ta13. DH1. tix. Å¿x DLSISIHCF ¶ Tabula libri preſētis. Pro cū ius intellectu eſt notandum ꝙ in qualibet apercōne libri ſunt qua tuor columne ⁊ numerus foliorū Prima columpna ſignatur per a Secunda per. b. tertia per. c. quar ta ꝑ. d. Quandocunqꝫ ergo lector voluerit aliquam materiā habe re. aſpiciat numeꝝ foliorum ⁊ lit̓ teram ſequentem ⁊ facilime inue̓ met. H1 1 Bitiamus ſordidas ve ſtes peccatoꝝ. ⁊. a. Abſtinentie ſex ſunt I ſpeties. 94. a. Abſtinendum eſt ab vxore qua tuor temporibus. c99. a. Accedendum eſt ad chriſtū ꝓpter multa. ccg. b. Accipitꝝ tria ſūt genera. tegꝫ. c. Accuſatores tres ſtabunt contra peccatorem. 1o. b. Accuſatores peccatorum ſūt qua tu or. ccce. a. Adiuracō de tribus. 60. a. Aduentus domini triplex. 4. d. Aduenit chriſtus ſicut lux ignis ⁊ ſol. 2. a. Adherent quidaꝫ chriſto quidā non̄. Ao. a. Aduerſa nō ſunt fugiēda. cis. d. Aduerſa ſuſtinere patienter nos fatiunt tria. c.16. b. Adulatores vitari debēt quatuor de cauſis. cccli. a. Mdulterium eſt graue peccatum te8. j. d. Ager eſt mūdꝰ ſiue ſerui dei. 66. a Agro s quinqꝫ dn̄s ſeminat. 67. c Ager eſt quadruplex. AA b. ⁊ tri plex āger. 48. a. 51 Amor virginis maīe ad filiū quā tus fuerit. 30. ꝑ totū. Amor quadruplex. 2λ. a. Amor ſincerts in paucis. czo. b. Amor per quatuor ſigna manife ſtatur. c23. b. Amicitia habet fieri tribꝰ modis ccz6. b. Amicitia bonoꝝ cum malis eſt pe riculoſa. Ibidem. c. Amor chriſti excellit quadrupli cem amorem. cc I i. c. Amare celeſtia ⁊ non terreſtria ī ducit nos chriſtus quatuor mo dis. cc. 66. a. Amicitia vera quatuor importat. ec 96. a.: Amicus ad amicum ſe habeat ſic̄ vnū membꝝ ad aliud. Ibidē. a. Amor triplex contemendus eſt ccc̄. 2. c. Amittit̉ ih̓us ꝑ quatuor. 4 j. a. Angelus quantum ad quatuor de ſcribitur. czi. d. Angeloꝝ triplex offitiū. 6. j. d̓. Angelus locutus eſt triplicit̓ mu lieribus. c32. a. Angelus petrum nominauit pro pter tria. Ibidem. Angeli in propiciatoī̓o in ſe qua tuor habent. ccd̓ i. c. Amnia coniuncta eſt corpori pro pter tria. 16. b. Anime ſanctorum deſiderant exie̓ de corpore ꝓpter tria. Ibidem. c. Amma pregnas quādoqꝫ parit; qn̄qꝫ aborſum patitur. 14j. d. Ama ī hac vitā ē ꝑegrina. 256. d. Anima fidelis eſt filia dei triplici iure. 311. d. Ammalia domeſticatur multipli citer. 124. a. Animalium tria genera odiūt lu cem.16 4. b. Anulꝰ hēt qͣtuor ſignificare.(0. b Anulus ſignat fideꝫ propter plu ra. 118. a. Apparuit chriſtꝰ in galilea tribꝰ de cauſis. 13 ⁊. b. Appōdiant ſe quidam mundo. q̄ dam chriſto. zi. c. Apoſtolorū ſtatus ꝯparat̉ q̄ dru pliciter muliei impregnate ⁊ par turienti. 1114. b. Aque quatuor ideſt torrentes in fernales. 165. a. Aqua ſpiriſſancti mūbat magis ⁊ minus. 18 3. b. Aquilo ideſt ſpiritus dyaboli eſt frigidus ⁊ ſiccus ⁊ pluuie retenti uus. 161. b Arbor habet in ſe tria ⁊31. b. Arbor mala fit bona per quatuor 23⁊. b. Arbores quedam non bene fructi ficant. Ibidem. c. Areſcit planta quatuor decauſis 8. d. Arma ſex contra iacula dyaboli. 97. b. Arguendi ſunt tria hominum ge nera. 162. d. B Arguendi em̄ ſunt mūdani de tri bus. 16g. a. Aſcendit chriſtus ad celos prop ter tria. 3ō ⁊. b Aſinus cum pullo ligatus quid ſignificet. A. a. Aſinꝰ ſignat corpꝰ noſtꝝ. 126. a. Aſpis habet tres aſtutias. ⁊ o. b Auaritia excecat.& 1. a. Auaritia cōparatur igni. 103. b. Auari per quinqꝫ ſenſus delectan tur in terrenis. 19. c. Auaritia multa membr̄ corporis occupat. 26 6. b. Auaritia tria occidit propter tria 299. b. Auditores verbi dei quatuor in ſe debēt habere. 80. per totum. Auditus quādoqꝫ impeditur in ho mine. 1. a. Audit anima tripliciter. 20. a. Audire debemus triplicem ſonū. 249. c. Aues celi ſūt viri perfecti. 266. d. Aues ad dominum ſuum non reu̓ tuntur propter tria. 124. a. Aures duas habet anima. 214. b Auſter ſāctiſpiritus eſt humidꝰ calidus ⁊ fecundatiuus. 16 i. c. Auxilio chriſti indigemꝰ. 20 5. b̓. Enefitiuꝫ chriſti multipli citer accipimus ex aduē tu chriſti. ij. d. Benefitia ſunt pauperibus impē denda. 32z. a. Benefitium triplex. Ibidem. a. Glaſphenia tribus modis in deū committitur. 28 9. a. Boni mixti ſūt cum mal̓ vt ex hot quādoqꝫ ſe emendent. 236. c. Bomi in mundo ꝯparantur volati libus ⁊ lilijs. 266. d. Bona qͣtuor d̓ mal̓ elic̄ deꝰ. 26 8. a Bona ſcōꝝ ī cel̓ ſūt īfinita. 244. c. Boͣ qͣtuor ꝯmiſit nob̓ deꝰ. zog. d.: Bonitas ſūma in deo eſt. 28 2. c. Bruta pugnāt ad inuicem tribꝰ de cauſis. 284. b. C Alix dn̄i triplex. 230. d. Candele quindecim quid ſignificent. 132. d. Canis ꝓpͥetates ſūt qͥnqꝫ. 160. a. Caput ſpūale eſt pͥnceps. 31 2. b. Cancer qūadruplex. iij. d. Caritas dicitur veſtis nuptial̓ tri bus de cauſis. 296. d. Carnal̓ copula in ꝯiugio qn̄qꝫ ve nialis qn̄qꝫ mortalis ē. 294. b. c. Caro ſuadet tria falſa. ⁊3o. a. Caſtitatē ſeruare eſt melius ꝙͣ vꝫ orem ducere. 233. d. Caſus pctōꝝ ex tribꝰ cauſat̉. zi. c. Cecitatē ſpūalē īducūt qͥnqꝫ. 8. a Gecitas ſpūal̓ cat̓ ex tribꝰ. 22. 1. b Cedroꝝ ſūt duo genera. 63. c. Cena q̄ vocatur magna. 196. b. Cenauit ih̓s cū t̓bꝰ gn̓ibꝰ. 20 1. a. Cenā celeſtē preparauit trinitaſ ⁊ q̄libet poſuit tria fercula. Ibi. d̓ Cerui ꝓprietates. 1A. a. Cibū pm̄e deſiderat xp̄s. 9 ⁊. c. d. Cibus triplex. 21. c. d. Cibꝰ triplex filioꝝ iſrahel. 20 5. d. Cibꝰ diuine gre qͥbꝰ dat̉. 2λ9. c. Gibꝰ celeſtis tria boͣ hēt ī ſe. 3 94. 5 Cicatrices chriſtuſ ſeruauit poſt reſurrectionem ꝓpter plura. 14 i. d Circulo ꝯꝑant̉ ſācti ꝓpt̓ tria. 161. d Citatio triplex. 3o i. a. Ciues cogͦſcūt̉ ꝑ līguagiū. 242. c Clamor triplex in oracōe. qb̓. c. Clamamꝰ tribꝰ de cauſis. 19. c. Clamor mortis fit triplicit̓. 21 5. d. Clamāt hō qͣtuor de cauſis. 261. d Clamabunt omnia elementa cō tra peccatorem. Iog.. Cogitacōes carboībꝰ ꝯꝑāt̉. 104. c. Color chriſti triplex. 63. c. d. Color ſanctoꝝ multiplex. 147. c. Cognitꝰ fuit xp̄s a qͣuior. 234. d. Cognitio dei ⁊ proprie miſerie ge nerat in homine qͣtuor bō. 243. d. Cognicō ouiū qͣdruplex. 149. b. c. Cognacō triplex. 6. a. Confortauit chriſtꝰ ſex modis di ſcipulos. ſ4 ⁊. b. Cōcupiſcentia carnal̓ habet treſ gradus. ⁊8 b̓. a. b. Cōfeſſioniē impediūt qͣtuor. ⁊(2. d Congregacionis multiplex vtili tas. 14li. a. Cōiugatoꝝ vita deſcribit̉. 28. c. d. Cōuigij diſcor. diſplicꝫ d̓. 199. b. Coniugio poteſt quis vti tribꝰ de cauſis. 18 0. c. Cōpaſſio ē ſocia xp̄i. 99. a. Cōpaſſio ex tribꝰ cauſat̉. 2 38. c. Choreas ducere fatuū eſt. 88. b. Cōſcientia per modum vinee pur gatur ⁊ fcuctificat. 43. b. Cōſcientia hōinis ē ſpeculū..244. c Conſcientia mala eſt loculus per 10 catorum. 24 ⁊. a Conſiliarij ſtulti ſūt tres. 118. d. Conſiliariꝰ debet tria hr̄e. 18. 1. d. Conſilium bonum tria requirit. ⁊ 23. b. Conſolari volentes exeāt de egy pto. 9j. d. Conſolationes diuine ſuperāt tri bulationes humanas multiplici ter. 142. d. Conſolatio diuina in mundo defi cit in tribus. 2. 11. Conſolatio in preſenti dicit̉ arra guſtus ⁊ gutta. 162. c. Conſolatur deus aſpectum lugen tis ⁊ non gaudentis. 14 ⁊. a. Conſolacōnis ordo Ibidem. a. Conſolationes ſāctorum in preſē ti habent imperfectionem. 28 3. c. Conſpuitio in quatuor faties ha buit quatuor effectus. 84. b. Contēplatiui oculos ad dominū dirigunt. z 2 1. c. Conuerſio peccatori deus quatu tuor bona concedit. 103. d. Conuerſio non debet differri ꝓpt̓ multa. 134. a. Conuerſus facit gaudium ange lis. 20 6. b. Conuiuium celeſte pretioſum eſt propter quinqꝫ. 113. c. Conuiuium chriſti commenda bile fuit ꝓpter tria. 223. b. Cor diuidit̓ in tres ꝑtes. 136. b. Corhōis ē ſic̄ rotā plauſtri. 24 j. d̓ Cor inquietant tria. 29. d. Corpꝰ qͣliter nutriri debeat. 107. a Corpus hominis qualiter d̓ terra factum ſit. ⁊40. d. y Corpus valet homini in quadru plici ſtatu. 313. d. Corpora celeſtia illumināt tripli citer. 292. a. Crucis qͣdruplex efficatia. 63. a. Crucis quadruplex cauſa. 62. d. Crux chriſti eſt ſicut ſcala ⁊ naui cula. Ibidem. Cupiditas prohibetur tribus de cauſis. 286. a. Curam ſuperfluaꝫ prohibet domi nus multipliciter. 26. I. b. A deo vitaꝫ tuam. 29. b. c. da domiuetutē tuā. ⁊3o. c dare qͥd debeamꝰ. 313. b. Varē quandoqꝫ differt deuſ tripli ci de cauſa. 96. c. d. Samnati vndiqꝫ crutiantur. 194. per totum. damnatorum corpora comburū tur ⁊ non conſumuntur. 264. a. h Damnatorum pena eſt eterna 294. a. damnati ſunt longe a deo tripli citer. 20 ⁊. d. Debita deo quatuor ſunt ſoluen da. 3o(i. a.: Decimaruꝫ ſolutio eſt a iure natu li ⁊ cetera. 31 ⁊. a. Decimas ſoluentes tripliciter re munerantur. ⁊44. a. b.: Defitiunt multi ⁊ pauci profitiēt H 143. c. Decipi permittit ſe deus omnipo tens a tribus. 134. d. delectatio ſumma in deo noſtro ē 28 3. c. Velitie preſenteſ dant amaritudi nem.314. c. qemon eſt ſicut ſerpes lupꝰ ⁊ ca nis. 9. j. b. demonum quatuor principeſ per quatuor expelluntur. 106. a. Demones habent offitiā ordīata in malum Ibidē. demoni reſiſtendum eſt ⁊ obuiā dum. 9o. c. demonde tribuˢ vxores generat tres filias. 974. a. demon hēt modū latronū. i01. c. demonis cathena ex quibus con ficitur.149. a.: Demon aſtutꝰ ē ſic̄ lupꝰ. i 11. a. b demones principales ſunt tres. 194. b Demon venit ad moriētes.24o. c demon ſerpens vocatur porcus ⁊ co ruus. 13 j. c. demō ē piſcis ouis ⁊ mus. 2. ij. d Demones contra peccatores faci unt tres plauſus. 241. b. denarius ē vita beata quadrupli ciracōne. A1. c. Ventiū triplex ē differentia. 46. a. denariꝰ ſignat vitaꝫ btām. A1. c. deos aliēos ml̓ti fatiūt. 28 4. b. c deſcendit chriſtus ad inferos ꝓ pter tria. 302. a. deſertum penitētie habet quedā aſpera: quedā ſuauia. 91. b. Deſperare nullꝰ debet. 29 1. b. Deciotio ſanctarum mulieꝝ oſtē ditur ꝑ tria. 130. c. Deuotio mouet deum ad miſei̓cor diam. 23. d. deꝰ aſſimulatur tribꝰ. zi. d.: deus quandoqꝫ dormit quādoq vigilat: qn̄qꝫ vtrūqꝫ facit. I9. c. Deus ẜm triplicem diuerſitatem temporum: triplex ſortituſ eſt no men. 24j. c. dies nominantur a pluribus di uerſimode. 13 i. a: Die tertia ad minus reſurgēduꝫ eſt. 13.. a. dies tridiū qͥd ſignificēt. 226. a. difficultas intelligendi ex tribꝰ euenit. 323. a. digitꝰ dei ē ſpirituſſanctꝰ. 20. d. dilexit deus diſcipulos in triplici ſtatu. 142. d. Dilectio dei ad nos per quatuor ſi gna manifeſtatur. 123. b. diligēdus eſt deus tribus de cau ſis. 2. I. a. Uilectio parentum ad filios qua lis ſit ⁊ ecōuerſo. 243. b. diligi qualiter deꝰ debeat ex toto corde. 28 1. S. diligere ſe dēt homo quadrupli citer. 28 2. a. dilectio quadruplex Ibidē. dilectio triplex. 29 5. d. dilectio gratificat. 314. b. Dimittit deus pectata tribus mo dis. 30. b. c. diſcipulorum triplex eſt differē tia. 110. d.: Diuitie temꝑales excecant̉. 8b. a. Diuitie temporales ⁊ ſpirituales differunt. 29 6. a. diuitie vocantur ſpine ꝓpter tria. 81. b. IIIIII diuitie qͣtuor modis ſunt culpabi leg̓. 19o. a. diuītis pena horribilis eſt in mul tis. 19 4. a. ꝑ totum .3 diuites quatuor in euāgelio repe riuntur rep̄henſibiles. 190. a. diuitias ꝯtempnere meliꝰ ē ꝙͣ re tinere. 233. d.: diuitie exponūt̉ t̓bꝰ cauẜ. 23 ij. b. diuitias licet habere: ſed non eis ſeruire. 26 6. c. doctor qͣtuor in ſe dēt hr̄e. 242. c. doctrina chriſti malis eſt in rui nam. Io. b. docuniētū triplex ī cena. 200. d. domīatꝰ t̓renꝰ ē ꝑiculoſuſ..197. b dominis duobꝰ nemo poteſt ſer uire. 26 g. b. c. domꝰ dei hēt tres cameras. 21. a. domus dei eſt de lapidibus qua dralis. ſog. c. domū quidā edificāt ī inferno. q̄ dā ī purgatol̓o qͣdā ī celo. 237. b domus dei ad quadruplex offici um eſt facta. 241. b. dormit dyabolꝰ in qͣtuor locis. i. d̓ dormire tribus genei̓bꝰ hominū eſt periculoſū. 65. b. Dulcedo triplex. 86. d. dulcedine ī terra qͥd īpediat. 91. d Ccleſia dicit̉ celū ⁊ corpꝰ miſticū. 22. b. Eccleſia ad quadruplex offitiū eſt facta. 24 1. b. Eccīa in tres ꝑtes diuidit̉. z0 2. d. Edifitiū in arena tria timet. 14. b. Acōſina d̓r ſeme ꝓpt̓ multa. 8o. a. Ilemoſina dāda ē liberalit̓. 213. a Alemoſinariꝰ ꝓuidet ſibi in vita: ī morte ⁊ poſt mortem. ⁊. i. b. c. Alemoſine vtilitas ī multis. 213. a Slementa a nob̓ immunda facta deꝰ mundauit. 286. b. Elemētoꝝ ⁊ omnium rerum feces mittent̓ in infernū. 29. b. Ilōgacō errae̓ fac̄ c̓ca tria. 2e(. a Fradicatio quadruplex. 64. d. Aſurijt xp̄s qͣtuor vicibꝰ. 9ꝛ. b Sxaudit dn̄s multiplicit̓. 100. c. Excōmunicacō timenda eſt ꝓpter multa. 146. b. Atieꝝ diuerſitas. zi1. c. Falſarij puniē. ſūt. 22. d̓ Fames continua eſt cum peccatoribꝰ. ⁊ 23. d. Familia dei triplex. A0. c. Febriū diuerſe ſūt ſpēs. 299. c. Fercula octo dat deus in nupcijs ſuis. ⁊9g. c. Fetor cāt̉ ī īferno a qͣtuor. 246. b Fetor cadaueīs cāt̉ a qͣtuor. 318. a Fex oīm reꝝ ꝓijcit̓ ī īfernū. 26 9. b Fides in xp̄o filia ē magna. 98. d. Fideliū ſtatus triplex. 81. c. Fides magnā habet virtutē ⁊ tri plicem grādū. 29 8. b. Fidei articuli ſunt duodecim. 3oj. per totum. Fides cū oꝑibꝰ placet d. 23g. a. Fides purgat. 314. a. Fidutia fit pͣua ml̓tis mod̓.4 i. c Filij qualit̓ ſe debenthabere ad parentes. 24. b. Filij inſtruant̓ vt d̓o ẜuiāt. 29. d. Filiꝰ plꝰ diligit pr̄eꝫ ꝙͣmr̄eꝫ. 27 3. b Filij adopliui dei dn̄t tria vitiā de teſtari. ⁊qs. d. Flagellatꝰ fuit xp̄s quatuor vici bus. K4. a. Fletus ſeruoruꝫ dei fit quadrupli ci de cauſa. 11 1. a. Fletus triplex. 4. d. Fōtes tres de corpore chriſti ema nauerunt. 77. b. Fons verus eſt chriſtus refrige rans multiplices eſtꝰ. 202. d. Forice ſapīa ī qͣtuor ꝯſiſtit. 23. a ffornicatores qͣtuor modis ab vxo ribꝰ coercendi ſūt. 48. d. Foꝝ dei triplex. 30 3. c. Foſſores vnniee ſūt qͣtuor. A3. c. Fragmenta collecta ſūt tribuſ de cauſis. 109. b. Fructū bonū fatiūt boni viri. 46. b Fructꝰ t̓re ꝓmiſſioīſ triplex. 19 6. c Funis ſeu corda pctōꝝ cum ſex fi lis. 113. a. Furia triplex repͥmēda eſt. 12 2. c. Furtū eſt graue pctm̄. 23 1. d. G Audium mūdi in fletum conuertatur. 12 ⁊. b. Gaudium plenum eſt ī viſione dei. 1⁊ 6. c. Genme anime ſunt cogitacōnes bone. 42. c. Generacō multiplex. z1 j. d. Gr̄a ē triplex in hōine. 29. d. Gratia in homine cognoſcit̉ per quedā ſigna. 143. a.: Gr̄a dei quibuſdā dat̉. 279. c. Grauamur multiplicit̓. 2og. d. Grecoꝝ ꝯfutatur error. 14. b.: Gula inducit tria mala. 3. d. Guloſus īiuriā facit tribꝰ. 193. a. H Abitat chriſtus in quatu or locis. 46. c. Habitantiū in vnū ē mul tiplex vtilitas. 14. a. Habitꝰ potificis multiplex. 116. b Homicidiū fit ml̓tis mod̓. 28 5. c. Homo qualis ſit ꝑ tria cognoſci tur. 32 g. d. Hō habet ſtatū ꝑiculoſū. 8. b. Hominum tria genera reprehen ſibilia ſunt. 32. a. Hominum tria genera tribus re bꝰ comparātur. iō. a. Homo quadruplex. i20. d. Homo ꝓmptus ē ꝯtrahere pulue rem peccatoꝝ. 14. a. Hominis ſtatus boni ⁊ mali poſt mortem. 19 i. d. Homo lune ꝯparatur. 219. a.: Hō ſic̄ arbor dēt eē erectꝰ. 23 i. b. Homines qualiter ꝯparātur ad angelos. 28 i. b.: Hominum multa genera īformā tur. 32. d. per totū. Hominū ſūt tria genera. 26b. a. Boneſtum vtili eſt preponendū 313. a. Ponores mundanos fugere de bemꝰ exēplo chriſti. 118. b. Homineꝫ mundanuꝫ querere eſt fatuum. 126. c. Bonores fatiūt qͣtuor mala. 142. a Honorſāctoꝝ qͣlis ſit. ⁊9h. b. Hore multipliciter accipiuntur. 41. h. Hore ſeptem in quibus chriſtus eſt laudandus. 242. b. Hoſtiam totaꝫ lex precepit offer ri. 14. a. Humana generatio ē ſicut arbor 28 1. a. Humilitas oracōni cōiuncta tria bona facit. 96. d. Humilitas eſt mater xp̄i. 98. a. Humilitatis vſus ⁊ natura. 106. c. Humnilitatem ⁊ paupertatem di ligit deꝰ. 122. d. Humilitaſ facit honorem ſpiritui ſancto. 18. d. Huiniliauit ſe chriſtus multipli citer. 122. d.: Huinilitas d̓ placet. dyabolo di ſplicet. homini ꝓdeſt. 24. A. c. Humilitatis inductiua ſunt duo 246. d.: Humilitas facit hominem mag num coram deo. 28 o. c. Humilitas cuſtodit am̄aꝫ. 31. c. Humor terre qͣntuplex. 6λ. b. Humana natura in magna reue̓ rentia habenda eſt ꝓpter tria. 2. c Acula dyaboli ſex vici de bent ꝑ ſex. 97. b. Ieuinium qualiter ⁊ qͣre fit ꝑ quadraginta dies. 93. c. Ieiunij ſex ſunt ſpēties. 94. a. Ieuinium expellit dyabolū. 9. j. b Ieiunium r̓leuat hominem tripli ci remedio 108. a. Ieiunare nolentes excuſāt ſe ml̓ tipliciter. ſoq. a. Ieinnium cum elemoſina d̓bet eſ ſe ornatum. 112. d. Ieiunare nō poſſunt quatuor ge nera hōim. 224. b. Ieiunandum eſt propter tria bo na. 244. a. Iheſus ſaluauit nos a t̓bꝰ. 262. b Iheſus ſecuros nos fecit de ſalute nr̄a 316. b. Ignis per tria ꝯſeruat̉. 149. b. Illuditur chriſtus a tribꝰ generi bus hominū. 83. c. Illuſus fuit chriſtuſ quatuor vici bus. Ibidē. d. Illuminationis ſigna ſunt duo. Io ¶. a. Illuminātur corpora celeſtia diu̓ ſimode. 292. a. Imitandus eſt deus. 316. Ingratitudo quinqꝫ mala facit. Io. c. d. Infamatio non eſt timenda qn̄ a turpibus eſt orta. 14λ. b. Infirmitas hominis a xp̄o curat̉ quinqꝫ r̓medijs. 86. a. Infirmitatem ſiue moleſtiā mor bi medicus tribus modis ſcire pō teſt. ⁊2 ij. b. Infirmitates contingunt quinqꝫ modis. ⁊90. a In inferno comburuntur omnes: ſed non conſumuntur. 264. a. b. Infernus competit peccatoribus ꝓpter tria. 221. a. b. Iniurias debemꝰ dimittere ex cō ſideratione periculi. o. 29. b. c. Inſatiabilia ſunt triar. 7. 6. d̓ Inſpiracō diuina tria bona facit 242 a. C5 Inuenitur chriſtus per quatuor. 46. a. Iohannes baptiſta vinculatur ꝓ pter tria. 12. a. b. Iohannis cōmendatio a chriſto oſtenditur in quatuor. 14. a. Iracundia excecat. 86. c. Ira habet quinqꝫ remedia ⁊ qua tuor gradus. 119. b. c. Ira in tres perſonas cadere nō po teſt. 299. d. Ira accenditur quadrupliciter. 242. a. Ira dei conͣ r̓probos ē magͣ. 16 5. d̓ Iracundus quatuor mala facit. 30 4. a. Ira tria habet remedia. Ibidē. b. Iudei occidendi n̄ ſunt ꝓpt̓ tres ra tiones. 239. d. Iudex chriſtus culpas pondea̓bit 11. b. Iuditium commouebit creaturaꝫ b. Iuditium requirit quatuor perſo nas. 9. b Iudicandorum timor eſt cōfuſio maximi a. jo. a. Iudicis examinatio perfecta erit Ibidem. d. Iuditium extremum timendum eſt propter multa. 16 j. c. Iudicare quare non debemus ali enos. 20 8. b. Iudicare ⁊ corrigere volens debet quinqꝫ conſiderare. rlj. a. b. Iuditiū non eſt de tribus. 212. c. Iudicare qualiter noſmetipſoˢ de bemus. 234. d. Iudicandorum ordines erūt qua tuor. Io ⁊. c. Iurat deus modo ſuo: ⁊ homo mo do ſuo. 16 8. a. Iurans imque iniuriā ſuaꝫ facit tribus. 28 4. d.: Iuſtitia dei apparebit in celo ⁊ in inferno. 12. a. Iurauit nob̓ deꝰ tripliciter ꝙ noꝫ vult ſaluare. 316. b. Iuſtorum quidam ſunt tepidi: qͣ dam feruentes. 20 A. c. Iuſtitia noſtra qͣlis ſit. 219. d. Abor eſt multiplex. 43. a Laborantium tria ſūt ge nera. Ao. d. Laborandum eſt ſicut formica. ⁊ I. a. Lacrima triplex. 44. d. Laus diuina triplex. 3. c. Laudatiodi gn̓ā conſiſtit in qua tuor. Ibidem. d. Laudandus eſt ſolus deus ī hac vita. 144. d. Laudai̓ nullus debet̉ velle in hac vita. Ibidē. a. Laudādi ſolum ſunt beati in pa tria. zio. b. Laudādus eſt dominus noſter iheſus chriſtus in ſeptem horis. 242. b. Lectus peccatorum eſt niala con ſcientia. 24 2. a. Leproſus habet omnes ſenſus vi tiatos. 13. c. Lepra quinqͦꝫ modis mundatur 46. c. Loquendi ratio quadripartita eſt. ⁊2. a. Lex vetus ꝓ mittit tꝑalia: euāge lica eterna. ⁊18. d. Legati ſunt omnes exn̄tes in īfer no. ⁊93. a. b Lignū triplex. 3. b. Lingue vſus ad qͣtuor. ⁊49. d. Lingua eſt homini datā ad tria officia. 1o4. c. d. Lingue ſunt tres. Ibidē. d. Loqui de deo periculoſum eſt: niſi ea que ꝑ ſcripturā cognoſcimꝰ. 189. a. Lucem odiunt tria genera am̄ali um. 164. b. Luctus triplex. 14 ⁊. b. Luna illuminatur a ſole tribꝰ de cauſis. 7. d. Lupi triplex officiū. 149. a. Lupi aſtucia qͣlis ſit. 22s. a Lupus tectus pelle ouina per tria cognoſcitur. ⁊ ⁊9. a. Lux triplex. 20. 1. d Luxurioſorum corda ꝑambulat dyabolus. 80. d. Luxuriam vndiqꝫ maxime fuge. 2λA. d. Luxuria ꝯſumit in hoīe quatuor bona. z. i. d. Luxurie preeſt dyabolus. 107. a. Luxurioſus ad cenā celeſte in ve ī re non p̄t. 197. d. A Aculas ſuas aīa detergit triplici ſpeculo. 20 o b. Agr̄ duplex eſt.ſ. verita tis ⁊ falſitatis. 30ꝯ. c. Manna non datur in egiptō ꝑ ec cati. 9r. d. Manet xp̄s in quinqꝫ generibꝰ hominum. 143. d. Manſiones quatuor habet deus 30 8. a. Māſuetudo xp̄i in qͣtuor. 123. d̓ Manſuetos nos vult eſſe chriſtꝰ 28 ⁊. b. Mare huiꝰ inundi tranſit̓ tripli ci adiutorio. 116. b. Maris commotio cauſatur a tri bus. 49. a. Maria virgo ad monumentū nō venit triplici de ca. 131. b. Marie tres q̄ ſil̓ venerunt. 130. c. Mater ad filium qualiter ſe hre dēat. 43. c. Mater virgo cū filio inſtruit nos de quinqꝫ. 44. c. Ar quare plus diligit puerumio pater. 243. b. c. Matres impie multipl̓r flebunt̉ ſuꝑ filios..44. a. Mrimonum triplex. I0. b. Mr̄imonium ſpūale triplex ha bet bonum. ⁊49. a. edici falſi ſunt tres. 314. b. Mendicandum eſt in pn̄ti vita n̄ in futura. ⁊3. j. b. Mercator dat ⁊ accipit. 63. d. Mercenarij ſunt tria ſigͣ.148. c. Meretur homo quatuor modis. 74. c. Merita noſtra ex quatuor cauſā tur. 16. b. Militū triplex eſt dr̄a. ⁊. d. ilui na̓ que ſit. 240. a. Miraculoꝝ xp̄i quedā corꝑalia: quedā ſpūalia. 13. a. Miracula ſpiritualia ſunt duo. Ibidē. b. Miracula xp̄i probant ipſuꝫ eſſe ieſſyā. Ibidē. iracula fiūt multis mod̓. ſio. c. Miracula faciebat triplici de cau ſa. ⁊8 8. b. c. Miſerias noſtras cognouit xpri ſtus. 93. a. Aīa valet in oī ſtatu. 121. d. MAīa dei qua druplex. 18. 1. b iſericordie tres ſunt ſpecies. 208. b. Miſeretur noſtri deus tripliciter. ⁊og. a. Miſericors hō manum hꝫ tripl̓r ad pauꝑes. ⁊ ⁊ 2. c. Miſereri ⁊ ꝑcere deus ꝓmptus ē ex tribus. ⁊ ⁊ 4. d. Miſericordia dn̄i magna eſt qͣtu or mob̓is. 226. b. Aīa eſt duplex.ſ. corporalis ⁊ ſpi ritualis. ⁊1o. a. Miſericors eſt xpriſtꝰ ꝓpter tria. 26 3. c. Aīe dei triplex ē effectus. 246. c. 3 Moneta multiplex. ⁊6 5. d. Aoneta duplex. Iiſ. c Ronumentū xp̄i tripliciter fuit clauſū. 13 1. c.: Monumentū triplex. 240. a. b Aors pctōrum quare peſſima di citur. 149. b. Aors ſcōrum quare natale noīa tur. 18. b. Mors damnatoꝝ triplex..149. b̓. Mortuꝰ ſignat pctōrem. ⁊69. c Aotus triplex. ⁊o. b.: Aulier plus patit̉ ⁊ ꝯpatitur ꝙ vir. 243. b. Mulier tripl̓r diuidit̉. 134. d. Mull erum aſpectus ꝙͣ nociuꝰ ſit 293. d. Mulieꝝ defectꝰ triplex. 23. c. ultiloquium cauendum eſt 310. d undari debet cor tribꝰ modis. 1λ8. c. Aundanoꝝ ſitis eſt vana ⁊ nō ciu a. 24A. a. Aundi falſitas. 14 2. c Aundum exire viri ſcī deſiderant quadruplici cā. 16. c. d̓ Aundus aſſimilat̓ tribꝰ. 3i. c Aundus ſuadet tria ⁊ decipit. 230. d. Munꝰ quadruplex eſt deo offe rē dum. 22 1. d. Murmuratio ex multis cauſatur A1. d. Auſicoꝝ inſtrumenta tria ſunt genera in inferno. 16. b. Atale dicitur mors ſācto xum. 184. b Natiuitas triplex. 186. c. d. Natiuitas xpriſti iheſu duplex 28 ⁊. b. Nauis eccleſie deſcribit̉ quantuꝫ ad octo. 6o. c Nauis penitentie addūcit̓ multa bona. 28 8. a. Nequicia duplex. 3o7. a. Nobiliora animalia ſūt ad indl̓ gendū magis ꝓna. 22. j. a. b Nobilitas ſepe eſt cauſa peccati. 298. d No mina peccatorum ſunt put̓da 19 ⁊. c Nomē dei triplex. 241. c.: Quptie ꝯmendabiles ſunt. 4s. b ꝑ totum Nuptie quedā ſpūales quedā ce leſtes. 28. d. Nuptie celeſtes habēt octo fercū la. 29 4. c. d O Bedientia triplex. ij. b Obedientia debet hr̄e coi tes tres. 13. a obediendum eſt velocit̉. 214. b Obedire debet ſubditus prelato 212. b bedientia triplex. 216. b. Obliuio circa pctōrem. 318. a. Obſtinatus ꝯfutatur ꝑ veritatē n̄ emendat̉. 309. a. Occidenda ſunt tria genera aīali um. 10. d. Occiſio triplex ſine manu. 11o. b Occidit dyabolus tripliciter. i. a. b. Occiſio viris ſcīs nō eſt timenda 17A. d. Occidunt hoīem tria. 238. a. Vcioſi non remunerant̉. A. b Oculorum porte claudende ſunt. 144. c. Oculi ſpirituales per tria impe diuntur ne videant ipſuindeum. 32 ⁊. a. Oculus inter ceterā mēbra magͣ eſt inſatiabilis. 24. 1. c. Odium tribus comparari poteſt 21. a. Odit deus tria genera hominum. 290. c. Offenditur deus tribꝰ modis. 2⁊ 3. a. Odienda ſunt tria. 118. d. Offerre debemus deo quadruplex munꝰ. 22. d. Officiū pontificis triplex. 114. a Officiales dei duos hn̄t conſiliari os. 219. b Vleum pietatis quatuor hꝫ virtū tes. 18 1. a. Olia ſignat miſericordie opera. ⁊ I. c. Operarij boni a malis diſcernunt̉ Ao. d. Operatur deus a creatura diuerſi mode. 48. b Oꝑa in pctō mortali facta tribuſ ꝯꝑantur. ⁊29. b. c. Oꝑa q̄dā ſunt dei tm̄. quedā hoīs tm̄. queda vtriuſqꝫ. 30 6. a. b Opꝰ dei triplex. 2. ii. d. Oꝑibus ⁊ officijs q̄ nobis ma ꝯpetunt inſiſtend̓ eſt. 121. b. Apus laboratorum duplex. 32 ⁊. b. cibtulit ſe iheſus in holocauſtuꝫ 114. b Orationis virtus. 26. b. Orationi dn̄t comitari fides. huī litas ⁊ caritas. 44. c Orant ſcī pro nobis. 97. c. d. Prationis triplex ꝯditio. ⁊ ⁊. a. Orationem impediūt quatuor pec cata. 99. c Orauit xpriſtus pro nobis ml̓ti pliciter. 114. a Oratio ſincera que ſit. 99. c. Orationes vt exaudiat̉ quatuor ſunt nccaria. 166. b. Orōnes ſunt tributum ⁊ ſacrifici um ⁊ munꝰ dei. 168. c. Oratio d̓r nuncius qui habet du as ancillas. 169. b. Prandum eſt ſine intermiſſione 16. a Oratione ne̓ exaudiantur impedi unt tria. 140. b. c. Orationes dicuntur eſſe ſimiles ī cenſo. 222. a. Orationes non exaudiunt̉ tribꝰ de cauſis. 140. b. Orandū eſt ꝑfecte. ⁊44. c Oratio ſtulta triplex. ⁊8s. d Ordo triplex in inferno. 68. c.: Ques ſuas cognoſcit deꝰ per qua tuor ſigna. 148. b. Ques xp̄i cognoſcuntur pertria ſigna.149. b Quibus ꝯꝑantur damnati quin qꝫ de cauſis. 26 ⁊. d. Acīa fuit ſoror xp̄i. 98. b Actum confirmat̉ tribꝰ modis. 14. b Pacifici debēt eſſe ſerui dei. 13. c. Pallaciū dei triplex. Ao. c. Panis delonge portatus eſt Chri ſtus. 43. d. Panes paucos xpriſtus ml̓tipli cauit. jos. d. Panes. piritua les ſunt quinqꝫ. IIſ. ꝑ totum. Panis materialis eſt pauperibꝰ ꝯmunicandꝰ. u ⁊. c. d. Panis infernalis cōficitur ex ſex farinis. 113. a. Panes multiplicando xp̄s tria fe cit. 226. c. d. Parentes ind̓ucere dn̄t filios ad bonum. 43. c. Parentes tres hꝫ homo.44. b̓ Parentes hōrandi ſunt. ⁊ j. b. c. Paraliſis cauſari poteſt ex tribꝰ 28 9. a. Partus mulieris ꝯſiderat̉ quatu or modis: 118. c. Paſcendi a xpriſto quale pala tum ⁊ quale ſtomachum habe bunt. 22λ. a. b.: P aſci volentes a xp̄o triduo ſecū maneant ⁊23. d. Paſcere debet prelatus tripliciter I0. a. Paſcunt̉ beati tripl̓r. 113. b Paſſus ē xp̄s ſemel a iudeis: iā q̄ tidie patit̉ a nobis. 8⁊. d Paſſiōis xp̄i duplex ca. 11. a. Paſſio ſcōrum a malis magnam hꝫ mercedē. ⁊ 2. a. b. Paſſio xp̄i virtutē habuit in ce lo. mnundo ⁊ in inferno. 114. c. Faſtor bonus cōgnoſcit̉ per fria ſigna. 124. d. P0 Paſtor occidit tripliciter ſine ma nū. il o. b. c.: Pauperibus quibus elemoſina danda ſit. 23A. a. Pax xp̄i quare triplicit̓ nominat̉ in miſſa pontificali. 1g2. b. Pax in celo qualis eſt. 29. i. b. Peccatorum funis ex multis fit. 4. a.: Peccatores ꝙ ruant iuſtū eſt ꝓpt̓ tria. 31. c. Precepta ſeruantibus tria ꝓmit tebantur. 218. d. Pectatum committitur tribꝰ mo dis. 219. c.: Peccatum corrumpit omnes ſen ſus. 3. c. Pertator dicitur canis multiplici racōne. 10 0. a. Peccatum facit hominē monſtru oſum. 119. a. Peccatū diuitis erat quadruplex 19 2. b.: Peccatum odit deus ſuprͣ modū. 164. c.: Peccatorum nomina ſunt putri da. 192. c.: Peccatum lingue triplex. 19. 1. b. Peccatorum genea̓ ſunt quatuor 193. c. d. Peccatorum vulnera ſanātur tri bus modis. 2og. c. Peccator tenetur in peccato quā doqꝫ a deo quandoqꝫ adyabolo. 20 8. d. Peccatores ſunt in ꝯtinua famē. 223. d. Aeccae̓ poteſt homo per ſe ſed nō penitere ꝑ ſe. ⁊o. b.. Peccator ī morte quatuor ſuſtīet in cōmoda. 240. b. Peccatorē iuſtificatu antecedunt tria. 248. b. Peccatorum remedia ſūt tria. 271 B. a. b. Peccatum mortale ꝙ ſit contagio ſum. 260. a. Peccatū abhominabile eſt apud deum. Ibidem. d. Peccati frigiditas cauſatur a tri bus. 26 9. c. Peccator eſt ponderoſus ⁊ fetidꝰ Ibidem. c. Peccatorum tres ſunt differenti? 271. d. Peccatum fetet corā deo. 2λ 6. b. Peccatum impedit ſanctos viros in oracōne non exaudiri. 283. d. Peccatū dimittit deus ⁊ ſacerdos ſed diuerſimode. 291. c. Peccata venialia tribus comꝑa rantur. 299. c. Peccata per penitentiam dimiſſa quandoqꝫ repetunt̉. 303. d. Pectatum in iuditio erit notoriū qū adrupliciter. 3o6. b. Peccatum īgratitudinis quinqꝫ habet in ſe. 307. c.§. Peccator cadit de peccato in pec catum. 314. b̓. Peccator indiget adiutorio dei ppter multa. z1. I. b. c. Peccator habet in ſe tria generā vermium. 318. b. Peccatum habet manus pedes ⁊ caput. 319. b. Pena chriſti tripliceꝫ habet gra dum. 123. a. b. Pena ſuperboꝝ multiplex. 68. a. Pena eterna puniendus eſt pec cator. zo. A. d. Pene inferni ſunt diuerſe. 68. a. per totum. Pena damnatorum eſt eterna q̄ druplici racōne. 30 8. b. Penitentia ē ſicut nauicula. 718. c Penitentia conuertit ſpinaſ in ro ſas. 108. b Penitentis cor minutatim debet conteri. 112. a. Penitentie amaritudo congrue p̄ cedit dulcedine glorie. 134. a. Penitentie aſperitas toleranda ē ꝓpter futuram gloriā. 116. b. Penitentia triplex. 204. a. Penitentia aſſimilatur naui qua druplici racōne. 21 i. a. b. Penitentias leues tutius eſt dae̓ ꝙ nimis graues. 2 I3. a. Penitentia debito modo facta ſa lutem inducit. 248. b. Penitētia quādoqꝫ debet eē occul ta qn̄qꝫ manifeſta. 241. d. Penitentia vera eſt neceſſaria. ⁊ 6. c. Penitentia du̓o bona facit. 28 6. c Penitentie timor ſaniatur herba paſſionis chriſti. 108. b. Penitentie cibum deſiderat chri ſtus. 92. c. Peregrina eſt anima in hoc mun do. 116. d. Percuſſus fuit chriſtus triplici diſciplina. i1. a. Petenda ſunt a dn̄o tria. 66. b. Petunt plures diuerſimode nec exaudiuntur. 16 4. c. Petitio diuitis qͣlis fuit. 195. c. Petenda ſūt qͥ deum decet dare et nobis acripere. 243. a. Petenda ſunt principaliter ſpiri tualia ⁊ poſt hͦ tēporalia. 26 7. c. Petitio ſtulta triplex. 288. c. Plorat vir ſanctus quadruplici de cauſa. 11. a. Oons qualiter poteſt fieri. 116. b Pontifex fuit chriſtꝰ. Ibidē. a. b Porte ſenſuum cuſtodiende ſunt 1o4. c. Potentia dei eſt ordinata. z0 i. b. Potus inferni ē mortiferꝰ. 27. b. Prebendas chriſtus pontifex tri buit. 117. d Precepta dei decem ſunt. 28 4. b. c. per totum.: Predicator qualis ipſe eſſe debe at. 19. b.: Predicatorres ꝙ quandoqꝫ nō ꝓ fitiunt cauſa eſt audientiū. 2c Predicatorum offitium quale ſit. 322. d. Predicator debet in ſe habere qua tuor. 24 2. c. Prelatꝰ qualiter debeat ſe humi liare. 244. c. Prelatis ſubditi debent ſubiacere 212: b.: Prelatus malus ſimilis eſt dya bolo. 17 10. b. Prelatus corrigere debet: debitaꝫ formam ſeruādo. z22. c. Prelati debent curam habere ſub dicorum. 2λ⁊ 1. d. Premium xp̄i triplex. 210. b. Preſcientia dei tranſcendit intel lectum noſtꝝ. 26 8. a. Preſcientia dei nō infert neceſſita tem. Ibidem. c. Princeps a tribus vicijs debet eē immunis. 29. d. Proceſſio triplex. 126. b. Proceſſio leticie coniūgitur ꝓceſ ſioni triſtitie. 126. b. Procurator chriſtꝰ celeſtium. ter reſtriū ⁊ infernoꝝ. A1. c. d. Prophete quidaꝫ dei: quidā dya boli. 14. d. Propheta accipitur triplicit̓. 17. c Prophetie ſpiritus triplex ē. Ibi dem. d. Propheta verus ⁊ falſus triplicit̓ accipitur. 224. d. Proſperitas temperāda eſt ſalu bri triſtitia. 222. c. Proſperitas mundana per quid temperanda ſit. 126. c. Proſperitas mundana aſſimilat̉ lune. 21A. a. Prointia dei ē triplex. ī qͣ triplex linguagiū. 182. c. Pungnant ad inuicem fere tribꝰ de cauſis. 28A. b. Pulchritudo ſūma in deo. 28 2. d. Punit deus non libenter: ſed inui te. 18 1. b. Pulchritudo ⁊ ſanitas animaꝝ in celo vnde cauſatur. 294. c. Verendus eſt deꝰ ſuo tē pore ⁊ loco. 26. c. Ruerendi iheſummoduſ triplex. 47. c. Querendus eſt deꝰ cum lacrimis Ibidem. d. Rueſtio difficilis queſtionibꝰ re pellenda eſt. 26 8. b. Quies triplex eſt. 144. a. Atio reddenda eſt de om nibus que habet homo. zoſi per totum I Raptores ſunt multi in mundo. 24 3. c. Recidiuacō ꝙ ꝑiculoſa ſit. j00. b Recipiendus eſt chriſtus quātu or modis.i. per totum. Reddednda ſunt deo ⁊ mundo q̄ ſua ſunt. zii. d. Refectio diuine viſionis. 28 o. b. Regnum domini noſtri iheſu chri ſti ⁊ ſuorum militum triplex eſt. .j. d. Regula virorum habet quatuor capitula: ſimiliter ⁊ mulieꝝ. 19s. b. per totum. Religioſi tepidi ſimiles ſunt ſta tue nabugodonoſor. 143. c. Religioſus dormendo ⁊ comeden do vadit ad celum. 216. c. d. Religioſorum ſotietas ꝙ vtiliſ ſit 14 a. Remunerat quandoqꝫ deus om inpotens tria conſideras. A4. a Reprehendi debent tria genea̓ ho minum. i64. a. Reſurrectio xp̄i figura eſt noſtre reſurrectionis. 13g. a. Reſurgens chriſtꝰ quinquies ap paruit. 141. d. Reſurrectioneꝫ ſuam ꝓb auit xp̄s ꝑ quinqꝫ. 143. a. b. Reſurgere chriſtus quare noluit an tertium diē. 302. b. Rex vt bene r̓gat quinqꝫ debet ha bere. z1 2. b. c. Rōſa ſignat xp̄m. 107. d. Ruina peccatorum cauſatur a tri bus. Ii. c. Abbatū triplex. 28. a. Sacerdos in miſſa qͥnqͥes ſe ppl̓omanifeſtat. 14 2. a Satietas non eſt in mundo nec ī viris mundanis nec in viris ſcīs. la9. d. Satietas in celo eſt plena: in mū do ſemplena. iii. a. b. Satietas ꝑfecta tantum eſt in pa tria. 226. a.: Saliua triplex. ⁊gj. a. Saluādoꝝ triplex differētia. 61. b Saluauit nos chriſtꝰ triplici ver bo 775. Sanitas in celo cauſatur a tribus 29 4. c. Sanitatē ſpiritualeꝫ quatuor ope rantur. zo j. a. Fāguinis chriſti vox triplicit̓ cla mat. 2 13. b. Sanguis chriſtimundauit nos ⁊ omnia elementa. iiij. c. Fapientia triplex. 23 j. d. Iatiſfaerre non poſſunt ami ic m inferno. 334. c. Scire deſiderabant apoſtoli quā tu or. 17 0. a. b. Securos nos fecit chriſtꝰ de ſalu te pertria. 316. b. Sedere ſuper aſinum chriſtus vo luit. 124. Semen multiplex. MA. d. Semen duplex. 48. d. Semina tria dyaboluſ ſeminauit in mundo. 64. b. Semin ator bonus quatuordebet habere in ſe. 46. d. Senſuum porte cuſtodiende ſunt. 2A0. c. d. Ienſus noſtros cuſtodie̓ debemꝰ propter quatuor. 1b. a. vententia iniuſta poteſt eē tribꝰ modis. 1A6 a. Sententia diffinitiua dabitur per quinqꝫ. ⁊ 34. b. Sentētia quatuor modis ſubleua tur. 3o6. c. Ientire nō poteſt homo quatuor modis. 290. d Separantur mali a bonis quantū ad duo. 16. b. Ieptuageſime tempus quid ſig nificet. 44. c. d. Sepulturā aſini peccator ſepelie tur. 19 j. d. Serpēs ꝑ quatuor expellit̓. 106. b. Seruiunt deo multi multipliciter A8 3c Seruiendum eſt deo de quatuor. 93. d. Seruiendum eſt deo de omnibuˢ 27. b. Serui dei comparātur ouibꝰ pro p̄ter multa. 12. a. Seruoruꝫ dei eſt quadruplex ſta tus. 1R. c. Seruire nemo poteſt duobus do minis. 26 4. b. Seſſio ſignat vitam actiuam ⁊ cō templatiuam. 24 3. c. Simplicitas debet eſſe in affectu aſpectū ⁊ actu. 112. a. Sitis triplex. 24λ. a. Solietas bonorum ꝙ ſit fructuo ſa..14i. a.: Sotietas triplex. 236. b. c. Sotietas mala vbiqꝫ eſt periculo ſa.248. d. Sol iuſticie qualiter ſe habet ad nos 114. c. Solis obſcuratio quatuor modis poteſt accipi. 4. b. Soluenda ſunt quatuor d̓bita d zo. j. c. Soluitur pctōr a tribꝰ. 4. a. Soluti ſunt omnes qui ſunt in ce lo. 293. a. Sompnū tria inductnt. i. c. Sonus triplex in celo. 32 5. a. ſpeculum martitum verum ē chri ſtus. 1Ai. c Speculum conſcientie eſt duplex 244. c. Speculum triplex mulieꝝ. 20 o. b. Speculū duplex.ſ. ſcripture ⁊ ꝯſci entie. 2 3. c.: Spes inſtar olei tria facit. 218. b. Spine ⁊ radices eradicande ſunt de agro. 64. c. Ipinoſi reprehendendi ſunt tripli ci armatura. 10i. b. Spiritus malus triplex. 62. a. Spiritus quadruplex. 91. b. Spirituſſanctuˢ datur quinqꝫ g neribus hominū. 14z. d. Spirituſſactus digitus dei dicitur 2710. d. Spiritualia impediuntur per tria 162. a. Spirituſſanctꝰ in apoſtolis nihul vacuum reliquit. 161. d. Spiritus ſanctus eſt conſolator defenſor ⁊ eruditor. 162. ꝑ totū. Spirituſſanctus datur ad conſo landum inſtruendum ⁊ roboran dum. 142. a. Spirituſſanctus in quibus māſi onem facit. 180. b. Spirituſſanctuſ per columbam ſi gnatur. 144. d Spirituſſanctus eſt aduocatus. conſolator ⁊ ſāctificator. 18 2. a. Spirituſſanctꝰ dicitur digitus dei 107. 4. Spirituſſancti aqua tripliceꝫ ſitī extinguit. 274. c. Spiritumſāctum impediunt tria peccata. 18. a. Spiritus malignus in quibus fa cit manſionem. 18 1. c. Ipiritualia ſunt leuia: terrena pō deroſa.26 6. b. c. Spiritualis creatura corporalibꝰ impleri non poteſt. 248. b. Sponſus chriſtꝰ qualem ſponſā habere vult. 249.: Stelle tribus modis accipiuntur X. b. 1 Superbie ſpēs ſūt quatuor. 30 o. b Suꝑbia facit tria mala. 81. b.: Suſcipimꝰ qͣtuor gn̓a ꝑſonaꝝ. 2. b Surdꝰ ē pctōr ꝓpter qͣtuor. 212. b. Surdum hominē fatiuūt ſpiritua liter tria peccata. ⁊t10. a. Suſcitacō facit conuerſionem pec catoris. 241. c. 7 Acere qn̄qꝫ bonuꝫ: rn̄de re qn̄qꝫ malum. ⁊Ali. c.: Taciturnitas quandoqꝫ eſt mulieri periculoſa. 48. d. Tactus triplex. lib̓. d. Templum ad quatuor offitia eſt factum. 142. b. Temptauit dyabolus adā ⁊ chri ſtum de tribus peccatis. 89. b. Tēptari voluit xp̄us tribꝰ de cau ſis. 92. d. Tēptatio quadruplex. F. b. c. Temptat daybolꝰ quatuor gene ra hominum. io. c. Temptacōne imminēte quatuor ſunt fatienda. 28A. a Temptacō triplex. 320. b. Tēꝑaliū abiecto quo fit. 1ō. b. Temporalia querenda ſūt ad ne ceſſitatem. 29 6. a. b.: Tempus quadruplex. 4b. d. Tēpꝰ ꝯſiderat̉ qͣdruplicit̓. 147. b. Uenebre ſunt quatuor. 20. d. Terra mala triplex. 80. d. Terra bona quo cognoſcit̉. 82. a. Terrā t̓plice dēmꝰ pete̓ a do. 66. a. Terrena ſunt falſa vana ⁊ dupli cia. 163. c. Terrenoꝝ ꝯtēptus eſt neceſſariꝰ a deo paſcivolentibus. 226. d. Terrena ſunt ponderoſa. 26 6. b. c Teſtes in iudico erunt tres. 1o. c. Teſtis t̓bꝰ modis ꝯſiderat̉. 1s.e Timidos xp̄s ꝯfortauit. 142. b. Timor dn̄i valꝫ ad ml̓ta bo. 1g.jj. c. Timor domini neceſſarius eſt ad ſalutem. 163. b. CH) Timor ex tribꝰ cauſat̉. 2 18. a. b. Timor penitētie ſanatur cum her ba paſſionis chriſti. 290. b Timor munit cor. 314. b. Tribulatio quadruplex. 8. c. Tribulacō ſcōꝝ aqͥrit tria. 1. a. Tribulati exēplo chriſti triplex habent refugium. 62. c. Tribulacō ꝯparat̉ tribꝰ. 9. c. Trinitaſ ꝑſonaꝝī d̓initate. 18 4. b Trim̄taˢ qͣ̄druplicit̓ on̄dit̉. 184. d Triſtat̉y ſcūſ qͣtuor d̓ cauẜ. 1(6. c Triſtitiā hn̄t ẜui dei d̓ t̓bꝰ. 162. a Triticū tria habet in ſe. 6g. d.: Triticū p̄t triplicit̓ ꝯſiderari. 69. ⁊ Turbatio triplex. 21. c. Ana ⁊ falſa ſunt terrena 163c V Venit iheſus ad quinqꝫ genera hominum. 143. d. Veniūt q̄daꝫ ad xp̄m. 224. a. Venire nolunt quidam ad nup tias propter quinqꝫ. 292. c. Vēti tēptacōnū ſūt qͣtuor. 286. d. Verba dei tria oꝑāt̓ ī nob̓. ꝝ. d. Verbum dei dicitur ſemen ꝓpter multa. 48. d. Verba dei hn̄t illuminare ⁊ mun dare ⁊ cetera. 20⁊. a. Verbū dei tribꝰ ꝯꝑatur. z0 i. d. Verbū dei obioſū ē malis. 114. b. Verbum dei tribus aſſimilatur. T1g. c. Verba tria loquitur chriſtus cui libet fide li. ziij. d. Veritas odioſa eſt mal̓. 114. a. b Vermium tria geneā ſunt in pec catore. 318. b. Veſtos ſordidas abijcere debemꝰ ⁊ cetera. 2. a. Veſtis triplex. 4. b. Veſtimentorum tria ſunt genea̓ 22. a. Veſtro am̄e ſūt virtute s. 121. c. Veſtimenta ſunt bonā opeā ⁊ ex empla. 126. c. Veſtrs reprehenſibiles ſunt qua tuor modis. 192. d. Veſtis ouina triplex. 228. d. Veſtis ſanctorum multiplex eſt. 26 5. c. d. Veſtis nuptialis anime eſt cari tas. ⁊9 6. d. Vexilluꝫ chriſti tripliciter eſt de pictum. 3z. a. b. Via triplex. 20. b. c Vias multas fecit xp̄ s. ibo. c. Via chriſti tres habet dietas: ſi militer dyaboli. 20. I. c. Via dn̄i qͣdruplicit̓ pꝑ at̄. 20. d. Victores fuerunt romam per fidē ⁊ exercitationem. 317. d Vitia feminea q̄ ſūt. 1. 19. b. Videre deum non placidum maxi ma pena eſt. 3o. d. Viduarū ſūt tria geniera. 29. a. Vidual̓ vita eligēda eſt. 43. a. Viduas moleſtae̓ graue peccatū eſt. 243. d. Vidua ſimilis ē turturi. 22. b. Vincere debemꝰ tria. 3. b. c. Vinculum quadruplex impedit hominē in ꝯfeſſione. ⁊2. d. Vidematores mali ſūt tres. 43. d Vinea ſignat animam ſiue cōſci entiam. A2. c.: Vinū am̄e ē gaudiū cordis. A3. a Vir ⁊ vxor dn̄t ſibi tria. 29 4. b. Virginitatis theꝫ aurus ſeruādꝰ eſt diligenter. 29. b. Virginum dignitas quia angel̓ ſimiles. ⁊8 i. a. Virtutes am̄e ſunt neceſſarie ad ſalutem. 316. d. Viſio ſāctoꝝ triplex. 68. a. b. Viſum ſuū homo libenter dirigit ad quatuor. ⁊. 49. b. Viſus cuſtodiendus eſt. 144. c. Viſio quaꝫ vidit diues dat qͥnqꝫ notabilia. 19g. d. Viſio dei duplex. 23. c. Viſio patrie acquiritur pertria. Ibidem. d. Viſitatoris offitium. 243. a Vite ſigna ſunt ſenſus ⁊ motus 13. a Vita deo fit placita ex tribuſ cau ſis. 180. d. Vita triplex. 2ª 14. a. Vite ſigna ſūt duo. 2 14. a. Vita beata ſignatur per denariuꝫ I. c. Vita celeſtis cauſabitur a tribꝰ. 29 4. c. d. Vita noſtra eſt vapor. 299. a. Viuus ſuſcitat mortuum ⁊ egruꝫ 13.. d. Vnctus fuit chriſtꝰ aquatuor ꝑ ſonis. 116. c. Vngentum triplex. 133. b. Vocantur operarij ad tria. 43. a. Vocati ſumus ad quinqꝫ. 46. a. Vocat nos dominus noſter qua euor modis. 196. d. Vocatorum tres ſunt differencie 197. b. Volatilia vocantur ſancti. 26 6. d Vocati quidam ad nuptias nō veniunt ꝓpter quinqꝫ. ⁊9 2. c. Vocem quadruplicē peccator nō audit. ⁊(2. b. Vox perfecta eſt alta clara ⁊ ſua uis..19. b. Vox vel ſonus triplex eſt in celo 32. a. Vſurarius in qualibet hora pec cat. 300. b. Vtilitas ſumma in deo eſt. 28. 3. c. Vue anime ſunt fructus bonorū operum. 43. a. Vulnera peccatorum qualiter ſa nantur. 146. e. d. Vulnera domini noſtri iheſu xp̄i tria bona in ſe habent. Ibidē. d. Vulnera peccatorum ſūt quando qꝫ recentia quādoqꝫ putrida. Ibi dem. c.: Vxorem quis poteſt ducere qua tuor de cauſis. 40. b Vxor qualis ſit ducenda. ii. d. Vxor qualiter ſit cognoſcenda et caſtiganda.(⁊. b. c. Vxor vitanda eſt quatuor tempo ribus. 199. a. Priſtum ſuſcipere debemꝰ quatuor modis. ⁊. c.: Xpriſtus ē propinquuſ noſter. Ibidem. d. Xpriſtus in ſe habuit tria cōmē dabilia. 12. d. Xpriſtus matrem ſuā multiplici ter honorauit. Io. c.: Xpriſtus dominuſ noſter aſſimi latur cedro. 63. c. Xpriſtus ad modum mellis ha bet triplicem dulcedine. 86. d. Xpriſtus dominus noſter habu it in ſe tria cōmendabilia. 109. d. Xpriſtus habet ſe ad nos ad mꝙ dum ſolis. 114. c. Xpriſtus eſt noſter aduocatus. auxiliator ⁊ frater. 166. b. Xpriſtus dicitur ſol. medicus: et iudex. 203. c. Xpriſtus dominuſ noſter ſanat per tria. I1g. c. Xpriſtus eſt dominꝰ frater ⁊ mi niſter noſter. ⁊2 2. c. Xpriſtus fuit propheta ⁊ viſita tor. 24 2. d. Xpriſtus loquitur anime fideli tria verba. zil. d. Xpriſtus diligendus eſt propt̓ ſex. 28 2. c. d. per totum. Xpriſtus eſt miſericors. ſapiēs; ⁊ potens. 28.9. b Apriſtus verus ſol generat aurū gratie. 314. c. Apriſtꝰ eſt pater noſter. amicꝰ. ⁊ magiſter. z19. d. pter infinita bona. ccg. c. Habuit. c.. d. ſſexias. xr I. a Vmago dei eſt xp̄us. cA1. a. dis. Ibidem. a. b. dei. cc⁊8. d. virtu tem. 64. d. Tuzama naſcitur ex tribꝰ. 66. c. donat in iſto. 11 Apō appropinquare debemꝰ pro dolatrie cultuſ vnde ortū Vdropicꝰ habet tres mi Vmago dei eſt homo tribus mo Vpocrite peiculoſi ſunt in eccleſia I1 Rpocriſis fit multiplicit̓. eccio. a Ilus triplex. 48. c. Zizama triplicem habꝫ ¶ Laus detur chriſto: qui finem IIIDES IIIID STADI. LIILIOTHS SαSSI DORF LIIDE inib SIMI. BIBI IOTAEI pſic?HNCAIſ 43 ¶ Intipit prologus in ſermofies de tꝑe Iacobi devoragine. Ne īacla di R. ¶ſ velꝰ quſtoꝝ. yeſtat ſd.h. bor. a Et ¶Idoolis X voagie caa q̄ſtyſit̉ lj. ſtor. a loxibatdiai Vmane labilis vite de curſus ſalubri erudicō ne nos monet rebus non incumbere periti ris: ſed ea ſemper operari in terris quorum fructus perſeuerat in ce lis. dicente domino. Operamini nō cibum qui perit ſed qui permanet in vitam eternā. Importuna igitur inſtantia fratrum nō improba te meritatis audacia me induxit vt de euangelijs din̄calibus que per anni circulū leguntur aliquā face rem copulationem ſermonū. Sed ꝙͣuis vires meas iudicij libradiſ cutiēs inueniam me ſcientie tenu is ⁊ ingenij tardioris: ſpero tamē ꝙ defectum meū ſupplebit diuina boītas ⁊ co adiuuabit fraterna ca ritas. ⁊ excuſabit ſincerā quā ge ro voluntas. de quolibet autē dn̄i cali euangelio tres ſermones ꝯpo ſui ad honorem indiuidue trinita tis ⁊ glorioſe virginis mr̄is. Ruia vero in prima dominica aduentuſ non eſt idē euangelium apud om nes ſed diuerſimode dicitur a diu̓ ſis. ideo in primo ſermone ipſius dominice ꝓpheticam aſſumpſi auc toritatē: in qua inducimur vt xp̄ō aduenienti cordis hoſpicium pre ꝑemus ⁊ ſibi occurramus. ꝑ ob ſequia gratiaꝝ. Et qꝛ ordinem pre dicatorū diuina ſum miſeratione plofeſſus: ideo ad ipſius beati do minici poſtulanda ſuffragia deuo tus aſſurgo. vt ſcilicet ipſe apud dei miſericordiam exorare dignet̉ vt preſens opuſculum ad laudem ſuam dirigat ⁊ ad legentium vtili tatem conuertat ⁊ michi ad meri tum prouenire concedat. Amen. ¶ Explicit prologus. ¶ Sermones aurei ac pulcherri imi varijs ſcripturaꝝ doctrinis re ferti de tempore per totum annum editi a ſolemniſſimo theologie do ctore magiſtro iacobo de voragine ordinis predicatorum quondam epiſcopo Ianuenſi feliciter incipi unt. Et primo de dnn̄ca prima aduentꝰ ¶ Sermo primus. T Repaꝝin occur ſum dei tui iſrahel Amos. iiij Guan do rex vel aliquis prince pͥſ maxime dignitatis ad ciui talem aliquaꝫ eſt venturus diuer ſi nuncijpremittuntꝭ ipſius nunci antes aduentū: vt ad ipſum reue renter ſuſcipienduꝫ omnes ſe pre parent ⁊ diſponāt. Rex iſte mag nus eſt dominus iheſus xpriſtus. qui iſto tꝑe eſt venturus in carnē ſcd̓m eccleſie repreſentationem. ⁊ ideo debemus noſmetipſos diſpo nere ⁊ reuerenter ſibi occurrere. iu xta verbuꝫ premiſſum quoʳ dicit̉ ꝑꝑara Preparate in occurſuꝫ dei tui iſra hel ⁊cͣ. Ideo ſanctamater eccleſia. tres ſolemnes nuncioꝫ ⁊ legatos mittit qui iſtius regis aduentum annunciant ⁊ ad ipſius ſuſcepcō nem nos ſollicite inuitant ſcilicet paulum apoſto lum Tacharian prophetam ⁊ matheum euangeli .vͣ v. ſtam Paulus namqꝫ in epiſtola ſūa legationem facit oſtendens qͣ les debent eſſe illi qui iſtum regeꝫ debent ſuſciꝑe/ annuncians ⁊ pre ponens ꝙ tria eos facere oportet. Primo enim ꝙ non debent dormie̓ ſed vigilare/ cuꝫ dicit Ro. ij. Hora eſt iam nos de ſomno ſurgere: nox preceſſit dies auteꝫ appropinqua bit. Olim enim omnes fere hoīnes in peccatis dormiebant. ⁊ a bono opere torpebant. nec mirum quia in nocte erant. In nocte enim tri F. boac8 a ſunt que dormire faciunt ⁊ ſōmꝑ num inducunt. ſcilicet obſcuritas frigiditas atqꝫ humiditas. Nox qͣ dem naturaliter eſt frigida. humi da ⁊ obſcura Obſcuritas quidem obſtaltaē ſomnum inducere ſolet. Vnde ho mines dormire volētes. loca obſcu dota s ra querunt. Frigiditas ſomnum inducit. Vnde in hyeme in frigi da complectōne ſomnus profun dus laudabilis eſt. in calida aūt I Al.tap ſuſpectus. Humiditas etiam cau k o ⁊ viª ſat ſomnum. VVnde ẜm philoſo phum. vapor humidus a cibis re ſolutus: dum ad cerebrum aſcen dit ſomnum inducit. Hinc eſt ꝙ pueri magis dormiunt ꝙͣſenes qꝛ plus abundant in humiditate. Nō ergo mirum fuit ſi antiqui pa tres ſic dormiebant/ quia erant in obſcuritate ignorantie in frigidi tate dilectionis diuine. ⁊ in humi ditate carnalis concupiſcentie. Dyabolus quidem in hijs tribꝰ lo cis dormit. ſcilicet in loco obcuro frigido ⁊ humido ⁊ ideo dormire ſe cum ceteros faciebat. Iob. xi. Sb̓ vmbra dormit. ecce obſcuritas ig norantie. In ſecreto calami. ecce frigiditas dilectionis diuine in lo cis humentibus. Ecce humiditaˢ carnalis concupiſcentie Sed iſta nox preceſſit. dies autem appropi quabit. ⁊ ideo iam nō eſt dorime dum: ſed vigilandum. Aduenit enim vera lux que obſcuritateꝫ ig norātie expulit. ⁊ ſplendorem ſa piētie adduxit. Vſaye. ix. Popu lus gentium qui ambulabat in te nebris vidit lucem magnam. Ad uenit quoqꝫ verus ignis qui frigi madā ditate in fugauit ⁊ totum in amo rem dei altiſſimi accendit. Luce. xij. gnem veni mittere in terram. et quid voloniſi vt ardeat. Aduenit ſe. lx.. verus ſol qui omnē nebulam car ro2 nalis concupiſcentie exficcat ⁊ ab omni humorē male cōcupiſcentie animam arefacit. Eccleſiaſt. xviij. Aperti ſunt theſauri ſcilicet ſola res radij ⁊ auolauerunt nebule ſi cut aues. ¶ Secundo apoſtolus a nunciat ꝙ debemus veſtes ſordi das abijcere ⁊ pulchras induere. oſtendens ꝙ debemus tria genea̓ veſtium ſordidarum abijcere. ſci licet veſtem ingram: cuꝫ dicit. Ab ijciamus opera tenebrarum. Veſ vide de teneline̓ q. qyaat yaō 2 i tem immundam cum ſubdit. Nō xelleat ſeccI I in commeſſationibus ⁊ ebrietati bus. non in cubilibus ⁊ impudi cicijs(eſtem laceratam cuꝫ dicit Non in ꝯtentione ⁊ emulacōe Ve ſtem ingram facit auariciā. Aua rus enim ingredinem contrahit. ⁊ corporalem ex eo. qꝛ Hyatu con tinu̓o vxitur. Et ſpiritualem. quia cum pecunia ſit lutum in anima in quinatur. ⁊ ideo quia ſic ſunt deni grati ⁊ fedati: a do minime cognoſ cuntur. Treno. iiij. deingrata eſt ſuper carbonas facies eorum. ⁊ nō ſunt cogniti in plateis. Veſtem immundam facit luxuria que eſt penitus odienda. inde odientes e am que carnalis eſt maculataꝫ tu nicam ⁊c Veſteꝫ laceratam facit ſuperbia. Prouerbioꝝ. xiij. Inter ſuꝑbos ſemper iurgia ſunt Abiec tis ſorbidis veſtibus vitiorum mo net apoſtolus vt induamur veſte virtutum ⁊ bonorum operū. quas quidem virtutes vocat indumnēta arma ⁊ luceꝫ dicens. Induamur arma lucis dicuntur autem virtu tes indumenta. quia ipſa peccata operiunt. Petri. iiij. Caritas ope rit multitudinem peccatoruꝫ dicū tur arma. quia animā ab inſidijs dyaboli cuſtodiūt. Vnde dicitur de elemoſina Eccle. xix. Suꝑ ſcutuꝫ potentis. ⁊ ſuper lanceam aduer ſus inimicum tuum pugnabit ⁊cͣ (Dicuntur lux. quia animam luci dam ⁊ ornatam faciunt. Vnde di citur de anima virtutibꝰ ornata in psͣ. Aſtitit reginā a dextris tuis in veſtitu deaurato. ¶ Tercio apl̓s amiūciat ꝙ xpriſti vexillum debea mus aſſumere dicens. Induimini dn̄m iheſum xp̄m. Iſtud vexillum ſt dn̄s iheſus xpriſtus in cruce tiffixus. cuius memoriani ſemper in corde debemus retinere. haſta iſ tius vexilli eſt lignum ſācte crucis Tela autem eſt caro xpriſti cruci affixa que ſcilicꝫ caro triplici fuit colore depicta ſcilicet albo. rubeo. ⁊ ingro. Caro etemin xpriſti fuit albiſſima per innocentie ſue puri tatem ⁊ fuit rubea per ſanguinis ſui precōſi effuſionem. fuit nigra per mortis liiorem. Vnde ipſa ca ro poſſet loqui ⁊ dicere illud Can ticoꝝ primo. Nigra ſum propter liuorem. ſed formoſa: propter in nocentie decorem. ſicut pellis ſalo monis propter ſanguinis aſperſi onem. Ille enim pelles ſalomōis erant pelles arietum rubricate. Poſtꝙͣ autem eccleſia miſit apo ſtolum qui annunciat. quales de bent eſſe illi qui iſtum regem dn̄t ſuſcipere mittit ſeruum alium ſci licet Zachariam prophetam qui nobis annūciat/ quare ⁊ propter quid iſtum regem debemus ſuſci pere dicens. dicite filie ſyon ecce rex tuus venit tibi manſuetus. Tirca quod ſciendum eſt ꝙ ſuſci pimus quatuor genera ꝑſonarū ſcilicet dominos propniquos. be neficos ⁊ amicos. Libenter ergo xpriſtum accipere debemus. quia ipſe eſt rex ⁊ dominus noſter/ qd̓ notat̉ ibi. Ecce rex. De hoc autem rege ⁊ dn̄o ipſe ſibimet teſtimoni Iohā. xiij. dicens/ vos um ꝑhibet vocatis me magiſter ⁊ domine. ⁊ bene dicitis. ſum etenim Siuſdem xviij. Tu dicis quia rex ſum ego. Nec ſunt verba ſuꝑbie. nec iactā tie. nec adulationis: ſed ſalutifere inſtructionis. Deus enim ſuperbi re non poteſt. Superbire enim eſt ſuper alios jre. Homo igitur ſuꝑ bire poteſt. quia ſuper ſe alios ha bet. Eccleẜ. v. Excelſo excelſior eſt alius ⁊cͣ SSimiliter ⁊ angelus ſuꝑ biuit. quia ſuper ſe dominum ha buit. deus enim ſuꝑbire non po teſt. quia ſuꝑ omnia eſt. ¶ Secun do eum libenter ſuſcipere debemus quia ꝓpinquus ⁊ frater noſter e. ⁊ hoc notatur cum dicit̉. tuus ſci licet de tua ſtirpe natus ⁊ ꝑrogem tus. Geneẜ. xxvij. Caro noſtra ⁊ frater noſter eſt. Vnde Bernar dus. Puto ꝙ iam me deſpicere nō poteſt xpriſtus. Os ex oſſibꝰ me is. caro ex carne mea umana gͦ natura in magna puritate ⁊ reue rentia eſt habenda. Tum quia ad eius imaginem eſt facta. Tuꝫ quia angelice nature coequata. Tum quia a filio dei aſſumpta Tercio qꝛ eſt beneficus noſter. ⁊ hoc notatur cum dicitur venit tibi Venit enim tibi a ad vtilitatē tua Homo quidem amiſerat faciē dei. habitationem celi/ ⁊ tenebatur in carcere linibi. Sed venit xpriſtus qui acquiſiuit homini faciem ipſi us dei. Exipuit eum de carcere lini bi. ⁊ acquiſiuit ſibi lucidum ha bi taculum celi. Vnde dicitur Iob xxxiiij. Si fuerit pro eo angelus id eſt xpriſtus: qui dicitur mag ni conſilij angelus. deprecabitur dominum ⁊ placabilis ei fiet. ⁊ vi debit in iubilo faciem eius. Ecce quia acquiſiuit ipſi homini facie dei: libera uit animam ſuam vt ſci licet non pergeret ad interitum. (fece quia exipuit eum de carcert inferni vt viuens lucem videret. Ec ce quia acquiſiuit ſibi luciduꝫ ha bitaculum celi. ¶ Quarto eum li benter ſuſcipere dehemus quia eſt amicus noſter. quod notatur cuꝫ dicitur manſuetus. Ipſe enim in ter nos ſicut amicus cum amico ꝯ uerſatus fuit hnmiliter ſcilicet ⁊ manſuetus. Math̓. vndecimo. diſ cite a me. quia mitis ſum ⁊ humi lis corde Qui enim olim erat leo ſe uus: modo factus eſt agnus ma ſuetus. Legitur ꝙ rinoceron id eſt vnicornis nulla violentia ca pi poteſt: ſed in ſinu virginis in uiolate requieſcit. ⁊ totaliter ma ſueſcit Sic ipſe deus leo fortiſſimꝰ in ſinu virginis requieſcens factꝰ eſt agnus manſuetus. Poſtꝙͣ a 2 ixoc poſtolus nunciauit quales debēt eſſe illi a quibus iſte rex eſt ſuſci piendus. ⁊ poſtꝙͣ propheta ſub iunxit quare ⁊ propter quid ē fuſ cipiendꝰ; mittit mater noſtra ſā cta eccleſia tercium nuncium ſcili cet Matheum euangeliſtam qui nunciauit qualiter.ſ. ſit ſuſcipien dus. ⁊ hoc exemplo turbaꝝ qua tuor modis. Primo igitur ſuſcipie j dus cum operibus cal̓tatis. quod notatur per hoc ꝙ veſtimenta ſua proſternebant in via. Veſtimen ta anime ſpiritualia ſunt bōa opē ra. Apocalipẜ. decimoſexto. Bea tus qui diligit ⁊ cuſtodit veſtimē ta ſua ne nudus ambulet. Iſta e temm veſtimenta in via proſterni mus: quando bona noſtra tempo ralia pauperibus. viatoribus ac peregrinis egentibꝰ communica mus. Et hoc notatur cum dicitur. Eccleſiaſtaxi. Mitte panem tuum ſuꝑ tranſeuntes aquas ⁊ poſt ml̓ ta tempora inueniis illum. Panē noſtrum ſuper tranſeūtes aquas mittimus: quando paūperibus ⁊ peregrinis elemoſinas erogamꝰ. dicitur ꝙ ſerpens hominem veſti tum inſilit: nūdum vero fugit. Ita dyabolꝰ habitat in illis diuitijs de quibus raro vel nunꝙͣ p auperi bus erogatur ſiue communicatur ab illis autem fugit que pauperi bus diſtribuunt̉. ¶ Secundo cū puritate ⁊ mūdicia cordis. quod notatur in hoc cum dicitur ꝙ ob uiatierunt ſibi cum ramis oliua rum SSunt quidam tanꝙͣ lignum aridum: quorum conſcientia om in humore deuotionis eſt vacua. Pſalmiſta. Aruit tanꝙͣ teſta vir tus mea. Quidam tanꝙͣ lignum putridum quorum conſciētia im mundiciaꝝ omniū eſt ſentina Io helis. x. Computruerunt iumenta in ſtercore ſuo uidam tanꝙͣ lig num viride inſtaroliue. quoꝝ cō ſcientia virore omniū virtutū ple na eſt Prouerb̓. xi. Iuſtus quaſi virens foliū germinabit. Ter cio cū triumphali victoria qd̓ figu rat̉ per hoc ꝙ cū ramis palmaruꝫ ſibi obuiauerūt. Illi aūt recte pal mas portare poſſunt. qui vincunt dyabolū eius fuggeſtionibꝰ reſiſ tendo. Iacō. iiij. Reſiſtite dyabolo ⁊ fugiet avobis/ vincunt mundū fidē cum oꝑbus ſeruando. Ioh̓. v Hec eſt victoria que vintit mun dum fides noſtra Quidam vincūt corpus proprium ipſum caſtiga do. Chorinth̓. ix. Caſtigo corpus meum ⁊ cetera. Quatto cum lauē de diuina. quod notatur ꝑ hoc ꝙ xpriſtum laudabant dicentes. O ſanna filio dauid. Iſta laudatio debet fieri corde. ore ⁊ oꝑe. De lau de cordis dicitur Eph̓. v. Cantan tes et pſallentes in cordibus veſ tris domino. Laudatio enim oris non valet ſine laudatione cordis Yſaye. xxix Appropinquat popu lus iſte labijs ſuis. cor autem ſu um longe eſt a me Nec vtraqꝫ va let ſine tercia id eſt laude operis. Math̓. vj. Non omnis qui dicit mihi domine domine quo ad lau dem cordis ⁊ oris intrabit regnum celorum: ſed qui facit voluntatem patris mei qui in celis eſt. quo ad laudem operis ip̄e intrabit in reg num celorum. Ad quod nos per ducat pater ⁊ filius ⁊ ſpiritus ſā ctus. Amen. ¶ Sermo ſecundus eiuſdem. Enedictus qui venit in no mine domini. MatR. xxi. Iſte turbe videntes ⁊ audi entes magnalia ⁊ crebra miracu la que Chriſtus faciebat. ⁊ maxi me audientes ꝙ lazarum quatri duanum ſuſcitauerat. vt habetur Io hannis. xi. ſibi obuiam proceſ ſerunt ⁊ ipſum cum ramis ⁊ flori 46 bus dignis laūdibus extulerunt dicentes. Benedictus qui venit in nomine domini. In quibꝰ verbis tria ponuntur Primo enim ponit̉ ipſarum turbaꝝ digna laudatio cum dicit̉. benedictus. Secundo ipſius laudationis ratio cum d̓r. qui venit. Tercio ipſius rationis explanatio cum ſubinfert̉. In nō mine domini. Laus autem iſta fit digna ex parte laudantis. lauda ti. rei laudande ⁊ modi laudandi. Ex parte quidē laudantis tūc laus eſt dignā: quādo ille qui laudat eſt dignus laudare. quia ſicut di citur Eccleſiaſ. xv. Non eſt ſpecio ſa laus in ore peccatoris quomā non eſt a deo miſſus. Os. Pecca tori autem dixit deus. Quare tu e nerras acͣIſti autem erant digni laudare deum ex eō ꝙ ipſum īmi tabant̉ fide ⁊ deuotiōe. Math̓. xxi. Videntes pueros clamātes. O ſā na ⁊cͣAſti autem dicebantur pue ri. non tantum propter etatem. ſed maxime propter innocentia ⁊ puritatem SSecundo fuit digna ex parte laudati. Tūc enim laus ex parte laudati eſt digna: quan do.ſ. ille qui laudatur eſt dignus laudari. Vnde dicit̉ de indignis laude. Fſalmiſta. Laudat̉ pocca tor in deſiderijs anime ſue. Xp̄us autē non tantū noſtra laude dig nus: ſed etiam omnem laudem ex cedit angelicam ⁊ humanam. Ec cleſi. xliij. Benedicentes dominuꝫ exaltate euꝫ quantū poteſtis. ma ior eſt em̄ omni laude. Tercio fuit dignā iſta laus ex parte rei lau dande. laus enim tunc digna eſt quando ſcilicet quis laudlatur de re digna laudē. Vnde dicitur de hijs qui de malis operibus laudā tur Vſaye. iij. Popule meus qui te beatum dicunt: ipſi te decipuit̉. Iſti autem laudabant xpriſtum de re que omnino digna erat lau de ſcilicet de eo ꝙ in nomine domi ni venerit. Quarto fuit dig na ex parte modi laudandi: qui fiebat ab illis qui preibant ⁊ qui ſequebantur. etiam qui concomi tabant̉. Illi qui preceſſerunt ſicut patriarche ⁊ prophete eum cū ma gno deſiderio expectabant. Berna̓ dus ſuper cantica. deſiderium pa trum ſuſpirātium xpriſtū in carne aduenturum frequentiſſime cogi tans: compungor ⁊ confundor in memetipſo. ⁊ nunc vix contineo lac̓mas ita pudet me pudoīs ⁊ tor poris quoqꝫ miſerabilium tempo rum horum. cui namqꝫ noſtrū tan tum ingerit gaudium: gratie hu ius exhibitio quantum accendit veterum deſiderata pro miſſio. Concōmitantes ſcilicet apoſtolie ius verbis auidiſſime paſcebant̉ ⁊ eius mmiracula ammirabantur. ⁊ eius exempla imitabantur. Noꝫ autem qui ſecuti ſumus: debemuſ ipſum ſemper habere ⁊ in ore per gratiarum actionem. Pſalmiſ ta. Semper laus eius in ore me o. Et in corpore per mortificatio nem Pri ad Chorinth̓. vi. Empti enim eſtis precio magno. portate ⁊ glorificate deum in corpore veſ tro. Et in corde per iugem medi tationem Deutronomij ſexto. Me ditaberis ſedens in domo tua ⁊cͣ. Et in opere per imitationem. quia ſcd̓m Auguſtinuꝫ. ſummum xpri ſtiane religionis eſt hunc imitai̓ quem colimus. Secundo ponitur huius lauda tionis ratio cum dicitur. qui venit Ideo eum laudabant quia in mū dum venerat ⁊ noſtram redempti onem procurabat. Ex quo igitur ad nos peruenerat per carnis ſuſ ceptionem: ſcd̓m ſācte matris no ſtre eccleſie repreſentacōnem debe mus nos orniare ⁊ ſibi reuerenter occurrere aſſumēdo veſtes albas deauratas ſiue rubeas ⁊ varias. Veſtis alba eſt ipſa puritas. de qua veſte dicitur Apocalipſis ter cio. Veſtibus albis induaris vt non appareat confuſio nuditatis tue. Veſtis deaurata eſt ipſa cari tas. Sicut enim aurum nō poteſt putreſcere: ſic ⁊ caritas nō poteſt deficere. prime ad Colo. xiij. Cari tas nunꝙͣ excidit. Eſt etiam cari tas veſtis rubea que facit animaꝫ rubentem id eſt igne amoris ferue tem. Veſtis varia eſt virtutum di uerſitas. Vnde dicitur in pſalmo Aſtitit regina a dextris tuis in veſ titu deaurato ⁊cͣ. Beata igitur illa anima que xpriſto aduenienti oc currit ſcilicet cum veſte alba puri tatis. atqꝫ cum veſte de aurata. ſiue cubea caritatīs. Et cum veſte varia multiplicis virtutis. De tali anima dicitur Prouerbioꝝ vltio Strāgulatam veſtem fecit ſibi. Ec ceveſtis varia virtutum. Nam ẜm yſidorum ſtrāgulata veſtis eſt diſ color ſic dicta eo ꝙm ſtratu ⁊ ami ctu ſit apta. Biſſus. Ecce alba veſ tis puritatis. ⁊ purpura induine tum caritatis. Ecce veſtis rubea cal̓ tatis. Ve autem illi ⁊ iterum ve q̄ ſibi econtrario occurret cum veſte ingra. ſanguinolenta ⁊ ſordida. Quis homo eſt qui pacienter fer re poſſet ꝙ ſibi de vltramarinis ꝑ tibus venienti vxor ſua occurreret habens veſtes ingras. ſanguino lentas ⁊ ſordidas. Nonne cuꝫ cal cibus ſuis truderet ⁊ tanꝙͣ iſana ⁊ adulteram reputaret. Illa igit̉ .. anima habet veſtem nigram que nō habet candorem puritatis. ſed ingredinem peccati mortalis. Nō eſt enim aliqua res magis ingra qm̄ anima in peccato mortali poſi ta. Naum. ij. Facies eorum quaſi ingredo olle. Idb tales anime que de hac vitā exeunt: nec a deo: nec ab angelis cognoſcuntur: ſed tan ꝙ ignote abijciuntur. Trenō. iiij deingratā eſt ſuper carbones faci es eorum ⁊ nō ſunt cogniti in pla teis. ſcilicet Iheruſalem celeſtis d̓ veſte. iudice ⁊ ſcabinis Illa habꝫ veſtem ſanguinolentam: que nō habet veſtem auream vel rubea ca ritatis: ſed habet cor ſanguinolē tum ꝑ odium peruerſe voluntatis Tales enim cum veſte ſua combu rentur. Iuxta illud Vſaye. ix. Ve ſtimentum mixtum ſanguine erit in conibuſtionē ⁊ cibus ignis. Il la habet veſtem ſordidam ⁊ pan noſam: que non virtutum ſed viti orum habet varietateꝫ. Iſtam au tem ſordidam veſtem apoſtolus abijciendam eē ammonet dices. Roma. xi iij. Abijciamus operā te nebrarum. Sed poſſet aliquis di cere. Poſſum habere vtramqꝫ veſ tem ſcilicet nouam virtutum ⁊ ve terem vitiorum. Ad quod dominꝰ reſpondens dicit Math̓. ix. Nemo mittit commiſſuram panni rudis in veſtimentum vetus Tercio modo ponitur huius ra tionis explanatio cum dicitur. in nomine domini Et poteſt hoc intel ligi de triplici aduentū In carne primo. ⁊ tunc venit īnomine doī ni id eſt in poteſtate domini. Ioh̓ xvij. Pater manifeſtaui nomen tuum hominibus Vel de aduētu ad iudicium ⁊ tunc venit in nomi ne domini. id eſt in poteſtate domi ni. Vnde de ipſo dicitur Iohan nis ſecundo. Poteſtatem dedit ei iudicium facere. qui a filius homi nis eſt Vel de aduentū in mentē qui eſt per peccatorum remiſſionē ⁊ virtutis infuſionem ⁊ tunc venit in nomine domiui. id eſt in glori a domini. Pſalmiſta. Propter no men tuum domine propiciaberis peccato meo. multum eſt enim. Idem. Quoniam gloria virtutis C eorum tu es. AAd iſtum triplicem Nō aduentum deſignandum eccleſia in primo reſpōſorio in matutinis tres verſus cantat Primus deſig nat aduentū xpriſti in carne. De quo dicitur. Quiqꝫ terrigene et filij hominū inſimul in vnū diues ⁊ pauꝑ. Per terrigenas intelligū tur peccatores/ qui ſuam ſequunt̉ originem. quia ſicūt ſunt geniti de terra: ſic ſemꝑ affectant terrena Per filios hominum intelligūtur iuſti qui ſunt rationabiles ⁊ racō nabiliter viuentes Vtriſqꝫ igitur vtile eſt audire aduentuꝫ xpriſti in carne. ⁊ peccatoribus vt prouo cent̓ ad veniam. ⁊ iuſtis vt anime tur ad gratiā. dicit ergo prophe ta. Vos terrigene filij hominum audite iſtud miraculum/ quaſi ſi mul in vnum. id eſt quaſi in eadeꝫ ꝑſona diues ⁊ pauꝑ. Xpriſtus enim quantum ad diuinam fatu ram fuit valde diues. Gͣtum vero ad humanā naturam valde pau per erat. Iſtud tangit apoſtolus pri. ad Chorinth̓. viij. Scitis gra tiam domini noſtri iheſu xpriſti qͥ cum diues eſſet propter vos factꝰ eſt egenus ⁊cͣ. Secundus ver 2 ſus ſignificat aduētum xpriſti in mente cum dicitur. Qui regis iſrl̓ intende. ⁊ qͥ deducis velut ouē Io ſeph. Iſrahel interpretatur quaſi vir videns deum. Ouis eſt animal manſuetum Ioſeph vero interpre tatur augmentum. Xpriſtus igi tur veniens in animam per gratiā facit ipſam eſſe iſrabel id eſt ipſā videntem deum per fidem ⁊ tande ꝑ ſpem. pri. ad Chorinth̓. decimo tercio. Videmus nunc per ſpecu lum ⁊ in emgmnate: tunc autem fa cie ad faciem Facit etiam ipſam eſſe ouem ꝑ manſuetam conuer ſationem. ad G alath̓. v. Fructuſ autem ſpiritus manſuetudo. fides ⁊cͣ. Facit etiam ipſam Ioſeph ꝑ bonorum operum augmentacōeꝫ Gen̄. quadrageſimonono. Filiuſ accreſcens ioſeph filius aſcendēs ⁊cͣ. ¶ Tercius verſus deſignat ad uentum xpriſti ad iudicium. de quo dicitur. Excita domine potē tiam tuam ⁊ veni vt ſalucs facias nos. Aodo enim dormit dei iuſtici a. quia ipſos peccatores non pu nit. Vigilat autem eius miſericor dīa. quia omnes peccatores ad mi ſericordiam recipit Yſaye triceſi mō. Expectat nos dominus. vt nō ſtri miſereatur. In iudicio autem dormiet eius miſericordia. Vnde de hoc habetur Na th̓. viceſimopͥ mo. Clauſa eſt ianua ſcilicet miſe ricordie. vigilabit autem iuſticia Osͣ Cum accepero tempus ego iu ſticias iudicabo. ¶ Sermo tertius eiuſdem . Cce rex tuus venit libi mā ſuetus ſedens ſuper aſinā ⁊ pullum filium ſubiuga lis MMath̓. vi ceſimoprimo. Si ali quem principem ad nos venturuꝫ ſuſcepturi ſumus ipſum propter quinqꝫ cauſas libenter ⁊ reueren ter ſuſcipere debemus. Primo pro pter ſtatum: quando ſcilicet eſſet perſona valde ſublimis. Secundo propter affinitatem: quando ſcili cet eſſet noſter propinquus vel affinis. Tercio propter beneficiuꝫ quando ſcilicet veniret: non vt ra peret noſtrā: ſed vt tribueret ſua vnicuiqꝫ.(Quarto propter offici um: quādo ſcilicet ſciremus ꝙ nō haberet officium ſeuere iuſticie: pie miſericordie. Quinto propt̓ cōmitatum: quando ſcilicet ſcireꝰ ꝙ non duceret̉ ſecum exercitum grandem ⁊ crudelem: ſed humileꝫ ⁊ clementem Iſtis quinqꝫ de cau ſis regem verum dominū noſtruꝫ iheſum xpriſtum ſcd̓m eccleſie rep̄ ſentationem tempore iſto ventuꝝ reuerenter nos ſuſcipere oportet. Primo propter ſtatum. quia eſt rex valde excelſꝰ ⁊ ſb̓limis. quod notatur cum dicitur. Ecce rex. Apo cal̓. ix. habens in veſtimento ⁊ in femore ſcriptum. Rex regum domi nus dominantium. Et tamen mul ti ſunt adhuc qui negant ipſum regem eſſe dicentes Ioh̓is. viceſi xi mo. Nos non habemus regem in ſi ceſarem. Xpriſtus dicit̉ vnctuſ ceſar vero dicitur a cedendo. Tales igitur reſpuunt regē vngentem ⁊ eligunt ſibi dyabolum cedentem. Iſte rex triplex habet regimen. de quo dicitur ad Phil̓. ij. In nomi ne iheſu omne genu flectitur. cele ſtium. terreſtrium ⁊ infernorum Hahet ⁊ tres differentias milituꝫ. quorum quidam ſunt decertantes. Iſtos pōnit in regno terreſtri. de quorum numero ea̓t qui dicebat Epheẜ. vi. Non eſt nobis collucta tio aduerſis carnem ⁊ ſanguinē ſed aduerſus principes ⁊ poteſta tes ⁊cͣ Alij ſunt milites triumphā tes. iſtos triumphantes ponit in regno celeſti: quibus poſt victori am dat coronani. xxi Thimō. xxi Nō coronabitur niſi qui legitime certauerit. Alij ſunt ſuccumbentes ⁊ terga vertentes. iſtos collocat in carcere infernali. Vſaye. xxiij Congregabuntur in congregatio ne vnius faſcis in lacum ⁊ claudē tur ibi in carcere ſcilicet infernali. Secundo debemus ipſum ſuſci pere propter affinitatem. in qua ſcilicet affinitate eſt frater noſter ⁊ propinquus noſter. quod nō tatur cum dicit̉. Tuus id eſt de tu a progenie natus ſiue procreatꝰ. Noluit autem deus parentelam ꝯ trahere cum natura angelicā: ſed cum natura humana Hebre. xxi. Nu ſꝙͣ enim angelos apprehendit ſed ſemen abrahe apprehendit. Ex quo quidem ſufficienter patet y inter ipſum deum ⁊ hominem eſt maior fraternitas ꝙͣ eſt inter deum ⁊ angelum maior affinitas. maior conſanguinitas ⁊ maior cō gnationis firmitas. Fraternitas que tantum cauſatur ex altero pa rentum firma eſt: ſed que cauſa t̉ ex vtroqꝫ firmiſſima eſt Angeluſ autem eſt frater xpriſti tantuꝫ ex vnā parte ſcilicet patris eterni. qͦ eſt pater xpriſti ꝑ eternam gene rationem ⁊ angelorum procreacō nem. Homo vero eſt frater xpriſ ti ex parte patris eterni qui ē pa ter xpriſti per eternam generatio nem. ⁊ hominis per creationem. ⁊ ex p arte matris quia virgo beata fuit mater xpriſti ⁊ noſtra. Vnde xpriſtus nuſꝙͣ vocat angelos fra tres: ſed homines fratres dicens. Pſalmiſta. Narrabo nomen tuuꝫ fratribus meis ⁊cͣ. Legitur Gen̄. xliiij. ꝙ Ioſeph in ſuo conuiuio maiorem partem dedit beniamin qui frater ſuus erat ex vtroqꝫ pa rente ꝙͣ alijs fratribus qui tantū erant fratres ſui ex altero paren te. Sic xpriſtus duplicem refectio nem d̓abit hommni: ſcilicet inſua diuinitate ⁊ in ſua humanitate ā gelos tantum in ſua diuinitate re ficit. Secundo maior eſt affiui tas. Magna ſiquidem affinitas cō trahitur quando quis dat vel acci pit: ſed maior quando vtroqꝫ mo do facit. deus autem filiam ſuam id eſt imaginem ſuam et ſi militu dinem dedit angelo: quando ſcili cet ipſum ad imaginem ſuam cre auit. Homini vero imaginem ſuā dedit. ⁊ inſuper ſorotem noſtram id eſt humanam naturaꝫ filio ſu o̓ accepit. Ihere mie viceſimo. Re cordatus ſum tui miſerans adoleſ centiam tuam. ⁊ caritatem diſpo ſitionis tue. Eiuſdem viceſimopri mo. In caritate perpetua dilexi te ideo attraxi te miſeraſs tui. Vn de dicitur in quadiam proſa. Ma ritari voluit verbum dei. altius nu bere non potuit ipſa humana na tura nec glorioſius. Tercio mo do eſt maior conſanguinitas. Ma gna ſiquidem conſanguīnitas eſt quando quus altei̓ attinet exvna linea conſanguinitatis. Maxima vero eſt quando quis alteri atti ne tex duabus lineis. Quando ve ro deus angelum ad imaginem ſu am creauit tunc quodammodo de ſua progenie ipſum fecit. Hoīem vero de ſuo genere ſiue progenie ſua fecit. Iuxta illud Actuum feci moſeptimo. Ipſius enim ⁊ genus ſumus: ergo de ſuo genere ſumus ſcilicet ipſius dei. Et inſuper de nō ſtro genere ſe fecit. ad Romanos quarto. Qui factus eſt ei ex ſemīe dauid ſcd̓m carnem. Quarto enim eſt maior cogna cōis firmitas Cū em̄ triplex ſit co gnatio.ſ. legal̓ ſpiritualis ⁊ carna lis. legalis que eſt per adoptioneꝫ Spiritualis que eſt per baptiſmi regeneracōnem. Carnalis que ſci licet eſt per ipſius carnis propa gationem. Angelus namqꝫ atti net xpriſto cognatione legali. qꝛ deus. Homo vero attinet xpriſto ⁊ cognatione legali. quia deꝰ eos ſibi in filios adoptauit. Epheẜ a. Qui predeſtinauit nos in adoptio nem filiorum per iheſum xpriſtū. aſpirituali. quia eos in baptiſmo in filios regenerauit Iohānis. iij Ciſi quis renatus fuerit denuo nō poteſt intrare in regnuꝫ dei. Et car nali. quia xpriſtꝰ de proge mie ho minis naſci voluit. ⁊ carnem ⁊ ſā guiuem accepit. ad Hebreos. ij. Quia igitur pueri communicaue runt carni ⁊ ſanguini. ⁊ ipſe ſimi liter participat eiſdem. Tercio debemus ipſum libenter acciꝑe propter beneficium. quod notatur cum dicitur venit tibi id eſt ad vtilitatem tuam. Non enim venit vt auferret: ſed vt daret ſua Omnia enim que habuit nobis dedit. Regnum ſuum in poſſeſſio nem. Math̓. viceſimo quinto Poſ ſidete paratum vobis regnum a ꝯ ſtitutione mundi. Corpus ſuum in refectionem. Ioh̓is vi. Caro me avere eſt cibus. Sanguinem ſuū. in ablutionem. Apocalip. primo Lauit nos a peccatis noſtris in ſā giūne ſuo Ammam ſuam in redēp tionem. Ioh̓is. x. Animam meam pono pro ouibus meis. Et diuini tatem ſuam in fruitionem. Ioh̓is decimoſeptimo. Hec eſt vita eter na vt cognoſcant te ſolum ⁊ veꝝ deum eſſe quē miſiſti iheſum xp̄m Quarto debemus ipſum ſuſcipe re pie propter officium. quia non habet officium ſerene iuſticie: ſed miſericordie. quod notatur cuꝫ di citur. manſuetus. Circa quod ſciendum eſt ꝙ quēdam māſue tudo a naturā eſt Vnde dicit phi loſophus ꝙ homo eſt animal ma ſuetum a natura. Quedam autem a gratia que eſt quēdam virtus infuſa. Prouerbioꝝ. iij. Manſue tis autem dat gratiam. Qued am autem ab humana incluſtria ſi ue longa experientia. ſicut anima lia domeſtica dicimus manſueta ideſt mnanu aſſueta. Xpriſtus igi tur dicitur manſuetus a natuā di uina. quia deus ianſuetus natu raliter eſt ⁊ mitis. Pſalmiſta. Tu domine ſuauis ⁊ mitis. Et ab hu niana natura. quia de manſuetō patre ſcilicet dauid natus eſt. Pſalmiſta. Aemento domine da uid ⁊ omnis manſuetubinis cuiſ ⁊cͣ. Secundo fuit manſuetus a gratia. Spiritus enim ſanctus eū adeo vnxit: ꝙ manſuetum eum to taliter fecit. Vſaye ſexage ſim op mō. Spiritus domini ſuper me eo ꝙ vnxit me ad annunciandum manſuetis miſit me. Tercio factus eſt manſuetus a longa experientia. qꝛ longo tem pore nrās infirmitates eſt exper tus. ⁊ ideo factus eſt valde māſue tus. Et ſicut auis domeſtica ſtatī currit ad oſtenſionem carnis. ⁊ o uis domeſtica ad oſtenſionem ra mi virentis. ſic xpriſtus adeo eſt domeſticus ⁊ maniſuetus ꝙ ſtatī currit ad quodlibet deſiderium nō ſtri cordis. Ideo enim mōnemur Sōph̓. ij. Querite iuſtum; querite manſuetū. Quinto debemus ip ſum libenter ſuſcipere propter cō mitatū. quia ducit cōmitatum hu milem: quod notat̉ cum dicit̉. Se dens ſuper aſinam ⁊ pullum ⁊cͣ. Scd̓m Iherominum per aſinam ſi gnificat̉ ſinagoga iudeorum que iugum legis traxit. Per pulluꝫ ec cleſia gentium que tanꝙͣ filia a ſi nagoga fuit genita Xpriſtus igi tur ſuper aſinam ⁊ pullum ſedit. quia vtrumqꝫ populuꝫ ſibi acqui ſiuit ⁊ coniunxit. vterqꝫ tamen li gatus erat funibus peccatorum. quia ſicut dicit̉ ad Roma. iij. non eſt diſtinctio iudei ⁊ greci. omnes enim petrauerunt ⁊ egent gratia dei Iſte autem funis peccatorum ſepe conficit̉ ex multis ſimul. Nā mala cogitatio parit delectationeꝫ delectatio conſenſum. conſenſus operationem. operatio conſuetudi nem. conſuetudo cordis duricia. cordis duricia neceſſitatem. ncci tas deſperationem. deſperatio mor tem eternam. Sed dominus dicit diſcipulis ſuis. Soluite ⁊ adduci te michi. Peccator enim ſoluit̓ a deo ꝑ infuſionem gratie preueniē tis. Osͣ dominus ſoluit compedi tos. Et a ſeipſo merito contritiōis Vſaye. lviij. So luite faſciculoſ de primentes. Et a miniſtro dei ꝑ po teſtātē iuriſdictionis. Math̓. ſex. xi Quodcunqꝫ ſolueritis ſuꝑ terram dominica ſecunda ſermo primꝰ. Runt ſigna in ſole a li na ⁊ ſtellis ⁊cͣ. Luce. xj. In precedenti dominica actum eſt de aduentu xpriſti in carne qui eſt aduentus amoris. in hac aūt dominica agit̉ de aduentu xpriſti ad iudiciū qui eſt aduentus timoris. ⁊ hoc vta mor nos ad bonū inuitet ⁊ timor nos a malo reuocet. Quando aūt aliquis rex ad bellum eſt profectu rus: omnes commouentur vt ſci licet ſecum proficiſcantur. ſic rege xpriſto ad iudicium veniente om ma elementa commouentur pari ter ⁊ contra malos armantur In hoc igitur euangelio ponitur com motio quadruplitis creature ſcili cet celeſtis terreſtris. rationalis ⁊ intellectualis. Primo namqꝫ poni tur coinmotio creature celeſtis cū dicit̉. Erunt ſigna in ſole ⁊ luna ⁊ ſtellis. Que aūt iſta ſint ſigna nō exprimitur: ſed Math̓. xxiiij. deter minat̉: vbi ſic dicitur. Sol obſcu rabit̉. ⁊ luna non dabit lumē ſu um. ⁊ ſtelle cadent de celo. Signuꝫ gͣ in ſole eſt obſcuratio ſolis que quidē obſcuratio quatuor modis accipi poteſt. Primo quantuꝫ ad lucis priuationē. Tunc enim fiet eclipſis vniuerſalis q̄ auferet luce ab oībus ꝑtibus terre qd̓ in nul la alia eclipſi fieri ſolebat. Illa eī ab alia differet. Tum qꝛ diu dua bit. Tum qꝛ non fiet ꝑ lune inter poſitionē: ſed ꝑ virtutē diuina. et hoc faciet ſol in ſignū meroris ꝓ morte generis humani. Criſoſt. Patre familias moriente: domus eius turbatur. familia plangit. ⁊ ingris ſe veſtibus induit. Sic hu mano genere propter quod facta ſunt omnia deficiente celi miſtei̓a lugebunt atqꝫ candore depoſito te nebris induentur. Secundo quantum ad maioris ⁊ lucis ſuperuentionem. Nam ſcd̓m Iheronimum ſol obſcurabit̉. non diminutione ſue lucis abſcedente: ſed maiori luce ſuperueniente. Cri ſoſtomus. Sicut in hoc ſeculo lū a aſidera mox obſcurantur orto ſo le. ſic in xpriſti glorioſa apparitio ne ſol obtenebreſcet ⁊ lumen nō dabit proprium iubare Tercio quantum ad methafo ricam locutionem. vt.ſ. ſit ſenſus. Sol obſcurabitur id eſt tam ſere na erit vindicta iudicij ꝙ ipſum ſol reſpicere non valebit. Auguſti nus. Seueritatem iudicij ⁊ tormē ta pereuntium nec ſolnec luna aſ traqꝫ ceterā reſpicere pre timore audebunt. nec poterunt: ſed retra hent ſplendorem atqꝫ lumen ſuū non ꝙ clementiorā ſint dei iudici a: ſed ꝙ omnes creature in malo rum vindictam ⁊ de ſuo pertimeſ cent. Quarto quantum ad x miſticam ſignificationem. Aiſti ce enim ſol eſt xpriſtus: qui tunc erit valde obſcurus. quia predica tione ⁊ miraculis non clareſcit. Apoca. vi Sol factus eſt inger ſic̄ ſaccus cilicinus. Antix priſtus ei erit valde clarus. quia vbiqꝫ predi LC cabitur. ⁊ miracula facere videbi tur. In ſole autem ſcd̓m Auguſti num tria conſiderantur ſcilicet ꝙ eſt. ꝙ lucet̉ ⁊ ꝙͣ calet. Sic in xpriſ to ſimiliter tria conſiderantur. ſci licet diuinitas ſua. ſapientia ſua. ⁊ gratia ſua. Quantum ad iſta tri a iſte ſol obſcurabitur. quia nul lus ipſum audebit confiteri eſſe deum ſed hominem purum. Ipſuꝫ eſſe magiſtrum veritatis: ſed doc torem errorum. ipſum habuiſſe ſpiritum ſanctum: ſed ſpiritū ma lignum ¶ Secundum ſignum eſt obſcuritas lune. Per lunaꝫ na qꝫ ſignificatur ſancta mater eccle ſia: que tunc obſcurā erit/ quia mni raculis non radiabit. nec doctri ne ſplendore fulgebit. Quamuis autem deus potuerit lumen prop um communicare lune ſitut ſoli voluit tamē vt luna a ſole illumi naretur tribus de cauſis. vt dicit daniel in libro ſecundo. ſcilicetꝓ pter pulchritudinem ordinis ar momē; propter mutuaꝫ ſubminiſ trationem gratie. ⁊ propter hu milem ſubiectionem obedientie. Ait enim daniel propheta. Sic a ſole illuminatur luna: non vt defi ceret deo dare ſibi proprium lumē ſed armonia ⁊ ordo ſeruetur ipſi creationi regentis. et vt erudia mur ſubijci. Primo quidem guber nationi ⁊ dominatori omnium. deinde hijs q̄ ab ipſo ordinati ſūt. ſcilicet principibus. Appellat au tem daniel propheta richmum. et ordinis pulch̓ritudinem quan dam armonian que debet eſſe in vniuerſo dei. Eſt enim quoddam corpus quod a nullo lumen reci pit: ſed alteri infundit ſicut ſol. Eſt aliud quod recipit ⁊ nō infun dit ſicut terra; ⁊ ideo vt richmus ⁊ armonia eſſet in vniuerſo: opor tuit ꝙ eſſet tercium.ſ. quod recipi at ⁊ infundat ſicut luna. Iſte aūt triplex ordo remouebitur. ⁊ ido lu na id eſt eccleſia tunc non imme rito obſcurabitur. Tunc enim re mouebitur omnis pulchritudo ⁊ ordinatio ſcilicet quando antixpri ſtus exaltabitur ⁊ xpriſtus humi liabitur. Eccleſiaſ. x. Vidi ſtultuꝫ poſitum in dignitate ſublimi diui tem ſedere retrorſum. Tunc etiam remouebitur mutua ſubminiſtra tio. quia omnes diligent propri am vtilitatem ⁊ non fraternam ca ritatem. pri. Thimo iij. In nouiſ ſimis diebus inſtabunt periculo ſa tempora. ⁊ erunt homines ſeip ſos amantes. Math̓. xxiiij. Quo niam abundabit iniquitas: refri geſcet caritas multorum. Tunc autem remouebit̉ obedientie ſub iectio. quia tunc regna ⁊ imperia diſcedent ab obedientiā eccleſie. ⁊ a fide ⁊ Thimo. In nouiſſimiſ diebus aliqui diſcedent a fide Cri ſoſtomus. Sicut homo circa mor tem multas patitur fantaſias: ſic ſimiliter mūdus in exitu multos patiet̉ errores. ¶ Terciū ſignū eſt ꝙ ſtelle cadēt de celo: ſꝫ nō videt̉ ꝙ hoc eſſet: cum earum ſubſtātia ſit incorruptibilis. Et ſcd̓m origeneꝫ multe earum ſunt maiores terrā. ⁊ ideo eas capere non poſſet. Sed dicendum ꝙ ſtelle tribus modis accipiuntur. ſcilicet proprie. ſimi litudinarie. ⁊ tranſſumptiūe. In quantum enim arcipiuntur pro prie dicuntur cadere dupliciter. Vno modo igneas comas emit tendoqui omnia ſidera ſtationa ria ⁊ erratica de ſe magnas connaſ emittent in mundum vt ſcilicet vi cinum aduentum iudicis ſtrenui indicent. Alio modo lumen retra hendo. Per aliquosꝫ enim dies an te iudicium lumen ſuum retrahēt vt minime videant̉. Iohelis quar to. Stelle retraxerunt ſplendorem ſuum Stelle autem ſimilitudina rie ſunt quedam impreſſiones et choruſcationes in aere generate que tunc frequēter per aerem diſ current. ad terrorem in alorum. Sapientie quinto. Ibunt directe emiſſiones fulgurum. ¶ Stelleve ro tranſſumptiue dicte ſunt ſan cti. Multi enim qui tunc ſancti vi debuntur: de celo id eſt de ſancta matre eccleſia cadent. Legimus enim ſtellas cecidiſſe per tria. ſcili cet per caudam draconis. vt ha betur Apocalip. decimotercio. Per terre motum. Siuſdem ſeptimo. per cornu. Et eiuſdem octauo. An tixpriſtus quoſdam decipiet per miraculorum ſuorum ſubtileꝫ ope rationem. ⁊ iſtos trahere debet ꝑ caudam ſuam. Sicut etemiin cau da operit ſiue tegit turpitudinem ipſius beſtie: ſic facta miraculoruꝫ operatio operiet antixpriſti turpi tudinem⁊ inquitatem. Quoſdaꝫ ꝑ donorum largitionem. ⁊ iſtos de cipierper terre motum. Gloſa ſu per illud dan̄. iij. Terram diuidet gratuito. Quos enim antixpriſtꝰ ſuo terrore ſubiugare non poterit auaricia ſubiugabit. Quoẜdam vero per pō tentiam ⁊ tormentorū fllationem. ⁊ iſtos decipiet per cor nū hirci gregis. Robuſtos quidē antixpriſtus interficiet: dum eo qui mente inuicti ſunt corpoa̓liter vnicet. ¶ Secūdo ponitur commo tio creature terreſtris tam terre ꝙͣ maris cum dicit̉. Et in terris preſ ſua̓ gentium pre confuſione ſom tus maris ⁊ fluctuum eius. Tunc etenm erit maior preſſuraꝙͣ vnꝙͣ fuit in terra. Quadruplex ete min per turbatio fuiſſe inuenitur Pri ma fuit tirannorum ſecunda here ticorum. tercia ypocritarum. quar ta erit antichriſti ceteris maior. Vnde dicitur daniel̓. vij. Videbā in viſione noctis ⁊ ecce quatuor be ſtie magne aſcendebant de mari. Prima quaſi leena. Iſta eſt tiran norum crudelitas. Secunda ſimi lis vrſo. iſta eſt verſucia hereticoꝝ Tercia eſt quaſi p ardus. iſta eſt varietas ⁊ dolus ypocritaꝝ. Quar ta terribilis ⁊ fortis minis. iſta ſi nificat antixpriſtum. Cōfuſio au tem maris tribꝰ modis accipi pō teſt. Primo propter eleuationem ⁊ depreſſionem. Nam ſicut dicit Ibe omnius ſe inueniſſe in anna libus hebreorum ꝙͣ mare quadra ginta cubitis ſe ſuper montes ele uabit. In alio die ſic deprimetur: vt vix poſſet apparere. Iſta auteꝫ talis eleuatio ⁊ depreſſio ſine mul ta confuſione ⁊ ſonitu fieri nō poſ ſunt. Secundo propter nouam et inauditam maris turbationem. Gregorius. Confuſio maris ⁊ fluc tuum: nec de nouo exorta eſt. ſed quia iam multa enūciata comple ta ſunt: dubium non eſt quin ſe quantur pauca que reſtant. Tercio propter intiouationeꝫ Nam ab ipſo igne qui faciem iu dicij precedet mare purgabitur ⁊ nouam formam aſſumet. Apo ca lipſis. iij. Vidi tanq̄m mare vitre um ⁊cͣ. Illa autem purgatio fac ta per ignem ſine ſtrepitu multo ⁊ ſonitu fieri nōvalebit. ¶ Tercio ponitur commotio crea ture rationalis: cum dicitur. Areſ centibus hominibus pre timore. Quatuor autem de cauſis planta areſcere ꝯſueuit Aut ſcilicet prop ter modicam ipſius terre profun ditatem. Vſaye quadrageſimo quarto. Quia nō habent altitudi nem terre ⁊ cetera Aut̓ propter ra dicis vicioſitatem. vt habetur Io ne quarto de edera. Aut propter ſubtilitatem. ſicut de ficuln ea: cui maledixit xpriſtus. ⁊ ſtatim poſt aruit. Aut propter eſtus ſiue cali ditatis nimietatem. Iaco bi pri. Exortus eſt ſol cum ardore et are fecit. Quatuor enim genera homi num ſunt que fem ppē anhxptiſfi areſcent. Primi qli non erunt ꝓ fundati in fide ⁊ Theſſa a Cuiꝰ ad uentus ⁊cͣ. Et ſubdit eo ꝙ carita tem dei non recipiunt ⁊cͣ. Secundi qui erūt viriati in fide quaſi in ra dice. Ioh̓. xviij. Filius hominis ve niens putas inueniēt fidem ſu per terram? Tercij qui erunt in bono opere ⁊cͣ. Math̓. xxiiij. Sicut fuit in diebus Nōe cum fabricaretur ar cha⁊cͣ. Quarti qui erunt eſtuati igne male concupiſcentie. Vnde de illis qui tunc erunt dicitur. ij. Thim oth̓. iij. ꝙ erunt in contine tes. Et de antixpriſto dicitur dani el̓. iij. ꝙ erit in concupiſcētia femi narum. ¶ Ruarto ponitur como tio creature intellectualis id eſt an gelorum. cum dicitur. Nam virtu tes celorum mouebūtur. Iſta au tem motio cauſabitur ex tribus. Primo autem ex timore cuiſdaꝫ reuerentie. Iob. xiij. Columne celi ⁊ angeli ꝯtremiſcunt. BedaRurd̓ faciunt tegule tabule quando tre munt colunine: quid virga deſer ti patitur: cū cedrus paradiſi con cutitur. Secundo ex preparatio ne pugne. ⁊ quantū ad hoc ſic lo quitur Criẜ. Si rex proceſſuruſ ad bellum ꝯtra inimicos aliquam ex peditionem mandat in popu lo dignitates omnes mouent̉ ⁊ exer citus concutitur ⁊ tota ciuitas fer uet. quanto magis rege celeſti ex urgenti. ⁊ viuos ⁊ mortuos iudi canti etiam angelice virtutes com mouebuntur. Terribiles miniſtri terribilem dn̄m precedentes qui ipſum fulguā viua precede nit. pro tubis horrida tonitrua. Tercio ex horrore dei vindicte. Iob.x li. Cum ſublimatus fuerit timeb ut ange li. Criẜ. Quamuis angeli ſibi con ſcij non ſunt vidētes infinitas ml̓ titudines condemnari: nō intrepi de ibi ſtabunt ¶ Sermo ſecundus eiuſdem. Vncvidebunt filium ho minis venientem ⁊c. Luc. xxi Sicut dicit Vſidorusmn libro de ſummo bono. in quolibet iudicio ſunt quatuor ꝑſone. ſcili cet iudex. reus. accuſa tor a teſtis. Etquia iſtud euangeliū in de ad uentu xpriſti ad iudicium loqui tur: ideo iſte quatuor ꝑ ſone in eu angelio exprimunt̉. Perſona in dicis exprimitur cū dicitur Tunc videbunt filiū hominis. Perſona rei cū ſequitur. areſcentibus homi nibꝰ pre timore. Perſona accuſa toꝝ cum additur. Erunt ſigna in ſole. Perſona teſtis ſiue teſtium cum ſubditur. Nam virtutes celo rum mouebuntur. Primo ergo ꝑ ſona iudicis a xpriſti qui ī forma hominis iudicabit vt bonis detꝯ ſolationem. malis tu rbationem. Bernardus. Ideo pater miſericor diarum ⁊ deus totius ꝯſolationis vult ꝑ hominem hoīes iudicae̓ vt in tanta ꝑturbatione maloꝝ. hoī fiduciam preſtet ſimilitudo natue̓ Iſte autēꝫ iudex tam iuſte iudica bit ꝙ eius iudicium nullo modo corcumpi poteſt. Quatu or enim Nod̓is vt dicit Vſidorus iudiciuꝫ corrūpi conſueuit. ſcilicet timore. amore. odio ⁊ munere Corrūpitur quidem timore cum dicitur Eccleẜ. vij. Noli querere velle fieri iudex: niſi virtute vales rumpere infirmi tates: ne forte extimeſcas faciem potentis. Vſidorus. Quimetu po tentis veritatem occl̓tat eterne ve ritatis iram ſibi prouocat. quia plus pertimeſcit hominem ꝙͣ diui nam trepidat maieſtatem. ¶ Se cundo corrumpitur munere. Eccle ſi. xx. Exenia ⁊ dona excecant ocu los iudicuꝫ. Auguſtinus. Vſqꝫ a deo cupiditatis moleuit maluꝫ vt iam ex conſuetudine vendanturle ges. corrumpantur iura. ſentētia ipſavenalis ſit. ⁊ nulla cauſa iam poſſet eſſe ſine cauſa. ¶ Tercio cor rumpitur odio. Quarto amore. de iſtis duobus dicit Criſoſtomus Perfectus amor ⁊ odium: rectum iudicium non cognoſcunt. Greg Iudicare iuſte neq̄unt qui in ſub ditorum cauſis odium vel amoreꝫ conſequuntur. Iudex autem eter nus nullo iſtorum corrumpi pōt. non timore. qꝛ omnipotentiſſimꝰ ſ eſt. Iob. xi. Nunquid timens ar guet ⁊ veniet tecuꝫ ad iudicium? Immo quanto potentiores: tanto contra eos ſeuiorem ſententiam ꝓ feret. Sapientie. ij. Potentes potē ter tormentapatientur Non amo⁊ re. quia iuſtiſſimus eſt. Ideo ꝯtra fratres ſuos falſos ſcilicet xpriſti anos diuinam ſententiam ꝓmul gabit. vnde nichil valebit frater 4 4 nitas. Psͣ. Fraler nō redimēt: Ni chil nature conformitas. Vnde ſb̓ ditur. Redimet homo. ⁊ debet legi interrogatiue ⁊ reſponderi negati ue. Nichil precum multiplicitas. ideo ſequitur. Non dabit deo pla cationem ſuam Nichil poteſt ſan giunis precioſitas. ideo ſubditur. ce Et precium redempconis ſue. quia ipſum precium anime contempſe runt Non corrūpetur munere. qui a ditiſſimus ē. Prouerbio. lij. Nō acquieſcet cuiuſꝙͣ precibus. nec ſuſcipiēt pro redēptione dona plu rima. Bernardus. Veniet dies il la iudicij in qua plus valebunt pura corda ꝙͣ aſtuta verba. ⁊ con ſcientia bona ꝙ marſubia plena pecunijs Auguſtinus. Expectatur dies illa iudicij ⁊ aderit ille equiſ ſimus iudex: qui nullius potentis perſonam accipit. cuius quidē pa larium nullus epiſcopus vel ab bas vel comes auro argentoqꝫ cor rumpere poterit. Auguſtinꝰ Tunc nec diuitie diuitibꝰ. nec parentes pro parentibus intercedent: nec angeli ſicut ſolebant pro homini bus facient verbum. quia natura iudicij non recipiet miſericordiā Non odio. quia optimus eſt. In X eo enim qui optimus eſt: odium nō patet. Ipē enim omniadiligi que creauit. Sapiē. x. diligis o m ma que ſunt ⁊ nichil odiſti eoruꝫ que feciſti. Quia diligit: ideo cum dolore punit. Vſaye q. Heu conſo labor ſuper hoſtibus meis ⁊ vindi cabor de mimicis meis ¶ Secundo ponūtur rei ideſt peccatores ꝯdem nandi. cum dicitur. Areſcentibus hominibus pre timore ⁊cͣ Ipſi ete nim in multo timore ⁊ confuſione erunt. ſicut oſtendit gregorius di cens. O ꝙ anguſte vie tunc repro bis. ſuperiꝰ erit iudex. a dext̓s pcc̄a accuſātia. a ſiniſtris īfinita demōi a ad ſuppliciū trahētia. intꝰ ꝯſcīa mordens. foris mundꝰ ardēs Quo igitur fugiet miſer peccator. Non enim poterit aſcendere ſurſum qui a ibi eſt iudex iratus. de cuius ore procedet gladius bis acutus. Apo calipẜ. vi. dicent montibus ⁊ col libus. cadite ſuper nos. abſcondi te nos a facie ſedentis ſuper thro num. Nec poteſt fugere a dextris quia ibi ſunt peccata accuſantia. Bernardus. Tunc ſimul loquen ti a peccata dicent. Tu nos egiſti. opera tua ſumus ⁊ te nō deſeremꝰ ſed tecum ad iudicium pergemꝰ Nec a ſiniſtris. quia ibi ſūt demo nes accuſantes. Auguſtinꝰ. Pre ſto tunc eit dyabolus recitans qͥc quid fecimus ⁊ in quo die. ⁊ in qͦ loco peccauimus ⁊ quicquid boni facere debemus. Nec poterit ſe ab ſcondere intra ſe. quia ibi erit ver mis conſciētie remordens. Pſaye. lxviij. Veriis eorum non morie tur. Nec poterit ad mūdum fuge re. quia ibi erit ardens ignis. Psͣ. Ignis autem ipſum precedet ⁊cͣ. Non reſtat niſi vt in fornacem deſ cendant. ¶ Tercio ponūtur accu ſatores cum dicitur. Erunt ſigna in ſole ⁊cͣ. Omnes etenim creature peccatores actuſabunt. ¶ Notā dum autem ꝙ tres accuſatores cō tra peccatores ſtabunt. Primus erit totus mundus. omnia ſcilicꝫ elementa ⁊ omnes creatue̓. de ele mento autem aque dicitur Exod̓. xlv. Submerſi ſūt quaſi plumbū in aquis vehementibus. de tribꝰ alijs elementis dicitur. deuorabit eum ignis qui nō ſuccendetur. Re uelabunt celi imquitatem eius a celum aereum quod obtenebrabi tur ⁊ terra ꝯſurget aduerſus eum quia fortiſſime concucietur de ali is creaturis dicit Criſoſtomus ſu per Math̓. In illo die nichil erit quod reſpondeamus vbi celum et terra. ſol ⁊ luna. dies ⁊ noctes ſta būt aduerſus nos in teſtimomū peccatoꝝ noſtrorum. Vnde etiam dicit Hugo de ſanctouictore Celū dicet. Ego omne genus auium de di ad obſequium. Aqua dicet.? go diuerſa genera piſcium dedi ſibi ad eſuꝫ Terra vero dicet. Ego panem ac vinum dedi ſibi ad nu trimentum. Ideo i gnis clamabit a me ꝯburatur. Aqua clamabit. in me dimergat̉ Aer clamabit. in me ventiletur. Terra clamabit. in me abſorbeatur. Infernꝰ vero cla mabit. a me deglutiatur. Sapiē..v Armabit creaturam ſuam ad vlti onem inimicoꝝ ſuorum. ¶ Secun dus accuſator eſt proprium ſcelꝰ Omnia enim peccata que nunc oc culta ſunt extra proſilient ⁊ ſuum accuſabunt actorem. Sed quideꝫ tinea veſtimentū accuſabit vane glorioſum. aurum ⁊ metallum ac cuſabūt auarum. Iniquum edifi tium accuſabit auarum vſurariū. de primis dicitur Iacobi. v. diui tie veſtre putrefacte ſunt Veſtimē ta veſtra a tineis comeſta ſunt. Au rum ⁊ argētum veſtrum erugina uit ⁊ erugo in teſtimonium vobis erit. de tercō dicitur Abacūc pͥmo Lapis de pariete clamabit ⁊ lig num quod inter iuncturās ē reſpō debit. ¶Tertiꝰ accuſator erit dya bolus Augꝰ dicturꝰ eſt cōtra nos noſter aduerſaxius. Equiſſime iu dex iudica iſtū meuꝫ eſſe ob culpā qui tuus eſſe noluit per gratiam. tuus per naturaꝫ. meus ꝑ miſeriā. tuus ē per paſſioneꝫ meus per ſua ſionem. tibi inobediens. mihi obe diens. a te accepit immortalitatis ſtolam. a me accepit hanc panno ſam qua indutus eſt tunicaꝫ. tuaꝫ veſtem dimiſit. ⁊ cum mea huc ve nit. Eqͥſſime iudex iudica hunc me um eſſe ⁊ inecum damnandū eſſe Vbi ſi diligenter attēditur dyabo lus ponit quinqꝫ allegacōnes: per quas ſecum damnandum oſten dit. Quere feria ſecūda poſt primā dominicam quadrageſime: ſermo ne primo. ¶ Quartō ponūtur te ſtes cum dicitur. Virtutes celoruꝫ mouebunt̉. ideſt angeli ad cuſto diam nobis deputati. Tres auteꝫ teſtes tunc peccator contra ſe habe bit. Vnum ſuꝑ ſe ſcilicet deum. Ie remie. xij. Ego ſum iudex ⁊ teſtis di cit dominus. Secundum intra ſe ſcilicet propriam conſcientiaꝫ. Au guſtinus. Quiſquis futurum iudi cem times: preſentem corrige cōſci entiam. Sermo enim cauſe tue eſt teſtimonium conſcientie tue. Ter tium iuxta ſe ſcilicet angelum ad cuſtodiam ſibi deputatum qui tā ꝙͣ ſciens omnia mala q̄ peccator fecit ipſū grauiter accuſabit Iob viceſimo. Reuelabunt celi ideſt ā geli imquitatem eius Ideo dicitur Virtutes celorum mouebūtur. id ē angelice poteſtates mouebūtur Et peccatores accuſabūt ⁊ teſtimo nium contra eos ferent. Rogemꝰ ergo dominū ⁊cͣ. ¶ Sequitur tercius ſermo eiuſdē Vne videbūt filium homi nis venientem in nubibꝰ cū poteſtate magna ⁊ ma ieſtate vbi ſupra Gapiens iudexi iuditio ſuo quadrupliciter ꝓcedet. Ip̄e enim cauſas ⁊ culpas diligē ter examinat/ examinatas pōderat ponderatas ſentētiat. ſententiataˢ exe cu tioni mandat Taliter in ex tremo. Iudex eternus procedet. Iō in verbis premiſſis de ipſo quatu or dicunt̉. ſcilicet ꝙ ipſe appae̓bit in forma humana ꝙ veniet ī ſotie tate decora. cuꝫ poteſtate multa. cū maieſtate magna. Apparebit igi tur ī forma humana ad examinā dum veniet cum ſotietate decora ad ponderandū. cum poteſtate ml̓ ta ad ſentētiandum. cum poteſta te magna ad exequendum. ¶ Primo igitur apparebit in forma humana ad examinandum. Ides dicitur. Tunc videbunt filium ho minis Filium enim. inquantum fi lio hominis proprium erit exam nare. ſicut habetur Mathei quinto Cum venerit filius inquit hominiſ in maieſtate ſua. deinde ponit̉ exa minatio ab ipſo fienda. Eſuriui in quit ⁊ nō dediſtis mihi manduca re ſitiui ⁊ non dediſtis mihi bibere ⁊ cetera De iſta examinacione di citur Iob duodecimo. Cauſaꝫ quā ego neſciebaꝫ ideſtneſcire me oſtē debam diligentiſſime examinabā Examinabit quidem ipſe dominuſ omnia cogitata. Sapientie ſecūdo In cogitacōnibus impij interroga cio erit. Vnde O rigenes In illo die cogitacōnes accuſabunt homines Non vtiqꝫ cogitacōnes que tūc ſed iſte que nūc ſunt in nobis: quarū note ſunt quedaꝫ ⁊ ſigna in corde noſtro Relinquūtur velut terrā q̄ in occulto cordis poſitam illo die rruelare dicūtur. ¶ Secundo exam ⁊ nabit omnia verba non tantū ma litioſa: ſed etiā otioſa. Math̓. xv. de omni verbo otioſo quod locuti fuerint homines reddent racōnem in die iudicij. Tertio examinabit omnia acta ⁊ facta. Eccleſi. vltimo Cuncta que fiūt adducet deus in iudicō Quarto omnia bona negle cta. Bernardꝰ Omne tempꝰ nobis impenſum r̓quiretur a nobis quo ſit expenſum. Quinto omnia crimi na ignorata. Vn̄ rogat pͣsͣ. Igno rantias meas ne memineris domi ne. ¶ Secundo veniet cum ſotieta de decorā ad ponderandum. cum di citur. Veniētem in nubibus cum ſanctorum ſotietate: qui dicuntur nubes: quia erūt a terrenis eleua ti. ⁊ in celeſtibus cōuerſati. de qui bus nubibus dicitur Apocalipſiſ primo. Ecce venit cum nubibus u dex enim poſtꝙͣ cauſam examina uit conferre cum fuis aſſeſſoribus conſueuit: que culpe ſint graues q̄ leues que mediocres. vt ſcd̓m gra uitatem ⁊ leuitateꝫ culpe detur gra uitas ⁊ leuitas peneSic enim Chri ſtus poſtꝙͣ culpas examnauerit ipſas de conſilio ſanctorum ponde rabit. Non enim qͣſij habet graui tatis ⁊ leuitatis culparum pleniam noticiā. Sed vt in hoc eis fatiat ho norem ⁊ gloriā. Pſalmiſta. Vt fa tiant in eis iuditium conſcriptum gloria hec ē omnibus ſanctis eiꝰ. De iſta ponderatione fatienda dici tur Prouerbiorū decimoſexto. Pō dus ⁊ ſtatera iuditia domini ſunt. Solent̓ campſoe̓s monetas in ſta terā ponderare ⁊ eas quas inueni unt nullius ponderis ⁊ valoris vel minoris poncleris in ignem proici unt vel incidunt. Illas vero quas inueniunt equales vel ſaltem ma ioris ponderis reponunt in theſau ro. Omnes enim homīes qui in ex tremo iuditio aſſiſtent/ aut erunt omnino vacui. aūt ſempleni/ aut plem. aut etiam ſuperplem. Ille di citur vacuꝰ qui nulla bonā merito ria portat. ⁊ in peccatis ſuis vitam ſuam finiuit. In ſtatea̓ nanqꝫ diui ni iudicij appendetur ⁊ ſibi dicetur illud danielis quinto. Appenſus es in ſtatera ⁊ inuentus es nichil Faī n habens. Iſte proicietur in ignem fornacis inferni Ille auteꝫ qui eſt ſemiplenus qui peccata commiſit ⁊ ad penitenciam conuerſus: ſed etiam morte preuentus ſatiſfactō nem condignam facere nō potuit. Vel etiam penitētia ſibi iniuncta ſuffitiens nō fuit talis appendetur ⁊ ſibi dicetur. Appenſus es in ſta tera. ⁊ inuentus es minus habēs. Iſte ſic veniēs proitietur in forna cem purgatorij Poſt iuditium au tem purgatorium non ei̓t. Illi au tem qui tales inueniētur igne qui precedet fatiem iudicij/ purgabun tur. Ille vero eſt plenus qui qua tum d̓liquit tantum ſatiſfecit: qui ⁊ ſi non habuit perfectionis ope ra. habet tamen ea que ſufficiunt ad dimiſſionem culpe. ⁊ acquiſicō nem gratie ⁊ glorie talis appende tur ⁊ ſibi dicetur. Appenſus es in ſtaterā ⁊ inuentus es ſatis habēs Ille vero eſt ſuperplenus/ qui ope ra perfectionis habuit vel etiā qui ſuper ſatiſfactionem multa mei̓ta cumulauit. Talis ſimiliter appen detur ⁊ ſibi dicetur Appenſus es in ſtaterā ⁊ inuentus es multum ha bens. Iſti duo vltimi in celeſti the ſauro reponuntur. ¶ Tertio Chriſtus veniet cum pote ſtate multa ad ſententiamnī⁊ hoc vt xpo quando dicet. diſcedite a me male dicti in ignem eternum ⁊ cetera Ex qua ſentētia manifeſte colligitur quanta ſit contra reprobos impla cabilis ira. Sdato autē ꝙ ſibi dicēt damnati. Non ſumus digni domi ne digne regnum veſtrum intrae̓ ſed placeat tibi vt ad pedes tuos poſſimus manere. Reſpondebit. diſcedite Item dato ꝙ dicant ſibi Et ſi nos a te r̓pellis ſaltem benedi ctionem tuam da nobis. Ipſe ecō trario maledictōnem cis dabit di cens Maledicti. dato etiaꝫ ꝙ ſi di cant ſaltem ad aliquem locum re frigerij: ſiue ꝯſolationis nos mit tas. Reſpondebit. In igneꝫ eternū Ddato ꝙ adhuc dicant. ſaltem bre uem terminum nobis conſtituas Reſpondebit Eternum dato ꝙ ad huc dicant. Saltem bonum domi num nobis conſtituas. qui cleme ter nos regat. Reſpondebi QQui pa ratus eſt dyabolo. dato ꝙ etiam adhuc ſubiungant. Saltē aliqua bonam ſotiētatem da nobis/ cum qua poſſimus conſolari. Reſpon debit Et angelis eius. Quaſi dicat Pro domino veſtro habeatis dya bolum maioreꝫ. Pro ſocijs veſtris habeatis demones minores. Quarto veniet dominꝰ noſter Ihe ſus Chriſtus cum maieſtate mag̓ na ad exeqͣndū ſētentiā dānacōis ꝯtra malos Poſtꝙͣ enim dn̄s nō ſter Iheſus Chriſtus ſententiam dederit ipſe eā ad executioneꝫ man dabit̉ de qua executione dicitur etiaꝫ Mathei decimoquinto. Ibūt hij in ſupplitium eternum Iuſti au tem in vitam eternaꝫ. Vtrobiqꝫ ta mentam in inferno ꝙͣm celo appa rebit maieſtas diuina magna et glorioſa. Iuſtitia dei appalebit qͣ dem ⁊ relucebit in inferno. Thob̓. tertio. Oſtendit maieſtatem ſuaꝫ in gentem peccatricem Pſalmiſta deꝰ maieſtatis intonuit Pulchri us enim ſtat latro in patibulo ꝙͣſi ſtaret in ſolio Seruus in cloaca ꝙ in camera picta Porcus in luto ꝙ in prato florido. Latro eſt ſuperbꝰ quia id quod eſt dei proprium ſci licet gloriam ſibi auferre conatur Vſa. xli. Gloriam meam altei̓ nō dabo. Seruus ē auarꝰ de quo phi. quinto. Auaritia que eſt ydolorū ſe cuitus. Porcus eſt luxurioſus. Prouerb̓. tertio. Circulus aureus in naribus ſuis ē mulier pulchra ⁊ fatua. Magis enim relucet maie ſtas ⁊ iuſtitia dei in eo ꝙ iſtos po nit in inferno ꝙ ſi eos poneret ī ce lo. Auguſtinꝰ. Peccatores in ſuꝑ plicijs ordinantur vt nunꝙͣ ſit de decus culpe ſine decore iuſtitie. Ap parebit etiam maieſtas eius in ce lo. gloria enim ſanctoꝝ maieſtas Rſto dicitur. tum quia erit generaliter in agna. Pſalmiſta. Replebit̓ ma ieſtate eius tum quia erit ꝑpetua liter alta. Dicitur enim maieſtas quaſi magnitudo ſtatus. tuꝫ quia erit ineffabilit̓ lucida. pͣ. Baruch. quinto. Adducet deus iſrahel cum iocunditate in lumine maieſtatis ſue. Rogemꝰ ergo ⁊cͣ. ¶ Sequitur quartꝰ ſermo eiuſdē p̓ꝰ niat He. Yj M A Vmi audiſſet Iohannes jī In.10. Et. vinculis opēa Chriſti Ma thei. vndecimo Herodes ā lipas Ioh anneꝫ baptiſtam in vin culis poſuit triplici de cauſa. Pri mō ex eo ꝙ ipſum reprehendebat ꝙ Philippo fratri ſuo herodyade vxorem ſuam abſtulerat. Et iō ad ſuggeſtionem ipſius herodiadis ipſuꝫ incarcerauit. ſicut innuit Mara ſexto. SSecundo ex eo ſicut di cit Ioſephus ꝙ Iohannes iuſtiti am ſobrietateꝫ/ ⁊ baptiſmum pre dicabat/ ⁊ ideo eum multus popu lus ſequebatur. Herodes vero cum eſſꝫ alienigena ⁊ populo odioſus propter hoc ⁊ tumultum populi pertimeſcens eum in carcereꝫ miſit ¶ Tertio ex eo ꝙ beatus Iohannes quendam magnum r̓gem poſt ſe venturuꝫ predicabat. ⁊ cum roma ni ordīaſſent ne aliquis ſine ſena tus auctoritate rex nominaretur. offenſam ceſaris timuit/ ⁊ ipſum ī carcerem vinculauit An quibꝰ vin culis cuꝫ audiret opera Chriſti du os diſcipulos miſit ad xp̄m ſalua torem noſtrum In iſto euangelio tria tangunturiſcilicet beati Iohā nis int̓rogatio. Chriſti domini no ſtri r̓ſponſiol bea̓ti Iohānis a chri aſtō facta commendacō Ge interro gatione beati Iohannis aliter ſen tit beatus Gregorius aliter beatꝰ Ambroſius. Aliter beatus Hilari us ⁊ aliter Criſoſtomūs Gregoriꝰ enim dicere videtur ꝙ beatꝰ Iohā nes dubitauit ꝙ dominus noſter iheſus Chriſtus in infernum per ſe ipſum deſcenſurus eſſet Et ideo ſcie̓ voluit vtrum ſicut ipſe in mundū venerat: ita ꝑ ſe ad īferni clauſtra deſcenderet vt ipſum venturum in inferno nuntiaret/ quem iam ve niſſe in mundo nuntiauerat Sed inconueniens hoc videtur dice ꝙ de hoc dubitauerat/ qui vocen patris audiuit qui ſpiritumſan ctum ſuper ipſum inſpexit. qui euꝫ digito demonſtrauit. Non ē etiā veriſimile vt illud ignoret quod multi minores prophete ſciuerūt Zacharias enim hoc cognouit dicens Tu quoqꝫ in ſanguine te ſtamēti tui emiſiſti vinctos tuos de lacu in quo non eſt aqua. do ⁊ ſcd̓m Ambroſiū non fuit iſta du bitatio: dubitatio incredulitatis. qualem habuerūt iudei. Nec tar ditatis/ qualem poſt reſurrectōnē habuerūt diſcipuli ſſed pietatis Vnde dicit Ambroſiꝰ. Iohānes non fide ſed pietate dubitauit: ſi cut ⁊ Petrus dicens. Propitius eſto tibi domine ne fiat. ideſt ad modum dubitautis ſe habuit: ſi cut ⁊ pat̓ filio ad ꝑegrinationeꝫ rgenti ⁊ iam in itinere conſtitu toex quodam pietatis affectu di tit. Nunquid fili cariſſime me de relinquis.. ſic ⁊ Iohānes quodā pietatis affectu horrebat ꝙ filiuſ dei ad inferni clauſtra deſcēderet Et ideo nō dubitabat ſed ad mo dum dubitātis ſe habebat Mila qcort rius auteꝫ ⁊ Criſoſtomius dicūt ⁊ verius ꝙ Iohannes non dubi ⁊or. c tauit: ſed ſaluti diſcipulorum cō fuluit: ſciens enim mortem ſuam eſſe vicinā. eos ad Chriſtum mi ſit vt certificarentur ⁊ conuērterē tur Gabebant enim ip̄i diſcipuli Iohannis tres defectus/ qͥa Chri ſto erant inuidi ⁊ emuli pro ma giſtro ſuo: eū indiſcrete zelantes Vnde dixerunt Iohannis tertio. Rabi qui tecum erat trans iorda neꝫ cui teſtimonium perhibuiſti Ecce hic baptiſat ⁊ omnes ad eū veniunt SSecundo erant diſcipu li rudes ⁊ ad intelligendum igna ri. quia cum eis Iohānes de Chri ſti ſublimitate ſepe p̄dicaſſet/ ipſi intelligere non valebant. Vnde dicitur ibidem Ipſi vos mihi teſti monium perhibetis: quia ego di xerim. Non ſum ego Chriſtus. Il lum oportet creſcere ⁊ cetera. Ter tio erant Chriſto increduli ſicut patet Math̓. xix. Vbi ſe phariſe is contra ipſum aſſotiauerunt di centes. Quae̓ nos ⁊ phariſei ieiu namus. diſcipuli autem tui non ieiunant In Chriſto autem tria N vyo Iuerat cōmendabilia erant.ſ. Exemple ſa ēdab l. a vite per que inuidos edificabat. Sº 5 Verba vite: ꝑ que rudes inſtrue Vb. vite bat. ⁊ mia̓cula crebra per que in nlicl̓a tͣb ſcredulos conuertebat Miſit igit̉ beatus Iohannes diſcipulos ad Iheſū vt viderent exempla ſue ſā ctitatis. ⁊ vite ꝑ que inuidi edifi carentur. audirent verba ſapien tie ipſius per que rudes inſtruerē tur(viderent miracula glorie per que increduli conuerterent Non miſit autem omnes. quia vbi ml̓ titudo ibi confuſio. Miſit igitur duos vt in ore duoꝝ ſtaret omne verbum. Et vt oſtenderet ſe Chri ſti capitis eſſe membrū quidiſci pulos ſuos mittebat bmnos. 2a Secundo ponit̉ Chriſti reſponſio cum dicitur. Suntes renuntiate q̄ audiſtis. Nō eſt auteꝫ intelligen dum ꝙ xp̄us ſtatimeis r̓ſpondit Sed prius in eorū preſentia mul tos infirmos curauit Vnde dicit̉ Luc̓. vij. In ipſa hora curauit ml̓ tos īfirmos a languoribus ſuis ⁊ plagis ⁊ ſpiritibus malis ⁊ ce cis multis donauit viſum. Et tūc eis dixit. Euntes ⁊ cetera Iheroni mus. Ceſſent verba ⁊ veniamꝰ ad facta Criſoſtomꝰ Miſit Iohānes diſcipulos ſuos ad Chriſtuꝫ. vt miracula eius viderēt. qꝛ tot fecit vt paucorū am̄as lucraretur. qͥa maior eſt apud deū vnus iuſtus ꝙͣ totus inundus peccatoribꝰ ple nus. Horū auteꝫ miraculoꝝ/ que dam fuerūt corporalia; quedam ſpiritualia. Primo autē ponit cor poralia dicens. Ceci vident ⁊cͣſꝙͣ uis enim alij ꝓphete mmia̓cula feciſ ſe legantur(per iſta tn̄ miracula certificat ꝙ ſit meſſias in lege ꝓ miſſus/ triplici racōne Primo ra tione ꝓphetie. Vſaxxxv. deus ipe veniet ⁊ ſaluabit nos. tunc aperi entur oculi cecorum ⁊ aue̓s ſurdo rum patebunt. tunc ſaliet quaſi ceruus claudus ⁊ aperta erit lin gͣua mutorum SSecundo ratione multitudinis ⁊ abundantie. Rnͣ uis autem ante xp̄m multa mira cula fuerunt facta. Chriſtꝰ tamē in abundantia ea fecit. Ioh̓. xv. Si opera nō feciſſeꝫ in eis.ſ. ī abū dantia que nemo alius fecit ⁊cͣ. Tertio rauiōne ſingularis poten tie quia Chriſtꝰ ſolo imperio mi racula fatiebat. Vnde dicit Am broſius. Si Thobias lumen rece pit hoc fuit angeli: non hominis medicina Si Helias mortuum ſu ſcitauit ipſe dominum rogauit ſi Heliſeus leproſum mūdauit va luit figura miſterij nō auctoritaˢ precepti Goſſunt autem hec īfit mitates intelligi ſpiritualiter. Ce ci ſunt peccatores qui peccant per ignorantiam. Claudi qui per im potentiam. Leproſi qui per certā malitiam. Surdi qui per cōſuetu dinem longam. Mortui qui per fi nalem impenitentiam Geindepo nit im a̓cula ſpiritualia que funt duo. Vnum conſiſtit in conuerſi ꝯue peccatorum a culpa cuꝫ dici tur. Pauperes euāgeliſantur. id eſt per euangelium illuminātur. ⁊ conuertuntur Pſa. ſexageſimo ſexto. Euangeliſare pauperibus miſit me. Fit autem mentio poci us de pauperibus ꝙͣ de diuitibꝰ quia pauperes facilius cōuertu tur. tum quia diuicijs ſuꝑbia eſt annexa. Et ſcd̓m beatum Gregori um. tumor metis eſt obſtaculuꝫ vei̓tatis tum quia cor diuitis eſt plenum ſollicitudinibus ſeculi que ſuffocant verbum dei. tum qꝛ diuites etiā habent cōſolationes temporales ⁊ ideo paruipendunt ſpirituales. Secundū miraculū ſpirituale conſiſtit in fide vera. cū dicitur. Beatus qui nō fuerit ſca daliſatus in me. Eſt autē ſcanda lū grece ideꝫ qd̓ obex latine. O bex autem eſt lapillus in terrā occul tatus in queꝫ improuidus impin gitur. Lapis iſte eſt Chriſti diui nitas in terra noſtre mortalitatiſ abſcondita: que multis fuit ſcan dali occaſio. quia dum videntes homine paſſibilem non credebāt eius duuinitateꝫ. Ex hoc verbo ẜm gloſam/ nutios iſtos tangit/ qui inipſum non credebant: ſed puꝝ hominem eſſe putabant Iſta au tem ima̓cula ſpiritualia ſunt ma iora ꝙ corporalia. Maius eſt em̄ ẜm Auguſtinū iuſtificare impiū ꝙ creare celum ⁊ terram. Et plus eſt enim viuificare anima in eter num victuram ꝙ fuſcitare carne iterum morituraꝫ. Plus enim eſt in anima reformae̓ ymaginemꝙͣ in corpore reformare vitam lum nis noſtri. ¶ Textio ponitur commendatio beati Iohannis a Chriſto cum dicitur. Illis autem abeuntibus ⁊ cetera Noluit autē Chriſtus excuſae̓ vel commenda re Iohanne in preſentia diſcipu lorum. Primo quia non erat ne ceſſe cum ipſi ſcirent ꝙ Iohānes illam interrogationem non fece rit dubitando: ſed in perſona eo rum interrogando. Secundo qͥa diſcipuli credebant iohanne eſſe 46 xp̄m. Et ideo ſi ſtatim magna pre cōma a Chriſto audiuiſſent ī ſuo errore potius confirmati fuiſſent TTercō ne vide̓tur in quandā adu lationeꝫ loqui. Criſoſtomꝰ. Adu latores fatiem laudant vel coram domeſticis ⁊ cetera. Vir auteꝫ ſa piens quando laudatur in fatie: flagellatur in corde EExcuſat autē ipſum quadrupliciter. Quidam autem imponere poterant Ioha in inconſtantiam ⁊ leuitatem/ vt modo quaſi ſciens predicae̓t. mō do quaſi neſciens īterrogaret Cō tra hoc dicit ꝙ non eſt arundo vt modo flectatur veto proſperitatis modo impellatur veto aduerſita tis. Gregorius Arundo Iohānes non eſt quia a ſtatus ſui rectitudi ne nulla rerum valetas eum infle ctebat Alij ſibi imponere poterāt adulationem quia in preſencia eum commendabat. in abſentia ſeipſū non cognoſceret ā oſtēde ret Contra quod dicit Iohanne non eſſe homineꝫ mollibus veſti tum. Adulatores enim in aula re gum inorantur vt bene paſcātur ⁊ veſtiātur. Vnde ⁊ ab aula adu̓ ͥlatores dicti ſunt. Iohannes aūt de victu ⁊ veſtitu non curauit. et ideo adulator non fuit. Alij pote rant ſibi imponere prophetie im perfectōnem ꝙ ſi tantum habuit ſpiritum prophetie de preſenti et nonde futuro. Contra quod dicit dominus noſter Iheſus Chriſtꝰ ipſum eſſe non ſolum propheta ſed pluſꝙͣ prophetā Quaſi dicat Prophetie ſpritum habuit. ⁊ de preterito ⁊ de preſenti ⁊ de futuro Aliqͥ alij poterant aliquam dubi tacōnem imponere contra hoc ꝙ angelum eum vocat Angelus em̄ dubitare nō poteſt Tum quia cō firmatus eſt in veītate dei. tum qꝛ ſemper videt fatiem dei. tum quia ſemper audit veritatem a deo. Io hamies igitur ſimilis fuit āgelo ⁊ quia in vtero matris confirma tus fuit ⁊ quia ſpiritum ſanctum vidit. ⁊ qꝛ vocem patris audiuit Rogemus ergo dominū ⁊ ceterā ¶ Sequitur ſermo ſecūdꝰ eiuſdē Vid exiſtis in deſertuꝫ vi dere.. Arudine vento agi Vtatam? ⁊cͣ. vbi ſupra Cō niendacō q̄ fit ab aduerſario eſt firma/ que commēdatio ſi fiat ab hōine ſācto eſt fide digna Que fit ab angelo eſt certa/ que autē fit a deo ē ꝓbata. ij. Corint̓. xij. Non em̄ qͥ ſeipſū ꝯmendat ille ꝓbatꝰ ē. ſꝫ quēdēus ꝯmendat Iohānes autē ꝯmendatus ē ab herode ad uerſario Quia ſicut dicit̉ Math̓.ꝯ vj. metuebat eū herodes ⁊ eū virū iuſtum ⁊ ſanctū ſciebat. Et ido ta lis ꝯmendacio fuit firma Cōme datus ē ab hominibꝰ bonis. qꝛ ſi cut dicitur Math̓. xxi. Omnes eū ſicut ꝓphetam habebant. Et iō ta lis ꝯmendacō fuit fide digna Cō mendatꝰ eſt etiā ab angelo. Luc̓ pͥ. Erit em̄ magnus coraꝫ dn̄o ⁊cͣ. Et ideo talis ꝯmendacō fuit certa Cōmēdatꝰ fuit a xp̄o ſicut hic. Et ideo talis ꝯmendatio fuit ꝓbata Volens autē xp̄us ꝯmendare iō hanne duo de ip̄o negat.ſ. ꝙ non fuit arūdo ⁊ ꝙ nō fuit veſtitꝰ moſ libus. duo autē affirmat.ſ. ꝙ fu it ꝓpheta ⁊ ꝙ fuit angelus. Et in hoc quatuor magnas virtutes ip ſū habuiſſe dicit. ¶ Primo nanqꝫ habuit magnā in corde firmitatē Ideo dicit ipſū arundineꝫ nō fuiſ ſe Arundo quidē radices in arena habet. Illi igitur ſunt arundo qui radices amoris figūt in terrenis. Edifitium ſeu planta in arena fū data tria timet.ſ. ventu. pluuiam ⁊ flumen. vt habetur Math̓. vj. Perventū autē qui per aere venit temptatio demonis intelligitur: qui in aere ꝯmorātur. Per plumi am que de celo deſcendit intelligi tur aduerſitas q̄ a deo venit. Per flumen auteꝫ quod in terra fluit perſecutio quam terrenus tyran nus inffigit intelligit̉. Facile igi tur eſt videre que ſit arūdo in are na ⁊ que firma columna in petra Si igitur ventus temptacōnis ali que frangit. arundo fuit. Si tem ptationi reſiſtit: columua firma permanſit. Si pluuia diuine adu̓ ſionis aliquem aſperſei̓t ⁊ ille ini patiens exiſtit: arūdo fuit. Si pa tiens fuit: columne firmitateꝫ ha buit. ſi adflumen alicuius perſe cucōis aliquis eradcaitur: arūdo fuit. Si ſolidus perſeueraueīt cō lumnia extitit. Beatꝰ igitur iohā nes arundo non fuit ſed firma cō lumna. Paſſus eſt enim ventum temptationis quonam ipſum in dei pro Chriſto accipere voluerūt. ſed non potuit flecti. Fuit em̄ p aſ ſus pluuiā quoniā deo promittē te fuit incarceratus: ſed nō potu it cōmoueri. Paſſus fuit flumen quando fuit decapitatus: ſed nō potuit a ſoliditate iuſtitie eradi cari SSecundo habuit in corpore magnam aſperitatem. Ideo dicit ipſum mollibus veſtitum non fu iſſe Scd̓m autem Criſoſtomum poteſt quis tribꝰ de cauſis veſtes deferre. Grimo propter oſtenſio nem vane glorie. ſicut diues ille qui biſſo ⁊ purpua̓ induebatur decundo ꝓpter neceſſitatē infirmi tatis humane. vt patet Gen̄. iij. vbi deus ade ⁊ vxori ciis tunicaſ pelliceas fecit vt nuditateꝫ conte gerent. TTertiō ꝓpter mortificacio nem carnis noſtre vt legitur. iiij. Regū. i. de helia qui zona pellicea atemctus erat Iohannes igitur non ferebat veſtes ſuas ad oſten tationem: quia non erant veſtes vanitatis ſed veītatis Stabat eti ani in deẜto vbi a nemine videba tur. Nemo autem ſicut dicit Gre goriꝰ pulchras veſtes portare ap petit vbi a nemine ſe videri credit. nec ferebat eas ſimpliciter ꝓpter humanā neceſſitatē. quia veſtes de pilis cameloꝝ facte cum ſint fri gide ſatue̓: ad frigus expellendū non inueniuntur ydonee fereba em̄ eas propter mortificationem carnis/ ⁊ tamē mortificacōne non indigebat. quia in vtero ſāctifica tus fuerat: qui nunꝙͣ peccatū cō miſerat: qui angelicaꝫ vitam du cebat. Quid enim dicturi ſumꝰ qͥ immundi naſcimur: q̄ peccata ml̓ ta cōmittimus: qui ſepe brutaleꝫ vitam ducimus. ⁊ tamen nulla carnis moleſtiam pati volumus. Tertio habuit in ore magnaꝫ ve ritateꝫ: ⁊ ideo dicit eum etiā ꝓphe tam ⁊ pluſq ꝓphetam. ffuer̄t em̄ quidaꝫ prophete de preterito. vt moyſes. quidā de futuro vt. yſai as quidaꝫ de preſenti occulto. vt Eliꝫabeth Iohānes omnes tres iſtas prophetias habuit ſcilicet de pretei̓to quia Chriſti incarnati onem de ſpiritu ſancto factaꝫ eē cognouit. Iohannis tertio. Qui de terra eſt de terra loquitur. Qui de celo venit: ſuper omnes eſt. De preſenti cognouit ipſum eſſe fili um dei. Iohan. p. Ego vidi ⁊ teſti momuꝫ perhibui: quia hic eſt fi lius dei. Et de futuro: cum dixit ip ſū in ara crucis immolandum eē Ioh̓. i. Ecce agnꝰ de. Circa hoc ſci endum eſt ꝙ quidā fuerūt ꝓph̓e dei. quidā ꝓph̓e dyaboli ſꝫ poſtea facti ſunt quidā ꝓphete dei. ⁊ qͣdā ꝓphete dÿaboli. Prophete dei ſūt qui inſtar beati iohannis ſunt ꝓ phete quantū ad tempus p̄ſenſ preteritū ⁊ futuꝝ. qui ſcit ⁊ tēpuſ preteritū bene expenderunt ⁊ pre ſens bene expendunt. ⁊ futurū be ne expendere intendunt. Alij vero fuerūt ꝓphete dyaboli quantū ad tempus preteritum: qui ipſuꝫ in vanitatibus conſumpſerunt ſed poſtmodū facti ſunt ꝓphete dei. qꝛ preſens tempus dant ⁊ futurum dare ꝓponūt. dicit enim Bernar dus ꝙ vere penitens nihil de tem pore perdit. quia preteritū recupe rat per ſatiſfactionē ⁊ preſens te net per bonam operationē. ⁊ futu rum per immobilem voluntatem. Alij ſūt ꝓphete qui preterituꝫ tem pus male expenderūt. preſēs ma le expendunt. futurū auteꝫ quod omnino dubium eſt: deo dare vo lunt dicentes. Adhuc penitentiā agam Talis ꝓpheta fuit balaam de quo dicitur Nūeri. xxxviij. qui ait. Moriatur ama mea morte iu ſtoꝝ ⁊ fiant nouiſſima mea hoꝝ ſimilia. Nō em̄ deſiderabat habu iſſe bonam vitaꝫ iuſtoꝝ preterita. nec habere bonam vitaꝫ preſentē: ſed tantuꝫ futuram. Quarto ha buit in vita magnā ſanctitatem. Ideo dicit ipſuꝫ angelū fuiſſe. In angelo autē tria reperiuntur.ſ. eſ LH ſentie puritas obediētie velocitas ⁊ feruens caritas. Psͣ. Qui facis angelos tuos ſpiritꝰ. Ecte quāta puritas. Subſtantia em̄ ſpiritua lis de ſe puriſſima ē. Et miniſtroſ tuos. Ecce quāte obie velocitas. Igne vrenteꝫ. Ecce ꝙͣ feruens cari tas Taꝫ purus ē angelꝰ ꝙ a dyo niſio ſpeculum puꝝ vocatur. Sica iohannes tante puritatis extitit ꝙ omnes noſtras impuitates in eo poſſimꝰ ſpeculari. Ibi em̄ aua ri ſpeculari poſſunt deformitatem cupiditatis ſue. qͥa om̄a terrena cōtempſit. Ibi ſuperbi deformita tem elacōnis ſue. qꝛ ex ꝓfundo ſe xp̄o humiliauit. Ibi immundi de formitateꝫ ꝯcupiſcentie ſue. qꝛ vir go extitit. Ibi guloſi deformitatē voracitatis ſue: quia valde abſti nens fuit Ibi vane glorij deformi tatem ambitionis ſue. qꝛ de pilis cameloꝝ veſtes portauit. Secun do habuit feruentē caritatē ꝓpter qua omnia deſpexit Canti. viij. Si dederit homo ſubſtantiā domꝰ ſue ꝓ dilecto quaſi nihil deſpitiet eā Ides poteſt ſibi cōuenire illud Ie reiie. xli. Reliqui domū meaꝫ. di miſi hereditatē meam. dedi dilectā animā meā in manibꝰ immicorū giꝰ Cum em̄ eſſet filiꝰ ſūmi ſacer dotis ⁊ vnicꝰ patris ſui ip̄e tamē domū paternaꝫ dimiſit: heredita tem ſibi debitam cōtempſit. ⁊ he remū intrauit. ⁊ tandē animā ſuā pro iuſtitia in mortem dedit. Ter tio habuit promptaꝫ obedientiā. Eſt aūt quedā obedientia in ꝓſpe ris ⁊ hec nō debet aliquid habere de ſuo. Quedaꝫ in aduerſis ⁊ hec multū dēt hre de ſuo. q̄dā in ꝓſpe ris ⁊ ī adu̓ſis ⁊ hec debet habere aliqͥd de ſuō ⁊ aliqͥd̓ nō dēt hr̄e de ſuo Preceptū fuit iohāni qd̓ erat magni honoris ſcilicet vt chriſtū baptiſaret. ⁊ hec obediētia nihil habuit de ſuo qꝛ hoc humilit̓ r̓cu ſauit. Preceptū fuit ſibi a ſpiritu ſancto quod ea̓t magne difficul tatis vt ſcilicet mundū fugeret ⁊ rēſertuꝫ intraret. ⁊ hec obediētia multum habuit de ſuo. quia pro tinus obediuit. Preceptuꝫ fuit ſi bi quoddā quod habebat digni tatem ⁊ difficultateꝫ.ſ. offitiū pre dicandi quod quideꝫ eſt digniſſi mū. quia fuit offitiū Chriſti. Et ē laborioſum Iohannes autē nolū it ſibi hoc vſurpare cū eſſet offitē um dignū ⁊ tandē nōluit recuſare cum eſſet offitiū laborioſuꝫ. Non emī̄ ſeipſū voluit mittere ad predi candū ſed vſqꝫ ad ānū triceſimū expectauit ⁊ tūc deo precipiēti obe diuit Vnde Luce. iij. Factū eſt ver bū dn̄i ſuꝑ Iohannē zacharie fi liū in deſerto ⁊ venit in omneꝫ re gionē iordanis predicans baptiſ inūpenitētie in remiſſionē pctōꝝ ¶ Sequitur ſermo tertiꝰ eiuſdē. Vm audiſſꝫ ioh̓es in vin culis oꝑa xp̄i vbi ſu pra. Multi audierunt verba xp̄i ⁊ eis nō ꝓfuerūt qꝛ ſibi crede re noluerunt. Heb̓. iiij. Non ꝓfuit eis ſermō auditꝰ qm̄ nō eis erat admixtꝰ odor fidei. Alij viderūt mi racula xp̄i ⁊ eis nō ꝓfuerūt quia ea peruerterūt. Math̓. xi. In beel zebub principe demonioruꝫ eicīt demonia. Alij viderūt ſanctitatē ⁊ opera xp̄i ⁊ eis nō ꝓfuerūt. quia imitari contempſerunt. Sapiē. ij. Et grauis eſt nobis etiā ad vidē dum: quoniā diſſimilis ē opeībꝰ noſtris IIohānes autē in carcere poſitus ⁊ verba xp̄i referri audie rat cū reuerentia magna. ⁊ mira cula eius cum adimracione mul ta ⁊ ſanctitate. ⁊ opera eiꝰ cū deuo tione magna. Et ideo de ſua incar ceracōne oblitus/ ⁊ de ſalute diſci puloꝝ ſollicitꝰ diſcipulos ad eū miſit. vt audirent verba eiꝰ: qui bꝰ ipſi inſtruerentur; viderent mi racula eiꝰ: quibꝰ cōuerterentur: viderent ſanctitateꝫ ⁊ opera eiꝰ qͣ bꝰ edificarentur. Notandū ē aūt ꝙ iohānes in quadruplici carce re fuit in hoc mūdo Primꝰ em̄ car cer fuit deſerti ī qūo ſe ꝓpter xp̄m multo tēꝑe incarcerauit vt ſēſuſ ſuos mūdos ſeruaret: quos ī xp̄i obſequium ſuo tempoe̓ debeb at mancipare. Sciebat enim ꝙ in mundo ſenſus ſuos ſeruare non potuiſſet impollutos. quia viſus ibi ſepe corrumpitur vani tates videndo. auditus vero verba de tractoria audiendo. Offactus va nos odores adhibendo. os vana ſepe loquendo. Et manus eas ſe pe ad illicita extendendo Voluit igitur ipſe beatus Iohannes in de ſertum fugere vt ibi mundos ſer uaret oculos ſuos quibus ſpiri tum ſanctum in ſpetie columbe. ⁊ dei filium dominum noſtrū ihe ſum Chriſtum erat conſpecturꝰ. Aures quibꝰ vocem patris erat auditurꝰ. Os quo xp̄i teſtimoni um erat ꝓlaturus. Olfactuꝫ quo xp̄i odorem erat ꝑſēſurus; Et ma nus quibꝰ Chriſtū erat baptiſa turus ⁊ digito oſtenſurus Qui au tem ſimiliter ſenſus ſuos corpora les diligenter cuſtodit/ qͣtuor ma gnas vtilitates inde acquirit: qͥs ponit Osͣ. dicens. Si mei nō fue rint dominati. Vocat autē meos ſenſus ſuos ꝓprios. Qui tunc nō E dominātur quādo ſub racōnis do minio coarcentur. Prima vtilitaˢ eſt preſeruatio a maculis futuriſ Ideo dicit. Tūc immaculatꝰ ero Ideo ſanctus Iob cum ſe ab illis maculis preſeruaret dixit. Iob. x xx. Pepigi fedꝰ cum oculis meis vt ne cogitarem de virgine. Sicut enim Ieremie. ix. dicitur. Aſcēdit mors per feneſtras ⁊ ingreſſa eſt domos veſtras. Secūda vtilitas eſt emendatio a delictis preteri tis nō tantū paruis ⁊ magnis ſed etiā maximis. Ideo ſb̓dit. Et emū dabor a delicto maximo. Ideo idē ꝓpheta poſtꝙͣ ex immūdo affectu. in delictum maximū cecidit. ſēſuſ ſuos poſtmodū cuſtodiuit. Et iō mūdari promeruit. Sed quia ip ſos ꝑ ſe cuſtodire non ſuffecit: a deo cuſtodiendos eſſe petit dices Auerte oculos meos ne videant vanitatem. Tertia vtilitas eſt ꝙ oraciones taliū ſunt deo placite. ⁊ ideo ſubdit. Et erit vt complace ant eloquia oris mei. Propt̓ hoc monet nos deus. vt in cubiculuꝫ cordis intremus ⁊ oſtium ſenſu um foris claudamus. Vſa. xxvi. Vade popule meus intra cubicu la tua. ⁊ claude oſtia tua ſupra te Quarta vtilitas eſt ꝙ meditacio nes noſtre ſunt deo accepte. Ideo ſācti viri tempus nocturnum eli gunt ad meditandum. quia tūc non impediuntur diſtractione ſē ſuuꝫ. Pſalmiſta. In matutinis do mine meditabor in te. Idem Medi tatus ſum in nocte cū corde meo. Secundus carcer eſt carcer corporis proprij. Deus autem ani maꝫ quodammodo incarcerauit quando ipſam ſpiritualeꝫ ſubſtā tiam carni vniuit quod maxime tribus de cauſis fecit. Quarum pͥ mas duas ponit Gregorius naza zenꝰ. Prima eſt vt anima in car ne ⁊ per carnem multa mei̓ta per quireret. Plura enim ſunt in qui bus anima per carneꝫ meretur in quibus ſine carne mereri nō poſ ſet ſicut eſt contra concupiſcenci as decertare. ieiunare. peregrinati onem aſſumere. ⁊ martirium ſu ſtinere. Secunda eſt vt anima ipſam carnem tanꝙͣ fidelem con ſotiam ⁊ conſeruam cuſtodiret ⁊ eam in ſupernis ſedibus colloca ret. Caro enim ꝑ ſē glorie eterne beatitudinis ſuſceptiua non eſt: niſi mediante anima ipſa ſtolaꝫ immortalitatis indueret. Ter cia eſt vt ipſe deus glorioſus vni uerſū ſuū ꝑficeret. Cum enim ſit quedaꝫ creatura pure corporalis ſicut creatura ſenſibilis. quēdaꝫ pure ſpiritualis vt angelus/ opor tuit ad hoc vt vniuerſuꝫ dei ꝯple cteretur ꝙ alia fieret creatuā̓ que carne ⁊ ſpiritū eſſet ꝯpoſita vt ho mo. deut̓. xxxiij. dei perfecta ſunt opera Ab iſto autē carcere corpo rali ſancti viri educi deſiderant tri plici de cauſa. iuxta illd̓ psͣ. Educ de cuſtodia anima meaꝫ ad confi beatur nomini tuo ⁊ cetera. ¶ Pri mo em̄ exire deſiderāt vt aſſequā tur mentis iocunditatem. In iſto em̄ carcere ſunt ſemper in triſtitia ſed exeuntes in leticia ſēper erūt Et id̓̓ ꝓpheta poſtꝙͣ dixit. educ̄ de carcere animā meā. ſtatim adiū xit. Vt ꝯfiteatur nomini tuo.ſ. vt laudet ⁊ gloīficet nomē tuū. yſa. xxxvi. Gaudiū ⁊ leticiam obtine būt: fugiet dolor ⁊ gemitus Secū do vt aſſequātur amicorū ⁊ ꝓpin quoꝝ ſotiētatem. Et ideo ſubdit. Me expectāt iuſti. Hinc eſt ꝙ qn̄ ſancti moriūtur: ad patres ſuos ſiue aqͣ populuꝫ ſuuꝫ apponi dicū tur. Gen̄. xv. Mortuus ē abrahā ī ſenectute bona: poſituſqꝫ eſt ad populū ſuū. Tercō vt aſſequan tur poſſeſſionū ⁊ domoꝝ ſuarum ⁊ totius hereditatis plenaꝫ facul tatem. Vnde ſubdit. donec retri buas mihi Pſalmiſta Tu es qui reſtitues hereditatē meā mihi. Tertius carcer eſt carcer mundi de quo ſancti viri qͣdruplici d̓ cau ſa exire deſiderāt. Psͣ. Heu̓ mihi qꝛ incolatus meus ꝓlongatus e. Primo qꝛ iſta peregrinacō nimis longa eſt quod notatur cū dicit̉. Heu mihi. qꝛ incolatus meus ꝓ longatus eſt. Licet em̄ vita homi nis breuis ſit. amanti tamen cele ſtia minis longa videtur Vnde di cit gloſa ibidē. Et ſi tempꝰ ſit bre ue. deſideranti tamē nimis longū eē videtur. Secundo qꝛ ſancti viri habēc hic hoſpitia ruinoſa. quod notatur. cū dicitur. Habitaui cuꝫ habitantibꝰ cedar. Iſtaꝫ em̄ litte ra ꝯponit gloſa. dicitur em̄ taber naculū a taberna. ſic̄ dicit Hugo eo ꝙ nō ſit domus ſtabilis ſꝫ ad tempus durans ſicut ſit in mun danis. Sic ⁊ ſancti viri nō habēt hic manentem ciuitatem: ſed fu turā inquirunt. Sicut dicitur He breo. tertio. Non habemus hic ⁊ cetera. Tertio quia habent hic vitam tenebroſaꝫ. quod notatur cum dicitur. Cedar quod interp̄ tatur tenebra. Iob decimoſeptīo Nos quippe īuolumur tenebriſ Quarto quia habent hic ſotieta tem peruerſaꝫ: qd̓ notatur cū dici tur. Cū hijs qui oderūt pace eraꝫ pacificus. Habent enim malos ſotios ſcilicet mundū. carnem. et dyabolū. Aundus eos ꝯturbat per oppreſſionem. Iohan. xi. In mundo preſſuram habebitis. Ca ro per impugnationem. Gal̓. ſex to. Caro cōcupiſcit aduerſus ſpi ritum. Dyabolus vero immittēdo diuiſionem. Mathei decimotertio venit inimicus ⁊ ſuper ſeminauit zizaniam. Quartus carcer eſt tyrāni in quo poſitus fuit Iohā nes ꝓpter triplicem veritateꝫ. Pri mo iuſtitie/ quaꝫ defēdebat: dice bat enim huiuſmodi. Math̓. vi Non licet tibi habere vxorem fra tris tui. Secundo ꝓpter veritatē do ctrine quam predicabat Nā ẜm Ioſephum videns herodes multi tudinem populi ipſum ſequentē eū in carcerem poſuit. Tertio ꝓpt̓ veritatem vite quā tenebat: ſicut enim ſerpentes odorem vmearuꝫ fugiunt ⁊ noctue lucem ſolis nō ſuſtinent ſic iudei vitam iohāniſ imitari non volentes: ipſā dyabo lo aſcribebant. Math. xi. Venit iohānes non māducans nec bi bens. ⁊ dicunt demonium habet. Iſtum autē carcerem tyrannorū ſancti viri patienter portant. ſciē tes/ ꝙ ex tribulationibꝰ p̄ſentis vite tria bona acquirunt. Primo dei miſericordiā expurgantē. Gre gorius. Cd̓ lima ferro. ⁊ fornax auro ⁊ flagelluꝫ grano. hoc facit. tribulacō viro iuſto. Secūdo dei gratiā dulcorantem Vnde ipſi ꝑ ſecutores apes vocātur Psͣ. Circū dederunt me ſicut apes Apes em̄ li cet pungūt tn̄ mella ꝯponunt ſic ꝙͣuis caro iuſti tribulacōnibus crutietur: eius tn̄ anima dulcedi ne gratie ſatiīatur. Tertio dei glo riam letificantē. Vnde Augꝰ in li bro omel̓. perſecutores vocat tor cularia ⁊ molas. Sāctos em̄ qui ꝑſeculionē patiuntur vocat vinū ⁊ oleum. poſtmoduꝫ in fine ꝯclu dit. Cōſidera ꝙ illi qui te ꝑſequū tur apud deuꝫ velut torcularia ac mole deputātur. tu vero qͣſi oliua ⁊ quaſi vua ꝑuo tēpore preſſuraꝫ maloꝝ ſuſtinere cogei̓s: ſꝫ poſtea. ſine fine illis remanebit obpro brium. tu vero felici ꝯſūmatione tranſibis ad regnum. Qd̓ nobis preſtet ⁊ cetera. dominica quarta ſermo pͥmꝰ Iſerunt iudei ab ihero ſolimis ſacerdotes ⁊ leuitas ad iohannem vt interrogarent euꝫ. Tu qͣs es ⁊cͣ. Ioh̓. j. In iſto euan gelio plura ꝑ ordinem q̄renda oc curr̄t Primo qͣre iudei magis opi nabāt̉ de ioh̓e ꝙͣ eēt xp̄s: ꝙͣ de do. mino nr̄o ih̓u xp̄o. Ad qd̓ rn̄det Criſo. ꝙ hoc fuit triplici d̓ cā Pri mō ꝓpter habitꝰ aſperitatē. xp̄us em̄ ferebat veſtes ꝯmunes. Ioha nes autē veſtes de pilis camelorū ꝯfectas. Secundo ꝓpter victꝰ ꝑtici pationē. qꝛ xp̄s panē ⁊ vinū cum peccatōībꝰ comedebat. Ioh̓es au teꝫ duriſſimū victū habebat. ⁊ vi tabat ꝯſortia peccatoꝝ Tercō ꝓpt̓ genꝰ illuſtre qꝛ xp̄m de fabro eſſe ꝓgenitū credebant/ ⁊ de paupere matre eē ſciebāt. Iohannē vero filiū ſūmi ſac̓dotis eē cognouer̄t. Secūda queſtio quare Iohānes negauit ſe eē heliam. cū dominꝰ XI. dicat Math̓. iiij. Et ſi vultis ſcire ipſe ē Helias Ad̓ quod dicendū eſt ẜm dyoniſiū. In omni re tria r̓periuntur.ſ. ſubſtantia/ virtus ⁊ operatio. Iohanes autē non fuit Helias. quantū ad ſubſtantiam. fuit autem Helias quantum ad virtutē ⁊ operacōnem. Habuer̄t enim eaſdem virtutes anbo.ſ. tē perantiam. abſtinentiā. ⁊ fortitu dineꝫ inconſtanter r̓prehendēdo Prudentiaꝫ in prophetando/ ⁊ iu ſticiam inveritatem defendendo. quia Iohannes iuſtitiā defendit vſqꝫ ad morteꝫ. ⁊ Helias vſqꝫ ad cōminationem. ſicut habetur. iiij. Reg̓. xix. Rn̄ mortem ſibi yeſabeſ comnata eſt. abuerunt etiam ambo eandem operacōnem.ſ. ideꝫ offitium quia vterqꝫ fuit precur ſor.ſ. ille in ſecundo aduentu. iſte in primo. ¶ Tertiā queſtio ē qͣre ſe negauit eſſe ꝓpͣhetā. Ad quod dicendū eſt ꝙ ꝓpheta hic triplici ter accipitur. aut generalit̓. aut ſpelialiter; aut ſingulariter Cōt quidē accipi generaliter ꝓ quoli bet ꝓpheta. ⁊ tunc nō dicit ſe eſſe ꝓphetam tantuꝫ.ſ. qꝛ plus erat ꝙ ꝓpheta. tanꝙͣſi aliquis de impera tore dice̓t ꝙ nō eēt rex. qꝛ īꝑator ē cū in veritate eſt rex/ qꝛ omnis im perator ē rexSic ioh̓es dicit ſe nō eſſe ꝓphetam qꝛ plus erat ꝙͣ ꝓphe ta. ⁊ tn̄ in veītate eſt ꝓpheta. quia omnis plꝰ ꝙͣ ꝓpheta eſt ꝓpheta. ſꝫ nō omnis ꝓpheta ē plꝰ ꝙͣ ꝓpheta. Secūdo poteſt accipi ꝓph̓a ſpetia liter.ſ. ꝓ meſſia.ſ. in lege ꝓmiſſo. v d̓ quo dicitur deut̓. xxiij. Prophe tam vob̓ ſuſcitabit deꝰ de fratribꝰ veſtris tanꝙͣ meipſū audite. ⁊ qn̄ tum ad hoc veritatē dixit qn̄ ꝓphe tam ſe eē nō aſſeruit. Tertio pōt accipi ꝓpheta ſingulai̓ter qͥ apud iudos anthonomatice dicebatur ꝓpheta ⁊ eximiꝰ ꝓphetarū. propt̓ plenitudinē ſpūſſancti quā indu plo accepit ab helia. Ipſe eī bap ℟ v tiſmū p̄figurauit/ qn̄ naanā ſep ties in iordāne lauari p̄cepit. Cre debant igit̉ iudei Iohannē Heli zeū fuiſſe. tū qꝛ p̄dicabat. tū quia baptiſabat. tū qꝛ plenitudinē ſpi rituſſancti habebat: qͣntū ad hoc Iohannes verum dicebat quādo prophetam ſe eſſe negauit. Non igitur erat Helias vel Helizeus: ſed vtroqꝫ maior. Naꝫ in Helia fu it ſpiritꝰ ſimplex. In Helizeo an tem duplex vt habetur. quarto Reguꝫ. ſecundo. In Iohanne vero triplex. quia prophetauit ī vtero quādo ipſum cognouit in mūdo quādo Chriſtuꝫ digito demōſtra uit. In limbo. qn̄ patribꝰ ſanctis aduentū Chriſti nuntiauit. Mā ior igitur fuit ꝙͣ helias vel heliſeꝰ in vita ⁊ in morte.