad ima ginem ⁊ ſimilitudinem noſtram. Gen̄. i. Iob. 7. Quid eſt hō quia magnificas euꝫ. ⁊cͣ Secūdo mag nificat homineꝫ redemptio copio ſa: vt merito xp̄us dicere poſſit il Id̓. jRegū. 26. Magnificata ē ho die anima tua in oculis meis Ter cio magnificat deus hominē iuſ tificando gratioſe. Arguit eī mag num preciū hominis ꝙ deus nō vult eum ꝑdete: etiā ſi ſit dignuſ p̄di Ad Rō. s. Quos autem iuſtifi cauit illos ⁊ magnificauit ⁊cͣ. Rrͣ to magnificat hominem premma do glorioſe: dando homini ſemet ipſū Primi Regū. ⁊6 Magnificet̉ anima mea in oculis domini ⁊ libe ret me de omni anguſtia: quod nobis cōcedat qui ſine fine viuit A xegnat: ¶ AMEN.. Sr. ¶ Explicit poſtilla fratris Robe ti holkot ſuꝑ libro ſapie. M. T II 2R Siuſti meditabitur ſa piētiam Pſalmō. 36. Omnis ſapientia ſiue humanitus ad inuēta ſiue diuinitus inſpirata tam ī doc tore ꝙͣ in auditore abilitatem re quirit ydoneā iuxta ipſiꝰ ſcientie qualitatem Nullꝰ em̄ quātumcū qꝫ doctꝰ naturali īgenio niſi abili tetur ꝓficiet ad qͣmcumqꝫ faculta tem Hinc eſt ꝙ pueri ad mathe niaticam ⁊ ad logicam: adoleſcen tes ad ph̓iam: ſenes vel iam ꝓue ti ad Ethicam aptiores credūtur. Et hoc eſt qd̓ dicit Areſt. pͥmoᵉ thicoꝝ ca. ⁊ vbi docit ꝙ iuuenis nō eſt ꝓprius auditor Politice ⁊ 6. Ethicoꝝ ca. 6 dicit ꝙ aliquiſ po teſt eſſe mathematicus dum eſt puer ⁊ nullꝰ poteſt eſſe phiſicuſ vel ſapiens dum eſt puer Quan to igitur ſacultas aliqua dignier

dignior eſt ⁊ nobilior tanto ad ipſiꝰ acquirendā noticiā ſincerior pexigit̉ aptitudo ⁊ ab ilior diſpoſi tio in ſtudente. ⁊ iō cū ſacra ſcrip tura q̄ ſingulariter ſapīaocatur omne trāſcendit ſcīam ſeculae̓m utpote cuiꝰ māteria nobilior: cuiꝰ formā facilior: cuius finis vtilior: cuius efficiēs ſublimior iuenitur Neceſſe ē gͦ volentē in ſacra ſcrip turā ſtudere diſpoſicōes ꝯuenien tes habere Nō em̄ ad hoc ſufficiūt gramaticoꝝ rudimenta: r̓thorico rum ornamenta. dyaleticoꝝ docu menta: nec medicoꝝ experimēta. Plus namqꝫ ad ſacra ſcripturaꝫ intelligendam prodeſſe poterit de uota deprecatio ꝙ profunda per ſcrutatio: plus cōfert immacula ta cōuerſātio ꝙ intricata diſpoſi tio. magis eciā valet diuine boni tatis cōtemplatio ꝙ mūdane cu xioſitatis occupatio. ⁊ multo plꝰ valet mētalis ſuauitatis deguſta tio ꝙͣ ſermocialis indagatio. Hu ius ergo taꝫ ſacrariſſime faculta tis ſolus ille auditor reperitur y doneus qui fuerit moraliter vtū oſus. Et quia iuſticia general̓ ab Areſtotile dicitur ſapientia. ⁊. E thicoꝝ capitulo pͥmo. Ideo ſacra tiſſime theologie auditori appre priatur nomen iuſti. Os iuſti