ſ. quādo mortuꝰ mortuum ſuſcitauit. Iuxta illud Ecci. xlix. Mortuum fuſcitauit cor pus eius. Iohannes habuit ſpi ritū in vita. ante vitam ⁊ poſt vitā ſicut dictum eſt. Quarta ſqo ē q̄ quare Iohannes vocatur ꝓpheta ꝓph̓a Ad qd̓ dicendū eſt ⁊ plꝰ qͣ ꝙ pphetacum quidā habuerunt ſpiritū ꝓphetie tantū de preterito quidā de preſenti occulto. quidā de futuro. Iohannes aūt de omni tēpore habuit ſpiritu ꝓphetie Vn̄ dicitur Ioh̓. pͥ. Ipſe qͥ poſt me ve turus ē. Ecceꝓpheta de futuro. Qui ante me factus eſt. Ecce ꝓpheta de pretei̓to. cuius non ſū dignus vt ſoluam corrigiā caltiamenti eius Ecce ꝓpheta de preſēti occulto Vel poteſt dici ꝙ Iohannes ē pluſꝙͣ ꝓpheta. quia ꝓphete habuerunt ſpirituꝫ ꝓphetie tantū in vitā. Iſte autē vt ſupra dictū ē habuit āte vitam. in vita. ⁊ poſt vitam uin iF ta queſtio ē quae̓ Ioh̓es appella uit ſe voce. Cuiꝰ triplex ē racō. Pri maratio ē qꝛ verbū eſt an̄ vocem ſꝫ manifeſtat̉ ꝑ vocē dicentis ⁊ po nitur in corde audientis ⁊ nichilo minꝰ remanet in corde dicentis ⁊ vox trāſit. ſic etiā xp̄s qui eſt ver bū in corde patris ad nos venit ⁊ ioh̓es ipſū nobis manifeſtauit ⁊ ſic remanet in corde pr̄is ꝑ eterna generacōne. ⁊ in cordibꝰ noſtriſ ꝑ fidē. ⁊ ioh̓es trāſiuit ꝑ mortem Secūda racō ē qꝛ ſicut verbū priꝰ Va. eſt ꝙ vox tūꝫ vox preit ⁊ vehit. ſic q. ā xp̄us fuit ante ioh̓em. Vn̄ ipē io hannes dixit Prior me etat. ⁊ tn̄ ioh̓es p̄ceſſit xp̄m Luc̄. p̄. Ipe an te illū p̄cedet in ſpū⁊ virtute helie ¶ Tertia ratio ē qꝛ ſicut vox ꝯiūcta ē verbo nec tn̄ eſt verbū. ſic ioh̓es multa ſāctitate cōiunctꝰ fuit xpōt nec tn̄ fuit xp̄s. Naꝫ xp̄s fuit ſpō ſus Ioh̓es ſponſi amicus. vt dici citur Ioh̓. iij. Chriſtꝰ erat ſol. Io hānes lucifer. vt dicitur Ioh̓. xx xviij. Chriſtus fuit ignis: ioh̓es facula. vt dicit̉ Ecc̄i. xviij. Ecce qͥn ta ſimilitudo fuit Ioh̓is ad xp̄m. nec tamen fuit Chriſtus. Sexta queſtio ē qͣre Ioh̓es dixit de xp̄o. Qui poſt me veturus eſt cuꝫtamē iaꝫ veniſſet. Et qͣre dicit. Qui ante me factꝰ ē. aut hoc intelligitur in quantū homo. ⁊ tūc nō videtur eſ ſe veꝝ. qꝛ xp̄us nō eſt factꝰ an̄ Io hanneꝫ. ſꝫ econuerſo. Auc inquā tū deus. ⁊ tunc ſimiliter nō videt̉ eſſe veꝝ. qꝛ deꝰ non ē factꝰ. dicen dum autē ꝙ xp̄us poſt iohannē erat venturus. qꝛ predicaturꝰ ea̓t poſt ipſū baptizaturꝰ ⁊ moriturꝰ. Qd̓ aūt dicit̉/ an̄ me factꝰ ē poteſt intelligi inquātum deꝰ: ⁊ inquan tū homo Nam inquantū hō factꝰ eſt an̄ eū nō temꝑe ſꝫ dignitate. vt dicatur an̄ eum factꝰ: ideſt ſibi prelatus. Inquantū ē deꝰ: factꝰ ē an̄ eum nō tempore. qꝛ ab eterno ſꝫ dignitate. quia eſt ſuꝑ omnia deus. ȳmo etiaꝫ eſt ante abrahā Ioh̓is. viij. Anteꝙͣ abraha fieret ego ſū ȳmo ante luciferum. Psͣ. Ante luciferum genitus. ⁊ tūc fa ctus improprie capitur qꝛ nō eſt factus ſed genitꝰ. ¶ Septima que ſtio quare dixit. Medius auteꝫ ve ſtrum ſtetit quē vos neſcitis Ad hoc dicendum ꝙ caro humana in nobis eſt terra Eccle. iij. de terra facta ſūt omnia. ⁊ in terraꝫ parit reuertantur. In Chriſto auleni eſt mediuꝫ terre. Pſalmiſta. deus au tem rex noſter ate ſecula operatuſ eſt ſalutē in medio terre. id eſt hu mana carne. Nā natura humana habuit duo extrema. Vnū quod fuit ſub innocentia ⁊ aliud quod fuit ſub miſei̓a. Caro autē Chriſti cum vtroqꝫ participauit extremo Et ideo medium terre fuit. Nam de primo ſtatu accepit innocentiam. de ſecundo penalitatē ⁊ miſeriam Et notandum ꝙ dicit ſtetit. qꝛ nū ꝙ cecidit: ſedit vel iacuit. Cadit eī hō per peccatum. ſedet enim ꝑ otium. iacet per conſuetudinem malaꝫ ⁊ longam. In Chriſto autem nullū iſtorum fuit ⁊ ideo ſemper ſtetit. octaua queſtio ē quomodo illud intelligitur: quod dixit. Non ſum dignus vt ſoluam corrigiam calci amenti eius. Ad quod dicendum eſt ꝙ poteſt intelligi ad litteram. quia propter Chriſti ſublimitateꝫ in̄ cum ⁊ ſui paruitatem: non r̓putabat ſe infimum ſeruitiū exhibere chriſto Vel per hoc voluit miſteriū incar nationis deſignare. In Chriſto au tem ſunt tria ſcilicet diuinitas. qͥa ſicut pes totum corpus ſuſtētat ſic ⁊ diuinitas omnia portat. Heb̓. i. Portans omnia verbo virtutis ſue Per caltiamentum ſignatur eius caro mortalitati ſubiecta ⁊ quodā modo d̓initatis veſtis effecta. Vn de dicit Gregorius. Venit ad noſ diuinitas caltiata. Per corrigīā ſi gnatur eius anima. quia ſicut per corrigiam caltiamentū pedi aſtrin I intur gitur ſic medianibe am̄a carni diui nitas aſſotiatur. Cum igitur non cognoſcit mediū q̄ non cognoſcit aliquod extremorū. In hoc igitur ꝙ dixit ſe non eſſe vel ſuffitientem Chriſti ānima cognoſcere. dat in telligere ꝙ non fuit ſuffitiens cog noſcere carnem de virgine genitaꝫ vel diuinitatem eternā el in hoc ꝙ dixit ſe non eſſe dignum corri giam caltiamēti eius ſoluere. dat intelligere ſe non eſſe dignum ſpō ſam Chriſti. ideſt eccleſiaꝫ vſurpa re. Et iſtud dicitur ſcd̓m morē legiſ quia vt habetur Deutro. xxv. Cal tiamētū detrahebatur ab illo qui ſponſam propinqui ſui ducere recu ſabat. Et ille qui detrahebat ipſaꝫ ſibi in ſponſam accipiebat. Roge mus ergo dominū ⁊ ceterā ¶ Sequitur ſermo ſecūdus Go vox clamātis in deſer to dirigite viam domini ⁊ cetera vbi ſupra. Apud iu deos tres opimones videbantur eſſe de Iohanne. Quidam autem dicebant ipſum eſſe Chriſtū ꝓpter miram ſanctitatē ⁊ baptiſandi au ctoritatē. Alij autē dicebant ipſum eſſe Heliā propt̓ deſerti habitacō nem. cibi abſtinentiaꝫ. aſperitateꝫ indumenti ⁊ feruorem zeli. Alij au tem dicebant ipſum eſſe aliquem magnum prophetam de prioribꝰ ſuſcitatum. propter gratiam bap liſandi. ſicut gloſa innuere videtur Ideo ad ipſum Iohanne nuntioˢ direxerūt vt ſuper hijs ab ipſo diſcernerent veritatem. Et cum re ſpondiſſet ipſum nō eſſe Chriſtū nec Helyaꝫ. nec prophetam. dixit ſe eſſe voceꝫ dicens. Ego inquit vox clamantis in deſertō. In quibꝰ ver bis ad tria dicit ſe eſſe miſſum ſci licet ad precedendum. ad claman dum/ ⁊ ad dirigenduꝫ. Primo qui dem ad precedendū. cum dicit. Ego vox. ſicut enim natua̓liter vox pre cedit verbum ſic Iohannes Chri ſtum. Secundo ad clamādum. cū dicit Clamantis in deſerto. Tercō ad dirigendum. cum dicit. dirigi te viam domini ⁊ cetera. ¶ Primo igitur dicit ſe eſſe miſſum ad pre cedendum. quia Chriſtum bapti ſando ⁊ predicando preceſſit. Ideo dicit Ego vox Dde voce autem ſic di cit yſidorus. Perfecta vox debet eē alta/ clara/ ⁊ debet eſſe ſuauis ⁊ de alta licata Alta vt in ſublimi ſufficiat. vex Clai Clara vt aures audientium adini ſo. a...1 pleat. Suauis ⁊ delicata vt animis blandiatur audientium Et ſubdit yſidorus. Si aliqd̓ iſtorum defuei̓t vox perfecta nō erit alis fuit vox predicationis Iohannis. Primo igitur fuit alta. quia prius de altis ⁊ celeſtibus predicabat. cum dixit Mathei tertio. Penitentiam agite appropinquabit enim regnuꝫ celo rum. Nunꝙͣ em̄ in tota ſacra ſcrip tura auditum fuit nominai̓ regnū celorum. niſi ꝙ ipſum primum hic nominauit. Secundo fuit clara. 2 Illa enim predicatio eſt obſcura que fit tantum verbo: ſed obſcuratur malo exemplo Quicquid autē fuit in beato Iohāne vox clara fu it ⁊ predicacō ſonorā extitit ſcilicꝫ ⁊ doctrina euis conuerſatio ⁊ paſ ſio eius. Naꝫ doctrina eius fuit cla ra. quia predicauit fidei veritatem. Conuerſatio autem eius predica bat magnam ſanctitateꝫ. Paſſio eius predicabat magnanmnitateꝫ Tertio fuit ſuauis maxime cum. loquebatur. Vnde dicit Criſoſto mus. Sermo Iohannis ſeuerus ⁊ lenis fuit. Nam beatus Iohānes cum populo iudeorū viriliter ⁊ fer uenter loquebatur. Cum rege au dacter Cum proprijs diſcipulis le inter conferebāt. Talis debet eſſe vox cuiuſlibet predicatoris/ ſcilicet alta. quia non debet deſcendere ad terraꝫ. ideſt ad terrenum cōmodū nec fauorem humanum: ſed debet predicacōnem ſuam ſurſum eleua re ad deum. Talis erat vox apoſto li qui dicebat Theſſa. ſecundo. Nō enim aliquando fuimus in occaſi one auaritie deꝰ ē teſtis. Ecce quia nō deſcendebat ad humanum cō modum; neqꝫ etiam beatus Iohā nes querebat ab hominibꝰ glori am. Ecce quia non deſcendebat ad fauorem humanū. Sed facti ſumꝰ ſicut paruuli in medio veſtꝝ. ecce quia intendebat honorem diuinū ⁊ fructum animaruꝫ. Secundo de bet eſſe ſuauis vt predicaret ferue ter quo ad tepidos. dulcit̉ quoad deuotos. ſapienter quo ad omēs Scd̓m em̄ philoſophū in pͥpial Voces ſūt note eaꝝ q̄ funtinama paſſionum Ex hijs enim ſignum ē ꝙ cor alicuius ſit inflāmatū igne cai̓tatis diuine. dulcoratum melle deuotionis interne. Et illuſtratum melle lumine ſapīētie ſuperne. Hīc eſt ꝙ in archa Moyſi erat Virga manna/ ⁊ tabule teſtimonij. quia in predicacōne debet eſſe virga cor rectionis quo ad tepidos. Manna dulcis exhortationis qūo ad deuo tos. Et tabule diſcreconis quo ad omnes ¶Tertiā vox debet eſſe cla ra. Partes enim vocis voces ſunt vt ſunt ſillabe dictiones ⁊ ceterā ꝙ omnia que ſunt in predicacōne de bent eſſe predicanda Aliter enim vox eius ſiue doctrina nō eſſet cla ra. p. Thimo. iij. Exemplū eſto fide lium in verbo. in conuerſacōe. ⁊ in caritate. Ideo ſuper exodo vbi le gitur de veſte ſacerdotali. Omnia ī cōnem quit ſacerdotis debent eſſe vocalia um. ⁊ vt veritatem qua mente concepit habitu reſonet. vt quiēquid agit quicquid loquitur. ſemper deſuper nō ſit ¶ Secundo beatus Iohā nes miſſus fuit ad clamandū. d̓ dicit. Clamantis in deſertō. Dicūt enim Remigius ⁊ Criſoſtōmus ſu per hūc locum ꝙ tribus de cauſis clamamus ſcilicet quando loqui mur longe poſitis/ aut ſurdis/ aut quando loquimur ex ira. Predica tores autem debēt clamare nō em ore ſed maxime cordis feruōe̓ Pri mo em̄ debēt clamare. quia loquū tur peccatoribꝰ que receſſerunt lon ge a deo. Et ido poſt eos debent cla mare ⁊ dicere illud yſa. xlvi. Redi te preuaricantes ad cor̓. Et licet di catur Prouerbioꝝ. xv. Longe eſt dominus ab impijs. Deus tamen nūꝙͣ elongat ſe ab homine. ſꝫ elō gat ſeipſum homo a deo Et ſuper hoc dyoniſius pōnit exempluꝫ di cens. Si enim nauis impingit in petraꝫ. petra videbitur elongari cū petra manꝫ immobilis: ſed nauis ſe elongat. Et quantofortius impi git tantomagis ſe elongabit Pec cator contr̄ deum impingitur qua do peccatum mortale cōmittit ⁊ tūc a deo ſe elongat. ſed deus immobi lis ſtat. ⁊ quantōgrauius peccat: tatomagis ſe elongat Pſalmiſta Longe a peccatoribus ſalus ⁊ tn̄ peccator ſe a deo elongando appro pinquat ad deū. ſicut volens ſe elō gare a celo: appropinquat ad celū. quia ſi ſe elongat ab occidente ap propinquat ad orientem. Et ſi ab auſtro appropīquat ad aquiloneꝫ Quaſi oriens autem ⁊ occidens in deo ſūt eius miſericordia ⁊ iuſticiā Auſter ⁊ aquilo eius grͣtia ⁊ potē cia: qui igitur ſe elongat ab eiꝰ mi ſericordia appropinquat ad ſuam iuſtitiam. Et qui ſe elongat ab eiꝰ gratia appropinquat ad ſuam pō tentiā. Sicut patet in Iona qui vo luit deum fugere precipientem: in uenit eum punienteꝫ. Vnde Pſal miſta. Quo ibo a ſpiritu tuo ⁊ quo a facie tua fugiam Qui ergo vult redire ad deum oportet etiam ꝙ re deat a deo ad dominum. non tan tum per loci tranſmutationem: ſꝫ a deo jrato ad iꝑſum deuꝫ placatu a deo punienteli ad deum miſerā tem. ¶ Secundo predicatores debēt cla mare qͥa loquūtur ſurdis. Ani ma em̄ tripliciter audit. aut quā do intelligit. aut quādo intellecta approbat ⁊ diligit. aut quando in tellecta ⁊ probata oꝑe ꝑficit. Pec cator eſt ſurdꝰ. quia nec verba dei vult intelligere. Psͣ. Noluit intelli gere vt bene age̓t. Aut ſi intelligit ⁊ non placent ſed diſplicent. Eccī. xxi. Audiet luxurioſus ⁊ diſplice bit ſibi ⁊ proitiet illud poſt dorſuꝫ ſuum. aut intellecta opere nō comi plet. ⁊ ideo talis reprehendit̓. yſa. xlvij. Qui apertas aue̓s habes nō ne audies. de talibꝰ dicitur in ps Sic̄aſpidis ſurde ⁊ obturātis aue̓ſ ſuas. Aſpis enim quādo audiet vo cem incantantis. vnā aurem clau dit cum terra ⁊ aliam cum cauda. Auarus claudit cum terra aurem ſuam. terrena nimis diligendo. Cō tra quos dicit̉ Iereme. ij. Terra terrā terra audi verbuꝫ domini. Et dicitur ter terra. quia auarꝰ habet terram in ore. de terrenis loquendo In corde de terrenis meditando. Et in manibus omnia terrena fatien do. Ac ſi dicat Propheta Tu aua rus qui habes terrā in ore ⁊ in ma nibus ipſam proice. ⁊ verbum do mini permitte. Claudit etiā aliam aure cum cauda. ideſt cum ſpe lon gioris vite. ſꝫ tali ſpe ſepe decipitur quia vita ſibi ſubito abbreuiatur Iob. xxxi. ducunt in bonis dies ſu os ⁊ in pūcto ad inferna deſcēdūt Tertīo predicatores debent clama te: quia debent loqui ex ira. Perie luꝫ. Osͣ. Zelaui ſuper inquos p cem peccatoꝝ vidēs. Debemus ad peccatores habere. amorem. odiū. ⁊ compaſſioneꝫ. In peccatore em̄ tria conſiderantur.ſ. natura. culpa ⁊ pena. cui eius anima eſt oblig ta. Conſiderando igitur eius natu ram debemus ipſum diligere. Vn de dicit Auguſtinꝰ. Cum dico hō malus. duo dico homo ⁊ malꝰ In quantum homo eſt diligendꝰ. I quantū vero eſt malus eſt odiēdꝰ Conſiderando vero eius culpā a pe nam cui eſt obligatꝰ ⁊ eius perici lum ī quo eſt poſitus. debemꝰ com pati ⁊ condolere. Psͣ. Vidi preuari cantes ⁊ tabeſcebam. ¶ Tertio io hannes dicit ſe miſſum ad dirigē dum cum ait. dirigite viaꝫ domini Sicut aūt dicit dyoniſius triplex eſt motus. Circularis. obliquusa rectus. Eodeꝫ modo poſſumus dice re ꝙ triplex evia ſcilicet circulariſ obliqua ⁊ recta. Per viam circula rem incedunt mūdi amatores. psͣ In circuitu tuo impij ambulant. ⁊cͣ. Gloſa Ambulant ideſt in cupi ditatem reꝝ tempotalium incedūt que ſeptem dierum repeticōne vol uunt̉. ⁊ ideo nunꝙͣ perueniunt ad octauum diem ⁊ ad gloriam que dabitur in octauo die. Per viā ob liquaꝫ vadūt vane glorioſi qui in hijs que fatiunt obliquam inten tionem gerunt. volentes ab homi bus laudari atqꝫ videri. Math̓. xx iiij. Omnia fatiunt vt videātur ab hominibus. Per viā rectaꝫ vadūt humiles ⁊ manſueti: qui omnia a deo tanꝙͣ a principio recognoſ cunt. ⁊ ad ipſum tanꝙͣ ad finem reducunt. de quibus dicitur hic dirigite viam domini/ vt habetur Yſaye. xl. Vnde Iohannes iſta verba aſſumpſit. Et ſubditur. re ctas facite in ſolitudīe eius ſemi tas dei noſtri. Rectuꝫ enim eſt cu ius mediū nō exit ab extremis. deus enim eſt alpha ⁊ o. princi pium ⁊ finis. ſicut dicitur. Apoca lip. v. Ille per viam rectā incedit qui ab iſtis extremis non exit. qͣ aſicut omnia ſe a deo habere no uit: ſic ⁊ ad ipſum omnia opera ſua dirigit. ⁊ ſibi ſolūmodo pla cere intendit. Rogemus ⁊cͣ. Sermo tercius euuſdem. Irigite viam domini ⁊cͣ. vbi ſupra. Quando ali I quam ꝑſonam honora bulem in proximo expectamus: qͣ tuor facere conſueuimꝰ. ſcilicet vi lexeriaſi am dirigere. hoſpicium preꝑare. na a recta Prmm epulas ordinare. ⁊ pulchras ve cedunt mūt ſtes aſſumere. Et quia in ꝓximo cuitu tro ī expectamus ſaluatoris aduentu ſa hrit ẜm eccleſie repreſentatione. Ideo iſta quatuor ſtudeamuſ ſibi ſpiri tualiter exhibere Primo quideꝫ debemus viam dirigere ⁊ prepa rare. Qualiter autem iſta viā pre paranda ſit determinatur Vſa. xl. Vox clamantis in deſertō pa rate viam domini rectas facite ſe mitas dei noſtri. Omnis vallis ī plebitur ⁊ omnis mons ⁊ collis humiliabit̉. ⁊ erūt praua indire cta ⁊ aſpera in vias planas Ex qͣ bus colligitur ꝙ via domini qūa drupliciter preparatur ſcilicet de foſſa eleuando. tumētia deprime do/ tortuoſa rectificando/ ⁊ aſpera remouendo. In anima enim noſ tra miniꝰ timor inducit aliqn̄ foſ ſam ⁊ vallem deſperationis. Ni mia vero ſpes ⁊ fidutiā īducit mō tem preſumpconis ⁊ elationis Per monte preſumptionis ⁊ ela tionis voluit ire lucifer ⁊ cecidit. Per vallem deſperationis ⁊ diffi dentie iuit cayn ⁊ reprobatus e. Eleuandus enim eſt timor mimꝰ ad ſpem. ⁊ deprimenda eſt mini ..i. ſa a preſumptio ad timore. Legitur de ꝓprietatibus auium ꝙ ſūt qui acrupil. dam accipitres qui non capiūt aues niſi in aere. Et ſunt quidaꝫ qui non capuit niſi in terra. Co lumba vero natural̓r hoc cognoſ cit. ⁊ ideo ſi fugat̉ ab accipitre ca ꝑiente in aere. ſtatī ad terra ſe de ijcit. ſi vero ab accipitre capiēte in terra: in acre ſe tenet. ⁊ ſic eua dit Sic aīa qn̄ temptat̉ ab accipi tre infernali: de minia preſumpti one vel fiducia ſtatī ſe debet ad t̓ ram deijcere ꝑ humilitatē ⁊ timo rem. Si aūt temptat̓ de diffidētia dꝫ ſe ſubleuare ꝑ fidē ⁊ ſpem. Psͣ. Aſcendūt vſqꝫ ad celos dn̄dunt vſqꝫ ad abiſſos. Scdodēmus p̄ parare tortuoſa rectificādo. vt.ſ. tortuoſā intētionem non hēamꝰ ſed rectā. Rectū finem in deū ⁊ ad deum omnia dirigamus. Colo Omnia quecunqꝫ feceritis in ver bo aūt oꝑe: ī noīe domini noſtri iheſu xpriſti facite. Tercio debe mus viam preparae̓ omnia pra ua remouendo ſcilicet lapides ſu ꝑbie. Suꝑbia enim ad inſtar la pidis durum corfacit. Iob. iiij. Cor eius indurabit̓ quaſi lapis. Lutum luxurie. Eccle. ix. Omnis mulier que eſt fornicaria quaſi ſtercus in via ꝯculcabitur. Et ſpi nas auaricie que habent ſemen ſpirituale in anima ſuffocae̓ radi citus. Luce. viij. Simul exorte ſpi ne ſuffocauerūt illud. Secundo debemus domū dignam ⁊ hoſpi cium prepare.ſ. cor noſtrum Vn de Ambroſius in libro ſermonū. domos animaꝝ noſtrarū ador nantes bonorum aꝑm fructibus ⁊ repleamus precioſo caſtitatis odore. In iſta domo ſunt tres ca mere que debent eſſe pure ⁊ mū de.ſ. memoria. intelligentia ⁊ volū tas In memoriahabitat patex. in intelligētia filius. in voluntate ſpūs ſanctus. Aemoria em̄ vt di cit Auguſ. eſt mater intelligētie Intelligentia enim nihil cognoſ ceret niſi memoria ſibi influeret. Voluntas etiam a memoria ge neratur ⁊ intelligētia. Nemo em̄ aliquid vult niſi illud in memori a habeat. ⁊ niſi in intelligentia a liqualiter cognoſcat ⁊ ſic memo ria eſt mater intelligentie. intelli gentia proles memorie. Volun tas vero procedit abvtraqꝫ ſ. me moria ⁊ intelligentia ⁊ ideo ꝑ ar ꝓpriationem pater inhabitat in camerā memorie. filius in came ra intelligētie. ſpūs ſanctꝰ in ca ni era voluntatis. In camea̓ igit̉ memorie pater habitat ꝑ benefi ciorum dei continuam recordatio nem. Osͣ. Nemor fui ⁊ delectatuſ ſum. Maxime autem dēmꝰ in me moria Habere dei beneficia adre gratiandū. peccata nra ad delen dum. ⁊ mortē noſtra ad preuidē dum. Deutro. xxxij Vtinam ſape rent a. ſapore cognoſcerent deibe neficia ⁊ intelligerent peccata. ac nouiſſima ꝓuiderent.ſ. mortem. Iſta autem talis meditatio cae cam iſtam ſcopat ⁊ mūdat. Osͣ Meditatus ſum nocte cum corde meo ⁊ exercitabar ⁊ ſcopebā ſpi ritum meū. In camera intelligen tie habitat filius ꝑ fidem veram ⁊ ſapientiam diuinam. Ephe. iij. Nouimus habitare xp̄m per fidē in cordibus veſtris. In hac autē intelligentie domo non debemus ponere ſapientiam dyabolica. qꝛ mors eſt anime. Roma. viij. Sa pientia carnis mors eſt. Iheremi e. iiij. Sapientes ſunt vt faciant mala. bene autē facere neſcierūt nec ſapientiam mundanam que vanitas eſt. Sapiētie. viij. Vam ſunt omnes in quibus nō eſt ſci entia dei. demus aūt ibidē ponē ſapīam diuinā qꝛ vita eſt anime Scd̓m Auguſtinuꝫ ſcīa in duobo conſiſtit in cognitione dei ⁊ agni tione ſui. Vnde ait in li. Sol̓. ix. deus ſemper idem nouerim te ⁊ nouerim me Iſta autem que eſt ꝑ fideꝫ domū intelligētie purgat ⁊ mundat. Actuū. xv. Fide purifi cans corda eorum. In camera vo luntatis habitat ſpiritus ſanctꝰ pamorem poſtꝙͣ dominus dixit Ioh̓. xiiij. Si quis diligit me ſer mone meum ſeruabit. ſubdit. Et ad eum veniemus ⁊ manſione a pud euꝫ faciemus ſcilicet ꝑ amo rem. De iſta aūt camera volunta tis omnis ꝑturbatio eſt tollēda qꝛ iſte hoſpes non habitat niſi ī domo pacifica ⁊ quieta. Verum tamen triplex eſt perturbatio. v na meritoria qua quis ꝑturbat̉ contra vitia ⁊ peccata. Osͣ. Zela ui ſuꝑ imimicos pacem peccatoꝝ videns. Alia ꝓhibita. de qua di ī mei. citur Ioh̓. ij. Qui odit fratrem ſu um homicida eſt. Alia permiſſa ientiar vt ſb̓itus motus animi ſine qua mus preſens vita non ducitur. quia ſi dibu cut dicit Iheronimus. qui nulla entie d animi perturbatione mouet̉: vt pritatſ. j ſimpliciter dicam aūt deꝰ aūt la eſt anime ſiono pis eſt. Ideo prima perturbatio 2xxxijt nem ſcilicet meritoriam in hac camera voluntatis debemus obẜ uare. ſecundā ſcilicet prohibitaꝫ debemuſ abijcere. terciā ſcilicet ꝑ miſſam inquantū poſſumus debe mus ꝯparare. ¶Tercio dēmus ci bos preꝑare.ſ. materialem. ſpūa lem ⁊ celeſtem. Primum.ſ. matei̓ alem preparemus in pauperū re fectione. Xp̄s enim in pauꝑe ſe reputat eſſe refectum ⁊ paſtum. cū dicit Math̓. xv. Efuriui ⁊ dedi ſtis michi manducare. Secundū .ſ. ſpūalem debemus preparare ī noſtri iuſtificatione. de quo dici tur Ioh̓. iij. Aeus cibꝰ eſt vt faci am voluntatē patris mei Iſtuꝫ ci bum oſtiatī xpriſtus querendo vadit. Apoca. iij. Ego ſto ad oſti um ⁊ pulſo. ſi quis apparuerit mͥ ianuam intrabo ad illū ⁊ cenabo cū illo. Hoc eſt. ponemus ad ſta tū ſiue ad ſimbolū. In illa enim cena peccator debet ponere tres ꝑ tes.ſ. contritione. confeſſione et ſatiſfactionē. Deus auteꝫ tres ali as ꝑtes ponit.ſ. remiſſione culpe infuſionem gratie. ⁊ collationeꝫ glorie. Sed multi ſunt ſimiles io culatoribus qui ſemꝑ vellent cō medere de alienis ⁊ nunꝙͣ de fuis Sic ⁊ tales libenter vellent ꝙ deꝰ partes ſuas apponeret. ⁊ ipſi ni chil apponere vellent. Tercium proprium cibum ſcilicet celeſteꝫ debemus ponere in dei laudatio ue. Osͣ Nūqͥd māducabo carnes camelorum aūt ſanguinem hyr corum potabo. immola deo ſacri ficium laudis Et dicitur cibus ce leſtis quia ſancti in celo tali cibo paſcuntur. Pſalmiſta. Beati qui habitant in domo tua domine ⁊ ceterā. Auguſtinus in libro de ci uitate dei. Ipſe enim eſt finis deſi derioꝝ nr̄oꝝ qui ſine fine videbit̉ ſine faſtidio amabitur ⁊ ſine fa tigatione laudabitur. Si quis a micū ſuum libenter videt: illa vi ſio finitur quandoqꝫ. Si aliquis amatur: ille amor aliquando in faſtidiū vertitur. Si quis laudat vel canit: ſepe ex tali actu fatigat̉ ſed tūc nec viſio noſtra habebit finem. nec amor faſtidium. neqꝫ laus fatigationem: ſed continu um feruorem. Quarto debemus ſumere veſtes ſponſo conſimiles Xpriſtus enim habuit tria ꝑia veſtium.ſ. veſtes albas. Apoca. iij. Ambulauerunt mecum in al bis Rubeas. Vſay. lxiij. Quae̓ ru bēum eſt indumentum tuum de auratas ⁊ varias. Os. Aſtitit re gina ideſt xpriſti anima que cor pus ſuum laudabiliter rexit in ve ſtitu de aurato circūdata varieta te Perhunc modū xpriſti ſpōſa ⁊ quelibet fidelis anima debet ha bere veſtes albas ꝑ mundicie cō ſeruationem. Apoca. iij. Veſtim̄ tis albis induaris vt non appare at cōfuſio nuditatis tue Rubeas per dominice paſſionis meditacō nem. Reg̓. ij. Veſtiebat vos coc cino in delicijs eauratas vero ꝑ feruenteꝫ caritatem. Psͣ. Omnis gloriā eius filie regis abintus in fimbrijs aureis ⁊c Et varias per virtutū multiplicitate. Idem. Cir cumamicta varietatibꝰ. Eccleſi. xvi. Veſtiui te diſcoloribꝰ. 9 ¶ In vigilia natiuitatis ſermo. Vdierunt eo ꝙ viſitaſi domus filioꝝ iſrahela aſ pexiſſet afflictōnem eoꝝ Proni adorauerūt ⁊cͣ. Eccleſi. iiij. In verbis iſtis tria notant̓. Pri ma eſt noſtra deuota auditio cū dicitur. Audierunt ⁊cͣ. Iſta audi tio quam modo legi audimus ē iheſus xpriſtꝰ filiꝰ dei qui in beth lehem iude naſcitur. Natus enim eſt vt ſaluaret ꝑditos. Ideo veīt iheſus portans ſalutem noſtraꝫ. Psͣ. deus autem rex noſter an te ſecula opecatus eſt ſalutem in medio terre a in humana carne. Caro emii xpriſti non dicit̉ terrā ſed medium terre Natura quideꝫ noſtra habuit dupliceꝫ extrem tatem. vnam qua fuit ſub inno centia Aliā quā modo eſt ſub m ſeria. Xpriſtus auteꝫ aſſumpſit noſtram naturamcū innocentia Inquantuꝫ ad hoc participauit cum prima extremitate. Et miſeri a. ⁊ quantum ad hoc ꝑticipauit cū ſecunda. Scd̓ natus eſt vt ſa naret egrotos. ⁊ ideo venit xp̄us portans vngenta. Fiūt aūt vngē ta ex ſperiebus aromaticis ⁊ her bis virtuoſis: aliquo liquore in fuſo. Species aromiatica eſt eius deitas precioſa. Herba virtuoſa eſt eius caro incorrupta. qꝛ ſicut dicitur Vſa. xl. omnis caro fenū Li quor infuſus eſt eius ſanguis precioſus. Ex hijs tribus ꝯfectuꝫ eſt vngentum quod ſanat om nem egrotum. Eccleſiaſti. xxviij. vngentarius conficiet vngenta ſanitatis ¶ Tercio natus eſt vt re duceret exules ⁊ ꝑegrinos. ⁊ ido venit filius dei portans ſecuꝫ reg num. Vſay. ix. Factus eſt prnci patus eius ſuꝑ humerum eius. Iſte principatus eſt dignitas re galis quam portauit vt reges fa ceret. vel eſt onus peccatoruꝫ qd̓ portauit vt nos alleuiaret. Vſa. lij. Vere languores noſtros ipſe tulit. Vel eſt crux quam ſuis hu meris portauit vt nos tanꝙͣ ad vexillum colligeret. Vſa. x. Leua bit dominus ſignum in nationi bus. Secundo ponitur dei viſ cero ſa compaſſio cum dicit̉. Et cuꝫ aſ pexiſſet afflictionem eoꝝ. Circa quod notandum ꝙ ſicut dicit be da. homini ex peccato quatuor fu erunt inflicta. ſcilicet ignorantia in nal inpotentia concupiſcentia ⁊ ma licia Sed deus oculo compaſſio nis reſpiciens contra iſta quatu ma exti intum ad hep or incōmoda miſit quatuorreme dia. de quibus a. Choꝝ. iij. Qui factus eſt nobis a deo ſapientia iuſticia. ſanctificatio ⁊ redempcō Primum igitur incommodū fuit ignorātia. quia ꝑ viam ſalutis in cedere neſciebat. Osͣ. Viam ciui tatis habitaculi nō inuenerunt. Ideo indigebant doctore. Ideo fa cta eſt nobis ſapiētia docens n̄ os duplicem viam. Vnam ꝯplecten dam. aliam fugiendam. Math̓. MLata eſt via ⁊ ſpacōſa que du cit ad perditionem. Secundū in commodum erat impobentia. qꝛ nullum bonum facere poterat per quod iuſtificari poſſꝫ. quia ſicut dicitur Yſa. lxiiij. Omnes iuſtici e noſtre quaſi pannus menſtru ate. Ideo indigebant iuſtificatio ne quia hic factus nobis eſt iu ſticia. Roma. ix. Iuſtificati igitur ex fide ꝑ acem habeamꝰ ad dn̄m per iheſum xpriſtum. Tercium incommodū erat inalicia. habe bat enim voluntateꝫ in malo ob ſtinatā a dyabolo ligatam. ideo indigebat redempcōne. Propter hoc factus eſt nobis redemptio. Psͣ. Redimet in pace aīam meaꝫ ab hijs qui appropinqͣnt michi. qm̄ inter multos ⁊cͣ. Et dicit int̓ inultos. qm̄ multi demones ꝯuēi unt ad faciendā iſtam cathenā. Vnus ponit fuggeſtionē. aliꝰ du cit ad ꝯſenſum. alius ad opus. alius ad ꝯſuetudinē. dicit ec̄ me cū. qꝛ hō ſepe dyabolū iuuat Rr̄ tuꝫ incommodū eſt ꝯcupīa. Hō em̄ totus ea̓t morbo infectꝰ ⁊ ma la ꝯcupīa inflāmatus. ideo indi gebat ſcīficatione ⁊ ꝓpter hoc fa ctꝰ eſt nobis ſcīficator. Eph̓v. Ex hibuit ſibi ſponſā ⁊ eccleſiā non hn̄tem maculam in cogitacōe. ne qꝫ rugā in oꝑe. nec aliqͥd hmōi in ſermone: ſed demus eēgl̓ ioſi vbiqꝫ.ſ. in cogitacōe ⁊ ſermone. Tercio ponit̉ deuota orō cū d̓r. Et proni adorauerunt. Sic modo xp̄m adoramus qd̓ ſit triplici de cauſa. Primo xpriſtum natum ſuſcipiamus honorifice. Ipſe em̄ adeo nos honorauit ꝙ fecit nos. ſibi ſimiles. ⁊ hoc in creatione. fe cit nos fratres ⁊ hoc in recreatio ne. fecit nos coheredes. ⁊ hoc in glorificatione. Et ideo melto debe mus ipſuꝫ honorare qui tam ml̓ tipliciter nos honocauit. Secūdo vt ſibi gratias referamus Modꝰ referendi gratias aliquando fit ꝑ ſolam vocis expreſſionem. ali quando per manuum eleuationē aliquando per genuflectionem. ali quando per totius corporis ꝓ ſtrationem ſicut modo tetigimꝰ. Hoc ſignificatur Gene. xvij vbi abrahaꝫ audita natiuitate futu ra yſaac: cecidit in faciem ſuam. ⁊ adorauit ſcilicet gratias referē do. Tercio vt nos mortales recō gnoſcamus. ac ſi quilibet dicat. Ideo me in terram proſterno. qꝛ me mortalem cognoſco. Gene. iij Puluis es ⁊ in puluerem reuerte ris. Augꝰ. Puluis es animatus cū non eras ⁊ in puluerem inam matū quod erās reuerteris ¶ In natiuitate domini. Sermo primus Opulus gentium qui ambulabat ī teneb̓s vidit lucem magna ⁊ cetera. Et ſubdit̉. Par uulus natus eſt nobis. ⁊ filiꝰ da tus eſt nobis. Vſay. ix. Quando rex aliquis eſt venturꝰ: multi nū cij deſtinantur. Sic etiam ante fa ciem huius regis in qualibet tri um miſſarum tres nuncios miſit .ſ. vnum ꝓphetam. vnum apoſto lum ⁊ vnū euangeliſtā. Et iſti ō nes ſunt fide digni. Nā yſayas a ſpū ſancto inſpiratus. apoſtolꝰ vſqꝫ ad tercium celū raptus. eua geliſta ſcilicet Lucas qui in dua bus miſſis ponitur a beata virgi ne doctus. Iohannes qui in terci a miſſa ponitur: fuit in fōte pecto ris xpriſti aqua ſapīe potatus. Verba igitur premiſſa ſunt vni us de hijs tribus ambiciatoribꝰ .ſ. yſaye In quibus tria ponunt̉ Primū eſt humani generis ma gnum periculum cū dicitur. Po pulus gentiū qui ambulabat in tenebris. Tenebre quidē quatu or incōmoda inducunt.ſ. horrore obſcuritatem. triſticiā ⁊ frigidi tatē. Hoīes gͣ tunc erant in tene bris. qꝛ erant in horrore ⁊ timoe̓ eo ꝙ erant in ptāte demonū tra diti. Exo. iiij. Facte ſūt tenebreac Erant in obſcuritate. qꝛ erāt mul tiplici ignorātia inuoluti. Iob. x. xviij Nos quidē inuoluimur tene bris. Erant in triſticiā. qꝛ dei viſi onē priuati. Thob̓. v. Quale gau diuin in eſt qui in tenebris ſedeo ⁊ lumē celi non video. Erant in fri goe̓ qꝛ ab igne diuini amoris fu erūt alieni. de quo igne lu. xij. d̓i Ignē venimittere in terra ⁊ quid volo niſi vt ardeat. Sed ppl̓s qui exāt in hijs tenebris hodievidit Ꝙ cal.jcit lucem magnam. illam ſcilicet de qua dicitur in psͣ. Lux orta eſt iu ſto. lux auteꝫ habet aſſecurare. il luminare. letificare ⁊ calefacere. Primo enim lux hoīem aſſecura uit expellens ⁊ refrenas demōis poteſtatem. Psͣ. Ortus eſt ſol.ſ. xpriſtus ⁊ congregati ſunt ſcilicꝫ demones ⁊ in cubilibus ſuis col locabunt̉. Secundo illuminauit dans veri dei cognitionem. Luce Illuminare hijs qui in teneb̓s ⁊ in vmbra mortis ſedent. Ter cio letificauit reſtituens dei viſio nem. Preuer. xv. Lux oculorum letificat animam. Osͣ. Ignem vt luceret eis per noctem. Iſta qua tuor angelus nobis attulit de ce lo. Remouit enim obſcuritatem ⁊ induxit illuminacōnem. Vnde p̄modam dicitur. Claritas dei circumfulſit ixea Remouit timorem ⁊ induxit ſe cu ritatem cum dixit. Nolite timere. Hoīt Remouit triſticiam ⁊ induxit le ⁊ erant ticiā cum dixit. Ecce euāgelizo vo bis gaudiū magnum. Remouit frigus ⁊ induxit verum ignem.ſ. xpriſtuꝫ cū ait. Natus eſt vobis ſaluator. ¶ Secundo ponitur huiꝰ periculi magnū remedium cum dicitur. Paruulus natus eſt no bis. Et licet xpriſtꝰ hodie paruū lus fuerit quantū ad etateꝫ. ma trem. ſtaturām. domū. familiam. cibum. lectum ⁊ veſtimentū: po teſt tamen dici ꝙ ipſe fuit paruū lus triplici rationē. Primo qꝛ of fēſus de facili poteſt placaxi. Qui em̄ olimi vixeāt tanꝙͣ implacabi lis Eze. vij. non ꝑcet oculus meꝰ ſemꝑ ⁊ non miſerebor modo dic̄ yſa. lxi. predicate annuꝫ placabi lem deo. Secundo. qꝛ in emēdo po teſt faciliter decipi. Paruulus ei pro vnio pomo daret totam ſuam hereditatē. Olim em̄ deus regnuꝫ ſuū valde care vendebat. qꝛ nullꝰ ipſum emere potea̓t: nec pro gra ui penitentia: nec pro morte aliqͣ. ſed modo dat regnum ꝓ modicō Math̓. x. Qui dederit vni ex mini mis calicem aque frigide tantum in nomine meo. amen dico vob̓ nō perdet mercedē ſuam. Primo pro vna ſola bona voluntate. psͣ deſiderium pauperuꝫ exaudiuit dominus. idd deum quodammo do decipimus. qꝛ eius regnū qua ſi pro nichilo obtinemus. Psͣ. Pro nichilo ſaluos facies illos. Tercio dicitur ꝑuulus. qꝛ inſtar ꝑuuli debet ꝯcipi pro bono ꝓpoſi to. ſed multi aborſum faciunt. qꝛ bona ꝓpoſita ad opus non ꝑdu cunt. Vſa. xxvj. Venerūt filij iſ rahel ad ꝑtum ⁊ virtus non ea̓t pariendi. debet etiam parturiri pro bona operationē. Vſa. xxvi A facie tua ꝯcepimus dn̄e. ⁊ ꝑtu riuimus ⁊ peꝑiius ſpm̄ ſalutis. debet etiā nutriri per ꝑſeueranti am. Exo. xxix. Accipe pueꝝ iſtum ⁊ nutri eū. Dꝫ portari per paciam Eccle. vi. Subijce humeꝝ ⁊ porta illam.ſ. ſapientiā. Tercio ponit̉ iſtius remedij magnuꝫ precōmū cum dicitur. Filius datus eſt nō bis. Magnum precōnum eſt dei patris qui tante erga nos fuit li beralitatis ꝙ dedit nobis quod dam ſibi ꝓprium ſcilicet ſuum fili um Quoddam ſibi ⁊ ſpiritui ſan cto ꝯmune.ſ. mundum vniuerſū ⁊ angelicuminiſteriuꝫ dennqꝫꝓ mittit nobis vultum ſuum. Ber. Quid eſt homo ꝙ memor es eiꝰ: aut filiꝰ hominis qm̄ viſitas eū. dennqꝫ mittis ei vinigenitum: im mittis ei ſpiritum ſanctu promit tis ei vultum tuū. Et ne quid in celeſtibus vacet ad opera ſollici tudinis noſtre etiam illos bonos ſpiritus immittis in miniſterium noſtrum ¶ Sermo ſecundus eiuſdem. Xijt edictum a ceſae̓ au guſto vt deſcriberetur v inuerſus orbis. Luce. ij. In hoc euangelio ſfit mentio de tribꝰ. ſcilicet de ceſare inundum deſcribente. de maria pregnante. ⁊ de maria parturiente. ¶ Circa ẜª xx primum notanduꝫ ꝙ ceſar tunc temporis tria feciſſe legitur. Pri mū eſt. qꝛ nomē mutauit. Cum enim vocaret̉ octauianꝰ vocari ſe fecit ceſarem ad honorem auun culi ſui. Augꝰ. Ipſe rempublicā precepit augmentandam per im ꝑationem. qꝛ hic primo hoc noī ne fuit inſignitus. Per quod da tur intelligi ꝙ ille veniebat qui e lectis ſuis noīa mutaturus erat. Vſa. lxv. Seruos ſūcꝫ vocabita lio nomine. Cum enim hebrei vo carentur id eſt trāſitorij. qꝛ erat terrenis actibꝰ dediti: poſtmodū vocati ſunt xpriſtiam. qꝛ ſpiritu ſancto ſunt perūcti. Vltimo ince lovocabuntur filij dei. qꝛ per gra tiam in filios dei ſunt adoptati. ⁊ dei heredes effectia. Ioh̓. iiij Nunc filij dei ſumus: ſed nondum appa ruit ⁊cͣ. Secundo mundū deſcri bit. ꝑ quod datur intelligi ꝙ ille veniebat qui electos ſuos in eter nitate ſcripturus erat. Deus que dam nomina electoꝝ ſuorum ſcri pta habet in libro ſuo. ideo non poſſunt falſificari. Os. In libro tuo omnes ſcribent̉. In palacio ſuo: ideo non pn̄t deleri. Luce. x. Gaudete. qꝛ noma veſtra ſcripta ſunt in celis. In manibus ſuis: iō non pn̄t obliuioni trādi Vſa. xl ix. Ecce in manibꝰ meis deſcripſi te. ¶ Tercio vniuerſalem pacem fecit ꝑ quod dabatur intellig ille veniebat qui oēs diſcordias remouere dēbat. Erat em̄ diſcor dia inter deum ⁊ hoīem. ideo fecit ſe mediatorē a thi. iij. Vnus eſt mediator dei ⁊ hoīs. Inter hoīem ⁊ hoīem ꝓpter diuerſum cultu. iō fecit ſe lapidē angularem. Ephe. iij. Ipſo ſūmo angulari lapideſ. xp̄o. Inter hoīes ⁊ angelos. ideo ſe fecit paſtore. Ipſe enim eſt pa ſtor de quo d̓r Lu. xv. Ꝙ reliq̄rit xcix. oues in deſerto ī noue ordi nes angeloꝝ in celo ⁊ venit q̄rere hoīem qui perierat. Scd̓ fit men tio de maria pregnāte. Ex quo da bat̉ intelligi ꝙ ipſa in vtero geſ tabat ignem diuinū. ſplendoreꝫ Se eternū. theſauꝝ ſapīe ⁊ fontē mi ſericordie. Ideo d̓r Eccl. xxiij. Ego mr̄ pulchre dilectionis ⁊ timoris ⁊ agnitionis ⁊ ſancte ſpei. Nā in quantū habuit igneꝫ diuinū: fa cta eſt mater pulchre dilectiōis Sicut enim auꝝ ad ignis pn̄tiaꝫ liqueſcit: ſic eius anima ad eiuſ filij preſentiam liquefacta fuit Can. v. Amnia mea liquefacta ē Inquantū habet ſplendore eter num: facta eſt nir timoris. demo nibꝰ terribilis. Sicut em̄ noctua lucis ſplendorem fugit: ſic demo nes maxima eius claritatē. Cant̓. vi. Terribilis vt caſtroꝝ acīes or dinata. Inquantum habuit the ſauꝝ diuine ſapīe eſt nir agniti om̄s. Inquantū habuit fontem miſericordie: facta eſt mater ſan cte ſpei. de hijs duobꝰ dicitur ꝓ uer. ix. Theſaurus deſiderabilis ꝙ diuine ſapīe ⁊ oleuꝫ diuine mi ſericordie in hītaculo iuſti. i. in be ata virgine que fuit hītatio xp̄i ¶ Tercio fuit mentio de maria ꝑ turiente. Circa qd̓ notandū ꝙ ce tere mulieres pregnantes ante ꝑ tum timorē. in partu dolorem. pꝰ partum languorem. Hec autem ante ꝑtum timere non potuit. qꝛ habuit angeluꝫ cuſtodientē. Iu dith. xiij. Viuit deus qm̄ cuſtodi uit me angelus eꝰ Ventrem ſcm̄ Psͣ Scīficauit tabernaculum ſuū altiſſimus. Spiritum ſanctū ope rantē ⁊ filium vteꝝ eius inhītan tem. In partu etiā non habuit dolorem. Nō enim dolere poterat ſed magis gaudebat ꝓpter prol̓ maieſtateꝫ. pter ꝯſeruatam vir ginitateꝫ. ꝓpter humani generiſ ſaluationē ⁊ ꝓ pter angelicam iu bilationeꝫ. ꝟ. dum paris ⁊ gau des cantant celi agmina laudes. Poſt ꝑtum etiā non habuit lan guorem. qꝛ pariebat medicuꝫ pe ritiſſimū qui omnem languoreꝫ ſanat. Eccle. xxviij. Altiſſimus de terra creauit medicinā. S ꝫgigan tem fortiſſimū qui omnem imbe cillitatē ſuſtentat. Osͣ. Exultauit vt gigas ad currendū viam. Ce leſte vmbraculū quod refregeri um dabat. Lucea. Et virtus altiſ ſimi obumbrabit tibi. ¶ Sermo tercius eiuſdem. Ompleti ſunt dies maie vt pareret ⁊ peperit filiū ſuū primogenitū. Lucea In hijs verbis triaponit euāgeli ſta Primo tꝑis plenitudinem cū dicitur. Impleti ſunt dies marie ducenti ſeptuaginta ſex dies vt dicit Auguſtinus. viij. kal̓. apri lis creditur dominus noſter ihe ſus xp̄s conceptus ⁊ paſſus fuiſ ſe. natus aūt. viij. kal̓. ianuarij. Ab illo igitur die vſqꝫ ad iſtum CC. et. lxxvj. dies reperiuntur. Quia igitur xpriſtus tanto tem pore in eius vtero habitauit: fac tus eſt eius vterus fons pietatis. Olim enim miſericordia habita uit in celo. Psͣ. domine in celo miſericordia tua. Et poſtmodum incluſit ſe quodam angulo in ter ra id eſt in iudeoruꝫ populo. Osͣ Notus in iudea deus. Tandē effū debat ſe ī virginis vtero. Psͣ. Suſ cepimus deus miſericordiam tuā in medio templi tui. Hodie ema nauit in toto mundo. Psͣ. Miſeri cordia domini plena eſt terra. Et hoc figuratū eſt romē in fonte cu ius aqua in oleum largiter ema nauit Secundo factus eſt eius. vterus ſpeculum puritatis. Spiri tus enim ſanctus purificauit eiꝰ menteꝫ. filius inhabitauit eius ventrem. pater eius ventrem ſan ctificauit ⁊ mentē. Psͣ Sanctifica uit tabernaculū ſuum altiſſimus Si quis igitur habeat maculam ſuꝑbie: debet ſpeculari ſe ad eius humilitatē. Si quis maculaꝫ im mundicie: ad eius puritatem. ⁊ ſic de alijs. Tercio factus exas ſanctitatis. Eccle. xxxviij. In me omnis gratia vie ⁊ veritatis ⁊cͣ. In illo enim vaſe id eſt marie v tero deus poſuit vngenta que ha bent viuificare mortuos. Ideo di citur. in me omnis gratia vite. po fuit collirium quod habet illumi nare cecos. ideo dicit̉. ⁊ veritatis Poſuit balſamā que habēt pre ſeruare mortuos. Ideo ſubditur. In me omnis ſpes vite Pofuit e lectuaria que habent confortare debiles ⁊ infirmos. Vnde ſequit̉ Et virtutis. Secundo ponit euan geliſta virginitatem ad eſt ꝑtus felicitatem cū dicit. vt pareret. E ius partus habuit tres laudabi les conditiones. Prima. qꝛ fuea̓t multe puritatis ⁊ ex ꝑte matris ⁊ ex parte prolis Mater enim pe perit diuini ſplendoris radium. ideo facta eſt lucida magis. Psͣ. Lux orta eſt iuſto id eſt in marie vtero Peperit florem illum ame num. de quo dicitur Canticoꝝ. v Ego flos campi. Ideo facta ē ma gis florida. Peperit thus odorife rum. Eccleſiaſti. xxiiij. Quaſi liba nus non inciſus vaporaui habi tationem meam. Et vocatur ibi dem libanus thus ideo facta eſt magis odorifera. Fuit etiam pu riſſimus eius ꝑtus ex parte pro lis. In xpriſto enim ſunt d̓initas eius caro ⁊ anima. deitas eſt pu ra. Sapien. vj. Candor eſt eniꝫ lu cis eterne Anima eſt pura. Sapi entie. v. Sortitus ſum animam bonam. Caropura. Ibidem. Ve ni ad corpus non cōinquinatū. Secundo eius partus fuit pau ꝑtatis. quia non habuit de hijs que cetere preſentes requirunt. Non enim habuit ſeruientium periciam: ſed animalium preſen tiā.ſ. bouis ⁊ aſini. nec pannoruꝫ copiam. qꝛ vilibuſ pannis inuol uit eum. nec ciboꝝ abundantiā ſed multam penuriam; ner canie re pulchritudinem: ſed ſtabuli feditatem. nec lecti in ollicie ſed fe in rigiditatem. nec ignis preſenti am: ſed frigoꝝ aſperitatem. Ter cio fuit multe nouitatis quia fu it ſine dolore. Vſa. lxv. Anteꝙͣ ꝑ turiret peperit ⁊cͣ. Fuit etiam nō uus. qꝛ fuit ſine peccati contagio ne. Eccle. vij. Virum vnum reppe ri de multis ſine peccato.ſ. xp̄m. Fuit etiaꝫ nouus. quia fuit ſine corruptionie. Ideo xpriſtus vocat ſe vermem dicens in psͣ. Ego ſum vermis ⁊ non homo. Vermis eī generatur a ſole de terre humore et ſic habet patrem in celis ⁊ ma trem in terris. Sic etiam xpriſtꝰ fuit nouus. qꝛ de femina ſine vi ro. Fecit enim deus hoīem ſcd̓m Anſelmū ſine viro ⁊ femina ſicut adam. de viro ſine femina ſicut? uam. de viro ⁊ femina ſicut nos. de femina ſine viro ſicut hodie. Ffuit nouus. qꝛ ſcd̓m Ber. nn xp̄o nouum. antiquum ⁊ eternum ꝯ uenerunt. Natura ſuꝑna. infima ⁊ media ꝯiuncta fuerunt. Tercō ponit euangeliſta matris verita tem cum dicit Et peperit filium ſu um. Veritati matris atteſtat̉ ꝙ xp̄m in vtero nouem men ſibꝰpor tauit ⁊ fouit. ⁊ tantam corporis ſubſtantiaꝫ ſibi miniſtrauit. Sa pien. xiij. Decem menſibus ipſe coagulatus fui in ſanguine. Ve ritati matris atteſtatur ꝙ ipſum nutriuit lacte virgineo a ſpiritu ſancto purīficātō. ⁊ a celo miniſ trato Vnde cantatur. Sola virgo lactabat vbere de celo pleno. Ve ritati matris atteſtatur ꝙ ſibi ip ſa materna compaſſionē ꝯdoluit Et quia naturaliter plus gaudet pater de proſperitate filij ꝙͣ mat̓. ⁊ mate r plus dolet de aduerſita te ꝙ pater. Iuxta illud prouerb̓. iiij ffilius ſapiens letificat pr̄em ⁊cͣ. ⁊ beata virgo fuit xpriſto lo cō patris ⁊ matris. ideo plus ce teris matribus dolebat de xpriſ ti paſſionē. ⁊ plus gauiſa eſt de eius reſurrectione. ¶ Sermo quartus. Cce euangelizo vobis gaudium magnuꝫ qd̓ erit omni populo. quia natus eſt vobis hodie ſaluator mundi ⁊ cetera vbi ſupra. Circa natiuitateꝫ ſaluatoris domini nō ſtri iheſu xpriſti angelus tria pō nit. Primo ꝙ ſit magne iocundi tatis cum dicit. Ecce euangelizo vobis gaudium magnum Fuit enim magnum gaudium quan tum ad quadruplicem dimenſi onem. Nam primo fuit altuꝫ. qꝛ vſqꝫ ad celum aſcendit. ⁊ ipſos angelos letificauit ſic ꝙ celum re liquerunt. ⁊ ad paſtores venien tes eis ſuum gandium reuelaue runt. Fuit etiaꝫ valde profundū quia vſqꝫ ad infernum deſcendit ⁊ ipſos ſanctos qui ibidem erāt in limbo letificauit. Vſaye nono hācā In regione vmbre mortis lux or ta eſt eis id eſt gaudium ortum eſt eis. FFfuit longum. quia iuit vſqꝫ ad orientem ⁊ magos ſic le tificauit ꝙ ſua regna reliquerūt ⁊ omiſerunt ⁊ ad puerum cucur rerunt. Iuit etiam in occidentem vbi Auguſtum ceſarem ſic letifi cauit ꝙ imagini viſe thura obtu lit. Sapientie. viij. Attingit a fi ne vſqꝫ ad finem fortiter ⁊ cetera Fuit etiaꝫ latum. quia protendit̉ vſqꝫ ad preteritos. Ioh̓. viij. braham pater veſter exultauit vt videret diem meum. vidit et gauiſus eſt. Ad preſentes. Vnde dixit angelus. Annuncio vobis gaudium magnum quod erit ō in populo. Et extenditur vſqꝫ ad futuros. Ambroſius Hec eſt glo ria natiuitatis domini. ⁊ in futu rum tranſeat ad predeſtinatos. ⁊ in perpetuum maneat ad deuo tos. Secunda ꝙ ſit multe dig nitatis. quod notatur cum dicit̉. ꝙ natus eſt vobis id eſt de vobis hoc eſt de veſtra progenie. quod eſt ad maximam hominis digni tatem ex eo ꝙ maiorem a deo cō traxit parentelam ꝙͣ angelus. Cum enim triplex ſit cognatio ſcilicet legalis que eſt per adop tionem. ſpiritualis que eſt ꝑ ba ptiſmi regenerationem ⁊ carͣlis que eſt per carnis propagacōeꝫ angeli tantum deo attinent cog natione legali. vt habetur ad? hocd at t̓ª qgͣnione deo attiur. 4o l. 7a l. pheẜ. prinio. Quiptedeſtinalii nos in adoptionem filiorum de per iheſum xpriſtum. Et ſpiritua li. quia perbaptiſmum nos regi neauit. Iohannis primo. dedit eis poteſtatem filios dei fieri hijſ qui credunt in nomine ⁊cͣ. Et car nali. quia de noſtra progenie ca̓ nem aſſumpſit. ad Hebre. pri. Nuſꝙͣ enim angelos apprehēdit ſed ſemen abrahe apprehendit. Tercio ꝙ ſit magne vtilitatis quod notatur cum dicitur. Sal uator mundi. Homo enim quin qꝫ infirmitates patiebatur ſalici tumorem ſuꝑ bie. cecitatem igno rantie. inſipiditateꝫ mentis. vul nerationem culpe. ⁊ fetorem con ſuetudinis praue. Sed ab iſtis quinqꝫ infirmitatibus filius dei nos ſaluauit per quinqꝫ remedi a que ſecum adduxit. Portauit e tenim carnem de qua fecit empla ſtrum. et ſanguinem de quo ſci licet fecit collirium. ſpiritum hu manum de quo fecit mel dulciſſi mum. animam ſanctam que fuit vas vngentariū. ⁊ deitatem que fuit balſamum precioſiſſimum. Prima igitur infirmitas fuit ipſe tumor ſuperbie. ⁊ ille primi tus ortus eſt in celo. Deinde vero deſcendit in paradiſum terreſtre Tandem vero ſparſus eſt perv niuerſum mundum. Ideo quoqꝫ xpriſtus venit in mundum. ⁊ de ſua carne emplaſtruꝫ fecit. quod iſtum tumorē ſuꝑbie maturauit ⁊ fregit. Fit etenim emplaſtrum ex herbis medicinalibus ac flo ribus abſciſis. contritis. ⁊ co c tis aliquo liquore ſuperfuſo. Ca ro enim xpriſti fuit herba ſicut ⁊ noſtra. Vſa.xl. Omnis caro fe num. Fuit flos per innocentiā ⁊ puritatem. Fuit abſciſus ꝑ mor tem. Vſa. viijiii abſciſus eſt de terra viuentiū Contritus per fla gellationem Ibidem Attritus eſt propter ſcelera noſtra. Excoc tus ꝑ penaꝝ nimiam aduſtionē Osͣ. Oſſa mea ſicut cremium aru erunt Suꝑfuſus per xpriſti ſang uinis aſperſionē. Vſa. lij. Quae̓ rubrum eſt indumentuꝫ tuum. Augꝰ. Ecce habes humilitatis ex emplū. ſuperbie medicamentū. SSecunda infirmitas erat cecitas ignorantie. Xpriſtus de ſuo ſan guine fecit collirium per quod ce cum illuminauit Apoca. iij. Colli rio inunge oculos tuor vt videas t colli Illud autem collirium factuꝫ eſt de quo fea de ſaliua ⁊ de terra id eſt de deita te ⁊ humanitate vt dicitur Ioh̓. ix. Lutum fecit dominus ex ſpu tor liniuit oculos ceci nati ⁊cͣ. De melle ⁊ cera id eſt de deitate melli flua ⁊ carne incorrupta vt habet̉ ¶Re. xiiij. in Ionatha qui guſta uit fauū mellis ⁊ illuminati ſunt oculi eius. Tercia infirmitas e rat inſipiditas in mentequia ſpi ritualia ſibi diſſipiebāt. Iō xpri ſtus de ſpirituhumano fecit mel dulciſſimū quod inſipiditatē ho 2 L miui ꝯdulcorauit. Eccleſi. xxiiij. Sp̄us meus ſuper mel dulcis. E ius autem dulcedo non ſentieba tur ꝙͣdiu in vaſe corporis clauſuſ morabatur. ſed quando inclīato capite emiſit ſpiritum: tunc ſuā dulcedinem emiſit qua munduꝫ dulcorauit. Vnde cantat eccleſia Hodie per totum mundum mel liſlui facti ſunt celi. Nam ⁊ pater ſic factus eſt mellifluus ꝙ.ſ. fuit pacificatus. Homo qui erat in limbo ſic factus eſt mellifluus ꝙ immenſo gaudio fuit repletus. Quartā infirmitas fuit vulnꝰ culpe. Vſaye primo. Vulnus et liuor ⁊ plaga tumens non ſunt circumligata nec curata medica mine ⁊ cetera. Ideo xpriſtus de a nima ſua fecit vas vnguentariū in quo continentur vnguenta ō mum vulnerum ⁊ infirmitatum. Omnia enim vulnera cauſantur aut ex infirmitate humana. aut ex ignorantia. aut ex certa mali cia. Sed dicitur Ioh̓is primo. Vidimus gloriam eius ideſt glo rioſam eius miſericordiam. Scqͥ tur. plenū gratia ⁊ veritatis. Naꝫ eius glorioſa miſericordia ſanat vulnus cauſatum ex malicia. Gratia vero cus ſanat vulnus cauſatum ex infirmitate huma na. deitas quoqꝫ eius ſanat vul nu̓s cauſatum ex ignorantia. Quinta enim infirmitas erat fe tor conſuetudinis praue Iō xpri ſtiis attulit ipſam deitateꝫ tanꝙͣ balſamum precioſum per quod omnē fetoe̓m conſuetudinis pra ue fugabat. Cuius odorem ſenti ens lazarus quatriduanus ⁊ feti dus reuixit. Eſt autem prima di es mala delectatio. ſecunda ꝯſen ſus malus. tercia malum opus. quarta mala cōſuetudo Et tūc ho mō efficitur fetidus coram deo ⁊ mundo. Qui igitur ad odore iſtiꝰ balſam non reſurgit: magis eſt inſenſibilis ꝙͣ mortuus fetidus ⁊ mundus. ESermo quiimtus Emens euāgelizauit pa cem ⁊cͣ. Eph̓. ij. Ante ad uentū filij dei in carne ml̓ te diſcordie ⁊ queſtiones erant quas diſſoluit omnes ⁊ pacifica uit. Prima queſtio erat inter ſā ctam trinitatē. ſi homodeberet re dimi poſtꝙͣ non redimebatur an gelus. ⁊ diffinitū fuit ꝙ ſic. prop ter quinqꝫ cauſas Prima eſt. qꝛ angelꝰ peccauerat ex ſe nullo ſug gerente. homo vero alio.ſ. dyabo lo fuggerente ⁊ decipiente. Secū da queſtio. angelus erat ſpiritꝰ ⁊ ideo debebat eſſe fortis ⁊ ꝓmp tus. homo em̄ habebat carnem que ſemꝑ eſt ad bonum infirma Iuxta illud Math̓. xxvij. Spiritꝰ quidē promptus eſt. caro autē in firma. Tercia. angelica natura non tota ceciderat. humana vero tota cecidit. qꝛ in radice peccauit et inconueniens erat ꝙ tam no bilis creatura periret. Quarta.qꝫ adam peccauit ex quadam infir mitate humana. ⁊ ideo peccauit in patrem. eua ex quadā ignorā tia feminea. ⁊ ideo peccauit in fili um. Angelus aūt ex certa malici a. ⁊ ideo peccauit in ſpm̄ ſanctum Qui aūt peccat in patrem ⁊ filiuꝫ remittetur ei. qui vero in ſpm̄ ſan ctum non remittet̉ ei neqꝫ in hoc ſeculo. neqꝫ in futuro. Quinta. qꝛ caſus angeli eſt mors angeli. ⁊ ideo qn̄ angelus cecidit extra ſta tum merendi fuit. homo vero qn̄ do peccauit: extra ſtatum meren di non exiuit ⁊ ideo ad miſericor diam conſequendam diſponere ſe potuit. Secunda queſtio ea̓t inter ſanctam trinitateꝫ quis ad iſtam redemptioneꝫ mittendus eſſet ſcilicet vel pater vel filius l̓ ſpiritus ſanctus. Et diffinitū eſt ꝙ filius. Sic quidem patri aſſcri bitur potentia. filio ſapientia. ⁊ ſpiritui ſancto bonitas ſiue clemē tia. Lucifer appetijt dei potentiaꝫ ⁊ ideo iniuriam fecit ipſi patri ho mo appetijt dei ſapientiam. Gen̄ iij. Eritis ſicut dij ſcientes bonum ⁊ malū. ⁊ ideo iniuriā fecit filio. Antixpriſtus vſurpabit ſibi bo nitatem ſpiritus ſancti ſcilicet ſi mulatam religionem oſtenden do ⁊ ſimulata miracula faciendo ⁊ on̄dendo. ⁊ iō iniuriā facit ſpū ſancto. Et illū ſpectat dare indul gentiam: qui recipit iniuriam. Si igitur angelus fuiſſet redimē dus ſpectaret ad patrem. Anti xpriſtus adſpiritum ſanctum. Quia igit̉ homo redimendꝰ erat eius redeptio ad filium cui iniuri am fecerat ꝑtinebat Tercia q̄ ſtio adhuc in ſua trinitate erat: .ſ. ꝑ quem modū homo redimen dus erat. ⁊ diffinitu eſt ꝙ non ꝑ potentiam ſed ꝑ ſatiſfactōnem ꝯ dignam. Homo autē peccauea̓t ꝑ ſuꝑbiam. inobediētiam ⁊ delec tatione prauam. ideo Chriſtꝰ ſa tiſfacere voluit ꝑ humilitate. obe dientie ꝓmptitudinem ⁊ penarū afflictionem. Phili. ij. Humilia uit ſemetip̄m. ecce humilitas ve ra. factus obediens Ecce obedien tia ꝓmpta. vſqꝫ ad mortem. Ecce afflictio magna. Quarta queſtio erat inter deuma homine. deus enim cōquerebatur de hoīe ꝙ ip ſum offenderat. homo vero ꝯque rebatur de deo ꝙ creaturaꝫ ſuam reliquerat. Iſtam queſtionē ſol uit. quia mediatoreꝫ ſe fecit. Me diator enim debet habere ꝯmuni tatem auctoritatem ⁊ ſtrenuitatē Vnde humanum genus conque rebatur ſe non habere mediato rem qui haberet ꝯmunitatē. Iob x. Neqꝫ em̄ video quis ſimilis in eſt. Rn̄debo. nec auctoritateꝫ qua .ſ. poſſet ꝑtes arguere. Ideo ſub dit. Non eſt qui vtrumqꝫ poſſit. quaſcilicet ꝑtes poſſet diuidere ⁊ ſeparare. Et ideo ſubdit. Et pōe re manus ſuas in ambobꝰ. Xp̄s L6 aūt fuit verus mediator; quiha buit ꝯmunitatem cū deo inquan tum deus. ⁊ cum hoīe inquantuꝫ hō. Galath̓. ix. Mediator vnius non eſt na̓e ſed duplicis.ſ. diuīe ⁊ hūane. Habuit auctoritatē ar guendi. Vſa. ix. Arguet in equi tate manſuetos terre. Idem a. Ve nite ⁊ arguite me dicit dn̄s Hūit ſtrenuitatē in diuidendo. Nā cuꝫ inter deū ⁊ hoīem eſſet diſcordia xp̄s ſe mediū fecit ⁊ ꝑtes cōtrari as pacificauit Col̓. Pacificauit ꝑ ſanguinē ſuum ſiue que in cel̓ ſunt ſiue q̄ in terris. Contīgit em̄ ſepe vt mēdiator ab vtrāqꝫ par te vulneretur: ſic xpriſtus abv traqꝫ parte vulneratus ē ſcilicet a patre. Yſaye. liij. Propter ſce lus populi mei percuſſi eum. Ab homine. Zach̓. xiij. Hijs plagis plagatus ſum in domo eorum q̄ me diligebant Quinta queſtio crat inter hominē ⁊ dyabolum. Dyabolus enim contra homineꝫ quatuor allegabat racōnes. Pri mō per inſtrumentum autenticū Gen̄. Quacunqꝫ hora comederi tis ex eo moriemini. Sed repulſꝰ eſt a noſtro aduocato. quia ip ſum inſtrumentuꝫ falſificauit di cens. Nequaꝙͣ moriemini. Secundo allegabat preſcriptio nem. quia per multa milia anno rum ipſum hominem poſſidebat Sed repulſus eſt per interruptio nē. Tum qꝛ rō ſepe ꝯtradixit Tū qꝛ deꝰ ph̓as ſuos ſepe deſtinauit Tercio allegabat emptionē. qꝫ hoīem pro cōmeſtione pomi ſe e miſſe dicebat. Sed repulſus ē qꝛ hominem deceꝑat vltra dimidiū iuſti precij. Vſa. ix. Gratis venū dati eſtis. ⁊ ſine argento redimi mini. Quarto allegabat peccati prietatē que eſt deorſum trahe re cū ſit ponderoſū. Sꝫ repulſus ē. qꝛ pena xpriſti oībus peccatis plꝰ ponderauit. Iob. vj Quaſi arena maris hec grauior apꝑeret. Sex ta queſtio erat inter virum ⁊ mu lierem Vir em̄ dicebat ꝙ mulieꝫ ſue danin ationis cā extiterat. et mulier re ſpondebat ꝙ non debe bat ſibi conſentire ſed eam corri pere. ſed xpriſtus ſciens vtroſqꝫ cām ſue ꝑditionis fuiſſe: vtroſqꝫ fecit ꝑticipes ſue reconſiliationiſ ⁊ redempcōnis. Suſcepit em̄ car nem de femina non de viro ne ip ſa ex cluſam ſe crederet. Suſcepit vero in forma viri nō femine: ne vir ab ipſa redemptione ſe exclu ſum vel alienū reputaret. Suſce pit enim de humano genere ⁊ n̄ aliunde. qꝛ aliter ad humanum genus ipſa redēptio non ꝑtinerꝫ Septima queſtio erat inter diui tes ⁊ pauꝑes. diuites em̄ paupe res deſpiciebāt. Eccle. xiij. Execra tio diuitum eſt pauꝑ. Pauꝑes em̄ regnum celoꝝ ſuum eſſe dice bant. Math̓. v. Beati pauperes ſpiritu qm̄ ipſorum eſt regnum celoꝝ. ſed iſtam queſtionē xp̄us diſſoluit qui diues ⁊ pauper eſſe voluit. Psͣ. Simul in vnū diues ⁊ pauꝑ. Fuit enim diues in quā tum deus. Roma. iiij. Idem dn̄s omnium diues in omnes quiin uocant eum. Sed pauꝑ inquan tum homo. Osͣ. Perſecutus eſt hominem inopem ⁊ mendicum Xpriſtus igitur voluit eſſe pau per ⁊ diues vt oſtenderet ꝙ vter qꝫ poteſt peruenire ad regnum ce lorum ſed tamen magis hoc pau pertate ꝙͣ diuitijs vt oſtenderet ꝙ tutior via veniendi ad regnuꝫ celorum eſt via paupertatis. Octaua queſtio erat inter mu lieres ⁊ virgines. nuptas ⁊ vidu as. Virgines enim dicebant ſe eſſe inſtatu ſalutis. Sapienti. iij. Felix ſterilis ⁊ non coinquinata que neſciuit thorum in delicto hē bit fructum in reſpectione anima rum ſanctarum. Nupte dicebant ſe implere dei preceptum. Iuxta illud Gene. ij Creſcite ⁊ multipli camini ⁊cͣ. Vidue dicebant ꝙ cū multas tribulacōes paſſe funt ī via qua itur ad regnum. Iuxta illud apoſtoli Actuum. xiij. Per multas tribulacōnies oportꝫ nos intrare in regnum celorum. Iſtā queſtionem beata virgo diſſol uit que fuit inſtatu v̓ginali. ma trimoniali ⁊ viduali. qꝛ Ioſeph ſuus ſponſus ante xpriſti paſſio nem creditur eſſe defunctus. Nona queſtio ea̓t inter iuſtor ⁊ pctōres. Nā iuſti pctōres deſpicie bāt. ⁊ ipſi de dei mīa deſꝑabant Iſtam queſtiōnem xpriſtus diſ ſoluit. qꝛ cuꝫ vtriſqꝫ ꝯmunicauit Ipſe enim fuit iuſtus ⁊ innoces Vſa.xlv. Nubes pluant iuſtum. ſed tamen accepit carnem peccat̉ ci ſimilem. Roma. viij. deus mi ſit filium ſuum in ſimilitudinem carnis peccati. In ſua genealogi a iuſtos ⁊ peccatores habere vo luit. remedia peccati ſuſcepit. cuꝫ peccatoribus manducauit. ⁊ cū eis ſepe ꝯuerſationem habere vo luit vt ſic iuſtos induceret ad ꝯ paſſionem. peccato res ad ſpem. Luce. v. Non enim venivocare iuiſ tos: ſed peccatores ad pm̄am. i8 ¶dominica infra octauas dn̄. Sermo primus n Et cat yv Zau Rant Ioſeph ⁊ Mari a mater iheſu mirātes ſuꝑ hijs que diceban tur de illo. Luce. ij. Nō ſolum verba xpriſti erant nobis in documentuꝫ. neqꝫ ea que fecit fuerunt nobis in exemplum ſed etiam que circa eum ⁊ ꝑ eum fa cta ſunt. magnū nobis proferūt miſterium. ſicut patet in euan gelio hodierno vbi plures perſo ne ponunt̓ que ſunt nobis ad ex emplū ⁊ informationē IIbi enim inſtruuntur ꝯiugati vidue. virgi nes. ſenes. pͥueri. parentes ⁊ filij Primo quidē inſtruuntur ꝯiuga ti⁊ hoc in maria ⁊ ioſeph. inter quos verum fuit matrimonium ſine tn̄ aliqua ꝯmixlione corpoꝝ qualiter ſe debeant mutuo hono rare Maria quidē honorabat ſpō ſum ſuum eum ſibi preponendo. Luce. ij. Ecce pater tuꝰ ⁊ ego dolē tes querebamus te ⁊ ſibi obedi endo. ſicut qn̄ iam pregnans ſe cū in bethleem iuit. ⁊ poſtmodū in egiptum ꝓperauit Ioſeph aūt honorauit ſponſam ſuam tanꝙͣ matrem dn̄i ſui Vxor igitur debꝫ obedire viro ſuo. j. Pe. iij. Mulie res ſubdite ſint maritis ſuis ſicut xv. b ſarā obediebat abrahe dominuꝫ eum vocans iri aūt debent vxo res ſuas honorare. Ibideꝫ. Viri ſi uuliter cohitantes ſcd̓m ſcīam q̄ ſi infirmiori vaſculo imꝑtientes mulieri honorem. Ambo enim de bent vir ⁊ mulier ſe inuicem pre cordialiter diligere Ꝙ enim vir vxorem ſuam debeat diligere pre coadiali amore: oſtenditur ex pͥ ina eorum formatione ꝙ mulier formata eſt de parte corporis vi ri iuxta cor ad innuendum ꝙ vir vxorem ſuam debeat diligere pre cordiali amore Ꝙ enim mulier virum ſuum debeat diligere pre cordiali amore: oſtenditur ex ſā cte matris noſtre eccleſie inſtitu tione. que ordinauit vt in quar to digito ſponſe anulus impona tur. Dicunt enim naturales ꝙ quēdam vena a corde procedit: que in digito quarto ſcilicet an nulari reſpondet. Ideo anulus in digito qͣrto ponit̉ ad innuenduꝫ ꝙ vxor virum precordiali amore diligere tenetur Secundo inſtru Vidue untur vidue. ſicut hic ꝑ annam viduam ꝓphetiſſam Augꝰ. in lib̓ de vita xpriſtiana dicit ꝙ ſūt tri a genera viduaꝝ Tria inquit ge nera viduaꝝ nō ignorare te cre Vidica2 do Primum inquit ꝑfectiſſimuꝫ ⁊ celeſti preio deſtīatum quod dic ac nocte dedi tum eſt ieiunijſ ⁊ orationibus. Thimo. v. Vidu as homnora que vere vidue ſunt. Aliud quod intendit delicijs ⁊ epulis/ quod eterne morti ſeruat̉ ⁊ pene. de quibus dicitur Thi v. Vidua que in delicijs ē viues mortua eſt. Et ꝙͣuis ad omnes. ſpectet inſiſtere orationi: precipu e tamen ꝯuenit hoc illis que vere vidue ſunt. ſicut oſtendit Augꝰ tripliciter in epiſtola ad probā dum. aut orando deum ⁊ hoc exē plo iſtius anne vidue de qua dici tur ꝙ non deſcendebat de templo ieiunijs ⁊ obſecrationibus ſerui ens die acnocte. SSecundo exe plo iſtius vidue quam dominus ꝯmonuit ad ſemꝑ orandum. et non deſiſtendum nos ammonꝫ vt habetur Luce. xviij. Hoc oſtē dit autoritate apoſtolica qua ait ¶ Thimo. v. Que vere vidua eſt ⁊ deſolata ſperet in domino ⁊ inſi ſtant orationibus die ac nocteI deo autem apoſtolus dicit Vidu am deſolatam ſcd̓m Auguſtinū ibidem. qꝛ nondum apprehendit illam vitam vbi eſt verum ſola gcium Tercio inſtruunt̉ virginte in hoc ꝙ iſta anna virginitatem vſqꝫ ad matrimoniū cōſeruaſſe dicitur. ⁊ ꝑ hoc datur intelligi ꝙ mulieres virginitatē vſqꝫ ad ma trimoniū vel corporaliter vel ſpū aliter debent cuſtodire ⁊ tunc ſpō ſo corporali vel ſpūali illibataꝫ fi dem ſeruare Eſt auteꝫ virginitas theſaurus precioſus. ⁊ ideo cum cautela ⁊ diligentia obſeruandꝰ eſt ⁊ hoc maxime ꝓpter vaſis fra gilitatem. Non enim eſt iſte the ſaurus in vaſe ferrro: ſed in vaſe fictili a. Choꝝ. iiij. Habemus the ſauꝝ iſtū in vaſis fictilibꝰ(ꝓpter iſtius theſauri precioſitatem. qꝛ non pōt in equū vel in melius cō mutari Eccle. xvi. non eſt digna ponderatio ꝯtinentis anime Pro pter iſtius theſauri irrecuꝑabili tatem. Cinuis emini xp̄s multaa magna miracula fecei̓t ⁊ multoſ mortuos ſuſcitauerit: tamenv nitatem perditam nunꝙͣ reddere voluit. Iheronimus Cum omnia poſſit deus: virginitatem tamen non poteſt ſuſcitare poſt lapſum Illud aūt ſepe dicitur homo non poſſe facere quod nunꝙͣ facit: ꝙ ius poſſit. ſic ⁊ deꝰ dicitur hoc fa cere non poſſe quia hoc nunꝙͣ vo luit facere. Quarto vero inſtru untur ſenes. ⁊ hoc per Simeoneꝫ ſenem. de quo inter cetera dicit̉ ꝙ erat timoratus valde. Illi au tem qui in tota vitā ſua deo ſerui erunt: poſſunt de ipſo multum confidere. Illi autem qui tantum in ſenectute. poſſunt de eo multū timere In veteri lege deus precepe rat ꝙ ſi animal oblatum offerre retur: deberet offerriquantū ad caput. corpus ⁊ caudā Caput in homine eſt prima etas.ſ. adoleſ centia ſiue iuuentus. Cauda eſt vltima etas.ſ. ipſa ſenectus. Cor pus eſt etas media inter has.ſ. etas virilis. Qui igitur dant deo ſuam iuuentutem. virilem etatē ⁊ ſenectutem: illi offerunt deo ca put. corpus ⁊ caudam. Iſti de do multum poſſunt ꝯfidere Qui vero dant mundo ſuam inuentutem ſed poſtmodum deo etatem viri lem ⁊ ſenectutem. iſti offerūt ca put dyabolo. ⁊ dant deo corpus ⁊ caudam. Iſti poſſunt timere ⁊ confidere Timere. qꝛ caput hoſti e detraxerunt. confidere. qꝛ corpꝰ ⁊ caudam deo obtulerūt Qui au tem dant d ſolum modo caudā iſti poſſunt multum timere. Osͣ Seruite domino in timore ⁊ exul tate ei cum tremore. Quaſi dicat. Vos qui etatem deo totam dedi ſtis ſeruite ei in leticia. qui etatē virilem ⁊ ſenectutem deo obtuliſ tis exultate: tamen cum tremore. vos qui tantuꝫ ſenecturē dediſtis ſeruite ei cum tremore Quinto inſtruuntur pueri ꝑ hoc ꝙ dicit̉: Puer aūt creſcebat ⁊cͣ. Sicut em̄ pueri creſcunt ꝑ etatem: ſic debēt creſcere ꝑ virtutem. Si enim dies poſt aurorā non creſceret: inutil̓ 18 L eſſet. Quia anime eſt gratia inci piens. Sicut enim aurora creſcit in lucem. de luce in ꝑfectum diem ſic anima de gratia incipiente de bet creſcere in ꝓficientem. de pro ficiente in ꝑfectam. Prouer. iiij. Iuſtorum ſemita quaſi lux ſplē dens. Ecce aurora gratie incipiē tis. procedit. Ecce lux gratie ꝓfici entis. ⁊ creſcit vſqꝫ ad perfectum diem. Ecce dies gratie ꝯſumman tis Sexto inſtruunt̓ parentes Vntes qualiter erga filios ſe habere de beant. in hoc.ſ. ꝙ ꝑentes ipſuꝫ pu erum ad templum ꝑduxerūt. per quod ipſi parentes inſtruuntur vt filios ſuos apuericia inſtruāt vt ad eccleſiam vadant ⁊ dei mā data cuſtodiant. Pueri aūt tam ꝙͣ cera mollis ad ōne bonū ducū tur: ſed poſtꝙͣ in malicijs indurā tur vix ad bonum reuocant̓. Pro uer. xxij. Adoleſcens iuxta viam ſuam graditur. ⁊ cū ſenuerit vix recedet ab ea. Vnde in ꝑſona pu eroꝝ ⁊ iuuenum dicit. Factū eſt cor meum tanꝙͣ cera liqueſcens Sed in ꝑſona illoꝝ qui iam indu rati ſunt ſubdit. Aruit tanꝙͣ teſ ta virtus mea. Tales enim ab ō ni humore gratie exſiccant̉. ⁊ iō dicit Aruit tanꝙͣ teſta virtus me a. Et nunꝙͣ vel raro confitentur. Ideo ſubdit. Et lingua mea ad heſit faucibus meis. Et ſepe in ſu is peccatis moriuntur. id̓ ſubdit. Et in puluerem mortis deduxiſti me. ¶ Septimo vero inſtruuntur flij filij qui ꝓpter dolorem parentum non dimittunt quin deo ſeruiat. qd̓ notatur ꝑ hoc ꝙ ſimeon dixit matri. Luce. ij Tuam ipſius ani maui gladius ꝑtranſibit. Fili aut dei non dimiſit quin crucem aſcendit ⁊ quin in ea vſqꝫ ad mor tem ꝑſiſteret: ꝙͣuis ſciret ꝙ gla dius doloris mr̄em ipſius ꝑtran firet. A matre em̄ ſe abſentauit: ꝙͣuis ſciret ꝙ dn̄a de ſua abſētia multū doleret. Luce. ij Pater tuꝰ ⁊ ego dolentes querebamus te. Per hoc gͦ filij inſtruunt̉ ꝙ non de bent dimittere ꝓpter dolorē pa rentū qn̄ crucem penitentie aſcen dunt. ⁊ quin in ea vſqꝫ ad mortē vite ſue permaneant ⁊ quin ſpū alia ⁊ dei oꝑa terrenis vtilitatibꝰ ſemꝑ preponant. Ihero. in epl̓is Licet ꝑuulus in collo nepos pen deat licet ſparſo crine ⁊ ſciſſis ve ſtibus. vbera quibuſ te lactauit mater oſtendat. licet in luto pa ter iaceat. ꝑ calcatu perge patreꝫ. ꝑ calcatam perge matrem. ſicciſꝫ oculis ad vexillum crucis euola. ſed ſolum pieatis genus eſt in Hac re eſſe crudelem. Gladiuꝫ te net hoſtis vt meꝑimat ⁊ ego de lacrimis matris cogitabo? ¶ Sermo ſecundus eiuſdem. Tdixit ſimeon ad mari am mr̄em eius. Ecce poſi tus eſt hic in ruina ⁊ re ſurrectionem multoꝝ in iſrahel ⁊ in ſignū cui ꝯtradicetur. ⁊ tuam ipſius aīam gladius ꝑtranſibit ⁊cͣ. Simeon ſpū ſancto plenus ꝓ phetauit de xp̄i paſſione ⁊ reſur rectiōe ⁊ de maxīo quē beata v̓go habiturā erat dolore. In quibuſ verbis quatuor tangunt̉. Vnuꝫ qd̓ ſpectat ad nos.ſ. incuſſio ma gni timoris. Tria que ſpectāt ad beatam virgin.ſ. titulus magni honoris. affectus magni amoris. ⁊ gladius magni dolōīs Primū igitur ex ꝑte noſtra incuſſio ma gni timoris tangitur cudicitur fc ce poſitus eſt hic in ruina Xp̄us enim fuit in ruinam malis. qui.ſ. ſalutaribus documentis ſuis ad ꝑditionem ſuam vtuntur Tales enim excecant̉ ex luce ⁊ moriunt̉ ex odore bono ⁊ infirmantur ex medicamine. Iſta tria exempla adducunt̉ a ſanctis Primū indu cit Criẜ. dicens ꝙ qn̄ lux ſplen det ⁊ ſol radiat oculos debiles cō turbat. Auḡ. Oculis egris odio ſalux ē que puris eſt amabilis. Tales ſunt ſicut noctue q̄ excecā tur ex hure Secundū adducit apo ſtolus. ij. Choꝝ. iij. Xp̄i bonus o dor ſumꝰ hijs qͥ ſalui fiunt ⁊ hijˢ qui ꝑ eunt. Alijs quidē odor mor tis in mortē. alijs odor vite in vitā Tali em̄ odore moriebat̉ iudas qui ait Ioh̓. xij. Quare vngentuꝫ hoc nō venijt. Interlinearis glo ſa. Quaſidiceret. Ille moriturbo no odore ex quo alij viuunt. Ca les ſimiles ſunt bufonibus atqꝫ ſerpentibus qui odorem vinee fer renon poſſunt ſed fugiunt. Exē plum tercium adducit Gregoriꝰ dicens. Celeſtis medicus egros non reſpicit quos de medicamē to deteriores fieri videt. De talibꝰ dicitur Iheremie. xv. Curauimꝰ babilonem ⁊ non eſt curata. De velinqnamus eam. Eiuſdem. xxx Inſanabilis fractura tua. peſſiā eſt plaga tua. Secundo ex parte virginis ponitur titulus magni honoris ī hoc ꝙ mater xpriſti no minatur. Magnus enim honor eſt eundem filium habere cuꝫ de o. Magnus honor eſt matrem il lius eſſe in terris cuius pater eſt in celis Ipſe autem filius eam tā ꝙͣ matreꝫ cariſſimam honorauit in natiuitate ſua. de ea naſci vo luit quod nulli alteri vnꝙͣ cōceſ ſum fuit. Vnde dicitur. Sicut ſi dus radium profert: ita virgo fi liū In vita ſua qꝛ ſibi fuit obedi at ocullael. ens. Luce. ij. Erat ſubditus illis. Ouuluij In morte ſua. qꝛ eam Iohanni xtideſtimn ſollicite ꝯmendauit. Vnde habe tur Ioh̓. xx Poſt reſurrectioneꝫ ſuam qꝛ ſibi primo apparuit. Vn de dicit Sedulius. Semper virgo manens huius ſe viſibꝰ aſtans. Luce palandus prius obtulit. Et poſt aſcenſionem ſuam. quia in ſuam gloriam eam deduxit. ⁊ ad dexteram ſuam ſuſcepit eam. Psͣ. In voluntate tua deduxiſti me ⁊ cum gloria ſuſcepiſti me. ¶ Tercio ex parte virginis poni tur affectus magni amoris cū di citur. Tuam ipſius animam ⁊c. Qd̓ tribus modis intelligi poteſt Primo ſic. Tuam ipſius anima vel animam ipſius que eſt tua l̓ animā tuam que eſt ipſius ⁊ nō ꝑ naturā indiuidue ſubſtantie: ſed ꝑ vinculū ⁊ virtutē caritatis immenſs. de ſola enim aīa beate virginis poteſt dici ꝙ ſit filij ⁊ e conuerſo. qꝛ nunꝙͣ fuerunt nec eſſe potuerunt due tam ſingulai̓ amore ꝯiuncte erat em̄ aīa virgi nis anime filij ſic ꝑ amorē vnita ꝙ tota in amore filij erat ꝯuerſa Sicut em̄ ferrum in igne miſſum totū ignis efficit̉: ſic marie aīma tota caritate ſuccenſa erat ꝙ tota caritas eſt effecta. ⁊ ꝙ tota erat lique facta. Canticoꝝ. v. Anima mea lique facta eſt. Et ꝙ erat lā guida. Amor em̄ ſpiritualis facit aīam languidam ⁊ infirmam in amando terrena: ſed fortem ⁊ ro buſtam in amando celeſtia ij. ad Choꝝ. xij. Qn̄ enim infirmor for tior ſum ⁊ potens. Et qꝛ aīa virgi nis tota ab amore defecea̓t mun di ⁊ dei amore plena erat: ideo lā guidam ſe eſſe dicebat. Cantic̓. v Nunciate dilecto qꝛ amore lang ueo.(Quarto ex parte virginis ponit̉ gladius magni doloris cū dicit̉. Pertranſibit gladius. In hoc ꝙ dicit̉ gladius oſtenditur ꝙ dolor fuit magnꝰ. In eo ꝙ d̓r aīam on̄dit̉ ꝙ dolor fuit intimus In eo ꝙ d̓r ꝑtranſibit: on̄dit̓ ꝙ dolor fuit tranſitorius qꝛ in gau dium fuit ꝯuerſus. Os Ad veſpe rum demorabitur fletus ⁊ ad ma tutinū leticia. Et qꝛ non poteſt ali quid amitti ſine magno dolore qd̓ cum multo amore fuerat poſ ſeſſuꝫ. ideo videamus quantus a mor fuit matris ad filiū. ⁊ tunc videre poterimus quātus fuit do lor. Siquidem in xp̄o fuit triplex ſubſtantia.ſ. caro anima ⁊ diuini tas. Erat em̄ inter filium ⁊ mr̄eꝫ triplex ꝯiunctio.ſ. carnis ad car nem ſcd̓m naturā. anme ad ani mā ſcd̓m amiciciā ſpiritus ad di uinitatem ẜm gratiam. Amabat igitur eum beata virgo amore na ture tanꝙͣ ſuum filiū. amore gra tie tanꝙͣ ſuum amicū amore glo rie tanꝙͣſuum creatorem. diſſeca batur igitur caro virginis vidēs carnem xpriſti crudeliter lacea̓ri. Vulnerabat̉ eius anima vidēs.xe animā tam grauiter ꝯtriſtari. Il te autem gladius qui eius aīam ꝑtranſiuit fuit gladius diuini ẜ mionis ẜm Ambroſiuꝫ de quo di citur Heb̓. iiij. Viuus eſt dei ſer mō ⁊ efficax ⁊ penetrabilior om in gladio ancipiti. Iſtum gladi um ꝓfunde immerſuꝫ habuit. qꝛ din̄ miſteria profundius ceteris penetrauit. ⁊ verba ſemꝑ in cor de dulciter portauit. Luce. ij. Ma ria autem ꝯſeruabat omnia ver ba hec conferens in corde ſuo. Se cundum autem bernardum iſte gladius fuit gladiꝰ amoris. Vn dēe ait ſuꝑ canti. Eſt ſagitta eleq xpriſti que anima eius non ſob tranſiuit: ſed etiam ꝑtranſiuii vt nullam in pectore marie ꝑticu lam vacuā relinqueret Scd̓m au tem bedam iſte gladius fuit gl dius doloris quem tempoe̓ paſſi om̄s dn̄ice ſuſtinuit vt ait. Gla dius doloris dn̄ice paſſionis eiꝰ anima ꝑtranſiuit. quia non po tuit videre filiū crucifigi ſiue affii ctū vis materni doloris licet ipſū ſciuit reſurrectuꝝ. Ber. Tuam aī mam pertranſiuit vis doloris vt te plus ꝙ martirem non immeri to predicemus. in quo nimiꝝ nō immeltoſenſū corporee paſſiōis exceſſit ꝯpaſſionis affectus. da maſ. dolores quos effiigit pari ens tꝑe paſſionis ſuſtinuit. ¶ Sermo ſecundus eiuſdem. Cce poſitus eſt hic in tui nam ⁊cͣ. vbi ſupra. In deo duo ſunt.ſ. iuſticia ⁊ miſericordia. Psͣ. Hec duo audi ui. qꝛ ptās dei eſt ⁊ tibi dn̄e miſei̓ cordia. In hoībus aūt malis ⁊ ꝑ uerſis eſt multa malicia. qꝛ nec dei iuſticiā formidant: nec eiꝰ mi ſericordi ā deſiderāt. In verbis gͦ premiſſis tria ponunt̓. Primo po initur dei iuſticia cū d̓r. Ecce poſitꝰ eſt ⁊cͣ. Scd̓o ꝯmendatur dei mīa cū dicitur Et in reſurrectionē mul toꝝ. Tercio on̄ditur hoīs malici a cum ſubditur. Et in ſignum cui contradicetur. Circa primū nota tur ꝙ iuſtum eſt ꝙ hoīes maliru ant.i. corruant triplici de cauſa. Primo. qꝛ minis ſe onerant one re diuītiarū. peccatoꝝ ⁊ turbatio num. Ꝙ enim diuitie onerant ⁊ aggrauant dicitur Abba. ij. Sed qui ꝯgregat nō ſua: vſqꝫ qūo ag grauat contra ſe denſum lutum. Ꝙ peccata onerant dicit̉ in psͣ. Iniqͥtates mee ſuꝑgreſſe ſunt ca put ieum ⁊ ſicut onus graueg uate ſunt ſuꝑ mē. Ꝙ turbacōes ⁊ ire maloꝝ ſunt graues dicitur prouer. xxvij. Graue eſt ſaxum ⁊ oneroſa arena: ſed ira ſtulti v troqꝫ grauior. Iſtud triplex onꝰ depoendū monet apoſtolus ad Heb̓..xij. deponentes ⁊ omne po ISi dus quo ad primū ⁊ circum ſtās nos peccatum quo ad ſecundum per patientiam curramus.ſ. ad ſa peſitutili ꝓpoſitū nobis certamen. quo ad nam tercium. Secundo iuſtum eſt ꝙ duoſa ruat qꝛ debiliter ſe appōdiāt. Ap podiando emin ſe mundo appōdi ant ſe rei fluxibili. ideo ipſe mun dus aſſimulatur fluuio. ij. Reg̓. xiij. Omnes quidem morimur ⁊ q̄ ſi aqua dilabimur que nō reuer titur. Appodiant ſe rei debili: ideo aſſimulat̉ baculo arundineo. L ſa. xxxvi. Ecce ꝯfidis ſuꝑ baculuꝫ arundineum. Appodiant ſe rei diſpoſite vel appoſite caſui: idd̓ aſ ſimulant̉ parieti inclinatō. Psͣ. Canꝙͣ parieti inclīato ⁊ macerie depulſe Qui autem appodiant ſe deo cadere nō poſſunt. qꝛ appodi ant ſe petre firmiſſime ꝯtra fluxi bilitatem. Psͣ. Petra refugiū eri nacijs.i. ericijs Item appodiant ſe monti ꝓpter caſus varietatem. Osͣ Qui ꝯfidunt in domino ſicut mons ſyon. Tercio iuſtum eſt vt ruant. qꝛ per viam tenebroſā ⁊ lubricam ambulant. Osͣ Fiat via illoꝝ tenebre ⁊ lubricū. ⁊ an gelus domini ꝑſequens eos. Nō eſt igitur miꝝ ſi tales corruant: qꝛ intus habent cecitateꝫ cordis. ideo dicit̉. Fiat viā eoꝝ tenebre. Prouer. iiij. Vie imꝑiorum tene broſe neſciunt vbi corruant. Ex terius habent lubricum carnis: ideo ſubditur. ⁊ lubricū. Tre. iiij. Lubricauerūt veſtigia noſtra iti nere platearum noſtrarum. Ihe reiie. xxxviij. dimerſer̄t in ceno ⁊ in lubrico pedes tuos. Interiꝰ autem habēt impulſam tempta tionis. ideo ſubditur. Et angeluſ domini perſequens eos. Iſtā au tem impulſam etiam habent viri ſancti: ſed dominus defendit eo Osͣ. Impulſus euerſus ſum vt ca derem ⁊ dominus ſuſcepit me. Sccundo commendatur dei miſericordia cuꝫ dicit. Et in reſur rectionem multorum ⁊ cetera Re ſurrectio auteꝫ dicitur reſpectu ca ſus qui preceſſit. Ille enim reſur gat qui prius cecidit Magna igꝭ tur miſericordia dei om̄ipotentis oſtenditur: quando illum qui in peccatum cecidit reſurgere facit. quia homo per ſe pobeſt in pecca tum ire: ſed nō poteſt per ſe a pec cato redire. Osͣ. Spiritus vadēs ⁊ non rediens. Sed multi ſunt q ſemper dormire volunt in pecca tis quos increpat apoſtolꝰ dicēs Eph̓ v. Surge qui dormis ⁊ exur ge a mortuis ⁊ illumīabit te xpri ſtus. Alij ſunt qui ſemper volunt ſedere ⁊ a bonis operibus torꝑe. ⁊ nunꝙͣ ambulare ⁊ ꝑ bona ope ra ſe exercitare. Ioh̓. ij. Ambula te dum lucem habetis vt non te nebre vos ꝯprehendant. Alij ſūt qui volunt manducare ⁊ delicijs vacare. Iheremie. xxxi. Vſqꝫ quo de licijs diſſolueris filia vaga.?ꝰ ſta autem trium hominum gene ra ꝓpheta reprehendit dicēs. Sur gite poſtꝙͣ ſederitis qui māduca tis panem doloris. Quaſi dicat. Surgite poſtꝙͣ in peccatis dormi iuiſtis. poſtꝙͣ diu ſediſtis torpen tes a bonis operibꝰ. poſtꝙͣ ſatis manducaſtis vacantes delicijs. Et ſic amodo vigilate qui taꝫ diu dormiuiſtis. amodo ambulate q̄ tam diu ſediſtis. amodo ieiuna te qui tam diu manducaſtis. Et dicit panem doloris. quia delicie corporales que modo videntur de lectabiles: in futuro in dolorem ⁊ amaritudinem ꝯuertentur. Iob xxx. Panis eius in vtero cuis ver tetur in fel aſpidum. Tercio on̄t hominum maliciā cum dicit In ſignum cui ꝯtradicetur. Vbi du ovidenda ſunt. Primo quid eſt illud ſignum. Secundo qualiter illi ꝯtradicetur. Iſtud autem ſig num eſt xp̄s. de quo dicitur yſa ye. xiij. Suꝑ montem caliginoſū leuate ſignuꝫ Mons caligmoſus crat mundꝰ qui etrore execcaba tur per proſpera mundi que tan ꝙ vera bona appetebat. ⁊ aduer ſa: que tanꝙͣ vera mala refugie bat. Suꝑ iſtum montem caligi noſum leuatum eſt ſignū in quo tria ſūt ſcripta ⁊ depicta.ſ. humi litas. pauꝑtas ⁊ carnis aſꝑitas de qūo ſigno dicitur Luce. ij. H vobis ſignum.ſ. domini Inuenie tis infantem Ecce quanta humili tas. ꝙ qui erat ſine principio in fans vnus dicificri voluit. Yſa. ix. Paruulꝰ datus eſt nobis. Pā nis inuolutum. Ecce quanta pau ptas. Bernardus. dei filius in cꝰ arbitrio erat eligere tempus qd̓ cunqꝫ vellet: elegit qd̓ moleſtius eſt. preſertim ꝑuulo ⁊ pauperis matris filio que vix pannum ha buit ad inuoluendū. preſepe ad reclinandū Et cū tanta neceſſitaˢ eſſet: nullam audio ficripellium nentionē. Sequitur. In preſepi o. Ecce quanta carnis aſperitas. Idem. Xpriſtus qui non fallitur elegit id quod carni moleſtius eſſet. Illud igitur melius. illudv tilius. illud magis eligendū eſt Et quiſquis aliud doceat vel ſua deat: ab eo tanqͣm a ſeductore ca uendum eſt. ⁊ ſic xpriſtus verbo ⁊ exemplo docuit tranſitoria bo na ſcilicet delicias. diuitias ⁊ ho nores non eſſe vera bona neqꝫ a manda Paupertates vero ac mō leſtias corporis ac ſui contemꝑ tum non eſſe vera mala. nec eſſe timenda. Vnde auguſtinus ſuꝑ illud ad hebre. xiij Qui propoſito ſibi gaudio ſuſtinuit cruceꝫ om ni confuſione contempta dicit. Omnia bona terrena contempſit xpriſtus vt contemenda ea ce monſtraret ſiue moneret. Et om ma terrena mala ſuſtinuit que ſuſtinenda precipiebat. vt nec inAllis quereretur felicitas: nec in iſtis timeretur infelicitas. Secundo videndum eſt qualiter iſti ſigno contradicitur Siquideꝫ humilitati que in ſigno ⁊ vexillo xpriſti eſt depicta: contradicunt ſuperbi. Eccleſiaſtic̄. xiij. Sicut ab hommnatio eſt ſuperbo humilitaˢ ſic execratio diuiti pauper. Car niſ moleſtie contradicunt volūp tuoſi. Eccleſiaſtici. ij. Audiet luxu rioſus ⁊ diſplicebit ei. Pauper tati vero contradicunt auari. Ma t cū talta thei. xix. Cum audiſſet adoleſcēs verba hec triſtis abijt. Erat eniꝫ habens diuitias et poſſeſſiones multas. ¶ In circumciſione domini. Sermo primus 5 O Oſtꝙͣ ꝯſummati ſunt Sdies octo vt circumci Ideretur puer. Luce. ij. Humana natura in a dam adeo corrupta fuit ꝙ om̄es ab ipſo ꝓpagati corruptionē tra xerunt. Quia ſi maſſa eſt corrup ta: erit ⁊ delibatio corrupta ⁊ vi ciata. Et ꝙͣuis deus anima puraꝫ infundat: tamē ex vaſe ⁊. ex cor pore corrumpitur ⁊ viciatur. Ido deus a principioremedia contra ipſum peccatum originale inſtitu it que etiam xpriſtus cauſa hu militatis aſſumpſit. Que quideꝫ ſunt quinqꝫ ſicut d̓t hugo de ſan cto victore. Primum fuit oblatio ⁊ incepit ab Abel ⁊ durauit vſqꝫ ad diluuiū ⁊ illud xp̄us aſſump ſit qui quatuor ꝓ nobis obtulit. Primo carnem in ſatiſfactioneꝫ. Adam quidē debebat ſatiſfacere ⁊ pena portare. Xp̄s aūt penam ſuſtinuit ⁊ ſic ſatiſfecit. ſic̄ dicit glo. ſuꝑ illud psͣ. Que non rapui tunc exſoluebam. Vſa. liij. diſci plina pacis noſtre ſuper cum. Si leo timēt quando catulus flagel latur: quanto magis timeret ca tulus ſi leonem flagellari videret. Sic nos debemus timere vidētes xpriſtum ſic eſſe flagellatum. Se cundo obtulit ſanguinem in redē ptionem a. Pe a. Non corruptibi libus auro ⁊ argēto redempti eſ tis de vana veſtra cōuerſatione paterne tradicōnis ſed precioſo ſanḡne qͣi agni incontaminati ⁊ in imaculati xpriſti ⁊cͣ. Solent qͣ dam quando ꝑſoluunt ipſum p̄ cium numerare vel appendere vel menſurare. Xpriſtus autem ſan guinem ſuum dedit in preciū ſine pondere. numero ⁊ mēſura. vt ſic cōpīoſa apud cum fieret nr̄a re demptio. Psͣ. Copioſa apud euꝫ redemptio. Tercio obtulit aīaꝫ ſuam in reconſiliationē. ij. Choꝝ. v. Omnia aūt ex deo qui reconſile auit nos ſibi per xp̄m. Sed qꝛ re conſiliator dum ſe interponit ali quando a ꝑtibus vulneratur. ſic ⁊ xpriſtus fuit vulneratus a deo Vſa. liij. Percuſſi eum ꝓpter ſcelꝰ populi mei. Ab homine. Zach̓. xiij. Hijs plagis plagatuſ ſum in do mō eoꝝ qui dilexerūt me. Exͣ to obtulit diuinitatē ſuam in fru itionem. ⁊ iſta beatitudo eſt nob̓ ꝯmunis ⁊ angelis. Io. xvij. Hec eſt vitā eterna vt cognoſcant te ſolum veruꝫ deum ⁊ quem miſiſti iheſum xp̄m In xpriſti tn̄ huma nitate homo in quinqꝫ ſenſibus beatificat̉ pre angelis. In auditu quo audiet xpriſti dulciſſimā vo cationem In olfactū qꝛ ſentiet de corpore xpriſti mirum odorem. in ore qꝛ loquetur in ore ad eo s cuꝫ xpriſto. In tactu qꝛ amplexabit̉ xp̄m Secundum remediū fuit ip ſum ſacrificium ⁊ illud incepit a nōe ⁊ durauit vſqꝫ ad abrahā. Iſtud auteꝫ xpriſtus aſſumpſit qn̄ in ara crucis patri ſeipſum ſa crificiū immolauit. dicitur autē Leiū. vi Om̄ne ſacrificium ſacer dotum igni ꝯſumere. ⁊ ideo x ſtus vt acceptabile ſacrificiū fie ret fuit quintuplici igne inflam matus ſcilicet igne diuinitatis. Heb̓. iij. deus noſter ignis cōfu mens eſt. Igne amoris. Luce. xij. Ignem veni mittere in terram ⁊ amorem ⁊cͣ. Igne doloris Math̓. xxvi Triſtis eſt anima nica vſqꝫ ad mortem. Igne paſſionis. Psͣ. Oſſa mea ſicut cremium aruerīt Igne compaſſionis Videns em̄ matrem ſuam ſic anguſtiari ⁊ di ſpergi diſcipulos in agro: cepit in corde igne compaſſionis cre mari. Pſalmiſta. Concaluit cor meum intra me ⁊ cetera. Et qꝛ iſto quintuplici igne fuit inflam matus ⁊ circuindatus: id̓ a plā ta pedis vſqꝫ ad verticem fuit in flaminatus. Ezechiel̓. viij. Ab a ſpectu lumborum eius ⁊ deorſum ignis. ⁊ a lumbo eius ad ſurſum quaſi aſpectus ſplendoris: vt vi ſio electri. Tercium enim re medium fuit decimatio ⁊ illud in abrahaꝫ ⁊ melchiſedech incepit ⁊ durauit vſqꝫ ad natiuitatem domini noſtri iheſu xpriſti. Sed notandum eſt qꝛ ſunt decime re rum. ⁊ iſtas non ſoluit xpriſtus quia nichil habuit. Mathei deci moquinto. Vulpes foueas ha bent. et volucres celi nidos et ce tera. Sunt etiam decime dierum et iſtas xpriſtus ſoluit: qn̄ qua draginta diebꝰ. ⁊ quadraginta noctibus ieiunauit. Sūt detime preceptoꝝ. deus enim multa pre cepta hoīdedit ſed decem ſibi reti nuit ⁊ iſtas xpriſtus non ſoluit qꝛ legem ꝑfecte ꝯſeruauit Math̓ vi. Non veni ſoluere legem: ſꝫ ad implere. Sunt decime ⁊ ordinum deus enim nouem ordines ha buit angeloꝝ ⁊ decimuꝫ hoīnum Xpriſtus autem. xcix. oues a no uem ordines angeloꝝ dimiſit in deſerto a. in celo ⁊ decimum venit querere in mundo. ⁊ ipſe tanꝙͣde cimam repreſētauit patri ſuo Quartum remedium erat circum ciſio. ⁊ iſtud hodie xpriſtus acce pit cuꝫ tamen non indigeret. In peccato originali ſunt quatuor.ſ. culpa. fonies. priuatio gratie. et carentia viſionis diuine In circū ciſione auteꝫ auferebatur culpa debilitabat̉ ꝯcupiſcentia ꝯfereba tur gratiā. tollebat̉ diuine viſio nis carentia. Sed qꝛ ianua nond̓ erat aꝑta: non poterat frui ipſa viſione diuina. Xpriſtus igitur non indigebat circūciſione. qͥa in ipſo nulla fuit originalis cul pa. nec in carne ſuā aliqͦs fomes aut ꝯcupiſcentia. nec habuit pri uationem ſed plenitudinē gratie Etiā in terra degens fruebat̉ viſi one diuina: voluit tamen circūci di vt verum corpus humanū ſe aſſumpſiſſe oſtenderet. Cum em̄ priſtus fuerit verus deus ⁊ verꝰ homo: quidam tn̄ dixerunt ipſū non aſſumpſiſſe veꝝ cori pus hu manū: ſed fantaſticū. ſicut mani chei. Ideō i oh̓es vtrumqꝫ erroreꝫ excludens dicita. Ioh̓. vi. Tres ſunt qui teſtimonium dant in ce lo. pater. verbum ⁊ ſpūs ſanctꝰ ⁊ hij tres vnum ſunt. Ꝙ em̄ xpri ſtus fuerit nature celeſtis ⁊ dei fi lius teſtimoniū dat pater. cū di citur. Hic eſt filius meus dilectꝰ Teſtimonū dat filius cuꝫ dicit. Ego ⁊ pater vnum ſumus Teſti moniū dat ſpiritus ſāctus qui ſu ꝑ ipſum in ſpecie columbe appa ruit. Ioh̓. vi Spiritus. aqua ⁊ ſā gius. Ad ꝯpoſitionem enim hoī nis duo requirūtur.ſ. anima rati onalis ⁊ corpus humanum. Ꝙ aūt Habuit animā rationalem: patuit ex eo ꝙ inclinato capite tradidit ſpiritum. ideo dicit. tres ſunt qui teſtimoniū dant inter ra. Ꝙ vero habuit corpꝰ huma nū patet ex eo ꝙ ex eius corpoe̓ exiuit ſanguis ⁊ aquā Et ideo pꝰ ꝙ Ioh̓es dixit. ſpiritus ſubdit. aqua ⁊ ſanguis. Cum enim ad ꝯ poſitionem corꝑis humam qua tuor elementa concurrunt ſcilicꝫ ignis. aer. aqua ⁊ terra. ⁊ ad ve getationem eius quatuor humo res ꝯſimiles conueniant.ſ. ſang uis. fleuma. melancolia ⁊ colera Vt igitur veritatem corporis hu mam Iohannes demonſtraret: vnum ex elemētis ſcilicet aquā et vnum ex humoribus.ſ. ſang uinem aperte compoſuit. vt per hoc oſtenderet corpus dominicuꝫ ex quatuor elementis componi ⁊ ex quatuor humoribus vegetari Quintum remedium fuit bap tiſmus. Eſt autem triplex baptiſ mus quem xpriſtus aſſumpſit. .ſ. fluminis. flaminis ⁊ ſāguinis. Baptiſmum fluminis accepit in Iordane vt aquas ſanctificaret. Omnia em̄ elemēta erant immū da: ſed xpriſtus ea ſanctificauit. Nam ſanctificauit terrā per ipſā gradiendo. Aquam in ipſa ſe ba ptizari faciendo. Aerem: non ſb̓ tecto ſed in acre mortē paciendo. Ignem. ſpiritum ſanctū in ſpecie ignis mittendo. Secundo bapti ſari voluit baptiſmo ſanguinis. vt nos a peccatis lauaret. Apoc̄. 4. Lauit nos a peccatis noſtris in ſanguine ſuo. Siuſdem Laue runt ſtolas ſuas ⁊ dealbauerūt eas in ſanguine agni. Ptꝫ ꝙ ſā gulis xpriſti habet de albare ad in ſtar lactis. Lac enim dicitur eſſe ſanguis dupliciter excoctꝰ. Ve re igitur ſanguis xpriſti adīſtar lactis habet dealbare: qui nō tan tum dupliciter ſed quadruplicit̓ fuit excoctꝰ a igne amoris. dolo ris. compaſſionis. de quibus ſu pradictū eſt. Tercio fuit bapti ſatus baptiſmo flaminis vt de ſu a plenitudine nobis effunderet. Ioh̓ a. De plenitudine eius oēs accepimus ⁊cͣ. In alijs enim ſan ctis fuit plenitudo inſtar vaſis. qꝛ hūerunt graꝫ ſufficientē In v gine beata fuit plenitudo inſtar fontis. qꝛ habuit gratiam iugit̉ emanantē. In xpriſto auteꝫ ple nitudo gratie ad inſtar fluminis qꝛ habuit gratiaꝫ omnibus af fluentem. ¶ Sermo ſecundus. Ocabitur nomē eiꝰ ema nuel. Vſa. vij. Circumci Ro ſcd̓m bernardum ꝑti net ad veritatem humanitatis. Nomen vero gloriam indicat ma ieſtatis MHabuit autem xpriſtꝰ quatuor ꝓpria nomina ⁊ quatuor cognomina. Propria aūt nomi na ſunt. iheſus. xpriſtus. filiꝰ dei. ⁊ emanuel. ¶ Primum igitur no men eſt ihelus quod interpreta tur ſalus vel ſaluator. Ipſe enim ſaluauit nos a pctō origīali. mor tali ⁊ veniali. Ideo dicitur Luc̄. i. Ipſe enim ſaluum faciet popu lum ſuū a peccatis eoꝝ. ¶ Ad tria peccata ſaluanda xp̄s tria vulne ra accepit.ſ. vulnꝰ lateis vt ſalua ret originale. qꝛ eua de latere viri ca̓t formata/ a qua originale ince pit. Vulnus manuū vt ſaluaret actuale qꝛ ī manibus oꝑapo deſi gnatur. Vulnꝰ vt peduꝫ ſanaret veniale/ qꝛ ꝑ pedes deſignant̉ affe ctus Secundū nomen eſt xp̄us qd̓ interpretatur vnctus. Ipſe ē nim fuit vnctus a patre cariſma tis vnctionē. Os. Vnxit te deus deus tuus ⁊cͣ. Amatre vnctione lacrimationis in mortē. Thobie decimo. Flebat igitur eius mat irremediabilibꝰ lacrimis. A mag d gna vnctione deuotionis. Ioh̓is xij. Maria accepit libram vngen ti nardipiſtici ⁊cͣ. A iudeis vncti one ſanguinis. Gene. xxvij. Tu lerunt tunicam eius ⁊ in ſangui ne hedi quem occiderant tinxer̄t Tercium nomen eſt filius dei(et ꝙ hoc nomen ſibi cōueniat mul tis modis oſtenditur. vt dicitur Lucen. filius altiſſimi vocabitur. Primo natiuitate. qꝛ ex deo non poteſt naſci niſi deus. Osͣ. Ex vte ro ante luciferum genui te. Natu ra. qꝛ eandem cū patre habet na raꝫ. Ioh̓. x. Ego ⁊ pater vnum ſu mus Poteſtate. Ioh̓. v. Quecimn qꝫ pater fecit: hec ⁊ filius ſimilit̓ faciet Profeſſione. quia profeſſi o ſiue proteſtatio facta eſt a pa tre de celo. Math̓. xij. Tu es filiꝰ meus dilectꝰ. Ab apoſtolo in mu do. Math̓. xvi. Tu es xpriſtus fi lius dei Ab angelo de paradiſo Luce.. Hic erit magnus ⁊ filiꝰ al tiſſimi vocabitur. A demonibus de inferno. Math̓. v. Quid michi ⁊ tibi iheſu fili dei ſummi? Quar tum nomen eſt emanuel: quod interpretatur nobiſcuꝫ deus IIpē enim generaliter eſt nobiſcum ꝑ potentiam. Heb̓.. Portans om ma verbo virtutis ſue. Specialiter Ꝙ vbi duo per gratiam. Math̓. vel tres ꝯgregati ſunt ⁊c̄. Sīgula riter ꝑ nature vnionem. Ioh̓is ⁊ Verbum dei caro factuꝫ eſt. ⁊ hī tauit in nobis. Sacramentaliter per fui corpotis dimiſſionem Ma thei vltimo. Ego vobiſcū ſum om ¶.. ogr nibus diebus ⁊cͣ. ¶ Secundo ha vin a. Xvi. buit quatuor cognomina q̄uoꝝ primum traxit a patria. ⁊ ſic dic tus eſt Iheſus nazarenus qui in terpretatur floridus. Ipſe enim fuit floridus ⁊ odoriferus. Iuxta illud Geneẜ. xxvij. Ecce odor filij mei ſicut odor agri plem ⁊cͣ.(In xpriſto enim tanꝙͣ in agro pleō. fuit lilium candens in natiuitate Cantico. ij. Ego flos campi ⁊ lili um conuallium Fuit viola liui dain flagellatione. Vſa. liij Fiuſ liuore ſanati ſumus FFFuit roſa ru bens in paſſione. Eccleſiaſt. xxiiij Quaſi plantatio roſe in iherico. ¶ Secundum cognomen traxit a prouincia. ⁊ ſic dictus eſt Ihe ſus galileus. Galilea autem traſ inigratio dicitur priſtus e mim aſſumpſit mortalitatem quo ad corpus. paſſibilitatem quo ad a minā. multipliceꝫ miſeriam quo ad vtrumqꝫ. Sed illud in reſurre ctione tranſmigrauit. de mortali tate ad immortalitatem quo ad corpꝰ/ de paſſibilitate ad impaſ ſibilitatē quo ad animam. de mi ſeria ad gloriam quo ad vtrum. qꝫ. Leo papa. Poſt paſſioneꝫ in firmitas in virtutem. mortalitas in eternitatem. contumelia tran ſiuit in gloriam. ¶ Tercium cō gnomen tranſit ad parentelam ⁊ progeniem ſuam. ⁊ ſic dictus eſt Iheſus filius dauid. Inter ei ceteras virtules datud habuit humilitatem. pietatē. gratie ple nitudine. Fuit enim filius dauid non tm̄ carne: ſed etiam moꝝ ſi militudine. Habuit em̄ humili tatē. Math̓. xi. diſcite a me qꝛ mi tis ſum ⁊ humilis corde. Pietatē Luce. xx. Videns ciuitatem fleuit ſuꝑ illam ⁊cͣ. Gratie plenitudi nem. Psͣ. Vnxit te deus deus tuꝰ oleo leticie pre conſortibus tuis. L Quartum cognomen traxit ab e uentū. ⁊ ſic dictus eſt Iheſus cru cifixus. Math̓ xj. Iheſum quei tis nazarenum crucifixum.(Pul chꝝ eſt cognomen/ quod oſten dit eius victoriam ⁊ triumphū qꝛ pe x paſſionem demonibus tri umphauit. Colo. iij. Expolians principatus ⁊ poteſtates ⁊cͣ. Qd̓ oſtendit eius meritum. qꝛ melto paſſionis gloriam reſurrectioniſ meruit. Phili. ij. Humiliauit ſe metipſum factus obediens ⁊cͣ. Propter quod ⁊ deus exaltauit illum. ⁊ dedit illi nomen quod ē ſuper omne nomen quod nomē dat nobis exemplum vt ſi voluꝰ regnae̓ in celo ſtudeamus pro ip ſo patiꝙ Pe. ij. Xpriſtus paſſuſ eſt pro nobis vobis relinquens ⁊cͣ Rmuis enim ſit omnipotens tria tn̄ ſunt q̄ non p̄t Non em̄ po teſt petenti veniā denegare. ij. thi j. Negare ſeipſum non pōt. mo. ij Non poteſt immerito gratiā au ferre. ſicut dicit Anſelmus Non poteſt innocentem punire. Gen̄. xix. Feſtina ⁊ ſaluāre. qꝛ non po tero facere quicꝙͣ donec ingredia ris illuc ¶ Sermo tercius eiuſdem. Nfans octo dieꝝ circum cidetur in vobis ⁊cͣ. Gen̄ ij. Quāuis autem iheſus L fuerat puer ⁊ infans octo dierū: tamen circunciſione non indige bat. Cum enim circumciſio erat data contra peccatum. ⁊ quoniā xpriſtus fuerāt ſine peccato: ideo non indigebat tali remedio. Ber nardus. Ꝙ rion fecerat peccatuꝫ res ipſa inanifeſtat. ꝙ non ꝯtra xerit: multo fortius probat pris diuinitas ⁊ matris integͥtas. Eſt em̄ ei pater ab eterno.ſ. deus in quo non cadit pctm̄. Eſt ei mater ex tempore.ſ. virgo. nec potuit pa rere in corruptio incorruptelam Notandum aūt eſt ꝙ fuit circū ci ſus xpriſtus a parentibꝰ inꝑ te corporis. Primam autem cercu ciſionem voluit accipere: non ꝓp ter indigentiam ſed ꝓpter ꝯgruē̓ tiam. Congruum autem fuit vt xpriſtus circumcideret̉ multipli ciratione. Primo vt legeꝫ imple ret. Roma. xv. dico enim xpriſtu ihēſum miniſtrū fuiſſe circumciſi onis ꝓpter veritateꝫ dei ad confir mandas ꝓmiſſiones patrum⁊c Secundo vt in carnationis miſtei um dyabolo occultaretur. Sicut enim auis volens capere cibum capitur ab hamo. Sic dyabolus videns xpriſtum crucifixum volū it ipſum tanꝙͣpurum hoīem cape re in carne ⁊ captus eſt a deitate. Iob.xl. Nunquid illudis ei qua ſi auem. Tercio vt ꝯmunitateꝫ commendaret. Bernar. Amator ꝯmunitatis quomodo illam deſe reret ⁊ alios ſcandaliſae̓t. Sicut enim modo ſcandaliſantur xp̄ia in videntes aliquē de genere xp̄i anorum non baptiſatum ſic ⁊ iu dei videntes aliquem non circūci ſum Quarto ne iudei ſe excuſarēt dicentes. Ideo te non recipimus. quia contrafacis legi noſtre ⁊ de populo noſtro debes perire. Iux ta illud Gen̄. xvij Maſculus cuiꝰ prepucij caro circunciſa non fue̓ rit: delebitur anima eius de popu lo eius Quinto vt noſtram natu ram ſanaret Sicut enim ſit circū ciſio in vno membro vt totuꝫ cor pus ſanetur: ſic xpriſtus voluit ndum aūt ti circumcidi vt totum corpus eccle xpriſtus. ſie ſanaret. Colo. ij. Circumciſi eſ tis nō circuniciſione manu facta in expoliatione carnis: ſed in cir cumciſionē xpriſti. Secundo fuit circumciſus a iudeis in omnibuſ ſenſibus corporis ſui. Primo qn tum ad aures. qꝛ detraxerunt po tentie ſue. Luce. xi. In beelzebub principe demonioruꝫ eijcit demo ma. Sue ſapientie. Ioh̓. viij. Tu prai de teipſo teſtimonium perhibes teſtimonum tuum non eſt veꝝ Sue miſer. cordie Mathei deciuio quinto ūemurabant̉ phariſei ⁊ ſcribe dicētes. quia hic peccato res recipit ⁊ manducat cum illis Secundo quantum ad viſum. E miſit enim lacrimas compaſſio nis in ciuitatis Iheruſalem ſubū̓ ſione. Luce. xxij. Videns Iheſus ciuitatem iheruſalem fleuit ſuper illam ⁊cͣ. Lacrimas amoris in la zari reſuſcitatione. Ioh̓. xi. Lacri matus eſt iheſus ſcilicet ſuper La zarum amicum ſuuꝫ Lacrimas do loris in ſua paſſione. vt habetur ad Heb̓. ij. Cum clamore valido ⁊ lacrimis ſe offerens exauditus ē pro ſua reuerentia. Tercio qua tum ad eius olfactum Habuit ei odorem grauem. fetidum. fetidio rem. fetidiſſimum. Odor grauis ⁊ fetidꝰ cauſabatur ex poculo mir rato ⁊ abſintheato. Odor fetidior cauſabatur ex ſputis iudeorum. ⁊ ex cadaueribus iudeoruꝫ. Odor fetidiſſimus cauſabat̉ ex ſpurci cijs peccatoꝝ. Peccata em̄ aerem inficiunt ⁊ fetiduꝫ reddunt. Osͣ. Corrupti ſunt ⁊ abhominabiles facti ſunt in iniquitatibus ſuis. Quarto quantū ad guſtum qꝛ a maꝝ potum ſibi ꝓ pinauerunt.ſ. vinum nixtum cum felle. aceto ⁊ mi rra. vt fel venenaret. mnirra a marificaret. acetum quod eſt pe netratiuum. venenum fellis ⁊ a maritudinem mirre per totuꝫ cor pus deduceret. Riuinto quantū ad tactum. Habuit enim manꝰ ligatas vinculo amoris. et hoc quando.ſ. fuit flagellatus ad co lumnam. Eccle. vij. Ne accidieris in vinculis eius. Habuit ꝑfora tas largitate muneꝝ. Psͣ. Aꝑis tu manum tuam ⁊ imples omnē animal benedictōne. Habuit cru cifixas in exemplū penitentie fiā lis. Clauus aūt quo homo affigi tur cruci xpriſti eſt timor dei. Os Confige timore tuo carnes meaſ In hijs quinqꝫ ſenſibus xpriſtꝰ voluit circūcidi vt culpam eue ſa naret ⁊ nos circuncidendos eſſe doceret. Eua aūt incircūciſas ha buit aures: quando ſuggeſtioni ſerpentis eas accōmodauit. Ocu lum quando pomum vetitū aſpex it. Olfactum: quando ad odorem pomi nimis allecta fuit. Guſtuꝫ quando ipſum comedit. Manus quando eas ad ipſum extendit Nos etiā debemus in hijs quinqꝫ ſenſibꝰ circūcidi.ſ. in viſu a laſci ua ꝯſideratione. qꝛ ſicut dicit̉ Ihe remie. vi Aſcendit mors per fene ſtras veſtraſ In auditu a nociua auditione.ſ. detractionis. Eccle. Si iordeat ſerpens in ſilentio: ni chil minus habet qui occulte de trahit. Et ādulationis. Vſa. xiij. Sirene in delubris voluptatis. E rit ꝓ ſuaui odore fetor. Inguſtu a ciboꝝ ꝯſideratione. Exo. vij. In circumciſus labijs ego ſum. In factu a remiſſa operatione. Vſa. .x. Remiſſas manus ⁊ ſoluta ge nua erigite. ¶ Sermo quartus. Ocatum eſt nomen eius liheſus. Luce. ij. Iſtud no men iheſus eſt glorioſu ſua ſublimitate. virtuoſuꝫ ſua po teſtate. ⁊ delicioſum ſua ſuauita te. Sublimitas enim oſtenditur ad Phil̓. ij. deus exaltauit illuꝫ ⁊ dedit illi nomen quod eſt ſuꝑ omne nomen. Ipſum quideꝫ ha bet in reuerentia deus: ideo dicit̉ ꝙ deus illum exaltauit. Habet in reuerentia angelus. Vnde dicit̉ ꝙ in nomīe iheſu omne genufle ctatur celeſtium ⁊cͣ. Habet in r̓ue rentia omnis creatura rationalis Ideo dicitur. Et omnis linguacō fiteatur. quia dominꝰ noſter ihe ſus xpriſtus in gloria dei patris eſt. Habet in reu erentia creatura rationalis. ideo dicitur terreſtriū Secundo eſt virtuoſum ſua po teſtate cuiuˢ virtus notatur Mar ci. vltimo. In nomine meo de monia eijcient. Tercio delicio ſum eſt ſua ſuauitate. delectat̉ guſtum ſua dulcedine. Si quis e nii bolum haberet in ore quodi omni tempore melle circumdatū eſſet: non tantam dulcedinem ⁊ ſuauitatem ſentiret. Iſtud nomē iheſus triplici dulcedīe eſt inuo lutum ſcilicet dulcedine diuinita ti s. carnis ⁊ anime. Iſte eniꝫ tres ſubſtantie dulciſſime ſūt in xpo. quibus eſt hoc nomen iheſus in uolutum ⁊ ſuaue ⁊ duiciſſimum Ideo dicit Nsͣ. Guſtate ⁊ vidēte quoniā ſuauis eſt dn̄s. Secundo delectat audituꝫ ꝑ melodie ſuaui tate. Sonus quidā melodie ꝯſur git ex flati in vas muſicū. Flatꝰ eſt diuinitas. Vas muſicū ē cor pus dominicuꝫ. ⁊ ex hac duplici natura diuina.ſ. ⁊ humana ꝯſur git tanꝙͣ muſicꝰ hoc nomē ih̓us qd̓ ſpiritualem auditum delectat. Vnde Bern̄. Iheſus in ore mel. in aure melos. ⁊ in corde iubilus. Tertio delectat viſū ꝑ ſpetiei amē nitatē. Oculꝰ non delectatur circa colores extremos.ſ. album vel ni grū. ſed circa mediū.ſ. virideꝫ. Cō lor albus eſt viſus diſgregatiuꝰ ⁊ ſic ē ip̄a diuinitas ad cuiꝰ aſpe ctū oculus cordis nō poteſt aſſur gere p̄ ſue lucis immēſitate Color inger eſt humaītas ad cui aꝰ ſpe ctū oculꝰ nō poteſt aſſurgere p̄ nimia ꝯpaſſionē. Ideo xp̄s quod dam tempamentū nobis fecit ⁊ nomē iheſus ſibi ip̄oni voluit qd̓ eſt quaſi color mediꝰ ex albodiui nitatis ⁊ ingro humanitatis cau in bo ſatꝰ. cū ſibi ꝯpetat racōe vtriuſqꝫ natue̓. Color inger ē humanitas eiꝰ in paſſione nimiū denigrata. Quarto delectat olfactum ꝑ odo rū magnitudine. In xp̄o quidē fu erūt tres ſpeties aromatice.ſ. bal ſamū nature diuine cinamoniū deuote anime ⁊ imiera carnis mor tificate. Eccī. xxiiij. Sicut cinamo mū⁊ balſamū aromatizans ⁊cͣ. Ex hijs cōſurgit aromaticꝰ odor.ſ. hoc nomēitoſus qd̓ eſt cōndituꝫ balſaniō diuinitatis pretioſo. ti namonio ame deuole ⁊ mirra car nis mortificate. Quinto delectat factum pre ſui mollitie ⁊ lenitate Tactꝰ non delectatur cirta dura ſed mollia. nec circa rigida ſꝫ fle xibilia. nec circa aſpea̓ ſed māſue ta. Olim em̄ deus erat durus ad inferendam iuſtitiam. Sapīe. xi. Illos tanꝙͣ durus rex interrogāſ condemnaſti. frat rigidus ⁊ infle xibilis ad veniā. Psͣ. Reges eos in virga ferrea. Habebat aſperita tem per ſeueritatem nimiā. Iob. xx. Mutatus eſt mihi in crudeleꝫ Sed modo Chriſtꝰ eſt vnctꝰ psͣ. Vnxit te deus deus tuus oleo leti cie pre conſortibus tuis. Et idb fa ctus eſt mollis ad miſericordiā: flexibilis ad veniam. mitis ad g tiam. Rogemꝰ ergo dominū ⁊cͣ. ¶ In fpiphania dn̄ ſermo pͥmꝰ Cce magi ab oriēte ve nerunt in bethleem et cetera. Mathei ſecūdo. i ÿn Thriſtus in hunc mū dum venit vt regnum ſuum recu peraret/ ⁊ dyabolum inuaſoreꝫ ei ceret Iohannis quarto. Nunc iu ditium eſt mundi: nūc princeps huius mundi eicietur foras. Et ideo milites ſue curie ad ipſum ve nerunt ſibi gratias āgere. dicēteſ Luce ſecundo Gloria in altiſſimiſ deo ⁊ cetera deinde viſitauerunt eum populares paſtores vt eiꝰ dominum r̓cognoſcerent. Hodie autē viſitauerūt eum principes ⁊ barones vt ſibi fidelitatē facerēt ⁊ munerā offerrent Ideo dicitur Ecce magi venerunt Circa iſtos reges quatuor ponuntur. Primo ipſorū ſapientia. dicuntur enim magi a ſapientia. Naꝫ grece phi loſophus hebraice ſcriba. latine ſapiens perſe magꝰ vocatur. Eo rū auteꝫ ſapientia in hoc apparet ꝙ xp̄m ſapienter queſier̄t ex eo ꝙ habuerunt deſideriū ipſum in quirendo. ſtudiū in interrogādo ⁊ manſuetū animuꝫ in acquieſcē do. Et quia iſta habuerunt. Ideo xp̄m inuenire meruerūt. Magnū em̄ deſideriuꝫ habuerūt. quia ſin .y. 79. gulis ānis ſuper monteꝫ victoria lem aſcendebāt ⁊ vt ſtellaꝫ a ba laam ꝓpheta predictā deꝰ eis oſtē deret exorabant Sapiē. vj. Preoc cupat eos q̄ ſe cōcupiſcunt vt ſe illis prior oſtendat. Secundo ha buerunt ſtudiū in interrogando dicentes. Vbi eſt qui natus ē rex iudeorū. Interrogabant a ſapīe tibꝰ ⁊ legiſdoctoribꝰ. Thobie. x. Conſiliuꝫ ſemper a ſapīēte ꝑ qui re⁊ de re vtili ⁊ neceſſaria: non cū rioſa. Eccī. vij. Ne dicas quid pu tas cauſe eſt ꝙ priora tēpora me liora fuerūt ꝙ nunc ſunt. Stulta enim eſt huiuſcemodi interroga tio ⁊cͣ. Et interrogauerunt cauſa inueniendi ⁊ addiſcendi: nō tēp tandi. Idd dicitur Math̓. xxij. In terrogauit euꝫ vnus legiſdoctor temptans eum. Eertio habue rūt animū māſuetū in acquieſcē do. Triplex enim inſtructio facta ē eis. Vna in celo per ſtellā. Alia ab homine ꝑ ꝓphetam. Tertiā a deo ꝑ reuelationem diuinaꝫ ſiue internam. Acquieū erunt igit̉ ſtel le. eius ducatum ſequentes. ꝓphe tatum locū natiuitatis querētes Inſpiracōni diuine obediēdo. ad herodem nō reuertētes. Sed multi ſunt qui inſtructōnibꝰ creaturaꝝ nori acquieſcunt. cū tamen dicit̉ ad Roma. i. Inuiſibilia deia crea tura mundi per ea que facta ſunt intellecta conſpitiuntur. ⁊ verba dei ꝯtemnunt. Prou̓. j. Sapiētiaꝫ atqꝫ doctrinam ſtulti deſpitiunta diuinam inſpirationeꝫ extīguūt pri. Theſſa. quinto. Spiritum in vobis nolite extinguere. Secundo ponitur eorū ſollicitudo ⁊ diligentia. cum dicitur Ab oriē te venerunt iheroſolimam(voluit autem deus primitias gentium potiꝰ vocare ab oriente ꝙͣ ab alia regione ex eo ꝙ regio orientalis erat odioſa ⁊ immunda ⁊ male dicta. Odioſa quidem ex eo ꝙ or tum habuerat prima preuarica tio Voluit igitur deus glorioſuſ vt vbi fuerat principium noſtre preuaricationis. ibi ꝓdiret in ge tibus principiuꝫ noſtre iuſtifica tionis Hinc eſt ꝙ dominꝰ noſter iheſus Chriſtus ī cruce poſitꝰ ha buit dorſum verſum ad orientē vl dicit dyoniſius in libro quarto. Vultū ad occidentem vertebat: ad ſignificandū ꝙ culpam ibi cō tracta poſt dorſum poſuerat. nec vlterius ipſiꝰ recordari volebat. Sccundo erat imimūda/ quia fuit prima effuſione ſcilicet abel feda tar per funera incenſoꝝ ydolatrͣ rum maculata. Et ideo voluit deꝰ vt que immunda fuerat effuſio ne ſanguinis: mundae̓tur ꝑ aſꝑ ſione noui fideris. Hinc ē ꝙ dn̄s ad celum aſcendeijs ad orientem aſcendit. iuxta illud Psͣ Qui aſcē dit ſuper celū celi ad orientem/ vt per ſacram aſcenſione ſui corpoīs mundaretur infectio aeris. Ger tio erat maledicta. qͥa prima ma ledictio ibi fuit data/ quādo dixit Gen̄. ij. Maledicta terra in opere tuo. Voluit igitur deus vt vbi or tum habuit maledictio: ibi orire tur in gentibꝰ prima benedictio. Hinc eſt ꝙ licet iudei adorent ad occidentē. ſarra ceni ad meridieꝫ. chriſtiam tn̄ ad orientē adorant ex eo ꝙ prima bn̄dictio gratie ve nit ab ipſo. Sapiē. xvi. Sed p̓ue nire ſolem ad bn̄dictionem tuaꝫ ¶ Caexto ponitur aduentꝰ eo rū cauſa motiua. cū dicitur Vidi mꝰ ſtellā eius in oriente. Circa qd̓ notandū ꝙ ꝑ quatuor moti ſunt ad veniendū. Primo ꝑ ſtellaꝫ ap parentē videbāt em̄ ipſā differre ab alijs in ſitu. quia nō erat in fir mamiēto cū alijs fixa. nec in ethe recum planetis. ſꝫ in aere vicina Io terre. In motu qͣꝫ ẜm damia. Quā doqꝫ mouebatur ab oriente in oc cidentē. quādoqꝫ ab aquilone in auſtꝝ. qn̄qꝫ ab oriente in meridi em. qn̄qꝫ a meridie in aquiloneꝫ Sic em̄ ẜm Criſoſto. iacet paleſti na r̓ſpectu ꝑſidis. In luce. quia lu cem ſuā talis claritas nō poterat obumbrare. In illuminacōnis tē pore: qꝛ non ſolū nocte ſed etiā in die lucebat In illūinacōnis inter pellacōne: qꝛ qn̄qꝫ occultabatur: qn̄qꝫ appae̓bat/ cū alie ſtelle non occultarēt̓ niſi per intrinſecus im pedimentū Secūdo moti n̄ ſūt ad veniendū niſi per angelū imperā te m. Auguſtinꝰ in ſermone Aqͣ bus magi audierūt ꝙ talis ſtel la pueruꝫ natum ſignificaret. fecto ab angelis aliqua monicio ne reuelationis. Et ſubdit. Potu erunt illis angeli dicere. Ite adoā te eum vbi natus eſt. ⁊ ſimul in dicare qualis quantuſqꝫ ſit. Ter tio moti ſunt ad veniendum per puerum alloquentem Nam ſicut refert Criſoſtomꝰ. Magis ſuper montem exiſtentibus. ſtella ha bens formam paruuli pueī in cu ius capite erat crux: ad eos deſcē dit/ eiſqꝫ dixit vt in iudeam perge rent ⁊ natum puerum inu̓eniret Quarto moti ſunt ad veniendū per diuinam inſpirationem reue lantem. Vnde etiā dicit leo papa Propter illam ſtelle ſpetiem qui corporeum incitauit ob tutum ful gentior veritatis radius eorum corda ꝑdocuit. Bern̄. Profecto q̄ magos adduxit ipſe ⁊ inſtruxit Qui ꝑ ſtellā foris admonuit ip̄e in occulto corda edocuit Iſti ſunt quatuor nuncij ꝑ quos Chriſtus nos ad ſe vocat.ſ. per predicatorū inſtructioneꝫ. Iſti ſunt angeli dei ꝑ ſue gratie oblacōnem Iſta eſt ſtella dei per interiorem amonitio nem iſta eſt inſpiratio dei per ſue paſſionis memoratione. Iſta ſig nantur per pueꝝ dei qui in capite crucē gerebat. Sed multi ſunt ob ſtinati ꝙ ad ipſū venire ꝯtemnūt Vnde ait Prouerb̓. pͥ. Vocaui ⁊ rennuiſtis extendi manū.ſ. in cru ce ⁊ nō fuit qui aſpiceret. deſpexi ſtis omne conſiliū meum.ſ. inſpi rationem meam que veſtra vitia arguebat. Triplex eſt adoracio .ſ. latrie ⁊ hec ſola ꝯpetit deo. Secū da yꝑdulie ⁊ hec debetur ſoli vir gini marie. Tertia dulie ⁊ hec ꝯpe tit omnibꝰ ſanctis dei ⁊cͣ. ſeu eoꝝ cuilibet ¶ Quarto ponitur eoꝝ de uota oꝑatio. quia ꝓcedētes obtu lerūt auꝝ. thus ⁊ mirram Et hoc triplici de cauſa ⁊ racōne. Prima cauſa ſpectat ad pueruꝫ. In auro oſtenditur regia poteſtas: qd̓ ſb̓ diti offerunt ꝓ tributo. Per thꝰ oſtenditur diuina maieſtas: qd̓ pertinet ad ſacrifitiū deuotorum Per mirra oſtenditur humana mortalitas que pertinet ad ſepul turaꝫ mortuoꝝ Secunda racō ſpe ctat ad matrem. Offertur aurum marie ꝓpter eiꝰ inopiam ſubleuā dā Thus propter ſtabuli fetori Et mirram ad teneritudinem pu eri cōfortandam. Tertia racō ad nos ſpectat. Offeremꝰ enim aurū vere dilectionis ipſum ſuper oma diligendo. Offeremus thus inti me deuotionis. Et mirram amare penitentie ⁊ contritionis. Oꝙͣ fe lices iſti magi fuerunt quia ſtelle luce Chriſtum inuenerunt. ange lo duce redierunt in patriam. pa cifice vixerunt. in crucem Chriſti crediderunt. ⁊ tandem ad veram gloriam peruenerunt. Ad quam nos perducere dignetur. Qui⁊cͣ. ¶ Sequitur ſermo ſecūdꝰ eiuſdē Agi ab oriente venerunt Aduentus magorum de ſcribitur quantū ad tria Primo quantū ad locum cuꝫ dici tur. Ab oriente venerunt. Secūdo quantum ad ducatum cum dicit̉ Vidimꝰ ſtellaꝫ eius. Tertio quā tum ad finem intentū cū dicitur. Et veniinꝰ adorare eū ⁊cͣ. Primo em̄ deſcribitur quantū ad locum cū dicitur Ab oriēte ⁊cͣ. In oriente quidem ortum habuit peccatū in iidie. quia cayn cuꝫ deberet offer re munera ſpicas caloſas ſibiob tulit. Ibi etiam ortum habuit cō fuſio lingue. Sed iſti beati magi in oriente geniti contra vitium in uidie habuerunt mutuam carita tem ⁊ dilectionem. quia ipſi con corditer ⁊ amicabiliter venerunt Scd̓m autem eccleſie rep̄ſentatio nē vnus fuit adoleſcens: aliꝰ vir. tectius ſenex. Adoleſcentes cōſue uerunt eſſe temerarij ⁊ preſūptū oſiviri ſuꝑbi ⁊ ambitioſi. Senes iracundi auari ⁊ ſuſpitioſi. Fuit igitur miꝝ ꝙ iſti quibꝰ tanta ea̓t moꝝ diuerſitas ſic pacifice vene ruxit. Vſa. xi. Vitulus leo ⁊ ouis ſimul morabūtur: ⁊ puer ꝑuulꝰ minabit eos. Per vitulū ſignat̉ adoleſcens laſciuus. Per leoneꝫ vir ſuperbꝰ. Per ouē que habet anhelitum fetiduꝫ ⁊ paucitatem dentiū ſenex intelligitur. Iſti con corditet morati fuerūt. ⁊ puer ꝑ uulus. in cunabulis exiſtēs eos ad ſeminauit. Secūdo ꝯtra pec Iabritira. catū auaritie habuerunt liberali Aduentuis tatē. Vnde dicitur. Aꝑtis thezau ris ſuis ⁊cͣ. Nō em̄ aperuerūt eo? herodidi uiti: ſed xpo paupei̓: nec rimo in via ſed cum ad xp̄m ꝑuenerūt quia nō ſūt aliquā danda ꝓpter apparentiā ſed ꝓpter laudem diui nam: nec dedeūt vilia ſꝫ pretioſa quia theſauros. Tertio ꝯtra con fuſionē lingue habuerūt lingue vniformitatem. Non em̄ linguas valauerūt ſed vna ⁊ concordi lin gua dixerūt. Venimꝰ adorare cū Ec̄ cum multa impedimenta retra hētia eis occurrerent ne ipſuꝫ q̄re rent vel ado arent.ſ. difficultas iti neriſ. amiſſio fideris. tinior regis vilitas naſtentis. pauꝑtas ⁊ pe nuria matris. Secūdo deſcri bitur aduentus magorum quan cum ad ducatum. cum dicitur Vi dimus ſtellam eius Voluit autē dominus natiuitatem ſuaꝫ potiꝰ per ſtellam ꝙͣ ꝑ aliam creaturaꝫ reuclare. Et hoc triplici racione. Primo vt incarnationis miſteriū oſtenderet Stella enim eſt corpꝰ. celeſte a luce ſolis irradiatū. Lux ſolis eſt diuinitas que tūc corpꝰ chriſti irradiauit quando ſe car in vniuit. Et quando ſolem in ſe reſpicere non poſſumus videmꝰ etiam lucem in fidere. in nube ⁊ in monte. Lux igitur diuinitatis cor pori ſe vniens a nobis videtur tā ꝙͣ in fidere. Apocalipẜ viceſimoſe cundo. Ego radix dauid ⁊ ſtella candida ⁊ matutina Tanꝙͣ in nu be. Vſa. decimonono. Aſcēdet do minus ſuꝑ nubem leuem ideſt ſu per carnem a peccati pondere īmu nem. Tanꝙͣ in monte. Vſaie. ij. Erit ī nouiſſimis diebꝰ p̄ꝑatus mons domus domini. Secūda ra tio eſt vt lingua celi daret ſibi te ſtimoniuꝫ. Eſt enim quadruplex lingua ſcilicet diuina. angelica. humana ⁊ celeſtis. Locuta ergo fuit lingua diuina. Pſalmiſta Filius meus es tu. ego hodie ge nui te. hingua auteꝫ angelica cū dixit Luce ſecundo. Natus eſt vo bis hodie ſaluator. Līgua huma na dicens Vſaie octauo. Ecce vir go concipiet ⁊ pariet filium. Nō reſtabat niſi vt loqueret̉ lingua celeſtis que quidem hodie locuta fuit. Vn̄ dicit beatus Auguſtinꝰ Quid erat illa ſtella niſi mirifica līgua celi quē narrat gloriā dei? Tertia ratio eſt vt magos ꝑ ſen ſibilia ad diuina manuduceret. Naꝫ ſcd̓m dyoniſiū triplex eſt or do aſcendendi in deū.ſ. per ſenſibi lium manuductōne ꝑ intellectua lem oꝑacōnem ⁊ ꝑ immedi atam vnionē. Magi igitur pͥmo vſi ſūt ſenſibili ſtella de ītellectuali ⁊ ſpi rituali ꝓphetia. tandē immediata xp̄i preſentia. Tertio deſcribit̉ eo rum aduentꝰ quantū ad fineꝫ in tentum. cū dicitur. Et venimꝰ ad o rare eū. Adorauerunt ipſum corde qꝛ veram de ipſo fidē habuerunt. Ore quia ipſū regem ⁊ deu⁊ homi ne confeſſi ſunt. Corꝑe quia ante ipſum ſe ꝓſtrauerūt. Et opere qͥa pretioſa munera ſibi obtulerūt. ¶ Sequitur ſermo tertiꝰ eiuſdē. Si eſt qͣ natus ē rex iudo rū? vbi ſupra. Qui reꝫ ali quā multū diligit: perdi tam vel omnino nō habitaꝫ ſolli cite eam querit. Vnde qꝛ rege na tum magi multū amab ant. ideo tam ſollicite requirebāt. Certum eſt em̄ ꝙ illi qui xp̄m nō querūt eū nō diligunt Circa verbū p̄miſ ſum duo ſūt attendēda.ſ. ſaluato ris ꝑfecta deſcripcō cū dicitur. rex iudeoꝝ. qui natꝰ eſt Secundū eſt ſollicita requiſitio. cū dicitur. vbi eſt. Circa primū nota ꝙ magi tā ꝙ ſapientes deſcribūt xp̄m qua tum ad dignitiuaꝫ humititatem ẜm naturā humana. cum dicunt Natꝰ eſt. Et quantum ad eiꝰ rec am dignitatem ẜm naturaꝫ diui uam. cum addunt. rex iudeoꝝ. S quia de eiꝰ natiuitate ſatis in na tali dictum eſt. nūc videamꝰ deciꝰ regi a dignitate. Ipē ē de quo dici tur in Apoca. ꝙ habebat in femo re ſuo ſcriptuꝫ. Rex regū ⁊ dominꝰ dominantiū. qd̓ etiaꝫ ẜm homine oeſtn̄di teē veruꝫ. Noꝝ igitur ꝙ Chriſtꝰ fuit rexꝓpter excellentiaꝫ dignitatis. ꝓpter altitudinem po teſtatis. propter profunduꝫ luci diſſime veritatis. propter affluen tiaꝫ bonitatis. dico ꝙ xp̄us rex fu it ꝓpter excellentiā dignitatis ā te em̄ ẜm naturaꝫ hominis digni tatis exiſtit ꝙ omnē creaturā pre ceſſit ita ꝙ dominꝰ omnis creatu re factꝰ ſit. ixta illud pͣsͣ. Ego pri mogenitu ponā illū: excelſū prere gibꝰ terre. Siue em̄ reges terre di catur homines: ſiue celeſtes virtu tes. Chriſtꝰ omnibꝰ maiore. Vn de generaliter dicit̉ in psͣ. Adora būt eum omnes reges terre: om nes gentes ſeruiēt ei. Secūdo fuit rex ꝓpt̓ altitudine poteſtatis. Naꝫ ſūme poteſtatis fuit. qꝛ omne po teſtatē pr̄is accepit ⁊ potuit eē qd̓ voluit. Vn̄ ei dicit̉ in heſter. dn̄e rex oīpotens: ī dicōne tua cuncta ſūt poſita: ⁊ nō ē qͥ poſſit reſiſte̓vo lūtati tue. deꝰ vniu̓ſoꝝtu es. Vn̄ d̓r i ps. Nō ē ſimil̓ tibi ī dijs dn̄e Et ſeqͥtur. Quis nō tīebit e o rex gentiū. psͣ. Regnuꝫ tuū. regnum omniū ſeculoꝝ: ⁊ dominacō tua in omni generacōne ⁊ generacō nem. Tertio fuit rex ꝓpter ꝓfun dumi lucidiſſime veritatis. Nichil cm̄ eſt qd̓ neſciat cū ſummaꝫ ſa pientiā habeat. Et non ſoluꝫ pre terita ⁊ preſētia ſed omnia futua̓ cognoſcit. Vnde de eo dicit̉ ī yſa. xxiiij. Legifer noſter. dominꝰ nr̄. iudex noſter. rex nr̄. Ipſe ſalua bit nos. Conſtat ꝙ ad legiſlato rem ⁊ ad iudicē ⁊ ad regē ꝑtinet eē ſapientē. Ergo ſi hec tria ſimul in xp̄o fuerūt qꝛ rex fuit: ſapientiſ ſimꝰ igitur fuit. Vnde dicitur de eo yſa. v. Regnabit rex ⁊ ſapiēs erit: ⁊ fatiet iuditium in terra. Si igitur beata ſit terra cuius rex no bilis ⁊ ſapiēs eſt. ꝙͣ nobilis illa patria eſt cuiꝰ rex nobil̓ ⁊ ſapiē tiſſimꝰ eſt. Vn̄ dicit̉. i. Reg̓. x. Bt̄ ſerui tuiqui ſtant corā te ſemꝑ ⁊ audiūt ſapientiā tuaꝫ. Quarto fuit rex ꝓpter affluentiā bonitatis Nā tanta clꝰ affluētia ē ꝙ quicqͥd ſumꝰ quicqͥd poſſumꝰ: quicquid habemꝰ de eiꝰ bonitate poſſidemꝰ Ideo psͣ. ait ſic. Ex altabo te deus meꝰ rex: bn̄dicā nomini tuo in ſe culū ſeculi. Et ſequit̉. Aꝑis tu ma num tuā: ⁊ imples om̄e amīal be nedictione. Cōclude ex oībꝰ ſuprͣ dictis. Si rex nr̄ ē nobiliſſimꝰ nul la ruſticitate fedat̉. Igitur ē reue rendꝰ. Si rex nr̄ ē potentiſſimus: nullo timorē ꝯcutit̉. Igitur metu endꝰ ē. Si rex nr̄ ē ſapientiſſimꝰ: nullo errore decipitur. Igit̉ eſt in oībꝰ audiendꝰ. Si igitur rex nr̄ ē clemētiſſimꝰ: nullo furore ire ſue ſubuertitur. Igitur ē ſuꝑ om̄a di ligendꝰ. Et cū ſit tantus ⁊ taꝫ piꝰ ⁊ tam bonꝰ in omnibꝰ em̄ neceſſi tatibꝰ eſt inuocandꝰ. iuxta illud Heſter. x. Et nūc dn̄e rex abrahā miſerere populi tui: qꝛ volūt nos inimici nr̄i ꝑdere. Tante enim cle mentie eſt rex nr̄ ꝙ ſi videat nos angeloꝝ ſubſidio deſtitutos. ſan ctoꝝ ſuffragio expoliatos ⁊ inimi cō ⁊ morti deſtinatos nō poteſt ſe ꝯtinere ſi pie fuerit exoratus. Vn̄ dicebat ei heſter. dn̄e im rex ſolꝰ nr̄ es. adiuua me ſolitariā: cui p̄ ter te non eſt auxiliū. Et ſequitur ſtatim. qūo ipſa ⁊ omnis populꝰ diuino auxilio ſit liberata. dicūt igitur magi rex iudeoꝝ qͥ natꝰ eſt vbi ēNō querūt ſi natꝰ eſt qꝛ de hoc certi erat. nec quer̄t ſi rex e. qꝛ hoc ſtella teſte ſciebāt. ſꝫ querūt vbi eſt. quia hoc ignorabant. Ii ¶ In purificacōne Marie Sermo primus. Oſtꝙͣ cōpleti ſūt dies purgacōnis marie ⁊cͣ. Luce. ijPreceptū ea̓t Leui. xij. ꝙ mulier pa riens maſculū. xl. die. pariēs vero feminam octuageſimo die ad tē plum cū puero ⁊ puella iret. Pre ceptū etiā fuit Exod̓. decimotercō ꝙ primogenita leuitice ſtirpis ꝟ offerrentur: aliarū verotribuū re dimerentur. Circa hoc auteꝫ qua tu or ſunt querenda. Primo qua re deus ordinauit ꝙ puer quadr̄ geſimo die templū ingrederetur ꝙ quideꝫ fuit vt oſtendatur ꝙ q̄ drageſimo die īgreſſus fit in qd̓ cunqꝫ templum. Nā puer quadrͣ geſimo die ingreditur templum materiale. Amma pueri quadra geſimo die vt ſepiꝰ ingredit̓ tem plū ſuum corporale deꝰ poſt. xl. dies ingreditur templuꝫ ſuūa. ani ma quādo.ſ. decalogꝰ fidei ⁊ qͣtuor euangeliſtaꝝ ſeruat̉. homo iuſtꝰ ꝯpletis. xl. diebus a pn̄ti vita q̄ ꝑ quadrageſimaꝫ ſignificat̉ ingre ditur templum celeſte. Secūdo q̄ ritur quae̓ dies duplicātur in pa riente feminā. qd̓ videtur triplici de cauſa. Vna eſt qꝛ mulier duo peccata ꝯmiſit. qꝛ ſuperbiuit ⁊ ve titum pomū comedit. Ideo dupli ci pena fuit punita. Homo auteꝫ vnum peccatū ꝯmiſit. quia vetitu pomū comedit. Ideo in acquiren do cibum punitus fuit. cum dicit̉ Gen̄. pͥ. In fudore vultus tui veſce ris pane tuo Quia igit̉ homo mu lier duo peccata ꝯmiſit: duabꝰ pe nis punita eſt. vna ē extra vteꝝ ⁊ alia in vtero Secūda cauſa eſt quia per viꝝ ſignantur opera for tia. iſta indigēt vna ⁊ leiū purga tione. quonam aliquādo fiunt cum aliqua negligentia. Eccleſi. ſeptimo. De negligentia purgat̉ cum ꝑ aucis. Per mulierem intel ligūnt̉ opera infirma ⁊ carnalia Et iſta indigent duplici purgat one. vna quia mala. alia q̄a ma le. Tertia cauſa eſt quia femina rum quedam pariunt maſculum ideſt opera virtuoſa. tales poſt qͣ dragīta dies: ideſt poſt preſenter vitaꝫ in ten: plum celeſte ingredi untur. Alie pariūt feminaꝫ. ideſt opera quedam bona: ſed cum ne gligentia facta. talium ingreſſuſ differtur donec ī purgatorio cru ciētur. Alie ſunt ſteriles que ẜm legem maledicte erant. iſti ſūt qͣ a bono torpeſcunt. tales ſteriles maledicūtur. Mathei quinto. Eſu riui ⁊ non dediſtis mihi mandu care. ſitiui ⁊ non dediſtis ⁊ ceteā Diſcedite a me maledicti in igneꝫ ⁊ cetera. Alia ſūt que pariūt mō ſtra. ideſt peccata mortalia. de qui bus dicit̉ Gen̄. vi. Gigātes erāt ſuper terram qui tamen poſtea in diluiīo ſūt ſubmerſi. qꝛ tales ſūt in infernibarattu in ſubmergen di. ¶ Tertio queritur quare pͥmo geniti priuſꝙͣ alij duo offerātur Quod quidem fit triplici d̓ cauſa Prima eſt ad innuendum ꝙ deꝰ eſt prima cauſa ⁊ principiuꝫ om mū. Vſaieviceſimoſeptimo. Oīa enim opera noſtra operatus&s ī nobis domine. Et ſicut eſt princi pium a quo omnia debemus r̓co gnoſcere. ita eſt finis omniuꝫ ad que omnia debemus referre Apo calipſis primo. Ego ſum alphar o. principium ⁊ finis. SSecunda cauſa eſt ad īnuendū ꝙ deꝰ occi dit primogenita egiptiorum. per qd̓ datur intelligi qd̓ deus nō tā tum eſt principiū omnis boni: ſꝫ etiam eſt deſtructor omnis mali Yſa. xvij. Ego ſum qui deleo imqͦ tates tuas ꝓpter me Et ſic̄ filij iſta hel nō ſūt liberati a ſeruitute egip tiaca: niſi quādo interfecta ſūt pri mogenita eoꝝ. ſic nec homo a po teſtate dyabolica liberat̉: niſi qͣn do omnia occidunt̉ peccata. Ter tia cauſa eſt ad innuendū ꝙ deꝰ obſeruauit primogenita iſraheli tarū. ꝑ quod datur intelligi ꝙ de us non tantū eſt principiū om̄is boni ⁊ deſtructor omnis mali: ſed ꝯſeruator ⁊ perfector omnis boni Phil̓. ij. deus eſt qui oꝑatur in nob̓ ⁊ velle ⁊ ꝓficere ꝓ bona volun tate. QQuarto queritur de iſtis pͥ mogenitis. Nam primogenitoꝝ quedam ſimpliciter do offerebā tur vt primogenita leuitaꝝ. Que dam offerebātur ſed poſtmoduꝫ redimebant̉ vt primogenita alia rū tribuū. Quedam ꝯmutabātur vt pͥmogenita aſini que cōmuta bantur in ouem. Quedam occide bātur vt primogenita canuꝫ. Eſt igitur quoddaꝫ primogenitū qd̓ deo ſolūmodo eſt offerenduꝫ.ſ. in tentio. Intentio em̄ omne opus precedit. ⁊ ideo ipſa intencō vt p̄ mogenitum eſt. Illud autē pͥmo genitū.ſ. noſtram intentionē ſim pliciter debemꝰ do offerre. ita ꝙ in noſtris operibꝰ non noſtrā ſꝫ dei gloriaꝫ debeamꝰ intendere. jͣſa.xl. Gloriam meam alteri non dabo. Eſt aliud primogenitū quod deo offertur: ſed poſtmodū nobis re linquitur.ſ. ipſa voluntas. Omne enim quod agimus precedit ipſa voluntas Et ipſa voluntas quaſi quoddā primogenituꝫ eſt. Ipſā autē voluntatē deo ⁊ offerre ⁊ con ſecrare debemꝰ. Sed tamen in nō ſtra poteſtate eam ab ipſo recipi mus. qꝛ alias noſtra operacō nō eſſet meritoria ſi nō eēt volunta ria. Eccle. xxv. deꝰ ab initio cōſti tuit homine ⁊ reliquit hominē in manu conſilij ſui. Eſt aliud pͥmo genitum qd̓ eſt ꝯmutandū ſicut fatuitas aſinina ꝯmutanda eſt ī ſimplicitatē ouinā. Oꝑa em̄ fatu orū p̄cedit fatuitas ⁊ iō ipſa fatu itas quoddā primogenitū ē in ip ſis. i. Corinit̓. xiiij. Nolite pueri ef fici in ſenſibꝰ. Ecce fatuitas aſini na: ſed malitia paruuli eſtote: ec ce ſimplicitas ouina. Eſt aliud pͥ mogen̄tuꝫ quod ē omnino occi denduꝫ: ſic̄ mala fug̓geſtio mnimii ci: que ē principiū omnis peccati Et ideo eſt quoddā pͥmogenitum Iſta enim ad īſtar canis mordet conſcientiā ⁊ per conſenſū lacea̓t trahendo ad opus malū ⁊ fedat per conſuetudineꝫ ⁊ animā in pu tredine latere facit. Eccleſia. vice ſimoquinto. Non eſt caput neq̄ us ſuper caput colubri ⁊ non eſt ira ſuper iram mulieris. Caput em̄ colubri ē fug̓ geſtio dyaboli qui eſt neꝙͣ ⁊ primogenitū intel ligitur. qꝛ eſt principui omniū ſb̓ ſequentiū maloꝝ. Ira mulieris e effrenata ꝯcupiſcentia ſenſualita tis. Sed fug̓. geſtio demonis e oc cidendā ⁊ ꝯcupiſcētia ſēſualitatis ſub racōnis imꝑio ſubiiganda. ¶ Sequitur ſermo ſecūdꝰ eiuſdē Ym induceret pueꝝ ihe ſū parentes eius ⁊cͣ. vbi ſuprͣ. Ad preſente ſolem nitatē cllebrandā tres ꝑſonepn cipaliter ꝯuenerūt.ſ. ſymeon cuꝫ obuiacōne ⁊ portacōne. Vnde di citur. Senex pueruꝫ portabat ⁊cͣ. Iheſus cū ob lacōne Maria cum purgacōne Symeon igitur pue ro obuiauit ⁊ ī vlnas ſuas porta uit. Scd̓m autē gloſam ih̓us a qͣ tuor ꝑſonis portatꝰ fuit.ſ. a maia a ioſeph/ a ſymeone/ ⁊ ab anna Per quas ꝑſonas dat̉ intelligi ꝙ xp̄us ꝑ gratiaꝫ a quatuor ꝑſo nis portatur Primo ab illis qͥ ha bent penitentiā amara. Talit̓ por tabatur ab apoſtolo qui dicebat̉ ad Gal̓. vi Ego auteꝫ ſtigmata dni noſtri ih̓u xp̄i in corpore meo porto. Ibidē. Qui autem ſunt xp̄i carne ſuaꝫ crucifixe rūt cū vicijs ⁊ ꝯcupiſcentiis. Heb̓. iij. Exeamus ad eū extra caſtra improperium eiꝰ portantes. Improperia ſūt af flictōnes: qͥs patimur ꝓpter xp̄m que ab inſipientibꝰ improperia reputant̉. i. Corint̓. xiij. Sicut por tauimꝰ ymagineꝫ terrem a culpa ſic portemꝰ ymaginē celeſtis.. p nā.ſ. penitētiā. Secūdo portat̉ ab hijs qui habent operacōnem ꝯti nuam: qui ſignificatur ꝑ ioſeph qu interpretatur augmentū Ta les ab adoleſcentia incipiūt. Tre noꝝ. iij. Bonū eſt virocū portaue rit iugū dn̄i ab adoleſcentia ſua Et vſqꝫ in fine nō defitiunt. Tale nō recedunt vt frigidi. nec ſubſi ſtunt vt tepidi: ſed ꝓfitiūt vt fer uētes ⁊ calidi. Apoca. xiij. Vtinā frigidꝰ eēs vel calidus ⁊cͣ. Tertio portatur ab illis qui hn̄t in adu̓ ſis longanimitatē ⁊ perſeuerātiā qui ſignificatur ꝑ ſyniconē qͥ ha bent longaminitatē in expectādo. Sccle. xvi. Subijce humeꝝ tuum ⁊ porta illam: diuinam ſcilicet ſapi entiam. Quidam em̄ ſubijtiūr ver baſcilicet qui ſciunt alijs induce re verbis ad penitentiaꝫ. Quidam digitos ſcilicet qui aliqualem li cet modicam habent penitentia Quidam ſiniſtram manum: qui ſunt patientes in paruis tribula tionibus ⁊ aduerſis. Quidaꝫ ma num dexteram: qui ſunt humileſ ⁊ habent temperantiaꝫ in proſpe ris. Quādam humeros: qui patiē tiam portant in grauibus tribu lacōnibus ⁊ penis. Quarto porta tur ab illis qui habent puritateꝫ ⁊ munditiam ⁊ continentiā: qui ſignificantur per annam que mu ditiam ⁊ continentiam ſeruauit. Portant em̄ chriſtum qui habēt pri. Corint̓. vj. munditiā corporis. Glorificate ⁊ portate deū in corpo re veſtro Qui habent puritatē mē tis. Vt ſponſa inuitat ſponſuꝫ di cens Cāti. i. En lectulꝰ noſter flo ridꝰ Qui habent claritatem ꝯuer ſationis honeſte: ſicut habuerūt virgines prudētes que habuer̄t oleum nitide cōſcientie cū lumine claritatis ⁊ ꝯuerſacōnis honeſte Secūdo ī hac ſolemnitate fuit ihe ſus cū oblacōne. Obtulerunt em̄ ipſū dommino ⁊ pro eo par turtuꝝ aut duos vullos columbaꝝ. Nō em̄ obculerunt agnum ſiue ꝓpter veltatē. quia veꝝagnū offerebāt ſiue ꝓpter ſignificationē miſticā. Vnde ẜm gloſaꝫ Qui nō poſſunt offerre agnū innocentie ad lacri mas currant ponitētie: qui ſigni ficantur ꝑ colūbas ⁊ turtue̓s qui pro cantu genitū habēt. Secūdo notandū ꝙ chriſtus quāter fuit oblatꝰ. Primo a patre in mūdū Gal̓. x. Miſit deus filiuꝫ ſuum na tum ex muliere. Secundo a matre ipſiꝰ in templo: ſicut hodie ad in nuendū ꝙ ea que a deo r̓cepimꝰ iij funt hu ipſi deo reddere debemꝰ. ij. paral̓. vltimo. Tua autem ſunt omnia: ⁊ que de manu tua accepimꝰ red puu dimꝰ. Tertio a ſeipō in crucis pa tibulo. Heb̓. ix. Semetipſuꝫ obtu lit immaculatu deo Quarto offer tur quotidie a nobis in ſacrifitio Malach̓. i. In ōni loco ſacrificat̉ ⁊ offert̉ nomini meo oblacō mū dai quia magnū eſt nomen meū in omnibus gentibus. Tercō in hac ſolemnitate fuit maria cū purificatione. qͥa purifitione nō indigebat. quia tota puriſſima erat. Cāti. decio. Pulchra es ami ca mea: ⁊ macula nō eſt in te. Ip ſa em̄ fuit pulcherrima. quia om nibus virtutibꝰ ⁊ gratijs illuſtrͣ ta. Fuit dei amica. quia a dei filio adornata ſine macula: quia ab ō ni peccato immunis effcā ē. Nos autem nō ſumus pulchri. qꝛ ml̓ tis deformitatibꝰ peccatoꝝ ſumus fedati. nec toti pulchri. quia mul tis defectibus ſumꝰ circumdati. nec ſine macula: quia venialibꝰ ſumus r̓ſperſi. nec ſumus certi ꝙ ſumꝰ amici dei: quia neſcimꝰ vtrū odio vel amore digni ſimus. Fi e bat autem illa purificacō per ag num vel per par turturuꝫ. aut du os pullos columbarum. Illi vero purificantur qui habent vite īno centiam: qui ſignificantur per a num. Pſalmiſta. Ego in innocen tia mea ingreſſus ſum. Qui autē habent vitam contemplatiuam: qui ſignantur per turturem: que eſt auis ſoliuaga. qui habent vi tam actiuam: qui etiam ſignan tur per columbam que gregatim volat. Vtraqꝫ tamen auuis ponit oua bona. et etiam vtraqꝫ auis gemitum pro cantu habet. Con templatiua tantum debet habere duplicem oculum. vnum em̄ ocu lum habet quo contemplatur ce leſtia ad deſiderandum. Aliū quo videt terrena ad deſpitiendum. Psͣ. Aſcēdit vſqꝫ ad celos ⁊ deſcen dit vſqꝫ ad abyſſos ⁊ cetea̓. Acti ua debet habere duplicem oculuꝫ vnum erga ſe ad ſui correptione Pſalmiſta Exercitabar ⁊ ſcōpebā ſpiritum meum. Alium erga ꝓxi mum ad ſui edificationem. Ma thei quinto. Sic luceat luxveſtra coram hominibꝰ ⁊ ceterā. Vtraqꝫ etiā vita debet habere duplice ge mitu. Contemplatiua em̄ dēt ha bere gemitu amoris ꝓ deſiderio ce leſtis patrie. Roma. viij. Ipſi int̓ noſipſos gemimꝰ adoptione fili orūdei expectantes. ⁊ deuocōnis ꝓ conſideracōne dominice p aſſioīs Tren.i. Idc̓cō ego ſū plorās ⁊ocu lꝰ meus deducens lacrimas qꝛ lō ge factꝰ eſt a me ꝯſolator. Simili ter actiua dēt habere genitu com puctionis ꝓ pctis ꝓprijs. psͣ. La uabo ꝑ ſingulas noctes lectu me uin ⁊cͣ. Et cōpaſſionis ꝓ alioꝝim ſerijs. Iere. vi. Quis dabit capiti meo aqua ⁊ oculis meis fonte m lacrimaruꝫ ⁊ plorabo die ⁊ nocte ſuꝑ interfectos filie populi mei. ¶ Sequitur ſermo ſecūdꝰ eiuſdē Vmen ad reue lacōnem gentiū ⁊ gloriā pleb̓ tue iſrahel vbi ſupͣ. qꝛ Syme on̄ xp̄m lumē vocauit. Iō ꝯfuetu do ioleuit vt hodie lumina defera mꝰ: ſicut hodie Maria ⁊ ioſeph ⁊ ſymeon ⁊ anna xp̄m lumen ꝓceſ ſionaliter in templum adduxer̄t ſic ⁊ nos candelas accenſas vſe ad eccleſiam bauilamus ꝓceſſio naliter. Notandū ꝙ iſtiꝰ obſer uantie ſe. ī ꝯſuetudinis triplex fu it racō. vna littea̓lis alia ſpiritu alis tertiā moralis Citteralis qͥ dem ratio eſt. qui a romani olim in hoc mēſe tria feſta luminariuꝫ celebrabant. Primū in honorem proſerpine. Secunduꝫ in honorē februe. Tertium in honorē tociuſ infernalis curie. Siquidem ſcd̓m eorum fabulas proſerpmam ſpō ſam puellam flores colligentem pluto dominus infernalis cōcu piſcens eam rapuit ⁊ eam in ſpō ſam accipiens deam fecit. Mulie res autem romane tota nocte cui luminaribus eā querentes reſpō ſum acceperūt/ ꝙ pluto eam rapu it ⁊ in ſponſā eam accepit. Singu lis autem annis mulieres roma ne in kalendis februarij tota no cte lumina deferebant in memori am proſerpine in ſponſam rap te ⁊ in deam tranſſlate. Secun dum enim feſtum fatiebāt in ho norē februe que fuit mater mar tis. Vnde ⁊ menſem iſtum ſuo nomine vocauerunt ⁊ etiam delu ſtro in luſtrum: ideſt de quinquē mo in quinquennium totaꝫ vrbe cum luminaribus ob ſui honore ipſi tunc illuminare conſueuerūt Tertium feſtum luminarium romam in hoc menſe fatiebant̉ ad honorem omnium deorum in fernaliū vt etiā ipſos placarent ⁊ ad miſericordiā inducerent ꝙ animas defunctoꝝ ſuoꝝ nitiꝰ pu niret. Quia vero difficile eſt aſſue ta relinquere romani poſtꝙͣ fideꝫ xp̄i receperunt adhuc luminaria in februario fatiebant. Ideo Ser guis papa iſtud feſtū ad honorē matris humminū trāſtulit vt in eiꝰ honorem defeamus lumilia q̄ nō bis genuit veꝝ lumen. Et iam nō fiat ad honoreꝫ ꝓ ſerpine ſponſe dei infernalis ſed ad honore Ma rie ſponſe regis celeſtis Iā etiam non fiat ad honorem februe ma tris dei beſti: ſed ad honorem ma rie matris dei pacis. Item non fi at ad honorem curie demonū ſed ad honorem marie regine omniū angelorū. Et merito iſta tranſſa tio facta eſt. Honorabant em̄ ro mam principes proſerpiam vt ſic a ſponſo ſuo acquirerent graꝫ Holiorabant februā vt ſic a filio ſuo acquirerent victoriā. Honora bat demones animas puniētes: vt inclinarent a dmiſcricordiaꝫ. Sed iſta tria.ſ. gratia victoriam ⁊ miſe ī̓cordiā a matre dei recepimꝰ Vnde cantat eccleſia Maria mat̓ gratie: niat̉ miſericordie ⁊ ceterā Ip̄a em̄ dat viuis grātiā. Ideo di titur. Raria mater gratie. Defun ctis impetrāt miſericordiā. Iō ſb̓ ditur Mater miſericordie. Per ea vniuerſalis eccleſia de hoſtibus obtinet victoriā. Iō ſubditur. Tu nos ab hoſte ꝓtege. Secunda ratio eſt ſoūalis Et iſta ē duplex Vna ex ꝑte virginis. al̓ia ex ꝑte xp̄i. Nam ex ꝑte virginis cande las deferimꝰ ad innuendū ꝙ pu rificatione nō indigebat. qꝛ tota rutilans ſplendebat Significant̉ autē ꝑ candelas tres prerogatīe que in ipſa fuerunt.ſ. virginitaˢ in carne que ſignatur ꝑ ceram q̄ generatur ex agſine corruptiōe Puritas in mente que ſignificat̉ per lichmū. Pſalmi. Omnis glo ria eius ab intus ⁊cͣ. Sanctificacō in vtroqꝫ que intelligitur ꝑ bene dictionem. Pſal. Sanctificauit ta bernaculuꝫ ſuum altiſſimus diui nitas in ventre que ſignatur ꝑ lu men. Apocali. xij. Mulier amicta ſole. Alia racō eſt ſpūalis ex ꝑte chriſti: que quidem ſignatur per candelam racōne ꝯpoſicōnis. Cō ponitur quidem candela ex cera ⁊ lichmo ⁊ lumine Sic xp̄us ꝯſtat ex carne ſine ſe mine generata: ⁊ anima candore innocētie adorna ta ⁊ luce diuinitatis carni vnita. Canti. ij. dilectus meus candidꝰ ꝓpter animam candidaꝫ. Rubicū dus propter diuinitatē fulgidaꝫ Electus ex milibꝰ propter carneꝫ ſine peccato genitam. Significat̉ etiā xp̄us ꝑ iſtaꝫ candelā racōne ꝯſumptionis. Sicut enim cādela ſe cōſumit ad noſtrum ſeruitium ſic ⁊ chriſtꝰ in noſtrum obſequi um conſumpſit carneꝫ ſuam ꝑ at tritioneꝫ. Vſa. Attritus eſt ꝓpter ſceleā noſtra. Sangunem ꝓpter effuſionem Pſal. Oſſa mea ſicut eremiū aruerunt. Sicut em̄ in cre mio nihil remanet pinguedinis ſic in xp̄i corꝑe nihil remanſit ſā guinis Animā ꝑ triſtitiā ⁊ dolorē Math̓. Triſtis ē em̄ anima mea vſqꝫ ad mortē Subſtantiā tempo ralem vſqꝫ ad denudacōnem. ps diuiſerūt ſibi veſtimēta mea. Vi tam tēporalem ꝑ abbreiuacōneꝫ Eſai. Preciſa eſt velut a texente vita mea. Tertia racō eſt moral̓. Et circa hac tria videnda ſūt. Pri mō quid ꝑ accēſā candelaꝫ ſigna tur. Secūdo qualiter poſſit cuſto dirine extinguat̉. Tertio q̄ impe diunt ſi extinguat̉ ne iteꝝ reaccē datur. Signat̉ aūt ꝑ candelā mo raliter ꝙ hō debet habere vitaꝫ ſā ctam ⁊ famā bonam. Sanctā autē vitaꝫ fatiūt bona oꝑa. fides recta intencō ſincera Opera enim bona intelli gūtur ꝑ ceram. qꝛ ſicut cea̓ celeſti rore gignit̉: ſic ⁊ bona opeā tantū a deo habentur. yſai. xxvi. Opera bona oꝑatꝰ es ī nob̓. ſic ⁊ nra ꝑ lumen. Quia ſicut cera fine lumine nō lucet: ſic ⁊ noſtra ope ratio ſine fide deo nō placꝫ. Heb̓. xi. Sine fide impoſſibile ē placere deo. Intentio ſignat̉ ꝑ lichmū: q̄ quidē ē occultꝰ ⁊ candidꝰ ⁊ lūinis baiulꝰ. qꝛ intencō nrā debet eē oc culta a laude hūana ⁊ candida ⁊ pura ⁊ oꝑm nr̄oꝝ corā deo baru la. Aath̓. vi. Pat̓ qui videt in ab ſcondito r̓ddet tibi. Significatur etiā qual̓ hō debet eē in fama. Cā dela em̄ accenſa lucet. occulta nō lucet. extincta fetet Sic ſanctiviri alijs lucent. ī exemplū Math̓. vj. Sic luceat luxvra corā hōinibus. Pigri ſe occultant ꝑ torporeꝫ Ma thei. vi. Nemo accendit lucernā ⁊ in abſcondito ponit ea. Mali au tem fetēt ꝑ opꝰ malū. yſa. xxxix. De cadaueībꝰ eoꝝaſcendit fetor Circa ẜm nōtandū ꝙ tria ſunt q̄ cuſtoduit candelam ne extingua tur.ſ. qn̄ abſcondat̉ a vento quā do alijs candelis aſſotiat̉ vel qn̄ ſuffitiēs pabuluꝫ ei miniſtratur. Qui igit̉ nō vult extingiū abſcon datur a vēto laudis humane: ad iugatur ꝯgregationi ſancte ⁊ ha beat pabulum operacōnis bone. Circa tertium notatur ꝙ tria ſūt que īpediunt ne candela extincta accendat̉.ſ. remotio. humectacio ⁊ groſſi corporis interpoſitio. Al̓ ti enim ſunt qui non accendūtur ſiue quia predicationibꝰ non ap propinquant: nec adiunguntur Deutro. triceſimotercō. qui appro pinquāt pedibus eius accipiūt d̓ doctrina illius. ſiue quia aquiſ delitiarum huiectantur. pri. Co rinthioꝝ ſecundo. Animalis ho mo non percipit ea que ſunt ſpi ritus dei. Siue quia amorem terre norum eis interponunt. Mathei decīo tertio. Sollicitudo ſeculi hu ius ⁊ fallatia diuitiarum ſuffocāt verbum dei. ¶ Sequitur alia dominica. ¶ dominica prima poſt Epipha nie ſermo primus. Vm factꝰ eſſet iheſus annoꝝ duodecim ⁊cͣ. Aſcendētibꝰ illis ihero ſolimā ſcd̓m ꝯſuetudi nem d̓iei feſtiatͣ. Luc̄. ij. Scd̓m be atum Auguſtinū non ſolū verbi verba ſunt nobis documēta: ſed etiā verbi facta ſunt nobis exem pla Et ideo ſic ſe habēt que hic di cta vel facta ſūt a verbo eterno Sꝫ iſta verba non ſolū nobis ſunt ī documentū inſtructōnis: ſed etiā foā in exemplū imitationis. In preſē ti cuangelio inſtruit mater mr̄es qualiter ſe debeant habere ad fili os Inſtruit filiꝰ filios/ qualiter ſe debeant habere ad parentes In ſtruit mater ⁊ filiꝰ omnes alios qͣliter ſe debeāt hre ad ſeipos. Inſtruit mr̄ matres ꝙ ad filios habeāt diſcretū amorē/ timorē et correctionē Tunc amor mr̄is ē di ſcretꝰ ad filiū qn̄ eū a pueritia im buit diſciplinis ſalutaribꝰ. ſicut virgo mater. filiuꝫ imbuebat qͥa pueꝝ ad dei feſta ducebat. Prece L2l ptū em̄ fuerat filijs iſrahel Exod̓. xo xxxiiij. ꝙ ter in āno.ſ. in aprili īiuꝰ mō ⁊ ſeptēbri tria feſta celebra rent.ſ. paſcha. pentecoſtē. ⁊ ceno phegia. ⁊ in iheruſalē ad templū dn̄i oblacōnes delaturi venirent. Et ꝙuis lōge poſiti a duabꝰ feſti uitatibus ꝓ minoribꝰ cauſis pote rant remanere. tn̄ a feſto paſche Nuzath Atut v̓b &. t a.kxl̓vj nullꝰ ſe potea̓t excuſare niſi caſuſ ineuitabilis interueniret. Et quia iſta erat paſcalis ſolemnntas. iō ioſeph ⁊ maria iheroſolimā aſcē derūt/ ⁊ puerū ſecū ad templū dei duxerūt. Sꝫ ſūt multe mulieres q̄ filios ſuos vel filias ducunt ad choreas citiꝰ ꝙͣ ad eccīaꝫ. Nolunt em̄ eas ducere ad choreas dei q̄ fi unt in eccleſijs. Psͣ. Preuenerūt principes ꝯiūcti pſallentibꝰ ī me dio inuēculaꝝ timpaniſtriaꝝ du cut eas ad choreas mūdi vbi pu ella ſaltauit ⁊ iohannē baptiſtā decollari fecit. Tandē ducētur ad choreas inferni vbi de calore in fri gꝰ. ⁊ de frigore in calorem ꝑpetue ſaltabunt Iob. xxxiiij. Ad calorē nimiū tranſeūt ab aqͣs niuiū. Et nihilominꝰ pͥu̓abūtur choreis ce li qͥbꝰ dicitur Qui paſcis int̓ lilia ſeptꝰ choreis virginū. ¶ Secūdo Tramo mat̉ de filio debet habere magnū timoreꝫ. ne.ſ. in poteſtatē dyaboli veniat. Beata igit̉ virgo ſicut dic̄ gloſa timuit ne ſicut herodes fili um ſuū infantem oecidere voluit. ſic factū iam puerū alij occiderēt Timebat igitur ⁊ dolebat ne for 15º fi te in poteſtate archelai filij Hero dis deuenie̓t. Sed multe ſunt ma tres/ que ſciunt filios ſuos ab he rode ideſt. a demone iam occiſos ⁊ parum dolere videntur. dolet ma ter filij ſi lupus aſportat porcum ſuū ⁊ nō dolet ſi lupꝰ infernal̓ au fert filium ſuū dolet ſi cadat aſi nus; et non dolet ſi cadit filius. Bernardꝰ. Cadit aſina ⁊ eſt qui ſb̓leuat: perit anima ⁊ nō eſt qui cua̓t. Sed multū matres iſte dole bunt quando filios ſuos ad īfer nale patibulū coram ſuis oculis duci videbūt. Et eis dici poterit lu cexxiij. Filie iheruſalem nolite fle re ſuꝑ me: ſed ſuper voſipſas flete ⁊ ſuper filios veſtros. Flebunt ſi quidē ſuper xp̄m vt inducant eū ad compaſſionem. Flebunt ſuꝑ ſeipſas. quia nō adhibuerūt er ga filios ſuos debitam correctōnē Flebūt ſuꝑ filios quos videbūt traditos in eternā damnationē. Primas igitur lacrimas dominꝰ remouet. ne.ſ. ſuꝑ ipſū plorent. qꝛ nō poſſunt ipſuꝫ ad miſericor diā inclinare. Alias duas ꝯcedit ꝙ plorent ſuꝑ ſeip̄as ⁊ ſuꝑ fili os ſuos. Ac ſi dicat dominꝰ Noli N te flere ſuꝑ meqꝫꝛ nūqͣ me ad mi ſerendū filijs veſtris inclinare po teritis. ſꝫ flete ſuꝑvos qꝛ filios ve ſtros non correxiſtis ⁊ ſuꝑ filios veſtros quos in ꝑpetuo tormēto videbitis ¶ Tertio debent mr̄es er ga filios habere debitam correctō Nō nē: qd̓ notatur in hoc/ ꝙ beata vir go dixit filio. ffili quid feciſti nō bis ſic. ⁊cͣ. Nō enim filio maledi cit: nec ꝯutiatur: ſed racōnē facti querit. Qd̓ eſt ꝯtra multos parē tes qui filios minis exaſꝑant: ſu per eos nimis clamāt. nimis eos vituperāt. Eph̓. vj Et vos pr̄es no lite adiracundia ꝓuocare filios veſtros. Manſueti enim filij corri piendi ſunt cū lenitate. mali cum ſeueritate. Omnes autē cū mētis tranquillitate ⁊ cū diſcretione.i. Thi. iij. Argue obſecra in ompa tientia ⁊ doctrina Mali autē ſunt arguendi ⁊ increpandi. boni autē obſecrādi. Omnes auteꝫ cum pa tientia tolerādi ⁊ cum doctrina. cum diſcretione moderandi. Secundo filiꝰ inſtruit filios/ quali ter ſe habere debeant ad parētes Habet autem homo tres parētes .ſ. celeſtem ſpiritualem ⁊⁊ carnalē Puer ergo iſte ad patrē celeſtē ſe habuit r̓uerenter/ qꝛ ipſū⁊ eiꝰ negotiā parentibꝰ carnalibꝰ pre ponebat dicens. Quid eſt ꝙ me q̄rebatis. Neſciebatis ꝙ in hij. q̄ pr̄is mei ſunt oꝑtet me eē Au guſtinꝰ. Amandꝰ ē geneator: ſed p̄ponendꝰ eſt creator Secūdo ad pres ſpūales a ad legiſdoctores ſe habuit ſapiēter ⁊ hoc in tribꝰ in qͥbꝰ volētes addiſcere inſtruit ⁊ īformat. Primo in eo ꝙ eos tā ꝙͣ neſciēs audiebat Sa. vij. Si di lexeis audie̓ ſapīaꝫ: ſapiēnior eis Secūdo ī eo ꝙ tāꝙͣ diſce̓ cupiens eos int̓rogabat. deut̓. xxxij. Int̓ roga patrem tuū ⁊ annuntiabit tibi: maiores tuos ⁊ dicent tibi. Tertio in eo ꝙ ex auditis ⁊ inter rogatis informatus ſapienterre ſpondit Eccleſia. decimo. Seſt ti bi intellectus reſponde ſapienter pximo. CCextio ad parentes pai nales ſe habuit obedienter. cum hic dicitur. Et erat ſubditus illis Quis quibus. deꝰ hominibꝰ. Au guſtinꝰ. Erubeſcat ergo homo eē ſuperbꝰ quia deꝰ factus eſt humi lis Et in hijs inſtruimur ꝙ ad pa trem celeſtē debemus nos habere cuꝫ reuerentia. ad patrem carna lem cū obedientia. ad ſpiritualeſ prelatos cum ſubiectione deuota In hoc reprehenduntur quid am ſubditi qui habētes prelatos mi nꝰ peritos eis ſubici dedignātur. Petrus qui īterpretat̉ agnoſcēs. ſeruo pontificis aputauit auricū lem quia ſciētia in clerico ⁊ religi oſoſepe aufert obedientiā. ¶ Ter tio mater ⁊ filiꝰ inſtruūt nos om nes qualiter nos ad noſipos ha beamꝰ Et hoc quinqꝫ modis. Pri mo vt ad eccleſiā libenter camuſ qd̓ notatur per hoc ꝙ xp̄us ad tē plū fuit ductꝰ ⁊ in templo inuētꝰ Libēter em̄ bonus filius in domo patris ſui morat̉ Vn̄ veniens ihe ruſalē primo ad templū ibat. Cri ſoſto. Propriū ea̓t boni filij vt ve nies iheruſalē primū curreret ad domū pr̄is Ille em̄ qui libenter in eccleſia ſtat ſignū ē ꝙ ſit filiꝰ dei: qꝛ ſtat in domo pr̄is ſui Ille enim qui libenter ſtat in taberna ſignū eſt ꝙ ſit filiꝰ dyaboli. qͥa in domo 2. pris ſui morat̉. Secūdo vt vſqꝫ ad finē ſacri miſterij in ecciam perſi ſtamꝰ qd̓ notat̉ in hoc qd̓ dicitur Cōfūmatiſqꝫ diebꝰ ⁊cͣ. Sed multi ſūt ꝯtrariū fatientes. Refert Gre go. in dyalogo de quodaꝫ mona cho qui in oracōne ſtare non pote L5 rat ꝙͣ ſanctꝰ bēnedictꝰ vidit dya bolū quaſi in forma pueri ipſū ꝑ tꝙͣ clix fimbriam veſtimenti extrahente Sicut enim angelus deuotos ad eccleſiā adducit. adductos cuſto dit. eductos ad ꝓpria reducit. iux ta illd̓iudith. xiij. Cuſtodiuit me hoca v āgelus domini ⁊ illuc euntē ⁊ ibi cōmorantē. ⁊ inde huc reuertentē Sic dyabolus quoſdam ad eccle ſiā adducit vt mulieres ꝯſpiciāt quoſdā ibi retīet vt varijs rumo ribus inſiſtant./ quoſdam recede re facit ne offitium vſqꝫ ad confū mationem audiant. Tercō vt tur bas fugiamus ſi Chriſtum amit tere nolumus. Sancta enim vir go filium in turba perdidit. Legi tur in vitaſpatrum ꝙ quidam vir ſanctus in oracōne queſiuit/ qua liter homo poſſet fiei̓ deo acceptꝰ Et audiuit vocem ſibi loquentem Sede. tace. fugeqꝫ homines. Legit̉ Luce decimono ꝙ zacheus intur ba exiſtens iheſum videre non po terat. Sed in domo ſua quieſcens. conſpexit. Interrogatus quidam philoſophus quid eſſet homini magis immicum. Reſpondit. Alt̓er homo. uarto vt verba dei icor de retineamus quod notatur per hoc quod dicitur. Maria cōſerua bat omnia verba hec. Verba em̄ in corde recondita tria fatiunt. Primo enim a peccatis nos retra hunt. Vnde dicit Pſalmiſta. In corde meo abſcondi eloquia tua vt non peccem tibi. et cetera. Ad Cilxj. i.1 velociter currendū ⁊ ad feruēter operandū nos incitant. Eccle. xij Verba ſapientū quaſi ſtimuli. Tertio ad amorem dei nos accen dunt. Psͣ. Sagitte potentis acute cū carbonibꝰ deſolatorijs. Quin to vt ſemꝑ de bono in melius ꝓfi tiamus etate: ſapientia ⁊ gratia apud deuꝫ ⁊ homines. Sic ⁊ nos profitiamꝰ ꝑ etatem. debemꝰ em̄ ꝓficere etate.ſ. de virtute ī virtuteꝫ ire. Osͣ. Ibūt de virtute in virtutē ⁊ cetea̓. debemꝰ etiā ꝓficere in ſa pientia ⁊ ſapida ſcientia vt ſpiri tualia nobis ſapiāt ⁊ terrena de ſipiāt. Vnde Greg̓. Guſtato ſpū deſipit omnis caro. Eccle. vj. etiaꝫ ſimile deiſapiētia dic̄. Et ſermonē eiꝰ ſeruare. debemꝰ etiam ꝓficere apud hōines in gratia in graci oſa fama Math̓. v. Sic luceat lux veſtra corā hōinibus ⁊cͣ Et ſic eri mꝰ virtuoſi quo ad nos/ ſapien tes quo ad dn̄m. ⁊ gratioſi quo ad proximū. ¶ Sequitur ſermo ſecūdꝰ eiuſdē Emāſit puer iheſus ī ihe ruſalē ⁊cͣ. vbi ſuprͣ. Quia multi ſūt qui ꝑdūt iheſū igitur vtile eſt ſcire ꝑ que ꝑditur ſed vtiliꝰ eſt ſcire per que ꝑditus recuperatur. vtiliſſimū vero eſt ſci re ea ꝑ que iheſus recuperatus cū ſtoditur Sūt quedā ꝑ que ih̓uſ h̓s ydi amittitur ⁊ illa ſunt quatuor Pri mo quidē amittitur ꝑ ineptam le ticiam qd̓ notatur in hoc ꝙ beata virgo de terra ſua expulſa īegip tum fugata in taiita tribulacōne poſita filiū non perdidit. ſꝫ poſtꝙͣ ad feſtiuitates iuit xp̄m amiſit. Per qd̓ datur intelligi ꝙ iheſus ſepe in aduerſitate cuſtoditur. ⁊ in ꝓſperitate ꝑditur. Ecce dauid a ſaule perſecutus deum non deſeru it. poſtmoduꝫ gubernacula regmi ſuſcipiens in adulteriuꝫ ⁊ homici dium cecidit Proſperitas em̄ mū dana eſt ſicut vinum purum qd̓ cito inebriat: ſed aduerſitate ad mixta eſt ſicut vinum aqua mix tum quod ſobrietatem generat. Ad litteraꝫ enim in feſtiuitatibꝰ magnis iheſus ſepe perditur. cuꝫ enim īſtitute fuerint ad vtilitatē animarum: nunc homines ea cō uertunt ad voluptates corporum Tales autem feſtiuitates a deore probantur. Amos quinto. Odi ui ⁊ proieci feſtiuitates veſtras: quaſi dicat Veſtre ſūt ⁊ nō mee: ȳmo ab ipſo deo in quandaꝫ ab hominationem habentur. Mala chie ſecundo. diſpergam ſuꝑ vul tum veſtrum ſtercus feſtiuitatuꝫ veſtrarum. A demonibus deriden tur. Trenorū ſecundo. Viderunt eam hoſtes ⁊ deriſerunt ſabba ta eius. Secundo amittiturper deſideriū ⁊ diſtractionem nimiaꝫ quod notatur ꝑ hoc ꝙ ꝑn̄tes euꝫ amiſerūt ex hoc ꝙ a iheruſaleꝫ re ceſſerunt ⁊ ſe turbis immiferunt. ui em̄ a tranquillitate cordis re cedit ⁊ dat ſe tumultui mundane turbacōnis. de facili ipſum ꝑdit. Legitur. pͥ. Reguꝫ. xvij. ꝙ Helias manes in ſolitudine delicate a do paſcebatur ſed ad turbas ſe tnͣſ ferens vix aquam ⁊ buccellā pa nis obtinuit. quia ꝙͣdiu homo e inquēte. interna delectatione pa ſcitur: ſed manens in turbatione tali viſitacōne priuatur. Hinc eſt etiā ꝙ filij iſrahel manna reciꝑe nō potuerunt niſi poſtꝙͣ mare tnͣ ſierunt. qꝛ nullus poteſt recipere ſpiritualem dulcedine niſi tranſe at mentis turbationem. ¶ Tertio amittitur ꝑ vanam fidutiam. Vi ri em̄ ad feſtiuitates ibant ſeorſū amulieribꝰ. Pueri auteꝫ poterāt ire cum vtroqꝫ parentum. Et ideo ioſeph credebat ꝙ eēt cū nir̄e. ⁊ econͣ ⁊ ſic ipſū ex tali fidutia ami ſerunt. Quidam emim miinis con fidunt in ſuo ſēſu ⁊ ſua ſapientia ſednemo eſt ſalomone ſapienti or qui tamen deceptus fuit. Qui daꝫ minis in ſua fortitudine ⁊ cō ſtantia: ſed nemo ſampſone for tior ⁊ petro conſtantior qui dixit Mathei viceſimo ſeptimo. Domīe rum ſtercis tecum ſum paratus in carcerem ⁊ in mortem ire vterqꝫ tamē cecidit Quidam in diuitiarum tempora lium ⁊ ſpiritualium opulentia: ſꝫ nemo diuite illo qui īduebatur purpura ⁊ biſſo temporalit̓ dici or. ⁊ nemo dauid locupletior ſpiri tualiter: ⁊ tamen vterqꝫ cecidit. Quidam nimis confidunt in dei miſei̓cordia nihil cogitātes de eiꝰ iuſtitia. Tales ſub ſpe venie mul ta peccata committunt ſicut adā qui conſenſit vxori ſue ſub ſpe ve me obtinende. Omnes tales allo quitur dominus Iheremie nono dicens Non glorietur ſapiens in ſapientia ſua quantum ad pͥmos ⁊ non gloīetur fortis in fortitudi ne ſua quantum ad ſecundos. et non gloīetur diues in diuicijs ſu is quantū ad tertios. Sed in hoc glorietur qui gloriatur ſcie̓ ⁊ noſ ſe me. quia ego ſuꝫ dominus. qui fatio iuditium ⁊ iuſtitiaꝫ in terra quo ad quartos qui ipſum debēt cognoſcere non tantum miſei̓cor dem ſed etiam iuſtum iudicem. Quarto amittitur per ignoranti am⁊ hoc notatur cum dicitur. Et non cognouerunt parentes eiuˢ ⁊ cetera. Si enim eum cognouiſ ſent nunꝙͣ amiſiſſent. Sic pecca tor ſepe Chriſtum ſuum ſaluato rem amittit quia ſuum peiculum nō cognoſcit. Vſa. v. Propterea captiuꝰ ductꝰ eſt populꝰ meꝰ: ꝙ nō habuit ſciētiā. Nulla ꝑiculoſi or infirmitas ꝙ illa que nō ſenti tur. Peccator enim infirmus eſt vſqꝫ ad mortem ⁊ tamē hoc non cognoſcit ⁊ ideo medicuꝫ nō reqͥ rit. Eſt enim ſicut freneticus qui ridet ⁊ parentes plorant. ſic pec cator letatur: ⁊ angeli lacriman turſa. triceſimo tertio. Angeli pacis amare flebant. Et etiam ſi cut letargicus: cui ſomnus ſuus videtur eſſe dulcis ⁊ eſt mortalis Iob. xx. Si dulce fuerit malum in ore eiꝰ: abſcondit illud ⁊cͣ. Tales ſunt ſimiles illide quo legiturin Barlaam. ꝙ ad ramū arboris pe dens ⁊ ſub ſe habēs voracitatem dracōnū ac ſerpentū. comeſtioni faui mellis de ramō pendentis ſe dabat: ⁊ de ſuo periculo non cogi tabat. Secundo ſunt qued ā per q̄ Qiō il̓s an. ꝓp amiſſus iheſus recuꝑatur. Et illa ncri. ydfii ſūt quatuor ꝯtraria p̄dictis. Pri mo recuperatur ꝑ mundani gau dij excluſionē: quod notatur. cuꝫ dicitur. dolentes querebamꝰ te. Sicut em̄ inepta leticiā iheſū fa cit perdere. ſic ſalubris triſticia ip ſū facit inuenire Bern̄. Quomodo te inueniā bone iheſu in gaudio quem mater dolens vix inuenit? Ioh̓. vlti. Mala ſtabat ad monu mentū foris plorans qꝛ plorauit ipſū inuenit Iere. vi. Luctum vni geniti fac tibi planctū amarum. Nullꝰ ſperet ſe poſſe inuenire gau dendo: queꝫ mater vix inuenit do lendo. magdalena lacrimādo om nes tanꝙͣ vnigenitū lugendo. Se cundo recuperatur ꝑ cordis paci ficacōnē quod notatur ꝑ hoc qd̓ dicitur iheruſalem qd̓ interpreta tur viſio pacis. redierunt Qui em̄ xp̄m amiſit ꝑ cordis turbationē recuperare poteſt ꝑ mentis pacifi cacōnem. deꝰ em̄ cum ſit amator pacis nō habitat niſi in corde pa cifico. Psͣ. Factꝰ eſt in pace locꝰ eiꝰ Hinc eſt q ymago hōinis nō ꝯſpicitur in aqua turbida velq mota ſed in aqualimpida ⁊ qui eta ſiue tranquilla. quia deꝰ non videtur a corde turbato ſed paci fico ⁊ quēto. Hinc eſt ꝙ apoſto li ſpiritū ſanctū r̓ceperant ſedētes ⁊ a tumultibꝰ quieſcentes Tercō recuꝑatur ꝑ deuotam orationem qūod notatur ꝑ hoc ꝙ maria fili um ſuū recuperauit in templo: qd̓ erat domꝰ orationis. Math̓. xxij. domꝰ meā̓: domꝰ oracionis voca bitur. deꝰ em̄ amittitur per pctm̄ qd̓ ſit ꝑ ignorantiā: ſicut euꝫ ami ſit paulꝰ qͣ dicit. p̄. Thi. ij. Igno rans feci ī incredulitate mea. Ali quādo ꝑ pctm̄ quod fit ꝑ huma nam infirmitatē: ſicut amiſit euꝫ Petrꝰ. qui duꝫ mori timuit: xp̄m negauit. Aliquando ꝑ pctm̄ qd̓ ſit ꝑ certam malitiaꝫ ſicut amiſit eum dauid qui ꝑ adulteriū ⁊ ho micidiū eū amiſit. Sꝫ omnes iſti ꝑ orationem eum recuperauerūt. Nā paulus tribꝰ diebꝰ ⁊ tribꝰ no ctibꝰ orauit. Vnde dixit dn̄s ana nie Actu. ix. Ecce em̄ orat. de Pe tro dicitur Math̓. xxvi. Egreſſus forās fleuit amare. dauid emni orauit tribꝰ ſillab̓is ⁊ ꝑ hoc miſei cordiam ꝓmeruit dicēs. Peccaui Quarto recuꝑatur ꝑ ꝯpletam ſa tiſfactōnē quod notatur ꝑ hoc ꝙ iheſū poſt triduū inuenerūt. Pri ma dies ē ꝯtritio. ſecūda ꝯfeſſio. tertia ſatiſfactio. Exo. iij. Ibimuſ viam triū dieꝝ vt ſacrificemꝰ do mino deo noſtro. ¶ Tertio ſunt he yoyabꝰ ciſtodi .ſ.jAy M.MI. vi.ii VjAll̓ S. H quedam ꝑ que iheſus recuꝑatuſ cuſtoditur vt ſemꝑ nobiſcum in habitare dignetur. Ipſe aūt ha bitat in deſcenſu. in nazareth. cuꝫ in aria ⁊ ioſeph. Vnde dicitur. Et deſcendit cū eis: ⁊ venit nazareth Habitat quidem in deſcenſu ⁊ in valle humilitatis. Vn̄ psͣ. Val les ⁊ humiles abūdabut frumē to. de quo dicit̉ Ioh̓. xij. Niſi gra nū frumenti cadens in terraꝫ ⁊cͣ. Habitat in nazaretha. in flore pu ritatis. Pſal. Tu aūt in ſācto ha bitas. Sanctū idē eſt qd̓ pͥuꝝ Cā tico. pri. Ego flos capi. qꝛ diligit florem puritatis ⁊ liliū ꝯuallium Ecce quia diligit valleꝫ humilita tis. Habitat etiā cum ioſeph.ſ. in illis in quibꝰ eſt augmentū ſācti tatis. Pſal. Ibūt de virtute in vir tute. Habitat eliā cū maria ⁊ cuꝫ illis qui habent lucē fulgide ꝯu̓ſa tionis. ꝙ maria illuſtra trix inter pretatur Math̓. ij. Luceat lux vra corā hominibꝰ vt videant oꝑ a ve ſtra bona ⁊cͣ. deꝰ em̄ eſt lux. p. Io hā. pͥ. deꝰ enim lux ē ⁊ tenebre in eo nō ſunt vlle ⁊ iō non habitat cū tenebris. qꝛ lux cum tenebris ſtare nō pōt. ij. Corm. vi. Que ſoti etas luci ad tenebras ⁊cͣ. A ¶ Sequitur ſermo tertiꝰ eiuſdē. Ater tuꝰ ⁊ eḡo dolentes querebamꝰ te ⁊cͣ. vbi fu Ce pra ulti ſunt qui xp̄m querūt ⁊ non inueniūt. qꝛ non q̄ XL runt eum ſuo tempore. ſuo loco ⁊ modo. Querendꝰ eſt enim primo ſuo tempore. quia poſt triduum eſt inuentꝰ. Prima dies eſt dies ante legē ⁊ tunc patriarche eum queſierūt ⁊ eum inuenire non po tuerunt. Vnde dicebat vnꝰ eoruꝫ exodi. iiij. Obſecro te domine mit te quem miſſurus es. Secunda di es fuit dies ſub lege ⁊ tūc ꝓphe te eum queſierunt: ⁊ eūm inueni re nō potuerunt Vnde vnus eorum dixit. Vſa xliiij. Vtinam diſrum peres celum ⁊ deſcenderes. Tertia dies fuit poſt legē ſcilicet tempꝰ gratie Et in iſta die ſi iheſus que ritur inuenitur. Yſa. lv. Querite dominū dū inueniri poteſt. Quar ta dies erit dies poſt hanc vitam ⁊ tunc damnati eū inuenire non poterunt quātumcunqꝫ eum que rerent Sicut enim ille qui ficꝰ vel vuas extra tempus quereret nō inueniret. Sic illi qui extra tēpꝰ preſens deum querunt: inuenire non poſſunt. Iohannis ſeptimo Queretis me ⁊ non inuenietis: ⁊ vbi ego ſum vos non poteſtis ve nire damnati enim dominum no ſtrum iheſum chriſtum inueniēt tanꝙͣiuditem ſeuerum: ſed nō in uenient eum tanꝙͣ patrem miſei̓ cordem ⁊ benignum. Legitur. ij. Reguꝫ. xiiij. ꝙ abſalon regem da iud yſqꝫ ad annum tertium inue nire non potuit. In quarto auteꝫ aīno ipſum inuenit: ſed etiam cū tribꝰ lanceis ipſe vulneratꝰ fuit. Homo quidem deum nō inuenit tempore legis nature: nec tempoe̓ legis ſcripte. ſed tantū tempoe̓ le gis gratie. In quarto auteꝫ die.ſ. in temꝑe poſt hanc vitā mali deū non inuenient ad penitentiā: ſed tantū ad penā qui tunc tribꝰ lan ceis vulnerabuntur Vna lancea verinis ꝯſcientie Secunda eſt ig nis iehenne. Vſai. lxvj. Vermis eoꝝ non morietur. ⁊ ignis eoruꝫ non extīguetur. Tertia lancea ē priuatio viſionis d̓ine. Vſa. xvi. ſcd̓m aliā tranſlationē Tollatur impiꝰ ne videat gloriā dei. Secun do querendꝰ eſt ſuo loco Ioſeph autē ⁊ maria non potuerūt ipſum īuenire ad ſeipſos nec in cōmita tu hominū mundanoꝝ: nec inter cognatos ⁊ notos ſed ī templo domini ſiue dei. Eſt enim quadru plex amor ſcilicet ꝓprius vel pͥua tus. mūdanus. domeſticus. ⁊ di uinus. Non potuerunt igitur Io ſeph ⁊ maria iheſū inuenire apd̓ ſeipſos. Non inuenitur in amore proprio vel priuato. Talis enim amor ſui eſt valde periculoſus: qͥ a multorum malorum eſt effectiuꝰ ſecūde Thimo. quinto. Inſtabūt tempora periculoſa ⁊ erunt homi nes ſeipſos amantes. Secūdo nō inuenitur in cōmitatu hominum mundanorum: quia non inueni tur in amore mundano: ſed poci us mundus ne inueniatur imꝑe dit. Iohā. quarto. Spiritus veī̓ ta tis quem mundꝰ non poteſt cape re. Et inuētum perdere facit: quia eſt ſicut ſaccus ꝑtuſus Aggei. pͥ. Qui merces congregauit ⁊ miſit eas in ſaccum pertuſum. Tertio non inuenitur inter cognatos ⁊ notos: qꝛ non inuenitur in amo re domeſtico ideſt in amore pare tum. Vnde beatꝰ Bernardꝰ. Quo modo bone iheſu te inueniam int̓ cognatos meos qui iter tuos mi mine es inuentꝰ: deū. triceſimo tercō. Qui dixit patri ſuo ⁊ matri ſue. neſcio vos. ⁊ fratribꝰ ſuis ig noro illos. ⁊ neſcierunt filios ſu os: hij cuſtodierunt eloquiuꝫ cu um ⁊ pactum tuum ſeruauerunt ⁊ iudicia tua o iacob ⁊ legeꝫ tuaꝫ o iſrahel. Inuenitur auteꝫ in tem plo dei in amore ſpirituali ⁊ diui nō Iohā. quarto. Si quis diligit me: ſermonem meum ſeruabit ⁊ pater meus diliget eum ⁊ cetera Primos igitur tres amores relin quendos. ⁊ quartum retinendū nos am monet dicens Luce deci moquarto. Si quis venei̓t ad me ⁊ non oderit patrem ſuum ⁊ ma trem ſuaꝫ. Hoc refertur ad dome ſticum amoreꝫ. Parentes em̄ odi endi ſunt quādo ſunt mali vel qͣn do filios a ſeruitio dei auertunt. Quia ſic̄ dicitur Mathei quarto. Inimici homīs domeſtici eiꝰ. Se quitur. Et adhuc autem ⁊ am̄aꝫ ſuam. Hoc autē refertur ad amo rem proprium ⁊ priuatum. Nul lus enim debet diligere animam ſuam. hoc eſt animalitatem ſuā ⁊ vitam ſuam. ſed eam̄ odire. Io hā. xiiij. Qui odit anima ſuam in hoc ininido: in vitam eternam cū ſtodit eam. Sequitur Et qui non baiulat crucem ſuā. hoc refertur ad amorem mundanū Ille enim crucem baulat: qui cū paulo di cere poteſt. Mihi mundus crucifi rus eſt. ⁊ ego niundo. Sequit̉. Et venit poſt me. hoc refert̉ ad amo rem ſpiritualē ⁊ diuinū Venit in ꝙͣ poſt me non amandoterrena: ſec deſiderādo celeſtia.ſ. ſicut ego amo ⁊ deſidero. Non ſicut adaꝫ qͣ terrena dilexit ⁊ celeſtia deſeruit. j. Corint̉. iij. Primus homo ſcilicꝫ adam de terca terrenus Secundꝰ homo ſcilicet chriſtus de celo cele ſtis. Tertio querendꝰ eſt ſuo modo: qui quidem modus eſt tri plex. Primo quidem queri debet ſoualiter: quod notatur in eo qd̓ dicitur. Pater tuꝰ ⁊ ego. Ioſeph enim interpretatur augmentum a ſignat opera bona que ſemper debent augeri. Maria auteꝫ inter pretatur illuminatrix ⁊ ſignat fi tem que eſt mentis illuminatio. Maria etiam interpretātur ſtella maris ⁊ ſignat caritatem. Sicut enim ceteris ſtellis occidentibus illa non occidit: ſic ceteris virtu tibus defitientibus caritas non deficit. prime Corinthio. decimo tertio. Caritas nunꝙͣ excidit. Cū tali enim ſotiētate iheſus eſt que rendus ⁊ inuenitur ſcilicet cum fi de vera. operatione ſollicita. ⁊ cal̓ tal̓e ſuccenſa. Si autē aliqua iſſa rum defuerit: chriſtꝰ inueniri nō poterit. Nam ſine fide opera deo non ſūt accepta. Hebreo. primo Sine fide impoſſibile eſt placere deo. fides autem ſine operibꝰ mor tua eſt. Iacobi primo. Sicut em̄ corpus ſine ſpiritu emortuum eſt ita ⁊ fides ſine operibus mortua ē Fides autem ⁊ opera ſine caritate ſunt inutilia. prime Corinthiorū decimotertio. Si diſtribuero inci bos pauperum omnes facultates meas: caritatem autem non ha beam nihil mihi prodeſt ⁊ cetera Secundo debet queri lacrimabili ter. quod notatur ex eo ꝙ beata virgo maria dixit. dolentes que rebamꝰ te. Tripliti enim de cau ſa ſic beata virgo maria dolebat quia ẜm Origeneꝫ timebat ne ip ſam deſerens ad celos rediſſet. Secundo ipſa beata virgo Maria timebat ſcd̓m aliquos ne longe ad remotas ꝑtes abiſſet ⁊ alijs nationibus predicaret. Tercō ipſa beata virgo Maria timebat ſcd̓m gloſam ne in manibus ſuc ceſſorum herodis deueniſſet Hijſ tribus de cauſis ſancti viri eum ſepe lacrimabiliter querunt. Pri mo querūt eum cum lacrimis de uotionis. quando ſcilicet ſolitaꝫ deuotionem ad tempus eis ſub trahit. ⁊ quodammodo eos deſe rens in celos aſcendit cuiꝰ reuer ſionem ſancti viri deſiderantcum propheta dicentes. Redde mihi leticiā ſalutaris tui. Secūdo cum querunt cū lacrimis contricōniſ quas fundunt ꝓpter peccata que aliquando ꝯmiſerūt ꝓpter que ſe ab eis totaliter elōgauit. Prou̓. xiij. Longe eſt dominꝰ ab impijſ Psͣ. Longe a peccatoribꝰ ſalus. Tercō cum querūt cum lacrimiſ cōpaſſionis quas fundunt ꝓ mi ſerijs ⁊ malicijs pctōꝝ qui iheſū ī manu herodis ꝙ demōīs tradūt ⁊ quantū in eis eſt occidūt. He bre. vi. Rurſū crucifigentes in ſe inetipſis filiū dei. Tercō debet qͣri deſiderabiliter qd̓ notatur cū dici tur. Querebamꝰ te ⁊ nihil aliud extr te qꝛ ipſū habētes in ip̄o om mia poſſumꝰ Sapīe. vij. Venerūt mihi om̄a bona ꝑiter cuꝫ illa.ſ. ſa pientia d̓ina. Sꝫ illi qui volūt hre ſine ip̄o diuitias: delitias ⁊ hono res: euꝫ nō inueniūt ſꝫ potiꝰ amit tunt. Iob. xxviij. Nō inuenitur in terra ſuauiter viuentiū ⁊ carnali um ⁊ delitioſoꝝ. Abiſſus dic̄. Nō ē in me humaria cupiditas que fundū nō habet. qͥ a ſicut dicitur ecc̄ī. lxxxv. Auarus non implebi tur pecunia. Mare loquit̉. nō eſt mecuꝫ.ſ. tumens ſuꝑbia. Suꝑbꝰ em̄ ad inſtar maris ſemper ꝯtra alios feruet ſēꝑ intueſcit. ſēꝑ eſt in motu turbacōis. Vſa. lvij. Im pius qͣſi mare feruēs: qd̓ cōmiſce ri non poteſt. dominica ſecūda ẜmo pͥmꝰ. Vptie facte ſūt in cha na galilee: ⁊ erat ibi Imater iheſu qc. Ioh.ij ScAm autē Sch a. i ſus nupcijs infereſſe voluit vt ſta tum matrimomalem ꝯmendae̓t ſua preſentia. Approbauerat em̄ primo ſtatuꝫ virginalem in eo ꝙ de ītemexata virgine naſci voluit Approbauerat ſtatum vidualem in eo ꝙ de āna vidua benedicidi gnatus fuit Nō reſtabat/ niſi vt ſtatu coniugalem ſimiliter appre baret. EEt per hoc datur intelli ꝙ in quolibet iſtorum ſtatuupo teſt homo ſaluari Sunt tamen dꝰ in hijs tribus ſtatibus ẜm be dam. Bona eſt inquit caſtitas coniūgalis. melior continentia vi dualis Optima perfectio virgina lis Nuptie autem facte ſunt: de qͥ bus in iſto euāgelio agit̉a qua drupliciter ſunt commendabiles Commendantur enim a loco. a ꝯuiuo: a conuiuis. ⁊ a miniſtriſ Siquidem in loco notatur magni miſterij congruitas. In cōiuiuo magna vim pretioſitas. In con uiuantibus inagna nobilitas. In miniſtris magna ſtrēnuitas Primo enim commendantur a loco in quo celebrate fuerunt. In quo notatur magna miſterij cō gruitas Quod notatur in eo ꝙ di cuntur facte fuiſſe in chana gali lee. Chana enim zelus interpre tatur. Eſt autem nomē ville in ꝓ uintia galilee: ex quo em̄ nobis magnū miſterium cōmendatūr̉. ex hoc enim innuitur ꝙ vir ⁊ mu lier debēt ſe mutuo amare Eſt au tem in matrimono triplex poten tia zeli ſcilicet nimius. tepidus ⁊ diſcretus Celus miniꝰ eſt zeloti pīa; ⁊ talis zelus reprehenſibilis eſt tam in viris ꝙͣ in mulieribꝰ. In viro em̄ Eccle. octauo. Ne zeleſ vxore ſinus tui: ne oſtendat ſuꝑ te malitiā doctrine neꝙͣ. Non des mulieri poteſtatē anime tue ne in grediatur in virtute tua. ⁊ confū daris in vxore. fiuſdē. xxviij. do lor cordis ⁊ luctus: mulier zeloti pa Refert Ieroninus in libro cō tra iouinianū ꝙ quidam nobil̓ romanus mulierem habuit a fo ris nimis gratioſam: ſed intꝰ in mis cū viris litigioſā; quam vir a ſe expulit ⁊ eiecit. Cunqꝫ reprehē deretur ꝙ mulierem taꝫ gratioſā expuliſſꝫ. ille pedem pretendit di cens. Videtis hoc caltiamētum. Foris quidem pedem pulchꝝoſtē dit a tamē intus me premit. Caſ iſter. tiamenti quidem videtis form oſi igna vinipraſetatem exteriorem: ſed non videtiſ jantibus mna qu meam moleſtiam interiorem Re miniſtia mqfert enim Seneca ꝙ ſocrates du imo triſitmas hūit vxores zelotip̄as nimis ⁊ in quo ciban contencōſas adeo ꝙ quadaꝫ die noaut ſuc ipſum impetū fatientes ad ter qedulſſaram ipſum deiecerunt. Alia auteꝫ vice cum vna: multa in eum toni 3 crua mieciſſet comminationum. Chamain lle diſſimilans abijt: ⁊ iuxta mu x. eſt iuaſ um domus ſedere cepit Illa autē 1yaciā ſtētio aquam immundam ſuper capūt eius fudit. Sꝫ ſocrates nihil ob hoc exaſperatus caput tergere ce pit dicens. Sciebam ꝙ poſt hec tonitrua pluiīa ſequeretur. Cuꝫ autem alia mulier⁊ amici eiꝰ con ſuluerunt vt eā expelleret. Reſpon dit. diſco hic in domo qualis ſuꝫ in foro. Hic autem diſco patienti am vt in foro exerceam ¶ Secun dus zelus eſt tepidus. ſed quan do mulier virum fornicantem ha bet ⁊ tamen ſuſtinet: diſſimilat ⁊ tacet. ⁊ iſte zelus tam tepidus. e valde nociuus debent enim vxo res viros fornicates/ quatuor mo dis coercere. Vnde dicit beatꝰ Au guſtinus in libro omel̓. Primo eos admonendo. Secūdo eos ob uirgando vt ſi non proſint cai̓ta tiue admonitiones: fauiāt duraſ ob iurgationes. Tertio eccleſiaꝫ interpellandoSi enim nec per ani monicōnem vult deſiſtere nec per obiurgationem abſtinere debet vxor ab ecc̄īa vel abepiſcopo auxi liū interpellare. maxime ſi eſt pec catum notorium. Quarto ad deum recurrendo Si enim nihil ho rum valet ⁊ ille in ſuā duritia ma net debet vxor ad viros ſpiritua les ⁊ ad orationem confūgere. Sed ſunt quedam que tacent tri plici de cauſa. vt ibidem dicit Au guſtinus ſcilicet aut timore p̄ter rite. quia a viris flagellaritimēt. ſed plus debent timere deum pre cipientem. ꝙͣ virum flagellanteꝫ. Aut blandis adulacōniꝰ enolli te. quia eas viri ſui laudāt. ꝙ pa tienter eos portant que tamē pa tientia eſt nimis mala ⁊ ſaluti vi rorū contraria Aut falſa ratione ſeducte. Tribus enim racōnibuſ vt ibidē Auguſtinus oſtendit vi ri vxores ſuas ad tacendum cona tur inducere Vna eſt qua dicūt. Nos ſumus viri ⁊ vos femine. Et reſpondit Auguſtinus. Imperat̉ femine vt ferat adulterum viruꝫ: qui non vult ferre adultera vxo rem. Quis inquit ego ſum. Vir. Si vir es vince libidinem tuam. Alia eſt qua dicunt. Nos ſumus domini: vos autē ancille. Ad qd̓ reſpondet Auguſtinus. In cetei̓s eſtōte ancille virorum veſtrorum In iſtis repugnate. Ad quod di cit apoſtolꝰ Vir non habet pote ſtatem ſui corporis: ſed mulier. ⁊ mulier econuerſo non habet pō te ſtatē ſui corporis: ſꝫ vir. Tertia eſt qua dicunt. Nos ſumꝰ capita vos autē membra. Auguſtinus. Si caput es bene. ſꝫ vide quo eas Noli ire quō non yis vt ſequatur te pediſſequa tua Et quia poſſunt alique vxores dicere Ex quo mihi vir fidem non ſeruat: nec ego ſibi ſeruabo. Auguſtinꝰ. Nolite pudi ciſſime femine imitari viros vr̄os aut vobiſcum viuant. aut ſoli pe reant. Impudico viro non dabit mulier pudiciciam: ſed chriſto. ¶ Tertiꝰ eſt zelus ordinatus vel diſcretus. quando ſcilicꝫ vir ⁊ mu lier ordinate ſe diligunt. Epheſi. qͣnto. Viri diligite vxores veſtraſ ſicut ⁊ chriſtꝰ dilexit eccleſiā: qui etiā animam ſuaꝫ in mortem tra didit vt ſibi eam poſtea exhibeat gloīoſam. non habentem macu lami neqꝫ rugam. prime ad Cori thio. ſeptimo. Viri debent diligi re vxorēs ſuas vt corꝑa ſua. Eph̓. quinto. Vnuſquiſqꝫ vxorem ſua vt ſeipſum diligat. debet igitur vir diligere vxorem ſuam vt chri ſtus dilexit eccleſiam/ vt ſi quan doqꝫ fornicatur ⁊ peniteat: ipſam recipiat. Sic dominus noſter Ihe ſus chriſtus eccleſiam penitenteꝫ recipit ⁊ gratiam priſtinā ſibi t̓d dit. ſicut corpꝰ ſuū vt vnuſquiſqꝫ corpus ſuum alteri diuidat. ſicut ſeipſum vt precordiali amore ea diligat. ¶ Secundo com xF mendabiles ſunt iſte nuptie a cō uiuio In quo fuit magna vmi p̄ tioſitas. Creditur em̄ ꝙ illud vi num fuit magis pretioſum ꝙͣ vn ꝙ fuit ab aliqua vite productuꝫ Dicit enim Criſoſtomus ꝙ mira cula que fecit dominꝰ noſter Ihe ſus chriſtus ſemper ad meliꝰ tet minabātur ꝙ natu̓a facere poſſet Vn̄ ſi dominꝰ noſter iheſus Chū ſtus panes multiplicauit. ſi viſu t̓ſtituit. ſi aquam in vinum mura uit ⁊ huiuſmodi. melius fecit? natura potuit utata eſt igitu aqua in vinum/ quantuꝫ ad ſud ſtantiam. ſaporeꝫ. colorem. ⁊ de pem(cua prltda ſſt pput xla.iC..l. pioce immūdicia in qua viri porcini cō morantur. ij. petri. ſecundo. Sus lota in volutabro luti ⁊ cetera Cū quidam laſciuus iuuenis picta gore philoſopho dixit ſe malle cum mulieribus ꝙͣ cum philoſo phis conuerſari. Et ſus inquit in ſceno libentius ꝙͣ in aqua pura cō in oratur. Vinum autem bonum ⁊ deo gratum eſt matrimonium legitime ſeruatum. Si igitur iſta aqua putrida aliquis eſt infectꝰ poſtꝙͣ matrimomo eſt cōiunctꝰ mutet aquam carnalis immūdi cie. in vinum matrimonialis pu dicitie. Mutet aquam quantum ad ſubſtantiā: vt eam iam non habeat in opere Mutet quantum ad ſaporem vt eam non habeat in volūtate nec in delectacōne. Cō tra quod fatiebant illi qui ꝙͣuis ab egipto quondā receſiſſent qͣn tum ad operacōnem. videbatur tamen adhuc retinei̓ quantū ad voluntatem. Numeri vndecimo. In mente nobis veniunt cucunie res ⁊ pepones. porri ⁊ cepe ⁊ allia. Et bene nobis erat. quādo ſedeba mus ſuper ollas carniū in egipto ⁊ cetera. Autet quantum ad cō lorem vt eam iam non habeat in mala ſpetie habendo ſcilicet cum aliqua ſuſpectam familiaritatem pͥ. Theſſ. quinto. Ab omni ſpetie maīā abſtinēte vos Mutet quā tum ad odoreꝫ vt vitet mali occa ſionem ideſt malorum ſotietatē. Sicut enim malus odor nares in ficit: ſic mala ſolietas mores cor rumpit. i. Corinth̓. viceſimo. Cor 6 rumput bonos mores colloquia Tertio iſte nuptie praua. ſunt commēdabiles a conuiuan tibus/ in quibus fuit magna no bilitas. Ffuerunt enim ibi iheſuſ Maria ⁊ diſcipuli eius Circa qd̓ Duci pt̓ vxor qͦtum ſciēdum eſt ꝙ quatuor de cauſis de ciueſie poteſt quis ducere vxorē. Primo propter offitium ideſt propter ꝓ lis propagationē. ⁊ ſic matrimo nium fuit inſtitutum ī paradiſo ante peccatum quando dominus dixit Geneẜ primo Creſcite ⁊ ml̓ tiplicamini ⁊ replete terram ⁊ do minamini piſcibus maris ⁊ vola tilibus celi Secunda eſt propter ⁊ ſolatium ⁊ rei familiaris adiuto rium ſine aliqua cōmixtione cor porum. ⁊ tale matrimonium fuit inter ioſepha mariam. ¶ Tertiā fuit propter remedium. vt dicit Apoſtolus. prime ad Corinthi. octauo. Melius eſt nubere ꝙͣ vri Quarta eſt propter voluptatis vi tium. Pſalmiſta. Comparatus ē homo iumentis inſipientibus ⁊ ſimilis factus eſt illis. Quando quis contrahit matrimonium propter offitium inter eos eſt ihe ſus chriſtus. quia proles virgīs fuit Quando propter ſolatium in ter eos eſt maria que propter eā dem cauſam matrimonium con traxit Quando propter remediū inter eos ſūt diſcipuli qui ſub di ſciplina matrimōīali ſe coe̓cuer̄t pri. Corint̉. vij. Propter fornica tione autē vnuſquiſqꝫ vxorem ſu am habeat Quando vero propter carnalem voluptatē inter eos eſt dyabolus: qui dicitur aſmodeus. Thob̓. vj. īter eos qui ꝯiugia ita ſuſcipiūt vt deum a ſe ⁊ a ſua mē te excludlant. ⁊ ſue libidini vacēt vt equꝰ ⁊ mulꝰ habet poteſtateꝫ demonū. Quarto iſte nuptie cōmendabiles ſunt a ſeruitoribꝰ in quibꝰ fuit magna ſtrēnuitas ⁊ maxime in architriclino. q̄ ea̓t princeps alioꝝ miniſtroꝝ Archi triclimū dicitur domꝰ tres ordīes habens menſarum Voluit enim dominus vt de iſto vino tria ſcire tur Primo ꝙ non erat naturale ſed miraculoſe factū; ⁊ quantuꝫ ad hoc habuit teſtes miniſtros: qͣydrias mūdas aquā impleue runt ⁊ vinū effuderūt Gecūdo ꝙ vinum erat veꝝ: ⁊ quantū ad h voluit ꝙ ydrie eēnt teſtes. Si em̄ ẜm Criſoſtomū in vaẜ vinarijs hoc miraculuꝫ factum fuiſſet for ſitan crederetur ꝙ ibi feces reman ſiſſent ⁊ ꝙ non eet vinū verum: ſꝫ aqua colorata. Tertio ꝙ eſſet vi num bonum ⁊ quantū ad hoc vo luit habere te ſtem architriclinū qui erat ieiunus ⁊ ſobrius; ⁊ ido de ſapore vni potuit melius iudi care. ¶ Sequi tur ſermo ſecūdꝰ eiuſdē Vptie facte ſūt in chana galileee vbi erat Iheſus cū matre ciꝰ ⁊ ceterā vbi ſupra Qniuis he̓tici ⁊ miſel men ti antur carnale matrimonium eē illicitum; eoꝝ tamen falſitas ma nifeſte apparet Si enim illicitum eſſet nec deus ipſum in paradiſu inſtituiſſet nec de virgine deſpon ſata chriſtus naſci voluiſſet./ nec ipſum ſua ⁊ matris ſue ⁊ diſcipu lorum ſuorum preſentia. miracu loqꝫ decoraſſꝫ Notandum eſt au tem circa hoc ꝙ triplex eſt matri monuꝫ Primum eſt carnale qd̓ eſt inter viruꝫ ⁊ mulierem: quod eſt humano generi valde vtile. ſi debito modo quis vtatur Per h enim homo a peccato ſeruatur. prime ad Corinthi. ſeptimo. Pro pter fornicationem autem vnul quiſqꝫ vxorem ſuam habeat. Per hoc legitima proles ſuſcipit̉ que alias illegitima cenſereturGene ſis primo Creſcite ⁊ multiplicami in ⁊ implete terram. Per hoc cm̄ homini exequiuꝫ exhibetur/ quia ſicut dicitur Eccleſia. triceſimoſex to. Cui nō eſt mulier ingemiſcit egens. Per hoc enim bona homi nis fideliter conſeruantur. Idem. Qui poſſidet bonam mulierem: in choat poſſeſſionem bonaꝫ Iſtud autem matrimonium celebratu eſt in chana galilee: quia ipē cō iuges debent ſe inuicem diligere ⁊ inuicem zelare. Quod quidem oſtenditur etiā per auctoritatē ꝑ racōnem. per quandam ſignifica tionem. Per auctoritateꝫ quidem qua dicitur Eccle. xxv. In tribus benēplacitū eſt ſpiritui meo que ſunt probata coram do ⁊ homini bus.ſ. concordantia fratꝝ. amor proximorū. vir ⁊ mulier: ſi bene conſentientes fuerint Iſta tantū tria inter eos requirūtur.ſ. amor interius in corde. Concordia exte rius in pacificata habitatione. Secundo hoc oſtenditur ratione. Maioris enim ad minorem debet eſſe correctō ⁊ diſciplina Minoris ad maiorē obediētia ⁊ reuerentia Equal̓ ad equalem amiciciā mu tua Si mulier facta eſſꝫ de capite viri videretur ꝙ deberet eē maior. ⁊ virminor. ⁊ ꝙ ad ipſā ſpectaret virum corrigere. Si autem de pede. videretur ꝙ mulier deberet eē an cilla ⁊ viro tanꝙͣ in ancilla debe̓t in omnibus obedie̓. Sed facta eſt de latere tanꝙͣ equalis ⁊ ſoror vt inter eos dilectio ⁊ amicicia perſe ueret. Iſtam tamē equalitatē per didit per peccatū quādo deus ſibi dixit. Sub viri poteſtate eis. Ter tio hoc oſtenditur per quandā ſi gnificationē.ſ. ꝑ anuli ſub arracō nem. Iſte aūt anulꝰ ſignificat vi ri ⁊ mulieris veꝝ amore debet au tem iſte anulꝰ eē aureus ⁊ rotūdꝰ ⁊ in quarto digito ſponſe poſitꝰ aſponſo. vt oſtendatur ꝙ anor ille debet habere excellentiaꝫ ⁊ ma ioritatē. Sicut enim aurū excellit omnia metalla. ſic anior iſte om nes amores. Gneẜ. ij. Hoc nunc os ex oſſibꝰ meis ⁊ caro de carne mea. Cnͣi ob reꝫ relinquet homo patrem ⁊ matre ⁊ adherebit vxo xi ſue. Rotundꝰ autem debet eē vt oſtēdatur ꝙ amor ille debet habe re perpetuitatē vt nunꝙͣ fimatur niſi per morteꝫ. In quarto digito ponitur vt oſtendatur ꝙ amor il le debet habere precordialitatē. di cunt em̄ quidā ꝙ quedam vena a corde ꝓcedit: que ī quarto digito reſpondet. Viius tantū anulus a ſponſo ponitur vt oſtendat amo ris ſingularitatē. In cetei̓s homo vult habere ſotietatē: niſi aman do vxorem Iſtius autē matrimo Tiria loͣ micioꝰ nij triplex bonuꝫ eſt/ ſcilicet fides 1n F quam ſibi mutuo ſeruare tenent̓ jrgil Proles/ que debent ſuſcipi ⁊ religi oſe educari. ⁊ ſacramentum ſcili cet inſeꝑabilitas ⁊ indiuiduitaˢ quo ad perpetuam cohabitacio nem Contra primū fatiunt adul terantes que debitam fidem non ſeruant. Contra ſecundum faci unt aborſiue que quaſi homicide ſunt cenſende. Contra tertium fa tiunt ſuperbiētes ⁊ iracūdi. Pro prium enim viri eſt ſuperbia Mu lieris iracundia. Vnde dicitur Ec cleſiaſtici decimo. Non enim eſt creata hominibus ſuperbia ⁊ ira cundia nationi mulierum. Cum igitur vir eſt ſuperbus ⁊ muliet icacunda pacificari non poſſunt. ⁊ ideo ſepe ab inuicem ſeparātur ¶ Secundum matrimonium eſt ſpirituale quod eſt inter deum ⁊ anima. Et iſtud matrimoniū mi tiatur ratificatur/ ⁊ conſūmatur. Initiat̓ āt ꝑ fidē ⁊ ſpōſione. O ſee ij. Sponſabo te mihi in fide. Iſta auteꝫ mitiatio matrimonij fit in baptiſmo. vbi eſt ſponſio ex ꝑte ſpōſe que dyabolo ⁊ pompis eiꝰ abrenuntiare promittit. Et fidei datio ex parte ſponſi. ideſt xp̄i qꝛ ibi precipitur chriſtianitas. Mul ti enim frangunt ſponſionē iſtā quam fecerunt cum deo ⁊ fatiunt pactum cū dyabolo. Oſee quinto Feretis fedus cum mendatio. id eſt dyabolo qui eſt mendax ⁊ pa ter eius. Secundo illud matrimo muꝫ ſpirituale ratificatur: que ra tificao fit in ponitentia per verba de preſenti quod eſt contra pro craſtinantes qui ſemper ducunt ſponſalia de futuro. Prouerb̓. ter tio Ne dicas amico tuo ideſt chri ſto. Vade ⁊ venias cras dabo tibi cum ſtatim poſſis dare. Vn̄ Am broſius Si vinum tibi offeraꝫ. nō dicis cras tibi offeram: ſed iam exhibes. nemo differt. nullus ex cuſat. Redempcō anime promitti tur: ⁊ nemo feſtīat de iſta de ſpō ſatione diciturOſee ſecundo. Spō ſabo te mihi in iuſtitia ⁊ ī iudicio in miſericordia ⁊ ī miſerationibꝰ Iuditium ⁊ iuſtitia debent eē ex ꝑ te penitentis vt quantum deū of fendit in peccatis tantum de ſe iu ſtitian ⁊ iuditiuꝫ fatiat in penitē tie lamentis. Ad romanos ſexto Sicut exhibuiſtis membra veſtr ſeruire immundicicie ⁊ imquitati ad iniquitatem: ita nunc exhibe te membra veſtra ſeruire iuſtitie in ſanctificacōnem. Miſericordia ⁊ miſerationes ſunt ex parte dei qui animaꝫ peccatricem recipit ⁊ gratiam ſuā ſibi r̓ſtituit. Legitur numeri duodecio ꝙ moyſes ethi opiſſam habuit vxorem de qua ſic dicit Bern̄ardꝰ. Moyſes quā dam ethiopiſſaꝫ duxit in vxore: ſed eius non potuit mutare colo rem. Chriſtus vero animā quam amauit adhuc ignobileꝫ ⁊ fedā glorioſam ſibi exhibuit non ha bentem maculam neqꝫ rugam. Tertro matrimoniū ſpirituale cō ſummatur per gratiaꝫ perfitientē ſiue perfectā Et ſicut in matrimo mo conſūmato eſt bonum prolis ⁊ fidei ⁊ ſacramēti: ſic in matrimo mō iſto ſpirituali debet eſſe bonū fidei ne animū dyabolum vnꝙͣ ſu ſcipiat. Sed de multis dicit̉ yſa. quinquage īmoſeptimo. Iuxta me. ideſt me ſciente ⁊ vidēte: diſco operuiſti me. ideſt voluntateꝫ ⁊ cō ſenſum tuuꝫ aperuiſti ⁊ ſuſcepiſti adulterum. ideſt dyabolū Bonū prolis vt per bona opera ſe exerce at. prime Thimo. ſecundo. Salua bitur mulier per filioꝝ generacō nem ſi permanſerit in fide ideſt ꝑ bonorum operum multiplicacio nem ⁊ fideꝫ. Vnde ⁊ in veteri lege maledicte erant ſteriles: non tā tum a carnalibus filijs: ſed operi bus bonis. Bonum ſacramēti ſci licet vt nunꝙͣ ſe anima a chriſto diuidat. ſpiritus enim ſanctꝰ ab anima non ſeparatur niſi prius amina ipſa diuidatur. Ieremi. ſe cundo. Quid inuenerūt in me pa tres veſtri inquitatis: quia elon gauerunt ſe a me. ymoſi anima velit mox a verbo reconciliat̉ Siuſ dē tertio. Vulgo dicitur. Si dimi ſerit vir vxorem ſuā ⁊ recedens ab ea duxerit aliā nunꝙͣ reuertetur ad eam vltra. Ieremie. tertio. Tu autē fornicata es̓ cum amatoribꝫ multis: tamen reuertere ad mē ⁊ ego ſuſcipiam te. ¶ Tertiū matri monium eſt quaſi mediuꝫ inter deum ⁊ humanā naturaꝫ Et ſicut ī matrimomō carnali eſt triplex ymo. vna eſt per conſenſuꝫ am̄a rum. Secunda eſt per ꝯmixtionē corporū. Tertiā eſt per indiuiſibi bilem cohabitatione amborum. Sic ⁊ in iſto ſuperſubſtāuali ma trimoniō iſta triplex vnio reperi tur EEſt em̄ dominꝰ noſter iheſus chriſtꝰ tripliciter cōpulatꝰ eccle ſie ſcilicet per ꝑpetuā caritatem. Ieremie. xiij. In caritate per petua dilexi te. ideo attraxi te miſerans tui Per nature conformitatē. He breo. vndecio. Nuſꝙͣ enim ange los apprehendit ⁊ cetera Et per in ſeparabilitatē. Math̓. vlcimo. Ec re ego vobiſcum ſum omnibꝰ die bus vſqꝫ ad conſūmacōnem ſecū li Nuſꝙͣ em̄ natura diuina ſepa rata eſt ab humana. ȳmo etiam in morte erat coniuncta carni in ſepulchro. ⁊ anime in limbo. ¶ Sequitur ſermo tertiꝰ eiuſdē. Vptie facte ſunt in cha na galilee vbi ea̓t iheſus cū matre. ⁊ cetera vbi ſu pra Querit ariolus theo phraſtus philoſophus. vtrum ſapiens debeat ducere vxorem. Et cū diffiniſſet ſi pulchra eēt: ſi be ne iorigerata. ſi honeſtis paren tibus. ⁊ ipſe ſanꝰ ⁊ diues ſit ⁊ ſa piens. poſſit mire matrimoniuꝫ. ſtatim intulit. Hec autem in nup cijs raro vniuerſa concurrūt. Nō eſt igitur vxor ducenda ſapienti Ex hijs igitur habetur/ ꝙ ſapīes non debet ducere: aut debet ea du cere bonam ⁊ honeſtam. Circa hoc igitur ſex ſunt videnda. Pri mo qualis vxor ſit diligenda. Se cundo qualiter vxor ſit cognoſcē da. Tertio qualiter vxor ſit dili gēda Quarto qualiter ſit cuſto dienda. Quinto qualiter vxor ſit caſtiganda. Sexto qualis ſit vi ta poſt mortem viri ab ipſa eligē da. ¶ Circa primum eſt notā dum ꝙ illorum qui vxores accep turi ſunt/ quidam laſciui et vani ſunt. quidaꝫ cupidi ⁊ auari qui daꝫ ſapientes ⁊ diſcreti Laſciui enim viri ⁊ va̓m non querunt in vxore niſi pulchritudinem: que tamen pulchritudo in vxore eſt valde periculoſa Vnde Prouer. x. Circulus aureus in naribus ſuis mulier pulchra ⁊ fatua ⁊ decepto ria ⁊ vana. Prouerb̓. Fallax gra tia ⁊ vana eſt pulchritudē. Que qͥo rit ſupra dictus philoſophus ꝓ ut refert Iheronimꝰ contra ioui nianuꝫ. Si vir haheat ducere vxo reꝫ pulchrā vel turpē Et rn̄dꝫ Pul chra cito adamatur. feda facile contemnitur. difficile eſt cuſtodi re qd̓ ab omnibus deſidea̓tur Mo leſtum eſt poſſidere quod nemo habere dignatur Minori tamē mi ſeria deformis habetur quam for moſa ſeruetur Legit̉ Heſter. xv. ꝙ ipſa heſter rubeo colore ⁊ micā tibus oculis ad regem intrauit: credens ex hoc regem placare ⁊ in clinae̓. Sed rex eam videns eſt in furorem maximum commotus. Tunc regina timens corruit ⁊ in pallorem ille color eſt mutatus. Rex vero videns eam p allidam: furorem depoſuit ⁊ in ipſā recepit Per hoc datur intelligi ꝙ mulie res que colorant ſe diſplicent do Que autem ex abſtinentia effici untur pallide: deo placent. Cupi di autem et auari non querūt in vxore niſidiuitias. Vn̄ Criſoſto mus ſuper Matheū. Iuuenis qn̄ vxoreꝫ ducere vis noli querere di uitem: ſed morigea̓tam. quia bo nni mores diuitias acquirunt. di uitie autem nunꝙͣ bonos mores fecerunt. Et etiam glorioſior eſt paupertas fidelium ꝙͣ diuitie pec catorum Interrogauit quidam Mullꝰ N vij ꝝ.C pn.i vA ute viv themiſtodem philoſophum Cui viro libentius filiam ſuam trade ret in vxorem. An pauperiſcien tia ⁊ moribꝰ ornato/ vel diuiti pa rum probato. Malo inquit indi gentem hominem pecunia: ꝙͣ vſe pecuniam indigentem viro. Que rit etiam ſupra dictus ariolꝰ phi loſophus. Quid ſit melius duce re vxorem diuitem an pauperem Et reſpondit. Pauperem inquit alere difficile eſt. diuitē ferre mo leſtum Et ꝙͣuis ipſe autor non de terminet quid ſit melius. Salo mon autem determinat eliꝰ eſt ducere vxorem pauperem ⁊ paci ficam ꝙͣ diuitem ⁊ litigioſā. Pro uerbiorū vndecimo. Meliꝰ eſt ſe dere in angulo domus cum mulie re pacifica ꝙ cum muliere litigio ſa in domo conuiiiij. Sapientes autem reſpitiunt in vxore ſapien tiam. ſcientes enim illud Prouer bi orum decimonono. Sapiēs mu lieredificat domun fuam: inſipi ens quoqꝫ conſtructaꝫ manibuſ deſtruit. Eiuſdeꝫ decimonouo. do mus et diuitie dantur a parenti bus. a domino autem vxor prū dens Reſpitiunt etiā tamen boni tatem ſuam. Eccleſiaſtici viceſimo quunto. Mulieris bone: beatus vir. Non enim dixit Aulieriſ pul chre. nec diuitis. ſed dixit mulie Secundo vi ris bone. dendum eſt qualiter vxor bona ſit cognoſcenda. Illud etiā on̄dit Criſoſtomus dicens ſuꝑ Math̓. 3 Ꝙ ille qui vult ducere vxoreꝫ de bet conſiderare ſi ambos hēat parētes bonos vel ambos malos vel vnum bonum ⁊ vnum malum Si ambo boni ſunt ſecue̓ eam acci piat. Si autem ambo mali: eam dimittat. Si vero alter bonus ſit ⁊ alter malus: quid facturus ſit ti meat. Veruintamen ſi pater bo nus ſit ⁊ mater mala: magis con uenit timere. Si vero ecōuerſo mi nus timendum eſt. Et ratio huiꝰ eſt. quia puelle conſueuerūt ma gis conuerſari cum matribus ꝙ cum patribus. ⁊ ideo cōſueuerūt magis mores iaternos imitari ꝙͣ paternos. ¶Tertio videndum eſt qualiter ſit diligenda. Cauē dus eſt enim amor minius ⁊ mor dinatꝰ. Vnde ait Seneca. Amor formoſe mulieris racōis obliuio eſt. ⁊ inſame proximꝰ turbat cō ſilia. Altos ⁊ generoſos ſpiritus īmo nono de frangit. A magnis cogitacōnibꝫ domum in ad humilimas detrahit. Refert idem Seneca ſe cognouiſſe quen dam honoratū virum qui exteriꝰ in publicū cum faſcia vxoris ſe col ligauit ⁊ nec in pūcto quidē qua ſi hore preſentia eius carere pōte rat. potacōnem quoqꝫ nullam m ſi alterius tactam labijs vir ⁊ vx or hauriebant. Ec ſubdit Senecā Origo quidē honeſta erat ſꝫ amo ris magnitudo deformis. Nihil in tereſt ꝙ ex honeſta cauſa quis ī ſanit. Vnde ſextus pitagori cꝰ in ſentencijs. Adulter quidē ē in fu ami vxorem amator ardentior. In aliena quideꝫ vxorē omnis amor turpis. ⁊ in ſua minius. Nihil tur pius ꝙ amare vxorē tanꝙͣ adul teram. Quarto videndum eſt qͣ liter vxor ſit cuſtodienda. Querit ſuprādictus ariolus ſi vxor cuſto dienda ſit vel non. Et reſpondet. Quid prodeſt diligens vxoruꝫ cu ſtodia cum ſeruari impudica nō poſſit: pudica non debeat. Certū eſt autem ꝙ vxor pudica ⁊ proba non indiget cuſtodia. Vnde re fert Iheronimus in libro contrā iouimianum ꝙ duellius qui pri mus romē nau̓ali certamine triū phauit ꝙ cum iam ſenex eſſꝫ au diuit exprobrari ſibi os fetidum Cunqꝫ vxori conqueſtis eſſet qͣ re ſe nunꝙͣ monuiſſet vt huic vi tio mederetur. Feciſſem inquit il la. niſi putaſſem viris omnibus ſic os olere. In hoc maxime pu dica oſtēditur ꝙ nunꝙͣ ſic alicui homini cum fatie appropinqua uit vt diſcernere poſſit flatꝰ odo rem. Talis enim mulier nō indi gebat cuſtodia. Refert eciam idē ibidem de quadam virgine the bana. Que dum a quodam neqͥſ ſimo latrone violata fuiſſꝫ iugu lauit ipſum poſt dormentem ⁊ eliam poſtea ſe ipſa interfecit. Narrat etiam beatus Auguſtinꝰ ī libro de ciuitate dei de ipſa lucre tia quam etiam ipſe ſextus tar quinus filius regis romanorum violauit quam ſcilicet cum vir flentem inueniſſet ⁊ ſalutaſſet: reſponditQuid ſalutis eſt mulie ri amiſſa pudicitia. Verūtamen corpus violatum eſt non animꝰ ⁊ ne vlla impudica exēplo lucre tie pro excuſacōne vteretur cultel lum arripuit ⁊ ſe interfecit. Ta les igitur que habebant tam fir mum propoſitū caſtitatis: cuſto diende non erant. Ille auteꝫ que ſuſpecte ſūt ⁊ ꝙ uis impudice om miio non poſſunt cuſtodiri. poſ ſunt tamē ſepe a multis mal̓ im pediri. Vnde dixit dominus muli eri fornicarie. Ozee ſecundo. Ccce ego ſepiam vias tuas ſpimis ⁊ ſe mitas tuas nō inuenies ⁊ ſeque ris amatores tuos ⁊ non apprehē des. Ille quidē impudice vxori via ſepit qui multas cautelas ⁊ im pedimenta ſibi opponit. Eccleſia. viceſimoſexto. In filia nō aduer tente ſe. firma cuſtodia. ne iue ta occaſione abutatur ſe. Quin to vidēdum eſt qualiter caſtiga dā ſit. Iſtud docet Criſoſtomꝰ ſu per Matheū dicens. Tribus igit̉ modis mulier male morigerata caſtigari debet. Primo docendo ti morem dei. Si autem timorem dei non ſentit debet caſtigari impro perando vt erubeſcat homines. Si autē nec timorem ſentit ⁊ freque ter confuſa non emendatur. faci at que precipit Salomō. Cor du rum in baculo percute. Primo in quit Ioh̓. Criſoſtomꝰ. Admone quia ſepe proficit doctrina iuſti cie. deinde confunde. quia frequē ter pudor eſt frenum vitiorum. Tertio iuſtum eſt vt caſtigetur tanꝙͣ acilla que erubeſcere neſcit non tanꝙͣ libera Sexto viden duꝫ ē qualis vita ſit ab ipſa poſt mortem viri eligenda. Ad quod ſcienduꝫ eſt ꝙ tutius eſt ꝙ vidu alem vitam eligat. Mortuo enim viro mulier debet ſemimortua re putari cum ambo fuerunt vnaca ro: ⁊ ideo tāꝙͣ ſemimortua ampli us nubere nō debet. In aliquibꝰ em̄ auibus hͨ inuenit̓ vt poſtꝙͣ vna moritur. alia alteri non ſoci atur. Bernardus. Pudeat ad ne gotium honeſtatis rationemno poſſe in homine: quod natura ꝑ teſt in volucre. Super hoc Iheromi mus in libro contra iouimanuꝫ inducit exemplum de tribus ma tronis que poſtvirum amiſſum. alium accipere noluerunt: quaꝝ primā dicebatur m artha catho nis que interrogata quae̓ non ſe cundum acciperet. Reſpondit ſe non poſſe inuenire qui velit eam ducere propter ſe. ſꝫ propter ſua. quia forte diues erat ⁊ turpis. Secunda autem dicebatur vala ria que cum etiam interrogaretur vt ſecundum acciperet virum. Re ſpondit illa ſe hoc facere non poſ ſe. quia vir ſuus non erat mortu us ſed viuus Rnͣidiu enim ipſa viueret vix ſuus in corde ſuo pa riter viueret ⁊ maneret. Cerua mulier dicebatur anna que cua parentibꝰ vrgeretur vt ſecūdum acciperet eo ꝙ iuuenis eſſet: ⁊ di ues. Reſpōdit ſe hoc facere nō poſ ſe: quia habuit bonum viꝝ ⁊ ideo ſi ſecundū acciperet aut ille eēt bo uus vel malus. Si bonus eſſet: ſē perin timore eſſet ꝙ ipſuꝫ ꝑderet Si malus eſſet: ſemꝑ eēt in doloe̓ ꝙ poſt bonū viruꝫ tam malū inue niſſet. ¶dominica tertia poſt octauaꝫ epiphanie ſermo primꝰ. Cce leproſus veniens Loe adorabat eū domīe ſi vis potes me mūdae̓. Math̓. viij Per iſtuꝫ leproſū mundatū poſſumꝰ intelli gere quēlibet peccatoreꝫ ſed iuſti ficatum. ¶ Crica cuius curacōnē tria ponuntur ſcilicet ſpeties mor bi/ modus curandi. ⁊ peritia me dici(peties morbi fuit lepra per qua peccatum intelligitur Cepro ſus enim habet omnes ſēſus cor poris vitiatos ⁊ corruptos. Habet enim viſum caliginoſum. auditū obſcurum lodorem ob̓tuſū. pala tum inordinatum ⁊ inſanū. Infla tam ⁊ debilem manum Sicut em̄ lepra corrumpit omnes ſēſus cor porales. ita peccatum corrumpit omnes virtutes am̄e ſpirituales. Primo emiin corrumpit virtutem intellectiua que eſt viſus anime. Sapien. ij. Excecauit eos malicia eorū. Fides enim eſt oculꝰ dexter anime que per peccatū excecatur. Legitur enim pͥmi Reg̓. xi. Ꝙ na as dixit filijs Iabes galaad. In hoc feriā vobiſcum fedus vt erua omnium veſtrum oculos dextros Habens oculum dexteꝝ erutū/ nō eſt aptus ad pugnandum. quia non poteſt videre oculo dextro cū ſit erutus: nec ſiniſtro cum ſit cli peo protectꝰ Sed ſi ſiniſtrum ocu lum erutum habet adhuc poſſet pugnare. quia cum oculo dextro poſſet videre Oculus dexter anime vt dictum eſt: ē fides. Siniſter ve ro ſunt bona opera. Ipſa autē bo na opera ſine fide ſūt inutilia. Ad hebreo. xi. Sine fide impoſſibile ē placere deo. Fides autem ſine ope ribus in caſu valere poteſt. quia ſi non eſt operandi facultas: e ta men operādi voluntas. Cum fide ⁊ ſine opeībus non poteſt homo aliquando contra dyabolum pu gnare. Cum operibꝰ autem ſine fide pugnare non poteſt. Vnde apoſtolus non admonet vt con tra dyabolum aſſumamus oꝑe ra ſed fidem. Ad Epheſi. ſexto. In omnibus ſumentes ſcutum fidei in quo poſſitis om̄a tela nequiſſi mi ignea extinguere. Secundo peccatum claudit in anima virtu tem auditiuam/ vt vocem dei pre cipientis vel ammonentis audi re non poſſit. Sicut enim anima videre dicitur quando per ſe aliqͣ ītelligit: ſic ⁊ dicitur audie̓ quan do aliquid ab aliquo cognoſcit. Auditus enim in homine impedi tur. aliquando ab interiori ſicut quādo nerui audibiles opilant̉. Aliquando ab extei̓ori ſicut quā do obſtaculū aliquod in aure po nitur. Aliquando partim ab inte riori ⁊ aliquādo partim ab exteri ori. ſicut quādo ī aere exteriori cor rupto in inſtrumēto auditꝰ: ali qua corruptio generatur. Super bia em̄ in am̄a impedit ſpiritua lem auditum ab interiori. qui a ē quēdam inflatura in auribꝰ a in me generata: que impedit ne in ſpiratio diuina vel verbū dn̄i poſ ſet intrare in mentē. Superbꝰ em̄ non vult audire verbū dn̄i. A ter go. Iere. i. Verterūt ad me tergū ⁊ non fatiē: ⁊ in tempore tribula tionis ſue dicūt. ſurge ⁊ libea̓ nos Vſa. xxxviij. Audiēt verbuꝫ poſt tergum monentis. Auariti a em̄ impedit ab exteriori. qꝛ ponit ter ra cupiditatis. Iſtam autē terraꝫ remouendā admonet dominꝰ di cens Iere. xxij. Terra. terra. terra audi verbū domini Luxuria impe dit partī ab exteriori: ⁊ partī ab interiori Ipſa em̄ ꝯcupiſcentia in teriꝰ radicatur in am̄a: ſed exteri us apparet ꝑ ſigna impudica. Ec cle. xxvi. Fornicacō mulieris ī ex cellentia oculoꝝ ⁊ in palpebris il liꝰ agnoſcitur. Tales etiaꝫ vocem dei audire contemnūt. Eccleſia. xi. Audiet luxurioſus ⁊ diſplicebit ei. Tertiū peccatū obturat virtutē memoratiuā que ē quaſi olfactꝰ anime Cum enim deberet odorae̓ peccator diuinas ſuauitates: odo rat fetentes carnalitates. Vſa. ij. Erit ꝓ ſuaui odore fetor. Cum debe ret hr̄e in memoria benefitia dei. habet in memoria iniuriaꝫ ꝓximi Cum tamē dicatur Eccle. x. Om̄is iniurieꝓ pximi ne memineris. Cū deberet eē memor peccatorū ſuorū ad dolendū. Iuxta illud Yſa. xxx. viij. recogitabo tibi omnes ānos meos in amaritudīe anime mee: eſt potius memor ad delectandū. Quartō peccatū deordinat vir tutem affectiuā que eſt quaſipa latum anime. quia non ſapiunt ſibi celeſtia ſed terrena. Prou̓. xx. vij. Ammia ſaturata ideſt amore terrenoruꝫ repleta calcabit fauū ideſt dulcem amorem celeſtium. Vſaie quinto Ve qui dicitis ma lum bonum. ⁊ bonum malum: po nētes tēbras luce ⁊ lucē tenebrs Ponentes amarum in dulce. et dulce in amarum. Illi autem ho mines malum eſſe bonum ⁊ bonū eſſe malum dicunt qui ſcilicet di cunt oiuitias eſſe bonas que ml̓ torum malorum etiaꝫ ſunt cauſe: ⁊ dicunt paupertatem eſſe malā quam tamē dominus noſter ihe ſus Chriſtus docuit ⁊ ſeruauit. Vnde Secundus philoſophꝰ in terrogatus. quid eēt paupertas Reſpondit. Pauꝑtas eſt odibile bonū Illi autem dicunt tenebraſ eſſe lucem ⁊ lucem tenebras: qui etiam opera vitioſa laudant et virtuoſa vituperant. cum dicatur ad Roma. xiij. Abijtiamꝰ oꝑa te nebrarū: ⁊ īduamur arma luciſ Illi ponunt amaꝝ in dulte. ⁊ dul ce in amaꝝ: qui malūt habere cō ſcientiā turbidam ꝙͣ quietā. Gre goriꝰ nazanzenus. Mala conſcien nia ſequetur ſe. ymo non recedit a ſe. Vix poteſt foris aliquod eē remediū quādo intꝰ eſt vulnus incluſum. Quinto peccatū debili tat virtute operatiuā que eſt qua ſi manꝰ anime. facit em̄ ipſam pi grā ad operandū. Prouer. xxvi. Abſcondit piger manꝰ ſub aſceſ la ſua Idē. xi. Manus in manu nō erit innocēs manus. Sancti viri habent manꝰ inuiceꝫ ſeparatas. cū vna manu contrͣ dyabolū pre liantes: cū alia bene operantes. Neemie. iij. Vna manu ſua opꝰ: ⁊ altera tenebat gladiuꝫ. Pigri autem habent eas coniunctas: q̄ nec voluit preliari. nec volūt ope rari. In futuro habebūt eas liga tas. Math̓. vndecīo. Ligatis ma nibus ⁊ pedibꝰ mittite eum in te nebras exteriores. ¶ Secundo ponitur modus curandi. cum di citur. Extendēs iheſus manum ſu am tetigit eum dicens. Volo mū dare. Vbi notatur ꝙ chriſtꝰ ha buit verum corpꝰ. veram animā ⁊ veram deitatem Tria auteꝫ cir ca iſtum leproſū dominꝰ oſtendit ſcilicet factum. Tetigit inquit eū Affectum cum dixit. Volo. Et po teſta̓tiuū effectum dicens. Mūda oddatāqͥ It 50 N..1 Al 4ꝰ ī a. ͣAt ẜt re n factu oſtenditur ꝙ habuit verum corpus: cum tactꝰ non eſt niſi duorum corporum In affectu notatur ꝙ habuit veram animā Compaſſio autem tantum eſt in anima: non tantuꝫ in corpore nec in deitate. Vnde etiaꝫ dicit beatꝰ Auguſtinus. Quādo nobis com pateris: nos ſentimꝰ compaſſio nis effectum: tu vero nō ſentis af fectum. In poteſtatiuo auteꝫ effe ctu notatur ꝙ habuit veraꝫ deita tem ex eo ꝙ in inſtanti ipſuꝫ mū dauit quod nulla virtꝰ creata fa cere potuiſſet. Iſta autem ſcilicet corpus animaꝫ ⁊ deitatem ſecum portauit/ vt de hijs tribus tria re media faceret per que tres homi nis infirmitates ſanaret. Homo quidem patiebatur tumorem ſu perbie. vulnerationem mortalis culpe. ⁊ fetorem conſuetudini; praue. Yſaie primo Vulnus. et re vulnus mortalis culpe ⁊ liuor. ecce fetor conſuetudinis praue ⁊ plaga tumens. ecce tumor elati onis ⁊ ſuperbie. nō enim ſunt cir cumligata nec etiam cua̓ta medi camine neqꝫ fota oleo Fecit em̄ dominus noſter iheſus chriſtuſ de ſua carne emplaſtrum quo tu morem ſuperbie maturaret. Emn plaſtrum enim fit ex herbis ⁊ flo ribus Et caro domini noſtri iheſu chriſti ſic̄ ⁊ caro noſtra fuit her ba ⁊ flos. Vſaie quadrageſimo. Omnis caro fenum ⁊ omnis glo ria eius quaſi flos feni. VVnde dic̄ Exh. a iuū ligᵗ evolo S 36 h l. v X yͣto Qvj ſ̓t. ſto. l. j doe y.vx. abl. 44 vx l. jͣ. aa.vt v. L y b.yI gͦ oē ya aM u. t. oyl. 1ͦ ⁊ Q ꝯ0ad AAº l. vi ..q T y y. L ildiax y y⁊ gat. yacvt l Ꝙ thacho rac liE49 x51 becA cy. Mped.Al. gXyyat ¶ º y.oº va.. t..ty. y7A y. 3. viꝫ xv. k k4º a Xt. 9 i. v6 ca l. cykf̓ O y pagliOvMlt. SMyLγ b.y.E ag tl̓. q. OyMy. v p. S Auguſtinꝰ. Ecce habeo humilita tis exemplū: ſuperbie medicamē tum. de am̄a fecit vas vngentari um in quo omnia genera vngen toꝝ repoſuit vt vulnea̓ noſtra ſa naret. Os. Vnxit te deus deꝰ tuꝰ oleo leticie. Eccleſi. xxxviij. Fatiēt pigmēta ſuauitatis. Deitate vero habuit tanꝙͣ balſamū pretioſū vt ſuo odore omnē fctorem pecca ti expelleret Eccleſi. xxiiij. Sic̄ cina moniuꝫ ⁊ balſamū aromatizans odorem dedi. Iſtuꝫ odorem in ſua paſſiōe mortui putridi ſentiēteˢ cōtinuo ſurrexerūt. ¶ Tertio ponitur peritia medici vt infirmū iā ſanatū inſtruat ꝙ caueat ſibi a ꝯtrarijs. vtatur ꝯſeruatuuus Cō trariū ſanitati ſpirituali eſt hūa nū fauorē appetere. Iſtud xp̄s ab iſto infirmo iam ſanato ꝓhibet dicens. Vide nemini dixeris. Cō ſeruatiuū ſanitatis eſt omnia do attribuere ⁊ ſacrifitiū laudis ſibi offerre Iſtd̓ precepit iheſus diceſ Offer munꝰ tuum ideſt ſacrifitiuꝫ iſtud.ſ. muius ſiue ſacrifitiū. de qͣ dicitur in pſal. Sacrifitiuꝫ laudis honorificabit me. de omnibꝰ em̄ operibꝰ noſtris deus vult vt ha beamus totum meritū. Proximꝰ habeat bonū exemplū. ⁊ ipe vult habere gloriā ⁊ ſacrifitium. Tria enim deꝰ ſibi ſeruauit ⁊ nulli na ture ꝯmunica e̓ voluit. ſcilicet glo riam. Vſaie. xlviij. Gloriam me am alteri non dabo. Vindictam ad Roma. duodecimo. da mih ī vindictam ⁊ ego retribuam dicit dominus. Et poteſtatem iudiciā riam Iohannis quinto. Poteſta tem dedit ciiuditium facere. quia filius hominis eſt. Gloriam ſibi quidem auferunt vanegloloſi de quibus dicitur Iohānis quinto Quomodo poteſtis vos credere q̄ gloriam ab inuiceꝫ accipitis ⁊ ce tera. Vindicta ſibi auferunt ſuꝑ bi ⁊ fracindi qui de iniurijs ſibi illatis vindicare ſe volunt. Eccle. xxviij. Qui vindicare vult. a deo ī ueniet vindictam. Iudicium ſibi auferunt temerarij ⁊ preſumptū oſt qui de occultis alioꝝ cordibꝰ iudicare volunt. Cum tamē dica ij. Corinth̓. iij. Nolite an tempus iudicare quo aduſqꝫ veniat dn̄s qui ⁊ illuminabit abſconditate nebraꝝ ⁊ manifeſtabit ꝯſilia cor dium ⁊ tūc laus erit vnicuiqꝫ a d̓ ¶ Seque tur ſexm o ſe q̄bꝰ cijſ ce ¶ Item nota poſtea in dominica xxiiij. ſermonē de leproſis. Ci Omīe ſi vis potes me mū dare ⁊ cetera. vbi ſupra. Ad infirmū pertinet me dico aperire morbum: ⁊ petere ſa nitatis benefitium. Ad medicum autē pertinet liberaliter infirmo exhibere ſuffragium Et ad vtrūqꝫ pertinet etiam cauere recidiuūvt ſcilicet etiam medicus in infirmo caueat ne recidiuum incurrat. Per iſtū igitur infirmuꝫ peccator deſignatur ad cuius curacōnem tria fuerunt neceſſaria. Vniuꝫ ex parte fui.ſ. morbi inſinuatio ⁊ ſa nitatis poſtulatio quod notatur cū dicitur. domīe ſi vis potes me mundare? me.ſ. leproſum Signa tur em̄ per lepraꝫ peccatum tripli cide cauſa. Primo quia lepr̄ eſt morbus cōtagioſus. ſic ⁊ peccatū Sicut em̄ leproſus genea̓t lepro ſum corporaliter: ſic vnꝰ peccator genea̓t alios ſpiritualiter. pͥ. Co rint̓. xij. Corrūpunt bonos mōres colloqͥa praua Quando ſani ſtāt cum ſanis ī ſanitate mutuo ſe cō ſeruāt. Quando autē leproſi ſtāt cūleproſis: magis ac magis ſe vi uant. Quando vero ſani ſtant cuꝫ leproſis ⁊ econuerſo: ſani ſepe in fitiuntur a leproſis. leproſi auteꝫ adiuuantur a ſanis Ideo nō eſt periculū ſtare leppoſis cum ſanis Sed periculū eſt ſanis ſtare cū le proſis. Sic etiā quādo boni ſtant cubonis: mutuo ad bonū ſe ꝓuo cāt. qꝛ vnus ab alio diſcit humili tatē. ab alio pietatē. ab alio pati entiam. ab alio obedientiā. Pro ⁊ a cucarra n uerb̓. xvij. Ferrū ferro acuitur. ⁊ Iinfirni homo exacuit fatiē amici. Quādo autem mali ſtant cum malis mu tuo ad malū ſe incitant. Pſalmi. dies diei eructat verbū ideſt bonꝰ homodat bono homini documen tum bonū. ⁊ nox nocti indicat ſci entiaꝫ ideſt malus homo dat ma lo homini doctrinam malam ⁊ ſic peiores effitiuntur. Quod quidem iuſtum eſt poſtꝙͣ curari contem nunt. Apoca. xxij. Qui nocet noce ceat adhuc: ⁊ qui ſordidus eſt ſordeſcat adhuc. Quando vero bo in ſtāt cum malis vel econuerſo. non eſt periculuꝫ malis ſed vtile. quia ſepe meliorantur. ſed eſt pe riculū bonis quia ſepe vitiantur. Prouerb̓. xij. Qui cuꝫ ſapientibꝰ graditur ſapiens erit Amicꝰ ſtul toꝝ effitiet̉ ſimilis illis. Ideo nō dixit dominꝰ babilonijs ⁊ calde is vt recederet de medio populi fui ſed dixit populo ſuo vt recederent de medio babilonis ⁊ de terra cal deoꝝ. Secundo peccatū per lepraꝫ ſignatur. quia lepra eſt morbus periculoſus. Ceteri em̄ morbi cor rumput partem corporis. iſte au tem inficit totum corpus. Ido̓ ab hominibus multum cauetur Sed ipſum peccatum eſt multum peri culoſius quia corpus ⁊ animam inficit ⁊ etiam corrumpit. ⁊ ideo multum timendum eſt et fugien dum. Eccleſi. duodecimo. Quaſi a fatie colubri fuge peccatum. den tes leonis dentes eius interficiē tes animas hominuꝫ. quaſi rum pheabis acuta omnis iimquitas Et etiaꝫ aſſimilatur om̄e peccatū colubro dentibus leonis. ⁊ rum pheebis acutē. Per colubrum lu xuria ſignificatur. dicitur em̄ co luber quaſi colens vnbraꝫ vel co luber quaſi lubricus. luxurioſus emī vmbras ideſt tenebr̄s amat Iob. xiiij. Oculus adultori obſer uat caliginem dicēs. Nō me vide bit oculꝰ. Et de peccato in peccatū lubricat. Tren̄. quarto. Lubrica uerunt veſtigia noſtra in itinere plateaꝝ noſtraꝝ Per dentes leo nis intelligitur auaritia. Illud ei quod eſt in ore leonis nūꝙͣ excu titur: ſic illud quod rapit auaruſ vel vſurariꝰ vix vel nunꝙͣ reſtitui tur. Notandū autem ꝙ primi dē tes dicuntur preciſores: ſequētes dicūtur canini. vltimi dicūtur mō lares. Sunt em̄ quidam qui bona pauperū non precidunt.. nō om nia auferūt: ſed partē dimittunt ⁊ partē tollunt. Iſti ſūt dentes p̄ ciſores. Alij ſunt qui ꝓ pecunia cō tra veritatem ⁊ iuſtitiam latrant ſicut aduocati. Iſti dicūtur dētes canimi. Alij ſunt qui vniuerſa cō minuūt ⁊ ꝯmoliūtur ſicut tyran ni ⁊ vſurarij Iſti dicuntur denteſ molares. quia omnia atterunt ⁊ cōmoliuntur. Vſa. tertio. Qua re atteritis populum meum: ⁊ fa ties pauperum commolitis dētes leonum ⁊ molas eorum. Sed cer te ſicut dicitur in Pſalmō. dētes eorum ⁊ molas eorum cōfringet dominus. Per cumpheaꝫ bis acu taꝫ intelligitur ſuꝑbia. quia dici turbis acuta ſiue qꝛ affligit homi nem in corpore opprimēdo ⁊ in re bus ſpoliando. ſiue quia odioſa eſt deo ⁊ hominibꝰ. Eccleſi. x. Odi bilis eſt coram deo ⁊ hominibus ſuperbia. ſiue quia occidit am̄aꝫ morte culpe ⁊ morte iehenie. Ter tium peccatum eſt ſignificatu per lepram. quia eſt fetidus morbuſ ⁊ abhominabilis. ⁊ ideo leproſi ab alijs ſeparantur. Et quia ab hominabiles ſunt leproſi ⁊ feten tes: ſic ⁊ peccatores abhominabi les ſunt ⁊ fetentes. ⁊ ideo ſepara tur a bonis quo ad locuꝫ: quo ad meritum. ⁊ quo ad conſortium. Quo ad locum quidem deus em quatuor loca fecit ſcilicet celum. terreſtrem paradiſum. mundum ⁊ infernuꝫ. In celo talis leproſus ſtare non poteſt: quia ꝙͣcito lep̄ ſuperbie in primo angelo inuen ta fuit. de celo fuit eiectus. Nec in paradiſo terreſtri: quia ꝙͣcito in ādam peccati lepra inuenta fuiſ de paradiſo fuit expulſus. nec in iſto mundo tales leproſi ſtare per mittentur: ſed tandē omnes eijc entur. Vnde pſalmiſta. Vt lutuꝫ platearum delebo eos. Et ideo nō reſtat niſi vt ī inferno qui eſt eor leproſoria includantur. Yſai. v ceſimo quarto. Congregabūtur in congregatione vnius faſcis in lacum ⁊ claudentur ibi in carcere Secūdo ſeparati ſūt a bonis quā tum ad meritum. quia nullā ha bent meritorum partem que fiūt a ſanctis in eccleſia militantia iō nec dyabolo poſſunt r̓ſiſtere: a ſi cadunt non poſſunt ſurgere: nec in bono poſſunt ſentutuo cōfoue re. Eccleſi. quarto. Melius eſt du os eſſe ſimulꝙͣ vnum. ſi em̄ vnib ceciderit: ab alio fulcietur Et ſi qͥſ ꝙͣ preualuerit aduerſus vnū: re ſiſtunt duo. Et ſi dormierint duo fouebuntur mutuo. Tertio ſeꝑa rabuntur a bonis quantū ad con ſortiū In hac enim vita licet ſint ſeparati quantū ad meritum nō tamen quantū ad conſortiū ⁊ lo cum. quia mixti ſunt boni ⁊ mali ſed ī futuro fiet ſeparatio ⁊ quā tum ad conſortiū ⁊ quantum ad locum ⁊ quantum ad meritū. Ma the. xiij. Exibunt angeli ⁊ ſepara bunt malos de medio iuſtoꝝ. Ec ce ſeparatio quantū ad conſorti Incelo um. Et mittent eos in caminuꝫ ig ſuper nis. Ecce ſeparatio quantū ad lo bie in ta fuit. de celo fuitu cū. Ibi erit fletus ⁊ ſtridor dentiū pacadiſo terreſtu. Ecte ſeparacō quantū ad premi um. Ibi enim peccatores erunt ſē adam peccati leptam per in luctu Sancti autē viri ſēper de patadiſo fuit erꝭ iſto mundo tales lepali in gaudio. ¶ Secūdo ex ꝑte me mitentur: ſed tanti m dici ſit benignā curacō. Cū dicit̉. entur. Indepſalniſ Extendens manū tetigit euꝫ. Vbi legimꝰ ꝙ lepram ſpiritualē quin late itum delebo eos qꝫ modis ꝯſtat eē curata. Primo reſtat niſi vtj infemma per ablutionē. ſicut patet. iiij. Re lepreſoria includami gu. ij. in naania ſiro ⁊ ſignat effu ceſimo quarto. Conſꝫ ſionē lacrimaꝝ. Osͣ. Lauabo per ppeitanuir. ſingulas noctes lectū meuꝫ: lacri iudentitiſit mis meis ⁊cͣ. Secūdo ꝑ oſtenſio ati ſit at nē. ſicut patet Luc̓. xvij. De deceꝫ leproſis quibꝰ dominꝰ dixit. Ite oſtendite vos ſacerdotibus Et ſic eundo mūdati ſunt ⁊ ſignat ꝯfeſ ſionē. Psͣ. dixi ꝯfitebor aduerſuꝫ me iniuſtitiā nicaꝫ domino. Ter tio ꝑ ꝑ ſeparacōnē. ſicut patet Nu meri. xij. in maria ſorore moyſi: q̄ ſeptem diebꝰ ſeparata fuit a con ſortio hominū: ⁊ ſignat excōmū nicationem que inſtar lingue ca nis debet eē medicinalis ſicut pa tet. i. Corint̓. xv. de illo fornicatoe̓ queꝫ apoſtolꝰ excōicauit. Quar to ꝑ incluſioneꝫ ſicut patet Exo. iiij. De maū moyſi que de ſinu ex tracta leproſa apparuit: ſꝫ in ſinu repoſita curata fuit Sic multi qui ſpiritualiter in ſeculo erāt lepro ſi: mundātur quando clauſtꝝ in grediuntur. Cuinto ꝑ factum vt patet hic. Eſt auteꝫ triplex factꝰ Vnus epure corporalis quando .ſ. qd̓ tangit ⁊ quod tangitur eſt corpꝰ. Et iſte fuit in xp̄o valde vir tuoſus. Luc. vij. Omnis turba q̄ rebat eum tangere. quia virtus de illo exibat: ⁊ ſanab̓at omnes Secundus eſt partim ſpiritua lis ⁊ partim corporalis: quando quod tangitur eſt corpꝰ ⁊ quod tāgit eſt ſpiritus. Et iſte eſt tactꝰ tribulationis inflicte. Vnde dici tur Iob primo. Tange os eius: ⁊ carnem eius. ¶ Tertius eſt pu re ſpiritualis. quando quod tan git ⁊ quod tangitur eſt ſpiritus: ⁊ iſte eſt tactus inſpirationis in terne. Prime ad Roma. quarto. Abijt cum dauid pars exercituſ quorum deus tetigit corda. Iſte igitur leproſus partim tactū ſpi rituali: ⁊ partim corporali fuit ta ctus. quando ſcilicet ad ſui corre ctionē fuit a deo ſepra percuſſus Tactu em̄ pure corporali quādo manꝰ xp̄i eius carne tetigit ⁊ mu dauit. Tactu etiaꝫ pure ſpiritua li quando deus ſalubre propoſitū ſibi infudit: ⁊ ſanitatē corporis ⁊ anime impetrauit. Tertio ex parte medici ⁊ infirmi debet eſſe tanta prouiſio ne in recidiuū p̄ctī labatur. Et ad hoc tria ſunt neceſ ſaria. Vna ē humane laudis vi tatio. Vnde dixit. Vide vt nemini dixeris. Aliud eſt pura confeſſio Vnde dixit. Vade ⁊ oſtende te ſa cerdoti. Tertiū eſt elemoſinarum largitio. Ideo ſubinfert̉. Et offer munus. Siquidem contemptus humane laudis animā ſeruat in merito. Math̓. v. Pater tuus qui videt in abſcōdito reddet tibi Cō feſſio animam cuſtodit a dyabo lo. Psͣ. Ne tradas beſtijs am̄as confitentes tibi ⁊cͣ. Elemoſina g tiam cōſeruat in corde puro. Ecci. xxix. Elemoſina viri qͣſi ſacculus cum ip̄o ⁊ gratiam hominis qua ſi pupillam conſeruabit. ¶ Sequitur ſermo tertiꝰ eiuſdē. Ver meꝰ iacet in domo paraliticus ⁊cͣ. vbi ſupr. C Sicut per leproſū ita per paraliticū peccator deſignatur. Circa autē curationē iſtius para litici notantur tria. Naꝫ ex parte infirmi notatur magna miſeria. Ex parte mēdiatoris magna ora tionis inſtātia. Et ex parte medi ci magna curacōnis potētia Pri mō igitur ex parte infirmi notat̉ inagna miſeria. quia erat paliti cus. Eſt autē paraliſis diſſolucō membroꝝ priuas ipſa membra Aliquādo quantū ad motum tā tum. Aliquādo quantū ad ſenſū tantū. aliquādo vtrunqꝫ ſimul. Et ideo per paraliticuꝫ recte peccator ſignatur. Sunt enim quidā ꝑali tici quantū ad ſenſum tantū: nō quantū ad motuꝫ. ſicut hereticie de deo recte non ſentiūt per fidē ve ram: mouentur ad aliqua opera tionē ſimulataꝫ. de quibꝰ dicitur Roma.i. Tradidit illos deus in re probū ſenſū. Sapienti. xiij. Vam ſunt omnes hōines in quibꝰ non eſt ſcientia dei Sunt aliqui paliti ci quantum ad motuꝫ: licet non quantū ad ſenſū ſicut mali xp̄ia in qui de do recte ſentiūt: ſed non mouent ſe ad oꝑa bona. Tales ſūt ſimileſ ſimulachris que pedes habent ⁊ non ambulant. Vſaie decimonono. Querit̉ quomodo ſtatua fituatur que non moueat̉ Alij ſunt paralitici quantum ad vtrunqꝫ ſicut quantum ad motu ⁊ ſenſum. ſicut qui nec fidem ha bent nec opera. Iſti ſunt quaſi ar bores autumnales bis mortue vt dicitur Iude primo. Tunc igitur para liticus r̓cte ſanatur quando ſenſus membrorum reſtituūtur Motus ordinatus redditur ⁊ etiā in ſanitate perſecta conſeruatur Sic ⁊ peccator qui eſt paraliticuſ recte ⁊ ꝑfecte ſanatur. quādo ha bet ſenſū fidei. rectuꝫ motum bone operationis ſollicitū. ⁊ in hijs ꝑ ſeuerauerit ⁊ finem recuꝑat debi tū. de hijs tribus dicitur Actuū. xviij. In ipſo viuimꝰ. mouemur ⁊ ſumus. Ecte quia a deo habemꝰ vitam motū ⁊ eſſentiā Illi habēt vitam qui habēt r̓ctam fidem. qͥa ſicut dicitur ad Roma i. Iuſtꝰ ex fideviuit Illi habent operatio nē ſollicitam illi habent eē ſpiritua le qui in vtroqꝫ cōſeruātur per fir niam ꝯſtantia. Secundo ex parte mediatoris.ſ. centurionis notatur magnā orationis inſtā tia Iſta autē eius oratio habuit ſecū annexam fidē. Vnde dominꝰ. dixit de eo. Non inueni tantā fidē iniſrahel. Hoc autem dixit ſcd̓m cōmune modū loquēdi. vt ſi qͦs intrat domum aliqua cum ſotie tate ſi nullū inuenio ibi dicit. Nō inueni aliquem in domo iſta. In tali modo loquendi non ꝯnume rat ſecum veniētes: ⁊ ſic dominꝰ uerit q dixit. Nō inueni tantam fidem in ur que nonia iſcahel. Non em̄ ꝯprehendit diſci paralitici quam pulos ſequentes SSecūdo habu ficut quantum abi cun it humilitatē vnde p̄ nimia humi iū net hidi enfui litate dixit ſe non eē dignum vt ſti fintiji chriſtꝰ ſub tectum eius intraret. ſt ne ¶83 Auguſtinꝰ dicendo ſe non eē dig num non intus pietes ſed intus cor xp̄us intrauit. Criſoſtomus. Qui īdignū ſe dicit ſuſcipere xp̄m in domo: dignus factꝰ eſt in reg no. Oratio eſt ſicut ſiun cele ſtis: quem ad deum deſtinamus Osͣ Intret in conſpectu tuo domi ne oratio mea ⁊ cetera. Gloſa ibi dē dicit. Magna virtꝰ oracōnis q̄ quaſi ꝑſona quedam intrat ad deū ⁊ mandatum ꝑagit quo caro nequit peruenire. Oracio autem ad deū non poteſt ꝑuenie̓ niſi ha beat duos comites ſupradictos .ſ. fidem a dextris. Omne quodcū qꝫ orantes petitis credite/ qͥa acci piētis. Et humilitateꝫ a ſiniſtris Eccī. xxxv. Oracō humiliantis ſe nubes penetrat. Oratio auteꝫ he reticoꝝ ad deum non aſcendit. qꝛ non habent fidē catholicam. Nec oratio ſuꝑboꝝ. quia non habent humilitatē verā. Nec oracō malo rū xp̄i anoꝝ. quia non habent fi dem ꝯfirmatam ꝑ caritatem. Ora tio iſtiꝰ centurionis meruit exau diri ⁊ propter aſtantem fidem ⁊ propter aſſiſtentē humilitateꝫ ⁊ impellentē caritateꝫ ꝙ eā effunde bat ꝓ fraterna ſalute. Criſoſto. ſuꝑ Matheū. Pro ſe orare neceſſe eſt. pro alijs auteꝫ gratie. Pro ſe orare neceſſitas cogit. pro alijs autē caritas fraternitatis hortat̉ Dultior eſt aūt ante deum oratio nō quā ncc̄itas rei tranſmittit: ſꝫ quam fraterna caritas hortatur. Tertio ex ꝑte medici notatur magna curacōnis potentia. qꝛ ſo lo verbo mundauit. Tria em̄ ver ba ih̓us xp̄us dixit que fuerunt cauſa curationis. Vnum fuit ver bum humilitatis ⁊ beniuolentie. Vnde dicit. Ego veniam ⁊ curabo eū Gloſa Magna humilitas xp̄i fuit ꝙ dominꝰ ſeruū ſuum digna tus eſt viſitare. Ad filiū autem re guli noluit venire ne diuitias ho norare videretur: ad filiū auteꝫ ce turionis mox ire conſenſit ne ſer uilem ꝯditionē ſpernere videretur SenecaQuemadmodū ſtultꝰ eſt qui equū empturꝰ eſt ſi nō ipſuꝫ nude aſpicit: ſed capiſtꝝ ⁊ frenū Sic ſtultiſſimuſ eſt qui homines aut ex veſte aut ex condicōe eſti mat. Secundum verbū fuit veri tatis ⁊ ſapiētie. Cum dixit. Multi venient ab oriente ⁊ occidente ⁊cͣ. Iſta autē fuit magna dei ſapien tia que p̄uidit multos aboriente ⁊ ab occidente: ab auſtro ⁊ meri die venire ad xp̄m. Ab oriete qui dem veniūt qui penitentiā agunt in ſua iuuentute. Illi veniunt ab occidente: qͥ in ſenectute ſua agūt penitentiaꝫ. Illi veniūt ab auſtro qui ſūt inter ꝓſpera: ⁊ tamen ibi ſeruant temperantiaꝫ. Illi ab aqͦ lone veniunt qui ſūt inter aduer ſa ⁊t tamē ibi ſeruāt pacientiam. Vn̄ ſub tipo eccleſie dictū fuit ia cob. Gen̄. xvij. dilataberis ab ori ente ad occidentē. ſemptētrione ⁊ meridiē. Tertiū verbū fuitv tutis ⁊ potētie. Cū dixit. Vade ⁊ ſi cut credidiſti fiat tibi; ⁊ ſanatus eſt puer ex illa hora Eccī. vij. Set mo illiꝰ poteſtate plenus eſt. De us enim fecit om̄a verbo ſuo. Psͣ dixit ⁊ facta ſunt. Poteſtate ſua. Pſal. Omnia quecūqꝫ voluit fec̄ differt enim multū in operacōne creator ⁊ creatua̓ ſua. Omnis em̄ agens creatura agit cum motua labore ſicut eſt homo ⁊ ceterā am malia Aut cū motu ⁊ mora: ſicut eſt ſol ⁊ cetera luminaria. deꝰ au tē operatur ſine labore et motu ⁊ mora Quia ſuo v̓bo oꝑet̓. teſtat̉ iſte centurio dicens. dic tantum verbo ⁊ ſanabitur puer meꝰ. Ꝙ ſola volūtate operetur. teſtatur ce turio dicens. domine ſi vis pote me mundare. Nos autē nōſana mur. quia verba ſue potētie non timemꝰ. Cum tamen dicatur. Ie remi. xx. Quis nō timebit te o rex gentium. Nec ad eius preſentiaꝫ erubeſcimꝰ: que omnes noſtros cogitatus ⁊ opera videt ⁊ aſpicit. Ad heb reōꝫ vndecimo Omnia nu dā ⁊ aperta ſunt oculis eiꝰ ⁊ eius benignitatem contemnimus. Ro ma. ſecundo. An diuitias bonita tis etꝰ ⁊ patientie ⁊ longanimita tis contemnis. Ignoras quoni am benignitas dei ad penitentiaꝫ te adducit. Iſte autem centurio iuſte meruit exaudiri: qͥa verba diuine potentie habuit in timoe̓ ⁊ verba ſue ſapientie habuit in amore. ⁊ verba ſue humilitatis ⁊ benignitatis habuit in reuerētia ⁊ honore. ¶ Sequitur alia dominica. Sequitur dominica quarta. Sermo primus. Scendente iheſu in na uiculam: ſecuti ſūt euꝫ diſcipuli eiꝰ ⁊cͣMath̓. I .viij. Sepe conuenit ꝙ quādo quis penitentiaꝫ inchoat: grauis temptatio eū pulſat: nec deꝰ eum liberat. Ideo currere debet ad deū per feruentē orationem ⁊ ꝑſeuerant̓ inſtare donec impetret dei miſerationē ⁊ tunc aliquādo tanta eum gratia ſequetur ꝙ ip̄e etiā in admirationē excitat̉. Iſta ꝑ ordinem in iſto euangelio expͥ muntur. Primo em̄ ponitur peni atubn pera vidim tentie aſſumpcō. Cum dicit̉. Aſcē Ad heb rro vndecimala dente iheſu in nauiculā Tunc aūt da ⁊ aperta ſunt oculan iheſus in nauiculaꝫ aſcendit quā bem Initatem contimn doquis ſue ſalutis auidꝰ pmīam ma. ſecundo. An diuir. facere incipit. Per riauiculaꝫ qui tis eiꝰ a pauientie alala dpenitētia ſignifitatur qꝛ ꝑ ipſā tis c homo ad portuꝫ ſalutis ducitur. am Et quīqꝫ extra iſtaꝫ inuenitur ad portum ſalutis nō ꝑueniet ſed ip ſum vn̄da infernalis deuorabit. Et ideo ſignificata eſt ꝑ archam nōe/ qꝛ illi qui in eam aſcenderūt fuerunt ſaluati Qui vero non aſcē derunt: fuerunt ſub merſi n hoc tamē diſtat illa archa ab iſta na ui. ſcd̓m ſententiā Criẜ. in libro de laudibꝰ pauli ꝙ in illam archaꝫ lupus intrauit ⁊ lupꝰ exiuit: leo intaluadu intrauit ⁊ leo exiuit. coruꝰ intra uit ⁊ coruꝰ exiuit. homines intra uerunt a homines cxiuerūt/ quia nec lupo potuit auferre ſuam ra pacitatem: nec leoni ſuam feroci tatem: nec coruo ſuam voracitatē nec hominibus mutare ſuam hu manitatem SSed quicunqꝫ ſcd̓m beatum Iohannem Criſoſtomū in hanc archam penitentie intra uerit perſeuerando ſi erat lupus mutatur in agnum. quia ſi erat raptor vel vſurarius vel auarus: dimittit rapinaꝫ ⁊ induit innoce tiam. quia nihil nocet ſed omni bus prodeſt Si erat leo mutatur in ouem: quia ſi erat elatus per ſuperbi am. efficitur manſuetus per humilitatem veram(Si erat coruus mutatur in columbam: quia ſi appetebat carnes. nūc ap petit purā gͣn̓a ideſt ſi appetebat carnales voluptates: nunc appe tit ſpirituales refectōnes. Si enim ad inſtar corui differebat ſuam conuerſionem procraſtinando. iuxta illud Sopho. ſecundo. Vox columbe habitantis in feneſtra coruus in ſuperlimiuari: eaꝫ facit gemitibus ad deum clamando. Iuxta illud P ſaie decimo ſexto. Quaſi columbe meditātes geme mus ⁊ ceterā. Vnde dicit beatus Auguſtinꝰ. Illa res eſt que mul tos occidit dum enim dicitur ſē per cras ⁊ clauditur oſtium ⁊ re manet foris cum voce coruina. qꝛ noluerunt habere gemitum colū binum IItem homines ſcd̓m Cri ſoſtomum in iſta naui penitētie mutantur in angelos Angeli em̄ ex natura habent excellenteꝫ pu ritatem. Ex offitio deo aſſiſtere ⁊ nobis miniſtrae̓. Ergo ⁊ ſerui dei in naui penitētie ingreſſi ad ſimi litudinem angelorum puītatem mentis ⁊ corporis ſeruant. habe tes per gratiam quod angeli ha bent per naturaꝫ. Inſuper deo aſſi ſtūt per aſcenſum contemplacio nis: ⁊ proximo miniſtrant conde ſcendendo eis per ſobrietatem di ſcretionis. ſecunde Corint̓. quinto Siue mente excedimus deo: ſiue ſobrij ſumus vobis. Secundo poſt penitentiam aſſumptaꝫ ſequitur ſepe magna temptatio. Et hoc nō tatur cum dicitur. Et ecce motus magnus factus eſt in mari. Eccle ſia. ſecundo. Fili accedens ad ſer uitutem dei ſta in iuſtitia ⁊ timoe̓ ⁊ prepara animam tuam ad tem ptationem. Commotio autem in mari triplici ratione accidere con ſueuūit. Aliquando a cauſa ſuperi ori. hoc eſt a ſtellis ⁊ maxime er raticis ſcd̓m Auguſtinū in libro de vita beata. Iſta etiam cauſa in nuitur in epiſtola Iude ſecundo. Fluctus ferimaris. deſpumātes ſuas con fuſiones: ſydeā errantia quibus procella tenebrarum cō ſeruata eſt in eternum. Aliquan do accidit a cauſa inferiori. hoc ē ab ipſo fundo maris quando in mis feruet ⁊ bullit. Iſta tria tan gunt̉ Iob quadrageſimoprimo vbi dicitur de leuiathan ꝙ fecue ſcere fatiet quaſi ollaꝫ profundū maris: ⁊ olet quaſi cum vngenta bulliunt. Aliquando a cauſa me dīa. ideſt a vento ab aere veniēte ⁊ viidas maris continente. Iſta cauſa tangitur daniel̓ ſeptimo. Videbam in viſione noctis ⁊ ecce quatuor venti pugnabant in ma ri in agno. Turbatio igitur a tem ptatio in ſeruis dei aliquando ac cidit a cauſa ſuperiori. ideſta deo permittente ad ipſorum humil ationem ⁊ gratie conſeruacioneꝫ ſicut accidit paulo qui dixit ſecū de ad Cornt̓. decimotercō. Ne ma gnitudo reuelationū extollat me ⁊ cetera. Aliquando a cauſa infe riori ideſt a tyranno aliquo perſe quente. Vnde dicitur Mathei deci motertio. Ex illis occidetis ⁊ cruci figetis ⁊ perſequimini de ciuitate in ciuitatem AAliquando ex cauſa media. ideſt a demone ſeuiēte qui in acre caliginoſo moratur. ſicut patet in Iob ſecundo. Egreſſus ē̓ ſathan a fatie domini ⁊ percuſſit Iobylcere peſſimo. Iſta ſunt illa tria de quibꝰ dicitur Mathei ſep timo. deſcendit pluuia ⁊ venerūt flumina ⁊ flauer̄t venti. Per plu uiam que de celo deſcendit intelli gitur aduerſitas a dd miſſa. Per flumen qd̓ per terram fluit intelli gitur perſecutio a tyranno terre nō inflicta Per ventum qͥ ab acre venit intelligitur temptacō ab ip ſo dyabolo deſtinata Iſta autem turbatio maris tam ſeua fuit vt nauicula pene operiretur fluctibꝫ Vnde Remiguis ī omelijs Hijs procellis turbationum ⁊ tempta tionum ſolent conculi. fides. ſpes ⁊ caritas. quas procellas ſic deꝰ inſurgere permittit vt pene ſplen dor fidei obtenebreſcat ſpei celſitu do contabeſcat ⁊ flamma caritatiſ refrigeſcat. Tercō in ip̄a temptacōne ⁊ tribulatione fit ſe pe d̓im auxilij ſubtractio. Quod notatur cum dicitur. Ipē vero dor miebat vbi notatur ꝙ deus ſem per alicubi dormit ⁊ vigilat Aliqͣn do alicubi dormit aliquando vigi lat. In inferno autem ſemper dor nit quia damnatos perpetue ob liuioni tradidit. Vnde Iob viceſi moquarto. Obliuiſcatur eius mi ſericordia ⁊ cetera. In celo ſemper vigilat quia ſemper ſāctos ſuos cuſtodit ⁊ coronat. Vnde danie decimotertio. Ecce vigil ⁊ ſanctus In preſenti autem ſeculo quādo qꝫ vigilat ſeruos ſuos a tribulati onibus ⁊ temptationibus cuſto diendo. Ideo etiam dicit Prophe ta. Ecce non dormitabit neqꝫ dor miet qui cuſtodit iſrahel. Quan doqꝫ autem dormit ipſos tribula ri ⁊ temptari permittendo. Ideo di cit Propheta. Exurge quare ob dormis domine. ¶ Quar to in ip̄a temptacōne ⁊ diuini au xilij ſb̓tractione debet fieri clamo ſa oratio: quod notatur per hoc qd̓ dicitur ꝙ acceſſerunt ⁊ fuſcita LV uerunt eum dicētes. domine ſal ua nos perimus. Scd̓m autē Cri ſoſtomū dominus noſter iheſus Chriſtus fecit in mari magnam turbacōnem vt magna turbacō magnū diſcipulis incuteret timo reꝫ. ⁊ magnꝰ timor induceret eos ad clamoſā orationem. Et clamo ſa oracō induceret dominum nō ſtrum iheſum chriſtum ad mag ni miraculi operacōneꝫ ⁊ magnū miraculuꝫ induceret homines ad fidem ⁊ āmira tionem. Eſt igitur dominus noſter iheſus chriſtus tempore tribulationis clamoſis orationibus excitan dꝰ. Vnde be atus Auguſtinus. Excita dominū noſtrum iheſum chriſtum in cor de tuo vigilet fides tua. tranquil letur conſcientia tua ⁊ liberabit̉ manus tua Vnde beatus Iheroni mus. Premūtur iuſti in eccleſiā vt preſſi clament. clamantes ex audiantur. exauditi gloīficent de um Iſte auteꝫ clamor non tantū debet fieri voce Iuxta illud Pſal miſte. Voce mea ad dominuꝫ cla maui. Non tantum corde. Pſalmi ſta. Clamaui ī toto corde meo ex audi me domine ſed etiam opere vt inſiſtatur ieiunijs ⁊ orationi bus ⁊ elemoſinis ⁊ macerationi corporis. Ione tertio. Homines ⁊ iumenta ⁊ pecora non guſtent qͣd ꝙͣ ſed clamēt ad deum in fortitu dine. ¶ Quinto poſt cla moſam orationem ſequitur diui na miſeratio/ quod notatur cum dicitur. Tunc ſurgens impeauit vento ⁊ mari: ⁊ facta eſt trāquiſ litas magna. Ipſa enim tribula tio eſt ſicut quedam tempeſtas: que mentem conturbat Eſt ſicut quēdā pluuia: que lacrimas ge nerat. Et ſicut quoddam nubilū quod mentem obſcua̓t. Sed chri ſtus noſtris clamoribꝰ excitatus omnem expellit tempeſtateꝫ ⁊ ſuc cedit mira tranquillitas Expellit mimam pluiuam lacrimarum: ⁊ remanet iocunditas. De hijs du obus dicit̉ Thob̓. quarto. Poſt tempeſtatem tranquillum facis: ⁊ poſt lacrimacōnem ⁊ fletum ex ultationem infūdis. Expellit om ne nubilum: ⁊ r̓manet ſerentas Mathei. decimoſexto. Facto veſpe re dicis Serenum ei̓t. rubicundū enim eſt celum. Per veſpere pn̄s vita. Per mane autem inichoacō vite eterne figuratur. In veſpere igitur preſentis vite in ſanctis vi ris eſt celum rubicundum. ideſt cor multis tribulationibus lace ratum. Sed in mane habebūt eter ne vite ſerenum ideſt cor iocundi tatibus exhilaratum. ¶ Sexto de tante mentis tranqͥllitate cau ſat̉ magna admiratio. quod nō tatur per hoc quod dicitur Porro hōines illi mirati ſūt. Admiratur enim homo de tanta facilitate. Ec cleſiaſti. quadrageſimoterco. In ſermone eius ſiluit ventus. Pſal Tu dominaris poteſtati naris ⁊ cetera. Admiratur de priſtina tan ta amai̓tudine ⁊ ſubſecuta tanta dulcedine. Psͣ. Scd̓m multitudi ſieni dolorum ineoꝝnni corde meo conſolationes tue letificauere animam meam. Admiratur de p̄ ſtinu difficultate ⁊ ſubſecuta faci litatē. Bernardus in ſermonibꝰ Turbatur aliquis vehementer ſi ue corporali quoius incōmodo vel turbatiōe aliqua ſeculari ſeu accidiā ſpiritus ⁊ cum quadaꝫ de fectione langueſcens. Iam temp tari incipit ſupra ꝙ valeat fuſtīe re. Arbitror ſane velut quibuſdā manibus huiuſmodi homines ī terdum ab angelis ſupportari vt quodammodo non ſentiētes tra ſeat: que tanto tempore formida bant. vt parum poſtmodum in rentur tam ſuper poſteriore facili tate ꝙ ſuper priore difficultate. ¶ Sequitur ſermo ſecūdꝰ eiuſdē Scendēte iheſum nauicu lam. ſecuti ſūt eum diſci puli euis ⁊ cetera. Olim facerāt deus nauem innocentie r qua poſuit adam vt cum illa ad celeſtem patriam tenderet Sed iſ la nauuis naufrāgiuꝫ pertulit qͣn do ipſe adam peccauit. Deinde ſe cit naueꝫ ſynagoge quam tantu terrenis mercibus onerauit. qͥa iuideis tantum terrena prominit. Sed iſta nauis naufragium per tulit quando gubernatorem cius ſcilicet chriſtum iudeus occidit. Ideo fecit tertiam nauem ſcilicet eccleſiam que quemad modum nauus in principio arta fuit: qͥa paucos habuit credentes. In fi ne autem ſcilicet in tempore anti chriſti erit anguſta/ qꝛ tunc pau cierunt fideles. In medio autem lata. quia modo fides eſt multum dilatata. De iſta auteꝫ naui eccle ſie ſic dicit Criſoſtomus ſuper atheū Nauigat eccleſia inſtru cta fidei gubernaculo felici curſu perhuius ſeculi mare habens de in gubernatorem. anͥgelos remi ges. portans choros omnium ſā teDdum a ctorum: erecta in medio ipſa ſalu quoda tari arbore crucis. In qua euāge lice fidei vela ſuſpendens. flāte ſpi ritu ſancto ad portum paradiſi. et ad ſecuritateꝫ quietis eterne e̓du citur Vbi Criſoſtomus deſcribit nauem eccleſie quantuꝫ ad octo Primo quantum ad mare quod qabet tranſire Cum dicit ꝙ naui Santia ii gat per huius ſeculi mare. Mūdꝰ enin iſte mare periculoſum dicit̉ lam icali pulituts quia in eo mnulti naufragium pa tiuntur In mari ficilie vbi eſt ſcil deiis nauem la ⁊ caribdis vix de decem nauibꝰ pofuit adami euadit vna. In iſto autem mari vix de decem animabus liberatur vna. Vnde dicit beatus Auguſti nus. Amas mundum: ⁊ abſorbe bit te. Amatores em̄ ſuos vorare nouit: nō portare Ideo rogat Pro pheta dicens. Non me demergat tempeſtas aque: neqꝫ abſorbeat me profundum ⁊ cetera Tria ro lla qͦ vult vitae̓ auabdī gat Pſalmiſta ſcilicet ꝙ non de nergatur. aut ꝙ non abſorbeat̉: aut ꝙ non includatur Illi demer denibāt guntur in aquam tempeſtuoſam qui cadunt in mortalem culpam ſed tamen adhuc poſſunt libera ri. Illi abſorbentur in profundū Abſorbent qui per longam conſuetudinem ſunt profūdati in peccato. Et iſti aliquando ex maxima dei miſeri cordia liberantur. Vnde dicitur in pſalmo. dixit dominus ex ba ſanconuertam: conuertam in ꝓ fundum maris. Sed tunc puteus Incladā os ſuum vrget ⁊ claudit: quando profunditas peccatorum animaꝫ in deſperationem deicit. Vnde di cit beatus Auguſtinus. huic ver bo alludens. Non vrgebit ſuper te puteus os ſuum. ¶ Secundo deſcribit nauem eccleſie quantū ad gubernatorem Cum dicit. Ha bens gubernatorem Ideo non po teſt naufragium ſuſtinere. Non enim tanta eſt tempeſtas quam pater miſericordiarum nō habꝫ in manu. cohibens eam cum vi derit expedire. Vnde dicitur Iob triceſimo octauo. Quis concluſit hoſtibus mare quando erumpe bat quaſi de vulua procedens. Vnde dicit beatus Bernardus. Quantumcunqꝫ ſeuiat tribulacō non putes te eſſe derelictum: ſed memineris eſſe ſcriptuꝫ. Cum ip ſo ſum in tribulatione. Vnde eti am dicitur Yſaie ſecundo. Cum per aquas tranſieris. tecū cro ⁊cͣ. Aliquando tamen iſte nauta per mittit iſtā nauem temptacōnum fluctibꝰ operiri ne homo ſecurū ſe credat: ſed ſemꝑ de ſe timeat ⁊ ſpē ſuam in deo ponat Bernardus in ſuis ſermonibꝰ. Nuſꝙͣ eſt ſecuri tas fratreſ nec in celo nec in para diſo: multominꝰ in hoc mūdo. In celo angelus cecidit de preſētia di uinitatis. adaꝫ in paradiſo de lo cō voluptatis. iudas in mūdo de ſcola ſaluatoris. diſcipuli etiam fuerunt in periculo in preſētia ſal uatoris Poteſt etiam dici ꝙ iſta nauis eccleſie habet quatuor gu bernatores ſcilicet quatuor virtu tes cardinales. Naꝫ prudentia eā pre. regit ab anteriori quaſi prora. qꝛ eius eſt cauere a ꝑiculis vēturis. j. ſticiā Iuſtitia a poſtei̓ori quaſi a puppi quia eius eſt ſātiſfacere de pctis preteritis. Vnde ⁊ anime que ali quādo iungūtur in naui audiū tur ⁊ iudicantur in puppi. Tempe Te.v. yuncia rantia a dextris ne minis reſolua tur vel ſecuraꝫ ſe reddat in proſpe ris. Fortitudo a ſiniſtris ue fran Fortitiddo gatur vel ſuccumbat in aduerſiſ ¶ Tertio deſcribit eam quantuꝫ ad remiges qui habent eaꝫ dedu cere. dicens angelos remiges. Re migant autem angeli ⁊ eccleſiaꝫ deducunt cum tribus ordinibus remorum ſcilicet cum purgatiua illuminatiua. ⁊ perfectiua. Nam ſcd̓m dyoniſiū āgeli habēt nos purgare. illūinae̓ ⁊ perficere. Tūc Am igitur angeli nauem eccleſie cum hijs tribus ordinibus remoꝝ vet ſus portū paradiſi trahunt quā do alios purgant a culpa. alios illuminant in fide vera. alios per fitiūt in operacōne ſollicita; Iſta tria notantur Actuū. xij. in libera tione petri dicitur enim ibi ꝙ an gelus domini ibi aſtitit: ⁊ lumen refulſit in habitaculo carceris: ⁊ cathenas fregit ⁊ ipſum excitauit dicens. Surge velociter Tunc an gelus habitaculuꝫ illuminat: qn̄ cor noſtrum per veram fidem irra diat. Tunc cathenā frangit quā do nexus peccatoꝝ diſſoluit Tūc velociter excitat: quando ad bene operandum ſollicitat ¶ Quarto deſcribit nauem ectleſie quantuꝫ ad onus quod habet ferre cuꝫ di cit. Portans choros omnium ſā ctorum qui anaui eccleſie portan tur in tribus gradibus ⁊ ſtatibꝫ diſtinguuntur ſcilicet virginali. viduali. ⁊ matrimoniali. Quive ro non eſt in aliquo iſtorum ſta tuum: nō eſt in naui eccleſie qua tum ad merituꝫ ſed extra. Et ideo etiam ſubiungitur. Iſti tres cho ri ⁊ ſtatus ſaluandorum ſignan tur per illos qui in iſta nauicula continebantur. Ibi enim erat do minꝰ noſter iheſus chriſtus. ibi enim erant diſcipuli eius ⁊ etiaꝫ homines admirantes. Per domi minum noſtrum iheſum chriſtū intelliguntur illi qui habēt virgi nalem innocentiā ꝑ diſcipulos ul li qui ſeruant ꝯtinentiā ꝑ ceteroſ homines illi qui ſeruāt matrimo nialem munditiaꝫ. Iſti autem vi ri ſunt de quibꝰ dicitur Ezech̓. qͣr to. Si fuerint tres viri iſti ī medio eorum ſcilicet Noe. iob ⁊ daniel ipſi in iuſtitia ſua liberabunt ani mas ſuas. Per nōe qui rexit ar cham cum vxore intelliguntur il liviri coniugati qui ſuam regunt familiā Per iob em̄ ſignificatur penitentes qui ſeruant continēti am. Per danielem intelliguntur illi qui virginalem ſeruant pudi ciciam. Q Quinto deſcribit eccle ſiam quantum ad arborem que in nauierigitur dicens. Erecta in medio. In medio autem ſalutari arbore crucis. De iſta enim arbo re dicitur Ezechie l̓ viceſimo ſepti mo. Attulerūt cedrum de libano vt facerent ſibi in malum. Sunt autem duo genera cedrorum. ſci licet cedrꝰ qui naſcitur in libano que eſt valde alta ⁊ odorifera ⁊ ſi guat crucem que adeo fuit alta ꝙ eius virtus in celum aſcendit Adeo odorifera ꝙ patrem onni potentem reconciliauit Eſt ⁊ alia cedrus que dicitur maritima que poma producit. triplicem haben tia ſubſtantiam: quarum prima eſt calida media temperata. vl̓ tima frigida. Iſta autem cedrus mal̓tima eſt crux ſancta que pro tulit pomum. ideſt chriſtum in qͦ fuit triplex ſubſtantia ſcilicet di uinitas. caro. ⁊ anima. Prima ſci licet diuinitas fuit valde calida. ( 0 quia omnium vitiorum fuit con ſum p̄tiua ⁊ omnium cordium in flāmatiua. Ad Hebreo. duodeci nio. deus noſter ignis cōſumēs eſt Aedia ſcilicet anima fuit tem perata quia omnes virtutes in ea ſuū r̓tinent mecium: nec vnꝙͣ ali qua ad ſuum declinat extremum Vltima ſcilicet caro fuit valde fri gida quia ab omni cōcupiſcētia penitus alien a. ¶ Sexto deſcribi tur quantum ad velum quod in ea ſuſpenditur cum dicitur. Euan gelice fidei vela ſuſpendentes Ve lum igitur in hac arbore ſuſpenſū eſt ipſa doctrina euāgelica. Sed quia vela regalia conſucuerunt eſſe diuerſorum colorum. ideo q̄ tuor euangeliſte velum iſtud tex uerunt ⁊ etiam diuerſos colores Math. ayoſt. appoſuerūt. Matheus enim agit de chriſti incarnacōne que facta velo vubeū colōꝫ eſt de infinita dei caritate Ieremie quinquageſimoquinto. In cai̓ta te perpetua dilexi te ⁊ cetera. ⁊ ido matheus ibi appoſuit colorem ru beum. quia per colorem rubeuꝫ ig Lu cuo coliꝫ rg nita caī̓tas deſignatur. Lucas au tem apertius agit de chriſti paſſi onc in qua dominꝰ noſter iheſus chriſtꝰ totus fuit demgratꝰ. Apo calipſis quinto Sol factus eſt in ger tanꝙͣ ſacͣcus cilicinus. Et iō beatus lucas appoſuit ibi coloreꝫ Mj coleꝫ ingrum Beatus autem marcus apertius agit de reſurrectione dnn̄ cui. d. di. noſtri ih̓u xp̄i. Vnde ⁊ angelus qui eius reſurrectōnem nuntiare venit in candida veſte apparuit. iic Et ideo intus colorem candidum appoſuit Iohanues apertiꝰ agit ohe̓s aurū de chriſti diuinitate que ē aurea. glx. Iuxta illud Cāti. quinto. Caput eius auꝝ optimū. Caput autem Chriſti deus eſt: vt habetur pri. Corint̓. ſexto Ideo appoſuit ibi cō lorem aureum. Septimo deſcribit eam quantum ad ventū qūo im pellitur cum flante ſpirituſancto Pſal. Spiritus tuus bonus dedu cet me in terram rectā ⁊ cetera De iſto vento ſpiritꝰ dicitur. iij. Reg̓. xix. Ecce deus trauſiens ⁊ ſpirituſ grandis ⁊ fortis ſubuertens mō tes ⁊ petras. Non in ſpiritu domi nꝰ ⁊ poſt ſpiritū cōmotio. Non in ꝯmotione dominꝰ. ⁊ poſt ꝯmoci onem ignis. Nō in igne dn̄s: et poſt ignē ſibulus aure tenuis: ⁊ ibi dn̄s. Eſt em̄ quidā ſpiritꝰ ma lus qui preeſt ſuꝑbie.ſ. lucifer Et iſte ē de quo dicitur. Spiritꝰ gra dis ⁊ fortis. Alius eſt qui preeſt auaritie.ſ. māmona Et iſte eſt de quo ſubditur Et poſt ſpm̄.ſ. ꝯmo tio.ſ. terrenorū. Et aliꝰ qui preeſt carnali concupiſcentie.ſ. aſmodeꝰ Et iſte ē de quo dicit̉. Et poſt ꝯmo tionē.ſ. ignis ꝯcupiſcentie dyabo lꝰ autē primo mentē occupat per ſuꝑbia. deinde illaqueat ꝑ ſuper biam ⁊ auaritiā. tandē ipſā inflā mat per malam ꝯcupiſcentiā Ha bet igit̉ naues ſuas. Vna eſt na ius ſuꝑborū que ducit̉ a lucifero. Alia auaroꝝ que ducitur a man mona Tertia luxurioſoꝝ que du citur ab aſinodeo. In nulla iſtaꝫ eſt deꝰ: ſed habet nauc humiliu paupeꝝ ⁊ mūdoꝝ que ducit̉ a ſpi rituſācto qͣ eſt ſibulus aure tenu is. I pſe enim delectat cū ſit ſibulꝰ ⁊ refrigerat cum ſit aura: ⁊ tran quillat cum ſit tenius O Octauo deſcribit quantū ad portuꝫ para diſi adquem deducit cum dicitur Ad portū paradiſi ⁊ ſecuritatē q̄e tis eterne deducit̉ In portu nau̓te ſunt ſecuri a ventis ⁊ piratis: ſūt qͣeti a laboribꝰ priſtinis. ſūt opu lenti ex mercibus deputatis. Vn̄ portus a portatis mercibꝰ nomē accepit. Sed illi qui ſunt in portu celeſtis patrie ſūt ſecuri a tēptati onibꝰ hoſtis: quieti a laboribus priſtinis ⁊ opulenti ex mercibuſ bonis Pſaie. xxxij. Sedebit popu lꝰ meus in plenitudine pacis Ecce ꝙ queti in tabernaculis fiducie. Ecce ꝙͣ ſecuri. Et in requie opulen ti. Ecce q y opulenti. Sequi tur ſermo te rtiꝰ eiuſdē. Scendente iheſu in naui culam. ſecuti ſūt eū diſci puli eius ⁊ cetera. Scd̓m autem beatum dyoniſium ſuper Matheum. Quotienſcunqꝫ domi num noſtrum iheſum chriſtū tur ba premebat ipſe tamen refugia habebat. ſcilicet deſerta. monteꝫ ⁊ etiam nauem. De iſto auteꝫ re fugio deſerti dicit̉ Mathei ſexto. Venite ſurſum in deſertum ⁊ te quieſcite puſillanimes puſillut ⁊ cetera. Erant em̄ qui veniebā ⁊ redibāt multi. nec ſpatiū habe bant māducandi. de e̓fugio mō tis dicitur Math̓. v. Videns ih̓s turbas aſcendit in montē. De r̓fu gio nauis dicitur Luce qͣnto. Cuꝫ irruerēt ad iheſū. Sequitur. Aſcē dens iheſus in nauem vnam que erat ſymonis ⁊ cetera Quotienſ cūqꝫ igitur opprimimur a tumul tibꝰ cogitationum vel temptatio nū vel ſollicitudinū debemus r̓fu gere ad deſertum penitētie. quia ibi inueniemꝰ quietem ⁊ refectio nem. Iohan. quinto. In mundlo preſſuram habebitis: in me aūt paceꝫ. Math̓. decimotertio. Veni te ad me omnes qui laboratis et onerati eſtis: ⁊ ego refitiam vos. Ad monteꝫ habitacōnis eterne ⁊ ſuperne. de quo monte dicitur in pſalmo. domine quis habita bit in tabernaculo tuo ⁊cͣ Ad iſtū enim montē debemꝰ deſiderio ⁊ cō uerſatione aſcendere. Ad Phil̓. tercō. Noſtra conuerſacō in celis eſt. Ad naueꝫ crucis dominice. de Fendenaiſpi qua miſtice dicitur vt habetur h. culam. ſruiſu Aſcendente iheſu in nauiculam a puli eiueauamn crucem ſuā ꝑ quam mare preſen n dium tis ſeculi tranſiuit diſcipuli.. fide les eum ſequi debent. iuxta illud Math̓. xvi. Si quis vult poſt me venire abneget ſemetipſum ⁊ tol lat crucem ſuam ⁊ ſequatur me. de iſta autē nauicula crucis qui qꝫ ſunt videnda. Primo que fue rit eius cauſa. Secundo que fue rit eius arbor. Tertio quid fuerit eius velum. Quarto quis fuerit eius mercator Et quinto que fue rit eius merces. Circa primuꝫ notanduꝫ eſt ꝙ quadruplex eſt eius cauſa ſcilicet effitiēs. mate rialis. formalis ⁊ finalis. Effitienſ cauſa fuit ip̄a beata trinitas ſcili cet pater qui ibi poſuit ſuam po tentiam in quantum per baculuꝫ crucis hoſtem potētem percuſſit. Vſaie tertio. Avoce domini paue bit aſſur virga percuſſus. Vnde Numeri dicitur. Exurget virga de iſrahel: ⁊ percutiet omnes duces mōab ⁊ cetera. Filius ibi poſuit ſuam ſapientiam inquantū dya boli aſtuciam per crucem ſuꝑ cru cis muſcipulam decepit. Vn̄ Au guſtinus. Venit redemptor ⁊ vi ctus eſt deceptor. Sed quid fecit redemptor captiuatori noſtro. Tetendit mūſcipulaꝫ ſcilicet cra cem ſuam ⁊ poſuit in ea eſcam ſci licet ſanguinem ſuum. Ille auteꝫ voluit recipere ſanguinem non de bitoris. propter quod r̓ceſſit a de bitoribus. Vnde dicit beatꝰ Au guſtinus. Quia dyabolus immi ſit manum ſuam in illum ſcilicet dominū in quo nihil iuris habe bat. iuſtum fuit vt amitteret il los in quibus videbatur aliquid iuris habere ⁊ cetera. Spirituſſan ctus ibi poſuit ſuam miſericordiā Ad Thitū tertiō. Nō ex operibꝰ iuſtitie que fecimꝰ nos ſed ẜm fu am miſei̓cordiā ſaluos nos fecit Cauſa materialis fuit. qꝛ dicitur ꝙ quatuor differenitijs lignoruꝫ. cōpaginata fuit. Pes em̄ ſiue trū cus qui in terra figebatur fuit de cedro. Stipes qui in altum figeba tur fuit de cipreſſo. Bra chiū ſiue lignū tranſuerſale fuit de palma Tabula ſuppoſita fuit de oliua. Per iſta quatuor ſignificat̉ qua druplex crucis efficatia. Prima ē quia malas cogitationes fugat: quod ſignatur per cedrū cuiꝰ odor fugat ſerpentes. Secunda eſt qͥa in tribula cōne conſtantiā p̄ſtat qd̓ſignatur ꝑ cipreſſum que nul liꝰ venti impulſu coma amittit. Tertia ē quia ab hoſte triūphat qd̓ ſignatur ꝑ palmaꝫ qua victo res coronabantur. Quarta eſt qꝛ amaritudine penitentie tempea̓t: qd̓ ſignatur per oliuam: cuius li quor dolores vulnerum dulcorat In hijs quatuor caſibꝰ confuei mꝰ nos crucis ſignaculo munire vel cum aliqua mala cogitatio ſe ingerit: vel aliquod periculū ſe ſu bito immergit. vel cum aliquod fantaſma dyabolicū ſenſibus nō ſtris ſe obijcit. vel cū aliquis do lor nos arripit. Cauſa formal̓ qꝛ ad inſtar nauis in principio fuit anguſta. ī medio lata. ī fine ſtri cta Sic crux chriſti fuit in princi pio anguſta ſcilicet vt caput ibi locum non haberet vt ſuſtentae̓t Sic fuit latā ī medio vt brachia in longum extenderentur. ſic fui arta in fine vt pes ſuper pedem iū geretur. Cauſa finalis vt genus humanum per mare huius ſecū li ſecure tranſiret. Iſte enim mun dus eſt mare: vallis ⁊ fluuius. Ideo dominus noſter iheſus chri ſtus parauit nobis cruceꝫ tanꝙͣ nauiculaꝫ: ſcalam: baculū ⁊ pon tem. Quia enim mundus eſt ma re in quo multi periclitantur Id̓ dedit nobis crutem tanꝙͣ nauicu lam vt ſecuri per eam tranſeamꝰ vt ſaluari poſſimus. Sapien. de cimotertio. Exiguo ligno credūt homines animas ſuas ⁊ tranſeū tes mare per ratem liberati ſunt. Quia exallis. dedit nobis cruce tanꝙͣ ſcalā vt devalle miſerie poſ ſimus aſcendere ad montem ha bitationis eterne Iſta etiam eſt ſcala de qua dicitur Geneẜ viceſi mō oct: uo. vbi dicitur ꝙ viditia cob ſcalam: et cacumen eius tan ges celum. Quia eſt fluuius. de dit enim dominus noſter iheſus chriſtus nobis crucem tanꝙͣ ba culum quo ſecue̓ tranſuadere poſ ſimus. Vnde dicitur Geneſis vi ceſimoſecūdo. In baculo iſto tra fiui ſordanem iſtum. dedit etiaꝫ nobis dominꝰ noſter iheſus chri ſtus crucem tanꝙͣ pontem: ꝑ quē tuti fluuium huius mundi tran ſire poſſimus. Vn̄ dicitur ad He breo. decimo. Criſtus aſſiſtēs pō tifex futuroꝝ bonoꝝ. Fuit em̄ po tifax. ideſt pontem fatiēs in quo ponte ipſa erux pro trabe ſuppoſi ta fuerit. Caro autē xp̄i pro tabu la appoſita ⁊ clauis firmata. Secundo videndū eſt que fuit ar bor in iſta nauicula. Arbor quidē fuit chriſtꝰ. Sicut em̄ in naui ar bor ſtat erecta; ſic ī cruce caro clri ſtiſtetit extēſa de iſta em̄ arbore dicitur Ezech̓. xxvij. Cedꝝ de liba no tulerunt vt facerent ſibi malū Aſſimulatur em̄ chriſtꝰ cedro nō tantū propter ſublimitatē ſui ſed etiāꝓpter fructus qualitateꝫ. Pō ma em̄ cedri in aliqua ſui ꝑte ſūt dulcia ⁊ in aliqua acetoſa: ⁊ ī ali qua dulcia ⁊ acetoſa ſimul. Sic ī chriſto ſignatur tres ſubſtantie Eius enim diuinitas fuit dulciſſi ma. eiꝰcaro fuit amaritudine ple na. Yſa. p. A plāta pedis vſqꝫ ad verticem nō eſt in eo ſanitas. Eiꝰ etiam anima fuit dolore plena in quantū natue̓ ſue r̓licta patieba tur. Et fuit dulcedīe plenā: inquā tum diuinitate fruebatur. Pſal. Cōſcidiſti ſaccum meū. Ecce ama ritudo. Et circumdediſti me leticia Ecce dulcedo. Tertio videndum eſt quid fuerit velū Chriſtꝰ enim qui fuit arbor fuit ⁊ velū. De iſto velo dicitur. Ezech̓. xxvij. Biſſus varia d̓ egipto cōtextā eſt tibi in velū. Iſtud igitur veluꝫ dicitur fu iſſe varium: quia contextum eſt de colore albo: ⁊ rubeo ⁊ aureo Cō lor albus eſt eius caro mundiſſi ma. Color rubeus eſt eius anima caritate feruentiſſima Color aure C2 us ē eius diuinitas pretioſiſſima Cantico. quuinto. dilectus meꝰ ca didus ⁊ rubicundus: electus ex milibus. Candidus propter car nis puītatem: rubicundus prop ter anime caritateꝫ: electus ex mi libus propter diuinam maieſta tem. Quarto videndum eſt qͥs ī iſta naui fuit mercator. de quo dicitur Prouerbioꝝ vltimo. Fa cta eſt quaſi nauis inſtitoris de longe portans panem ſuum. In iſta enim naui portauit paneꝫ ſu um. ideſt ſeipſum qui dicit Ioha nis quinto. Ego ſum panis viuꝰ qui de celo deſcendi: ⁊ portauit de longe Iſtud delonge dicit diſtan ti aꝫ locorum: quia a celo in terrā Vel dicit diſtantiam naturaruꝫ quia iſte panis conſtat ex natu ra diuina et humana que in infi nitum diſtant. Vel dicit diſtanti am mei̓torum: quia nulla noſtrͣ merita meruerunt vt deus omni potens ad nos veniret ⁊ homo fi eret. De iſto pane dicit̉ Ieremie. ſecundo. Mittamꝰ lignuꝫ in pane eius. ideſt crucem mittamꝰ in car niem̄ eius. Cuunto viden dum eſt que ſint merces: quas iſte mercator portauit. de quibꝰ nercibus dicit beatꝰ Auguſtinꝰ ſuper illud Ad hebre. ij. Liberae̓t eos qui in timore mortis erat. In iſto ſeculo maligno: quid abun dat niſi naſci. laborare ⁊ etiaꝫ mo xi. Hec ſūt enim merces regionis noſtre et ad tales merces etiam mercator iſte deſcendit. Et qͦꝛ om nis mercator dat ⁊ accipit. dat qd̓ habet. accipit qd̓ non habet. Chriſtꝰ enim in iſta mercatua̓ de dit ⁊ accepit. Accepit a nobis qd̓ h̓ abundat.ſ. naſci laborare ⁊ mo ri. dedit renaſci reſurgere. ī et̓nū viuere. Ex hijs patet ꝙ chriſtꝰ a nob̓ accepit tres merces.ſ. naſci laborare ⁊ mori. De prima merce dicitur yſai. ix. de ſecunda Psͣ. Ego ſum pauper ⁊ in laboribus a iuuentute mea. De tertia dicitur Phil̓. iij. Factꝰ eſt obediēs vſqꝫ ad mortē: mortē auteꝫ trucis. No bis autem dedit ſuas merces.ſ. re n aſcij. reſurgere. ⁊ in eternuꝫ viue re. De p rima Ioh̓. pri. dedit eis poteſtatem filios dei fieri. Eiuſdē iij. Niſi quis renatus fuei̓t ex aq ⁊ ſpūſancto. De ſecūd a dicit̉ Ia. v. Ego r̓ſuſcitabo eū in nouiſſimo die. De tertia Luce. xij. Nolite tīe re puſillꝰ. grex. qꝛ complacait pa tri veſtro dare vobis regnū. ¶ Dominica quinta ẜmo pͥmꝰ. Imile eſt regnū celorū A homini qui ſemīat bo nū ſemen in agro ſuo. Math̓. xiij Iſta ꝑabo la de ſeminate bonū ſeme ⁊ de ſuꝑ ſemināte zizaniaꝫ dn̄s ꝑ ſemetip ſ xii. ſū expoſuit(Scd̓m cuiꝰ expoſicio ne in iſto euangelio plurā viden yalbolā da occuraūit. Orimo videndū eſt paval Popj quis eſt iſte ſeminator qui ſemi nat Vtiqꝫ filius hominis Oyabe lꝰ quidē in mundo ſeminauit tria ſemina peſtifera.ſ. ignorantiam. culpāi miſeriā. Ideo de celo venit celeſtis agricola portans tria ſe mina illis ꝯtraria.ſ. ſapientiam. gratiā/ ⁊ gloriam de quibꝰ dici tur Ioh̓ pri. Vidimus gloriam eius. Ecce ſemē glorie. Plenū gr tie. Ecce ſemen gratie. Et veritatis Ecce ſemen ſapientie. Primo igi tur dyabolus ſeminauit ignorā tiam ⁊ ob hoc mundus erat tene broſus. Ideo xp̄us portauit ſapi entiā illuminantē. Ioh̓. pͥ. Lux in tenebris lucet ⁊cͣ. Roma. xiij. Nox preceſſit: dies autē appropinqua bit Secūdo dyabolus ſeminauit culpam. Et ob hoc mundus erat frigidus. Ieremie. vi. Sicut frigi dam ciſterna aquā ſuaꝫ facit: ſic Frigidam malitia facit animam. Ideo chriſtus portauit gratiam inflāmantē Lu. xij j. Igne veni mit tere in terraꝫ: quid volo niſi vt ar deat.? Tercō dyabolus ſeminauit miſeriam ⁊ ob hoc mundus erat ignominioſus. Ad tantam qui dem miſeriam homo deueneāt vt iumentis ſimilis erat. Ideo domi nus noſter iheſus chriſtus porta uit gloriam exaltantem. Adeo qͥ dem hominē exaltauit ꝙ qui eat iumētis ſi milis: fecit eum fratrē ſuum. angelorum beatorum ſoti um. regem celeſtem ⁊ omnibus creaturis prelatum ⁊ principem. Iſta tanguntur in psͣ. Quid eſt homo ꝙ memor es eius.. Ac ſi di cat. Licet homo eſſet vilis condi tionis tam memor eius fuiſti ⁊ e um viſitaſti: quando parentelaꝫ cum eo ꝯtraxiſti. Et ꝙͣuis paulo minus eum ab angelis minuiſti propter naturam corruptibilem tamen eū adequaſti eis ꝓpter glo riam ꝯſimilem. Psͣ. Gloria ⁊ ho nore coronaſti cum domine. qꝛ fe ciſti eum rege celeſtem ⁊ conſtitu iſti eum ſuꝑ opera manuum tua rum. qꝛ feciſti eum omnibꝰ crea turis prelatum ⁊ principem. ¶ Se cundo videndū eſt quis ſit iſte a ger. Vtiqꝫ cor humanū eſt ager iſte In iſto aūt agro ſepe ſūt pru rigines malarum ꝯcupiſcentiaꝝ. punctiōes ſecularium ſollicitudi num ⁊ deſtructa eſt ſepes quinqꝫ ſenſuum. De iſtis tribus dicitur prouer. xxiiij. Per agrum pigri hominis tranſiuie ꝑ vineam viri ſtulti ⁊ ecce totum repleuerūt vrti ce operuerūt ſuperficiem eius ſpi ne⁊ maceries lapidum deſtructa erat Vtvero cor noſtrū ſit āger aptus ad ſeminandum: debemꝰ euellere vrticas male concupiſcē tie ⁊ plantare mirtum temperan tie. Vſay. xlv. Pro vrtica creſcet uimen mirtus Vrtica vocatur ex eo qui a adurit ⁊ eſt ignee natue̓ quod pruriginem generat ſcd̓m yſi do rum. dicitur enim mirtus a mari eo ꝙ in terris maritimis naſcitur ⁊ eſt nature temperatiſſime. ⁊ ſi gnificat continentiam. Tunc em̄ pro vrtica creſcit mirtus quando in carne in qua oriebatur pruri tus concupiſcentiemale: orietur memoria pudicicie. debemus e tiam eradicare ſpinas pungenti um ſollicitudinuꝫ ⁊ facere cor no uum. Iherene. iiij. Nouate vo b̓ nouale ⁊ nolite ſerere ſuꝑ ſpinaſ (Debemus etiam edificare ſuꝑet ſenſus corporis noſtri ſepemi cuſ todie. Eccleſiaſtici. xxvi. Sepi au res tuas ſpinis. Eccleſiaſtici. xi. Qui diſſipat ſepem: mordebit eū ſerpens ſcilicet infernalis ¶ Terciovidendum eſt quid ſit triticū. quia filij regni. Triticum enim exteriujs habet ruborem. in terius candorem Panis enni tri ticeus mille cibis admixtus mille ſaporibus erat acceptus ſic etiā ſerui dei exterius ad proximum habent caritatem. Interius autē in corde habent puritatem. Con fiderantes etiam infinita opera ⁊ beneficia dei infinitum hauriūt ſaporem. Canticoꝝ quinto. dile ctus meus cadidus propter pu ritatem. ⁊ rubicundus propter caritatem. clectuſ ex milibus pro pter multiplicem ſaporem. ¶ Quarto vero videnduꝫ eſt que fuit zizamā. quia filij nequam. Zizama enim habent vim acu tam. ventoſami ⁊ venenoſam. Inquantum vero habent vim a cutam ſignant auariciam. Aua ri eī ſūt valde acuti ad decipiend̓. Pſalmiſta. Sicut nouacula acu ta feciſti dolum Sicut enim noua cula deducta ꝑ caput cito ⁊ toͣlit̉ radit: ſic auarus ſimplices cito ⁊ totaliter ſpoliat ⁊ decipit. Inquā tum enim habent vim ventoſam ſignificant ſuperbiam. Prouer. decimoin vtitur mendcijs hic ꝑ aſcit ventos ⁊ ſequitur aues vo lantes. Superbi etenim vtuntur mendacijs advolationeꝫ. ſequū tur ventos ſuarum ambitionum Ventus enim dicitur. quia violē ter venit ⁊ tamen ſubitō definit. Sic ambicioſi ſepe in magnitudi nem veniunt ⁊ cito ſepe tranſeūt ⁊ deficiunt. Tales etiam ſequun tur aues volantes: ſuorum ſcilicꝫ deſideriorum. Auis enim ſcd̓m yſi A6 dorum dicitur ab a quod eſt ſine ⁊ vi a. quia non tenet certam vi am: ſed per ipſum aerem vagan do diſcurrit. Sic etiam ſuperbi ꝑ vana deſideria. ⁊ nichil ſtabile in mente retinent. Inquantum enim zizania habent vim veneno ſam: ſignificant luxuriam. deut̓. xxxij. Venenum aſpidum inſa nabile. Aſpis dicitur ab aſper gendo. quia venenum ſpargit. et ſignificat dyabolum qui ſpargit venenum luxurie quod dicitur ī ſanabile. Aſpis enim ne audiat vocem incantationis: vniam au rem in terram figit. aliam cū cau dā claudit Hec eſt duplex cauſa quae̓ luxurioſi ſepius non ſanā tur. Vna eſt. quia habent cōpi am diuitiarum terrenatum que ſunt materia luxurie. ⁊ hoc eſt in terram aurem cordis figere. Aut quia promittunt ſibi longan. vi tam ⁊ hoc eſt caudam in aure po nere. ¶ Quinto videndum eſt qui ſunt homines dormientes. ꝙ ſunt prelati negligentes. Tria e nim ſunt genera hominum: qui bus periculum eſt dormire. ſcilicꝫ paſtores gregis. gub̓natores na ius. ⁊ ian̄tores vrbis obſeſſe. Periculuꝫ igitur eſt quando dor miunt prelati Primo quia ſunt dominici gregis paſtores. Vnde dicebat Iacob qui erat paſtor Geneẜ. xxi. Fugiebat ſomnus ab oculis meis. Luce. ij. Paſto res erant in eadem regione vigi lantes quia ſunt nauis eccleſie gubernatores. Prouerbioꝝ. xxi. Erit ſicut dormiens in medio ma ris. ⁊ quaſi ſopitus gubernator lamiſſo clauo. Tercio quia ſūt vrbis eccleſie iantores. Eccleſia enim modo obſeſſa eſt a demoni bus ⁊ tirannis. ⁊ modo periculū eſſet ſi iſti ian̄tores dormiunt. Vnde primus ianitor ſcilicet pe trus apoſtolus reprehendit̉ Ma thei. xiij. Simon dormis ⁊ cetera. Hoc ſignatum eſt ſecundi Rieg̓ iiij. vbi dicit̉. ꝙ oſtiaria purgas triticum obdorimuit. ⁊ ſic interfe ctus eſt hyſboſeth. ¶ Sexto videndum eſt quis ſit iſte inimicus homo. quia dyabo lus. Secundum enim Gregoriuꝫ inter malos ⁊ caput eoꝝ eſt tan ta vnitas atqꝫ conformitas ꝙ ali qn̄ membra appellātur nomine capitis. Ioh̓. viij Vnus ex vobis dyabolus eſt aliquando caput nomine membrorum. ſicut hic. vbi dyabolus vocatus eſt immi cus homo(Similiter inter bonos a xpriſtum caput eorum ſcd̓ꝫ au guſtinum eſt tanta vnitas ꝙ ali quando membra vocantur noīe capitis. Psͣ. Nolite tangere xpri ſtos meos. aliquando caput aſ ſumit ꝑſonam membrorum. Ac tuum. x. Saule ſaule quid me ꝑ ſequeris. Septimo videndum eſt que ſit meſſis quia ꝯſumma tio ſeculi. Sancti enim viri ſemi nant cum labore/ qui quidem la bor tantus eſt ꝙ aliquando fletū inducit. Pſalmͥ. Euntes ibant et flebant mittentes ſemina ſua. tis. 4 Expectant tamen cum patientia ⁊ timore. De pacientia dicitur Ia xaſa cobi. v. Ecce agricola expectat erim. precōſum fructuꝫ terre patienter ferens tempus ⁊cͣ Sunt etiam in timore. quia multa pericula ſemi nibus imminent. Iohe a. Reſidu um eruce cōmedet locuſta. et reſi duum locuſte comedet brucus. ⁊ cetera. Aetunt vero cum gaujdio ⁊ exultatione. Osͣ. Qui ſemināt in lacrimis: in exultatione mētēt Aetunt autem mali in dolore. Iob.iiij. Vidi eos qui operantur iniquitatem ⁊ ſeminant dolores. et metunt eos flante deo periſſe. 6 F ¶ Octauo videndum qui ſūt meſ ſores. quia angeli Ad quos tria ſpectant ſicut ex euangelio preſē ti colligitur ſcilicet meſſio collec tio ⁊ ligatio. eſſis erit in ſepa ratione malorum a bonis tranſi torijs. que ſcd̓m auguſtinum in tanto amore dilexerunt: ꝙ mem bra ſua defecerūt. Et ideo ſicut do let homo in membri abſciſione: ſic dolebunt in eorum ſeꝑatione Collectio erit in ſeparatione reꝓ borum a bonis Math̓. xiij. Exibūt angeli ⁊ ſeꝑabunt malos de me dio iuſtorum AAlligatio erit in aſ ſociatione reproboruꝫ cum repro bis. Gregorius Sicut in domo pa tris mei manſiones ml̓te ſunt ꝓ diuerſitate virtutis ſic damnatiſ diuerſis ſupplicijs gehēn̄e ignis ſubeſt diſparitas criminis. 1 ¶ Sermo ſecundus ciuſdem. Omine nonne bonuniſe me ſeminaſti in agro tu o. ⁊cͣ. vbi ſupra. ¶ Ager iſte ſunt corda fidelium: que ſcili cet ſunt ager acheldemach id eſt ager ſanguinis ex eo ꝙ xp̄ri ſtꝰ eorum animas ſuo ſāguine coni parauit. In iſto agro ſepe dyabo lus mala ſemina ſpargere ſolet. Non enim temptat malos: ſꝫ bo nos. quia ſcd̓m beatum Gregori um illos pulſare negligit: quos quēto iure ſe poſſidere ſentit Bo nos autem ſicut alibi dicit idem Gregorius aſſidue impugnat: vt ſaltem tedio vincat. Serui igi tur patriſfamilias id eſt prelati ſancti ⁊ doctores ſcientes agrum iſtum tam cae̓ emptum ⁊ tam be ne ſeminatum ⁊ tamen videntes in eo contrarium ſemen querunt ⁊ dicunt̉. domine nonne bonum ſemen ſeminaſti. ⁊cͣ. vbi tria tā guntur. Primo tangitur propoſi ta queſtio cum dicitur. domine nōne bonum ſemen ſemnaſti.? Secūdo ꝓpoſite queſtionis adimi ratio cum ſubditur. Vnde igitur habet zizamam. Tercio ipſius q̄ ſtionis ⁊ ammirationis determi natio cum dicitur. Inimicus ho mo hoc fecit. Circa primuꝫ eſt notandum ꝙ ager dei ſicut xpri ſtus exponit eſt mundus ſiue ẜ ui dei qui ſunt de mundo quantū ad habitationem. Iuxta illud io h̓ is. xvij. Et hij de mundo ſunt. ⁊ ſunt in celo quantum ad ꝯuerſa tionem. Iuxta illud Phili. ij. No ſtra autem conuerſatio in celis ē Iſte auteꝫ ager eſt ille de quo di citur Ioſue. xv. ꝙ axa ſuaſa eſt a viro ſuo vt peteret a patre ſuo a grum. ⁊ dixit patri ſuo Terram quſtralem ⁊ arente dediſti michi iunge ⁊ irriguam deditqꝫ ei irri guum ſuperius ⁊ inferius. Iſta ſunt illa tria ſcilicet corpus. aīa. ⁊ ſpiritus: que ponit apoſtolꝰ di cens ad Theſſal̓. v. Ipſe autē de us pacis ſanctificet vos ꝑ omnia vt integer ſpūs veſter ⁊ animaa corpus ſine querela in aduentu dn̄i noſtri iheſu xpriſti ſeruentur Iſta autem tria a domino cū fuſ pirijs petere debemus. Illi autem habent terram auſtralem ⁊ arē tem qui habent corpus aridum ꝙ ab omni carnali concupiſcenti a exficcatum. Genie a. Congrege tur aque ideſt carnales volupta tes in locum vnum id eſt in mat̓ monium. ⁊ in virginibus ⁊ in cō tinentibus appareat arida ideſt caro ab omni libidine exficcata Illi habent irriguum inferiꝰ quo rum anima pre nimia tribulacō ne afflicta ſepe cmittit lacrimas doloris. Ioh̓. xvi. Amen amē di co vobis quia plorabitis ⁊ flebi tis vos. Illi habent irriguū ſupe rius quoruꝫ ſpiritus pre deſiderio celeſtium emittit lacrimas deuo tionis. Os. Fuerunt michi lacri me mēe panes die ac nocte ⁊ cete ra. Talis igitur ager ſic exficca tus ⁊ aridus in corpore. ſic irrigu us inferius in anima. ⁊ ſic irrigu us ſuperius in ſpiritu. aptus eſt ad producendum lilium. roſam ⁊ violam. Et ſic in corde arido id eſt mortificato creſcit liliuꝫ caſti tatis atqꝫ mundicie. Eſt autem precioſior talis ariditas ꝙ cōnui galis fecunditas. Yſaye quinq̄ geſimoſexto. Nō dicat eunuchꝰ Ego lignum aridum. Nomen ſe piternum dabo eis. Iſtud nōmē ſempiternum eſt illud de quo di citur Sapien. iiij. O ꝙͣ pulchra ē caſta generatio cum caritate. Im mortalis enim eſt memoria illiꝰ. In anima irrigua inferius per a maritudinem naſcitur roſa ſapi entie. quia ſicut dicit Gregorius abel eſſe non poteſt: in quem Ca yn maliciam ſuam non exercet. Auguſtinus. Omnis malus aut ideo viuit vt corrigatur. aut id eo vt per ipſum aliqui boni exerceā tur. In ſpiritu irriguo ſuperius ꝑ deuotionem naſcitur viola ꝯtem plationis ſuperne. Vſaye. xxvi. Spiritu meo in precordijs meis: de mane vigilabo ad te Secun do ponitur propoſite queſtionis admiratio. cum dicitur. Vnde er go habet zizaniam. Ad iſtam q̄ ſtionem poteſt reſponderi ꝙ pre ter cauſam quam ponit dominꝰ dicens. inimicus homo hoc fecit. ſunt alie tres cauſe ex quibuszi zania oriuntur. Primo ex culto tum negligentia: quando agruꝫ purgare negliguntur. Cum triti co autem zizama creſcere conſue uerunt. ſicut dicitur hic. ⁊ palee que tamen cum tritico non ſunt recondende. Iheremie. xxiij. Quid a viola paleis ad triticum dicit dominꝰ. cſt npencipial Et ſpine. Math̓.xvj. Simul exor picutumin te ſpine ſuffocauerūt illud. Hec crcuſutlem autem tria ita differunt ꝙ zizani cleſulla a non ſunt de ſemine tritici. in h̓ eult ſiba tamen aſſimilantur tritico. calquN Palee vero ſunt de ſemine tritici g C7 in fructu: tamen triticō non aſſi milantur. Spine vero non ſunt d̓ ſemine tritici: nec in aliquo aſſi milantur. Semen eſt fides dei ex qua omnia bona naſcuntur. He retici enim ſunt zizania. quia nō naſcuntur ex ſemine tritici ideſt de fide dei Aſſimilantur tamen tri tico id eſt catholicis in herba id eſt in conuerſatione ſimulata. Math̓. vij. Attendite a falſis ꝓ phetis. Iſta autem talia ſunt cō burenda. ſicut dicitur hic. Pale evero ſunt falſi xpriſtiani: qui li cet naſcuntur ex ſemine tritici id eſt fidei: nō tamen habent fructū boni operis. Et ꝙͣuis palee ꝓſint tritico: non tamen reconduntur in horrea cū tritico. Sic etiam ta les ꝙͣuis proſint bonis tamen qꝛ nō ſunt boni: igne eterno concre mabūtur. Math̓. iij. Paleas au tem comburet igne in extingui bili. Iſti ſunt ſimiles illis de qui bus dicitur Iudicū xij. ꝙ non po teant dicere ſeboleth quod inter pretatur ſpica ſed theoboleth qd̓ interpretatur palea. Spine vero ſunt homines impij qui nec fideꝫ dicuntur habere nec opera. Inſu per ⁊ bonos perſequuntur. aut in bonis vt tiranni. aut in rebus vt vſurarij. aut in vita per maluꝫ ex emplum ſicut mali prelati. Ta les vero omnes ſicut ſpīe combu rentur. ſicut dicitur Vſay. xxxiij Spine congregate igne ꝯburen tur. Secundo naſcuturzizania ex aeris corruptione ⁊ ſignificāt malorum ſocietatem que bonos corrumpit. et vbiqꝫ eſt periculo ſa ⁊ damnoſa. ſcilicet in celo. in mundo ⁊ in inferno. Nam in celo mala ſocietas luciferi fecit alijs conſocijs perdere regnum dei. A pocalip. xij. Cauda draconis tra hebat terciam partem ſtellaruꝫ S55 id eſt angelorum. Vna pars an U Ta. . gelorum fuit illorum: qui deo ce mpeboꝝ. Ani li aſſiſtunt. Alia pars angeloꝝ fuit que deo celi miniſtrat. Terci a illorum qui noluerunt aſſiſtere nec miniſtrare ⁊ illam ꝑtem trā xit dracō. Secundo eſt damno ſa in inferno. Naꝫ ſocietas demo num damnatis facit horrorem. Iob. iij. Vadent ⁊ venient ſuper eum horribiles. Societas propin quorum fācit eis dolorem. id di ues nolebat vt fratres ſui ad in fernum deſcenderent ne ei dolore augerent. Societas omniū ⁊ ſin gulorum facit eis ſtuporeꝫ. Yſa. xiij. Vnuſquiſqꝫ ad proximum ſuum ſtupebit ⁊ faciet diſcumbe re vultus eorum. Tercio eſt nō ciua in mundo. Mali enim ſūt im mundi ⁊ ideo aliquos inquināt. Eccleſiaſt. xiij. Qui tetigerit pi ceꝫ inquinabitur ab illa. Sunt tene broſi: ideo alios obſcurant. pri. ad Choꝝ. vj. Que ſocietas lucis ad tenebras. Sunt corrupti: ido alios corrumput ⁊ vitiant. pri. ad. Choꝝ. xvi. Corrumpunt em̄ mores bonos colloquia mala. Tercio naſcuntur zizama exter re malicia. Procedit quidē ex ter ra aliquando humor venenoſus aliquando groſſus. aliquando ſubtilis. aliquādo ſubtiliſſimus. aliqn̄ puriſſimus. Quedamigit̉ ſemina generātur ex humore ve ne nato. ſicut zizama. Iſti ſunt lu xurioſi Vnde dicitur de veneno p quod luxuria ſignatur prouerb̓ xxiiij. Quaſi regulus venena dif fundit. Venenuꝫ dicitur a vena quia ꝑ venas vſqꝫ ad cordis locū peruenit. Vene autem aīe ſunt quinqꝫ ſenſus corporis. Vna eſt viſus in quo ipſū venenum tunc ponitur: quando ex impudico aſ pectu concupiſcentia naſcitur. lia vena eſt auditus que tunc ve nenum hauxit: quando ipſū col loquium mulieris inficit. ⁊ ſicꝑ tales venas iſtud venenū ad cor vadit ⁊ ipſum extinguit Aliage nea̓ntur ex humore groſſo ſicut mirtum. Iſti ſunt ſuperbi qui na ſcuntur ex humore groſſo id eſt ſpiritu inflato. de quibus dicit apoſtolus. Col̓. ij. Inflatus ſēſu carnis ſue. Augꝰ. Pellis morticia quo tenderis. ⁊O inſames fetida quid inflaris? Sed iſta pellis in flata in morte detumeſcit ⁊ diſcū petur malleo diuine ſentētie. da pientie quarto. diſrumpet eos in flatos ſine voce. Alia vero genea ri ſolent ex humore ſubtili atꝫ te nui. ſicut eſt milium: quod licet ſit vile: tamen eſt valde ſubtule ⁊ tenue Iſti ſunt auari qui ſunt valde ſubtiles ad decipiendum. Iheremie. iiij. Sapientes ſunt vt faciant mala. bene autem facere neſcierunt. Tales tamē ſubtiles in morte ſtulti apparebūt. Yſa. xix. Confundentur ⁊ plectent̓ te xentes ſubtilia. Alia generātur ex humore ſubtiliſſimo ⁊ puīſſi mo ſicut triticū. Iſti ſunt viri ſā cti qui a mundo ſuſcipiunt ſubti liſſimum humorē id eſt ẜm pu riſſimum amorē amantes mund̓ non ad ſuꝑfluitatē: ſed ad neceſ ſitatem. pri. Thimo. vj. Haben tes alimenta ⁊ quibus tegamur hijs contēti ſumus. Tercio poni tur ipſius queſtionis ⁊ admira tionis determinatio cū dicit̉. Ini micus homo hoc fecit. Vbicunqꝫ enim deus ſeminat: dyabolus 31 zaniā ſeminare procurat. Nam pſum ixii deus in ſuo agro id eſt in celo ſeī nauit angelicam naturam. mox ibi lucifer ſuꝑſeminauit ſuperbi am. Seminauit deus in agro me dio& in paradiſo terreſtri huma nā naturam: mox dyabolus ſuꝑ ſeminauit ibi inobedientiaꝫ. Se minauit deus in agro infimo id eſt in mundo pacem ⁊ caritatem mox ibi dyabolus inuidiā ⁊ ma lam voluntatē ſuperſeminauit. ſi cut patet in cayn ⁊ abel. Semīat deus quotidie in agro interiori in mente hoīs bona propoſita: dy abolus ſuperſeminat carnalia de ſideria. Seminat deus in agro ex CC 8 teriori in corpore humano muri diciā ⁊ puritatē: ſuꝑſeminat dy abolus immundiciā ⁊ carnalita tem. Et ideo bene dicit̉ de eo illud Prouer. vi. Homo apoſtata vir inutilis. graditur ore ꝑuerſo. di gito loquitur. ⁊ in omni tꝑe iur gia ſeminat dyabolus dicitur hō qꝛ hoīem vicit. ſic̄ ab affrica dici tur ſcipio affricanus. qꝛ affricam deuicit. Et cū hoc apoſtata. quia a deo apoſtatauit. ⁊ eſt inutilis. valde nociuus. ⁊ graditur ore ꝑ uerſo. qꝛ mendax eſt ⁊ pr̄ cius. ¶ Sermo tercius eiuſdem. Olligite primūzizania ⁊ alligate ea in faſciculos ad ꝯburendū ⁊cͣ vbi. sͣ. Noluit dominus vt zizania ante meſſem eradicarentur. quod de quadruplici eradicatione intelli gendum eſt. Aut de eradicacōe vniuerſali. aut omnimoda que fienda eſt tꝑe meſſis id eſt in fi ne ſeculi. Ideo dicitur. Sinite vtrͣ qꝫ creſcere vſqꝫ ad meſſem. aut de eradicacōne precipiti ⁊ dubioſa vt quando non eſt certum alicui ꝙ ſit zizania: ꝙͣuis quibuſdam appareat ſignis. Vnde dicit glo. ibidem. Hoc videtur verbo apoſto li contrariū qui ait. Auferte ma lum a vobis. ſed ſicut miliū ⁊ tri ticū qͣndiu ſunt in herba parum diſtant: ita monet nos dominuſ noſter ne de ambiguo iudicemꝰ aut de eradicatione periculoſa vt quando non poſſunt eradicari 31 zama ſine periculo tritici. Ideo di cit dominus. Ne forte ⁊cͣ. Aut de erādicacōne libidinoſa vt quan do ex libidine vindicte: vel motu impatiētie vellet deus malos au ferre. quia tunc patientia eſt ob ſeruanda. Iacobi. v. Patientes eſtote fratres mei vſqꝫ ad aduē tum domini. Quuuis igitur zizam a ſimul cum tritico creſcant in a gro: tamen ſimul cum illo non r̓ conduntur in horreo: ſed triticū in horreo reconditur. ⁊ zizama īg in comburuntur. In verbis igit̉ premiſſis duo ponuntur: ſcilicet penia reproborum ⁊ gloria bono rum. Pena reproborum ponitur cum dicitur Colligite primum 31 zama. Circa autem ipſorum penam tria facit. ſcilicet ſepara tionem a bonis. ordinacōnem in ſupplicijs ⁊ diuerſitatē in penis. Separatio a bonis tangitur cum dicitur. Colligite id eſt. tollite et auferte eos de me ne cum ſāctis ſocietatem habeant ⁊ ne faciem dei videant. Vtraqꝫ enim eſt ma gna pena. ſcilicet amittere viſio nem dei ⁊ conſortium angeloruꝫ. ⁊ ſanctorum. in quibus conſtat tota beatitudo ipſorum ſanctorū. Dicit autem Augꝰ. ſuper Gene. ad litteram ꝙ ſancti habebunt triplicem viſionem ſcilicet corpo ralem qua videbunt xpriſti hūa nitatem ⁊ ſanctos ⁊ in ſuis corpo i ribus glorificatos ⁊ celum ⁊ ter ram nouam Spiritualem quavi debunt angelos ⁊ animas beato rum. Et intellectualem qua vide bunt ipſum deum. damnative ro iſta triplici viſione carebunt Locō tamen eius habebunt viſi onem corporalem qua videbunt corpora damnatorum deingrata torrida ⁊ combuſta. Et talis viſio faciet in eis magnum ſtuporem Viſionem quodammodo ſpiritu alem qua videbūt horridos demo nes. ⁊ talis viſio faciet in eis ma gnam iracundiam ⁊ furorem. vi ſionem vt ita dicam intellectua lem qua videbunt luciferum qui erit dominus ⁊ deus infernalis. Et talis viſio dei faciet in eis ma gnum dentium ſtridorem. Viden do enim tam terribilem dominū: ſtridebunt dentibus pre pauore Pſalmiſt. Peccator videbit ſup ple iſta tria ſupradicta ⁊ ex hoc iraſcetur. Ecce quantus furor de tibus ſuis fremet. Ecce ꝙͣmagn dentium ſtridor. ⁊ tabeſcet. Ecce ꝙͣ magnus ſtupor. Secundo or dinationem in ſupplicijs. quod notatur cum dicitur. Alligate ea in faſciculos ad comburendum Vnde gregorius in moralibus di cit. Si nullus ordo in ſupplicijs ſeruaretur: cur ad comburendū in faſciculos ligentur? Sed mini rū in faſciculos ad comburendū ligare: eſt hos quos in eterno ig ne trādendi ſunt pares paribuſ ſocīate: vt quos ſimilis culpa in quinat: par etiam pena conſtrin gat. Et ſic videtur ꝙ in inferno ē rit ordo. Contrarium videtur dice re Iob. xv. Vbi nullus ordo: ſed ſempiternus horror in habitat. Sed dicendum eſt ꝙ ibi eſt ordo ⁊ ꝙ non eſt ibi ordo Eſt enim ibi triplex ordo. Primus diuine iuſ ticie. Auguſtinus. Peccatores iō in ſupplicijs ordinantur vt nūꝙͣ ſit dedecus culpe ſine decore iuſti cie. Et hoc oſtandit Auguſtinus triplici exemplo. Pulchre enim lucet gemina in anulo nicaſtra ta. pulchre apparet latro in furca Pulchre ſeruus manet in cloaca Sic duimia iuſticia pulchre lucet in carcere infernali. Pulchre pec cator qui eſt latro aīme ſue ſtat Identi. in patibulo dyaboli Pulchre pec cator qui eſt ſeruus dyaboli ma net in cloaca gehennali. Secun aſcitur dus erit ordo ſuppliciorum. quia non omnes equaliter punientur ſed iuxta menſuram peccati dabi turmenſura ſupplicij. deutro. xx v. Pro menſura peccati erit ⁊ pla garum modus. Tercius eſt or do peccantium. quia illi qui fuer̄t ſimiles inculpa: ſociabuntur in pena. Zach̓ vltimo. Planget ter ra ſcilicet infernalis familie ⁊ fa milie ſeorſum. Nam ſeorſum plā ctum faciet familia ſuperborum. ſeorſum familia luxurioſorum. ſe orſum familia auarorum. dicitur antem ibi non eſſe ordo quantuꝫ ad tria. Primo quia elementa ⁊ cetere creature non ſeruant diſtī ctionem ſuam: ſed omnia ſunt ꝯ mixta ⁊ confuſa. Pſalmiſta Ig nis ſulphur ⁊ ſpiritus procellaꝝ que faciunt ⁊cͣ. Et ideo infernus vocatur cahos. Luce. xvij. Aag nū cahos inter nos ⁊ vos firma tum eſt. Secundo damnati non ſeruant ibi locum ſuum. Res em̄ diciturinordīata quando mutat locum ſuum. De damnatis vero dicitur Iob. xxiiij. Ad calorem minum tranſeunt ab aquis in uium Tercio quia ip̄a elementa non ſeruant ibi proprietates ſu ꝓprietas ignis eſt gla 4s. Nam ciem ⁊ inueni reſoluere tunc aūt non reſoluit. Sapientie decimo ſexto. Nix ⁊ glacies ſuſtinebant virtutem ignis ⁊ nō tabeſcebāt. Proprietas enim aque eſt ignē extinguere. tunc autem non extī guet. Sapientie nono. Ignis in aqua valebat ſupra ſuam virtu tem. ⁊ aqua extinguentis natu re obliuiſcebatur. Proprietas a eris eſt lumen reciꝑe. tunc enim nullo modo lumen recipiēt In e odem decimōſeptimo. Nec fiderū limpide flamine illuminare pote rant noctem illam horrendam. Proprietas enim terre eſt habe re infimum locum. tunc enim pec cator habebit terram ſurſum et deorſum. a dextris ⁊ a ſiniſtris. Infernus enim creditur eſſe in ce tro terre: vbi vndiqꝫ terrā p̄occa rvallatus erit. Iob viceſimo. Reuelabunt celi iniquitatem eiꝰ ⁊ terra aduerſus eum conſurget Tunc autem terra aduerſus pec catorem conſurgēt. quia ne vno euadat eum cuſtodiet. Terci o damnati habebunt diuerſita tem ⁊ multiplicitatem in penis. quia non equaliter: ſed per faſci culos punientur. In inferno aūt eſt calix ire dei plenus. Apocalip ſis decimōſexto. Babilō magna veniet in te memoria ante deū da re calicem ire indignationis eius Et ibi eſt fluuius igneus. Danie lis nono. Fluuius igneus rapi duſqꝫ egrediebatur a facie eius In calice igitur ire dei quidam bi bunt tantum in ſuperficie qui ſci licet non grauiter peccauerunt. Alij vſqꝫ ad medium qui graui us deliquerunt. Alij vero vſqꝫ ad fundum ⁊ vſqꝫ ad feces: qui ſci licet fuerūt profundati in fecibꝰ peccatorum. Vſaye. li. Vſqꝫ ad fundum calicis ſaporis bibiſti. ⁊ potaſti vſqꝫ ad feces. Eſt etiam ibi fluuius igneus in quo non o ues equaliter ponuntur. quod ſi gnificatum eſt Szech̓. xlviij. vbi d̓2. Menſus eſt ille mille cubitos ⁊ trāduxit me per aquam vſꝫ ad talos. Rurſus menſus eſt mille. ⁊ traduxit me ꝑ aquam vſqꝫ ad genua. Rurſus menſus eſt mille ⁊ traduxit me ꝑ aquas vſqꝫ ad renes Et rurſus menſus eſt mille per torrentem quem nō potui ꝑ tranſire quoniam mundauerea que profunde torrentis que non potuit tranſuadari Ecce prophe ta verſo fluuio quadcuplicē men ſurationē inuenit. Aliciibi enim eſt paruus vſqꝫ ad talos. alicu bi attingit vſqꝫ ad genua. alicu bi vſqꝫ ad renes. alicubi vſqꝫ ad caput ⁊ ſuper caput. In talis au tem eſt principium ⁊ inchoatio. in genibus deambulatio. in rem bus carn̄alis delectatio. in profū ditate ſubmerſio. Sunt autem qͣ dam qui de nouo peccare incepe runt. ⁊ ſine penitentia receſſerēt. Iſti ponentur in iſto fluruo vſqꝫ ad talos. Alij ſunt qui de malo a bulauerūt in peius. ambulaue runt ⁊ profecerunt. ⁊ iſti ponent̉ in fluuium vſqꝫ adgenua. Alij ſunt qui propter peccata ſpiritu alia punientur vt eſt ſuperbia. inuidia ⁊ propter peccata tempo ralia vt eſt vſurā ⁊ rapina. ⁊ ꝓp ter carnalia vt ſunt gula ⁊ luxuri a. Iſti ponentur vſqꝫ ad renes. A lij ſunt quiſcilicet in peccatis per longam conſuetudinē ſe immer ſerunt. Iſti ponentur in profun do habentes fluuium iſtum vſqꝫ ad caput. ⁊ etiam ſuper caput quia peccata eoruꝫ vſqꝫ ad capul̓ aſcendunt. Iuxta illud pſalmiſ te. Inquitates mee ſupergreſſe ſunt caput ineuꝫ. ⁊ ſicutonꝰ gra ue grauate ſunt ſuper me. ⁊ ideo iuſtum eſt vt pena eorum ſuper caput ipſorum aſcendat. Seculido poliuur gbolia beato rum cum dicitur. Triticum auteꝫ congregate in horreum ineum. Notandum eſt autem ꝙ triti cum tripliciter conſiderari poteſt Primo prout eſt in agro. ⁊ ſig nat electos: qui precepta dei ſer uant. Triticum autē in agro fru ctus facit triplices. Aliud em̄ ad triceſimuꝫ. aliud ad ſexageſimū. aliud ad centeſimum fructuꝫ. vt habetur Luce quarto. Tales cm̄ tunc fructum trigeſimum gene rant: quando cum fide trinitatis decem precepta domini noſtri ihe ſu xpriſti ſeruant Tunc vero faci unt fructum ſexageſimum: quā do ſeruant decem precepta. ⁊ ſex opera miſericordie. Tunc vero fa um ylqꝫ adꝝ ciunt fructum centeſimum quan do ſcilicet iſta faciunt: non pro in prepter pa laude mundi ſed pro gloria dei al ahia pumentur vt ili tiſſimi. Tenentes autem decalo pht pa gum cum impletione euangelio aliavt eſtyfuraam rum tunc de ſiniſtra tranſeūt ad E carnalia vt fintq dexteram. id eſt ad eternam glo aijſti penenturiſp riam. Centeſimus enim numerꝰ de ſiniſtra tranſit ad dexteram. Secundo conſideratur prout ē in area. ⁊ ſignificat viros perfectos qui dei conſilia ſeruant. Area em̄ religionem ſignat. Triticum au tem in area a tribus purgat̉. ſci licet a paleis. ab ariſtis ⁊ a com mixtione pulueīs. Multi etenim ſunt religioſi qui habent cum ſe cularibus nimiam ſocietatem ⁊ hoc eſt triticum eſſe cum paleis. Io purganibi ſtiritraixre mie viceſimotercio. Quid ꝑ aleis ad triticum dicit dominus? Ali ſunt miniam leuitatem morum habentes. ⁊ hoc eſt triticum eſſe cum ariſtis. quia ſunt leues ⁊ ari di. quia tales in moribus habēt leuitatem ⁊ in affectibus aridita tem. ideo ſunt purgandi vt habe tur Luce. iij. Cuius ventilabrum in manu eius ⁊ permundabit a ream ſuam. Alij vero habent ter renorum miniam cupiditatem. ⁊ hoc eſt triticum eſſe cum pulue̓. ⁊ ideo ſunt purgandi. Dyabolus enim aliter tales cribrat ⁊ ſpar git ⁊ currere facit de cupiditate ī cupiditatem. Luce ſecundo. Simo ecce ſathanas expetiuit vos vt c̓ braret ſicut triticum. Cribrum e temm a currendo nomen accipe re poteſt eo ꝙ triticum currit per ipſum. Tercio vero conſidera tur triticum. ⁊ hoc ꝓut eſt in hor reo ⁊ ſignificat ſanctos prout ſci licet ſunt in gloriā: vbi ſunt inſi mul coniuncti ⁊ a ventis tempta tionum ⁊ tempeſtatibus perſecu tionum ſecuri. Tria ſunt neceſſa ria vite humane ſcilicet triticum vinum ⁊ oleum Iſta tria dabun tur ſanctis in gloria. Vnde de h habetur in pͥmo pſalmō comple A fructu frumenti. vim ⁊ olei ſui multiplicati ſunt. Frumentum e nim habet reficere. oleum delecta ri. vnium quoqꝫ iocundari. San cti enim reficientur in ipſa viſiōe humanitatis: delectabuntur in contemplatioa diuinitatis. Et io cundabūtur in preſentia tam be ate ſocietatis. 