meditabitur ſapientiam. In qui bus verbis informatur deuotus catholicus: ꝙ ſacre ſcripture noti cia per occaſionem quadruplice impetratur. Per officioſam ſuppli cationem: per fructuoſam cōuer ſationem: per ſerioſam conſidera tionē: ⁊ per ſaporoſam delectatio nem. Os ſignificat officioſaꝫ ſuꝑ plicationem Iuſtiis. fructuoſam conuerſationem. Meditatio ſeri oſam conſideracōnem ⁊ Sapien tia ſaporoſam delectacōnem. Os iuſti meditabitur ſapientiam. Prima ergo noticiā ſacre ſcrip ture ē a deo attrahenda per offici o ſam ſupplicacōnem. ⁊ quātum ad hoc premittitur Os. Pſalmo. us̓. Os meū aperui ⁊ attraxi ſpi ritūs de ſcripturā ſacͣ nō lrāleꝫ ſed ſpiritualem ſenſum: quia littera occidit. ſpiritus autem viuificat. Secunda ad Chorintheos 3. Sicut em̄ illipulli auiū facilius reficiun tur a matre qui in nido iacētes ca p̄ita altius leuant. ⁊ os ſpacioſiꝰ dilatant: ita ſcolares deuoti: qui in nido ſcripture iacentes tanto a xp̄o vberiori noticiā recreant̉ quā to ꝑ or̄onis inſtantiaꝫ deū deuotiꝰ dep̄cantur: ipſo dicente in psͣ. di lata os tuū ⁊ implebo illud. Et Lu ce. ⁊⁊. Ego dabo vobis o ⁊ ſapīaꝫ cui nō poterūt reſiſtere nec ꝯtradi cere omnes aduerſarij veſtri. Et hoc ē qd̓ dicit beatus Greg̓. pͥmo Moral̓. cap. ⁊7. Ea que ꝑſcrutari in nobis intimur ſepe melius orā do ꝙ inueſtigando penetramus. Hinc ē ꝙ ſic̄ ſcribit Iheronimus ad mētriādem v̓ginem Lectōem inquit freq̄nter int̓rumpat oratio ⁊ anima iugit̓ ad herentē deo gra ta viciſſitudo ſācte occupacōis ac cēdat. Sic ſāctus Augꝰ. in ōnibꝰ cōīter libris ſuis cum ꝑſcrutacōe ⁊ ſtudio deuotam oracōeꝫ adimi ſit. Sic ſāctus Thomas de Aqͥno quociens ꝑplexis difficultatibꝰ angebatur: deuocōni legitur ſe de diſſe. Et ſic ſuam ſcientiam plus

deuotionis ſubſidio ꝙͣ inteſtiga tionis ſtudio dicit̉ acquiſiſſe Sic paulus ſe recōmendat epheſijs Ad Epheẜ. 4. Prates ſitis oī tem pore in ſpiritu: vt detur michi ſer mō in compertione oris mei cum fidutiā notum facere miſteriū eū angelij. Os ergo deuoti theologi ad hoc ꝙ digne ſcriptue̓ ſacre dif ficultatem attrahat quadruplici ter ſe diſponat. Separet̉ a luto lu brice vilitatis: expurgetur calculo celice ſanctitatis: cibetur libro ſoli de veritatis ⁊ armetur gladio rigi de ſeueītatis. Primo ergo os deuo ti theologi ſeparari debꝫ a luto lu brici vilitatis yſa. lij. c. Si ſeꝑaue ris precioſum avili quaſi od meū eris. Precioſum a vili id eſt ani ma precioſam a carnalibus deſi derijs: vilibus ⁊ luto ſis Sapīe. īſi Luto vilior vitā illius. Secundo debet expurgari calculo celice ſan ctitatis Iuxtā illud yſaie. 