11 ¶ Dominica ſexta in. lxxͣ. ¶ Sermo primus Imile eſt regnū celoꝝ homini patrifamiliaſ qui exijt primo mane conducere operarios in vineaꝫ ſuam ⁊cͣ. Math̓. xx. do minus noſter ſepe loquebat̉ ad turbas in parabolis vt boni ⁊ hu miles intelligerent. mali ⁊ ſuꝑbi intelligere non poſſent. Ad intel ligentiam iſtius parabole plura per ordinem ſūt vidend. a. Primo quid ſit iſta vinea. Et dicendum eſt ꝙ iſta vinea ſignificat eccleſi am ſiue vniuerſitatem fidelium. Vſa. Vinea domini ſabaothdo mus iſrahel eſt. Iſta enim vinea tot palmites protulit: quot ſan ctos habuit. diſtinguit enim do minus tria genera palmitum vt habetur Ioh̓. v. Quidā em̄ ſūt vi ti id eſt xpriſto adherentes per fi dem ſed non fructificantes ꝑ ope rationem. de quibus dicitur. Om nem p almitem manentem in me ſcilicet per fidem non ferenteꝫ fru ctum ꝑ oꝑationem/ tollet eū pa ter meus ⁊ conſortio beatorum. ⁊ ponet eum in conſortium dam natoꝝ. De talibus dicitur ſapīe. iiij. Adulterine plantationes nō dabunt altas radices. Vocātur aūt adulterine plantacōnes pal mites ad radicem vitis creſcētes. quia ſunt infructuoſi ⁊ innatura les. Secundi ꝑ almites ſunt qui huic viti nec adherent per fidem nec fructificant per operacōnem bonam. de quibus ſubditur. Si quis in me non manſerit: mitte tur foras ſicut palmes. ⁊ areſcet ⁊ colligent eum ſcilicet angelia magnem mittent ⁊ ardebit. Iſti ſūt heretici ⁊ ſciſmatici qui ab ee deſia ſunt preciſi Tam primi em̄ palmites ſicut infructuoſi: ꝙͣ ſe cundi ſcilicet preciſi ad nichilni ſi ad ignem valent. Ezcch̓. xv. ffi li hoīs quid fiet de ligno vitis ex omnibus lignis nemoris. Nun quid tolletur de ea lignum vt fi at opus. aut fabricabitur ex ea paxillus vt dependeat quodcūqꝫ vas. Ecce igni datū eſt in eſcā In talibus enim hoībus non eſt lig num alicuius v̓tutis ꝑ quod poſ ſet fieri aliquod opus meritoriū nec paxillus nec vita eminens. ad quā vaſa ſubditoꝝ poſſint pe dere ꝑ exemplū. Et idd̓ exquo nec ſibi ſunt ſimiles ꝑ opera merito ria: nec alijs ꝑ exempla. ad quid apti ſunt niſi ad incendia Tercij palmites ſunt qui viti ſemper ad herent ⁊ fructum faciunt. de qui bus dicitur Ioh̓. v. Qui mancti me ⁊ ego in eo: hic fert fructum multum ⁊cͣ. Tales enim multuꝫ fructificant. quia ſcilicet a patre qui eſt agricola purgantur. Io h̓ is. xv. omnem palmitem feren tem fructum purgabit eum ſcili cet pater meus vt fructum plus afferat Tum quia a filio qui eſt vitis vera humor infunditur. Ie reiie decimoſeptimo. Tanꝙͣ lig num quod tranſplantatur ſuꝑ aquas quod ad humorem init tit radices. Tum qꝛ a ſpiritu ſan cto qui eſt ſolaris radiꝰ vue ma turantur ⁊ excoquunt̉. Cantico. pri. Botrus cipri dilectus meꝰ mi chi ī engadi. Ad litteram em̄ di citur ꝙ ſol recto radio locum illū engadi reſpicit. ⁊ ideo vuas excō quit ⁊ vinum precioſum facit. Secundo videndum eſt quis ſit iſ te paterfamilias. Et dicendum e ꝙ tota trinitas/ que habet t̓a pa udtaletur nlu lacia in quibus habet tres fami ⁊ apus. aut faibrc lias. Primum enim eſt celumv paplus vt depenſdi bi eſt familia filiorum dei. Osͣ Fi ras. feæ ip̄mi datūſi lij tui ſicut nouelle oliuarum in alibus emm hoibim circuitu menſe tue Secundum ve rarm alicuins vtute ro palacium eſt mundꝰ vbi eſt ſat fitu aliquod epu familia militantium. Iob ſeptīo net paxilus ne vian Milicia eſt vitā hominis ſuꝑ ter ram ⁊ tanꝙͣ mercenarij dies eiꝰ ad quaraſa ſibꝰ ⁊cͣ. ¶Tercium vero palacium eſt deꝝ ꝑeremplū tuſa infernus vbi eſt famili a incarce jnules po ratorum. Vſaye. xx. x. Congrega ainct al buntur in congregatione vnius iſuſt imſia faſcis in lacum. ⁊ claudentur ibi dem in carcerem. Vel poteſt dici ꝙ iſte tres familie ſunt tres ſta tus ſcilicet ꝯiugati. continentes ⁊ virgines. Qui nō eſt in aliquo iſtoruꝫ ſtatuuū? n̄on eſt de fami lia dei: ſed de familia dyaboli. Tercio videndum eſt qui ſunt iſ ti operarij. Et dicendum eſt ꝙ ſūt fideles. hoꝝ tamen tria ſunt gn̓a de quibus dicitur Apoca. iij. Vti niam frigidus eſſes aut calidus. ſed qꝛ tēpidus es ⁊cͣ. Quidam aūt oꝑantur fideliter ⁊ firmiter. Iſti ſunt calidi ⁊ boni operarij. Poīt aūt Criſoſto. ſuꝑ Math̓. tria ſig na per que operarij boni diſcernū tur a malis Primum eſt quia bo nus opearius prius aſpicit opꝰ. poſtea cibum/ malus autem pri us oculos habet ad cibum ꝙͣ ad opus iniunctum. Sic ⁊ ſerui dei pͥ us adherere debent operibus ad dei gloriam ⁊ poſtmodum ad vti litatem ſuam. mali autem econ uerſo. Secundum ſignum eſt qꝛ bonus operarius totum diem ex pendit circa opus fiendum. mo dicum auteꝫ temporis circa cibū Malus autem parum vellet ope rari. ⁊ tota die comedere ac ineb̓ ari. Sic ⁊ ſerui dei totum tempus debent expendere circa ſpiritualia procuranda. modicum auteꝫ cir ca temporalia acquirenda. mali autem econuerſo faciunt. Ter cium ſignum eſt. quia bonꝰ ope ralus ſi forte opus nō poteſt ꝑfi cere: erubeſcit mercedem petere ⁊ coram domino apparere. Malus autem ſiue ꝑficit ſiue non: impu denter ſe ingerit ⁊ mercedem pe tit. Sic ⁊ ſerui dei ſi forte aliqua carnis fragilitate impediūtur ꝙ ad hoc opus dei perfecte non faci unt apparere corā deo in orationi bus erubeſcunt: nec ab illo opere mercedem a deo ſperae̓ preſumūt Mali autem nichil boni faciunt: tamen audacter ſe ing grunt ⁊ de dei patientia ⁊ longaminitate ni mis preſumunt. Alij operant̉ ne quiter. Iſti ſunt frigidi ⁊ mali o perarij. de quibus dicit Auguſti nus ſuꝑ psͣ. Nolo mis continere a malo ⁊ volo videre dies bonos. ſicut ſi oꝑarius tuus diceret tibi. deuaſto vineam iſtam. Addux iſti me ad iſtam vineam vt fodi am. putem ⁊ conſcindam omnia ligna vtilia vt non habeas quod colligas. Et cum fecerim oīa iſta redditurus es michi laborem me um. Nonne inſanū illum dicereſ ⁊ de domo tua illum expelleres ā teꝙͣ ad falcem mitteret manū? Tales ſūt homines qui facere vo lunt malū ⁊ habere dies bonos. Alij ſunt qui oꝑantur negligen ter. iſti ſunt tepidi opea̓rij qui ſe pe ſunt peiores ꝙͣ frigidi. Aqua e niin tepida quādoqꝫ congelatur fortius ꝙͣ frigida aqua ex eo qꝛ frigus maiorem reſiſtentiā inue nit. ⁊ ideo virtutem ſuam fortiuſ ſibi imprimit. Similiter ⁊ ferrum durum ⁊ frigidum ꝓpter eandem cauſam fortius figitur ꝙͣ ſtipula Fodem modo quandoqꝫ boni effi ciunt̉ mali ⁊ peiores ſunt ceteris quia dyabolus fortiuſ in ipſis im primit ſuam maliciam propter multam reſiſtentiam: que eſt in ipſis. Mali autem quandoqꝫ con uerturtur. ⁊ feruentiores ſunt te pidis. quia deus fortius in eis im primit ſuam gratiam. Ideo dicit̉ Eccleſiaſti. xlij. Aelior eſt iniqui tas viri: ꝙͣ mulier benefaciens. uia conuertitur vir iniquus ⁊ feruentius operatur ꝙ mollis et tenuis mulier. Quarto viden dum eſt que ſunt iſte hore. Et di cendum eſt ꝙ ſi vinea allegorice accipiatur pro eccleſia: tunc ſcd̓ꝫ beatum gregorium mane fuit ab adam vſqꝫ ad noe. Tercia a noe vſqꝫ ad abrahā. Sexta ab abra ham vſqꝫ ad moyſen. Nona ve ro a moyſe vſqꝫ ad aduentum do mini. Vndecima ab aduentudo mini vſqꝫ ad mundi finem. Siv rovinea accipiatur moraliter tūc ſcd̓m eundem Gregorium. mane eſt intelligentia pueroruꝫ. quia paꝝclareſcit lux matutina in pu eris Tercia vero eſt intelligentia adoleſcentium que proficit inca lore virtutis. lac etatis in ſplen dore cognitionis. Sexta eſt intel ligentia iuuenum: que pleneca let ⁊ lucet. ſicut ſol in meridie. Nona eſt intelligentia antiquo rum ſiue ſenum que incipit decre ſcere in calore ⁊ cognicōne. Vn decima vero eſt intelligentia decre pitorum que iuxta occaſum eſt. Quia autem ad vitam bonam a lius in ꝑuericia ſua. alius vero in adoleſcentia. Alius in inuentute. alius in ſenectute. alius in etate decrepita ꝑducitur. ideo in diuer ſis horis a deo operarij in vineaꝫ vocantur. Ruinto videndum ē quis ſit iſte denarius qui omnibꝰ datur. ⁊ ſignificat beatam vitam que ab omnibus ꝑcipietur in qͣ non viuet vnus plus. alius imꝰ vel prolixius. ⁊ tamen ibi erunt multe diuerſitates meritoruꝫ. Di citur autē denarius quadruplici ratione. Primo ratione nomīs. denarius enim dicitur a decem. ex eo ꝙ olim decem vſuales vale bat. ⁊ ideo illa vitā beata denariꝰ dicitur. quia pro obſeruatiōe de calogi datur. Math̓. xix. Si vis ad vitam ingredi ſerua mandata Secundo ratione imaginis. V yadin mago enim dei in beatos impri piatutim metur ꝑ aſſimulationem in ip̄m ſcdncintin Guaui ij. ad Choꝝ. iij. Nos auteꝫ omnes eſt inalligentia puta reuelata facie gloriam dei ſpeculā predauſcit luxmara tes: in eandem imaginem tranſ tr? Lecciavim iſiint formemur. Tercio ratione ſcri pture. quia ibi erit ſcientia ⁊ co adaleſtintium que pe leꝝ vitrutis. lat ita intio veritatis. ij. ad Chorint̓. xiij. doꝝ cogrituris. Sexi Nunc cognoſco ex parte: tūc au tem cognoſcam ſicut ⁊ cognitus figentia inuenum: que ſum. Quarto racōne figure ſpe vi et a luat. fiuit ſulmm te. qͥa ibi erit eternitatis poſſeſſi Nana eſt naliquna o. Ioh̓. vij. Ego vitam eternaꝫ do rum fine ſenu eis. Sexto videndum eſt quis ſit iſte procurator. Et dicendum eſt ꝙ xpriſtus inquātum homo. nā inquantum deus eſt pater famili as iſtius vinee cum patre. Eſt igi tur procutator. qͣa ſicut ditit glo ſa interlinearis pater ſibi dedit omnia in manus. omnia ſcilicet celeſtia. terreſtria. ⁊ infernalia. Nam celeſtibus procurat iuſtaꝫ remunerationē. Math̓. xxv. Ve nite benedicti patris mei percipi te regnum quod vobis paratum eſt ab origine mundi. Terreſtri bus procurat veram propiciacō nemā. Ioh̓is ⁊. Aduocatum ha bemus apud patreꝫ iheſum xpri ſtum iuſtum. ⁊ ipſe erit propici atio ꝓ peccatis noſtris. Inferna libus procurat eternam punicō nem. Psͣ Reges eos in virga fer rea. Septimo videndum eſt vnde ſit iſta murmuratio. Et dicendū eſt ꝙ murmuratio hec ex quinqꝫ cauſari poteſt. Primo ex motu impatientie de qua dicitur Ioh̓. x. Neqꝫ murmuraueritis ſicut qͣ dam eorum inurniurauerunt et perierunt ab exterminatore. Iſta talis murmuratio non erit inter ſanctos. Gregorius. Regnum ce lorum nullus murmurans acci pit. Nullus eniꝫ qui accipit mur murare poteſt. Secundo cauſari poteſt ex magnia deſiderij intenti one. Intentio eſt quedam cordis murmuratio. ⁊ talis murmurati o erat in antiquis patribꝰ qui in mis intenſe ſuā liberationeꝫ affe ctabant. Vnde dicebat vnꝰ Vſa. lxvi. Vtinā diſrumperes celū ⁊ de ſcenderes. Iſta talē murmuratio nē hn̄t aīe ſanctoꝝ qͥ dicūt Apo. vi. Vſqꝫ quo domine ſanctus et verus non vindicas ſanguinem noſtrum. Tercio cauſari poteſt ex longa expectatione. ⁊ cordis ſu ſpenſione. et iſta etiam fuit in antiquis patribus. Gregorius. Accipientes murmurabant. qꝛ antiqui patres in infernum deſcē dentes a gloriā dilati ſunt. Qua ſi igitur poſt murmurationeꝫ de narium accipiunt qui poſt lōga inferm tempora ad gaudia regni ꝑuenerunt. Quarto cauſari po teſt ex admiratione diuine clem̄ tie. ⁊ iſta murmuratio aliquādo eſt inter ſanctos viros qui viden tes ꝙ deus tam copioſe remune rat ⁊ citius remunerat tarde veni entes ꝙ ſibi longo tempore ſerui etes. quodammodo murmurat ſuꝑ hoc liberalitatem dei ⁊ miſeri cordiam admirantes. Vnde Pe trus murmurare potuiſſet ꝙ ip̄e latro citius ad regnum ꝑuenit. Et de tali murmurationē etiaꝫ in telligi poteſt quod dicitur hic. Quinto cauſari poteſt ex admiā cōne diuine ſapientie ſeu patien tie ⁊ hanc habet beati viri qui vi dentes malos in hac vitā florere quodammodo murmurant ſuꝑ hoc patientiā dei admirantes. Ie remie. xij. Iuſtus quidem dn̄e tu es ſi diſputem tecū Quare viā in pioꝝ proſperatur. ⁊ bene eſt om nibus qui preuaricatur ⁊ imque agunt. Abacūc ⁊ Quare reſpicis contemptorem ⁊ taces ꝯculcantē impium iuſtiorem ſe. Vel potet accipi murmuratio pro quada ſuppoſitione quaſi dicat datoꝙꝫ ſic murmurarent: taliter reſponde ret eis. T ¶ Sermo ſecundus. Ue ⁊ vos in vineam meā ⁊ qd̓ iuſtum fueritdabo vobis ac vbi ſupra. Iſta verba dixit dominus vnice illis qui ſtabant ocioſi in foro. Mag num quidē periculum eſt ocia ſec tari. qꝛ dyabolus quos ocioſos inuenit: ſtatim ad opus ſuum aſ ſumit. Vnde monet Iheronimꝰ. Semꝑ aliquid boni facito: vt dy abolus te inueniat occupatum. Aliquando tamen dominus dya bolum preuenit. ⁊ ocioſos ad la borandum mittit ſicut hic quan do dixit. Itē ⁊ vos in vineam me am. In hoc enim oſtenditur ma gna dei pietas ⁊ miſericordia. La bor enim inflictus fuit homini ꝓp ter peccatum. Gene. iij. In fudore vultus tui veſceris pane tuo ⁊ ta men ipſum laborem nobis ꝯuer ut in gaudium. Pſalmiſta Labo res manuum tuarum quia man ducabis Auguſtinus. Ineffabili dei miſericordia ipſa pena vitio rum tranſit in arma virtutum. ef ſit iuſti meritum ſupplicium pec catorum. In verbis igitur premiſ ſis tria videnda ſunt. Primo e nii quid per vineam ſignatur. Secundo propter quid operarij inyieam mittuntur quod nota tur cū dicitur. Ite ⁊ vos in vineaꝫ meam. Tercio que merces eis ꝓ mittitur. quod notat̉ cum dicit̉. Et quod iuſtum fuerit dabo vob̓ ⁊c. Circa primum notandum ꝙ ꝑ vineam ſcd̓m bernardum aī ma ſiue conſcientia ſignatur. In ymea enim anime noſtre laborā dum eſt vt amputemꝰ palmites luxuriantes carnalis concupiſcē tie. Canticoꝝ. iij. Tempus puta tionis aduenit ⁊cͣ. proijciamꝰ la pides ſuperbie. Vſaye. v. Lapi des elegit ex illa. ⁊ extirpemus a uaricie ſpinas. Vnde dicitur ibi dem de vinea malorum. Aſcendēt ſuper eam vepres ⁊ ſpine. In ta li enim vineaſic purgata naſcun tur bone gemine. boni flores. ⁊ bo ne vue ⁊ bonum vinum. De qui bus dicitur Gen̄. x. idebam cō ram me vitem in qua erant treſ propagines creſcere paulatim in gemas ⁊ poſt geminas flores. ⁊ poſt flores vuas matureſcere. Tu li igit̉ vuam ⁊ expreſſi in caliceꝫ. ⁊ tradidi poculuꝫ pharaoni. Gē me bone ſunt cogitationes bone. Sicut enim gemine ſūt principi a bonorum fructuum in vinea ſic bone cogitationes ſunt principi um ⁊ origo omnium bonoruꝫ ope rum in anima. Prius enim ꝙ ho mo aliquid faciat cum cogitacō ne pertractat. Ecclea Cogitaui a viio ſubtrahers carnem meam: E vt aīmum me̓um tranſferreꝫ ad ſapientiam Et cū illud principiū a nobis habere non poſſimus iō a deo petere debemus. ij. ad. Cho rin. iij. Non ꝙ ſufficientes ſimus aliqͥd cogitare ex nobis ⁊cͣ. Flo res autem boni ſunt bone volūta tes. Criſoſtomus. Bone volunta tes ſunt apud deum ſuaues quē admodum odoriferi flores. Sicut ex geminis naſcuntur flores: ſic ex bonis cogitationibus naſcunt̉ bone voluntates. Sicut enim flo res ſcd̓m Criſoſt. non poſſunt p̄ cedere niſi precedant gemme: ſic nec aliquis pōteſt habere bonam voluntatem niſi prius habeat bo nam cogitationem. Dicuntur eī flores a fauonio qui eſt ventus le uis: qui greco nomine zephirus appellatur qui flores generat et conſeruat. ⁊ venit ab occidente. ⁊ ideo mortem ⁊ occaſum hominis repreſentat. Vel dicuntur flores ſcd̓m yſidoꝝ quaſi fluidi ex eo qꝛ cito fluunt ⁊ reſoluuntur. ⁊ maxi me ab auſtro propter aquarum abundantiam. Vnde auſter qͣſi hauriens aquas vocatur. Per q̄ datur intelligi ꝙ bone volūtates generantur ⁊ conſeruant̉ ꝑ mor tis memoriā. Reſoluunt̉ autem ⁊ diſſipant̉ a nimnia rerū abundā tia. Vue aūt bone ſunt fructꝰ bo noꝝ opeꝝ. Sicut em̄ fructus naſ cunt̉ ex floribꝰ: ſic bona opera naſ cunt̉ ex bonis voluntatibꝰ. Eccle. xxiiij. Flores mei fructꝰ honoris ⁊ honeſtatis. Dicurtur autem v ue quaſi humide ſcd̓m yſidorum ex eo ꝙ intrinſice humore plene ſunt. ſic opera ſeruorum dei debēt eſſe humida. id eſt humore deuo tionis ⁊ caritatis plena. Iheremi e. xxxi Inebriabo animas ſancto rum pinguedine. Vinum aūt ſi gnificat gaudium cordis: qd̓ eti ami in preſenti ex bonis. operibꝰ generatur. dicitur autem vnum ſcd̓m yſidoꝝ a vena ex eoꝙ venaſ ſanguine replet. Vue anime po tentias anime ſignificāt. Memo ria enim repletur gaudio: quan do bona que facit recolit. Intelli gentia: quando in ſtatu ſalutis ſe eſſe cognoſcit. Voluntas quā do in bonis operibus perſeuerare intendit. de iſto gaudio quod ī preſenti ex bonis operibus gene ratur dicit glo. ſuꝑ illud ps. In cuſtodiendis illis retributio ml̓ ta. Non tantum pro illis in futu ro reddetur premmum ſed hic ſcili cet in eorum. cuſtodijs. Circa ſecundum ſcilicet propter quod operarij. in vincam mittūtur eſt notandum ꝙ operarij mitti in vi nea ꝯſueuerūt ad tria. ſcilicet ad putandum. ad fodiendum ⁊ ad vindemandum. ſic ⁊ nos vinea conſcientie noſtre debemuſ puta re omnia vitiā reſecando. Dicit eī ambroſius ad ſimplicianum Vi nea preciſa fructificat. non puta ta frondeſcit. neglecta luxuriat. Vinea igitur anime noſtre bene preciſa ⁊ putata ab omnibus vi tijs putatis fructificat per bona o pera. Ioh̓. xv Omneꝫ qui fert fru ctum purgabit eum vt fructum plus afferat. Ozce. ix Vitis fron doſa iſrahel fructus adequatus ē ei. Illa eſt optimavinea: in qua fructus folijs ⁊ folia fructibꝰ ad equantur. ⁊ illa eſt optima ani ma in qua verbis opera. ⁊ verba operibus aſſimilant̉. Iſte auteꝫ fructus attenditur ⁊ foris ꝑ bona famam ⁊ intus per bonam ꝯſcien tiam. Prouer. xxiiij. Para feris opus tuū. ⁊ diligenter exerce a grum tuū. Sicut enim dicit ceſa rius. quid prodeſt ſi exteriora nō ſtra poſſidet ſerenitas ⁊ interioa̓ tempeſtas. Vinea enim ſempu tata id eſt anīa negligenter pur gata frondeſcit: id eſt multaver ba ⁊ pauca opera gignit. Talis vinea eſt maledicta. Hoc ſigni ficatum eſt Math̓. xij. vbi domi nus ficulnee hn̄ti ſola folia ma ledixit. Tercio talis vinea eſt eradicanda ⁊ igni ꝯburenda. Lu ce. iij. Omnis arbor que non facit fructuꝫ bonum eradicabit̉ a in ig nem mittetur. Vinea enim neg lecta luxuriat ⁊ in palmites ſuos degeneres ⁊ ſilueſtres facit. Et inſuper oriunt̉ ibi ſpine ⁊ vepres Vnde dicitur Pſaye quinto. Nō putabitur ⁊ non fodietur ⁊ aſce dent ſuꝑ eum vepres ⁊ ſpinc. Ve pres enim ſcd̓m yſidorum dicun tur qͣſi vi prendētes. Spine dn̄r a aſpica propter acerbitatem. Qn̄ enim conſcientia non purgatur oriuntur temptacones carnales animam vi prendentes. violent̓ capientes Oriuntur etiam ibi cō gitationes ſpirituales animaꝫ a cute perforantes. Talis etiam vi nea efficitur ſilueſtris ⁊ non pro fert vuas ſed labruſcas. Vſa. v. Expectaui vt faceret vuas ⁊ fecit labruſcas. dicitur autem labriſ ca a labris viarum. quia tales a mine ita efficiuntur ſilueſtres vt nichil ſpirituale ſapiant. ij. ad j. Amnialis homo non ꝑ Choꝝ. j. cipit ea que ſunt ſpiritus dei. Et efficiuntur demonibus peruīe vt per eas incedant. Iob decimono nō. Venerūt latrones ⁊ fecerunt ſibi viam per me Secundo debe mus ipſam vineam noſtram fo dere. Sunt autem huius vinee qͣ tuor foſſores. Primus enim eſt pudor: qui habet terram cordis mollificare. Quando enim pecca Teruo ti tor cogitat ſui ſtatus horribilita tem: inde concipit magnum hor rorem ⁊ ruborem. Roma. vi. Que igitur fructum habuiſtis tunc: ī quibus nunc erubeſcitis. Talis enim rubor terram habet mollie̓ Iob triceſimotercio. deus molli uit cor meum ⁊ omnipotens con turbauit me. deinde accedit ſe cundꝰ foſſor ſcilicet dolor qui cor ſic emollitum habet ſcindere. Oꝰ ꝙ terra emollita fuerit: facilius ſcinditur. Iohel̓. ij. Scindite cor 6 da veſtra ⁊ ſioſi veſtimēta veſtra. Qui etenim ſcindunt corda: ſcin dant ⁊ veſtimenta id eſt exterio ra opera ſed non econuerſo. Deinde accedit tercius foſſor ſcili cet timor dei qui omnes lapides id eſt omnia peccata que in corde ſciſſa ⁊ defoſſa inuenerit: habet extra proij cere Prouerbioꝝ ⁊ Timor domini expellit peccatum Deinde accedit quartus foſſor ſci licet amor qui omnes palmites infructuoſos ad radiceꝫ vitis ſb̓ ortos id eſt omnes amores mun danos habet euellere ⁊ cradica re. Vnde Auguſtinus. Qui bibe rit de fluuio paradiſi cuius gut ta maior eſt occeano: reſtat vt in eo ſitis mundi penitus ſit extīcta Tercio debemus iſtam vineaꝫ vindemare ſcilicet opera noſtra colligere ⁊ deo offerre. Sed hodie ſunt tres mali vindeimatores ſci licet auaricia. ſuperbia ⁊ luxuria Osͣ. Vindemant cum omnes qͥ pretergrediuntur viam. Extermi nauit eam aper de ſilua. ⁊ ſingu laris ferus depaſtus eſt eam Am bulantes per viam ſunt auari qͣ non ceſſant currere vt.ſ. diuitias poſſint acquirere ⁊ augere. Et eſt mirabile. quia in via pedum qn to quis ſemor tanto debilior. In vi a autem auaricie et lucrorum quanto quis ſemor: tanto aiden tior. Aper de ſilua id eſt porciis ſil ueſtris. ⁊ ſignificat luxurioſum qꝛ efficit̉ hō porcinꝰ ⁊ immundꝰ ⁊ ſingularis ferus id eſt ſuperbꝰ qui neminem ſuper ſe vult habe re ⁊ eſt ferus id eſt crudelis./ quia alios vult opprimere ⁊ humilia re ſiue ſuppeditare. Iſti omnes vi demiant vineam iſtam ita q vxpri ſtus vix poteſt in vinea inuenire aliquem racemum. Michee ſepti mō. Ve michi qui ſum ſicut qui colligit racemos in autumno. ¶ Circa tercium ſcilicet mercedē que opea̓rijs promittitur eſt nō tandum ꝙ tres ponuntur differē tie operarioꝝ. Quidam em̄ ſunt quibus promiſit dominus denat̉ um diurnuꝫ illi ſcilicet qui in ma ne ſcilicet in puericia domino ſer uierunt. denarius enim diuriiˢ dicitur merces que debetur ꝓla bore diurno ſcilicet ꝑ totum dieꝫ hoc eſt ꝑ totam vitam exhibicō Eſt enim labor matutinus illoruꝫ qui in ſua puericia vel iuuentute deo ſeruire incipiūt: ſed poſtea de ficiunt. Ozee. vi. Miſericordia ve ſtra quaſi nubes matutina ⁊ qͣſi ros mane tranſiens. Eſt labor ve ſpertinus illoꝝ ſcilicet qui in ſua ſenectute cū corde ad deum redeūt quorum ſeruitium deuſ habet ac ceptum. Psͣ. Eleuatio manuum meaꝝ ſacrificium veſpertinum. Eſt labor nocturnus illoꝝ ſcilicꝫ qui male agunt. Ioh̓. iij. Omnis qui male agit odit lucem. Talia autem opera nocturna ſunt abij ciendla. Roma. xiij. Abijciamus opera tenebraꝝ Eſt labor diuenꝰ eoruꝫ ſcilicet qui totam vitam fu am habent claram ⁊ lucidam. ij. Theſſal̓. v. Omnes vos filij luciſ eſtis ⁊ filij diei. Secunda differa tia eſt illoꝝ quibus dominus ꝓ miſit dare quod iuſtum eſt ſicut illi qui in tercia. ſexta ⁊ nona ho ra venerunt: quos deus remune rauit vt iuſticia requirit ꝯſiderā do magnitudinem operis. Psͣ. Scd̓m multitudineꝫ miſerationū tuarum reſpice in me. Radiceꝫ ca ritatis. quia deus non reſpicit ꝙͣ tum ſed ex quanto. ſicut patet in vidua que plus dedit. quia cum maiori affectu dedit: vt habet̉ Lu ce. ij. diuturnitatem laboꝝ vndeti conquerebantur dicentes. Qui portauimus pondus diei ⁊ eſtus Sap̄. ij. Omnia in numero. ponde re ⁊ menſura diſpoſuiſti. deus in remuneratione attendit. ⁊ men ſura in temporum. numerum ope ris ⁊ pondus amoris. Tercia dif ferentia eſt illorum quibus domi nus nichil promiſit illorum ſcili cet qui in hora vndecima: hoc eſt in etate decrepita ad deum vene runt Tales enim ex debito nihil petere poſſunt: ſed quicquid eis deus donat ex gratia donat. Suf ficit enim talibus ſenibus ꝙ a deo reguntur. Iuxta illud. Senex puerum portabat. puer autem ſenem regebat ꝙ a deo non dere linquatur. ¶ Pſalmiſta. Vſqꝫ in ſenectam ⁊ in ſemum deu̓s non derelinquas me Ꝙꝛa domino nō prijciantur. Pſal. Ne proijcias me in tempore ſenectutis. Ii Sermo tercius eiuſdem Vm ſero factum eſſet di xit dominuſ vinee procu ratori ſuo ⁊cͣ. vbi ſupra. per iſtam vin eaꝫ intelligere poſ ſumus penitentiam in qua per di uerſas horas operarij conducun turdum alij in pueīcia. alij in iu uentute. alij in ſenectute ꝯuertū tur Ad iſtam aūt penitentiam ſu mendam eccleſia hodie in officio miſſe inducit nos verbis. exem plis ⁊ promiſſis. Nam in epiſto æ ij duturititili. la nos verbis hortatur ad currē E tanquerbanurip dum per pmīe opera ad certandū poraumus pontuaii ꝯtra dyaboli temptamēta In eu Sp̄ij pmna irut. angelio ad laboranduꝫ in viea ꝝ a menfura diſptuſa a. in ꝯſcientia Secūdo inducit h xmuneratione atuum exemplis adducens nobis in ex furam tempotum nini emplum tres magnos peccatores tiꝫ a pondus amgiua qui totum officium miſſe ꝯpoſue frantia eſt ilorimama runt.ſ. dauid qui ꝯpoſuit introi nus nithū praimiſtle tum ne quis deſꝑet ꝓpter peccatū luxurie paulum qui ꝯpoſuit ep̄i cat quim horayndan in trate deupiaa idte ſtolam ne quis deſperet ꝓpter pec tint̉ Idles trimude catū ſuperbie Et matheū qui ꝯpo fuit euangeliū: ne quis deſperet xxra pſumuſu ip ꝓpter peccatum auaricie. Tercio3 pal pus donat ex eccleſia nos inducit ad penitenti fētuin tibisie am ꝓmiſſis. Promittit enim la boranti denariūſcurrenti brauiū. ⁊ pugnanti coronā Iſtud auteꝫ tempuſ ſeptuageſime rep̄ſentat preuaricationis ade ⁊ tempꝰ noſtre pͥme. Quia enim repn̄tat tꝑs preuaricationis ade: eccleſia depoſuit cantica leticie.ſ. alleluya gloria in excelſis. ⁊ te deum lau damus Alleluya quidē eſt canti vil̓ quot̉ xvx ī cū patrie celeſtis. Thob̓. iij. Per yn. all̓a omnes vicos tuos Ihrl̓m canta bitur alleluya Gloria in excelſiſ. eſt canticū leticie angelice. quia illud in natiuitate xp̄i cantabāt CCe deum laudamꝰ eſt canticum vniuerſalis creature/ qꝛ om̄es cre ature ad laudandū deum illic in troducūtur Adeo illa tria cantica ſubticent̉ ad oſtendendum ꝙ hō priuatus eſt celeſti patria per pec catū/ ſocietate angelica ⁊ laude diuina(ſtud aūt tempus repre ſentat etiā tꝑs noſtre penitentie in qua quidē debemus mutare le ticia in ſalubrem triſticiā. Eccleſiaſl iij. Tempus flendi ⁊ tp̄s ridendi. Viri aūt perfecti habent has leti cias: qui ꝑ illa tria cantica ſuperi us poſita deſignātur. Hn̄t em̄ le ta cordalleta verba ⁊ leta opera. Sed viri penilētes dn̄t leticiā cor dis ꝯuertere in ꝯtritionē. leticiaꝫ oꝑis in laborioſā ſatiſfactionem ⁊ leticiā oris in peccatoꝝ cōfeſſio ne Ipſi aūt penitētes per laboreꝫ ꝑme: a deo recipiunt mercedeꝫ ſa lutis eterne. de qua intelligitur v̓ bum ſuperius poſitum Cum ſcro factū eſſet ⁊cͣ. vbi ſex ponuntur. Primo tꝑs cū dicitur. Cum ſero factuꝫ eſſet. Per ſero intelligitur finis ſeculi l̓ mors cuiuſlibet hoīs In ſero enim dies finitur. homo in domum ſuam ingreditur. ⁊ ab operibus ſuis quietatur. Sic etiā tūc quaſi in fine ſeculi: vel in mor te cuiuſlibet finitur dies mutabi litatis Pſalmiſta Adeſſe feſtināt tempora. Dicuntur autem tempo ra ſcd̓m Vſidorum a tēpendo. di cuntur autē curricula. quia nun ꝙ ſtant. Nam in preſenti homi nes ſunt tepſdi ſcilicet in caritate ⁊ currentes ad vitia ⁊ peccata. vt Habetur Math̓. xiiij. Quonam a bundauit inquitas. Ecce ꝙ cur rentes ad vitiā. Refrigeſcit cari tas multorum. Ecce ꝙ tepidi in ca ritate fraterna Tunc autē tempo ra feſtinant adeſſe. quia tunc ſā cti erunt ſtabiles in eternitate. ⁊ feruentes in amore. Tunc enim homo ingreditur domum ſue eter nitatis. Eccleſiaſti. xij Ibit homo in domo eternitatis ſue Tunc em̄ homo quietatur a labore cuiuſli bet operis. Apoca. ix Amodo iain dicit ſpiritus vt requieſcant a la boribus ſuis. SSecundo ponitur vocantis curialitas cum dicitur. Voca operarios. quaſi dicat Nō expectes donec ꝙ ipſi mercedeꝫ pe tant: ſed tu eos voca ad quietem ad cenam ⁊ ad mercedem. Adiſ ta enim tria oꝑarij conſueuerūt vocari. Nam ſcd̓m bernardū tria erunt in ſanctis ſcilicet requies a labore. ⁊ hoc eſt vocari ad requiē Vſa. xxiiij. Sedebit populus me us in pulchritudine pacis. in ta 2FCI bernaculis fiducie. in requie opu lenta. iocunditas in nouitate. et hoc eſt vocari ad cenam. que eit tam īioua ⁊ iocunda. Apocalipẜ. nono. Beati qui ad cenam agni nuptiarum vocati ſunt. Satui̓tas de eternitate. ⁊ hoc eſt vocari ad mercedem id eſt ad denarium in quo ratione rotunditatis eterni tas deſignatur. Tercio ponit̉ remuneratorum dignitas cudici tur. Operarios. Ideo enim dign ſunt eterna remuneatione. quia non fuerunt ocioſi ſed in ꝯtinuo labore Ocioſos enim non compe tit habere remunerationem ſua niſi in inferno. Non emi comꝑe tit eos eſſe in mundo. quia eſt lo cus laborum. Iob. v. Homo na citur ad laborem ⁊ auis ad volan dum. Nec eſſe in celo. quia datur laborantibus. ſicut patethic. et Prouerbio. vltimo. Laudent eū in portis opera eius. Nec in terreſ tri paradiſo. quia ibi fuit homo poſitus ad laborandum ⁊ oꝑan dum Gen̄. ij. Oparetur ⁊ cuſtodi ret illum. Nec eſſe in purgatorio qꝛ ibi non purgantur niſi labora tes. Psͣ. In labore hominum nō ſunt. ⁊ cum hommnibꝰ non flagel labuntur. Relinquitur enim ꝙe runt in inferno. qꝛ ibi non eſt lo cus ad operandū: ſed ad recipit̉ dum penā. Eccle. ix. Ad̓cunqꝫ pōt manus tua inſtanteer oꝑare. qꝛ nec opus. nec rō. nec ſapīa. nec ſcīa erunt apud inferos quō tu properas Quarto ponitur debiti precioſitas cum dicitur. Redde n̄ lis mercidem id eſt denarium id eſt vitam beatam que perdenal̓ um deſignatur. Primo qꝛ ibi ei̓t aperta claritas. Ideo dicitur dena rius diurnus a dyan quod ē cla rum. ij. ad Choꝝ. iij. In eandem imaginem tranſformamur de cla ritate in claritatem. Nam de clara viſione humanitatis intrabimꝰ inclaram contemplationem di uinitatis. ⁊ de clara contemplati one diuinitatis tranſibimus ad daram viſionem humanitatis. Secundo per denarium ſignat̉ vita beata. quia ibi erit dulcis ſu auitas. In hac enim vita nichil dulcius amabitur ꝙͣ deus Augu ſtinus de fide xpriſtiana. Video vos ſic amare pecuniam vt iuben te amore pecunie labores graues ſuſcipiatis. ieiunia toleretis. ma re tranſeatis. ventis ⁊ fluctibus vos committatis. Sic me amate Plus volo amari ait deus Impi At rhuin ſa loquor. auaris loquor. Ter cio ſignatur per denarium. quia ibi eſt plena copioſitas. Nam ſe cundum opinioneꝫ vulgi habi ta pecunia habentur vniuerſa. qꝛ ibi omnia continentur. Sic et in deo omnia contineitur ⁊ in ipſo habito omnia habentur. Exodi decimotercio. Ego oſtendam ti bi omne bonum. Ancelmus. A mavnum bonum in quo eſt om̄e bonum ⁊ ſufficit tibi. Iſte autem denarius dicitur fuiſſe vnus. qui a omnes habebunt vnum celuꝫ ad inhabitandum. ſed tamen ibi ſunt diuerſe manſiones. Io hannis viceſimoquarto. In do mo patris mei manſiones multe ſunt. Omnes etiam habebunt ē andem claritatem ad contemplā dum. ſed tamē ſicut ſtella differt a ſtella in claritate. Sic etiam re firrectio mortuorum. de hoc eniꝫ habetur ſecunde ad Chornthios decimoquinto. Omnes habebūt candem dulcedinem ⁊ ſuauitatē ad fruendum. Sed tamen eſt a lia dulcedo roris. alia vero dulce do lactis. alia dulcido mellis. Iſ tam autem triplicem dulcedinis differentiam tangit cum dicit Ec cleſiaſtes. In illa die ſtillabunt montes dulcedinem ⁊ colles flu ent ⁊ cetera. Tres gradus eſſe o ſtendit in dulcedine. Sic ⁊ in bea tis graduſ erunt in diuina ſuaui tate. Quinto vero ponitur penitē tium magna conſolatio. cum di citur. Sic erunt primi nouiſſimi. ⁊ nouiſſimi primi. Sepe eteniin illi qui ad penitentiam tarde veni unt citius remunerantur: qͣm illi qui tempeſtiue veniunt. quia citi us de corpoe̓ excunt. Citius enim latro eſt remuneratus ꝙ petrus apoſtolus. vel illi qui ſunt nouiſ ſimi in oculis ſuis: ſunt primi in oculis dei. ſecundi Regum. xv. Nōne cuꝫ paruus eſſes in oculis tuis: caput ī tribubꝰ iſrl̓ fcus es: Vel illi qui ſūt nouiſſimi in iudi cio hoīm: ſepe ſunt primi in iudi cio dei. quia deus non conſiderat exteriora corporis: ſed interiorā cordis. pri. Re. xvi. Homo em̄ vi det que patent. deus autem intu etur cor. Vel poteſt dici ꝙ priim erunt nouiſſim. ⁊ nouiſſum pri mi. quia ſepe illi qui tarde ad pe nitentiam veniunt tempore prece dent alios in feruore. Senecā. Fa ciamus quod in itinere fieri con ſueuit. Qui tardius exierat: velo citate moram ꝯpenſat. Beda ſuꝑ illud. ſic erunt nouiſſimi ⁊cͣ. Ml̓ ti prius feruentes poſtea tardeſ cunt. multi prius frigidi: poſtea exardeſcunt. Multi in ſeculo deſpe cti: in futuro ſunt glorificandi. Multi apud homines glorioſi: in futuro ſunt daninandi Sexto po nitur preſumentiū magna timo ris incuſſio. cū dicitur. Multi ſūt vocati. parici vero electi. Ad quin qꝫ enim ſumus voca̓ti. Primo vt in celeſtes reges ⁊ epiſcopos eli gamur. pri. Pe. iij. Vos eſtis ge nus electum regale ſacerdotium. ⁊cͣ. Videmus enim ꝙ ad electio nem regum ⁊ epiſcoporum ml̓ti vocantur. ⁊ tamē vnus ſolus eli gitur. Sic ⁊ multi vocantur ad fi dem: ſed pauci eligūtur ad rega lem ⁊ celeſtem dignitatem. Se cundo vocati ſumus vt in ſtadio eccleſie militantis viam dei man datorum curramus. Pſalmiſta. Viam mandatorum tuorum cū curri Videmus etiam ꝙ multivo cantur ad ſtadium: ſed tamenv nus accipit brauium. vt dicitur pri. ad Choꝝ. nono. Sic etiā mul ti vocati ſunt vt per viam fidei ac mandatorum dei currant: ſed ta men pauci ꝑſeuerant. Vnus ei ⁊ perſeuerans ſcd̓m gloſam acci pit brauium id eſt pallium cele ſtis victorie. Tercio ſumus voca ti vt in area eccleſie militatis pur gemur ⁊ mundemur. Luce tercio Cuius ventilabrum in manu eiꝰ ⁊ permundabit aream ſuā Vide mus etiam ꝙ multuꝫ de palea re linquitur. ⁊ parum in horreo det̉ tico reconditur. Sic etiam multi ſunt qui bonis operibus vacui ex iſtentes relinquuntur ⁊ combu runtur. pauci vero in dei horreo re conduntur. Luce tercio. Congre gabit triticum in horreum ſuum paleas autem comburet igne in extinguibili. Quarto vero ſumꝰ vocati vt in domo celeſti tanꝙͣ vi ui lapides edificemur. pxime Pe tri ſecundo. Ipſi tanꝙͣ lapides vi ui ſuperedificamini in domos ſpi rituales. Domꝰ enim celeſtis pa trie non edificatur niſi de lapidi bus precioſis. Ezechielis quaſi vltimo. Ex lapide precioſo om̄is circuitus muroruꝫ eius. Videmꝰ autem ꝙ multi ſunt lapides pre cioſi. ſic ad edificandum domum celeſtis patrie multi ſunt vocati; pauci vero electi. Sed tamē lapi des ꝯmunes id eſt qui habēt fide tantum ⁊ non opera relinquunt̉ ⁊ de eis domus infernalis edifica tur. Pauci autem ſunt lapides precioſi id eſt qui fidem habēt et opera qui in celeſte edificiū aſſu muntur. Quinto vocati ſumus vt celeſtem patriam intro eamꝰ. Vi dimus aūt ꝙ multi filiorum iſrl̓ ad iyſā terraꝫ ꝓmiſſionis vocati fuerūt: ſꝫ paucide illis ad intran dum fuerunt electi. Et ratio eſt. qꝛvia que dūcit ad ꝑditioneꝫ ni mis eſt lata que autem ducit ad vitam nimis eſt anguſta. Mat̉. vij. Lata eſt porta ⁊ ſpacioſavia que ducit ad ꝑditionem. ⁊ ml̓ti ſunt qui intrant ꝑ eam. Rmͣ āgu ſta porta ⁊ arta eſt via que ducit ad vitam. ⁊ ꝑ auci ſunt qui veni unt ꝑ eam. Luca fatua ¶ dominica in. lxͣ. ſermo primꝰ abit trititum in ha Xijt qui ſeminat ſe ī nare ſemen ſuum ⁊cͣ. Luce viij. Conſuetudo dni fuit in parabolis loqui vt moreꝫ paleſtinis vbi pre dicabat gereret/ vt diuina miſte ria indignis non pauderet. vt bo nis ⁊ humilibꝰ exercitandi ſe oc caſionem preberet ⁊ vt quod do cebat memorie imprimeret. Eſt aūt parabola ſicut dicit Iheroni mꝰ rerum natura ſibi diſcrepanti um ſub ali qua ſimilitudīe facta romparacō Et ſubdit. Parabole grece ſimilitudo dicitur latine/ vt quando aliquid intelligere volu mus ꝑ aliquam ꝯparationeꝫ in dicamus. vt ferro aliquid durū. velocis mentis comparat̉ auibꝰ In iſta aūt parabola mentio fit de tribus. ſcilicet de ſeminatore. de ſemine. ⁊ de terre varietate Se minator enim proprie eſt xp̄us. Predicator enim potiꝰ eſt cōphi nus ſeminatoꝝ ꝙ ſeminator Au guſtinus. Ego autem cū ſemino verbum d̓i nichil ſum niſi cōphi nus ſeminatis. Ille in meponere dignatus eſt quod vobis ſꝑgo. Nolite attendere ad vilitatem cō phini: ſed ad vtilitatem ſemnis. ⁊ ad poteſtatem ſeminatoꝝ Ad bonum aūt ſeminatoreꝫ quatuor requiruntur que fuerunt nn xp̄o. ⁊ in preſenti euangelio denotan tur. Primum eſt magna diligen tia. quod notatur cum dicitur.? ijt. Bonus autem ſeminator nō debet ocio torpere: ſed ad agros ſuos ſeminandos ſepe exire. Sic xpriſtꝰ tanꝙͣ ſeminator bonꝰ exi ut. Primo de ſinu patris. ⁊ veīt in agrum vteri v̓irginalis. ⁊ ibi tria ſemina ſeminauit. ſcilicet ſe men eternū. antiquum ⁊ nouum ꝙ diuinitateꝫ ſuā que eſt eterna. carnem ſuam que eſt antiquā.i. ab adam trāducta. Et aīma ſua q̄ de nouo fuit creatā Dde hijs tri bus ſemiibus tanq̄m de tribꝰ fa rinis.ſ. eterna. antiqua ⁊ noua fa ctꝰ eſt ille panis celeſtis. Io. vi. Ego ſū panis viuꝰ qͥ de celo dn̄di. Quod ſignificatum eſt Gen̄. viij Accelera ſara ⁊ tria ſata ſimul cō miſce ⁊ fac ſubcinericeos panes. Tunc enim ſara beata v̓go ma ria tria ſata ſimul ꝯmiſcuit: quā do xpriſtum exiſtentē de hijs tri bus ſubſtantijs de ſuis viſceribꝰ generauit. Secundo exiuit de vte ro virginis ⁊ venit in mundū por tans ſecum tria ſemina.ſ. ſemen doctrine. gratie ⁊ miſericordie. Aundus quidē multis erroribꝰ fuit circūdatus dei immicus ⁊ dy aboli ſeruus. Ideo xp̄s de ꝑadiſo attulit ſemen doctrine vt oēs er rores dyaboli diſſolueret. Ioh̓. iij. In hoc apparuit nobis xp̄s vt diſſoluat oꝑa dyaboli. Propter hoc em̄ officiū venit xp̄s in muni dum: vt ſemen doctrine ſꝑgeret ꝑ mundū. Luce. iij. Alijs ciuitati bus oꝫ me euangelizare regnum dei. qꝛ ad hoc miſſus ſum. Secūdo attulit ſemen gratie vt munduꝫ dei immicum iuſtificaret ⁊ recon ſiliaret. Eph̓. ij. Gratia em̄ dei eſ tis ſanati per fidem. Thi. iij. Iuſti ficati gratia ipſius heredes ſumꝰ ſcd̓m ſpem vite noſtre. ercio attulit ſemen miſericor dīe vt mundum de ſeruitute dya boli redimeret. Pſalmiſta. Apud dominum miſericordia ⁊ cōpioſa apud eum redemptio. Titum. iij. Scd̓m ſuam miſericordiā ſaluos nos fecit. De hijs tribus dicitur 4. Choꝝ. v. Qui factus eſt nobis a deo ſapientia ⁊ iuſticia. ⁊ iuſti ficatio ⁊ redemptio. Sapientia in quantum munduꝫ illuminat. iu ſtificatio ⁊ iuſticia: inquantum mundum iuſtificauit ⁊ reconſili auit. redem pcō inquantum mun dum redemit. In huius ſignifica tione de xp̄i corpore dum eſſet in cruce tres fontes emanauerunt. .ſ. aqua. ſanguis ⁊ lacrime. Per aquam intelligitur eius ſapien tia ſiue doctrina qua mundū ab erroribus abluit. Ezech̓. xvi Effū dam ſuꝑ vos aquam mundama mundabimini ab oībus inqͥna mentis veſtris. Effluxit ſanguis quo nos redemit. Apoca. v. Rcde miſti nos deus in ſanguine tuo. Affluxerunt lacrime quibus nos reconſiliauit. Hebre. v. Cum dla more valido ⁊ fuſis lacrimis offe rens ſe exauditus eſt pro ſua r̓ue rentia. Tercio poſt ſuam reſur rectionem exiuit de mundo ⁊ veit in celum. Et licet antea in agro ce leſti tantum plantaſſet lilia āge lorum: poſt aſcenſionem tamen ipſius plantauit ibi roſas marti rum. Eccleſiaſtici viceſimo quaito Quaſi plantatio roſe in ihericho Violas confeſſorum ⁊ lilia virgi num. Canticoꝝ. ij. Ego flos capi quo ad primos. Et lilium ꝯuaui um quo ad ſecundos Vel poteſt dici ꝙ xpriſtus habet quatuor a gros/ celū terreſtrem ꝑadiſum z. In celo niundū ⁊ virginis vteruꝫ ſeminauit angelicā naturā ſꝫ ali qͦ eoꝝ ficti ſunt tanꝙͣ terra ſecus viam: dum ſuperbi ꝑ eos tranſi tum fecerunt mala volucris id ē ſuꝑbia illud ſemen deuorauit. In terreſtri ꝑadiſo ſeminauit pͥ mos ꝑentes. ſed qꝛ nondum ha bebāt altitudineꝫ terre a plenitu dinem gratie ꝯſummate: ideo or to ſole dyabolice temptationis a ruerunt In agro mundi ſemina uit genus humanū: ſed fere om nes a ſpinis diuitiarum ⁊ ſollici tudinum ſuffocantur In agro v teri virginalis ſeminauit ſeipſuꝫ. in qua fuit clauſure omnimode cuſtodie altitudo id eſt ꝯſumma tio gratie. In qua nulle fuerunt ſpine ſollicitudinis humane. Et erunt lat. ideo eius terra fecit fructum trice ſimum inquantuꝫ fuit matrimo vconfiliauit. heba no mæeyalido a fuſiala nio coniuncta. ſexageſimū inqͣn tum fuit poſtmodum vidua dere xns ſe trauditus elin licta. ſed centeſimum inquantuꝫ entia. Tercio pilia fuit virgo perpetua. ecionem exiuit de mm Secūdo requiritur in vero ſemi in clum et licet antili Q natore magna ꝑicia. quod nota eſti tantum plantailut tur cum dicitur. ſeminare ſemen loium: poſt aſcemſtama ſuum. Pericia enim ſeminādi nō ipſius plantauitibia acquiritur ex vno actu: ſed ex fre tum fedeſiaſticimi quanti vſu. Chriſtus enim a pͥn uaſi plantatio nitit cipio mundi ſeminare incepit. as confeſitumib Nam primo ſeminauit patriar num. Cannaꝫ chas. poſtea prophetas. deinde a ppit i poſtolos. deinde martires. dennde confeſſores. deinde virgines. Et ſu per hoc in ipſis ſua ſemina ſemi nauit. Nam in ipſis patriarchis ſeminauit magnaꝫ fidem ⁊ miſe ricordiam. in prophetis magna ſapientiaꝫ. in apoſtolis magnā plenitudinis gratiam. in martiri bus magnam conſtantiam in cō feſſoribus magnam temperanti am. in virginibus magnam mū diciam. Iſta ſignantur yſay. tri ceſimooctauo Nunquid totā die arabit arans vt ſerat. preſcidat ⁊ ſemnet humum ſuam Nonne cum tunc adequauerit faciem eꝰ ſeret gith ⁊ ciminū ſparget ⁊ po net triticum per ordinem ⁊ ordeū et milium ⁊ viciam in finibus ſu 1s. Gith ſcd̓m gloſam eſt genuſ leguminis ſimile cimino in quan titate: ſed ingri coloris ⁊ in pane dulcorando ſpargitur. Ciminuꝫ eſt ſemen aromaticum ⁊ medici nale. Triticum enim ſcd̓m yſido rum dicitur a tritura eo ꝙ in are ateritur ⁊ purum in horreo collo catur. Vitiā vero ſcd̓m eundem a victori a dicitur: eo ꝙ tunc victo res inde cōronabantur. Miliuꝫ ve ro ſcd̓m eundem dicitur a ml̓titu dine. vel ſcd̓m quoſdam dicitur a mille eo ꝙ vnum granum ſem natum in mille confurgit. Ordeuꝫ dicitur quaſi horridum vel aridū Tunc igitur deꝰ ſeminauit gith: quando patriarchas dedit qͥ mu dum ſua fide dulcorauerūt. Tūc vero ſeminauit ciminum: quādo prophetas produxit qui medici nalia verba habentes multos ſa nauerunt. Tunc vero ſeminauit triticum quando ſanctos apoſto los dedit: qͥ in tribulationibꝰ triti reponi in horreo celeſti meruerūt. Tunt ſemnauit viciam: quādo miartie̓s protulit. qui victores ex iſtentes coronam vite acquiſiue runt. Tunc ſeminauit miliū: qͣn do multitudinem cōfeſſorum ad duxit que eſt tanta ꝙ numerari non poſſet. Apoca. vij. Vidi tur bam magnā quam nemo dinu merare poterat Tunc ſeminauit ordeū qn̄ virgines ꝓtulit que ab omni humore concupiſcentie ſua corpora deſiccauerunt ⁊ arida fe cerunt. Quotidie autem iſte ſemi nator corda ſcindere non ceſſat ⁊ ſancta deſideria ſeminare ꝓmiſit ſaye. xxxviij. Nunquid tō die arabit arans vt ſerat. preſcdat ⁊ ſeminet humū ſuam. ¶ Tercio t̓ quiritur in bona ſemnatiōe ma gna prouidentia.ſ. vt terram ſuā diligenter colat. quod notatur cum dicitur. Aliud cecidit in ter ram bonam. ⁊ ortum fecit fructuꝫ centeſimū. Tres autem agros de dit nobis deus. ſcilicet corpus. a nimā ⁊ pauperes vt ſcilicet ſemīe mus corpus puritate. animaꝫ de uotione interna. pauꝑes pietate ⁊ miſericordia. Et iſti agri ſi talit̓ ſeminati fuerint: centeſimū fruc tum reddent. Centeſimus em̄ fru ctus debetur virginibus: que cor pus ſuum diligenter excoluerūt Sicut enim numerus centenariꝰ de leua ad dexteram tranſit ⁊ cir culum facit: ſic virginitas hoīem de conditione humana tranſire facit in dignitatem angelicam ⁊ celeſtem acquirit coronam. debe tur autem contemplatiuis qui ī amorem dei exarſerunt. vt dicit̉ Gene. viceſimo quinto. Semna uit autem yſaac ⁊ inuenit in an no centuplum Vſaac interpreta tur riſus ⁊ ſignat virum contem platiuum qui facit riſum deo. et gaudium angelis. ⁊ ipſe etiam gaudebit in corde ſuo debetur āt pauperibus xpriſti. quia omnia propter deum dereliquerunt ⁊ ſe pauꝑtati dederūt. Math̓. xix. Om nis qui reliquerit domum ⁊cͣ. Se quitur. centuplum accipiet. ⁊ vi tam eternaꝫ poſſidebit. Sed ſi cut dicit Criſoſtomus. non videtur fuiſſe prudentia ſecus viaꝫ vel ſu pra petram. vel inter ſpinas ſeī naſſe. ⁊ ad hoc triplex ratio aſſi gnatur. Vna eſt. Sicut ille qͥ ſeī nat ſine dijudicacōe ſemina mit tit: ſic nec predicator debet dijudi care pauperem vel diuitem ſtudi oſum vel deſidem. ad Roman̄. ij. Grecis ac barbaris ſapientibus ⁊ inſipientibus debitor ſum. Se cunda ratio eſt. quia quātuꝫ ad ſeminationem materialem ſcd̓m eundem Criſoſtomum no. ī eſt ꝓ uidētia in tali terra ſeminare. qꝛ nō eſt poſſibile viam nō eſſe viā petram non fieri petram. vel ſpi nas non eſſe ſpinas. Quantum autem ad ſemriationem ſpiritu alem per prouidentiam ille quiē rat via poteſt non conculcari. ille qui erat petra: poteſt terra ping uis fieri. ⁊ in illo in quo ea̓nt ſpi ne poſſunt ipſe ſpine eradicari. Tercio eſt ob predicatorum ꝯſo lationem vt non ꝯtriſtentur ſi ſe men ſuum in multis perire conſi derāt. quia in ipſo ſimile accidiſ ſe vident. Math̓. x. Non eſt diſci pulus ſuꝑ magiſtrum. Quarto requiritur a bono ſeminatore pa cientia. quod notatur cum dicit̉ Et fructum afferunt in pacientia Iacobi. v. Agrico̓la expectat pre cioſum fructum terre paciēter fe rens donec accipiat temꝑaneuꝫ ⁊ ſerotinum ⁊cͣ. Sepe enim deꝰ im mittit alicui aliquod bonum ꝓpō ſitum. vel ꝑ ſuum predicatorem aliquod bonum verbum ⁊ tamē pacienter expectat donec bonum fructum accipiat. aut tꝑaneum in iuuentute. aut ſerotinū in ſene īdicato ctute Hoc figuratum eſt Lu. viij x pa i in ficulnea que ꝑ tres annos nō mn vel diua ferebat fructū. vt cū precidenda eſſet: rogauit agricola vt adhuc quartus annus expectae̓tur. Pri mus annus eſt ꝑueīcia. ſecundꝰ eſt iuuentus. tercius eſt matu ra etas. quartus eſt ſenectus. V ſaȳ. xlvj. Vſqꝫ ad ſemum ⁊ ſene ctam egoipſe feram ⁊ vſqꝫ ad ca nos ego portabo. deus enim por tat peccatores vſqꝫ ad canos. id eſt vſqꝫ ad maturitatē ⁊ vſqꝫ ad ſenectam ⁊ ſemū ⁊ ad ſenectutē. ¶ Sermo ſecundus eiuſdem. l. v. xj v. gmen eſt verbum dei ⁊cͣ. Poſtꝙͣ dictum eſt de ſeī natore: dicendum eſt de ſemine Eſt aūt ſemen verbuꝫ dei quod xpriſtus de celo attulit. et in terram ſeminauit Niſi enim de us hoc ſemē attuliſſet: totus mu dus in ſuis ſceleribus ꝑmanſiſſꝫ Vſaye. ij. Niſi dominus exercitu um nobis reliquiſſet ſemen qua ſi zodoma fuiſſemus ⁊cEſt autē duplex ſemen in mundo neceſſa rium. Vnum quod xpriſtus ſei nauit.ſ. verbum ſuum/ aliud qd̓ ſe īnare debet homo: ſcilicet largi tio elemoſinaꝝ Primo cm̄ viden dū eſt quae̓ ſemen dicitur verbū dei EEt poſtea quare elemoſina ſe menvocatur dicitur autē verbū ꝟ dei ſemen. qͥa in ſemine eſt calor naturalis quo planta fouet̉. Eſt humor nutrimentalis quo plan ta nutritur. et eſt ratio ſeīnalis quare vnum ſemē ab alio gene rat̉ Gicitur aūt verbū dei ſemē ex eo ꝙ habet virtutē cale factiuam nutritiuā ⁊ generatiuā. Habet q̄ dem virtutē calefactiuā ⁊ inflam matiuā. Prouerbioꝝ. iij. Omniſ fermo dei ignitus Os. Ignitu elo quiū tuū vehemēter. Sed ẜmo dei ē ignitus cū pctōres ſint frigidi. Iher̓. v. Sicut frigidā facit ciſter nā aquā ſuā: ſic maliciā animā. Quare ad verba dei non ꝓtinꝰ ali qui inflaminātur. Ad hoc dicent̓ ꝙͣ ad ignem diuinū n̄ appropin quant: ſed aut corpore aut corde ſe elongant. Qui autem appropi quant corpore attente audiendo ⁊ corde deuoto intelligendo. iſti il luminantur aut inflanmantur. Psͣ. Accedite ad eum ⁊ illumina mini. deutro. xxxiij. Qui appropi quant pedibus eius: accipient de doctrina illius. Ideo duo diſci puli qui appropinquauerunt in caſtellum Emaus: inflammati erant dicentes Luce. ca. vltimo. Nonne cor noſtrū ardens erat in nobis de iheſu ⁊cͣSecunda cā eſt ⁊ qꝛ inter ſe ⁊ iſtum igneꝫ ponunt magnum obſtaculū ⁊ muruꝫ.ſ. mortale peccatum. Treno. iij. Op poſuiſti nubem tibi: ne ꝑtranſe at oatio. Ezech̓. iij. Sume tibi ſar taginem ferrea ponens ea in mu rum ferreum inter te ⁊ ciuitatem. ⁊cͣ. Peccatum enim mortale dici tur nubes. qꝛ facit animā teneb ſam. Et dicitur etiā murus ferreꝰ qꝛ facit animā obſtinatam. Et di citur ſartago. qꝛ facit animā ma le ꝯcupiſcentie inflammatam Tercia cauſa eſt. qꝛ ꝑ longam ꝯ ſuetudinem peccandi ſunt ꝯgela ti ⁊ ideo liquefieri poſſunt ꝑ mor tem corꝑis. calefieri aūt non poſ ſunt ꝑ ignem gratie ſpiritualis. Eccle. xliij. Frigidus ventus aqui lo flauit ⁊ congelauit criſtallus aqua. Aquilo dicitur quaſi aqͣs ligans Etiā eſt ventus gelidus ⁊ ſiccus. Criſtallus aūt grece: latīe dicitur glacies. Per ventū autem aquilonarem intelligitur dyabo lus a quo omne malum ꝓcedit. Ihere. i. Ab aquilone panditur o ne malum. Et qui dixit Rſaye. ix Sedebo in lateribus aquilonis ſte aūt aquilo ligat aquas grati aꝝ ne fluant in anima. Facit eti am ipſam animā ab omni hūo re deuotionis ficcam. ⁊ inſuꝑ dei amorem extinguens facit eaꝫ to tam gelidam. dicit enim yſidorꝰ ꝙͣ terra maiori gelū conſtringit̓ ī ſereno ꝙ in nubilo. qꝛ bonus qn̄ iii do incipit congelari in malo: for tius congelatur ꝙͣ malus(Secū do verbum dei dicitur ſemen. qui a habet virtute nutritiuam. Ma th̓. iij. Non in ſolo pane viuit hō ſed in omni verbo quod procedit ab ore dei Eſt autem triplex peri culū circa iſtum cibum Vnum: quando quis cibum non ſunnt: ſed faſtidit. Psͣ. Omnem eſcam abhoīata eſt anima eoꝝ ⁊ appro pinquauerūt vſqꝫ ad portas mor tis. Si tales ſunt portis mortis vi cimi: caueant ne efficiantur intra nei SSecundum eſt qn̄ quis cibu retinere non poteſt. Gregorius. Internum mortis periculuꝫ formi date ſi.ſ. cibum ſancte exhortati om̄s recipitis: ſed in ventre me morie non tenetis Cerciū eſt qn̄ docibus non digeritur: ſed ī ſto macho memorie crudus morat̉: quando per opera non impletur. Iacobi. ix. Eſtote factores v̓bi dei. a non auditores tantum fallētes voſmetipſos. Tercio verbum dei dicitur ſemen. quia habet virtu tem generatiuam Iacobi primo Voluntarie genuit nos verbo ſa lutis. Eſt auteꝫ quintuplex gene ratio que non poteſt fieri niſi per verbum. Vna eſt naturalis que habet fieri per carnis propagacō nem. Nullus quippe filius legiti me poteſt generari niſi ꝑ verbuꝫ id eſt niſi inter generantes priꝰ interueniat conſenſus verbi. vt cum dicit vir. Accipīo te in miea. Et mulier. Accipio te in meum. Secūda eſt legalis quē eſt ꝑ ad ⁊ optionem. ⁊ iſta ſimiliter habet fieri per verbum. pri. Choꝝ. iiij. In xpriſto enim iheſuꝑ euange aboꝝ lium ipſe vos geniū Tercia ſpi ritualis que ſcilicet fit per baptiſ mi generationem. Et iſta ſimilit̓ ſ cibumli habet fieri per verbum vt cum di ꝯs. on citur. Ego baptiſo te in nomine amma tu patris. ⁊ filij. ⁊ ſpiritus ſancti. A men. Vnde Auguſtinus Accedit intppili. verbum ad elementum. ⁊ fit ſa cramentum. Iohannis tercio. Niſi quis renatus fuerit ex ſpiri tu ſancto non poteſt intrare in re gnum celorum ⁊ ceterā. Et ponit hic Iohannes quod ſe habet per modum matris id eſt aquā con ſecratam. Et illud quod ſe habet per modum patris ſcilicet ipſum ſpiritum ſanctum. Et illud quod ſe habet per modum ſeminis ſci licet ipſum verbum Quarta eſtꝓ ſacramētalis qua panis ſubſtā tiatur in corpus xpriſti. Et iſta ſi militer habet fieri per verbum: cum dicitur in canone. Hoc eſt e nim corpus meum. Fuſebius Vi ſibilis ſacerdos inuiſibiles creatu ras verbo dei ſecreta poteſtate mu tat Quinta eſt ſuperſubſtantial̓ quā ſcilicet filius dei generatur a patre. Et iſta ſimiliter habet fi eri per verbum patris. Pſalmiſ. Eructauit cor meum verbum bo num ⁊cͣ. Tunc eructauit pater: quando filium de ſua ſubſtantia generauit Circa autem iſtud ſe men verbi dei triplex periculum ē timendum. Primum ne quis ſeī net ſemen bonuꝫ ⁊ recolligat ma lum. Tales enim ſunt predicato res queſtuoſi qui ſcilicꝫ ſemināt verbum veritatis ⁊ recolligūt ſpi nas cupiditatis Iheremie. xij. Se minauerunt triticū ⁊ ſpinas meſ ſuerunt. Secundum vero eſt ne alijs ſeminet: ex quibus alij cō ſequuntur vtilitatem. ⁊ ipſi īcur runt ſterilitatem. ſicut cimbaluꝫ ſonans. quod alijs prodeſt. ⁊ ſi bijpſi nocet Vnde dicitur mich̓. ſexto. Tu ſeminabis. ⁊ non me tes. Tercium eſt quando quis ſeminat multum ⁊ recolligit paꝝ Tales autem ſunt predicatores verborum qui ſemnāt alijs mul ta verba ⁊ ipſi recolligunt pauca opera. ⁊ ideo recolligunt pauca premia Vnde dicitur Aggeīa. Se minaſtis multum ⁊ paroꝫ metite eſtis. Vſaÿe. v. Triginta modij ſemētis facient tres modios Ta les in auditoribus ſeminant tri ginta modios monentes vt.ſ. ſer uent fidem trinitatis cum operibꝰ ⁊ cum decalogo preceptorum. et ipſi vix fidem trinitatis obſeruāt Secundo videndum eſt quare elemoſina ſemen dicitur. Aſſimi latur autem largicō elemoſinaꝝ ſeminatori ratione ſeminantis ⁊ ſeminis ⁊ terre ſeminande. Racō quidem ſemnantis eſt. quia de bet ſeminare ſapienter. fideliter ⁊ ꝑſeueranter. Inſipiens auteꝫ ſeī nator eſſet qui poſt tergum ſemi na ſeminaret. Sapiēter ſeminat qui ſemina iactat ante ſe. Eſt au tem elemo ſina inſtar candele pre bentis lumen. ⁊ ideo animam ire in tenebras non patitur. Thob̓. iij. vbi loquitur de elemoſina ꝙ non patietur animam ire in tene bras. Et inſtar pupille animā di rigentis. Eccleẜ. xx. vbi loquitur de elemoſina. Gratiā hominis qͣi pupillam ꝯſeruabit. Et inſtar ſei nis triceſimum fructum reddētis. ſicut hic dicitur. Qui igitur tantū poſt morteꝫ vult elemoſinas face re: eius anima cum de corꝑe egre dietur: lumē habebit poſt tergū ſuuꝫ. Et ideo ianuā quā itur ad ce lum non poteſt clare videre. Ocu los habet poſt caput ſuum. ⁊ ido in foueam purgatorij ꝯtingit ip ſam incidere. Seminauit poſt dor ſum ſuum. ⁊ ideo non potuit copi oſum fructum recolligere. Secun do debet ſeminare fideliter. Ille ve ro fideliter ſeminat qui quod ſuū eſt accipit ⁊ dn̄o ſuum tributu reddit. Legitur gene. xxvij. ꝙ Io ſeph dixit egiptijs. Accipite ſei na ⁊ ſerite agros veſtros Quintā ꝑtem regi dabitis. reliquas autē quatuor ꝑtes promittō vobis de oꝑibus veſtris Vult deus ꝙ qua tuor ꝑtes habeamus. Prima ꝑs eſt iocunditas ꝯſcientie que ori tur ex oꝑibus iuſticie. Osͣ. Iuſti cie dn̄i recte letificantes corda Se cunda eſt remiſſio culpe. Tercia eſt vitatio mortis eterne Quarta eſt acquiſitio glorie. de hijs em̄ tribus dicitur Thob̓. xi. Elemoſi na a morte liberat: que purgat peccata ⁊ facit inuenire vitam et̓ nam. Quintam autem ꝑtemſcili cet gloriā non nobis: ſed deo da re debemus. Osͣ. Non nobis dn̄e non nob̓: ſed nomini tuo da glo riā. Bernardus Si ſemen iactatu in terra bonuꝫ ſemen attuliſſe vi detur. Illius enim eſt gloria qui dat ſemen ſerenti. fecunditatem terre. ⁊ ſemini incrementumᶜ Ter cio debet ſeminare perſeueranter Eccle. xi. Mane ſemina ſemen tu um. ⁊ veſpere non ceſſet manꝰ tu a. Hoc eſt in iuuentute ⁊ ſenectu te. in proſperitate ⁊ aduerſitate. Secundo vero aſſimilatur ele moſina ſeminationi ⁊ hoc ratiōe ſeminis. debet em̄ elemoſina in ſtar ſeminis eſſe occulta. pura ⁊ irrigua. Occulta ab omni huma na laude. Eccle. xxxix. Cōclude ele moſinā in ſinu pauꝑis Math̓. v Te autem faciente elemoſinā ne ſciat ſiniſtra tua quid faciat dex tera tua. Pura ⁊ ſine admixtiōe zizanie ⁊ rei aliene. Eccleſiaſtici. x xxiiij. Qui offert ſacrificiū ex ſub ſtantia pauperum: quaſi qui vic timat filium in conſpectu patris fui. Irrigua ex int̓nſeca comꝑaſ ſione ⁊cͣ. Pſalmiſta. Euntes ibāt ⁊ flebant mittentes ſemina ſua. Iob.xxx. Flebā quondā ſuꝑ eū qͣ afflictus erat ⁊ aīma mea coni patiebatur p auperi. Tercio ele moſina comparatur ſemnacōni ratione terre ſemināde. qꝛ non de bet committi terre periue ⁊ concul cate id eſt malis ⁊ ſceleratis qui ſunt demonis peruij ⁊ malis tem ptationibus occultati. Nec terre petroſe ideſt ſuperbis in malo du ratis. Nec terre ſpinoſe id eſt mū danis diuitijs locupletatis. Sed debet ꝯmitti terre bone id eſt bo nis. manſuetis ⁊ egenis. Eſaye xxxiij. Beati qui ſeminatis ſuper omnes aquas humectantes pe dem bouis ⁊ aſini. Pauperes aūt dicuntur aque tranſeuntes inqn̄ tum diſcurrūt propter neceſſita tem vite. Et dicuntur boues inqͥn tum portant iugum penitentie. ⁊ dicuntur aſini ⁊ iumenta dei: incͥ tum habent inanſuetudinem et ſimplicitatem innōcentie. Qui gͣ ſuper talem terram ſeminant: il li ſunt beati. 1 ¶ Sermo tercius eiuſdem Vod auteꝫ cecidit in ter ram bonam hij ſunt qui in corde bono ⁊ optimo audientes verbum dei retinēt ⁊cͣ vbi ſupra. Poſtꝙͣ enim viſum ē de ſemine ⁊ de ſemināte: videndū eſt de terre qualitate ⁊ varietate Terra autem iſta duplex eſt. V na bona. alia mala. Terra mala triplex eſt. Vna eſt ſecus viam. alia eſt petroſa. alia eſt ſpinoſa. Terra ſecus viam ſi non claudi tur efficitur viā. Terra ſpioſa ſi non clauditur: efficitur ſpinis plena. Terra petroſa ſi non com pluitur efficitur minis arida ⁊ in modum petre dura. Eſt igitur pͥ ma que efficitur viā. ⁊ ſignificat luxurioſos qui nullam clauſuraꝫ habent. nec in oculis ſuis. quia libenter vident illicita. nec in au ribus ſuis. quia libenter audiūt carnalia. nec in ore ſuo. quia ſcili cet libenter loquuntur ſturrilia. nec in corde ſub. quia ſcilicet libē ter cogitant imimunda. Et quia nullam habent clauſuram: ideo demones frequenter corda eorū perambulant. Iob decimonono. Venerunt latrones ⁊ fecerunt ſi bi viam per me. Libenter ea con cū cant. Vnde dicitur Eccleſiaſti ci nono. Omnis mulier que eſt fornicaria: quaſi ſtercus in via conculcabitur. libenter eam inhī tant. Sunt enim demones quaſi porci. ⁊ ideo libentius ſtant in cor de immundo ꝙ florido. ij. Petri. ij Sus lota in volūtabro luti. Sunt coruū. ⁊ ideo libentius ſtant in ca dauere ꝙ in flore. ſicut ptꝫ in cor uo quem noe de archaemiſit: q̄ deuorationi cadauerum ſe dedit. Sunt ſerpentes infernales. ⁊ ideo libentius ſtant in ſquamis ſpūr cicie: ꝙ in flore mundicie. Serpe tes enim fugiunt odorem vinee. ⁊ delectantur in ſquamis immun dicie. In cordibus enim luxurio ſorum nullum bonum creſcere po teſt. qꝛ volucres id eſt demones e orum corda ꝑambulant: qui ea conculcant. qui ea nihabitant ⁊ omne bonumin eis deuorant ⁊ aſ portant. dicunt̉ autem demones volū cres celi. ſiue propter aeris inhabitatiōem. ſiue propterna turam celeſtem. ſiue propter ve locitatem ad malum. Ꝙ autem luxurioſi nullum bonuꝫ petere poſ ſunt: oſtendit Criſoſtomus ſuꝑ matheum ꝑ tale exemplumū. Si le oni oſtendas campum virentem eius appetitus non excitatur. qͥa non eſt in natura ſua comed ere herbas virentes ſed carn̄es. Sic anima luxurioſi non excitat̉ ad conſiderandum celeſtes amenita tes ſed carnales voluptates. ij. ad Choꝝ. Amnalis homo non ꝑci pit ea que ſunt ſpiritus dei. Secū da eſt terra petroſa ⁊ ſignat ſuꝑ bos. Superbia enim facit cor pon 5 deroſum. frigidum ⁊ durum. Tā ponderoſum vt celum ipſum non poterat ſuſtentare. Luce decimo. Videbam ſathanā ſicut fulgur de celo cadentem. Tam frigidum vt nullus ignis diuini amoris ip ſum poſſit calefacere. Pſalmiſta. Ante faciem frigoris eiuſ quis ſu ſtinebit. Tam durus: vt nullus ialleus diuini timoris ipſuꝫ poſ ſit frangere. nulla vnctio diuini amoris ipſuꝫ poſſit emollire. Ber nardus ad eugemum Corduꝝē quod nec compunctione ſcindit̉ nec pietate emollitur. nec moue tur precibus. minis non cedit. flagellis induratur. In corde igit̉ ſuperbi ſic duro ſic frigido ⁊ ſic po deroſo nullum bonum ſemen creſ cere poteſt. Huius exemplum po iit Criſoſtomꝰ. verbi gratia. Si pluuia inqͥt ſuper lapidem deſcen dat: lapis a foris balneat̉. intus autem ſiccus remanebit Sic et ſi pluuia verbi dei vel inſpirationiſ diuine cor ſuperbum attigerit. fo ris quidem permanet. intus autē intrare non poteſt. Tercia au tem terra eſt ſpinoſa: que eſt qͣſi cor auari. diuītie enim ſpine vo cantur. quia ſunt latibulum ſer pentum infernalium. prime Thi moth̓. ſexto. Qui volunt diuites fieri incidunt in laqueos dyabo li. Siue quia ſunt materia ignis infernalis. Vnde dicitur Vſaye. viceſimoquarto Spine ꝯgregate iane ꝯburentur. Siue̓ qꝛ ſub flo remundane glorie pungunt. la lore acquirendi. timore ꝯſeruan di ⁊ dolore perdendi. In corde igi tur ſpinoſo ſic latibulum demo num effecto. ſic ⁊ materia ignis infernalis pleno. ſic laboribus ⁊ doloribus lacerato ſemen dei fru dificare nō poteſt Hinc exemplū ponit Criſoſ. verbi gratia. Si va ſe aceto pleno guttam mellis in fundis: mel perdis ⁊ acetum non mutabis. Ael ſunt verba dei dul cia. Psͣ. Rmͣ dulcia faucibus me is eloquia tua domine ſuꝑ melo ri meo. Sunt ſpiritu dei inſpirata poſita. vaſa acetoſa ſunt aua rorum corda anxietatibꝰ plena. in quibus doctrinā celeſtis perdi tur ⁊ diuina inſpiratio ſuffocat̉. Secunda terrā ſcilicet bona tri plex eſt Vna eſt que profert fru ctum triceſimum. Alia vero eſt q̄ is a futis. facit fructum ſexageſimum. Ter em ficcus inia vetbi di vli cia que facit fructum centeſimū. duime co Vnde Math̓. xiij. Et fecit aliud xthumia quidem triceſimuꝫ. aliud ſexāge tis quidem petmandi ſimum. porro aliud centeſimum. intrar nonppailt. Iſta triplex terra tripliciter pōt cem art conſiderari. Primo quantum ad prauar tres ſtatus fidelium. qui ſunt. in ja fintlata cipientes. proficientes ⁊ perfecti Incipientes qui ſunt tanꝙͣ ter ſeti ſun ra que profert fructum triceſimū quia ſufficit vt habeant fidem tri nitatis cum impletione decalogi. Proficientes ſunt tanqͣm terra q̄ facit fructum ſexageſimum. quia non tantum ſeruant decem prece pta: ſed etiam exhibent ſeptem oꝑa miſericordie. Perfecti ſūt tā ꝙͣ terra optima qtie profert fruc tum centeſimum. qꝛ habēt dupli cem ꝑfectionem ſeruantes vetei̓s legis precepta ⁊ euangelica con ſilia. Iſte autem triplex gradus ſcilicet incipientiū. proficientiuꝫ ⁊ ꝑfectorum notatur Math̓. iiij. X vbi dicitur. Vltro em̄ terra frut tificat. primuꝫ herbas. deinde ſpi cas. poſt hec plenum fructum in ſpica Que verba exponens Greg ſuꝑ Szech̓. dicit. Cum deſideria bo na ꝯcupiſcimus: ſemen in terra mittimus Cum autem bona ope ra ⁊ recta incipimus herba ſumꝰ Cum aūt ad perfectum boni oꝑis creſcimus: ad ſpicam ꝑuenimꝰ. Cum in eiuſdem ſcilicet operis ꝑ fectione ſollicitamur: plenuꝫ fru ctum in ſpicam ꝓferimus Secun dum poteſt ꝯſiderari quantū ad tres ſtatus ſaluandoꝝ.ſ. ꝯiuga tos. viduas ⁊ virgines. Iſtaꝫ ra tionem aſſignat Ihero. in queſti onibus euangelij dicens. Trice ſimus fructus ꝑtinēt ad cōiuga tos. Nam ⁊ ipſa digitoꝝ coniun cto quaſi molli oſculo ſe comple ctens ⁊ federans maritum pingit ⁊ coniugem. Sexageſimuꝫ ad vi duas que in tribulatiōe ⁊ angu ſtia ſunt poſite. Vnde ⁊ in ſupe riori digito deprimuntur. Centeſi mus vero ꝑtinet ad virgines que ⁊ ipſa& ſiniſtra manū tranſiēs ad dexteram ⁊ circulū faciens ex primit virginitatis coronam. Tercio conſidea̓ri poteſt quantū ad triplice moduꝫ victorie. Iſtā autem ratione aſſignat Auguſ. dicens. Quidā autem ſic pugnāt cū amore mundi vt eos̓ amor mu di non vnicat. Iſti etiam habent fructum triceſimum. Alij ſic pug nant ⁊ ſic ſuꝑantur. vt ſi denuo re ſurrexerunt: nec facile deprima tur. Iſti habent ſexageſimū Alij ſic pugnant. vt ſic omnino nul la parte ꝯmoueantur Iſti habēt centeſimum. Vel poteſt dici ſecū dum. virgilium ⁊ palladiū ꝙ ter ra bona ꝑ tria cognoſcitur. Priº pe: foſſionem ⁊ repletionē Si cm̄. vnum defecerit: reproba erit. Si equata fuerit erit mediocriter bo na. ſi abundauerit: erit optima. Illi deficiunt: qui mala multa cō mittunt ⁊ pauca bona faciunt. I ſti ſunt terrā reproba Ad hebre. vi. Terra proferens ſpinas ⁊ tri bulos reproba eſt. Dicetur enim talibus danielis. v. Appenſus es in ſtatera. ⁊ inuentus es minus habens. Illi adequantur qui qn̄ tum peccauerunt: tantum deo ſa tiſfecerunt ad Roman. viij. Sicut exhibiſtis membra veſtra ſer uire immundicie ⁊ inquitati ad iniquitatem: ita nunc exhibete membra veſtrā ſeruie̓ iuſticie in ſanctificationem. Et iſtiꝫ dicetur Appenſus es in ſtatea̓ ⁊ inuentꝰ es ſatis habens. Illi ſuperabun dant. quia opera perfectionis fa ciunt ſeruātes mandata. ⁊ conſi lia domini Luce. x. Quodcunqꝫ ſu pererogaueris: ego cum rediero reddam tibi. Iſtis dicet̉. Ecce ap penſus es in ſtatera. ⁊ inuentus es multum habens. Secundo co gnoſcitur ꝑ colorem. quia ping uedim ingredo terre atteſtatur. Illi igitur ſunt bona terra: qui ſe denigrant ⁊ deſpiciunt ⁊ humili ant. Niger autem color viſum cō gregat: album iuxta ſe poſitum magis commendat ⁊ pupillam oculi illuminat. Magis enim pu pilla quando eſt nigraꝙͣ ſi eſſet alba. Sic ⁊ humilitas animaꝫ in tra ſe congregat vt ſupra ſe vel extra ſe per ſuperbiam non efflu at. Pſalmiſta. domine non eſt exaltatum cor meum ⁊cͣ. dignita ti adiūcta magis ipſam exvnat Eccleſiaſtici quarto. Quanto ma ſor es: tanto te humilia in omni bus ⁊ coram deo inuenies grati am. Bernardus Non eſt magnū in abiectione eſſe humilem. Ma gna prorſus v̓tus eſt humilitas honorata. Humilis in conſpectu dei facit animam clariorem quia quanto quis eſt vilior id eſt hu milior in conſpectu ſui: tanto eſt maior in conſpectu dei. primi. Re guꝫ. xij. Nonne cum paruulus eſ ſes in oculis tuis: caput in cribu bus iſrahel factus es. Tercio vero cognoſcitur per ſaporem. quia gleba terrā debet ip̄a aqua ſpargi. et ſi fuerit ſaporis amiari vel ſalſi: mala erit. Si dulcis: bo na Amaritudo anime eſt ira. Ia cobi. Quid ſi zelum amarum ha betis ⁊ contentiones ſunt in cordi bus veſtris. Salfugo anime eſt auaricia. Psͣ Terram fructiferā in ſalfuginē ⁊cͣ. Salſus ſaporter ram quidē ipſam ſterilem facit. Niſ autem magis animā ſterileꝫ reddit ꝙ auariciā. Tunc igit̉ eſt mala terrā anime quando vel eſt amara per iram: vel ſalſa ꝑ aua riciam. Illi autem ſunt bona ter ra: qui ſunt dulces.i. qui habent dulcia corda. Prouer. xvi. dulce do anime eſt ſanitas oſſium Q ui habent dulcia verba. Eccleſiaſti. xvj. Verbum dulce multiplicat amicos. ⁊ mitigat inimicos. Qui habent dulcia ⁊ manſueta opea̓ Eccleſiaſti. xi. Breuuis in volatilibꝰ eſt apis ⁊ imciuꝫ dulcoris habet fructus cuis. Eccleſi. iij. In māſue tudine opera tua perfice. ⁊ ſuper hominū gloriam diligeris ¶dominica in. l. ſermo primus Sſumpſit iheſus duo decim diſcipulos ſuoꝫ ⁊ ait illis. Ecce aſcēdi nius ihero ſolima. ⁊ ꝯ ſummabuntur omnia que ſcrip ta ſunt de filio hominis Tradetur enim gentibus ad illudendum ⁊ flagellandum ⁊ conſpuendum. ⁊ poſtꝙͣ flagellauerunt occident eum ⁊ tertia die reſurget. Luce. x viij. ſicut dicit Gregorius. Redē ptor noſter preuidens ex ſua paſ ſione diſcipuloꝝ animos pertur bandos. eis paſſionis ſue penaꝫ ⁊ reſurrectionis ſue gloriam. pre dixit/ vt cum eum morientem cer nerent: etiam reſurrecturum ⁊ re ſurgentem non dubitarent Et ta men xp̄i paſſioneꝫ intelligere nō poterant. Quod tribus de cauſis accidebat/ vt dicit beda. Prima ē qꝛ minis eum diligebant. ⁊ ideo mortem eius audire non poterat/ ſicut mater que diligit filium in mis tenere: non poteſt audire ver bum de eius paſſionē: ſiue ſeꝑa ratione. Secunda. qꝛ credebat eū eſſe verum deum. ⁊ ideo ſuſpicari non poterant ipſum mori poſſe. Tercia qꝛ credebant eum ꝑaboli ce loqui ſicut eis ſepe taliter loq̄ batur. duo igitur taliter diſcipu lis ſuis xpriſtus predixit.ſ. ſuam paſſionem ⁊ ſuam reſurrectionē Circa paſſionem aūt quinqꝫ po nuntur.ſ. traditio. illuſio. flagel latio conſpuitio ⁊ occiſio. Tradi Trola tur autem ille qui eſt virtus pat̓ Illaſis na. Illuditur ille qui eſt dei ſapi entiā flagellatur ille qui eſt inno centia vera(conſpuitur dei gloria occiditur vera vita. Iſta autem omſu quinqꝫ que paſſus eſt xpriſtus a iudeis quotidie patitur ab ho minibus malis. Primum nanqꝫ quod paſſus eſt xpriſtꝰ fuit tra ditio. Fuit auteꝫ traditus a inda qui cum tradidit ſalutando. am plexando. oſculando. ⁊ ſecum co medendo. Sic etiam multi in iſta quadrageſima ipſum ſalutabūt cum orationem dominicā frequē tabunt. Quotiens pater noſter d igne dicimus: totiens deum ſa lutamus. Multi etiam xpriſtum amplexabunt̉ brachio timoris. ⁊ brachio amoris. Signum autē ꝙ homo amplectitur xpriſtū bra chio timoris eſt: quādo vitat pec cata. Prouer. xxv. Per timorē do mini declinat omnis homo a ma lo. Signum ꝙ homo amplectitur xpriſtuꝫ brachio amoris eſt qͣn do facit bona opera ⁊ ſeruat dei oī potentis mandata. Ioh̓. xiiij. Si quis diligit me ſermonem meū ſeruabit. Multi etiam xpriſtum in quadrageſima oſculantur. et xpriſtus illos iuxta illud psͣ. mi ſericordia ⁊ veritas obuiauerūt ſibi iuſticia ⁊ pax oſculate ſunt. Veritas enim debet eſſe ex pāte peccatoꝝ. miſericordia ex parti dei. Si enim peccator de ſe dicit ve ritatem peccata ſua veraciter con fitendo: miſericordia dei mox ob uiat indulgendo. Similiter ex ꝑ te peccatoris debet eſſe iuſticia. ⁊ ex ꝑte dei pax. Si enim peccator de ſe facit iuſticiam ſe ꝑ penitenti am corrigendo: mox deus ipſū oſ cula turi amiciciā eum recipien do. Aulti etiam cum xpriſto cōe dunt: quando corpus xpriſti reci piunt ⁊ tn̄ ad ſimilitudinē iude lili ſic xpriſtum ſalutatū. ſic amplex atum. ſic menſe aſſociatū ꝓdito rie tradunt ad peccata redeūt. et xp̄m de corde expellunt ⁊ dyabo lum introducunt. Ffuit aūt xp̄s traditus a tribus. A iuda qui ip ſum tradidit ꝑ auariciam: vt di citur Math̓. xxvij Quid vultis mͥ dare vt ego vobis cum tradam? A iudeis qui ipſum per inuidiam tradiderunt ⁊ certam maliciam. Math̓. xxvij. Sciebat enim ꝙ ꝑ inuidiā tradiderunt eum. Apila to qui eum tradidit ad crucifigē dum ꝓpter timoreꝫ ⁊ puſillammi tatem. Nam ſicut habetur Luce. xix. cum iudei dixiſſent pilato. Si hunc dimittis non es amicus ce ſaris. Pil̓atus autem timore con cuſſus tradidit eum ad crucifigē dum. Omne enim peccatum: aut fit per cupiditatem male inflam mantem. pri. Thimot̓. ſexto. fia dix omnium malorum eſt cupidi tas. Iſti tradunt xpriſtum cuꝫ in dā proditore. Tales ſunt ſymo maci. vſurarij ⁊ auari. Aūt fit ꝑ certam maliciam. aut per frater nam gratiam perſequenteꝫ. Iſti tradunt eum cum iudeis. Tales enim ſunt inuidi ⁊ maligni: qui ſcilicet dona ſpiritus ſancti in ali is ꝑſequuntur. Aut ſit ꝑ infirmi tatem humanam aliquatenus inducentē. Iſti tradunt eum cuꝫ pilato Tales ſunt inuidi ⁊ puſiſ lanimes qui plus timent hominē mortalem qͣm ipſum deum verum Secundum eſt illuſio. Illuditur autem ⁊ irridet̉ maxime a tribus generibus hominū. Primo a du ris ⁊ obſtinatis. Prouerbioꝝ.i. Vocaui ⁊ renuiſti ⁊cͣ. Et ideo in fi ne deus eos irridebit. Vnde ſub dit. Ego quoqꝫ in interitu veſtro ridebo. Prouerbior̄. iij. Illuſores ipſe illudet. Iherominus. An pu tamus fratres/ ꝙ iocando docue runt ꝓphete. ridendo locuti ſunt a poſtoli. predicatores infantiliter cōmiuentur. Sed ioci non ſunt: vbi tormenta incidunt. Vſayaſ ſerra ſecabatur. daniel lcōnibus deuorandus exponit̉. Petrus in cruce exemplo domini ſuſpendit̉ Si iocando paſſi ſunt: credantur ⁊ iocando letari. Sed timeo ꝙ fi des noſtra potius ſit iocalis ꝙ ip ſorum. Timeo ne iocando ſalue mur. ⁊ rideat ipſe de nobis queꝫ admodum ſcriptum eſt. Qui ha bitat in celis irridebit eos ⁊ domi nus ſubſannabit eos. Secūdo ⁊ a tecidiuis. Vſidorus. Irriſor eſt ⁊ non penitens: qui adhuc agit quod penitet Cum talibus enim ludit dyabolus ſicut cattus cum mure quem aliquantulū aſcende re ꝑmittit: ſed iteruꝫ arripit ⁊ cō medit. Sic dyabolus aliquando permittit hominem penitere: ſed poſtmodum facit ipſum in pecca tum redire Prouerbio. xiiij. Stul tus illudit peccatum id eſt dyabo lus qui fuit inuentor peccati. Tercio a tepidis ⁊ ocioſis. Tre. 1 4Viderunt eam hoſtes ⁊ deriſe runt ſabbata eiꝰ. Et dicit ſabba ta in plurali. Tales etiam faciūt ſabbatum quo ad deum vacātes ab oratione. Faciunt etiam quo ad ſeipſos vacantes a vitiorum mortificatione. Faciunt inſuper quo ad ꝓximum vacātes a bona operatione. quia tales illudunt xp̄m dantes ei aquiam tepidiam ad bibendū: id eſt demones deri no. dent ſabbata eorum Notandum ꝙ xpriſtuſ quatuor modis fuit il luſus Primo in domo cayphe ſa cerdotis cum vel amine capitis vt habetur Luce. xxij. Secundo in do mo herodis indutus veſte alba. vt habetur ibidem. xi. Tercio in domo pilati cum purpura. Mat̓. xxiij Quarto a iudeis in cruce qui cius verba peruerterunt. Math̓. ea.Q xxvij. Vach qui deſtruis templū 4alice dei ⁊cͣ. Et eius fidem irridebant di centes ibidē. Si rex iſrahel eſt: deſ jja cendat nūc de cruce⁊cͣ. Hijs qua tuor modis ſacerdotes vident̉ xp̄o illudere. Primo ꝑ cayphā ꝑ ami ctu capitis cū ipſum amictū in ca pite aſſumunt?ph̓. vi. Galea ſa lutis aſſumite ⁊cͣ. Ipſi aūt nō ſer uiunt in eccīa pro celeſti retribu tione: ſed pro cupiditate terrena Scd̓o ſibi illudūt in albaveſte cū herode cū albam induunt que ſi gnat īnundiciā. Iuxta illud psͣ. Lauabis me ⁊ ſuper mueni deal babor. Ipſi aūt non ſunt mundi ſed mente ⁊ corpore impuri. Tercio cū purpura cū militibus Cum induunt caſalam purpure aꝫ que ſignificat latitudinē ⁊ fer uorem caritatis. Ipſi autē nō ha bent veſtem purpurea caritatis. ſed ſanguineam rancoris. Quar to in cruce cū iudeis qui eius ver ba peruertebant. ⁊ ipſi verba dei contemnunt: cum ſtolam que ſi gnificat gladium verbi dei indig ne aſſumunt. ad Hebre. x. Viuꝰ eſt ſermo dei ⁊ efficax. ⁊ penetra bilior omni gladio ancipiti ⁊cͣ. Et ſcutuꝫ fidei quod ſignificat ma mpulum deſpiciunt. ad Ephe. v. In omnibus ſumentes ſcutum fi dei Tercium eſt flagellatio in qͣ flagellatione ſanguis xpriſti ab omnibus membris eius exiuit. Fleuerat prius oculis: ſed modo flet cū omnibus membris Xpri ſtus auteꝫ quadrupliciter fleuit In ſua paſſione fleuit ſcilicet cor de ꝑ immenſitatem doloris. Tre. pri. O vos omnes qui tranſitis ꝑ viam ⁊cͣ. Ore lacrimoſis verbis. Math̓. xvij deus meus deus me us vt quid me dereliquiſti.? Ocu lis ꝑ lacrimarum effuſionem. ad Heb̓. v. Cum clamore valido ⁊ fu ſis lacrimis offerens ſe exauditꝰ eſt pro ſua reuerentia. Et tandem cum omnibus membris ꝑ ſang uinis emanationem quando ſci licet tam crudeliter fuit flagella tus Notandum aūt ꝙ quatuor vicibus ipſi iudei xpriſtuꝫ flagel lauerunt. Primo enim in capite ipſum arundine percutientes/ a thei viceſimoſeptimo. Secundo in facie eum velantes ⁊ percutien tes. Luce. xiij Tercio in collo euꝫ colaphis cedentes. Math̓. xxvij. Quarto in toto corpore ipſum fla gellantes. Math̓. xvFFlagellāt autem xpriſtum hodie in capite qui ꝑſequūtur eccleſie prelatos Flagellant in facie: qui contem platiuos qui ſunt pulchriorps eccleſie perturbant in ſua quiete Flagellant in collo: qui predica tores impediunt in diuino ẜmo ne. Flagellant in toto corpore: qͥ actiuos inferiores moleſtant in fu a operatione. Sed de tali flagel lo dicit Auguſtinus. Quid ſuꝑ bit impius ſi de ip̄o flagellum fa cit pater meus.? Pater flagello filium corripit ⁊ poſtca flagelluꝫ ad ignem ad comburenduꝫ mit tit Quartum eſt conſpuicio. Sig nat autem conſpuitio vilipenſio nem. Vnde ſuper illud Iob deci mōtercio. Facieꝫ meam conſpu ere non veretur dicit gloſa. ffaci em̄ conſpuere: eſt iuſtos in pre ſentia fui confutare ⁊ in eorum ꝯ tumelias verba fluxa quaſi fluē tes ſaliuas emittere. Iſta autem conſpuitio id eſt vilipenſio aliqͣ bus eſt ad ſuffocationem ⁊ per turbationem. ſicut legitur de hui viro marie ſororis moyſi prophe te qui iudeorum ſputis fuit ſuffo catus. Aliquibus vero ad correc tionē. qd̓ ſignificatū eſt dcu. xxv Ꝙ quando homo nolebat acci perevxorem: flagellis cedebat̉ fra tris ſui. Per flagella intelligitur penitentia quam pro nobis xpri ſtus accepit. Quam quidē penitē tiam cū homo acciꝑe rennuit: de us ipſum duris flagellis affligit ex quibus ille ſepe correctionem accipit. Aliquibꝰ vero eſt ad hu miliationem. ſicut legitur ꝙ dyo genes philoſophus: inuitatus aquodam rege habente turpem faciem ſed domum pulchram. in eius faciem ſpuit dicens ſe nō vi diſſe aliquid turpius in domo in quo ſpuere poſſet. Hoc autem fe cit ph̓s vt eum cognoſceret ⁊ de pulchritudine domꝰ nō ſuꝑbiret ſed de turpitudine ꝑſonc humi litatem haberet. Aliquibꝰ eſt ad illuminationē ⁊ ꝑfectioneꝫ virtu Inem ad tum. ſicut ceco nato. vt habet̉ Io tt duattum e his. ix. Tales erant apoſtoli de qͣ nat autem con bus dicitur Actu. v. Ibant apoſ nem. Vnde ſuper toli a ꝯſpectu conſilij ⁊cͣ. uintuꝫ nofituo. fademm eſt occiſio. Habuit enim xpriſtꝰ ex non vere tur didta quedam vulneraque erant occi tm conſputūr eltu ſio mortis. Primo enim fuit intā ſenta fui oontuitanit tum flagellatus in corpore ꝙ int̓ tumthas vrb̓a ſiup flagella alius exſpiraſſꝫ. deinde ca ſaluas tmtue fuit in manibus ⁊ pedibus ꝑfo pitoidiſi ratus ⁊ tandem cū eſſet iam mor tuus in latere eſt vulneratꝰ Per corpus xpriſti intelligūtur illi de eccleſia qui ad hoc ſunt infirmi ⁊ tꝑalibus dediti. Iſti occiduntur: qn̄ tꝑalia eis auferuntur. Eccleẜ. xxiiij Qui aufert in fudore panem 8 2 paupeꝝ quali qui occidit in con ſpectu patris ſui filiū. Per manꝰ intelligunt̉ actiui. Iſti occidūtur cum ſuis oꝑationibus impediun tur Prou̓. iij. Noli ꝓhibere eū qui benefacere poteſt. etiaꝫ ⁊ ſi vales bene fac. Per pedes intelliguntur ꝯtemplatiui qui ſuis orationibꝰ totam eccīam ſuſtentant. Illi eoꝫ occidunt qui orōes vt in ipſis ef fectum habeant impediūt. Sunt etiā quidā mortui in eccleſia ſicut viri ꝑfecti. Colo. iij. Mortui enim eſtis: ſed vita veſtra abſcondita eſt cū xp̄ in deo Iſtor illi occidūt qui cos turbare nō deſinunt. Se 2º X cundo ponit̉ leticia reſurrectionis gloi a vxvii cū d̓r. Et tercia die reſurgēt. Igit̉ qui eſt mortuus ꝑ peccata tercia die reſurgat. Prima dies eſt ꝯtri tio. ſecunda ꝯfeſſio. tercia ſatiſfa ctio. Vel tres dies ſunt ſicut dele ctatio. ꝯſenſus ⁊ opus. Qui gͣ nō refurgit a delcātiōe: refurgat a cō ſenſu. Et qui nō reſurgit a ꝯſenſu reſurgat ab oꝑe. Si cm̄ quartaꝫ diem a ꝯfuetudinē addiderit: re ſurgere vix valebit. Hoc ſigͥfica tu eſt in lazaro quatriduano. Ce teros quidē mortuos xp̄s reſuſci tauit ſimplici iuſſionē. iſtū auteꝫ ſuſcitauit orando. clamando ⁊ lac̓ mando. vt intelligat̉ ꝙ illi q̄ ſunt in peccatis inueterati indigēt ml̓ toꝝ orōnibꝰ. magnis cordis cla moribꝰ longis ⁊ diuturnis fleubꝰ ¶ Sermo ſecundus. Ecus quidam ſedebat ſe cus viam mendicans ⁊c vbi ſupra Ger iſtuꝫ me picū ⁊ cecu genus humanum ſig nnificatur: quod magnaꝫ incurre bāt cecitatem: ſed illuminari me ruit. Et ideo in iſto cuāgelio duo tanguntur.ſ. infirmitas. cecitas. ⁊ remedium paſſionis. ¶ Circa primum eſt notanduꝫ ꝙ quinqꝫ ſunt pctāque ſpūalem cecitatē in ducūt Grimum eſt tumor ſuper bis. Greg̓. Tumor mentis eſt ob ſtaculū veritatis. Et iſte tumor to tu in genus humanū occupauit Primo em̄ ortum habuit in celo. qn̄ lucifer ꝯtra deū nitumuit. Ido ſuꝑbia eſt nature celeſtis. ⁊ ideo viros celeſtes aliqninuadit. dei de de celo deſcendens in ꝑadiſum iuit. Et ideo primos ꝑentes inua ſit: qui ſupra ſeipſos ſe eleuaue runt ⁊ contra deum intumuerūt. Deinde de ꝑadiſo venit in mund̓ ⁊ modo per totum mundum. iſte morbus ſuꝑbie ſerpit. Suꝑbire enim dicitur quaſi ſupra alios. re Lucifer auteꝫ ſuꝑbiuit. qꝛ ſupra ſeipſum irevoluit. homines ſuper biunt. qꝛ ſupra alios ire volunt. deus autem ſuꝑbire non poteſt qꝛ ſupra alium ire non valet: cō ꝙ ſupra ſe alium non habet(Se cundum eſt puluis auaricie Aua rus enim ſemꝑ portat terram in oculis. Os. Oculos ſuos ſtatu er̄t declinare in terram. Vnde dicitur ꝙ ſunt nimnia cupiditate ceci. Et ſi cut ſuꝑbia totum genꝰ humanū occupauit: ſic ⁊ auaricia. Ihere. vi. Aminore vſqꝫ ad maiorē om nes auaricie ſtudent. Inter mmino res autem ⁊ maiores ſunt medio cres Per minores igitur intelligū tur layci. ꝑ mediocres derici. et ꝑ maiores prelati. Auaricia autē eſt a minore ad mediocres. ⁊ ad maiores. qꝛ inuenitur in laycis. Vel poteſt dici ꝙm anime domo ſunt tres familie.ſ. minores ⁊ iſte ſunt cogitationes. mediocres ⁊ iſ te ſunt intencōnes. maiores ⁊ iſte ſunt affectiones. Sunt auteꝫ qui dam quoꝝ auaricia eſt in cogita tionibus. qꝛ die ac nocte cogitae̓ nō ceſſant qualiter lucra pn̄t ac quirere ⁊ pecunias ſuas augere. Eccle. ij. Cuncti dies eius laboribꝰ plem ſūt ⁊ erumnis. In die labo rat: nec ꝑ noctem mente requieſ cit. Alij ſunt in quoꝝ intentioni bus auaricia eſt. qꝛ in omnibus que dicunt ⁊ faciunt ſemper ad fucrum. vel ad emolimentum tē porale intendunt. Prouerbioꝝ. xvij. Oculi ſtultorum in finibus terre. Oculi ſtultorum ſunt inten tiones eorum quibus ſibi ſemꝑ pretendunt temporale lucrum. lij ſūt quorum auaricia eſt maf fectibus: qui ſcilicet temporalia ardenter diligunt. ⁊ ſpiritualia pariupendunt Vnde igit̉ a imno re vſqꝫ ad mediocrem ⁊ vſqꝫ ad maiorem omnes auaricie ſtudet Sunt eteniin aliqui qui terrena tucra cogitare non deſinunt. aut in omnibus que agunt tempora lem mercedem intendunt. aut ter rena diligenter attendunt. ⁊ ſpi ritualia contemnūt. Tercium ē ignis iracundie. Psͣ. Suꝑcecidit ignis ⁊ non viderunt ſolem Ceſa rius. Sue mentis iume iracundꝰ excecat. Sicut enim vrſus excecat̉ ad peluim ardentem: ſic homo ex cecatur ad iracundiā inflamman tem. Scd̓m damaſcenum. Ira eſt ebulitio ſanguinis circa cor Ex il la ebuſitione fumoſitates aſcen dunt: que oculum mentis obnū bilāt. Catho. Ira impedit animū ne poſſit cernere verum. Quando auteꝫ vas ad ignē nimis ebullit tribus remedijs ſubuenitur Aut pvaſis ab igne depoſitioneꝫ. aut per aque frigide in fuſionem. aut noctu ꝑlignorum ſubtractionē. ſic qn̄ do quis per iram contra aliuꝫ ni mis ebullit: ille contra quē iraſci qui dicunt a faciunt in tur: aut debet ſe totaliter ab illo diuidere. Prouerbior. xx. Honor eſt homini qui ſeparat ſe a cōten tionibus. Omnes enim ſtulti miſ cent̓ rixis aut contumelij s. Aut debet verba refrigerantia aut dl̓ cia reſpondere. Prouerbioꝝ. xv. Reſponſio mollis frangit iram ⁊ ſermo durus ſuſcitat furorem. Aut ſaltem debet tacere. ⁊ ſibi in chil reſpondere. Verba autem que iracundo reſpondentur: ſunt ligna quibuſ ignis ire inflamina tur. Eccleſiaſtici. xxvij. Scd̓m lig na ſilue ſic exardeſcēt ignis. Quā do autem ligna verborum ſubtra huntur: tunc ille ignis extinguit̉ Prouerbioruꝫ. xxvi. Cum defece rint ligna extinguetur ignis. uartum eſt fetor luxurie. Hoc ſignatum eſt Thob̓. ij. vbi dicit̉ ꝙ de ſtercore yrundinum exceca tus fuit thobias. Huius autem aius immundicies eſt deſiccatīa ⁊ nullum peccatū magis exſiccat ꝙ luxuria Homo quidem habet quatuor. ſcilicet corpus. anima. famam ⁊ ſubſtantia temporaleꝫ. Eſt igitur quoddam peccatuꝫ qd̓ exſiccat corpus ſcilicet nimia tri ſticiā. Prouer. xxvij. Spiritus tri ſtis exficcat oſſa. Eſt aliud quod deſiccat amimā: ſcilicet inuidia. Naꝫ inuidia ſicut dicitur maiceſ cit rebꝰ opimiis. Eſt aliud quod deſiccat famam ſcilicet ſuperbia. Eccle. iij. Odibilis corām deo ⁊ ho minibꝰ EEſt aliud quod deſiccat terrenam ſubſtantia ſcilicet ꝓdi galitas uxuria autē deſiceat cor pus ⁊ conſunit. qꝛ facit ipſum ci to venire ad ſenectute. vel ad mor tem. prime ad Choꝝ. vj. Qui aūt fornicatur: in corpus ſuuꝫ peccat ſcilicet in corporis ſui conſumpti onem vel diminutionem laborat Conſumit animam. quia omni a bona propoſita ⁊ deſideriā annibi lat ⁊ diſpergit. pri. ad Chorn. ij. Ammalis homo non percipit ea q̄ ſunt ſpiritus dei Conſumit bo nam famā. Vnde dicit̉ de ſaloni. Eccle. xlvij Inclinaſti femora tuā mulieribus. ⁊ dediſti maculaꝫ in gloriā tua Conſumt terrena ſub ſtantiā Luce. xvi. diſſipauit ſub ſtantia viuendo luxurioſe. Quin tum eſt mimā abundātiā ⁊ craſ ſitudo terrene ſubſtantie. Operu it faciem ſuam eſſitudo. Hinc eſt ꝙ Zedechias excecatus eſt in re blatha quod interpretātur mul ta. vt habetur. iiij. Re. xxv. Quia multitudo temporalium faciunt hominem cecum. hinc eſt ꝙ ma naſſes ⁊ effraym fuerūt fratres. Effraym enim interpretat̓ fertili tas. Manaſſes auteꝫ obliuioſus qꝛ nimia fertilitas ſeculi inducit obliuionem dei. Sicut em̄ piſces ex nimia pinguedine excecantur ⁊ ſicut in anceribus oculi ꝯſuum tur ne ex multitudīe rerum inſpi ciendaꝝ ab impingtiacōne retr hant̉. Sic hoīnes ex niinia recum abundantia in anima excecant̉. Poſtꝙͣ viſum eſt de infirmitate ce citatis: vidēdum eſt de remedio paſſionis de qua paſſione in pͥn cipio euangelij fit mentio ſpecia lis. Xp̄us enim ꝯtra iſta quinqꝫ incōmoda portauit quinqꝫ reme dia.ſ. in corpus. in anima. in ſan gine. in ſpiritū humanum. ⁊ in deitatē. De corpore enim fecit em̄ plaſtrū quo tumor ſuꝑbie ſana retur. Fit autē emplaſtrum de h̓ bis medicinalibꝰ qūē incidunt̉. conterunt̉. decōquunt̉. ⁊ liquore aliquo ꝑfunduntur. Herba me dicinalis eſt caro xpriſti. qꝛ ſicut 11 dicitur Eſa. xi. Omnis caro fenu Iſta herba fuit in cruce inciſa. de inde in mortariolo crucis piſtillo paſſionis attrita. de hijs duobꝰ dicitur Yſa. xix. Vulneratus eſt ꝓpter inquitates noſtras. attri tus eſt ꝓpter ſcelera noſtra. dein de in furno crucis triplici igne fu it excocta.ſ. igne amoris. Ioh̓. xv Maiorem hac dilcōem nemo h. ⁊cͣ. Igne doloris. Treno a. Ovos omnes qui tranſitis ꝑ viam ⁊cͣ. Igne paſſionis. Psͣ. Oſſa mea ſi cut cremiū aruerūt. deinde ſāgui ne precioſo aſperſa. Yſaye. xliij. Quare rubꝝ eſt indumentū tuū. ⁊ veſtimenta tua ſicut calcātium in torculari. Iſtud eſt emplaſtꝝ factum de carne xpriſti ſic inciſa. ſic attrita. ſic ꝑfuſa. Sic ſi ſuper a poſtema ſuperbie apponat̉: opor tet iſtud ſtatim maturare. molli ficare ⁊ conſtringere. Auguſtinꝰ Ecce habes humilitatis exemplū ſuꝑbie medicamentum. dem. Que ſuperbia ſanari non poteſt: ſi humilitate filij dei non ſanat̉? Secundo de ſanguine ſuo fecit collirium quo ignis iracundie tē peratur. Nichil emm ſic odiuina ſracundiam temperare poteſt: ꝙͣ conſiderare ꝙ ſanguis domini nō ſtri iheſuxpriſti pro crucifixoribꝰ or auit Siquidem ipſe xpriſtus o rauit ſic pro eis verbis dicens Lu ce decimoter cio. Pater dimitte e is. qua neſciunt quid faciunt. Orauit lacrimis Ad hebre. v. Cū damore valido ⁊ fuſis lacrimis ſe offerens exauditus eſt pro ſua t̓ uerentia. Orauit ſanguine. Heb̓ xij. Acceſſiſtis ad ſanguinis aſꝑ ſionem melius loquētem ꝙͣ abel orauit morte. Hebre. xij. Xp̄us noui teſtamenti mediator eſt vt morte intercedente ⁊cͣ. Tante īgi tur collirium pietatis ⁊ caritatis in nobis refrigerare debet omneꝫ ignem rancoris. Quis enim de ce tero contra immicos odium tene bit: cum xpriſtus pro ſuis inimi cis lacrimis. verbis. ſanguine ⁊ morte orauit Tercio de anima fe cit vas vngentariuꝫ quo puluis auaricie expietur. In iſto em̄ va ſe tria vngenta purgatiua ꝯtinē tur. de quibꝰ dicitur Ioh̓a. Vidi mus glori eiꝰ gloriā quaſi vni geniti a patre. Ibi enim eſt gloī caꝝ ⁊ tonſtringu a a glorioſa dei miſericordi a. Ibi a hales humlita eſt gratia. ibi eſt veritas. ibi eſt bit medicamenta ſapientia. Auarus enim qui ha ut fuperbia ſanau let oculos plenos puluere auari cievadat ad iſtud vas vngenta Secundo deſ rium. ⁊ vngat oculos ſuos miſeri dliitiun cordia. gra ⁊ ſapīa. Tunc autem vngit̉ vngento miſericordie: qn̄ pithi inclinatur ad paſſionem frat̓ne miſerie. Tunc vngitur vngento gr̄e: qn̄ incipit tēpeſcere ab amo ir ihiſ re terrenoꝝ ⁊ inardeſcere in amo rem celeſtiū. Tunc vngitur vngē to ſapientie quando ſcit ſapient̓ ac quirere. ſapienter retinere ⁊ ſa pienter expendere. Quarto de ſpū ſancto humanū fecit cibuꝫ mellifluum quo craſſitudo terre na ꝯtemneretur Eccle. xxiiij. Sp̄s enim meꝰ ſuꝑ mel dulcis. ⁊ here ditas mea ſuꝑ mel ⁊ fauum Mel dulce eſt in ſuꝑficie. dulciꝰ in me dio. dulciſſimum in ꝓfundo. In xp̄o quidem triplex eſt ſubſtātia .ſ. caro que eſt ſuꝑficialis ⁊ aīma que eſt quaſi media. ⁊ deitas q̄ eſt ꝓfunda. Mel gͦ eſt dulce in fu perficie. qꝛ ſancti ex ꝯſideratione carnis xp̄i hauriunt delectatiōes ſuaues. Eſt dulciꝰ in medio. quia ex ꝯſideracōe anime hauriunt de lectationes ſuauiores. Et dulciſſi mū in ꝓfundo. qꝛ ex ꝯſideratione diuinitatis hauriunt delectacōes ſuauiſſimas. Talis em̄ dulcedo o nem dulcedinē humanā facit in ſipidā. Criẜ. Vere non hꝫ ſuꝑter ram qd̓ amat qui donū celeſte in veritate guſtauerit. Quinto de de itate fecit balſamū quo fetor lux urie pelleret̉. Eccleſi. xxiiij. Quaſi balſamū non mixtum odor meꝰ Odor autem iſtius balſami tantꝰ eſt ꝙ non tantū infirmi. non tan tu mortui. nō tantū corrupti: ſed etiā fetidi ſentire debent. Hoc ſig nificatū eſt in lazaro quatridua nō ⁊ fetido: qui ipſum odorem ſē ſit ⁊ ſtatim ipſe reuixit. Prima e nim dies eſt delectatio ⁊ tunc ani ma eſt infirma. Secūda dies eſt conſenſus. ⁊ tunc anima eſt mor tua. tercia dies eſt malum opus a tunc ipſa anima eſt cōrrupta. Quarta eſt mala conſuetudo. et tunc anima eſt fetida. Qui auteꝫ iſtum odorem non ſentit: eſt in firmo peiculoſior. mortuo inſenſi bilior. corrupto marcidior. ⁊ fetē ti abhoīabilior. ¶ Sermo tercius eiuſdem AAnis plebs vt vidit de dit laudē deo ⁊cͣ. vbi ſupͣ. Poſtꝙͣ dn̄s cecum illuīa uit: omnis plebs que ibi erat de dit laudē domino. Ex quo intelli gitur ꝙ ille eſt illuminatus qͥ lau dat deum. Et ille eſt cecus qui per verba vel ꝑ malaꝫ vitam deū blaſ pheniat. In iſtis igit̉ diebus ho mines non tm̄ deum laudant ſed etiā per ſuas vanitates blaſphe mant deū ⁊ laudant immicos dei .ſ. mundum. carnem ⁊ dyabolū. Ideo in iſto euangelio de xpriſti paſſione fit mentio vt ex ꝯſidera tione paſſionis dn̄ice hoīes ſe ab ſtineat a tanta vanitate Laudat quidē ⁊ honorant inundū exerce do diuerſos ludos. ⁊ meptas leti cias. Laudāt ⁊ honorant corpꝰ ſuum: paſcendo ipſum ꝑ diu̓ſas epulas. Laudant ⁊ honorat dy abolū ducendo diuerſas choreaſ In hijs em̄ tribꝰ vanitatibus ex pendunt hoīes dies ſuos ⁊ ido cū iſto cecō non ſunt illuīati: ſed ce citate īuoluti Primo gͦ hoīes cū de bent laudare deū: laudant mun dū ꝑ diuerſos ludos ⁊ ineptas le ticias. Lelicia em̄ mūdi eſt ſicut vinū pͥurum qd̓ cito inebriat ni ſi ſalubri triſticia tꝑetur Iuxta il lud Eccͣ. vij. Melius eſt ire ad do mū luctus ꝙͣ ad domum ꝯuiuij. Refert tulius ꝙ qn̄ aliqui ꝯſules romam redibant victores triplex ſii honor eis fiebat. Primo qꝛ omīs populꝰ eis cū leticia obuiauitSe cundo. qꝛ omnes captiui quos ce perunt eoꝝ currum vinctis mani bus ſequebātur Tercio. qꝛ victor indutus tunica Iouis in currū ſe debat: quem quatuor albi boues vſqꝫ ad capitolium deducebant iihale Ne vero ſupra ſe eleuaret̉: iſtū ho norem tripliciter temꝑabāt. Pri mo. qꝛ vnus homo ſeruilis ꝯdicō nis in currū ſedebat. vt etiā cuili bet daretur ſpes ꝑueniendi ad ta lem honorem ſi ꝓbitas mereret̉. Secūdoqꝛ ſeruus ille colaphis eū cedebat dicens. Cognoſce teipſū Tercio. qꝛ cuilibet licebat in illo die ibi ipſi inferre omnia obpro bria q̄ volebat. Si igitur pagani ſuas leticias ſic temꝑabant: ml̓ to fortius no xpriſtiam reprime re ⁊ temperare dēmus ⁊ maxime triplici de cauſa. Primo. qꝛ non competit loco. Sumus enim in ex ilio. deberemus eſſe in celo. Et id̓ nobis eſt flendum non gauden dum. Auguſtinus. In valle hu ius miſerie ſumus vbi eo magis flendum eſt quo minus flemus Psͣ. Quo cantabimus cāticū dn̄i in terrā aliena? Si viris ſanctis durum eſt in exilio cantate canti cum dei: quō de illis qui cantant canticū dyaboli.cQuia igitur ſūꝰ in exilio: ideo omnis humana le ticia debet nobis eſſe importuna. Eccle. xxij. Muſica in luctu: impor tuna narratio eſt. Secundo non ⁊ petit tempori. Tempus enim vi te preſentis eſt curſus ad mortē. gꝰ. Aliud nichil eſt tꝑs vite Au preſentis niſi curſus ad mortem. in quo nemo vel paululum ſtare. vel tardius ire ꝑmittitur. ſed om nes pari motu vrgemur. Stultus aūt ille eſt qui ad mortis ſuppli cium cum gaudio ⁊ leticia ire vel let. Tales ſimiles ſunt cigno qui quando moritur: ſuauiter cantae̓ phibetur. Tercio non ꝯpetit ſta tui. Status enim hoīs periculoſus ⁊ doloroſus eſt. Quocūqꝫ ſe vertit exuub ilus periculū ⁊ dolorem inuenit. Nam ſi ſurſum aſpicit: videt qd̓ amiſit cens. Co Si deorſum: videt infernū qui om Terao. qꝛ quitibatin nes deuoa̓re appelit. Si a ſiniſtriſ aduerſitates videt: in quibꝰ vnꝰ de mille nō euadit qui nocadit ꝑ impatientiā. Si a dextris: proſpe ritates videt: in quibus vnus de x. milibꝰnō euadit qͥ n̄ cadit ꝑ in temperanti ā. Psͣ. Cadent a late re tuo mille. Si poſt ſe aſpicit: vi det multitudinem percatoruꝫ que commiſit. Si ante ſe: videt terribi le iudicium dei in quo diſtrictam rationem eum reddere oportebit Vnde legitur in vitaſpatrum ꝙ cum quidam pater videret quen 8 T 7C T dā vane ridētem: dixit ei Redditu xx.1 ri ſumus rationē de vita nr̄a cora deo de omni tꝑe ⁊ tu rides. Secū do vani homines cum dērent lau dare deum: laudant ⁊ honorant corpus ſuum paſcendo ipſum per diuerſas epulas. Iſtud autē vi tium gule hominibus facit mag nam iacturam ⁊ deo magna iniu ri am Homini quidē triplicē iactu raꝫ facit. Prima eſt qua inducit in corpore nimiā deformitateꝫ ex eo ꝙ facit ventrem nimis tumen tem. dicitur enim venter ex eo ꝙ eſt ſicut vter vento plenus Gulo ſus igitur quanto maiorem ven trem habuerit: tanto maioreꝫ ve ficam vento plenam. ⁊ maiorem ſaccum plenum ſtercoribꝰ poſſi debit. Sicut enim veſica plena ve to acu puncta cito detumeſcit: ſic venter guloſi punctus acu febris cito per mortem euaneſcēt. Stul tus eſſet iercator ille qui auruꝫ cum labore maximo acquiſitum: in tali ciſta poneret: in qua in lu tum conuertendum putaret. Sic quoniam venter guloſi eſt ſicut ſacculus ſtercorum: ſtultus eſt ex eo. quia ea que cum magno labore acquirit in ventrem ponit. in quo in lutum fetidum conuer tendum eſſe cognoſcit. Secunda eſt quia inducit infirmitatē mul tam ⁊ aliquando mortem. Eccleẜ. xxvij. In multis eſcis erit infir mitas Ibidem Propter crapulā multi perieruūt ⁊ multi corrucēt Qui aubem abſtinens eſt adijci et vitam. Pingiua enim corpora ſunt modici ſanguinis. qui quid̓ ſanguis eſt cauſa vite. Calor qͦꝫ natura lis ſepe pre minia pingue dine ſuffocatur. ⁊ via ſpūum ad membra ſepe pre nimia pingue dine impeditur ⁊ ſic mors ſequit̉. Terciā eſt qꝛ inducit inſaturabi litatem. Prouer. viij. Ven ter im pioꝝ inſaturabilis eſt. Os. Fa mem p atient̉ vt canes. Canes e nii poſtꝙͣ deiecta deuorauerunt mox ad alia deuoranda anhelāt Sic guloſus poſtꝙͣ multa fercula deuorauerit: adhuc alia deuora re ꝯcupiſcit. Immo inſaturabili or eſt canis ꝙͣ cetere fere. qꝛ omīa ſpoliat elementa. Nam a terra greſſibilia. ab aere volatilia. ab a qua natatilia. Ihero. Tauri ml̓ ti paucoꝝ iugerum paſcuis alun tur. vna ſilua pluribꝰ elephanti bus ſufficit. homo vero in terra ⁊ in mari paſcitur. Ambroſius in li. de ieiunijs. Quid inſaturabi lius ventre humano? Hodie ſuſ cipit. cras egerit. cum impletus fuerit diſputat de ꝯtinentia. Cuꝫ digeſſerit: vale virtutibꝰ dicit. ⁊ querit luxuriā. Inter pocula pro phecia predicatur. inter ph̓oꝫ vi tia laudantur. Secundo vitiū gu ⁊ le facit deo magnā iniuriam: ex eo ꝙ guloſus ventrē ſuā deificat Phil̓. iij. Quoꝝ deus venter eſt. Ibi dicit Augꝰ. Hoc ab hoīe cō litur quod pre ceteīs ab eo ama tur. Huius rationē aſſignat hu go de ſancto victore dicens per ſi militudinē. deo venter ꝯparetur Solent enim templa dijs ꝯſtrui altaria erigi. miniſtri ad ſeruen dum ordinari. pecudes immolari thurā ꝯcremari. deo ſiquidē ven tri eſt coquina. templum altare menſa. miniſtri. coci. immolate pecudes. cocte carnes. fumus incē ſorum. odor ſapoꝝ. Iſta aūt ydo latria quodammo peior eſt: ꝙͣ y dolatria paganoꝝ. qꝛ illi adora bant aurum ⁊ argentū. guloſus autem adorat ſaccum ſtercorum Tercio vani hoīes cum dērent de um laudare: laudant dyabolum diuerſas ducendo choreas Quod valde fatuum eſt ꝓpter quatuor rōes. Primo. qꝛ tales choree mu di: ſepeducunt ad choreas infer ni. Scd̓o fatuum eſt qꝛ priuantu choreis celi. Tercio fatuū eſt qꝛ ce dunt in iniuriā dei. Quarto fatuū eſt. qꝛ iſte choree ſunt arma dya boli. Primo dico ꝙ fatuum eſt choreas mundi ducereqꝫ ſepe du cunt ad choreas inferni. In infer nō enim ſunt multe ꝓceſſiones peccatoꝝa. ꝯgregationes ſuperbo rum. auaroꝝ ⁊ luxurioſorum ⁊c. qui ſemꝑ caticum lugubre deca tabunt. Zach̓. xij. Planget fer ra.ſ. infernalis. familie. ⁊ familie ſeorſum. Cantabunt autem vna cantilenam ſex verſus lugubres continentem. dicent enime in quia deum offendi. Vemichi. qꝛ dyabolo ꝯſenſi. Ve michi. qꝛ na tus fui. Ve michi qꝛ male torq̄or Vemichi. qꝛ mori non valeo Ve nichi. qꝛ nunꝙͣ inde liberabor. Ad iſtas em̄ choreas infernales ſepe ꝑducuntur. Iob. xxxi Tenet timpanum ⁊ cithara. ⁊ gaudent ad ſonitum orgam. ducunt eniꝫ in bonis dies ſuos ⁊ in puncto ad inferna deſcendunt. Huius autē ſignum eſt. qꝛ iſte choree tendūt ad ſiniſtram. Prouer. iiij. Vias que a dextris ſunt nouit dominꝰ puerſe autē ſunt que a ſiniſtris ſunt. Secundo fatuum eſt. qꝛ pri uat̉ choreis celi. Ibi em̄ ſunt cho ree ſanctoruꝫ deo iubi lantium in ymnis. Qui paſcitur in lilia ſcep tus choreis virginū. Iſtis choreis Primo. extia celi priuant̉: qui choreis mundi di: leꝝe ducunt. ile ſociantur. Vnde refert grego. in dyalo. de quadam puella nobi ri. ded̓ fatuumū liromana que cū iocis ⁊ cantile tociscrli Teruiit dunt in iniutiā dibe nis eſſet dedita: beata virgo cum multis ſpecioſis puellis albis in eſt qꝛ iſte ehu: li dutis veſtibus ſibi apparuit ⁊ cū Pinoli illa puella tam decoe̓ ꝓceſſioni ſe ſociare vellet: ꝓhibuit beata vir go dicens ꝙ donec ſic eſſet vaga ⁊vana: eſſet ꝓceſſioni illi ſociari indigna. Precepit gͦ ei vt a iocis ⁊ leuitatibꝰ ſe abſtineret ⁊ abſcō deret. ⁊ ſic. xxx. die ad illam ꝓceſ ſionem veniret Que cunctis mira tibus ſubito mutata fuit. ⁊ ſic. x xx. die beato fine quicūit. Tercō fatuum eſt eo ꝙ cedunt in iniuri am dei Tum. qꝛ pactum in baptiſ 8 6 767 mo initum ⁊ factum frangunt quo abrenunciare dyabolo ⁊ po pis eꝰ ꝓmiſer̄t Tū qꝛ maiorē ꝯtē ptum ꝯmittunt ꝙ ſi operi ſeruili incumberent. Augꝰ. Melius eſt in diebus dominicis arare ⁊ fode re ꝙͣ choreas ducere. Tum. qꝛ feſ tā ſanctoꝝ ſuis vanitatibus pollu unt. Magnam enim iniuriam d fecerunt mundi vanitates. quia ꝓphetam ſuum cariſſimum: ſcili cet iohannem baptiſtam occide runt. Iniuria enim que fit in ſan ctis redundat in deum. Lu. x. Qui vos audit me audit. ⁊ qui vos ſꝑ nit me ſpernit Quaxto fatuū eſt ex eo ꝙ iſte choree ſunt arma dy Nō 4. rachorca aboli. Tribus enim modis facit liō daccid pac.j dyabolus homines ad peccatum corruere. ſcilicet modo ꝑ collo qui um. modo ꝑ ꝯfactum ⁊ modo per viſum. In choreis autem omnia iſta concurrunt. Nam ibi ſuntv ba lubrica. ⁊ modulationes can tuum. Ibi eſt fixa viſio facierum Ibi eſt factus manuum ignitaꝝ Et ideo ex tali vicinitate ⁊ appro pinquatione. modo ꝑ colloquiū modo per contactum. modo per vi ſum ignis luxurie ſemper accendi tur ⁊ mala concupiſcentia inflam matur; Et quantumcunqꝫ ſit ho mo fortis ⁊ durus ſicut ferrum l̓ ſit naturaliter frigidꝰ ſicut lapis vel candidus tanꝙͣ murus: non tamen confidet de ſua fortitudine nec confidet de ſua frigiditate. ne qꝫ de ſi a claritate. Sicut eteniin fercum in igne poſitum molleſcit Sic homines fortes in ſuo ꝓpoſito ignis ꝯcupiſcentie molleſcere fa cit Iſta quidā religioſi non ꝯſide rant: quiduꝫ in ſuis eccleſijs mu lieꝝ audiunt ꝯfeſſiones: cum tā tummō ad perfectam ꝯfeſſionem ⁊ integram pm̄am i iungendo: ipſas dērent ꝯſtanter excitare: ex trā qualitatē ꝯfeſſionis cū ipſis frequēter colloquunt̉ ⁊ ſic aliqn̄ quantūcunqꝫ firmi ⁊ duri molleſ cunt ⁊ titubant. Iheroꝰ. Ferreas mentes libido domat. E xꝯcuſſio ne duoꝝ lapidum frigidoꝝ igniſ excutitur. Sic etiā ex nimia fami liaritate virorum ⁊ mulieꝝ licꝫ in principio videant̉ frigidi per ma lam ꝯcupiſcentiā inflammantur Quiſ frigidior eē poterat ꝙͣ qui in extremis laborabat. De quo dic̄ .v l.j. greg̓. in dya. ꝙ quedā mulier cū facie ſibi appropinquaret: vt ſci ret an adhuc ſpiraret: ille voce qͣ potuit exclamauit Rccede mulier recede. tolle paleā. adhuc viget igniculꝰ Murus etiā dealbatus ꝙ uis ex candela non ꝯburat̉: tn̄ de nigrat̉. Sic etiā ꝙͣuis aliqui non ꝯburant̉ ex mala ꝯcupiſcētia: tn̄ ex minia familiaritate denigrant̉ infamia vel aliquo modo in ꝯſcīa quā non hn̄t ad deū ſincerā. Ihe ro. Crede in: non p̄t cum deo toto corde ambulare; qui feminaꝝ ac ceſſibus cōpulat̉. ¶ doīninica quadrageſime. Sermo primus Vctus eſt ih̓s indeſer tū a ſpū vt temptaret̉ cͣMath̓. iiij Sciebat dyabolꝰ ꝑ ſcripturas ⁊ ꝓphetas dei filiū in mundū eſſe ventuꝝ ⁊ hūani generis ſibi dn̄ um ablatuꝝ. Audiens aūt ſcd̓m Criẜ in xp̄i ntītate angelū paſto ribꝰ nunciantē. angeloꝝ ml̓titu dine iubilantē. Ioh̓em digito de niranteꝫ. patrem in baptiſmo teſ tificantē. ſpm̄ ſanctū in ſpē colum be dn̄dentem. ⁊ nunc etiā. xl. die bus ⁊ noctibus ieiunantē: eum eſſe filiū dei ſuſpicatus eſt G pꝰ modū videns eū eſurire dei filium ipſuꝫ eſſe dubitauit. Non em̄ cre debat dei filiū poſſe eſurie̓ Volēs gͣ experiri vtꝝ eſſet dei filius vel purus hō. ⁊ ſciēs qꝛ primū hoīeꝫ tribꝰ telis ꝓſtrauit: cogitauit eiſ dē telis iſtum aggredi. ⁊ ſi vīcere nō poterit: filius dei eſſe videbit̉. Nā ſic̄ d̓t orig̓. in omē. dyabolus primum hoīe in intribꝰ peccatis temptauit ⁊ vicit. de gula. cū de fructu ligni vetiti ipſū manduca re ſuaſit. De vana gloria cū dicit. Eritis ſicut dij. Et de auaricia cum d̓t. ſcientes bonū ⁊ maluꝫ. Sicut em̄ auaricia ē immoderatus appe titus pecunie. ſic etiā eſt īmodera tus appetitus ſcīe. Sodē mō xp̄m tēptauit primū de gula. d. Si fili us dei es: dit vt lapides iſti acͣ. Cogitauit enim intra ſe dicens. Si lapides in panem ꝯuertere po terit: filius dei erit/ ſi autem non poterit: purus homo apparebit. Sed xpriſtus reſponſū ſcd̓m glo ſam taliter tꝑauit ꝙ ipſum filiū dei eſſe non cognouit cū ait. Nō in ſolo pane viuit homo ⁊cͣ. Acſi dicat ſcd̓m gloſā cū homo ex du plici ſb̓a cōſtat.ſ. ex anima tam ꝙͣ ſuperiori ⁊ corꝑe tanꝙͣ inferio ri. ⁊ cibus anime ſit verbū dei. ⁊ cibus corꝑalis ſit panis ⁊ tu ſua des michi tantū de cibo ſubſtanti e inferioris: patet ꝙ tua ſuaſio ſit temptatio. Sed qꝛ xp̄m dyabolꝰ vincere non potuit: cogitabat a pud ſe dicens Homo iſte ſanctꝰ eſſe videtur. Sancti enim viri ⁊ ſi non vnicunt̉ de motu gule: ſepe tamen vincuntur d̓ aliquo motu ꝝeſſeti vane glorie/ ⁊ ideo ipſum aſſum pſit ⁊ ſupra pminaculum templi ſtatuit. Nec fuit mirum ẜm gre ſi ꝑmiſit ſe aſſumi: qui ꝑmiſit ſe filius dit crucifigi. Ꝙ enim permiſit ſe aſ Imnoniſ ſumi non fuit infirmitatis: ſꝫ pa Imum nem in tuiſ tientie. In dyabolo non fuit vir tus ſed ſuꝑbia el illa aſſump tio poteſt intelligi deductio. dicit enim alia glo. ꝙ veri ſimile ē dya bolum in humana ſpē apparuiſſe ſed tn̄ xpriſtus ſic egit vt a nemi ne videretur. Erat aūt pinnaculū locus emines vbi erat cathedra doctoꝝ. ⁊ ideo ẜm gloſā putauit dyabolus xp̄m in ſede doctoꝝ po ſitum inam gloria poſſe extolli. H 8 5 vbi multoſ fecea̓t eleuari. dixit au tem ei. Si filius dei es mitte te deor ſum. Hoc ideo dixit vt ex tali pre cipitatione ⁊ nulla leſione ſecuta; iactantiā incurreret. vel vt ex h dyabolus ſuam potentiā cognoſ ceret. Sed xpriſtus ſic tꝑauit rn̄ ſum vt eum relinqueret dubitan tem dicens Non temptabis dn̄m deum tuum. Vt dicit glo. Sugͥge rebat vt aliquo ſigno explorarꝫ quantū apud deum poſſet. Sꝫ ne mō debet temptare deum: qn̄ ha bet ex humana racōne quid faci at. Non autem poterat aliter de pinnaculo deſcendere ꝙͣ per iactā tiam ſe precipitare. Poſtꝙͣ auteꝫ deficit humana ratio: ꝯmendet ſe deo non temptando: ſed deuote confidendo Verunitamen poſtꝙͣ nec ꝑ primā: nec ꝑ ſecundā tem ptatione eū cogno ſcere potuit tn̄ ſiuit ad terciā vt ſaltē poſſet cum de auaricia. ſuꝑare. duxit eū ſuꝑ montē excelſum valde ⁊ on̄t ei oī aregna mundi. Non aūt on̄t ea ad oculos eius adducendo. vel vi ſum eius ampliando vel ea q̄ neſ ciebat ei indicando ſed dicit̉ on̄ diſſe tribus modis ẜm Criẜ. On̄ dit ac ſi aliquiſ in loco excelſo po ſitus manum extēderet dicens Ec ce ab illa ꝑte eytalia. ab illa gre cia ⁊ affrica ⁊cͣ. Vel ẜm rabanū on̄t. qꝛ vanitatē mūdane pompe qua ipſe dyabolus diligebat. ꝙ ſpecioſa ſit ⁊ delcābilis demōſtra uit. ⁊ vt ad amandū illam ipſū dediiceret. vel ſcd̓m gloſam oſtē dit quomō regnabat in munda nis ꝑ diuerſa vitia In quibuſdā ꝑ luxuriam. in quibuſdā per ſuꝑ biam. in quibuſdā ꝑ auariciam vt exemplo multitudinis poſſet ad ꝯſentiendū facilius inclinari Cum autē omnia regnā mundi ⁊ gloriā oſtendiſſet: dixit ei. hec oīa dabo tibi ⁊cͣ. Luce. iiij. Omīa michi tradita ſunt. ⁊ cui volo do. Ideo plane mētitus eſt. quia dei ſunt oīa. ⁊ ipſe tribuit vniuerſa Et qꝛ illud ꝯtinebat iniuriam cre atoris qui ſolus debet adorari. I deo reppulit dyabolū dicens. Va de ſathana ⁊cͣ. Et vade ad infer nū qui ꝑatus eſt tibi ⁊ āgelis tu is Ex hijs patet ꝙ dyabolus in tē ptando incipit a minimis. ⁊ ꝓce dit ad maiora. Minima tempta tio videbat̉ temptare de pane in magna fame. Maior fuit de vana gloria maxima de ydolatria. Hͨ ſignificatū eſt Iob a. vbi dicitur ꝙ a planta pedis vſqꝫ ad verticeꝫ non eſt in eo ſanitas Dyabolus enī incipit a planta pedis ⁊ a mi nimis peccatis. ⁊ ꝓcedit vſqꝫ ad verticeꝫ.i. ꝯſenſum rōnis Supra dicte aūt temptationes facte ſūt in xp̄o tantū exterius ⁊ non inteī̓ us vt ait Greg̓. in omel̓. Tribus modis oritur temptatio ⁊ fuge ſtione. delectatione ⁊ cōſenſu. Et nos cū per fuggeſtioneꝫ tempta mur plerumqꝫ in delectationem ⁊ conſenſū labimur. Xp̄s gͦ ꝑ fug geſtionē temptari potuit: ſed eiꝰ mentem delectatio peccati nō mo inordit. Atqꝫ ideo oīs temptatio dyabolica foris non intus fuit. Notandū autē ꝙ ſupradictas tē ptationes xp̄s tripliciter vicit.ſ. ſapienter rn̄dendo fortiter reſiſtē do ⁊ principijs obuiando Sapie ter g̓ reſpondit cū tria teſtimonia ſcripture allegaſſet. ſicut ſcriptū eſt ⁊cͣ. primi. Re. xviij. in victori a quam dauid habuit de golia. vt dicit gloſa. Dauid interfecit goliam tribus lapidibus de tor rente; id eſt xpriſtus dyabolū tri I ulipt ulbu bus teſtimonijs de lege Petiea̓t dyabolus vt xpriſtus lapides in panes conuerteret. Sed xpriſtꝰ econuerſo panes ſacre ſcripture conuertit in lapides quos cōtra dyabolū ꝓiecit. ⁊ eum ꝓſtrauit. Exemplo gͦ xpriſti iniurias nr̄as demus vincere per ſapīam vel pa ciam ⁊ non ꝑ potentiā vel vindi ctā. Ille vincit ꝑ ſapīam: qui ſcit iniurianti ſapienter rn̄dere Sap. v. Melior eſt ſapīa ꝙͣ vires. ⁊ vir prudens ꝙͣ fortis. Prou̓. xvi. Rn̄ de ſtulto iuxta ſtulticiaꝫ ſuam.ſ. ſapienter ne ſibi ſapiens videat̉ Ille vincit per pacīaꝫ. qui ſcit diſ ſimulare ⁊ iram ſuā reſtringere. Prouer. xxxvij Melior eſt virpa tiens ꝙ vir fortis ⁊ qui dominat̉ animo ſuo dominatore vrbium. Eiuſdem.xxvi. Ne reſpondeas ſtulto iuxta ſtulticiā ſuam ſcilicꝫ impacienter/ ne efficiaris ei ſil̓is Ille vincit ꝑ potentiam; qui non attendit ad iuſticiam: ſed ad po tentiam ꝑquam iniuſte oppͥmit innocentem. Sapi. ij. Sit autē for titudo noſtra lex iuſticie ⁊cͣ. Qd̓ enim infirmum eſt inutile reperit̓ Ille autē vincit per vindictā: qui oſtendit iram ſua. Et talis pottuſ vincitur ꝙ vnicat. vt legitur de a lexandro qui licet erat victor orb̓ ferraꝝtamen a tribus ꝑmiſit ſe vinci.ſ. a ꝯcupīſcentia/ a violenti a a ab ira Et ꝙͣuis ab iniurijs ꝓ prijs pacientem eſſe ſit laudabi le: in iniurijs tamē dei eſt vitupe rabile. Vnde ſuper illud Vade ſa thana dicit. Criẜ. Exemplo xpriſ ti diſcamus equanmiter nr̄as in iurias ſuſtinere. dei autē iniurias nec vſqꝫ ad audituꝫ ſufferre. qm̄ in ꝓprijs iniurijs eſſe quemꝙͣ pa tientē laudabile eſt Iniurias āt dei diſſimulare minis eſt impiuꝫ Scd̓ xp̄s vicit temptationes for ⁊ titer reſiſtendo. Sic ⁊ nos fortiter ma nor reſiſtere demus. Nā ſcd̓m Greg. dyabolus cū ei reſiſtit̓ eſt debilis vt formica cū vero eius ſuggeſtio recipit̉ eſt fortis vt leo. Iacō. iiij. Reſiſtite dyabolo ⁊ fugiet a vob̓ dyabolus em̄ d̓r a dya qd̓ eſt dii o. ⁊ bolus. qꝛ de hoīne vult facere duos bolos.ſ. corpus ⁊ animā de liorādo. Et bene dicit. fugiet a vo bis. In quibuſdā aūt dyabolus nō exit: ſed ibi reqͥeſcit ⁊ dormit. .ſ. auaris. ſuꝑbis ⁊ luxurioẜ. Iob x.§b̓ vmbra dormit. ecce vmbra 4C3 auai̓cie. in ſecreto calami. ecce va nitas ſuꝑbie. Suꝑbus enim licꝫ videat̉ plenus exterius: interius tn̄ eſt vacuus. In locis humen tibꝰ. ecce turpitudo luxurie. Ab a liquibꝰ tn̄ exit ſed non recedit. ſꝫ ibidē ꝓpere expectat ſicut ab illis qui ſepe patiuntur recidiuum: ad quos ſe ſcit cito reuerſurū. Luce. xi Reuertar in domū meam vnde exiui. Ab aliquibꝰ vero exit ⁊ re dit: ſꝫ non fugit: immo lento paſ ſu incedit. ſicut a tepidis: quos non plene deſerit. Ab aliquibꝰ ve ro exit. fugit ⁊ recedit. ſicut a ꝑfe ctis viris ī ſcuto fidei. malleo ſpei lorica iuſticie. ⁊ gladio verbi dei muniti fortiter ei reſiſtunt ⁊ ipſū in fugam ꝯuertunt. Psͣ. Perſe quarimmicos meos. Tercio xpriſtus vnicit temptationibus eius in ſuis principijs obuiando Nam mox vt dyabolus ei tempta tiones inferebat: eas repellebat. Sic ⁊ homo quando ſentit malas ſug geſtiones: mox eas in ſuo ini cio debet repellere: nullum locum in animo eis dare. ad Epheẜ. pri. Nolite locum dare dyabolo. Ioh̓ Lubricus eſt antiquus ſerpens. niſi in capite feneatur: totus ſta tim illabitur. Serpens em̄ infer nalis habet caput fug̓geſtione. habet corpꝰ. ꝯſenſum. ⁊ habet caudam ⁊ conſummationē oꝑis Vbi autem poīt caput ſuggeſti om̄s: ſtatim ponit corpus cōſen ſus. atqꝫ caudam operis. Ideo in ſuo capite eſt conferendus In aliquibus auteꝫ eſt iſte ſerpens quantū ad caput. corpus. ⁊ cau dā. qui.ſ. malas hn̄t cogitatiōes. conſenſus ⁊ opera. Aliqui in iſta quadrageſima dimittunt mala opera: ſed tn̄ poſt paſcha ad ea redire intendunt. Iſti amputant ſerpenti caudā: ſed tn̄ viuit adhͦ in eoꝝ cordibus quantuꝫ ad ca put ⁊ corpus quantum ad fug geſtione ⁊ conſenſum Aliqui pec ⁊ catū deſerunt quatum ad ꝯſenſū ⁊ opus. Et iſti amputant ſerpēti corpus ⁊ cauda. viuit tn̄ adhuc in capite ꝑ malam fug̓geſtionē. Rn̄ aūt fuggeſtioni reſiſtit̉: tunc caput amputat̉ ⁊ tunc nocere nō poteſt nec quantū ad caudā idē opus malū nec quantū ad corpꝰ ꝙ ꝯſenſum. nec quantū ad caput ⁊ ſuggeſtionē. qꝛ totus cōtritus eſt. Ideo dicitur gen̄. iij. Ipſa ꝯte ret caput tuū ⁊ fug̓geſtionē tuā que d̓r caput. non tm̄ qꝛ eſt prin cipiū peccati: ſed etiā dicit̉ caput a capiendo. qꝛ dyabolus ꝑ ſuam fuggeſtionē om̄a capit Et tu niſi diaberis calcaneo eꝰ.i. morti eiuſ dr̄ aūt calcaneū a calcando ꝑ qd̓ intelligit̉ mors beatoꝝ qui terrea calcarūt. Vel d̓r a callo qͣ eſt du ricies pedum per quam intelligit̉ mors maloꝝ qui fuerunt duri in pctīs dyabolus em̄ in fine infidi at̄ malis vt eos capiat. ⁊ bonis ſi forte aliquod ius in cis inueniat ¶ Sermo ſecundus eiuſdem. Vctus eſt ih̓s in deſertū a ſpū⁊cͣ vbi. sͣ In pn̄ti eu angelio qͣuior ſpūs expͥ munt̉.ſ. diuinus. humanꝰ: ange licus ⁊ malignꝰ. Sp̄s enim diui nus xp̄m in deſertuꝫ deduxit. ſpi ritus humanꝰ eum efurire fecit. malignus eū temptauit. ⁊ ange ſinmu licus ei miniſtrauit Primus igit̉ piſuſtum ſpūs a. diuinus xp̄m in deſertu de ijuipiti duxit Vnde d̓r. ductus eſt ih̓s ⁊cͣ Eodem mō iſte ſpūs nos in deſer tū deducit: dum nos pͥmaꝫ nncho are facit. Iſtud deſertū ſigͥficatur ꝑ illud deſertuꝫ in qd̓ deus filios iſrahel deduxit. In quo quidē deſ to hūerunt quedā aſpera.ſ. itine ris fatigationē ⁊ quedā ſuauia.ſ. manne refectionē. Sic ⁊ ſerui dei exeūtes de egipto peccati: dn̄t ve nire in deſertu pnīe ſalutaris. in qͣ exterius hēbunt aſpecitatē interi us vero hn̄t diuine ꝯſolationis ſuauitatē. Primo gͣ debent habe̓ aſperā pnīam ex eo ꝙ talis p̄mīa melius curat pctā ſicut on̄t Criẜ ſuꝑ math̓. triplici ex medici hu mores corruptos curantis. Excmn̄ plo agricole radices vitioſas era dicātis. Exempl̓o artificis nodos lapidū precidentis. dicit enim ꝙ aſꝑa medicina humores corrup tos meliꝰ euacuat. Raſtrū ferre um radices vitioſas melius era dicat̉. ferꝝ durum nodos lapidū melius reſecat Octōr enim aliqn̄ eſt plenus humoribus corruptiſ laxurie. Psͣ. Putruerūt ⁊ corrū p̄ te ſunt cicatrices mee. Aliqn̄ ha bet malas radices auai̓cie. ⁊ Thi mo. vj. Radix omnium maloꝝ ē cupiditas Aliqn̄ habet nodos tu mentis ſuꝑbie. Iob. xv. Quid tu met ꝯtra deum ſpūs tuus? Sed ꝯ tra iſta tria vitia ſūt tria remedi q. Primum eſt. carnis mortificati o. ſecunda eſt oīm terrenoꝝ deſpe ctio. tercia eſt mortis meditatio. y primū eſt carnis morti dico gͦ ficatio que eſt tanꝙͣ medicina a mara purgans ⁊ euacuas om̄s humores corruptos luxurie. Ecc̄. xi. alicia vmus hore obliuionē facit luxurie maxime. Malicia at vocatur ibi pena que videtur con traria ⁊ mala. De hac medicina amara dicitur lſa. xx. Amara ē rit potio bibentis illam. Secund̓ eſt oīm terrenoꝝ deſpectio. que e tanꝙͣ raſtrū ferreum euellens ra dices malaꝝ cupiditatum. Qui ei vult cupiditate abſcindere ⁊ diui tias retinere: cum raſtro de palea hoc videtur facere. Sed qui ex to to eas abijcit ferreum raſtrū ap ponit. Iſtum modū docebat dn̄s Math̓. xix. Si vis ꝑfectus eſſe va dea vende omīa que habes. ⁊ da pauperibꝰ. Terciū eſt mortis me ditatio. ⁊ iſtud eſt tanꝙͣ malleꝰ foruis ⁊ ferrcus: precidens oēꝫ tu 2i morē ſuꝑbie. Fferreū enim a feriē tici lrſcut dovel a firmitate nomen habet. ¶Aors gͦ dicitur ferrea. ſiue qꝛ om 5 nia vitia ferit ⁊ domat. Eccle. viij. Memorare nouiſſima tua. ⁊ met̉ num nō peccabis. Siue qꝛ eſt du ra ⁊ inflexibilis. ⁊ qͥa nulli ꝑcit. Psͣ. Ruis eſt hō qui viuit ⁊ nō vi debit morteꝫ. ⁊ Ruiius em̄ ſerui dei hn̄t exterius pmīe aſꝑitatem: in terius tn̄ in iſto deſertō pnīe reci piūt diuine ꝯſolacōis ⁊ allocucō nis ſuauitatē. Ozeē. ij. duca eū in ſolitudinē ⁊ ibi loquar ad cor eꝰ Hoc ſignatū eſt vt dictum eſt in filijs iſ rl̓ qui licet in deſerto hūe runt dolore ⁊ laborem duriſſimū: habuerunt tū ibi manna dulciſ ſimū. ipſum tamen manna non potuerūt recipere filij iſrahel. pri mo donec exier̄t de egipto. Scd̓o donec deficeret eis farina egipti. Primo nō potuerunt filij iſrahel manna recipere donec exirent de egipto. Per egiptum autem q̄ te nebra interpretat̉ intelligitur aī ma que per peccatum tenebroſa ſit ⁊ nigra. Qui igitur vult recipe re manna dulcedinis interne: exe at de peccati tenebroſitate. Vnde ſuꝑ illud Osͣ. Qui dat iumentis eſcam ipſorum. dicit gloſa. ꝙ qͣ diu pulli coruorū habēt plumas albas: a parentibus relinquunt̉ ⁊ tamen rore celi paſcuntur Quā do aūt nigreſcunt: tunc corui eos paſcunt Sic etiam corui inferna les paſcunt animas: qn̄ ſunt ni gredine peccati infecte. deus aūt animam paſcit ꝙͣdiu eſt mundi cia ⁊ puritate candida. Scd̓ nō pōſſunt aliqui manna in deſexto penitentie acciꝑe niſi accipiāt fa rina egipti que eſt delectatio ⁊ cō ſenſus peccati. Tales enim erant illi de quibus dicitur Numeri. xi. Qui flagrabant deſiderio carniū j. carnalitatū: in quoꝝ mentibꝰ ſepe venerūt porri. cepe ⁊ allia ⁊cͣ. Porri aūt dicuntur a porrigendo. eo ꝙ porriguntur ⁊ longe exten dunt̉. Cepe autem dicuntur a ce phas ⁊ caput. Allia dicuntur qͣſi olita ab olendo. Per porros ſignͣ tur auaricia que longe extendit̉. Iuxta illud Iheremie. vi. Omnes a maiori vſqꝫ ad mminorē auaricie ſtudent. Per cepe intelligit̉ ſuper bia que eſt caput ⁊ origo omniſ. peccati. Ectleb. x. Inicium omnis peccati eſt ſuꝑbia. Per allia vero intelligitur huxula que eſt fetida Eccleẜ. ix. Omnis mulier que eſt fornicaria quaſi ſtercus in via cō culcabitur. Illi vero volunt redire in egiptum vt comed ant porros. cepe ⁊ allia qui adhuc mundum. diligentes diuitias appetunt. ho nores anbiunt. ⁊ carnalitatibꝰ delectant̉. Tercio non poteſt qͥs iſtud manna celeſte in deſerto pe nitentie reciꝑe niſi tranſeat mae̓. egiptiā. niſi abijciat turbatiōes. ⁊ fluctuationes animi. Hinc eſt ꝙ homo faciem ſuam in aqua ſpe culari non poteſt. aut quando aqͣ eſt inquiota. aut quando homo ſe non inclinat. Sic etiam anima illa deum ꝯtemplari nan pot. vel quando eſt plena turbatione vel quando agitatur inquictudine vel qn̄ ſe non incuruat ꝑ humili tatem. Iſta tria tangunt̉ Yſaye lxiiij ſcd̓m aliam tranſlationem. Suꝑ quem requieſcet ſpiritꝰ me us: niſi ſuꝑ humilem ⁊ quietū. ⁊ trementē ſermones meos? Nar humilitas facit incuruationeꝫ in anima. quies facit tranquillatio nem. timor adducit purificaōōeꝫ Iuxta illud Ecclea. Timor domini expellit peccatum. Secundus ſyi ritus eſt ſpūs humanꝰ qui xp̄riſ tum fecit efurire. Notandum ꝙ xp̄s quatuor vicibus eſuriuit. V na namqꝫ vice eſuriuit ⁊ non ha buit quod comederet niſi lapides ſicut hic. Per lapides emin intel liguntur hoīes qui non poſſunt ad penitentia frangi. ſicut hoīes frigidi: qui non poſſunt ignē di uini amoris inflāmari. hoīes ficci c aridi: qui non pn̄t rore diuine gr̄e humectari. Tales enim non pn̄t a xpō: ſed a dyabolo in corpo rari. Ipſe enim cū ſit lapideus la pides ſibi incorꝑat. Iob. xiiij Cor eius indurabit̉ quaſi lapisae. A lia vice efuriuit. ⁊ nō habuit qd̓ comederet niſi folia ficus. ſicut py de ficulnea. vt habetur Math̓. xx. vi Et ſicut xp̄s non comedit lapi des ⁊ corda dura: ita ncc folia a. verba. Arbor quidē ꝓducit gem mas. folia ⁊ fructus Folia ſūt bo verba. geme ſūt bone cogitacōes. ſtores autem ſunt bone volūtates Fcuctus autē ſunt bone operacio nes. Sic igitur homo non paſcit̉: nec de folijs nec d̓ geminis nec de floribus: ſed de fructibus. ſic nec deus paſcitur de bonis verbis. nec de bonis cogitationibꝰ. ſi non eſt aliud. nec de bonis voluntatibus quādo opere non impletur. Sꝫ de bonis fructibꝰ ⁊. de bonis operibꝰ. Cāti. ij. Fructus eiꝰ dulcis gut̓tu ri meo. Tertia vice eſuriuit.ſ. in cruicea tūc ſibi dabatur fel acetuꝫ ⁊ abſintheū. Tali cibo eū paſcūt qui opea̓ de genere bonoꝝ in mor tali pctō fatiunt. Cū em̄ tres ſunt ptes ſatiſfactionis.ſ. elemoſine. oracōnes ⁊ ieiunia. elemoſina fa cta ī penitētia eſt quaſi mel. facta autē in peccato mortali ē quaſi fel Oracōnes facte in pmīa ſūt tanꝙͣ vinū optimū. facte aūt ī peccato dii qui no mortali ſunt tanꝙͣ acetū Ieuinia facta in pmīa ſūt tanꝙͣ balſamū caribi: qui nonpis Facta vero in pctō mortali ſūt tā pehumcdaa. Ia. ꝙͣ abſintheū Hec autē intelligen citar p̄ileda daſūt ꝯꝑatiue. Plus em̄ valent ſe erimuiſi elemoſine oracōnes ⁊ ieiunia vni bintupiti us diei facta in pm̄īa ꝙͣcentū āno rū ī mortali pctō exhibita. Quar a tluriult. iij tavice xp̄us eſuriuit ⁊ eſurit quo prptiett tidie noſtrā ꝯuerſationē ⁊ ſalutē vthale Criſoſto. Sicut ꝯcupiſcibile ē no bis comede̓; ſic xp̄ ē ſaluare Iſtū cibū xp̄us in tantum deſiderat ꝙ etiā oſtiatī ipſū mēdicat. Apoca iij. Ego ſto ad oſtium ⁊ pulſo. Si quis mihi aperuerit ianuā intra bo ad illū ⁊ cenabo cum illo ⁊ ipſe 4C3 mecū i. ponemꝰ ad ſtatū ſiue ad ſimbolū. In iſta cena debet pecca tor penitēs ponere tres partes ex ꝑte ſua.ſ. contritionē: confeſſionē ⁊ ſatiſfactioneꝫ. deꝰ autem ponit tres alias ex ꝑte ſui.ſ. remiſſionē culpe. collationē gratie: ⁊ promiſ ſionē glorie. Sed quedā ſunt de natua̓ ioculatoꝝ qui ſemꝑ volūt comedere de alieno ⁊ nūqͣ de ſuo. qꝛ vellent ꝙ deꝰ pctā ſuā dimitte ret eis ⁊ gratiā ꝯferret ⁊ gloriam exhiberet. Ipſi vero nec volūt ꝯtri tionē hr̄e nec ꝯfeſſionē facere nec ſatiſfactionē impendere. ¶ Tertiꝰ ſpūs ē ſpūs malignꝰ qͣ xp̄m tēp tauit Voluit aūt xp̄us tēptari tri bꝰ de cauſis. Primo videlicet vt te ptatis ꝯſolationē daret. Secūdo vt de pugna ſpūali certos nos redderet. Tertio vt tēptatis ⁊ tri bulatis meliꝰ ꝯꝑati ⁊ miſereri ſci ret. Primo xp̄us voluit tēptari vt temptatis ꝯſolacōnē daret. Fuit aūt ſtatī tēptatꝰ qn̄ fuit baptiſa tꝰ. qn̄ a pr̄e filiꝰ fuit appellatꝰ qn̄ .ſ. ſpūſſanctꝰ in ſpetie colūbe ſuper euꝫ inanſit. qn̄ quadraginta die bꝰ ⁊ noctibꝰ ieiunauit vt daretur intelligi ꝙ ſi aliqͥs tēptat̉ ꝓpt̓ hoc nō ē minꝰ a pctō mūdatꝰ: nō eſt minꝰ filiatione dignꝰ. nō ē minꝰ ſpūſācto plenꝰ. nō ē minꝰ celo di gnꝰ. nō eſt minꝰ in ſua pmīa acce ptꝰ. Secūdo voluit xp̄s tēptari vt de pugna ſpūali nos c̓tos redoe̓t Peiculū eī ē hoſtē iuxͣ ſe hr̄e a hͦ ignorare. Iheroni. Tūc maxime impugnaris qn̄ repugnat te ho ſtis ⁊ neſcis. Poſſumꝰ aūt de hoc eē certi tripliciter. Primo ꝑ ſcrip pture aſſercōne. Iob. vij. Militia eſt vita hominis ſuꝑ terrā. Ep̄ h̓. vj. Nō ē nobis colluctacio aduer ſus carne ⁊ ſanguinē ⁊cͣ. Secūdo ꝑ dn̄i temptacōne: qꝛ ſi temptatꝰ fuerit dn̄s: temptabitur ⁊ ſeruꝰ. Ioh̓. xiij. Nō eſt ſeruꝰ maior dn̄o ſuo. Tertio ꝓpter tēptatoꝝ freq̄n̄ tem appariconē. Nā beato Marti nō apparuit ī forma cruēte beſtie. Sācto anthonio in ſpē paruuli in gerrimi viſus fuit. Quidā etiā ſā cto pr̄i in ſpē medici ſe mōſtrͣuit fcrens diuerſas āpullas: ⁊ dixit Si quis noluerit de vna: ꝓpina bo ſibi de alia. Tercō voluit xp̄us tē ptari vt tēptatis ⁊ tribulatis me liꝰ cōꝑati ⁊ miſereri ſciret. Nemo em̄moueri poteſt ad ꝯpaſſioneꝫ ⁊ miſericordiaꝫ aliorū niſi cogno ſcat miſeriā Que quidē pōt cogno ſci aūt audiendo aut vidēdo aut experiendo. Si enim audio ꝙͣ paſ ſio yliata ſit maxima pena. iaꝫ il lud ſcio ꝑ auditū. Si autē videro aliquā dictā paſſionem patientē ⁊ in magna agoniā conſiſtere ſe horribiliter agitae̓. queruloſis vo cibꝰ cōclamare. ſcio illud ꝑ viſū Si vero illam paſſionē in corpore meo patior. ſicut illud ꝑ experiē tiam. Et illa cognicō eſt certior ꝙͣ due predicte. Humanū enim ge nus olim multas temptationes ⁊ miſerias patiebatur. Et ideo ad deum clamabat ⁊ totum celū cla moribus ⁊ gemitibus implebat Et tunc eius miſerias quodāmo do ſciuit per auditum. Exodi ſecū do. Ingemiſcentes filij iſrahel vo ciferati ſūt: et aſcendit clamor eo rum ad dominum ⁊ gemitum eo rum audiuit. Et eorum clamoribꝫ excitatꝰ de celo deſcendit: ⁊ trigin tatribus annis nobiſcum maſit ⁊ ſic noſtrͣs miſei̓as vidit. Et ita illud quod prius ſciebat per au dituꝫ. poſtea ſciuit per viſum. Exo di decimotertio. Vidi afflictionē populi mei ⁊ clamoreꝫ eorum au diui ⁊ deſcendi liberate euꝫ de ma nibus egipti oꝝ. Tandē noſtras temptationes ⁊ miſerias ſciuit ꝑ experientiā: quia eas ī ſe aſſump ſit. Ad hebreo. quarto Non habe mus pontificem qui non poſſit cō pati infirmitatibus noſtris. tem ptatum autem per omnia ⁊ ceteā Aſſumpſit autem paupertarem. temptationem. triſtiliam. dolorē ⁊ mortem. vt ſic nobis fieret ſimi lis ⁊ noſtras miſerias meliꝰ cogͦ noſceret: et nobis miſereri meliꝰ ſciret. Ad hebreo. ſecundo. debu it per omnia fratribꝰ aſſimulari vt miſericors fieret. Ibidem. In eo em̄ in quo paſſus eſt chriſtꝰ ⁊ temptatus potens eſt ⁊ eis qui temptantur auxiliari. Quartus ſpiritus eſt ſpiritus an gelicus qui chriſto miniſtrauit Dicūtur autē angeli triprice cibū mīſtraſſe Primo cibū materiale qui conſiſtit in corꝑali refectōne quem xp̄o eſuriēti miniſtraſſe cre duntur quem etiā helie miniſtra bant. vt habetur. iij. Reg̓. xix. Se cundo cibū ſpiritualem qui conſi ſtit ī puritatis delectatione. Si em̄ chriſtꝰ paſcitur ⁊ delectatur ī pu ritate hominū Iuxta illud Canti. ij. Ꝙ paſcitur int̓ lilia multo for tius in puritate angeloꝝ. Tertio cibū celeſteꝫ qui cōſiſtit in dei lau dacōnē. Iuxta illud psͣ. Nūquid māducabo carnes tauroꝝ aūt ſā guinem hircoꝝ potabo. Immola deo ſacrifitiū laudis. Iſtū cibum angeli deo ſemꝑ miniſtrant. Iob xxxviij. Vbi eras cum me lauda rent aſtra matutina ⁊ iubilarent omnes filij deic. ¶ Sequitur ſermo tertiꝰ eiuſdē Tcum ieiunaſſet. xl. die bꝰ ⁊ qͣdragnita noctibꝰ Ac. vbi ſupͣ. In iſto euan enptadonem iut gelio ſit mētio de tribꝰ.ſ. de xpo is ⁊ maam vt fiemut uināte de dÿabolo tēptante/ ⁊ an lis ⁊ noſtras mnle gelo miniſtrāte Chriſtꝰ enim. xl. noſaru et mobuan diebꝰ ⁊. xl. noctibꝰ jeiunauit. Ie iuniū em̄ qͣdrageſimale approba ſaxi Idhebra tū fuerat ꝑ legē moyſayca ⁊ ꝑ le gē ꝓpheticā ⁊ xp̄us ipſū approba uit ꝑ legeꝫ euangelicaꝫ Moyſes em̄ legiſlator ⁊ helyas eximiꝰ pro phetaꝝ in iſto nuero ieiunauer̄t ido iſti duo ſolū in trāſfiguratio ne ſibi apparuerūt. Chriſtꝰ auteꝫ noluit plus ieiunare ꝙͣ illi. Ideo ACI ne deꝰ a dyabolo putaret̉: nec ini nus ꝙͣ illi ne purꝰ hō videretur Et qꝛ ẜm Greḡ. Omnis xp̄i actio no ſtra ē inſtructio. Iō ⁊ nos inſtrui mur vt exēplo xp̄i etiā in iſto nu mexo ieiunemus de quo ieiunio nob̓ tria ſūt vidēda Primo de nō mero ieiunij. Secundo de differen tia ⁊ ſpetie ieiunij Tertia de effica tia ⁊ vtilitate ieiuiiij Circa primū notandū ꝙ iſtud ieiuniū īnu̓ero quadragenario obſeruamꝰ mul tiplici racōne quaꝝ vna ſumit̉ ex ꝑte xp̄i Alie aūt a parte nrā Pri mia. quidē ſumit̉ ex ꝑte xp̄i. Chri ſtꝰ em̄ iſtū nūeꝝ qͣdragenarium multipliciter ꝯſecrauit ſua ꝯcepti one. qꝛ quadraginta ſeptimanis fuit in virginis vtero. Sua p̄dica tione. qͥa. xl. menſibꝰ p̄dicauit in mūdo. Sua ieiunij obſeruacōne. qꝛ qͣdraginta diebꝰ ieiunauit in deſerto Sua paſſione. qꝛ. xl. horis iacuit in ſepuīchro Sua etiam re ſurrectōne. qꝛ. xl. diebꝰ poſt reſur rectionē ſua fuit cum diſcipul̓ in mūdo. Alie aūt racōnes ſumūtur a ꝑte nrā. Nos em̄ ſeruie̓ debemꝰ deo de corꝑe noſtro. de ama nrā ⁊ de cꝑibꝰ nr̄is. Sꝫ qꝛ de hijs negli lvj gēter deo ſeruimꝰ. Iō ꝑ hūc nu̓e rū ieiunijs ſatiſfacere ſibi debemꝰ Primo nāqꝫ ꝑ hūc nueꝝẜuimꝰ deo de corꝑe nr̄o. Iſtā racōne aſſi gnat Greg̓. in omel̓. dicēs. In h morli corꝑe ex qͣtuor elemētis ſb̓ ſiſtimꝰ ꝑ cuiꝰ voluptateꝫ p̄ceptis dm̄cis ꝯtraimꝰ q̄ ꝑ decaloguꝫ ſūt accepta. Qui ergo per deſideria de calogi mādata contempſimꝰ dig nu̓m eſt vt eandē carnem quater detiēs affligamus. Secūdo ꝑ hūc numeꝝ ſeruimꝰ deo de amiina nrā Nā in anima noſtra ſūt virtutes ſcilicet tres theologice ⁊ quatuor cardinales: per quas deū trinum ⁊ vnū cognoſcere ⁊ amae̓ debemꝰ Quaternarius auteꝫ pter quatu or tempoa̓ anni vitam preſentem deſignat. Quia igit̉ in noſtro ſep venario anime: deo ⁊ trinitati ī to ta vitā noſtra nō ſeruimꝰ. iō dig nū eſt vt in hoc q̄dragenario nu mero ieiunemus. Tertio ꝑ hūc numeꝝ deo ſeruimꝰ de tempoe̓ nō ſtro. Iſtā racōne aſſignat Greḡ. dicens Aprima dn̄īica. xl. vſqꝫ ad paſcha ſex ebdomade veniūt q̄rū dies. xlij. ſunt. Ex quibꝰ dum ſex dies dn̄icales in abſtinentia ſub trahūtur. .xxxvi. in abſtinētia re nianent̉: dum vero ꝑ trecentos ⁊ lxvi. dies ānus ducitur tūc anni noſtri decimā deo damꝰ. Quarto ꝑ hūc numeꝝ deo ẜuimꝰ de operi pꝰ noſtris Oꝑa em̄ noſtra dn̄teˢ ſe circa obẜuationē decem māda toꝝ: ⁊ ꝯtemplatione qͣtuor euan gelioꝝ Iſtā racōne aſſignat Gre go. dicēs. Cur in abſtinētia qͣdra genariꝰ nū̓erꝰ cuſtoditur niſi qͥa virtꝰ decalogi ꝑ qͣtuor libros euā gelij adimpletur? ¶ Secūdo vidē dum eſt de differētiā ⁊ ſpē ieiunij: q̄ quidē ſunt ml̓a.ſ. a vitijs ⁊ pec catis. yſa. lviij. Nōne hoc eſt ma gis ieiunium qd̓ elegi dicit dn̄s. diſſolue colligacōnes impietatiſ ſolue faſciculos deprimentes ⁊c. Quot em̄ habet homo genea̓ pec catorū: tot habet diuerſitates fa ſciculoꝝ que mentē deprimūt. Iō ſubditur. Solue faſciculos depri mentes. Peccata em̄ corda in di uerſas partes frangūt ⁊ in ſerui tutē redigunt. Iō dicitur. dimitte eos qui ꝯfracti ſuūt liberos Paꝝ igitur ꝓdeſt homīni abſtīere a ci bis niſi ip̄e abſtineat a peccatis. Ihero. Tūc preclara eſt apud do minum abſtinentia corporis cuꝫ anima ieiunat a vitijs Quid pro deſt corpus attenuare abſtinen tia cum animꝰ tumeſcit ſuꝑbia Vſidorꝰ. Qui a cibis abſtinenta male etiā agunt demones imitan tur: quibꝰ eſca ſemper abeſt ⁊ cul pa ſēper adeſt. Secunda abſtinē tia eſt ab hijs que ſunt occaſio mali.ſ. a laſciuia ſēſuū. de hoc ſic dicit Bernardꝰ in ſermone. xl. Si ſola gula peccauit: ſola gula ieiu net. Si autem peccauerunt cetera membra: ieiunent ⁊ ip̄a. ieiunet oculus a curioſis aſpectibus Iemi net auris a fabulis ⁊ rumoribuˢ Ieiunet lingua a d̓tractōe a mur muracōne Ieiunet manus ama lis operibꝰ. Ieiunet mens a ma lis conceptibus ⁊ avitijs ⁊ pecca tis ⁊ a propria voluntate. Tertia abſtinentia eſt ab hijs queha bent ſpetiem mali. Vnde dicitur prima ad Theſſalonicenẜ qͣnto. Ab omni ſpē mala abſtinere vos Et hoc maxime ꝓpter ſcandalum proximoꝝ. Spetiem mali habent verba ſcurrilia ſepe dicere. ⁊ īmū ditias nominare. Lingua em̄ he braica ſcd̓m yſidoꝝ fuit prima et erit vltima. Et dicit rabimoyſes ꝙ in illa lingua nullū vocabuluꝫ eſt ad nominādū aliquod inho neſtū. Ex quo tria notabilia eliti untur VVnū eſt vocabula turpitu dinū nō fuerunt ab inſtitucione diuina: ſed inuentione humana Secundū eſt ꝙ in ultū diſplicent v̓ verba ſcurrilia quādo ea impo nere noluit in lingua quā homi in ꝯcreauit Tertiū ē ꝙ ille linguā celeſtē habet qui ſe a talibus ſer uat immunē. Quartā abſtinen tia eſt ab hijs que ſūt ſimul ⁊ ſpe ties mali ⁊ occaſio mali ſicut eſt per adi vanus ornatus ⁊ ſuſpecta famili iniſta aritas mulieꝝ ⁊ iuuenū. Vanuſ em̄ ornatus habet ſpētiē mali. qͥa diat hemaroꝰ mſem videtur ꝙ tales mulieres nō ſunt qllapeecamtſa pudice ſed laſciue. Et eſt occaſio net Si autem pran mali. qꝛ ſepe multos incautos de membra: itumnent in cipiūt. Suſpecta em̄ familiaritas oculus acutiaſis. mulieꝝ ⁊ habet ſpētieꝫ mali ⁊ eſt et auuꝫ a fabulia an occaſiomali Bern̄. Cum mulieri bꝰ conſiſtere ⁊ ſe immunē ꝯſerua re maiꝰ ē ꝙͣ mortuū ſuſcitare. Qd̓ minꝰ eſt nō potes ⁊ qd̓ maiꝰ ē vis qd̓ credam tibiRiunta abſtinen tia eſt ab hijs que licita ſūt. Lici tū quidē eſt ad vxoreꝫ accedere. de bitu re petere. aliquas conſolacio nes accipere venacōni vacare: ſed 9V tamen quadrageſimali tēpore de bemꝰ a talibꝰ abſtinere. de p̄mo dicit Ambroſiꝰ. Nullꝰ quidē in qͣ drageſima vxori ſue ate octauas paſche iūgatur. Auguſtinꝰ in ſer mone de qͣdrageſima. Eſtōte hijs diebꝰ ⁊ crebriꝰ ieiunantes ⁊ lar gius pauꝑibus erogantes ⁊ vo biſmetipſis intendentes ⁊ a cōui gali cōpula abſtinētes. De ſecū do dicit. Greḡ. expones illud yſa ie. ſviij Ecce in die ieiunij veſtri in uenitur volūtas veſtra. ⁊ omnes debitores vros repetitis. Neqꝫ em̄ qui cū debitore ſuo hoc qd̓ debet repetit ⁊ ibi qd̓ ſibi iuſte ꝯpetit in terdicat. De tertio dicit ꝓpheta. Rennuit ꝯſolari anima mea ⁊ ce tera. Bern̄. delicata ē diuina con ſolatio ⁊ non datur admittētibꝫ alienā. De quarto dicit Ambro. An illum ieiunae̓ putas qͥ primo diluculo nō ad eccleſiā vigilat: ſꝫ furgens ſarcinulas cōgregat re. thia diſponit canes producit. ſa tus ſiluasqꝫ ꝑluſtrat. Sexta ab ſtinentia eſt a cibo ⁊ a potū. De qͣ ſic dicit beatꝰ Ambroſiꝰ. Moneo ⁊ conteſtor ꝙ nullus veſtrum in ſi forte infans ⁊ infirmus ſit vſqꝫ dominicam reſurrectionis niſi do minicis diebꝰ ante nonam man ducae̓ vel bibere preſumat. Augu ſtinꝰ. Alijs diebꝰ ieiunare aut re mediū aut premiuꝫ eſt. In. .xl. nō ieiunare peccatum eſt. Alio tēꝑe qui ieiun at accipit indulgentiā In qͣdrageſima aūt qui pota nō ieiunat: accipiet ſiue ſētiet penā. Tales qui ieiunare contemniunt in futuro fame ⁊ ſiti defitient. yſa lxvi. Ette ſerui mei comedēt ⁊ voſ eſuriētis. Ecce ſerui mei bibent: ⁊. vos ſitietis ⁊cͣ. Verum eſt tam ē ꝙ ꝓ vino habebunt fel dracōnuꝫ ⁊ venenuꝫ ſerpentū. Deut̓. xxxiij. Fel dracōnū vinū eoꝝ ⁊ venenū aſpidū inſanabile Pro pane ha bebunt ignitum calculum Prou̓. xx. Suauis eſt homini panis in e dacij ⁊ poſt os eiꝰ implebitur cal culo ⁊cͣ. Talis panis non poterit maſticari: qꝛ durus eſt vt lapis. Necpoterit portari vel tolerari: qꝛ ignitꝰ eſt. nec ab ore reijci potei̓t quia oris impletiuꝰ eſt. Pro petu lantia habebunt ſempiternuꝫ īte ritum. Psͣ. Aors depaſcet eos ⁊cͣ ¶ Tertio videndū eſt de vtilitate ieiunij que triplex ē Prima qꝛ ꝑ hoc deus reconciliatur homini. Se cunda ē quia ꝑ hoc homo ad pa tri ā celeſtem reducitur. ¶ Tertia ē quia per hoc dÿabolū ſuperamus Dico ꝙ prima vtilitas ieiunij eſt. qꝛ ꝑ hoc deus homini reconciliat̉ Huiꝰ exemplū habemꝰ Ione. iij. ī niniuitis vbi dicitur ꝙ homines ⁊ iumenta. boues ⁊ pecora nō gu ſtent quicꝙͣ. Vbi dicit Ambro. Quale ē hoc. chriſtianū noōn face re quod pecudes fecerūt niſi ꝙ ſto lidior eſt pecude qui indicto ſibi a ſacerdote ieiunio nō ieiunat. De cus quidem deuitat periculum. ca uet precipitium. tu autem nō vis ieiunādo periculum declinare qd̓ cernis. deſperationis genus eſt tunc manducare cum ieiunare de beret: tunc gaudere ⁊ ridere cum de beret plorare. ¶ Secunda vtilitas eſt quia per hot homo ad celeſteꝫ patriam reducitur Vnde Iheroni mꝰ cōtra iouinianū. Rnͣidiū adā in paradiſo ieiunauit: in paradi ſo ſtetit Hinc oſtenditur per ieiu nium nos poſſe reuerti ad para diſum: a quō per ſaturitatē ſumꝰ eiecti. Greg̓. in omel̓. A paradiſi gaudijs per culpam cecidimus: ad hoc per abſtinentiam t̓ſurga mus ¶ Tertia vtilitas eſt qꝛ p h dyabolū ſuperamꝰ dyabolꝰ enim eſt ſerpens: eſt canis: ⁊ ē lupus Sicut em̄ ſcd̓m ambroſiū. Sputū hominis ieiuni ſerpentē interficit ſic dyaboluꝫ ieiunium occidit. Et ſicut etiam piſcis natat ī fluuio ⁊ moritur in ficcō Sic dyabolꝰ dele ctatur in aquis delitiaruꝫ ⁊ natat ī fluuio voluptatis. moritur autē in ſiccō abſtinentiarū. Et ſicut fa mes expellit lupum de ſilua: ſic ie iunium expellit dyaboluꝫ a corde EEt ſicutaqua buliēs fugat canē de cogna; ſic oracō feruens ⁊ ieiu mum expellit dyabolū de anima. Vnde dicitur Mathei. ix. Hoc ge nus demonum nō eijcitur niſiin ieiunio ⁊ oracōe ¶ Secundomi euā gelio fit mentio de dyabolo tēptā te. diſtinguit Augꝰ ſupra Pſal. qui habitat ī adiutorio altiſſimi qͣtuor genera temptacōnū. Vna x. cx. Cj xpe̓toꝰ . egocio yabalade ⁊ vēbyas gͣu n..cP.cō S. eſt leuis ⁊ occulta que notat̉ cuꝫ dicitur. Non timebis a timoe̓ rio cturno. Alia leuis ⁊ aꝑta cum ſb̓ dit̉. A ſagitta volante in die. Ter tia grauis ⁊ occulta cū dicitur. A ruina ⁊ demonio meridianō Pri mo voluit dyabolꝰ temptare xp̄m temptacōne leui ⁊ aꝑta. Cū dixit dic vt lapides iſti panes fiant. Iſta temptacō fuit leuīs qꝛ de pa ne. ⁊ aꝑta ex eo ꝙ de pane ⁊ cibo ſpūali nullā mentionē fatiebat. Temptacōne leuī ⁊ occulta qͣndo ſtatuit eū ſupra pinnaculū tēpli. Tūc em̄ d̓ aliquo motu vane glo rie ipſū temptare voluit. ⁊ ideo fu it tēptatio leuis. ⁊ tn̄ ꝑ hoc ſuam poteſtateꝫ cognoſcere intēdebat. iō fuit occulta Tertio tēptacōne graui ⁊ occulta qn̄ eū temptauit de auaritia. Tal̓ em̄ temptacō fu uit tuan. it grauis qꝛ de graui pctō. Et fuit xin ficco di. occulta qͥa aliud pretedebat ⁊ ali ut in a quis dilia ud intendebat. Pretendebat em̄ ſuam ſublimationē. Sed intende bat eius deiectionē Quartō de tē iroo abſtinen ptatione graui ⁊ manifeſta qͣndo medteplit hupumt eū temptauit de ydolatria dicēs. Hec omnia tibi dabo ſi cadēs īter raꝫ adoraueris me ¶ Tercō muiſto euāgelio ſit mentio de angel̓ mi niſtrantibꝰ. Hoc aūt tripliciter poteſt intelligi ẜm tres naturas: que ſūt in xp̄o. vel de adoracōe vel de ꝯgratulatione/ vel tꝑali ſubuē tione. Nā miniſtrabāt a ſupplici ter adorabant ⁊ hoc reſpectu d̓imi tatis. Vel miniſtrabāt a. pugnā 47 8 ti congaudebāt. ⁊ hoc reſpectu ani me que ſic pugnabat ⁊ vincebat Vel miniſtrabāt ⁊ ſibi eſurienti in materi ali cibo ſubueniebāt: ⁊ hoc reſpectu carnis. Sic em̄ olim āgeli helic miniſtrauerūt. vt ha betur. iij. Reg̓. xix. Sed tn̄ helie mi niſtrauerūt ad ſuum quadrage nariū perfitiendum Chriſto vero miniſtrauerūt poſt ſuum quadrͣ genarium celebratū. ¶ dominica ſecunda quadrage ſime ſermo primus. ( 51 Greſſus Hus ſeceſſit in ꝑtes tyri⁊ ſydonis Et ecce mulier chana nea a finibꝰ illiꝰ egreſ ſa. Math̓. xx. ⁊cͣ pn̄s noſter ih̓s xp̄us multos viros ad pm̄aꝫ ad duxerat. multos in ſuis pelicioni bꝰ exaudierat: multos in amīa ⁊ ī corꝑe curauerat. Et iō ne mulie res a ſuis bn̄fitijs viderent̉ exclu ſe iſtā muliereꝫ chananeā ad pe intentiā adduxit. Vn̄ cātat eccīs Qui chananea ⁊ publicanū voca ſti ad penitentiātipſaꝫ in ſua peti tione exaudiuit. eiuſqꝫ filiā ī ani ma ⁊ ī corꝑe ſanauit vt ꝑ hoc da ret̉ ītelligi ꝙ ſuꝰ aduētꝰ nō tm̄ fu it ꝓpt̓ ſalutē viroꝝ. ſꝫ etiā mulierū In iſto aūt toto euāgelio d̓ qͣnqꝫ ꝑſonis fit mētio. Primo de xp̄o ī qͦ erat magna miſeracō. Secūdo de muliere chananea in qͣ ea̓t in ſtās poſtulacō. Tercō de filia eiꝰ ī qͣ erat magna vexacō. Quarto de byabolo in quo ea̓t magna ⁊ ma litioſa oppreſſio. Quinto de diſci pulis xp̄i in quibꝰ ea̓t magna cō nū paſſio. ¶ Primo enim ſit mētio de xp̄o in qͦ ea̓t magna miſeracō. Iō dixit ei mulier chananea Miſere re mei dn̄e fili dauid. Cnͣius euꝫ ſciret potentē ſapientē ⁊ iuſtū nō In recurrebat ad eiꝰ potentiā. nō ad eiꝰ ſapientia. nō ad eiꝰ iuſtici am ſꝫ ad eius miſericordiā. qꝛ ſcie bat ipſū ad miſericordiā ꝓmptū Ad quā quidē ꝓmptitudineꝫ ⁊ in quantū deꝰ ⁊ inquantū hō habet Vn̄ iſta vtrāaqꝫ miſericordiā poīt ⁊ quā etiā hēt inquantū deꝰ cū di cit. Miſerere mei dn̄e. Et quā hēt inquantū hō ſb̓dit fili dauid In quantū ē ipſe deꝰ cauſat̉ mīa a tri bꝰ in eo.ſ. primo a natura d̓ina. De mial̓ dei Secūdo a ꝯſuetudine lōgā. Tercō ab eiꝰ oīpotētia. Primo dico ꝙ ī xp̄o inquantū ē deꝰ cauſat̉ mīa a naturā d̓ina. Vn̄ ē illud. Deꝰ cui ꝓpriū eſt miſerei̓ ⁊ ꝑcere ⁊cͣ. Sicut em̄ ignis habet caloreꝫ: ſic deꝰ na turalit̓ habet pietateꝫ mīam ⁊ bo nitatē. Vn̄ dicit gloſa. Io. ij. deꝰ a natura miſericors e. ꝑatꝰ ſalua re ꝑ grām ⁊ clementia quos non pōt ſaluare ꝑ iuſtitiā. Secūdo cau ſat̉ a ꝯſuetudine longa. qꝛ a prin cipio mūdi vſqꝫ in finem nō ceſſa bit nec ceſſauit miſereri. p̄s Inet̉ nū mīa eiꝰ. Idē. Aut in fine niaꝫ ſuaꝫ abſcidet. Quaſi dicat. Nō. Et qꝛ longā ꝯſuetudo vertit̉ in neceſſi tate ſicut dicimꝰ de amico qͣ cōſue uit ſēꝑ eē libea̓lis. iſte neſcitet fa cere aliter. Sic deo miſereri verſum ē quodamo in neceſſitateꝫ incom mutabilis volūtatis Tercō cauſa tur in eo iniſericordia ab oīpoten tia. Ex eo em̄ ꝙ deꝰ omnipotēs eſt miſericors inuenit̉. Quāto em̄ qͥs eſt magnaminior tanto ad mīaꝫ ꝓmor inuenitur. Ambro. Procul eſt magnanimis cupiditas vlcō nis Rn̄to em̄ quis ē infirmior tan to ad vīdictam ꝓnior Vn̄ mulier magis appelit vīdictā ꝙͣ virꝰuia igit̉ deꝰ ē tam magnanimus ⁊ po tes id̓ tardꝰ ē ad vindictā ⁊ ꝓmor ad veniā. Sap. x. Miſereris omni um dn̄e: ⁊ nihil odiſti eoꝝ que fe ciſti. Et iterū. Miſereris oīm dn̄e: qꝛ oīa potes. Oracō. deꝰ qui oīpo tentiā tuā ꝑcendo maxime ⁊ miſe rādo manifeſtas. Inquantuꝫ atē hō ⁊ filiꝰ dauid habet ꝓmptitudi ue miſerendi a tribꝰ. Primo ab vnctione interna Secundo aꝓge nie ꝓpria. Tertio ab exꝑientia. Primo dico ꝙ xp̄us inquātū hō hēt ꝓmptitudinē miſerendi ⁊ cau ſat̉ ab eo mīā ab vnctione int̓na Osͣ. Vnxit te deꝰ deꝰ tuus oleo leti cie ꝑ ꝯſortibꝰ tuis Sicut em̄ res ri gidā ex vnctione efficit̉ māſueta ſic deꝰ qui priꝰ erat durꝰ factꝰ ē ex tali vnctionē māfuetꝰ Vſa. xlvi. Spus dn̄i ſuꝑ me eo ꝙ vnxejt me Secūdo cauſatur ī xp̄o mīa aꝓge me ꝓpria quia fuit d̓ ſtirpe dauid qui fuit homo magne miſerico die ⁊ māſuetudinis. pͥ. Mach. ij. dauid in ſua miſei̓cordia ꝯſecutꝰ eſt fidē regni in ſecula. Tercō cau ſat̉ in xp̄o mīa ab experiētia qꝛ ex ſeipō didicit alijs miſereri. Ecci. xx xi. Ex teip̄o intellige: q̄ ſunt ꝓximi tui Ad heb̓. ij. didicit ex hijs que paſſus ē obedientiā. ¶ Secundo ſit mentio de muliere chananea in qͣ fuit inſtans poſtulacō. Peti uit autē iſta chananea multipli citer. Primo ſapiēter. Secūdo in ſtant̉. Tercō hūiliter. Quarto de ſiderater. Primo quideꝫ iſta muli er chananea petiuit ſapīēter: pe tēdo.ſ. qd̓ ſibi erat neceſſariū ⁊ do gratū. Nō em̄ petiuit diuitias licꝫ onibꝰ a iudeis eēt expoliata. nec vindictaꝫ immicoꝝ. licet de terra ſua eēt expulſa: nec libertatē. licꝫ cum ceteris chananeis in ſeruitu tem a iudeis eēt ſubiugata. Sꝫ pe hēafi cijt d̓monis expulſionē. a quo fi nē miſerendi a tribꝰ lia ſua tenebatur obſeſſa. Sꝫ ſūt xi interna multe mulieres que paꝝ curant de demonis expulſione. Aultum autē de habēdis diuitijs. de vindi candis iniurijs ⁊ de noͣbilitate ge dine miuu neris. Secūdo pecijt inſtāter qꝛ ſe ſat ab jia abyituātꝰ perepulſa nō deſtitit. ⁊ ido qd̓ pe tiuit obtinuit. Criẜ. Vide quāta ē inſtantia oracōnis. qꝛ qd̓ apoſto li nō obtinuerunt ipſa obtinuit Neceſſaria quippe ē in orationē ī ſtantia ⁊ ꝑſeuerātia. Sicut patet̉ ꝑexemplū mulieris vidue. Luce viij deꝰ aūt differt dare aliqͣndo triplicid̓ cā. Primo vt deſidei̓a fer uentiꝰ augeant̓ vt habita cariuſ poſſideantur ⁊ vt poſſeſſa cautiꝰ cuſtodiātur. Greḡ. Sācta deſidela creſcūt dilacōne. ſi autē dilacōne defitiūt deſideria non fuerūt. Si ā t aliqn̄ dat tardiꝰ: ꝯmendat dona lx nō negat. diu deſiderata dultius obtinētur: cito aūt data vileſcūt. Augꝰ. Seruat aūt tibi deꝰ qd̓ nō cito vult dae̓ vt tu diſcas magna haliter deſiderare. Tertio petijt hūiliter. Intantū em̄ hūiliauit ſe ꝙ nō ſo lū canē ſed catulū ſe noīauit. Iuxͣ illud. Nā ⁊ catelli ⁊cͣ. Psͣ Reſpexit in oraconē hūiliū. Hūilitas autē oracōni ꝯiūcta tria boͣ facit. Vnū eſt ꝙ ipſā in celū adducit. Secun dū eſt ꝙ ipſaꝫ appropinqͣre vſqꝫ ad deū facit. Tertiū ē qꝛ donec cō pleat illud qd̓ poſtulat nō r̓cedit Iſta tria notant̉. Eccle. .xxxv. Oo hūiliātis ſe celos penetrat. Ecce pͥ mū. Et donec appropinquet nō cō ſolabit̉. Ecce ſecundū. Et nō diſre det donec reſpitiat altiſſimꝰ. Ecce tertiū. Petn̄t deſiderant̉ qd̓ nō ta deſiderantꝰ tur in clamore nō tm̄ oris ſꝫ maxi me cordis Iſte eſt ille clamor cor dis de qͦdixit dn̄s moyſi Exo. xiiij Quid clamas ad me. Pſal. Cla maui ī toto corde meo exaudi me dn̄e. Et bn̄ dicit ī corde meo. Cū eī laude va toro ſcorde ſūt duo.ſ. affectꝰ ⁊ ītellectꝰ. vi& qad̓ pu illi clamāt in toto corde: qͥ in ſua oracōe hn̄t attētionē ⁊ deuocōnē i. Corin. xiiij. Orabo ſpiritu orabo ⁊ mente. Illi autem clamant cuꝫ medio corde qui habent attentio nē: ſed non ſentiūt deuotionem. Ozee. x. diuiſum eſt cor eorū nūc interibunt. Illi clamant cū nullo corde qui nec habent intellectum per attentione. nec affectum ꝑ de uotionem. Mathei ſeptimo. Po pulꝰ hic labijs me honorat: cor autem eorum longe eſt a me Ta les enim ſunt de naturā ranarum que clamant ore: ſed tamē iacēt in palude immunditie ¶ Tercō fit mētio de filia chananea. in qua erat magna dyaboli vexatio. Cuꝫ dicitur. Filia mea male a demonio aco vexatur. Amma em̄ hominis eſt filia dei ꝑ creationeꝫ: ſed a dy abolovexatur ꝑ temptacōnē. Ma le autē vexatur per malam opacō tiem. Et ſic que erat filia dei effici tur filia dyaboli maxime q̄ habꝫ ſuꝑbiam auaritiaꝫ vel luxuriam: que tres filie dyaboli nūcupātur Dyabolꝰ em̄ tres habuit vxores ſi ue ꝯcubinas.ſ. vanitatē. cupidita tem ⁊ carnalitatē. De hijs tribus quaſi tres filias p̄mogenitas ge nerauit. Nā de vanitate genea̓uit ſuꝑbiā. De cupiditate auaritiaꝫ De carnalitate luxuriā. Has aūt filias ſibi maritauit. Nā ſuꝑbi aꝫ maritauit tyrannis principibꝰ ⁊ prelatis. Auaritia maritauit ad uocatis ⁊ mercatoribꝰ. Luxuriaꝫ vero iuuenibꝰ petulantibꝰ ⁊ porci nis viris. Iſtos aūt tres generoˢ .ſ. ſuperbos auaros ⁊ luxurioſos dyabolꝰ vexat ꝑ diu̓ſa ſupplicia. Clamēt igit̉ pctōr ⁊ dicat. Filia miea male a demonio vexat̉. Dya bolꝰ tamen ab eoꝝ vexacione nō ceſſat niſi priꝰ tres ſupradictas fi lias ſuas pͥmogenitas occidant. Occid at igit̉ ſuꝑbꝰ ſuꝑbiā. Aua rus auaritia. luxurioſus luxuriā: ⁊ ſic adem omo liberabitur. Hoc ſignificatū eſt Exodi. xiiij. vbi d̓i citur. Pharao populū iſrahel nō luit dimittere donec pͥ inogenita ſint occiſa. Percuſſit ergo deꝰ oē primogenitū egipti a pͥmogeīto pharaonis vſqꝫ ad pͥmogenituꝫ captiue que erat in carcere. Nā ꝑ p̄mogenituꝫ pharaōīs intelligit̉ ſuꝑbia. Per pͥmogenitū captiue intelligit̉ auai̓tia que facit homi nē ſeruuꝫ pecunie Per pͥmogem ta mutoꝝ intelligit̉ luxuria q̄ fac̄ hominē beſtialē Quarto fit mē tio de dyabolo in quo erat maliti oſa oppreſſio. Dyabolus tantū op primit corpꝰ. vt ſic veniat ad op preſſionē am̄e. Ad qd̓ fatienduꝫ vtit̉ ſex iaculis.ſ. fuggeſtione. de lectatione. conſēſu. oꝑe. ꝯſuetudi ne ⁊ neceſſitate. Sed iſta ſex iacu la fideles dēnt vīcere ꝑ ſex ama.ſ. ꝑ oracōnē ꝑ ieiuniū ꝑ fidē ꝑ con feſſioneꝫ. ꝑ elemoſina. ⁊ v humi litateꝫ. Primo quidē dyabolꝰ vin citur ꝑ orationē q̄ eſt ſagitta dei i. Re. ij. Sagitta ionathe nūꝙͣ tra ſibit retrorſū ⁊cͣ. Ionathas īterp tatur donū luctus ⁊ ſignat deuoci on oracōnis q̄ oritur in or̄one q̄ nō vadit retrorſū. Tunc autem ſa gitta oracōnis r̓trorſū vadit qua do a tepido ⁊ debili corde exit qͥa talis oratio dyabolum debiliter ꝑ̄cutit. Iuxta illud pͣsͣ. Sagitte paruuloꝝ facte ſunt plage eoruꝫ ⁊cͣ. Secundo vincit̉ per ieiunium: qd̓ eſt tiriaca dei. Sicut enim ẜm Ambro. ſputū hominis ieium eſt venenū ſerpentum. ſic ieiunium eſt venenū dyabolo. ⁊ tiriaca hoī Math̓. ix. Hoc genuſ demomoꝝ non eijcit̓ niſi in ieiunio ⁊ orōne Tercio vincitur per fidē: que eſt ſcutū dei. Eph̓. vj. In oībus ſumē tes ſcutuꝫ fidei: in quo poſſitis oī a tela nequiſſimi ignea extingue re ⁊cͣ. Et dicit extinguere. Fides ei datur ⁊ nutrit̉ in aqua baptiſmi ⁊ ideo in ipſa oīa tela ignea extī guunt̉. Quarto vincit̓ per ꝯfeſſio nem q̄ eſt incantatio dei. Qn̄ em̄ ſacerdos pctōrem abſoluit tunc dyabolū incantare videt̉. Sꝫ de ml̓ tis d̓r in pͣsͣ. Sicut aſpidis ſurde ⁊ obturantis aures ſuas Quinto vincit̓ per elemoſinas q̄ ſunt lan cea dei. Vnde d̓r de elemōſina ⁊cc̄. xix. Suꝑ ſcutum potentis ⁊ ſuper lancea aduerſus immicū tuū pu gnabit. Sexto vincit̓ per humili tatem q̄ eſt gladius dei. qui ipſū ſuꝑbum humiliat ⁊ vulnerat. Osͣ. Humiliaſti ſicut vulneratuꝫ ſuperbū Quinto fit mentio de di ſcipulis: in quibꝰ fuit magna cō paſſio. Et ideo rogabant pro ea dicētes. dimitte eam. qꝛ clamat poſt nos. Ex quo ſperare debemꝰ ꝙ ſcī pro nobis orant: ſi eorum ſuffragia deuote petamus. Quod A 6 quidē tripliciter oſtendi poteſt. .ſ. auctoritate. ratione ⁊ reuelatio ne Primo em̄ hoc oſtendit̓ auto S... ritate/ que habet̉. ijMach̓. xv Hic eſt qui multū orat pro ppl̓o. ⁊ v niuerſa iſta ſcā ciuitate iheruſalē Hic eſt fratꝝ amator ⁊ populi iſ rahel. Orant em̄ ſancti pro ciuita te ſancta.ſ. ſcā eccā. Orant pro po pulo. Ideo dicitur hic qui multū orat pro ppl̓o Orant pro clero iō ſubditur. Et vniuerſa ſcā ciuitate q. ſcā eccleſia. Orant pro religioẜ ideo ſubdit̉. Hic eſt fratruꝫ ama tor. Orāt pro ꝯtemplatiuis. ⁊ iō ſubdit̓. Et pro ppl̓o iſrahel. Scdd hoc on̄ditur ratione. Si enim ſan cti fuerunt tante caritatis: ꝙ ora bant pro nobis qn̄ erant in mi ſeria manifeſtū eſt ꝙ mō pro no bis orant dum ſint in gloria cuꝫ eoꝝ caritas nō ſit diminuta: ſed potius augmentata. In pn̄ti em̄ eſt igniculꝰ amoris: in futuro au tē erit caminꝰ caritatis. Vſa. xiij. Igͣs eꝰ ē in ſyō ⁊ camiꝰ in ihrl̓m Tercō hoc on̄ditur reuelacōe nā in feſto oīm ſanctoꝝ quidā ꝑ re ue lationē vidit ꝙ beata v̓go ⁊ o nes ordines ad deū accedeb̓ant. ⁊ ipſuꝫ pro hūano gn̓e ſuppliciter exorabant. ¶ Iermo ſecundus eiuſdem. T ecce mulier chananea a finibus illis egreſſa cla mabat ⁊cͣen̄ aliquis ad regem debet accedere libenter ſecū in via ⁊ ſocietate ducit illos: qͦs amicos regis eſſe cognoſcit Iſta gͦ mulier ad xp̄m accedere ⁊ ſani tatem ꝓ filia volens impetrare: n las v̓tutes ſecū aſſumpſit: quas xpriſtus magis gratas eſſe cog nouit.ſ. humilitatem. patientia. fidem ⁊ ꝯpaſſionē Siquidē humi litas fuit mater xpriſti patientia fuit ſoror xp̄i. fides fuit filia xp̄i. compaſſio vero fuit ſocia ⁊ fami liaris xpriſti. Primo gͣ iſta cha nanea acceſſit cū humilitate que fuit mater. Et d̓icitur humilitas mater xpriſti. Quia ſicut dicit ber nard̓. beata virgo maria exvirgi nitate placuit: ſed ex humilitate concepit. Qualiſcunqꝫ gͦ fuiſſet ſi non fuiſſet humilis: deus in eꝰ vteꝝ non veniſſet. Iſtam humi litatē iſta mulier habuit: quam verbo ⁊ facto oſtendit. Facto ip ſum adorando: verbo catellis com ꝑando. micas poſtulando. fidelee dn̄os ſuos vocando ⁊ ſe indignā menſa filioꝝ reputando. Humi litas aūt multum valet ad obti nendū qd̓ petitur. Os. Reſpexit in orōnem humilium ⁊c. Humili tas aūt iſtius mulieris fuit mul tum ꝯmendabilis. qꝛ cū ipſa fuiſ ſet alienigena ⁊ iudei ſuꝑbi: cuꝫ iudeis ſuꝑbis ſciuit humiliter cō uerſari ⁊ humiliter cum xpriſto humiliari. Duo quideꝫ humiles ad inuicem ꝯuerſari ⁊ pacificari pn̄t. duo aūt ſuperbi ad iniicem pacificari non pn̄t duo enim cor pͥoā plana ad inuicē applicaripoſ ſunt. corpꝰ ſpericū ⁊ ꝯcauum ad inuice applicari pn̄t. qꝛ ꝯcauum intra ſe recipit ſpericū. duo auteꝫ corꝑa ſperica ad iuicem applica ri non pn̄t niſi in puncto. Sic eti am duo humiles ⁊ manſueti ad inuicem poſſunt pacificari ⁊ leta ri. qꝛ vnus humilis alterius huī litatem ſibi adiungit. Psͣ. Audi ant manſueti ⁊ letent̓ Vnus hu milis ⁊ vnus ſuperbus pn̄t ad in uicem ꝯꝑari qꝛ humilis alium in tra ſuaꝫ hūmilitatē recipit ⁊ ſuꝑ portat illius tumiditatē. Psͣ. Cū hijs qui oderūt pacem eram pa cificus ⁊cͣ. duo vero ſuperbi adin uicem pacificari non pn̄t. pugͣre quidē adinuicem pn̄t. Prouerb̓. xxij. Inter ſuꝑ bos ſꝑ iurgia ſunt Secundo aſſumpſit ſecū pacīam q̄ fuit ſoror xp̄i. qꝛ ipſam nunqͣm deſeruit ſed in mortē ⁊ in vita eaꝫ ſibi ſociauit. Vſa. xliij. Tacui ſꝑ ⁊ ſiliū ⁊ patiens fui. Iſta aūt pa tientia in tribus ꝯſiſtit. Poteſt enim aliqn̄ iniuria irrogari intē ꝑali ſubſtantia. ſicut faciuntra ptores ⁊ iſta pacia eſt magna. a liqn̄ in fama. ſicut faciunt crimi natores. ⁊ iſta pacīa eſt maior. a liqn̄ in ꝑſona ꝓpria ſicut faciunt oppreſſores ⁊ iſta pacia eſt maxi ma. Iſtas tres iniurias non infe rendas eſſe docet Ioh̓. baptiſta dicens. Neminem concutiatis ⁊ nō ſitis oppreſſores in ꝑſona. ne qꝫ calumnnam faciatis id eſt nō ſiiis criminatores in fanā ⁊ con tenti eſtote ſtipendijs veſtris. id eſt non ſitis raptores tꝑali ſb̓a. Iſtam tripliceꝫ pacīam iſta mu lierhabuit Videbatur enim ha bere tres immicos.ſ. xp̄m. iudeos ⁊ dyabolū. Xpriſtus enim qd̓dā verbum ſibi dixit ꝙ quantuꝫ ad apparentiā videbatur ſonare in fa mmiam qn̄ eam canē vocauit. Iſtā talem iniuriā libenter audiuit. qꝛ ſciebat xp̄m hoc dixiſſe non cau ſa iniuriandi: ſed ꝓbandi. Vnde ipſa ſe amplius humiliauit: qn̄ ſe catulo comꝑauit. Secundo ha buit iudeos inimicos qui fūerūt ſibi iniuriati in terrena ſubſtātia qꝛ cam oībus bonis ſuis exſpolia uerunt. Vnde dicit hilariꝰ ꝙ cha nanei terras in quibꝰ iudei ſūt cō luerunt. qui vltimo bello ꝯſump ti vel in loca vicina diſperſi vel in ſeruitutē ſubiecti: tamen nomen ſuum ꝯferunt. Ex illis gͦ iſta cha nanea eſt que iudeis admixta cre ditur cognouiſſe xpriſtum ex le ge ⁊ ſemine dauid eſſe naſcituꝝ Marci aūt. vij. legitur ꝙ erat Sy ropheniſſa ⁊ ex ſyris ⁊ phenicibo orta Iſtam autem iniuriā.ſ. bono rum ſuoꝝ ablationē patienter ſu ſtinuit exemplo illoruꝫ de quibꝰ dicitur ad heb̓. x. Rapͥmā bonoꝝ vrorum cū gaudio ſuſcepiſtis. Tercio habuit imimicū dyabolū qui ſibi in ꝑſona iniuriam infere bat dum filiam ſuam male vexa bat: quam vexationem ſuam ꝓ q5 777 am reputabat. Sed iſtam talem iniuriā: nec libenter ſicut primaꝫ nec patienter ſicut ſecundā: ſed valde moleſte ferebat. Sed ſi cri ſtus eam rep̄hendit: de hoc hūit magnam leticiā. Si homo bona ſua ſibi rapuit: de hoc habuit pa cientiā. ſed ꝙ dyabolus in domo ſua habitabat: de hoc patientiā habere non poterat. ⁊ ideo ad cri ſtum orauit dicens Miſerere mei fili dauid ⁊cͣ. Hoc eſt ꝯtra mul tos qui in aduerſitatibus cōtra deum murmurant. in ꝑſecutioni bus hoīm blaſphemant. Sed ꝙ dyabolus in domo anime hītat: de hoc non curant: nec ad deū cla mant. Quia vero iſta mulierita pātiens fuit: ideo obtinere merū it qd̓ petiuit. Eccle. x. Vſqꝫ in tꝑs ſuſtinebit patiens ⁊ poſtea redde tur ſanitati. Tercio aſſumpſit ſecum fidem que eſt filia xpriſti. Fides enim filia xpriſti dicitur. quia ab ipſo in cordibꝰ noſtris generatur. Iſtam autem fidem iſta mulier habuit magnā. Vn de dixit de ea dominus. O mulier. magna eſt fides tua. Tunc autē magna eſt ipſa fides: quando cū fiduciā obtinendi eſt. quando ē operibus coniuncta. quando eſt caritati admixta. quando eſt ꝑſe uerans ⁊ firma. Fides ſi non eſt cuꝫ obtinendi fiducia: habet du bietatem. ⁊ iſta eſt debilium. de quā dicitur Math̓. decimo qͣꝫto. Mōdice fidei quare dubitaſti? Si non eſt operibus ꝯiuncta ha bet ocioſitatē. ⁊ iſta eſt fides ma loꝝ xp̄ianorum. Iacō. ij. Fides ſi ne oꝑibus mortua eſt. Si nō eſt caritati admixta: habet inutilita tem. Vnde dicitur. ij. Chorin. xiij. Si habuero fidem ita vt montes tranſferam. caritatem aūt ſi non habea nichil ſum. ⁊ iſta eſt fides demonū qui ſunt extra ſtatu me rendi ⁊ caritatē habere non pn̄t. de qua dicitur Iacō. ij. demōes credunt ⁊ ꝯtremiſcunt. Si nō eſt ꝑſeuerans ⁊ firma: hꝫ puſillani mi tātē. ⁊ iſta eſt fides inſtabiliū De qua dicitur Luce. viij Ad tꝑs credunt. ⁊ in tꝑe temptacōis re cedunt. Iſta aūt mulier habuit fidē magnam hijs quatuor mod̓ Fuit enim eius fides cū obtinēdi fiducia. qꝛ firmiter credidit ⁊ ſpe rauit ꝙ filiam ſua ſanare poſſit. Fiūt oꝑibus ꝯiuncta qͣꝫ vacauit oꝑibus mīe corporalis inquan tu filie ſue infirme ſanitatē ꝓcua̓ bat. Et ſpiritualis inquantū oro ni īſiſtebat Fuit ⁊ caritati admix ta. Tantā enim caritatē hēbat ꝙ infirmitatē filie ſue: ꝓpriam repu tabat. Fuit autē ꝑſeuerans ⁊ fir mia. qꝛ ſepe repulſa fuit. ⁊ tn̄ ꝑſe uerauit. Quarto aſſumpſit ſecū ꝯpaſſionē: que fuit ſocia ⁊ fami liaris xp̄i Contraxit enim ſecū fa miliaritatē in vtero ⁊ extra vteꝝ Iob..xxxi. Ab infantia creuit me cū miſeratio. ⁊ de vtero mr̄is mee egreſſa eſt mecū. Iſta autē ꝯpaſ ſio debet radicari in corde ꝑ deſide riū ⁊ affectionē. ⁊ debet on̄di in o re ꝑ affabilē exhortationē. Nota de ꝯpaſſione. Edebet impendi in oꝑe ꝑ miſerationis exhibitionē Iſta triplex ꝯpaſſio on̄dituryſa. xxxviij. Cum effuderis eſurienti aīam tuā. Ecce ꝯpaſſio cordis. Et aīam afflictā repleueris.ſ. verbis ꝯſolatorijs Ecce ꝯpaſſio oris. Fra ge eſurienti pane tuum. Ecce com paſſio oꝑis Iſtam triplicē ꝯpaſſi onē iſta mulier habuit Magnā quidē ꝯpaſſionem habuit in cor de qn̄ filie ſue miſeriā ſuam ꝓpriā reputabat agnā in ore: qn̄ ip ſam a dyabolo male vexataꝫ que ruloſis vocibꝰ accla mabat Mag na in oꝑe qn̄ eius curationeꝫ im portunis vocibꝰ expetebat̉. i ¶ Sermo tercius eiuſdem Iſerere mei fili dauidacͣ vbi. sͣ. Si deus ꝓponeret in exemplū viris ſāctos viros qui preceſſerunt: forſitan ſe excuſarent ⁊ dicerent non poſſuꝰ ſanctos imitari qui tot doms ſpi ritus ſci fuerunt p̄uenti. Rurſuꝫ ſi ꝓponeret feminis in exemplū a liqͦs viros fortiter dd ſeruientes ſe forte excuſarent ⁊ dicerent. nos cū fragiles ſumꝰ viros imitari nō poſſumꝰ Nunc gͣ ablata eſt excu ſatio viris ⁊ feminis: dum iſtam muliere alienigenā debilē in exe plū tātaꝝ virtutū adducit.ſ. pri in exemplum orationis ſincere. ſecundo in exemplū humilitatis ꝑfunde. tercio in exemplum fidei in agne. quarto in exempluꝫ fir mitatis ⁊ ꝯſtantie. Primo ꝓpōīt eam nobis in exemplū orōis ſin cere. Tunc aūt oro eſt ſincera qn̄ effunditur ab aīa que nullo pec cato mortali eſt infecta. Talis ei erat anima iſtius mulieris. de qͣ dicitur ꝙ egreſſa eſt a finibꝰ Ty ri ⁊ Sydonis Tyrus aūt interpre tat̉ anguſtia. ſydon aūt ven atio triſticie. qꝛ peccatū facit anguſti am ꝯſcientie ⁊ ducit ad triſticiā pene eterne. Fines v̓o peccati ſūt occaſiones peccati. ſicut maloruꝫ familiaritates. locoꝝ oportunita votibꝰ. tes ⁊ reſpectus incauti epulatio nes ꝯtinue ⁊ hmōi a quibus eſt exeundū. Sunt aūt quatuor pctā que iuxta ſe orōnem impediunt. ⁊ ideo tam ab ipſis: ꝙ ab eoꝝ fi ſorte mtiſa nibꝰ eſt exeundū. Primū eſt im eibis ſ Iepi mundiciā luxurie. ſecundum eſt incōpaſſio auaricie. terciū eſt rā nube cor odij. quartū eſt ꝯtemptus ver aant aditetntia bi dei. Primuꝫ quidē qd̓ impedit inctos imitat orōem eſt immundiciā luxurie. titus ſū futumm Sicut aūt aliquis auertit oculo pontut fte aſpurcicijs: ſic deus auertit o cu liqͥꝫ nias fulerbiſa los ab omnibus factis immūdis ſꝫ fora tra ſaa. Cum extenderitis manꝰ ve ſtras auertam oculos ieos a vo bis. Manus em̄ veſtre ſanguine plene ſūt. īmundiciā luxurie Se cundū eſt incōpaſſio auaricie Si cut auarus auertit aures ſuas a 97 2 petitionibꝰ paupeꝝ: ſic etiā deus auertit aures ſuas a petitionibꝰ auaroꝝ. Prouerb̓. xxi. Qui obtu rat aures ſuas ad clamoreꝫ pau peꝝ. ⁊ ipſe clamabit ⁊ non exau diet̉. Vnde dicit Criẜ. Paupere s ideo ſtant ante fores eccleſiaꝝ. ac ſi dicat. Si vultis ꝙ deus exaudi at vos in veſtris orōnibus ⁊ peti tionibꝰ exaudite nos. Terciū eſt rancor odij. Qui vero cor ſuū clau dit ab aliquo nolens ipſū dilige re. ⁊ deꝰ auertet ab ipſo cor ſuum non infūdens ſibi medelā grātie Ecc̄. xxviij. Homo hoī ſeruat ira. ⁊ a deo querit medelam? Pſido. Sicut non ꝓficit in vulnere medi camentū ſi adhuc in eo ſit ferrū ita nichil ꝓficit oro illius: qui li uorem ſeruat in pectore. Quartuꝫ eſt contemptus verbi dei Qui au tem a verbo dei auertit aurem cor poris vel cordis ad audiendū in vel intelligendū. deuſ auertet cor ⁊ aurem ab ipſo ad audiendum Prou̓. xxviij. Qui declinat aurem ſuā ne audiat legē dei oro eius e rit execrabilis. Secundo ꝓponitur nobis iſta mulier in exemplū hū militatis ꝓfunde. Magna humi litas apparuit in iſta muliere. In hoc ꝙ non tm̄ canem ſed catuluꝫ ſe noīauit Peccatricem ſe eſſe cō gnouit: que ſe non ſolum canē ſed etiā catulam aſſecuit. Vnde poſtqͣm fuit iuſtificata: xpriſtus eam non canem ſed muli ereꝫ vo cauit Auguſtinus. Priꝰ negauit quod poſtea conceſſit. qꝛ cordis inſpector deus eam mutatam eſſe vidit quam laudauit. Et ideo nō ait. O canis. magna eſt fides tu a: ſed o mulier. Mutauit vocabū lum: qui mutatum vidit affectuꝫ Dicitur autem peccator canis ml̓ tiplici ratione. Primo propter impudētiam. ſecundo ꝓpter iracū diam. tercio propter inſaturabi litatē. quarto propter mordacita tem. quinto propt̓ reiectorum de uorationem. Primo enim pecca tor dicitur canis propt̓ impuden tiam. Sicut enim canis non eru beſcit facere coran rege ſuam fe ditatē: ſic peccator non erubeſcit coraꝫ deo perpetrare ſuam imqui tatē: cuꝫ tamen deus omnia vide rat ⁊ cernat. Eccle. xxxi. Oculidm̄ multo plus lucidiores ſunt ſuper folem circumſpicientes vias ho minū. Secundo ꝓpter iracundi am. Canis enim ſi auribꝰ trahit̉ ſtatim iraſcitur. Prouerb̓. xxvi. Sicut qui apprehendit auribꝰ cā nem: ſic qui tranſit impatiens. ⁊ ꝯmiſcetur rixe alterius. Si quis vero caniblanditur: mox cauda applaudit. ſi autē baculo minat̉ ſtatim fugit territus. Sic etiā ho mo ſtultus in reprehendentē iraſ citur ⁊ ipſū odit. Amos. v. Odio Habuerūt corripientē in porta. ⁊ ꝑfecte eis loquentē abhominati ſunt: ſed tnͣ adiocanteꝫ ⁊ applau dentē diligit. Et cū yſa. iij. dicitur. Popule meus qui te beatū dicūt: ipſi te decipiunt. Comminanteꝫ vero ⁊ flagellantē timet. ⁊ tn̄ fla gellatione ⁊ timore cōpeſcit̉. Pro uer. x. Virga in dorſo eius qui in diget correctione Tercio ꝓpter in ſaturabilitatē. Psͣ. Famē paciē tur vt canes. Peccator enim nul ꝙͣ ſatiatur Nam ſuꝑbus famem patitur ambitionū. auarus famē diuitiaꝝ. luxurioſus famē delici a rum. Quarto ꝓpter mordacitatē. qꝛ mordet ⁊ detrahit. Os enim de tractoris eſt fetidū. qꝛ alioruꝫ im mundicias ſemper portat in ore. Osͣ. Sepulchruꝫ patens eſt gut tur eoꝝ Et eſt nociuū. qꝛ in ore ca nis rabidi diffundit venenū. psͣ Venenū aſpidum ſub labijs eo rū. Quinto ꝓpter reiectoꝝ deuora tionē. Peccator enim q̄ reijcit per ꝯfeſſionē: iterum reſumit ꝑ reitea̓ tione. Prouer. xxvi. Sicut canis qui reuertitur ad vomitū ſuū: ſic imprudens qui iterat ſtulticiā ſu am. ij. Pe. ij Canis reuerſus ē ad vomitu ſuū. Tales canes cauēdi ſunt ab hoībus. Phil̓. iij Videte canes. videte malos oꝑariosᵗ Ta les ſunt a ſocietate bonoruꝫ amo uendi. Eccle. xxiij Que ꝯmunicacō hoīs ſancti ad canem. Immo ta les canes ſunt a ciuitate celeſti pe nitus excludendi. Apoca. xxij. ffo ris canes ⁊ venefici ⁊ impudici. Tercio ꝓponitur nobis in exem plum magne fidei. Quia eniꝫ ma gnam habuit fidem. ideoqꝫ illud quod petijt impetrauit. Vncie dixit ei d̓ominus O mulier. mag na eſt fides tua. fiat tibi ſicut pēti ſti. Vmmo etiam plus obtinuit ꝙͣ petiuit nam petiuit filie ſanita tem corporis. ⁊ obtinuit corporis ſanitatem ⁊ mentis iuſtificacōeꝫ ⁊ ſibijpſi plenariam ꝯuerſionem Sepe enim deus propter magnā petentis fidem plus exaudit atqꝫ plus donat ꝙ petatur. Sed nota dum eſt ꝙ deus aliquando exau dit ad voluntatem ⁊ non ad vtili tatem. ſicut medicus infirmos de ſperatos exaudit ad voluntatem quia quicquid volunt eis ꝯcedit. Per iſtum modum exaudiuit de us demones petentes mitti in por cos. Math̓. xv. Habuerunt qui entnū dam ſuam voluntatem. quia nul lam ex hoc ꝯſeculi ſunt vtilitatē. ¶Perratur erim Taliter em̄ exaudit deꝰ aliqu os atiſionē itatum ulm in hac vita de quorum ſalute de imē Prauer xxm ſr ſperans dat eis cuncta que volūt quui utrtitur ad vunt Et ideo timend̓um eſt quando h̓ ipridns quiitaat omnia ad votum ſuccedunt: ne anij Prij ſarieni hoc ſit ſignum eterrie reprobacō ii ⁊ales tu nis. Gregorius. Cōtinuus ſueceſ ſunt ab hībus ſus temporaliū euidentiſſimū eſt cane vitea malatip eterne reprobationis indicium. les funt aſocittanbu Aliquādo enim deus exaudit ad xxijpuꝰ utrbi ſed vtilitatem ⁊ non ad voluntateꝫ. ſi ciclaſcias cut cut medicus infirmo petenti vinū de cuius ſalute ſperat non ꝯcedit In hoc em̄ procurat ſuam vtilita tem: licet nō cōpleat ſuam volun tate Per iſtū modum exaudiuit dn̄s pauluꝫ petentem a ſe ſtimu lum carnis amoueri Eſt enīm au 9 8 77 ditus ⁊ nō exauditus. Non ē ex auditus ad voluntatē. qꝛ non eſt factum qd̓ volebat. Eſt aūt exau ditus ad vtilitatem. qꝛ ad obẜua tionē humilitatis hoc ſibi vtile fu it. Aliqn̄ vero deus exaudit vtro qꝫ mō.ſ. ad vtilitatem ⁊ ad volun tatem. ſicut medicus infirmum qͣ ſam ꝯualuit petētem vinum ⁊ car nes exaudit ⁊ ſibi iſta ꝯcedit. In hoc enim homo ꝯplet ſuam volū tatem. ⁊ ſuam ꝓcurat vtilitateꝫ. qꝛ ſibi vtile eſt vt amodo vino vta tur ⁊ carnibꝰ reficiat̉. Sic exaudi uit deus apoſtolos qui inter aſcē ſionem ⁊ penthecoſten orationi bus vacabant vt eis ſpiritus ſā ctus mitteretur. In hoc em̄ ꝯple ta eſt voluntas eoꝝ ⁊ multiplex ꝓcurata vtilitas. Aliqn̄ etiam de us exaudit ⁊ quantū ad volunta teꝫ ⁊ quantū ad vtilitatē ⁊ ſupra poſtulationē ⁊ ſic exaudiuit ſalo mone. Ipſe enim petiuit ſapīam ⁊ deus ſibi rn̄dit ꝙ ⁊ ſapīam da ret ⁊ ſuꝑ hoc diuitias ⁊ gloriam ei cumulauit. iij. Re. iij. Aliqn̄ ve ro neutro mō exaudit. nec quan tum ad voluntatē: nec quantū ad vtilitatem. ſicut patet in anthio cho ſceleratiſſimo. de quo dicitur ſecundi. Mach̓. nono. Qui in tan tam calamitatem incidit: vt car nes eius effluerent. ⁊ vermes de ipſius corpore ſcaturirent. Vnde ſubditur ibideꝫ eodē. ca. Orabat autem ſceleſtus dominum a quo non eſt miſericordiam ꝯſecutus. Quarto proponitur nobis in exē plum ſumme conſtantie. Xpūs enim ad eam primo ſe habuit dure quando ei nichil reſpondit ac ſi eſſet excommunicata. dein de habuit durius quando dixit ei ꝙ nō eſſet de ouibus dei. exquo relinquitur ꝙ erat de ouibus dy aboli. deinde ſe habuit duriſſiē quando eam canem appellauit. Que eſt em̄ mulier tam patiens que non plurimum turbaretur: ſi aliquis ei tanꝙͣ excommunica te loquivellet. ſi quis eam caneꝫ diceret. ſi quis eam ouen dyabo li appellaret. Gregorius. Qualis apud ſe vnuſquiſqꝫ lateat illata contumelia probat. Iſta autem muliex a domino taliter reprehē ſa non inurmurauit: nec turbati onem oſtendit: ſed potius repre hendenti conſenſit dicens. Etiam domine. nam ⁊ catelli edūt de mi cis que cadunt de menſa domino rum Sunt etiam quidam qui qͣn do reprehenduntur ſunt tanꝙͣ ce ra mollis. Alij tanꝙͣ lapides du ri. Alij tanqͣm ſpine. Primo dico ꝙ quidam reprehenduntur tan ꝙͣ cerā mollis. Nam cera mollis ſtatim cedit quando tangitur. ⁊ ſe duci ꝑmittit. Sic ſunt multi a deo manſueti ꝙ ſi tanguntur a re prehenduntur: ſtatim obediunt. ⁊ ad omne bonum ſe duci ꝑmit tunt. In quoꝝ perſona dicit ꝓphe ta. Factum eſt cor meum tanqͣm cera liqueſcens. Alij ſunt tanqͣm lapides duri. Lapis iſte ſi tangit̉ non cedit: ſed tamen tangentem non ledit Sic etiā multi quando reprehendunt̉ non cedunta. nō corrigunt̉: ſed in ſua duricia ꝯſiſ tunt. iuxta illud Iob. xl. Cor eius indurabitur quaſi lapis. Vnum tn̄ bonum habent. qꝛ ſe reprehen dentes non ledunt.⁊ verba male dcōis non inferūt. Alij ſunt ſicut ſpine: que ſi tangunt̓ non cedūt ⁊ inſuꝑ tangentes pungunt. ſic ſunt multi tamduri ⁊ impatiēteſ uiſpi ꝙ ſi reprehendunt̉: non ſe corri gunt. ⁊ inſuꝑ verba ꝯtumelie in re prehendētes inferunt. ⁊ ideo or ꝙ reprehendētes ſe arment forti patientia. paſſione dn̄ica. ⁊ cari tate ignita. Iſta triplex armatu ra ꝯtra iſtos viros ſpinoſos tan gitur. ij. Re. xxiiij. Preuaricatores aūt quaſi ſpine euellent̓ vniuer ſi qui non tollunt̓ manibꝰ. Et ſi quis eas reciꝑe voluei̓t: armabi tur ferro ⁊ ligno lanceato. igniqꝫ ſuccenſe ꝯburent̓ vſqꝫ ad nichilū Tales em̄ viri ſpinoſi nō tollunt̉ non ſuſtinēt ꝙ reprehendunt̉ ab aliquibꝰ. Sꝫ ſi quis voluerit eos tangere: oꝫ ꝙ ſe armet lorica fer rea ⁊ forti pacīa. Iō d̓r. Armabit̉ ferro. Oꝫ etiā ꝙ armet ſe memori a dn̄ice paſſionis. iō d̓r. Et ligno lanceato. Iſtud enim lignuꝫ eſt xpriſtus. de quo dicit̉ in psͣ. frit tanꝙͣ lignuꝫ quod plantatū eſt ſecus decurſus aquaꝝ ⁊cͣ. Iſtud lignum fuit lanceatuꝫ in cruce lanceā ꝑforatum. Oportet etiā ꝙ armet ſe caritate ignita per quaꝫ comburant̉ ⁊ annichilentur om ma verba maledcōnis ab illis vi ris ſpinoſis ſibi ꝓbata. Et ideo ſb̓ ditur. Igniqꝫ ſuccenſe ꝯburentur ad nichilū. Iſta vtiqꝫ mulier tan te fuit ꝯſtantie ac patientie ꝙ hi cet ſepe fuit exaſperata ⁊ repulſa tn̄ nec ad modū ſpine verba ma ledcōis protulit. nec ad modū la pidis dura extitit ſed ad moduꝫ cere a xpō ſe duci ꝑmiſit. dominica tercia. xl. ¶ Sermo primus Rat Iheſus eijciens d̓ moniū ⁊ illd̓ erat mu tu ⁊cͣ. Lu. xi. Quia dya bolꝰ maxime iſto tꝑe temptare nō deſinit: iō in hijs tri bus dn̄icis eccā nos ſollicitos ⁊ attētos reddit: vt ab eius inſidi put fera is ⁊ aſtucijs caueamꝰ Eoꝝ enim qͦs temptat qͣtuor ſunt gn̓aQuoſ dam em̄ temptat ſed nequaꝙͣ ſu ꝑat. ſicut ſunt viri ſpūales ⁊ for tes quoꝝ temptatio ſignat̉ ꝑ tē ptationē xp̄i quem quidē dyabo lus temptauit: ſed ſuꝑare nō po tuit Alios temptat ⁊ ſuꝑat/ ⁊ ꝑ diuerſa vitia vexat. ſic̄ ſunt in pec catis exn̄tes. quoꝝ temptatio ſi gnificat̉ per filiā mulieris chana nee. de qua d̓r. Filia mea male a demonio vexatu. Alios tēptat. ſu ꝑat ⁊ vincit: ſed ꝑ ꝯfeſſionē ⁊ ſa tiſfactionē eiectus fugit. ſic̄ ſunt vere ꝟiri penitētes. Hoꝝ temptatio ſi gnificat̉ per iſtuꝫ demoniacū de qūo d̓r hic. Erat ih̓s ⁊cͣ. Alios tē ptat. ſuꝑat ⁊ vnicit. ⁊ ab eis pꝰ modū eijcit̓. ſed tn̄ adhuc reuer tit̉ ad eos. ſic̄ ſunt recidiuantes. Hoꝝ temptatio ſigͣtur per id qd̓ d̓r. Cū immundꝰ ſpūs exierit ⁊cͣ. ¶ Circa iſtud euāgeliū. iiij. tangū diſio cuāpe qͣtu tur. Primo demonis eiectio/ calū matoꝝ ꝯfutatio. ꝑiculoſa recidi uatio ⁊ nr̄a informatio Circa pri ini. mū notandū eſt/ ꝙ iſte demonia cus non tm̄ erat mutus: ſed etiā cecus vt d̓r Math̓. xij Et ẜm Criẜ. ec erat ſurdꝰ. qꝛ ſcd̓m eundē. omniſ na̓liter ſurdus eſt mutus. Et fac̄ frrrio dyabolus ad modū latronis. q aliquā domū ſpoliare deſiderans ipſam domū ſilenter ingredit̉. ne quis eū audiat Lumē extinguit ne quis eū videat̉. ⁊ od obſtruit: ne quis clamet Sic dyabolꝰ in do mū aīe ingreſſus: auditū cordis claudit ne audiat verbū dei l lumē extinguit fidei. ⁊ os obſtruit: ne emittat verbū ꝯfeſſionis peccati. ⁊ ſic iſte fur ingredit̉ intus ⁊ furat̉ omnia bona ꝓpoſita. ⁊ egreditur foras ⁊ furatur omnia bona ꝓpo ſita. Ozee. vij. Fur ingreſſus eſt ſpolians ⁊ latrocimū faciens ⁊cͣ. Circa ſecundum ſcilicet confu tationem calumniatorum qui di cebant xpriſtū in beelzebub pnͥ cipe demoniorum eijcere demonia Notandum ꝙ xpriſtus ꝑ qͣtuor rationes oſtendit non eſſe vera que dicunt. Et prima ratio ſumit̉ a parte demonū. ſecunda funit̉ a parte apoſtolorum ⁊ iudeorum Tercia ſumitur a parte xpriſti et ipſius dyaboli. ⁊ ſimiliter quar ta. Prima igitur ratio ſumitur a 310 parte demonū ⁊ eſt talis. Si in a liquā familia. ciuitate. vel regno diuiſio eſſet: oportet ꝙ cadat ⁊ ad nichilum redigatur. Si igitur demones mutuo ſe expellunt ſūt contrarij ſibijpſis. ⁊ cuꝫ iam flu xerunt plus ꝙͣ quinqꝫ milia āno rum ꝙ fuerunt creati iam debuiſ ſent eē debilitati ⁊ deſtructi. ⁊ ad nichilum red acti. Sed videmus ꝙ ſtant ⁊ in malicijs ꝑſeuerant ⁊ regnant. Non igitur ſunt ſibi ipſis contrarij: nec mutuo ſe ex pellunt. Iſta ratio adiuuatur ꝑ id quod Iheronimus dicit. Con cordia parue res creſcunt. diſcor dia vero maxime dilabuntur. Se cunda ratio ſumitur a parte apo ſtolorum ⁊ iudeorum. ⁊ eſt talis. Filij veſtri a apoſtoli mei de vob̓ generati demones expellūt v̓tute noīs mei. Filij etiā veſtria exori ſte veſtri. demones expellunt vir tute exorziſmi. Ego aūt eijcio in digito dei ⁊ in virtute ſpūs ſancti Si ergo eoꝝ eiectionē deo attbui tis: meam qͦꝫ ſil̓iter attribuere de betis. Iſta aūt ratiō iuuatur ꝑ il lud qd̓ dicit magr̄ in ſcholaſtica hiſtoria ꝙ ſalomon fecit quoſdā exorciſmos ꝑ quo exortiſte ide oꝝ demones expellebant. Vnde refert Ioſephus ſe vidiſſe quen dā exorciſtam iudeoꝝ captum. ⁊ ad veſpaſianū imꝑatorem addu ctū cū eēt in obſidiōe ihrl̓m dēo nē eieciſſe. ⁊ vt hoc ꝯꝓbaret pel uim aqua plenā adduci fecit pre cipi ens demoni. Qui cū exiret eā euerteret. quod ⁊ factū eſt. Ideo inquit xp̄s. Filij veſtri iudices ve ſtri erunt. Nam iudices eoꝝ erūt apoſtoli ꝑ ſentētie approbationē Et exorciſte ꝑ melioris vite ꝯpro bationem. Sed ſi vos crederetis ego in digito dei a in ſpū ſācto eijcio demonia: ꝓfecto talis fides eſſet vobis via ꝑ quaꝫ ad regnū dei ꝑueniretis. Dicitur aūt ſpūs ſanctus digitus qꝛ in hoīe eſt cor pus. eſt brachium cū manu ⁊ ē digitus Corpus aūt eſt ꝑ ſe bra chiū aūt cum manu a corꝑe ꝓce dit. digitus aūt procedit abvtro qꝫ ⁊ tn̄ omnia ſunt eiuſdē natue̓ Pater g̓ eſt tanꝙͣ corpꝰ. qꝛ a nul lo eſt. filius aūt tanꝙͣ brachiūa inanus pr̄is. qꝛ ab illo ꝓcedit. et ꝑ illum pr̄ oīa oꝑatur. Spūs ſan ctus eſt tanꝙͣ digitus. qꝛ ꝓcedit a pr̄e ⁊ filio a quo oīa donant̉/ ⁊ tn̄ ſunt oīa eiuſdem eēntie(Ter cia rō ſumitur a ꝑte xp̄i ⁊ ipſius dyaboli. Dyabolꝰ nāqꝫ tanꝙͣ for tis mundi caſtꝝ pacificepoſſide bat. qꝛ nullꝰ ſibi nocebat Sꝫ ego fortior illo fui ⁊ iō ipſū fugaui. ca. ſtꝝ cepi ⁊ eū alligaui. Arma ſua ꝓtēptamēta ꝯfregi. Spolia ⁊ ſcōs patres qui in limbo erant eripui ⁊ diuerſis manſionibꝰ eos diſtri bui. Ex quo igitur ſū fortior eo ip ſū vinctū ⁊ ligatu teneo eiꝰ fauōe̓ ⁊ auxilio non indigeo Iſta racō adiuuatur ꝑ id quod dicit̉. ij. pe tri. ij. A quo em̄ quis ſuperatꝰ eſt huiꝰ ⁊ ſeruꝰ ē. Itē Ieremie. xlvij. Fortis impegit ī forteꝫ ⁊ ambo pa riter corruerūt. Cecidit chriſtꝰ: ſꝫ mox reſurrexit. Cecidit dyabolus. ſꝫ nunꝙͣ reſurgere valebit Quar taratio ſimiliter ſumitur ⁊ ex ꝑte xp̄i a ipſius dyaboli. Et eſt talis. ego a dyabolꝰ habemꝰ contrariā voluntatē ⁊ contrariā operacōne Habemꝰ quidē ꝯtrariā voluntatē quia qͣ nō ē mecū ꝯtra me eſt Ip ſe enim in nullo mecū in volunta te ꝯuenit: ſed ꝯtraria vult q̄ ego volo. Ego enim volo omne bonū ⁊ ille omne malū Ego diligo humi litatē: ille ſuperbiā. Ego diligo ca ſtitateꝫ: ⁊ ille luxuriam Habemꝰ etiā contrariā operacōnem: quia qui nō colligit inecū diſꝑgit Ego abilam enim colligo hōines ⁊ ꝯgrego eos ad fidei vnitatē. Ille diſpergit per dtus eſi errorē ⁊ ſciſmatū vai̓etatē. Ego cō ſiblia aquo aumn grego ad vinculū pacis. ille diſꝑ git ꝑ odium diſſenſionis ⁊ litis. Ego ꝯgrego ad virtutes. ille diſꝑ git ad vitia. Iſta racō adiuuatur per illud quod dicit̉ Math̓. vi. Ne mō poteſt duobꝰ dn̄is ſeruie̓.ſ. cō trarijs ⁊ ꝯtraria p̄cipientibus. ¶ Tertio ponitur ꝙͣ ꝑi culoſa ſit recidiuatio. cū dicitur. Cū imimū a dus ſpiritꝰ exierit ab homine ⁊cͣ. 1 qpuroa. aci Et poteſt intelligi d̓ iudeis ⁊ ꝯtinū atur ad ſuꝑiora vt ſit ſēſus Voſ dicitis ꝙ ego eitio demonia in vir tute demonū. Sed ego poſſem di cere d̓ vobis ꝙ vos priꝰ habuiſtis vnū demone.ſ. ante legeꝫ. qui vos fatiebat ydolatrare. modo autem habetis ſeptē a. om̄es qui vob̓ ſua dent. vt me debeatis ꝑſequi ⁊ occi dere Vel poteſt intelligi de recidi uantibꝰ vt ſit ſēſus. Eniius dya bolū deuici tamen nullꝰ de ſe confi dat: qꝛ multam habet adhuc po teſtate/ qꝛ cum immundꝰ ſpirituſ exierit de homine penitente vadit ad aliū vel ad alios ꝑfectiores ⁊ inueniēs eos ſine humore vicōꝫ r̓dit ad primos: quos īu̓enit mū datos interiꝰ ꝑ contricōnē ⁊ exte riꝰ ꝑ ſatiſfactionē. ⁊ tunc aſſumt omnes modos temptandi ⁊ ſic tā nequiter eos temptat ꝙ ſepe vin cit ⁊ ſuperat. dicuntur autē demo nes ſpiritꝰ immundi/ vel fuaſione qꝛ ſuadēt immūda. vel habitacō ne: quia habitant in corde immū do. ¶ Ruarto circa iſtud miracū luꝫ ponitur noſtra inſtructio. In ſtruimur enim/ ꝙ ſicut tunc demō eiectus eſt corporaliter: ſic ipſum eitiamꝰ ſpiritualiter. Periculum eſt enim quando permittimus de moneꝫ in noſtris cordibꝰ habita re. Sicut enim dicit Inno cētiꝰ ter tiꝰ in quadam decretali vbi legit̉ t et R.deos de iudeis ⁊ ſararenis. Tria enim ſunt que nullam remuneracōnē Malā exhibēt hoſtibꝰ ſuis ſmus in pe ratignis inſinu⁊ ſerpēs ī grenio Per muꝝſignificatur pctm̄ ſuper bie. Iſte enim mus ſuꝑbie aſcen dit in celū ⁊ in angelis ſic omnia bona corroſit ꝙ demones eos fec̄ Peperit autē tres filias.ſ. vanaꝫ gloriaꝫ: accidiā ⁊ inuidiā. Prima .ſ. vanam gloriā miſit in parādi ſū ad primos ꝑntes ⁊ ſic eos cor roſit ꝙ nihil boni in eis dimiſit A liā ſcilicet accidiā miſit ad eoſdē deꝰ enim poſuerat eos in paradi ſo vt operarentur: ſed dyabolus inueniens eos otioſos. ipos ag greſſus eſt. Tertiā.ſ. inuidiā mi ſit in mundū inter duos fratres. ⁊ ſic cayn omnem fraternū amo rem corroſit ꝙ ipſū abel ſuum fra tre occidit Tandē mater ⁊ filie ſic totū mundū occupat ⁊ corrodūt. ꝙ reſiduū ſuꝑbie corrodit vana gloria reſiduū vane glorie corro dit inuidia ⁊ reſiduū inuidie cor rodit ⁊ comedit negligētia. Iohe lis primo. Reſiduū eruce comedit locuſta. Reſiduū locuſte cōmedit brucus r̓ſiduū bruci cōmedit ru bigo. Eruca eium naſcitur ex ole ribꝰ ⁊ ea cōmedit ⁊ ſignat ſuꝑbi am que naſcitur ex bonis oꝑibꝰ ⁊ ea ꝯſumit. Locuſta ſcd̓m yſido rū dicitur quaſi longa haſta ⁊ ſi guat vanam gloriaꝫ. que qͣſi ha ſta oues percutit. Briicꝰ eſt fetus locuſte aliquas habēs alas ⁊ eſt gͣuior ꝙ locuſta. qꝛ iacens in vno loco omnia ꝯſumit radicitꝰ ⁊ ſig nat inuidiā: que iacēs in corde in uidi: ſi ſe foa̓s nō extendit ipſum corrodit. Rubigo ſignat accidiā qꝛ animꝰ hominis dum nō ext̓ce tur rubiginoſus efficitur Perig ne enim in ſinu intelligitur auar tia ſiue pctm̄ auaritie. Ignis em̄ ſi ligna apponūtur ſemper auge tur: ſed ſi ſubtrahuntur minuit̓. ſi totali ter auferuntur extinguit̉ Sic eſt auaritia. Qn̄to em̄ quis diuitiaſ magis appetit ⁊ multipli cat: tanto auaritia magis inflam matEccle. xviij. Scd̓m ligna filue ſic ignis exardeſcit. Quādo auteꝫ pauperibꝰ largiendo ſua biminu it tunc ignis auaritie refrigeſcit. Iſt aꝫ diminutione fatiendā doce bat nos dominꝰ dicēs Math̓. xi. Qd̓ ſuꝑeſt date elemoſinam: ⁊ ec ce om̄a munda ſūt vobis. Quādo aūt quis ex toto diuitias abijcit ⁊ contemnnt: ſunc iſte ignis defi cit. Prou̓. xvi. Cū defecerint ligna ignis extinguetur. Per ſerpenteꝫ in gremio ſignātur pctm̄ luxurie que venenū diffundit Fugienda eſt autē vicinitas ſerpētis ⁊ fam fiaritas mulicis. Iherommꝰ. Nul la ē ſecuritas cum vicino ſerpete dormire. Poteſt enim fieri vt me nō mordeat ⁊cͣ. Idē. Quis em̄ vnꝙ iuxta ſerpentem ſecurꝰ dormiuit. nam ⁊ ſi aliquādo nō mordeat. ti more tn̄ ſollicitat Magis ē auteꝫ ꝑire nō poſſe: ꝙ iuxͣ ꝑiculū nō pe rijſſe Tūc igit̉ iſte ſerpes venenū diffūdit qn̄ malā ꝯcupīaꝫ accēdit eſt enim venenū frigidū amarū a cordis extinctiuum. Sic luxuria dicitur frigida. qꝛ ignem diuini amoris infrigidat ⁊ extinguit di citur amara qꝛ amai̓tudinē ī ani maa in ꝯſciētia facit. dicit̉ etiaꝫ cordis extinctiua. qꝛ animaꝫ occi dit Qui autē taliter eſt venenatꝰ a infectus debet facere ſicut ceruꝰ qui poſtꝙͣ cū ſerpēte pugnauit ⁊ venenū hauſerit: ad fontē currit Sic talis debet currere ad fontem lacrimaꝝ ⁊ ꝑ lacrimas deponere omne venenū. Psͣ. Sicut ceruus deſiderat ad fontes aquaꝝ. ¶ Sequitur ſermo ſecūdꝰ eiuſdē Tcū eieciſſet demonium locutꝰ eſt mutus ⁊cͣ. vbi ſupra. Vbicūqꝫ abūdat demonis malitia. ibi ſuꝑabūdat diuina clementia. In iſto autē de moniaco malitia demonis abun dat̓. qꝛ eum tenebat obſeſſuꝫ. Et emo ſigͥm ipſū fecerat mutum. cecū ⁊ ſurduꝫ. que venenū difubin ẜm Criſo Ged dei miſericordi a in eſt auē vicinaas lej tantū in ipſo abūdauit ꝙ demo nium de obſeſſo eiecit. loquelam ſibi reſtituit. lumen reparauit ⁊ auditū r̓ſerauit. Per hunc ergo hominē ſic curatuꝫ intelligere poſ ſumꝰ peccatorem iuſtificatū cui de us ſpiritualit̓ quatuor benefitia ſupradicta ꝯcedit. Primū eſt qͣa ab eo dyabolū expellit. Secunbū eſt quia deꝰ pctōri linguā aperit. Tertiū eſt qꝛ deꝰ peccatori lumē 47 6 reſtituit. Quartu ē quia deꝰ pecca tori auditū reſerat ¶ Primū igit̉ benefitiuꝫ eſt ꝙ deꝰ ex eo expellit dyabolū Peccator enim in domo amē ſus dyabolū ꝯducit. ſꝫ xp̄us eum tanꝙͣ malū penſionariuꝫ ex pellit. Sunt autem quatuor cauſe ſcd̓m iura ꝓpt̓ quas quis poteſt de domo ꝯducta expelli.ſ. aut qua do pēſionariꝰ penſione nō ſoluit aut quādo domū in prauū offici um conuertit. aut qua do domus ruma minatur ⁊ reparacōne in di get aut quando dominꝰ domꝰ ha bitacionē caret. Propter iſtas q̄ tuor cauſas dyabolꝰ de domo dei iuſte poteſt expelli. Primo quan do pctōri ꝓhibet ne ꝑſoluat pen ſionem. deꝰ em̄ dedit homini tria de quibꝰ vult penſioneꝫ habere .ſ. corpꝰ anima ⁊ res tꝑales. Naꝫ de corpoe vult habere ieiuniū. de am̄a vult hr̄e deuotas oraciones Et de rebꝰ tꝑalibꝰ elemōſinarum largicōnes Dyabolꝰ em̄ ꝓhibꝫ ie iuniū qꝛ ieiuniū ē ſibi venenū Si cut em̄ dicit Amb̓. ī ex am̄. Sputū hōinis ieium ē venenū ẜpēti. Pro hibet oracōnes q̄ ſūt ſibi ad nice diū. Thob̓. vi. Cordis eiꝰ ꝑticulaꝫ ſi ſuꝑ carbones poſueris. fumꝰ eiꝰ exterminat omē genꝰ demomoꝝ Fumꝰ ē oracō q̄ exit a corde inflā mato per amore d̓inū. Illa fugat omnē demonē Prohibet elemoſi nas q̄ ſūt ſibi lācea ⁊ īaculū. Vn̄ d̓r de elemoſina Ecc̄i. xix. Suꝑ ſcu tu potētis ⁊ ſuper lancea adu̓ſus inimicū tuum elemoſina pugna bit. Qui autem nō poteſt ſoluere iſtas tres pēſiones faltem ſoluat duas. Vnde dicit Augꝰ. in libro omeliaꝝ. Non dicant xp̄iani Co medamꝰ ⁊ bibamꝰ: cras em̄ mō riemur. ſed dicāt. Ielunemꝰ ore mꝰ ⁊ donemꝰ cras em̄ moriemur ui autē nō poſſunt dicere. Ieui nemꝰ. ſaltē dicant. Oremꝰ ⁊ done mus. Iſta em̄ duo.ſ. elemoſina ⁊ ieiuniū deducūt orationē in celuꝫ Vnde dicit ibidē ſuꝑ psͣ. Vis ad dominū volare orationē tuaꝫ: fac illi duas alas.ſ. ieiuniū ⁊ elemoſi nā. Secūdo debet expelli qꝛ domuꝫ in turpe offitiū ꝯuertit: facit de ea proſtibulū dū ponit in ea immū ditias omniū pctōꝝ. Iuxta illud Apoca. xviij. Facta eſt babiloni habitacō demonū. quo ad pctm̄ auaritie. Sicut em̄non ceſſant de mones am̄as deciꝑe: ſic auari nō ceſſant pauꝑ eo defraudae̓. Et cū ſtodia omnis ſpūs īmundi quo ad pctm̄ luxurie. Et cuſtodia om nis volucris imimūde: quo ad pec catū ſuꝑbie. Iſtud autē ſignatur Actu. xi. vbi dicit̉ ꝙ petrꝰ vidit lī theū in quo erant quādrupedia: ſerpētes ⁊ volucres celi. Per qua drupedia intelligitur peccatū luxu rie qꝛ ī corꝑe exercetur qd̓ ex qͣtu or elemētis cōponit̉. Per ſerpētiā terre intelligitur pctm̄ aualtie. qꝛ auari incūbunt terrenis. Per vo latilia celi intelligit̉ peccatū ſuper bie. qꝛ ſuꝑbi ſuꝑ alios ire ⁊ vola re volūt. Tertio debet expelli qꝛ do mum dei deſtruit ⁊ oportet ꝙ t̓pa retur. deꝰ enim edificauit tēpluꝫ anime de lapidibꝰ quadris ⁊ in quadro. Vſa. ix. Lateres cecide ex qͣdris lapidibꝰ edi ficabimus Apoca. xxvi. Ciuitas in quadro poſita e⁊cͣ. Iſtud quadratum fati unt fides ſpes ⁊ cal̓tas ⁊ bona ope ra. Greg̓. Entu credis ⁊ ſperas: ta tum diligis. Et quantū credis ſpe ras ⁊ diligis. tantū bona oꝑaris. Iſtā quādraturā dyabolꝰ nntitur deſtruere dū fidem ſpē caritatem ⁊ bona oꝑa intitur auferre ⁊ ad hͦ laborat. Iuxta illud Iob.j. Vetꝰ vehemens venies a regione deſer ti ꝑcuſſit quatuor angulos domꝰ Sed quilibet debet reſiſtere ⁊ de fi de facere ſcutu. Eph̓. iiij. In omni bꝰ ſumentes ſcutū fidei ⁊cͣ. de ſpe galeam. de cai̓tate loricā Teſſal̓. v. Indluti lorica iuſtitie fidei ⁊ cal tatis ⁊ galeam ſpē ſalutis Opera vero debet ponere ſuꝑ oma arma tanꝙͣ r̄gis inſigma. Roma. vi. In diuinim dn̄m iheſuꝫ xp̄m.. conu̓ ſationem ⁊ oꝑationeꝫ domini nr̄i ih̓u xp̄i Ruarto det expelli quia deus ipſā domū anime vult inha bitae̓. domꝰ anime tria habet ſo laria. vnū ſuꝑiis.ſ. ſpiritum. ali ud inferiꝰ.ſ. corpus Tertiū in me dio.ſ. animā. Vn̄ dicitur Theſſa. vj. Ipſe autē deꝰ ſāctificet vos per oīa vt integer ſpūs veſter ⁊ an̄ia ⁊ corpꝰ ſine qͣrela in aduentu dn̄i nr̄i ih̓u xp̄i ſeruetur. deus autem in ſuperiori ſolario. in ſpirituha bitat. quoniā ipſe ſpiritus vacat ſuꝑne ꝯtemplationi. Tunc enim ad eum venit ⁊ manſioneꝫ apud cum facit. Ioha. xiiij. Ad eum ve memus ⁊ manſionē apud euꝫ fa tiemꝰ. Habitat in ſolario medio q. in anima quando ipſa am̄a in terne mundacōni intendit. Sap. vij. Pervocacōnes in animas ſā ctas ſe tranſfert. Sanctū em̄ ideꝫ eſt quod mundū. Habitat in ſo lario ſecundo.i. corpoe̓ quando ip̄ ſū corpꝰ exercitat ⁊ intendit mor tificacōm. iuxta illud ad Gal̓. v. Qui autem ſunt xp̄i carnem ſuaꝫ crucifixerant cū vicijs ⁊ concupi ſcentijs. Eiuſdem ſexto. Ego autē ſtigmata domini noſtri iheſu xp̄i in corpore meo porto. i. Corint̓. vj. Glorificate ⁊ portate deū in corꝑe caltaglia. veſtro. Propter iſta tria dicitur ī auta luſti psͣ. Aeditatus ſum in nocte cum corde meo. Ecce ſpiritꝰ ſuꝑnaͣ con templatio. Et exercitabar̉ ⁊ ceteā Ecce corꝑis maceracō. Et ſcōpebā ſpiritū meum. ecce anime interna munditia. Secundum benefici um eſt. quia deꝰ peccatori linguā aperit. deus autem dedit homini linguam adtria offitia vt deum laudaret. Vſai. liij. Populū iſtu formaui vt mihi laudeꝫ narraret Vt proximū edificaret. Siuſdem l. dominus dedit mihi linguam eruditam. vt ſciam ſuſtentare eū qui lapſus eſt verbo. Et vt coram deo ſe r̓prehendat ⁊ accuſet. Iob 2 quarto. Idcirco me reprehendo ⁊ ago penitentiā. Peccator em̄ ad iſta tria benefitia lingua ſua non vtitur. ⁊ ideo recte mutꝰ vocatur. Primo qꝛ deum nō laudat ſed ꝑ mala oꝑa blaſphemat. Vn̄ Pro pheta inuitat om̄es creaturas ad deuꝫ laudandū.ſ. dracōnes demo nes. infernum ⁊ ſerpentes dicēs. Laudate dominū de t̓ra dracōnes ⁊cͣ. Itē ſerpētes ⁊ volucres penna te ⁊cͣ. Nuſꝙͣ auteꝫ inuitat ad lau dandum ſuꝑbos auaros ⁊ luxuri oſos. qꝛ tales deum non laudāt: ſed blaſphemant. Et ideo vidētur eē peiores ꝙͣ ſerpētes ꝙͣ dracōnes ꝙͣ infernus Secūdo pctōr eſt mu tus qꝛ ꝓximū non edificat ſed po tius ſcandalizat. Eccle. xxviij. Lin gua tertia multos cōmouit ⁊ diſ pergit de gente in gentē. Tres eī ſunt lingue. Prima ē diuina. Se cūda eſt humana. ⁊ tertia ē dya bolica. Prima igit̉ lingua ē d̓ina cuiꝰ eſt loqui ea que ad ſalutem eternā ſpectāt. Vn̄ dicit petrꝰ Io hā. vj. Verba vite eterne habes Et iſta eſt lingua ꝑfectoꝝ virorū Secunda eſt lingua humana ⁊ mundana cuiꝰ eſt loqui de muni do ⁊ de hijs que requirit hūana neceſſitas. Ioh̓. iiij. Ipſi de mūdo ſūt ⁊ iō de mundo loquūtur ⁊ mū dꝰ eos audit. Et iſta ē lingua imꝑ fectoꝝ. Tertia ē līgua dyabolica cuiꝰ ē mēdatia dicere. Iohā. viij. Cū loqͥt̉ mēdatiū ex ꝓpō loqͣt̉ ⁊cͣ. Huiꝰ līgue ē diſcordias ſemīare. Ipſe em̄ dyabolus diſcordias ſe minauit inter ſe ⁊ deum deinde in ter deū ⁊ hominem. Continue em̄ ſeminat diſcordiaˢ inter homine ⁊ hominē. Et iſta eſt lingua d̓tra ctorū ⁊ malignantiū. Illi autē lo quūtur lingua xp̄iana.ſ. diuina: qui deum laudant ⁊ ꝓximuꝫ edifi cant. Illi loquuntur lingua ſecū da.ſ. humana qui negotiā ſecula ria tranctant. Illi loquuntur lin guā tertia.ſ. dyabolica qui diſcor dias ſeminant. Iſta etiā lingita tertia nō ſolū ꝓximos cōturbat: ſed etiā ſepe matrimonia ſeparat Ecci.xxviij. Ligua tertia muliereſ viratas deiecit: ⁊ priuauit eas la boribus ſuis. Tercō pctōr eſt mu tꝰ qꝛ de ſuis pctīs ſe in cōfeſſione non accuſat. cū tamen dicat̉ Pro uerb̓. xviij. ẜm aliā litterā. Iuſtꝰ in principio accuſator ē fui. Pec cator em̄ habet principiūa. malā cogitatione ⁊ delectationem. Het ⁊ mediū ⁊ malum conſenſū. Het ⁊ finem malam operationē. Iu ſtus autē nō tantū ꝯfitetur mala oꝑa ſed etiā malū ꝯſenſū: malas cogitacōnes ⁊ malas delectacōes Tertiū benefitiū eſt ꝙ deꝰ pec catori lumen reſtituit. Signū au tē eſt ꝙ homo illuminatꝰ ſit quā do videt ante ⁊ retro: a dextris ⁊ a ſiniſtris. ſicut dicitur Apoca. iiij. de ſāctis animalibꝰ que erat ple nia oculis ate ⁊ retro ⁊ incircuitu: a dextris ⁊ a ſinſtris. Ille habet oculos retro qui recogitat ⁊ ꝯſide rat ſua pctā que fecit. Vſaie. xxv iij. Rccogitabo tibi omnes annoꝫ meos in amaritudine am̄e niee. Ille habet oculos an: qui videt et cogitat dei iuditiū: ⁊ inde habet t morem. Psͣ. A iuditijs tuis timui 6H abꝫ ocuios a dextris: qui vi et ⁊ cogitat nundi ꝓſperaꝙͣſunt caduca ⁊ varia ⁊ ad ea non allici tur ꝑ amore ſed reſpuit ꝑ aſperna tionem. Naū. iij. Omnis qui vide rit te ꝓſiliet a te Ille hēt oculos a ſiniſtris qui videt mūbi aduerſa ꝙ ſint breuiā ⁊ vtilia ⁊ in eis non frangitur ꝑ impatientiā ⁊ deſpera tionem. Eui vero ſint breuia ⁊vti lia dicit̉. ij. Corint̓. iij. Id em̄ qd̓ ī pn̄ti eſt momentaneū eſt ⁊ leue ⁊cͣ. Hinc eſt qd̓ filij iſrahelvt ha betur Exodi. iiij. Cū egiptios fuge rant habebant retro ſe nubē con denſā. ante ſe nubem lucidam. A dextris ⁊ a ſinſtris mae̓ ſtans ta ꝙ muꝝ Qui igitur vuit euadece ꝑ ſecudiones egiplioꝝ. ⁊ demonum habeat poſt ſe nubem tenebroſa ꝙ p̄ctoꝝ fuorum ꝯſideracōnem cō tinuaꝫ. Peccata āt ſūt tenebroſa qꝛ anima obſcuram faciunt ⁊ ſut nubes quia oracōnes noſtrͣs ne ad deum ꝑueniāt impediūt. Tre noꝝ. iij. Oppoſuiſti tibi nubeꝫ ne trāſeat oracō. Habeat ante ſe co lumnā igneaꝫ. ⁊ diuinoꝝ iudicō rum conſiderationē aſſiduā. Illa enim columna ⁊ ea̓t alta. quia a celo vſqꝫ ad terram protendebat ⁊ iſta columna etiā eāt r̓cta ſicut ⁊ dei iubitia que ſunt ꝓfunda. psͣ Iuditia tua abiſſus multa. Et ſūt iuſta ⁊ recta. Apoc̓. xix. Vera ⁊ iu ſta ſunt iuditia eiꝰ. Habeat a dex tris ⁊ a ſiniſtris mare ſtans tāꝙͣ muꝝ. Mae̓ ſignificat mundū qui tūc eſt tanꝙͣ murus a dextris qn̄ non poteſt ꝑ ꝓſpea̓ animū moue re ad intemperantiā. Tunc enim eſt quaſi murꝰ a ſiniſtris quādo nō poteſt ꝑ aduerſa animū fra gere per impatientiā. Sic nos mu niri docebat apoſtolꝰ. ij. Corint̓. vj. Per arma iuſtitie: a dextris ⁊ a ſiniſtris. Quartū benefitiū ē qꝛ deꝰ peccatori auditum reſtituit Octōr em̄ eſt ſurdus quia nō au dit deū admonentē ⁊ deū benefati ente. nec deū inſpirantē. nec deum ꝯminantē. Propt̓ iſta qͣtuor ꝯqͣri tur dn̄s Prou̓. i. Vocaui ⁊ rennū iſtis. Ectē qꝛ nō audit deū admō nentē Extendi manu meam. mul ta.ſ. bn̄fitia porrigendo. ⁊ nō fuit qui aſpiceret Ecce qꝛ nō audit deū bn̄fatiētē. deſpexiſtis omne ꝯſiliū meū. Ecce qꝛ non audit deū inſpi rantē. Et increpaciones meas ne glexiſtis. Ego qͣꝫ in interitu veſtro ridebo ⁊ ſubſānabo. Ecce qꝛ nō au dit deū ꝯminantē. Tūc iſte ſurdꝰ auditū recipit qn̄ deū ſic loquētē audit. iuxta illud psͣ. Audiā qͥd in me loquatur dn̄s: qm̄ loquet̉ paceꝫ in plebem ſuam ⁊ ſuper ſan ctos ſuos ⁊ in. eos qui ꝯuertunt̉ adcor. 7 ¶ Sequitur ſermo tertiꝰ ciuſdē. N beelzebub principe de momoꝝ eicit demonia ⁊ ceterā vbi ſupra Propri um ē hominū inuidoꝝ ſemꝑ ꝓbo rū vitam infamare. autpet verba peruertere aut opea deingrare. Iē iſti phariſei qui xp̄m inuidebant intebaritur vitam eius infamare. dicentes Ioh̓. ix. Nos ſcimꝰ quia hic homo percator ē. Laborabāt verba eiꝰ ꝑuertere ſicut patꝫ Ma thei. xxij quando dixerunt. Magi ſter ſcimus quia verax es. Stude bant eiꝰ opera denigrae̓. ſicut pa tet hic vbi eiectionē demonū quā .vi. v xp̄us ī virtute dei fatiebat beclze bub attribuebāt quem principē Vcx..a. 2 demonioꝝ appellabant. NNotan Nō vube culM xib dū autē ꝙ cultꝰ ydolatrie ẜm yſi l.ut p̄ͣſit or. gre doꝝ a primo rege aſſirioꝝ ortū ha buit: qͥ de mortē pr̄is ſui intm̄ do luit/ ꝙ in honorē ſuū ſtatuaꝫ erigi fecit a diuinos honores ſibi exhi beri inſtituit ac deinde offenſaꝫ ad ipſā ſtatuā fugientibus remitte re conſueuit. Ad huiꝰ ſimilitudi nem diuerſi diuerſas ſtatuas eri gebāt ⁊ diuinos honores ſibi im pendebant ⁊ ſic ydolatrie cultus excreuit ⁊ eaꝫ ſcd̓m ſua ydeoma ta quilibet nominauit NNaꝫ bab̓i lonij vel paleſtini dicebant baal Beclebub aūt ullius ydoli no men erat. Sed ip̄i iudei vnius dei cultores etiam propter vicinum ſibi ydolū acharonitarum/ cauſa deriſionis ſic eu vocabāt. ⁊ ſonat vir muſcarūob ſordes īmolaticij ſanguinis que muſce ſequuntur Aſſerunt in hoc ydolo principem demonioꝝ habitare. Videndum eſt igitur circa hoc qui ſūt princi pes īter demones ⁊ qualiter appel lantur Circa primū notandū eſt ꝙ habent offitia valde ordinata in malū. Eſt enim vnꝰ demon qui . F preeſt ſuꝑbie ⁊ vocatur lucifer: de qūo dicitur Vſa. ix. Quomodo ce cidiſti de celo lucifer: qͥ mane orie baris vt ſol Qui dicebas ī corde tuo. In celo cōſcendam ſuꝑ aſtra celi exaltabo ſolium meum. Ecce quāta ſuperbia. Et iſte habet ml̓ tos ſatellites qui eū adiuuant: ⁊ multos ſubditos quibꝰ domina tur.ſ. omnes ſuꝑbos Iob. xli. Ipē em̄ eſt rex ſuper omnes filios ſu perbie ⁊cͣ Aliꝰ eſt qui preeſt luxu rie ⁊ iſte vocatur aſmodeꝰ de qͦ ha betur Thob̓. iij. Qui interficit ſep tem viros ſare anteꝙͣ ad eam ac ceſſiſſent. Iſte enim demō odit le gitimū matrimoniū ⁊ ideo ꝑ hūc modū volebat trͣhere hanc puel lam ad fornicationis offitium vt ſcilicet poſt ꝙͣ non poterat legiti mō niatrimonio vti cōgeretur in fornicationeꝫ labi. Et iſte demon multos ſatellites habet qui ſibi aſſiſtūt ⁊ multos habꝫ ſubditoſ ſcilicet omnes luxul̓oſos qui qui deꝫ ſūt multi qꝛ ſicut dicitur p̄. Io han: v. Totus mūdꝰ in maligno poſitus eſt a in malo igne cōcupi ſcentie Tertiꝰ eſt qui preeſt aua ritie ⁊ vocat̉ maniona. Math̓. vj Non poteſtis deo ſeruire ⁊ mamo ne. Mamon ſic̄ dicit gloſa nomē demōīs eſt qͥ preeſt diuicijs n̄ ꝙ in eiꝰ dicione ſint poſite ſed qꝛ eis vtitur ad decipiendū. Et iſte mul tos habet ſatellites qui eū iuuāt ⁊ multos ſubditos habet ſuꝑ q̓s regnat ſcilicet omnes auaros qͥ multi ſunt. Iuxta illud Ihere. vj. Aminore vſqꝫ ad maiore omnes auaritie ſtudet. Quartꝰ ē qui pre eſt īmundis cogitationibꝰ odijˢ ⁊ rancoribus inuidis ⁊ malis af fectionibꝰ ⁊ iſte vocat̉ beelebub ⁊ vir muſcarum. Beel enim dicit̉ vir: zebub muſca Immittit enim muſcas ideſt cogitationes immū das. odia ⁊ malas voluntates q̄ dicuntur muſce quia ad animam cito volant ⁊ ipſam commaculāt Iſte habet multos ſatellites qui eum adiuuāt ⁊ multos ſubditoſ quibus preeſt. quia ſicut dicitur Prouerbioꝝ viceſimo. Quis pōt dicere mundum eſt cor meum: et purus ſum a peccato. ¶ Secundo notandum eſt qualiter iſti prefe cti cum ſuis ſatellitibus expellan tur. Circa quod ſciendum eſt ꝙ dyabolus ſerpens vocatur vt dici tur Geneẜ. tertio. Serpens auteꝫ matelalis per quatuor expellitur Primo per odorem vinee florētis Secundo per ſputum hominis ie uunantis. Tertio per ſpoliationē hominis. Quarto per carmina incantationis. Primo quideꝫ ſer pens materialis expellitur ꝑ odo rem vince florentis. Naturalit̓ em̄ ſerpens odit odorem vinee ⁊ ab eo fugit. Vnde ꝙͣ diu vinee ſunt florentes vix aut nunꝙͣ ibi aliqͥ ſerpentes reperiuntur. Secūdo ex pelluntur per ſputū hominis iciū nantis. Vn̄ dicit Ambroſiꝰ in ex ameron. Tanta eſt vis ieiunij vt moriatur ſerpēs ſi guſtauerit ſpu tū hominis ieiuni. Tertio expel luntur ꝑ denudationem ⁊ ſpolia tionē hominis. Nā ſicut dicitur ī hiſtoria ſcolaſti. Serpēs in homi nem veſtitu inſilit̓ ⁊ nūdū fugit. Et ratio aſſignatur ibidē. qꝛ quā do deꝰ poſuit inimicitias int̓ homi nem ⁊ ferpenteꝫ ⁊ ſemē eoꝝ: tunc homo iuidꝰ erat ⁊ ideo hominem nudum tanꝙͣ ſibi immicū fugit. Quarto expellitur ꝑ carmīa incā tationis. Vnde qn̄ incantari ſe ſē tit vnam aureꝫ in terra figit ⁊ ali am cum cauda claudit ne vocem uicantantis audiat. Iuxta illud psͣ. Sicut aſpidis ſurde ⁊ obturā ti⁊⁊ nunduntli tis aures ſuas Per iſta em̄ qua tuor ſpiritualiter intellecta ſupca no andi dicti quatuor demones expellunt̉ it aclta Primus ſcilicet lucifer qui preeſt Ieri ſuꝑbie expellitur ꝑ odoreꝫ vinee florentis ſcilicet ꝑ veram humili tatem mentis. Humilitas autem deo ē odorifera. quia deum trahit demonem expellit. Cantico. pͥ. Cū eēt rex ī accubitu ſuo: nardꝰ mea dedit odoreꝫ ſuum. Nardus enim eſt herba odorifera. calida ⁊ ꝑua ⁊ ſignat humilitatem q̄ facit cor odoriferū coram deo. Vn̄ deus ſen tiens odorē humilitatiſ beate ma rie: mox in eius vterum deſcendit Legitur de vnicorni ꝙ ſit valde fe rox ita ꝙ a nemine capi poſſit: ſꝫ in ſinu pnelle virginis caput r̓cli nat ⁊ dormit ⁊ ſic capitur. Sic eti am deus adb erat durus ꝙ a nul lo ſancto ad miſei̓cordiā poterat inclinari ſed tractus humilitate virginis in eam deſcendit ⁊ venit Eſt etiā nardus herba calida: ꝙ humilitas facit cor caliduꝫ ⁊ fer uens contra dyabolum ſiue corā dyabolo: quia ipſum adurit. incē dit atqꝫ expellit. Vnde legitur in vitaſpatruꝫ ꝙ dyabolus dixit ſā cto anthomo Si tuvigilas: ego n̄ dormio. Si ieiunas: ego cibum n̄ ſumo Si diuitias contemnis ego nihil terreni poſſideo. Vnum eſt qd̓ valdeme terret ſcilicet humili tas tua. propter quam aduerſuꝫ te preualere n̄ poſſuꝫ. Nardꝰ etiā eſt herba parua. quia humilitas facit cor paruum coram ſeipō Vn de legitur primi Reguꝫ nono. Nō rie cum eſſes paruus in oculis tu is: caput ī tribubus iſrahel factꝰ es.. Ac ſi dicat dominꝰ. Cum par uus eras coram te: magnus fui ſti coram me. Aodo autem quia in agnus es in oculis tuis: paruꝰ a me reputaris. de hoc ponit exē plum beatus Gregorius in pupil la oculi que quanto eſt minor: et ingrior tanto eſt lucidior. Sic ho mo quantum eſt coraꝫ ſe deſpecti or: tanto eſt coram deo ſublimior Secundus demon qui preeſt lux urie ſcilicet aſmodeus expellitur per ſputum hominis ieiunantis. ſcilicet per ieiunium ⁊ corꝑis ma ceracionem. Math̓. ix. Hoc genꝰ demoniorū in nullo poteſt eici. ni ſi in ieiunio ⁊ oracōne. Fatiendū eſt de corpoe noſtro ſicut ſit de e qͦ agro ⁊ apibus. Equus enim ſi in mis delicate paſcitur recalcitrat. Si pabulum ſubtrͣhitur non la borat. Si prout neceſſe eſt paſci tur: tunc ⁊ recalcitrationeꝫdimit tit ⁊ labori intēdit. Similit̓ ⁊ ager ſi minis impīguatur vitioſas her bas producit Si nihil impingua tur fructum nō facit. Si prout ex pedit imꝑinguatur bonum fructū reddit. Similiter ⁊ de aꝑibus legi tur ꝙ ſi minis eis de melle dimtti tur dant ſe impinguationi. Si ve rominis parum: tunc quaſi indi gnantes dant ſe mertie ⁊ vacati oni ⁊ moriuntur. Si vero tempera te: tunc dant ſe operacōm. Sodem modo dicendum eſt de corpore nō ſtro. Hugo de ſancto victore. Qui ſupra modum carnem affligit: ci uem occidit. Si plus ꝙ oportet a linientis reficit: hoſtē nutrit. Sic ergo nutrienda eſt vt ſeruiat: ⁊ ſic domanda vt non ſuperbiat. Tertiꝰ demon ſcilicet mammona qui preeſt auaritie expellitur per denūdationem ideſt temporaliū ab iectioneꝫ. Iſta autem denuda tio aūt ſit totaliter ſicut eam faci unt perfecti. d̓ quibꝰ dicit̉ Math̓. xix. Si vis perfectus eſſe vade ⁊ ve de omnia que habes ⁊ da paupe ribus. Aut fit paticulariter ſicut eam faciunt illi qui de ſua abun dantia diminuūt ⁊ pauperibꝰ lar giuntur. de quibus dicitur Luce xi. Quod ſupereſt date elemoſinā Aut nullo modo ſicut ſunt illi qͣ nihil pauperibus dare volūt. Au guſtinꝰ. Quid eſt quod dicitis. Ego diues ille pauper.?Nihil ego oneratus ille leuis: ſarcinam tua ꝯmemoras ⁊ pondꝰ tuū laudas. O onerate ⁊ o ligate quid te lau das: quid te iactas. Solue vincū la tua. minue d̓ ſarcina tua. da cō miti tuo ⁊ illum adiuuas ⁊ te rele uas. Tales igitur ſic diuitijs ſar cinatos ſerpes infernal̓ inuadit Prime Thimo. ſexto. Qui volunt diuites fierinicidūt in temptacō nies varias ⁊ in laqueos dyaboli Totaliter auteꝫ denudatos fugit ab eis ⁊ ab illis qui particularit̓ ſe denudāt ⁊ de ſuperflius elemo ſinas dat. Similiter fugit. Elemo ſinā enim expellit demones ī vita quia expellendo peccatum expellit̓ demon. Eccleſia. tertio. Ignem ar dentem extinguīt aqua. ⁊ elemo ſina reſiſtit peccatis Expellit ī mor te. quia quādo dyabolus anima plenam operibus miſericordie ī uenit: ab ea confuſus recedit. ſic̄ epiſcopo patet in beato Martino Expellit etiam poſt mortem: quia elemoſina eſt ſcutum ⁊ lancea cō tra euꝫ. Eccleſiaſtici decimonono Super ſcutum potentis ⁊ ſuper lā ceam aduerſus inimicum tuū pu gnabit. Quartus demō eſt beel zebub qui interpretat̉ vir muſca rum qui preeſt odijs ⁊ delectacio nibus immundis. Expellit̓ per in cantationē: ideſt per confeſſionē. uſce enim ſuper carbones mortu os reſident. ſuper tepidos volitāt. ignitos vero fūgiunt. quia male temptacōnes reſident ſuper cor in dei amore inflammatū Iſte demō vt dictum eſt expellitur per incā tationem. ideſt per ſacerdotalem abſolutionem. Incantatores em̄ dei ſunt ipſi confeſſores: qui ſerpē tem infernalem incantant quādo ſuper peccatoris caput abſolucō nem ⁊ benedictionem dant. ⁊ q̄a dyabolus ſcit ſe per confeſſioneꝫ expelli. ideo ipſam confeſſionem nititur impedire. Ad ſimilitudinē enim lupi non capit ouem. ideſt hominem per pedem: ſed dimittit ipſum ad eccleſiam ire Nec ꝑ au rem: ſed dimittit ipſum verbū dei audire. Nec per manum ſed per mittit ad pauperes extendere: ſed capit ipſum per gulam. quia im pedit ne confeſſioneꝫ poſſit emit tere ſciens etiaꝫ ꝙ per ipſam con feſſionem expellitur. ymo etiam vulnerātur. Vnde dicit beatꝰ Au guſtinꝰ. Neqꝫ enim dyabolo acri ores dolores infligimus ꝙͣ cū ꝑ la 446 gas peccatorum noſtrorum peni tendo ⁊ confitendo ſanamus. ¶ dominica qͣrta ī qͣdrageſima. hrl̓m ¶ Sermo primus. Bijt iheſus trās mare galilee quod eſt tybe riadis ⁊ cetera. Iohan nis ſexto. Iſtud euan gelium bis in anno in eccleſia re citatur. ſcilicet in vltima domica an̄ aduentū domini ⁊ hoc ꝓpter fi nem euāgelij vbi legit̉. Quia hic eſt vere propheta: qui venturꝰ eſt inmundū Et iſta quarta domini ca. xl. Et hoc ꝓpter principiū enan gelij vbi legitur. Erat aūt ꝓximū paſcha dies feſtus iudeoꝝ Mo catur aūt dn̄ica iſta dupliciter.ſ. dnicā de roſa ⁊ dn̄ica de panibus. Dnīca de reſa Cauſa auteꝫ prime appellacōnis eſt quia in hac die ſummus pon tifex per vrbem portat roſam aure am muſco ⁊ balſamo intꝰ plenā quam poſtmodum dat prefecto vrbis uae̓ autem iſta roſa por tatur. de hoc poteſt triplex racio aſſignari na eſt littealis; alia eſt ſpiritualis. ⁊ tertia eſt mora lis. ¶ Prima igitur racō eſt litte ralis Prout etiam dicit beatus Innocetius papa tertius in quo dam ſermone uoniam corrupti bile corpus noſtrum ex nimia fa tigatione deficeret niſi qn̄qꝫ ipſuꝫ aliqd̓ remediū recreacōis r̓leuae̓t Vndedicitur. Interpone tuis īter dum gaudia curis. Quod cae̓t al terna requie durabile non ē. Vn de ⁊ ſanctꝰ anthoniꝰ poſt longum laborem. ſolitus erat ducere frēs ad aliquam recreationē. Et cum hoc cuidam ſagittario diſplicuiſ ſet. docuit ſanctꝰ athonius eum per arcus miniam extenſioneꝫ ꝙ oporteat interduꝫ relaxare rigorē Eccleſia igitur populuꝫ i eiunijs fa tigatum triplici r̓medio hodie ni titur releuae̓. Primo verbo letificā te. Secundo cibo ꝯfortante. Tercō quodam ſolatio recreate. Primo dico ꝙ eccleſia hodie r̓leuat popu lum ieiunijs fatigatum verbo leti ficante. Omnia enim que ſunt in t̓ ttis l. hodierna miſſa tam in introituꝙ .a. v. Rl. o in epiſtola: ⁊ in toto offitio ſunt ſvl̓ a ẜ. tate c gaudioſa: ⁊ ideo eos qui in peni tentia laborāt ſunt fortificantia ⁊ confortantia. quia delectatio perfi Vl. ctaº tꝫ oy. cit ⁊ fortificat operationem ⁊ oꝑe ratorem. vt dicitur inEth̓ercetea̓. ye Secundo releuāt cibo confortante ⁊ ſicut patet in euāgelio Iſtud em̄ miraculum de quinqꝫ panibꝰ. ſic̄ tūc refecit corporaliter: ſic nos re ficere debet ſpiritualiter Tercō re leuat quodam ſolatio recreante ſcilicet roſe deportationē. Vnde di cit Idem Innocentiꝰ. Ne populus ꝓpter aſpei̓tatem quadrageſima lis obſeruantie ſub ꝯtinuo labore deficeret ī hac mediana dominica roſe ſolatium interponitur vt an xietas temperata melius ⁊ leuiuſ ſufferatur. Secunda racō eſt ſpiri tualis. Per roſam enim tam ꝑ il lam artifitialem ꝙͣ etiam naturā leꝫ chriſtꝰ ſignificatur In illa em̄ roſa a̓tifitiali tria ſunt ſcilicet au rum muſcus ⁊ balſamū. Similit̓ ⁊ in chriſto ſunt tres ſubſtantie ſcilicet caro que per aurum ſigni ficatur que corrumpi non poteſt nec potuit. Osͣ. Non dabis ſāctū tuum videre corruptioneꝫ. Anima que fuit plena muſco.. odore om mum virtutū ⁊ gratiaꝝ. Canti. p. Trahe me poſt te: curremus in o derem vngentorum tuorum. Et di iunitaˢ que ſignatur ꝑ balſamū Eccleſi. xxiiij. Quaſi balſamuꝫ nō mixtum: odor meus deitas enim fuit carni vnita ſed non admixta Qui ergo vult laborem penitentie quadrageſimalis leuiter ferre. de bet hanc roſā in corde portae̓. Sig natur etiam chriſtus per roſāna turalem/ que ⁊ pre ceteris floribꝫ magis delectat viſum ſuo colore: magis recreat olfactum ſuꝑ odore magis cōfortat guſtum ſuo ſapo re. Sic etiam chriſtus eſt delecta bilis ad intuendum prime petri p. In que āgeli deſiderat ꝓſpicere Eſt ſuauis ad adorandum. Can. pri. Trahe me poſt te in odore vn gentoꝝ tuorum curremꝰ eſt dul cis ad guſtandum. ij. petri. iij. Si tamen guſtatis quoniā ſuauis ⁊ dulcis e dominꝰ. Non debēt ergo fideles fatigari labore pm̄e cōſide rantes hanc roſā in qua r̓cepturi ſunt viſionē tante claritatis. odo rem tante ſuauitatis ⁊ refectioneꝫ tante ſatietatis. Tertia ratio eſt moalis. Per hoc em̄ ſignificatur ꝙ ꝑ penitentiā ſpine vitioꝝ ꝯuer tuntur in roſas virtutum. Vn̄ di cit ambroſiꝰ in ſermonibꝰ ꝙ per abſtinentiā. ſpine vertuntur in ro ſas. Producūt enim inquit ꝑ ie iuniū libido caſtitatem. ſuperbia humilitatem ⁊ ebrietas ſobrieta tem Nec eſt intelligendū ꝙ vitia ex ſe vel ꝑ ſe ꝓducunt virtutes cū contraria nō fiunt ex alterutris. ſed ꝑ ieiuniū fit vt qui prius fuit libidinoſus effitiatur caſtꝰ qui pͥ us erat ſuꝑbꝰ effitiatur humilis ⁊ manſuetus; qui prius ea̓t ebri oſus: efficiatur ſobrius Pſa. lv. Pro ſaliunca aſcendit abies/ ⁊ ꝓ vitica creſcit mirtus. Saliunca di citur herba ſpinoſa dicta a ſaliē do eo ꝙ ſe calcantes ſalire facit. Abies dicitur ab eundo. eo ꝙ pre ceteris arboribꝰ lōge eat ⁊ in excel ſum preeminet. Per ſaliuncā ītel ligitur amor mūdi qui eſt ſpmo ſus Iuxta illud Math̓. vj. Nūqͥd colligunt de ſpinis vias.? Et eiuſ conſideracō facit homineꝫ reſilire ab eius amore. Nauꝫ. iij. Omnis q̄ viderit te. reſiliet a te. Per abie tem intelligitur amordei qui facit animā aſcendere vſqꝫ ad celū. Vr tica facit pruriginem. Mirtꝰ vero facit frigiditatem. Eſt ergo ſēſus ꝙ per penitentiā amor mundi ver titur in amoreꝫ dei Et prurigo car nalis concupiſcentie in r̓frigeriū caſtimonie. Vſai. xxxv. In cubili bus in quibus habitabant dra cones. oritur viror calami ⁊ iunci Cor ſuperboꝝ quod prius erat cu bile demonū: efficitur per penitē tiam humile ⁊ flexibile ad omne bonum: ⁊ ibi naſcitur viror virtu dmn̄ca& yarbꝰ tū. Secundo hec dominica vocatur dominica de paībꝰ ⁊ hoc propter quinqꝫ panes quibus dominꝰ ſa tiauit quinqꝫ milia hominum. Et notandum ꝙ illi homines crant multi ⁊ erant famelici: quod inde colligitur qꝛ tranſierat hora pra dendi. Vnde dicitur Math̓. xiiij. deſertus eſt locus ⁊ hora iam p̄ terijt. Panes aūt pauci qꝛ tantū quinqꝫ. Erant autem aſperi ⁊ inſi pidi. Chriſtus auteꝫ tam fameli cos ⁊ tam multos ſic ſatiauit vt pleni fierent. Vnde dicitur ibideꝫ. Vt autē impleti ſunt ⁊ cetea̓. Pa nes paucos ſic multiplicauit vt etiam ſuperfluerent. Panes aſpe ros ſic dulcorauit vt dulcem ⁊ ſua uem ſaporem haberent. Primo igitur tam multos ⁊ tam fameli cos ſic ſaciauit vt pleni eſſent. Ideo autem eos ſic ſatiauit quia prius eſurierāt. Serui enim domi in noſtri iheſu chriſti qui hic ſūt in eſurie. in futuro erūt in ſatieta te. Mali autem qui nolunt abſti nere ⁊ ieiunare: erunt in perpetua eſurie Vnde etiam dicitur Vſaie ſexageſimoſexto. Ecce ſerui mei comedēt et vos eſurictis ⁊ cetera Excuſant enim ſe tales a ieiunan do multis modis Primo quidam ſub racōne temporis. Quid ā ſub ratione ciboꝝ qualitatis Quidaꝫ ſub racōne complectōnis. Et qui dam ſub racōne laboris. Primo q̄ dam ſe excuſant ſub rā cōne tem poris contrͣ quos ſic dicit ambro ſiꝰ. Eſtiuis menſibus dicūt. dies longa eſt. ſol torrentior eſt. pocu lis nos refrigerae̓ debemus. Hye mis vero tempore dicūt Caue Fri ſtr gus eſt rigoris peſſimi eſtis noſ calefieri oꝑtet. Qui a ieiunijs ſic ſe excuſant tempore rationis red dende ſe accuſāt. Naꝫ fallit te iſta excuſatio: qꝛ non te excuſabit ſed accuſabit. Alij ſe excuſant ſub ra tione ciboꝝ qualitatis. Cōtra qͦs dicit Bern̄. ſuper cati. Legumina inquiunt ventoſa ſunt. Potū aqͣ nō ſuſtinet pectus. Caules nutri unt melancoliā. Porri coleraꝫ ac cendunt. Piſces de ſtagno ſiue d̓ aqua luto ſa. mee cōplectioni nō conueniunt. Quid dicitis ciborū obſeruatores. moꝝ neglectores Num de euāgelijs vel prouerbijs hās differentias legiſtis. Alij ex cuſant ſe ſub ratione complectio nis contra quos ſic dicit Iheroni mus. MAulto melius ē ſtomachu dolere ꝙ mentem: imperae̓ corpo ri ꝙͣ ſeruire: greſſum vacillare ꝙ pudicitiā. Bernar. Epicurus atqꝫ ypocras. alter corporis voluptatē/ alter bonam habitudineꝫ ꝓfert. Magiſter auteꝫ vtriuſqꝫ rei conte ꝑtum predicat. Alij ſe excuſāt ſb̓ ratione laboris. Contra quos ſic dicit ambroſius. dicunt pleriqꝫ. Non poſſumꝰ laborare ⁊ ieiunare. Ideo nō poſſunt quia nolūt. Sal tem laborarent minus vt ieiuna re poſſint. Secundo panes pau cos ſic multiplicauit vt etiam ſu perflueret. Qui enim multiplicat ſemina in terra. ipſe multiplica uit panes in manu ſua Terra au tem bona fecit fructum centuplū. vt dicitur Mathei octauo Fructꝰ autem centeſimuſ competit virgi ni martiri ⁊ predicatori. Cum er go dominꝰ noſter iheſus chriſtꝰ fuerit virgo. martir ⁊ predicator. non fuit mirum ſi panes intantū multiplicauit. In tantum mul tiplicati fuerunt ꝙ duodecim co phimi fragmentorum ſuꝑfuerūt iuxta numeruꝫ duodecim apoſto lorum. oluit autem ipſe deꝰ vt fragmenta colligerentur triplici de cauſa. Prima eſt littea̓lis quā ponit Criſoſtomus dices ꝙ chri ſtꝰ fragmēta colligi precepit nō fuit oſtentatio ſuperflua. ſed ne fantaſiaꝫ eſtimarent quod factū eſt. Propter hoc etiam ex ſubie cta materia miraculum fecit. Se cūda eſt ſpiritualis quam ponit heatus auguſtinus dicens ꝙ fra gmnenta que populus non potu it manducare ſunt̉ ſecretiora que multitudo capere non potuit que illis committēda ſunt qͥydonei ſunt ⁊ etiam alios docent. Tertia eſt moralis. Ꝙ enim mul te reliquie collecte ſunt eſt cōtra multos qui de fuis ſermonibꝰ nl̓ las reliquias facere volunt ſed to tum qd̓ cogitauerunt volūt effun dere grauantes corda auditoruꝫ prolixitate ſermonū. Prou̓. xxix. Totūſpiritum ſuū ꝓfert ſtultus: ſapiēs differt ⁊ reſeruat in poſte rū ¶ Tertio ipſos panes aſperoſ ſic dulcorauit vt dulcem ſaporeꝫ haberent. Credendū eſt em̄ ꝙ nū ꝙ fuerūt panes vel piſces melio ris ſaporis. Et ratio poteſt eē quo niam aliquid poteſt tribꝰ modis fieri.ſ. aut ꝑ naturam. aūt ꝑ artē aūt per miraculū. Illud enim qd̓ ſit ꝑ naturam. meliꝰ eſt in eodeꝫ genere vel in eadem ſpētie ꝙ illud quod ſit ꝑ artifitium Illud auteꝫ quod ſit ꝑ miraculuꝫ meliꝰ eſt ꝙ iſtud qd̓ ſit per naturaꝫ ⁊ artem. Aurum enim alchimicū per arteꝫ hominis factū videtur eſſe pretio ſum. Sed auꝝnaturaliter radijs ſolaribꝰ in terre viſceribꝰ generā tum: eſt pretioſiꝰ. Si vero aliquiſ ſāctꝰ aliquā materiaꝫ ꝯuerteret ī auꝝ: illud eēt pretioſiſſimū ſicut ioh̓es euāgeliſta legit̉ feciſſe Vi num etiā artifitioſe factū videtur ee prretioſū. Sed in vite naturalit̓ generatū eſt meliꝰ; vinū etiā mi raculoſe factū ex aqua ē optimū. ſicut exinū quod in nuptijs xp̄s fecit. Panis etiā quem quotidic comedimꝰ eſt ⁊ opꝰ nature ⁊ eſt opꝰ artis. Eſt opꝰ nature inquan 41 4 tū grana naturaliter ſūt ex terra producta. Et eſt opꝰ artis inquā tum tn̄ ꝯteruntur ⁊ in farinā redi guntur. Farina fermētat̉. Panis efficitur ⁊ formatur. Cū ergo iſti panes ſunt miraculoſe ꝓducti: et panes quos comedimꝰ ꝑtim ſunt opꝰ nature ⁊ ꝑtim ſunt opꝰ artis ⁊ opus miraculi ſit ſupra naturā ⁊ arte. maīfeſtū eſt ꝙ iſti panes ⁊ piſces fuerunt melioris ſaporis ꝙ aliqͥ qui vnꝙͣ fuerūt māducati ¶ Sequitur ſermo ſecūdꝰ eiuſdē Vm ſubleuaſſet oculos iheſus ⁊cͣ. vbi ſupra. In Miſto euāgelio d̓ tribꝰ per ſonis fit mētio.ſ. de xp̄o de diſcipu lis ⁊ de turbis In xp̄o at tria ꝯmē dabilia inueniūtur Primo enim ꝯmendat̉ in xp̄o pietaſ in patien do. Cūd̓i. Subleuaſſꝫ ih̓us. Secū do on̄ditur in xp̄o hūilitas in col latione. Cū ſubdit̉. dixit ad phi lippū vnde ememꝰ panes. Tercō ꝯmendatur in xpō potētiā ima̓cu li in operatione ꝑ quā quinqꝫ pa nes multiplicauit. Primo em̄ cō mendat̉ in xp̄o pietas ⁊ ꝯpaſſio. cū dicit̉. Cū ſubleuaſſet ih̓us ocu los. deꝰ em̄ habet ducs oculos.ſ. oculū ſapiētie Eccī. xxiij. Oīa vidꝫ oculꝰ eiꝰ. Et hēt oculuꝫ mīe. Sapi. iiij. Gr̄a dei ⁊ mīa eſt in ſāctos eiꝰ ⁊ reſꝑcus in eltōs illiꝰ. Iſtos di os oculos videbatur deꝰ olim ha bere clauſos. ⁊ oculum ſapientis quia nullus viam ſalutis cogno ſcebat. pͣs. Viā ciuitatis habita culi nō inuenerunt. Et oculuꝫ im ſelcordie qꝛ nullum ſibi recōſilia rivolebat. Ideo cōqueritur Iob xxx. Sto ⁊ non reſpicis me: muta tus es mihi in crudelem Tandem oculum ſapientie aperuit quādo populo iudeorū legem dedit. Ocu lum autē miſericordie eis nō ape ruit qꝛ nullum ad ſe recipiebat: ſed omnes ad infernum deſcende bāt. Aodo ambos oculos aꝑuit .ſ. oculum ſapiētie ꝑ quaꝫ nobis viam ſalutis oſtendit ⁊ oculum miſericordie ꝑ quaꝫ ad gloriam nos adiittit. Ioh̓. i. Lex ꝑ moy ſendata eſt: ⁊ gra ꝑ iheſum xp̄m adminiſtrata e. Ecce qꝛ modo ocu lum ſapiētie aꝑuit gra: ⁊ veltas ꝑ iheſū xp̄m facta ē. Ecce qꝛ nobis aꝑuit oculū miſei̓cordie ⁊ gre. Et io dicit̉. Cum ſubleuaſſet oculos iheſus. Beda. Cū ſubleuaſſet ocu los iheſus ⁊ venientē ad ſe multi tudinē vidiſſe. perhibet̉. diuine pietatis eſt inditium: qꝛ cunctis ad ſe venire querentibus gra cele ſtis miſei̓cordie occurrere conſue uit. Secūdo in xp̄o ꝯmēdatur hu militas in collacōne. Cū dicitur. dixit ad philippum. Vn̄ ememꝰ panes vt manducent hnj. ⁊. Mag na humilitas ⁊ benignitas qꝛ de hijs que facturꝰ erat cū ſeruis cō ferebat. Chriſtꝰ enim ī familia ⁊ inter apoſtolos aliqn̄ exhibebat ſe ſuꝑiorem. Iohā. xiij. Vos voca tis me magiſter ⁊ dn̄e. ⁊ bene di citis: ſum etenim. Aliqn̄ inſeriore Luc̓. xxij. Ego autē in medio vr̄m ſū ſicut qui miniſtrat. Aliqn̄ ve ro equalem dices Ioh̓. xiij. Iā nō dicam vos ſeruos: ſed amicos ⁊c. Amicitia enim nō eſt niſi equali um. In hoc dat exemplū cuilibet prelato ꝙ inter ſubditos ſuos ali quādo debet eē maior ⁊ aliquādo minor ⁊ aliquādo equalis Maior quātū ad correctōnem. Vn̄ dixit apoſtolꝰ cuilibet p̄lato. Thitu. ij. Argue cū omni īperio. Amor qͣn tum ad humilitatis reputacōnē ꝑ quā debet hijs quibꝰ preeſt ſe reputare īferiore. Taliter ſe imno rem repritabat apl̓us qͥ dicebat. pͣ. Theſſa. ij. Et facti ſumꝰ ſic̄ ꝑuu li in mediovrm. Equal̓ quantum ad amicabileꝫ ꝯuerſationem. E cle. xj xxij. Rectore te poſuerūt noli extolli. ſꝫ eſto int̓ illos qͣſi vnꝰ ex illis. Iſta tria tangit Augꝰ dicēs Honore corā vob̓ p̄latus ſit vob̓ Ecce reuerētia auctoritatis. Timo re corā do ſb̓ſtitutꝰ ſit pedibꝫ vr̄is Ecce reputatio humilitatis Circa ōnes ſeipſū bonoꝝ oꝑm p̄beat ex emplū. Ecce ꝯu̓ſacō aicabilitatiſ Tercō ī xp̄o ꝯmendat̉ potētia mi raculi in oꝑacōne ꝑ quā qͥnqꝫ pa nes multiplicauit. Multiplicaba tur at panes in manibꝰ xp̄i dum fragebant̉. In māibꝰ edentiū dū comedebāt̉. Iſtd̓ mia̓culū qͦtidie ſit ⁊ neō mirat̉. Augꝰ. Vn̄ eī ml̓ tiplicat d̓ paucis gniſ ſegetes. ide multiplicat ī manibꝰ ſuis quin̄qꝫ panes. Id̓ notandū ꝙ ſunt que dam imacula que habent vtilita tem ſed non admirationeꝫ ex cō ꝙ ex frequenti vſu viluc rūt. de qͣ bus dicit Augꝰ. Maius imia̓culū eſt gubernatio totiꝰ mundi ꝙͣ ſa turatio quinqꝫ miliū hominuꝫ de quinqꝫ panibꝰ: ⁊ tamen hoc ne mo miratur. Illud mitātur homi nes: non qꝛ maius eſt: ſed qꝛ raꝝ eſt Quedā autē miracula ſunt qͥ habent tantū admirationē ſꝫ nul lam vtilitatē ſicut imacula mago rum ⁊ antixp̄m volae̓ ꝑ acra ſicut fecit ſymon magꝰ. ſtatuaſ facere loqui. ignem de celo deſcendere ⁊ huiuſmodi. Que fatiet antixpus quandā admirationē habēt ſed vtilitatē non habēt. Quedā autē ſūt que ⁊ ſi habeāt amiracōnem ⁊ vtilitatē aliquam tn̄ nō habent neceſſitatem. Et talia ſcd̓i Criſo. ſūt ima̓cula inaloꝝxp̄ianoꝝ qui dicent illud Math̓. vij. dn̄e inno mine tuo ꝓphetauiꝰ ⁊ demoīa eie cimꝰ Non enim fatiunt illa ꝓpter ueceſſitateꝫ vt infideles conuerta tur ſed ꝓpter oſtentationē vt ipſi fideles reputentur. Quedā ſunt q̄ habent amirationē ⁊ vtilitatē ꝓxi moꝝ ſicut eſt tlluminare cecos: ⁊ curare īfirmos ⁊ huiuſmodi ⁊ ha bent neceſſitatē qꝛ fiunt qn immi net neceſſitas fidei vel cauſa alicu ius ꝑiculi euitandi. Et talia fuer̄t miracula xp̄i ⁊ apoſtoloꝝ ⁊ talia ſunt miracula que faciunt ſancti 6 9 viri in virtute nominis xp̄i Secundo ſit mentio de diſcipulis inter quos vidētur fuiſſe tres dif ferentie. Quidā enim eoꝝ adhuc habebant fidē tardam: de quorū numero erat philippus de quo di xit alchwinꝰ. Si ꝑfecte de creatoe̓ philippus intelligeret: de eius po tētie largitate non diffideret. Alij habent fidē imꝑfectam de quoruꝫ numero ea̓t andreas. de quo di cit Criſo. Memor andreas eſſe de bebat ꝙ helizeus ꝓpheta ꝑ auit ce tum homines de decēꝑanibꝰ. Cre didit ꝙ ⁊ iſtos quinqꝫ poſſet ml̓ tiplicare: ſed in hoc fides ſua fuit imꝑfecta. quia credidit ꝙ de plu ribꝰ pluraa de pautioribus pauci ora fieri poſſent. Ideo dicit. Sed hec quid ſūt inter tantos. Alij au tem erant qui habebant deuocō nem ſollicitam ⁊ operoſam. ſicut ceteri diſcipuli. quia panes a xpō receptos turbe diſtribuerunt ſol licite. ſicut dicit̉ Mathei. xiiij. Nō eſt ergo mirandum ſi in aliqua congregatione aliqui inueniant̉ tardi. aliqui imꝑfecti. aliqui ma gis deuoti. Nam tardi ſunt de no uo incipientes. Imperfecti de bo nō in melius profitientes. deuo ti ſunt perfectionem apprehenden tes. Vn̄ dicitur Prouer. quarto. Iuſtorum ſemita quaſi lux ſplen dens. hoc reſpicit ſtatum incipiē tium. Procedit. Hoc enim reſpi cit ſtatum profitiētium. ⁊ creſcit etiam ad perfectum diem. Hoc reſpicit ſtacum ꝑfectorū. Ter tio ſit mentio de turbis in quibꝰ tria fuiſſe dicūtur. Primo in ſedē do magna congruitas. Sccūdo in edendo magna ſatietas. Tertio ī laudādo magna iocūditas. Pri mo dico ꝙ in turbis fuit in ſeden do magna cōgruitas. qꝛ ſederunt ſuꝑ fenumerat enim inquit in lo cō fenum multū. Qui igitur vult refici pane ſpiritualis gratie con gruū eſt vt ſedeat ſuper fenum vt dominetur corꝑi ſuo ⁊ mortificet carne ſuam Sicut dicitur Vſa. xl. Omnis caro fenū ⁊ ceteā̓. de hac mortificacōne dicitur ad Gal̓. v. Mortificate mēbra veſtra que ſūt ſuꝑ terram. Sub terra ē homo in morte In terra eſt hō in ſenectute Supra terraꝫ eſt homo in iuuētu te. Vn̄ de aliquo iuuene dicere cō ſueuimꝰ. Iſte eſt ſuꝑ terrā. Sede re igitur ſuper fenuꝫ eſt mortifica re corpꝰ ſuū. qꝛ dum ē ſub terra ē impaſſibile dū eſt in terrā ē muti le. dum eſt ſuꝑ terrā: ē meritoriū ⁊ ſalubre. Secundo fuit in edendo magnā ſatietas. Cū dicit̉. Vt au tē impleti ſūt ⁊cͣ In inferno quidē eſt magna eſuries. taꝫ magna q̄ dem ꝙ linguas ſuas māducabāt Apo c̓. vij. Cōmanducauerūt lin gͣuas ſuas. ꝙ brachi a ſua ⁊ bra chia alioꝝ deuorabant. Vſa. ix. Vnuſquiſqꝫ carnē brͣchij ſui ma ducabit. effraim manaſſes: ⁊ ma naſſes effraim. ypre nimia fame blaſphemabāt deū. Ideo ſubdit̓. Simul ipſi ꝯtra iudā loquūtur. Iudas autē interpretatur ꝯfitēs ⁊ ſignat ſanctos qui ſemꝑ deum laudant. damnati autē erunt cō tra deum confitentes ꝙ deum nō laudabant ſed blaſphemabāt. ſa. viij. Cum eſurierit iraſcetur ⁊ maledicet regi ſuo ⁊ deo ſuo. In celo enim ē ſatietas plena. Osͣ. Satiabor cū apparuei̓t gloria tua In mūdo eſt ſatietas ſemiplena. Sācti enim viri refitiūtur per pre guſtationem ⁊ tamē impediūtur per corꝑis corruptionē. Vſa. pri. Vinum tuum mixtum eſt aq̄⁊e. ps. Calix in manu dn̄i vim meri Ecce plenia ſatietas celiPlenꝰ mix to. Ecce ſe mmplena ſatietas mūdi Verūtn̄ fex eiꝰ non ē exinanita: bibēt omnes peccatores terre. Ec ce miſera fames inferni. Tercō in laudādo fuit magna iocunditaˢ quod notatur cum dicitur Illi āt ho mīes cum vidiſſent ꝙ fecerat ſignum dicebant. quia hic eſt ve re propheta Ande iſtā refectioneꝫ premittitur ꝙ xp̄us gratias egit Poſt refectionem autem dicitur ꝙ turba deum laudauit. In quo inſtruimur ꝙ ante refectioneꝫ de bet precedere benedictō ad cibi ſā ctificationem. prime Thi. v. Om nis creatura dei bona ⁊ nihil reijti endum eſt quod cum gratiaruꝫ actione percipitur. Sanctificatur enim verbum dei ī oracōne. Criẜ. ſuper illud. Gratias egit. Erudit nos inquit non prius tangere menſā. donec gratiā egerimus ei qui dedit cibus. Vnde dyaboluſ intrauit in quandaꝫ ſanctimoni alem que lactucaꝫ ſine benedictō ne comedit Secundo debet comi tari lectio ad ſpiritualem refectio nem. Vnde beatus Auguſtinꝰ in regula. Cum acceditis ad menſā donec inde reſurgatis qd̓ vob̓ ẜm conſuetudinem legitur ſine tuml̓ tu ⁊ contentione audite. nec vob̓ ſole fauces ſumant cibū ſꝫ aures eſuriant verbum dei Tertio debet ſb̓ſequi laus ad gratiaꝝ actōnee pri. Corint̓. x. Siue ergo in ādiica tis ſiue bibitis vel aliquid aliud facitis omnia in gloriā dei facite. ¶ Sequitur ſermo tertiꝰ eiuſdē. ⁊dim St puer vnꝰ hic qui hēt quinſqꝫ panes ordēaceos ad nota ⁊ duos piſces ⁊c vbi ſuꝑͣ Sicut dicit Augꝰ non eſt magnū paſcere ventres cito morituros: ſꝫ magnū eſt paſcere am̄as in eter nū victuras. Conuiuiū ergo iſtd̓ quiqꝫ milia hōim exceptis mulie ribꝰ ⁊ paruul̓ refecit. Sed ꝯuiuiū ſpirituale qd̓ per iſtud ſignatur multo plures ſatiat Sicut auteꝫ tūc in illo ꝯuiuio quiiiqꝫ panes fuerūt: ſic in ſpūali cōuiuio quin qꝫ panes diſtingui pn̄t. Primuſ epanis penitentialis. Secundꝰ ē panis ſacramētalis Tertiꝰ eſt pa nis materialis Quartꝰ eſt paniſ infernalis. Quintꝰ eſt panis cele 4 1 O 1 ſtis. Primꝰ autē panis ē peniten Panis ymalis tialis. de quo dicitur ī psͣ. Ciba bis nos pane lacrimaꝝ ⁊ potum nob̓ dabis in lacrimis in meſura Panis em̄ ⁊ potꝰ lacrimaꝝ datur nob̓ in menſura: a infra menſura ⁊ ſupra menſurā. In mēſura qui dē ꝓportionis datur: qꝛ quantū ho mo delectatur in pctis tantū debꝫ ſe affligere in penitētie lamentis. dicit̉ autē infra menſurā duracō nis: quia panis lacrimacionis e tranſitoriꝰ. p anis vero conſola tionis qui in celo datur erit ꝑpe tuus. dat̉ vero ſupra menſuram moderationis. qꝛ ille panis lacri mationis moderate ⁊ menſurate ſuſcipitur. panis vero eterne ꝯſo lationis ſupra inenſuram datur. De iſto pane dicitur ī psͣ. Surgi te poſtꝙͣ ſederitis qui māducatis pane doloris. Ac ſi dicat ꝓpheta. Vos qui dormiuiſtis ſōno culpe: q̄ diu ſediſtis torpore negligētie: qui diu man ducaſtis voracitate gule. modo ſurgite ⁊ m anducate panem doloris ⁊ penitentie. Iſte autem panis penitentie confici tur quando peccata minutatim conteruntur. Ex grano ergo inte gro nō conficitur panis. ex gra no autem fracto bene panis con ficitur: ſed non delicatus habetur Ex grāno vero minutatim contri to: et etiam in farina redacto pa nis conficitur delicatus. Sic etiaꝫ dicendum eſt de corde humano. Quidam enim homines habent cor integꝝ ⁊ durum qd̓ per penitē tiaꝫ ſcindi nō poteſt. Ex tali quip pe corde nō ꝯficitur panis dei: ſed dyaboli. ⁊ tale cor qd̓ hic non fi e rat fractū ꝑ doloreꝫ: in futuro fra getur per demonū malleationem Prouer. ix. Parata ſūt deriſoribꝰ iuditia: ⁊ mallei ꝑcutiētes ſtulto rum corꝑa. Alij ſunt qui cor ſuuꝫ frangūt ⁊ peccata ſua vniuerſali ter plangūt: ⁊ tantū ſuꝑfitialem contritione in corde gerūt. Tales ⁊ ſi de corde ſuo panem fatiūt: ſed non delicatu ꝯfitiunt. de quibꝰ io helis. iij. Scindite corda veſtra: ⁊ nō veſtimēta veſtra. Alij ſūt qͥ pec cata ſua ſingillati plangūt ⁊ mi nutatim ꝯterūtur. ⁊ omne circum ſtantiaꝫ pctoꝝ ac pctā minuta in ꝯfeſſione dicunt. Tales enim de corde ſuo delicatum pane ꝯfitiunt De quibꝰ dicitur inpͣs. Cor cōtri tu ⁊ humiliatuꝫ deꝰ non deſpities. Minꝰ dicitur ⁊ plus ſignat mul tū acceptabis ⁊ multū de hoc gau debis. Simile etiā videtur in ſpetie aromatica: que dū eſt integ non redolet: ꝯfracta paꝝ: ſed contrita inultū. Sic ⁊ cor integꝝ quod per dolorem nō fuerit ſciſſum coram deo: nō redolet. ſed fetet. Suꝑfitia liter autē fractū. paruū odore red dic̄. Minutatī vero fractū: magnū odoreꝫ emittit. Poteſt etiā addu ci tertiū exemplū in terrā. Nā ter ra integra in nullo vomere ſciſſa: nullū fructū facit. Terra auteꝫ in groſſas ꝑtes ſciſſa paruū fructuꝫ reddit. Minutatim vero contritaa culta multū fructū ꝓducit. Sic et de corde humano eſt dicendū. Secundꝰ panis eſt ſacramental̓ qui eſt panis eucariſtie quo fide les in feſto paſche refitiendi ſunt de quo dicitur Ioh̓. vi. Ego ſum panis viuus qui de celo deſcendi. Iſte panis in archavteri virgina lis fuit formatus de tribꝰ farinis ſicut dicit Bernardꝰ ſcilicꝫ farina eterna ideſt deitate ſempiterna. fa rina atiqua. ideſt carne ab adaꝫ trͣducta. ⁊ farina noua. ideſt am mā de nouo creata. Iſte panis ſic factus fuit triplici igne excoctus ſcilicet igne deitatis quo ad fari nam eternam. De quo igne dici tur ad Hebreo. tertio. deꝰ noſter ignis conſumens eſt Igne paſſi onis qūo ad farinam antiquaꝫ. Vnde dicitur in Pſalmo. Igne me examinaſti Igne amoris quo Ad farinam nouam. quia eiꝰ ani ma tota fuit igne amoris inflam mata. De quo igne dicitur Luce duodecimo. Ignem veni mittere in terram ⁊ cetera(Iſte panis ſic formatus ⁊ ſic excoctus per quin qꝫ fruſta in quinqꝫ vulnera inci ſus fuit vt primū vulnus patreꝫ reconciliaret. Vnde dicitur adro manos quinto. Cum enim minii ci eſſemus reconciliati ſumus d̓ per mortem filij eius. Secunduꝫ vt nobis celeſtem ianuam aperi ret Ad hebre. nono. Per propriū ſanguinem introiuit ſemel in ſca Iheronimꝰ Sanguis chriſti eſt ia nua parādiſi. Tertiū vt ruinaꝫ an gelicam repararet. Colo. pͦ. Pacifi cans per ſāguine crucis eius que in celis ⁊ in terris ſunt. Quartu vt ſanctos patres de limbo educeret Iacō. ix. Tu quoqꝫ in ſanguine te ſtamenti tui eduxiſti vinctos tuoꝫ de lacu:iū quo non erāt aqua. Cn̄ tum vt omnes hōines ad amoreꝫ ſuum inflammaret. Hoc ſignifica tu eſt primi Mach̓. vi. vbi dicitur ꝙ elephatis oſtenderūt ſanguine vue ⁊ mori ad acuēdum eos in ꝑ lium Iſte panis ſic factꝰ. ſic coctꝰ ſic inciſus nō r̓ſtat niſi vt maudu cetur Manducat̉ iſte panis trip li ter. Aliquando ſpiritualiter tantū ſicut māducant eū boni quotidie ꝑ fidem ⁊ amorem. de qua mādu catione dicit Augꝰ. Vt qͥd paras dentem ⁊ ventre: crede ⁊ manduca ſti. Aliqn̄ ſacramentaliter tantu ſicut manducant eū iuali. De qua manducacōne dicitur pri. Cor in. vj. Qui māducat ⁊ bibit indigne iuditiū ſibi manducat ⁊ bibit Ali quādo vero ſacramētaliter ⁊ ſpiri tualiter ſicut in āducant eum viri ꝑfecti. de qua manducacōnē dici tur Ioh̓. vi. Qui maducat in eam carnem ⁊ bibit meū ſanguin ē: ha bet vitam eternam Tertiꝰ panis eſt materialis quē quotidie in ora tionē petimꝰ dicētes. Pane̓ nō ſtꝝ quotidianū da nobis hod ie. Iſte panis eſt pauperibus ꝯmum can dus: alias em̄ noſtra ie iunia d̓ eo 74 5 nō placerent niſi elemoſinis eēnt ornata. Vnde poſtꝙͣ dixit dominꝰ ſa. lviij. Nonne hoc eſt ieiuniuꝫ quod elegi. ſubdit. Frange eſuriē ti panem tuum. dicit enim petrus Rauen̄. ꝙͣ elemoſina aiexa eſt ie uimio ſicut oleuꝫ lucerne. ſicut ſol diei ⁊ ſicut anima corꝑi. Sicut em̄ lucerna extinguitur cum oleuꝫ defe cerit. ſic jeiuniū meritum ſuum per dit cum elemoſinā defuerit. Vnde dicit Greḡ. Talia ſunt ſine carita re noſtra ieiunia. qͣlis eſt ſine oleo lucerna. Funigare em̄ poteſt ⁊ ole te ſine oleo lucerna: ſed lucem dare non poteſt. Eſt elemoſina ieiunio ſicut ſol diei. Sicut eī ſol tenebraˢ ⁊ nubes expellit ⁊ glatie diſſoluit Sic elemoſina iuncta ieiunio/ om nia peccata excludit. Iccleſi. tertio. Elemoſina pauꝑis non exit in ob liuione Sicut in ſereno glatiee ſol uuntur ita peccata tua. Eſt etiā ele moſina ieiunio ſicut animā corꝑi Sicut enim corpus moritur cū am ma recedit; ſic ieiunium merituꝫ ꝑ ditur cum elemoſinā deficit. Et ſic̄ redeunte anima corpus viuificat̉: ſic ieiunio adiuncta elemoſina: ip ſum ieiunium ſanctificat. Iohelis tertio. Sanctificate ieiuniū Ille quippe reiunium ſanctificat: qui elemoſinis ipſum adornat Si ergo volumus vt ieiunium nō ſtꝝ in celum aſcendat duas alas faci amus ei. Scd̓m enim beatum Gre gorium. due ale ſunt ieiunio elēo ſina et oratio. Scd̓m enim petrum Rauen̄. due ale ſunt in ieiunio ſci licet elemoſina ⁊ veritas vt ſcilicet homo det elemoſinas ⁊ de xpo veri tatem in confeſſione dicat. Pſal. Miſericordia ⁊ veritas obuiauer̄t ſibi: iuſtitia ⁊ pax oſculate ſunt. Tale igitur iciunium elemoſina ⁊ oracōne ⁊ ꝯfeſſione ſic ornatuꝫ fa cit hominem dignū paradiſo. con ſeruat a peccatorū diluuio. ꝓtegit a concupiſcentie incendio. Vitiuꝫ autem gule ꝯtrariū operatur Iſta tangit petrꝰ Rauen̄ dicens. Adaꝫ ꝙ diu ieiunare voluit in paradiſo maſit. Sed gula expulit inde eum Noe ieiunans in archa a fluctibꝰ conſeruatus fuit: queꝫ poſtmodū ebrietas ſpoliauit Loth ꝑ ieiuniū ſodomitaꝝ incendium euaſit: qui poſt in ebrietate igne inceſtꝰ adu ſtus fuit. ¶ Quartus panis ē pa amo infual̓ nis infernalisi qui ꝯficitur ex pecca tis. de quo dicitur Prouer. quar to Comedunt panem iniquitatiſ ⁊ vinum prauitatis bibunt. Iſtuꝫ panem peccati penitētes debent fu gere ⁊ abhorrere. Parum em̄ ꝓdeſ ſet iciunare a cib̓ niſi homo abſti lieat a peccatis. Vnde dominꝰ oſtē dens iciunium ſibi acceptum. dicit Vſa. lviij. Nomiē hoc eſt ieiuniuꝫ quodelegi. diſſolue colligacōnes impietatis. ſolue faſciculos depri mentes. Quidam habent impieta tes colligatas de qͥbus fit vna cor da cum ſex filis per quā dyaboluſ animas trahit ad ſupplitiū infer nale. Primum ergo filum eſt ma la cogitacō. Secundum filum ma la delectatio. Tertium malus con ſenſus. Quartum mala operacio. Quintum mala conſuetudo Sextū neceſſitas peccandi. debet enim qͥ libet faſciculos deprimentes depo nere. ideſt peccata abijcere. Sed ſūt quidam qui cum deberent de iſto faſce dininiuere: ſemper volunt pec catis peccata addere. Legitur in vitaſpatrum ꝙ angelus dixit ſan cto arſenio. Veni oſtendam tibi opera hominū. Et vidit quendā in cidentem in nemore ligna ⁊ ligna in faſcem fatientem: ⁊ cum eleuare faſcem non poſſet iterū incidebat ligna ⁊ ad faſcem addebat. dein de vidit quendā alium aquam de puteo haurientem ⁊ in ciſternam perforatam infundenteꝫ. deinde vi dit diros alios homines volentes trabē in eccleſiā introducere nō in longū ſed in tranſuerſū. Et expoſu it angelꝰ dicens. Primi ſunt qͥ pec catis pctā addunta tam magnū faſcem fatiūt ꝙ ipſum ferre nō poſ ſunt cū ipſi nō debent addere ſed di minuere. Eccle. xvij. Cōuertere ad dominū ⁊ derelinque pctā tua. No li peccare āte fatiem domini: ⁊ im nu̓e offendicula. Secūdi ſunt qui habēt animas ſuas ꝑ diuerſa cri mina ꝑforatas. Qui ſi aliquid de genere bonoꝝ fatiūt om̄a amittūt. Aggei. j. Qui merces congregauit̉ ⁊ miſit eas in ſaccum pertuſum. Tertij ſunt ſuperbi Cum enim por ta paradiſi dn̄i etiam ſit anguſta nolunt incedere recti ſed tranſuer ſi. nec volunt ſe curuare ſed eleua re: ⁊ ideo intrare nō poſſunt in tē plum dei: ſed foris manēt incluſi. ath̓. xvij. Rnͣi anguſta porta ⁊ arta eſt via que ducit ad vitam. Quintꝰ panis eſt panis celeſtis. de quo pane dicitur Luc̓. xiiij. Be atus qui manducabit panem in regno celoꝝ. De iſta manducacō ne dicitur eiuſdē. xxij. Et ego diſ pono vob̓ ſicut diſpoſuit mihi pa ter meꝰ regnum vt edatis ⁊ biba tis ſuper menſam in regno meo. Ex quibus verbis habetur ꝙ illd̓ conuiiuuꝫ habebit miniſtrantis ſublimitatem Cum dicit. Ego. nō angelꝰ. non petrꝰ. nō paulus nō aliqͥs aliꝰ ſanctꝰ ſed ipſe chriſtꝰ Luce. xij. Ame dico vobis ꝙ precī get ſe ⁊ fatiet illos diſcūbere ⁊ tra ſiens miniſtrͣbit illis. Secūdo ha bebit menſurā ⁊ manducantium ordinabilitateꝫ. cū dicit. diſpono vobis.i. in diuerſis menſis pono. Nam in vna mēſa erunt patriar che. in alia ꝓphete. in alia apoſtoli ⁊ ſic de alijs. Ioh̓. xiiij. In domo patris mei maſiones multe ſunt Tertio habebit cibi ⁊ potꝰ dulce dine ⁊ ſuauitatē. cuꝫ dicit. vt eda tis ⁊bibatis. Eccī. xxiiij. Qui edūt me adhuc efurient: ⁊ qui bibūt me adhuc ſitient. Quarto habe bit menſe precōſitatem. qꝛ come dent in eadem mēſa cū do. cum di citur. ſuper menſā meam. Psͣ. F lij cui ſic̄ noue leoliuaꝝi circuitu I4b menſe tue. Quinto habebit loci amienitatē. cum dicitur. in regno meo. Illa enim domꝰ dei erit pul chra ⁊ amena Numeri. xxiiij. Rnͣi pulchra tabernacula tua iacob ⁊ tentoria tua iſrahel: vt valles ne moroſe. vt orti iuxta fluuios irri gui: ⁊ erit mag ⁊ lata. Baruch. iij. O iſrahel ꝙͣ magna eſt domuſ dei ⁊ ingēs locus poſſeſſionis eiꝰ ¶ dominica quinta ī quadrage ſima. Sermo primus. Vis ex vobis argue̓t me de peccato. Si velta tem dico: quae̓ nō cre ditis mihic ⁊cͣ. Iohā. viij. Iſta dominica vocat̉ dn̄ica de paſſione. nō ꝙ tali die xp̄us fue rat paſſus ſed ꝙ poſt lazari reſu ſcitationē fuerat ad morteꝫ ſentē tiatus vt habet̉ Ioh̓. xi. Illud au tē miraculū de reſuſcitacōne lazal̓ xta legitur feria q̄nta p̄cedēte iſtā dn̄i cam. Illa āt reſuſcitatio credit̉ fa cta fuiſſe pͥma luna marcij. cuiuſ luna. xv. crucifixꝰ eſt dn̄s. Et qꝛ pͥ mō poſt illā ſētētiaꝫ firmatā iſta dn̄ca pͥma occurrit. Iō in iſta do mica ecc̄īa offitiū de paſſione īci pit. dicit āt Augꝰ. duo ſunt q̄ cō niendāt martiriū.ſ. patiētia ⁊ ca. Ait enim in libro de patiētia. Rn̄ do vides aliquem pati grauia nō li continue laudare patientiam quam oſtendit. niſi cauſa patiē di quando illa bona eſt tunc etiā iſta vera eſt In euangelio igitur hodierno ponitur cauſa paſſiōīs In epiſtola ponitur pena ⁊ effica tia paſſionis. Cauſa autē paſſio nis quae̓ ſcilicet iudei xp̄m occide runt fuit duplex.ſ. ſanctitas vite ⁊ veritas doctrine. Sanctitas qͥdē vite xp̄i incitabat iudeos ad inui diam. Cuiꝰ ſanctitas notatur cuꝫ dicitur Quis exvobis arguet me de pctō? Cuꝫ enim quinqꝫ modis patj At qqꝫ fiat peccatū.ſ. corde ore ⁊ opere: o o6 miſſione ⁊ origine. nullo iſtorum modoꝝ chriſtꝰ peccauit. Non cor de quia ſemper habuit cogitacio nes mūdas. Apoca. pͥ. Caput au tem ⁊ capilli eiꝰ erant candidi ta ꝙͣ lana alba. Capilli capitis ſunt cogitacōnes mētis que in illo fue runt candide atqꝫ puriſſime Nō ore. quia habuit racōnes diſcre tas ⁊ vtiliſſimas Nō opere quia habuit operationes ſanctas. De hijs duobꝰ dicitur prime pet̓. pri. ij. Qui pctm̄ non fecit nec eſt inuen tus dolus in ore eiꝰ. Non omiſſio ne. quia nullū bonū omiſit quod facere debuit. Vſa. v. Quid vltra facere debui vinee mee ⁊ nō feci. NNon origine: quia nullū peccatuꝫ originale ꝯtrͣxit: ſed ſanctus fuit in ꝯceptū ⁊ ſanctꝰ in ortu. Luce pͥ. Idqꝫ ⁊ quod naſcet̉ ex te ſanctu vocabitur ⁊cͣ. Secūda cauſa fuit veītas doctrine que iudeos incita bat ad immicitiā; qꝛ veītas odiū parit. Et hoc notatur cum dicitur Si veritatem dico vobis: quae̓ nō creditis mihi.? Contingit em̄ de ve ritate ſicut ꝯtingit de luce. odore ⁊ ſapoe̓ Lux enim eſt amabilis ha bentibꝰ ſanos oculos. Sed odio ſa habentibꝰ oculos lippos. Au guſtinus. Oculis egris odio eſt lix: que puris eſt amabilis Odor gratꝰ eſt homini quia r̓creat ⁊ cō boi fortat. Sed odioſus eſt ſerpeti. q̄a ve ipſum occidit ⁊ fugat Palato ſa L no panis eſt ſuauis ⁊ ſapidus qui palato infirmo eſt inſipidꝰ ⁊ penoſus. Vnde dicit beatus Au guſtinus. Palato nō ſano pena eſt panis: qui ſanō ē ſuauis Pe xitas igitur odioſa eſt ſuperbis: ſi cut lux eſt odioſa lippis oculis. Si enim predicatur ſuꝑbis de vir tute humilitatis: talis veritas taꝫ fulgens ⁊ clara ē eis odioſa Vn de dicitur Eccleſiaſt. decimotertio Abhominatio eſt ſuperbohum litas. Cauſa autem eſt ſuperbie lippitudo. que obſtat ne iſta lux fulgeat in oculis anime Vnde di cit beatus Gregorius Tumor me tis eſt obſtaculum in oculis ani me. Idem. Quippe quam noniue nit humilem veritas fugit mentē ¶ Secundo etiam eſt odioſa lux urioſis ſicut odor. Si enim predi catur eis de odore puritatis ⁊ mū ditie: talis odor eis diſplicet. Vn de dicitur Eccleſiaſtici viceſimo ꝑ mo Audiet luxurioſus ⁊ diſplice hit ſibi. Cauſa ē: quia inſtar por corum ⁊ ſerpentum malunt ſtate r̄ fetore luxurie ꝙͣ in odoe̓ mūditie Vnde cumquidam iuuenis laſci uus audiente pitagora ſe malle cū mulieibꝰ ꝯu̓ſari ꝙͣ cum ph̓is Et ſues inquit pitagoras in ceno libentiꝰ ꝙͣ in aqua clara morant̉ Tercō eſt odioſa auaīs ſicut pa nis palato corrupto. Si autem p dicatur eis ꝯtemptus terrenoruꝫ ⁊ appetitus celeſtium talis paniſ doctrine. licet ī ſe ſuauis ſit. eis ta men execrabilis eſt. Ecci. xiij. Exe cratio diuitū eſt paupertas. Cau ſa autem eſt quia habēt palatū corruptum. Ideo nō poſſunt ſenti re ſaporem celeſtiū. pri. Corint̓. ij. Animalis homo non percipit ea que ſunt ſpiritus dei. Auguſtinꝰ Palatum febricitantis habet cui nel inſipidū eſt. De habentibuſ autem palatum ſanum dicit Cri ſoſtomꝰ. Vere non habet homo ſuper terram quod amet: qui do nū celeſte in veritate pregūſtaue rit. In epiſtola autem hodierna ponitur pena ⁊ efficatia paſſioīs ⁊ ſanguinis iheſu xp̄i vbi dicitur ꝙ ſanguīs xp̄i habet efficatiaꝫ ⁊ virtutem in celo in mūdo ⁊ ī infer nō In celo quidem habuit dupli cem efficatiaꝫ. Prima eſt quia ce lum aperuit quod notatur cuꝫ di citur. Per ꝓ pprium ſanguinem in troiuit ſemel in ſācta ⁊ cetera. Ce lum enim clauſum erat: cuiꝰ clau ſura figurata erat in clauſura ter reſtris ꝑadiſi: que triplicit̓ clau ſa crat vt dicitur Gen̄. iij.ſ. ange lica cuſtodia. flamma appoſita; ⁊ rumphea bis a̓cuta/ vt cuſtodia angelica oſtium clauſuꝫ teneret. vt flamma appoſita homineꝫ ab īgreſſu arceret. ⁊ vt rumphea bis acuta hominē deterreret/ Et ido ſā guis xp̄i fuit clauis dei aqua dei. ⁊ pretiū dei. Inquantū enim fuit clauis oſtium aperuit. Vſa. xxij. dabo clauem dauid ſuꝑ humeꝝ cius. Aperiet ⁊ non erit qui clau dat. Quod de cruce ſcd̓m gloſā to tum accipitur quam chriſtꝰ ſuis humeris baiulat. Iheronimus. Sanguis chriſti clauis paradiſi Aqua dei ignem infernalem quo ad bonos extinxit. Eccle. iij. Ignē ardentem extinguit aqua. In hu ius ſignificationem aqua de late re chriſti emanauit. Iſta duo tā git Iheronimꝰ dicens. Flammea illa rumphea in foribus preſiden tia cherubin. xp̄i extincta ⁊ reſera ta ſunt ſanguine. Inquantū aūt fuit pretiuꝫ dei rumpheaꝫ bis acu tam abſtulit. Per illam enim rū pheam bis acutam iuſtitia dei p̄fi gurabatur que bis acuta ea̓t: qꝛ corpus ⁊ animam incidebat Vel quia requirebat ſatiſfactionem. De cōmiſſis ⁊ omiſſis ſatiſfactio nem chriſtꝰ fecit. quando ſuuꝫ ſā guinem patri in pretium dedit. VVnde cantatur. Qui eterno patri pro nobis ade debitum ſoluit. Se cunda efficatia fuit quia deum re conſiliauit Quod notatur cū dici tur Et ideo noui teſtamenti medi ator eſt. Eat quedā guerra inter deum ⁊ hominem ideo chriſtꝰ me diatorem ſe fecit. pͥm. Thimo. n. Vnꝰ eſt mediator dei ⁊ hominuꝫ homo iheſus chriſtꝰ qui in redem pcōnem ſemetipſū dedit ꝓ nobis omnibus. Sepe autem ꝯtingit ꝙ quando aliquis inter duos rixa tes ſe interponit: ab vtroqꝫ vulnꝰ recipit. Sic chriſtꝰ vubieratus fū it ab hōine. Zach̓. xiij. Hijs pla gis plagatus ſū in domo eorum qui me diligebant ⁊ a deo patre. Vſaie. liij. Propter ſcelus populi mei ꝑcuſſi eum. Idem. x. diſcipli na pacis noſtre ſuper euꝫ ⁊cͣ. Ho mo quide in debebat diſciplinari: ſed chriſtꝰ diſciplinaꝫ recepit: et ſic patrem pacificauit. Iſta autē diſciplina fuit multuꝫ fortis ⁊ du ra. Illa autē diſciplina que fit cū virgis eſt dura: quia carnem fra git. Illa autē que fit cum ſpinis ē fortior quia vſqꝫ ad oſſa ꝑforan da ꝑtingit Illa autem que fit fer reis inſtrumētis eſt fortiſſima: qꝛ animaꝫ a corpore excutit. Iſta tri plici diſciplīa chriſtus fuit diſci plinatus Primo cum virgis qn̄ ad columnam fuit flagellatus ⁊ illa diſciplina totum corpꝰ eius vulnerauit ⁊ ſanguine repleuit. Secundo cum ſpinis quando fuit coronatus. Et illa diſciplina ẜm Bernardū. os dulciſſimum capi tis perforauit ⁊ vſqꝫ ad cerebrum pe ruenit. Nec dicat aliquis. hoc ī poſſibile eē ꝙ ſpīe fragiles os du ri in capitis potuerunt perforare: quia omnis cedit natua̓ vbi volū tas adeſt diuina. Cum enim chri ſtus voluea̓t ſuſtinere duriſſimū crutiatum. voluit vt ſpine pertin gerent vſqꝫ ad cerebrum. Nec eſt contrarium ei quod dicitur Ioh̓. xix. Os non ꝯminuetis ex co. vbi illud os capitis non fuit diminu tum. licet fuerit perforatum. Ter tio cum inſtrumentis ferreis ideſt cum clauis acutis. ⁊ illa diſcipli na animam eius a corpore excuſ ſit. Iohan. xix. Inclinato capite emiſit ſpiritum Secundo ſāguis chriſti habuit virtutem in mūdo ⁊ iſta eſt duplex. Homo quidem erat ſeruus ⁊ immundꝰ. Quia igi tur ſeruus erat. id̓ xp̄us ſangui nem ſuum fudit in pretiuꝫ redem ptionis Quod notatur cū dicitur tiltas. Eterna redēpcōne inuenta Et fecit xp̄us in iſta redēpcōne ſicut libea̓ lis mercator facere ꝯſueuit: qui in uento lapide pretioſo quēdiu de ſiderauit. ſaccuꝫ pecunie ſtudioſe ligatum non diſſoluit. ſed lacea̓t pecrimā non numerat. non pode rat. non inenſurat: ſed venditori exponit. vt accipiat quantum ve lit. Chriſtꝰ hūit ſacculū pecuie j. corpꝰ ꝓpriūptioſo ſāguie plenuꝫ ꝓu̓. vij. Sacculū pecūie ſecū tulit. n̄ expectauit vt iſte ſacculꝰ diſſol ueretur. ideſt cōmuni morte finie̓ tur. ſed in quinqꝫ partibꝰ ipſum lacea̓ri voluit vt pretium largiter egrederetur: homo cito redimeret Cetea̓ quidem deus fecit in numē ro. pondere ⁊ menſura vt habetur Sapien. xi. Excepto opere noſtre redempcōnis. Ibi enim nō ſerua uit numeruꝫ.ſ. vt vnam vel duas guttas ſanguinis ſudae̓t cū vna ſola ſuffeciſſet. non ſeruauit pon dus.ſ. vt vnam libraꝫ effunderet. non ſeruauit menſurā.ſ. vt calicē menſuraret: ſed totum dedit. totū effudit. Psͣ. Copioſa apud eum redemptio. Bernardus. Vere co pioſa: quia nō gutta ſanguinis ſud vnda fluminis per quinqꝫ ꝑ tes corporis emanauit. Secundo erat immundꝰ: ⁊ ideo chriſtꝰ ſan guineꝫ ſuum in lauacro emunda tionis effudit. Quod notatur cuꝫ dicitur Sāguis xp̄i emūdabit cō A ſecius eratib ſcientias noſtras ⁊cͣ. Non ſolū cō nem fium fudii ſcientias nrās emundauit ſꝫ eti ionis quobiua am om̄a elemēta purgauit. Erat em̄ infectꝰ aer ꝑ ydo latraꝝ thuri ficationem. Terra erat infecta ꝑ innocētis ſāguinis effuſionē. In fecta ea̓t aqua ex hoſtiarū locōne Infectus erat ignis ex ſacrifitioꝝ concremacōne. Ideo chriſtꝰ in ae re pati voluit vt aere ſacrificaret. Sanguis eiꝰ in terra cecidit vt ter ram mundaret. Aqua de latere ex iuit vt aquam purificaret. Tādē ſpirituſſanctus in igne apparuit vt ignem ſanctificaret. Tertio habuit virtutē in inferno qꝛ ipſū confregit ⁊ ſanctos patres inde eduxit. Nam ꝓpter preuaricacōnē primorū parentū que adhuc du rabat in veteri teſtamento om̄es 448 ad limbū deſcendebant. Sed chri ſtꝰ omnes ꝑ ſuam mortem eripu it. Quod notatur cum dicitur Vt morte intercedēte in redemptione carum preuaricationū que erant in priori teſtamēto. Legitur in hi ſtoria ſcolaſtica ꝙ ſalomō habe bat ſtrucōnem habentem pullū quem pullum ſalomon in cauea vitrea incluſit Cum vero pater fi lium habere non poſſet: vermē de deſerto attulit ⁊ de ſanguine eiuſ caueā liniuit ⁊ ꝯtinuo fracta fuit ⁊ ſic pullum inde eduxit. Iſte ver mis eſt chriſtꝰ qui dicit in pſal. Ego ſum vermis ⁊ non homo ⁊cͣ. Vermis em̄ naſcitur ex humore VA terre. virtute caloris naturalis: ⁊ ſic vermis habet patrem in celo.ſ. ſolem: ⁊ matrem in terra ſcilicet humorem terre. Sic etiā chriſtꝰ in celo habet patrem ſine matre. ⁊ in terra habet matrem ſine pa tre. Pulli incluſi in cauea erāt ſā cti patres incluſi ſcilicet in cauer na infernaliSed venit iſte vermiſ ⁊ virtute ſanguinis ſui caueam il lam ſiue cauernam confregit: ⁊ī de ſanctos patres eduxit. Vnde pſalmiſta. Cōtriuit portas ereas ⁊vectes ferreos confregit Zach̓. nono Tu quoqꝫ in ſāguine teſta menti tui eduxiſti vīctos tuos de lacū in quo non erat aqua. Sequitur ſermo ſecūdꝰ eiuſdē VVlerunt ergo lapides iu xye dei vt iacerent in eum ⁊cͣ. Vbi ſupra. Aundus iſte L26 d. 9 erat tanꝙͣ mare tempeſtuoſum ⁊ tanꝙͣ fluuiꝰ rapidus. tanꝙͣ fluui us profundꝰ in quo periclitabā tur omnes. Ideo deus quodāmo do pontem ſibi poſuit per quē ad patriam celeſtem ſecui tranſirēt Eſt autem conſuetudo ꝙ quando pons conſtruitur. lapides primo iaciuntur ⁊ pile fundantur. dein de ſuperpilas pons ipſe conſtrui tur. In euāgelio igitur hodierno agitur de pilarum fūdatione. Cū dicitur. Tulerūt lapides iudei. In epiſtola vero agitur de ipſius pō tis fabricacōne. cum dicitur Chri ſtus aſſiſtens pontifex futuroruꝫ bonoꝝ ⁊ pontem fatiens. Circa pͥ mū notanduꝫ eſt ꝙ iudei chriſto mortem intentauerūt cum ipſum lapidare voluerunt. Tribus em̄ vicibus chriſto mors intentata fuit. Primo per herodem qui ipſū voluit occidere. Secundo per ſuoꝫ compatriotas qui ipſum voluer̄t precipitae̓ vt habetur Luce quar to. Tertio per iudeos qui ipſuꝫ vo luerunt lapidlare. Multi autē ad hūc ipſum hodie lapidare viden tur de qͥbus ſic dicit Beda Quot quot malas cogitaciōes qͣs aſſu mit: quaſi tot in iheſum lapides mittit. Ac demū quantū ad ſe ꝑti uet ſi ad deliberationē tranſit: ip ſum extinguit. Circa ſecundū nō tandū ꝙ chriſtꝰ dicitur pontifex propͥter quatuor cauſas. Primo ꝓpter vocabulum. Secundo ꝓpter habitum. Tertioꝓ ppter vnctioniſ miſteriū. Quarto ꝓpter offitium. Primo quidem chriſtꝰ dicitur pō tifex ꝓpter vocabulum Sicut enim dictū eſt pontifex dicit̉ quaſi pon tem fatiens. In mari enim huiuſ mundi ꝑiclitabant̉ ⁊ naufragiū ſuſtinebant. Ideo deꝰ contra iſtd naufragiuꝫ triplex dedit adiuto rium.ſ. nauini tabulā. ⁊ pontem. Nauis eſt innocentia in qua poſi tus fuit ad am ſed iſta nauis fra cta fuit qͣndo peccauit. In hacna ui fuit v̓go beata que ſicut nauis integra ad paradiſi portum perue nit. In hac naui ſūt omnes bap tiſati ꝙͣdiu ſeruāt innocētiā bap tiſmalem. Sꝫ qꝛ oēs fere frangūt nauē innocentie. Iō parauit ad iutoriū.ſ. tabulā pm̄e. Nā ẜm Ihe roni. Pm̄a ē ſecunda tabula poſt naufragiuꝫ. In hac tabula pm̄e fuit maīa magdalena qn̄ cū iſta tabula ad portas ꝑadiſiꝑuenit. ȳmo etiā multas alias v̓gines q̄ erat in naui innocentie trāſcēdit ⁊ qͣntū ad mel̓tū ⁊ qͣntū ad p̄miū Bern̄. Sicut em̄ deꝰ nō pͥuabit bo nis eos qͥ ābulant in īnocētia: ita nō puabit eos bonis qͥ ābulāt in pm̄a ſiue in pacīa Quia vero ml̓ti ſūt qͣꝓitiūt tabulā pm̄e. Iō deus ꝑauit t̓ciū adiutoriū.ſ. potē. i. me ritu dominice paſſionis. Tūc em̄ pons factꝰ ē nobis cuius pile vt dictum eſt hodie ſunt fundate. In paraſceue autē quatuor tabu le fuerāt ſuperinducte quaꝝ vna fuit de palmā. Secunda de oliua. Tertia de cedro ⁊ quarta fuit de ci p̄ſſo Quia de hijs quatuor ligniſ crux chriſti facta fuit. deinde ſuꝑ has trabes poſita fuit tabula et fracta eſt ideſt caro chriſti puriſ ſima que quatuor fuit clauis cla uata. Ideo nō reſtat niſi ſuꝑ hūc pontem aſcendat homo ⁊ ad pa triam ſecure pergat. Secundo dici tur pontifex ꝓpter habitu. Habu it enim amictum qn̄ fuit velatus Albam quādo fuit ab rege hero de circumdatꝰ veſte alba. Plane tum quādo veſte purpurea indu tus fuit. cingulum ⁊ ſtolam quā do ad columnā ligatus fuit. Ma nipulū quādo in manibꝰ clauis perforatus fuit. Mitram quando ſpinis fuit coronatus Baculū pa ſtoralem quādo ſibi in manibus data fuit arūdo. Sandalia qͦꝫ qn̄ clauos habuit in pedibus(er tio dicitur pontifex ꝓpter vnctōis miſterium. Sobent em̄ pontifices quando ꝯſecrantur inungi. Chri ſtꝰ fuit munctus a patre a matre amagdalena ⁊ a iudeis. A patre fuit munctꝰ vnctione cariſmatis Ps. Vnxitte deꝰ deus tuꝰ oleo le ticie pre conſortibꝰ tuis Olim em̄ deus ea̓t homini durus ſed modo eſt vnctus: ⁊ ideo factꝰ eſt flexibi lis ⁊ manſuetus. Iō dicit̉. Vrixit te deus tuus. Erat iratus: ſed mō U factꝰ ē letus. Ideo dicitur oleo leticie. Erat auarus: ſed modo eſt largus. Ideo ſubditur. p conſor tibus tuis deus em̄ dedit chriſto ſpiritum ſine menſurā. de eiꝰ ꝑle nitudine accipiunt vniuerſi. ¶ Se cundo fuit vnctus a matre vnctō ne lacrimaꝝ quando ſcilicet eius corpus patibulo fuit depoſitum. Vnde poteſt dici de ea quod dici tur de āna Thob̓. xiiij. Flebat igi tur mater eius irremediabilibꝰ lacrimis atqꝫ dicebat. Heu mihi fili. lumen oculorum meorum. ſo latium vite mee. baculuſ ſenectu tis mee. Erat quidem lumen oct lorum ſuorum quia oculum intel lectus illuminabat diuina ſapiē ua. oculuꝫ affectus celeſti gratia. Erat ſolatiuꝫ vite ſue quiā totum gaudiū ſuum erat ſtare cuꝫ filio ſuo: loqui cū eō ⁊ videre eum Erat ⁊ baculꝰ ſenectutis ſue: qꝛ cū eēt fere quadragenaria. ideo filij fui auxilio indigebat. Chriſtꝰ tamē loco ſui dimiſit ei iohannem euā geliſtā qͣ r̓ſpectu ſui erat baculus arundineꝰ ⁊ infirmꝰ ¶Tercō fuit viictꝰ a magdalena que ipſū īuti xit in capite in pedibꝰ ⁊ ī toto cor ꝑe ipſū inungere vvoluit qͣndo ad̓ in onumentū cū aromatibꝰ venit Per quod dat̉ intelligi ꝙ illi vn gūt chriſtum in capite qui ex de uotione affitiuntur in ſua diuini tate. Illi enim vngunt in corpore qui affitiūtur in humanitate ſua ſiue etiam in paſſionē ſua Illi eti am vngunt eum in pedibus qui miſericordes ſunt pauperibus. Quarto fuit vnctꝰ a iudeis quādo ipſū in toto corpore vnxerūt. qua do totuꝫ corpꝰ ſanguine impleue runt. Vude angeli āmirantes eu ſic munctum dixerunt. Vſai. liij. Quis eſt iſte qui venit de edoni ti ctis veſtibꝰ de boſra. Idem. Quare rubrum eſt indlumentū tuum: et veſtimentum tuū ſicut calcantiū in torculari. dicitur pontifex ꝓpt̓ offitiū. Eſt auteꝫ offitium pontiſi yoapm cis triplex. Mnum eſt ꝓ populo xvlx orare. Secundum eſt ſacrifitium offerre. TTertium eſt prebendas ⁊ benefitiā diſtribuere. Primuui igitur offitiū eſt ꝓ populo orare. Leuit̓. v. Rogabit ꝓ eo ſacerdos: ꝓ populo eiꝰ vt dimittantur ei peccata ⁊cͣ. Chriſtꝰ em̄ orauit ml̓ tipliciter ꝓ nobis. Orauit em̄ ver bis. Ioh̓. xvij. Non ꝓ eis rogo tā tum: ſed ꝓ omnibꝰ qui credituri ſunt per eos ſiue perverba eoꝝ in me. Orauit lacrimis. Ad heb̓. v. Qui ī diebꝰ carnis ſue ſcilicet mor talitatis ſue preces ſupplicacōneſ qꝫ ad illum qui poſſet eum ſaluū facere a morte cuꝫ clamore valido ⁊ lacrimis offerens exauditꝰ eſt pro ſua reuerentia. Orauit ſāgui ne. Ad hebre. xiij. Acceſſiſtis ad ſanguinis aſperſionem meliꝰ lo quente ꝙͣ abel. Sanguis em̄ abel petebat vindictā: ſed ſanguis xp̄i petit miſericordi a. Orat quotidie per cicatricū repreſentationē. Ad heb̓..ix. Intronūt in ipſum celū v appareat vultui dei pro nobis Osͣ Reſpice in fatiem xp̄i tui. Vbi di cit ſanctꝰ Auguſtinꝰ. Si non vip o pater reſpicere in nos prepter nos. ſalte in reſpice in fatiem xp̄i tui propter nos alapis ceſā. ſpu tis maculatam. morte pallidam. deꝰ enim in fatiem filij r̓ſpitiēs ⁊ ꝙͣ care nos emit videns ⁊ nos re ſpicit ⁊ parcit. Bernardꝰ Securū acceſſum habes o homo ad deum vbi ſtat mater ante filiū: filiꝰ an̄ patrem. Mater oſtendit filio pe ctus ⁊ vbera. filiꝰ patri cicatrices ijſio cor ⁊ vulnera. Nulla igitur poteſt eē ibiuitimn repulſa vbi tot occurrunt carita intimnd tis inſignia. Secundū offitiū pon tificis eſt ſacrifitiū offerre. Ad he breo. v. Omnis pontifex ex homi nibus aſſumptꝰ ex hominibꝰ cō ſtituitur in hijs que ſunt ad deū vt offerat dona ⁊ ſacrifitia. Chri tus enim dicitur pontifex. quia ſeipſum obtulit imimaculatuꝫ d̓ Vnde ad hebreo. nono Perſpiri tum ſanctum ſeipſum obtulit im maculatum deo. non ſolum in ſa crifitium ſed etiaꝫ in holocauſtū. Ad hebreo. decimo. Holocauſta ⁊ pro peccato tibi non placuerūt̉ tunc dixi. Ecce venio vt ſcilicet de me facerent holocauſtumdicitur autem holocauſtum quaſi totum incenſum. ab holon quod eſt to tum ⁊ cauma quod eſt incendui. Chriſtus enim in ſuā paſſione fuit totꝰ incenſus ⁊ inflanmatꝰ quod patet per quatuor ſigna. Pimo ſtilicet ꝑ ſignum ꝙͣ valde fudauit. Secundo per ſignū ꝙ val de ſitiuit. Tertium ſignum ꝙ totꝰ rubuit in corpore. Quartum ſignū ꝙ veſtes in cruce nō portauit Pri mum igitur ſignum eſt ꝙ chriſtꝰ totus fuit inflāmatus qͥa ſudauit. Luc̓. xvij. Factus eſt ſudor eiꝰ tan gutte ſāguinis decurrentis ī ter ram. Quādo aliquis ſtat ad ꝑuū ignem fudat in fatie. quādo vero ſtat iuxta fornaceꝫ ſudat in corꝑo re. Magnꝰ ignis amoris in pectore xp̄i fuit qn̄ ī toto corpore fudauit quando fudor eius in terram decur rebat. quādo humor fcumaticus in humorem ſanguineum cōuer ſus erat Secundū ſignum ē ꝙ val de ſitiuit. Iohan. nono. Sitio. Ho mo enim v̓alde inflammatus. con ſueuit eē valde ſitibūdꝰ. Bernardꝰ Sitio ait chriſtꝰ non doleo. O do mine quid ſitis: fidem veſtram ſa hitem veſtram. gaudium veſtrum Plus animarum veſtrarum ꝙ cor poris crutiatus me tenet Et ſi non mei ſaltem veſtri miſeremini ¶Cer tium ſignum eſt ꝙ totus in corꝑe ſuo rubuit ex eo ꝙ totus ſanguīe plenus fuit. Homo enim ſtās ad paruum igneꝫ rubet ī fatie: ſꝫ ſtās ad fornacem rubet in toto corpore Ex quo videtur ꝙ magnus ignis amoris in corde domini noſtri ih̓u chriſti feruebat. Corpus quidem eius quod album fuerat ⁊ candi dum ⁊ per munditiam ⁊ per puri tatem: poſtmodum factum eſt ru bicundum per ſanguinis effuſio nem. Et tandem ingrum per mortiſ pallorem. De hijs tribus dicitur Canticorum quinto. dilectus me us candidus ⁊ rubicundꝰ: electꝰ ex milibus. In hoc enim ꝙ dicitur candidus notatur ſua munditia ⁊ puritas. Per hoc autem ꝙ dici tur rubicundꝰ notatur ſua fexuēs caritas. In hoc vero ꝙ dicitur ele ctus ex milibꝰ notatur ſue mortis ingredo. quia ipſa ſua ingredo fu it noſtra ſpetioſitas ⁊ pulchritu do.(Quartum ſignum eſt quia ipſe dominꝰ noſter iheſus chriſtꝰ velles in cruce non poterat ferre; ſed nudus aſcendit. Ac ſi ipſo fa cto diceret. Tanto igne caritatis ardeo ꝙ veſtes ferre n̄ valeo. Hoc enim figuratum eſt. ſecundi Regū ſexto. Luſit dauid nūdus ante ax cham domini. Per archam enim crux domini noſtri iheſu chriſti ſig inficatur: in qua profunda miſte ria continentur coram qua doim nus noſter iheſus chriſtus luſit: qui cum multo gaudio crucem fu ſtinuūit ⁊ nūdus luſit. quia nudꝰ crucem aſcendit. Tertium benefi cium pontificis eſt prebendas ⁊ be nefitia diſtribue̓ ſicut dominus noſter iheſus chriſtus in cruce exi ſtens diuerſas prebendas diſtri buit. de quibus etiam ſic dicit be atiſſimus Ambroſius. Auctor hu mam generis in ipſa cruce ſancta exiſtens pietatis offitia diuīde bat. Perſecutionem apoſtoli Pacem diſcipulis: corpus iudeis. patri ſpiritum: virgini paranym phū: latroni paradiſuꝫ: pecca tori bꝰ infernum. chriſtianis peniten tibus crucem penitentie delegauit Prebenda igitur quam deuſ dedit apoſtolis fuit mors ⁊ perſecutio. Iohan. decimoquinto. Si me ꝑſe cuti ſunt ⁊ vos perſequētur. Prebē da quam dedit alijs qui nō fuer̄t adeo fortes fuit pax ⁊ tranqͥllitas nientis. Ioha. decimoquarto. Pa cem relinquo vobis: pacem meam do vobis Prebenda quam dedit iu deis fuit corpus proprium vt ipſū crucifigerent. vulnerarent ⁊ peniſ afficerent vt ſic noſtra redempcio;.. ꝑficeretur. Iob nono. Terra ideſt caro chriſti de noſtra terrā aſſum pta data eſt ei in manus impij id eſt iude. Prebenda quam patri ce leſti dedit eſt ſpiritus ſuus quem in ſuis manibꝰ ꝯmendauit. Luc̓. x xiij. Pater in manus tuas ꝯmēdo ſpiritum meū Prebenda quā dedit matri fuit ioh̓es euāgeliſta queꝫ ſibi ꝑanymphūa. cuſtodem dimi fit. Ioh̓. xix. Mulier ecce filius tuꝰ Prebēda quam dedit latroni fuit paradiſus. Luc̓. xxiij. Amē dico ti bi. ecce quāta ſecuritas qꝛ hoc ſi bi iurauit. Quia hodie. ecce quāta ce leritas uia nō dixit ad menſē vel ad anū expecta. Quia mecuꝫ eris. Ecce ꝙͣ beata ſotietas. In ꝑ adiſo. Ecce quāta loci amenitas. Preben da quā dedit peccatoribꝰ fuit infer nꝰ. Math̓. xxv. diſcedite ame ma ledicti in ignem eternū. Prebenda quā dedit xp̄ianis fuit crux penitē tie. Luc̓. ix. Si quis vult poſt meve nire abneget ſemetipſum ⁊ tollat crucem ſuam ⁊ ſequatur me ¶ Sequitur ſermo tertiꝰ eiuſdē. Heſus abſcondit ſe ⁊ exi uit de tēplo ⁊cͣ. vbi ſupra. dn̄s noſter ih̓us xp̄us ſi aliquando dicebat verba: hec ordi nabat ad noſtrā inſtructioneꝫ. Si aliquando fatiebat miracula: hec ordinabat ad noſtram conſolati onem Quia ſicut dicit Bern̄. Vidē tes anguſtias domini noſtri leuiꝰ portabimꝰ noſtras Si fatiebat ali qua: hec ordinabat ad noſtram re formacōneꝫ vnde in hoc facto quo ſcilicꝫ xp̄us ſe abſcondit informa mur vt nos furentibus ſubtraha mus Notanctū autem ꝙ dominꝰ aliquādo fugiebat. aliquando oc currebat. aliquādo ſe occultabat Fugiebat quidē honores ſicut pa tet Iohā. ſexto vbi dicitur. Iheſuſ autē cum cognouiſſet. quia ventu ri eſſent vt caperent euꝫ ⁊ facerent eum regem fugit in montem ipſe ſolus. Occurrebat autem ſuis cru cifixoribus. ſicut patꝫ Math̓. vice ſimo ſexto Surgite eamus ſcilicet obuiaꝫ eis. Ecce appropinquabit qui me tradet Abſcondebat ſe do minꝰ noſter iheſus chriſtus a iu deis furentibus vt ſcilicet ipſe ab ipſis iudeis ſubtrͣheret occaſioneꝫ furendi ſicut patet hic. Igit̉ per tria exempla dat nobis tria ſalu tifera documenta.ſ. vt fugiamus mundi ꝓſpera. ⁊ deſideremꝰ ꝓ xpo vati adu̓ſa. ⁊ vitemꝰ iurgia Nos autē ꝯtrariū facimꝰ. deſideramus enim ꝓſpera ac aduerſa euitamꝰ ⁊ litigijs nos immiſcem Primo igitur xp̄us fugit honores: vt do ceret nos mundanos honores eē fugiēdos. Ita eſt em̄ de honoribꝰ mundanis ſicut de vmbra. Si em̄ homo vnbraꝫ precedentē vult īſe qui: ipſā nō apprehendet. Si ⁊ vni brā ſubſequenteꝫ vult fugere: ip ſam nō euadet. Si quidē honores mūdani fugiūt ſuos appetitores: ⁊ ſequūtur ſuos ꝯtēptores. Eccī. xi. Si ſecutus fueris: nō apprehē des ⁊ non effugies cū precurreris In hoc tamen ſūt pares. honor ꝓ curatus ⁊ honor vitupatus: qꝛ in ſtar vmbre cito trāſierunt ⁊ cito eē deſinunt. Sap̄. v. Tranſierunt omnia illa tanꝙͣ vmbra Nec ſim pliciter tranſierunt ſed cum ꝑicu lo ipſos habentiū tranſeūt. Quā to enim maior eſt aſcenſus: tāto periculoſior ē caſus. Qui de plano ⁊ infimo loco cadit: cito reſurgit Qui autē de alto cadit: ſurgere ne quit. Rami autē arboris ſicut dic Criſoſto. qui ſunt in fūmitate: ci to aviventoꝝ frangūtur. Qui au tem ſunt in radice ꝯſeruātur. Vn de etiam ait quintinꝰ quendā di xiſſe alexādro ꝙ licet arbor magͣ na diu creſcat tamen vna hoa̓ ex 43 firpatur Et licet leo ſit rex anima lium: tamē efficitur cibus vermi um Secundo per hoc ꝙ dominus noſter iheſus chriſtꝰ ſuis crucifix oribus obuiauit dat nobis exem plum ꝙ aduerſa non debemꝰ fu gere ſed pro ipſo pati ⁊ deſiderae̓ ea debemꝰ. Et hoc ipſe nohis con ſuluit verbo. cum dicit Luce nono Si quis vult poſt me venire abne get ſemetipſum ⁊ tollat cruceꝫ ſu am ⁊ ſequatur me Et exemplo. qꝛ carni dura ⁊ moleſta ſemper ele git ⁊ in natītate ⁊ in vita ⁊ in mor te. Vnde beatus auguſtinꝰ. Om̄a terrena contempſit homo deꝰ vt contemenda ea monſtraret: et omnia aduerſa ſuſtinuit vt fuſti nenda ca doceret vt nec in iſtis ti meretur aduerſitas nec in illis po neretur felicitas Tali igitur con ſiliario ideſt chriſto credendum eſt. quia nec fallere poteſt nec fal li. Sunt autem alij ſtulti conſilia rij quibꝰ communiter homines magis credunt ſcilicet dyaboluſ inundꝰ ⁊ caro. Dyabolꝰ enim con ſulit vt appetamꝰ honores ⁊ ſubli mitates Aundus conſulit vt ap petamus terrenas diuitias. Caro vero cōſulit vt appetamus carna les voluptates. de hijs tribꝰ con ſiliarijs dicitur Eccleſiaſtici viceſi moqͣnto. Tres ſpeties odiuit ani ma mea ſcilicet pauperem ſuper bum diuitem mendacem ⁊ ſeneꝫ fatuum ⁊ inſenſatum. Pauper ſu perbus eſt ipſa caro que pauper eſt ī natiuitate quia nuda naſcit̉ Pauper in vita: quia alienis īdu mientis ⁊ alimentis confouetur. Pauper ī morte: qui a cilitio ſepe lietur. Pauꝑ enim dicitur quaſi paꝝpotens vel pͥaꝝ imperans vel parum portans Eſt igitur caro in natiuitate pauꝑ a. parum potēs: qꝛ puer quando naſcitur eſt om mno impotēs ⁊ infirmus. In vitā autē debet eē parum imperās: qͥa non debet impare racōm ſed ſibi ſubijci. In morte vero eſt parum portans: qꝛ de omnibꝰ diuītijs ſu is nihil ſecū ferre poteſt. Et ꝙͣuis caro ſit pauꝑ: tamen ſepe ſuꝑbit quādo ſcilicet racōm contrādicit diues mendax eſt mūdꝰ. Eſt em̄ diues: quia multa tempoa̓lia poſ fidet. Eſt enim mendax qꝛ non at tendit quod ꝓmittit. Nā diuitijſ ꝓmittit ſatietatē ⁊ dat vacuitatē Eccleſi. v. Auarꝰ non implebitur pecunia In delicijs promittit dele ctationem: ⁊ dat̉ amaritudinem Vnde dicitur de carnali voluptate Prou̓. v. Nouiſſima illiꝰ amara quaſi abſintheum. In honoribꝰ ꝓmittit ſublimitateꝫ: ⁊ dat ſubi tam deiectionē. Iob. xxx. Eleuaſti me ⁊ quaſi ſupra ventu ponēs al liſiſti mevalde. Senex fatuꝰ ⁊ niſē ſatus eſt dyabolꝰ. differt aūt fa tuus ⁊ ſtultꝰ. Fatuꝰ enim dicitur qui fando ⁊ loquēdo ſuaꝫ ſtultitia manifeſtat. Stultꝰ āt dicit̉ ecōnu̓ ſo qͣſi ſtolidꝰ. qui.ſ. ad oma q̄ vi det ⁊ audit ſtupet ⁊ rn̄dere neſcit. Senex em̄ ſcd̓m yſidoꝝ dicitur qͣſi ſine ſenſu. Et ſubdit. Nam ph̓i de cut ſtultos eē homines frigidi ſā gumis: ꝑ rudētes vero calidi. Vn de ſeries in quibꝰ iam friget ſang gius ⁊ puel in quibꝰ nondū cali minꝰ ſapiunt. Pueri igitur nōdū ſapuit quia nondum in eis ſang ius in caluit. Senes deſipiūt quia in eis infrigidatur ſāguis. Iuue nes ⁊ etate viriles acute ſapiunt: qꝛ in eis ſanguis incaleſcit Antiꝙͣ em̄ habent ſenſū maturū quia eo rū ſanguis nō eſt frigidꝰ neqꝫ cā lidꝰ: ſed temꝑatus. Iō dicit̉ Iob xij. In antiqius ē ſapientia: ⁊ in multo temꝑe prudentia Eſt igitur dyabolꝰ fatuus ⁊ inſenſatꝰ ſenex ꝓpter antiquitatē: qꝛ ſicut dicitur Iob. xi. Ipſe eſt principiū viarū dei. Fatuꝰ qꝛ ſuā ſtulticiā fādo ma nifeſtauit qn̄ dixit. Vſai. xiiij. In celū aſcendā: ſuprͣ aſtra celi exal tabo ſoliū meū ⁊cͣ. Inſenſatus: q bona q̄ a deo accepit ẜuare neſci uit. Tercō ꝑ hoc ꝙ xp̄s ſe abſcon dit dat nob̓ exēplū ꝙ a furētibꝰ debemꝰ nos ſubtrahere. ne ꝯtigat irā in nos āpliꝰ incitari ⁊ inflāma xi. Nā ꝯtra furore ⁊ ira iudo ꝝxp̄s qͥnqꝫ r̓ media hre ꝯſueuit Primū fuit p atientiā veraꝫ ſeruando. Se cundū fuit oīno tacendū. Tertiū fuit verba pacifica reſpondendo. Quartu fuit ab eis recedendo. En̄ tum fuit benefitia largiendo Pri mum quideꝫ remediū quod chri ſtꝰ habuit contra furorem ⁊ iraꝫ iudeoꝝ fuit patientiā verā ſeruan do. Ira enim quatuor gradꝰ habꝫ Primꝰ tantu in animo. Secundꝰ eſt quādo manifeſtatur exteriori ſigno. Tertiꝰ eſt quādo oſtendit̉ iniurioſo verbouartꝰ eſt quan do exercet̉ ꝯtumelioſo facto. Iſti em̄ quatuor modi ⁊ gradꝰ ponū tur Math̓. v. Audiſtis qꝛ dictum eſt antiquis. Nō occides. Ecce ira ī facto Omnis qui iraſcitur fratri ſuo. Ecce ira in animo. Qui autem dixei̓t fratri ſuo racha. Ecce ira in ſigno. Cui autē dixerit fatue. Ecce iram in verbo Nullo iſtoꝝ xp̄s vn ꝙͣ fuit ꝯmotus Vnde dicit̉ Pſa. lij. Non erit triſtis neqꝫ turbulent ⁊ Nō em̄ hūit īpatientiā in am̄o Ideo dicit. Nō erit triſtis. Nec ex teriori ſigno. ideo dicit. Neqꝫ tur bulentꝰ. Neqꝫ in verbo. Ideo dicit̉ Nō clamabit. Nec in facto. idd d̓r calamū ꝯquaſſatū n̄ ꝯteret Illos em̄ qui ſunt cōquaſſati diuerſis temptacōnibꝰ nō ꝯteret ſed reꝑa xiiſt rat Illos em̄ in qͣbꝰ fere extinctꝰ eſt ignis diuini amoris nō extin guit. ſed reaccendit ⁊ inflāmat. Secunduꝫ remediū qd̓ xp̄us ha buit ꝯtra iudeos furientes. fuit onno ī tacēdo ſicut patet ꝙͣ corā herode ⁊ pilato ⁊ alijs iudeis tꝑe paſſionis ſue tacebatSciēs ꝙ ex hͦ ampliꝰ fuiſſent īflāmatil ſa. xlij. Tacui ſemꝑ ⁊ ſilui ⁊ patiens fui. Et iſte eſt optimꝰ modꝰ extin guendi ignē furoris qn̄.ſ. furen ti nihil reſpondetur. Sicut em̄ ig 14 nis deficit quādo ligna nō appo nuntur ſic ira furentis euaneſcit quādo ſibi verba nō reſpondētur Prou̓. xxvi. Cum d̓fecerint ligna extinguetur ignis ⁊ ſuſurracōne ſubtracta iurgia ꝯquieſcūt. Quā do vero qͥs litigat tūc ligna parit ⁊ furētis irā inflāmat. Eccle. viij. Nō litiges cū homine liguato ⁊ n̄ ſtruas in ignē ipſius ligna dicit em̄ Criẜ. ꝙ qn̄ aliquid iactat̉ ſi re ſiſtens inuenit valde ꝯcutitur. Si aūt nō inuenit ꝑ aerem diſſolui tur. ſic etiā iracūdꝰ ſiali quē r̓ſiſtē tem inuenit ampliꝰ inflāmatur. Si vero nō inuenit trāquillatur. Eccle. xxviij. Scd̓m ligna ſilue ſic ignis exardeſcet ⁊ ſcd̓m virtutem hominis ſic iracūdia illiꝰ erit Gre go. Imitacōe em̄ dei gloīoſiꝰ ē irā tacēdo fugere ꝙͣ rn̄dendo ſuperare Tertiū remediū ꝙ xp̄us habuit ꝯtea iudeos furentes fuit ī verba pacifica reſpondendo vt patꝫ hic. Cuꝫ enim verbū iniurioſū iudei ſi bi dixiſſent.ſ. ꝙ d̓moniū haberet Ille humilit̓ ⁊ pacifice reſpondit dicens. Ego demoniū non habeo Et vide qͥa duo ſibi imponebant Vnum.ſ. in quo nō erat magna vis fatiēda ⁊ poterat fuſtin eri ſci licet ꝙ eſſet ſamaritanꝰ qꝛ ſama ritanus cuſtos interp̄tatur. Et ip ſe eſt cuſtos Iuxta illud psͣ. Niſi dn̄s cuſtodierit ciuitatē ⁊ cetera. Aliud qd̓ continebat infamiaꝫ ⁊ non poterat ſuſtineri ſi demoniū haberet Ideo dominus ad primū nihil reſpondit. de ſecūdo autem humiliter ſe excuſauit. ī hoc das nobis exempluꝫ ne ad om̄a que de nobis dicunt̉ rn̄deamꝰ ſed ſi ta lia ſūt que tolerari pn̄t diſſimule mꝰ. Si auteꝫ infamia important: nos humiliter excuſemus. Beda duo xp̄o illata fuerūt Vnū nega uit ⁊ aliud tacendo ꝯſēſit Hic em̄ dominꝰ in ſemetipſo p̄buit exem plū patientie vt eo tempore quo a ꝓximis ex falſitate cōtumelias accepimꝰ eoꝝ etiam vera mala ta ceamꝰ. Et iſte ē optimꝰ modꝰ extī guendi irā furentis.ſ. verba paci fica reſpōdendo. Cor enim iracūdi īſtar olle ebullire ꝯſueuit. Prou̓. xv. Os ſtulti ebulit ſtulticiaꝫ. Si cut em̄ ceſſat ebulico olle quādo aqua frigida apponitur: ſic ceſſat ebulitio ire qn̄ verba pacifica re ſpōdent̓. Prou̓. xv. Reſpōſio mol lis fragit ira: ſermo durus ſuſci tat furorem. Quartū remediū qd̓ habuit xp̄us cōtra iudeos furen tes fuit ab eis recedendo ſicut ptꝫ hic. Greg̓. Exemplo dominꝰ nob̓ loquit̉ vt cū nō poſſumꝰ reſiſtere iraꝫ ſuꝑbientiū declinemꝰ. Et iſte eſt aliꝰ modꝰ extinguendi ira fu rentis vt.