6. Vola uit vnꝰ ad me de ſeraphin ⁊ ī ma nu eius calculus: que forcipe tule rat de altari ⁊ tetigit ꝙ mneū ⁊ dix it. Ecce tetigi labia tua. ⁊ auferet̉ iniquitas tua ⁊ peccatum tuū mū dabitur. Moraliter: altare eſt ſa cra ſcripturā: calculus difficilis ſē ſus eius: forceps ſubtilis eiuſdeꝫ facultatis extractio. Ad litteram angelici ſpiritus deuote ſtudētes illumināt ⁊ expurgat ne in ſcrip turis oberrent. Tercio o deuoti theologi cibari debet libro ſolide veritatis. de quo Apoca. 10 Accepi librum de manu angeli. ⁊ deuora ui illum. ⁊ erat in ore meo tamꝙͣ mel dultē. Iſte liber eſt ſcriptura ſacra: que nō debet dentibus conceri ſed potiꝰ deuorari. quia credi debet per fidem integraliter ⁊ ſum matim ⁊ non ꝑ rationem diſcuti minutatim. ⁊ ſic fit tamꝙͣ melim mo plus ꝙ mel dulce Iuxta illud Pſalmiſte. An dulcia faucibus meis eloquia tua: ſuꝑ mel ori m̄o Quartō debet os theologi armari gladio rigide ſeueritatiſ ad d̓ſtru edum hereſes ⁊ errores: vicia ⁊ malos mores yſa. 29. Poſuit os meū vt gladium acutum: vt illi aſſimiletur. de qnō Apo a. iq. Vi di celum aꝑtum ⁊ ecce equꝰ albꝰ ⁊ qui ſedebat ſuꝑ illum vocabat̉ fidelis ⁊ verax ⁊ ex ore eius proce debat gladius acutus: vt in ip̄o ꝑcutiat omnes gentes. Et Apoc̄. 2. Pugnabo cum illis in gladio o ris mei. Sed dolendum eſt de the ologis hijs diebus: quoruꝫ os lo cutum ē vanitatem ⁊ dextera eoꝝ dexterā iniquitatis In Pſalmo. In quoꝝ quibuſdam inuenitur qdiſſolutionis ⁊ in nō nullis os detractionis: in pleriſqꝫ o ambici onis: ī multis o adulationis. Os diſſolutionis habent illi quoꝝ o nis ſermō turpiloquio ⁊ ſcurrili tatibus admiſcetur. Cōtra quoꝫ Colo. 3. deponite turpem ẜmonē de ore vr̄o. Et ad Eph̓. 4. Oīs ẜmo malꝰ de ore veſtro nō ꝓce̓dat. Os detractionis habent illi qui nō ceſ ſāt detrahere pauꝑtati qua xp̄s docuit: caſtitateꝫ deridēt quā xp̄s conſuluit: pauperes ꝑuipendunt qͦs xp̄s elegit. Hij ſūt pſeudo pro phete. De qͦꝝ ore nichil aliud niſi rane vane garrulitatis ꝓcedūt̉. po. 6. Os ābitiōis hn̄t illi qͥ ſacre ſcripture noticiā ad hūanos hōres

ordinant ⁊ eccleſiaſticas dignita tes ad officia p̄bendas ⁊ graduſ in eccleſia ꝯſeq̄ndos. Iſti ꝓ ſe alle gant ꝙ ter dictum ē Petro paſce oues meas Ioh̓is. ⁊. Et qui ep̄a tum deſiderat bonū opꝰ deſiderat pͥme ad Thimotheū. 