ſ. ille ꝯtra queꝫ furit ab eiꝰ preſētia recedat. Sicut em̄ vaſ qn̄ fortiter bulit ſi ab igne eleua tur ceſſat ebulitio eius: ſic qn̄ ille cōtra que furit̉ recedit ⁊ elongat̉ ceſſat illiꝰ ire inflāmatio. Prou̓. l. Honor eſt hōim qͥ ſeꝑat ſe a con tentionibꝰ. Omnes autē ſtulti mi ſcent̉ rixis Quintū remedium qd̓ habuit xp̄s ꝯtra iudeos furenteſ fuit bn̄fitia largiēdo. Vn̄ poſtꝙͣ iudei ſibi dixer̄t. demoniū habes Propter talia improperia nō ceſ ſauit eis impedere documenta ſa lutaria dicēs. Amen dico vobis. Si qͥs ſermone meum ſeruauerit: mortē nō guſtabit ineternū. Glo ſa. hic diſcat homo leſus malū malo nō reddere ſed bonū. Ex tali bꝰ em̄ beneficijs peiores facti ſūt dicētes. Nūc cognouimꝰ qꝛ demo niū habes. Beda. Sic̄ accepta con tumelia bonus fit melior ita mali de bn̄ficijs fiūt deteriores. Aliqui tn̄ de bn̄ficijs fiūt meliores. Vn̄ dicitur. ad Roma. xij. Si inimicuſ tuꝰ eſurierit ciba illū Si ſitit: potū da illi. Hoc em̄ fatiens carbones ignis cōgeres ſuꝑ caput eiꝰ. Car bones iſti ẜm gloſā ſunt vel feruor caritatis ad quā ampliꝰ incitat̉. Vel amor ſanctiſpiritus ad que inflāmatur. Vel ardor penitentie ad quam prouocatur. ¶ dominica palmarum. Sermo primus. Vm appropinqͥſſꝫ ihe ſus iheroſolimam a ve niſſꝫ bethfage ad mō tē oliuēti ⁊cͣ. Mat. xxi. Appropiquāte die paſſioīs xp̄s appropiquare voluit ad loca paſ ſionis vt volūtal̓e ſe pati on̄deret Et ꝙͣuis iheruſalē ſepe aſcenderit. nunꝙͣtamen ſibi honorē aliqueꝫ exhiberi voluit niſi modo cum ad paſſionem ibat/ vt ex hoc dae̓tur intelligi ꝙ in morte ſanctoꝝ viro rū non eſt dolenduꝫ ſed potiꝰ con gaudēdū: ⁊ ꝙ ſua paſſio ſibi ea̓t in gaudiū ⁊ in magnū feſtum: ⁊ ꝙ perſecucōnes debemꝰ gaudēter appetere ⁊ mundanos honores vi tare. ſicut fecit chriſtꝰ qui regnū a honorem fugit vt Ioh̓. vj. dicit̉ Ad locū autē paſſionis gaudēter acceſſit In hoc igit̉ euāgelio ad tria inſtruimur ⁊ informamur. Primo vt carnē noſtrā mortifice mꝰ ⁊ eius vicijs dominemur. Se cundo erudimur vt opeībꝰ ⁊ offi cijs que nob̓ magis ꝯpetunt inſi ſtamꝰ Tertio erudimur vt ꝓſpeī tatem mundanā ſalubri triſticia temꝑemꝰ. Primo quidē inſtrui mur ⁊ informa nur vt carne nr̄aꝫ mortificemꝰ ⁊ eius vitijs domine mur. Quod notat̉ ꝑ hoc ꝙ xp̄us ſuꝑ aſinā aſcendit Aſinꝰ eſt caro noſtra ſupra quam aſcendimus cū eam racōm ſubicimꝰ ⁊ eaꝫ mor tificamꝰ Et iſta mortificacō habꝫ triplice gradū. Quidam enim ſic mortificant carnem ꝙ cuꝫ priꝰ vi uerent ſcd̓m appetituꝫ ſenſualita tis tanꝙͣ beſtiales; poſtmoduꝫ vi uere incipiunt ẜm dictamen raci onis tanꝙͣ homines racōnales. ⁊ iſta eſt mortificatio magna. Sic alij mortificant/ ꝙ omnem actum carnalem ꝯtemnūt ⁊ in quantum poſſibile eſt puritati āgelice ſe cō iungūt: ⁊ iſta ē maio. Alij ſic om nes paſſiones vincūt vt ona car nalia ⁊ terrena ꝯtemnant ⁊ ſola ſpiritualia ꝯcupiſcant: ⁊ deo per amorem ſe vniunt ⁊ intima cai̓ta te ꝯiungūt Ex hijs ptꝫ ꝙ eſt qua ial l druplex homo. Primo eſt hō bru talis Secundo eſt homo racōnal̓ al. . Tertio eſt homo angelicꝰ. Quar to eſt hō diuinus. Primo dico ꝙ eſt brutalis/ qͣ viuit amore beſtia rū. Beſtia enim ad terrā reſpicit: tales ſunt auai̓ qui terrena ſemꝑ ꝯcupiſcunt. Osͣ. Oculos ſuos ſta tueriuit declinare in terrā Beſtia enim vna femina nō eſt ꝯtenta ſꝫ plures inuadit. Tales ſunt enim luxurioſi quia propria vxore non ſunt cōtenti. Ihere. quinto. Vnuſ quiſqꝫ ad vxorē proximi ſui hyn niebat. Ibidem. Squi amatores ī feminas ⁊ emiſſarij facti ſunt Ge ſtia non r̓gitur racōne. ſed fertur impetu ſue nature. Tales ſunt ſu perbi/ qui non reguntur ratione: ſed impetu ſue voluntatis ⁊ ꝓpria voluntate dicentes Sic volo ſic iu beo. ſit pro ratione voluntas. An non tibi videtur beſtia: beſtialior eſſe homo: racione vigens ⁊ non rati on extens. Homo rationaliſ eſt qui viuit ſcd̓m imperium racō nis qui tam inter coniugia ꝙͣ int̓ diuitias ⁊ honores. diſcrete ſe ha bet. de talibus dicitur prime Co rinthio. ſexto. Qui habent vxores ſint tanꝙͣ non habentes: et qui vtuntur hoc niundo tanꝙͣ nō vtā tur Et qui gaudent tanꝙͣno gau dentes. Ille habet vxorē tanꝙͣ nō Haberet qui vtitur ea nō ad volū ptatis expletioneꝫ: ſed ad libero rum ꝓcreationem. Ille vtitur mū do tanꝙͣ non vtatur: qui diuitiaſ retinet: non ad vanitatem ſed ad neceſſitatē ⁊ pauperū ſuſtentacō nem. Ille gaudet̉ tanꝙͣ nō gaude at qui inter ꝓſpera non effertur ad elationem: ſed humiliter r̓co gnoſcit ſue infirmitatis imperfe ctionē HHomo āgelicus ē qui ab omni actu carnali abſtrahit̉ Iux illud Luce. Filij huiꝰ ſeculi nubu tur ⁊ traduntur ad nuptias. Illi autē qui digni habebūtur illo ſe culo: nō īiubent nec vxores ducēt Equales em̄ ſunt angelis dei. Ille etiā eſt homo angelicus qui cun cta infelora deſpitiens ſolo dei pa ſcitur amore. Iuxta illud Thob̓. xv. Etem̄ cum eſſem vobiſcuꝫ vide bar quidem manducare ⁊ bibere: ſed ego cibo inuiſibili ⁊ potu v̓tor qui ab hominibꝰ non poteſt vide ri HHomo diuinꝰ eſt qui totaliter x in caritate conuerſus eſt. Vn̄ di cit Criſoſtomus de ſancto paulo de p Vt enim ferrum miſſum in igneꝫ ya. l totū ignis efficitur: ſic paulꝰ cari tate ſuccenſus totꝰ ē caritas. Vn de etiam eſt homo diuinuſ qui to tus feruet ꝑ amorem ⁊ ardorem: que āmoreꝫ ⁊ ardorē petebat. Au guſtinus dicens O amor qui ſem per ardes ⁊ nunꝙͣ e xtīguei̓s: cari tas deus meus accende me Alle ſi militer eſt homo diuinus qui to tꝰ liqueſcit per amorem. Cantico rū quinto. Nuntiate dilecto meo: quia amore langueo. ¶ Secundo erudimur in hoc euāgelio vt ope ribus ⁊ offitijs que nob̓ magis competunt inſiſtamꝰ. Non enim omnia nobis competunt Ambro ſiꝰ in libro offitiorū. Sepe quidem qd̓ alteruꝫ decet alterū nondecet. Aliud eſt aptum iuuem. aliud ē aptum ſem. aliud in ſpiritualibꝰ aliud in rebus ſeculi. Vnde etiā ſcd̓m philoſophū Verecūdia in iuuene eſt laudabilis non in ſe ne. Silentium vero magis lauda bile eſt in muliere ꝙͣ in viro. Et ti mor laudabil̓ ē ſcd̓m Auguſtinū in nobis quem tamē in deum po nere blaſphemia eēt damnabil̓. Ita ī iſta proceſſione chriſti vnꝰ omnia non fatiebat ſed alij Alij aſinam adducebāt. alij veſtime ta invia ſternebant̉. alij ramos palmaꝝ ⁊ oliuarum ſcindebant Alij iumento veſtimēta ſuppone bant. Et alij iubilabant. Vnuſ quiſqꝫ enim illud offitiū debet aſ ſumere ad quod ſe magis videt ydoneū. Quidam em̄ ſunt quibꝰ magis competit aſſumere oꝑa pe intentie ſicut viri penitentes. de quibus dicitur Luce triceſimoſe cundo. Facite dignos fructus pe intentie. Ille fructus dignos peni tentie facit: qui in corpore habet maceracōnem ⁊ in corde ꝯtricōnē Iſti ſignificātur per illos qui aſi nam ⁊ pullum ad chriſtū addu cebant Sicut em̄ per aſinan caro ita per pullum animus deſignat̉ Ille igitur ad chriſtum adducit aſinam ⁊ pullum qui carnē ſuam dat deo per mortificacōnem ⁊ ani mum per contritionem. Psͣ. Cor meum ⁊ caro mea exultauerunt in deum viuum ⁊cͣ Tunc caro exul tat quandopuritate induitur tūc cor exultat quādo gaudens conte ritur. Iuxta illud Auguſtini. do leat peccator: ſemper doleat ⁊ d̓ do lore gaudeat. Alij ſūt quibus ma gis competit aſſumere opeā virtu tum. exemploꝝ ⁊ gratie. ſicut ſūt viri perfecti. Iſti ſignātur ꝑ illos qui veſtimenta ſua in via ſterne bant Veſtimēta anime diuerſo rū coloꝝ ſunt varietates diuerſa rū virtutuꝫ. de quibus dicitur in pͣs. Aſtitit regina a dextris tuis ī veſtitu deaurato: circūdata varie tate. Caritas enim facit colorem ya clinuul aureū: humilitas nigrū: puritas album. meditatio paſſionis chri ſti rubeū: contemplatio celeſtiuꝫ viridem. Iſta veſtimenta virtutū tunc in via ſternimus quando ea in exemplū alijs prebemꝰ Ceſari us. Benedicta illa anima d cui humilitas alteriꝰ confūdit ſuper biam. Cuiꝰ patientia ꝓximi extin guit iracundiā Cuiꝰ obediētia pi gritiam alterius tacite increpat. Cuiꝰ feruor inertiam alieni corpo ꝑis fuſcitat. Qui ꝓximi ſui turba tum pre ira oculuꝫ cordis. gratia conſolacōnis illuminat. Alij ſūt quibus magis competit exercita re circa opera miſericordie. Iſti ſi gnificantur per illos qͥ ramos oli uarum deferebant. Oliua eſt ſig num pacis. Vnde romani quan do paceꝫ dabant ramū oliue mit tebāt. Oleum em̄ oliue fomentū eſt luminis ⁊ eminet liquoribuſ vniuerſis Ex quibꝰ patet ꝙ ipſa miſericordia valet in hac vita: qꝛ deum ſibi pacificat. Hoc fuit pre figuratum Gen̄. viij. vbi dicitur ꝙ columba attulit ramuꝫ oliue in ſignum diuine clementie Valꝫ in morte/ quia inſtar lucerne viaꝫ illuminat ne anima ī tenebris ca dat Thob̓. quarto. Elemoſina ab omni peccato ⁊ a morte liberat: et non patietur animam ire in tene bras. alet poſt mortem: qꝛ ani mam in celum ſubleuat. Vnde do minus de monte oliueti in celum aſcendit. quia ipſa miſericordia in celum deducit. Alij ſunt quibꝰ magis competit intēdere circa vi ctoriam temptacōnū ſicut ſunt de nouo conu̓ſi qui multaˢ ſuſtinēt temptationes. ⁊ ideo oportet ꝙ ſint parati ne ex improuiſo vnicā tur ⁊ habeant timorem dei tanꝙͣ ſcutum ⁊ iuſtitiam bonorum ope rum tanꝙͣ gladium. Iſta tria re quiruntur Eccleſiaſti ſecundo. Fi li accedens ad ſeruitutem dei ſta in iuſticia ⁊ timore dei ⁊ prepara animam tuam ad temptationeꝫ Iſti ſignificantur per illos qui ra mos palmaꝝ ferebant Palma ſi cut dicit Vſidorꝰ nūꝙͣ a fulmine feriri perhibetur: quia tales a ful mine dyabolice temptationis fer ri non poſſunt. Vnde dicitur Apo ca. ſeptimo de martiribus Palme corum in manibꝰ eorum AAlij ſūt quibus magis competit intende re circa expoſicōnem ſcripturarū ſicut ſūt predicatores deuoti. Iſti ſignificantur per apoſtolos qui veſtimenta ſua iumēto ſuꝑ pone̓ bāt. Vnde dicit Iherominꝰ ibidē. Veſtimenta que iumento ſuppo nuntur doctrina virtutu vel diſcre cio vel interpretacō ſcripturarū in telligi poſſunt ſiue eccleſiarū dog matu varietates: quibꝰ niſi am̄a īſtructa fuerit ⁊ ornata. habere ſeſ ſorem dominū nō meretur. Illi ve ro iumento veſtimenta ſua ſuppo ſunt: qui per ſuas exhortacones animas erudiūt ⁊ a peccatis ab ſtrahunt virtutibus ornant ⁊ cō ponunt. vt ſic ibi chriſtꝰ ſedeat ⁊ quieſcat Alij ſūt viri contempla tiui Iſti ſignificantur ꝑ illos qui clamabant dicentes. O ſannia fi lio dauid. Vbi notatur ꝙ in nr̄is orationibꝰ triplex conditio debet̉ eſſe. Prima eſt magni deſiderij in tentio. Secūda eſt magna ſpei cō ceptio. Tertia eſt magnā diſcre tio. Prima quippe eſt magni deſi derij intentio qd̓ notatur cū dicit̉ ꝙ clamabat. Intenſū enim deſide rium amii eſt magnꝰ clamor in autibꝰ dei. Sic̄ dominꝰ dixit moy ſi nihil loqͥnēti. Quid clamas ad me? Secunda eſt magna ſpei cō ceptio. quod notatur in eo ꝙ dici tur. Filio dauid. Multum em̄ ſpe rare debemꝰ ꝙ noſtras oracōnes exaudiat. Tum quia patrem in ſericordem habuit. de quo dicit̉ pͥmi Mach̓. ſecūdo. dauid in ſua miſericordia conſecutus eſt ſede regni in ſecula. Tum quia frater noſter eē voluit dum de ſtirpe da uid carneꝫ aſſumpſit. Bernardꝰ Puto ꝙ iam me ſpernere chriſtꝰ non poterit os de oſſibus meis ⁊ caro de carne mea. Tertia eſt ma gna diſcretio. quod notatur cum dicitur. Oſāna in excelſis. Et eſt oſanna ſcd̓m Remigiū compoſi tum. Oſana enim ⁊ ſalua obſecro Oſi ⁊. ſalua. āna eſt interiectō ob ſecrantis. ſicut pape ammiratis. diſcretio igitur orantis notatur in hoc qd̓ dicitur. Oſāna in excel ſis Qui em̄ petit ſalutem corporis petit in infimis ⁊ ido non diſcrete petit. Qui auteꝫ petit celeſtia petit in excelſis. Math̓. xvj. Queīte igi tur primo regnum dei ⁊ iuſtitiam eiꝰ. Tertio erudimur vt ꝓſꝑitatē hūanā ſalubri triſtitia tēpemuſ qd̓ notat̉ ꝑ hoc ꝙ dn̄s tāto hono ri⁊ leticie lac̓mas īmiſcuit. n̄ vi dēs citatē fleuit ſuper illā vt dicit̉ Lu. xix Mūdana ꝓſꝑitas ē ſic̄ vi nupurū qd̓ cito iebriat ⁊ ī ſanire facit nͥ ex ꝯſideracōne alicuiꝰ adu̓ ſitatis tēꝑetͣ Ecc̄i. vij. Cor ſapiētiſ vbi triſticia eſt ⁊ cor ſtultoꝝ vbi leticia Refert quidā ꝙ poete treſ furias eē dixe rūt.ſ. libidinē/ cupi ditatē ⁊ iraꝫ. Sed deꝰ certos termi nos iſtis dedit.ſ. vt hō vtatur ꝯcu viſcentia ad fili oꝝ ꝓcreacōnē Cu viditate ad neceſſarroꝝ ſuſtenta tionem ⁊ ꝓuiſionē. Et ira ad ſb̓di toꝝ correctionē. Hec ille id vocā tur furie qꝛ niſi reprimatur tanꝙͣ furioſe ⁊ inſane ſe habēt. Nā libi do adeo inſanit ꝙ trahit animaſ ad voluptates illicitas. Sapi. ij. Vino p̄tioſo ⁊ vngētis nos īple amꝰ ⁊ nō precereat nos flos tem pis Nemo nr̄m ſit exſors luxurie nr̄e. Cupido trahit ad rapinas ⁊ vſuras ⁊ fraudulētias. Sap̄. xv. Exiſtimauerūt ludū eē vitā nr̄aꝫ: ⁊ ꝯuerſacōnēꝫ vite ꝯpoſitā ad lu crū: ⁊ oꝑtere etiā vndecūqꝫ dema lo acquirere. Ira trahit ad vindi ctas ⁊ iiurias multas. Ibidē. Op primamꝰ p auperē iuſtū ⁊ nō par camꝰ vidue. nec etiā reuereamur canoꝫ multi temꝑis. Sit autē for titudo nr̄a lex iniuſticie. Reprimē ixxijs de ſūt igit̉ iſte furie. Prima furiā repͥmebat qͥ dicebat Thob̓. viij. Tu ſcis dn̄e ꝙ non cauſa luxurie accipio vxorē meā in vxorem: ſed ꝓpter poſteritatis dilectionē. Ecci. xv. A carnibꝰ tuis abſcide illā ne ſemꝑ te abutat̉. SSecundā furiaꝫ docebat repͥmendā apl̓us qͥ dice bat. pͥ. Thi. vi. Habētes alimēta ⁊ quibꝰ tegamur hijs ꝯtēti ſimꝰ Tertiā furiā.ſ. irā deprimendā do 4I 8 cebat. Iob.xxxviij. Nō te ſuꝑet ira vt aliquem opprimas. Prou̓. x. Fatuꝰ ſtatim indicat iram ſuā qui autem eſt callidꝰ diſſimulat iniuriam. ¶ Seq̄tur ſermo ſecundꝰ eiuſdē Cce rex tuꝰ venit tibi mā ſuetus ⁊cͣ. vbi ſupra. do minꝰ noſter iheſus xp̄uſ in hūc mundū veniēs ſemꝑ ⁊ vbi qꝫ dilexit paupertateꝫ ⁊ humilita tem in natiuitate.ſ. in vita ⁊ ī mor te ⁊ poſt mortem Nā in natiuitate habuit humileꝫ ⁊ paupereꝫ ſotie tatem. In morte pauperem lectuꝫ .ſ. crucemn que adeo fuit ſtricta ꝙ duo pedes ibi quieſcere nō potus rūt. Sed vnus ſuꝑ alium fuit cō fixꝰ Poſt mortē vero habuit pau perem ſepulturaꝫ. qꝛ non in ꝓprio ſepulchro ſed in alieno ſepultus fuit ita etiam ⁊ nūc habuit pau perem equitaturam ſcilicet aſinā ⁊ pullum. Ideo dicit propheta. Ec ce rex tuus venit tibi manſuetus. Vbi dicūtur quatuor in iſto regi fuiſſe. Primo enim fuit ī eo diui na ſublimitas cum humana īfir mitate. cum dicitur. Ecce rex tuus Secundo fuit in eo immenſa ca ritas cum magna vtilitate. Cum dicitur. Venit. Tertio in iſto r̓ge fuit manſuetudo cum benignita te. cum dicitur. māſuetus. Quar to in iſto rege fuit humilitas cuꝫ additur. Sedens ſuper aſinam. Primo em̄ fuit in chriſto diuina ſublimitas cuꝫ humana infirmi tate. cum dicitur. Ecce rex tuꝰ. Fu it enim chriſtꝰ rex inquantū deuſ ſummꝰ: ſed tuꝰ inquantū factus ē homo infimꝰ. Ex quo habet̉ quā tum deſcenderat. qꝛ de diuina ſub limitate vſqꝫ ad humanam infir mitate venit. Nō em̄ amplius de ſcēdere potuit Rd̓ inde manifeſtat̉ quonā infra naturam diuinam eſt natura angelica. Infra ange lica naturaꝫ ē natura hūana. In fra humanā naturā ē pena Infra penā ē culpa Infra culpā vero nͥl ē qꝛ nͥl inferiꝰ eſt pctō. Chriſtꝰ igit̉ deſcendit infra naturā diuinam: qꝛ minor ſeipſo factus ē. Ad phi lippen. Semetipſū exinamuit. for mam ſerui accipiens. Secūdo de ſcendit infra naturaꝫ angelicam qꝛ p aulo minꝰ ab angelis mmno ratus eſt. inquantuꝫ.ſ. angeli na turam habēt impaſſibilem ⁊ ipſe habuit paſſibilem. Pſal. Amui ſti eum paulo minꝰ ab angelis. Tercō deſcendit infra naturā hu manam inquantum obprobriū hominū factus eſt. Psͣ. Ego ſum vermis ⁊ nō homo: obprobrium hōim ⁊ abiectio pleb̓ Videbatur em̄ eē imilior omni alio hōine qui fuit ſic deſpectꝰ ſic deturpatꝰ ⁊ hu miliatꝰ. Vſa. Nō ē ei ſpeties neqꝫ decor: ⁊ vidimꝰ eū ⁊ non ē aſpectꝰ in eo. vnde nec reputauimꝰ eum. Quarto deſcēdit vſqꝫ ad penā. Cir ca penā tamen eſt triplex grādꝰ. Eſt em̄ quedam pena multū igno mimoſa ſicut eſt ſuſpenſio in pa tibulo vbi latrones puniūtur Eſt enim quedā pena multuꝫ doloro ſa ſic̄ fuit excoriatio quaꝫ paſſus fuit beatꝰ bartholomeus. ⁊ adu̓ ſtio quā paſſus fuit beatꝰ laurē tiꝰ Eſt quedaꝫ alia pena que vtrā qꝫ habet ſicut ē crucifixio. Eſt em̄ ignomīoſa qꝛ erat pena latronū ⁊ doloroſa. tum ꝓpter neruoſitatē qꝛ fuit ī locis neruoſis ⁊ maxime fenſibilibꝰ. tuꝫ ꝓpter pondoroſita tem qꝛ ipſum pondꝰ corporis pen dentis ꝯtinue auget dolorem. tuꝫ ꝓpter diuturnitateꝫ: qꝛ tales non ſtatim moriūtur ſicut illi qui gla dio feriūtur. Vſqꝫ ad culpam nō deſcendit qꝛ inquātum deꝰ eſt pe catū in illū cadere nō poteſt. tu qͥa decebat vt nullū haberet peccatuꝫ qͣ noſtra veniebat auferre pctā Secūdo fuit in eo immēſa caritaˢ cii ſtra magna vtilitate. cum dici tur. Venit̉ tibi a ad tuā vtilitatē In hoc enim oſtenditur eius infi nita caritas. qꝛ ideo ad nos venit vt per ſuam paſſionem noſtraꝫ ꝓcuraret ſalutem. De qua carita te dicitur Ioh̓. xiiij. Maiorem cai̓ fatem nemo habet vt animā ſuaꝫ quis ponat ꝓ amicis ſuis Et pomi tur h̓ vltimū ſignū amoris. Amor em̄ ꝑ quatuor ſigna manifeſtat̉. Primo.ſ. per verba. Secundomodo ꝑ collata bn̄fitia. Tertio ꝑ obſe qͥa ꝑſonaliauarto ꝑ aduerſa. Ormmo quidē amor manifeſtatur per verba. Quādo enim cor oſten ditur plenū amore tunc os abun dat in ſermone. Luc̓. vi. Ex abun dātia cordis os loquitur. Secūdo modo ꝑ benefitia collata ⁊ iſtud eſt maius benefitium ꝙͣ primum Multi em̄ ſergirent de verbis: qui nō ſeruirent de rebꝰ ſuis. Gregor̓. Probatio dilectionis: exhibicō ē oꝑis. Tertio ꝑ obſequia ꝑſona lia: ⁊ iſtud adhuc eſt maiꝰ. Mul ti enim ſunt qui ſernirēt d̓ ſubſtā tia ſua qui nō ſeruirent de ꝑſona ſua Gen̄. xxi. Seruiuit iacob ꝓ ra chelſepteꝫ ānis. Quarto per adu̓ ſa: ⁊ iſtud eſt vltra quod aliud nō reꝑitur. Multi enim darent ꝑ ſonā ſuā ad ſeruiendū qui nō da rent animā ſuā ad moriendū. De iſto dicitur. ij. Corint̓. xiij. Libēter impendā ⁊ ſuperimpēdar ego ipē ꝓ animabꝰ veſtris. Iſta autē ſig na amoris deus humano generi diue ſis temporibꝰ oſtendit. Tē pore enim legis ⁊ ꝓphetarum oſtē dit amorem per verba qꝛ homini documenta dedit ꝑ que ad vitam peruenire potuit. Leuit̉. xxviij. Cu ſtodite leges ac iuditia mea: que fatiēs homo viuet in eis. Baruch iiij. htī ſumꝰ iſrl̓ qꝛ q̄ deo placēt manifeſta ſunt nob̓. deinde oſtē dit nobis amore per benefitia: et hoc in temꝑe ante legem in lege ⁊ poſt legē. qꝛ omni tēꝑe benefitia ſua dedit.ſ. benefitia temporalia. corporalia ⁊ ſpiritualia ⁊ ꝓmiſit etiā dae̓ celeſtia Math̓. ſexto. Nō 13 6 nie anima plus eſt ꝙͣ eſca: ⁊ cor pus plus ꝙ veſtimentum? Queri te igitur primum regnum dei. Nā noīe am̄e intelligunt̉ ſpiritualia bona. Nomine corporis bona cor poralia. Nomine vero veſtimenti bona corpoa̓lia. Sed nomine reg ni dei bona celeſtia. Eſt igitur ſen ſus. Non ſitis ſolliciti querere: in ſi bona celeſtia. quia pater veſter qui vult vobis dare bona celeſtia: dabit ſpiritualia. dabit ⁊ corpoa̓ lia: ⁊ quia dabit maiora: dabit ⁊ minora. Tandem dominus nō ſter iheſus chriſtus venit ad no ⁊ ſignum amoris quod eſt ꝑ ob ſequia perſonalia nobis oſtēdit quādo ꝑſonaliter ꝑ trigintatreˢ ānos nobis ſeruiuit. infirmos ſa nādo ⁊ demones expellendo Actu. x. Qui pertranſit benefatiendo ⁊ ſanādo oppreſſos a dyabolo qūo mā deꝰ erat cum eo Vltimo oſten dit ſignum amoris quod eſt per aduerſa: qꝛ ẜm bernardū ꝓ nob̓ paſſus ē dura verba. duriora ver bera ⁊ duxiſſima crucis tormenta Tertio in iſto rege fuit māſue tudo cum benignitate. cuꝫ dicitur. Māſuetus quaſi manu aſſuetus ſicut aius domeſtica dicitur mā fueta. quia ad oſtenſioneꝫ fruſti carniū ſtatim venit ad manum. deꝰ enim olim erat valde durꝰ qꝛ quātumcūqꝫ vocaretur non veniē bat: ſed modo factus eſt ita man ſuetus ꝙ ad modicū deſideriuꝫ ve nit ac cor noſtruꝫ. Sapien. ſexto. Preoccupat qui ſe cōcupiſcūt vt illis ſe prior oſtendat Multi autē ſunt tanꝙͣ aues ꝯtumaces ⁊ ſilue ſtres quia licetdeꝰ ad eos veniat bonaꝓ poſita inſpirādo. ipſi tamē ad eum ire nolunt.ſ. ſuis inſpira tionibus obediendo. Ioh̓. xxiiij Ipſi fuerūt rebelles lumini Nota dum autē ꝙ tribꝰ de cauſis aues ad dn̄os ſuos nō reuertūtur Aut qn̄ ſunt minis eſca r̓plete. aūt qn̄ funt in deuoracōne prede occupa te. aut qn̄ non ſunt domeſticate. Sunt autē qui ad xp̄m non veni unt. qꝛ ſunt diuitijs minis reple ti. deut̓. xxxiij. Incraſſatꝰ eſt dile ctꝰ ⁊ recalcitrauit. Alij ſūt qͥ ſpur citijs peccatoꝝ ſunt pleni ſimiles coruo qui ad archa nō redijt: qꝛ deuoracōm cadaueīs ſe dedit Alij ſūt qui bene nō ſunt domeſticati. Am̄alia em̄ multiplicantur. Que dā enim ex flagellacōne aliena: ſicut leo qui domeſticat̉ qn̄ catu lꝰ corā eo flagellat̉. Vel ex flagel latione ꝓpria ſicut catulꝰ q̄ domē ſticatur quādo ſepius verberātur Quedā autem domeſticantur ex longa cohabitatione cuꝫ homini bꝰ vel domeſticiſ animalibꝰ Que dam exvim ſumpcōne ſicut pue ridant auibꝰ bibere vinum qͣndo volunt eas ducere ad loquendū Quedā etiam benefitioꝝ impenſi one. Non eſt em̄ animal ita ſilue ſtre quod ex bn̄fitijs nō fiat lene Et tamē aliqͣ adeo ſunt ſilueſtres ꝙ domeſticari nō poſſint nec ex conſideracōne flagellati leonis ⁊ chriſti. Luce. xxiij. Si in viridi lig nō hoc fatiūt in arido quid fiet: Nec in admiſſione alicuiꝰ aduer ſitatis Iere. vi. Fruſtra conflauit ꝯflator. malitie autem eorū non ſunt ꝯſumpte. niec ex longa coha bitatione cum viris ſanctis ymo qd̓ deteriꝰ eſt aliquando bonos cō maculant̉. Ozee. vi. In domo iſra hel vidi horrendum: ibi cum forni catione effraym ꝯtamnatus eſt iſrahel. Nec ex potu dominice ſan giuinis quem chriſtꝰ nobis dimi ſit. Deut̓. xxxij. Vt ſanguinē vue biberent meraciſſimū. Nec ex aſſi duis bn̄fitijs. Iere. xxxij. Feriam cū eis pactum ſempiternū: ⁊ non deſinā eis bn̄facere. Quarto ī iſto rege fuit humilitas cū benignita te. cū dicitur. Sedēs ſuꝑ afinam. Magna humilitas fuit qn̄ ſuper aſinam ſedere voluit. Iſtud tribꝰ de cauſis fecit. Primo vt multoꝝ prelatoꝝ ſuꝑbiā ꝯfunderet. Secū do vt ſuprͣ māſuetos ſe quieſcere demōſtraret. Tercō vt in quo ſta tu homo erat oſtenderet. Primo quidem vt multoꝝ prelatoꝝ ſuꝑ biam confunderet qui ferūtur in magnis equis ⁊ in frenis argen teis. in ſellis depictis. in calcai̓bꝰ deauratis ⁊ in alijs pompis. Vnd̓ poſt illud. Sedens ſuper aſinam. ſb̓ditur Zacharie quarto. Et diſ pergam quadrigam effraym et equum de iheruſalem Vnde dicit Bernardus Miniſtri chriſti ſunt ⁊ ſeruiunt antixpo. Honorati īce dunt de bonis domini qui honorē d̓ nō referunt. Vnde is queꝫ quo tidie vides meretriceꝰ intor. hiſto rionicus habitꝰ. regiꝰ apparatꝰ? plus calcaria ꝙͣ altaria fulgent. Idem. Miror de clericis qui aliud eſſe: aliud videri volunt. Habitu milites. clei̓ci queſtu. ruſtici actu neutrum exhibent qꝛ nec vt mili tes pugnāt. nec vt ruſtici laborāt necvt clerici euangelizāt ⁊ dum vtrunqꝫ appetunt vtrunqꝫ confū dūt. Secundo vt ſupra māſuetoſ ſe quieſcere monſtraret. Non em̄ quieſcit ſupra dextrarios ⁊ ſuper bos ſed ſuꝑ aſinā ⁊. animā māſue tā. Criſo. Nō ſedit in curru aureo pretioſo corꝑe fulgens: nec aſcē dit ſuper equum diſcordie ⁊ litis amatorē: ſed ſuꝑ aſinā tranquil litatis ⁊ pacis amicaꝫ. Tertio vt qͣlis homo in ſtatu pctī erat oſtē deret: qꝛ ſimil̓ erat beſtijs ⁊ iume tis. Hoc figuratum eſt danielis quarto. vbi dicitur de nabucho donoſor. Etiet te deus ab homini bꝰ: ⁊ cū beſtijs atqꝫ feris erit ha bitatio tua. fenū vt bos comedes ſeptem quoqꝫ tempora mutabū tur in te. Sicut autem dicit̉ in hi ſtoria ſcolaſtica. Iſta nō eſt paſ ſus ſcd̓m corꝑis immutationem: ſed ſcd̓m mentis alienacōnem: ⁊ ablatus eſt ei ſenſus ⁊ vſus līgue Et videbatur ſibi ꝙ eſſet bos ſiue taurꝰ in anterioribus ⁊ in poſtei̓o ribus leo. daniel quod ꝓ eo ora bat. Ita ꝙͣ ſepten tempora.i. ſep tem anni ad preces eius in ſepteꝫ menſes mutati ſūt. In quibꝰ ſep tem menſibꝰ per. xl. dies inſamaꝫ patiebatur. Peralias vero qua draginta ad cor reuerſus flebat ⁊ orabat. Ita ꝙ ex magnis fleti bꝰ oculi eiꝰ vt caro facti ſunt Mul ti autē ad eum exibant ⁊ eum vi debant. Completis autem ſeptē menſibꝰ reuocatus eſt Noluit au tem ſtatī regnare ſed vſqꝫ ad ſep tem annos penitentiaꝫ egit ⁊ car nes non comedit ⁊ vinum nō bi bit. Ex hijs quatuor elitiuntur: qͣ lis eſt homo in ſtatu peccati. qꝛ ſi milis eſt beſtijs. Psͣ. Homo cum in honorē eſſet nō intellexit. com paratꝰ eſt iumentis inſipientibꝰ ⁊ ſimilis factus eſt illis. Bernar dꝰ Ecce cui egregia creaturā ſimil̓ facta eſt Nobis puto iumenta di cerent ſi fas eſſꝫ eis loqͣ. Ecce adā quaſi vnus ex nobis factus es⁊cͣ Secūdo que ſunt illa peccata que animā aſſimilant beſtijs: que qͣ dem ſunt luxuria. ferocitas niiia Hoc ſignificatur ex hijs. que ſibi videbānt̉ ꝙ eſſet bos ſiue tauruſ in anterioribus. ⁊ leo in poſterio ribus. Naꝫ in tauro feruens luxu ria. In leone effrenata ſuperbia ſignificatur. Tertio qualis debet eſſe homo in ſtatu penitētie quia debet orationibus ⁊ fletibus inſi ſtere ⁊ aliorum virorum ſanctoꝝ ſuffragia implorare. Que quante virtutis ſint patꝫ quia propheta baniel per ſuas orationes ꝯmuta uit ſeptem aīnos in ſeptem men ſes. Iaco. vlti. Multum valet dep̄ cacō iuſti aſſidua. Quarto quali ter homo debꝫ ſe habere poſt peni tentiam peractam quia debet ſem per timere ⁊ vſqꝫ in mortē in bonis q̄peribꝰ perſeuerare. Eccle. v. deꝓ ꝑitiatū peccatoruꝫ noli eē ſine me tu. fiuſdem. xviij. Ne verearis vſqꝫ ad mortem iuſtus fiei̓. quoniam merces dei manet ineternum. I ¶ Sequitur ſermo tertiꝰ eiuſdē. Lurima auteꝫ turba ſtra uerunt veſtimenta ſua in yīa ⁊cͣ. Maiorem autem familiaritatem ſemper in vita ſua habuit dominus cum paupelbꝰ humilibus ⁊ ſimplicibꝰ ꝙ cum diuitibus potentibus ⁊ ſapienti bus ȳmo d̓ omnibus diutibuſ non habuit aliquem amicum ni ſi vnum ſcilicet zacheum. de quo habetur Luce. xix. Et de omnibꝰ potentibus niſi vnum.ſ. centurio nem. de quo habetur Math̓. vij. Et de omnibꝰ ſapientibꝰ niſi vnū. ſcilicet incōdemū. de quo habetur Ioh̓. quarto. Hinc eſt ꝙ hodier nā die qꝛ diuites ⁊ potētes ⁊ ſapi etos ideſt ſcribe ⁊phariſei d̓ morte chriſti tractabant ſed pauꝑes humiles ⁊ ſimplices ⁊ turbe xp̄m honoranta ipſū ꝓceſſionaliter de ducebāt. Notandū auteꝫ ꝙ hac De triylici ꝓceſio die ꝓceſſio tripliciter celebratur. q hadiē eelce Videlicꝫ prima proceſſio eſt qua chriſtus de monte oliueti vſqꝫ in ciuitatem honoabiliter fuit aſſo tiatus(Secūda proceſſio eſt qua a iheruſalem vſqꝫ ad montem cal uarie eſt deductus ¶Tertia proceſ ſio eſt/ quam hodie facit mater eo cleſia in qua multa notant̉ miſte ria. Prima igitur ꝓceſſio eſt qua chriſtꝰ a monte oliueti vſqꝫ in ihe ruſalem honorabiliter fuit aſſoti atus. De qua proceſſione legitur in euangelio hodierno. In qͣ etiā proceſſione ſcd̓m Bernarduꝫ tri plex obſequiū chriſto fuit exhi bitum. Primum fuit a iumento cui inſedit Secundū ab hijs qui veſtimenta ſua ni via ſternebāt Tertiū ab hijs qui ramos de ar boribus cedebant. Poſſumꝰ autē addere quartum quod ſibi fuit ex hibitū a pueris qui eum lauda bat. Ger iſta quatuor ſignificat̉ ꝙ debemꝰ deo ſeruie̓ ⁊ ei obſequiū exhibere de omnibꝰ que in nobis ſunt Orimo debemꝰ deo ſeruire de vocibus noſtris. Secūdo de rebꝰ nr̄is. CCercō de exēplis nr̄is Quar to de cordibꝰ nr̄is Rn̄to de corpori bꝰ nr̄is. Primo debemꝰ deo ſeruie̓ de vocibꝰ nr̄is vt.ſ. deū laudemus. Iſtud ſignificat̉ in pueīs qui deū laudabant. Et iſtud eſt d̓ vaſde gratum ⁊ acceptum Psͣ. Sacrifid um laudis honorificabit me/ de bet autē iſta laudatio fieri triphi citer. Corde. ore. ⁊ opere. Vnde di cit Auguſtinꝰ in omelijs Quinō preualet laudare deum vocibus: laudet bonis oꝑibꝰ. aſſidius ora tionibus ⁊ bonis cogitationibꝰ. Sunt autem quidaꝫ qui deū lau dant tantum ore ſed non corde. Math̓. xv. Populus hic labijs me honorat: cor autem eorum lō ge eſt a me. Auguſtinꝰ. Si male viuis ⁊ bonadicis nō me laudaſ Si cepiſti bene viuere ⁊ hec meltiſ tuis tribuis nō me laudas. Rur ſus ſi fueris quaſi iuſtꝰ/ ⁊ de iuſti cia tua inflatus inceſſeris ⁊ alioꝫ in tui ꝯparacōne contempſeris: non me laudas. ¶ Secundo debe mꝰ deo ſeruire de rebꝰ noſtris vt.ſ. opera miſericordie fatiamꝰ Quod ſignificatur in illis qui ramos oli uarum ferebant. Per oliuā miſe ricordia ſignificat̉ que ſex ramor habet qꝛ ſex opera miſei̓cordie cō tinet. Que ſunt opera miſei̓cordie ſex. Vn̄ verſus. Veſtio poto cibo tectum do viſito ſoluo. Quot oꝑa miſericordie facimꝰ. quaſi tot ra mos de hac arbore incidimꝰ. Ma thei decimo. Beati miſericordes: q̄ mam miſei̓cordiā conſequentur Tercō debemꝰ deo ſeruire de exem plis noſtris/ vt bona eyempla ꝓ ximis exhibeamꝰ. Iſti ſignantur in illis qͣ veſtimēta ſua in viā ſter nebant. Veſtimenta autem ſūt ipſa opera bona. Apoca. ſexto. Be atꝰ qui vigilat ⁊ cuſtodit veſtimē ta ſua ne nudus ambulet Illi igi tur veſtimenta ſua in via ſternūt qui bona opera ſua exemplum be 138 ne viuendi ꝓximis tribuūt. Sūt igitur quidā qui veſtimenta ſua nolūt in via ſternere ſed ſemper in dorſo tenere. coram alijs nolē tes aliqua facere. timentes motū vaneglorie incurrere. Cum dicit̉i Math̓. v. Sic luceat lux vra cora hominibꝰ vt videant opea̓ veſtra bona ⁊ glorificent patrem veſtrū qui in celis eſt. Si times īſpectores non habebis imitatores debemꝰ igitur interius in mente apud de um tenere ſinceram intentionem ⁊ exterius oſtendere bona opea̓ ꝓ ximis ad edificacōnem. Vn̄ Gre gorius. Sic fiat opꝰ in publico vt tamē intencō maneat in occulto Alij ſunt qui non ſternunt veſti menta ſua ſed aliena/ qui ſcilicet habent bona verba ſed mala ope ra. de quibꝰ dicitur Math̓. xviij. Quecunqꝫ dixerint vobis ſeruate ſcd̓m opera eoꝝnolite facere. Alij ſunt qui non ponūt veſtimenta ſua in via ſed laqueos ⁊ rethia ſi cut prelati qui habent malam vi tam ⁊ periculoſam doctrinam qui ſunt alijs in ſcandaluꝫ ⁊ ruinam. Ozee. v. Laqueus factus es ſpecu lator ⁊ t̓the expanſū. Quarto debe mꝰ deo ſeruire de cordibꝰ nr̄is vt.ſ. corda viridia ⁊ florida ſēꝑ habea mꝰ qd̓ ſignificat̉ in ill̓ qui ramoſ palmaꝝ ferebat Palma em̄ viret ī vere ī eſtate ī autūno ⁊ ī hyeme Per verſigͣt̉ iuuētꝰ vbi oīa florēt Per autunū ſigͣnat̉ ſenectꝰ vbi folia cadunt. Pereſtatē ꝓſi ꝑitas Per hyemē aduerſitas ītelligit̉ Illi igitur ſunt ſicut palma quo rū cor nunꝙͣ areſcit ſed ſempervi ret ⁊ in feruore in ſenectute per per ſeuerantie vigore ⁊ inter ꝓſpea̓ ꝑ temperantia ⁊ inter aduerſa per pacientiam. Vnde dicit Pſalmm ſta. Iuſtꝰ vt palma florebit uī to debemus deo ſeruire de corpori bus noſtris vt ſcilicet chriſtū in corpore noſtro ꝑ corporis mortifi cationeꝫ portemus. Iſti tales ſig inficantur ꝑ aſinam cui chriſtuſ inſedit. Qui dicunt cū ꝓpheta. Vt iumentum factꝰ ſum apud te De talibus dicitur. prime Corint̓. ſex to Glorificate ⁊ portate deū in cor poe̓ veſtro Colo. primo. Mortifica te membra veſtra que ſunt ſuper terram. Et nota ꝙ nō dixit. Viui ficate vel occidite ſed mortificate Illi enim viuificant qui corpꝰ ſu ū delicijs dāt. ⁊ in mēbris ſuis vi tia regnare ꝑmittūt. de quibꝰ di citur. i. Thi. v. Vidua quē in d̓li tijs eſt viues mortua eſt. Illi oc cidunt qͣ p̄ minia abſtinentia ſic ſe debilitant ꝙ cum vicijs naturā frangunt. Id monet apoſtolus ibidem. Noli adhuc aquam bibe re ſed modico vino vtere ꝓpter ſto machum ⁊ frequentes infirmita tes tuas. Illi vero mortificant me bra ſua qui naturā nutriunt ⁊ vi cia extingiunt. de quibꝰ dicitur ad Romā. xij. Exhibeatis corꝑa ve ſtra hoſtiam viuuentem ſanctā d̓ placentem Vbi dicit Grego. Ho ſtia quippe ⁊ immolatur a viua ē quando in hac vita homo non de ficit ⁊ tamen deſiderijs carnalibꝰ ſe occidit Gecunda proceſſio eſt quia a iheruſalem vſqꝫ ad inontē caluarie chriſtus ignobiliter eſt dedūctus/ de qua legitur in paſſi one que in miſſa hodie recitatur Ab hac proceſſione quidaꝫ receſ ſerunt ſed poſtea redierunt. ſicut apoſtoli qui relicto eo fugerūt et fidem amiſerunt ſed poſtea r̓cupe rauerunt fidem ⁊ ad fidē redierūt Quidam enim receſſerunt ⁊ nūꝙͣ redier̄t. ſicut fuit iudas/ qui abi enis laque̓o ſe ſuſpendit. Quidaꝫ vero nunꝙͣ r̓ceſſerunt/ ſicut beata v̓go maria ⁊ cetere mulieres que iuxta crucem iheſu ſemper ſteter̄t Sꝫ tn̄ pͥma proceſſio magne fuit leticie/ ⁊ iſta proceſſio magne tri ſticie Quare eccleſia vtranqꝫ con iungit ſcilicet leticiam ⁊ triſtitiaꝫ Legens euangelium quod ē tan ti gaudij ⁊ honoris/ ⁊ paſſionem que eſt tāti ludibrij ⁊ doloris. Et ꝯo. dicendum eſt ꝙ hoc fit tribus de cauſis. Prima cauſa eſt vt oſten datur quanta ſit in voluptate hu mana ⁊ dignitate mundana bre uitas ⁊ inſtabilitas. Secūda eſt vt oſtendatur ꝙ temperāda eſt mūdana proſperitas Tertia eſt vt oſtendatur quanta in hijs q̄ honorem appetunt ſit fatuitas. Prima igitur cauſa eſt talis vt oſtendatur quanta ſit in volup tate humana breuitas et etiam inſtabilitas. Bernardꝰ. Ab eodē populo in eodem loco in eodē tꝑe ſpaucis diebꝰ interpoſitis. Pri mo cum tanto honorē ⁊ triūpho ſuſceptus eſt ⁊ poſtea crucifixus. o ꝙͣ diſſimile fuit Tolle crucifige cum. Et benedictꝰ qui venit in no mine domini. Rnͣi diſſimile ē Rex iſpl̓ iheruſalē. Et nō habemus regem niſi ceſarem qͣm diſſimile eſt reg nuꝫ ⁊ crux. Flores ⁊ ſpine Cū ei ꝓ ſternebant̉ veſtimēta aliena. ec ce ſuis exuūt ⁊ ſors mittitur ſuper ea Cui dixerunt. O ſamnia ⁊ ſalua obſecro. tūc dixer̄t. alio? ſaluos fecit ſeipſū non poteſt ſaluū face re Secunda cauſa eſt vt oſtenda ⁊ tur ꝙ temperāda eſt mundi ꝓſpe ritas.ſ. meditatiōe mortis/ aut ali cuiꝰ aduerſi defacili ꝯtingētis. Iō em̄ ninia ꝓſperitas ſalomonem infatuauit quia ipſam temperare neſciuit. Iſtam ꝓſperitatē mūda nam ⁊ leticiaꝫ hodie chriſtꝰ in ec cleſia temꝑ auit duplicit̓. Primo in hoc ꝙ honorem ſibi exhibituꝫ in tanta humilitate ſuſcepit/ ꝙ nō ſuper palefridū ſedpotiꝰ ſuper aſi na ſedere voluit. SSecūdo in hoc ꝙ tanto honori lacrimis immiſcuit dum ſuper iheruſaleꝫ fleuit vt ha taſtin betur Luce. xix. Eccleſia vero ꝓſperi tatem mundanā temperandā do cet dum leticie ꝓceſſionis/ adiun git triſtitiā paſſionis. Bernardꝰ Vptime ꝓceſſioni paſſio eſt con iuncta vt diſcamꝰ in nulla leticia ſeculi fidutiam habere ſcientes ꝙ extrema gaudij luctus occupat. Tertia cauſa eſt vt oſtendatur quanta in hijs qui honorem ap petunt ſit fatuitas. Fatuus eſſet qui cum honore ad mortem dedu ci vellet. Fugit dominꝰ noſter ihe ſus chriſtus in vita honorem regi um. vt habetur Ioh̓. ſexto. Nunc auteꝫ ad mortem vadens/ ſuſcepit honorem ſibi impenſuꝫ: oſtendēs ꝙ cum hec vita ſit quidaꝫ curſus ad mortem tale eſt in hac vita ho niore appetere ⁊ querere/ quale eſ ſet cum honore ad morteꝫ velle ꝓ perare Vnde Grego. Qui preſenti ſuauitate capit̉ quaſi per amena prata ad interitum ducit̉. Aors igitur adueniēs oſtendit fatuita tem eē proſperitates vel honores mūdanos appetere. Fatuū enim eſt tot diuitias appetere cum nō poſſit homo niſi d̓ hoc mundo ſac cum vel cilitium ſecuꝫ portare. Vn̄ de Iob. decimoſexto. Saccum con ſui ſuper cutem meam. Fatuū cm̄ eſt corpus in delitijs eiutrie̓ qd̓ poſtmodum vermes in cibum de bent habere. Siuſdem decimoſep timo. Putredini dixi pater meuſ es ⁊ mat̓ mea ⁊ ſoror mea vermi bus. Fatuum eſt enim ſuper ali os velle exaltai̓ quem in breui cō tinget a beſtijs conculcari Vnde dicitur Eccleſiaſtici decimo. Cum enim morietur homo hereditabit vermes beſtias ⁊ ſerpentes/ ſicut patet intuēti ſepulchra mortuoꝝ ¶ Tertia proceſſio eſt quam hodie vo ij.o facit eccleſia in qua plura notan tur miſteria. Primum eſt ꝙ ordi riate debet incedere. Si enim aliqͣs ſubſiſteret vel retro rediret vel in mis curreret: proceſſioneꝫ turba ret. Subſiſtunt tepidi ⁊ neglige tes. Apoca. iij. Vtinam frigidus eſſes aūt calidꝰ: ſed quia tepidꝰ es. īcipiaꝫ te euomere ex ore meo Retro redeunt recidiuantes. Luce nono. Nemo mittens manum ſu am ad aratrum ⁊ reſpitiens r̓tro aptus eſt regno celorum. Currūt preſumentes. Prouerbi. decimo tercō. Subſtātia feſtinata minue tur. Secundū eſt ꝙ rami palma rum ⁊ oliuaꝝ vbi haberi poſſunt debent deferri. Per oliuam miſeri cordia ſignificatur. Ambroſiꝰ in libro ſermonum. Inuanū ramū oliue portat: qui opera miſericor die non amat. Per palmam ſig nificatur victoria. tuꝫ quia illa ar bor dedicata ea̓t marti. tum quia victores inde coronabantur. Am broſius vbi ſupra. Sine vtilitate palmam portat quem dyabolus decipiendo ſuperat. Tertium eſt quia cruces portātur ⁊ campane pulſantur. Vnde cum demones vidēt vex illa dei ⁊ audiunt tubaſ dei ⁊ territi fugiunt. propter hāc cauſam campane pulſātur ⁊ cru ces extrahuntur quando tempe ſtates concitantur. Quartum eſt quia ianuis clauſis verſus decan tantur. Quod fit duplici de cauſa quarum vna eſt litteral̓/ ex eo ꝙ fuerunt primitus a clauſo decan hti tatit Theophuus enim aurelia pl nenſis epiſcopus falſo apud lo do vei cum impea̓torem accuſatus ab inuidis ab ipō eſt andegauis carcei̓ mancipatus/ qui in domini ca in ramiſpalmaꝝ illos v̓ſus a ſe editos preſente imperatore ⁊ pro ceſſione/ clauſus in carcere/ aꝑta cum feneſtra decātauit. Qui intā tum placuerūt imperatoriꝙ mox ipſum avinculis liberauit. Secun da ratio eſt miſtica Tempus em̄ illud ſignificat tempus natiuita tis in qͦ ianua regni celeſtis clau ſa erat: ⁊ velamen legalium ad huc poſitum erat. Sed in paraſce ue ⁊ ianua fuit aperta quantum ad pretij ſolutionem ⁊ velamna remota quantum ad miſerorum expeditionem/ ⁊ ideo tunc verſus Agyos. in aperto decantantur et cortuīa que velabat altate penitꝰ remouetur. ¶ In die paraſceues ¶ Sermo primus. Ciens dominꝰ noſter iheſus chriſtus quia iam omnia cōſumma ta ſunt vt conſunma retur ſcriptura dixit. Sitio Illi au tem ſpongiam plenam aceto yſo po circūponētes obtulerūt ori eiꝰ Cum autem iheſus accepiſſet ace tum dixit. conſummatum eſt ⁊ in clinaro capite emiſit ſpirituꝫ. Io hannis. xix. Chriſtus in vita ſua iudeis dixerat docuniēta. exhibu crat multa ſanctitatis exempla. qͣtulerat multa benefitia atqꝫ mi racula. Sed hodie miſei̓ iudei pro documentis dederunt chriſto du raverba. pro exemplis dederūt ſi bidurioa̓ verb̓a. pro benefitijs de derūt ſibi duriſſima crucis tormē ta. Non reſtabat autem niſi vna pena ſcilicet vt ipſum felle ⁊ aceto potaret ſicut in auctoritate ſuppo ſita dicitur. In qua quidem tria ponuntur ex parte chriſti ⁊ vnū ex parte iudeorum. Naꝫ ex parte chriſti primo poītur eius feruēs caritas. Cum dixit. Sitio. Secūdo conſummata veritas. cum ſubdit Conſummatum eſt. Tertio mag na pietas. cum ſequitur. Et incli nato capite emiſit ſpiritū. Quar to ex parte iudeorum magna cru delitas in hoc ꝙ ſibi ad bibendū porrexerunt acetum. Circa primū notandum ꝙ in hoc ꝙ chriſtꝰ di xit Sitio. eius feruens cal̓tas nō tatur. Non enim ſitiebat aquam ſed ſalutem noſtram. Non enim ſitiebat vnium ſed profectum nō ſtrum. Non enim fitiebat aliquē liquorem: ſed noſtrum amore m. Vnde dicit beatus Bernardꝰ. Si tio ait chriſtus. O domine quid ſitis? fidem veſtram. gaudium ve ſtrum. Plus animarum veſtrarū 1Lo ꝙͣ corporis mei cruliatꝰ me tenet Et ſi non mei ſaltem veſtri miſere mini. Iſta autem chriſti caritas tam intenſa omnes ali os amores ſuperat ⁊ excellit. ſcilicet amorem naturalem. matrimonialem. ſoti alem. ⁊ etiam animalem. Amor natua̓lis eſt qui eſt inter matrē ⁊ patrem ⁊ filium. Et iſtum amo reꝫ amor domini noſtri iheſu chri ſti excellit. Nulla enim mater vn ꝙ filium ſuum intantum dilexit; quantum nos dominus noſter iheſus chriſtus dilexit. Vnde dici tur ſaie quadr̄geſimo nonoNū quid obliuiſci poteſt mater infā tem ſuuꝫ vt non miſereatur filio vteri ſui. t ſi illa oblita fuerit. e go tamen nō obliuiſcar tui. Ecce enim in manibus meis deſcripſi te. Nunꝙͣ fuit aliqua mater qui filium ſuum intantū diligeret vt nomen ſuum in manibus pingi vel ſcribi fecerit. vt ſic die ac nō cte memoriam ſui haberet. Chri ſtus autē dominus noſter in ma nibus ſuis die ac nocte ſcriptos ſios portat vt ſemper noſtri me nioriā habeat. Et illa ſcriptura n̄ fuit cum calamō vel atramento vel in pergameno. ſed calami fu crunt ebetiſſimi claui: atramen tum eius ſanguis precōſus. ſcrip tores iudei peruerſi. pergamēnuꝫ caro digniſſima. Secundo excel lit amorem matrimomalem qui eſt inter virum ⁊ vxorem. Et hoc in duobus. Primo enim in hoc ſi vxorfornicat̉. vlterius a viro nō recipitur. Sed ſi am̄e noſtre xp̄m ſponſum dimiſerunt: ⁊ dyabolo a dultero conſenſerunt. chriſtus pe nitentes eas recipit ⁊ ideo in cru ce manus extenſas habuit ad ī nuendum ꝙ peccatores ad ſe reu̓ tentes protinꝰ amplexatur Ihere mie tertio. Si dimiſerit vxor viruꝫ ſuum ⁊ recedēs ab eo duxerit alte rum nunquid reuertitur ad eum vltra. Nunquid nō polluta ⁊ con taminata ei̓t mulier illa. Tu au tem fornicata es cum amatoribꝰ multis. tamen reuertere ad me ⁊ ego ſuſcipiam te dicit dominꝰ Se cundo amor chriſti excellit amo rem matrimonialeꝫ in hoc ꝙ ſi eſ ſet aliqua mulier que maculas in fatie vel in corpore ſuo haberet ⁊ nō poſſet ab illis maculis emū dari niſi vir ſe faceret vulnea̓ri vt in ſuo ſanguine ſe mulier balne aret: non eſt aliquis vir qui vxo rem ſuam intantum diligereto iſta ſuſtinere vellet. Anime auteꝫ noſtre erāt plene maculis. Et ido dominus noſter iheſus chriſtus in quinqꝫ partibus ſe vulnerari fecit ⁊ ſanguinem ſurim fudit in quo ſponſam ſuam balneauit ⁊ ſic ab omnibus maculis mūda ta fuit. Et hoc eſt quod dicitur ad Epheſi. quinto. Viri diligite vxo res veſtras ſicut dominus noſter iheſus chriſtꝰ dilexit eccleſiam ⁊ fradidit ſeipſum pro ea vt illa ſā ctificaretur: mundans eam laua chro aque in verbo vite vt exhibe ret ipſe ſibi glorioſam eccleſiam non habentem maculaui aūt ru gaꝫ aut aliquid huiuſmodi. ſed vt ſit ſancta ⁊ immaculata. TTer tio amor domini noſtri iheſu chri ſti excellit amorem ſotialem que eſt inter amicum ⁊ amicum. Nul lus enim homo inueniretur qui vellet mori pro mimico ſuo quan tumcunqꝫ etiā iuſto ſed pro ami co bono ideſt ſimplici ⁊ fideli ⁊ in nocenter diſpoſito forſitan homo aliquis morti ſe exponeret. Nos non eramus iuſti nec eramuſ bo ni: ſed eramus impij ⁊ dei inimici ⁊ tamen dominus noſter iheſus chriſtus pro nobis mori voluit. Et hͦ eſt quod dicitur ad Roma nos quinto. Cum adhuc infirmi eſſemus: chriſtꝰ pro nob̓ mortu us eſt. Vix enim pro iuſto mori tur quis. Nam pro bono forſitan quis audebit mori. Commendat autem omnipotens deuſ ſuam ca ritatem in nobis quoniam cum adhuc peccatores eſſemus domi nus noſter iheſus chriſtꝰ ꝓ nob̓ mortuus eſt. Poteſt tamen dici ꝙ chriſtus habeat vnum amicū ſuum: ⁊ patris inimicum ſcilicet genus humanū. Vt igitur xp̄uſ inter iſtos pacem faceret ſe medi atorem interpoſuit. ad Thitu. ij. Vnus eſt mediator dei ⁊ hominū hō chriſtus ih̓s dominus noſter qui debit ſemetipſum in redemp cionem pro nob̓ omnibus. Sepe autem ꝯtingit ꝙͣ quando aliquiſ inter duos rixantes ſe interponit abvtroqꝫ vulneratur. Sic xp̄us vulneratus fuit a patre. Pſa. lix Propter ſcelus populi mei ꝑcuſ ſi cum. vulneratus fuit ab hoīe. Iach̓. xiij. Hijs plagis plagatꝰ ſum in domo eoꝝ qui diligebāt me. Quarto amor xpriſti excellit amorem animalem qui eſt inter animam ⁊ corpus. Aīma autē in tantum diligit corpus ꝙ ab eo ſe pari renniuit ⁊ omnem leſionem corꝑis vitat ⁊ fugit. Amma autē xpriſti intantuꝫ animas noſtras dilexit ꝙ a corꝑe ſuo pro noſtra ſalute ſeꝑari voluit Ioh̓. x. Aīam meam pro ouibꝰ meis pono. In tantum dilexit ꝙ corpus ſuū paſ ſum eſt ⁊ in quinqꝫ ꝑtibus cum leticia magna laceratū. vt ſic pre cium noſtre redemptionis abun danter efflueret. Vnde in ꝑſona ſua dicit ꝓpheta. Conſcidiſti ſacͣ cum meū. ⁊ circumdediſti me leti cia. Secundo ponitur ꝯſummata veritas. Conſūmata quidem ⁊ cō pleta fuerunt omnia que dcā fue runt de ſua natiuitate. de ſua con uerſatione. ⁊ de ſua paſſiōe. Ho die quoqꝫ cōſummatum fuit cor pus ⁊ ſanguis ſuus Corpus qui dem ꝯſummatum immo conſum ptum fuit: ita ꝙ omnia oſſa ſua apparebāt ⁊ dinumnerari poterāt Psͣ. dinumerauerunt onīa oſſa mea. Nec mirum ſi corpus eiꝰ ſic conſummatum fuit. quia fuit tri 7 6 1 bus grauiſſimis diſciplinis fla gellatum Eſt enim quedam diſci plina que fit cum virgis. ⁊ iſta ē fortis. quia carnem frangit. Et a lia que fit cum ſpinis duris. ⁊ a cutis. ⁊ iſta eſt fortior. quia vſqꝫ ad oſſa perforando pertingit. Et eſt alia diſciplina que fit cū fer reis inſtrumentis. ⁊ iſta diſcipli na eſt fortiſſima. quia animam a corpore excutit. Iſta triplici diſ ciplina corpus domini noſtri ihe ſu xpriſti fuit flagellatum. ⁊ ideo taliter conſumiatum. ¶ Primo enim fuit flāgellatus virgis ſeu funibus nodoſis quando ſcilicet pilatus xp̄m ad columnā ligari ⁊ flagellari fecit. Et illa talis fla gellatio totum corpus ipſius fla gellauit ſeu vulnerauit. Secūdo fuit flagellatus cuꝫ ſpinis. quan do ſcilicet ſpinis duris ⁊ acutiſſi mis fuit coronatus. Et iſta talis flagellatio ſcd̓m beatum bernar dum os capitis ꝑforauit. ⁊ vſqꝫ ad cerebrum ꝑuenit. Et ſcd̓m cri ſoſtomum mille punctis caput eius impleuit. Et ſi dicatur ꝙ nō videtur poſſibile ꝙ ſpine os capi tis tam duruꝫ potuerint ꝑforare per naturam: ſed tamen fuit ẜm diuinam voluntateꝫ. Nec eſt con trarium ei quod dicitur Ioh̓is. xix. Os non comminuelis ex eo quia os eius capitis non fuit cō minutum: licet fuerit perforatum ¶ Tercio vero fuit flagellatus cum inſtrumentis ferreis. id eſt cum clauis ebetiſſimis. Et iſta ta lis flagellatio animā a corpore excuſſit. Math̓. xxxij. Iheſus cla mans voce magna pre minio ſci licet clauorum dolore emiſit ſpiri tum. Secundo eius ſanguis fuit ꝯ ſummatꝰ. qꝛ totus a corpore fuit euacuatus. Omnia enim opea̓ ſu a fecit in numero. pondere ⁊ men fura. vt Habetur Sapi. vi. excep to opere redemptionis. ibi nō ſer uauit numerū ſcilicet vt vnā vel duas vel t̓res guttas ſanguinis funderet ſed de toto corpore preci oſuſ ſanguis effluxit cū vna ſola gutta ſufficeret. Non ſeruauit po dus.ſ. vt vnam libram. vel vna vnciam effunderet. Non etiā ſer uauit menſuram vt vnum calicē menſuraret: ſed totum effudit: totum dedit. Psͣ. Copioſa eſt a pud eum redemptio. Bern̄. Pror ſus copioſa. qꝛ non gutta ſang uinis: ſed vnda fluminis ſangui nis per quinqꝫ ꝑtes ſui corporis e in anauit. Tercio oſtendit̉ ma nā ꝯpaſſio ⁊ magna pietas in e o ꝙ dicitur. Inclinato capite emi ſit ſpiritum. Magna quippe impi etas iudeoruꝫ ꝙ ſpiritum xp̄i ab eius corpore violenter cū multis ſupplicijs expulerunt. Psͣ. Vim faciebāt qui querebant anima meam. Ex hoc ꝙ dicitur inclinato capite emiſit ſpiritum: quidā vo luerunt dicere anima principalē ſedem in capite habere. Suꝑ hoc tamen inter ſapientes fuerunt quatuor opiniones. Quidam cm̄ dixerunt animā eſſe in capite. ⁊ propter autoritatem illam que dicitur Gen̄.. inſpirauit in faciē eius ſpiraculum vite. Iſta inſpia̓ tio nichil aliud fuit ꝙ anime in fuſio. Alij dixerunt ipſam eſſe in corde ⁊ hoc propter autoritatem illam qua dicitur. Math̓. xv. de corde exeunt cogitatiōes male ⁊cͣ Cum igitur cogitatio ſit actus aī me: abſit niſi cogitationes excūt a corde Igitur anima eſt in corde Ihero. in epiſtola ad fabiolam. Queritur vbi principaliter ſit ſe des anime. Platō dicit in cerebꝰ Xpriſtus monſtrat in corde Alij dixerunt ipſam eſſe in ſanguine ⁊ hoc ꝑ autoritatem illam Leui. xvij. Amnia omnis carnis in ſā guine eſt. Alij vero dixerunt ipſā eſſe in toto corpore ⁊ in qualibet parte totam. ⁊ hoc propter illaꝫ auctoritatem de qua dicitur ſecū di Regum primo. Adhuc tota a nima in meipſo eſt id eſt in toto corpore meo. Iudei autem volen tes animam xpriſti cruciare vide tur iſtas qua tuor opimones ſal tem ipſo facto ſciuiſſe. Primo qͥ dem cruciauerunt ipſuꝫ in capite quando fuit ſpinis coronatus. Vnde dicit Ancelmus. Corona tus incedit: ſed ipſa ſua corona coronatus eſt. quia mille pūctis ſpecioſiſſimum verticem vulnera uit. Secundo ipſum iudei crucia uerunt in corde: quando ſcilicet fuit iuxta cor in latere vulneratꝰ vt ſi forte ibi anima remanſiſſet cruciatū ſentiret. Verunitamē cū triplex ſit amor.ſ. ſermonis. cord̓ ⁊ operis. xp̄s autem oſtenderat nobis amorem ſermonis in ſapi enti ſermone ⁊ predicatiōe amo rem oꝑis in miraculoꝝ exhibicō ne non reſtat niſi vt oſtenderet a morē cordis quem oſtenderat in lateris aꝑtionē. Bernar. Clauuſ penetrans. clauꝰ reſerans factus eſt michi. Quid. vt videam ꝑ fo ramen. Clamat clauus. clamat vulnꝰ. qui eſt vere deus ſic in xp̄o mundum reconcilians ſibi. Ter cio cruciauerūt eius anima in ſā guine: qn̄.ſ. cū clauis eius venas aperuerūt. ⁊ totum ſanguinem cum doloribus extraxerūt. ita ꝙ corpus eius remanſit in cruce ari dum tanq̄m lignum. Osͣ. Ariūit alij. tanꝙͣ teſta virtus mea. Idē. Oſſa mn& quit mea ſicut cremiū aruerūt. Et aſſi um primū. j milat xp̄s corpus ſuum teſte et cremio. Nam teſta que priꝰ erat Etpoꝝ mto. Iutum humida: poſtmoduꝫ ab igne fit arida. Similiter em̄ cremium eſt lardum adu̓ſtum a quo omnis ua tuts pinguēdo receſſit. Corpus igitur alituſt i xpriſtiin cruce fuit ſicut teſta. qꝛ ntus and̓ futſ omnibuſ ſuis humoribus fuit ex ficcatum. ⁊ fuit ſicut cremium. qꝛ toto ſanguine ſuo fuit euacuatu Quarto cruciauerūt eius anima in toto corpore. qꝛ a planta pedis vſqꝫ adverticem capitis non fuit in eo ſanitas. Cruciatus enim fu III I it̓ in toto corpote. in p̄arte ſupre ma. media ⁊ infima. Nam in par te ſuprema fuit ſpis vulneratꝰ In parte media: quando ſcilicet fuit in columna flagellatus. In infimia parte: quando ſcilicet in pedibus fuit ꝑforatus vbi mag nu̓m dolorem ſenſit. Et quia erat locus neruoſus. ⁊ quia pes vnꝰ ſupra alium poſitus. ⁊ quia groſ ſis clauis perforatus. ⁊ quia mni tebatur clauatis pedibus totum corpus. Quartō ponitur ex par te iudeorum magna peruerſitas. quia os domini noſtri iheſu xpri ſti aceto potauerūt. due magne ruſticitates ori xpriſti facte fuer̄t Vna eſt quando acetum ipſi dede runt bibere. Secundo quando tra ditor Iudas: ore ſuo turpiſſimo os xpriſti ſanctiſſimum oſculari preſumpſit. Iſtas enim duas ruſ ticitates hodie adhuc ml̓ti pecca tores ori xpriſti faciunt. Quid aꝫ enim dant ſibi acetum id eſt ope ra acerba. Pſalmiſta. Ex acerba uit dominum peccator. Cum em̄ dari deberet ori domni noſtri ihe ſu xpriſti vinum ſuaue id eſt ope ra bona ⁊ deo placita: dant ſibi a cetum id eſt opera acerba. Ihere nie quinto. Expectaui vt face̓tv uas ⁊ fecit labriſcas. Secun do ſunt quidam qui adhuc xpri ſti os cum ipſo iuda oſculantur Quatuor namqꝫ ꝑſone ſunt xp̄ri ſtum oſculate. Nam oſculata fu it eum matex ſua. quia quando eum infanteꝫ in brachijs ſuis ba iulauit. ſepe ipſum oſculabat̉. et hoc in ſignū amoris. Oſculatus etiā fuit eū ſymeon qn̄.ſ. ipſuꝫ in vlnas ſuas accepit. Iſtud oſculū fuit in ſignū reuerentie ⁊ deuotio nis ſicut qn̄ quis manuſ ſuas vel pedes ſuos oſculat̉. Oſculata fuit cum magdalena ⁊ hoc in ſignuꝫ recōſiliacōis. ſicut qn̄ immici ad pacem veniunt: ſe mutuo oſculā tur. Oſculatus fuit eū iudas in ſi gnū ꝓditionis. ſicut ⁊ iō ab oſcu latus eſt Amaſā. vt habetur. ij. ℟. ij. Quicunqꝫ igitur hodie xp̄m oſculabit̉: videat qualiter oſcu latur. Ille enim qꝛ nullum habꝫ odium vel rancorem ſed ad deum ⁊ ad ꝓximum ſinceꝝ habet amo rem: oſculatur eum cū matre ſua in aria. Ille em̄ qui ad xp̄i paſſio ne multa reuerentia ⁊ deuocōe. ⁊ lacrimaꝝ effuſione afficit̉: oſcula tur eum cū ſymeonē. Ille qui pri us erat deo inimicus ⁊ in iſta. xl. eſt ſibi reconſiliatus: oſculat̉ eū cū maria magdal̓. Ille qui hodi ē crucifixuꝫ oſculat̉. ⁊ in paſcha in menſa altaris cū eo epulat̉. ⁊ poſt paſcha ad pctā reuertit̉: oſ culatur eū cū iuda ꝓditore. Mag na enim ꝓditioeſt hodie xp̄m oſ culari. ⁊ in paſcha cū ipſo come dere. ⁊ poſtea de domo corꝑis fui xp̄m expellere ⁊ mimicū xp̄i capi talema. demone in cor ſuum intro ducere. Talibꝰ pōt xp̄s illud dice re qd̓ dicitur in psͣ. Tu ve rō vna nimis dux meꝰ ⁊ notus nicꝰ Qui mecū dulces capiebas cibos ⁊ in domo dei ambulauimꝰ cū ꝯſenſu. Veniat mors ſuꝑ illos. ⁊ deſcen dant in infernuviuentes. i ¶ In die paſche. ¶ Sermo primus Aria magdalēa ⁊ ma Tſulon ria iacobi emerūt aro mata ⁊cͣ. Marci. xvj. Pauci ſūt qui amicuꝫ diligunt ꝓpter ſe. Ecc̄. xiij. Eſt ami cus ſocius menſe. ⁊ non ꝑmane bit in die ncc̄itatis. Pauciores qͣ diligunt in morte. immo filij adu̓ ſantur ꝑentibus: qn̄ in morte vo lunt res ſuas ordīare vel aliqd̓ teſ tamentū facere. Pauciſſimi qui diligunt poſt mortem. quia poſt modicū tempus amicorum obli uiſcūtur. Vnde dicitur in pͣs. ob liuioni datus ſum tanꝙͣ mortuꝰ a corde. Sed iſte ſancte mulieres xpriſtum dilexerunt in vita. qui a ſequebantur eum. ⁊ ſue predi cationi adheſerunt. Luce octauo Sequebatur eum maria magda lena de qua ſeptem demonia eiece rat. ⁊ Ioh anna vxor Chuze pro curatoris herodis ⁊ multe alie mi niſtrabāt ei de facultatibus ſuis Dilexerunt eum in mortē. quia aſ ſociauerunt ſe ei in patibulo cru cis pendenti. Ioh̓is. decimonono Stabant iuxta crucem mater ihe ſu ⁊ ſoror matris eius maria cleo phea maria magdalena dilexe runt etiam ipſum poſt mortem ⁊ ideo vngenta parauerunt ⁊ porta uerūt vt vngerent corpus eius. Et hoc eſt quod dicitur in euāge lio. Maria magdalena. ⁊ maria iacobi ⁊ ſalomē ⁊cͣ. In hoc euan gelio de tribus fit mentio ſcilicet primo de ſanctaꝝ mulieruꝫ deuo tione. Secundo de monumenti a ptione ⁊ clauſione Tercio fit mē tio de angelica viſione. Primo in iſto euangelio fit mentio de ſan ctaꝝ mulierū deuotione. quaruꝫ deuotio oſtenditur quantum ad tria. Primo quantū ad numeꝝ perſonaꝝ. Secundo quantum ad opus deuotum. Tercio quantuꝫ adopus feſtinū. Primo oſtendi tur iſtaꝝ ſanctaꝝ mulieruꝫ deuo tio quantū ad numerum ꝑſona rum. deſcribuntur aūt hec tres mulieꝝ ꝑſone/ ſcilicet maria ma gdalena. maria mater iacobi mi noris ⁊ maria ſalomē. Prima cri ſto nichil attinebat niſi fide ⁊ de uotione. due ſequentes erant eꝰ matertere. ꝟ. Ex Ioachini Cleo pha Salomē tres Anna marias Quas habuit iunxit Ioſeph Al pheo Zebedeo Vnius hec mater eſt. hec quatuor. illa duorum. Iū cta em̄ Ioſeph beata virgo fuit. mater vnius.ſ. xp̄i Iuncta vero al pheo fuit mater quatuor.ſ. Iaco bi minoris. Symonis ⁊ iude ⁊ Io 2 8 ſeph. Iuncta zebedeo fuit maler duoꝝ.ſ. iacobi maioris ⁊ iohan nis euangeliſte. Secūdo oſtendi tur eaꝝ deuotio quantū ad opuſ deuotum cū dicitur Emerunt aro mata.i. vngenta aromatica. Con ſuetudo aūt iudeoꝝ erat vngere corpora mortuoꝝ vt ꝯſeruaretur a fetore. ab incineratione ⁊ a ver mium corroſione. Sed iſte mulie res erant decepte. qꝛ cum corpuſ xpriſti diuinitate eſſet balſamā tum: ſi ꝑ mille annos ſtetiſſet in terrā non potuiſſet putrefieri nec incinerari. nec a vermibus corro di. Osͣ. Non dabis ſanctum tuuꝫ videre corruptionē. Tercio on̄di tur eaꝝ deuotio quantū ad opuſ feſtinum cū dicitur. Et valde ma qō ne. Sed ſi erat valde mane. quae̓ ortus erat ſol. Et dicendū eſt q iſte mulieres hitabant in ciuita te. ſepulchꝝ autē erat extra ciui tatē. ⁊ ſic valde mane veniūt.i. ve nire incipiunt: ſed ortus erat ſol qn̄ ibi veniebant. Sol em̄ dupli citer ꝯſidea̓ri p̄t. l̓ dupliciter dici tur ortus(vel quantū ad fulgore ſuum qui d̓r aurora vel quantū ad ſpera ſuam. Primo mō ortus erat ſol. Vnde dicit Augꝰ. Orto iam ſole.. cum centrū ab oriētis ꝑte albeſceret; vel noīe ſolis xp̄s intelligitur qui dupliciter fuit or tus. ex matris vtero ꝑ natiuitatē penoſam. ⁊ de ſepulchro ꝑ reſur rectionem ſuam glorioſam. Eſt igitur ſenſus talis. Valde mane veniunt: ſed tamen ortus eſt verꝰ ſola. xpriſtus qui prius fueāt or tus in mundo natiuitate corꝑali iam ortus eſt ntītate celeſti. Ꝙ autem dicitur vna ſabbatoꝝ: in telligendum eſt prima die a ſan cto ſabbato que nunc dicitur di es dominica. Dies enim aliter nō aoiē dieꝝ minant̉ a iudeis. ⁊ aliter a roma nis ⁊ aliter ab eccīa. Iudei nomi nant eos a ſabbatō dicentes. p̄ ma ſabbati. ſecunda ſabbati et ſic de alijs. ꝓpter reuerentiā ſab bati in quo deꝰ requieuit. in quo opera ſua perfecit ⁊ quem ſcīfica it Romani aūt dies ſuos nomi nant a planetis. ⁊ maxime ab il lo qui prime hore illius dieidn̄a tur. Et qꝛ ſol dn̄atur prime hore dnīce: ideo illum diem vocant diē ſolis ⁊ ſic de alijs. diem autē ſab bati vocant diem ſaturm. qꝛ hore prime illius diei dn̄atur ſaturnꝰ Eccleſia vero denoīat dies ſuos a ferijs dicens. feria ſecunda. feria tercia ⁊cͣ. Et eſt feria ideꝫ qd̓ ceſſa tio. Vnde antiqui diem ſolemne feriam appellabāt. qꝛ ab oī oꝑe ſeruili ceſſabant. Vel dicitur feri a a feriendis victimis. qꝛ in diebꝰ feſtiuis ſacrificia offerebant̉ Aō autem econtra oēm diem eccīa appellat feriam. qꝛ omni die a vi tijs ceſſandū eſt. Vel dicitur fer a a fieri. qꝛ omnes dies facti ſunt ꝑ fiat. ⁊ factum eſt. Gen̄ a. Fiat lux ⁊ facta eſt lux ⁊ factum eſt ve ſpere ⁊ mane dies vnus ⁊cͣ Sed quare beata virgo cū iſtis mulie ribus nō venit ad monumentū. Poteſt dici ꝙ non venit triplici de cā. Prima eſt ꝙ non potuiſſet ſuſtinuiſſe videre ſepulchruꝫ filij ſui quin gladius doloris eius aī mā ꝑtranſiſſet. Secunda eſt. qͥa in paſceue ⁊ ſabbato ſe intantū mactauerat ⁊ fleuerat: ꝙ pre ni mia debilitate ſe ſuſtinere nō va lebat. Vnde ẜm bernacdū opor tuit ꝙ de loco paſſionis inter ma nus diſcipuloꝝ tanꝙͣ ſemiuiua ad domum ꝓpriam deferret̉. Angͥ. Illa quippe pia mater iam doloe̓ eiulans ⁊ pectora delicata cōtun dens recta ipſa viſcera. omniaqꝫ membra fatigauerat vt iam ſen ſus deficiens vix ꝑuenire potuiſſꝫ ad xpriſti funus. Tercia cauſa ē qꝛ ſciebat ꝙ xp̄s reſurrexerat. ⁊ qm̄ xp̄i corpus in monumento n̄ erat. Pīe enim credendū eſt ꝙ iā xp̄s ante omnes ſibi apparuca̓t. Quod tripliciter poteſt oſtendi. Primo per auctoritateꝫ vij. Sedu lius enim agens de xp̄i apparitio ne dicit. Semꝑ virgo manes hꝰ ſe viſibus aſtans. Luce palā do minus prius obtulit. Secundo per ſancte eccleſie approbatamꝯ ſuetudinem Summus namqꝫ po tifex in feſto paſche ad ſanctam Mariam maiorem primam face re ſolet ſtationem. per hoc innu ens beate virgini marie factam fu iſſe primam apparitionem Ter cio per quandā moralem rōem priſtus enim precepit hon ora riꝑentes. dicens. Honora pr̄em tuum ⁊ matrem tuam. Sed qua lis honor eſſet ſi aliquis de vltra mari veniens ꝑſonas extraneas primo viſitaret. ⁊ matrem ſuam de ſua abſentiadeſolatam vltimo viſitandam accederet? Sic xp̄us matrem non multū honoraſſet: ſi prius alios de ſua reſurrectione letificaſſet. ⁊ tandē matri deſola te apparuiſſet. ¶Secundo fit men tio demonumenti clauſione ⁊ eꝰ aptione cū dicitur Quis reuoluꝫ nobis lapidem ab oſtio monum ti. Aonumentū enim tripliciter erat clauſum.ſ. grandis lapid̓ ad uolutiōe. ſigilli appoſitione. ⁊ im litum deputacōe. Et ideo mulie̓s non ſperabant ſe poſſe intrare/ qꝛ ⁊ lapidem tam grandem non poſ ſent remouere. ⁊ milites eos fu garent. ⁊ ſigillum preſidis fran gere non auderent. Xpriſtus ve ro qui exiuit de clauſo virginis v litiæ. pi tero ⁊ qui intrauit ad diſcipuloˢ xxit ſanuis clauſis: ipſe de ſepulchro exiuit ſaluis ſigillis. dicit̉ in hyſ tidi. de toria ſcolaſtica: ꝙ anno domini iriſibut M. C. xx. cuidam monacho ſācti laurentij extra muros vrbis mo ranti: de cingulo quo cinctꝰ erat inſoluto ꝓiecto ante euꝫ vox in a ere facta eſt. Sic potuit xpriſtus clauſo prodire ſepulchro. Ter cio ſit mentio de angelica viſiōe cum dicitur. Viderunt iuuenem ſedentem ⁊cͣ. Vbi angelus deſcri bitur quantum ad quatuor. Pri mo quantum ad ſitum. Secundo quantum ad habitum. Tercio quantum ad etatē. Quarto quā tum ad locutioneꝫ. Primo deſcri bitur iſte angelus quantum ad ſitum: quando dicitur. Sedentem in dextris. Gregorius. Quid per ſi inſtram niſi vitā preſens quid ve ro per dextram niſi vitā perpetua deſignatur. Quia igitur redemp tor noſter iam vite preſentis cor ruptionem tranſierat: recte ange lus qui nunciare eius perhennē vitam venerāt in dextra ſedebat. Secundo quantum ad habitu. cum dicitur. Cooꝑtum ſtola can didā. Seuerus. Stola iſta candi da non eſt ex mortali vellere: ſed ex vitali virtute. ſplendens celeſ ti lumine. Non terreno colore. di cente propheta. Amictus lummne ſicut veſtimento. Et de iuſtis dici tur. Fulgebunt iuſti ſicut ſolVn de beatus Gregorius. Stola can dida coopertus apparuit: qui feſ liuitatis noſtre gaudia nuncia uit. Candor enim veſtis ſplendo rem nunciat noſtre feſtiuitatis. Matheus autem euangeliſta di cit ꝙ aſpectus eius erat ſicut ful gur. veſtimenta eius candida ſi cut nix. Fulgur enim eſt de celo. nix autem de terra. Per que dat̉ in telligi ꝙ in refurrectione domi in noſtri iheſuxpriſti: terrenis ce leſtia ſunt coniuncta Secundum zregorium in fulgure eſt autem ꝑ terror timoris In mue blandimē tum candoris. Per quod datur ī telligi ꝙ xpriſtus in iudicio terri bilis erit peccatoribꝰ ⁊ blandꝰ iu ſtis. Seruado deſcribit̓ quantum ad etatem cum dicit̉ Viderunt iu uenem ⁊c. ad innuendum ꝙ om nes in etate iuuenili reſurgemꝰ. Seuerus. Viderunt iuuenem ⁊cͣ. vt noſtre reſurrectionis annūcia ret etatem qꝛ neſcit reſurrectio ſe nectutem. ⁊ vbi naſci ⁊ mori neſ ct vbi etas nec aduuertit decrem̄ ta. nec indiget incrementis. Vni de iuuenem non ſenem: nō infan tem: ſed iocundam viderunt eta tem Quarto deſcribitur quantuꝫ ad locutionē Allocutus eſt enim mulieres tripliciter. Primo em̄ eas cōfortauit dicens. Nolite ex paueſcere Sicut enim dicitur pri. Choꝝ. xj. ſathanas tranſfigura uit ſe in angelū lucis. In hoc tn̄ bonus angelus ⁊ malus diſting uunt̉. qꝛ bonus angelus in prin cipio terret ex ſuo fulgore. in me dio ꝯfortat ex ſua allocucōne. ſed in fine letificat ex iocunda viſiōe Sed mali angeliꝓprium eſt terre re in principio multuꝫ. in medio ex ſu a allocutione terrere magis in fine ex ſua terribili viſione ma xime Secundo de reſurrectione ip ſas ꝯfortatas ad apoſtolos deſti nauit dicens. Ite ⁊ dicite diſcipu lis eius ⁊ petro. Petrū autem ſo lummo noīauit triplici de cauſa Vnam aſſignat greg̓. dicēs. De trum vocat ex ſiomine: ne deſꝑet ex negatione. Si em̄ nominatim ipſum nō exprimeret qui mgr̄m niegauerat: venire inter diſcipū los non auderet. Iheronimꝰ. Spe cialiter dicit petro. qꝛ indignum ſe iudicabat diſcipulatu: dū ter negauit magiſtrum Sed peccata nō norent dum non placent Se cūda cauſa ē vt angelus ſibi tan ꝙͣ ſūq pontifici honorem defertet. Si enim quis pape ⁊ collegio car dinalium litteras deſtinare cupe ret: papam noīatim exprimeret cardinales vero in generali ꝓfer ret. Angelus igitur noīnaum ex preſſit petrum tanꝙͣ ſummū pon tificem. diſcipulos autē tanꝙͣcol legium. Tercia ca eſt. qꝛ petrꝰ in terpretatur cognoſcens ꝑ quod datur intelligi ꝙ illi xp̄m inueni unt qui deū ⁊ ſe veraciter cognoſ cunt. Tercio xp̄i appitionem ⁊ viſione apoſtolus ꝑ eam predix it cū ait Precedet vos in galileam Apparitio facta in galilea licet fu erit occulta: tn̄ ꝓpter miſterium galilea hic ſpecialiter noīat̉. Ga lilea eī interpretat̉ tranſinigtio Xp̄us enim dū eſſet in hac vita in ortali triplicē defectuꝫ patieba tur. Vnum quantū ad corpuſ.ſ. mortalitatē. alium quantū ad ai niā.ſ. paſſibilitatē. tercium quan tum ad vtrūqꝫ.ſ. multiplicē miſei̓ am ⁊ penalitate. Sic in reſurrectō ne facta eſt tranſinigratio. Si q̄ dē tranſmiguit corpꝰ de morlitate ad immortalitatem. animam de paſſibilitate ad impaſſibilitatē corꝑus ⁊ aīam de penalitate ⁊ im ſeria ad eternā gloriaꝫ ⁊ felicita tem de hijs tribꝰ dicit leo papa Oꝰ paſſionē xpriſti ruptis vincū lis mortis: infirmitas in virtuteꝫ. mortalitas in eternitatē. ꝯtumeli a tranſiuit in gloriā. ¶ Sermo ſecundus eiuſdem. Heſum queritis nazare nū. ſurrexit non eſt hic. Xp̄s in vita ſua nobileꝫ habuit ſocietatē.ſ. ſanctos apoſ tolos ⁊ quaſdā alias ſāctas mu lieres. Hoꝝ aūt quidam temꝑe paſſionis ab eo receſſerūt ⁊ quā tum ad corꝑalem aſſocietatem ⁊ quantū ad fidem ⁊ quantū ad a morē. ſicut iudas Alij quantum ad ſocietatē ⁊ corꝑalem fidem. ſꝫ non quantū ad anor ē. ſicut cete ri apoſtoli qui relicto eo fugerūt ⁊ fidem ꝑdiderunt ſed nō amore. Alij quantū ad fidem tm̄: ſed nō quantū ad aſſociētatem corꝑalē mnatpꝝala nec quantū ad amorē. ſicut ſācte mulieres que iuxtā crucem ſtēte runt ⁊ ipſum etiā defunctuꝫ ama uerunt. Virgo aūt beata nunꝙͣ a filio r̓ceſſit. nec quantū ad aſſo cietatem corꝑalem. qꝛ iuxta cru cem immobilis ſtetit̉. Nec quan tum ad fidem. qꝛ ipſam firmiter retinuit. Nec quantū ad amorem qꝛ ipſum perpetuo dilexit. Iſtud enim repn̄tatur in quindecim cā delis que in matutinis tenebroſ paulatim extinguunt̉. ⁊ repreſē tat duodeci apoſtolos ⁊ tres ma rias: qui omnes in xp̄i paſſione quo ad lumen fidei fuerunt extin cti. Vna tamen ſeruatur candela in ſtipula que repreſētat beatam ⁊ glorioſam virginem Maria in qua lumen fidei nunꝙͣ fuit extin ctum. Ciius autem iſte mulie̓s omnes fidem amiſiſſent: tamen propter amorem ⁊ deuotionē ip ſum querebant ⁊ eiuſ corpus vn̄ gere volebat. Ideo dixit eis ange lus. Iheſum queritis nazarenum In quibus verbis tria tangūtur Primo ꝙ in iſtis mulieribꝰ fuit magna ſtudioſitas in querendo cūdicitur. Iheſū queritis. Secun do ꝙ in xpriſto fuit iocūda feſti uitas cū dicitur. nazarenū. Ter cio ponit̓ reſurgentis felicitas cū dicitur. Surrexit nō eſt hic. Pri mō gͣ in iſtis mulieribꝰ fuit ſtudi o ſitas in querendo cū d̓r. Iheſum queritis. Circa qd̓ triavidenda ſunt. Primo qͣre iſte tres pre cete ris mulieribꝰ venerunt. Et dd̓ eſt ppter multa beneficia iſte plꝰ Y a ꝙͣ cetere adherebant xp̄o Nam d̓ magdalena ſeptē demonia eiecit ⁊ marthā ſororem eꝰ a fluxū ſan guinis liberauit. ⁊ frēm ſuū qua triduanū lazaꝝ ſuſcitauit ⁊ ea ſꝑ dulciter excuſauit.ſ. apud phari ſeū qui dicebat ipſā eſſe immun dam. ⁊ apud ſororem ſuam quē dicebat ipſam eſſe ocioſam. Et apud iudam qui dicebat ipſam eſſe ꝓdigam. Secunda maria ſci licet mater Iacobi imilioris mul tum tenebat̉ xp̄o. Tum qꝛ nepos ſu us erat. tum qꝛ tres filios.ſ. Ia cobum minorem. ſymone in ⁊ iu dam cardinales ⁊ apoſtolos fece rat. Tercia maria.ſ. maria Salo me ei etiā multū tenebatur Tum qꝛ nepos eius erat. tum qꝛ duos filios Iacōbum ⁊ Iohanne apoſ tolos ſuos fecerat. Secundo viden dum eſt quare iſte tres inſiml̓ ve nerunt. Et dicendum eſt q ꝓ ꝓpter quatuor cauſas. Primo ꝓpter ma iorem teſtimonij certitudineꝫ. vt in ore trium ſtae̓t omne teſtimō mum. Secundo ꝓpter decentiam ⁊ honeſtateꝫ. Decet enim inronas honeſtas bene aſſociatas ire Ter cio ꝓpter miſticam ſignificatione vt ex hoc daretur intelligi ꝙ illi qͣ ad xp̄m venunt debent habere fi dem. ſpem ⁊ caritatem. Quarto ꝓ pter ꝯmendandam ꝯgregatione Tuciꝰ enim eſt ſeruie̓ deo in ſocie tate ꝙ in ſingularitate. Eccle. iiij. Melius enim eſt duos eſſe inſil̓ ꝙ vnum ſolum. Tales enim ali quando merito ſocietatis libera tur a malo culpe perpetrate. Ideo ſubditur. Si vnus ceciderit: ab a lio fulcietur. Aliquando a malo cūlpē ꝑpetrande. Ideo additur. Si quiſpiam preualuerit aduerſus alium duo reſiſtent ei. Aliquādo ſe accendunt mutuo ad amorem dei. Ideo ſequitur. Si dormierint duo ſimul fōuebunt̉ mutuo vnꝰ quomō calefiet. Aliquando ꝓte guntur a temptationibꝰ dyaboli Vnde dicitur eccle. viij. Funculꝰ triplex difficile rumpitur. dyabo lus enim non poteſt rumpere ſer uos dei inſimul ꝯgregatos. qꝛ nō poteſt inuadere. Iuxta illud a. ℟. xv. Eligite vobis virum. ⁊ deſcen dat ad ſingulare certamen. Ter cio videndum eſt ꝓpter quid vene runt.ſ. vt vngerent corpus iheſu Iam enim maria magdalena pri us vnxerat caput eius. vnxerat pedes eius. vt habetur Math̓. x vi. mō autem ipſa cum alijs vole bat vngere corpus eius. per que ſignātur triplex vngentū ſpiritu ale. Quod diſtinguit bernardus ſuꝑ canti.ſ. contritionis. deuotio nis ⁊ comꝑaſſionis. Species vn genti cōtritionis vt ibidem dicit ſunt peccata ꝓpria. Species vngēti deuotionis ſunt dei beneficia. Spe cies vngenti ꝯpaſſionis ſunt ꝓxi moꝝ calamitates ⁊ irrogata ſup plicia. Tunc igitur cuꝫ magdale na pedes xp̄i inungimus. ⁊ lacri mas fundimus cū de peccatis nō ſtris dolemus. Tunc caput mun gimus: quando de eius benefici is ſibi gratias exhibemus. Gra tiaꝝ enim actio ipſum letificat ⁊ quodammō ipſum impinguat. Psͣ. Impinguaſti in oleo caput meū. Tunc corpus eius mortuuꝫ inungimus: qn̄ afflictos ⁊ pene mortuos oleo ꝯpaſſionis ⁊ miſei̓ cordie delīmus Secundo in xp̄o fu it iocunda feſtiuitas cuꝫ dicitur. nararenū qui dicitur floridꝰ. In ſui enim reſurrectione oīa florent ⁊ gaudent Iuxta illud dies venit dies tua in qua reflorent omnia. Et ideo in ſua reſurrectōne gauiſe ſunt omnes creature. Primo em̄ gauiſe ſunt creature ſuperiores. ſe cundo gauiſe ſunt inferiores. ter cio gauiſe ſunt creature medie. Primo enim gauiſe ſunt in xp̄ri ſti reſurrectione creature ſuperio res ſicut ſol qui in maiori luce re ſplenduit. Maximus enim dicit. In reſucrectione enim filij dei ele menta omnia gloriabantur. Nā ⁊ ipſum ſolem arbitrori hac die ſolito clarioreꝫ. Neceſſe enim eſt vt ſol in eius reſurrectōne gaude at: in cuius paſſione condoluit. Quona autem tunc ſol maioreꝫ ꝙ vnꝙͣ habuerit paſſus eſt ob ſcuritatem in ſignum triſticie qꝛ credidit ꝙ fuit vniuerſalis eclip ſis: ideo nunc debet recipere maio rē claritatē in ſignū leticie. Scd̓ gauiſe ſūt creature īferiores: ſcili cet ſancti patres qui erant in lini bo. Valde enim gauderet: qui de xlemu carcere ſarracenoꝝ euāderet. Ml̓ ti em gauiſi fuerunt quando edu cti fuerunt de carcere tenebroſo v bi diuina viſione carebant de car cere horrendo. vbi demonū vicim tatem habebāt. De carcere igno mimoſo. qꝛ ſub terra in lacū iace IIB bant. De carcere tn̄ longo. qꝛ ꝑ multa milia annoꝝ ibi remanſe rant. Vſa. x. xxv. Gaudium ⁊ leti ciā obtinebūt. fugiet dolor ⁊ ge mitus. Habuerunt enim gaudi um. qꝛ aſſecute ſunt diuine viſio nis aſpectum Habuerunt leticiā qꝛ euaſerunt tam horribile ꝯſorti um. Fugiet ab eis dolor que ha bebant ꝓpter tam ignomimoſum locum. ⁊ gemitus quē habebant ꝓpter carcerem tam duuturnum. Si aut queritur vbi ſancti pres ē ducti de inferno fuerunt vſqꝫ ad aſcenſionem domini. ipſe deuſ nō uit qui eos eduxit Vel ſicut de do mino dicitur fuerunt in extremiſ maris ⁊ ſuper ampliſſimos fines orbis. vel fuerunt forte in paradi ſo terreſtri vbi nunc eſt enoch⁊ helyas Tercio gauiſe ſunt crea ture medie.ſ. hoīes. Hominū qui dam erant preteriti mortui: ſcili cet iſti quibꝰ fuit reſurrectio xp̄i in viuificationē. Math̓. xvij Mul ta corꝑa ſanctoꝝ qui dormierāt ſurrexerunt. Alij erant pn̄tes ⁊ vi ui. Iſtis fuit in iuſtificatione. Rō mia. iiij Traditus eſt ꝓpter delicta nra ⁊ reſurrexit ꝓpter iuſtifitatio ne nr̄am. Alij ſūt futuri ⁊ naſcitu ri. iſtis fuit ad illuminationem. Io ⁊. Illuminat oēm hoīem veni ente in hunc mundū. Maximꝰ in ſermone de reſurrectione. Letent̉ in hac die que ⁊ viuos circumful gere debet. ⁊ mortuos viuificat. ⁊ venturos illumnat. Coniunxit autem anigelus iſta duo nomīa .ſ. nazarenum ⁊ crucifixum ad in nuendum ꝙ qui vult florere glo ria: crucifigat ſe in penitentia. Fi lij enim iſrahel agnum cuꝫ lactu cis agreſtibus comederūt. Et diſ cipuli xp̄o piſcem aſſum cum fa uo mellis dederunt. Et magi xp̄m cum maria inuenerunt Qui enim vult venire ad eſum agni celeſtiſ aſſumat lactucas amae̓ ꝯtricōis Qui vult repleri celeſti dulcedine aſſetur igne pm̄e ⁊ confeſſionis Qui vult inuenire iheſum in gl̓a habeat ſecū mariam ⁊ amarā pe intentiā Tercio ponitur reſurgen tis felititas ⁊ velocitas cū dicitur Surrexit non eſt hic. Non enim erat ibi tanꝙͣ mortuꝰ. qꝛ iam ſur rexit glorioſus Notandum autē c A Fqͣꝫca ꝙ eiꝰ reſurrectio eſt figurā noſtre oQ pa. Cx reſurrectionis ſpiritualis vt ſicut xp̄s velociter ſurrexerat: ſic ⁊ no ad deum velociter ꝯuertamur. De bemus autē ad deum ꝯuerti in tu uentute qꝛ ꝯuerſio habet facilita tem. Tales em̄ ſunt ſicut mollis cera. qͣꝫ de facili ad bonū deducun tur. Psͣ. Factū eſt cor meū tanꝙͣ cera liqueſcēs. Sunt tanꝙͣ teſta recens qꝛ in bono odore vſqꝫ ad ſe nectutem ꝯſeruantur. Prou̓. xxij Adoleſcenſ iuxta viam ſuam gra ditur: etiā cum ſenuerit non rece det ab ea. Sunt ſicut gracilis vir ga. qꝛ de fācili ꝯuertunt̉ ad deum ⁊ de facili flectunt̉ ad ipſum. Osͣ Quoꝝ filij ſicut nouelle plantati ones in iuuentute ſua. Non autē debemus nr̄am ꝯuerſioneꝫ differ re vſqꝫ ad ſenectutē. nec vſqꝫ ad mortē. nec vſqꝫ poſt mortem. Pri mo em̄ non dēmus differre nr̄am ꝯuerſionem vſqꝫ ad ſenectutem qꝛ talis ꝯuerſio hꝫ difficultatem. difficile em̄ ꝯuertunt̉: qui in pec cato inueterantur. Vnde ꝓpheta. poſtꝙͣ dixit in ꝑſona iuuenū fa ctū eſt cor meū tanꝙͣ cera liquēſ cens. ſuccedit in ꝑſona ſenum di cens. Aruit tanꝙͣ teſta virtꝰ mea Tales em̄ in malo indurantur. ⁊ ab humore gratie exficcant̓ deo dicit. Aruit tanꝙͣ teſta virtꝰ mea Et vix aut nunꝙͣ ꝯfitentur. Ideo ſubdit. Et līgua mea adheſit fau cibꝰ meis. Et ſepe in peccatis mori unt̉. Et ideo ſubdit. Et in puluerē mortis deduxiſti me Scdo non de bemꝰ differre ꝯuerſionē nr̄am vſ qꝫ ad mortē. qꝛ talis ꝯuerſio non hꝫ dubietatem Augꝰ. in li. ome. Fidelis bene viuens ſecurus hinc exit. Baptiſatus ad horā ſecuruſ hinc exit Agens pm̄īam in extre mis ad vltimū reconſiliatus. ⁊ ſi ſecurus hinc exit. ego auteꝫ non ſum ſecurus. Om̄am dare poſſuꝫ ſecuritatē dare non poſſum. Non dico ꝙ damnabitur nec etiam ſaluabitur. Vis de dubio libera ri. Age pͥmam dum ſanus es. et ſecurus es. qꝛ pm̄aꝫ egiſti eo tꝑe quo peccare potuiſti. Si aūt vis a gere pm̄am qn̄ peccare nō potes. peccata te dimiſerunt. tu nō illa. Ideo tene certum ⁊ dimitte incer tum. Ideo ſcūs Augꝰ. dubitat de penitentia illoꝝ qui penitent ī ex tremis. qꝛ cuꝫ quidā peniteant ti more pene quidā amore iuſticie quidam ex ꝯſideratione vtriuſqꝫ cauſe/ tales in extremis conſtitu ti videntur penitere potius timōe̓ pene ꝙ amore iuſticie. ideo eoruꝫ penitentia dubia eſſe videt̉. Ter cio non dēmus differre nr̄am cō uerſionem vſqꝫ poſt in ortem. qͥa talis ꝯuerſio habet impoſſibilita tem. Talibus enim dicet dn̄s ꝓ uera. Vocaui ⁊ reniiſtiſ ⁊ infra Ego qͦꝫ in interitu veſtro ridebo. ⁊ ſubſannabo cū vobis qd̓ timeba tis aduenerit. Tunc etiā inuoca bunt me ⁊ nō exaudiam. mane ꝯſurgent ⁊ nō inueniet me. Que rent quippe daninati deū ⁊ nō in uenient. deus enim eſt in mūdo per miam. in celo per gloria. in in ferno per iuſticiā. Non poterunt gͦ damnati inuenire ipſū vt miſe ratorem. qꝛ hoc mō eſt in mundo necvt glorificatorem. qꝛ hoc mō inuenit̉ in celo: ſed vt iudicē ⁊ tor torem. qꝛ hoc mō inue̓nit̉ in infer no. In hoꝝ ſignificationē poſt re ſurrectioneꝫ quadruplici tꝑe eſt queſitus Primo in mane cū iſtiſ mulieribꝰ: que defacili ipſū inue nerūt. Per mane autē iuuentus ſignat̉. Secundo in veſꝑe a duo bus diſcipulis eūtibꝰ in emaus qui tarde ⁊ difficulter eū inuene runt. Vnde dixit eis. O ſtulti ⁊ tā 42 di corde ad credendū. Per hoc au tem ſenectus intelligit̉ Tercio a diſcipulis in ſero ꝯgregatis q̄ du bitauerunt ipſū eſſe credētes ſpi xitu. vt dicit̉ Luce. vlt. Per ſero autē qd̓ eſt vltima ꝑs diei mors accipit̉. Quarto in nocte a militi bus ad cuſtodiā deputatis: qui nunꝙͣ inuenerūt. Per noctē aūt intelligit̉ obſcuritas infernalis. ¶ Sermo tercius ciuſdem Te dicite diſcipulis eiuſ ⁊ petro qꝛ precedet vos in galileam. Prima mulier fuit media inter ſerpentē ⁊ hoīeꝫ trahens ipſum ad perditione. Se cunda mulier.ſ. virgo maria fu it media inter deum ⁊ genus hu manū. Iſte aūt tres mulieres fu erūt medie inter angelos ⁊ apoſ tolos annuncātes eis noſtram ſaluationē. Iam gͦ non p̄t homo ꝯqueri de mulicre. qꝛ ſi prima dā nauit. ſecūda ſaluauit. tercia nū ciauit. ſi prima fuit cauſa mortis ſecunda fuit cauſa vite. tercia nū ciatrix ſalutis noſtre. Et ideo an gelus mulieres iſtas fecit nunci as reſurrectionis dominice dicēs. Itē ⁊ dicite diſcipulis eius ⁊ Pe tro Circa iſtam reſurrectione qͣtu or ꝯſiderare debemus: que etiam circa noſtram ſpiritualeꝫ reſurre ctionem conſiderare debemꝰ. Pri mō velocitatē. Scd̓ veritatē. Ter cio ptāteꝫ. ⁊ qͣꝫto integͣtatē. Priº quide mͥ ſurrexit velociter/ qꝛ terci v. l7 a die. Sic ⁊ nos terciadie ſaltem reſurgamus. Tres enim dies ſūt Prima delectatio. conſēſus ⁊ opꝰ Qui enim non refurgit a delectati one vel ꝯſenſu: ſaltem refurgat. ab opere. ⁊ hoc eſt reſurgereterci a dīe. Quaxta dies eſt ꝯſuetudo. ⁊ ab iſta cum difficultate reſurgi tur. Iſtud ſignificatum eſt in tri bus mortuis quos xpriſtus reſu ſcitauit. Naꝫ de facili reſuſcitauit puellam in domo vt habetur ma th̓. ix. defacili reſuſcitauit adoleſ centem extra domum vt habetur Luce. vij. Quatriduanū laꝫarum cū difficultate voluit reſuſcitare.ſ. cum ſuā turbatione. cum oratio ne. cuꝫ lacrimis ⁊ clamore. vt ha betur Ioh̓. xi. Tunc enim mortu us eſt in domo quando peccatum eſt in animo. aut ꝑ delectatione. aut per ꝯſenſum. Tunc mortuuſ defert̉ extra portam vel domuni quando pctin exterius exit in ac tum. Tales igit̉ defacili reſuſcita xi poſſunt. Tunc vero mortuꝰ eſt quatriduanꝰ: qn̄ homo ꝑ longa conſuetudinem in peccato eſt in ueteratus. Talis autem vix aut nunꝙͣ reſuſcitat̉: niſi deus manū ſue pietatis apponat. Secūdo ſur teē rexit veraciter in anima ⁊ in cor pore Ꝙ autem homo veraciter vi uat duo ſunt ſigna.ſ. ſenſus ⁊ mo tus. Spūs quidem ꝯiungit̉ corpo ri aliqn̄ quantū ad motu: ſed nō quantū ad ſenſum. ſicut quādo ſpūs bonus vel malꝰ aliquod cor pus aſſumit. Coniūctus eſt aūt ſpiritus illi corpori quantum ad motū. quia mouet ipſum de loco ad locum ⁊ mouet membra ipſi us corꝑis: ſed nunꝙͣ quantū ad ſenſum. qꝛ per corpus non videt nec audit. nec odorat. nec ſapit. nec ſentit. ⁊ illud corpus non eſt viuum. Aliquando coniungitur quantū ad ſenſum: ⁊ nō quautū ad motū. ſicut dicit Augꝰ. ꝙ ſpi ritus mali ſunt ꝯiuncti igni infer nali nō dantes igni motū: ſed re cipientes ab igne ſenſum. ſed ta le corpus ſimiliter non eſt viuū. Aliquando vero ꝯiungitur ⁊ qua tum ad ſenſum ⁊ quantū ad mō tum. ſicut anima eſt ꝯiuncta cor pori organicō quodquidē mouet ad ſuas oꝑationes. ⁊ in eo ſētit per ſenſus corporeos ⁊ tale corpꝰ eſt viuum. Eſt enim aliud corpꝰ qd̓ omnino caret motu ⁊ ſenſu. ſi cut lapis: qui nec ſentit: nec ꝑ ſe mouetur: niſi ab alio moueatur Chriſtus igitur oſtendit ꝙ ſuuꝫ corpus vere viuebat. quia ſpūs eius coniunctus erat corpori qn̄ tum admotum. quia mōuebat ipſum. modo apparendo mulieri bus admonumentū. modo eun do vſqꝫ ad caſtellum emaus. mō do vſqꝫ ad diſcipulos clauſos in Iheruſalem. modo de galilea vſqꝫ ad montem oliēti. modo autem a monte oliueti vſqꝫ ad patriaꝫ celeſtem. Coniunctus quoqꝫ erat ei quantum ad ſenſum. qui avidebat. audiebat ⁊ ꝯmedebat In cō meſtione autem quatuor ſunt.ſ. maſticatio. traiectio. dige ſtio ⁊ diriuatio Criſtus vero qua tum ad iſta quatuor vere comede rat ante paſſionem. Poſt reſur rectionē autem comedebat quan tum ad duo prima. qꝛ ⁊ cibum maſticabat ⁊ tranjciebat ī corꝑe ſed non quātum ad duo ſequen tia qꝛ nec cibum in ſtomacho di gerebat. nec ad membra diriua bat. Quid enim tunc de illo cibo fiebat. Poteſt dici ꝙ virtute di uinitatis conſumebat̉ ſicut aqua in ignem miſſa ab igne ꝯfunit̉. Vnde dicit gloſa Luce. vlti. Man ducauit poteſtate nō neceſſitate Aliter enim abſorbet aquā terra ſitiens. aliter radius ſolis. Illa ī digentia. iſte poteſtate. Si quis gͦ vult ſcire vtrum a peccatis ſit r̓ fuſcitatus ⁊ veraciter viuat: vide atſi hēat motum ⁊ ſenſum. Sunt enim quidā qui habent ſenſum q fidem recte de deo ſentiētes. ſed non hn̄t motum ſe per bona ope ra exercitantes ſicut mali xp̄iani Iſti non ſunt viui ſed mortui. qͥa ſicut dicitur Iac̄. ij. fides ſine ope ribus mortua eſt. Alij ſunt qui ſē ſum non habēt. qꝛ de deo recte nō ſentiunt. Videntur tamen habe re motūqꝫ aliqua de genere bono rum faciunt. ſicut heretici Iſti eti am ſunt mortui ꝙͣuis aliquibꝰ vi deant̉ viui. Apo. iij. Scio oꝑa tua qꝛ nomen habes ꝙ viuas ⁊ mo tuus es. Alij ſunt qui hn̄t ſenſuꝫ fidei recte ⁊ motu operationis bo ne ſicut boni xpriſtiam. Iſti vera citer ſurrexerunt ⁊ viuunt. Ad ti tum. ij. Sobrie ⁊ pie ⁊ iuſte viua mus in hoc ſeculo. Iſti em̄ pie vi uunt in hoc ſeculo quantū ad deū ſobrie quantū ad ſeipſos. ⁊ iuf te quantū ad ꝓximos. Alij ſunt qui nec ſenſū nec motū hn̄t. ſicut ſunt plem qui falſo noīe dicūtur xp̄iam. qui nec de futura vitā fidē hn̄t. nec ꝑ bona oꝑa ſe mouent. ſimiles lapidibꝰ ⁊ ſtatuis: qͥ nec ſentiunt nec ſe mouent. Osͣ. Si mulacra gentiū argentū ⁊ auꝝ: oꝑa manuum hoīm. Etia. os hn̄t ⁊ non loquent̓. Tercio ſurrexit potenter. qͣꝛ virtute ꝓpria. Inueni mus enim ꝙ aliqn̄ viuus reſuſci tat mortuum ſicut petrus thabi tam. vt habetur. Actu. ix. Aliquā do mortuus ſuſcitat mortuum. ſic̄ corpus helizei fuſcitauit quendā defunctum in ſepulchro poſitum vt habetur iiij. Reg̓. xiij. Sed nu̓ſ ꝙͣ inuenimus ꝙ aliquis ſuſcita uit ſeipſum. Xpriſtus enim ⁊ vi uus ſuſcitauit mortuum ſicut La zarum. ⁊ mortuus ſuſcitauit mor tuos ſicut in paſſiōe ſua. quia ſci licet multa corpora ſanctorū qui dormerant ſurrexerunt. Et mor tuus ſuſcitauit ſeipſum. Vnde de hoc habetur illud Iohannis ſecū do. Soluam templum hoc. et in tribus diebus excitabo illud. Per hoc elenim datur intelligi ꝙ ſancti viri qui ſunt viui poſſūt) gē ſuſcitare mortuos in peccatis Aor tui autem nec ſe nec alios ſuſcita re poſſunt. Si enim carbones viui ponatur cum viius: multo ampli us mutuo ſe inflanmāt. ſi auteꝫ carbones viui ponant̉ cum mortu is: eos accendunt ⁊ viuificant. ſꝫ ſi mortui ponatur cū mortuis: am plius ſe denigrant. Et ideo ſi boni cum bonis morātur: in amorē dei ſe amplius inflanimat. Vnꝰ ab alio diſcit patientiā. ab alio tem perantia. ab alio pietatem. ⁊ ſic de ſingulis. ferrum ferro acuitur. ⁊ homo exacuit faciem amici fui. Si vero boni cū malis morātur: ip ſos ſepe viuificant ⁊ inflamiat. mō ꝑ ignita verba. modo per igni Ita exempla. mō per ignita deſide ria. Psͣ. Carbones ſuccenſi ſūt ab eo. Rom̄. xij. Si eſurierit immicꝰ tuus ciba illum. ſi ſitit potum da illi. Hoc enim faciens: carbones congeres ſuꝑ caput eius. Immi cus noſter eſt frater nr̄ vel proxi mus noſter peccator quem tunc paſcimus qni ſacra doctrina ipſū reficimus. Tunc enim potamꝰ qn̄ per nr̄as operationes vinum ſcī ſpiritus ꝓpinamus. Tunc carbo nes ſuꝑ caput eius ꝯgerimus qn̄ ipſum in dei amore accendimus. Si aūt malicū malis morantur: tunc amplius ſe deprauāt. Ozee. iiij. Sanguīs ſanguinem tetigit. Tunc ſanguis ſanguinē tetigit: qn̄ viius peccator aliū peccādo in ficit Quarto ſurrexit integraliter qꝛ depoſita oī miſeria: immortalis apparuit. Nichil em̄ fuit in eo qd̓ glorificatū non fuerit. Sic ⁊ nos integraliter reſurgamus vt nihij in nobis remaneat qd̓ a peccato nō reſurgat. In hoī e enim multe ſunt potentie.ſ. potentia intellcīa memoratiua affectiua ⁊ operatīa Sunt enim qui potentiā intellecti uā dant deo. memoratiua pecca to. affectiuā mundo. ⁊ operatiua dyabolo. In talibꝰ tres ꝑtes ſunt mortue ⁊ quarta viuit ⁊ ideo inte graliter non reſurgunt. Viuunt enim quantū ad intellectiuā. qꝛ ip̄ſam dant deo. Taliter enim vi uunt demones Iaco. ij Tu credis qm̄ vnus eſt deus ⁊ demones cre dunt ⁊ ꝯtremiſcunt Sunt autem mortui qui memoratiuam dant peccatis de ſuis immundicijs ⁊ in iurijs ⁊ carnalitatibus ſepiꝰ me morando. ſimiles illis qui dixer̄t Numeri. xi Recordamur piſcium quos comedebamus in egipto. In mente nobis veniūt cucumē porri. cepe ⁊ allia. Af res. pepones. fectiuam vero dant mūdo. Amat enim diuītias delicias ⁊ honores cum tamen dicitur Iohannis ſe cundo. Nolite diligere mundum nec ea que in mundo ſunt. Ope ratiuam vero dant dyabolo. quia ſcilicet faciunt opera grata ⁊ pla cita dyabolo. Vnde dicitur Ioh̓. .viij. Vos facitis oꝑa pr̄is veſtri. Ille homicida erat ab inicio ⁊ in veritate nō ſtetit. qꝛ veritas in eo non eſt. Cum loquit̉ mendaciū: exꝓprijs loquitur. Sapīe. ij. Inui dia dyaboli mors introiuit in or bem. Iob. xi. Ipſe enim eſt rex ſu per omnes filios ſuperbis. Ex qui bus verbis habetur ꝙ oꝑa dya boli ſunt occidere. mendaciā dice re. inuidere ⁊ ſuꝑbire. Et ideo qͥ ta lia oꝑa agunt: oꝑa dyabolica fa ciunt. Vt gͦ homo inte graliter re furgat: oꝫ ꝙ deo totū cor ſuum t̓ buat: vt.ſ. viuat in intellectiua ī deū veraciter credendo. in memoa tiua xp̄i paſſione ⁊ eius benefici a memoriter retinendo Viuat in affectiua deum ſuꝑ oīa diligēdo. Viuat in oꝑatiua pietatis opera faciendo. ⁊ integraliter reſurgat Qd̓ nobis preſtare ⁊cͣ. ¶ Feria ſecunda paſche. ſermo primus. Vſolus peregrinus es in hrl̓m ⁊cͣ. Luce. vlti Qmͣ ius xpriſtus in ꝓpria per ſona in mundum veniſſet ⁊ oīm ptſ pplt dn̄s eſſet tn̄ in mundo voluit con uerſari ſicut peregrinꝰ ideo nullā domuni ꝓpriam habere voluit in hoc mundo. Si em̄ aliquis naſce ret̉ in peregrinatiōe: oporteret ꝙ in aliena domo nutriret̉. Poſtꝙͣ aut creuiſſet: oporteret ꝙ in alit na ꝯuerſaretur. Si moreret̉ in pe regrinatione: oporteret ꝙ in alie nō monumēto ſepeliret̉ Iſto mō xp̄s fuit peregrinus nā in aliena domo fuit natus. in aliena domo ꝯuerſatus. in alieno monumen to ſepultus. ⁊ ideo vere fuit ꝑegri nus. Ideo ipſe dicit Luc. ix. Vul pes foueas hn̄t ⁊ volucres celi ni dos. filius aūt hoīs non habet̉ v bi caput ſuum reclinēt Aeſi dicat Ego in vita non habui nidum. v domū ſic̄ volucres celi vbi poſſuꝫ hītare Ego in nt̄ītate non habui ceruical vbi a matre meapotuit caput meū reclinari. Vt aūt me 4ʳ ꝓ9 lius videamus quo xp̄s fuit pere ꝝ 9 grinꝰ notandū eſt/ ꝙ ipſe fuit ꝑ egrinus quantū ad hitum queꝫ aſſumpſit/ quantū ad vias quaſ ⁊ fecit(quantū ad hoſpiciā que in 3 trauit quantū ad pericula q̄ ſuſ g. tinuit. ⁊ quantum adſigna que ꝓ reportauit. Primo quidē dicitur peregrinus quantū ad habitum quem aſſumpſit. Ipſe enim ha buit ſclauinā. ſcartellam. pileū ⁊ baculum. Per ſclauina intelligi tur eius caro qua virgo mater in vtero ſuo ſibi fecit ⁊ ℟. ij Tunica puam fecit mater ſua. Iſta ſcla uina primo fuit albiſſima: īdeſt puriſſimis ſāguinibus virginis facta. Vnde xpriſtis dicit de ſe ⁊ de omnibus alijs qui habēt ſcla uinam id eſt corpora ſua pura. Apocalip. tercio. Ambulant me cum in albis deinde ſclauina illa facta eſt in cruce tota rubea. quia fuit tota ſanguine xpriſti plena ſparſa Vnde angeli ammirates dicebant Vſa. lxiij. Quare rubrū eſt indumentum tuuꝫ. ⁊ veſtimē ta tua ſicut calcantiū in torculari Vltimo facta eſt ip̄a ſclauina to ta ingra: quando.ſ. manſit in cru ce mortua ⁊ liuoribus plena Apo cal̓. vi. Sol factus eſt inger ſicut ſaccus cilicinus. Secūdo accepit ſcartellam per quam eius anima intelligitur. Peregrini in ſcarteſ la ſolent portare argentum. Am ma em̄ xp̄i plena fuit triplici ar gento.ſ. theſauro glorie. gratie ⁊ ſapientie Ioh̓a. Vidimus glori am eius. ecce primus theſaurus. Plenum gratia. ecce ſecundus. Et veritatis. ecre tercius Hoīnes enim erant a celeſti gloria exclu ſi: ideo portauit the ſaurū glorie. per quem eos ad gloriam eternā reduceret. Erant imimici dei. Ideo portauit theſauꝝ gratie per quē nos patri reconciliaret. Erant ce ci tenebris inuoluti neſcientes vi am inuenire. Id portauit theſau rum ſapientie per que eis viam celeſtis patrie demonſtraret Ter cio aſſumpſit pileum ſiue capel lum a coronā ſpineam Solent j egrim portae̓ capellum ꝯtra eſtu ſolis ventum ⁊ pluuiā. Sic ꝯſide ratio illius corone ſpinee dꝫ nob̓ eſſe vmbraculū ab eſtu volupta tum vt refrigeremur. Quia ſicut dicit Augꝰ. non decet ſub ſpīato capite mēbra fieri delicata. Dꝫ eti am eē in defenſioneꝫ a pluuia tri bulationū vt alleiueniur. Quia d̓t greg. Si paſſio xp̄i ad memori am reduceret̉: nichil eſt qd̓ nō e quo aīo toleretur. debet etiā eſſe a vento tempeſtatūum ne ꝓpulſe mur. Hoc ſignificatur Qu̓i. xxiv bi d̓r ꝙ ad viſionē ſerpentis enei in palo ſuſpēſi ſanabant̉ illi qui a ſerpente ꝑ cutiebant̉. de hijs t̓ bus d̓r Vſa. iiij Tabernaculum e rit in vmbraculū diei ab eſtu. in abſconſione a turbine ⁊ abeſtu Quarto aſſumpſit baculū ꝑ quē crux intelligit̉. Peregrimi vtunt̉ baculo ad ſuſtentationē ⁊ ad flu uioꝝ tranſuadationē ⁊ ad mala rum beſtiaꝝ ꝑcuſſione. Sic xp̄s primo baculo ſue crucis hoīes tri bulatos ſuſtentat ne fatigentur Heb̓. xij. Recogitate eū qui taleꝫ ſuſtiuuit a peccatoribꝰ ꝯtra ſem ipſū ꝯtradictionem vt nō fatige mini animis veſtris deficientes. Secundo ꝑ baculuꝫ crucis flumē iſtius mundi tranſiuit. ⁊ ad pa triam ꝑuenit. Gene. xxxviij. In baculo meo tranſiui iordanem iſtum. Lu. vltimo Oportebat pa ti xpriſtum ⁊ ita intrare in gloriā Tercio per baculū crucis dyabo lum percuſſit. ⁊ ipſum baculum crucis timent. Criſoſtomus. V biqꝫ demones ſignum crucis vi dent. Vſay. iij. A voce domini pa uebit aſſur virga ꝑcuſſus. Ideo demones ſignum crucis vident territi: fugiunt timentes baculū illum quo plagam acceperunt. Secundo dicitur ꝑegrinus ꝓpter vias quas fecit. Solent ꝑ egrim ſequivias planas. ⁊ odire aſcen ſus ⁊ deſcenſus. Iſte autem pere grinus nichil habuit de plano ſed tota vita ſua fuit aſcenſus et deſcenſus Primo enim fecit ma gnum deſcenſum qn̄.ſ. de celo veīt in mundū. Io. xvj. Exiui a patre. ⁊veni in mundūdeinde fecit ma gnum aſcenſum ⁊ maximum qn̄ ſcilicet de mundo aſcendit ad pa tibulum. Ioh̓is. ij Sicut moyſes exaltauit ſerpentē in deſerto. ita exaltari oportet filium hominis Poſtea fecit magnum deſcenſū: quando ſcilicet de cruce deſcendit in tumulum ⁊ in limibum Inde fe cit magnum aſcenſum: quando ſcilicet de limbo rediens aſcendit in celum. Ephe. iiij. Qui deſcendit ipſe eſt et qui aſcendit ſuꝑ om nes celos. Vita enim pn̄s eſt via in qua fere nullus vult habere a xoaiſ liquā difficultatē: nec in deſcendē s mundi trama tiam puenit. ben do in ſuſtinendo aliquā adu̓ſa. hala meo frauſu nec in aſcendendo. vin gradiendo aliquā difficultatem: ſed tantum ij pltmoi ireꝑ planum. habere omnia ꝓ prſtuma ſpera a. delectabilia. Sed quicun Litao per baciſin qꝫ non vadit poſt xp̄m errat. cū ipſe ſit veritas. via ⁊ vita. Quatū xxxij ornamqꝫ ſunt que non ꝑmittūt errare in via. Primum eſt ferra mentoꝝ. Vnde dicitur in vulgat̓ Teneviam ferratam ſi vis habe reviam rectam. Secundum eſt crucū erectio. quia cruces in via r̓ 5b ctacrigūtur. Tercium eſt ramo rum ⁊ plantarum reflectio. Quar tum eſt lapidum aggregatio. ⁊ ideo xp̄s via eſt. qꝛ voluit habere iſta quatuor inſignia Habuit eī ferramenta ⁊ vulnera in corpore ſuo cū ferramentis impreſſa. Ha buit crucem quam ſuꝑ humeris ſuis portauit. ſuꝑ quam aſcendit Habuit reflectione plantarum: ꝙ cōronatione ſpinarum. Habu it aggregatione lapidum. quia iudei ipſum pluries lapidae̓ volū erunt. Qui igitur non vult erra re ſequatū r̄ xp̄m qui eſt viā vbi ſunt quatuor inſignia qui etiam non iuit ꝑ vias planas: ſed aſpe ras. Qui dicit ꝙ non vult ſuſtine re aduerſa: ſed habere omīa proſ pera: ꝯſtat ꝙ multū errat in via Tercio dicitur ꝑegrinus ꝓpter hoſpicia que intrauit. Solent ꝑ egrim ter in die hoſpicia intrare. .ſ. in tercia ad prandium. in meri die ad bibendum ⁊ quieſcenduꝫ in ſero ad cenandum ⁊ dormien dum. Sic iſte peregrinus tria ha buit hoſpicia. Primum fuit vte rus virginis. ⁊ iſtud hoſpicium intrauit in tercia id eſt in marci o qui eſt tercius menſis a ianua rio. vel in tercio tempore gratie. Primum enim fuit tempꝰ natu re. ſecundū legis ſcripte. tercium tꝑs gratie. In ipſo hoſpicio xp̄s prandiū fecit hn̄s carnē virgine am ꝓ cibo. ⁊ ſanguine ꝓ potū. Iſ tum cibuꝫ ⁊ potū etiā dat nobis Ioh̓. vi. Caro mea vere eſt cibꝰ. ⁊ ſanguis meus vere eſt potus. Secundum hoſpicium fuit pati bulum crucis. ⁊ ad iſtud hoſpi cium ſcd̓m litteram ingreſſus fu it in meridie. Ibi bibit qn̄ dixit Sitio Sꝫ tamen. qꝛ iudei obtuler̄t ei acetum: quod cum guſtaſſꝫ nō luit accipere. Ibi requieuit quan do inclinato capite tradidit ſpm̄ Ideo dicit ſponſus Cantic̓ ⁊. Indi ca michi vbi paſcas. vbi cubes ī meridie. ¶ Tercium hoſpicium fuit ſepulchruꝫ in quo dormiuit. Os Ego dormiui ⁊ ſomnum cepi Ibi fecit cenam omnibus ſāctis Heſter.i. Aſſuerus rex tercio āno imperij ſui a. tercio anno gratie fe cit grande ꝯuiuium cunctis prin cipibus ſuis. patriarchis. ꝓphe tis. apoſtolis. ⁊ pueris ſuis i. vir ginibus virginitatem ſeruantibꝰ fortiſſimis ꝑſarum ducibus id e martiribus. ⁊ medoꝝ inclitis ⁊ confeſſoribus. ⁊ prefectis ꝓiunci arum Quarto xp̄s dicitur ꝑegri nus quantū ad pericula. Solent ꝑegrini pericula pati. quandoqꝫ a ſocijs qui eos ꝓdunt. quando qꝫ a latronibus: qui eos exſpoli ant. Sic xp̄s a ſuo ſocio a. Iuda traditus fuit. Math̓. xxvi Amen amen dico vobis. qꝛ vnus veſtrū me traditurus eſt. A iudeis inter quos erat hoſpitatus. a quibuſ fuit vulneratꝰ ⁊ occiſus. Zach̓. xiij. Hijs plagis plagatus ſum in medio eoꝝ qui me diligebat A militibus a quibꝰ fuerat veſte ſpoliatus. Ioh̓. xix. Milites autē cum crucifixiſſent eum acceperūt veſtimenta ſua ⁊ fecerunt quatu or partes. vnicuiqꝫ partem. Osͣ. diuiſerunt ſibi veſtimenta mea. ⁊ ſuꝑ veſtem meam miſerunt ſor tem. Quinto xp̄s dicitur peregri nus propter inſignia que porta uit. Solent peregrin quedā inſi gnia in ſclauina portare ad oſtē dendum ꝙ ſuam peregrinationē compleuerunt. ⁊ vt homines citi us moueant̉ ad eos benefacien dum. ⁊ vt ſecurius per viam ince dant. Sic xp̄s ad patrem rediēs: cicatrices vulnerum in carne reti nuit. Primo in oſtenſionem pa terne obedientie. Pater em̄ ſibi ꝯmiſit vt genus humanum ſua paſſione redimeret Vt igitur pa tri oſtenderet ꝙ opus ſibi iniun ctum ꝯſummauerāt: cicatrices re tinuit. Ioh̓. iij. Opus ꝯſummaui quod dediſti michi vt facerem. Secundo in ꝓuocatione paterne miſericordie vt.ſ. patri ſe oſtēdēs eum ad miſericordiam ꝓuocaret vt nobis benefaciat. ⁊ miſericor diā ſuam nobiſcum ſociet Ad he bre. ix. Introiuit iheſꝰ in templū .ſ. celum vt appareat nunc vultui dei pro nobis. Ioh̓. ij. Aduocatuꝫ habemus ad patrem iheſū xp̄m et ipſe eſt propiciatio pro pctīs noſtris. ercio in ſignū ſecurita tis nobis acquiſite. ne ſcilicet de cetero hoſtes in via timeamus. gͥicut enim hoſtes timent̓ ⁊ fugi unt: qn̄ vident vexillum alicuius regis: ſic demones timent ⁊ fugi unt qn vident crucis ſignaculū. ſa. xiij. Suꝑ montem caligino ſum a. dyabolū leuate ſignū Sermo ſecundus eiuſdem. Tetit iheſus in medio di ſcipuloꝝ ſuoꝝ. ⁊ dixit e is. pax vobis. Luc̄. xlDo minus em̄ qn̄ erat inter ſuos diſ cipulos tria ſpecialiter habuit ī vſu.ſ. in medio ipſoꝝ ſtare pace eis ſepe offerre. ⁊ ſi aliqn̄ turba bant̓: eos ſtatim reconſiliare. Aſ ta tria in pn̄ti euangelio notant̉ Primo enim medio diſcipuloꝝ ſtetit. Ipſe enim ſꝑ mediū dilex it. Nam in nt̄ītate ſua iacuit ī me dioduoꝝ anīalium. In morte qͦꝫ pependit in medio duoylatronū Poſt mortem.i. poſt ſuā reſurrec tione ſimiliter ſtetit in medio di ſcipuloꝝ ſuoꝝ ſicut dicit̉ h̓. Per hoc nos inſtruit ꝙ in oībus oꝑi bus noſtris dēmus tenere medi um ⁊ fugere extrema. Aliter eniꝫ ipſa oꝑa non eſſent virtuoſa. qꝛ oēs v̓tutes ſūt in medio. ⁊ pona mꝰ exēplū in virtutibꝰ cardīalibꝰ ⁊ theologicis. Prudentiā quideꝫ circūſtant duo extrema. Vnum ꝑ modū exceſſus.ſ. nimia curioſi tas. aliud per modū defectus ſci licet fatuitas. prudētia vero tenet mediū non dedinas ad extremū 47 curioſitatis. nec ad extremū fatu itatis. Iuſticiā circumſtant duo extre ma. vnum per moduꝫ exceſ ſus.ſ. nimia ſeueritas. aliud vero ꝑ modum defectus.ſ. mima leui tas. Iuſticia vero tenet medium nō declinans ad extremum ſeue xitatis. nec ad extremū leuitatis. Tꝑantiā vero circunſtāt duo ex trema. vnum ꝑ modum exceſſuſ .ſ. guloſitas. aliud ꝑ moduꝫ defe ctus.ſ. minia extenuitas. tꝑantia autē tenet mediū. Fortitudinem enim circūſtant duo extrema. v num ꝑ modum exceſſus.ſ. crude litas. aliud ꝑ modum defectus.ſ. puſillaminitas. fortitudo vero te net mediū non declinas ad extre muꝫ crudelitatis. nec ad extremu puſillaītatis. Similiter fide circū ſtant duo extrema Vnum ꝑ mō dum exceſſus.ſ. mima leuitas qn̄ hō nimis facilis eſt ⁊ leuis ad cre dēdum oīa que audit. aliud per mod̓ defectus.ſ. mima tarditas. Fides autē tenet mediū. qꝛ credē da credit. ⁊ nō credenda non cre dit nō declinans ad extremū leui tatis nec ad extremunitarditatis Sil̓r ſpem circūſtant duo vitiav nū ꝑ modū exceſſss.ſ. nimia pre ſūptio. aliud ꝑ modū defectus.ſ. deſperatio. ſpes attenꝫ mediū. qꝛ ſperat ſꝑanda. ⁊ nō ſꝑat nō ſpe randa. qꝛ non declinat ad extrea preſūptionis. nec ad extremū de ſꝑationis. Caritas non hꝫ extre mū aliqd̓. qꝛꝫ nullus poteſt nimiſ diligere. Ideo xp̄s in medio ſta bat vt nos inſtrueret ꝙ ſemꝑ in oꝑibus noſtris mediū teneamꝰ cEv6 Scd̓ xp̄s diſcipulis ſuis pacē ob tulit dicens. Pax vobis. dicit au tem Ioh̓. ꝙ in iſta apparicōe ⁊ in alia qua fecit octaua xp̄us dixit eis ter. pax vobis ad notandum ꝙ homo debet hre paceꝫ in corde. in ore ⁊ in oꝑe pax eſt quies mē tis cū deo ⁊ tranquillitas. de qua dicitur Ioh̓. xvij. In mundo preſ ſurā habebitis. in me aūt pacem Sed notandū eſt ꝙ quidā ſunt 29c 0 qui hn̄t pace ⁊ qui etē cū deo me te ⁊ non corꝑe. ſicut ſerui dei qui iugū xp̄i accipiunt: carne ſuam mortificando: ſed tn̄ in deo quieſ cunt mentem ſuā a malis fantaſ matibꝰ ꝯſeruando. De talibꝰ dici tur Math̓ a. Tollite iugū meū ſu ꝑ vos ⁊ mueīetis requie aīabus veſtris. Alij ſunt qui hn̄t pace ⁊ qui etem corꝑe: ſed nō mentꝭ. ſic̄ pctōres. de quibus d̓r Ihe. xlviij Requieiūt in fecibꝰ ſuis. Luce. x. Aīa mea habes multa bona: qui eſce. comede ⁊ epulare. Sed non pn̄t quieſcere in mēte. qꝛ ſicut di citur Yſay. lxij. Cor impij qͣſi ma re ferueus qd̓ quieſcere non pōt. Iſtā talem requiem deridēt demo nes Trena. Viderunt eā hoſtes. ⁊ deriſerunt ſabbata eius. Alij ſūt qui hn̄t pacem mente ⁊ corꝑe. ſi cut beati. Vſa. xxxiij. Sedebit po pulus meꝰ in plenitudine pacis. in tabernaculis fiducie. in requie opulenta. Alij vero ſunt qui non hn̄t pacem nec quietem corpori nec mente de quibus d̓r Pſaye xvi. Seruietis dijſ alienis qui nō dabunt vobis requiē die ac noc te. Secūdo dēmus habere pacem in ore vt ſemꝑ verba pacifica ha beamus. Prouer. xv. Qui autem pacis in eunt ꝯſilia: ſequitur eo gaudium. Ex hoc enim cognoſci tur hō vtꝝ ſit ciuis celeſtis: qn̄ſ. loquitur verba celi Deus eī tres prouincias ferit. in qualibet ipā rum ꝓprium linguagiuꝫ poſuit.ſ. iiur ꝓuinciam celeſtē. terreſtrem ⁊ in fernalem. Linguagiū ꝓiuncie ce leſtis eſt verba pacis ⁊ edificacō inpiuſli nis habere. deū benedicere. ⁊ lau dare. Ps. Beati qui hitant in do mō tua dn̄e: in ſecula ſeculorum ituuſſi laudabunt te. Linguagiū ꝓuin IIpj cie terreſtris eſt de terreſtribꝰ tra ctare. Ioh̓. iiij. Qui de terra eſt de terrā loqͥtur. Linguagiū ꝓuincie infernalis eſt deū blaſphemare ⁊ maledicere Vnde dicitur de dam natis Vſaye. viij. Cum efurierit iraſcetur ⁊ maledicet regi ſuo. et deo ſuo. Cognoſcitur enim quis de qua ſit prouincia ad loquelā ſuam. Vnde dictuꝫ fuit petro apo ſtolo Math̓. viceſimoqͣnto. Gali leus es. nam ⁊ loquela tua mani feſtum te facit. Qui igitur loqui tur verbā pacis. edificationis ac laudationis dei. ſignum eſt ꝙ ſci licet ſpectat ad proiunciā celi Vn de dicebat dominꝰ Iohānis. xiij. Quia loquelam meaꝫ nonͣ cogno ſcitis Qui loquitur verba terrena a mundana ſignuꝫ eſt ꝙ ſpectat ad ꝓuinciam mundi. Ioh̓. iiij. I pſi de mundo ſunt ⁊ ideo de mūdo loquuntur ⁊ mundꝰ eos audit. Qui loquitur verba maledictiōis detractionis ⁊ mendacij. ſignuꝫ eſt ꝙ ꝑtinet ad ꝓuinciam infer in. quia iſtud eſt ꝓprium lingua gium dyaboli. Ioh̓. viij. Qui loqͣ tur mendacium exꝓprijs loquit̉. qꝛ mendax eſt ⁊ pater eius. Ter cio dēmus habere pacem in operi bus noſtris.ſ. vt cum oībus hoī bus pacem habeamus ⁊ ꝑ acifice viuamus. Roma. xij. Si fieri pōt quod ex vobis eſt cū omnibꝰ ho minibꝰ pacem habentes Iſta em̄ paxvalet ad tria bona Primo ei valet. qꝛ ex hac multiplicant̓ bo natꝑalia. Iheronimus. Concor dia. pax ⁊ veritas honores ⁊ res auget. diſcordia vero maxime di labuntur Secundo acquirunt̉ bo na ſpiritualia. Et iſtud oſtendit Criẜ. ſuper Ioh̓. dicens. ꝙ ſi decē hoīes vnanimes habitauerint ſi to fun. C mul: vnus eſt in decem ⁊ decem in vno. Vnuſquiſqꝫ enim eoꝝ dece habet animas. viginti manus ⁊ viginti oculos ⁊ viginti pedes hꝫ dicuntur enim habere decem ani mas. qꝛ cōmunicant ſibi ſua deſi deria ⁊ ſuas oroes dicuntur habe re. xx. oculos. qꝛ ꝯmunicant ſibi ſua conſilia ⁊ ſuas prouiſiones. dicūtur etiam habere viginti ma 15 nus ⁊ pedes. quia ꝯmunicāt ſibi ſua onera ⁊ ſuas ſupportationes. Tercio ex pace acquirūtur bona celeſtia. deus in ſuo teſtamento pacem nobis dimiſit. Ioh̓is. xiij. Pacem relinquo vobis. paceꝫ me am do vobis Qui igitur teſtamen tum paris non ſeruāt: hereditatē celeſtem non poſſidebit. Soli em̄ pacifici ſūt filij dei. Math̓. xv. Be ati pacifici quoniam filij dei voca buntur. Soli autem filij ſunt he̓ des dei. Roma. viij. Si autem filij: ⁊ heredes. Tercio diſcipulos con gregatos ⁊ conturbatos confor tauit. Ipſi enim remanſerant pꝰ ſuam paſſionem in multo mero re. in multo timore. in multo erro re. ſed xpriſtus reſurgens ⁊ ipſis apparens ineſtos letificauit. Vn de dicitur. Adhuc illis non credē tibus ⁊ mirantibus pre gaudijſ Timidos cōfortauit dicens. Ego ſum nolite timere. Erroneos reuo cauit. Quidam enim inter eos e rant qui credebant ipſum fuiſſe ſpiritum. Sed illis dixit. palpate ⁊ videte. quia ſpiritus carnem et oſſa non habet ſicut me videtis habere. Alij credebant ipſum aſ ſumpſiſſe corpus ſuuꝫ humanū non veraciter ſed fantaſtice ſuſci tatum. Et iſtis dixit. Habetis hic quod manducetur. Corpus eniꝫ fantaſtice fuſcitatūſ comedere nō poteſt. Alij credebant ipſum aſ ſumpſiſſe corpus alienum: ſed non corpus proprium. quod in ſigno crucis erat fixum ⁊ iſtis di xit. Videte manus meas ⁊ pedes meos. quia egoipſe ſum. In hoc enim ꝙ xp̄s cicatrices vulneꝝ oſ tendere voluit: dat nobis exēplū ꝙ vulnera cordiū noſtroꝝ nō de bemus a bſcondere: ſed ea ſanan da manifeſtare. Sed notandum eſt ꝙ vulnera aliqn̄ ſunt recētia. vulnera aliqn̄ inueterata. ⁊ aliqn̄ put̓da effecta. Recentia autē curant̓ vn̄ ctione ſiue leui emplaſtri appoſi tione. inuēterata ſanant̓ aduſti one. putrida inciſione. Tunc igi tur vulnierā peccatoꝝ nrōrum ſūt recentiā qn̄ adhuc ſunt in volūta te ſiue in recenti oꝑe. Tunc ſana tur vel ſanari pn̄t vngēto vel em̄ plaſtro a pm̄īe leuis remedio. Ecc̄ x. Languor ꝓlixior grauat medi cum ⁊ breuē languorem precidit medicus. Eiuſdem. xxviij. Vngē tarius faciet pignēta ſanitatis. Tunc gͦ ſunt inueterata qn̄ ſunt in longā ꝯſuetudinem inducta. In quoꝝ ꝑſona dicit psͣ. Inuēte raui inter omnes immicos meoꝫ Et ſanant̉ aduſtione ⁊ aduſtiua ⁊ pungitiua carnis maceracōne Iſtam aduſti onē petebat ꝓph̓a dicens Vre renes meos ⁊ cor me um. Tunc vero ſunt putrida: qn̄ hō tam diu ſtat in peccatis ꝙ fetꝫ corā deo ⁊ hoībus. Iohe i. Cōpu truerunt iumenta in ſtercore ſuo In ꝑſonā taliū dicit ꝓpheta. Pu truerūt ⁊ corrupte ſunt cicatrices mee ⁊cͣ. Talia vulnera ſanantur inciſioſie ⁊ inciſiua a do immniſſa tribulacōe. Tunc em̄ carnes put̓ de auferunt̉. ⁊ ipſi tribulationibꝰ ꝓuocati ad deū celeriter reuertun tur. Osͣ. Multiplicate ſunt infir mitates eoꝝ. poſtea accelerauer̄t ¶ Sermo tercius eiuſdem FTetit iheſus in medio di ſcipuloꝝ ſuorum ⁊ dixit eis. ꝑ ax vobis. Luce vlti. Iſtā eadem apparitio plemius po nitur. Ioh̓. xxviij vbi dicitur. Cū ſero eſſet die illa vna ſabbatoꝝ venit iheſus ianuis clauſis ⁊ ſte tit in medio diſcipuloꝝ fuoꝝ ⁊ di xit eis. Pax vobis. ¶ Circa hanc appariconem ſciendum eſt ꝙ pꝰ xp̄i paſſioneꝫ diſcipuli non crede bant nec ſperabāt ipſum amphi us reſurrectuꝝ. Vnde in hac die xpriſtus ꝑ omnes quinqꝫ ſenſu corporis ſuam reſurrectionem on̄ dit eis. Primo per viſum cum dix it. Videte manus meas ⁊ pedes meos. quia egoipſe ſum/ ⁊ Ioh̓. addit̉: ꝙ etiam oſtendit eis ma nus ⁊ latus. Non ſine cauſa do minus voluit recipere vulnera in hijs locis que in hac apparicōne eis oſtendit: ſcilicet iuxta cor. in manibus ⁊ in pedibus. Si enim ⁊ xv. aliquis in amando deum videat 29 5. latus eius iuxta cor perforatum: inflammabitur ad ipſius amo rem. Vnde ſponſus alloquitur ſponſam. Pone me ſic̄ ſignaculū ſuꝑ cor tuumqꝫ fortis eſt vt mors dilectio tua Si eſt tepidus in ope rando: videat eius manus ꝑfora tas. ⁊ incitabitur ad laborem. V ſa. xlix. Ecce in manibus meis de ſcripſi te. Multū enim xp̄s mani bus ſuis laborauit qn̄ eas in cru celeuauit ⁊ extendit. Prou̓a. Ex tendi manꝰ meas ⁊ nō erat qui adiuuaret vel aſpiceret Si quis e infirmus in aduerſa ſuſtinendo videat eius pedes. ⁊ armabit̉ ad ſupportatione̓. Eius enim pedes ꝑ forati erant ⁊ ſangͣne tincti. Os Intinguant̉ pedes eꝰ in ſanguine Pedes enim ſui totū corpuſ ſuſtē tauerūt./ ⁊ inde dolorem maximū ſenſerunt. Suſtineamus gͦ ⁊ no exemplo xp̄i aduerſa. Ad heb̓. xij. Recogitate eum qui talē ad uerſus ſemetipſū ſuſtinuit a pec catoribꝰ ꝯtradictionē vt non fati gemini animis veſtris deficiētes. Scd̓ manifeſtauit ſuā reſurrecti xieſet onem ꝑ auditum cū dixit. pax vo Victe manuꝫ bis. Audientes aūt diſcipuli vo cem xp̄i: eum in loquela cogno xx.j uerunt. ⁊ maxime qꝛ habebat ta ijtit: ꝙ etumu lem modū ſalutandi.ſ. pax vobis ratlauis. ſui Per qd̓ datur nobis exemplum i vt ſemꝑ verba pacifica hēamus Sed de multis dicitur Ecclea. Lin guatercia multos ꝯmouit ⁊ diſ pergit illos de gentibꝰ. Contīgit autē aliqn̄ monſtrū. q vnus ho motres habeat linguas. Vna lī gua eſt adulacōnis q̄ blanditur in facie. Alia eſt lingua detractō 5 nis que mordet in abſentia. Ter cia eſt lingua diſſenſiōis que ſe minat diſcordiā ⁊ iurgia. Om̄es iſte lingue eſſent abſcidēde. Pri ma que decipit. Vſa. iij. Popule meus qui te beatū dicunt: ipſi te decipiunt. Secunda infamat: ido non debet aliquis eſſe aſſiduꝰ ne qꝫ morari cū talibꝰ. Vnde de eo q̄ cum talibꝰ conuerſat̉ dicit̉ ⁊cc̄. ij Ne forte aſſiduitate tua infama tus improperium patiaris ⁊ ma luiſſes non naſci. Tercia. qꝛ con turbat Eccle. viij. Calumnia ꝯtur bat ſapientem. Immo talis lin gua a deo maxime oditur. Prou̓. vij. Sex ſunt que odit deus ⁊ ſep timū deteſtat̉ anima illiuſ. Iſtud autem ſeptimuꝫ eſt illud. qui ſeī nat inter fratres diſcordiā. ¶ Ter cio manifeſtauit reſurrectionē ſu am per olfactum per hoc qd̓ dicit Ioh̓. Inſufflauit ⁊ dixit. accipite ſpm̄ ſanctum. Sus enim flatus e rat valde odoriferus. qꝛ ab illo pe ctore procedebat qd̓ apoteca oīm cariſmatum erat. In xpriſto em̄ fuit imirra. caro mortificata. fuit thus ideſt anima deuotiſſima. fu it balſamuma. diuinitas preroſa Ille ergo flatus odorem mirre hē bat: inquantum ſcilicet procede bat de carne mortificata. Habe bat odorem thuris: inquantum ſcilicet procedebat de aīma deuo tiſſima. Habebat quoqꝫ odorem balſami: inquantum ſcilicet pro cedebat de diuinitate precioſa. Quarto manifeſtauit ſuā reſurre ctionem ꝑ guſtum. qꝛ obtulerūt ei ꝑtem piſcis aſſi ⁊ fauū mellis. j In fauo eſt cera ⁊ mel. per piſcem aſſum intelligitur eius caro ī cru ce aſſata. ꝑ mel eius diuinitas dl̓ ciſſima ꝑ cerā eius anima luioſa veritate plena Illi gͦ comedunt piſcem aſſum qui delectant̉ circa eius paſſionē. Illi comedūt mel qui delectant̓ circa diuinitatem il ti cōmedunt mel cū cera qui dele ctant̉ in diuinitate beata ⁊ in aīa gratificata ⁊ veritate plena. Qnͥ to manifeſtauit reſurrectione ſu am per factū cum dixit. Palpate ⁊ videte. qꝛ ſpiritus carnem ⁊ oſ ſa non habet ſicut me videtis ha bere. Et dicit Iohannes ꝙ prebū it ſe palpando vulnera ſua cū dix it Thome. Infer digitum tuum huc ⁊ vide manus meas ⁊cͣ Tri ſtus enim ſeruat cicatrices ſuoꝝ vulnerum. ⁊ ratione ſui ⁊ ratiōe noſtri Ratione fui vt ſemꝑ ſecuꝫ deferat inſignia ſue victorie glori y Ios. Qri er oſe. Vnde dicit beda ſuꝑ Lucam y. Miles in prelio fortiter agens. ⁊ h.. av victoriam obtinens: multis vul neribꝰ confoſſus eſt. dicit enim medicus. Vis ſanus fieri ſine oī cicatrice vel cicatricibꝰ. ſine om ni deformitatē. Puto ꝙ in ſignuꝫ ſue victorie cicatrices ſeruaret. Il le em̄ cicatrices ſunt in xpriſto n̄ in deformitatē: ſed in magnā pul chritudinē. Vnde dicit Criſoſto. ꝙͣ cicatrices in xpriſto ſuper radi os ſolares ſunt lucidiores. Sicut autem honor eſt militi de prelio r̓ uertenti deferre ſcutum fractū: ſic honor eſt xpriſto deferre ſue victo xie triumphum gloīoſum. Vnde dicit gloſa ſuper Lucam Non ex impotentiā curandi/ cicatrices ſer uat: ſed vt perpetue ſue victorie circumferat triumphum. Secun do ſeruat cicatrices vulnerum ſu orum. ratione noſtri: vt ſcilicet ea pro nobis patri repreſentet ⁊ ipſum patri reconſiliet Cicatricū enim repreſentatio: eſt quedam pro nobis apud patrem interceſ ſio ſicut miles tacēs impetrat ab imperatore: quando ſcilicet vul nera que pro ipſo recepit ſibi de monſtrat. Vnde legitur in hiſto ria ſcolaſtica ꝙ atipater ydumē us magni herodis filiꝰ. alias in quodam prelio in ſeruitio imꝑa toris vulnerā multa ſuſcepit qui tandem ab emulis accuſatus. et ab imperatore citatus: reiectis ve ſtibus dixit. Ego o ceſar nolo me excuſare apud te. Iſta em̄ vulne ra quē ſuſcepi ꝓ te: in expugna dis hoſtibꝰ. loquant̓ ꝓ me ſi ego diligo te. Tunc imperator placa tus in gratiam ſuam ipſū recepit Sic etiam dominus noſter ih̓us vulnera patri oſtendit vt in ſinu et quantum nos dilexit ⁊ ꝙͣ care nos emit. vt ſic ad miſericordiā patrem inducat Vnde beatus au guſtinus doctor aſſumens illum verſuꝫ pſalmiſte Reſpice in faciē rpriſti tui. Si non vis pater reſpi cere in nos: reſpice in filium tuuꝫ qui tam care emit nos. Bernard̓ Secuꝝacceſſum habemus ad pa trem. O homo. vbi mater ante fi lium. ⁊ vbi filiꝰ ante patrem. ma ter oſtendit filio pectus ⁊ vbera. ⁊ filius oſtendit patri latꝰ ⁊ vul nera. Nulla ergo potei̓t eſſe repl̓ ſa: vbi tot ꝯcurrunt cicatricis in ſignia. Ex hijs ergo patꝫ ꝙ xp̄s ꝑ omnes ſenſus corꝑis manifeſ tauit ſuam reſurrectionē Ipſe er go filius dei qui reſurges ex mor tuis iam non morit̉. mors illi vl̓ tra non dominabit̉. faciat nos reſurgere a peccato ⁊ faciat vt nō bis vltra non dn̄etur peccatum. vt ſic a pctō reſuſcitati. pctō mor tui a pctō ſimꝰ liberati. Et de iſta prima reſurrectione a culpa ꝑue nire valeamus ad ſecundā reſur rectionem. Ad quam precibus tnxm ab emulea ⁊ meritis glorioſe matris ſue ⁊ ab impe atoꝝ taan beati dominici patris noſtri ipſe ſabusd̓ xit ēquut filius dei nos ꝑducat: qui cū pa cſaꝝ tre ⁊ ſpiritu ſancto ꝑ omnia ſecit la regnat ¶ In octaua paſche. Sermo primus Vm ſero eſſet die illa vna ſabbatoꝝ ⁊ fores eſſent clauſe. Ioh̓. xx j. Ideq poſt paſſioneꝫ xp̄i diſcipuli ꝑmanſerunt in ml̓ to merore. Iuxta illud Ioh̓. xvi Plorabitis ⁊ flebitis vos. Vnde cantatur Triſtes erant apoſtoli de nece ſuidm̄. In multo timore. ideo tenebāt fores clauſas ꝓpter Fiuor metum iudeoꝝ. In multo errore xp̄i reſurrectione amplius nō S795 ſperabant. Vnde dixit vnus Lu ce vltimo. Nos autē ſperabamuſ qꝛ ipſe redēpturus eſſet iſrahel iſꝫ xp̄s reſurgens ⁊ eis appae̓ns me ſtos letificauit. Ioh̓. xvj Iterum z l vºg Hj autē videbo vos ⁊ gaudebit corve ſtrum, Timidos ꝯfortauit. Lu. vl ti. Ego ſum nolite timere. Errone os illuminauit vt ibi. Tunc ape ruit illis ſenſum vt intelligerent In ewº t ponūt̉ ſcripturas Et ſcd̓m hoc in iſto eu angelio tria ponunt̓. Primo qͣli pvoo te rmeſtos letificauit cum dicit̉. Venit iheſus ⁊ ſtetit in medio di ſcipuloꝝ. ſequitur. Gauiſi ſūt di ſcipuli viſo dn̄o. Ideo in ipſo die xꝰ v vicibꝰ appit mdie v̓nos reſurrectōnis quinquies apparu it eis.ſ. qꝛ maxime tribulati erat. ⁊ qꝛ ꝯſolatione precipue indige bant. Nā primo marie magdale ne apꝑuit: que ſe fletibꝰ macera bat. Ioh̓. xx Scd̓ ipſi ⁊ alteri marie q̄ anxie multū erant. vt hē tur. Math̓. vl. Tercio petro q̄ ꝓp ter negationē in tribulacōe erat Lu. vl. Vbi aūt ſibi apparuit nō legit̉: niſi forte tunc qn̄ ad monu mentū cucurrit In hiſtoriā autē ſcolaſ. d̓r ꝙ petrus qn̄ xp̄m nega uit in quandā foueā qui gallica tus dicitur fugit ⁊ ibidem ꝑ tres dies latitauit ⁊ in lacrimis fuit/ ⁊ ibi forte ſibi apparuit. Quarto duobus diſcipulis euntibus in emaus qui multū triſtes erant. vt dicitur ibide. Quinto diſcipuvi. lis ꝯgregatis. ⁊ in multo timore poſitis vt habetur hic Due auteꝫ prime ⁊ due vltime apparitiones fuerunt manifeſte. media aūt in ter has.ſ. qua apparuit petro fuit occulta. Hoc repreſētat ſacerdos in miſſa quando ſe quinquies po pulo manifeſtat. Ita tn̄ ꝙ due p̄ me ⁊ due vltime manifeſtacōnes fiāt voce aꝑta. media autem fiat voce ſubmiſſa Nichilominus tn̄ ⁊ hodie Thome apparuit: qui in errore ea̓t. in quo magna pietaſ xp̄i demonſtratur ⁊ ꝓpter vnum ſolum hoīem ſaluandū venit ⁊ ſi bi apparuit. Criẜ. Conſidera dn̄a toris clementiā qualiter ꝓ vna a mina oſtendit ſeipſū vulnera ha bentē ⁊ accedit vt ſaluet vnum. Ex hijs patet ꝙ xp̄s licet depoſu erit paſſionē: non tamen ꝯpaſſi onem LLegitur tn̄ ꝙ honores. qua tuor mala inducunt ⁊ inducere ꝯ hōres x. nala ſueuerūt Primo obliuionem vt Mdutut legitur Gen̄. xliiij. ꝙ pͥincerna re gis ſuccedentibꝰ ꝓſperis oblitus eſt interpretis ſui. Scd̓ eleuatio nem. Grego. Si ad regiminis cul men quis erumpit: in eleuatio nem ꝓtinus eleuat̉. Vnde Saul qui ſe indignū conſiderans fuge rat moxvt regni gubernacula ſu ſcepit intumuit. Tercio moꝝ mu tationē. Vnde dicitur vulgariter Honores mutant mores. Qui em̄ prius habebat mores māſuetos: incipit habere pompaticos Quar to incompaſſionēde hijs duobꝰ dicitur Amos. vi. Optimates et capita populoꝝ ingredientes po patice domum dnī/ ⁊ nichil pati ebantur ſuꝑ ꝯtritionem domꝰ io ſeph. Xp̄s autem nec exaltatus nec ſuper pauꝑen fuit oblitus. ſed eos benigne viſitauit nec ſuꝑ eos elatus eſt: ſed eos fratres ap pellauit. Ioh̓is. xx. Vade ad fra tres meos Nec in moribꝰ immū tatus: ſed humiliter cū eis come dit ⁊ bibit Nec durus: ſed ꝯpaſ ſibilis factus eſt. Nā diſcipulos in merore. timore ⁊ erroe̓ poſitos. viſitauit ⁊ dulciter ꝯſolatus eoꝫ fuit Secundo ponit̉ qualiter timi dos confortauit. Qd̓ quidem ml̓ti pliciter fecit. Primo exhibendo verba ꝯſolacōnis cum dixit. pax vobis. Eccle. xviij. Nonne ardore refrigerabit ros? Sic ⁊ verbū me lius ꝙͣ datum EEt ponitur hic tri bus vicibus pax. ad innuendūꝫ ꝙ t̓plex pax a xpriſto nobis da tur.ſ. tempoi̓s. pectoris ⁊ eternita tis. In huiꝰ ſignatione in miſſa pontificali pax ter nominat̉. Pri ma enim vice eam nominauit ver tendo ſe ad populum qꝛ pax tem poris aliquando datur mniſtei̓o ſanctorum virorum. Secunda vi ce ſe nō vertendo. quia pax pecto ris non acquiritur tumultibꝰ po pulotum ſe immiſcendo: ſed ſibi ſoli vacando. ¶Tercia vice a toto clero cantatur. qꝛ pax eternitatis ab omnibus deſideratur. Secūdo eos confortauit on̄dendo grande exemplum cum dicit. Oſtendit e is manus ⁊ pedes ⁊ latus. Lu. vl timo. Oſtendit eis manꝰ ⁊ pedes. Multum enim miles animari de bet: quando regem fortiter dimi canteꝫ videt. Sic diſcipuli multū animari debebant videntes xpri ſtum tam fortiter dimicaſſe ⁊ vi ciſſe. Si quis ergo eſt frigidus: in amando videat latus xpriſti ꝑ foratum. ⁊ inflammabitur ad a morem. Canticoꝝ octauo. Pone me vt ſignaculum ſuper cor tuuꝫ. Si eſt tepidus in operando: vide at manus eius ꝑforatas ⁊ incita bitur ad operandum. Vſaye. xl. ix. Ecce in manibus meis deſcripſi te SSi eſt infirmus in ſuſtinendo aduerſa: videat eius pedes perfo ratos ⁊ animabitur ad ſupporta tionem. Pſalmiſta Intinguatur pes tuus in ſanguine Tercio eos confortauit promittendo eis grā de auxilium cuꝫ dixit. Sicut miſit me pater ⁊ ego mitto vos. id eſt ſicut pater ad patiendum me in ſit. ⁊ tamen ſemper mecum fuit. Iohannis. viij Qui me miſit me cum eſt/ ⁊ ego ad patiendū vos mitto ⁊ tamen vobiſcū ſemper ſū Math̓. vltimo. Ecce vobiſcum ſū omnibus diebus ⁊cͣ. Pſalmiſta Cum ipſo ſum in tribulatione/ ei Fs piam eum ⁊ glorificabo eum de ¶ͣ us enim tribulaciones noſtras ſupportat. Et ideo dicit. Cum ipſo ſum in tribulatione Ab ipſis em̄ nos liberat. ⁊ ideo dicit. Sripiam eum. ⁊ pro ipſis remunerat cum dicit. ⁊ glorificabo cum. Quar to confortauit eos in dando ipſis grande ſolacium cum dixit. Acci pite ſpiritum ſanctum vos dulcit̉ conſolantem. Ideo dicitur para clitus id eſt conſolator. Pſalmiſ ta. Scd̓m multitudinem meorum doloꝝ in corde meo conſolatiōes tue letificauerunt animā meam. Immo multo magis conſolatio nes diuine ſuperant tribulatiōes ſicut linea punctum. hora momē tum. dies horaꝫ. annus diem de duobus primis dicitur Vſaye. quinquageſimoquarto. Ad pu ctum in modico dereliqui te. ⁊ in miſerationibus magnis congre gabo te. In momento indignati om̄s abſcondi faciem meam pa rumper a te ⁊ in miſcricordia ſem piterna miſertus ſum tui. Tercium vero patet ꝑ hoc quod dicit beatus Auguſtinus. Qua draginta horis iacuit mortuus: quod fuit triſticie. ⁊ quadragin ta diebus poſt reſurrectionem cū diſcipulis ſuis manſit quod fuit leticie. De quarto vero dicitur/ ſay. lxi. Predicate annum placa bilem domino. ⁊ diem vltionis deo noſtro. Ecce pro die vltionis: reddet annum placabilem. Quinto eos confortauit: dando eis grande domiinū cum dicitur. Quoꝝ remiſeritis pctā. Sicut em̄ aliquis rex mittens alique prin cipem dat ei poteſtatē ⁊ in carcerē mittendi ⁊ liberandi. ſic eſt hic. cum dicit. Quoꝝ remiſeritis pctā ⁊cͣ. Greḡ. Non ſolū de ſemetipſis ſecuri ſunt: ſed ⁊ principatum ſu p̄m iudicij ſortiunt̉. vt videlicet quibuſdam pctā retineant. qui buſdā relaxent. Hoꝝ locum ep̄i tenent. Grandis honor: ſed gran de pondꝰ honoris. duꝝ quippe eſt vt qui neſcit tenere modea̓minā vite ſue iudex fiat vite aliene Cri ſoſ. Sacerdos ⁊ ſi ꝓpriam bene di ſpenſauerit vitam: alioꝝ vero nō cum diligentia curaꝫ h abuerit: cum ꝑnicioſis in gehenna vadit Sexto eos ꝯfortauit ꝓmittendo grande premmium cū dicit Beati q̄ non viderunt ⁊ crediderūt. Et ītel ligit̉ de fide formata que habet ſe .1 cum caritatē ⁊ oꝑa. Eſt enim ne ceſſaria fides vt oꝑa ſint deo acce pta Caritas cū fide: ne fides ſit va cua a. Choꝝ. xiij. Si habuero fidē caritatem autē non habea nihil ſum. Oꝑa cuꝫ fide: ne fides ſit mor tua. Iacō. ij. Fides ſine operibus mortua eſt. ¶ Tercio ponit̉ quali Tercia ys. ter deus diſcipulos erroneos in fi hac̄ yticlaꝫ lacio de ꝯfortauit. Qd̓ quidem fecit per vode ⁊ yvcōe 6 omnes quinqꝫ ſenſus corꝑis Pri X. mo ꝑ auditum cū dixit. pax vob̓. per hoc nobis dans exemplū vt ſemꝑ habeamus verba pacis nō diuiſionis. Sed de multis dicitur Eccle. xxij. Lingua tercia multos ꝯmouit ⁊ diſꝑſit illos de gente in gentē. Contingit enim aliqn̄ ma gnum monſtrū ꝙ homo hꝫ tres linguas. Vna eſt adulationis q̄ blandit̉ in facie. Secunda detrac tionis q̄ mordet in abſentia. Ter cia diſſenſionis que ſemnat iur gia. Omnes iſte tres lingue mei̓ to eſſent abſcindende. Prima. quia decipit. Vſaye. iij. Popule meus qui te beatum dicūt: ipſi te decipiunt. Secunda. quia infa mat. Vnde ſapiens ammonet: ne cum talibus aſſidui ſimus. Et cleſiaſtici decimotercio. Ne for te aſſiduitate infamatus: impro perium patiaris. ⁊ maluiſſes nō naſci. Tercia. quia conturbat. Ecrleſiaſtici. xi. Calumnia contur bat ſapientem Secundo ꝑ viſum cuꝫ dicit. Oſtendit eis manus et pedes. Quidam ex eis credebant ipſum eſſe ſpiritum. Ideo dixit. Palpate ⁊ videtē. Alij vero crede bant ipſum aſſumpſiſſe corpus alienum ⁊ non ſuum in cruce paſ ſum. ⁊ ideo dixit. Videte manus meas ⁊ pedes meos. Alij vero cre debant ipſum aſſumpſiſſe corpꝰ non verum ſed fantaſticum. aiō dixit illis. Habetis hic aliquid quod manducetur? Tercio ꝑ olfactum: per hoc ſcilicet ꝙ in eor ſufflauit. flatus etenim ille odori ferus valde erat qui ab illo pecto re procedebat qd̓ apoteca ominiuꝫ cariſmatum erat Nam erat qua ſi odor mirre inquantum procede bat a carne mortificata. quaſi o dor thuris inquantum ab aīma deuota ſquaſi odor balſami inqn tum a diuinitate precioſa. Quar to per guſtum. in quantum man ducauit piſcem aſſum. ⁊ fauum mellis. In fauo eſt cera luīnoſa ⁊ mel. In xpſto vero ſunt tres na ture. ſcilicet caro. anima ⁊ deita s Illi gͦ comedunt piſcem aſſum quidelectantur circa eius carneꝫ crucifixam. Illi cōmedunt fauuꝫ mellis qui delectantur circa eius anima lucidam ⁊ deitatem dulciſ ſimam Quinto per factum cuꝫ di cit. Infer digitum tuum hūc. In hoc dat nobis exemplum vt vul nera pctōrum noſtroꝝ ꝟmittaˢ tangia reprehendi. SSed ſūt que dam animalia que non ꝑmittūt ſe tangi/ qꝛ ſunt ſuperba ſicut leo quedam hiſpida ſicut hircus. ⁊ ⁊ quedā ſilueſtria ſicut lupus. Su pbi enim non ꝑmittunt ſe repre hendi ꝓpter ſuam arrogantiā Ta les eī videntur pati illud apoſte ma quoddi citur nolimetangere Exo. xix. Omnis qui tetigerit mō tem morte moriet̉ Auari qui ſunt hiſpidia. ſpinis diuitiaꝝ repleti nō ſuſtinent reprehendi. ij. ℟. iij. Si quis ſpinas tangere voluerit armabit̉ ferro ⁊ ligno lanceato. Oportet enim ꝙ ſit munitus ar mis ad protegendum: ſcilicet lo rica ferrea vimpenetrabili paciē 15 tia ad feriendum Luxurioſi non ſuſtinēt ſe reprehendi qꝛ ſunt ſil ueſtres ⁊ nichil quod ſit dei ⁊ ſa lutis ꝑcipere poſſunt ⁊ ad Choꝝ. j. Amnialis hō nō ꝑcipit ea que ſunt ſpūs dei. ¶ Sermo ſecundus eiuſdem Enit Iheſꝰ ⁊ ſtetit in me dio Magna dignatio ē: quando dominus ad ſer uos ſu obwenire dignatur. Maior autem quando cū eis morat̉. Io. x. Ad eum veniemuſ ⁊ manſionē apud eum faciemꝰ. Maxima qn̄ cum illis ꝯuiuatur. Apoc̄. iiij. Ce nabo cū illo ⁊ ipſe mecū Si quis igitur vult recipere regem venien tem manentem ⁊ reficientem: ſe ipſū ad hoc diſponat. Non enim ad omnes venit nec cum omnibꝰ manſionem facit: nec omnes re ficit: ſed tantum quinqꝫ genera ꝑſonarum: que in preſēti euāgē lio n̄ oīantur. Primo enim ad ꝑ ſeue rantes. qd̓ notatur cum dr̄. cum ſero eſſet. Sicut enim ꝑ ma ne principium oꝑis: ⁊ ꝑ meridiē mediū oꝑis: ſic ꝑ ſero finis oꝑis intelligit̉. Hora enim ſerotina ē hora terminati laboris ⁊ recipien de mercedis vt habetur Math̓. xx Vnde dicitur prou̓. iiij. Iuſtoꝝ ſe mita quaſi lux ſplendens proce dit ⁊ creſcit vſqꝫ ad perfectū diē. (lux ſplendēs ē opꝰ iuſtiꝓut eſt ī inchoatione. lux procedens ꝓut eſt in perſecutionē. Perfecta di es vt eſt in ꝯſummatione In lege enim preceptum erat vt domino tota hoſtia offerretur.ſ. caput cor pus ⁊ cauda. Per caput intelli gere poſſumꝰ iuuentutem. ꝑ cor pus virilem etatem. ⁊ ꝑ corpꝰ ſe nectutē. Sed ſunt aliqui qͥ dant dyabolo ſuā iuuentutē. Illi aufe runt de hoſtia dei caput Alij ſunt qui dant dyabolo ſua virileꝫ eta tem ⁊ volūt dare dyabolo ſolum mō ſuam ſenectutē. Iſti auferunt caput ⁊ corpus ⁊ offerūt caudā ſolam. Nos aūt deo totū offeraꝰ ⁊ nr̄am iuuentutem bene incipi endo. ⁊ nr̄am virilem etatem ꝑſe uerando. ⁊ nr̄am ſenectutē felici ter ꝯſummando. de vngento aa ron dicit ꝓpheta. Sicut vngentuꝫ in capite qd̓ deſcendit in barbaꝫ barbā aaron. Per caput iuuen tus. ꝑ barbā etas virilis. per ora veſtimenti ſenectꝰ intelligitur. qꝛ vnctionem ſpūs ſancti hō debet̉ habere in iuuētute. in virili etate. ⁊ conſeruare in ſenectute. Secūdo venit ad quieſcentes qd̓ notatur in hoc ꝙͣdicitur. Vna ſabbatoꝝ Sabbatū enim quies interpreta tur. Hinc eſt ꝙ apoſtoli receperūt ſpm̄ ſanctū ſedendo ⁊ a curis nox ijs quieſcendo. Et filij iſrahel non receperūt manna niſi poſtꝙͣ tran ſierūt mare. qꝛ nullus p̄t recipere mentis dulcedine niſi hēat men tis quietē. Sunt tn̄ aliqui qui qͣ eſcunt mente: ſed nō corꝑe. ſicut ſunt ſerui dei qui carneꝫ ſuam cru cifixerunt mente tn̄ cū deo quieſ cunt. Math̓. xi. Inuenietis requi em̄ aīabus veſtris. Iſtud eſt ſab batu de quo dicit̉ Leuiti. xij. Sab batum reqͥetionis eſt ⁊ affligetiſ aīas veſtras religione perpetua. Alij ſunt qui quieſcunt corꝑe et non mente ſicut pctōres. Ihere. xl viij. Requieuit in fecibꝰ fuis. Lu. x. Amnia mea. qꝛ habes multa bo na quieſce. ⁊ comede. Iſtud tale ſabbatu a demonibꝰ deridet̉ Tre. ij. Viderunt ea hoſtes ⁊ deriſerūt ſabbata ſua. Non enim pn̄t ha bere verā quietem. Iuxta illud l̓ ſa. lvij. Cor impij quaſi mare fer uens qd̓ quieſcere nō poteſt Alij ſunt qui quieſcūt mente ⁊ corꝑe. ſic̄ beati. Vſa. xi. Sedebit populꝰ meus in pulch̓tudine pacis. in tabernaculis fiducie. in reqͥe opu lenta. Iſtud eſt ſabbatuꝫ de qͦ dr̄ Vſa. vlti. Erit ſabbatū ex ſabba to quia de quiete mentis perueni tur ad quiētem eternitatis. Alij vero ſunt qui nec quieſcunt men te. neqꝫ quieſcunt corpore. ſic̄ ſūt damnati. Vſaye decimooctauo. Seruietis dijs alienis qui nō da buntvobis requiem die ac nocte Tercio vero venit ad clauſos. quod notatur in hoc quod dicit̉. Et cum fores eſſent clauſe Ꝙ au tem corpus ſuum dominus noſ ter Iheſus Chriſtꝰ ianuis clauẜ introduxit: hoc fuit miraculum. Auguſtinꝰ Quidā ſic diſputant. Si corpus erat quō per clauſa ho ſtia introire potuit? Si ꝯprehen dis modum non eſt miraculum vbi deficit ratio. ibi eſt fidei edifi catio. Hoc etiā fuit diuine pieta tis ⁊ poteſtatis indicium. Item queris a me ⁊ dicis. Si per hoſtia clauſa intrauit: vbi eſt corporis moles? Et ego reſpondeo. ſi ſuper mare ambulauit: vbi eſt corꝑis pondus? Sed fecit illud dominꝰ. Nunquid igitur quia reſurrexit: deficit eſſe dominis.? Hoc etiam atteſtatur ꝙ corpus habuit gl̓i oſumcuius nature eſt vt corpuſ non glorioſum ſibi reſiſtere non poſſit. Gregor. Quid mirum ſi ī a nuis clauſis poſt reſurrectione ve nit: qui ante non aꝑto virginis v tero exiuit In hoc gͦ ꝙ venit̓ ad clauſos ſignificatur ꝙ ad illos ve int: qui portas ſenſuum fuorum daudunt. Specialiter autē porte oculoꝝ ſunt claudende. qꝛ ſūt ma gis periculoſe/ dauid autē qꝛ nō dauſit: in adulterium ⁊ homicidi um decidit. Circa has aūt portas quatuor ſunt attendēda. Primo vt in feminas oculos non figaꝰ. Augꝰ. Veſtri oculi ⁊ ſi iaciūtur in feminam: tn̄ in nullā figantur Legit̉ in vitaſ patrum ꝙ quidā abbas quendā fratrem a pueri cia in heremo nutriuitque in ciui tatem duxit. ⁊ cuꝫ quaſdā mulie res vidiſſet ⁊ oculos in eas fixiſſꝫ interrogauit cuiuſ modires eēnt Abbas rn̄dit. anceres ſunt. Cum gͣ ad monaſterium rediſſent: ille flens abbati dixit. Pater da mi chi vnam de anceribus illis. qͥa animus meꝰ in eaꝝ amore exar ſit. Tunc abbas fratres animo nuit vt a ſpectaculis mulierum ſe cauerent Nam hic puer inquit q̄ nunꝙͣ mulieres viderat. qꝛ ſemel aſpexit: ecce in quantam ꝯcupiſcē tia exarſit. Secundo vt formoſas maxime fugiamus VVnde legitur ꝙ cum paris helenā duxiſſet/ phi loſophi quidā ad eam videndā ꝑgentes ⁊ eius pulchritudine vi dentes: vultū auerterunt dicētes. fugiamus. Sicut em̄ magis ocul̓ nocet videre rem alba: ꝙ rem in gram: ſic magis nocet anime vi dere mulierem pulchra ꝙ fedam Ecdle. ix Auerte oculos tuos a mu liere compta. Tercio vt videndo pulchras: ꝙ fede ſint interius cō lixxe gitemus Ammalia que linces vo cantur/ ſui viſus ſubtilitate corpo ra opaca penetrare dicuntur. In videndo igit̉ mulieres formoſas linceos oculos habeamꝰ vt ꝙ fe de ſint interius cogitemꝰ. Quid a liud modo ē corpus pulchre mu lieris: niſi pulcher ſaccus ſtercō ris. Quis autem temptari poſſet ſi ſtercora videret. Canticoꝝ. iiij. Pulchra es amica mea abſqꝫ eo quod intrinſecus latet. id eſt pl̓ chra es exterius: ſed feda interi us. ¶ Quarto vero a muliere li bidinoſa debemus aſpectum diu̓ tere. Probabile namqꝫ videretur ꝙ quando vir libidinoſe aſpicit fumus libidinis ad oculos aſcen dens aerem inficit ⁊ aer infectus ſimiliter inficit oculos viri. ⁊ ſic ī fectio ad coraſcendit. Si em̄ ẜm philoſophum ſpeculum ſuo viſu inficit mulier menſtruoſa non ē mirum ſi animaꝫ inficit mulier li bidinoſa. Si enim baſiliſcus vi ſu ignito aues volantes occidit: quanto magis aſpectus mulieis igne ꝯcupiſcentie inflammate a nimam interficit. Eccleẜ. xvij. For nicatio dicitur quaſi fortis necati o qꝛ fortiter necat virum. Quar to venit ad ꝯgregatos. quod nō tatur cum dicitur. Vbi erant diſ cipuli congregati. Math̓. xviij. Vbi duo vel tres congregati ſūt in nomine meo ibi ſum in medio eorum. Ex congregatione em̄ ml̓ ijtē. gͣraᵗ tiplex vtilitas acquiritur. Prima v. lt. plice v eſt. quia tales non poſſunt extin gui. Serui dei ſunt lux mundi. et carbones accenſi. Psͣ. Carbones ſuccenſi ſunt ab eo. Sunt lapideſ igniti. Eccleſiaſtici. xix. In medio lapidum ignitorum ambulaſti. Siue enim lux ſiue ignis non me lius accenditur: niſi ignem igni applicando. ſic ſerui dei non meliꝰ inflammantur qͣm inſimul habi tando Et ſicut carbones ſe mutuo inflanmant ⁊ accendunt: ſic il li mutuo ſe calefaciunt. Et ſicut ex mutua colliſione lapidum ig nis excutitur: ſic ex mutua coha bitatione ſanctoꝝ ⁊ religioſoruꝫ ſpiritus ſancti ignis augetur. Ec cleſiaſtici quarto. Si dormierint duo ſimul fouebuntur mutuo: vnus vero quomodo calefiet. Secunda vtilitas eſt. quia nō poſ ſunt vnici ab ipſius dyabolitem ptatione Videmus enim ꝙ acies multum coniuncte vinci non poſ ſunt. ſed ſi quis acies egreditur: cito capitur. Sic eſt de ſeruis dei. iuxta illud Canticoꝝ ſexto Terri bilis vt caſtrorum acies ordīata. Ideo thomaſ apoſtolus victus fu it. quia ab acie apoſtolorum re ceſſit. Dyabolus enim non vult niſi ſingulare certamen. ſicut di Init citur primi Regum decimoſepti mo Eligite ex vobis virum ⁊ deſcē dat ad ſingulare certamen. Tercia vtilitas eſt. quia non poſ ſunt frangi a mundo ꝑ aduerſa. Videmus enim ꝙ vna virga ci to frangitur: ſed plures inſimul frangi non poſſunt. Legitur e nim ꝙ quidam habens tres pue ros dum morti appropinquaret: dedit eis vnam virgā ⁊ precepit eis vt frangerent ⁊ continuo fra cta fuit. dedit eis ⁊ duas. ⁊ vix freger̄t. dedit eis tres ⁊ frangere non potuerunt. Et ait. Sic erit de vobis. Si enim fueritis diuiſi ab inuicem ſuperabimini. Si autem coniuncti fueritis non poteſtis ſu perari. Vnde dicitur eccleſiaſteo quarto. Funiculus triplex diffici le rumpitur ⁊cͣ. Quarta vtilitas eſt. quia non poſſunt ſeduci a mando per proſpera. Videmus eī ꝙ ꝙͣdiu oues ſunt in grege: ſunt ſecure. ſed ſi aliqua ſe ſeꝑ at: cito errat. Sic ⁊ ſerui dei blandimen tis huius inundi decipi nō pn̄t̉: tum qꝛ manu paſtoris. ⁊ prelati t̓ guntur. tum qꝛ latratu canum.i. doctrina predicatorum muniunt̉ Tum qꝛ exemplis cum quibꝰ ſūt fultiuntur. Ille autem qui ſolus eſt cito decipitur Vnde clamat ꝓ pheta. frraui ſicut ouis que ꝑijt Quinto veīt ad timoratos. quod notatur cuꝫ dicitur. Propter me tum iudeorum. Bernardus ſuper cantica. In veritate didici nichil eque efficax ad grām dei prome rendam retinendam ⁊ recuperan da ꝙ niſi in omni tempore coram deo inueniaris non alta ſapere ſꝫ timere Timor igitur valet ad gra tiam ꝓmerendam. Quia ſicut di citur Eccleſiaſti ⁊ Qui ſine timoe̓ eſt non poterit iuſtificari. Secun dovalet ad gratiam ꝯſeruandā. fiuſdem. xvij. Si non in timore domini tenueris te inſtanter: cito ſubuertetur domus tua ercio valet ad gratiam perditam recit perandam. Recuperatur enim ꝑ ſancta deſideria. per ſancta ſon ma a per ſancta opera. Vſa. xvj. ſcd̓m aliam litteram. A timore tu o concepimus ⁊ parturiuimꝰ ⁊pe perimus bona oꝑa 13g ¶ Sermo tercius eiuſdem Nfer digitum tuum huc ⁊ vide manus meas ⁊cͣ. Scd̓m autem auguſtinū triplex eſt ſtatus hominis. Vnꝰ prout eſt in vita. alius prout eſt in morte. ⁊ tercius prout conſide ratur poſt mortem. In hoc tripli ci ſtatu xpriſtus ſuos diſcipuloꝫ dilexit: ſcilicet in vita ſe creta ſua eis manifeſtando ⁊ amicos vocā do. Ioh̓. xv Vos autem dixi ami cos quia omnia que audiui a pa tre meo nota feci vobis. In morte ſua pro eis animam ponendo. bidem. Maiorem hac caritatem nemo hꝫ n̓ vt aīam ſua ponat qͦs pro amicis ſuis EEt poſt mortem eis ſepe apparendo. Prima enim duo ſigna amoris/ oſtenderat be ato thome ſicut ⁊ ceteris. Ter cium nondum ſibi oſtenderat/ ꝙ nondum ſibi apparuerat. Ideo ſi bi hodie apparuit. ⁊ tam per viſū ꝙͣ per factum eum ad fidem redu xit dicens. Infer digitum tuum hūc. Circa autem iſtam appari tionem tria videri poſſunt notabi lia. Vnum ꝙͣ cicatrices vulnerū habuit in carne ⁊ alia tamen de cauſa ſeruauit eas poſt reſurrecti aLL ec 5Al. onem; alia autem de cauſa ſerua bit in iudicio. ⁊ alia de cauſa pꝰ iudicium. Poſt reſurrectione qui dem ſeruauit cicatrices vulneruꝫ vt in diſcipulis ⁊ in nobis fidem reſurrectionis aſtrueret. Gloſa. Ad dubitantui corda ſananda. vulnerum ſeruata ſunt veſtigia. Greg̓. in omē. Egit namqꝫ modo miro diuina clemētia. vt diſcipu lus dubitans: dum palparet in ingro vulnea̓ carnis: in nobis ſa naret vulnera infidelitatis. Pluſ enim nobis infidelitas thome cō tulit: ꝙͣ fides feſtina diſcipuloruꝫ profuit ad ſalutem. qꝛ dum ille ad fidem palpando reducit̉: nrā mens omni dubitacōne poſtpoſi ta in fine ſolidatur. Secundo ꝯſer uat eas nunc in celo ⁊ hoc vt eas patri repn̄tet ⁊ nobis eū reconſi liet. Cicatricum em̄ repn̄tatio eſt quedā apud deum aduocatio. ſi cut miles tacens ab imꝑatore im petrat qn̄ vulnera que pro eo per tulit ſibi denirāt. Legit̉ in hyſto ria ſcolaſtica ꝙ antipr ydumeuſ pater magni herodis in quodaꝫ prelio in ſeruitio impea̓toris mul tis vulneribꝰ eſt ꝯfoſſus. qui tan dem ab emulis accuſatus veſtibꝰ reiectis dixit. Ego ceſar nolo me verbis excuſare apud te. ſed iſta vulnera que ſuſcepi pro te: eciaꝫ in varijs bellis decertaui pro te lo quantur pro me. ſi ego diligo te Sic ergo xpriſtus patri oſtendit vt inſinuet quomō nos dilexit. Bernardus. Securū acceſſum ha bes o homo apud patrem. quia habes matrem ante filium. ⁊ fili um habes ante patrem Mater oſ lendit filio pectus ⁊ vbera. Filiꝰ oſtendit patri latus ⁊ vulnera. Nulla poterit eſſe repulſa vbi tot caritatis occurrunt inſignia Ter cio ſeruabit eas in iudicio vt ma li videant ꝙͣ iuſte ſint damnati. Vnde dicit eis ſcd̓m Criſoſt. ſuꝑ Math̓. Igo propter vos factus ſum homo. propter vos alligatꝰ ⁊ deluſus. ceſus ⁊ crucifixus. vbi eſt compaſſio tantarum iniuria rum mearum? Ecce precium ſang uinis mei quem dedi in redempti onem animarum veſtrarum vbi eſt ſeruitus michi impenſa quaꝫ pro precio ſanguinis michi dedi ſtis. Ego ſuper gloriam mea vos habui cum eſſem deus apparenſ homo ⁊ viliorem me omnibuſre bus veſtris feciſtis. Nam omneꝫ rem viliſſimam terre amplius di lexiſtis ꝙͣ iuſticiam meam ⁊ fidē Quarto ſeruat eas poſt iudiciuꝫ. in celo ⁊ propter ſe ⁊ propter ſan ctos ſuos. Propter ſe quidem vt ſuper ſe deferat inſignia victorie ſue glorioſe. Vnde dicit Beda ſu per Lucam. Miles in prelio forti ter agens ⁊ victoriam obtinens multis vulneribus confoſſus. di cit etenim ad eum ipſe medicus Vis ſanari ſine cicatrice vel cum cicatricibus cuꝫ omni deformita te: puto ꝙ in ſignum ſue victorie cicatrices ſeruaret. Ille eteniin ci catrices ſūt in domino noſtro ihe ſu xpriſto non in deformitatem; ſed in magnam pulchritudineꝫ Vnde dicit Criſoſtomus ꝙ ſuꝑ radios ſolis erunt lucidiores. Si cut eſt honor militi de prelio reue̓ tenti deferre ſcutum fractum: ſic honor eſt xpriſto deferre ſecū vic torie ſue triumphum glorioſum Gloſa ſuꝑ lucam. Non ex impotē tia curandi ſeruauit cicatrices: ſꝫ vt ꝑpetue victorie ſue circūferāt criumphum. Seruabit enim eaſ propter ſanctos ſuos vt vidētes ꝙ miſericorditer ſint redempti ca tent. Ineternū cantabo miſericor dias domini. Iuxta illud psͣ Con fitemini domino quoniā bonus. quoniam in eternum miſericordi a eius. dicant nunc qui rede inp ti ſunt a domino. Non ſolum au tem circa cicatrices xp̄i: ſed etiā martires ſancti Augꝰ. de ciuitate dei. Neſcio quomō ſic afficimur a more martiꝝ beatorum vt velimꝰ in illo regno videre cicatrices vul nerum que proxpriſti nomine ꝑ tulerūt. Et fortaſſe videbimus nō deformitatem in eis: ſed dignitas vt pulchritudo erit SSecundū nō tabile eſt ꝙͣ cicat̓ces thome pal pandas exhibuit vt per illorum palpationem: auferret illius du bitationē. Vnde mox certificatꝰ dixit. dominus meus ⁊ deus me us Per quoddatur intelligi ꝙ.