3. Hij ſunt viles ypocrite: cuꝫ ſola terrena de fiderant. De celeſtibꝰ vero non cu rant Iuxta illud Pſalmi. A1. Po fuerūt in celū os ſuū ⁊ lingua eoꝝ trāſiuit in terra. Lingua a. lingue intētio corrupta. Os adulacōnis habent illi: qͥ ſtatu p̄lacie tenēteſ ⁊ in ſuis ſubditis ſcandaloſa vidē tes cātant ſemꝑ placebo: ſꝫ dirige numꝙͣ cantant. De quibꝰ verifi catur illud Pſalmi 4o. Hec via il loꝝ ſcādalū ipſis. ⁊ pꝰ ea ī ore ſuo cōplacebunt. Secūdo principalit̓ ſac̓ ſcriptura ē a theologo exerce da ꝑ fructuoſā ꝯu̓ſationē vt ſit n̄ ſolū doctꝰ in ſcīa: ſꝫ iuſtus in vita Ad Rō. 2. Os inꝙͣ iuſti. Nō ei au ditores legis iuſti ſūt apud deuꝫ ſꝫ factores legis iuſtificabunt̉. di ſtinguit em̄ Areſt. ¶. Ethicoꝝ Iu ſticiā qͣdruplicē ſciꝫ diſtributiua cōmutatiua: dnatiua ⁊ paternaꝫ Primo gͦ deuotus moralis dꝫ ha bere iuſticiā diſtributiuā: vt qd̓ ſine fictione didicit ſine īuidia cō municet: alios liberalit̓ inſtruēdo Prou̓. jo Labia iuſti eruduit plu ximos. Iuſticiā ꝯmutatiuā dꝫ hr̄e vt nequaꝙͣ ꝓ doctrine merito fa ma hūanam intēdat ꝓ p̄mio a th̓. ¶ Attendite ne iuſticia vram faciatis corā hominibꝰ ſciꝫ ꝓpter tēporale lucrū ſꝫ ꝑpetuuꝫ Dan. 12. qͣſi ſtelle in ꝑpetuas eternitates. Qui ad iuſticiā eruduit multos Habeat ⁊ bercio iuſticiā dn̄atiuā inſtinctus beſtiales carnis com peſcendo legibꝰ racōis. ⁊ hoc ē qd̓ docet Plato in Phedrone an̄ me diū. In hoc inqͥt manifeſtꝰ ē Phi loſophꝰ ſi abſoluat anima a cor poris ꝯmunione differentiꝰ alijs hominibꝰ ⁊ cito ptꝰ. Ammia ph̓i inhonorat corpꝰ ⁊ fugit ab eo. q̄ ritqꝫ ipſa ẜm ſeipſam fieri Iſti cō cordat Cōmentator Au̓rōis in ꝓ logo 6. Ph̓oꝝ vbi loq̄n̄s de incli nacōnibꝰ carnis ⁊ corporis paſſio nibꝰ d̓t ſic. Studētes inqͥt cū ſciue xint vilitatē eaꝝ expellēt eas a ſe ⁊ odiēt eas maxīo odio. ⁊ ſic ert caſti retinētes leges d̓inas ⁊ obe diētes legibꝰ naturalibꝰ. Hec Cō mentator. Osͣ dn̄abunt̉ eoꝝ iuſ ti in matutio. Hēat qͣrto iuſticiā pat̓na: hūanitateꝫ pr̄is errātibꝰ exhibēdo Sap̄. ⁊. docuiſti ppl̓ꝫ tu um ꝑ talia qm̄ oꝫ iuſtū ⁊ hūanū eē. Tercio pͥncipalit̓ ſacͣ ſcriptua̓ ē a theologo ꝓſpiciēda ꝑ ſerioſā cōſiderationē. qd̓ notat̉ cū infert̉ Meditabit̉. In pͣs. In lege dn̄i vo luntas eius ⁊ in lege eius medita bit̉ die ac nocte. Iſta meditatio tēꝑat corporis voluptatē: mitigat mūdi tempeſtatem: p̄dicat dei pi etatem: excitat hominis caritatē Primo dico ꝙ hec meditatio tem perat corporis voluptatē Ecc̄s. 12. Freq̄ns meditatio cr̄nis afflictō ē. Et Ihero. Ama ſcīam ſcriptuta rum ⁊ carnis vicia nō amabis Se cūdo hec meditatio mūdi mitigat tempeſtatē. Vn̄ Ihero. ſuꝑ epl̓aꝫ ad Eph̓. Si aliqͥd ē qd̓ in hac vita virū ſapiētem teneat ⁊ iter p̄ſſu ras ⁊ temptacones mundi equo