ſ. vulnera peccatoꝝ non debemus abſcondere: ſed ea ꝑ confeſſione manifeſtare. Sed nota ꝙ vulnea̓ quandoqꝫ ſunt recentia. qn̄qꝫ in ueterata. aliquando putrida. Re centia ſanantur vnctione vel em̄ plaſtri appoſitiōe. inueterata ad uſtione. putrida inciſione Tunc vulnerā peccatoꝝ noſtroruꝫ ſunt recentia quando adhuc ſunt in vo luntate vel in recenti oꝑe. ⁊ tunc ſanari poſſunt per vnctionē ideſt ſpiritus ſancti inſpirationeꝫ. vel emplaſtrum ⁊ leuis penitētie im poſitionem. Eccleſi. xi. Languor ꝓ lixior grauat medicum: breuem languorem precidit medicus. Eꝰ dem. xxxviij Vngentarius faciet pigmenta ſuauitatis ⁊ vnctōnes conficiet ſanitatis Tunc ſunt in ueterata: quando per longam cō ſuetudinem ſunt iterata. Psͣ. In ueteraui inter om̄s inimicos me os. Tunc indigent aduſtione id eſt adu̓ſtiua maceratione. Psͣ. Vre renies meos ⁊ cormeum ⁊cͣ. Zach̓. xiij. Per ignē vram eos ſi cut vritur argentum. Tunc ſunt putrida: quando tam diu ſtant homines in peccatis: ꝙ fetent co ram deo ⁊ hominibus. Iohelis pͥ mo. Computruerūt iumenta in ſtercore ſuo. In quorum ꝑſona dicit propheta. Putruerūt ⁊ cor rupte ſunt cicatrices mee. Et tunc indigent inciſione ideſt inciſiua tribulatione. Tunc enim carnes auferuntur. ⁊ ipſi ad deum conu̓ tuntur. Pſalmiſta. Multiplicate ſunt infirmitates eorum. poſtea accelerauerunt. De iſta autem in ciſione dicitur Iob. xvi. Cecidit me vulnere ſuper vulnꝰ. ¶ Terciū notabile eſt ꝙ xpriſtus per on̄ſi onem vulneruꝫ ſuorum thomam in fide ſeruauit. Ipſe enim tribu latus eſt d̓ xpriſti paſſione deſpe ratus de eius reſurrectione. ⁊ tepi dus de eius amore. Sed xpriſtuſ pero ſtenſionem vulneruꝫ tribu latum letificauit deſpea̓tum certi ficauit ⁊ tepidū inflaninauit. Iſ ta enim tria in xp̄i vulneribus in uenimus. Primo enim tribulati inueniunt ꝯſolationē. Greḡ. Si paſſio xp̄i ad memoriā reducat̉: nichil eſt adeo durum quod non equo animo toleretur Hoc ſigni ficatum eſt Exo. vj. vbi lignum miſſum in aquas eas dulcoa̓uit ꝙͣ memoria crucis omnes tribu latiōes in dulcedinem conuertit Auguſtinꝰ dicit ꝙ ſi vas cere nō ue vndiqꝫ clauſum ponat̉ in mari aqua que ſubintrabit in dulce dinem ꝯuertetur. Iſtud vas fac tum de cera noua/ eſt corpus xp̄i factum de carne virginea: qd̓ vn diqꝫ fuit clauſum. qꝛ nulli vnꝙͣ tē ptationi patuit. Sic igitur multo magis aquas amaras ⁊ tribula tiones noſtras in poros. in vul nera iſtius vaſis ideſt xpriſti miſ ſab̓ in dulcedinem ꝯuertent̓. Ber nardus. Tua dulcedo xpriſte la pides torrentis dulces ſtephano de monſtrauit. tua dulcedo laurē tio craticulam dulcem fecit. Pre tua dulcedine ibat apoſtoligau dentes a ꝯſpectu concilij. Secundo in xp̄i vulneribꝰ deſperati inueni unt fidei corroboracōnem. In paſ ſione enim ſua pactum firmauit per quod omnibus veniam dare promiſit. Pactum enim olim tri bus modis firmabatur. Aut ma nuum ꝑcuſſione. aut ſigni crectō ne. aut aque effuſiōe. de duobi primis habetur Ioſue vltimo. de tercio. ⁊. Re. iij. Sicut em̄ in aque effuſione nichil de aqua remanꝫ: nec quantū ad ſubſtantiam. nec quantū ad ſaporem: ſic nec de ill̓ qui pactum illud frangerent nl̓ lum debebat veſtigiū retineri. nec remanere. Xpriſtus enim vt pa ctum ſuum nobiſcum firmarꝫ ꝙ omnibus veniā daret: non tm̄ in manibus: ſed etiam in pedibꝰ. in latere ⁊ in toto corꝑe fuit ꝑcuſſꝰ. Vſay. liij. Propter ſcelus populi mei ꝑcuſſi euꝫ. Fuit in cruce exal tatus. Ioh̓. iij Sicut moyſes exal tauit ſerpenteꝫ in deſerto. fiuſdē xij. Si exaltatus fuero a terra om ma traham ad mripſum. Fuit ſi cut aqua effuſus. quia nichūl re manſit ei: nec animam quia ipſā in morte diſpoſuit. nec caro. quia ipſa tota attrita fuit. nec ſāgiis quia totum effudit. nec familia. quia ipſa eum dereliquit. necvel tes. quia veſtimentis ſuis ea̓t ſpo liatus. Et ideo bene potuit dicere cum propheta. Pſalmiſta. Sicut aqua effuſus ſum. Tercio in xpri ſti vulneribus frigidi inueniunt inflammnationem. Hoc ſignifica tum eſt ⁊. Mach̓ ⁊ vbi dicitur ꝙ aſpera ligͣ aq̄ craſſa fuerunt vehe menter accenſa. Et que eſt iſta a qua craſſa niſi ſanguis diuinus ⁊ dominicus ſpūs ſancti pingue dine ꝑfuſus. Quaſi ligna aſꝑa acorda noſtra arida aſpergātur continuo inflamiant̉. Iſtud eti am ſignificatū eſt Macha a. vbi dicitur ꝙ elephantibꝰ oſtender̄t ſanguinē vue ⁊ mori ad acuendū eos ad preliū. Fructus mori ẜm ambroſiū primo eſt albus. poſt ea rubeus. poſtea niger. Sic xp̄us primo fuit albus ⁊ purus in tota ſua ꝯuerſatione. ruberis in cruice. inger in morte. Hmōdi ſanguīs nos debet accendere ⁊ noſtrū affe ctū ad bellum ꝯtra vitia totaliter inflammare. ¶ dominica ſecunda. Sermo primus Go ſum paſtor bonuſ ⁊cͣ. Ioh̓. x In pn̄ti vi ta nullꝰ debet ſe lauda re nec velle ab aliquo laudari. Etratio eſt. qꝛ ſi cogitet tꝑsſuum preteritū videbit ꝙ ml̓ ta fecit vnde debet dolere. Si futu rū videbit multa vnde debet time̓ Si pn̄s videbit ſe in multos defec tus ruere. pro quibꝰ debet ſe erube ſcere ⁊ humiliare Quō īgitur hō ſe debet laudare vel laudari velle: qui habet cauſā tanti doloris. tio ris ⁊ ruboris ſiue humiliatiōis. In xp̄o aūt ſic eſt. qꝛ de nullo tnͣſ acto qd̓ fecit doluit. qꝛ fuit ſciſſi mus. De nullo futuro euꝫ timere oportuit. qꝛ erat oīpotentiſſimuſ de nullo defectu preſenti vicioſe e rubeſcere debuit. qꝛ erat ꝑfectiſſiꝰ Si igit̉ deus petit a nobis laudari. hoc nō eſt ꝓpter ſe: ſed ꝓpter nos Augꝰ ſuꝑ psͣ. Laudari ſe vult de us ⁊ hoc vt tu ꝓficias. non vt ille ſublimetur. Nō em̄ hoc amat qd̓ illum augeat: ſed qd̓ te ad illum ꝑducat. Similiter qn̄ ſe laudat: hoc nō facit ꝓpter ſe ſed ꝓpter nos Greḡ. in moral̓. deus qui nos ꝓ hibet ne nos ꝓprio ore laudemuſ per ſcripturas ſacras laudes ſuas loquitur. nō qꝛ eis indiget: quia proficere laudibꝰ neſcit: ſed cum ſuam magnitudinē nobis na̓rat nr̄am ad ſe impericiā ſubleuat/ ⁊ bona ſua loquendo nos edocet. q̄ omnino homo nō cognoſceret: ſi de ſe tacere voluiſſet. ¶Deinde ſub dit. Idcirco aūt laudes ſuas indi cat: vt valeamus eum audiētes cognoſcere cognoſcētes amare. amantes ſequi. ſequētes adipiſ ci. adipiſcentes vero eius viſione ꝑfrui. Propter nos vero: non ꝓp ter ſe xpriſtus in hoc euangelio commendat ſe dicens. Ego ſū pa ſtor bonus. In iſto enim euange t xēno x lio fit mentio de quatuor. ſtilicet 10 43 de paſtore. de mercenario. lupo. ⁊ xi de ouibus. Paſtor bonus eſt cri Paſtoi. ſtus ih̓s. cuius tria ponit ſigna. Primum eſt ꝙ pro ouibꝰ ſuis po init̓ animā ſuam. Sed cum homo Habeat tria.ſ. res. ꝓpinquos ⁊ per ſonam ꝓpriam: iſta pro ouibus ſunt ponenda. Bernar. ſuꝑ cant̓. Non ociōſe repetitū eſt totiēs. pe tre amas me in ꝯmiſſione ouiū. Acſi dicat iheſus. Niſi mevalde ⁊ ꝑfecte ames. hoc eſt plus ꝙͣ tua. plus ꝙͣ tuos. plus ꝙͣte. nequa ſuſcipias curā hanc. nec te intro mittas de ouibus meis quibꝰ ſan gius meꝰ effuſus eſt. Sua autem pro ouibus non ponūt: qui tꝑa lia eis non tribuūt Ioh̓. iij. Qui habuerit ſubſtantiā huiꝰ mūdi ⁊ viderit fratrem ſuum egentem ⁊ clauſei̓t viſcera eius ab eo quo caritas ẋ ē in eo Propinqͦs nō po nunt: qui ſuos ꝯſanguineos pro moueri faciunt. Sepe enim qͥ car naliter intrat: carnalit̓ viuit. Io His. iij. Quod natu eſt de carne: caro eſt. Petrus int̓roductꝰ in at̓ um principis ꝓpter ancillā nega uit. qꝛ ſepe quem caro q̄ eſt ancil la anime introducit xp̄m non cō gnoſcit. Perſona non ponunt qͦ malis non reſiſtunt. Ezechiel xiij. Non oppoſuiſtis vos muruꝫ pro domo iſrahel. Xpriſtus autemīſ ta tria pro ouibꝰ poſuit. Ihere. xij Reliqui domū meam ⁊ familiam ineam a. angelos meos. dimiſi he reditatem meā. totam celeſtem ſubſtantiā meam. dedi electam animā meam in manibꝰ mimico rum meoꝝ. Secundum ſignū eſt qꝛ oues cognoſcit. Vnde. cogno cō oues meas. Cognoſcit igitur per imagineꝫ ſuam quam eis im preſſit. Pſalmiſta. Signatuꝫ eſt ſuper nos lumen vultus tui domi ne: dediſti mihi leticiā ⁊cͣ. Per ar ma ⁊ veſtimēta virtutum quibuſ fideles ornauit. Ad romanoꝫ. xiij. Iuduamur arma lucis. Et iteruꝫ Indiuiim iheſum xpriſtuꝫ. Per ſigna bonorum operum quibus nos decorauit. prime Thimoth̓. ij. Firmum fundamentū dei ſtat habens ſignaculum hoc. Cogno uit enim dominus qui ſunt eius. ⁊ diſcedat ab iniquitate omnis qͦ inuocat nomen domni Quaſi di ceret. Hoc eſt ſignum ꝙ ſunt do mini: quando ſcilicet amalis diſ cedunt ⁊ bona faciunt Per doct̓ nam ſuam: quando eos informa uit. Iohannis decimotercio In hoc cognoſcent omnes quia mei eſtis diſcipuli: ſi dilectionem ha hueritis adinuicem. Quia vero mali iſta non habuerūt: ideo in uidicio non cognoſcentur a xpri ſto. Vnde criſoſtomus ſuper Ma theum loquens in ꝑſonā xpriſti dicit Pater cogno ſcit filios ſuos ꝑ imaginem ſuam. rex milites ꝑ arma ſua. paſtor oues ſuas ꝑ ſig na magiſter diſcipulos ſuos per doctrinam ſuam. Ego autem non cognoſco vos tanꝙͣ pater filios ſuos quia imaginem meam non habetis. nec tanꝙͣ rex milites ſu os. qꝛ arma mea abieciſtis. nec tanꝙͣ paſtor oues ſuas. qꝛ ſigna mea nō portaſtis. nec tanq̄m ma giſter diſcipulos ſuos. qꝛ meam doctunam neglexiſtis. Terciuꝫ ſignum eſt. qͥa oues ad ouile de ducit. Ideo dicit. Alias oues ha beo que nō ſunt ex hoc ouili. No tandum ꝙ ſunt quidam qui ſūt toliter intra ouile. ſicut boni xpri ſtiam. qui ſunt de eccleſia. Et mei to(quidā totaliter extra. ſicut he retici. qui nec hn̄t fidem: nec oꝑa Quidam partim intra. ⁊ partim extra. ſicut mali xpriſtiam. Nam inquantū habēt fidem ſunt intra inquantum habent mala opera: ſunt extra Grelatꝰ igitur oues q̄ ſūt intra dꝫ fouere/ morbidas ve ro que ſūt extra de bet effugare. v. gͣẜ Iſtud triplex officiū repn̄tat ba x5od. Nlculus paſtoralis. cuius principi M um habet reflectionem ad innu endū vt ea que alijs predicat ad ſe reflectat. vt ſic oues que ſūt in traper bonum exemplum nutri at. Medium habet rectitudinem ⁊ aptum ē ad ꝑcutiendū. vt ſci licet oues morbidas expellat. In fine autem ſtimulum ⁊ punctio nem.ſ. vt pigros in eccleſiam in troducat. Eccle. xij. Verba ſapi entis ſicut ſtimuli ⁊cͣ. ¶ Secundo ſit mentio de mercenario. Ꝙ au tem aliquis ſit mercenarius tria ſigna ponit. Vnum eſt ꝙ de oui bus nullam curam gerit. quod notatur cum dicitur. Mercenariꝰ videt lupum venientem ⁊ fugit. ⁊ dimittit oues. Auguſtinūs Mer cenarius ſi ous deuiat non reuo cat iſi infirmatur: non medetur. ſi deuoratur non lacrimatur. Si ſubter fūguit temporalia que ip ſe amauit: fugit ⁊ ipſe oues qͥs amare ſe ſimilauit. SSecundum ſignum eſt qꝛ fugit Vnde ſubdit Mercenariꝰ fugit. quia mercena rius eſt Auguſtinus. O mercena rie lupum vidiſti ⁊ fugiſti. Forte dicis. Hic ſum. non fugi. Fugiſti quia tacuiſti. corpoe̓ ſtetiſti. ſpiri tu fugiſti. Gregorius. Lupus ve mens indlicat quo quiſqꝫ ammo ſuper gregis cuſtodiam ſtabat. Aliquando prelatus poteſt fuge re. quia ſcilicet ipſe ſolus querit̉ ſicut fugit paulus. vt habetur p̄ me ad Chor. xi. Scd̓m auguſtinu Ceſſit perſecutioni vt ſeruaret ſe aliorum vtilitati. Aliquando non debet ſe opponere: ſed patienter expectare: quando ſcilicet tantuꝫ lana ideſt temporalia deprimun tur. Math̓. xv. Qui vult tecum in iudicio ꝯtendere ⁊ tuncam tuam tollere: dimitte ei ⁊ pallium. Tercium ſignum eſt: quādo tan tum lanam.i. temporalia querit. Auguſtinꝰ. Sunt in eccleſia qui dam prelati nō deum ꝓpter deum querentes: ſed temporalia cōmo ba ſectātes. honores ab hoībꝰ ap petētes Quiſqꝫ talis ē mercenariˢ eſt. Legit̉ gen̄. xxxi. ꝙ qn̄ laban iuit ad tondēdas oues: iacob fu git: ſic qn̄ prelatuſ in ſubditis tm̄ temporalia querit: xpriſtꝰ ab eo recedit. ¶ Tercio fit mentio de ſu Lij po. cuius triplex officium ponit. .ſ. rapere. diſꝑgere ⁊ mactare. Pri mus dicitur hic de tercio dicitur ſupra. Fur nō venit niſi vt furet̉. mactet ⁊ ꝑdat. Lupus gͦ inferna lis animas diſꝑgit. diſperſas ra pit raptas occidit. Nam lucifer ſpargit ꝑ ſuperbiam. mammon per auariciā. Al̓modeus per luxu riam Tantum aūt ſpargūt erude lius quantū ſciunt ſe habere tem pus breuius. Oſtenditur in li. de animalibꝰ ꝙ quādo lupus ſeneſ cit ⁊ nō poteſt predari: vadit de nocte ad ciuitates ⁊ hoībus inſi diatur: ſic dyabolus ſciens tpus ſuum breue. tunc iam de hoībus beſtialibꝰ non curat: ſed bonoꝫ de uorare feſtinat Vſido. de ſummo bono. Tunc ꝯtra eum dyabolus quem poſſidet ſeuit: qn̄ diuina v̓ tute ab eo expellenduꝫ ſe cogno ſcit. Apoca. xij. Ve ferre ⁊ mari. qꝛ deſcendit ad vos dyabolus ma gna iram habens: ſciens qꝛ mō dicum tꝑs habet. Secundo aīas diſꝑſas rapit ad penam. ⁊ hoc qͣ dam cathena anulos multos ha bente. Conficitur autem ex fug geſtione mala. delectatione. ꝯſen ſu. opere ⁊ conſuetudine ⁊ neceſſi tate. Prouer. ij Funibus peccato rum ſuorum vnuſquiſqꝫ ꝯſtringi tur. Emͣuis enim elemoſine ſint lancee in corde demonis ⁊ ſagitte ⁊ orationes ſunt lapides: tamen poſtꝙͣ dyabolus ſic eam incathe nauit: vix expelli poteſt. ſiue per ſagittas elemoſinaꝝ: ſiue per la pides orationum. Iob. xli. Nō fu gabit cum vir ſagittarius. in ſti pulam enim verſi ſunt lapides fū di. ¶ Tercio enim ſic raptas occi dit in morte eterna. Osͣ Mors pec catorum peſſima; Eſt enim mala qꝛ animas depaſcit. Pſalmiſta. Aors depaſcet eos. Gloſa hoc di cit ad ſimilitudinem iumentoꝝ que nō radicitus herbas euellūt ſed ſummitates carpunt. vt iteꝝ herbe naſcantur ad paſtum. Sic etiaꝫ illi mortē depaſti reuiuiſcūt quia non deficiunt̉. Eſt peior. qui a non poteſt Auguſtinus de ciui tate dei dicit. Nulla quippe maior ⁊ peior eſt mors: ꝙ vbi non mori tur. Eſt peſſima. qꝛ vtrumqꝫ occi dit ſcilicet corpus ⁊ anima. Ideꝫ Mors anime fit: cum eam deſerit deus. mors corporis cum illud de ſerit anima. mors vtriuſqꝫ cum a nima a deo deſerta: deſerit corpuſ ſuum. Ita enim nec a deo viuit ip ſa anima: nec corpus ab ipſa ¶ Ruarto fit mentio de ouibus domini noſtri iheſu xpriſti: de qui bus tria ſigna ponit. Primū eſt quando paſtoreꝫ cognoſcūt. Vn de dicitur. Et cognoſcūt me mee. Bom enim cognoſcunt deum nō tantum cognitione innata q̄ eſt per inſtinctum naturalem. de qͣ dicitur Iob viceſimoſexto. Om̄es homines vident eum. Non tantu cognitione ſpeculatiua que eſt fitem. de qua dicitur C horini. xiij. Videmus nunc ꝑ ſpeculū in enig mate. ſed maxime cognitiōe pra cticaque eſt ꝑ mandatoꝝ dei ob ſeruationē. Psͣ Amandatis tuis intellexi. de qua tandem perueni tur ad cognicōnē que eſt ꝑfecta de qua dicitur ibi. tunc auteꝫ fa cie ad faciē. Secundū ſignū eſt. qꝛ vocem eius auduit. Vnde dici tur. Ques mee vocē meā audiunt Et ita dicitur. Non audierūt voce alienoꝝ Tres em̄ voces ſunt alie enoꝝ ⁊ quarta veri paſtoris Pri ma eſt vox lupi demōis qui vo cat oues ad occidendū. Gre. Lu pus eſt malignus ſpiritus qͥ cau las fideliū circuit inſidiās ⁊ mor tem animaꝝ querens. Secunda ⁊ vox eſt furis a carnis qui voōt ad predandum. de quo dicitur ſupͣ Fur non venit niſi vt furetur ⁊cͣ. Caro enim ꝑ viſum ⁊ alios ſēſus corꝑis animā depredat̉. Ihere. iij. Oculus meus depredatus eſt ani mā meā. Tercia vox eſt mercena3 xij. i. mundi qui vocat eas ad ton dendū. Licet enim mundꝰ diuiti as ꝓmittat: tn̄ in morte oues ſu as tondet. ⁊ ſic tonſas extra mu bum mittit. Iob.xxvij. diues cū dormierit nichil ſecū affert Quar tavox eſt veri paſtoris id eſt xp̄i. qui eas vocat ad paſcendū. Ioh̓ x. Ingredietur ⁊ egredietur ⁊ pa ſcua inueniet. de hijs quatuor vocibꝰ dicit bernar. Vocat mun dus. vocat caro. vocat dyabolus vonit xye̓ Vocat inundꝰ cū d̓t. Ego deficio Caro. ego inficio. dyabolus. ego interficio. xp̄s. ego reficio quem ego recipio. Tercium ſignū eſt. qꝛ paſtorem ſequunt̉ ⁊ poſt eum vadunt Vnde qn̄ dominus dixit Ques mee vocē meam audiunt. ſubiunxit. Et ſequunt̉ me. Ideo xp̄s aſſimilat ſe galline. Math̓. xxiij. uotiens volui ꝯgregare fi lios quemadmodū gallina con gregat pullos ſuos ſub alis ⁊ no luiſti. Inſtar enim galline fouet noſtra bona ꝓpoſita donec parea mus bona opera. Et tunc debemꝰ ſequi cum regratiando ⁊ cognoſ F cendo eius dona. Legitur de ꝓprie tatibus animaliū ꝙ gallina int̓ iolauonū et dum fouet vt oua ꝓpria oua ane tarum: ſed cū omnes creuerint ve ri pulli matri adherent. Anete in aquis ſe ſubmergūt. ⁊ pauones de ſua pulchritudine gloriantes nutricem relinquunt SSic etiam deus bona ꝓpoſita nutrit ⁊ fouet: ſed quidā ſibi adherent ⁊ ipſuꝫ ſequuntur pex imitationeꝫ ⁊ gra tiarum actionem. Alij ipſum deſe rentes in aquis voluptatum ſe mer gunt. Alij enim de ſua ſuperbia gloriantes. ingrati exiſtunt. ꝟ. Qui non eſt hodie: cras minꝰ ap tus erit. 11 ¶ Sermo ſecundus. Vnus paſtor animā ſuā ponit pro ouibuſ ſuis ⁊cͣ Mercenarius autē ⁊ qui non eſt paſtor vidit lupum veni entem ⁊ fugit. Sicut differentia ē inter regem ⁊ tirannū. qꝛ rex at̄tē dit vtilitatem populi ⁊ non ſua. tirānus autem econuerſo. ſic dr̄a eſt inter paſtore. mercenarium ⁊ lupū. Officium em̄ paſtoris eſt o ues p aſcere mercenarij tondere. lupi vero occidere. dicit Auguſ. de verbis domini ꝙ paſtor eſt dili gendus/ mercenarius tolerandꝰ qꝛ tam diu eſt vtilis: quouſqꝫ vi det lupum. tunc enim fugit. Sed latro ſiue lupꝰ eſt euitandꝰ. Eſt enim officium veri paſtoris gre ver gem paſcere verbo.ſ. ⁊ exemplo ⁊ tꝑali ſubſidio. Verbo quidem ꝑ inſtructionē ⁊ correctionē. Ihere. iij. Dabo vobis paſtorem iuxͣ cor ineum qui paſcet vos ſcientia et doctrina. Boni em̄ ſunt obſecran di mali arguendi ⁊ increpandi ō nes autem cū diſcretione toleran di. Hic eſt ꝙ in archa moyſi ma na v̓ga ⁊ tabule teſtamenti erat vt habetur Hebre. ix. qꝛ in prela to qui eſt archa deidebet eſſe ma nā dulcis exhortacōis quo ad bo nos. ⁊ virga ſeuere correctionis. quo ad duros. ⁊ tabule teſtamē ti ⁊ diſcretionis quo ad omnes. Hinc eſt ꝙ ſalomon fecit ſculpi in baſibus templi boues. leones. ⁊ cherubin. vt habetur. iij. ℟. vij. In boue manſuetudo ſiue maturi tas in leorie ferocitas/ ⁊ in cheru bin ſcientia deſignat̉. Prelatus enim qui debet eſſe baſis ideſt fundamentū eccleſie quantū ad bonos debet eſſe manſuetus. qn̄ tum ad duros debet eſſe ſeuerus quantū ad omnes ſciēs ⁊ diſcre tus. Secundo debet paſcere exem plo ꝑ bone vite informationem. Ad titum. ij. In omnibus teipſū exhibe ⁊ prebe exemplum bonoꝝ opeꝝ. Legitur. ij. Reg̓. iij. ꝙ Sa ul fuit altior omni populo ab hu inero vſqꝫ ſurſum. Quia prelatus ſicut alijs preeminet officio. ſic ⁊ debet preeminere exemplo. Greg Non debet hominum ducatu fuſ ciꝑe: qui neſcit homines bene vi uēdo preire. Sed hodie multi ha bent vocem iacob̓ per bonam doc trinam: ſed in anus eſau per ma lam oꝑationem. de talibꝰdicitur Iob. xli. Oſſa behemoth velut fiſ tula eris. Sunt enim oſſa dyabo li inquantū carent ſenſu bene vi uendi. ſed videntur fiſtule dei eſſe inquantū habēt ſonum bene di cendi. Tales em̄ non viuificant aīas ſed occidunt. Tripliciter eī poteſt dici paſtor occiſor ouum ſuaꝝ etiam ſine imiectione manu um. Vno mō qn̄ eis dat pabulū venenatū. Alio mō qn̄ eis ſubtra hitur pabulū neceſſariū. Tercio qn̄ videt ꝙ herbā venenataꝫ com edunt. ⁊ tamen non arcet eas vt abſtineant Sic ⁊ prelatus ſubdi tos occidit. Primo enim maluꝫ exemplū plebendo. Ozee. vj. Par ticeps ſacerdotum in via interfici entium ꝑgenteˢ de ſychem in ihe ruſalem. Interlinearis. Falſi ſac̓ dotes abſcondunt viā ⁊ occidūt hoīes malis oꝑibus ne ꝑueniāt ad iheruſalem. Secundo bona tē ⁊ poralia auferendo. Eccle. xiiij. Pa nis egētium vita paupeꝝ eſt. ⁊ qͣ defraudat eū homo ſang̓nis eſt Ibidem. Qui aufert in fudore que renti panē quaſi qui paupere oc cidit. Terciō viciā diſſimilando fzech̓. xiij. Si dicente me ad impi um ⁊cͣ: ſanguinē eius de manu tua requirā. Vnde dicit negliges prelatus Non paſcam vos quod moritur moriatur. qd̓ ſucciditur ſuccidatur. Tot occidimus quot ad mortē quotidie tepide̓ ⁊ tacen tes ire videmus. Tunc ſubditus moritur ſine te: qn̄ in cauſaꝫ mor tis ꝯtradicentem ꝑtulerit te Ter cio debet paſcere tꝑali ſubſidio ꝑ ſubminiſtrationē. Auguſ. Talis debet eē rector ꝙ preponat verbuꝫ doctrine ignorantibꝰ ⁊ menſam iumtal ſuam ꝯmunicet indigentibuſ. Li benter audit eius linguam loqͥn tem: cuius expectat dexterā porri gentem. Greg̓. Qui nō dat pro o uibus ſuis ſb̓am ſuam: quō pro hijs daturus eſt animam ſuam. Sed multi ſunt qui ſubditis ſuis ſua non tribuunt: ſed potiꝰ ab ip ſis bona ſua auferunt Tales vidē tur dyabolo eē peiores Cum enim hō habet tria.ſ. res tꝑales. corpꝰ 28 1 ⁊ animā: dyabolus non curat de rebus nec de corꝑe: ſed tm̄ de ani ma occidenda. Gen̄. xiiij. da mi chi aīas. cetera tolle tibi. Rinͣuis eniꝫ aliqn̄ res tꝑales auferat. et corpus ledat: hoc nō facit niſi ꝓp ter animā: vt.ſ. ꝑ rerum ablatio nem ⁊ corꝑis leſionem animam trahat in deſperationē. Prelatus auteꝫ auarus ⁊ res aufert indebi te auferendo. Ezech̓. xiiij. Ve paſ toribꝰ illis iſrahel qui paſcunt ſe metipſos ⁊ corpus ledunt iniuſ te opprimendo vt ex tali corꝑis le ſione vel oppreſſione poſſint pecu ma extorquere. Michee. iij. Si qͥs non dederit̉ ex ore eoꝝ quippiam ſanctificant ſuꝑ eum preliū. Et a nimas occidunt prauū exemplū prebendo. Zach̓. x. Paſce pecora occiſionis. Greg̓. Quicūqꝫ docto res minores ſiue minimos ſcāda lizant ipſi pecorā occiſionis nūt̓ unt. ¶ Sequit̉ videre de officio mͥ Mᵐ enav cenarij qd̓ eſt tondere. Et tn̄ xp̄s primo paſtori nunꝙͣdixit. tonde qꝛ non erat lupꝰ ſed dixit. paſce̓. qꝛ erat verus paſtor. ſemell̓ tn̄ di xit. occide. Actu. x. Cum petrus vi diſſet lintheū de celo deſcendere in quo erant quadrupedia ⁊ ſerpē tia terre ⁊ volatilia celi: facta eſt vox ad eū dicens. Surge petre oc cide ⁊ manduca. Ibi etenim non erant oues. quia non dixiſſet oc cide ſed paſce: ſed erant volatilia celi. Per hec intelliguntur ſuꝑhi Et reptilia terre. per q̄ intelligunt̉ auari. ⁊ quadrupedia per que in telliguntur luxurioſi. Luxuria ei in corꝑ e agitur qd̓ quatuor elem tis ꝯponitur. Vel ſignatur luxui̓ a ꝑ quadrupedia. qꝛ luxurioſus vadit ad infernū cuꝫ quātuor pe dibus ſicut infra dicetur. Auarꝰ vadit cum duobus. Vnus eſt. qꝛ male acquirit. alius eſt. qui a male retinet. Superbus vadit cū tribus. Vnus eſt. qꝛ bona ſua q̄ Habet ſuis meritis recepiſſe credit tur. Alius eſt. qꝛ falſa de ſe ſentit ⁊ multa credit habere q̄ non ha bet. Tercius eſt. qꝛ in ſui comꝑa ratione ceteros paruipendit. Lu xurioſus vadit cū quatuor. vnus eſt vitium guloſitatis. Vult em̄ comedere lautē. vt poſſit ſuam li bidinem exercere Ruartus eſt vi tium libidinoſe voluptatis. Ihe ro. Venter vino eſtuas: cito ſpū mat ī libidinē. Terciꝰ ē vitiū ꝓdi galitatis. ſicut ptꝫ in filio ꝓdigo qui diſſipauit̉ omnem ſb̓am ſu am viuendo luxurioſe. vt habet̉ Luce. xv Quartus eſt vitiū rapa citatis. qꝛ poſtꝙͣ ppria conſump ſerit: conuertit ſe ad rapiendum aliena Omnes igitur tales prela tus debet occidere: vt videlicet oc cidat ſuꝑbiam in ſuperbis. auaī ciam in auaris luxuriā in luxurio ſis. ¶ Sequitur videre de officio Offiniū L. vj lupi vdÿaboli quod eſt oues oc cidere. quas quideꝫ tripliciter oc cidit. Primo decipiendo per aſtu ciam. Legitur ꝙ lupus voceꝫ hu manā emittit. ⁊ aliquando latra tus canum fingit. vt paſtores et oues decipiat. Chorin. xi. Timeo enim ne ſicut ſerpes euā ſeduxit aſtucia ſua: ita vr̄i ſēſus corrūpa tur. Vnde ibidē. Sathanas tranſ figurat ſe in angelū lucis. Tunc ſe in angelū lucis tranſfigurat: quando videtur fuggerere que bo in angeli ꝯſueuerunt ꝑſuadere. Secundo frangendo per impaciē tiam. Legit̉ ꝙ qn̄ lupus ad ouile vadit ꝯtra ventu vadit ne canes odorem ſuū ſentiant. Sicut auteꝫ ꝑ ventum ꝓſperum ꝓſpeltas: ſic ꝑ ventum ꝯtrarium aduerſitas de ſignat̉. Tunc gͦ dyabolus contra ventum vadit qn̄ hoīes in aduer ſitatibꝰ exiſtētes iterum temptan do inuadit Sepe enim iuſticia dei ꝓmittendo. homini tribulato ex ablatione terrene ſb̓e addit affli ctionem in corꝑe. ⁊ inde tempta tionē in mente vt ſic ad impaciaꝫ ⁊ deſꝑationem inducat. ſicut pꝫ in Iob cui primo res tēꝑales ab ſtulit. deinde filios extinxit. deinde vlcere graui ꝑcuſſit. ⁊ tandē ꝑ vx ore in ⁊ amicos graue̓ temptatio nem in cor eius dimiſit ſed ille in oībus eum ſuꝑauit Talis eſt em̄ natura dyaboli ꝙ ſi in principio ei reſiſtit̓ debilis efficitur. Criſoſ ſuꝑ math̓ In primis grauis a in tolecabilis eſt impetus dyaboli: quēſi quis fortit̉ ſuſtinuerit in ſe cundo inuenuet infirmiorē. Quan to enim plus eſt reꝑcuſſuſ tanto magis refrigeſcit ⁊ deſiſtit. Ter cio abijciendo ꝑ ſpem vana. Le gitur in li. de aialibus ꝙ lupꝰ pu erum valde diligit: ſed ſi pōt reci pe pueꝝ cū eo ludit. ⁊ poſt eū cō medit. Qualiter enim dyabolus cū peccatoribꝰ ludit oſtendit gre go. in paſtoralibꝰ dicens. Dyabo lus mō alioꝝ facta grauiora mō nichil qd̓ perpetratū ē mō miſeri cordē deum loquitur. mō adhuc tꝑs ſubſequens ad penitentiam pollicet̉: vt ꝑ hec decepta mes ab intencōe penitentie ſuſpendatur Prou̓. xiiij. Stultus illudit pctm̄. Poſtꝙͣ aūt cum pctōre ſic luſerit eum ꝯmedit. Ambro. in ſermōe dyabolus filios ſuos nō diligit ſed odit. Sic enim eos amat: vt ꝑdat ſicut amat gluto a guloſuſ buccellam vt comedat(Sed tirā ni poſſunt intelligi ꝑ lupos. Gre. Lupus ſuper oues venit/ cum qui libꝫ iniuſtus raptor fideles ⁊ hu miles deprimit ⁊ opprimit. De lu pis iſtis dicitur Sopho. iiij. Iudi ces eius lupi in veſpere non relin quebāt in mane. Abacūc a. Ve lociores lupis veſꝑtinis. Sunt eī lupi matutini. meridiam ⁊ veſꝑ tini Lupī matutini ſunt qͥ adhuc nō eſuriunt. ꝑtem ouis ꝯedunt. ⁊ ꝑtem relinquunt. Tales auteꝫ iſti tiranni ſunt qui bona pauꝑe rum rapiunt: ſed tamen eis par tem dimittūt. Sed lupi meridia ni ſunt qui vſqꝫ ad meridiem nō comederūt. Et qꝛ multū eſuriunt. ⁊ qꝛ multū poſt eſum fitiunt totā ouem comedunt ⁊ ſanguinē bi bunt. Tales ſunt multi iudices q̄ totam ſuppellectilem pauperibꝰ auferunt. Vſidorus. Iudices pra ui lupoꝝ more diripiunt cuncta. ⁊ vix pauca pauperibus derelin quunt ⁊ dimittunt indignis poſ ſeſſiones quas cuꝫ multo labore acquiſierunt. Lupi autem veſꝑti in qui de die non comederunt: a deo eſuriunt ꝙͣ carnes oiis come dunt ⁊ ſanguine bibunt. pellem ſcindunt ⁊ oſſa frangunt Sic ſūt multi tiranm qui a pauperibus pecunia exhauriunt. poſſeſſiōes diripiunt. domos tollunt. veſtes auferunt ⁊ eos toͣliter opprimūt Iher̓. li. Comedit me ⁊ deuorauit me nabugodonoſor rex. hoc quo ad lupos matutinos qui partem carnium comedunt. Abſorbuit me ſicut draco. hoc quo ad lupos meridianos. qui totam ouen cō edunt ⁊ ſanguineꝫ bibunt. Et ſu perius dicitur. Iſte nouiſſimꝰ ex oſſauit me nabugodoniſor quo ad lupos veſpertinos qui ouem to tam cōmedunt ⁊ ſanguinē bi bunt ⁊ oſſa frangunt. Prouer. xviij. Leo rugiens. ⁊ vrſus eſuri ens. princeps iniquus ſuper po pulum pauperem. ¶ Sermo tercius eiuſdem Niniam meam pono pro ouibꝰ meis ⁊cͣ. Serui dei pro quibus anima ſuaꝫ poſuit xpriſtus. ⁊ quos precioſo ſanguine redemit ouibus ꝯpara tur ꝓpter multas proprictātes q̄ ppetateb̓ ouis in ipſis ouibus reperiuntur. Pri mo ois eſt aīal multam habēs ſimplicitatē. ſic ſerui dei debent eē ſimplices ſine plica duplicitatis de qua ſimplicitate dicit grego ri. in moralibꝰ ꝙ abhominaban tur egiptij iſrahelitas qꝛ oues of ferunt. ſic ſerui dei a mundanis de ſpiciunt̉. qꝛ ſimplicitate ⁊ māſue tudinē deo immolant. quam ab hoīationem fatuitateꝫ putant. Et iſta ſimplicitas ꝯſiſtit quantum ad aſpcm̄ affectum ⁊ actū dn̄t eī habere aſpectum ſimplicem vt.ſ. ipſum ad deū dirigant. ⁊ tunc to tum corpus ⁊ ꝯgeries operum lu cidum erit ⁊ deo gratu Math̓. vi Si oculus tuꝰ fuerit ſimplex: totū corpus tuū lucidum erit Iſtā ſim plicitateꝫ affectus non hn̄t illi qͥ cū vno oculo volunt aſpicere in ce lū ⁊ cū alio in terrā a. qui ſiml̓ vo ſunt diligere deū ⁊ mundū Cōtra quos d̓r Math̓. vi. Nō potes deo ſeruire ⁊ manione. Tales em̄ nō hn̄t ſimplicitatē aquilina. Aqui la em̄ pullos quos viderit in celuꝫ reſpicere tanꝙͣ prios nutrit. qͦs aūt ad celū reſpicere nō viderit: ſi cut degeneres abijcit Gcd̓ debēt hre ſimplicitatē affectus vt.ſ. ſim plici corde nō duplici deū diligat Pe..i. Sīplici exͣ corde deū inuicē di ligite. Iſtā ſimplicitatē affectꝰ nō hn̄t illi qui in ore hn̄t dilcōem ſꝫ in corde ſeruat rancorē. Ecc. xiij. in labijs indulcat immicꝰ a in corde inſidiat̉ vt ſubuertat te in fouea Iſti em̄ non hn̄t ſimplicitateꝫ cō lumbinā qui nō cae̓nt felle ama ritudinis ⁊ racoris. Math̓. x. Eſto te prudentes ſicut ſerpentes ⁊cͣ. Tercio dn̄t habere ſimplicitateꝫ actuū vt ſimplici intentione pro ximo ſeruiant. Roma. xij. Qui tri buit in ſimplicitate ⁊cͣ. Hāc ſim plicitatem non hn̄t illi qui idd̓ a liquibꝰ tribuunt aliqua vt ſub ripiant nō ſua Ouis enim nulluꝫ ledit ⁊ neſcit mala inferre: ſed il lata patienter tolerare Ouis etiā dominum ſuum paſcit ⁊ veſtit. Vnde dicit Augꝰ. ꝙ oius implꝫ preceptum euangelicū. qꝛ de dua bus tunicis dat vnā non haben ti Secūdo oius eſt animal qd̓ na turaliter nociua fugit. ſic quiſibꝫ debet fugere peccata. immo ml̓to amplius ſunt ſibi nociua. Nam inter ea que ſunt infra terram ni chil peius eſt inferno. inter ea ve ro que ſunt in terrā nichil peius eſt ſerpente vel colubro. Inter ea que ſunt ſuprā terram nichil peꝰ eſt dracōne ideſt in aere. ⁊ tamē iſta tria inducuntur ab ipſo pro pheta dauid: vt ſcilicet laudent deum. Laudate inquit dominum de terra: dracōnes ⁊ omnes abiſ ſi. Item. Serpentes ⁊ volucres pennate. Nunꝙͣ autem ꝓpheta di cit ꝙ ſuperbi. auari vel luxurioſi laudent deum. Ex quo ſequitur ꝙ peccatum eſt peius dracōne. ſerpē te ⁊ inferno. nec miꝝ qꝛ infernus laudat dei iuſticiā. ſicut latro in patibulo iudicem laudat qꝛ ipſū iuſtum eſſe demōſtrat. dracō ꝓ ter magnitudinē laudat dei pōtē uam. Eſt enim maximus omniū animantium ſuꝑ terram. Serpēs em̄ laudat dei ſapientiā Ipſe em̄ caput abſcondit ⁊ corpꝰ percuſſi oni exponit. ⁊ in hoc deū laudat. qꝛ tantam ſapientiam ſibi dedit. Peccator enim nō laudat deum: ſed blaſphemat Roma. ij. Nomē dei ꝑ vos blaſphemat̉. Tercio ouis eſt vtile ⁊ fecundū aminal. Neceſſe eſt autē ꝙ quando oues ſunt fete pregnantes paſtor eas cuſtodiat ⁊ portet. Vſa. xl. Fetaſ ipſe portabit. Quatuor autem de cauſis oius aborſū patit̉. Primo ẜm ph̓m qn̄ eſt ſola. Tunc enim pre mimio timore ſepe abortit. Ti met em̄ ne in os lupi deueniat. Secūdo ꝓpter tonitruū: ſicut dicit idem. Tercio qn̄ comedit h̓bas venenoſas. Quartū qd̓ maxime eas abortire facit eſt funius extī cte candele Amnia autē eſt ꝑegri nans qn̄ habet multa bona ꝓpoſi ta. Tunc autem parit qn̄ ea com plet per bona oꝑa. Sed peccator eſt ſolus qn̄ nō habet deum ſecū. ⁊ ꝑdit ꝑticipacōnem meritoꝝ ec deſie. Et qꝛ ſolus non habet qui eum adiuuet nec ſubleuet: id̓ fe tum boni ꝓpoſiti nec in corde pōt nutrire: nec ipſum ꝑ bona opera parere. ⁊ neceſſe eſt vt patiatur aborſum. Eccle. iiij. Ve ſoli. qꝛ cuꝫ ceciderit nō habet ſubleuantem. Auarus in corde ſuo habet ml̓ta to nitrua. Vnum eſt anxietas in acquirendo. aliud eſt dolor in per dendo. aliud timor in cuſtodiēdo Et iſta tonitrua boni ꝓpoſiti fetuꝫ excinguūt. Inter tot anxietates. doloe̓s ⁊ timores bona ꝓpoſita cre ſcere non pn̄t. ſicut patet in ſem ne quod ſpine ſuffocauerunt. vt habetur Luce. viij. Luxuria eſt h̓ ba venenoſa que corpus ⁊ aīam inficit ⁊ corrumpit. ⁊ boni ꝓpoſiti fetum extinguit. Seme enim non poteſt creſcere in terra conculcata vt habetur ibidē. Aīa em̄ luxurio ſi a demonibus cōculcatur. Eccle ix. Omnis ml̓ier fornicaria quaſi ſtercus in via conculcabitur. Su perbia enim eſt fumus qui in al tum aſcendit ⁊ cito euaneſcit: Iſ te funus boni ꝓpoſiti fetum extin guit. Semen enim non poteſt in terra petroſa creſcere id eſt in mē te elata que ad penitentiā ſcindi nō poteſt.(Quarto ois eſt ani mal obediens ⁊ manſuetum Illi autem paſtori poſſunt ſecure obe dire: qui eas cognoſcit. diligit. ⁊ defendit. Sic etiam verus paſtor ſcilicet xpriſtus circa oues id eſt animas habet ſcientiam cognoſ cendi. Ioh̓. iiij. Cognoſco oues meas. Potentiam defendendi. I bidem. Non rapiet eas quiſꝙͣ de man: ī mea. Et voluntatem ſaluā di. Ibidem. Animaꝫ meam pono pro ouibus meis. Bernardus fu pet cantica. Huic ſecure me credo qui ſaluare velit. nouit. ⁊ poſſit. dicitur in libro de animalibus: ꝙpaſtores docent ouēs feſtine ā bulare ad auditum alicuius vo cis. Sic ⁊ viri ſancti debent eſſe ve loces multum ad audiendum ad voces ſui prelati. debꝫ igitur iſta obedientia habere tres cōmites. ſimplicitatem. caritateꝫ ⁊ concor dem voluntatem. Iſtud ſignatuꝫ eſt Iob. xi. ꝙ amici Iob dederunt ſibi oueni vnam ⁊ in aurem aure am vnam. Per inaurem auream intelligitur obedientiā. Psͣ In au ditu auris obediuit michi. Iſtaē nim obedientia debet habere ouē annexam. qd̓ debet fieri cū ſimpli ci corde ⁊ debet fieri ex vnanini ⁊ concordi voluntate Quidā autem obediunt non ſimpliciter ſed fic te. Iſti non habent ouem annex am. Alij aūt non obediunt ex ca ritate: ſed neceſſitate. Hoꝝ in au ris non eſt aurea. Alij prudentes apud ſemetipſos ſuam implen do voluntatem. nolunt viuere cuꝫ voluntate prelati. Hoꝝ inauris non eſt vna.(Quinto ouis eſt aī mal ſobrium ⁊ domeſticū. qꝛ par uis paſcuis eſt ꝯtenta ⁊ expenſis modicis ſuſtentatur. Sic ⁊ ſerui dei modico debent eſſe contenti. Sencea. Victus ſit tibi ex te faci li. nec ad voluptateꝫ: ſed ad cibū attende. Palatum tuum excitet fames non ſapores. deſideria tua puo redime. qꝛ hoc tantuꝫ curare debes vt deſinant. Cibus aūt iſta rum ouium in futuro erit ille. de quo dicitur Szech̓. xiij. In paſcu is vberrimis paſcam eos ⁊ in mō tibus iſrahel erunt paſcue carū. Ibi requieſcent in herbis virenti bus. in paſcuis pinguibꝰ paſcen tur ſuꝑ montes iſrahel. Ex quibꝰ verbis habetur. qꝛ paſcua bono rum erūt vberrima eo ꝙ ſerui dei ſiue ingrediantur ad contēplan dum diuinitatem. ſiue egredian tur ad ꝯſiderandum humanita tem: vbiqꝫ inuenient ſacietatem Ioh̓. x. Ingredietur ⁊ egredietur ⁊ paſcua inueniet. Eiuſdem. Hec eſt vita etern a vt cognoſcant te ſolum verum deum ⁊ quem miſiſ ti iheſum xpriſtum. Secundo paſ centur ⁊ delectentur in fruitione ſuauitatis. ⁊ iſta erunt pinguia paſcua. Pſalmiſta. Ex ad ipe fru menti ſaciat& Illud frumentuꝫ eſt ille quide ſe dicit. Iohannis decimotercio. Niſi granuꝫ frume ti cadens in terram mortuum fue rit: ipſum ſolum manet. Adeps iſtius frumenti eſt ſuauitas ⁊ de lectatio que cauſatur ex amore dei. Pſalmiſta. Sicut adipe ⁊ pin guedine repleatur anima mea. Tercio paſcentur in eternitate perpetue inuentutis. ⁊ iſta erunt paſcua virentia. Nunꝙͣ enim paſ cua areſcent vel marceſcent: ſed ſemper vireſcent ⁊ ꝑpetua eruūt. Sexto oius eſt animal pacificū ⁊ quētum. Sic ſerui dei laborare debent vt ſint quieti. Theſſa. iij Rogamus vos fratres vt abūde tis magis ⁊ operam detis vt quie ti eſtis Iſtam quietem habent il li qui terrena deſpiciunt ⁊ in deo amoreꝫ ſuum ponunt. Ioh̓. xvij. Hec locutus ſum vobis: vt in me pacem habeatis. in mūdo preſſu ram habeatis Quid quiētiꝰ ꝙͣm chil in mundo appetere. quid la borioſius ꝙ terrenis deſiderijs eſ tuare. Hinc eſt ꝙ iſrahel ſabba tuꝫ in munere accepit. egiptus ꝑ cutitur multitudinē mūſcaꝝ. Cū enim tria ſunt que naturalit̓ ap petunt quietē.ſ. corpus. ſēſus. ⁊ animꝰ in mundanis deſiderijs iſ ta quieſcere nō pn̄t. Corpus em̄ ſꝑ eſt in labore ⁊ fatigacōe Eccle. xiij. Laborauit diues in ꝯgregacō ne ſb̓e. Senſus nō pn̄t habere ſō num ⁊ quietē Cū enim ſenſuū ſit ſomnus a talibꝰ fugit. Gen̄. xiij. Fugiebat ſōnus ab oculis meiſˢ Eccle. v Saturitas diuitis ⁊ abun dantia diuitiaꝝ non ſinit cuꝫ dor mire Amnius ſꝑ eſt in ſollicitudi ne. Ihere. xlix. Turbati ſunt pre ſollicitudine ⁊ quieſcere nō pn̄t. Et qꝛ iſta tria in auaris ſunt qui ettm habere non pn̄t. Ideo dicit Augꝰ. diuitias inueniſti. requi em̄ ꝑdidiſti Cū vigilas de hijs cō Ibl gitas. dum doriis ſomnias. In die ſollicitus. in nocte pauidꝰ ſꝑ exiſtens mendicus. Rogemꝰ ⁊cͣ. ¶ Dominica tercia. Sermo primus Odicū ⁊ non videbitis me ⁊ iteꝝ modicū ⁊ vi pebitis me ⁊cͣ. Io. xvi ¶ Natua̓le eſt inter ami cos ꝙ cupiunt mutua viſione ꝑ frui. mutua locutione refici. ⁊ cor porali preſentia cōſolari. Ideoqꝫ diſcipulideſiderabant ſemꝑ vide re xpriſtum. eius verba audire/ ⁊ preſentiā retinere. ⁊ ideo cōtriſta bantur: qn̄ xp̄s de ſuo receſſu me tionē faciebat: ſicut dixit in vbis premiſſis. Aodicū ⁊ iam videbi tis me ⁊cͣ CCirca quodſciendum ꝙ apoſtoli fuerūt in quadrupli ci ſtatu. Primus in quo erant in multo timore. ⁊ hoc ante paſſio nē. Timebant enim ſꝑ ne xpriſti preſentiam ꝑderent. ⁊ ad hoc ꝑti net quod dixit paꝝ ſupra. Hoc autem vobis ab imcio non dixi. qꝛ vobiſcū eram ⁊ nunc vado ad eum qui miſit me. Iſtum enim ti more generabant in ipſis verba triſticie/ que ſuꝑ hoc eiſ ſepe repli cabat. Ioh̓. xiij. Ffilioli adhuc vo biſcum modicum ſum. Eiuſdem xiij. Adhuc modicum ⁊ mundꝰ iam me non videt. Secundus vero ſtatus eſt in quo.ſ. fuerunt in magna triſticia ⁊ dolore ml̓to ⁊ hoc in paſſione: in toto illo tri duo in quo ipſum nō viderunt/ ⁊ ad hoc pertinet illud quod dicit. Modicum ⁊ nō videbitis me. Et il lud quod ſequitur. Amen amen dico vobis. qꝛ plorabitis ⁊ flebi tis ⁊cͣ. Terciꝰ ſtatus ē in quo ha buerunt gaudiuꝫ ſed ſemplenū ⁊ hoc pꝰ xp̄i reſurrectōnem. Gau debant enim de hoc ꝙ xpriſtum preſentialiter videbāt: ſed plene gaudere nō poterant. qꝛ ſciebat ꝙ modico temꝑe.ſ. xl. diebus cū eis moraturus erat. ⁊ ad hoc p̄ti net illud qd̓ dixit. Iterum modi cum ⁊ videbitis me. Et illud. Vo autem ꝯtriſtabimini: ſed triſtici a veſtra in gaudium mutabitur. Ꝙ autem verba ſic ſūt intelligen da d̓t augꝰ. Modicū tempuſ fuit ẜ9. 4y. in quo nō viderūt eum. videlicꝫ il F lud triduū in quo in ſepulchro y quieuit ⁊ iterum modicū quo eū L viderunt.ſ. illi quadraginta dies lL in quibus ſepius poſt reſurrectō nem ſuā eis apparuit. Hec auteꝫ verba intantum erant obſcura ꝙ ea intelligere non poterāt ⁊ iō dicebant Quid eſt hoc qd̓ d̓t nō bis modicum ⁊c. Huius autē tri plex erat cauſa. Prima ẜm Criẜ. ꝓpter eorum triſticiā que amoue bat a mente eoꝝea que diceban tur. Alia autem erat ẜm eundem⁊ contraletas que erat in verbis do mini dicentis. videbitis ⁊ non vi debitis. Tercia erat. qꝛ credebāt ꝙͣ eis ꝑabolice loqueret̉. ſicut ſe pe facere ꝯſueuit uartus ſtatus eſt in quo habuerunt plenum ⁊ perpetuū gaudium. hoc eſt in vea̓ dei viſiōe in qua modo ſunt. ⁊ ad hoc pertinet illud. Iterum autem videbo vos ⁊ gaudebit corveſtrū. ⁊ gaudium veſtrum nemo tolet avobis. Scd̓m enim Auguſtinū illud intelligitur de gaudio beate viſronis illius de qua dicitur Io His. iij. Cum apparueīt ſimiles ei eximus. qꝛ videbimus eum ſicuti eſt. Illud enim gaudium nunꝙͣ tollitur: nec ſumitur. Augꝰ. ibidē Ibi eſt finis qui ſufficit nobis.? ternus igitur erit. Nec enim ſuffi cit nobis finis: niſi cunis nō eſt finis Iſtum autem quadruplicē ſtatum apoſtoloꝝ oſtendit dn̄s ꝑ ſimilitudineꝫ mulieris pregna tis ⁊ ꝑturientis. Talis em̄ muli ex pōt quadrupliciter ꝯſiderari. Primo ꝓut eſt pregnas. ⁊ tunc eſt in multo timore. Sꝑ em̄ timet nie fetus eius ꝑeat. Et huic rn̄det primuſ ſtatus apoſtoloꝝ in quo ſꝑ timebant ne xp̄us ab eis rece deret. Scd̓ ꝓut eſt in ꝑtu ⁊ tunc eſt in multo dolore ꝓpter ventris cruciatū. ⁊ huic tūdet ſecundꝰ ſta tus apl̓oꝝ in quo fuerūt inmuſ ta triſticia tꝑe paſſiōis xp̄i Ter cio ꝓut eſt pꝰ ꝑtum. ⁊ hoc diuidi tur vno ꝓut peꝑit filiā. ⁊ tūcha bet gaudium ſemplenū. ⁊ huic rn̄det tercius ſtatus apl̓oꝝ ꝓut poſt reſurrectionē xp̄i ſemplenū gaudium habuerūt. Alio modo prout maſculum peperit tunc ha bet gaudium plenum ⁊ ꝑfectum a huic reſpondet̉ quartus ſtatus apoſtoloꝝ. in quo modo ſunt. qꝛ habent plenum gaudium ⁊ ꝑfec tum. Vnde dicit Auguſt̓. ibidem Parturitio aūt partus gaudio ꝯ paratur. quod tunc maxime eſſe ſueuit: quando non puella ſed puer naſcitur. Iſtum quadrupli cem ſtatū habent ſerui dei. Sunt enim in timoe̓ merore. gaudio ſe mipleno ⁊ gaudio ꝑfecto In tīo re enim ſunt ne deum amittant. ſicut propheta ꝯquerebatur ſe a miſiſſe deum dicens. Redde mihi leticiā ſalutaris tui ⁊ ſpiritu prin cipali ⁊cͣ Sed notandū ꝙ deꝰ ab aliquibus recedit ⁊ irredibilis. a ab aliqͥbꝰ recedit ⁊ redibilis ⁊ ab aliquibꝰ nunꝙͣrecedit. ⁊ ideo nō oportet vt redeat Et iſta t̓plex differentia fuit in xpriſti familia quā habuit in hac vita. Fuit em̄ vnus.ſ. iudas/ a quo xpriſtus re ceſſit ⁊ nunꝙͣ redijt Fuit alius.ſ. petrus a quo receſſit quando ipſū negauit. ſed ſtatim redijt. quan do.ſ. amare fleuit. Et alia fuit bea ta virgo a qua nunꝙͣ receſſit ⁊ iō redire non oportuit. Iſta triplex differentia quotidie inuenitur. ⁊ ſimile poteſt conſiderari in ſole. Solemm aliquas ꝑtes nunqͣm il luminat.ſ. regione infernalem. a liquas illuminat ⁊ aliquando no ſicut nr̄am habitationem aliqͣs ſemꝑ illuminat. ſicut illa que ſūt ſupra ſe. vt dicit dyoniſius Simi liter in hominibꝰ/ ſunt quidā a q̄ bus ſol iuſticie retedit ⁊ nunqͣm redit ⁊ illuminat ſicut ſunt duri ⁊ obſtinati qui deū expellunt/ ⁊ ne ad eos redeat malis oꝑbꝰ conͣdi cunt. Iob. xxi. dixerunt dn̄o deo: recede a nobis. Ecce qꝛ deum expel lunt. Scientiam viarū tuaꝝ nolū mus. Ecce ne redeat conͣdicunt. Eꝰ dem. xxxiiij. Ipſi fuerunt rebelles lumini. Iſti ſunt qui dixerūt yſa. xxx. deferte a me viam. declinate a me ſemitam. ceſſet a facie nrā ſanctꝰ iſrahel. Nolunt enim ꝙ de us ad eos redeat. nec ꝑ viam mā datoꝝ. nec ꝑ ſemitam ꝯſiliorum nec ꝙ illuminet ꝑ inſpirationem faciem mentis eoꝝ Alij ſunt a qͦ bus deus recedit ⁊ poſtea redit. ſi cut penitentes. a quibꝰ receſſit ꝑ culpam. ⁊ redit per penitentiam. Ihere. xviij. Si pm̄am egerit ges illa a malo ſuo qd̓ locutꝰ ſum ad uerſus eā non agā. ⁊ penitebo ſu ꝑ malo qd̓ cogitaui vt facere ei. Zach̓a. Conuertimini ad me ⁊ e go ꝯuertat ad vos Tales ſunt vi ri ſcī a quibꝰ modicū iocunditas ꝯtemplacōis ſubtrahit̉/ vt feruē tius requirat̉ ⁊ fortiꝰ teneat̉. Ber. Subtrahit ſe vt feruentiꝰ requira mꝰ ⁊ fortiꝰ teneamꝰ. Preteries te neri vult. abiēs reuocari. Et tamē illud modicū qūo ſe ſubtrahit vi detur eis valde longū. Ideꝫ. O mō dicum non modicum. O modicū pie domine. Modicum dicis quo nō videamꝰ te. Saluum ſit verbū domini mei. longū eſt. ml̓tum ni mis: verunitamen verum ⁊ modi cum ⁊ nō modicuꝫ voces. Alij ſūt a quibꝰ nunqͣm recedit: eo ꝙ vio lenter eum tenēt. Canti. iij. dicit̉. Tenui eum nec dimittam Amb̓. Vim deo facimus nō ꝯpellendo ſed flendo. nō ꝓuocando imiurijˢ ſed latius exorando. nō per ſuper biā blaſphemando ſed per humi litatē merendo. O bona violentia que nō indignatione percutitur ſed miſericordia ꝯdonatur. Secū do ſerui dei ſunt in merore/ ⁊ hoc quadruplici de cauſa que ſignat̉ Iudi a. vbi legit̉ ꝙ ſuſpirauit ax a ſedēs in aſino ⁊ dixit patri ſuo. Terram arentem ⁊ auſtralem de diſti mͥ: iunge ⁊ irriguā. deditqꝫ ei irriguum ſuꝑius ⁊ inferius. A xa ſedēs in aſino eſt anima preſi dens corpori ſuo quadrupliciter. Priº qꝛ mentē ſuā hūit aridā ab humore deuotionis interne. ⁊ h eſt habere terrā arentem Osͣ Aīa mea ſicut terrā ſine aqua tibi. Ec dle. li. Anime noſtre ſitiunt vehē menter. Secundo plorat qꝛ habꝫ adhuc corpus inflammatū ignē ꝯcupiſcentie ⁊ hoc eſt habere ter ram auſtralem. ꝓpter qd̓ dicit a poſtolus Roma. vij. Infelix ego hō: quis meliberabit de corpore morijs huius.? Tercio plorat ꝓ dilatione ſuperne patrie. ⁊ hoc ē habere irriguum ſuꝑius. Osͣ Su per flumina babilonis illic ſediˢ ⁊ fleuimꝰ: dum recordaremur tui ſyon. Quarto plorat pro incola tu preſentis miſerie ⁊ hoc eſt irri guū habere inferius ⁊ ſuperius. Psͣ. Heu michi qꝛ incolatus me us ꝓlongatus eſt. ¶Tercio ſerui dei habent ꝯſolationem ⁊ gaudi um ſed ſemiplenū. Quod ſignifi catū eſt. iiij. ℟. xiij. vbi dicitur ꝙ deus ꝑ coruos miſit helye mane ⁊ veſꝑe panes ⁊ carnes: ſed bibe bat aquā de torrente Ille pane ⁊ carne veſcitur: qui celeſti contem platione nutrit̉: que maxime ex meditacōne diuinitatis ⁊ huma nitatis ꝑcipitur. Sed iſta cōſola tio ex tribus deficit. Primo. qui a habet imꝑfectionem. ⁊ hoc ſig nificatur qꝛ dabatur in mane ⁊ ī veſꝑe ⁊ nō in meridie. In mane ⁊ veſꝑe eſt lux ⁊ calor: ſed imꝑfe ctionis. in meridie vero perfectus Beatigͦ qui paſcūtur in meridie: vmi ꝑfecta dei cognitione ⁊ dilecti one. Canticoꝝ a. Indica michi v bi cubes ⁊ vbi paſcas in meridie In preſenti enim paſcunt̉ in ma ne ⁊ in veſꝑe. qꝛ imꝑfecte deū cog noſcunt ⁊ diligūt. ad Choꝝ. xiij. Nunc cognoſco ex ꝑte Secundo qꝛ habent admixtione que adini xtio cauſatur ex corꝑis corrupco ne. vel mundi ꝑſecutione. qd̓ no tatur ꝑ hoc ꝙ bibebat aquam de torrente Pſa. primo Vinum tuū mixtum eſt aqua Tercio ꝙ ha bet terminatione̓. qd̓ notat̉ ꝑ ꝙ deus ſibi cibum iſtum intantuꝫ ſubtraxerat ꝙ vadēs ad ſarepta ſydome: buccellā panis vix hre potuit deus em̄ viris ſpiritualibꝰ ſepe cōſolationes ſpirituales ſub trahit adeo vt modicum habere non poterunt. ⁊ hoc facit ſiue vt in humilitate ꝯſeruent̓ i. Cho. xx Ne magnitudo reuelationū ⁊cͣ. ſi ue vt in inanis ſecuritas vitetur. q̄ eſt mater negligencie. Grego. dum mens ſecua̓ redditur in tor gͣc potem vertitur Quarto dei habēt gaudiū plenū. ⁊ hoc ꝓut ſunt in vita beata. qd̓ quideꝫ catur ex dei viſione. Et ideo dicit. Iterū autē videbo vos ⁊ gaudebit cor veſtrū. de qua viſione d̓r Iob. xxxiij Vi debit faciē eius in iubilo j. Pet̓. i. In que deſiderāt angeli ꝓſpicere. Math̓. xviij. Angeli eoꝝ ſemꝑ vi dent faciē patris mei SSed greg̓. facit queſtionē in mor. Qui vidēt qūo videre deſiderāt.? Et ſi videre de ſiderant qūo vident. Rn̄deo. Deſi derium inquit anxietatem hꝫ. an xietas penā. ſacietas vero faſtidi um. Ne gͦ in deſiderio ſit anxietas deſiderantes ſatiant̉. ne vero ſit in ſatietate faſtidiū ſatiari deſiderāt Erit gͦ nobis delcābiliter imp̄ſſa ſimul ſitis ⁊ ſacietas: ſed longe aberit a ſiti ncc̄itas. longe a ſacie tate faſtidiū. qꝛ ſitientes ſatiabū tur ⁊ ſatiati ſitient. ¶ Sermo ſecundus. Vlier cū parit triſticiaꝫ habet. qꝛ venit hora eius ⁊cͣ vbi ſupra. Inter bo nos ⁊ malos hoc diſtat ꝙ mali vo lunt. feſtum facere ante vigilias. volentes nuncgaudere tꝑaliter. ⁊ ideo in futuro facient vigilias poſt feſtum. qꝛ flebunt eternalit̓ Alij ſunt qui volūt ire de feſto ad feſtum. de gaudio pn̄ti ad gaudi um felicitatis eterne. Cōtra quoꝫ dicit Iherominꝰ. difficile immo ⁊ impoſſibile eſt vt aliquis frua tur bonis preſentibus ⁊ futuris vt de delicijs tranſeat ad delicias vt hic ventrem ibi menteꝫ imple at. ⁊ in vtroqꝫ ſeculo ſit plenus. in vtroqꝫ appareat glorioſus Bo ni igitur hic faciunt vigiliam in actu penitentre. ⁊ ideo peruenient adfeſtum iocunditatis eterne. ⁊ hoc ē quod dicitur in hoc euang. Mulier cum parit. In verbis igit̉ premiſſis tria ponuntur. Primū eſt ſimilitudo mulieis parientis. cum dicitur. mulier parit. Iſta mulier ſignificat eccleſiam: ſiue quanlibꝫ fidelem animam: que concipit per bona propoſita ⁊ pa rit per bona opea̓. de qua dicitur Apocal̓. xiij. Mulier amicta ſole ⁊ luna ſub pedibus eius. ⁊ in ca pite eius corona duodecim ſtella rum ⁊ in vtero habens. ⁊ clamā bit parturiens ⁊ cruciatur vt pa riat. Tunc em̄ iſta mulier e ami Aa ſole: quādo induta eſt xpriſti. conuerſatione: ſcilicet humilita te. pietate. pacientia ⁊ obediētia Roma. xiij. Indiumni dominuꝫ noſtrum iheſum xp̄m. Per luna notatur temporaliū rerū mobili tas. Nam ſicut luna mutatur qͥa mō eſt plena. mō eſt ſemiplena. modo vacua: ſic mundus aliquā do eſt plenus qꝛ alicui dat plena conſolationē aliquando eſt ſemi plenus: qn̄ ex vnā parte ꝓcedit conſolatio. ex alia tribulatio. A liquādo vacuus: qn̄ dar oīo deſo lationē. Iſtam lunam ſancti viri ſub pedibus habent qꝛ auariciā ſub affectibus hn̄t. Quari enim nō habent iſtam lunam ſub pedi bus ſed in capite. qꝛ cupiditateꝫ habent in mente. Vſa. xl. Auari cia in capite oīm. debet etiā in ca pite habere coronā duodecī ſtella rum: qꝛ debet imitari doctrinam ⁊ exēpla. xij. apoſtoloꝝ. Parit aūt ꝑ bona oꝑa ſed cū cruciatu. qꝛ be ne oꝑando mala ſuſtinet adu̓ſa. Roma. viij. Oīs creatura ingeniſ cit ⁊ ꝑ turit vſqꝫ adhuc Sunt at alique mulieres q̄ nollent pare̓. qꝛ nollent dolorem ꝑtus ſuſtine re. Sed inter ceteras ꝓprietates li lij legit̉ ꝙ ſuccus eiꝰ ꝓdeſt mulie xi ad ꝑiendum. Cerua etiā quan dā herbā cōmedit q̄ dicitur aga thea q̄ parere eam facit. dicit qͦ pliniꝰ ꝙ aquila ponit in nido ſuo lapidē precioſum qui ipſū iuuat ad pullificandū. Iſtud liliuꝫ eſt xp̄us qui dicit Canti. ij. Ego flos campi ⁊ liliū ꝯu̓allium. Non em̄ eſt flos orti ſed campi. qꝛ odor ini ſericordie ſue nō eſt clauſus: ſed aptus. Et nō eſt liliū montiū ſed ꝯuallium. qꝛ non creſcit in cordi bus ſuperboꝝ: ſed humiliū. Suc cus lilij eſt ſanguis xp̄i. Per lili um ſignat̉ caro xp̄i. Yſa. xl. hīs caro fenū. Sicut em̄ herba primo vireſcit. deide areſcit ⁊ poſtea pu treſcit: ſic hō vireſcit in iuuentute areſcit in ſenectute ⁊ putreſcit in morte Per lapidē precioſū intelli gitur gloria ſanctoꝝ q̄ eſt lapis inquantū ſolida. eterna ⁊ precio ſa. inquantū ineffabilis ē ⁊ ſuper merita lucida. inquantū illuīnat mentes hoīm ⁊ corꝑa. Os. Poſu iſti in capite eius coronam de la pide precioſo. Iſta tria faciūt ꝙ hō nō dimittit propter aliqua ad uerſa quin ipſe pariat per bona oꝑa. Primum eſt memoria dn̄i ce p̄ aſſionis. Ad heb̓. xij. Recōgi tate eum qui talē a pctōribꝰ ſuſti nuit contradictione vt non fati gemini animis veſtris deficiētes Greḡ. Si paſſio xp̄i ad memoria reuocetur nō eſt aliquid adeo du rum qd̓ non equo animo toleret̉ Secundum ē memoria mortis ꝓ prie. Greḡ. Valde ſe ſollicitat in bono opere: qui ſemper cogitat de extremo fine. Tercium eſt medi tatio celeſtis glorie. Gloſa ſuper illud Iacobi tercios Omne gau dium exiſtimate fratres ⁊ cetera Ne indignemini ꝙ peccatores in mundo florent/ ⁊ vos patimini: qꝛ non eſt chriſtiane dignitatis in temporalibus exaltari: ſed potiꝰ deprimi. Mali igitur nihil habent in celo: vos nihil in mundo. Sed ſpe illius boni ad quod tenditis quitquid in via vobis contingit gaudere debetis Augꝰ. Nō eſt in rum ſi in eternum damnādis. om ne quod eſt in terris. ſuccreſcat h̓ in ſolatiū. Sed magis mirandū eſt ꝙ in eternum ſaluandis lapi des non exurgant in offendiculū ¶ Secundo ponitur iſtius mulie ris triſtitia ſalubris. cum dicitur. Triſtitiam habet. Que quideꝫ tri ſtitia cauſat̉ ex quadruplici cau ſa dicit enim Gregoriꝰ in morali bus ſcilicet quando aliquis cōnſi derat vbi erat. vbi erit ⁊ vbi eſt. vbi non eſt. Vbi inꝙͣ erat quia in peccato/ vbi ei̓t quia in iuditio vbi eſt qꝛ in miſeria. vbi non eſt qꝛ in gloria. Primo triſtari debet xiiti ideo quia fuit ī peccato ex eo ꝙ didit deum ⁊ omne meritum ſuu eliatitir Aichee primo. Fatiam planctuꝫ nmimt velut dracōnum: ⁊ luctum velut ſtrutionum. Camelus dracō ni in iſidijs poſito. caput cum planta conterit ⁊ tunc dracō magnū ꝑ lā ctum emittit. Strutio etiam oua in puluere relinquens eorum ob liuiſcitur que aliquādo a beſtiis conculcantur. ⁊ tandem rediens et oua fracta inueniēs luctum fa cit maximum. Sic peccator plan gere debet ad inſtar draconis qͥa perdidit caput ideſt deum. Et ad inſtar ſtrutionis: quia perdidit oua ſua. ideſt omnia merita ſua ⁊ omnia bona opera ſua. Secundo debet habere triſtitiam ⁊ timorem conſiderando quia erit in iudicio Pſalmiſta. Auiditijs enim tuis timiū. Nam ſcd̓m Gregorium. Su periꝰ erit iudex iratus. Inferiꝰ in fernꝰ accenſus. A dextris peccata accuſantia. A ſiniſtris demonia ad infernum trahentia. Iercō de bet habere triſtitiam conſiderādo ꝙ eſt in miſeria. Pſalmiſta. Heu mihi quia incolatus meus ꝓlon gatus eſt. Nec mirum ſicut dicit Criſoſtomus ſuper Matheū. Ani ma in hac vita eſt potens. ſed pe regrana Caro vero eſt infirma: ſed in domo propria. Caro igit̉ quia eſt hic domeſtica: ſepe anime do minatur. Anima vero quia eſt po tens reſiſtit ⁊ ſepe ad bonum tra Hit. In futuro autem anima erit potes ⁊ in domo propria. Caro ve ro infirma ⁊ peregrina: ⁊ ido tunc anima dominabitur carni ⁊ quic quid voluerit ſpiritus mox conſē uiet corpus. Et ponit exemplum beatꝰ Cxiſoſtomus. Si enim ali quis potes. in domo pauperis hoſ pitatur: pauper ibi iubet. quia in domo ſua eſt. diues autē aliqua ibi habet agendi fidutiam: quia potēs ē. Sꝫ ſi pauꝑ in domū diui tis intraueī̓t. nō ē auſus os aplē tū qꝛ peregrinꝰ eſt. tū qꝛ pauꝑ eſt Quartō debet habere triſtitiam conſiderando ꝙͣ nō eſt in gloria. Ideo ſuſpirabat ꝓpheta dicēs. Si cut ceruꝰ deſiderat ⁊c. Ceruꝰ qui ſe neſcit grauatur in cornibꝰ. inue terantur pili. caligant oculi tunc pugnat cū ſerpente ⁊ eum occidit Hauſtoqꝫ veneno ardentiſſime ſi tit ⁊ in flumine ſe ꝓitiens totꝰ re nouatus exit. Sic ſancti viri pug nant cū ſerpente dyabolo carne ⁊ mundo ⁊ ardēter ſitiunt ad fontē vite ꝑuenire renouantur in cor nibꝰ.. in virtutibꝰ quia modo eaſ habēt imperfectaſ. pͥ. Cornnt̓. xiij. Cū venerit quod ꝑfectū ē. euacua bitur qd̓ exꝑte eſt Renouatur in pelle i. in corpore qd̓ efficitur cla rū ſb̓tile impaſſibile ⁊ immortale Renouatur in oculis quia quod niunc vident in emginate tūc aūt fatie ad fatiem vt dicitur Corint̓. xij. ¶ Tercō ponitur oportunitas temꝑis. cum dicitur. Venit hora eiꝰ. In preſenti enim tempore eſt tempꝰ flēdi peccata: in futuro erit tempꝰ ridendi in gloria. Eccleſi. iij. Tempus flendi ⁊ tempꝰ ridendi Aodo eſt tempuſ pugnādi ꝯtra vitiā: tunc autem tempꝰ ceſſandi in pace perpetua. Vnde ibidē dici tur. Tempꝰ belli ⁊ tempus paciſ Aodo eſt tempꝰ ꝓpter deum mo dicum ꝑ̄dendi. tunc autē erit tem pus centuplū acquirendi. Ibidē. Tempꝰ perdendi ⁊ tempꝰ acqui rendi. Auguſtinꝰ in libro omel̓. Quaſi fenus traiectum faciſ cum deo. Hic das ibi recipis. Hic das res ꝑituras: ibi res recipis ſine fi ne manſuras. Notandum auteꝫ ꝙ tempus quadruplex poteſt ꝯſi derari.ſ. in mundo: in iudicō. in ce lo ⁊ ī inferno In mūdo de tempore magna eſt copia ⁊ id̓ ipſo vti de xii bemꝰ ad bene operandum Gala. ſexto. dum tempꝰ habemus ope remur bonum ad omnes ⁊cͣ. Ad malum vitandum. Eccleſia. quar to. Obſerua tempꝰ ⁊ d̓clina a ma lo. Et ad ſalutem ꝓcurādam. Co rinth̓. ſexto. Ecce nunc tempus ac ceptabile ⁊ cetera. In hoc em̄ tem pore quilibet debet operari priꝰ q̄ tempus recedat. priuſꝙͣ mors ve mat: priuſꝙͣ omnia derelinquat Eccle. xi. Neſciſ ꝙ tempꝰ pretereat ⁊ mors appropͥniquet: ⁊ relinqͥs omnia alijs. In iuditio erit de tē pore ratio diſtricta. Tunc em̄ deꝰ omne tempꝰ noſtꝝ requiret ⁊ ex aminabit ⁊ ſcd̓m illud nos iudica bit. Os. Cū acceꝑo tempus: ego iuſtitias iudicabo. Bern̄. Omē tē pus tibi impenſuꝫ requiretur a te qualiter ſit expenſū Idē. Sicut nō peribit capillus de capite: ſic nec inomentū de tempore. Ideo ſancti viri diligenter cauet ne d̓ temꝑe aliquid amittant ne de eo in iudi tio racōnē reddant. Vn̄ Augꝰ. in lib̓. ꝯfeſſionū accuſat ſe corā deo de hoc ꝙ araneas muſcaſ capien tes ⁊ canes leporē inſequētes libe ter aliquādo vidit Ideo de hijs ſe accuſat non ꝙ in hijs peccatū ſit ſed tempus quod ibi occupabat in bonis meditacōnibus expende re debebat. In celo igitur erit tem poris ꝑfectio plena. Deut̓. xxxiij. Adeſſe feſtinant tēꝑa ⁊ ad ꝑfecti onē. Sed modo eſt tempꝰ preteri tū: modo preſens modo futurum Nullꝰ autē tunc annꝰ. nullus au te tunc menſis. nulla ebdomada ſed tantū dies vna que nota ē do mino. neqꝫ dies neqꝫ nox ⁊ ī tēpo re veſꝑi erit lux. In inferno auteꝫ detēꝑe magna erit triſtitia. Apo ca. x. Angelꝰ iurauit ꝙ tempꝰ am plius non erit.ſ. ad penitendū. Si igit̉ poſſint habere aliquod tꝑis momentū: cariꝰ eēt eis ꝙͣ ſi lucra rentur totū munduꝫ quia tūc poſ ſent penitere ⁊ miſericordiā ꝓme reri. Vnde ſanctꝰ martinus dixit dyabolo. Si tu miſer ab hominuꝫ infeſtacōne deſiſteres: ego de deo confiſus tibi veniā impetrareꝫ Sꝫ qꝛ dyabolꝰ ⁊ damnati ſunt extra tempꝰ merendi ⁊ in malo ꝯfirma ti: iō penitere nō pn̄t. Seruandū eſt igitur qd̓ dicitur Ecele. iiij. Qd̓ cunqꝫ pōt manꝰ tua inſtant̓ oꝑae̓ qꝛ nec opꝰ nec racō: nec ſcientia: nec ſapiētia erūt apud inferos qͥ tuppea̓s HHomo em̄ qͣtuor modis pōt mereri Primo boͣ oꝑa fatiēdo Sed hoc ibi non erit. ideo dicit ꝙ ibi nō erit opꝰ. damnati em̄ ma nꝰ ligatas habebūt. ⁊ iō nihil bo ni oꝑari poſſunt. Math̓. xxxiij. Li gatis manibꝰ ⁊ pedibꝰ ⁊cͣ Secun ⁊ do poteſt aliquis mereri carnē ſu ami mortificando ⁊ rationi ſubijti endo. Sed hoc ibi nō erit. qꝛ racō non dominabit̉ ſenſualitati. Non em̄ viuūt ẜm rationē. ſed ſcd̓m ſē ſualitatē furioſam. qꝛ ſemꝑ erūt ibi in ſtridore. turbacōne ⁊ deſpe ratione. Osͣ. Peccator videbit et iraſcetur Iere. xxxiij. deſpea̓uimꝰ pꝰ cogitacōes nr̄as iuimꝰ. Tercō poteſt aliquis mereri ꝑ fidē in deū credendo. Sed hoc ibi nō erit. ⁊ iō dicit ꝙ ibi nō erit ſciētia videlicet ſcientia ſanctoꝝ quia per fidē deū non cognoſcuūt. In hac em̄ vita fideles habent de d̓ veram fidem. In beata autē vita habēt apertam viſioneꝫ. Sed dānati hn̄t obtene brationē. Math̓. xi. Mittite eū in tenebras exteriores. uarto pōt x aliquis merei deū diligendo. Sed hoc ibi nō eſt: qꝛ nō eſt ſapiētia ꝙ ſapida ſcientia. dānati em̄ de um nō diligūt ſed odiūt Suꝑbia eoꝝ qͥ te ode rūt: aſcendit ſemꝑ. ¶ Sequitur ſermo tertiꝰ eiuſdē. Vm autem peꝑelt pueꝝ iam non meminit preſſu reꝓpter gaudiuꝫ/ quia na tus eſt homo in mundū ⁊ cetera. vbi ſupra. Quia penitentia viroꝝ multam videbatur habere aſperi tatem tamen leuigari debet conſi derando tante gloīe immenſitatē Et iſtud oſtendit beatus Iheroni mus quadruplici exemplo dicēs Amaritudinem radicis dulcedo pomi compenſat. Pericula mariˢ ſpes portus delectat. dolorem me dicie ſpes ſalutis mitigat. Qui nū cleum deſiderat: nūcem frangat. Ergo penitentia agat qui celeſtia gaudia vult acquirere. Quantuꝫ ad hoc exempluꝫ ponit. ſic dicit. qui a dolorem parturientis alleui at natiuitas optate prolis. Ideo dicit. Cum autem peperit pueruꝫ iam non meminit preſſue̓ propt̓ gaudium. Per hanc deſignatur eccleſia ſiue quelibet fidel̓ anima quam quidē chriſtꝰ ſibi deſponſa uit: que deſponſata concipit ⁊ pa rit. deſponſauit autem eam chri ſtꝰ anulo fidei. Ozee tercō. Spōſa bo te mihi in iuſticia. Vnde dicit agnes Anulo ſuo ſb̓arrauit me ⁊ ceterā. deſignatur autē fides ꝑ ānulum. Sicut em̄ anuluſ gēmiˢ ornatur: ſic fides duodecim articu lis quaſi duodecim lapidibꝰ pre tioſis diſtinguitur ⁊ decoratur: q̄ deſignātur per duodecim lapides pretioſos qui erant in ꝯualli vel trocea ſūmi ſacerdotis vt dicitur Apoca. xxviij. Iſtā autem fideſ de bet habere amiexam bonam opea̓ tionem: ſpem ⁊ caritatem que eti am in anulo deſignantur. Naꝫ in quantum in manu defertur bona opera exprimuntur. Luce. xv. Da te ānulū ī manu dei ⁊ cetera. Mul tum em̄ ſponſus ꝓ malo habet ſi ſponſa ſua anulum in archa vel ī burſa teneret ⁊ in manu non por taret. Sic chriſto fides grata non eſt q̄ eſt in corde ⁊ nō manifeſta tur in opere Inquantū enim anu lus eſt figure ſperice que finē nō habet ſpeꝫ ſignat que eſt ī inuiſi bilibꝰ ⁊ eternis. Ad Roma. viij. Spes que videtur non eſt ſpesNā quod videt quis quid ſperat?. Si autem quod non videmus. ꝑ pa tientiam expectamus. Inquantū auteꝫ anulꝰ ponitur in quarto di gito ſignat caritatem. dicunt em̄ philoſophi ꝙ a corde quedaꝫ ve ſia ꝓcedit que reſpondetin quar to digito ꝑ quod ſignatur ꝙ ſpō ſa debet amare ſponſum amore p cordiali. Mat. xxij. diliges domi num deuꝫ tuum ex toto corde tuo. Ponitur tantuꝫ in vno digito ad innuendum ꝙ debet eum amare amore ſingulari. In cetei̓s homo vult habere ſotiū: ſed nō in ama do vxorem. Sic ⁊ chriſtꝰ non vult habere ꝙ mundū cum ipſo ama mus. Iacobi quarto. Quicūqꝫ vo lucrit amicus ſeculi huiꝰ eſſe: mi micus dei conſtituetur. debet au tem ānulus eē aureus ad innuen dum ꝙ debet eum diligere amore inſuperabili. Sicut enim auꝝ ſua pretioſitate omnia metalla excel lit: ſic amor ſponſi⁊ ſponſe omnes alios amores vincit. Vnde vir ⁊ vxor patrem ⁊ matrem r̓linquūt ⁊ ad inuicem ſibi adherent. Vnd̓ etiam dicitur Geneſis tertio. Re linquet homo patrem ⁊ matrem ⁊ adherebit vxori ſue. Sic etiama amor quo dominum noſtrum ihe ſum chriſtum crucifixū diligimꝰ ceteros amores expellere dēt. Ma th̓. x. Qui amat patreꝫ ⁊ matrem pluſꝙͣ me non eſt me dignꝰ Secundo anima poſtꝙͣ xpo eſt de ſponſata debet ꝯcipere ⁊ parere: de cuiꝰ cōceptū dicit Augꝰ. in epiſto la adꝓbam ⁊ iulianā. Hec ē vbe rior fecūdiorqꝫ fertilitas non in vē tre graueſcere: ſed mente grande ſcere. nō laſſeſcere pectore ſed cor de candeſcere. nō viſceribꝰ terram ſed celū oracōnibꝰ parturie̓. Sūt autē quedaꝫ mulieres que conci piuntſed nūꝙͣ pariunt. quedam que pariūt Et harū quedam pa riunt monſtra: quedā tantum fe minas. quedam tantū maſculos Iſta autē moraliter ꝓſequamur. Sūt quedam que ꝯcipiunt bona ppoſita ſed nō pariunt per bona oꝑa. Yſa. x. .xxiij. Venerūt filie iſ rahel vſqꝫ ad partū ⁊ virtus non erat pariēdi. de talibꝰ dicit̉ Ma th̓. xxxiiij. Ve pregnantibꝰ ⁊ pa rientibꝰ illis diebꝰ Orate autem ne fiat fuga veſtra hyeme ⁊ ſab bato. Scd̓m Ambroſiū loquitur hic dn̄s de die iudicij ſiue de m or te cuiuſlibet. Pregnātes autē ſūt ſcd̓meūdē qͥ dei timore ⁊ bo ꝓpoīta conceperant ⁊ ꝑ bona opera nō pe pererūt Nutrienteſ autem paruū los ẜm eundē ſunt qui infirma ⁊ debilia habuerūt oꝑa. Vel alit̓ ẜm Augꝰ Pregnātes ſunt qui ini quos ꝯceptus in corde gerūt. Nu trientes ſunt qui dyabolicas ſug geſtōnes. prauis delectacōnibuſ riutriūt q̄ quidē dyabolice ſug̓ge ſtōnes dicūtur patuuli qꝛ nō pn̄t vincere niſi volenteꝫ. Psͣ. Sagitte paruuloꝝ facte ſunt plage eoruꝫ. ItemBeatus qui tenebit ⁊ allidet ꝑuulos ſuos ad petram. Gloſa. Beati qui ꝑuulos qui extruci na ſcūtur. v motus malos anteꝙͣ cre ſcant retinēt ne ſint libei ⁊ allidēt ad petram.. chriſtum vt cōfracti deſperent. Eſt ergo ſonſus. Ve nl̓ qui in die mortis inuenietur in ti more dei bona ꝓpoſita concepiſſe ⁊ oꝑa infirma ⁊ paruula feciſſe. Item. Ve illis qui inqua deſidei̓a habuerunta qui dyabolicas fug geſtōnes. praua delectacōne ⁊ cō ſenſu nutrierunt. deinde dominꝰ ſubdit. Orate ne fiat fuga veſtra hyeme aut ſabbato. dicitur au tem mors fuga. quia anima tunc fugatur a deo vt ſibi rationē red dat Adyabolo vt eam in carcere recipiat. Caro fugatur a vermibꝰ vt eaꝫ comedant. diuicie vero fu gantur ab heredibus vt eos di ripiant. Illi autem ſcd̓m Hylari um fugatur hyeme vel ſabbato qui moriuntur aūt in frigore pec catorum. aut in otio bonoruꝫ ope rum. Vnde etiam dicit beatus cri ſoſtomus. Qui non habet illum ignem de quo dicit dominus Ig nem veni mittere in terram in hy emē morietur. etiam ſi fuerit ī me dia eſtate Sſt ergo ſenſus vt ore mus deum ne mors fiat in frigoe̓ peccati vel cum extinctione amoris diuini nec cum otiīo operis boni. Secūdo etiam quedam ſunt que pariunt monſtra. vt refert Augu ſtinꝰ in libro de ciuitate dei ꝙ tem poribꝰ ſuis natus ē homo duplex in ſuꝑioribus ⁊ ſimplex in inferio ribꝰ. Habebat enim duo capita: duo pectora ⁊ qͣtuor manꝰ. Vnuꝫ ventrem ⁊ duos pedes. Illi igitur pariunt monſtra qui fatiunt pec cata. Peccata enim fatiunt homi nem monſtruoſū. Magnum mō ſtrum eſſet ſiqiuis fatiem retro et dorſum ante haberet. Talis eſt qͣ libet pctōr qui habet fatiem r̓tro mundum ꝑ amorem reſpiliendo: ⁊ tergum ante. deum obliuiſcēdo Iere. quarto Verterūt ad me dor ſum: ⁊ non fatiēꝫ. Maiis mōſtrū eēt ſiquis oculos ⁊ os in pedibꝰ haberet. Talis eſt auarꝰ qui ad terrena ſemper reſpi cit. Psͣ. O cū los ſuos ſtatuerūt declinare īter ram. De terrenis ſemꝑ loquitur. Vſa. xxv. de humo eloquium tu um muſitabit. Maximuꝫ mōſtꝝ eēt ſiquis caput deorſum ⁊ pedes ſurſum haberet. Talis eſt ſuꝑbꝰ q̄ habet caput deorſuꝫ vana ama Do. Amos. nono Auaritia in capi te omnium ⁊ pedes habet ſurſum contra deum ꝑ ſuperbiam recalci trando. deut̓. xxxiiij. Incraſſatꝰ eſt dilectus ⁊ recalcitrauit. In ſu ꝑ maximum monſtrum eēt ſiqͥs celum deorſum ⁊ terram ſurſū vide ret. Talis eſt homo carnalis ⁊ lu xurioſus in quo carnalitas ⁊ ſēſu alitas racōni dominat̉. Facit em̄ celum ideſt rationem deorſuꝫ deſcē dere: ⁊ terram īdeſt carnalitatem ⁊ ſenſualitatem furſum aſcendere Cum tamē dicatur Prouer. xxv. Celum ſurſum ⁊ terram deorſum. Tercō igitur ſunt quedam que tantum filias pariunt. Illi quidē filias pariunt qui quidem vicia feminea fatiunt. Illi pariūt filiā qui habēt iracundiam que eſt vi tium muliebre quia mulieres de facili iraſcuntur. Eccleſi. xxv. Non eſt ira ſuꝑ iram mulieris. Sicut enim ꝓprium vitium viri eſt ſuper bia: ita ꝓprium vitium mulieris ē jra. Eccle. x. Non eſt mnata homi nibꝰ ſuꝑbia: nec iracundia nacō in mulieꝝ. quaſi diceret Iſta vitia non habēt a naturā condita: ſed a natura corrupta. Et quia iracū dia eſt quaſi ꝓprium vitium muli eris: ⁊ ideo ira ſibi ciciꝰ apparet ī fatie ꝙ viro. Et ſicut vrſus ad pel ium candentem excecatur: ſic eiſ animꝰ ab ira obnubilatur. Et ſi cut ſaccus ꝑtuſus ⁊ aꝑtus quod intus eſt effunditur: ſit eiꝰ animꝰ iratus aperte improperia dicit Ec cleſiaſti. viceſimo quinto. Nequi tia mulieris immutat fatiem eiꝰ: ⁊ obcecauit vultum ſuum tanꝙͣ vrſus ⁊ ſaccꝰ oſtendit in medio proximorum. Ille parit aliam fili am qui habet emulationem ⁊ in uidiam que eſt vitium femineū. ⁊ cito mulieres ad iram commo uetur. Vn̄ dicit beatꝰ Auguſtinꝰ ꝙ mulieres ſunt natua̓liter inui de. Eccleſi. ſeptimo. Cum muliere tracta de hijs que emulatur. Ille autem aliam filiam parit qui ha bet inentis inconſtantiaꝫ que eſt vitium femineuꝫ: quia mulieres ſepe ⁊ cito mutantur. Vir em̄ be ne conſtans vix vnꝰ de mille inue nitur: de mulieribꝰ autem nulla. Eccleſia. duodecim o. Vix de mille vnum repperi. mulierem ex omni bꝰ non inueni. Ideo ẜm iura teſti moniū mulieris in cauſa nō reci pitur. quia ẜm yſidoꝝ vanum ⁊ ī ſtabile teſtimonium femina pro fert Ille parit aliam filiani qui in feminis ſuis habet improuidenti am que ſimiliter eſt vitiū femine um. quia propter defectum diſcre tionis mulieres defacili decipiun tur. Et ideo ſerpens antiquꝰ non iuit ad virum ſed ad muliereꝫ ſci ens ꝙ faciliꝰ mulier decip̄i poſſet ij. Thimo. ſecūdo Mulier ſeducta eſt. non vir. Ille parit aliam filiā qui habet rixam ⁊ loquacitatem minam que eſt vitium femineū: quia mulieres ſunt verboſe ⁊ rixo ſe. Eccleſia. decimoſeptimo Tecta iugit̉ perſtillantia ⁊ litigioſa mu lier comꝑaratur. Eiuſdem. xv. A ſcenſus arenoſus in pedibꝰ vetera in ſic mulier linguata homini qͥe to. Iſtas malas filias dyabolus libenter mittit. Vnde Auguſtinꝰ ſup Pſal. Pharao maſculos oc cidebat: feminas r̓ſeruabat ideſt v̓tutes ſuffocabat: corruptas nu N tri ebat. Quarto quedam pari unt maſculos. Iſta mulier ſigni ficat eccleſiam que omnes filios prout ſūt in hac vita in vtero ge rit. Sed parit eos: cum ad celos tranſmittit. Auguſtinꝰ Sicut mu lier nato in hoc mundo homine letatur: ita eccleſia natis in vitam eternam fidelibꝰ exultatione r̓ple tur. Vna autem de maioribꝰ cau ſis ē quare puer ex vtero exire ap petit priuſꝙͣ ad debitum comple mentum venei̓t: quia iam ibi nō inuenit debitum nutrimentum: ⁊ ido̓ exire deſiderat vt ſuffitientem cibum inueniat Sic etiam ſancti viri cupiunt in celo renaſci vt ibi poſſint refici ⁊ ſaturari In hoc em̄ mundo non eſt ſatietas aliqua: ſed eſuries multa tam in munda nis viris ꝙͣ in cōtemplatiuis Ho mines enim mundani appetunt diuitias ⁊ honores: ⁊ in hijs nul la eſt ſatietas. Vnde dicitur pro uerbiorum triceſimo ꝙ tria ſunt inſatiabilia ſcilicet terrā fitiens. infernus ⁊ ignis. Infernus nō ſa tiatur animabus ⁊ ſignat ſuꝑbu qui non poteſt ſaturari ambicio ne ⁊ dominio hominum. Vnde re fert valerius ꝙ cum alexander au diuiſſꝫ ab anaxagora comite ſuo ex auctoritate ſui ſupeioris eſſe in numerabiles mundos ſuſpirauit alexander ⁊ dixit. Heu me miſeruꝫ quia nondum vno potitus ſū mu do: ⁊ tamen ille qui volebat poſſi dere totum mundum poſſidebat poſt modicam ſepulturā vix qͥnqͣꝫ pedum Vn̄ quidā philoſophuſ ad eiꝰ ſepulchrum veniens dixit. Heri non ſuffitiebat ei totꝰ mun dꝰ: hodie ſepulturā quinqꝫ pedū eſt contentus. Terra fitiens non poteſt ſatiari aqua ⁊ ſignat aua rū qui eſt inſtarydropici: qꝛ quā to plus bibit: tanto plus ſitit. Ec cleſia. q̄nto. Auarꝰ non implebi tur pecunia. Ignis non ſatiat̉ ap poſicōne lignoꝝ ⁊ ſignat luxurio ſum: quia quanto plꝰ delectacōni bꝰ occupatur: tanto plꝰ inflāma tur. Eccle. xxviij. Scd̓m ligna ſilue ſic ignis exardeſcit. Similiter viri ſpirituales ⁊ cōtemplatiui tria de fiderant.ſ. amare deuꝫ ⁊ ſūme dele ctari in deum ⁊ ipſum cognoſcere Sed in iſtis in preſēti ſatietatem habere nō pn̄t. Itē alia tria inſa tiabilia que pōnit ſalomō.ſ. ocu lꝰ auris ⁊ cor Eccle. p̄. Non ſatiabi tur oculꝰ viſu: nec auris implebit̉ audituQ uid eſt quod fuit. Ipſū qd̓ futurū eſt. Quid ē quod factū eſt.. Ipſū quod fatiendū eſt. Ocu lꝰ enim non poteſt ſatiari in vidē do pulchros colores. auris in au diendo iocūdos rumores. cor in co gitando mō preſentia. mō pretei̓ ta. modo futurā. Ideo dic̄. Quid ē quod fuit. In viris igitur ſpiritu alibꝰ non poteſt oculus hic ſatia ri invidendo pulchritudinem dei. Nec auris audiendo dulcem īſpi rationem. Nec cor in affitiendo ſe cōtra dulcedinē dei. In futuro au tem iſta tria ſaturabūtur. Prop ter quod dicitur Corint̓. ij. Quod oculus non vidit nec auris audi uit: nec in cor hōinis aſcendit. qd̓ preꝑauit deꝰ hijs qui diligūt eū. ¶ Sequitur dominica quarta. ¶ Sermo primus. Ado ad euꝫ qui me in ſit. ⁊ nemo exvobis in t̓rogat me quo vadis ⁊cͣ. Iohan. xvi Quan do aliquis pater familias eſt lon gius ꝓfecturus: familie ſue hoc pͥ mo dicit Et ſi videi̓t eos contriſta ri eos conſolatur dicendo. ꝙ ī bre ui reuertet̉. vel ꝙ mittet eis aliuꝫ tanꝙͣ ſe qui eos cōſolabitur vel occaſione ſui receſſus magna vti litas ꝓcua̓bitur. Sic dominus no ſter aſcēfurus in celum. primo di ſcipulis ſuis receſſum predixit Cū dixit Vado ad eum qui me miſit ⁊ cetera Et quia vidit eos contri ſtari conſolatur eos. Primo pro mittendo eis ſuam celerem reuerſi onem. vt etiam recolit in euange lio precedentis dominice. vbi dici tur. Aodicum ⁊ iam non videbi tis me ⁊ iterum modicuꝫ ⁊ videbi tis me⁊ cetera. deinde promitte do alium miſſurum tanꝙͣ ſeipſuꝫ conſolatorem. Cum ait. Si enim non abiero ⁊ cetea̓. deinde de ſuo receſſu magna vtilitas ei̓t.ſ. mun di argutio ⁊ apoſtoloꝝ inſtructō de primo Cū ait. Ille arguet mū dum/ de ſecūdo. cū dicit. docebit vos omnē veritatem; Et xp̄i clari ficatio cum dicit Ille me tlarifica bitat̉ dicit igitur. Vado ad eum qui me miſit. Etiā ſubdit. Et nemo ex vob̓ interrogat me quo vadis Poteſt dici ꝙ hoc ea̓t ꝑ aſcenſio nis euidentiā qua fuerant certifi cati Vnde dicit gloſa Ita palam aſcendam vt nemo interroget qꝛ viſu carnali cernet̉. Vel ꝓpter in omroe miam triſtitiā actione ſui receſſuſ erant abſorti. vel ꝓpter penarum tolerantiā quibꝰ fuerūt extincti. dixerunt enim ſupra Omnis qui īterficit vos ⁊cͣ. Et nemo ex vobis iterrogat me quo vadis. Chriſtꝰ enii qui ea̓t in celeſtibus trium phator. factꝰ eſt in terreſtribꝰ vi ator declinas ad manendū. Iſte autem viator nihil habuit d̓ pla nō ſed tota ſua vita fuit aſcenſus ⁊ deſcenſus. Nā primo deſcēdit de celo in mundu ⁊. in vteꝝ virginiſ deinde aſcendit de mundo ad pa tibulū/ deinde de patibulo deſcen dit ad linibuꝫ deinde refurgens aſcendit in celum. Ideo dicit. Va do ad eū Notandum aūt ꝙ chri ſtꝰ qui eſt verus ſol multos circū itus ⁊ multas vias fecit De qͣbuſ dicitur eccleſi. p̄. Oritur ſol ⁊ occi dit: ⁊ ad locum ſuum reuertitur. ibiqꝫ renaſcens girat ꝑ̄ meridieꝫ ⁊ flectitur ad aquilone. luſtrans vniuerſa. in circuitu ꝑgit ſpēre. ⁊ in circulos ſuos r̓uertitur Prima via fuit qua ꝑ natiuitateꝫ carnis venit in mundn. qd̓ notatur cum dicit̉. Orit̓ ſol Venit autē per ſca lam habentē tres gradus/ ſcilicet humilitatis. paupertatis. ⁊ acer bitatis Luce. ij. Inuenietis in fan tem ⁊ cetera. Ecce quanta humili tas. panis inuolutum. Ecce quan ta pauꝑtas. poſitum in preſepio. Ecce quanta acerbitas Per iſtoſ etiā eoſdem gradꝰ redijt in celū. Phil̓. ſecūdo. Semetipſum exma niuit. Ecte gradꝰ inopīe ⁊ pauper tatis. Formam ſerui accipiēs. Ec ce gradꝰ humilitatis. Factꝰ obedi ens vſqꝫ ad mortem. Ecce graduſ acerbitatis. Stulti igitur ſunt qui volunt in celum aſcendere ꝑ ſcalā contraria.ſ. per diuitias. honores. ⁊ delitias. qͣa iſta ſcala adducit ad inferna ſicut alia ad celum de quo habemꝰ exemplum Luce deci mōſexto. Erat quidam diues. Ec ce diuitiarū abundantia/ qui īdu ebatur purpura ⁊ biſſo. Ecce ſuꝑ bia ⁊ vanagloria. Et epulabat̉ quotidie ſplendide. Ecce delitiarū affluentia Sed quo duxit eū iſta ſcala? Sequitur. Mortuus eſt ⁊ ſe pultus in inferno Lazarus autē erexit ſibi ſcalam. contrarios ha bentem gradꝰ. Iacebat enim ad ianuam euis. Ecre gradꝰ humili tatis. vlceribꝰ plenus. Ecce gradꝰ acerbitatis. Cupiens ſaturari de micis. Ecce gradus paupertatis. Sed quō duxit euꝫ iſta ſcala? Se quitur. Factum eſt vt moreretur moreretur medicus ⁊ portaretur ab angelis in ſiuū abrahe. Secū davi a quam fecit chriſtꝰ fuit de mundo in patibulū ibi occubuit. Vnde poſtꝙͣ dixit. Oritur. ſtatim ſubiūxit ⁊ occidit. Et iſta fuit via excellentiſſime caritatis. Vn̄ paſ ſio xp̄i vocatur exceſſus Luc̓. viij. Dicebāt exceſſum eius. que cōple turus erat in iheruſalem Exceſſit em̄ omniū alioꝝ paſſiones in tri bus.ſ. in amore Ioh̓. quunto. Ma iorem hac dilectionem nemo hēt ⁊c In dolore. Tren̄. i. Attendite ⁊ videte ſi eſt dolor ſimilis ⁊ cetera. In valore. Ioh̓. xv. Si exaltatus fiero a terra: omnia traham ad meipſū. Tertia via fuit de cruce ī tumulum. Et notatur per hoc qd̓ oerio dicitur. Sicut enim mortuus fuit ī patibulo. ſic ⁊ mortuꝰ iacuit in ſe pulchro. Et iſta fuit via magne pauꝑtatis: quia non potuit habe re mōnumentum ꝓprium. Math̓. octauo Vulpes foueas habent ⁊ cetera. Ac ſi dicat. Pauꝑ fui ī na tiuitate ⁊ in vita ⁊ in morte: qꝛ nō habui domum vbi poſſeꝫ naſci. ⁊ poſtea habitae̓. ſicut volucres ha bent. Pauperior fui in morte/ quia in cruce non habui ceruical vbi caput poſſem reclinare Pauperri mꝰ fui poſt mortem: quia non ha bui ꝓpriam foueam in qua corpꝰ meum poſſet r̓quieſcere. ſicut ha bent vulpes Quarta via fuit qua iuit ad celum. Et hoc notatur. cuꝫ dicitur. Ad locum ſuuꝫ reuertitur Et iſta fuit via magne iocundita tis que iocūditas notatur ex me lodia cum qua aſcendit. Vn̄Osͣ Aſcendit deus in iubilo ⁊ ceterā. SSolet auteꝫ melodia ſcd̓m Augu ſtinum tribus modis fiel ſcilicet voce. flatu/ ⁊ pulſu. Quilibet auteꝫ horum modorum fuit in hac vita factus ab angelis. ideo merito di citur. magne iocunditatis In me ladia vocis aſcendit. Iuxta illud Pſalmiſte. Iubilate in voce exul tationis. Cum melodia flatus qꝛ in voce tube. Vn̄ Pſalmiſta. Aſcē dit in iubilatione ⁊ dominꝰ in vo ce tube. In melodia pulſus Vnde dicitur in Pſalmo Laudate eum in tympano ⁊ choro. Laud ate eū in cymbalis bene ſonātibꝰ. Aſcē dit enim cum multis ſanctis. Psͣ Laudate dominum omnes ſācti eius Quinta via eſt qua ad iudi tium eſt venturus. quod notatur cū dicitur. Ibiqꝫ renaſcens girat ꝑ meridieꝫ: ⁊ flectitur ad aquilo nem Tunc girat ꝑ meridiem qn̄ bona eoꝝ que erat a dextris enu mea̓bit. dicens. Eſuriui ⁊ dediſtis mihi manducare. Et dicunt̉ ſācti meridies quia ſunt in plena luce cognicōnis ⁊ calore amoris. den de flectit ſe ad aquilonem ſcilicet ad illos qui ſūt a ſiniſtris ⁊ dicet Diſcedite a me maledicti ⁊ cetera Eſuriui enim ⁊ non dediſtis mihi manducare. Mali enim ſignificā tur per aquilonem qui eſt vētus frigidus ⁊ ſiccus ⁊ pluuie retenti uus: quia dyaboli corda eorū in frigidat frigore malitie. Eccleſia. xliij. Frigidus ventus aquilo fla uit ⁊ congelauit criſtallumdeſic cat ab humore gratie Prouerb̓. decimoquinto. Vētus aquilo diſ ſipat pluuias ſcilicet gͣtie ne flu ant(Sexta via eſt qua in apoſto los ſpiritumſanctuꝫ miſit. Et quo rū cordibus flauit ſpirituſſanctꝰ qui auſtro aſſimulatur/ qui eſt vē tus calidus ⁊ humidus ⁊ fecun dans. Sic ſpirituſſanctus eſt cali dus ⁊ humidus ⁊ glatiem pecca torum diſſoluit. Eccleſiaſti. tercō. Sicut in ſereno glatiēs ita ſoluen tur peccata tua. Vnde Pſalmiſta Conuerte domine captiuitate nō ſtram ſicut torrens in auſtro. Au guſtinus in gloſa. Peccata nos ligat ne bene operemur vt ad pa triam curramꝰ. ſicut frigꝰ vel gla ties ligat aquam ne currat. Qua do autem flat calidus ventus au ſtri: liquetur glaties. implentur ⁊ currunt torrentes. Sic ſpirituſā cto ſoluimur a peccatis vt curra mus ad patriam. Eſt autem hu nidus inquantū in lacrimis nos diſſoluit. Pſalmiſta. Flauit ſpiri tus eius ⁊ fluēt aque. Ad Roma nos decim ooctauo. Ipſe autē ſpi ritus poſtulat pro nobis gemiti bus in enarrabilibus. Eſt etiaꝫ fecundans inquantum nos ꝑ bo na opera germinare facit. Canti. quarto Venit auſter ⁊ perflauit ortum meum: ⁊ fluxerunt aroma ta illiuſ ⁊ nihilominꝰ cum eo fuit ipſe Iuxta illud Ioh̓. decimo. Nō relinqua vos orphanos. Iſta nō tantur cum dicitur. Luſtrans vni uerſa. ī circuitu pergit ſpere. Vni uerſa enim corda apoſtolorū ſpi rituſſanctus luſtrauit: ⁊ nihil va cuum in eis reliquit. Et hoc quā drupliciter Primo in fūdendo ſe ad iuſtificationem: ⁊ hoc quādo dominꝰ noſter iheſus chriſtꝰ eos primo ad ſevouit. Ad Romanoꝫ octauoQuos vocauit: hos ⁊ iuſti ficauit SSecundo in fundēdo ſe eis. ad miraculorum operationē. Lu ce nono. dedit eis virtutem ⁊ po te ſtatem ſuper omnia demonia. ¶Tertio in fundendo ſe eis ad pecca torum remiſſionem. Iohā. viceſi mo Accipite ſpiritumſanctū quo rū remiſeritis pctā ⁊ ceterā Quar to infundendo ſe eis ad corrobo ra cōnem. Pſalmiſt. Spiritu oris eius omnis virtꝰ eorū Geptima via eſt qua quotidie ad ſanctos viros reuertitur. gratiaꝫ infundē do. quod notatur. cum dicitur. In circulos ſuos reuertit̉. dicuntur autem ſancti figure circulares tri plicit̓. Primomodo quia vndiqꝫ ſunt clauſi ne dyabolꝰ ad cor eo rum intrae̓ poſſit per illicitam cō gitationem. Econtra in malorū ꝑ ſona dicitur Iob triceſimo. Qua ſi rupto muro in aperta. ianua ir ruerunt ſuper me. Secundo qui a ſunt veloces per ſollicitam opera tionē. Forma enim ſperica valde velociter currit. Prouer. xxv. Vi diſti hominē velocem in opere ſuo corā regibꝰ ſtabit. Tertio qꝛ mo ventur eternaliter.ſ. a deo. In deo enim omnia recognoſcunt ⁊ ꝑ tiaꝝactionem ad ipſū cuncta r̓fū dunt. Eccle. pͥ. Ad locum vnde exi uerunt flumina reuertūtur vt ite rū fluant In iſtos igitur tales cir culos chriſtꝰ reuertitur. gratiam ſācti ſpūs largitur. Iob. xiiij. Ad eum veniemꝰ ⁊ manſioneꝫ apud eum fatiemꝰ. Venit pater nr̄am enim filiꝰ noſtraꝫ ignorantiā illu impotentiam roborando. Venit ſtrando. Venit ſpirituſſanctꝰ nō ſtrā tepiditatem ⁊ negligentiā in flāmando. ¶ Seqͥtur ſermo ſecundꝰ eiuſdē vol Xpedit vt ego vadaꝫ. Si boruj ẜc. ⁊ li.ij enimno abiero: paracli tus nō venietad vos ⁊cͣ. Scd̓m Criſoſto. ſuꝑ Matheū tria ſunt que impeduit homine ne ſpi ritualia caꝑe poſſit.ſ. amor carna lis. duricia cordis ⁊ ꝑturbacō mē tis. Iſta tria erant in apoſtolis. Erat amor carnalis qꝛ minis chri ſtum diligebāt. Et ideo ad ſump tionē ſāctiſpūs minꝰ ydonei erat Vn̄ ſuꝑ verbū premiſſum dic̄ Au gꝰ. Si carni adheſeritis: capaces ſpiritus nō eritis Secūdo duritia cordis. Math̓. vlti. Exprobrauit incredulitatē eoꝝ ⁊ duritiā cordis Tercō ꝑturbacō mentis. de eo.ſ. ꝙ chriſtꝰ eos reliq̄rat. Augꝰ. Cō triſtat̉ humanꝰ affectꝰ: qꝛ carna lis deſolabat̉ aſpectꝰ. Iſta tria im pedieb at in apoſtol̓ ne intellige rent ſpiritualia: qͣre expediebat ꝙ xp̄us celū aſcēderet. Id dic̓. Ex pedit vob̓ Apoſtoli quidē de xp̄i re ceſſu dolebāt ex eo ꝙ erat eoꝝcō ſolator. Iuxta illud Ioh̓ix. Non turbet̉ cor veſtrum: neqꝫ formidet. Creditis in deū ⁊ in me credite. Eo rum defenſor ⁊ eoexcuſator Iux illud Math̓. ix. Nūquid poſſunt filij ſponſi lugere ꝙͣdiū cum illis eſt ſponſus?. Et eorum inſtructor Ioh. xv. Omnia quecūqꝫ audiui a patre meo: nota fecivobis. Sed muiiuit chriſtꝰ eos in preſēti euāgelio cō ſolatur ꝓmittens ꝙ mitteret eis iputuiſ ſpiritumſanctū in ꝯſolatorem. de fenſorem ⁊ eruditorē. Cōſolator eſt contra omnē triſticiā cum dic̄ Si nō abiero: paraclitus īdeſt cō ſolator non veniet ad vos Serui enim dei de tribus habent triſtici am/ ſcilicet de aliqua culpa perpe trata. Psͣ. Exitus aquarum dedu xerunt oculi mei ⁊ cetea̓ De eo ꝙ ſunt in miſeria. Vn̄ pſalmi. Hen mihi quia incolatus meus ꝓlon gatus eſt. Et de eo ꝙ non ſunt in patria Vndedicitur in pſalmo. Fuerūt mihi lacrime mee panes die ac nocte ⁊ cetea̓. Sed ſpiritus ſanctus eos contra primum con ſolatur dando peccatorum remiſ ſionē. Bernardꝰ in omelijs. Con ſolator ſpirituſſanctus vocatur: quia de peccati ꝑpetracōne ineren tibꝰ dum ad ſpem ꝓperant venie. ab afflictione triſtitie leuat. Con tra ſecundū dando in tribulacio nibꝰ internam ꝯſolationem. Psͣ Scd̓m multitudinē doloꝝ meorū ī cor conſolationes tue letificauerum meo anima meā Beda in omel̓. Para clitꝰ conſolator interpretatur: qͥa corda fideliū ne inter ſeculi aduer ſa defitiāt. celeſtis vite d̓ſiderijſ ſb̓ leuat ac reficit. Gregor̓. in morali bꝰdum cor ſuꝑna deguſtat: īferi ora equanmiter tolerāt. Contra ꝫ tertiū dando celeſtis dulcedinis preguſtationē. Illa em̄ dulcedo q̄ hic datur dicit̉ guſtꝰ. arra ⁊ gut ta Guſtus quidē dicitur. Psͣ. Gu ſtate ⁊ videte ⁊cͣ. Criẜ. Vere non habet ſuper terram qd̓ amet: qui donū celeſte in veritate guſtauit. Si aut tanta dulcedo eſt in guſtū quanta erit in pleno potuOsͣ In ebriabuntur ab vbertate domus tue. dicit̉ autē arra ſiue piignꝰ. Ad Eph̓. pͥ. Signati eſtis ſpiritu ſācto ꝓmiſſionis qui eſt pingnꝰ hereditatis veſtre. Si enim tāta īo cunditas in arre dacōne: quanta eit in premij ⁊ mercedis plena ſo lutione. de qua dicitur Gen̄. xv. ego protector tuus ⁊ merces tua magna minis. dicit etiam Augu ſtinꝰ Si quis guſtaueī̓t de fluuīo paradiſi cuiꝰ guttta maior eſt oc ceano. reſtat vt in eo ſitis mundi penitus ſit extincta. Si igitur tan ta ſuauitas eſt in gutta: quanta C erit in fluuiali ab undantia. Vn̄ Pſal. Torrente voluptatis tue po tabis eos Secundo miſit eis ſpiri tumſanctū in defenſoreꝫ ꝯtra mu di malitiā. cum dicitur. Ille argu et munduꝫ de peccato.ſ. quod ha bet de iuſtitia bonorum opeꝝ quā non habet Et de iudicō quod nō timet Et ſic illi qui ſunt ſpiritu dei plem debent tria genera hominū arguere.ſ. peccantes. non operan tes./ ⁊ dei iudicia non timētes. Ar guendus igitur eſt peccator/ ſicut argueretur ille qui potiꝰ vellet eē inter ſpinas lacerātes ꝙ inter flo res reclolentes. Talis eſt auarus Iob. xxx. Eſſe ſub ſentibꝰ delitiaſ reputabant. Arguendꝰ eſt ille q̄ potius vellet eē in lutoꝙͣ in prato amēno. talis eſt luxurioſus Eccle ſia. ix. Omnis mulier que ē form caria quaſi ſtercus in via cōculca bitur. Arguendꝰ eſt ille qui poci us vellet eē in vento ꝙ in loco tra quillo. Talis eſt ſuperbꝰ. ⁊ ideo dicitur Iob triceſimo. Quaſi ſuꝑ ventum me ponēs alliſiſti me va lide Secundo arguendi ſunt non operantes. iuxta illud Mathei vt ceſimo. Quid ſtatis hic tota die otioſi. Iſte enim mundus non eſt adotiandum: ſed eſt ad labo randum. Notandum autem eſt ꝙ quidam ſunt homines qui de labore tranſeūt ad laborem. ſicut ſunt auari qui die atqꝫ nocte labo rant in congregandis pecunijs. Vn̄ dicit̉ Eccleſia. triceſimo qͣrto. Laborauit diues in congregacio ne ſubſtantie: poſtmodū autē la borabit die ac nocte ī infernalibꝫ penis. Ieremi. xvi. Serui eſtis ibi ideſt in inferno dijs alienis id eſt demonibꝰ qui non dabunt vobis requiem dic ac nocte Alij ſūt qui de quēte tranſeūt ad laborem ſic̄ ſunt delicōſi qui quieſcunt hic in delicijs ſed poſtmodū laborabūt in perpetuis tormentis. Iob. xxi. Tenent tympanū ⁊ citharam ⁊ gaudēt ad ſonum organi. ducut in bonis dies ſuos. Ecce quanta q̄ es̓ in deliciis. In puncto ad infer na deſcendunt. Ecce quantꝰ labor in tormentis. Luce. xij. Am̄a mea Habes multa bona. reqͥeſce come de. bibe epulare. Ecce quanta q̄es delitiaꝝ. Stulte hac nocte repetēt animā tuam de te.ſ. demones Ecce quantꝰ labor penarum. Alij ſunt qui de labore trāſeunt ad quietē: ſicut ſerui dei qui de laboe̓ peniten tie tranſeunt ad quiētem celeſtis glorie. Apocalip. decimoquarto. Amodo iam dicit ſpiritꝰ vt requi eſcant a laboribꝰ ſuis Math. quin to. Agite penitentiam. Ecce labor. Appropinquabit enim regnuꝫ ce lorum. Ecce quies Iſtum ordinem ſeruauit dominꝰ qui prius ſex di ebꝰ laborauit. Poſtmodum ſep timo die quieiūt. Iſtum ordineꝫ peruertit lucifer qui prius voluit quieſcere ꝙ laborare. dicit Eſai. decimoquarto. Sedebo in monte teſtamenti in lateribꝰ aquilonis Quartam auteꝫ differentiam poſ ſibile eſt eē illorum ſcilicet qui de quiete tranſeunt ad quietem. de delicijs ad delitias. Dato ꝑ impoſ ſibile ꝙ ſi tales ī celeſtes nuptiaſ intrarent deꝰ eos expelleret. Hoc figuratur Math̓. decimoſeptimo. in illo qui ad nuptiaſ venit ſed ve ſtē nuptialem non habuit. Per veſtem nuptialem ſignatur fides cum operibꝰ caritatis. Sed illi ha bent veſtem iniquitatis ⁊ carnali tatis. ⁊ ideo expelluntur etiam ſi ingrederentur. Tertio arguendi ſunt dei iuditia non timentes: cuꝫ dicat propheta Auidicijs enim tuis timui CTimor enim dei valde neceſſariꝰ eſt ad ſalutem: incitat ad bonum. confirmat in bono. et preſeruat a malo. ⁊ ſolum in edi ficatione ſpirituali tenet locuꝫ fū damienti. cemēti ⁊ tectiNā inquā tum principiū omnis boni: tenet locum fundamēti. Prouerbiorū primo. Timor domini imtiū ſapiē tie. Inquātum conſeruat ⁊ ꝯſtrin git in bono tenet locum cementi. Vn̄ dicitur Eccleſi. triceſimoocta uo. Si non in timore domini tenu eris te inſtanter. cito ſubuertetur domꝰ tua. Inquantum p reſeruat a malo tenet locum tecti. Vn̄ dici tur Eccleſia. viceſimoqͥnto Timor domini ſuꝑ omnia ſe ſupponit. Si cut em̄ tectuꝫ p̄ſeruat habitanteꝫ in domo ab eſtu vento ⁊ pluuia: ſic timor domini preſeruat homi nem ne cadat ab eſtu ꝯcupiſcētie inflāmatus vento dyabolice tem ptacōis impulſus aut pluuia ex aminatiōis celeſtis ⁊ diuine ꝓba tus Yſa. iiij. Tabernaculū dei ei̓t in vmbraculū diei ab eſtū ⁊ in ſe curitate ⁊ abſconſione. a turbine ⁊ a pluuia. Amnia em̄ que ē tab̓i naculū dei qn̄ habet in ſe timorem dei tunc habet vmbraculū refrige rans contra eſtum ꝯcupiſcentie. tūc abſconditur a turbine temp ptacoōnis dyabolice ⁊ a pluia di uine ꝓbationis. ¶ Tertio miſit ſpirituſanctū in eruditorē ꝯtra ig norantia quod notatur cū dicit̉. Cū autē venerit ſpiritus veritatis docebit vos omnē veritatē. Scd̓m Auguſtinū. veritas opponit̉ fal ſitatia vaītati ⁊ duplicitati. Illud em̄ qd̓ eſt veꝝ non eſt falſū. nō ē vanū. nō eſt duplex Eſt ergo ſpi rituſſanctꝰ veritatis/ ⁊ excluſit fal ſa vana ⁊ dn̄plitiā in amoreꝫ ter renoꝝ quidem terrenā ſūt fal ſaa mendatia. patꝫ Iere. xiij. Ve re mendacia poſſeder̄t patres ve ſtri Ihero. Si mundꝰ cultello ſcin deret̉ nihil in eo niſi falſitas appa reret qꝛ quicquid in mundo ē aūt preteritū eſt ⁊ iā non ē aūt futuꝝ a incertū eſt. aut pn̄s ainſtabile ⁊ momentaneū. Secūdo hec terre na ſūt vana. aut ex ꝑte principij: qꝛ de nihilo ſūt facta Et ex ꝑte me dij qꝛ multiplici vanitati ſūt ſb̓ie cta. Ex ꝑte finis qꝛ cito tranſitoīa Eccleſi. iij. Cūcta ſubiacēt vanitati quo ad mediū de terra facta ſūt V quo ad principiū. Et in terra pa riter reuertentur/ quo ad fine vlti mū. Tertio hec terrena habēt du plicitatē. Ille ē duplex qui aliud ꝓmittit ⁊ aliud facit Aundꝰ tria promittit amatoribꝰ ſuis/ ſcilicet longaminitatē. ſatietatem. ſuaui tatem. Iſta ꝓmiſerat illi qui dice bat. Luce. xij. Amma mea habes multa bona poſita ad ānos pluri mos. Ecce quanta longanmnitaſ. e Bibe comede Ecce quanta ſatiētaˢ Requieſce ⁊ epulare. Ecce quanta ſuauitas. Sed male attēdit qd̓ ꝓ miſerat/ qui dedit ſibi breuitatem vacuitatē. ⁊ acerbitatem. Vnde ſeqͥtur. Stultē hac nocte. Ecce qͣn ta breuitas. Repetent animā tu ā a te.ſ. demones ad puniendū eter nalit̓. Ecce quāta acerbitas. Que autē ꝯgregaſti cuiꝰ erūt.? Tua nō ſūt qꝛ nihil inde portabis Ecce qn̄ ta vacuitas. ¶ Sequitur ſermo tertiꝰ eiuſdē. Vm venerit ſpūs ille ar guet mundū de pctō ⁊ iu ſtitia ⁊ de iuditio ⁊cͣ. Ad hoc ꝙ r̓prehēſio ordinate fiat/ tria reqͥrunt̉. Vnū ex ꝑte reprehēdētiſ .ſ. eiꝰ irreprehēſibil̓ vita. Auguſti nꝰ. In nullo eoꝝ iudex ſit iudica dꝰ que in alio iudicare eſt proni ptus. Secundum autem ex parte reprehenſi eiꝰ ſcilicꝫ reprehenſibi lis culpa. quia ſicut dic̄ beatꝰ Au guſtinꝰ. Si ea m me reprehendis que in me reprehendenda nō ſūt potiꝰ temetipſum ledis ꝙͣ me Ter tium eſt ex ꝑte modi reprehendē di.ſ. diſcrecō ꝓuida. de qua diſcre tione ꝓuida dicit Grego. Subie ctorum vitia aliquādo prudenter ſunt diſſimulanda. aliquādo ſub tiliter inueſtigāda aliquādo leui ter punienda. aliquādo vehemen ter obiurgāda. Iſta tria apoſto li habuerūt ⁊ ido̓ mundū digne arguere potuerūt. Habuerūt em̄ vitam ſancta. Iob. xxvj. Spiritꝰ eius ornauit celos ⁊ apoſtolos ⁊ apoſtolicos viros doīs ⁊ v̓tutibꝰ Habuerunt diſcrecōnem ꝓuidā de qua diſcrecōne dicit̉ Philip. ſexto. Corripite inquietos. ꝯſola mini puſillamines. ſuſcipite infir mos. patiētes eſtote ad omnes. Inuenerūt etiam in mūdo multi plicem culpā de qua culpa dicit̉ ī verbis p̄miſſis.ſ. ille ſpirituſſan ctꝰ arguet mundū de pctō ⁊ iuſti tia ⁊ de iuditio. de quoꝝ intelligē tiā notandū ꝙ iudei ⁊ ceteri homi nes. qui erāt in mundo tria habe bāt. Erāt em̄ infideles iniuſti ⁊ te merarij Qui erant infideles iō ſpi rituſſanctꝰ per apoſtolicos viros eos de pctō infidelitatis qꝛ nō cre diderūt in chriſtum reprehendit. Hoc em̄ pctm̄ vt dic̄ Auguſtinꝰ quaſi ſolū pre cetei̓s poſuit quia hoc manēte ceterā detinētur ⁊ hoc diſcedēte cetera dimittūtur erant etiam iniuſti. ideo arguendi ſūt de iuſtitia quā habēt fideles quā ip̄i nō imitantur que tanto ē lau dabilior quāto credunt ⁊ ſperāt in xp̄o quē non vident qꝛ ad pr̄eꝫ iuit. Ioh̓. vlti. Beati qui non vide runt ⁊ crediderūt. Erāt autē teme rarij qꝛ princeps huiꝰ mūdi. dy abolus qui e princeps mundano rū iam iudicatus ē. Magne teme ritatis eſt nō timere tantū princi pem iam iudicatū eē. p̄. pet̓. ij. Si enim angelis peccantibꝰ nō peper cit ⁊cͣ IIſtam expoſicōnem Augu ſtinꝰ breuiter recolligit dicēs Cre dāt itaqꝫ homines in xp̄m ne ar gͣuātur de pctō infidelitatis. trāſe ant in terrā fideliū ne arguantur de iuſtitia illoꝝ quos iuſtificatoˢ nō imitant̓. Caueāt futuꝝ iuditi um ne cū principe mūdi iudicent̉ que iudicatū imitātur. Iſta autē qualiter nob̓ ꝯueniāt videamus Illi auteꝫ qui ſūt ſpiritu dei pleni a̓guere dn̄t mūdanos de peccatiſ de iuſtitia āide iudicōde pctīs qͥdē que habēt. Eph̓. v. Nolite ꝯmuni care oꝑibꝰ infructuoſis tenebra rū magis aūt redarguite. Vn̄ dic̄ Augꝰ. duobꝰ modis te maculat malꝰ ſi ꝯſētis ⁊ nō redarguis: Ta les ſūt qui opera tenebraꝝfatiūt ⁊ reprehendi nolūt. Ioh̓. iij. Om nis qui male agit odit luceꝫ ⁊ cor rectionē. Quedam animalia ſunt que diligunt tenebraſ quia ſunt odioſa ſicut bubo quem etiam ce tere aues odiunt. Quedam ſunt animalia que nociua ſūt ſicut lu pi ſunt que oues rapere conātur. Quedam ſunt que ſunt in viſu de bilia ſicut noctue In hoc ꝙ mali reuebras diligunt oſtenditur o ſunt dro odioſi. homini nociui. et ad cognoſcendum debiles ⁊ infir imi. Sunt enim od ioſi d̓. Sapiē. nono. Odioſa ſunt d̓ impij ⁊ im vietas eius. Tria ſunt genera ho minum que naturaliter diligi cō ſueuerunt ſcilicet filij amici ⁊ fra tres. deꝰ enim intantum peccatuꝫ ꝙ propter ipſuꝫ deſtruendū odit. filium ſuū occidi voluit. Si alicui diceret̉. Nō poſſum occidere immi cum tuum niſi cum illo ſimul occi dam filium tuum. ⁊ ille hoc conce deret. valde inimicuꝫ odiret. Et hoc ſimiliter deꝰ pater fecit: qui vt pec catum occideret filium ſuum occi di permiſit. Colo. ij. Tulit pctm̄ de medio affigens illud cruci di cit Ambroſiꝰ. dum innocens oc ciditur peccatum crucifigitur Ad Roma. octauo. Proprio filio nō peꝑcit deus: ſed ꝓ nobis omnibꝫ tradidit illum. Bernardꝰ Qui nō peꝑcit filio nunqͥd parcet figinē to. Nunquid parcet ſeruo.?Non ne intantum peccatum deus odit ꝙ amicos ſuos ſi in eis peccatum ſuenit eternaliter punit: ſicut pa tet in lucifero. Luce decimo. Vide bam ſathanam ſicut fulgur de ce lo cadētē. ȳmo etiam petrum apo ſtolum eternaliter puniuiſſet ſi ī peccato mortuus fuiſſet. Intantu odit peccatū ꝙ fratres ſuos ideſt chriſtianos ſi mali ſint non redi TA mit: ſed eternalit̓ punit. Pſalmi Frater non redimit: redimet hō Secundo peccatores ſunt mortui ſi biipſis. Primo quia auferūt ſibi deū. Ieremie ſecūdo Me derelique runt fontem aque viue. Et illud ē magnum periculum. Auguſtinꝰ in libro ſermonū. d eum r̓linque re eſt ꝑire. Ideo debet quilibet di cere qd̓ alibi Auguſtinꝰ dicit do mine ſi vis vt recedam a te da mi hi te ſequi me. Alioquin non di mittam te(Secundo pctōr aufert ſemetipſum do. Auguſtinꝰ de ciui tatedei. Qui ſeruū aufert ei a quo emptus eſt ⁊ tradit ei qui nihul ī eo iuris habet iniuſtus eſt ⁊ qui ſeipſum aufert dominatori deo ⁊ ſeruit malignis ſpiritibꝰ iniuſtꝰ eſt. Tercō peccatum aufert om̄e meritum ſuum quia vulneratur in naturalibꝰ ⁊ ſpoliat̉ in gratui tis Ꝙ minus eēt p̄dere vitam cor poris ꝙͣ meritū ⁊ virtutes mentis Bern̄. Cnͣi mitiꝰ me priuae̓s ama ra moīs vite vſū: ꝙͣ fructu ſpiritꝰ Amittit etiam participacōnē me ritoꝝ ſanctorum Peccando enim efficitur canis. Et ſicut dicitur Ec cleſia. xiij. Que ꝯmunicatio homi ni ſancto ad caneꝫ. ertio pecca tor habet debilem oculū intellectꝰ in deum ad cognoſcendum eum: oculum affectōnis ad diligendū eū. Iſtos duos oculos demones in pctōribꝰ effodiūt: ⁊ ſic ꝑ om̄a p̄cipitia peccatoꝝ eos ducūt. Iob xxx. Oculum qui ſubſānat patrē ⁊ quideſpicit partum matris fue effodiunt eum corui detorrentibꝫ Peccator patrem deū ſubſannat: quando preceptū eius cōtemnit. Partum etiā matris ſue. ⁊ eccleſie que ipſuꝫ ad penitentiā ꝑ arturit deſpicit dum ad peccatū īteꝝredit Iſtos ergo oculos e intellectuꝫ ⁊ affectum. coruia. d̓mones qui ſūt nigri ꝑ ignis aduſtioneꝫ qui ſūt ingluuiei dediti. per inſatīabilē de uorationem ⁊ fatiūt eos ꝓcraſti nare ꝑ tardam ꝯuerſionem. Iſti corui habitant in torrentibꝰ. In inferno ſunt quatuor torrentes.ſ. torrens odij. obliuionis. ignis. ⁊ luctꝰ quos ⁊ ꝓphete ꝓprijs nomini bꝰ appellauerūt. Primꝰ dicit̉ ſtix qd̓ interpretat̓ odiū qꝛ d̓mones ⁊ d̓ ānati ⁊ deū odiunt ⁊ imꝑpetuū a deo odient̓. Hugo de ſācto victo re Qui cū odio de hac vita decedit cū eodē odio ineternum tābeſcet. Secundꝰ dicitur lethes. ⁊ interp tatur obliuio. deꝰ em̄ ꝑpetuā ob liuionem eoꝝhabebit Ideo infer nꝰ aꝓpheta terra obliuionis dici tur Tertiꝰ dicitur flegeton quod interpretatur ardēs. qꝛ ſūt in ꝑpe tuo igne. Vſa. vlti. Vermis eoꝝ nō morietur ⁊ ignis eoꝝnō extin gͣuetur. Quartꝰ dicitur cōchitus quod interpretatur luctꝰ: qꝛ ibi ē fletus ⁊ ſtridordentiū vt dicit̉ Ma th̓. xxv. Secundo qui ſūt ſpiritu dei plem debēt arguere mūdanoꝫ de iuſtitia/ quā nō habēt ꝓut lar ge iuſtitia accipiatur ꝓ omni bo no Vnde ſuꝑ illud Osͣ. dilexiſti iuſtitiā. dic̄ gloſa Iuſtitia ⁊ omē bonū Omnia autē bona ⁊ merita noſtra ex quatuor cauſātur ſcili cet ex fide vera ſpē certa/ ⁊ cai̓tate ignita ⁊ operatione ſollicita. Tā to autē magis homines mūdani arguendi ſunt. quia qui talem iu ſtitiam non habent in hac vita: poſt hanc vitam eam habere nō valebunt. Eccleſia. decimotertio. Ante obitum operare iuſtitiam: quoniam nō eſt apud inferos in uenire cibuꝫ. Iſte ē ille quadrās de qua dicitur Math̓. decimoquin viplin to. Non exiēs inde ſcilicet de carce re infernali donec reddas nouiſſi mum quadrantē. Illa enim qua tuor dicuntur quadrantes. qꝛ ẜm Gregoriū. Quantū credis tantuꝫ ſperās: quantum credis ⁊ ſperas tantum diligis. quātuꝫ credis ſpe ras ⁊ diligis: tantū bene operariſ Nō poterūt igitur damnati mere ri ꝑ cognitionem que eſt per fidē quia erunt tenebris inuoluti Vn de apud iob decimo. Vocatur in fernus terrā tenebroſa ⁊ operta mortis caligine Non poterūt me reri per ſpem. quia erunt in bara tro deſperacōnis dimerſi Iereme decimo octauo. deſperauimus et poſt cogitationes noſtras iuimꝰ Non poterunt mereri per caritatē quia in perpetuo dei odio erunt incluſi. Vnde etiam dicit̉ in Pſal mo. Superbia eorū qui te oderūt aſcendit ſemper. Non poterunt mereri ꝑ aliquod bonū opus. qͣa ibi nō poterunt operari Quia igi tur iſtū quadranteꝫ ſoluere nūꝙͣ poterunt Ideo de illo carcere infer nali nunꝙͣ exibūt. Iſta quatuor ſignātur Math̓. xxij. Ligatis ma nibus ⁊ pedibꝰ mittite eū in tene bras exteriores. Non em̄ poterūt aliquod bonum facere: quonam habent ligatas manꝰ: nec poter̄t diligere quia habebunt ligatos pedes. Nam ẜm Auguſtinum peſ anime eſt affectus anime nec po terunt deum per fidem cognoſcere qꝛ erūt in tenebris. nec poterunt in deū ſperare qꝛ ille erunt tenebre exteriores ⁊ extra ambitum diuī ne miſei̓cordie Tertio illi qui ſūt ſpiritudeī pleni debēt arguere mu danos de extremo iudicō quod n̄ timent. cū tamen omnes illud tīe re debent. Nā ẜm Auguſtinū. Om nis qui de hac vitā decedunt/ aut ſūt valde boni aut valde mali. aut mediocriter boni aut mediocriter mali. Valde boni ſūt iuſti qui eti aꝫ ibi timebūt ex eo/ ꝙ humana iuſtitia diuine iuſticie compara ta iuiuſticia videtur t hoc oſten dit Gregor̓. triplici exemplo.ſ. lu cerne regule ⁊ ſiguli. Opea̓ em̄ no ſtra aliquādo videntur eē lucida. aliquādo recta. a liquādo ꝑfecta. Sed ſi oꝑa noſtra diuine luci cō parantur ea que videbantur luci da apparebūt obſcura. Et hoc di cit Gregoriꝰ in moa̓libus exēplo lucerne. Iuſticia noſtra d̓ine iu ſtitie comparata iniuſticia eſt. qꝛ ⁊ lucerna in tenebris fulgere cer nitur ſed in ſol̓ radio poſita tene bratur. Aliquando opera noſtra videntur recta. ſed ſi ad regulā di uine r̓ctitudinis fuerint coniūcta videbūtur corrupta. Et illud oſtē dit ibidē exemplo regule dicens. Sepe lignum rectū creditur. ſi ad regulam non ducitur: ſed cum re gule conuigitur per quandā cur uitatem quia tumēſcat inuenit̉. Aliquādo opera noſtra videntur perfecta: que coram diuinis aſpe ctibus forte apparebūt imꝑfecta Et hoc oſtēdit exemplo ſignli. Se pe enim ymago ſigilli videtur per fecta in oculis intuētis ⁊ tamē ad hūc multū eſt imꝑfecta in oculis artificis. Vnde dicit̉ ibidē in mo ralibꝰ. Sepe ſordet in diſcretione iudicis quod eſtimacōne fulget operatis Malde mali tunc multū timebunt. Aultu videtur pat̓ ira tus eē filio/ quādo ipſum maledi cit. plus quādo ipſū expellit plꝰ quando in carcere tenebroſo ⁊ pe noſo ipſum intrudit. plus quan do carnifices qui quotidie eū pu mant apponit Iſtam talem iram reprobis in ſententia quā contra eos feret oſtēdit/ vt dicit̉ Math̓. xxv. Nam ipſos maledicet cuꝫ di cet. Ite maledicti ⁊ cetera. Eos eti ama ſe expellet. Cum dicet. diſce dite a me. In penoſo carcere eos retrudet. Cum dicet. In ignem. Et etiam eos nunꝙͣ inde educet. Cum dicit. Ineternū. Carnifices eos puniētes apponit. cum dicit. dabit eis tyrannū imperanteꝫ.ſ. dyabolum ⁊ luciferum. Et carnifi ces obſequētes ⁊ alios demones Ideo dicit. Qui paratꝰ eſt dyabo lo ⁊ angelis eiꝰ Mediocriter boni vel mali ſunt qui ꝑua merita con gregauerūt Illi valde ibi timere poterunt. de hoc ſic dicit Grego Ecce in maieſtate terribili ⁊ inter angeloꝝ ⁊ archāgelorū thronoꝫ quid vnuſquiſqꝫ acquiſiut oſtē dit. Ibi petrꝰ cum iudea conuerſa apparebit quā ſecum trahet Ibi paulꝰ totum mundū ducens con uerſū apparebit. Ibi ādreas poſt ſe achayam. Iohānes aſiā Tho mas india in ꝯſpectu iudicis con uerſā adducet. Quid nos miſeri dicturi ſumꝰ qͥ ad dn̄m deū noſtꝝ vacui veniemꝰ. ip̄. Corint̓. v. Oēs nos manifeſtari optet ate tribu nal xp̄i vt referat vnuſquiſqꝫ pro pri a corꝑis ꝓut geſſit ſiue bonuꝫ ſiue malum. ¶ dominica quinta. Sermo primus. Men amen dico vobis ſi quid petieritis pr̄eꝫ in noīe meo dabit vo bis ⁊cͣ. Ioh̓. xvj. Si qͣs habe̓t in curia imꝑatoris aliquē ſapientē aduocatu/ vel auxiliato reꝫ ſollicitū vel frēm vterinū: mul tu gauderet ⁊ multū ſecurꝰ eſſet. Pecēˢ vt ꝝadiāt̉ vid c 3 1 y9 Mj 2L tlsͣi.. y xv 4des vt epa. ia.. ꝙ yx vt pacal q ¶ 4dyſc xixili ⁊ eda Aſcendente igitur xp̄ in celū ince pimꝰ habere in curia r̓gis celeſtis ſapientē aduocatum. Ioh̓. ij. Ad uocatū habemꝰ apud patreꝫ ihe ſū xp̄m iuſtum. Auxiliatorē potē tem ſollicitū. Deūt̓. xxxi. Aſcenſor celi auxiliator tuꝰ eſt ⁊ fratreꝫ vtē rinuꝫ. Ipſe em̄ dixit ad magdale naꝫ. Vade ad fratres meos ⁊ dic eis. Aſcendā ad patrem meū. Io hiā. xx ebemꝰ autem peticiones noſtras iſto tēꝑe formare ⁊ eas aduocato noſtro dare: vt eas ſū mo regi offerat. Phil̓. iiij. Peticō nes veſtre innoteſcat apud deum patreꝫ(debemꝰ nuntios oracōnū ad auxiliatorem noſtrū mitte̓ vt adiutricē manum porrigat. Osͣ. Emitte manū tuā de alto Debemꝰ etiā ipſos nuntios oracōnuꝫ ad frēm nr̄m dirige̓ vt ipē nos poſt ſe trahat. Cāti. pͥ. Trahe me poſt te ⁊cͣ Chriſtꝰ igit̉ qͥ ē dictatōr nr̄ dictat peticiones qͣs ſibi aduoca to nr̄o auxiliatori nr̄o ⁊ fratri nō ſtro vterino porrigere debemꝰ. vt pr̄i nr̄o offerat dicēs Amē amen dico vob̓ Si qͥd pētie ⁊cͣSūt enin qͣtuor neceſſaria ſi volumꝰ ꝙ ora tiones audiātur Primo oꝑtet ꝙ petant̉ digna vtilia ⁊ boͣ. qd̓ nota tur. cuꝫ dicit̉. Si qͥd. Intelligit̉ ꝙ ſit aliqͥd vere vt ē eternū: nō nihul vt ſūt tēꝑalia. Circa qd̓ notādū ẜm Augꝰ. ꝙ ſūt tria geneā̓ bono rū.ſ. boͣ infima media ⁊ ſūma Go na īfima ſūt tꝑalia q̄ ſūt qͣſi nͥl Ie remi. x. Aſpexi terrā: ⁊ ecce vacua ꝓpͥº Xꝫ pete lo ⁊ vullia 14 º V ycie̓ ca inſtācia pecierut 20 V hrc yrcatucōꝫ vite yveꝫ yecere cū diſcioe̓ ꝙͣ ca qͦ ſt̓ ad ſalatē ꝙuī eo e 8.5h.Ab. 66j LY ſ Xxv. ſ dabᵗ vol Alꝙ 4ꝰ. 6..co ꝙſ. perievi. erat quaſi nihil Iſta autem vilia/ aut nō debemꝰ a deo petere. aut cū moderamine ⁊ condicōne petere. Non enim debemꝰ ea petere. quia nō decet deum tam vilia dare Exē ylum vt r̓fert Seneca ꝙ alexāder cuidam petenti denariuꝫ: dedit vr bem. Et cū ille diceret ſibi tantum donū non ꝯuenie̓. Reſpondit. Nō quero inquit quid te deceat recipe reſed quid me deceat dare. Criẜ. ſuꝑ Math̓. Illa a deo pete que ⁊ ti bi expediāt accipere. ⁊ illū deceat dare. Si enim eū ſemꝑ petis terre na: aut difficile impetras aut nō impetras. Quomodo em̄ libenter preſtat ea nō habenti: que ſi ha bes monet vt ea ꝯtemnas. Si au tem tēꝑalia petimꝰ. debemꝰ ea cuꝫ moderamine petere/ ⁊ condicōne. de moderamne dicit Bern̄. In pe tendo temporalia cauēcla eſt ſuꝑ fluitas. Prouerb̓. xxx. diuitias ⁊ pauptates ne dederis mihi ⁊ cete rali. Thimo. vi. Habentes alimē ta ⁊ quibꝰ tegamur: hijs cōtenti ſumꝰ Ge ꝯditione dicit Auguſti nꝰ. Cum a deo petitis tēꝑalia: cuꝫ modo petite ⁊ cū timore. Illi ꝯmit tite/ vt ſi ꝓſint det: ſi ſciat obeē nō det. Quid autē ꝓſit: ipſe ſcit medi cus nō egrotꝰ Gona medi a ſunt bona ſpiritualia: ⁊ iſta ſūt petēda cū attentione ⁊ feruore. Contra il los qui nō habēt attentionē dici tur Math. xv. Populꝰ hic labijˢ me honorat: cor auteꝫ eoꝝ longe ē a me. Auguſtinꝰ. Sicut vox ſine modulacōne eſt vox picarum: ſic oratio ſine deuocōe eſt quaſi mu gitus boū. Idem. Ecce quid iniuīe deo facis ſi aliqueꝫ iudicem inter pellas/ ⁊ cum ſubito loquaris ad eum illum dimittaſ ⁊ cum aliofa bulai̓ incipias. quando te tolera bit: ⁊ tamen deꝰ tolerat ideſt ſuf fert corda peccantium ⁊ diuerſaſ res cogitantiū. Ciprianus. Quo modo audiri te poſtulas a deo: cū tu teipſum non audiaſ. deuꝫ tui nemorem eſſe vis ⁊ tu tui memor eē non vis De feruore autem dici tur Ieremie. xix. Cum queſieritis me in toto corde veſtro: inueniar avobis. Vnde dictum fuit moyſi tacenti: ſed corde clamanti. Exod̓. nono Quid clamas ad me.? Gre goriꝰ in moralibꝰ. Eternam vitaꝫ ſi ore petimus nec cum corde d̓ſide ramus: clamantes tacemus Sig nū autē d̓ſiderij interioris ē: abu dantia fletus exterioris Vnde Au guſtinꝰ. Quanto quis eſt ſāctior ⁊ ſancti deſiderij plenior: tanto fit in oratione eiꝰ fletus vberior. Vn de dicit btūs Gregorius vbi ſupͣ Veraciter orare eſt amaros com punctionis gemitus/ non compo ſita verba in oracione reſonare. bonra ſdrua Gona ſumma ſunt bona celeſtia. Et illa non tantum petenda ſunt cum attentione ⁊ feruore. ſicut bo na ſpiritualia: ſed etiam cum hu militate ⁊ ſine preſumptione. Cū Humilitate petunt qui de ſuis me ritis non confidunt. Sernardus In impetracōne beatitudinis ela tio eſt cauendane tanꝙͣ exꝓprio rum meritoꝝ fidutia requiratur. Stultus eēt ille pauꝑ qui cuꝫ ma Thime nibꝰ plenis clemoſina peteret. ſic 1 ſtultꝰ eēt ille qui ex meltis ꝓprijs beatitudinē eternam obtinere vel let. Cū dicat Luce. P Cum fece ritis om̄a que precepta ſunt vob̓ dicite: ſerui inutiles ſumꝰ. quod debuimꝰ facere fecimus Cauēda eſt igitur preſumpcō ne ſine nr̄o labore gloriā velimꝰ obtinere. de tali preſumpcōne r̓prehendūtur filij zebedei qui ſine labore ⁊ paſſi ſio ne volebant cum xpō regnare. Math̓. xx. Neſcitis quid petatis. Q Secūdo oportet ꝙ peticōes noſtre fiant cumſtantia ⁊ ꝑſeuerantia. quod notat̉ ꝑ verbū ſubiunctuꝫ. cū dicit̉. petieritis. Iacō. vlti. Mul tu valet deprecatio iuſti aſſidua. Ad Roma. xij. Oracōnibꝰ inſtan tes. Illi vero inſtant ⁊ non ꝑſeue rant: qui primo inſtāt feruenter. v̓ccū ruet. tepet poſtea tepide. ⁊ poſt hoc frigide. l4L51 Augꝰ. ſuꝑ Psͣ. Aulti in nouitate ſue cōnu̓ſionis feruenter orant. poſtea languide: ⁊ poſtea frigide. qꝛ ſecuri ſtant. Sed cuꝫ videris de precacōnem tuam nō amotam a te: ſecurus eſto. qͦa nō eſt amota miſericordia eius a te. Ideo dicit̉ Eccleſi. vij. Maior eſt finis oracio nis ꝙ principiū. Nam oracō het principiū. mediū ⁊ finem Princi piū oportet fieri mediocriter. Me dium feruenter ⁊ finē ꝑſeuerāter x f 3 K 16 Sed multi ſunt qui peruertunt or dinē qui feruenter inchoant. ⁊ te pide mediant ⁊ frigide ꝯſūmant. Iſti ſunt ſimiles chimere. Augꝰ. Prima pars eſt leo qui eſt am̄al calidū. medium eſt capra: que ē animaltemperatū. finis eſt ẜpēs qui eſt animal frigidum ¶ Tertio oportet ꝙ illi qui petunt habeant imitationē vite. quod notatur cuꝫ dicitur patrem. quaſi dicat. Ille qui petit non debet eē filiꝰ dyabo li per imitationem malitie ſed fili us dei ꝑ imitacōnem ꝑfectionis ⁊ gratie. Math̓. v. Eſtote perfecti ſi cut ⁊ pater veſter celeſtis ꝑfectuſ eſt. deꝰ enim illos nō exaudit: c in peccatis ſunt. Ioh̓. .ix. Scimꝰ qꝛ pctōres deꝰ nō exaudit Tales em̄ qui a d̓ aliquid petūt ⁊ ſemper in pctō exiſtūt tribꝰ ſimiles ſūt Pri mo qͥ vellet ſanari ⁊ haberet ferꝝ in vulnere. Vſido. Sicut nullū ꝓfi cit in vulnere medicamentū ſi ad huc ferꝝ in eo ſit: ita nihul ꝓficit oracō illius cuiꝰ adhuc peccatum in mente. vel odiū manet in pecto re SSecūdo ſimiles ſūt illi qui aliū laudat ⁊ etiaꝫ vituꝑat. Criẜ. Qui orat ⁊ peccat nō hon orat deū: ſꝫn ludit. Iſti ſūt ſimiles militibꝰ qui xp̄o genua flectebāt ⁊ alapas da bāt. Tal̓ ē fenea̓tor qͥ ex vna ꝑte orat. ⁊ ex alia ꝑte fenerari nō ceſ ſat. ¶Tertio ſimiles ſunt aui que vult volare inuiſcata vel mole car grauata ſicut ſtrutio vel la nis ag queis irretita. Anima quideꝫ eaiā inuiſcatur ꝑ auaritiaꝫ Ambroſiꝰ in libro de bono mortis. dū aurū petimꝰ ſtrangulamur. dum argē tum querimus. viſco eius inhere mꝰ. dum prelia euadimꝰ. laque is alligamur Inflatur per ſuꝑbiā Sapie. quarto. diſrumpit illos ī flatos malleo.ſ. ſm̄e final̓. Et ſine voce exultacōnis vel defenſionis. Illaqueatur per luxuriam. Eccle. vij. Inuem mulierem morte ama riorem que laqueꝰ venatoris eſt. ⁊ ſagena cor eiꝰ ⁊ vincula manꝰ eius. Laqueo capiūtur aues. ſa gena piſces. vīculo homines ligā tur Mulier ergo cepit auē laqͥo. quando cepit dauid celeſtia pene trantem/ vinculo cepit homineꝫ rationalem/ quando decepit ſalo monem tam ſapientem. Sagena cepit maximū piſcem. quando de cepita ligauit ſampſonē tam po tentem. Vnde verſus. Adā ſamꝑ ſonē loth dauid ⁊ ſalomonē. Fe mina decepit: qͥs modo tutꝰ erit. Quarto oportet ꝙ illi qui petunt habeant diſcrecōnem vt.ſ. petant que ſunt ad ſalutem. Quod nota tur. cum dicitur. In nomine meo ⁊ cetera NNon petit̉ in nomine ſal uatoris quicquid petitur cōtra ra tionem ſalutis Ideo notandum eſt ẜm Augꝰ. Mali petūt aliquā do bona ⁊ quia mali ſūt exaudiri non merentur Qui enim deū con temnit in fuis preceptis: exaudiri nō meretur in orationibus ſuis. Crauerh̓ permpeoſe. plimo. Qui de Xxvvj V clinat aures ſuaſ ne audiat legē oratio eiꝰ erit execrabilis. AAliqͣn do mali petunt mala ⁊ tunc aliqͣn do exaudiuntur. Aliquando autē non. Quando nō exaudiūtur tūc eſt ſignum miſericordie. Iacobi ateipi quarto. Petitis ⁊ non exaudimi vt q. y. j. in eo ꝙ male petitis Quando au 6 V tem exaudiuntur/ tunc eſt ſignū atꝭ 10 ire ſicut dyabolꝰ exauditus fuit vat quādo petijt temptare Iob Exau yleatp ditus enim fuit ad voluntatem: ſꝫ non ad vtilitatem: quia maiorem acquiſiuit damnationem Aliqͣn do boni petunt bona ⁊ tunc aliquā do exaudiuntur. Pſalmiſta. Ad dominum cum tribularer clama ui: ⁊ exaudiuit me AAliquādo ve ro non exaudiuntur ⁊ hoc eſt/ qꝛ aūt ꝓ indignis petūt. Ieremi. ſep timo. Noli orare pro populo iſto nec aſſumas pro eis laudeꝫ ⁊ ora tionem ⁊ non obſiſtas mihi: qͥa non exaudiam te. Aut quia alio tempore magis ꝯgruo accipiunt quod petunt. Auguſtinus Qui a deo aliqͥd petit quod non accipit ab alio acciꝑe debet. Quēdaꝫ em̄ non negantur: ſed vt congruo dē tur tempore differunt̉ nde cū ec cleſia quotidie petit. Adueniat re gnum tuum. ſtatim nō aduenit ſꝫ iuditio futuro adueniēt. Aliqͣn do boni non petūt bona ſicut apo ſtolus appeciuſtimulum carnis a ſe remoueri. Illa enim amocō ſti muli bona apoſtolo non fuiſſet. quia ob humilitatis gratiā data ſibi fue̓rat Et ſi temptacōne caru iſſet ſaluꝰ eē nō potuiſſet. Augꝰ. Exauditur dyabolus petens Iob temptandū. ⁊ nō exauditur apo ſtolꝰ petens ſtimuluꝫ carnis amo uendum. Exaudiuit dn̄s quē diſ poſuit damnare. ⁊ nō exaudiuit quē voluit ſaluare. Naꝫ eger petit vinuꝫ a medico ⁊ medicꝰ nō dat Nō exaudit ad voluntatē vt exau diat ad ſanitatē Qn̄ aliquis ſine Nō peccato exiſtens/ que ad ſalutem ſunt/ petit. hec tm̄ dominꝰ ꝓmittit cum ſubiungit. dabit vobis Sed etiam cum iuramento ꝓmittit di cens. Amen amē dico vobis ⁊ eſt modꝰ ipſiturandi Gomo quidē habet ſuum modū: ⁊ xp̄s ſuum Homo tres modos habet iuradi hō. at Unꝰ fuit in vetei̓ lege.ſ. viuit dn̄s ij Regū. vj. Viuit dominꝰ qꝛ ludaꝫ ante dn̄m qui elegit me Aliꝰ mō dus fuit in tēpore pmatiue ecc̄īe a5.S.. .ſ. Teſtis eſt mihi deꝰ cui ſeruio in ſpiritu meo Tertiꝰ eſt moderno temꝑe quō iuratur ꝑ deū: ꝑ ſācta euangelia ⁊ ſanctam mariam Si militer deꝰ habet tres modos iu G.5 vendi. Vnus fuit ante legem.ſ. ſi A cut ad abraha. Per memetipſū j l. º ⁊cͣ Secundꝰ fuit in lege vt Viuo ego Tertiꝰ in euāgelio.ſ. Amen dye Aayv amen dico vobis.. vere. Gemina 2 v. tio autē iſtius dictionis amē eſt ſa 8 ad ꝯfirmacōnem ꝓmiſſionis. H p. ¶ Scqͥtur ſermo ſecundꝰ eiuſdē Sqꝫ modo n̄ petiſtis quic ꝙ in nomine meo. Peti te ⁊ accipiētis vt gaudiū veſtꝝ plenuꝫ ſit Qnuuis omni te pore ſit orandū tamē eccleſia hijſ tribꝰ diebus tria tempora clegit Primum an̄ aſcenſionem in quo letanie inſtitute ſunt vt.ſ. aduoca to ſuo ad curiā ꝑgenti petitiones porrigat Secundum inter aſcenſi onem ⁊ penthecoſtē exemplo apo ſtoloꝝ qꝛ tunc oracōni inſtabat vt ſpirituſanctū acciperent. Act. pri. Et hij omēs ꝑſeuerātes erat in oracōne ⁊cͣ. Filij enim regū r̓g nō recuperato larga munera mili tibꝰ largiunt̉. Ideo eccleſia orat poſt aſcēſionem vt ab ip̄o xpo in ſuo regno ꝯfirmato munera gra ti aꝝ accipiat. Osͣ. Airificauit do minꝰ ſanctū ſuum. Tertiū ē poſt penthecoſtē. Vn̄ tunc oracōnes a ieiunia ſunt inſtituta: que ꝯſuetu do ē vt regi cōronato ſe milites in ſua regia cuſtodia recōmendent. Ergo ecc̄īa orat poſt penthecoſtē vt deꝰ munera gratiaꝝ ſibi colla ta cuſtodiat. Os. Cōfirma hoc de us qd̓ oꝑatus es in nob̓ Chriſtꝰ ergo ad petēduꝫ ⁊ ad orādū nos induces ait. Vſqꝫ mō nō petiſtis ⁊cͣ. In quibꝰ verb̓ duo ponuntur Primo em̄ r̓prehēdit̓ humana ne gligētia. cū dicit̉. Vſqꝫ mō nō tiſtis. Secūdo ꝯmēdat̉ liberalitas d̓ina. cū dicit̉. Petite ⁊ accipiētis Circa pͥmū notādū ꝙnegligētia ī orādo ē valde rep̄henſibil̓ ex eo ꝙ ipſe oracōnes funt valde vtiles ⁊ fructuoſe: ⁊ hoc in quatuor Pri mo ſūt d̓ placite. SSecūdo angelo gͣte Tertio dyabolo īimice Quar to hōmi neceſſarie Primo ſūt deo placite triplici racōne SSūt enim tributū dei. ſacrifitiuꝫ dei ⁊ muruſ dei. Tributū vero ſūt qd̓ d̓ ꝑſolui mꝰ. Cū em̄ hō tria a deo recepit.ſ. res corpꝰ ⁊ animā. vult deꝰ/ vt de rebꝰ demus tributuꝫ.ſ. elemoſina rum largitionē de corpore mortifi cationē. ⁊ de anima oracōnē. Sed primū eſt d̓ hijs q̄ ſūt homini exͣ. ſecundū de hijs que ſūt hōini ītra tertiū que ſūt homini neceſſaria. Et iō illud ē homini magis gratū Criẜ. ſuꝑMath. de oracōne ē no bis ſermo qua ſolā quaſi ſpiritu ale tributū am̄a offert do de viſce ribꝰ ſuis Gecūdo ſūt ſacrifitiuꝫ do quo deo odorē facimꝰ Psͣ. diriga tur oracō mea ſicut incenſū ⁊cͣIIl li offerūt deo ſacrifitiū matutinuꝫ qͥ deo gratias agūt de eo ꝙ dedit eis bene incipere. Illi meridianuꝫ de eo ꝙ dedit eis bene ꝯtinuare. Il livero offerunt deo ſacrifitium veſ pertinū qui deo agunt gr̄as de eo ꝙ dedit eis ſibi bn̄ finire. Vel illi offerunt d ſacrifitiū matutinum qͥ offerunt d̓ iuuentutē. Illi meri dianū qui offerunt d̓ virilem eta tem. Illi veſꝑtinū qui offerūt deo ſuā ſenectutē. de iſto ſacrificō di cit Criẜ. ſuꝑ Math̓. Vis ſcire ꝙͣ p̄ tioſa ē oracio. Nulla iuſtitia thy miamati ꝯparatur niſi oracio ſo 787 C la. Sicut em̄ thymiama beſit cōfe ctum delectat hominem odorantē ſic oracō iuſta ſuauis eſt āte deū. Tertio ſunt murꝰ: quia ſicut mu rus opponit̉ ⁊ aduerſario ex ad uerſo venienti occurrit̉: ita dei ira ſanctoꝝ precibꝰ frangitur. Vnde ⁊ moyſi dicit̉ Exodi. xxxij. dimit te me vt iraſcat̉ furor meꝰ contra eos Et qꝛ pauci ſunt qͥ ſic ſe ꝓ mu ris opponāt ⁊ deū timeant. Iō di citur Ezech̓. xiij. Nō aſcendiſtis ex aduerſo. nec oppoſuiſtis vos mu rū ꝓ domo iſrahel vt ſtaretis in p̄ lxvij lio in die dn̄i. Vſai. xxiij. Nō eſt qͣ inuocet nomē tuū: qui ꝯſurgat ⁊ fencat. fe timeat Secūdo orationes ſūt gͣte angelo. Criẜ. Vis ſcire dignitatē oracionis mox vt de ore ꝓceſſerit ſuſcipiunt angeli eā in manibus ſuis ⁊ offer̄t an̄ deū. Psͣ. Preuene rūt pͥncipes ꝯiūcti pſallentibꝰ: in medio iuuēculaꝝ tympaniſtria rū. Iſti pͥncipes ſunt āgeli qͥ ꝯiun gūt ſe pſallētibꝰ ill̓. de qͥbꝰ dicit̉ Xph̓. v. Cātātes ⁊ pſallētes ī cor dibꝰ vr̄is dn̄o Et eos p̄ueniūt qꝛ or̄onibꝰ eoꝝ occurrūt ⁊ ī manibꝰ ſuſcipiūt. Et ſūt ī medio iuuēcula rūa. am̄aꝝ q̄ in orādo ⁊ pſallendo dicunt̉ eē iuuēcule.. alacres ⁊ fer uētes ⁊ īfatigabiles ⁊ dn̄t eē tym paniſtrie a memoriam xp̄i ī corde portare ⁊ retīere. Chriſtꝰ em̄ dicit̉ tympanū qꝛ ī eo ſūt figua̓ ſpei̓ca ideſt deitas eterna ⁊ pellis extenſa ideſt caro crucifixa. ⁊ melodia id eſt anima omni gaudio plena. Tercō oracōnes ſunt dyabolo mi mice: ⁊ hoc ī triplici de cauſa Sūt em̄ ſcutū dei quo temptacōnibuˢ iminici reſiſtimꝰ. Ambro. Bonūꝫ ſcutu eſt oracō quo ab amā adn ſarij ſpicula repellūtur Vnde Osͣ Immici mei detrͣhebāt mihi: ego auteꝫ orabam. Tūc enim ad iſtd̓ oracōnis ſcutu omnis temptatio frangitur qn̄ ipſa oratio cū mag na fide effunditur. Eph̓. v. In om nibus ſumenteſ ſcutu fidei in quo poſſitis omnia tela nequiſſim ig nea extinguere. De iſto ſcuto ora tionis dicit̉ Sapiē. viij. Proferes .ſ. aaron ſeruitutis ſue ſcutu orati onē reſtitit ire ⁊ fine īpoſuit neceſ ſitati. dicitur oratio ſcutū qꝛ ſicut ſcutum habꝫ tres āgulos: ſic ora tio debet fiei̓ cū fide ſine aliqua he ſitatione. Et cū ſpe ⁊ ſine aliqͣ diffi dentia. Et cū caritate ⁊ cum deſidei̓ orum feruore Secundo ſūt ſagitte ⁊ iacula quibꝰ vulneramꝰ. Pſal. Emirte ſagittas tuas ⁊ ꝯturbab̓ eos. Origenes ſuꝑ Numeri nono Multo plus valet vnꝰ ſanctꝰ ora do ꝙ pctōres innumerabiles pu gnando. Oratio nō tantū celos pe netrat: quinymo in terris hoſteꝫ vincit. Exodi. xvij. Cum eleuaret manus moyſes vincebat iſcahel Cū autē paululū remiſiſſet vince bat amalech Tercō ſūt carbones quibꝰ dyabolū incendimꝰ. Tho. vi. Cordis eius ꝑticulam ſi ſuper carbones ponis fumius eius exter minat omne genꝰ demoniorum ſiue avio aut muliere. Iſta diro .ſ. ſagittas ⁊ carbones petebat ꝓ pheta ſibi dari ꝯtr doloſas fugge ſtiones dyaboli. Psͣ. Quid detur tibi aaut quid apponatur tibi ad linguā doloſaꝫ.? Sagitte pocentis acute cū carbonibꝰ ⁊cͣRnarto ora tiones ſūt homini neceſſale ex eo ꝙ ſunt nuntiꝰ quem homo mittit ad deū vt petat ſuccurſū qꝛ ab ho ſtibꝰ aſſidue circumdati ſumus. Pſal. Intret in ꝯſpectu tuo ora cō mea. dicit gloſa. Magna virtus oracōis hic notatur que qͣſi que dam̄ ꝑſona ad deuꝫ mittit̉ vt ma data peragat quo caro peruenire nequit. Iſti nutio aſſotiātur due domicelle qd̓ ſignificatum eſt He ſter. xv. vbi dicitur ꝙ ipſa ad re gem cum duabꝰ famulabꝰ ingre diens vni illaꝝ innitebatur: alte ra indumenta in humū defluētia colligebat. Heſter interpretatur ab ſcondita ſiue eleuata ⁊ ſignat oracōnem que debet eē abſcondi ta a fauore populi: eleuata ꝑ fer uoremn ad deum: due famule ſunt elemoſina ⁊ ieiuniū: cum quibus debet venire ad regna celorum Fa mula prima cui oratio innititur ē ipſa elemoſina: que ipſam ad de um introducit. Eſt enim elemoſi na ſicut petitionarius principis: qui ſi fueit auarus oſtiū illi clau ditur: ſi munificꝰ ei aperitur. Pro uerb̓. nono. donum hominis di latat viam eius: ⁊ ante principeꝫ faciem ei facit. Famula que veſti menta defluentia colligit eſt ieiu mū quod affectꝰ carnales reſtrin git ne nimis laſciuiant. Eph̓. vj. State ergo ſutcincti lumbos vr̄oſ in veritate Secundo ponitur libera litas diuina/ que apparet in tribꝰ Primo in hoc ꝙ ad petendū nos inuitat dicens. Petite. Pauci ſūt qui iuitant vt ab eis petatur Re fert Seneca ꝙ cynicus ab atigo nō rege talentum pecijt. Reſpōdit ille. plus eē ꝙͣcynicus petere debe bat. Tunc pecijt denarium. Reſpō dit ille minꝰ eē ꝙͣ regem dare dece bat. ⁊ ſic turpem viam excuſandi inuenit cum potuiſſet dare denari um tanꝙͣ cynico ⁊ talentum tāꝙͣ rex. deꝰ autem ſe nō excuſat ſed homines ad petendū inuitat. Au guſtinꝰ Non auteꝫ hortaret̉ vt pe teremꝰ niſi vt dae̓ vellet. Erubeſcat humana pīgritia. Plus vult ille dare ꝙ nos acciꝑe Plꝰ vult miſe reri ꝙͣ nos a miſeriā liberari. Hoc monet apoſtolꝰ pͥ. Theſſ. v. Sine intermiſſione orate. Quod fit tri bꝰ modis Primo locis ⁊ tēꝑibuſ debitis orando. Amb̓. in libro de virginibus. Solemnes ocacōnes ſūt deferende cū gratiarūactione. Cum a ſomno ſurgimꝰ. cū ꝓcedi mus. cum cibū ſumere paramſ. cū ſumpſerimꝰ ⁊ cum cubitum id eſt dormitū pergimus. Secūdo ce leſtia deſiderando. Auguſtinꝰ ſuꝑ illud. Sine intermiſſione orate. Bonum deſideriū ꝯtinua ē oratio. Tercō bene vinēdo vel bene operā 44 do. Auguſtinꝰ. Iuſtus nunꝙͣ deſi nit orare niſi deſinat iuſtus eē. Et ſemper orat qui ſemꝑ bene facit. Origenes. Si oīs actus iuſti queꝫ ſcd̓m deum facit oratio reputatur ⁊ ſine ītermiſſione que iuſta ſūt agit: ſine intermiſſione orat nec vnꝙͣ ab oracōne ceſſat: niſi eē iu ſtus deſiſtat. Secundo apparet li beralitas dei in hoc ꝙ ad magna petenda nos admonet dicēs. Pe tite vt gaudium veſtꝝplenum ſit Gaudium mundi evacuū. Vſa. xxix. Sicut ſomniat eſuriens ꝙ cō medit. cum autem fuerit experge factus vacua ē anima eius GGau dium enim de ſpiritualibꝰ in pre ſenti eſt ſemplenum. Corint̓. xiij. Exparte credimꝰ ⁊ exparte ꝓpheta mꝰ. Vſa. pri. Vinum tuū mixtuꝫ ē aqua Gaudiū auteꝫ beatorum ē plenum. Bern̄. Reuera illud ē bo num ⁊ ſūmum gaudiuꝫ qd̓ nō de creatura ſed de creatore ꝯcipitur Cui comparata omnis alia iocū ditas meror ē omnis ſuauitas. dolor eſt. omne dulce amarū ē. de coꝝ fetidum. omne poſtremo qd̓ cunqꝫ delectai poteſt moleſtū eſt Tertio apparet dei liberalitas ī h ꝙ ad dandū nos aſſecurat dicēſ Et accipietis Iſta aꝑtius ꝓmittit. deib vol Math̓. ſexto. Petite ⁊ accipietis. querite ⁊ inueniētis. Pulſate ⁊ a perietur vobis Iſta verba beatus Auguſtinus in ſermone de verbo domini de monte exponit adduce do exēplū alicuiꝰ hōinis qͣ ad locū aliquem ꝑgere vellet ⁊ tamē infit mos pedes haberet. viā neſcie̓t ⁊ loci illiꝰ ianua eet clauſa. Oꝑtet ergo pͥmo ꝙ ī pedibꝰ ſanet̉ ⁊ ꝙ ſi bi viā mōſtretur/ qꝛ paꝝ valet ſa nos pedes habere ⁊ ꝑ dumos per gere. deinde ꝙ ſibi hoſtiū aꝑiet̉. alit̓ ſibi nihil valeret nec ābulae̓ potuiſſet Nos gͦ ꝑ viā pn̄tis exilij ſumꝰ ad pat̓naꝫ ꝑuenturi māſio nē. Pctōr autē hēt infirmos pedeſ amē ꝑ pctm̄. Psͣ. Miſerere mei qͥ niā infirmꝰ ſū. Ignorat viaꝫ q̄ du cit ad celū. Psͣ. Viā ciuitatis ha bitaculi nō inuener̄t. Et celeſtis ſi bi ianua eſt clauſa Math̓.xv. Et clauſa ē ianua. debet gͦ petere ſa oxv nacōneꝫ ſuā ⁊ ſuauitatē accipiet. ps. Sana animaꝫ meā qꝛ peccaui tibi debꝫ q̄rere viā directionis ⁊ ea inueniet. Et hoc eſt qd̓ ſubdit. Querite ⁊ inuenietis. Hoc auteꝫ facit gra ſpūſſancti. ps Spus tuꝰ bonꝰ deducet me ī terrā rectā. det pulſare ⁊ petere celeſtis ianue ap tionē vt ſibi aꝑiat̉. Et hoc eſt qd̓ ſubdit. Pulſate ⁊ apiet̉ vob̓. Psͣ. Ianuas. celi aꝑuit eis. Vſaie. xli. Aperiā ad eū ianuam celi ⁊ porte eius nō claudentur. ¶ Sequitur ſermo tertiꝰ eiuſdē. Pſe em̄ pr̄ vos amat: qͥa vos me amaſtis ⁊ credi diſtis qꝛ a d̓ exiui ⁊cͣ. di ſcipuli xp̄i plurimū affectabant. Primo ſi deꝰ eos in peticionibꝰ ex audire deberet. Secūdo ſi deꝰ ama ret eos. Tercō ſi xp̄us cū pr̄e eſt eiuſdē ſubſtantie. Quarto ſi chri ſtꝰ ad patrē debe̓t redire Chriſtꝰ q̄ oīa nouit occulta cordiū ad illa qͣtuor eis rn̄dit. Primo ꝙ in ſuis peticōnibꝰ erāt exaudiendi. Ideo dixit eis. Amē amen dico vob̓ qͥc quid petieritis pr̄eꝫ in noīe meo dabit vob̓. Secūdo ꝙ a pr̄e erant dilecti Iō dic̄. Ipē enim pat̓ amat vos. Tertio on̄dit eis ſuā eternaꝫ ꝓceſſionem a patre ⁊ ſuā tempoa̓ lem generacōneꝫ a mr̄e. Cū dicit Exiui a patre ⁊ veni in mundum. Quarto on̄dit ſuā reuerſionē ad pr̄em. cū ait. Iteꝝ relinquo mun dū ⁊ vado ad pr̄em. diſcipuli e̓go vidētes ꝙ eis manifeſtauit ōma NIuiciut q̄ in corde habebat. dixerunt. Ecce nūc palam loq̄ris ⁊ ꝓuerbiū nul lū dicis. Sūt autē ꝓuerbia ſcd̓m Auguſtinuꝫ dicta occulta que ſo lent homines dicere ⁊ non intelli gere. Nunc ſcimus ꝙ ſcis omnia. Beda. Illum merito ſcire omnia quaſi deum confitentur. Aperte nanqꝫ diuinitatis eſt inditiuꝫ nō ſcere cogitationuꝫ ſecreta. Et nos poſſumꝰ dicere ꝙ dominꝰ noſter iheſus chriſtus de hijs quatuor nos certificat. Primo de noſtraꝝ orationum audicōne. dicit enim Amen amen dico vobis ſi quid pe tieritis patrem. Sunt autem tria ſcd̓m Bernardū in qͦdā ſermone ne oracōnes nr̄e exaudiant̉.ſ. pu ſillammnitas tepiditaſ ⁊ temeī̓taˢ Puſillanimitas quidē impedit qꝛ quando homo ꝯſiderat ſuā indig nitatē nō audet ſe conuertere ad dei dignitatē. Talis oracō ſic timi da in celum aſcendere nō audet: ſꝫ in infimis iacet Talibus illud di cendum eſt Vſa. ij. dicite puſilla nimes. ꝯfortamini: nolite timere. Secundum qd̓ īpedit ē tepiditaˢ Cracō em̄ tepida aſcendit quidē ſed ſtatim deficit: qꝛ vigore nō ha bet. de talibꝰ dicitur Apocal̓. iij. Vtinā frigidus eēs aūt calidus ſed qꝛ tepidus es incipiaꝫ te euo mere ex ore meo Tertiū quod im cedit eſt temeritas. Oratio enim temeraria aſcendere conatur: ſed cum a dei virtute repellitur: non tantum nō meretur gratiā ſed eti am ꝓuocat offenſam. Tales ſūt oracōnes illoꝝ qui de ſuis meitis intumeſcūt. ſicut fuit oracō pha riſei. de quo dicitur Luce decimo octauo. Phariſeus ſtans apud ſe orabat dicens. Gras tibi ago VVt ergo oratio noſtra exaudiri mereatur ſicut dicit ibi dēBernar dus. Oportet ꝙ ſit fidelis. ferues. a humilis. Fidelis ꝯtra puſillani mitatem. feruens ꝯtra orationeꝫ tepidam. humilis ꝯtra temerari am. Secundo nos certificat de pa terna dilectione. cum dic̄. Ipe em̄ pater vos amat. Ꝙ autē pater di ligat nos per quinqꝫ ſigna mani feſtat. Primo ꝑ hoc ꝙ omnia viſi bilia dedit nobis in vſū. Psͣ. Con ſtituiſti eū ſuper omnia opera ma CC 44 nuum tuarum. Omnia ſubieciſti ⁊ cetera. Secundo ꝑ hoc ꝙ omnia celeſtia ⁊ angelos dedit nobis in miniſterium. Ad Heb̓. pͥ. Omnes ſunt adminiſtratorij ſpiritus miſ ſi in miniſteriuꝫ dei ꝓ pter eos qͣ he reditatē capiunt ſalutis. Tertio ꝓpter hoc ꝙ filium ſuum dedit nō bis in pretium redempcōnis Cor̓. decīo. In hoc apparu it caritas dei in nobis. quoniā filium ſuuꝫ vni genitū miſit in mundum vt viua mus per eum. Quarto ꝑ hoc ꝙ de dit nobis ſpiritumſanctū in pͥui legiū adopcōnis. Ioh̓. ij. In hoc cognouimꝰ quonaꝫ manemꝰ in ipſo ⁊ ipſe in nobis: qm̄ de ſpiritu ſācto dedit nob̓. Roma. viij. Acce piſtis ſpm̄ adoptionis filiorū ⁊cͣ. Quinto ꝑ hoc ꝙ ſeipſū nō b̓ ẜuat ī hereditatē adopcōis. Eꝫech̓. xviij dn̄s ipſe ē hereditas coꝝ ⁊cͣ. Iſta qͥnqꝫ ſigna amoris tāgit Bern̄. ſu ꝑ illud. dn̄e qͥd eſt hō ꝙ memor es eiꝰ. deinqꝫ mittis ei ſpirituſan ctū. Promittis etiā eis vultū tuuꝫ ⁊ ne quid vacet in celeſtibus ab opere ſollicitudinis ⁊ illos bono ſpiritus ꝓpter nos mttis in mini ſterium noſtrū. Tertio nos certi ficat de ſua eterna ⁊ tēꝑali geneā tionē Cū dixit. Exiui a patre.ſ. per eternam a pre ꝓceſſionē ⁊ veni in mundum ꝑ tēꝑalē de mr̄e genea̓ tionē. Quātū ad pͥmā natiuitatē ē ymago dei ꝑeternā generacōnē Quantū ad ſecundum factus eſt ſpeculum dei. Eſt igitur ymago dei quantū ad primam natīuitatem Sed notandū ꝙ in hijs ſēſibus ē quadruplex ymago. Primo per generatione. ſicut in filio Gen̄. v Genuit adam filiū ad ymagine ⁊ ſimilitudinē ſuam. Secundo per impreſſionē. ſicut in nob̓ Math̓. xi. Cuius eymago hec ⁊ ſuꝑſcrip tio.?. Tertio ꝑ deciſioneꝫ ſicut ī la pide vel in ligno. Sap. xiij. Artifex faber ſculpſit diligenter vt aſſimi let ymagnii hominis. Quarto ꝑ coloꝝ ſuppoſitionē ſicut in parie te picto E ech̓. viij. Vniu̓ſa ydola domꝰ depicta erant in circuitu in pariete ꝑ totum. Chriſtus igitur dicit̉ ymago dei. Primonio.ſ. per eternaj generatione. Col̓. p. Qui eymago dei inuiſibilis. Gloſa a plene ſimil̓ patri ⁊ de patre gem tus. Ioh̓. ix. Qui videt me videt ⁊ patrem meū. Et in eodēEgo in pa tre ⁊ pater in me eſt. Et iteꝝ. Ego ⁊ pater vnū ſumꝰ. Homo autem dicitur ymago ſiue ad ymaginē dei factus. Primo ꝑ impreſſioneꝫ quia deus ipſi ſuam ymaginē i preſſit. Gen̄. Fatiamꝰ homnē ad ymagineꝫ ⁊ ſimilitudineꝫ noſtra Vn̄ dicitur illud Col̓. pͥ. Qui eſt ymago dei inuiſibilis Et alia glo ſa. Aliter eſt ymago regis in nu mō ⁊ aliter in filio. Nos ſumꝰ nu mus in quibꝰ ymago dei eſt. Nul laymago coli dēt niſi que eſt qd̓ ille. nō illa ꝓ illo ſed illa cum illo. Secundo homo dicitur ymago ꝑ deciſionem. Corpꝰ em̄ noſtrū mo do patitur multas ſuꝑfluitates vi tioꝝ ⁊ penalitatūSꝫ in beata reſur rectione omnis mortalitas ⁊ vicō ſitas a corpore decidetur ⁊ intantū reformabitur ꝙ corpori glorioſo cōfigurabitur. Phil̓. iij. Saluato rem expectamꝰ dominum noſtru iheſū chriſtum qui r̓formabit cor pus humilitatis noſtre ꝯfigura tum corpori claritatis ſue. Tercō homo dicitur ymago ꝑ colorum appoſiconem. Anima em̄ noſtra modo habet defectū multorū colo rum a. diuerſaruꝫ virtutum ſed in patria colorabitur ⁊ depinget̉ q̄ tuor coloribꝰ. de quibꝰ dicit̉ Exō di ſexto Faties velum de iacincto ⁊ purpua̓ ⁊ coccōbis tincto ⁊ biſ ipirima ſo retorta. Iacinctꝰ coloris eſt ac inumaliuua rei ſiue celeſtis: purpua̓ ſāgiūinei xiii coccus flāmei: biſſus muei Cing inulij tur igitur anima colore iacincto: ſiue celeſti ꝑ celeſtium dulcedinē ⁊ ſuauitatem. Vn̄ Pſalmiſta. de lectationes in dextera tua ſūt vſqꝫ in finem. Cingetur colore purpu reo ſiue ſanguineo permunditia ⁊ puritatem. Licet enim ſanguis aliorum hominum infitiat tamen ſanguis domini noſtri iheſu chri ſti habet virtutem purificatiuaꝫ. Nam animas ſanctorū purificat ⁊ dealbat. Vnde dicitur Apocal̓. tertio. Lauerunt ſtolas ſuas ⁊ de albauerunt eas in ſanguine ag m. Cingetur coloe̓bis tincto ⁊ coc co ſi ue flammeo per immenſam caxitatem. Aodo enim igniculus dilectionis: tunc autē erit fornax amoris. Vſa. xxxi. dicit dominus gnis eiꝰ in ſyon ⁊ caminꝰ in ihe ruſalem. Cingetur colore biſſino ꝑ lucidam ⁊ aꝑtam claritate Mō do em̄ videmus obſcure: ſed tunc clare a lucide. Corint̓. xiij. Videmꝰ nūc per ſpeculū in emginate tunc autē fatie ad fatiē. Poſſet nihilo minꝰ dici ꝙ in preſēti etiaꝫ ſancti viri dicūtur eē ymago dei ⁊ per in preſſionē. quia ymago dei eſt eis impreſſa ⁊ ꝑ deciſioneꝫ: qꝛ a ſe re ſecant omnia vitia ⁊ per colorum ſuppoſitionē. qꝛ colores virtutum pingunt in ama ꝑ generacōneꝫ: qꝛ a d̓ generantur in gratia ſiue in gloria. Iuxta illud Ioh̓. pͥ. De dit eis poteſtatē filios dei fieri ⁊cͣ. Quantum ad ſecundā natiuitatē tempoa̓lem chriſtꝰ factus eſt ſpe culum dei. Sapiē. viij. Candor eſt lucis eterne ⁊ ſpeculuꝫ ſine macu la. Speculū autē fit ex ꝯiunctōne vitri cum plumboQ uicūqꝫ homo ſpecularetur in vitro tantum vel ī plumbo tantuꝫ ſuam ymaginem videre nō poſſet. Sed quando fit ꝯiunctō vtriuſqꝫ: tunc ipſam vide bit. Per vitruꝫ ſignificatur fulgi da dei diuinitas. Per plumbū ca ro terrena. qꝛ plumbū habꝫ colo rem tenebroſum. Homo igit̉ nō potuit ſpeculari in deo ꝓpter clari tatem. p. Thimo. vi. Lucem inha bitat inacceſſibilem. Nec in homi ne aliquo ꝓpter ſuā tenebroſitatē Iob. xxvij j. Nos quij pe inuolui (7 mur in tenebras. Idb vitrum ſue diuinitatis cū plumbo noſtre hu militatis eſt ꝯiunctum ⁊ ſic vnuꝫ ſpeculum eſt effectum in quo qui libet ſuos defectus ſpeculari ⁊ r̓for mare poteſt. Nam ſuꝑbus ibi ſpe culari poteſt humilitateꝫ Math̓. quarto diſcite a me quia mitis ſū ⁊ humilis corde. Auarꝰ pauperta tem. Math. octauo Vulpes foue as habent ⁊ volucres celi nidos. Guloſus ſobrietatem qꝛ quadra ginta diebꝰ ⁊ qͣdraginta noctibꝰ īeiunauit ⁊ nūꝙͣ carnes comediſ ſe legitur niſi in agno paſchali ꝓ pter preceptū legis. Triſtis iocu ditateꝫ. Vſa. xlij. Non erit triſtis neqꝫ turbulentus. Iracundꝰ pati entiā ⁊ taciturnitatē. Ibidem. Ta cui ſemꝑ ⁊ ſilui ⁊ paties fui Quar to nos certificat de ſua gl̓ioſa ad patrē reuerſione. Cū dicit. Iterū relinq̄ mundū: ⁊ vado ad patrē Math̓. vlti. dominꝰ quidē iheſus aſſumptus eſt in celum ⁊ ſedet a dextris dei. dextera autē dei eſt eqͣ litas dei ⁊ ſūt potiora dei ⁊ virtus dei. ⁊ poteſtas dei. Chriſtꝰ autem dominꝰ ⁊ deꝰ nr̄ frater noſter ⁊ iu dex noſter. Inquantū igit̉ ē domi nꝰ ⁊ deꝰ noſter ſedet ad dexteram dei.. ī eqͣlitate deiOsͣ dixit dn̄s ⁊cͣ Inquantum eſt frater noſter ⁊ homo verꝰ ſedet a dexteris a in po tioribus bonis dei. ideſt in potētio ri modo. Actuū ſeptimo. Videbo celos apertos ⁊ filiū hominis ſtā teꝫ a dextris dei ideſt in potētia dei quaſi deꝰ vel iudex. dedit em̄ ⁊ pa ter ei poteſtateꝫ omne iuditiū fati endi. Ioh̓. x. Poteſtatem dedit ei omne iuditiū facere: qꝛ filiꝰ homi nis eſt. ¶ dominica infra aſcenſionē. Sermo primus. Vni venerit paraclitꝰ que ego mittaꝫ vobis a pr̄eſpiritū veritatis qui a pr̄e ꝓcedit. Ioh̓. xviSciens benignꝰ dominꝰ de ſuo deceſſu diſcipulorū animos ꝑtur bandos eis benigne ꝯpatitur ⁊ cō ſolatorē mittere pollicet̉. Iſte em̄ ē ordo ꝯſolacōnis vt dicit Greḡ. in moral̓. vt ſi aliquē afflictuꝫ vo lumꝰ ꝯſolaxi pͥmo debemꝰ ei ꝯpa ti ⁊ emolliri Et illud on̄dit tripli ci exēplo dices. Neqꝫ em̄ ferrū fer ro ꝯiūgit̉. ſi nō vtrūqꝫ ex viſione ignis liquet̉ Et durum molli nō adheret niſi priꝰ eiꝰ du ritia tēpea̓ ta molleſcat. Sed nec iacētes eri gimuˢ niſi nos ad ipſos incline mꝰ Gominꝰ igitur diſcipulis tri bulatis ꝯdeſcendēs ⁊ ſciens quia remanebāt deſolati ignari⁊ timi di/ eos triplicit̓ ꝯſolatur.