anime ꝑmare ꝑſuadet At illud pͦ mū eſſe reor meditationē ⁊ ſcīam ſcripturarum. Tercio hec medita tio predicat dei pietatem In psͣ. In matutinis meditabor in te. qͥa fuiſti adiutor meus. Quarto iſta meditatio excitat hominiſ carita tem In Pſalmō. In meditatione mea exardeſcet ignis. Iſta medi tatio ſacre ſcripture nō debet eſſe tranſitoria. ſicut de dyaleticā dix erūt quidaꝫ antiqui ꝙ eſt a limi ne ſalutanda. Sed debet̉ eſſe moro ſa ⁊ diuturna ⁊ cōtinua. Et eo fer uētior quo homo ſenior inuenitur Eccī. 12. Beatus vir qui in ſapien tia moa̓bitur ⁊ qui in iuſticia me ditabitur. Vnde Iheronimnꝰ ad de mētriadem virginem. Sacrarum ſcripturarum ardor: nulla ꝓrſus etate extinguitur: īmo vt ſecū la xis auctoris vtar: ſcientia potius etate inflāmatur. Et Gregor. 20. Moral̓. ca. pͥmo. Scriptura ſacra ꝑuulis humili ſermone blandit̉ que nec ſic clauſa eſt: vt paueſci debeat: ne ſic patet vt vileſcat̉: ſꝫ vſu faſtidium tollit ⁊ tanto pluſ diligitur qͣnto plus meditatur. Ruarto principaliter ſcriptura ſa cra eſt recolligenda cum ſaporo ſa delectatione. Et ideo merito vo catur ſapientia qͣſi ſapida ſcien tia: de qua loq̄ns Hugo de ſācto victore libro ſuo primo de anmna dicit ſic. Nichil in hac vitā dulciꝰ ſentimur ⁊ nichil auidius ſumit̉ Nichil ita mētem ab amore mun di ſeparāt: nichil ſic animū ꝯtra temptationes roborat̉: nichil ita hominem excitat ⁊ adiuuat ad o ne bonū ſicut ſtudium ſacre ſcrip LAMS. lIM FxC2 3212E3 ULGj ture. Et in eodem volumine libro tercio dicit ſic. In refectorio ſacre ſcripture ſunt treſ menſea tres in tellectus diuine ſcriptue̓ ponunt̉ hiſtorialis: miſticus ⁊ moralis. p̄ ma mēſa ſimplicibꝰ. Secūda doc toribꝰ. Tercia ꝯmunis eſt vtriſ qꝫ. In pͥma eſt cibus groſſior. In ſecunda ſubtilior. In tercia dulci or. Prima continet ſaporeꝫ exem ploꝝ. Secunda vini geſtoꝝ. Ter cia dulcedinem nioꝝ. Et infra In hac ſcriptua̓ quicquid docetur: ve ritas. quicquid precipitur: bomi tas quicquid ꝓmittitur felicitas Nam deus veritas eſt ſine fallaci a: bonitas ſine malicia: felicitas ſi ne miſeria. hec Hugo. Eſt ergo iſ ta ſcientia ineffuſcabilis in decoe̓ Inſuperabilis in vigore. In appre ciabilis in valorē. Interminabil̓ in honore. Primo dico ꝙ eſt inef fuſcabilis in decore Sapīe. 6. Cla ra eſt. ⁊ que numꝙͣ marceſcet ſa pientia. Secundo inſuperabilis in vigore Sapīe. l. Melior eſt ſapiē tia ꝙ vires Et Sapīe. jo. Omnipo tentior eſt ſapiētia. Tercio eſt in appreciabilis in valore Prou̓. 4. Melior eſt ſapiētia cunctis oꝑibꝰ preciōſiſſimis. Quarto intermina bilis in honore: quia Sapīe. 6 Cō cupiſcentia ſepiētie deducet ad re gnum ꝑpetuum. Ad quod nos ꝑ ducat qui ſine fine viuit ⁊ r̓gnat AI CA A C D Seo 4u AAL.