ſ. ꝓ mittē do quē mittet eis ſpm̄ſanctū. ad ꝯſolandū eos⁊ ad inſtruendum Nlatos ipos ignaros ⁊ ad roborandum ipōs timidos. Primo em̄ ꝓmittit ymā p̓uʰ ꝙ mittet eis ſpm̄ſanctū ad cōſo landū eos deſolatos Cū dicit. Cū venerit paraclitꝰ. Paraclitꝰ em̄ ꝯſolator interpretat̉ Conſolatur em̄ in hoc mundo lugētes Math̓. v. Beati qui luget qm̄ ipſi cōſola bunt̉ Et poteſt hoc intelligi tripli q luctu. Vel ꝓ luctu deuocōnis q̓ ſit ꝓ abſētia viſionis dei. Qsͣ. Fu erūt mihi lacrime mee panes ⁊cͣ. Vel ꝓ luctu ꝓ ꝑpetracōne culpe. Os. Exitꝰ aquaꝝ deduxerūt oculi mei: qꝛ nō cuſtodierūt legē tuam dn̄e. Vel de luctu lamētacōnis qͣ fit ꝓ aliqͣ graui tribulacōe. Osͣ. Intret in ꝯſpectu tuo genitꝰ cōpe ditoꝝ Omnes iſti luctꝰ in cōſola tionē vertent̓. Videmꝰ em̄ ꝙ poſt pluuiā ſequit̉ magna ſerenitas. poſt nubilum magna claritas. ⁊ poſt tempeſtatē magna tranqͥl litas Eodē mō poſt pluuiā deuoti onis ſequit̉ magna ſerenitas cō templacōnis Greg̓. Mēs in lacri mis baptiſata in contēplacōe vi det limpidius. Poſt nubilū lacri maꝝ cōtricōis ſequit̉ magna cla ritas exultacōis. Greg. ſuꝑ illud Gen̄. xxxij. Vidi dominū fatie ad fatie. Primo enim ex vrente iuſti tiā caligo detergitur ⁊ ſic reſplen dente raptim diuino lumine mēſ illuſtratur. Prou̓. xiiij. Cor quod nouerit amaritudineꝫ anime ſue in gaudiū eiꝰ non miſcebit̉ extra neꝰ. Poſt tēpeſtatē lamētacōnis ſequit̉ mag̓ tranqͥllitas ⁊ cōſola tio mētis. Tho. iij. Poſt tēpeſtatē tranqͥllū facis ptꝰ lamentationē ⁊ fletum exultationem infundis. Psͣ. Scd̓m multitudineꝫ dolorum meoꝝ in corde meo conſolacōnes tue letificauerūt animā meā. Ihe ronimꝰ ſuꝑ Psͣ Quot vulnera pa timur: tot ꝯſolacōnes meremur. Vnam fudi lacrimā. vnam cōſo lationē merui. decem fudi: decem merui. Sicut enim conſolantur ī hoc mundo lugentes; ſic modo cō ſolantur in hoc mundo gaudēteſ. ȳmo dicitur eis Luce. vij. Vevob̓ diuitibꝰ quia hic habetis ꝯſolati onē veſtram Sicut enim ſponſa q̄ recipit alienum virum nō meret̉ conſolari ſed flagellari. ſic etiaꝫ anima non meretur ꝯſolationeꝫ diuinaꝫ que recipit alienā. Bern ardus delicata eſt diuina ꝯſola tio ⁊ non datur admittentibꝰ ali enā. Ideo ꝓpheta iſtud fugiebat dicens. Rēnuit ꝯſolari amīa mea Secundo chriſtus ꝓmiſit diſcipu lis ſuis ꝙ mittꝫ eis ſpiritumſāctū ad inſtruendum eos ignaros. cū dicit. Spiritum veritatis ⁊ cetera dicitur autem ſpiritus veritatis: qui inſtruit veritatem de qualibet re ⁊ maxime de mundo. oſtendēs ꝙ nulla veritas eſt in mundo Nā ſicut dicit Hylariꝰ nihil habꝫ fal ſum: nihil incertuꝫ. nihil imperfe ctum. In preſenti igitur vita non ē veritas: quia ibi eſt falſitas. in certitudo ⁊ imperfectio. Eſt igitur falſitas quia omnia que in mun doſunt falſa ⁊ mendatia ſunt. Ie re. xvij. Vere mendatium poſſede runt patres veſtri ⁊ vanitatem q̄ 44 eis non ꝓfuit. Eſt autem menda darūū ꝙ tium falſa vocis ſignificatio cū in tentione fallendi. Iſta terrena et mundana ſunt bonis ſignificacō vera: malis autem ſignificacō fal ſaQualiter autem bonis ſit ſigni F ficatio vera oſtendit Criſoſtomꝰ ſuper Matheum dicens. Conſide ra quia non dedit deꝰ delectabilia boͣ in hoc mundo vt eis fruamur ſed vt per hoc intelligamꝰ ꝙ ſi taꝫ bona ſunt delectabilia terrena: ꝙͣ bona ſunt celeſtia Puta ſcis quia bonum eſt gaudere carnalit̓: per hoc intellige quia meliꝰ eſt gau dium anime Gaudium carnis cū carne finitur : gaudium amīe cuꝫ anima ꝑſeuerat Scis quia bonū eſt gloriari in terris: per hoc intel lige ꝙ meliꝰ eſt gloriari in celis. Quāto enim celum eſt clarius qͣ terra: tanto glorioſior eſt gloria illa ꝙͣ iſta. de iſta ſignificacione dicit Iheronimꝰ. Sicut ſacrificia in figura iuſtificata ſunt: ita tem poa̓lia tantum fuerunt promiſſa ⁊ data in fidutiam eternorum Et ſicut permiſit deꝰ ſibi hoſtias im molari ne demonibꝰ immolentur. ita diuitias dat vt potius ab ip̄o ꝙͣ a demonibꝰ poſtulentur Malis autem ſunt ſignificatio falſa. di uitie enim habent apparenteꝫ ſa tietatem ſed veram eſuriem ſigni ficat. Vnde dicitur Pſaie decimo quinto. Sicut ſomniat eſuriens ꝙ comedit. cum autem fuerit ex pergefactus vacua eſt anima eiꝰ delitie habent apparenteꝫ dulce dinem ſed veram amaritudinem. Prouerb̓. v. Fauus diſtillanſ la bia meretricis: nouiſſima illius amara quaſi abſinthium Hono res habent apparenteꝫ ſublimita tem. ſed veram ⁊ ſubitam deiectio nem. Iob. x. xx. Eleuaſti me ⁊ qua ſi ſuꝑventum ponens alliſiſti me valde. Dyabolus in omnibꝰ iſtis oſtendit apparens bonuꝫ ⁊ celat malum ⁊ per talem falſam ſignifi cacōnem decipit animas ſtultoꝝ Secūdo in hac vita non eſt veītaˢ quia ibi nō eſt aliqua certitudo neqꝫ ſecuritas. Nā ſicut dicitur Ec cleſia. ix. Neſcit homo vtꝝ amoe̓ vel odio dignꝰ ſit. Et intelligēclū eſt ꝙ neſcit finaliter vtrum odio dignꝰ ſit vel amoe̓Vel poteſt dici ꝙ neſcit ſcientiā certitudinis niſi hoc habeat ꝑ gratiam r̓uelacōis. Poteſt tamen hoc cognoſci aliqͣ bꝰ ſignis. Videndum eſt igitur que ſunt illa ſigna. Criſoſtōmuſ dicit ſuper Matheum Ꝙ ignis cō gnoſcitur ſcintillis ſuis. ſol radijˢ ſuis ⁊ roſa odoribꝰ ſuis. Sancti vi ri habent tres ſcintillas. Primo feruentia deſidei̓a que habebat ꝓ pheta dicens. Sitiuit anima mea ad deum fontem viuum. Secundo feruentia verba. Eccleſiaſti. xlviij. Surrexit helÿas quaſi igniſ ⁊ ver ba eiꝰ quaſi facula ardebant Ter tio feruentia opera Iob: xvij. Nō ne veſtimenta tua ſunt calida dū perflata fuei̓t terra auſtro. Sicut igitur vbicunqꝫ ſcintillas videmꝰ ſupponimus ibi eſſe ignem mate rialem: ſic quicunqꝫ habet iſtas ſupradictas ſcintillas ſupponere de bet ꝙ habet ignem celeſtem. De iſtis ſcintillis dicitur Szech̓. pͥ mo. Scintille quaſi eris aſpectus candētis. deſideria enim ⁊ verba⁊ opera ſanctorum virorum ſūt ſcin ti lle inquantum ſine pondere ter renorum ſunt leuia. Et ſunt eris ī quantum in auribꝰ dei ſunt ſonā tia. Et ſunt candentis inquantum per amorem ſunt inflāmatia. Se cundo viri ſancti habēt tres radi os ſcientie. Vnꝰ eſt ſcientia qua cognoſcunt deum ideſt eiꝰ iuſtitiā ⁊ bonitatem. Pſalmiſta. duo hec audiui: quia poteſtas dei ē ⁊ tibi domine miſericordia. Secundus qua cognoſcunt mundū ⁊ eiꝰ ne quitiā ⁊ vanitatē Naū. iiij. Omniſ qui viderit te reſiliet a te. Tertiꝰ qua cognoſcunt ſeipſos ⁊ ſuam miſeriā ⁊ vtilitatem Mich̓. vi. Hu miliacō tua in medio tui. Et ſicut quando videmus radioſ ſupponi mꝰ ortum eſſe ſolem materialem: ſic quādo iſtos radios in nobis eſſe ſentimus debemus ſuppone re ⁊ ſentie̓ in nobis eſſe ſolem ſpi ritualem. de hijs tribꝰ radijs di citur Szechiel̓ quadrageſimoter tio. Tripliciter ſol exurens mon tes radios igneos exſufflat. Ter tio viri ſancti habent tres odores Vnus enim eſt deuotionis. Vn de etiā dicitur Apocalipſis ſexto habentes ſinguli citharas ⁊ phi alas aureas plenas odoamento rum que ſunt oracōnes ſanctorū Secundꝰ ē famē preclare. Corint̓. ij. Chriſtibonꝰ odor ſuꝰ in omni lo co. Tertiꝰ ꝯſcientie floride. Canti. ij. Lectꝰ noſter floridꝰ eſt. Et ſicut quando ſentimꝰ odorem roſarum ibi roſas eē ſupponimus ꝙͣuiſ mi nime videmus: ſic quando in nob̓ iſtos odores ſentimus roſas gra tiaꝝ ⁊ virtutum eē ſupponere debe mꝰ. de quo odore dicitur Eccleſi. xxviij. Quaſi plantatio roſe ī ihe rico. Tertio in hac vitā non ē veri tas qͣa nō eſt ibi aliqua ꝑfectio: fꝫōnimoda imꝑfectio. Pauci em̄ ſūt qui conātur ad ꝑfectionem: ⁊ multi tendūt ad defectionē. Et in tantū defitiunt ꝙ ad nihilū deue niunt. Iſti ſunt ſimiles ſtatue na bugodonoſor. de qua legitur Da nie..ij. Caput eiꝰ erat aureū: pectꝰ abrachia de argento: venter ⁊ fe mora de ere. tibee ferrre. Pedum quedam pars ē ferrea: quedaꝫ fi ctilis. Multi ſunt qui in primo an nō ꝯuerſioīs ſue ſūt aurei.i. ignei ⁊ valde feruentes. Aurū eſt em̄ cō loris ignei. In ſecūdo āno vidētur ⁊ effitiunt̉ argentei ⁊ tēpidi ⁊ ne gligētes. Argentū differt ab au ro ⁊ quantū ad valorem ⁊ quātū ad fulgorem: qꝛ tales nō valent in ſecūdo aīio quantū ad mei̓tū nec fulgent quantū ad exemplū. In tertio effitiuntur enei ⁊ imꝑa tientes ⁊ murmurantes. Es ſi tan 78 I gitur r̓ſonat. In quarto anno ef fitiūtur ferreia. iniurijs ceteros fe rientes ⁊ moleſtantes. Ferrū em̄ ponderoſum ē ⁊ cetera metalla do mat ⁊ ferit Sepe em̄ ꝯtingit ꝙ fer rum domat ferꝝ ideſt vnꝰ tyrānꝰ ſepe domat alium ⁊ humiliat. In quinto anno effitiuntur terrei ⁊ fragiles/ ⁊ omni temiptacōe ceden tes: ſed ſicut lapis ſtatuam in pe dibus fictilibꝰ percutiens ipſū mi nuit Sic modica temptacō vel tri 30 x. k bulatio eos frāgit. ¶ Tercō chri ſtꝰ promiſit diſcipulis ꝙ mittet eis ſpiritumſanctū.ſ. ad roboran dum ipſos timidos. cum dicit̉. Il le teſtimoniū perhibeb̓ de me. Et vos teſtimonium phibebitis Au guſtinꝰ. Ille teſtimonium ꝑhibe bit de me in cordibus veſtris: ille inſpirando ⁊ vos ſonando. Adeo autem facti ſūt fortes ad teſtificā dum de chriſto ita vt qui primuꝫ timebāt teſtificari in vna lingua poſtea teſtificati ſunt in omnibꝰ linguis. Et qui prius in vno āgu lo. poſtea in toto mundo. Qui pri us voce. poſtea morte. Hoc patet in beato petro qui prius ad voceꝫ viliſſime ꝑſone negauit dominū noſtrum iheſum chriſtum. Nam ſcd̓m beatum Gregorium in moa̓ libus. Fuit perſona vilis quantū ad ſexum quoniam non vir: ſed femina. Fuit tamen vilior quātu ad condicōnem. quoniam non li bera ſed ancilla viliſſima quātū ad offitium. qꝛ non thezauraria ſed hoſtiaria. Qualiter autē factꝰ eſt fortis. poſtea dicit Grego. ibi dem. Contempſit petrꝰ flagella ce denciū qui paulo an timū erat ver ba requirentiuꝫ. Et qͥ ancille vires requiſitꝰ expauit. viras principū ceſus nō timuit. ¶ Sequitur ſermo ſecūdꝰ eiuſdē Vni venerit paraclitꝰ ⁊cͣ Chriſtꝰ p̄dicauerat v̓ba ſue ſapiētie. Ioh. vij. Nū ꝙ hō locutꝰ eſt ſicut hic homo lo quitur. Fecerat interea opera ſue potētie. Eiuſdeꝫ. xv Si opera nō fe ciſſem in eis que nemo aliꝰ fecit ⁊cͣ. Exhibuerat eis exēpla ſue ſā ctitatis ⁊ vite. Math̓. ixj diſcite a ine qꝛ mnitis ſuꝫ itamē iudei verba ſapiētie ſue diceoant eē falſa. Io ha. viij. Tu de te ipſo teſtimomū perhibes. teſtimomuꝫ tuum non eſt verum Et miracula ſue potētie dicebant fieri virtute dyabolica. l. Math̓. xij. In beelzebub principe demomoꝝeijcit demonia Et exem pla ſue ſanctitatis dicebāt eē exē pla hominis peccatoris Ioha. nō nō. Nos ſcimꝰ qꝛ hic homo pecca tor eſt Poterant igitur diſcipuli dicere. uomodo nos relinqius ⁊ quomō ad iudeoꝫ nos mittis. Si enim verba tua dixerunt eē fal ſa. ſi miracula tua dyabolo attri buerūt. ſi ſanctitate tuam peruer terūt: quid inter eos facere poteri mꝰ nos ignari qui habemꝰ parua ſapientiam/ nos infirmi qui habe mꝰ p aruā potentiam. ⁊ nos pecca tores miſeri: quoniā habemꝰ cul pabilem vitam Et ideo ꝯſolat̉ eoſ dicens. Cum venerit ⁊ ceteā. Vbi conſolatur eos oſtēdens ꝙ tota trinitas remanebit cū eis.ſ. perſo na patris qui dabit eis potentiā in miraculis. Filiꝰ qui dabit eis ſapiētiā in doctrinis. Spirituſſan ctus qui dabit ſanctitatē ⁊ graci am in exemplis In verbis igitur premiſſis quatuor tangūtur. Pri mo perſona pr̄is ſpiritumſanctu inſpirantis. Cū dicitur Spiritum veritatis qui a patre ꝓcedit. Lic etiā ſimiliter ꝓcedat a filio. Fili tamē dicit hic. ꝙ ꝓcedit a patre. Ex eo ꝙ penes pr̄em reſidet aucto ritas ꝑ quā ſolet filiꝰ attribuere patri etiā qd̓ ſuum eſt qꝛ quicqͥd habet a pr̄e habet. Per hoc enim ꝙ dicit. quē ego mittam vobis a patre. m anifeſte oſtendit ꝙ etiā ab eo ꝓcedit Si enim nō ꝓcederet ab eo non mitteret eū. Ex hoc au tem ꝙ hic premittitur ꝙ ſpirituſ ſanctꝰ procedit a patre ⁊ nō expͥ mitur ꝙ etiā ꝓcedat a filio cauſa tus eſt error grecoꝝ dicētium ſpi ritumſanctū a patre procedere: ⁊ non a filio. Qui quidem error ꝯfū ditur auctoritatibus Et primo au ctoritate apoſtoli qͣ dicit ipſū eſſe ſpiritū xp̄i. Roma. viij. Qui ſpm̄ xp̄i nō habet: hic nō eſt eiꝰ. Aut enim hoc ē ratione ſolius ſubſtā tie. Et ſic dici poſſet ꝙ filius ſit ſpirituſſancti Aut racōne alicuiꝰ relacōnis: ſed in diuinis non eſt relatio niſi originis. Ideo oportet ꝙ vel filiꝰ ſit a ſpirituſācto quod nullus dicit. vel ꝙ ſpirituſſanctꝰ ſit a filio. Secūdo hoc oſtenditur racōne eiuſdeꝫ apoſtoli qui dic̄ fi lium eē ymagineꝫ patris potiꝰ ꝙͣ ſpiritūſanctū Coloſenẜ. pͥ. Qui eſt ymago dei inuiſibilis Et hoc iō. qꝛ noſolum habet eſſentiā ꝯmuneꝫ ſed aſſimulatur pr̄i in hͦ q̄ y ꝓdu cit ex ſe ꝑſonam.ſ. ſpiritūſanctū. Secūdo hoc idē on̄ditur auctorita te ſanctoꝝ doctoꝝ grecorum Atha naſiꝰ em̄ in ſimbolo ſic dicit. Spi rituſſanctꝰ a pr̄e ⁊ filio nō factus: nec creatus nec genitus ſꝫ ꝓcedēs didimꝰ em̄ magnus doctor greco rū in libro de ſpirituſācto ⁊ cirillꝰ epiſcopus. ⁊ Iohānes Criẜ. hoc idē teſtantur. Secundo on̄ditur il lud tribꝰ racōnibꝰ. Prima ratō ē qꝛ notum eſt ꝑ ſe ꝙ amor ꝓcedit ab amāte Cū igitur ſpūſſanctꝰ ſit amor quo pater amat filiū ⁊ filiꝰ prem. patet ꝙ ſpirituſſanctꝰ ꝓce dit a patre ⁊ filio. Secūda ratio ē qꝛ ī ſole relucet trinitatis veſtigiū Videmꝰ enim ꝙ radiꝰ eſt a ſole: ⁊ calor procedit a ſole ⁊ radio: ſic ſpirituſſanctꝰ ꝓcedit a patre ⁊ fi lio. Tertia racō eſt qꝛ ī am̄a que eſt ymago dei ꝓpter tres potētiaſ amor ꝓcedit a noticia: ſic ſpirituſ ſanctꝰ qui eſt amor ꝓcedit a filio qui eſt ſapiētia ⁊ noticiā patriſ Secūdo tangitur ꝑſona filij ſpmn̄ ſanctū mittentis Cum dicit̉. Quē ego mittam vobis a patre Ex quo igitur ſpirituſſanctꝰ ad nos mit titur. noſipſos prepare debemus Iō aduentuſ ſpirituſſancti ī hac As dominica recolit̉ duplici de cauſa Primo qꝛ chriſtꝰ ſpm̄ſanctū ꝓmi ſit ⁊ ꝓmiſſum exhibuit. In hac igitur dn̄ica recolit̓ ꝓmiſſio in ſe quēti exhibitio. Secūda cauſa ē qꝛ ideo miſſio ſpūſſancti in breui futura recolitur vt noſter amicꝰ .15. preparetur ſeipſū mundādo ⁊ pu rificando. Sanctꝰ quidē ſpiritus ꝑ columbaꝫ figuratur. Colūba em̄ in locis lutoſis non manet ſed fu git totaliter In locis aſperſis pul uere moa̓tur ſꝫ nō libent̓. In lociſ floridis ⁊ mūdis moratur libēter ⁊ delectat̉ Scd̓m auteꝫ Angꝰ Qui dā ſunt valde mali quidā valde bo in. quidā mediocrit̓ boni ⁊ mali. Valde mali ſūt qͥ hn̄t corda luto ſa ⁊ non mūda in quibꝰ ſpiritus ſanctus non habitat. Sapiē. pri mō In maliuolam animam non introibit ſapientia: nec habitat in corde ſb̓dito peccatis Aliud em̄ eſt ſubditū eſſe peccatis. aliud ſu periorem eē peccatis. aliud eē cum peccatis. Iſte ſubditus ē peccatis: cui peccata dominantur: in quorū perſona dicit propheta Iniquita tes mee ſupergreſſe ſūt caput me um. Vnde beatꝰ Auguſtinꝰ. Pec cator ſeruus eſt. ⁊ tot dominoruꝫ quot vitiorum Ille eſt ſupeior pec catis qui ea ſuppeditauit ⁊ vicit ita ꝙ vlteriꝰ ſibi dominari nō poſ ſit. Pſalmiſta. Confringam illoſ nec poterunt itare ⁊cͣ. Cum pecca tis vero ſūt omnes Iuxta Ioh̓. pͥ. Si dixerimꝰ quia peccatū non ha bemꝰ noſmētipſoſ ſeducimꝰ ⁊ veī tas in nob̓ nō eſt. Alij ſuntvalde boni.ſ. viri perfecti qͥ habēt corda munda ⁊ florida in quibꝰ ſpirituſ ſanctꝰ habitat delectabiliter. In quoꝝ cordibus naſcitur liliū pu ritatis ⁊ roſa caritatis ⁊ viola hu militatis. Qui poſſunt dicere illd̓ Canticoꝝ pͥ. Lectulus noſter can didus Alij ſunt mediocriter boni ⁊ mediocriter mali.ſ. imperfecti q̄ rum corda puluere venialium ſūt reſperſa ⁊ idd̓ ſpirituſſanctꝰ in eis habitat ſed non libenter. Nemo em̄ libenter ſtaret in puluere Ho mō em̄ valde ꝓmptus ē ad iſtos pulueres contrahendos. Et racio eſt quia cuꝫ puluere magnā ha bet ſimilitudinem ⁊ cogna cōneꝫ Eſt enim de puluere factꝰ ⁊ in pul uere reſoluendꝰ ⁊ puluereum ha bet corpꝰ. Geneſis tertio. donec reuertaris in terraꝫ de qua aſſum ptus es. Ecce qꝛ de puluere es ꝯdi tus: quia puluis es Ecce quia pul uereum habet corpus etiā in pul uerem reuertei̓s. Ecce qꝛ in pulue rem reſoluendꝰ. Quia igitur tan tam habet ſimilitudinē cum pul uere: ⁊ ſimile appetit ſuum ſimile. Ideo hac de cauſa de facili contra het terrenas affectōnes Ab hijs ta nen pulueī̓bꝰ aninus eſt peer gandus. Math̓. x. Excutite pulue rem de pedibus veſtris ⁊ affectibꝰ ¶ Tertio ponitur ꝑſona ſpirituſ ſancti apoſtolos ꝯſolantis. cum dicitur. Cum venei̓t paraclitus. conſolator Notandum autem ꝙ inuiria ſiue tribulatio quam ali quis patitur poteſt tripliciter cō fiderari. Aut ꝓut eſt p̄terita ⁊ tūc relinquit in corde odium vel racō rem. Aut ꝓut eſt preſens: ⁊ tunc habet annexum doloreꝫ Aut ꝓut dubitatur futura: ⁊ tunc habꝫ ti morem. Sed ſpirituſſanctus ꝯtra iſtas tribulacōnes dat tres cōſo laciones. Ideo in tribꝰ ſignis ap paruit. Naꝫ ꝯtra preterita aufert rancorem. Et ideo apparuit in ſpe tie columbe ſuper chriſtum bapti zatum vt dicitur Luce. iij. Colūba enim caret felle. Et ſignat ꝙ ſpūſ ſanctꝰ illum in quem venit rancō rem carere facit. Iō ſapientie. vij vocatur ſuauis idē ſpiritus benig nus ⁊ humilis quia illos quoſ re plet fac̄ ſuaues in corde. benignos in ſermone. humiles in ꝯuerſaci one. Contra preſenteꝫ refrigerat et reſtringit dolorem/ Iō apꝑuit in ſpetie nubis ſuꝑ chriſtum trāſ figuratū vt habetur Math̓. xvij. Nubes em̄ habet ꝯtra eſtum r̓fri gerare. Bern̄. Quid non tempera ret dulcedo illa que morteꝫ quoqꝫ facit dulciſſima. q̄ reſiſtere poteſt aſperitas illi vnctioni. Vnde da nielis tertio. Fecit medium forna cis quaſi ventum roris flantem. Contra futuꝝ animat ad ꝯſtāteꝫ ypeſſionē. Iō apparuit ꝑ ſpetiē ig nis ſuꝑ apoſtoloꝝ collegiuꝫ ꝯgre gatū. Sicut em̄ vas terreū eſt fra gile ſed igne excoctū efficitur ſo lidū: ſic apoſtoli an̄ aduentū ſpi rituſſancti erant fragiles ⁊ tanꝙͣꝫ mollis cea̓ ſiue terra/ ſed igne ſpi rituſſancti excocti facti ſunt tanꝙͣ fortis teſta. Vn̄ poterat quilibꝫ il loꝝ dicere illud Psͣ. Factū eſt cor meū tanꝙͣ cera liqueſcens.ſ. ante aduentū ſpirituſſancti. Sed poſt Aruit tanꝙͣ teſta virtus mea. Quarto ponunt̉ ꝑſone apoſtolo tum qui fuerūt ydonei in teſtimo nijs phibendis. cū dicit̉. Et vos te ſtimoniū phibebitis. Vt autem dicit Yſidorꝰ teſtis tribus modis ꝯſideratur.ſ. natura vt ſit vir ⁊ nō mulier: qꝛ variū ⁊ inſtabile ſemꝑ femina ꝓfert teſtimoniū. cōdicio ne vt.ſ. ſit liber ⁊ nō ſeruꝰ qꝛ ſeruꝰ metu dominātis ſupprimit teſtīo nium veritatis. Vita ſit innocenſ nō infamis: qꝛ iuſtitia cū homine ſcelerato neſcit habere ꝯmertium tie t Apoſtoli igit̉ fuer̄t teſtes ydonei. Primo qꝛ erāt virileſ nō feminei neqꝫ molles. Et ideo nullis ꝑſecu tionibꝰ cedebant. Vn̄ cū flagella rent̉ dicebāt Actu. v. Obedire ma gis oꝑtet d̓ ꝙͣ hominibꝰ Secun do qꝛ fuerūt liberi ⁊ nō ſerui: ⁊ ido ſine timore veritatē predicabant. Actuū. iiij. Virtute magna redde bāt apoſtoli teſti. reſur. no. domi. iheſu p̄i Tercō qꝛ erāt innocēteſ 745 ⁊ ſancte vite. ⁊ iō excepcōne a te ſtificacōne repelli nō poterāt. nec poterat eis dici illud Roma. ij. In quo alteꝝ iudicas teipſū ꝯdēnas. Iſta tria Augꝰ. tāgit dicēs. Tal̓ ē grͣtia ſpirituſſancti q̄ ſi triſtitiā inuenit diſſoluit. Si deſideriū ꝑni tioſū ꝯſumit. Si trepidacōnē abij cit In hͦ ꝙ diſſoluit triſtitiā dat cordis firmitatē. In hoc ꝙ maluꝫ deſideriū ꝯſumit dat vite ſāctitatē In hͦ ꝙ trepidacōnē abijcit dat ꝯſtantiā ⁊ animi libertatē. ¶ Sequitur ſermo tertiꝰ eiuſdē. Gſqꝫ ſinagogiſ fatiēt voſ Sed venit hoa̓ vt oīs qui int̓ficit voſ arbitret̉ obſe quiū ſe pſtae̓ d̓ ⁊cͣ Quia diſcipu li erat adu̓ſa paſſuri: iō chriſtus eis illa p̄dixit. ſiue vt ex hoc ipſū verum deum eē cognoſcant. quia ita ſcit futura ſicut preſētia. Siue vt illis periculis cautiuſ preuidere valeant. ſiue vt contrͣ illa clipeo patiētie ſemuniant. Predixit au tem tria mala eos eſſe paſſuros Primo a ſinagoga ſeparationē. Cum dicit. Abſqꝫ ſinagogis faci ent vos ⁊ cetera SSecūdo diffama tionem. Tertio occiſionem. Hec duo tangit ibi cum dicit. Venit hora vt omnis qui interficit vos arbitretur ⁊ cetera. Ac ſi dicat. A deo malos vos reputabūt vt qui cunqꝫ vos occiderit: do ſeruire cre dat. Circa primum nota ꝙ ſicut dicit Hugo de ſācto victore. Tūc temꝑis fuit graue apoſtolis eijci a ſinagogis: quia nonduꝫ erant eccleſie ⁊ ipſi adhuc ad templuꝫ cauſa oracōnis ibāt. Actu. iij. Pe trus ⁊ iohānes deſcendebant ad templū ad horaꝫ oracōnis nona Tamen ẜm veītatem vt dicit Au guſtinꝰ. Nullum malum erat eis excludi a ſinagogis iudaicis. qͥa inde exituri erant etiam ſi nullus eos ꝯpelleret. Iſta autem ſenten tia q̄ uidei apoſtolos ab īgreſſu ſinagoge ſeparauerunt iniuſta erat. Tribꝰ enim modis ſentētia iniuſta eēpoteſt.ſ. ex ammo qua do.ſ. ꝓfertur ex ira vel odio. Ex cā quādo.ſ. cauſa racionalis nō ſub eſt. Ex ordīe quādo.ſ. pretermittit̉ ordo iuris Iſta tria tangit concili um ſardicenſe vt habetur in decre to vbi ſic dicitur Si epiſcopus fōr te ſit iracundus qualis non debꝫ eē. cito ⁊ aſpere cōmouetur proui dendum eſt ne forte innocens cō demnetur. Ꝙ dicitur iracundus refertur ad animum. Ꝙ dicit c to ad ordineꝫ. Ꝙ dicit aſpere ad cauſam. Fuit enim illa iudeorum iniuſta ſententia ex animo quia illam ex odio protulerunt Math̓. decimo. Eritis odio omnibꝰ homi nibus ꝓpter nomen meum. Secū do ex cauſa quia ex eo ꝙ ī chriſtū credebant ⁊ eum predicabant Io hannis nono. Iam enim ꝯſpira uerunt iudei vt ſi quis cōfiteretur eum eē chriſtum: extra ſinagoga fieret. Tertio ex ordine. Vnde d̓i xit paulus Actu. viceſimoprimo. Si homineꝫ romanum indamna tum licet vobis flagellare. Intelli ge indamnatum a. iuditi aliordīe de nullo reatu cōnuictum. Tales ſententias ⁊ excommunicacōnes ſic iniuſtas prelati noſtri tempo ris ſepe ferunt. Et tamen talis ſen tentia iniuſta eſt ſeruanda ⁊ pa tienter ferenda: tunc enim nō nō cet ſed ꝓdeſt. Meretur enim talis in hoc ꝙ verecundiam ſuſtinet aī hoc ꝙ ſuperiori honorem exhibet ⁊ in hoc ꝙ proximo patientie ex emplum exhibet. Quando au tem iuſte quis excommunicatur: tunc illa ſententia valde eſt timen da propter periculum. damnum ⁊ obprobrium. Periculum auteꝫ eſt triplex. Primo quia ī poteſta te demōīs traditur ſicut habetur prime Corint̓. ſexto de illo fornica rio publico quem apoſtolus ex cominunicauit ⁊ mox in ipſū po teſtatem ſathanas accepit Vn de dicit beatus Auguſtinus. Om nis chriſtianꝰ qui a ſacerdote ex cōmunicatur ſathane traditur. Extr eccleſiam enim eſt dyabolꝰ: ſicut in eccleſia eſt chriſtus. Et ꝓ pterea dyabolo traditur quia ab cccleſie ꝯmumione remouetur Se cundum periculū eſt quia dei gr tia ⁊ ꝓtectio ab eis ſubtrahitur ⁊ ſibijpſis relinquūtur vt liberum ſit eis ruere in peccati precipitiuꝫ a quo exire non valent cum ſint ſoli. Vnde Eccle. x. Ve ſoli: quia ſi ceciderit nō habet ſubleuanteꝫ. Tertiū periculū ē quia excōmuni catio eſt morbꝰ contagioſus. Sic̄ aliquis leproſis ꝑticipanſ incur rit lepram ſic ꝑticipans excōmu nicatis incurrit excōmunicacōne Vn̄ legitur ꝙ quidā vir ſanctus quendaꝫ demonem qui homineꝫ inuaſea̓t adiurauit vt ſibi dice̓t: quod eēt illud factū ꝑ quod dya bolus plures animas lucraretur. Rui rn̄dit ꝙ excōmunicacō: quia excōmunicatio aliquādo centum homines in die peccare facit dum eos ad participandū ſecum īdu cit. Secunda ē timenda ꝓpter dā num quod triplex eſt. Primum eſt qꝛ tales ſuffragijs oracōnibꝰ ⁊ bn̄fitijs eccleſie priuātur. Quo rū participationē ꝓph̓a optabat dicens. Participē me fac deꝰ oīm youlim timentiuꝫ te: ⁊ cuſtodientiū man imniplſila ii data tua. Secūdū eſt qꝛ a ſpiritu ſācto non viuificantur. Sicut em̄ ignis nō inflāmat ligna ab ip̄o diuiſa nec ſpiritus humanꝰ viui ficat membra a corpoe̓ ſeparata Sic nec ſpirituſſanctꝰ inflamiat nec viuificat excommunicatos a corꝑe eccleſie ſeꝑatos. Auguſti nus ſuꝑ iohannē dicit. Nihil de bet ſic formidare chriſtianꝰ: ſicut ſeparari a corpore eccīe vel chriſti Si enim ſeparatur a corpore xp̄i: nō eſt membꝝ eius Si nō eſt me brum eiꝰ iam non vegetatur ſpiri tu eius. Tertiū damnum eſt qͥa a ſuis infirmitatibus non curant̓ Non enim curari poſſunt qui me dicinas peccatorum ⁊ remedia ꝑ diderunt. Que quidē ſunt eccleſie ſacramenta que inſtar vini ſaniē vulnerum mortificant. Iſta duo notantur Luce. x. In homine ſau tiato. ⁊ inſtar vngentorum vulne ra ſanant Eccleſia. xxxviij. Vngē tarius fatiet p igmēta ſuauitatis ⁊ vnctiones confitiet ſanctitatis. Tertio timendum eſt ꝓpter ob ꝓ briū ſiue infamiam. Que infamia in tribꝰ apparet. Primo quia tan ꝙ canes ſunt Non enim ſunt dig in videre dei miſteria. Math̓. ſepti mo. Nolite ſanctum dare canibꝰ Nec ſunt digni fidelibus admiſce ri. Eccleſia. Que communicatio ho mini ſancto ad canem. Secunda infamia eſt quia magis ꝙͣ ſarra cem vel iudei vitantur vel aliqͥ alij peccatores. Poteſt enim homo lo qui alicui ſarracenō vel iudo aut vſural̓o nec ꝓpter hoc aliquaꝫ ex conmunicationem in currit. pri. Corinth̓. quinto. Si is qui frater nominatur inter vos ē fornicator aut auarus aut ydolis ſeruiens: aut maledicus aut ebrioſus cum huiuſmodi nec cibum ſumere. ⁊ cetea̓. Vnde dicit beatus Auguſti nus. Ea nominatione intelligivo luit que fit in quemꝙͣ cum ſentē tia que ordine iuditial̓o ⁊ integri tate profertur. Iterum ſuper illud Math̓. decimo octauo. Sit tibi ſic̄ ethnicꝰ ⁊ publicanꝰ. dicit gloſa deleſtabilior eſt qui ſub nomine fidelis agit opera infideliū: ꝙ ē aꝑ te infidelis Iō ꝓpter talem deteſta tionem eccleſia in paraſceue cum orat ꝓ paganis ⁊ iudeis nō orat ꝓ excōmunicatis. Tertia īfana eſt quia excōmunicatus videt̉ eſ ſe ſine omni lege. Iudei em̄ habēt legem ſua licet non ſuffitientem. ſarracem ſua. chriſtiani ſuā. Sed cum chriſtianꝰ ſit excōmunicatꝰ nec erit iudeꝰ nec ſarracenus nec xp̄ianuſ. De tali Prou̓. vi. Homo apoſtata vir inutilis. Ille auteꝫ q̄ excōmunicato ꝑticipat: peccat in excommunicantē. qꝛ eius auctori tatē ꝯtemnit ⁊ ꝑ ꝯſeques deū ſper nit. Iux illud Luce. x. Qui vos ſper nit me ſpernit: ⁊ ipſe potiuſ amat priuari menſa dei ⁊ altari ꝙ men ſa excommunicati ⁊ potius amat ſotietatem filiorum dyaboli ꝙͣ fi liorum dei. id̓ in inferno erit ſoci us dyaboli. Vnde quidam dicit in vitaſpatrum. Qui nō vult eccle ſie ianuam humiliatus ingredi. neceſſe habet in ianuā inferni nō ſponte ſed damnatus introduci. Peccat in excōmunicatu ⁊ eiuſ ſa lutem impedit dum verecundiam ⁊ confuſioneꝫ que aliquando eſt cauſa ſalutis abeo aufert. Eccleſi aſtici quarto Eſt ꝯfuſio adducēſ gratiam ⁊ gloriam. Peccat in ec cleſiam quam malo exemplo cor rumpit ⁊ eius ſotietatem eoruꝫ q̄ ſūt leproſi ȳmo ſicut canes ⁊ por ci. Peccat in ſeipſum quia morbū contagioſum vitare ꝯtemnit. Pec cat in illum cuius occaſione in ſē tētia eſt. quia ꝓpter hoc ſatiſfacti onem fiēdam ſibi impedit. Se cundum malum quod apoſtoli erant paſſuri fuit infamatio: ſed hec infamatio non e timenda qͣn̄ do a turpibuſ aūt peruerſis eſt ex orta tunc eſt potiꝰ ad commenda tioneꝫ ꝙͣ ad vituperacōnem. Gre goriꝰ ſuper Ezech̓. Peruerſoruꝫ de rogatio vite noſtre ē approbatio. quia iam oſtēditur iuſtitie aliqͥd nos habere ſi illis diſplicere īcipi mus qui non placent deo. Et hoc oſtēditur quadruplici exemplo. uitn ſcilicet lucis. odoris. coloris ⁊ me dici. Exemplo lucis quia non eſt derogatio ſed ꝯmendatio lucis ſi eam fugiunt ⁊ odiunt veſpertilio nes. Sācti viri ſunt lux qui habēt lucidam ꝯſcientiam ⁊ lucidam fa mam. p. Thimo. quunto Omnes vos filij lucis ⁊ cetea̓. Peccatores autem ſūt tanꝙͣ veſpertiliones qͥ diligunt operā tenebrarum ⁊ odi unt opera virtutum: ⁊ ideo cum vi ris lucidis conuenire nō poſſunt ij. Corinth̓. ſexto. Que ſotietas lu cis ad tenebras. Non eſt igitur derogatio viris lucidis ſi infama tur a viris tenebroſis. Cuꝫ quidā amicꝰ ſuꝰ dixit dyogem philoſo pho. Omnes te vituperant. ait. O portet ſapientem ab inſipientibꝰ feriri. ⁊ meliorem indicat eſſe lig ua mala illum quem carpit. Vn de catho. Cum r̓cte viuas ne cureſ verba malorum. Arbitrij noſtri non eſt ꝙ quiſqꝫ loquatur. Secū ꝙ hoc oſtēditur exemplo odoris Non eſt derogatio ſed commēda tio odoris ſi eū fugiunt ſerpentes Seri i dei odoriferi ſunt in fama. ij Corinth̓. ſecundo Odorem innoce tie ſue manifeſtat per nos in om ni loco. Peccator es autem ſūt ſer pentim quia virꝰ detractōnis ſem perportant in lingua. Pſalmiſta Venenum aſpidum ſub labijs eorū. Sicut autem odor virtutum bonos recreat; ſic malos ꝯturbat ij. Cormth̓. ſecundo. Alijs quidem odor ſuꝰ: mortis in mortem. alijs vite in vitam Non ē igitur deroga tio viris odoriferis ſi infamantur abhominibꝰ ſerpentinis. Vn̄ An tiſtenes philoſophꝰ. Cum qͥdaꝫ homines dicerent. Homines te cō temnūt. Ait. Et illos aſini. Sed ſi cūt nec illi aſinos nec illos ego ti meo. Tercō hoc oſtenditur exem plo coloris quia non ē derogacio ſed commendacō coloris ſi ceci de illis falſa iudicant. Sancti viri cō lorati ſūt albo pͥuītatis. ingro hu militatis. rubeo caritatis. aereo ce leſtis contēplacōnis ⁊ viridi ama bilis conuerſationis. Peccatores autem ſunt ceci. Sapīe. ſecundo. Excecauit enim eos malitiā eorū Non ē igitur derogatio ſcilicet qn do peccatores ceci de coloribus vir tutum male iudicare volunt ymo aliquando a talibꝰ laudari ⁊ dili glē vituperatio ⁊ odiri commēda 47 tio. Vnde cum quidam iuuenis diceret demoſtem philoſopho Si homines me odiret ſicut te. ſuſpē dio me perimerem Ait. Et ego me perimerem ſi me quēadmodum te amarent. Quarto hoc oſtendit̉ exemplo medici: quia non eſt de rogatio medicorum: ſed commē datio ſi frenetici eos condemnāt. Aedici ſūt ſerui dei ab hominibꝰ honorandi. Eccleſia. xxxiij. Hono ra medicum ⁊ cetera FFrenetici ſūt peccatores qui manꝰ ſibijpſis in ijtiunt. Sapīe. decimoſexto. Occi dit homo per malitiam animā fu am. Si igit̉ tales frenetici ſeruos dei infamant nō debent curae̓ ſed eoruꝫ blaſphemias deridere. Legi tur de veſpaſiano imperatore ꝙ cū eſſet auarus ⁊ ſenex ⁊ quidaꝫ im properando ſibi diceret. Vulpem pellem poſſe mutare: non animū. Reſpōdit. Huiuſmodi hominibꝰ debemus riſum: nobis correctionē penam criminoſis. Tertiū ma lum quod apoſtoli erant paſſuri erat occiſio. Sꝫ non eſt timenda propter quatuor ratiōes. Prima ē quia miles non timet exponere morti runcinum pigrum: quia ſpe rat a rege dextrariū velocē. Piger runcinꝰ eſt corpꝰ iſtud quod por tamꝰ ad omne bonū opꝰ tardum ⁊ pigꝝ. Poſt cuius mortē recipie mꝰ dextrariū velocē.ſ. corpꝰ gloīfi catum quantū ad dotē agilitatis Sapi. Fulgebunt iuſti⁊ tanꝙͣ ſcī tille in arundineto diſcurrent ⁊cͣ. Secūda racō eſt qꝛ libenter aliqͣs acciperet laceracōnem groſſi ſacͣ ci vt haberet indumentūbiſſi ſb̓ tiliſſim. Saccus noſter ē corpus noſtꝝ poſt cuiꝰ laceracōneꝫ indu emurbiſſo a. corpore glorificato quātū ad dotē ſubtilitatis. Apoc̓. xix. datū eſt ei vt cooꝑiat ſe biſſi nō ſplendēte ⁊ candido. Tertia ra tio eſt qꝛ libēter ꝑmittit homo frā gi carcere tenebroſū qn̄ ſperat ve nire ad palatiū lucidum Hoc eſt corpꝰ glorificatū quantū ad dotē claritatis. Mat. iij. Tūc fulgebūt iuſti ſicut ſol in regno pr̄is eoruꝫ. uarta racō qꝛ libēter ꝑmittit hō d̓ſtrui domuni lutea caſura vt poſ ſit recipere domū aureā ⁊ eternaꝫ. domꝰ lutea ⁊ caſura eſt corpꝰ nō ſtꝝde luto factū ⁊ morti addictuꝫ. Poſt cuius deſtructionem recipi emꝰ domū eternā ⁊ corpꝰ gloīfica tū quātū ad dotē immortalitatis. pͥ. Corint̓. vi. Scimus em̄ qꝛ ſi ter reſtris domꝰ nr̄a huius habitati onis diſſoluat̉ ꝙ eclificationeꝫ a deo habemꝰ domū nō manufactā eternā in celis. ¶ dominica penthecoſtes. Sermo primus Iqͥs diligit me: ẜmo neꝫ meū ẜuabit. Ioh̓. xiij. Serui dei in hac vi ta tria deſiclerant quibꝰ amorem dei poſſint habere Iſta tria a dn̄o tanguntur Spiritus enim ſāctꝰ vt dicit Grego. amor eſt. Primo igitur ponit̉ ſpirituſſancti miſſio in corda ſāctoꝝ. cum dicitur. Ad eum veniemus. Secundo ipſiꝰ mi ſi conſeruatio. cū ſubditur. Et mā ſionem apud eum fatiemus Ter tio ipſiꝰ miſſi ⁊ conſeruati manife ſtatio. cum premittit̉. Si quis di ligit me ⁊ cetera Circa primuꝫ no tanduꝫ eſt ꝙ ſicut dicit Auguſti nus pater ⁊ filiꝰ ⁊ ſpirituſſanctꝰ dum venimus ad eos. veniūt ſb̓ ueniendo: veniemꝰ obediendo. ve munt illuminādo. veniemꝰ intuē do: veniunt amādo: veniemꝰ imi tando. Ad hoc autē ꝙ ſpm̄ſanctū ad nos venientē poſſumꝰ recipere debemꝰ nos diſpone̓ ⁊ p̄ꝑare. Sūt aūt tria neceſſaria q̄ nos ad hoc p̄parāt ⁊ diſponūt. Primo igitur neceſſaria eſt cordis purificatio. Nullꝰ em̄ ſapiens balſamū pone ret in vaſe īpuro: ſic nec deus bal ſamuꝫ ſpūſſancti mittit in corde ī mundo. Vn̄ ꝓͣpheta pͥmo petit va ſis mūdacōneꝫ. cū dicit Cormun dū crea in me deus. deinde balſa ini miſſioneꝫ. cū ſubdit. Et ſpm̄ re ctū ⁊cͣ. Libēter em̄ homo nobil̓ ho ſpitat̉ in domo mūda. ſic ſpūſſan ctꝰ ī ꝯſcīa mūda. Greg̓. j. o. Certe ſi domū noſtraꝫ quiſꝙͣ potēs ⁊ di ues amitꝰ ītraret: oī feſtinātia do mus mūdaret̉ ne quid forte eēt quod oculos amici intrātis offen deret. Tergat igitur ſordes praui operis qui deo preparat domum mentis AAtribꝰ peccatis maxime oꝑtet cor purgari: qꝛ ſpirituſſan 4ꝰcum illis ſtare nō poteſt Sap̄. v. Spirituſſanctuſ diſcipline effu giet fictū: ⁊ auferet ſe a cogitacō nibꝰ que ſūt ſine intellectu: ⁊ cor ripietur a ſuꝑueniēte inquitate. Ormium igitur peccatū eſt dupli citatis: id̓ dicit ꝙ ſpirituſſanctꝰ effugiet diſcipline fictum.ſ. illum quifingit ſe habere meram corre ctionē ⁊ nō habet. Ipſe enim eſt ſpiritus veritatis. Ioh̓. xvj. Cum autem venerit ſpiritus veritatis ⁊ cetera. Veritas cū duplicitate vel fictione ſtare nō poteſt Secundū ē peccatum carnalitatis. Ideo ſub dit. Aufert ſe a cogitationibus q̄ ſūt ſine intellectū. Carnalis enim immūditia facit hominem beſtia lem ⁊ ſine intellectū. Osͣ Nolite fi criſicut equꝰ ⁊ mulus quibꝰ nō eſt intellectꝰ Spiritꝰ autem ſāctꝰ ē ſanctitas. Ioh̓. xiiij. Paraclitꝰ autem ſpirituſſanctꝰ. Sanctitas autem cū immūditia ſtare nō po teſt Tertiū ē peccatum elationis. Et ideo ſubditur. Ecte corripietur ideſt expelletur a ſuperueniēte im quitate. Iniquitas dicitur in eqͣli tas Nullꝰ autem magis inequal̓ ē ꝙ ſuperbus: quia nullū vult ha bere eqͣlem. ȳmo ſicut dicit plau tꝰ poeta Suꝑbire ē minores deſpi cere. maioribꝰ inuidere ⁊ ab equa libꝰ diſſentire. Cum tali autē ſuꝑ bo ſpirituſſanctꝰ habitare non po teſt cū ſit caritas Ioh̓. x. deꝰ cari Vo tas eſt. Spiritus autem caritatis nō poteſt ſtare cum ſpiritu diuiſi om̄s Secūdo neceſſaria ē ꝓfunda humiliatio. Libenter em̄ homo ve nit ad illud hoſpitiū vbi honorat̉ ſe credit. Humilitas autē ſpiritui ſancto honorem facit Eccleſia. iij. Magna potētia dei ſolius ⁊ de hu milibꝰ honoratur. Et quantū ad hoc ſpirituſſanctuſ aqua dicit̉. Et iō nō fluit ī montibꝰ ſu perborum ſed in vallibꝰ humiliū 3. Psͣ. Qui emittis fontes in cōuallibꝰ: inter mediū montiū pertranſibunt aqͣ duo montes ſūt ⁊ ſunt due ſpēs ſuperbie Vna que naſcitur ex re ſpirituali. Alia q̄ naſcitur ex re tē porali. In medio iſtoꝝ duoꝝ mō tium tn̄ſibit humilitas q̄ ſemper meduūi deſiderat nec ad aliquam illaꝝ declinat Iō in tali medio aq̄ gratiaꝝ declinat. Ꝙ em̄ ſpūſſan ctꝰ non habitat niſi cum humili bꝰ ⁊ manſuetis ſignatū ē Gen̄. ij. vbi dicitur ꝙſpiritus domini fere batur ſuper aquas. Non em̄ fere batur ſuper terram: quia nō reqͥe ſcit in corde auaro. Nō ſuper aereꝫ quia nō requieſcit in corde elato. Non ſuper igne quia non requie ſcit in corde igne concupiſcentie inflammatō. Sed ſuper aquas qꝛ in corde ductili ⁊ manſueto requi eſcit. Econtra vero ſpiritus mali guus requieſcit ſuper terram: q̄a data eſt ſibi poteſtas ad mandu candum: quia dyabolꝰ terrenos homines ſibi incorporar. Vnde Geneẜ. iij. Terrā comedes cūctis diebꝰ vite tue. Super aerem quia datus eſt ſibi ad inhabitanduꝫ: qꝛ dybolꝰ īhabitat ſuꝑbos. Eph̓. v. Solum principeꝫ poteſtatis ae ris huius. Super ignem iehenne qꝛ datus eſt ſibi ad ꝯburendum Math̓. xv. diſcedite a me maledi cti in ignem eternū: qui paratus eſt dyabolo ⁊ angelis eiꝰ. Et ſuꝑ gnem ꝯcupiſcētie: qui datus eſt ſibi ad ſuccendendum. Ozee. vij. Omnes adulterātes quaſi cliba nꝰ ſuccenſus a cōquente ⁊ cetera. Super aquā autem nō fertur: qͥa in ductili corde ⁊ māſueto nō mo ratur ȳmo ibi ꝯtribulat̉. Psͣ. Cō tribulaſti capita dracōnū in aqͣſ vbi ſubmergit̉. Exo. xx. Submer ſi ſunt quaſi plumbū in aquis ve hementibꝰ. Tercō neceſſaria eſt mentis trāquillitas Libenter em hō ad illud hoſpitiū diuertit vbi quietem ſe habere credit Vn̄ dici tur Yſa. xli. ſcd̓m aliā tranſlacio nem. Suꝑ que requieſcit ſpiritus meꝰ niſi ſuper humileꝫ ⁊ quetū. In huiꝰ ſignificationem filij iſra hel nō potuerūt recipere māna ꝙͣ diu fuer̄t in egipto. nec ꝙͣdiu ha buerūt ſecum farinam egipti ⁊ ꝙͣ diu non tranſierūt mare rubrum Nam in egipto non eſt quies. Il li ſunt in egipto qui adhuc ſunt in peccato. In iſtis vero non eſt re quies. Vſa. xlviiij. Nō eſt pax im pijs dic̄ dominus. Illi retinent fa rinam egipti qui adhuc r̓tinent x cogitationes ⁊ delectacōnes pecca ti. In iſtis non eſt quies Iob xiij. Cogitacōnes mee diſſipate ſunt: torquentes cor meum. Illi nōdū tranſierūt mae̓ egipti qui adhuc premuntur varijs preſſuris ⁊ ſol licitudinibꝰ ſeculi: nec in iſtis eſt quies Ioh̓. decimoſexto. In mun do preſſuraꝫ habebitis: in me au tem pacem Secundo autem poni tur ſpirituſſancti ꝯſeruatio. cū di tele. citur. Et manſionem apud eum ituſtvi fatiemꝰ; Spirituſſanctus ignis ē pina v quia per tria cōſeruatur: ſic̄ ignis metu dier materialis. Primo per cinerū ſup poſitionem a mortis meditacōnē iſantu Eccle. x. Quid ſuꝑbis t̓ra ⁊ cinis. Iſto modo conſeruabat euꝫ apo ſtolꝰ qui dicebat. Corint̓. quarto. eipupris ꝯ Habemꝰ thezaurum iſtū.ſ. ſpiritū Ig in a ſanctum in vaſis fictilibꝰ. Vas fi ctile eſt corpꝰ mortale. Non enim ie dics eſt vas ferreum ſed tanꝙͣ fragile fenum quod cito ſiccatur. Vſaie xl. Omnis caro fenum Tanꝙͣ ter reum quod cito frangitur. Pſal. Tanꝙͣ vas figuli cōfringes eos. Tanꝙͣ vitrum qd̓ cito cōminuit̓. Auguſtinꝰ. Fragiliores ſumꝰ ꝙͣ ſi vitrei eſſemus. Vitrū fragile eſt: tamen ſeruatum durat diu ⁊ veni unt inde tales calices ab auis ⁊ ꝓ auis in quibus bibent nepotes ⁊ ꝓnepotes: vita quoqꝫ humana quantumcunqꝫ bene ſeruetur du rare non poteſt. Iſto modo impe ratores iſtum ignem cōſeruabāt Exemplum enim habetur ſicut legitur in vita beati iohannis ele moſinarij ꝙ quādo coronabatur imperator edificatores monumē toꝝ interrogabant eum dicenteſ de quali marmore imperator iu bes tibi fieri ſepulchrū. Et ſic ea die qua ſibi imponebat̉ corona: etiaꝫ fabricabatur ſibi ſepulchꝝ vt ſic ſe mortaleꝫ cognoſcerꝫ ⁊ ſē per ſe in humilitate teneret. Quia ſicut dicitur Eccle. x. Omnis poten tatus breuis eſt vita Secundo ſer uatur ꝑ lignoꝝ. ⁊ bonorum opeꝝ appoſicioneꝫ. Si enim ipſa ligna bonorum opeꝝ multiplicantur ig nis ſpirituſſancti augetur Eccleſi. xxxiij. Scd̓m ligna ſiluarum ſic ig nis exardeſcet. Si ligna cōtinuan tur ſemper ignis ꝯſeruatur. Leui tici. vij. Ignis in altari meo ſem per ardebit quē nutriet ſacerdos per ſingulos dies. Si ligna dimi nuuntur: tunc ipſa caritas quan tum ad feruorem diminuit̉ Vnd̓ quidam de hoc reprehendit̉ Apo ca. ij. Habeo aduerſum te pauca quia cai̓tatem tuam primaidere liquiſti Si autē penitus dereliquū tur: tūc ignis iſte extinguit̓. Pro uerbi. xvj. Cum defecerint ligna tunc ignis extinguetur. GTertio ſeruatur ſufflacōne. Sunt autem iſtius ignis tres ſufflatores. Pri mꝰ eſt ipē homo qui debꝫ in ipſuꝫ ſufflare feruentia deſideria ⁊ ſuſpi ria ꝯcipiendo. Eccle. ix. Si ſufflai̓s quaſi ignis exardebit. Secundꝰ eſt chriſtꝰ qui iſtum igneꝫ ſuffla uit ipſum ampliꝰ inflammando. Iohā. ij. Inſufflauit ⁊ dixit. Acci pite ſpiritumſanctū ⁊cͣ. Tertiꝰ eſt dyabolus qui iſtum igneꝫ ſufflat extinguendo ⁊ in cor peccatorum malam ꝯcūpiſcentiam inflāman do ſa. xliij. Ecce ego creaui fabꝝ ſufflantem prunas ¶Tertio ponit̉ ſpirituſſancti manifeſtatio. cū di citSi quis diligit me. ſermonem meū ſeruabit. Manifeſtuꝫ eſt ſig num ſpirituſſancti. obſeruatio di ium mādati Preter illud ſignuꝫ alia tria ſunt ſigna ꝑ que ſpiritu ſanctum ſe habere poteſt qͦs cog noſcere Nā ſpūſſanctꝰ triplici ſi no apparuit. In ſpetie nubis ſuꝑ th xv. chriſtū trāſfiguratū. In ſpetie co lumbe ſuꝑ xp̄m baptiſatum Et in ſpē ignis ſuꝑ apoſtoloꝝ collegiū O ꝯgregatū Primū igit̉ ſignū ē abū dantia lacrimaꝝ. Et iō aꝑpuit in ſpē nubis. Sic̄ em̄ a duemente au ſtro nubes reſoluit̉ ī pluuias: ſic adueniēte ſpūſancto mētes r̓ſol uuntur in lacrimas Vn̄ ſpōſa pe tit Cāti. x. Surge aquilo ⁊ veni au ſter. Psͣ. Flauit ſpiritus eiꝰ ⁊ flu ent aque. Roma. vij. Ipſe ſpiritꝰ poſtulat ꝓ nobis apoſtula re no facit gemitibꝰ inenarrabilibus. Secundū ſignum ē dimiſſio iniu riaꝝ: iō apꝑuit in ſpē colūbe q̄ fel le caret. Odiū quidē am̄as inflam mat īdlurat ⁊ amaricat Sed ſpūs ſāctꝰ deſcribitur nomine roris vn ctionis ⁊ mellis. Nam inquātum cor odio īflāmatū ſpirituſſanctꝰ refrigea̓t. dicitur ros. Eccle. xviij. Nōne ardore refrigerat ros.. Ora tio. vt ſui roris intima aſꝑſione fe cundet Inquantū cor odio indua̓ tu mollificat. dicitur vnctio. Ioh̓. ij. Vnctionē habetis a ſpūſācto ⁊ noſtis om̄a Inquantū amai̓ca tu odio dulcorat. dicitur mel. Ec cleſia. xiiij .Spiritus meꝰ ſuꝑ mel dulcis. Tertiū ſignū eſt deſideriū ſuꝑnoꝝ: iō apparuit in ſpē ignis. ſicut em̄ ignis ſemꝑ ſurſū tendit: ſic ſpirituſſanctꝰ corda eleuari fa cit. Ezech̓. viij. Eleuauit me ſpūs ī ter celū ⁊ terrā ⁊ adduxit me ī ihe ruſalem in viſione dei Nō dixit. po fuit me in terra: qꝛ ibi ſunt auari. Nec dixit. poſuit me in celo: qꝛ ibi tantuꝫ ſunt beati. Sed dixit. eleua uit me inter celū ⁊ terrā: qꝛ ib̓i de bent eē fideles xp̄iani qui aliquā do d̓bent aſcendere in celū. celeſtia contēplando aliqn̄ deſcendere in terrā ꝓximoꝝ vtilitatibꝰ ꝓuidēdo ¶ Sermo ſecundus eiuſdem D eu veniemus ⁊ manſio nem apud eum fatiemꝰ ⁊cͣ. vbi. Scd̓m beatū Gre gorui ſpirituſſanctꝰ ad quoſdam venit ſed manſionē non facit: qͥa ꝑ ꝯpūctioneꝫ reſpectū dei ꝑcipiūt ſꝫ temptacōnis tēꝑe hoc ipſum ꝙ ꝯpuncti fuerat obliuiſcuntur Ad̓ alios autē venit ⁊ manſionē facit quoꝝcor amor d̓initatis ſic pene trat vt ab hoc amore tēptacōnis tempore nō recedant. Sunt tamē quidā ſic indlurati ad quos nove nit nec manſionem facit: qui nec aliquādo habēt ꝯpunctōnem ali quā ⁊ vincuntur a temptacōne q̄ libet. De bonis autem ⁊ deuotis di cit dominꝰ. Ad cum veniemus: ⁊ manſionem apud eos faciemꝰ. Videamus autem ad quos venit ſpirituſſanctus. deinde ad quos venit ſpiritus malignꝰ. Spirituſ autem ſanctus non ad omnes ve nit: nec manſionem facit Sꝫ venit tantū ad bonos ꝯtinentes: bonoſ ꝯugatos ⁊ viros ꝯtemplaconis. Iſtud ſignatū eſt Gtn̄. viij. vbi xpia alce dicitur ꝙ noe tribꝰ vicibꝰ emiſit columbā. Primo nāqꝫ eaꝫ emiſit epiſtunt ⁊ cū inueniſſet terrā paludoſam ⁊ nondū aridam: ibi nō manſit. auiū puti Si em̄ aridā inueniſſet: ibi māſiſ ipiſt. ſet Secūdo eam emiſit ⁊ tūc ſuper arborē oliue virentem māſit. Ter tio emiſit ⁊ tunc ſuꝑ arbores vire tes ⁊ flores redolentes diſcurrens ſpatiata fuit Ex hijs igitur habe tur ꝙ ſpirituſſanctuſ ꝑ columba deſignatus venit ad illos qui ha bēt corda ⁊ corpora aridā ideſt ab omni humote concupiſcentie de ficcata ſicut ſunt boni continētes Et hoc ſignatur per primam emiſ ſionem. de quibus dicitur Yſa. tertio. Non dicat eunuchus ecce ego lignum aridum. quia dabo eis in domo mea locum ⁊ nomen melius a filijs ⁊ filiabus. Iſta ve bo corda ſic arida ſpirituſſanctus viuificat. Ezech̓.xvij. Oſſa arida audite verbū domini. Ecce ego in tromittam invobis ſp iritu ⁊ viue tis. de talibus dicitur Gene. pri. Cōgregentur aque que ſub celo ſunt in locū vnum ⁊ appareat ari da. Aque iſte ſūt fluxus carnales qui ſūt tantuꝫ ſub celo. quia ſicut dicitur Math̓. xi. In reſurrectione nec nubent nec nubentur. Iſte aqͣ congregate ſunt in locū vnum id eſt in matrimoniū. Si enim extrͣ locum iſtum fluxerint: aque iſte putride ſunt de quibꝰ dicitur Ge ne. xlix. Effuſus es ſicut aqua nō creſcas quia aſcendiſti cubile pa tris tui. Nihilominꝰ ⁊ iſte aq̄ mr̄i monales poſſunt eē clare vel pu tride. Poſſunt eē nec ex toto clae̓ nec ex toto putride Tribꝰ enim de cauſis poteſt quis vti cōuigio vel propter prolis propagationem. ad dei ſcilicet cultum nutriende. Et tunc ſunt ille clare aque. De qͣ bus dicitur Prouerb̓. quinto. Bi be aquam de ciſterna. Habeto eaꝫ ſolꝰ nec ſint alieni p articipes tui. Loquitur ibi ſalomon ad litterā de iſtis aquiſ in quibꝰ alieni ideſt demones participes non ſunt qn̄ ipſi coniuges honorem dei inten dunt. Secundo ꝓpter ſolam volup tatis expleconem. ⁊ tūc ille aque putride ſunt Thob̓. vi. In eos qui coniugiū ita ſuſcipiunt vt deuꝫ a ſe ⁊ a ſua mēte excludant ⁊ ſue li bidim ita vacent. vt equus ⁊ mu lus quibꝰ non eſt intellectus Ha bet ſuper eos poteſtateꝫ demoniū Ideo dixit ſextus in ſuis ſentēcijˢ Adulter eſt in ſua vxore amator ardētior. Tertiomodo ꝓ ppter infir mitatis ſue caſus preſeruacōnem et tunc ille aque nec ex toto ſunt clare nec ex toto putride de qͥbuſ dicitur pri. Corint̓. ſeptimo Prop ter fornicatione vitandam vnuſ quiſqꝫ ſuam vxorē poſſideat ⁊ vna queqꝫ virum ſuum ⁊ cetera Et ſub dit. Hoc autem dico ſcd̓m indul gentiam: non ẜm imperium. Glo ſa. Peritus eſt enim in edicus ce leſtis Apoſtolus enim non tantū ſanos inſtruxit ſed etiā infirmis inedlicamēta mōſtrauit. Iſtis igi tur aquis ſic in vnum cōgregatiſ apparet arida ideſt caſtitas pura que in tribus locis appae̓t ſcilicꝫ virginibus. viduis ⁊ continenti bꝰ alijs. Secundo ſpirituſſanctꝰ venit ⁊ manſionem facit apud il los qui habēt corda pīa ⁊ viridia ſicut ſunt boni coniugati ⁊ miſeri cordie opeā̓ exercentes. Quod nō tatur per ſecundtam emiſſionē cō lumbe quādo ſcilicet ſuper oliuaꝫ ſedit. Oliua quidem in folijs hēt virorem: in liquoe̓ habet dulcedi nem. Quantum ad primum nota tur ꝙ boni cōuigati ⁊ actiui debēt habere virore in bone vite. de quo virore dicitur Gen̄. pͥ. Germinet terrā herbam virentem. ideſt vitā gratam ⁊ deo placentem. Tunc autem vita eorum deo eſt placita quādo ipſi ꝯiugeſ habent timorē quantū ad deum carnis mortifica tionem. quantū ad ſeipſos ⁊ cal̓ tatem quātum ad proximos. de hijs tribꝰ dicitur Math̓. iiij. Ter ra fructificat primo herbam. dei de ſpicam. deinde fructu plenum. Gloſa. vtimorem. penitentia ⁊ ca̓ ritatem. Per herbam intelligitur timor. qꝛ ſicut herba eſt pͥncipiuꝫ ſpice: ſic timor domini eſt pr inci pui noue vite. Prouerb̓. i. Timor domini principiū ſapientie. Per ſpicam que eſt aſperā intelligitur penitentia dura. Iob. xli. Ipſe me reprehendo ⁊ ago penitentia in fa uilla ⁊ cinere Per plenū fructum ſignificatur caritas vt dicitur Ro miā. xiij. Plenitudo legis ē dilectō Qui em̄ habet caritatē habet ope rum plenitudinē. Vn̄ Greg̓. Nun ꝙ amor dei eſt otioſus. Operatur em̄ magna ſi eſt. ſi autē opea̓ri rē nuit: amor nō eſt. Secundo oliua in liquoe̓ habet dulcedinē ⁊ quā tu ad hoc ſignat opera pietatis q̄ boni actiui ⁊ ꝯiugati habere debēt Oleū enim habet virtutē penetra tiuam. Psͣ. Intrauit ſicut oleū in oſſibꝰ eius. Impinguatiua. Psͣ. Impinguaſti in oleo caput meū. Letificatiuam. Psͣ. Vt exhilaret fatie in oleo. Et eleuatiua quia fu ꝑ ceteros liquores eleuatur. Per que datur intelligi ꝙ ipſa elemo ſina dyaboluꝫ penetrando vulne rat cum ſit lancea dei. Vū dicitur de elemoſina Eccle. xviij. Suꝑ ſcu tum potentis ac ſuꝑ lanceā adu̓ .5x ſus immicum tuuꝫ pugnabit. de inde impinguādo delectat cum ſit adeps. Pſal. Ex adipe frumēti ſa tiat te. Vnd̓ dixit oliua. Iudi. ix. Nunqͥd poſſum deſerere. pinguedi nem mea qꝛ dij vtunt̉ ⁊ homines ⁊ vt inter ligna ſaltus ꝓmouear Conſcientiā letificat cū ſit vinum dei. Os Vinum letificat cor homi nis. Vn̄ dixit vitis. Iudicū. ix. Nū quid poſſum deſerere vinū meum xiſi quod letificat deuꝫ ⁊ hōines? ⁊ ce tera. Amniā ad celeſtia ſubleuat ialab̓ cum ſit virtus dei Hinc eſt ꝙ chri ſtꝰ de mnōte oliueti aſcendit in ce lū ad innuendū ꝙ ipſa oꝑa miſe ricordie am̄aꝫ in celū deducūt. Pri uiltep me Thimo. iiij. Pietas ad oma irbiuus vtilis eſt ꝓmiſſionem habēs vite cluſita a. la que nunc eſt ⁊ future Tercō ſpiri tuſſanctꝰ venit ⁊ manſioneꝫ facit apud illos qui habent corda flo rida ⁊ diuerſis virtutibꝰ adorna ta vt ſunt viri contemplatiui. Qd̓ notatur per tertiam emiſſionem columbe. de hijs diuerſis floribꝫ dicit̉ Eccleſiaſtici triceſimonono. Quaſi platane ſuper riuos aqua rum fructificate quaſi libanꝰ odo remn ſuauitatis habete. florete flo res quaſi liliū. date odorem ⁊ fro dete in gratia Scd̓m Vſidorum ro ſa dicitur eo quia rutilante coloe̓ rubeat. libanus vnomodo ꝓ thu re accipitur ⁊ cādidatio interpre tatur. Flores habēt gratum colo rem ⁊ odorem. Lilia ſcd̓m Vſidoꝝ dicuntur quaſi lactea. In cordibꝫ igitur ſanctorum creſcit roſa rubē tis caī̓tatis. Liliū lactee puritatiſ ibanꝰ ⁊ ſuaues odores ⁊ candi de affectōes. Flores ideſt odoīfere voluntates ⁊ frondes ideſt ſermo nes virentes. Viſo in quibꝰ ſpiri tuſſanctus manſionē facit videa mꝰ in quibꝰ ſpiritus malignꝰ eti am manſionē facit. Circa quod ī tendendum eſt ꝙ dyabolus voca tur ſerpens coruꝰ ⁊ porcus Inqua tum eſt ſerpens habitat in homi nibꝰ ſpinoẜa auaris. diuitie em̄ ſpine vocantur. Luce octauo. Ali ud cecidit inter ſpinas ⁊ ſpine ſi mul exorte ⁊ cetea̓. Inter tales ſpi nas habitat ſerpēs īfernal̓ Thi. vj. Qui volūt diuites fieri incidūt in temptationes ⁊ laqueū dyabo lia deſideria multa inutilia ⁊ noci ua. Inquātum eſt coruꝰ habitat in cadaueribꝰ ⁊ mundi honoribꝫ Cadauer em̄ dicitur eſſe homo: ſed non eſt: ſi anima eiꝰ coniūge retur. tūc homo diceretur Sic ⁊ ho nores mundi nō ſunt vel̓ honores licet videantur. Anima vero hono ris eſt ipſa caritas q̄ ipſoſ viuifi cat. Tūc igitur ſunt veri honores quādo ad ipſos ſuſcipiendos īdu cit fraterna cai̓tas nō aliqua an bitio vel vanitas Inquantū ē por cus habitat ī luto a. in hominibꝰ luxurioſis ⁊ immūdis. ij. Pet̓. ij. Sus lota in volūtabro luti. Et tale lutum nō ſolū inhabitat ſed con culcat. Naum. iij. Intra in lutum a calca. Tales debēt clamare ⁊ di cere cum Propheta. Miſerere mei deꝰ qm̄ ꝯculcauit me homo Et qͦni ami membra dyaboli ſepe a ſuo ca pite denomin ātur Iō ex quo dya bolꝰ eſt ſerpēs coruꝰ ⁊ porcus poſ ſunt ⁊ ipſi dici ſerpētini. corium: ⁊ porcim. Et qꝛ ſūt ſerpētini a do ma ledicūtur. Gen̄. iij. dixit dominuſ ſerpēti. Maledictꝰ eris inter om̄a animantia ⁊ beſtias terre: ⁊ tandē maledicētur maledictōne eterna Math̓. xxv. Ite maledicti in igne eternū Et qꝛ coruini: iō vix aut nū ꝙ ad archā ⁊ ad ſanctā eccleſiā reuertūturGen̄. viij. Aperiēs nōē feneſtraꝫ arche emiſit coruuꝫ qui egrediebatur ⁊ nō reuertebatur Tales em̄ ſuā ꝯuerſionē ꝓcraſti nando differūt. Augꝰ. Remanēt foris voce coruina qꝛ noluerūt ha bere gemitū columbaꝝ Sophon̄. ij. Vox cantātis in feneſtra ⁊ cor uꝰ in ſuperliminari. Quia porcini vero ſūt a dd in barat rū inferni de inergūtur. Math̓. ſeptimo. Impe tu abijt totꝰ grex porco ruꝫ p̄ceps in mari. ⁊ mortui ſūt in aqͣs. Iſta tria loca in quibꝰ dyaboluſ man ſionem facit tanguntur. Iob vice ſimonono. Sub ymbra dormit in ſecreto calami in locis humētibꝫ Quieſcit enim in vmbroſis. ideſt auaris. diuitie tanꝙͣ vmbre tran ſeunt cito. Vnde dicitur Sapien tie quinto Tranſeunt omnia illa tanꝙͣ vmbra. Quieſcit enim in ho minibus ſuperbis. id eſt vani glo rioſis. Et ideo eliam additur in ſecreto calami. Suꝑbi em̄ exteriꝰ videntur eē virides ſed interiꝰ ſūt vacui in quibꝰ dyabolus quieſcit Iob. xl. Ipe ē rex ſuꝑ omnes filios ſuꝑbie. Quieſcit in hominibꝰ deli tioſis. Ideo additur. In locis hu mentibꝰ. In locis enim aridis.i. ſāctis viris ab huiꝰ mūdi delicijs exficcatis quieſcere n̄ poteſt. Ma th̓. xij. Ambulat ꝑ loca arid a qͣ renſ requiē ⁊ non inuenit ¶ Sequitur ſermo tertiꝰ eiuſdē. Araclitꝰ autē ſpūſſanctꝰ quē mittet pater in noīe meo: ille vos docebit oīa e ⁊cͣ Magnū donū deꝰ pater nobis dedit qn̄ filiū ſuū miſit ad redēpci onē noſtraꝫ. Magnū etiā ſuꝑad dit qn̄ hodierna die ſpiritūſāctū nobis exhibuit ad noſtrā filialē adoplionē. Maximū nobis reſer uat.ſ. vultum ſuū ad noſtre beati tudinis cōſūmacōne. Nos igitur feſtū celebrauimꝰ de noſtra redēp tione: hodie feſtum agimꝰ de nō ſtra adopcōne. In futuro auteꝫ fa tiemꝰ feſtū d̓ beata viſione. Feſtū igitur ꝙ hodie agit̉ de noſtra ado ptione exprimitur in verb̓ premiſ ſis. Cū dicitur. Paraclitus auteꝫ ſpiritꝰ ſanctus. De iſto ſpiritu q̄ tuor tangūtur. Primo ꝙ ē aduo catꝰ noſter. Secūdo ꝙ ē ꝯſolator nr̄. Iſta duo tangunt̉ ī hoc verbo paraclitus Nā ſcd̓m Greḡ. greca lingua ꝑaclitus aduocatus ſiue ꝯſolator dicit̉ Secūdo ꝙ ē ſāctiſi cator noſter ⁊ informator. Cū dici tur. Ille vos docebit om̄a Circap̄ mum notandū ꝙ ſicut dicit Gre go. Spirituſſanctꝰ ideo aduocatꝰ dicitur qꝛ ꝓ errore delinquentiuꝫ pucōt apud iuſtitiaꝫ patris interuenit ultumm dum eos quos repleuerit exorā tes facit Sanctꝰ igitur ſpiritus in eo ꝙ apoſtolos repleuit: exoran tes ⁊ noſtros aduocatos fecit. Il uiqi huci le auteꝫ eſt bonꝰ aduocatus qui iudici ſcit luculenter ꝑſuadere: et cliētulo ſapiēter ꝯſulere: ⁊ aduer minſiā ſarium potenter ꝯfringere. Et id̓ in bono aduocato tria requirunt̉ Iinguanta ſcilicet eloquentia. ſapiētia: ⁊ cō uumtis:. ī maci ſtantia. Iſta tria apoſtoli a ſpiri tuſācto ſuffitiēter acceperūt. Luc̓. uiſphenamn xij. Ego em̄ dabo vobis os ⁊ ſapiē tiam cui non poſſunt r̓ſiſtere ⁊ cō tr̄dicere omnes aduerſarij veſtri. Pulchra permixtio eloquētie cū ira puint ſapientia. Sapie̓tia vero ſine elo quentia non habet vtilitatem. Ec cleſiaſtici quadrageſimoprimo. Sapiētia abſcondita ⁊ theſaurꝰ inuiſus que vtilitas ivtroqꝫ. Alo quentia ſine ſapientia habet gar rulitatem. Qui enim ſunt minus ſapiētes ſepe ſunt magis loqua ces. Cum quidam philoſophuſ alijs loquētibꝰ taceret q̄ſitū ē vtꝝ hoc faceret ꝓpt̓ inopiā verboꝝ: vel qꝛ ſtultꝰ eēt. Rn̄dit Nullꝰ ſtultus ſilere pōt. Sapīa ſine ꝯſtātia hēt timiditatē. ideo tales timidi nomi nant̓. Vſaie. dicite puſillanimes conſortamini: confortamini ⁊ noli te timere. dicit igitur dn̄s Ego da bovobis os ⁊ ſapientiā ⁊ eloquē tiam: ne ſitis inutiles ⁊ infructuo ſi. dabo vob̓ ſapientiaꝫ cū eloque tia: ne ſitis tm̄ garruli ⁊ verboſi: et cū hijs dabovobis ꝯſtantiā cui n̄ poterūt reſiſtere ⁊ cōtradicere om nes adu̓ſarij veſtri: ne ſitiſ timidi ⁊ formidoloſi. Ideo apoſtoli r̓cepe cūt ſpiritumſanctū in lingiis ⁊ in igne. In linguis qꝛ dedit eis facū diaꝫ. In igne qui lucet̉ ⁊ ardet: qꝛ dedit eis lucidam ſapīentiā ⁊ fer uentē ꝯſtantiam. Sꝫ multi ſunt qͣ habēt linguam inflāmatā nō ig ne ſpūſſancti: ſed potiꝰ igne infer ni. Zacha. x. Lingua nr̄a ꝯſtitui tur ex mēbris nr̄is: q̄ maculat to tū corpꝰ ⁊ inflāmat rotam natiui tatis nr̄e a gehēna inflāmata. Et ynaapaua deo in lingua pōt hō cognoſci ſi ē utuſlu īfernalis vel celeſtis vel terreſtris deꝰ quidē tres ꝓuntias fecit ⁊ in qualibet linguagium poſuit ꝓpri um.ſ. ꝓuintiā celeſtem/ terreſtreꝫ a infernaleꝫ. Linguagiū ꝓuntie celeſtis eſt deū laudare ⁊ benedi cere. Psͣ. Btī qui habitant in do mo tua dn̄e: ī ſecu. ſeculo. lauda. te. Linguagui terreſtris ꝓuintie ē de terrenis tractae̓. Ioh̓. iij. Qui deterra ē. de terra loquit̉. Lingua giū infernal̓ ꝓuintie eſt deū bla phemare ⁊ maledicere. Vn̄ dicit̉ de dānato. Vſaie. viij. Cū eſuri et iraſcetur: ⁊ maledicet r̓gi ſuo ⁊ d̓ ſuo Cognoſcit̉ igitur quis de qua e ꝓuintia ſit per loquelam ſuā Vn de dictū fuit petro ath̓. xx. Gali leus es. naꝫ ⁊ loquela tua ⁊cͣ. Qui igitur loquitur verba laudis dei ⁊ edificacōnis ꝓxime: ſignū ē ꝙ ſpectat ad ꝓiuntiā celi Vnde dice bat ſaluator qꝛ linguagium celi habebat. Ioh̓. viij. Quare loque lam meā non cognoſcitis Qui lo quitur verba terrena ⁊ mūdana ſignū eſt ꝙ ſpectat ad ꝓuintiam mūdi. Ioh̓. x. Ipſi de mūdo ſunt ⁊ ideo de mūdo loquūtur ⁊ mundꝰ eos audit. Qui vero loquitur ver ba mendatij ⁊ maledictōnis: ſig num ē ꝙ ſpectat ad inferm ꝓuin tiam. qꝛ iſtud eſt ꝓpriū infernale linguagium. quo vtitur dyabolꝰ ⁊ eius ſequaces. Ioh̓. viij. Cū lo quit̉ mendatiuꝫ ex ꝓprijs loquit̉. qꝛ mēdax ē ⁊ pater eiꝰ ¶ Secūdo ſpūſſanctꝰ eſt ꝯſolator nr̄. Actu. ix. Eccīa habebat pacem ⁊ edifica batur ambulās in timore dn̄i: ⁊ ꝯſolacōne ſpūſſancti r̓plebatur Vera em̄ ꝯſolacō nō ē niſi in deo ⁊ de deo: ⁊ illā ꝯſolationē diuinaꝫ n̄ pn̄t reciꝑe illi qͥ hn̄t ꝯſolacōnē mūdana Ioh̓. xiiij. Spūs veītatiſ quē mūdꝰ. vamatores mūdi non pn̄t r̓ciꝑe qꝛ n̄ videt eū nec ſcit eū In mūdo eī tria ſūt Iuxͣ illd̓ Ioh̓. ij. Om̄e qd̓ in mūdo eſt aut eſt cō cupiſcentia carnis: aut ꝯcupiſcen tia oculoꝝ aūt ſuperbia vite Iſta tria peccata.ſ. auai̓tia luxuria ⁊ ſu perbia conſolationeꝫ ſpūſſancti impediunt. Sicut oſtendit beatꝰ Criẜ. ſuꝑ Math̓. ꝑ tria excm̄pla. Primū eſt ſi oſtedis leoni pratuꝫ virens non excitat̉ appetitꝰ eius qꝛ nō eſt in naturā ſuā comedere herbas virētes: ſꝫ carnes. Secūdū ꝙ ſi pluuia ſuꝑ lapideꝫ cadat. La pis aforis balneat̉. intꝰ āt ſiccus exiſtit Tertiū ē ſi vaſi pleno ace to guttā mellis infūdit̉: mel ꝑdit̉ ⁊ acetū nō dulcorat̉. Primo igit̉ conſolationē ⁊ viſitationeꝫ ſpiri tuſſancti nō pn̄t r̓ciꝑe qui habēt cor animale ꝑ carnis laſciuiā Ta les em̄ inſtar leonis nō appetunt herbas virentes ⁊ ſpūales ⁊ cele Ites amenitates: ſed carnales vo luptates. Pri. Corint̓. ij. Amalis hō n̄ ꝑcipit ea q̄ ſūt ſpūs dei. Iſti circa cor ſuū fatiūt foſſatū plenū aq̄ turbida ⁊ fetida ⁊ carnali cō cupiſcentia. ⁊ iō in cor ſuū nō pōt inſpiratio d̓ina intrare. Ihere. iij. Quid tibi vis in terra egipli vt bi baſ aquā turbidā. Secūdo ꝯſola tionē ⁊ viſitationē ſpūſſa ncti nō pn̄t reciꝑe illi qui hn̄t cor durum ꝑ ſuꝑbiam. Cor em̄ ſuꝑbi eſt du rū quaſi lapis Et iō ſi pluuia diui ne inſpiracōnis cor eiꝰ aſpſerit: a ſoris quidē tangere poterit: intus aūt cor eiꝰ intactū ꝑ manebit. ps Am̄a mea ſicut terra ſiue aqua ti bi. Iſti fatiūt circa ſe muꝝ lapide um. animū obſtinatu. vt d̓ina ī ſpiracō ītrare nō poſſit. Iob. xli. Cor eius indurabit̉ quaſi lapis. Tertio ꝯſolationē ⁊ viſitacōnem ſpūſſancti reciꝑe non pn̄t illi qui 3i hn̄t cor acerbū ꝑ auaritiaꝫ. Aua rus em̄ habꝫ cor ſuum plenū ace to. qꝛ ml̓tas hēt acerbitates ſiue in ꝯgregando ſiue in cuſtodiēdo ſiue in ꝑdēdo. Iſti tales nō pūt ſu ſtinere melleā dulcedinē ſpirituſ ſancti p̄ minia acerbitate amoris mundi. Augꝰ. ſuꝑ illud Psͣ. dili gite dn̄m om̄es ſācti eiꝰ. diſce nō diligere mundū vt diſcas dilige̓ deū. Auerte vt ꝯuertai̓s. funde vt īplearis Iſti fatiunt circa cor ſuū mnabe aceruū luteū ⁊ iō nō pōt in eis in F̓rare aliqd̓ bonū ꝓpoſitū. Abacuc ij. Ve qͣ multiplicāt nō ſua Vſqꝫ inicamiū dm quo aggrauāt circa ſe dēſū lutu iluipabdit ¶ Tertio ſpirituſſanctꝰ eſt ſācti ilibrpi ficator noſter Eſt autē ſanctū idē itunaan a me qd̓ qd̓ mundum. Tūc āt nos ſāctifi ixrlāquſ cat: qͣn̄do ꝑ aquā gratie ſue nos pepiii mundat. Ezech̓. xxxviij. Effundā Iaquinadiutit. ſuꝑ vos aquā mundā: ⁊ munda bimini ab oībꝰ inqͥnamētis vr̄is. iiifumnt Iſtā ē illa aq̄ de qua dicit̉ Ezech̓. a ib qͥmncinū xlviij. Aenſus eſt mille cubitos Iuſt auti ⁊ tranſduxit me ꝑ aquā vſqꝫ ad Iictin. talos. Rurſus autē mēſus ē mille ⁊ traduxit me per aquaꝫ vſqꝫ ad renes. Et menſus eſt mille per tor renteꝫ que non potuit pertranſire quoniam inundauerūt aq̄ ꝓfūde torrentis que non potuit tranſua dari. Cauſa autem quare non po tuit tranſire forte eſt illa: que po nitur Vſaie tertio. Spiritus eius velut torrens inundans. vſqꝫ ad medium colli. In talis autem eſt toͣ ſupportatio corporis. In genibꝰ ſupportalio corporis. In genibꝰ de ambulacō. In renibus eſt fomēs ⁊ ꝯcupiſcentia. A collo ꝓcedit ver boꝝ eloquētia. Apoſtoli igitur in flumine ſpūſſancti introdūcti ſūt vſqꝫ ad talos: qꝛ facti ſunt fortes ad ſuſtinēdū oīm paſſionū ictꝰ. Osͣ. Ego ꝯfirmaui colūnas eius. Vſqꝫ ad genua: qꝛ facti ſunt vna mines ad aggrediendū oꝑa vir tutū. Psͣ. Ibūt de virtute ī virtutē Vſqꝫ ad renes: qꝛ debilitauit ⁊ ex traxit in eis omnē fomitē ⁊ ꝯcupi ſcentiā Psͣ. Inflāmatū ē cor meū ⁊ renes mei ꝯmutati ſūt. Vſqꝫ ad collū: qꝛ dedit eis oīm linguaꝝ pe ritia. Sap.i. Spūs dn̄i repleuit or bē terraꝝ. ⁊ hoc qd̓ ꝯtinet̉ om̄a a ipē hō qui hēt ꝑticipationē cū om nibꝰ creaturis ſcīam habet vocis. Illi qui in aduerſitatibus nō ſūt fortes ſꝫ impatiētes nōdū ſūt trāſ ducti ī flumine ſpūſſancti vſqꝫ ad talos Illi qͥ meliꝰ nō ꝓfitiunt ſꝫ a̓ defitiunt aut ſubſiſtūt. nō ſūt in troducti vſqꝫ ad genua. Illi q̄ nō hn̄t cordis mūditiā: ſꝫ carnalibꝰ deſiderijs agitant̓ nō ſūt introdu ctivſqꝫ ad renes Illi qui linguas nō refrenāt ſꝫ verba īordinata re laxant: nō ſūt introducti vſqꝫ ad collū Quarto ſpūſſanctꝰ eſt īſtru ctor nr̄. Niſi em̄ ipē doceat interiꝰ. fruſtra om̄is aliꝰ mgr̄ laborat ex teriꝰ. Greg̓. in omcl̓. Niſi ſpirituſ ſanctꝰ aſſit cordi audientis. otio ſus ē ſermo doctoris. Nō igit̉ attri buendū ē doctori ſꝫ ſpirituiſācto. ſi aliqn̄ qͥs doceat bn̄ vel frūctū fa tiat. Quod oſtēdit Bern̄. tali exē plo Quia ꝙ aqua fluit a fonte ad ortos hoc eſt ꝑ aqueductū. Si igi tur in orto vvi corde auditoris fiat germinatio virtutuꝫ nō eſt aque ductꝰ ſed fontis. de quo fonte di citur Canti. vi. Fons ortorū pute us aquaꝝ viuentiū. Secundū ex emplum eſt quia mens hominis formāt verba ſed per linguā ⁊ dē tium inſtrumenta ꝓferūtur Si igi tur in aure audiētis inferūtur ver ba prudēcie: nō eſt laus plectri lī gue ſed mouētis cordis Math̓. x. Nō enim vos eſtis qui loquimini ſꝫ ſpūs patris veſtri qui loquit̉ in vobis. Tertiuꝫ ē qꝛ manꝰ figurat pulchrā ſcripturā ſꝫ ꝑ calamum ꝓtrahitur. Si igitur ꝑ aliquē do ctore in corde alicuiꝰ ſcribunt̉ dei p̄cepta vel pingunt̉ virtutū orna mēta nō eſt ꝯmēdacō calami ſcri bentis ſꝫ principal̓ oꝑantis ⁊ hoc eſt ſpirituſſanctus qui nos viuifi cet amen. ¶ In feſto ſancte trinitatis. Sermo primus. Rat homo ex phariſe is nicodemꝰ nomīe pͥn ceps iudeorū. Ioh̓. iij. Feſtū trinitatis olim ab ecc̄īa nō fiebat. Sꝫ qꝛ circa ip ſā trinitatē ml̓te hereſes ſuccreſce bāt. Iō karolꝰ xp̄ianiſſimꝰ impe rator rogauit alchwvinum ſuum magiſtrū vt hiſtoriā de trinitate componeret ꝑ quā errores deſtru eret: ⁊ fidē catholicā edo ceret Qua ꝯpoſita ordinatū eſt vt ſolemnit̓ iſtud feſtū celebretur. Sūt autem beſta t̓m ͨ duoſiō le quidaꝫ qui iſtud feſtū celebrant in octauapēthecoſtes que eſt pͥn apᵈ di. ſbo obhua. cipiū dominicaꝝ ſubſequentium ad innuendū ꝙ ipſa trinitas eſt cauſa oīm feſtiuitatū. Alij in vlti ma dn̄icaꝝ ſubſequēciū/ ad innu endū ꝙ ipſa trinitas ē finis oīm Alij nunꝙͣ celebrat ꝯtēti illa lau de trinitatis q̄ dicitur. Gloria pr̄i ⁊ filio ⁊ ſpirituiſācto Illi auteꝫ qͣ illud celebrant in octa. pentheco. rationabiliter facere vident̉. Cele bramꝰ em̄ feſtū de filio. Celeb ra mꝰ etiā de ſpirituſācto Celebratu xi igitur ſumꝰ etiā in patria de pa tre eterno. Hodie em̄ inſimul cele bramꝰ feſtū omniū ne videret̉ int̓ eos diuiſa maieſtas/ quoꝝē indi Q. Avᵐ7 χ uiſibilis vnitas. Predictū a utem euangeliū hodie legit̉ in quo qͣli nytodeē le in Aſto tmn̄tatꝭ bet ꝑſonaꝝ aꝑte exprimit̉. cū ſub na filio ē qͥ loq̓t̉ ditur Scimꝰ qꝛ a deo veniſti magi ſter. exprimit ꝑſona filij. Perſo yoſproa. A pris na ſpūſſancti on̄dit̓ cuꝫ ſequitur. prinꝰ. tuu Niſi quis renatꝰ fuerit ex aq̄ ⁊ ſpi rituſācto. Et illud. Spūs vbi vult ſpirat Exprimunt̓ autē ip̄e ꝑſone diuins cū ſuis appropriatis. Cum em̄ patri attribuat̉ potentia filio ſapiētia ⁊ ſpirituiſācto bonitas ſi ue miſericordia. Exprimit̓ ꝑſona pris cū ſuapotentia ibi Nemo po teſt hec ſigna facere que tu facis: niſi deus fuerit cum eo. Miracula .xl enim facere diuine potētie ē Exp̄ mitur em̄qn ꝑſona filij cuꝫ ſua ſa pientia. cū dicitur. Scimꝰ qꝛ a deo veniſti magiſter. Ad magiſtrū ei ſpectat ꝑ ſapientiā alios docere. Exprimit̓ enim ꝑſona ſpirituſſan cti cū ſua bonitate ⁊ miſericordia. cū dicit. Spūs vbi vult ſpia̓t. Nō enim ex nr̄is mei̓tis: ſed ex ſua tuita pietate ſe nob̓ infūdit Quā uis aut pater ⁊ filiꝰ ⁊ ſpirituſſan ctꝰ habeant eandem potentiaꝫ. ſa pientiā ⁊ bonitatē: tamen qꝛ apd̓ nos nomē pr̄is ꝓ pter antiquitatē īportat impotētiaꝫ. Ne igit̉ ſimpli adi ces hoc crederent de patre celeſti. m nūt uiꝰ attribuit̉ potētia Similit̓ nomen filij apud nos ꝓpt̓ iuuentutē: ini iuſtadiū ꝑitiā īportat. Ne d̓ filio dei hoc cre nlepe iiꝰ nolatun deretur ſibi attribuit̉ ſapīa Simi (niulē imij. lit̓ nomē ſpūſfi apud nos impor ptis dubi mnobis tat qͣndā furioſitatē ⁊ furorē. Iux mnium illud Vſai. v. Quieſcite ab hōine cuiꝰ ſpiritꝰ eſt in naribꝰ eius. Iō ne de ſpiritu hoc crederet̉ attribui tur ſibi bonitas. Primo igitur at tribuit̉ patri potētia quia ipēeſt omnipotēs ⁊ omnia poteſt q̄ vult Osͣ Omnia quecunqꝫ voluit dn̄s fecit ⁊cͣ. Celum enim cū ſuis ſideri bꝰ obedit ſue voci. Baruch ſecun do. Stelle vocate ſunt ⁊ dixerūt. aſ ſumꝰ. Terra tremuit ⁊ obedit ſuo aſpectui. Vnde dicit Pſalmiſta. Qui reſpicit terram: ⁊ facit eā tre mere. Mare enim obebiuit ſue or dinationi. de qua etiam dicitur Iob triceſimo octauo. Huc vſqꝫ venies ⁊ nō ꝓcedes ampliꝰ/ ⁊ hic confringes tumentes fluctꝰ tuoꝫ Ibiſſi demones obediūt ſue iuſ ſioniſicut patet in legione demo num: cui chriſtꝰ iuſſit vt de homi ne exirent ⁊ porcos intrarent ⁊ ꝓ tinus obediuerunt. vt habet̉ Ra thei. viij. Solus auteꝫ homo non obedit voci eiꝰ. Prou̓. x. Vocaui ⁊ rennuiſtis. Nec ad aſpectum eius erubeſcit peccare. Cū dicitur Eccle. xliij. Vie eoꝝ non ſunt abſcondi te ab oculis ipſiꝰ. Nec ordinacio nem cuſtodit quam ordinauit vt racō preſit ſenſualitati. ⁊ in ipſis preeſt ⁊ dominator ſēſualitas ra tioni nec eiꝰ precepta fatiunt. Osͣ Nō cuſtodier̄t teſtimonia eius ⁊ in lege eiꝰ noluerunt ambulare. Anuus enim deus pater ſit omni potēs. duo tamē ſūt in ip̄o ⁊ duo in nobis que ipſū vincere vident̓. Primū in ipſo eſt pietas viſcero ſa. Ihere. xxxi. Conturbata ſūt vi ſcera mea ſuꝑ eū. Aiſerens miſe rebor eiꝰ Augꝰ. Pronior videt̉ deꝰ peccatori veniā dae̓: ꝙ ipſe accipe re. Sic enim feſtinat reum abſol uere a tormēto ꝯſcientie ſue. Quā ſi ampliꝰ eum crutiat ꝯpaſſio in ſeri ꝙͣ ipſū miſeꝝ paſſio ſui Secū dū eſt ſua caritas affectuoſa que ipſū de celo ad terrā depoſuit. Au O cai̓tas ꝙ magnas vires ha bes: deū de celo ad t̓rā depoſuiſti. Ipſū etiā ad crucē aſcēdere coegit Luce. xij. Gaptiſmo hēo baptiſat ⁊ quo coartor donec ꝑfitiat̉. deꝰ 2 cū eēt oīpotens nihil eū coartare. potuit niſi caritas qͣ plenus erat ¶ Tertiū ē noſtra oro lacrimoſa. Vn̄ dicit̉ de iacob Gen̄. xxxij. Si ꝯtra deū fortis fuiſti qͣntomagis cōtra hōines preualebis? Preua luit autē iacob per lacrimas ſicut dicit̉ Ozee. iij. Inualui tad ange lū ⁊ ꝯfortatus fleuit ⁊ rogauit eūꝫ vt ei benediceret O humilis lacri ma: tuū eſt regnum. tua eſt potē tia. ante ꝯſpectum iudicis intrae̓ nō vereris. Sola ſi intraueris nō tamen ſola redibis. qꝛ quicqͥd pe tieris obtineb̓. Vincis inuincibi leꝫ ⁊ ligas omnipotentē. Hoc eti am innuitur. iiij. Regū. xxi. de Eze chia rege cuiꝰ lacrime deuꝫ vicer̄t Quartū eſt humilitas gratioſa Iſtudinnuitur quarto Regū. iiij. vbi dixit dominꝰ helie. Nonne vi des achazhumiliatū corā me. ꝙ ibi humiliatꝰ eſt coramē non in ducam malū in diebꝰ eius. Hoc etiaꝫ patet in miniicis quorū hu militas deū vincit Secūdo ſapien tiā attribuit̉ filio de cuiꝰ ſapiētia dicit leo papa. Iſta enim ſcientia ſūmi iudicis. iſte tremebundꝰ aſ pectus. cui ꝑuiū eſt omnē ſoli dlū ⁊ apertū eſt omne ſecretū. cui ob ſcura clarent. muta rn̄dent. Silen tium confitetur ⁊ ſine voce mens loquitur. Rnͣius autem ſit ſapiē tiſſimus. tamē ſcienter permittit ſe decipi a nobis in vendicione. emptione ⁊ etiam commutacōe In venditione quidem decipitur deus: quiavendēdo nobis regnuꝫ celoꝝdimittit ſe a nobis decipi vl̓ tra dimidium iuſti pretij Vendi dit enim ipſi petro ꝓ retibꝰ ⁊ par ua nauicula. Zacheo ꝓ dimidia ſubſtantia Vidue duobus mi nutis. Quibuſdaꝫ ꝓ calice aque frigide. vt habet̉ ath̓. x. Et qui buſdā ꝓ bona volūtate. Ihero i. Que offerūtur nō ſui pondere ſed̓ offerentiū volūtate penſātur. Au gꝰ. Regnū celoꝝ tantū valet qua tum habes. Nihil viliꝰ cū emitur ⁊ nihil cariꝰ cū poſſidetur Secūdo ꝑmittit ſe decipi in emptione: qͥa vilia noſtra caro p̄tio emit. Naꝫ corpꝰ noſtꝝ emit precō ſui ſāgui nis. p. Corint̓. v. Empti em̄ eſtis pretio magno. Amma nr̄am pre tio anime ſue. Ioh̓. iij. Ille ꝓ nob̓ am̄aꝫ ſuā poſuit/ qͥres nr̄as emit ad cetuplū vt habetur ath̓. xix Penitētiā noſtrā emit regiio ſuo vt habet̉ ath̓. iiij. Penitentiaꝫ agite ⁊cͣ Tercō ꝑmittit ſe a nob̓ decipi in ꝯmutacōne. Commutat em̄ auꝝ gratie ī lutū noſtre culpe Celū ſue glorie in terrā nr̄e tēpoa̓ lis ſubſtātie. Aceruū gaudi oꝝ in fon̄teꝫ lacrimaꝝ. Nā accipit a nō bis nr̄a pctā ⁊ ea deſtruit. Yſa. xl iiij. deleiū imquitatē tuā vt nubē Accipit nr̄as elemoſinas ⁊ eas corā ſe pōnit. Math̓. vi. Theſaui ſate vob̓ theſaurū in celo. Accipit lacrimas nr̄as ⁊ corā ſe poīt. Osͣ Poſuiſti lacrimas nr̄as in ꝯſꝑcū tuo ⁊cͣ. Pro hijs aūt dat nob̓ au 3 rū gratie. Celū gl̓ie Osͣ. Grām ⁊ gloriaꝫ dabit dn̄s. Et aceruū leti cie infinite. Osͣ. Eūtes ibant ⁊ fle bant: mittētes ſemina ſua Veni entes āt ⁊cͣ ¶Tertio bonitas attri buit̉ ſpūiſācto/ que quidē tanta ē vt ab ea nullꝰ ſe abſcōdere poſſit. Iuxͣ illud pſal Nō ē qui abſcōdat ſe a calore eiꝰ Nā in celo ē mīa ſal uās. Psͣ. dn̄e in celo mīa tua In purgatorio mīa liberas. Eccī. liº. Liberaſti me a flāma q̄ circumde dit me(In inferno ē mīa mitigāſ qꝛ ibi deꝰ punit citra ꝯdignū. Osͣ iuitlu Aut obliuiſcet̉ miſeret deꝰ aut cō tinebit in ira ſua mīas ſuas. AIn mūdo vero mō ē mīa cōſeruas qn̄ tu ad iuſtos. Aō mīa expectans nem Idatu quātū ad malos Nō mīatrahēs ſett tamē de quantū ad duros qͦ ꝑ benefitia ⁊ ipiemitpp flagella trahunt̉ vel mīa recipiēˢ utidiem ea qͣntū ad reu̓ertētes. vt poſſet dici nuixptabat. iſtud Pſal. Mīa dn̄i plena ē t̓ra int adaut. Iſta mīa ⁊ bonitas ſpūiſācto ꝓpe iatensq ē innata iuxͣ illud. deꝰ cui ꝓpriuꝫ ē miſereri ſēꝑ ⁊ ꝑce̓. Punire ē ſibi alienū ⁊ ꝯtra naturā. Illud autē qd̓ hō ꝯtra natua̓m facit inuite ⁊ tarde facit Ꝙ at iuite punit dicit̉ Eſa. i. Heu ꝯſolabor ſuꝑ hoſtibꝰ meis ⁊ vīdicabor de inimicis meis More pij pr̄is inimicos ſuos plā git ⁊ percutit. Vnde Criſoſtomuſ ſuper Matheuꝫ. deus inuite ⁊ cu magno dolore compellitur pecca tores damnare. Non enim ſic do let ꝙ ipſe deus glorioſus ab eis offenditur ſed ꝙ violenter cogit̉ aliqueꝫ ꝑdere qui vult omnes ſal uare. Ꝙ autē ſit tardꝰ ad puniē dum habetur ſuꝑ illud Gene. iij. vbi dicitur. Cū audiſſet adam vo cem domini deambulātis in para diſo ad aurā poſt meridiē: abſcō dit ſe adaꝫ ⁊ vxor eiꝰ. Ecce dn̄s va dens ad puniendū tranſgreſſorē non currebat ſed deambulabat lento paſſu ⁊ tarde incedebat. Va dēs vero ad recipiendū filium ꝓdi gū non ambulauit ſed cucurrit: qꝛ occurrēs cecidit ſuper collū eiꝰ vt habetur Luce. xv. Per que da tur ītelligi ꝙ ipē tardꝰ eſt ad pu niendū ſed ꝓnus ad miſerendū. Et dicitur ꝙ deābulabat poſt me ridiem. Adā creditur peccaſſe ma ne ⁊ tamē deꝰ expectauit poſt me ridiem: qꝛ penam differeb at vſqꝫ meridiem. Et ipſū ad miſericordi am expectabat. dicitur ꝙ deābū labat ad auraꝫ. contra auram. Hō vadens cōtra aurā ab itinere tardat̉. Et que ē iſta aura? Ecce re frigerās dei miſei̓cordia q̄ deo pu nire deliberāte ſemꝑ obuiat ⁊ ad ꝑcendū inducit: quaꝫ nob̓ facere dignet̉ qͥ ſine fine viuit ⁊ regnat in ſecula ſeculorū amen. ¶ Sequitur ſermo ſecūdꝰ eiuſdē Men dico vob̓ niſi venatꝰ fuerit hō denuo nō pōt vi dere regnū dei ⁊cͣ SSāctꝰ ni codemus de ſalute am̄e ſue volenis ꝯſiliū petere ad xp̄m acceſſit quē ſapientiſſimū cognouit. Multuꝫ em̄ ſollicitus homo eē debet vt cō ſiliarium ſapientem inueniat. a 581 diſto huiōis xa ij j. quo conſilium petat duo in iſto euangelio ponuntur. Primū eſt ex ꝑte nicōdemi magna diſcretio in inquirēdo. Secundū eſt ex par te chriſti magna ſapiētia in reſpō dendo. Circa primuꝫ notandum pͥmū vͥn ꝙ quilibet debet eē valde ſollicitꝰ ⁊ diſcretus vt poſſit bonū conſili arium inuenire cui ſecure poſſit ſe cōmittere. Ad bonum autem cōſi liariū ꝑtinent tria quē debet hr̄e ⁊ tria que debet vitare. Primo ſci licet magna ſapientia. Amb̓. in lib̓. de offi. Quis ſe ꝯmittet ei qū ē nō putat plꝰ ſapere ꝙͣ ille ſapī at qui ꝯſiliū querit. Neceſſe eſt igit̉ vt p̄ſtantior ſit a qͦ ꝯſiliū petitur ꝙͣ ille qͥ petit. A tali igit̉ cōſiliario ſapiente ſecure ꝯſiliū debemꝰ pete re. Thob̓. iiij. Conſiliuꝫ ſemꝑ a ſa piente quere. Ecōtra dicit̉ Eccleſi. viij. Cū fatuis nō habeas ꝯſiliū: Nō em̄ poterūt diligere aliqͣniſi que eis placēt Iſta em̄ eſt differē tia inter ſapiētē ꝯſiliariū ⁊ fatuū: fo tic. qꝛ nō reſpicit niſi principiū facti. Sapiēs autē reſpicit fineꝫ. Vn̄ le git̓ de quodā ph̓o qui in foro ⁊ in loco eminēti dixit ſe ſenſū velle vē dere qd̓ pͥnceps illiꝰ r̓gioīs audiēs nūtios miſit ⁊ auꝝ vt ab eo ſenſū emerēt. Ille vero ī cedula ſcripſit dicens. In omnibus que acturꝰ es ſemper cogita quid tibi poteſt ꝯtīgere. Quē cū nuncij deriderēt ⁊ cedi. l. ī dulceā vellent ab ijcere/ ait ph̓us Secure portate ad dominū veſtrū quia bene valet pretiū. Quam cū princeps accepiſſet litteris aure is ī hoſtio palacij ſui iſtud ſcribi fecit Poſt multum vero temporis quidam eiꝰ inimici cum barbal̓o ſuo ordinauerūt vt ipſum princi pem iugularet. Qui cum hoſtium intraret ⁊ ſcripturā illam legeret eo ꝙ legere ſciebat. cepit treme re ⁊ pauere ūo viſo princeps eū capi fecit: minis ⁊ tormentis veri tatem extorquēs. Sibi pepercit. Auctores ſcelerum interfecit. Per qd̓ patet ꝙ vtile ſit in omnibꝰ fi nem penſae̓ Secundū eſt iuſtitia ⁊ .ſ. ꝙ nec timoe̓ nec odio nec amo re nec precō rectū conſiliū derelin quat. Ambroſiꝰ. Illi vero ſaluteꝫ noſtra ſecure ꝯmittimꝰ qui ſit iu ſtꝰ ⁊ prudens. qui facit iuſtitiam vt nullꝰ ſit fraudis metus. ⁊ fac̄ prudentia vt nulla ſit decepconis ſuſpitio. ſit ꝓmptus cum viro iu ſto. Quam ſalutem prudenti nos cōmittimꝰ quia conſiliū viri iuſti frequenter ſapiētiſſimo ingenio ponderat ¶Tertiū eſt innocentia ſiue bona vita. Ambroſiꝰ. Aduer timꝰ in querendis cōſilijs vt plu ries immergat vite ꝓbitas ⁊ vir tutum prerogatiua beniuolentie Verſus. Quis enim in ceno fontē requirit. aut quis ex turbida aq̄ potū petit. Itaqꝫ vbi luxul̓a ē vbi intemꝑantia. vbi vitioꝝ cōfuſio. Quid aliqͣͥs ſibi hauriendū eſti met. Quis vtilem cauſidicū ais. ſue indicet inutilem eſſe vite ſue. Qūo poteſt illū iudicae̓ ſe eē con ſilio ſuperiorē quē videt vita inferi orem? Conſiliariū illū nō ydone um puto. qui mihi dat ꝯſiliū qd̓ non dat ſibi. Et qūo mihi vacare credā qui ſibijpſi nō vacat. ¶ Cria em̄ in bono ꝯſiliario vitanda ſūt. Primo em̄ vitanda eſt feſtinātia ſubita Prou̓. xix. Qui feſtinus eſt pedibꝰ: offendet. Greg̓. ī moral̓. Conſiliū iudicare poſſet dū ratio ne animū implens ꝓhibet eēp̄ci pitem. Socrates. Velox ꝯſiliū ſe quitur penitētia. Legitur in lib̓. de duodēci ceſaribꝰ vbi Augꝰ. dicit tm ꝙ feſtinacō ⁊ temeritas male īdu uli mdora cte ꝯueniunt dicit ſatis diffinite Repente fecit quicquid bene fecit. audion Idē autē dixit. Imꝑitie ſignū eſt qd̓ difficilimū ē cito fieri Gecūdor nafras. vitandia ē turbatio ſiue ira q̄ im natul vj. pedit animū ne poſſit cernere veꝝ Greg̓. in r̓giſtro. Ira ſi ſemel cepe rit animū poſſidere: iuſtū eē d̓pu tat: qd̓ etiā crudelit̓ fit. Criẜ. Nēo poteſt pacifice loqͣ qui cor hꝫ tur batū. Ideo dic̄ Socrates ꝙ ꝯſilio duo ſūt conͣria.ſ. feſtinantiagira Tercō vitanda ē crudelitas nimia Sepe autē hoc ꝯtīgit ꝙ illi qͥ dāt ꝯſilia crudelia. ſuꝑ eos deuoluun tur. Ecc̄i. xxvij. Fatiēti neqͣſſimuꝫ conſiliū ſuꝑ eū deuoluetur ⁊ non cognoſcet vnde veniet illi. Legi tur ꝙ cum quidam falſus tyran nus multos innocentes perime ret argentariꝰ volenſ ſibi p̄ lacere placere tauꝝ errū fecit: cui ex late re ianuā ꝯpoſuit ꝑ quā damnati poſſent includi. dedit eū tyrāno vt quos exoſos hr̄et ignibꝰ ſuꝑ poſitis includeret ⁊ cum gemitus emitteret non gemitꝰ hōinis. ſed mugitus pecudis videret̉. Sꝫ tyrā nꝰ factū execrans dixit vt priꝰ ipē īmitteret̉ vt ſic qualiter ꝑ os tau ri mugitu emitteret ſcire poſſet ⁊ ſic eū induſit ⁊ puniuit. Chriſtꝰ igit̉ fuit verꝰ cōſiliariꝰ qꝛ in ipō fu itvera ſapientia ⁊ iuſticia. Vſai. I. y. flegnabit rex ⁊ ſapiens exit⁊ˢ fauet iuditiū ⁊ iuſtitiam in terra In ipo etiā fuit vite īnocētia. Pe tri. ij. Pctm̄ nō fecit nec ē inuētuſ dolꝰ in ore ipſiꝰ In ip̄o fuit in exa minādo maturitas. Ioh̓. v. Sicut audio. ſicut examino: ſic iudico ⁊cͣ. In ip̄o fuit in iudicando mag na traquillitas. Sap̄. x. Tu autē dn̄ator veritatis cū trāquillitate iudicas In ip̄o fuit ī ꝑcendo mag napietas. Math̓. ix. Miſericordi amvolo ⁊ non ſacrifitiū. ¶ Secū do poītur magna ſapiētia ex ꝑte chriſti. cum rn̄dit. Niſi quis rena tus fuit denuo Circa quod eſt nō tandū ꝙ triplex eſt natiuitas.ſ. naturalis. ſpiritualis. ⁊ celeſtis. Homo igitur qui natus ē natiui tate naturali nō poteſt intrare re gnum niſi priꝰ naſcatur natiuita te ſpirituali que ſit in baptiſmo. Quicūqꝫ em̄ ſic renatusᵉ natiuita reſpirituali/ adhuc intrare nō po terit in regnum celoꝝ/ niſi adhuc reniaſcatur iteꝝ natiuitate celeſti que fit in morte cuiuſſibꝫ viri ſan cti Prima natiuitas ē homini a d humilitatē. Secunda ad iuſtifica tionē. Tertia ad beatitudinē. Pu de uad Fal. ex quidem naſcens natiuitate n a turali tria facit que ſūt ad humi litatis exemplū. Primū eſt qꝛ no naſcitur ridendo ſed flendo. Sapi. vij nono. Primaꝫ vocem omniſemi ſi plorans. Auguſtinꝰ de ciuitate dei. Puer qui naſcitur a ploratū ī cipit/ ⁊ naſcens ꝓphetizat ꝙ ma la paſſurus ſit. Solum quādo na tus eſt riſiſſe ferunt zoroaſtē/ ⁊ ta nō Ioro ſte men ille riſus monſtruoſus paꝝ ſibi ꝓfuit. Fuit enim inuentor ar tium magicarū. Et cū eſſꝫ rex bra ctianorum a mno rege aſſirioꝝin terfectꝰ eſt. Iō dicit Iheroniꝰ a cͥ quendā in epiſtola ꝙ dn̄s fleuit quando lazaꝝ ſuſcitauit/ ex eo ꝙ ſuuꝫ amicū cariſſimū ꝓpter alios ſaluandos ad hoſtilem vitam e̓uo care cōgebatur. Et ideo apud ml̓ tos eſt conſuetudo vt dicit idē ꝙ quando puer naſcitur a parenti bꝰ ⁊ ꝓpinquis defletur/ quando ve ro puer moritur ad tumulū cū tri pudio portatur Secūdo ē ꝙ puer more beſtiaꝝ.ſ. curuꝰ ⁊ quaſi in qͣ tuor pedibus naſcitur/ ad innuen dum ꝙ homo cōparcitus ē iumē tis propter peccatū toriginale ⁊ ſi milis factꝰ eſt illis. Propriuꝫ em̄ eſt iumenti oculos ad terraꝫ ha bere ⁊ qͣntū ad hoc beſtial̓ ē auā rus Os. Oculos ſuos ſtatuerun declinare in terram Propriuꝫ eſt iumenti vna femina ꝯtentu non eē ⁊ quātum ad hoc beſtialis eſt luxurioſus Ihere. vj. Equi amato res ī feminas ⁊ emiſſarij facti ſūt vnꝰ qͥſqꝫ ad vxorē ꝓximi ſui hyn mebāt. Propriuꝫ em̄ eſt iumen Nº ti nō regi racōne ſed ferri impetu ſue nature ſ⁊ quantū ad hoc beſti alis eſt ſuꝑbꝰ qui dicit ſapiētie ij. Sit autē fortitudo noſtra lex īiu ſticie ¶ Tertiū ꝙ manum puer ad os ponit ad innuendū ꝙ ad tan tas ꝑuenit miſerias ꝓpter oris pec catū primoꝝ ꝑntū Nā mulier pec cauit ore ꝑ malam ſuaſione/ qua do viro vt d̓ pomo comede̓t ſuaſit Vir peccauit ore ꝑ excuſacōnem fatuam Vterqꝫ peccauit ore ꝑ illi citā comeſtionē. Aulti em̄ ſūt ho die qui ſuo ore peccant aūt male ſuadēdo. aut male ſe excuſando. ā̓ nimis ſe iugurgitando Secunda netulitas eſt ſpiritual̓ que fit in de nūte̓ ſpīcal. baptiſmo vbi ſpirituſſanctꝰ ten locū patris Aqua ſanctificata lo cum matris. Verbuꝫ. eſt tanꝙͣ ſe men diuinū. de quo dicit Augꝰ. Accedit verbum ad elementū: et c.4. ſit ſacramentū. Sph̓. v. Mundās lauachro aqͣ ī verbo vite In bap tiſmo auteꝫ puer ter in aqua mer in fcuia d gitur ſiue ad imputandū tridua im xp̄i ſepulturam ſiue ad innuē dum ꝙ ibi remittat̉ pctm̄ origina le veniale ⁊ mortale. ſiue ad innu endū ꝙ ibi tota trinitas operat̉. Vnd̓ in baptiſmo chriſti totā tri nitas ſe manifeſtauit.ſ. pater ī vo ce. filiꝰ in carne. ⁊ ſpirituſſanctuſ x3ſ in ſpētie colūbe. TTertia natiuitas. de nn nora eſt celeſtis quia ſancti viri de vtē celeſi x2 ſ rō matris eccle ſie/ ꝑ mortem egre dientes. in celo naſcunt̉. Et iō ſan ctoꝝ mors natale vocat̉ Racō eſt qꝛ qn̄ infans in vtero exiſtens dū ad debitu ꝯplementū ꝑuenerit d̓ vtero exire appetit/ ex eo ꝙ requi rit ampliorē locum ad manendū vberiorē cibū ad veſcendū libeio rem aerem ad reſpiranduꝫ. maio rem lucē ad videndū. Similiter et ſācti viri vita ⁊ ſāctitate ꝑfecti ap petunt in celo naſci qꝛ ibi r̓cipiūt ampliorē locū ad manendū. Aō enim ſunt in loco arto/ qꝛ tota ter ra reſpectu celi eſt quidā punctꝰ. De iſta āplitudine dicit̉ Baruch iij. O iſrahel ꝙ magna ē domꝰ dei pputt. ⁊c IIſta em̄ domꝰ dei infinita āpli tudinē hēt. Iō dicit. Magna ē do mꝰ dei. Infinitā lōgitudinē habꝫ. Iō ſubdit̉ agnꝰ ⁊ nō hn̄s finē Infinitā altitudinē Iō d̓r Excelſuſ ⁊ īmenſus Eſt em̄ lōgior ꝙ oculꝰ poſſit reſpicere. Eſt latior ꝙ auris poſſet audire Eſt etiā altior ꝙͣ cor valet cogitare. p. Corin. ij. Ꝙ ocu ſꝰ nō vidit nec auris audiuit nec ī cor hōinis aſcē. ⁊cͣ Secūdo tūc re cipiūt vberiorē cibū ad veſcendū: qꝛ er̄t īꝑfecta ſatietate q̄ ſatiētaˢ erit cū deſiderio ne ibi ſit faſtidiū Eccī. xxiij. Qui edūt me adhuc eſu rient. deſiderium em̄ erit cū ſatīe tate ne ibi ſit plena. Osͣ Satiabor cum apparuerit gloriā tua ⁊ vtrū qꝫ erit cū ſecuritate ne ibi ſit tīor. Prouer. xv. Secura mens quaſi iuge ꝯiuuiuum Tercio recipient liberiorem aerem ad reſpirandū Aodo enim ſancti viri vix reſpia̓ re coſſunt multo dolore depreſſi. multo labore afflicti. multo timo re anxij. Iob̓. x. Si iuſtus fuero: nō leuabo caput. Ecce quanto la bore depreſſus. Afflictione ſatua̓ tus. ecce quanto dolore afflictus ⁊ miſeria ecce quanto timore pro ſtatu miſero corꝑis anxius. Sed tunc libere reſpirabunt. qꝛ tūc nl̓ lum dolorem habebunt. Yſaye xxxv. Fugiet dolor ⁊ gemitꝰ Nul lum laborem Apocalip. xiij Amo do dicit ſpiritus vt requieſcat a laboribꝰ ſuis. Nullum timorem. Prouerq. Qui autē me audierit: abſqꝫ terrore quieſcet ⁊ abundā tia ꝑfruetur maloꝝ timore ſubla to Qūarto. qꝛ tunc habebūt lucē maiorem ad videndū. Naꝫ ſupra ſevidebunt deum tam lucidum. Apoc̄. x. Claritas dei illuminabit illam. Infra ſe locum luminoſū. Thob̓. xxiijL uce ſplendida fulgē bis. Intra ſe animā tam illuſtratū Yſay. xviij. Implebit dominus ſplendoribꝰ oſſa tua. ⁊ aīam tua liberabit. x ſe corpꝰ tam̄ glorifi catū. Math̓. xijj Tunc iuſti fulge būt qͣſi ſol in regno pr̄is eoꝝ. ¶ Sermo tercius eiuſdem I60 Aen amē dico vobis. qꝛ qd̓ ſcimus loq̄mur. ⁊ qd̓ vidimꝰ teſtamur. ⁊ teſti moniū nr̄m non accipitis. Sicut dicit Ihero. ad heliodoꝝ grandes materias ingeniā ꝑua cōprehēde re nō ſufficiūt. Nulla materiā gn̄ dior nec ꝑiculoſior ꝙͣloqui de ꝓfū do miſterio trinitatis. dicit enim augꝰ. in lib̓. de tri/ vbi querit̉ vni tas trinitatis.ſ. pr̄ filius ⁊ ſpiritꝰ ſanctus. nec periculoſiꝰ errat̉ ali cubi nec laborioſiꝰ aliquid q̄ritur nec fructuoſiꝰ aliquid inuenitur Nos gͦ alta ſapientibꝰ relinquē tes humilia ⁊ plana dicaꝰ In v bis p̄miſſis tria ponunt̓.ſ. fides r̓ Ir.n. cta certificatio vera ⁊ mnāgbitudo qᵐ pr̓cipale. hūana Eſt at fides recta vt creda mꝰ ꝙ in deo eſt pluralitas ꝑſona ru ⁊ eēntie vnitas. Ol̓ali tas ꝑſo naꝝ inſinuat̉ ꝑ hoc ꝙ d̓r in pl̓ali Quia qd̓ ſcimus loqͥmur ⁊cͣ Vmi tas eēntie in hoc ꝙ nō d̓t teſtimo mia: ſꝫ teſtimoniū. Hoc gͦ veracii eſt credendū. ⁊ nō aliud inqͣrend̓ Ber. ad eugeniū. diciꝰ tres ꝑ ſo nas eē in deo. ſꝫ nō ad preuidiciū vnitatis. dicimꝰ etiā vnū in eēnti a: ſꝫ nō ad ꝯfuſionē t̓nitatis Que ris quo hoc p̄t eē. Scrutari hoc te meritatis ē. credere pietatis. noſ ſe ē vitā eterna Ipſa t̓n̄ qͣdrupl̓r poteſt oſtendi Primo ſcriptura rum teſtimonijs in quibus error vel falſitas incidere nullo modo poteſt. Tres enim ſunt que mē tiri vel falli nō pn̄t: ſcilicet ipſe qͥ eſt prima ⁊ ſumma veritas. Ioh̓ xiiij. Ego ſum via. veritas ⁊ vita. Angelus qui oīa videt in ipſa ve ritate. Math̓. xvj. Angeli eorum qui ſemꝑ vident faciem pr̄is mei qui in celis eſt. Et ꝓpheta. Qui reci pit influentiā ab ipſa prima veri tate. Pet̓ a. Spū ſancto inſpirāte locuti ſunt ſancti dei omnes mͣ ius autem ꝓphete ⁊ apoſtoli potu iſſent fallere vel falli inquantum erant hoīes puri: tamen nō inqn tam erant a deo edocti. Primo gͦ oſtendit̓ trinitas teſtimonio dei. Gen̄. Faciamus hoīem ad ima gine ⁊ ſimilitudinem nr̄am Non potuit hoc verbum eſſe ad ange los. qꝛ ipſi creatores nō ſunt. Cū gͦ dicit. Faciamus ad nr̄am ima ginē: pluralitatē inducit perſona rum. Si em̄ pluralitas nō eſſet in ꝑſonis. deus non diceret faciamꝰ ſed faciam: nec nr̄am: ſed meam. Ꝙ vero dicit̉ ad imaginē ⁊ ſimili tudine: pertinet ad vnitatem ſb̓e Nam non diceret̉ ad imaginem ⁊ ſimilitudinē: ſed ad imagines ⁊ ſimilitudines. Gcd̓ hoc on̄dit̉ teſtimono angeloꝝ. Vſa. vj An geli quotidie clamant ⁊ dicunt. Sanctus ſanctꝰ ſcūs dn̄s deus ex ercituū. plena eſt oīs terra gl̓ia eius. Ꝙ enim ferdicunt ſcūs: re ſpicit trinitatē perſonaꝝ. ꝙ ſemel dicunt dn̄s deus: reſpicit vnitatē ſb̓e ¶ Tercio hoc on̄ditur autorita te ꝓphete dicentis. Benedicat noꝫ deus deus nr̄: benedicat nos deus ⁊ metuāt eū omnes fines terre. In hoc em̄ ꝙ in ſingulari adiun git̓ eū: declarat̉ eſſentie vnitas. ⁊ qꝛ apoſtoli eodeꝫ ſpū quo ꝓphete inſpirati fuer̄t: ideo etiā on̄ditur autoritate apl̓ica cum d̓r a. Ioh̓. v. Tres ſunt qui teſtimoniū dāt in celo. pater. verbum. ⁊ ſpūs ſā ctus. ⁊ hij tres vnū ſunt. Scd̓̓ ip ſa trinitas ⁊ vnitas on̄dit̉ in cre aturaꝝ veſtigijs. Non e tamen a liquā creatura q̄ ſibi ad plenū va leat aſſimulari. qꝛ nec ymbra aſ ſimulat̉ totaliter corpori cuius ē miauit. vnbra. nec veſtigiū pedi cuiꝰ eſt veſtigiuꝫ. nec imago ei cuius eſt imago Poteſt tn̄ aliqua ſimilitu do tenuis inueniri⁊ hoc in creatu uidulas ris ſuꝑioribꝰ. ſicut in ſole. Nā ẜm im fti Augͣ. in ſole t̓a ꝯſiderant̉.ſ. ꝙ eſt. niſleūi ꝙ lucet ⁊ ꝙ calet a ſb̓a ſolis. radi us ⁊ calor. Radiꝰ gͦ de ſole naſcit̉ qꝛ filius de pr̄e gn̓a̓tur. Calor ab ꝫꝓgreditur: qn̄ ſpūs ſcūs vtro ꝙ irōp ab vtroqꝫ.ſ. patre ⁊ filio ſpiratur Ipſe em̄ ſol a nullo ꝓcedit. quia pr nō eſt factus. nec creatus. nec genitus Et tn̄ onīa iſta tria ſunt vnus ſol. qꝛ omnes tres perſone ſunt vnꝰ deus. Scd̓ inuenit̉ in cre aturis inferioribꝰ.ſ. in elemento aque. Fons enim gnāt riuū: ſic pr generat filium. Fons ⁊ riuus faciunt ſtagnum. quia pater ac filius faciunt ſpm̄ ſanctū. Fons a nullo ꝓcedit. riuus a fonte pro cedit. ⁊ ſtagnū ꝓcedit abvtroqꝫ Et tamen in fonte. riuo ⁊ ſtagno eſt eadē aqua. qꝛ in patre ⁊ filio aſpūſancto eſt eadē ſb̓a Tercio, inuenit̉ in creaturis medijs ſicut in hoīe. Iſtud on̄t Augꝰ. in li. de ciui. dei. Aens noticia eiꝰ ⁊ amor eius tria quidē ſunt. Mens tn̄ nō uit ſe ⁊ amat ſe. nec em̄ poſſet ſe amare niſi ſe noſceret. Ipſa autē niēs eſt quaſi parens. noticia eꝰ quaſi proles Terciꝰ eſt amor qui de ipſa mentē ⁊ noticiā procedit. dummens cognoſcit ſe: diligit ſe. Non em̄ poſſet ſe diligere: niſi cognoſceret ſe ¶Tercio ipſa trini tas ⁊ vnitas oſtendit̉ oſtenſiuis figuraꝝ: quaꝝ vnā ponitur gen̄. xliiij. vbi.ſ. abraham vidit tres angelos. ⁊ vnum adorauit/ vbi ẜm gloſam trinitatis ⁊ vnitatis miſteriū declarat̉ SSecunda figū ⁊ ra ponit̉ gen̄. xl. vbi dicitur ꝙ picna cturapharaonis vidit tres ꝓpagi nes in vna vite per quas ſignificā tur tres ꝑſone in vna deitatē Ter cia figura ponit̉ dam. iij. vbi dici tur ꝙ apparuerūt tres digiti qua ſi manꝰ hoīs ſcribentis Appendit numerauit/ ⁊ diuiſit Manus ip̄a eſt ipſe deus: qui onīa creauit. ⁊ creat. in qua ſcilicet manū ſunt tres digiti.i. tres perſone. De qui bus dicitur Yſa. xl. Quis appen dittribus digitis in olem terre: Rinͣuis gͦ omnes tres digiti habe ant appendere. numeare ⁊ diuide re pater tn̄ per ſuam potentiā oīa appendit.⁊ oīa portat ⁊ cuſtōdit Filius ꝑ ſuam ſapīam oīa nua̓t 46 7 ⁊ omnia cognoſcit ⁊ inueſtigat Spus ſanctus ꝑ ſuam bonitateꝫ oīa diuidit v dona ſua oībus diſ tribuit. Quarto ipſa trinitas et vnitas demrantur oſtenſiuis mi raculis/ quoꝝtria tantu ponamꝰ Legitur in hiſtor. ſcolaſti. ⁊ fuſe bius idem teſtat̉ ꝙ circa ntītateꝫ xp̄i tres ſoles apparuer̄t. qͥ pau latim ad ſe appropinquātes in v num ſolem redacti ſunt. Per qd̓ ſigͥficatur ꝙ cognitio trini ⁊ vni us dei toti imminebat orbi Secū dum miraculū eſt quod narrat Eutropius. Cum em̄ quidā ſacer dos quendā baptiſaret. ⁊ forma trinitatis mutaret dicens. Bap li ſo te in noīe patris per filium in ſpū ſancto. volens ꝑ hoc on̄dere filiū ⁊ ſpm̄ ſanctū patri nō equa lem: ſubito aqua diſparuit/ ⁊ ba ptiſandꝰ ad eccleſiā catholicā fu git ¶ Terciū miraculū eſt qd̓ nar rat zīgilbertus. Cū em̄ in gallijs arriana hereſis pullularet: q̄ fili um ⁊ ſpm̄ ſancti minores pre af firmabat: vnitas ſb̓e. trinitaſqꝫ ꝑſonaꝝ miraculo demrant̉. Nam circa annū dn̄i. l. in vrbe nazanzē ſidū eiuſdē vrbis ep̄s miſſamce lebraret: vidit tres guttas clari ſimas ſuꝑ altare miſſas que ſibi paulati appropinqͣntes vnaꝫ ge ma pulcherrimā fecerūt: quā tn̄ in medio crucis eius excellenciā non ferentes ſubito ceciderun tit. Immundis enim hoībus videb̓a tur horribilis ⁊ obſcura/ mundis autem ⁊ pijs amabilis Infirmis multis dabat ſanitatē. ⁊ adoran tibꝰ ipſam eruceꝫ augebat virtu tem. Secundo in verbis premiſſis 2ᵐ v̓ntipale ponit̉ certificatio vera cū dicitur. Qd̓ ſcimus loquiniur ⁊ qd̓ vidiꝰ teſtamur. In hoc ꝙ dicit. qd̓ ſci mus loquimur dat nobis intelli gere ꝙ nichil de deo loqͥui vel cer tificare dēmus niſi aut per diuinā ſcripturā ſcimus. aut per dei reue lationē cognoſcimꝰ. Alias enim nobis periculū eſſet ſi ea vellemꝰ curioſe inquirere que nr̄m intelle ctū excedunt Et illud on̄ditur ꝑ tria exempla. Primū eſt qd̓ legi tur in apocrifis eſdre Cū enim eſ dras miraret̉ cur mali ſic florent in hoc mundo ⁊ iuſti deprimunt̓. necnō ⁊ alia ſecreta dei vellet inqͥ rere: nec racōnem poſſet inuenire angelꝰ ſibi apparens dixit. Si va les. flammnā ignis pondera. flatū venti menſura. ⁊ diem preterituꝫ reuoca. Acſi dicat. Si ea q̄ tecum ſunt non vales ꝯprehendere: quō ad ea que ſupra te ſunt valebis attingere? Secundum exemplū⁊ eſt qd̓ ponit rabi moyſes. Ait eī ꝙ thalamiſte dixerūt ꝙ quicūqꝫ poſuerit ingeniū ſuum circa qua tuor recipiet ꝯfuſionem Rn̄ enim vult ſcire quid eſt in ſummo. et quid eſt in imo. ⁊ quid fuit in p̄ mo. ⁊ quid erit in vltīo. Summū vero ⁊ primum vocat ipſū deū: in quantū eſt principium oīm: imū autem ⁊ vltimū vocat ipſū deum: 2i inquantū eſt finis oīm ⁊ hoc nō dēmus inueſtigare curioſe. Ea ve ro q̄ ſunt inter primū ⁊ vltimum a. diuinos affectus poſſumꝰ inqui rere vt ex hijs poſſimꝰ eum intelli gere ⁊ laudare. Terciū exemplū: legit̉ de beato auguſ. Eo tꝑe quo libros ꝯponebat cum ꝑ lituſma ris ſocijs a longe ſequentibꝰ que dā de trinitate meditando diſcute ret: pueꝝ quendā in litore mais inuenit. qui cū quodā cōcleariar genteo in quandā foueā quā fe cea̓t aquā de mari effundebat di cens ſe velle totam aquā maris: cū illo cōcleari in illam foueā ſic haurire. Tunc augꝰ. in riſū ꝓuo catus dixit Quō hoc facere poſſes cū mare ſit magnū. cocleare par uuꝫ ⁊ fouea ꝑua. Et ille rn̄dit. Fa cilius eſt michi hoc facere ꝙͣ tibi qd̓ cogitas adimplere. Cogitas em̄ in libro tuo miſteriuꝫ trinita tis ꝯprehendere. cuꝫ liber tuus ſit 1.ꝯ ꝑua fouea ad recipienduꝫ. inge nium tuum ꝑuum cō clear ad in quirendū. et ipſa trinitas ſit im menſum pelagus ad hauriendū ſtatimqꝫ puer diſparuit. Et augͥ. gratias deo agens. qꝛ verum eſt quod dixerat recognouit. ¶ Ter cio ponitur grandis māgͣritudo humana cum dicitur. Et teſtimo nium nr̄m non accipitis. Pater enim ⁊ filiꝰ ⁊ ſpūs ſanctus fidem trinitatis docuerunt. Et ideo ipſo rum teſtimonium eſt fideliter ad mittendum axime autem xp̄s hanc fidem docuit dicens Math̓. vltimo. Baptiſantes eos in non ne ꝑalris ⁊ filij ⁊ ſpiritus ſancti. Iſta autem fides eſt ꝯfeſſio: ſi de uote accipimuſ maxime valet ad tria Primonꝫ ad demonū expul ſioneꝫ. quod ſignificatur in quo dam fideli notario apud conſtā tinopolim. de quo legitur ꝙ cum quidam magus ad quendam lo cū cū deduxiſſet vbi multitudo de monum reſidebat. viius eoꝝ in throno ſedebat interrogans euꝫ ſi ſernus eius eſſe vellet. At ille ſi gnauit ſe dicens. Ego ſum ſeruuˢ ſancte trinitatis. ⁊ viſo ſigno ſā cte crucis: omnes demones aufu gerunt. Cum ergo ad eccleſiam ſancte ſophie iuiſſet: imago xpri ſtique ibi erat: oculos ad ipſum quocunqꝫ per eccleſiam ꝑgeret v̓ tebat. Acſi ipſo facto diceret cri ſtus Quia confeſſus me fuiſti cō ram demonibꝰ in terris. ⁊ ego ꝯ axiba da iuſtulutſi fitebor te coram patre meo qui ē incelis. Secundo valet ed tribula nalimiuin tionis ꝓpulſionem. Nam ſicut ait inuſtin Ioh̓. damaſceꝰ. in libro. iiij. Cum apud ꝯſtantinopolim grauis pe ſtilentia eſſet: quidā puer de me dio populi raptus in celum canti cum ſancte trinitatis.ſ. ſancte de us. ſancte fortis. ſancte ⁊ miſeri cors ſaluator miſerere nobis. ab angelis eſt edoctus. Qui cum re diens coram omni populo decan faſſet: mox omnis peſtilentia eſt fugata. ercio valet ad maloruꝫ confutationem ⁊ conuerſionam Bonifacius in li. queꝫ ſcripſit ad mechtildē cōmitiſſam. Cuꝫ archi ep̄s Ebrudicenſis ſymomiacꝰ ꝑe cunia corruptus eſſet: quidam le gatus vir ſanctꝰ ei precepit verſū ſācte trinitatis ſcilicet Gloriā pa tri ⁊ filio ⁊ ſpiritui ſancto diceret. rogans deū vt ſi ſymoniacꝰ eſſet ſpm̄ ſanctū cui iniuriā fecerat nō minare nō poſſet Et ille deprehen ſus pctm̄ ſuū humiliter ꝯfeſſus ē ⁊ pmīam egit. Illum verſū.ſ. Glo xiā patri. ſynodus nicena edidit ⁊ ſanctꝰ Ihero. in fine pͣs. ipſum inſtituitdecantandū. ¶ Sn̄ca pri. poſt octauas penth̓. Omo quidā ea̓t diues ⁊ indue. ⁊cͣ. Luce. xvi Sepe xp̄us quod doce bat verbo: etiam cōfir mabat exemplo. Cum emi ab appetitu diuitiaꝝ hoīes retrahe̓t ⁊ ad faciendū elemoſinas indu ceret: phariſei qͣ erant auari eum deridebāt. Ideo illud ꝯtra eos in ducebat. ꝯfirmatu ꝑ illud qd̓ di cit dn̄s Math̓ vi LLatā ē via q̄ Su cit ⁊cͣ uīes iſte iuit viā lata. ⁊ ideo ꝑditione incurrit. lazarus vi am pm̄e artā: ideo vitā inuenit (Statꝰ hoīm ẜm Augͣ. tripl̓r ꝯſide rat̉.ſ. in vita. in morte ⁊ pꝰ morteꝫ Quantū ad iſtū tripliceꝫ ſtatū de ſcribit̉ hic diues ⁊ pauꝑ rimo on̄dit̓ ꝙ ſtatꝰ diuitis in vitā fuit gl̓oſus. qꝛ fuit ī magnis diuitijs/ hōꝝibꝰ ⁊ delicijs. Primo fuit in diuitijs Que⁊ Nne hulue ynet hoc vo ꝙaa Eſſe diuitem nō eſt culpabile de us enim diuites ⁊ potentes non abijcit cum ipſe ſit diues ⁊ potēs vt habetur Iob. xxxvj Multi em̄ ſancti fuerunt diuites qui placū erunt deo. ſicut abraha. dauid et ceteri patriarche SSed notanduꝫ ꝙͣ circa diuitias iiij. mod̓ malū in cidere poteſt. Aut auare retinēdo. etiēdo aut indebite expēdēdo. aut mini exyēde.. do um diligendo/ aut iniuſte acqui deiligendo Aijvēdo rendo. Et quantū ad iſtos quātu or modos quatuor diuites in eua gelio reprehenſibiles inuenimus ⁊ ſaltem in tribus primis iſte di ues reprehēſibilis eſſe videt̉ ri mus diues fuit qui auare retine bat. ille.ſ. qui dicit Luce. xij. Aīa mea habes multa bona poſita in annos plurimos Talis erat iſte diues/ qui auare ſibi retinebat. ⁊ nichil mendico volebat ꝯmunica re Hoc enim ꝓprium eſt auari vt omnia bona ſua ſibi retineat. ⁊ ni chil alteri tribuat. Vnde in ꝑſo na auari dicitur Eccleẜ. xi Inueni requiem michi ⁊ nunc manduca bo de bonis meis ſolus. Sed non talis fuit alexander qui nihil ha bere volebat qd̓ ſuis militibꝰ ꝯmu nicare nō poterat. Vnde legitur cū alexander per quandam viam geret ⁊ ipſe cū ſuo exercitu fere ſiti deficeret: quidā ꝓ magno mu nere ciphū aque ſibi dedit qua il le ꝓtinus effundere mādauit. nō luit em̄ ille ſolus bibere poſtꝙͣ ſu is militibꝰ non poterat ꝯmunica re Gecundꝰ diues fuit qͥ vane ex 2x pendebat.ſ. filius ꝓdigus qui ac ceptā ſb̓am in vanitatibꝰ ꝯſump ſit. Lu. xv. Talis fuit iſte diues q̄ expendebat in veſtibꝰ curioſis ⁊ d̓ licatis epulis. ⁊ tn̄ ſicut d̓t Criẜ. deus diuitiaꝝ ſuaꝝ diſpenſatores nos voluit eſſe. nō dn̄oꝫ. ꝓ ppter qd̓ ſpꝫ ꝙ diuitie nō ſunt nr̄e ꝓprie: ſed nobis ad tꝑs accōmodate. Etio non dēmus eas expēdere ad nrāꝫ voluptatē: ſed ad fraterna nccita tem Ꝙ enim nr̄e nō ſunt ꝓprie: gſiſ pitano ptꝫ in morte. Exemplū. Si em̄ du iulitta hoīes ſequitur canis: cꝰ ſit cum nlirū ſuſ abmūice ſeꝑantur canis dn̄m ſu ipto dyaba um ſequit̉. Quaſi due ꝑſone ſunt it duiin Cꝰ diuitie ſunt: hoīs aut mundi ignorat̉. ſed ī morte diuitie rema is hpnotib nent in mūdo⁊ hō nūdꝰ recedit de mtpnſta inundo. Terciꝰ diues fuit qͣ mini um diligebat diuitias. ille.ſ. cui dictū eſt Lu. xviij. Vade ⁊ vende oīa ⁊cͣ Et ſequit̉. Hijs auditis cō triſtatus eſt: qꝛ diues erat valde Talis iſte diues fuit. qꝛ diuitias minis amauit. Contra tales dici tur Thimot̓. vi. Qui volunt diui tes fieri nncidunt in temptatiōes varias ⁊ in laqueū dyaboli. aut in muſcipulā eꝰ ⁊ deſidei̓a multa ⁊ inutilia ⁊ nociua/ q̄ mergūt ho mines in interitum ⁊ ꝑditione m Et ideo nos potiꝰ eas mergere de bemus. ſicut refert Iheronimꝰ de ſocrate thebano philoſopho. qͥ collecto magno pondere auri: in ꝓfundum maris ꝓijciebat dices bite a me male cupiditates in profundum. ego vos potius mer gam ante ꝙͣ mergar a vobis. rͣ tus diues fuit: qui iniuſte diuiti ās acquirebat. Iſte fuit villicus inquitatis qui de boīs domini ſui v̓a fuit ditatus. vt habetur Lu. xvj Contra tales dicit Auguſti. Res quas capis muſcipula eſt. dum capis caperis. tenens alienum te neris adyabolo. Ideo dicit̉ Ozee. vij factus eſt effraym tanq̄m cō lumba ſeducta non habens cor. Bene ſeducta. qꝛ cum auarꝰ gra num aliene ſubſtantie vult cape re: a laqueo dyaboli capitur ⁊ nō habet cor in corpore. ſed in archa pecunie SSecundo iſte diues fuit ī magnis honoribꝰ. qꝛ induebat̉ purpura ad oſtētionem. Et biſ ſo ad delectationeꝫ Non deberet tamen aliquis de veſtibus glori arireſpiciendo ad peccatū ſuum. ad ſubiectum ſuum. ⁊ ad finem ſuum Peccatū enim fuit cā veſti um. qꝛ homo ante peccatū nuduſ fuit. nec indigebat veſte. quoni am indutus fuit impcentie decō re. Videmus enim ꝙ ſol non īdi getveſte. qꝛ indutus eſt ſuo ſplē dore. Osͣ. Amictus lumine ſicut veſtimento nec lilium qꝛ indutū eſt ſuo candore. Math̓. vj. Conſi derate lilia agri quōniā creſcunt Et ſequitur. Nec ſalomon in ſua gloria cooꝑtus eſt ſicut vnuꝫ ex iſtis. nec āger. qꝛ indutꝰ eſt ſuo virore. Lu. xij. Si aūt fenū qd̓ ho LC 38 die eſt. ⁊ cras in clibanum mitti tur deus ſtic veſtit ⁊cͣ Homo autē non indigebat ante peccatū veſti mēto. qꝛ creatus fuit in gloria. qꝛ inſtar folis indutꝰ erat luce gra tie. inſtar lilij candore innocentie inſtar agri virore virtutum. ſed ꝑ dita innocentia ad verecundiā ꝑ uenit. ⁊ tunc deus hoī veſtes pelli ceas fecit. Homo quidē ꝑ pctm̄ ſuū fuit vulneratus. excecatus ⁊ in furto dep̄henſus. Et ideo tanꝙͣ vulneratus ligatura indigebat. Anꝙͣ excecato velamē dedit. ⁊ ta ꝙͣ furi cauteriū impreſſit Tale āt eſt de pulch̓udine veſtiū gloriā ri qͣle eſſet ſi aliquis vulneratus gloriaret̉ de eo ꝙ ligamē ſericum hēret. vel hō cecatus hēret velamē deauratū. vel ex eo ꝙ hēret caute riupulchꝝ Ber. Qui gl̓atur de ve ſte ſil̓is eſt furi qͥ de cauteio gl̓at̉ Scd̓ nō gl̓etur hō in veſtibꝰ reſpi ciendo ad ſb̓cmn ſuū. Hō em̄ ē tam ꝙ pomū in quo tria ſunt.ſ. cortex ext̓ior. ſb̓a media. ⁊ granū interi us. Per corticeꝫ intelligit̉ hītus exterior. vt ē cortex pomi albus ⁊ rubeꝰ. ſic̄ etiā hō in diuerſis colol̓ bꝰ veſtiū delcātur ⁊ ꝑ ſb̓am pomi corpꝰ. ⁊ ꝑ granū interius aīa in telligit̉ VVnde etiā vulgariter gra nū pomi aīa vocat̉. Stultꝰ aūt eēt ille qͥ totū pomū alteri daret. ⁊ ſi bi corticē retineret. Tales ſūt va ni gl̓oſi qͥdant dyabolo corpꝰ et aīam. ⁊ ſibi retinent veſtiū vanā gl̓am. Sꝫ aliqn̄ ꝙ excoriās pomū Atmē corticem proijcit ſubſtantiam co medit ⁊ granum diſꝑgit. Sic eſt qͥn̄ homo ſuꝑbus moritur: veſti bus denudatur. caro a vermibuſ comeditur. ⁊ anima ꝑ diuerſas penas diſꝑgit̓. Tercio non debet in veſtibus gloriari reſpiciendo ad finem ſuū Quia ille qui indui tur veſtim ento purpureo: cito in duetur ſacͣcō viliſſimo. Iob. xvi. Saccum ꝯſui ſuper cutem meam. Qui induitur mollibiſſo: cito in duet̓ aſpero cilicio. Osͣ. Poſui ve ſtimentū meum ciliciū Qui capi ta tunicaꝝ ſuarū ornat faſcijs et margaritis: cito deuorabit̉ vermi bus infinitis. Iob. xxx. Qui me ꝯm edunt.ſ. vermes non dormiūt. A multitudinē eoꝝ ꝯſumitur veſti mentū ⁊ corpus meum. ¶ Tercio iſte diues fuit in magnis delicijs qd̓ notatur cū dicitur. Epulabat̉ quotidie ſplendide ⁊cͣ Fuerunt enm eius ꝯuiuia lauta. ideo dici tur. Epulabat̉ Epule em̄ ab opu lentia ſunt dicte ⁊ talia ꝯuiuia in opiā inducere ſolent. Prou̓. xxi. Qui diligit epulas: in egeſtate e rit Fuer̄t ꝯtinua. ⁊ ideo d̓r quoti die. ⁊ talia ꝑdere faciunt tꝑantia Prou̓. xxxiij. Noli eſſe in ꝯuiuijs ſtultoꝝ potatoꝝ. Fuerūt nimis delicata. ⁊ ideo d̓r ſplendide ta lia gn̓ant luxuriā. Gre. delicata ꝯuiuia vix ſunt ſine culpa. Pene em̄ ſꝑ epulas cōmitat̓ voluptas. nā cū corpus in refectionis delcā tione reſoluit̉: inde cor ad inane y de ſtac. gaudiū relaxat̉. Status aūt pau uilimno laza2. pis fuit oīo ſtatui diuitis conͣriꝰ Mſl̓. Ille fuit in diuitiaꝝ vbertate: hic illrb in extrema pauꝑtate bille purpu xx ra ⁊ biſſo amictꝰ. h̓ vlceribꝰ circū datꝰ. ille abūdabatdelicijs. iſte ī digebat micis ⁊ ex hijs patieba .xxit tur grauētēptacōeꝫ cord̓ Iſta ta pauꝑ patiebat̉.ſ. extremā pauꝑ 2ſ tatē. vlceroſā īfumitatē ⁊ gͣuē tēp ulpdu tacōeꝫ. ⁊ tn̄ qd̓libꝫ iſtoꝝ ad pena Ipratat ſibi ſufficiebat. a̓ pauꝑtaſ ſn̄ īfir Iimnaabati mitate/ a̓ īfirmitas ſiē pauꝑtate a̓ ippilitig giuis tēptatio ſine vt̓ſqꝫ Iſta tan git greg̓. d. Quātus putamꝰ frēs iramima apiſione inluaton iſſoītur kmi tunc in corde pauꝑis tumul ſt ne pett. ij. tus temptacōis fuiſſe credit̉. Cer Fut auum vinus n̄ te poterat ad penā ſufficere pauo y qranam a modoviū tas a̓ egritudo: ſꝫ vt ꝓbetur ampli nrpͥmapit us ſil̓ hunc pauꝑtas ⁊ egritudo tabefecit. Itē. Rn̄tas hunc egenū tutde int mulidiſa. lam laatitin ⁊ vulneribꝰ obſeſſum tēptacōes Lig eſt. æepuita. creditis in ſua cogitacōne toleraſ ſe cum ipſe egeret ⁊ nō hēret etiā ntano fata eſt ab ſalutē. ⁊ ipſe diuitē delicias hr̄e umn cuſtubi cerneret ⁊ voluptatē. Sed deꝰ ad uiait de ſe ꝓbationē ſibi hec dedit. Lazarꝰ iumſa ſiai. erat auꝝ dei. margarita dei ⁊ ſtel pcanti. la dei. Vt aūt iſtud auꝝ ꝓbaret̉: Inaribꝰ poſitū eſt in camino pauꝑtatis. iiltnti. ⁊ non potuit corrupi. Poſita eſt margarita in ſterquilimo vlcero ſe infirmitatis. ⁊ non potuit infi ci. Poſita eſt iſta ſtella in nubi lo temptacōis ⁊ nō potuit obſcu rari. Sed modo extractum eſt iſ tud aurum de camino ignis. ac poſitū ⁊ collocatum eſt in celeſti recino vel theſauro. Leuata ē mar gauta de ſterquilinio: ⁊ collo ca ta in regis celeſtis ornancto Pur gata eſt ſtella ab omni nebula. ⁊ data eſt nobis in exemplaPo ſito ſtatu vtriuſqꝫ in vita: ponit̉ ſtatus vtriuſqꝫ in morte. Vterqꝫ autem mortuus eſt vterqꝫ de mu do raptus. Sed differēter. diues quidē mortuus eſt triplici mortē .ſ. morte culpe dum eſſet in mun do. qꝛ ſeꝑabatur a deo Morte na ture. qꝛ ſeparabatur anima a ꝓpͥ o corꝑe. Aorte gehenne. qꝛ ſeꝑa batur anima aviſione dei ⁊ a con ſortio beatoꝝ Mortuus aūt laza rus eſt vnica morte.ſ. morte n atu re FFuit autem viuus in mun do gratiam ⁊ modo viuit corā deo per gloriā. Vterqꝫ aute m raptuˢ fuit de hoc mundo: ſed differenter Nam lazarus in ſinu abrahe ab angelis eſt deportatus Iſta autē deportatio facta eſt ab angelis ī vatulūſiutn ſignum cuſtodie. Osͣ Angelis ſu is mandauit de te ⁊cͣ. In ſignum reuerentie. ſicut epiſcopi in mani ixxibi. la bus portantur qn̄ intronizantur nrmmainu Osͣ. In manibus portabunt te. Et in ſignū leticie Criſoſ. Sufficie bat ad portandum vnus angelꝰ ſꝫ ꝓpterea plures veniūt vt choꝝ le ticie faciat. Et eoꝝ leticia apꝑ eat diues aūt tanꝙͣ dyaboli ꝑrochi anus ad cimiteriuꝫ infernale eſt deductus. ⁊ ibi ſepultus. Et in ta li ſepulchro omnes vſurarij ⁊ im pij de qua ſepultura dicitur ihe LM re. xvij Sepulturā aſini ſepelietit̓ Sepulturā aſini talis eſt/ ꝙ excō riatur/ ⁊ pellis a dn̄o poſſidetur. ⁊ carnes a canibus lacerant̉/ ⁊ oſ ſa pluuijs ⁊ grandinibꝰ relinquū tur. Sic qn̄ aliquis diues moritur heredes poſſident terrenā ſb̓am v mes lacerāt carnes. grandīes in fernales ⁊ ſupplicia infernalia tor quent anima que animā natura oſſis hēbit. qꝛ ꝯſum nunꝙͣ pote rit. Eccle. x. Cum moritur hō.ſ. pec cator hereditabit ſerpentes infer nales quantū ad aninā. ⁊ beſti as ⁊ vaſtantes terrenā ſb̓am be ſtia enim qͣſi vaſtia dicitur. ⁊ ver mes corrodentes carnem ꝓpriam vd horcō 6 T ¶ Tercio videndū eſt de ſtatu vtri uſqꝫ poſt mortē qui eſt valde diſſi milis. qꝛ diues eſt in tormentis. pauꝑ eſt in loco quietis Vnde di citur Eleuans aūt diues oculo? cū eſſet in tormentis ⁊cͣ. dicit̉ au tem tormentum quaſi torquens mentē. Torquebat̉ autem diues de gloria lazari quā videbat de ſu a miſeria quā ſentiebat. Et de im poſſibilitate remedij de quo deſpe rabat. Os. Pctōr videbit ⁊ iraſ cetur quo ad primū dentibꝰ ſu is fremet ⁊ tabeſcet. quo ad ſecū dum. ⁊ deſideriū eoꝝ peribit quo ad terciū Pauꝑ aūt erat in loco quietis.ſ. in ſinu abrahe. dicitur aūt ſinus abrahe locus ſuperior inferni hn̄s quandā luce Et dicit̉ ſinus ꝓpter quietē ⁊ tranquillita tē. Sinū em̄ maris dicimus locuꝫ a ventis ⁊ tempeſtatibus quietū. a verbo ſino. is. qꝛ a ventis ſinit̓ eē quietus. Abrahe dicit̉ ideo. qꝛ A brahā fuit prima via credendi ⁊ aꝑte predicauit fidē vnius dei ꝓp ter qd̓ vſqꝫ ad aduentū xpriſti d̓ putatus fuerat ſibi locus ille qui etus ⁊ abſqꝫ pena alienus excep to ꝙ faci ē dei videre nequibant. Vnde ⁊ ad illuꝫ locū vbi abrahā fuit: anime beatoꝝ ante reſurrecti onē xp̄i decedentiū veniebant: ad uentū xp̄i cū abrahā expectātes ¶ Sermo ſecundus. Omo quidā erat diues. ⁊cͣ. vbi. sͣ Verificatū eſt in iſtis duobus qd̓ dicit̉ Prou̓. xiij. diues ⁊ pauꝑ ſibi ob uiauerūt ⁊ vtriuſqꝫ iudiciū oꝑa tus eſt dn̄s. qꝛ cū egrediēs diues ⁊ regrediens pauꝑem ante ianu am inueniebat ⁊ pauꝑ diuitem egredientē ⁊ regrediente ſepe vide bat quodāmō ſibi obuiauerūt. ⁊ de vtroqꝫ mira iudicia dn̄s ope ratꝰ eſt qꝛ diues ad extremā deue nit inopiā. ⁊ pauꝑ ad oīm bono rum abundantiā deſcribens aūt dn̄s iſtius diuitis vitā mox adiu xit eius penā: vt hoīes ꝯſiderātes eius pena: non īmitentur vitam. deſcribit enim eius vitam culpa bilē cū dicit. Hō quidam erat di ues ⁊cͣ. Scd̓ eius penā hor ribileꝫ cū ſubdi Mortuus eſt aūt diues ⁊cͣ. Circa primū notandū eſt ꝙ pctm̄ diuitis quad cuplex fuit.ſ. auaricia. vana gl̓a. gula ⁊ mīa. a8 Quaricia notatur cū d̓r. Hō qui dā erat diues. diuitias hēbat ⁊ il licite expendebat. Ideo non noīa tur tanꝙͣ a deo non cognoſcitur. Iuſtum em̄ eſt vt a d nō cogno ſcatur noīe qui deū noluit cogno ſcere in pauꝑe. qui dicit Math̓. xxv. Rmͣdiu vni ex hijs miniiis nō feciſtis: nec in feciſtis. Hinc ē ꝙ virgines fatue. qꝛ nō habuer̄t oleū mīe a deo non fuerūt cogni Iniuoiuſ te. Math̓. xv. Amen dico vob̓. ne ſcio vos. Sunt aūt tres alie rōes quae̓ xp̄s nomen diuitis non po iualiſcua fuit. ⁊ nomen pauꝑis noīauitV ibenam ac na eſt ꝙ nomen ſignificat ſb̓am ⁊ qualitatem cū caſu. Iſte auteꝫ batni diues ꝑdidit ſb̓aꝫ.i. veꝝ eē gr̄e ⁊ noſtlticꝫnor glorie. Retinuit aūt qualitatē di ibio ſuc uitiaꝝ ⁊ incurrit caſum penarum uſcit.q Qui vero verum eſſe perdidit: nō debet nominari nomine proprio Quia vero qualitatem diuitiaruꝫ retinuit: debuit ab ipſis diuitijs nominari. ⁊ ideo vocatur quidaꝫ diues. Quia autem caſum incur rit: debuit etiam nominari cum adiunctione pene ⁊ ideo vocatur diues in inferno ſepultus. et in tormentis poſitus. Lazarus vero ſub ſtantiam ſeruauit. quia veꝝ eſſe gratie. ⁊ poſtmodum verum eſſe glorie habuit. Qualitatē tri bulationum pacienter portauit et caſum mortis corporalis incur rit. Et ideo tripliciter deſcribitur. ꝓprio quod eſt la ſcilicet nomine rarus ꝓpter verum eſſe quod ha huit. Et mendicus ꝓpter qualita fem aduerſitatū quas ſuſtinuit. Et mortuū ꝓpter caſuꝫ mortis quē incurrit. Sed mox ab angelis ſb̓ leuatus fuit. Tertia ratio eſt qͥ a nomina maloꝝ ſūt deleta de libro vite. Osͣ. deleantur de libro viue tium ⁊ cū iuſtis nō ſcribantur. Et ſunt ſcripta in libro dyaboli. Iere mie. xvi. Peccatū iude ſcriptum ē ſtilo ferreo in vngue adam antio Et ſunt poſita in palatio inferni. Iere. xij. Recedentes a te in terra.ſ. infernali. ſcribent̉ quoniā dereliq̄ rūt venam aquaꝝ viuentiū domi nū. Et ꝓpterea deus ſcientia appro bacōnis nomina maloꝝ nō cog noſcit: qꝛ non habet ea ſcripta in libro ſuo. Nomīa autē ſāctoꝝ cog noſcit. qꝛ habet ea ſcripta ī libro ſuo. Ad Phil̓. vlti. Quoꝝ nomīa ſcripta ſunt in libro vite. In pala tio ſuo. Lu. x. Gaudete ⁊ exultate: quoniā nomina vrā ſcripta ſunt in cel̓ Et in manibꝰ ſuis. Vſa. xlix. Ecce in manibꝰ meis deſcripſite. Tercō qꝛ nullus honeſtus homo poneret in ore ſuo pomuꝫ immun dū vel putridū vel a porciſ corroſū Noīa autē peccatorū ſunt immun daqꝛ ponunt ea in terra: que ple na ē multiplici immunditia. Osͣ. Vocauerūt noīa ſua ī terris ſuis Sūt etiā putrida. ꝙ omnia q̄ ſūt in pctōre putrido putrida cenſen tur Prou̓. xi. Nomē eoꝝ putreſcet 9 c LV a gloria eoꝝ. Sūt etiā per ora ho minū porcinoꝝ tranſeūtia a qͥbꝰ laudātur. Prou̓. xviij. Qui dereli querūt legē: laudāt impiū ⁊ qui ſuccēdūt impiū ſuccendētur ꝯtra eu̓m. Et ido nō eſſet ꝯueniens ꝙ nomina talia ꝑ os xp̄i tranſirēt. Osͣ. Nec memor ero nominū eoꝝ ꝑ labia mea. ¶ Secundū peccatū iſtiꝰ fuit vanagloria quā habuūt in portādo veſtes curioſas ⁊ p̄tio ſas. Quatuor enim modis poteſt eē rep̄henſio circa veſtes. Primo qn̄ ſūt nimis p̄tioſe. Greg̓. Si cul tꝰ pretioſaꝝ veſtiū nō eſſet culpā ſermo dei tā vigilant̓ nō exprime ret ꝙ diues qͥ purpura ⁊ biſſo in duebat̉ apud inferos torque̓tur Materia veſtis fuit primo multū vilis.ſ. pellis cū lana. Gen̄. iij. Fec̄ deus ade ⁊ vxori eius tunicas pelli ceasa. de pellibus animaliuꝫ mor tuorum. Deinde ꝓceſſum eſt ad ia nāpurā. deīde ad lanā multipli ci colore infictaꝫ. deinde ad ſericū de quo purpure fiunt. deinde ac aurum ſimul ⁊ ſexicū vnde panni aureati fiunt. deinde aurifigia et cum lapidibꝰ pretioſis. Legitur autem in hiſtoria romanorū ꝙ u le qui prius apud eos purpura eſt inclutus a fulmine eſt percuſ ſus. Secundo quando veſtes ſunt ni mis curioſe Vnde dicit Grego rius. Nenio eſtimet in fluxū ⁊ ſtu dio pretioſarum veſtium peccatū deeſſe. quia ſi hoc peccatum nō eſ ſet dominus iohannē baptiſtaꝫ de veſtimēti ſui aſperitate non lau daſſet. Nā o ꝑ ꝓ ſola inam gloria veſtimentum pretioſuꝫ queritur. ip̄a res feſtatur. Nemo em̄ vult p tioſis veſtibꝰ indui. vbi ab alijs rion poſſet videri. Tertio quādo ipſa veſtimēta non ſūt ſtatui ſuo cōuenientiā. ſicut ſi clerici vellent habere veſtimētū militare vel mo nachꝰ veſtem nimis ſeculare. So phome p. Viſitabo ſuꝑ omnes q̄ induti ſunt veſte peregrina ⁊ que tio ē ſcd̓m ſtatū ꝑſone ſue. Deut̓. xxij. Nō induetur mulier veſte vi rili. nec vir vtetur veſte feminea. Quarto quādo quis habꝫ diuer ſa mutatoria. ita ꝙ a tineis demo liūtur: tunc chriſtꝰ in pauperibꝰ īiūdus relinquitur. Iacō. vi. Agi te nunc diuītes ⁊ ceterā. Et ſequi tur. Veſtimēta veſtra a tineis cō ieſta ſunt. Bern̄. Clamant nudi clamāt famelici. nobis inquiūt famē ⁊ frigore miſerabiliter labo rantibꝫ quid ꝯferūt tot mutatoīa veſtium extēta in ꝑticis vel plica ta ī archis. noſtꝝ ē. quo effundi tis. nobis crudeliter ſubtrahitur qd̓ īaniter expēditis. Certe talibꝫ dicet in iudico illud Math. xxv. Nudꝰ fui ⁊ nō cooꝑuiſtis me. ite ergo maledicti in igne eternū. Tertiū eiꝰ pctm̄ fuit gula qꝛ epū labatur quotidie ſplendide. facit autē guloſus īiuriā tribꝰ. Primo nature. Nā ſicut dicitur in libro d̓ animalibꝰ Nulli amirnali tā mag nū cōīpꝰ habenti dedit naturā tā 2i p̄aruū os ⁊ collū ſicut hominivi ꝑ hoc ad cibi ⁊ potus ꝑcitatezatē perantiā n̄ os moneret Bem̄. Vo luptas guttui̓s q̄ tanto emit̉ pre tio. vix duo rū obtinet latitudinē digitorū. Secundo iniuriā facit cō ſuetud ini humane: qe vt venter cingulo reſtringat̉ ꝙ in alijs ani malibꝰ nō inuenit̉. vt ꝑ hoc oſtē datur ꝙ vēter a nimia cibi ⁊ potꝰ ſumpcōne eēt reſtringendꝰ fcc̄ī. xxviij. Aufer a me ventris cōcupi nuillide ſcentiaꝫ. Senecā Vētri obediēteꝫ iſtpuſibꝰ. loco animaliū numeremꝰ: nō ho iipitiſa minū. Tertio iniuriam facit ordi ililit. bi nacōm diuine qͥ ē vt homo ſurſū os habeat vt ꝑ hoc ſignificetur ꝙ mapena pul nō tantum epulas corꝑales: ſed maxime ſpūales ⁊ celeſtes appe ycubur tat. Et ideo guloſus qui circa epū quantus ipe las corporales totalit̓ ſe effundit ode equot ⁊ os ſuum verſus terram conu̓tit im mniſeua beſtialis vocatur. Psͣ. Compara ibiturꝭ. tus ē iumientis inſipiētibꝰ. Quar tum pctm̄ iſtius fuit immiſericor dia qꝛ mendici nullam miſericor diam habere voluit. Augꝰ. de ver bo domini. Inexplebil̓ ē auaritia diuitis ſemꝑ rapit ⁊ nunꝙͣ ſalia tur nō ꝑcit patri nec fratri mr̄eꝫ nō cognoſcit pari nō obtemꝑat ⁊ amico fidē nō feruat. vidua op primit ⁊ pupillū inuadit. Tal̓ fa it auaritia iſtiꝰ diuitis qͥ pauꝑis vlceroſi noluit miſereri Petrꝰ ra ue. Auribꝰ diuitis obturatis nͥl eſ ſet vox vnius clamantis. Vndt dominus ad aperiendum cōr eiꝰ totū corpus pauperis vulneribꝰ operuit vt quot eent vulnera: tot eēnt ora clamātia. Nō enim potu it aliquā excuſationē habere Vel ꝙ eēnt multi quia tantū vnꝰ erat vel ꝙ ſibiipſi ſuffitiebat. quiamē dicus erat. vel ꝙ ſibi ignotꝰ: qͥa an̄ ianuam poſitus. vel ꝙ non la borare poterat qꝛ vlceribꝰ plenus erat. vel quia minis delicata pete bat. qꝛmicis contentus erat. vel ꝙ familia ſua ſibi ſubueniehat. qꝛ nemo illi dabat Iſte em̄ diues nō eſt punitꝰ vt ait Greḡ. qꝛ alie na rapuit: ſed qꝛ ꝓpria nō dedit. Et ſubdit. Hinc ergo colligendū ē qua pena puniendꝰ eſt qui ali ena rapit ſi inferna li dānacione ꝑcutitur qͥ ꝓpria riō largit̓. Bern̄ Quantos hodie lazaros videtis ⁊ plꝰ de equorū faleris ꝙͣ de ꝓximo rum miſeria cogitatis. Secūdo deſcribitur huiꝰ diuitis pena hor ribilis. cum dicit̉. Mortuꝰ ē diues ⁊cͣ. Quia vero ſcriptua̓ dicit Sap̄. xi. Per q̄ peccat quis: per hec ⁊ ſa tiſfatiat ſiue ⁊ torquetur Et quia iſte peccauit pctō auaritie: puni tus ē extrema pauꝑtate. Iob. x xvij. diues cū dormiei̓t nihil ſecū aufert. Aperiet oculos ⁊ nihil in ueniet ⁊ apprehēdet euꝫ qͣſi aqua inopia. Nō ē autē aliquis ita mi ſer qui nō poſſit aliquid recupera re aut precō aut mutuo aut ſaltē mēdicando. Sed ille nihil recupeā re potuit pretio: qꝛ nullum pretiū ſecū attulit. Iō dicitur. diues cuꝫ 4V dormierit nihil ſecum aufert̉. Nec aliquē ſibi mutuantem inuenit. Subdit. Aꝑiet oculos ſuos: ⁊ ni hil inueniēt. Nec etiam inueniet qui det ſibi modicum aq. ideo ſub ditur. Apprehendet eum quaſi aqͣ inopia. Secūdo peccauit pctō va neglorie. veſtes varias ferendo. Et ſicut in varietate veſtium pecca uit: ita in val̓etate veſtimētoꝝ pu nitur. Habuit quidem mutatoria veſtiū.ſ. purpurā ⁊ biſſum: ⁊ ido habet duo mutatoriā penaꝝ. de quibꝰ dicitur Iob. xxiiij. Ad calo rem nimiū tranſient ab aquis in uiū Qui tunc induebatur purpu ra: nūc induitur veſte ignitaEt qͥ induebatur biſſo: nūc induit̉ ve ſte niuea. Purpura em̄ habet co lorem ignis: ⁊ biſſus colorem ni uis. Tertio peccauerat pctō gule Sic̄ ergo fuit ꝓfūdatus in delicijˢ ſic modo ꝓfundatus eſt in tormē tis. Ideo ſubditur ꝙ ſepultus eſt in inferno ideſt ſcd̓m gloſā in ꝓfū ditate penarum. Eſt enim infernꝰ tanꝙͣ puteus habens ſuperfitiem in qua ſūt peccatores imnores Ha bens mediū in qua ſunt peccato res maiores ⁊ habet ꝓfundum: in quo ſunt peccatores maximi. Vnde dicitur in Pſalmo. Nō me demergat tempeſtas aque quan tum ad illos qui ſunt in medio Neqꝫ abſorbeat me profundum. quantum ad illos qui ſūt in pro fundo. Nec etiaꝫ vrgeat ſuper me puteus os ſuum. quantum vero ad illos qui ſunt in ſuꝑfitie: qͥ tn̄ nunꝙͣ inde exibūt qꝛ puteꝰ vrget ⁊ claudit ſuꝑ eos os ſuū. Quarto peccauerat pctō immiſericordie. Iacō. ij. Iuditiū ſine miſei̓cordia fiet illi qͣ non facit miſericordiaꝫ Diues em iſte nō petebat ſitulam aque nec manu plenaꝫ aq̄ necdi gitu maioreꝫ plenum aq̄ ſed mini miinum ⁊ extremum. Nec petebat guttam balſam ſed aque. tamē nō potuit obtinere. Plꝰ ꝙ mille a in ſūt ꝙ illd̓ petijt nec adhuc ob tinuit nec imꝑpetuū obtīebit Vo cauit autem extremū digiti lazamodicū ſuffragiū mei̓ti ⁊ vocauit guttam aque aliqͥd refrigeratis miſericordie. Grego. diues iſte qͥ pauperi menſe ſue minimā dare noluit in inferno poſitus vſqꝫ ad minima querēda ꝑuenit. Nā gut taꝫ aque pecijt: qͥ micas panis la zaro negauit. ¶ Sequitur ſermo tertiꝰ eiuſdē. Ortuꝰ eſt autē diues ⁊ ſe pultus eſt in inferno ⁊cͣ. Iuxta dictū ſapīētis. Nō qd̓ ntum eſt an oculos ſufficit in tueri: ſed rerum exitus prudentia metit̉. Si illud quod erat an̄ ocu los fuiſſent intuiti phariſe i qui tunc erant ſcilicet diuitem ſic ep̄ū lantem ⁊ lazaꝝ ſic mendicantem poliꝰ affectaſſent ſtatū di uitis q̄ p aupeīs. Et ſi fine ⁊ exitu attende rent ſtatum diuitis effugerent ⁊ ſtatum pauꝑis eligerent. Fmas enim pauꝑis fuit eterna glori a ⁊ cōſolacio. Finis vero diuitis eter xi na ctutiacō. Finis e̓go diuitis de ſcribitur in verbis premiſſis. Cū dicitur Mortuꝰ eſt autem diues ⁊ cetera. deſcribitur autem quantū ad quadruplice penam. Primo enim oſtenditur qualis eſt pena eiꝰ in inferiori quantū ad ꝓfundi tatem ſupplitioꝝ. Cum dicitur. Et ſepultus eſt in inferno. Sicut ille qui eſt ſepultus infra ⁊ ſupra. a .i.i dextris ⁊ a ſiniſtris terraꝫ poſſidꝫ jpip ab Sic quilibet d̓ amnatus: infra ⁊ ſu nmūtati pra: a dextris ⁊ a ſiniſtriſ penam nilū ditta habet. In inferno noneſt tantur vnū ſepulchrum ſed multa. Ibi ip auatas luxu mns filunti enim ſepulchrū habent ſuꝑbi lu xurioſi ⁊ auari. de qͥbꝰ dicitur eꝫ ec. ntꝰ ſedi minaydatis xxiij. Ibi aſſur ⁊ omnis multitu do eiꝰ: in circuitu eius ſepulchra pip ad pat. id qnan. eiꝰ ibi moſoch ⁊ omnis multitu do eius: in circuitu eius ſepulchr̄ iū quaſuta eoꝝ qui deſcenderunt in infernuꝫ ruit ſtuio cū armis ſuis Ibi helam ⁊ oīs ml̓ titudo eiꝰ ꝑ giꝝ ſepulchri eiꝰ qui deſcenderunt ad terrā vltimā. Po nunt̉ em̄ hic tres demones princi pales.ſ. aſſur moſoch ⁊ helam. mamona. aſmodeꝰ ⁊ lucifer Aſſur em̄ īterp̄tatur diues: ⁊ ſignificat mamona qͥ eſt diues ſuꝑ auaroˢ Iſte habꝫ ī inferno ſepulchrū a tiſſimū ⁊ in circuitu eiꝰ ſepulchra omniū auaro rū. Moſoch īterp̄ta tur captura ⁊ ſignat aſmodeuꝫ.i. demonem q̄ eſt demō ſuꝑ luxurio ſos quos ipſe capit ⁊ illaqueat̓ De quibꝰ dicitur Thimo. ſecūdo. Reſipiſcant a laqueis dyaboli a quo captini tenentur ad ipſiꝰ vo luntateꝫ. Iſte hēt in inferno ſepul chꝝmaximū ⁊ in circuitu eius ſūt ſepulchra omniū luxurioſoꝝ He lam interpretatur ſuꝑliminare ⁊ ſignificat lucifeꝝ qui eſt ſuꝑ ſuꝑ bos qͥ ſemꝑ volūt alijs preemine re. Iſta habet ī inferno ſepulchꝝ magnū⁊ ꝓfundū ⁊ in circuitu eiꝰ ſepulchra oīm ſuꝑboꝝ. Sicut au tē circa mortuū ſunt tres planctꝰ Vnꝰ in domo. aliꝰ quādo defertur extra domū: tertiꝰ quando portat̉ ad tumulū. Sic tres demones ſupͣ dicti ſuꝑ auaros. luxurioſos ⁊ ſu perbos fatiunt tres magnos nō planctꝰ ſed plauſus. Vnum qn̄ animā pctōris domo ⁊ in corpoe̓ ꝓprio ad peccandū indlucunt. Se cūdo qn̄ animā pctōris extra cor pꝰ ſuū quaſi extrͣ domū ſuam exi re fatiūt. Tertio quando ipſā ani mam ad ſepulchrū īfernale dedu cunt. Secundo deſcribitur diuitiſ penaqualis eſt in ſuꝑiori quantū adviſionē beatoꝝ. Cum dicit. Vi dit abrahā ⁊ lazaꝝ in ſiuu eius. Videndo em̄ abraham ⁊ lazaꝝ in tanta reqͥe ex hoc in ipſo augeba tur crutiatꝰ pene. Gloſa. Criẜ. ſu ꝑ illud. Int̓ nos ⁊ vos chaos ma gnū firmatū eſt. Videre poſſumꝰ tranſire nō poſſumꝰ. Et qꝛ nos vi demꝰ qd̓ fugimꝰ ⁊ vos videlis qd̓ ꝑdidiſtis ex tali vſione nr̄a gan dia ⁊ pene veſtre accumulant̓. Sic̄ em̄ Grego. dic̄ vſqꝫ ad iuditiū et 46 boni malos ⁊ mali bonos vident. Poſt autē iuditiū boni videbunt malos vt ſic eoꝝ gaudiū ſemper accreſcat qꝛ in malis ꝯſpitiūt qd̓ ipſi miſei̓corditer euaſer̄t Ex iſta viſione qͥnqꝫ manifeſte colligun tur. Vnū ꝙ poſt hac vitaꝫ boni cō gnoſcent bonos. qꝛ abrahaꝫ cōg nouit lazaꝝ ⁊ ecōuerſo Secundū ꝙͣ mali cognoſcēt malos. Vn̄ di ues iſte ſciēs ꝙ frēs ſuos cogno ſceret ſi in infernū deſcenderet ⁊ in hoc eiꝰ penā ampliꝰ creſceret nole bat ꝙ illic veniret. Tertiū ē ꝙ bo ni cognoſcēt malos qꝛ abraha ⁊ lazarꝰ cognouerūt diuitē. Quar tū eſt ꝙ mali cognoſcent bonos qꝛ diues cognouit abrahā ⁊ laza rū. Quintū ē ꝙ non tantuꝫ cogno ſcēt illos qͦs in hac vita viderunt ſꝫ etiā illos qͦs nūꝙͣ viderūt. Nam diues cognouit lazarū quē ī hac vita viderat. Et abraha cognouit laꝫaꝝ ⁊ diuitem quos in hac vita nūꝙͣ viderat. Tertio deſcribit̉ eiꝰ pena qualis eſt ab interiori quā tum ad deſperationē remediorū. Duo enim remedia diues iſte pe tierat. Vnde primū t̓mediū quod petiea̓t fuit ꝙ lazarus ad ſe mitto retur. Sed ad hoc r̓ſpondit abra ham ꝙ nō poſſet venire dicēs. In ter nos ⁊ vos chaos ⁊ cetera. C chaos multipliciter intelligitur. Primo ꝓ diſtantia dominoruꝫ.ſ. chriſti ⁊ dyaboli qui add in ſe dif ferūtꝙͣ chriſtꝰ ſemꝑ vult bonum ⁊ dyabolus ſemper matum. ⁊ ido ad inuicem nunꝙͣ poſſunt ꝯueni re. Corint̓. ſexto. Que ꝯuentio xp̄i ad belial. Sicut ergo domini ꝯtra rij nunꝙͣ pn̄t ꝯuenie̓. ſic nec ſerui eoꝝ. Secundo poteſt intelligi ẜm preima vel differentiā meritorum Ambroſiꝰ. Inter diuītē ⁊ ꝑ auꝑe rem chaos magnū firmatuꝫ eſt quia poſt mortē merita nequeūt mutari. Illi autem tanꝙͣ peccato res remunerantur morte eterna. Iſti tanꝙͣ iuſti: vita eterna. Et io non pn̄t ad inuicem ꝯmunicare. Eccleſia. xiij. Sicut ꝯmunicabit lu pus cū agno ſic peccator cū iuſto Tertio poteſt intelligi differentia voluntatū. Boni em̄ habent volū tatē ꝯfirmatam in bono. Mali aūt obduratam in malo. Et ergo qͥa boni ſūt iuſti ⁊ mali inqui. Iō nō pn̄t ad inuice participare Cornt̓. vi. Que ꝑticipacio iuſtitie ad ini quitateꝫ. uarto poteſt intelligi differentia affectionū. Boni autē ſūt in ꝑpetuo dei aniore: mali aūt ſunt in odio dei perpetuo. Nā boni tanꝙͣ fideles amici deo ſemper ad heſerunt. Mali autē tanꝙͣ infide les deū ſemꝑ dereliquerūt: ⁊ ideo nō poſſunt ꝑticipes eē. Cornnt̓. ſex to. Que pars fidelis ad infideleꝫ. Quinto poteſt intelligi differētiā ꝯſcientiaꝝ. Boni autē hn̄t ꝯſcīaꝫ redolentē. Canti. pͥ. Lectulꝰ noſter floridꝰ. Mali autē hn̄t ꝯſcientiaꝫ remordentē Pſa. vlti. Vermis cō rum nō morit̉. Cū ergo boni habe ant ꝯſcientiā ſanctā ⁊ mundam. mali autē ꝯſcientiā caninā. lace rante ⁊ mordacē. Iō nō pn̄t ad in uicē ꝯuenire. Eccī. xiij. Que ꝯmuni catio hōim ſācto ad canem. Sex to pōt intelligi dr̄a am̄arū. Boni oīno habēt amas lucidas. Vſa. lvj. Implebit dominꝰ ſplēdoribꝰ animā tua. mali auteꝫ am̄as tene broſas Tren̄. Iere. iiij. denigrate ſūt ſuꝑ carbones fatiēs eorū. Et iō nō pn̄t ad inuice ſolietateꝫ habe re. Corint̓. vi. Que ſotietas luci ad tenebras. Septimo pōt intellige diſtantiā māſionū. Mali aūt ha bēt manſionē in infimis. boni aūt nitiſ īexcelſis. Theophilꝰ Chaos ma ut pna qualis. gnū ſignificat iuſtoꝝa pctōribꝰ mniū ad d̓ diſtantiā. Nā ſicut effectꝰ coꝝ va iu didit. fic rij fuerūt: ſic ⁊ manſiones nō mo vinittadmn dniūat dicū differūt. Māſio ergo bonoꝝ iio exp̄e fu ē templū celeſte. maſio inalorū ē uad exp̄i xbiiv habitaculū infernale. Et iō nō po itexeo teſt aliqͣs ꝯſēſus interuenire. Co julibuat. rint̉. vi. Quis ꝯſenſus tēplo dei cū y ſepdumtumdi ydolis? Secūndū remediū qd̓ petebat erat vt lazarus linguam ſuā refrigeraret. Non eſt dicendū ꝙ diues habuit linguā corpora lem. Sꝫ dicit̉ crutiari in lingua ꝓ tanto quia anima pro peccato lin gue ampliꝰ torquebatur. Tripli citer dicit̉ līgua peccaſſe: vel pau ꝑes irridēdo. vel nimis voluptus ſe edēdo. vel eā int̓ ꝯuiuiā ad defra ctionē laxādo. Qe duobꝰ pͥmis di cit petrꝰ rauen̄. Ligua magis ar det qͥ pauꝑi īſultauit ⁊ poſt degu ſtattor crutiatꝰ qͦt p̄tioſos cibos ⁊ odorata pocula deguſtauit. de tercō dicit Criẜ. Quia in ꝯuiuādo magis loquendo peccauerāt in lī gua atrotiꝰ ardebat. Nullā autē potuit habere refrigeracōnem qꝛ nullaꝫ voluit impedere pauꝑi mi ſerationē. Prou̓. xxi. Qui obturat aurem ſuā ad clamorē p auperis: a ipſe clamabit ⁊ nō exaudietur Multi igitur ſūt qui in iſto tripli ci pctō lingue in am̄a punientur Qui ⁊ de pauꝑibꝰ deriſoria menti onē fatiunt ⁊ laute ⁊ voluptuo ſe comedūt: ⁊ bonis hominibꝰ detrͣ here nō deſiſtunt Quartō deſcri bitur eiꝰ pena qualis eſt ab exte riori.ſ. quantū ad damnacōnem amicoꝝ. Qui dicit. Rogo te pater vt mittas in domū ⁊cͣ. Iſta em̄ pe titio ex ꝑte fuit iniqua. ⁊ ex ꝑte fa tua ⁊ ex ꝑte ꝓuida. Iniqua enim fuit ex eo ꝙ laꝫaꝝ quē vidit a mi ſeria liberatū iteꝝ volebat eū facē re miſeꝝdum eum volebat ad vi tam miſerā deſtinae̓. Fleuit enim dominꝰ ſuper lazaꝝ quē ſuſcitauit eo ꝙ eū ſicut dicit Ihero. ad hūiꝰ mundi miſeriā iteꝝ r̓uocauit. Pe trꝰ rauen̄. Petit lazarum mitti ad fratres ſuos ⁊ ſic vult vexare pau pereꝫ ſicut diuites in hoc ſeculo fa cere ꝯſueuerūt. Secūdo iſtā peticō fuit fatua. qꝛ plus mortuis ꝙͣ ſcri pturis credendū eē putauit Ꝙ āt hoc ſit fatuū oſtendit Criẜ. tripli ci racōne Vna eſt qꝛ lazarus ſur rexit ⁊ multi cū xp̄o reſurrexerunt ⁊ tamen iudei eis credere noluer̄t. LV g Secunda eſt quia magis credēdū eſt d ꝙͣ alicui hō ini viuo vel mor tuo vel eiꝰ angelo. Scriptue̓ enim ſunt a deo. quia illud quod dicūt ſcripture dicit deꝰ: ideo magis cre dendum eſt ſcripturis ꝙ alicui ho mini viuo vel mortuo vel etiaꝫ an gelo. Vnde bato ꝙ eſſet poſſibi le ꝙͣ abrahā vel lazaruſ reſurgēſ vel angelus de celoveniens aliqͥd diceret qd̓ eſſet contra ſcripturaꝫ magis credendum eſſꝫ ſcripturis ꝙ ipſis. Tertia ē ſi eſſet ꝯſuetudo ꝙͣ mortui r̓ſurgerent ⁊ eis hōines crederent aliquando dyabolus fā faſtice aliquem ſuſcitae̓t ⁊ multa poſſet dicere falſa. ⁊ ſic mitteret multos in errorem. Tercō iſta pe titio fuit ꝓuida. Sciebat enim ꝙ ex damnacōne fratrum ſuoꝝ cre ſceret ſuum ſupplitium; ⁊ ideo ꝓui de fatiebat. Gregorius. Peccato res in ſupplitio amplius puniun tur cum eorum vident gloriaꝫ qͦs contempſerunt: ⁊ de eorum pena quos dilexerūt amplius to quā tur. Prouide ergo rogauit vt ad fratres ſuos lazarus mitteretur. quia ſciebat eos adhuc eē in mū do ex eo ꝙ nec videbat eos eē in ſinu abrahe cum lazaro nec ſecū in inferno. Preter autē hunc in o dum ſciendi ſunt treſ alij modi qͣ bus mortui ea que in mundo ge runtur ſcire poſſunt vt dicit btus Auguſtinus de cura pro mortuis agenda. Primo ab alijs am̄abꝰ de mūdo veniētibꝰ ⁊ ea referētibꝰ Sicut forſitan abraham ſciuit la zaꝝ in tot doloribꝰ poſitū ⁊ diuitē in tot diuicijs ipſo lazaro indi cā te. Secūdo pn̄t ſcire ab angelis q̄ p̄ſentes ſunt in omnibꝰ que agū tur in terris. Tercō pn̄t ſcire aliqͣ que neceſſaria ſūt eis ſcire nō tan tum preſentia. ſed etiā preterita ⁊ futurā diuino ſpiritu reuelante. ¶ Sequitur dominica ſecunda. Sermo primus. Omo quidā fecit cenān ⁊ vocauit multos. Lu ce. xiiij Cū hō ad ſimili tudinē dei ſit factꝰ: nō ē incongruū ſi deꝰ noīe ſue ymagi nis nominet̉ vt.ſ. hō dicet̉ Et ſicut dicit Grego. qn̄ deꝰ vult iudicare ſua poteſtatiuā virtutē. dicit̉ leo. Qn̄ vero ſuā miſericordiaꝫ ⁊ pieta tē dicitur hō Per iſtū ergo homi nē deꝰ intelligitur. Per iſtam vero cenā ẜm Gregori. ſatietas eterne beatitudinis vel dulcedinis ſigni ficatur Et dicit̉ cena ⁊ non pradi um. qꝛ prandiū ē r̓fectio ſanctorū in via. cena vero in patria: qꝛ poſt prandiū cena adhuc reſtat poſt cenā vero ꝯuiuiū nullū. Poſt prā diū reſtat labor. Poſt cenā nō re ſtat niſi requies CCirca iſtā cenaꝫ diu. ſio ẜrcoie Itria notant̉.ſ. inuitantis magna yk⁊ libea̓litas Nūcij magna fidelitaˢ E vo̓catoꝝ magna diuerſitas Ci V. a beralitas autē inuitantis apparet .3 in duobꝰ.ſ. in hoc ꝙ cenā magnā preparauit ⁊ in hoc ꝙ multos vo cauit Cena autē dicitur magna qui amagna ſūt fercula q̄ ibi ap ponuntur Et qꝛ magni ſūt fructꝰ qui ibi dant̉ de magnitudine fer culoꝝ dicit̉ Yſa.xxvij. dn̄s exe̓ci tuū fatiet omnibꝰ popul̓ in mon te hoc ꝯiiuium pinguiū cōuiuiū pa iiſtixo medullatoꝝ ⁊ ꝯuiuium vindeme defecate. Ex quibꝰ verbis habetur ꝙ omnia q̄dant̉ in iſta cena ſunt pingiu̓a medullata ⁊ defecata. In preſēti enim vita noſtra ſubiacet multis doloribꝰ ⁊ corpus multis iuiluanth paſſionibꝰ. vtrūqꝫ multis timori nibi bꝰ Sed anima que nūc ſubiacet iij milia doloribꝰ tunc implebitur pingue tura pmiliomiā t dine.. dulcedine ⁊ ſuauitate. Osͣ ultuliqlū. Sicut adipe ⁊ pīguedine ⁊cͣ. Iere. nalaſꝫ xxxi. Inebriabo amas ſacerdotuꝫ qur dult. pingūdīe/ ꝯſolabor eas ⁊ letifica inplatione bo a dolore ſuo. Et corpꝰ qd̓ nunc imncitatifui ſubiacet paſſionibꝰ tūc gaudebit ſedlitul. defecacōne ⁊ omniū maloꝝ abla tione. Corpꝰ eſt mō tenebroſum: nut̓a groſſum ponderoſuꝫ ⁊ mortalitati ſubiectū. Sꝫ tūc defecabitura. pur gabitur ⁊ remanebit ī corpore vi num purum ſcilicet. clai̓tas. ſubti litas. agilitas/ ⁊ immortalitas. ⁊ in infernumproitientur feces Cor pora vero damnatorum erunt te nebroſa. ⁊ nunꝙͣ lucem videbūt. Erunt groſſa ⁊ ſpiſſa vt in ea forti us agat. Et erunt etiam pondero ſa vt nunꝙͣ reſurgant: ſed de pe na in penam cadant. Erunt mor cc berq hert .ſ. ſix. Txx. v. ecct̉.. c. i. x..t L1 talia vt ſemper in morte ſint et ta men nunꝙͣ deficiant Et de iſto vi no ſanctorum. ⁊ fece damnatorū dicitur in pſalmo Calix in manu domini vni meri plenus mixto. Et ſequitur. Veruintamē fex eiꝰ non eſt exinanita ⁊cͣ. Vt rumqꝫ .ſ. corpus ⁊ anima que ſunt ſub iecta timoribus tunc replebūtur medulla id eſt ſaturitate plena. Sicut enim medulla ītra oſſa ab ſconditur: ſic ſācti ab omni timo re abſcondētur. Psͣ. Abſcondes eos in abſcondito faciei tue. a cō turbatione hominū. Fructus au tem qui ibi dantur figurant̉ Nu meri. xiij. in illis fructibꝰ quos de terra ꝓmiſſionis exploratores d̓ tulerunt qui fuerunt ficus. vua ⁊ malogranata Per ficum intelli gitur dulcedo/ que cauſatur ex cō templatione diuinitatis. Sicut e nim ceteri fructus videntur inſipi di reſpectu dulcedinis ficuū: ſic re ſpectu dulcedinis diuine omnis a lia dulcedo videt̉ a maritudo. Ber nardus. Reuera illud eſt verum ⁊ ſummum gaudiumqd̓ non eſt de creaturā: ſed de creatore ꝯceptū quod cū poſſederis nemo tollet a te. cui comꝑata omnis alia iocun ditas meror eſt. omnis ſuauitas dolor. omne dulce amaruꝫ. omne decoꝝ fetidum. omne poſtremo a luid qd̓cunqꝫ delectari poſſet mo leſtum Pervuā ſignificat̉ dulce do que cauſatur ex viſione hūa nitatis/ que quideꝫ vua fuit de vi XIE te virginea nata. Ecclex iiij. Ego qͣ ſi vitis fructificaui ſuauitateꝫ odo ris. Fuit igne caritatis excocta. Canticoꝝ ⁊ Botrus cipri dilectuſ meus michi in vineis Engadi Ad litteram ille vineera dijs ſolari bus exuri dicūtur. Fuit in torcū lari crucis ꝯculcata Vſaye. xliij. Quare rubꝝ eſt indumentum tu um ⁊ veſtimenta tua ſicut ꝯculcā tium in torculari. Per malogra aloguatū nata intelligitur leticia: que cau ſatur ex ſanctoꝝ ſocietate. Can. x. Sicut granum mali punici: ita gene tue Sicut autem dicit glo. Malum punicū exterius in corti ce habet candorem. interius rubo rem habet etiā in granis intelus magnā ordinabilitatem. Sancti gͦ. qui ſunt gene dei. ꝑ ſimilitudi nem exunt in corpore candidi et lucidi ꝓpter magnā caſtitatem. erunt in aīa rubicundi ꝓpter ferua tem caritatē erunt inter ſe valde ordinati ppter iocundam ſocieta tem Gecundo on̄ditur liberalitaſ ⁊ vvocat dn̄b 4ᵐ j. odis inuitantis: ex eo ꝙ vocauit mul tos Vocat autem eos ꝑ quatuor modos.ſ. ꝑ extelora docuniēta/ ꝑ collata beneficia. per interna ꝯſili a ⁊ ꝑ irrogata flagella. Sicut di cit greg̓. vocat multos: ſed pau civeniunt. qꝛ nōnunꝙͣ ipſi qui ei ꝑ fidem ſubiecti ſunt. eterno eiꝰ conuiui̓o male viuendo contradi cunt; de quo conqueritur ipſe do minus dicens Prouer. pri Voca ui ſcilicet per legem ⁊ proph̓as ⁊ aliorum doctorum exteriora docū menta: ⁊ renuiſti Extendi manū meam dando vobis multa beneſi cia ⁊ non fuit qui aſpiceret: gra tiaꝝ actiones rependendo. Deſpe xiſtis omnē ꝯſilium meum quod vobis ſepe inſpiraui/ illud nō at tendēdo. nec oꝑe adimplendo. Et increpacōnes. flagella mea que aliqn̄ vobis inflixi neglexiſtis in malicia veſtra ꝑdurando: nec vi tam veſtram ꝑ penitentiā corrigē do. Idb̓ ſubdit. Ego quoqꝫ in inte x ritu veſtro gaudebꝰ Gcd̓ ponitur nuncij magna fidelitas cum dici tur. Aiſit ſeruuꝫ ſuum hora cene Scd̓m greg̓. eſt quemlibet predi catoreꝫ dicere. inuitatis vt venirēt qꝛ parata ſunt omnia. Paratus enim eſt locꝰ. Ioh̓xiiij. Vado pa rare vobis locū. Parate ſunt mē ſe. Lu. xvij. Vt edatis ⁊ bibatis ſuꝑ menſam ineā in regno meo. Paratus eſt panis. Sapiē. xvj. Paratū de celo panem preſtitiſti eis. Parata ſunt fercula. Math̓. xxij. Tauri mei ⁊ altilia mea occi ſa ſunt ⁊ omnia pata ſunt venite ad nuptias Paratum eſt vinum Canti. vi. Bibite amici ⁊ inebria mini cariſſimi. Parati ſūt ſeruīto res ⁊. angeli. Ad hebre. ⁊. Omnes ſunt qͣſi adminiſtratorij ſpūs in miniſterium miſſi. Paratus eſt ipſe pincerna xp̄s. Luce. xij. Pre cinget ſe ⁊ faciet illos diſcumbe re ⁊ tranſiēs miniſtrabit eis. Nō reſtat ergo niſi vt manus laueꝰ. ꝙ corba noſtra mundemꝰ ⁊ ꝑ bo na opera nos diſponamus ⁊ pre paremus. Psͣ Scd̓m puritatē ma nuū mearum retribuas michi. ¶ Tercio notatur vocatoꝝ magna diuerſitas Nam ſcd̓m gregoriuꝫ tres ſunt vocatoꝝ differentie Rui dam enim vocantur ⁊ venire con temnunt. Alij vocantur ⁊ veniūt Alij ꝯpelluntur vt intrent. Illoꝝ autem qui vocant̉ ⁊ venire ꝯtem iſtepo nunt/ tres ſunt differentie ẜm Au utiō ſ guſtinū de verbis dni ſ. ſuperbi. a uial tari ⁊ luxurioſi. Excuſatio ergo pͥ nilific im ꝑlinet ad ſuperbos: qui dixit. mippiſuiſle Villam emia. dominatū terrenū inhailuſuim multo labore exquiſiui. vel infeli ci ꝯmercio.ſ. precō anime vel reg in celeſtis ꝯparaui. rogo te habe me excuſatum. Greg̓. Humilitaˢ piſtuſitinue ſonat in voce: ſed dum venire ꝯtē ut dudem nit: ſuꝑbia eſt in actione. Fatui nduo naus. tas autē iſtius notatur nō tm̄ in igiſſi hoc ꝙ dn̄atum tam care emit ſed etiā in hoc ꝙ dicit. villam emi. ⁊ b ql̓ ſicrē habro exire ⁊ videre illam. Debet em̄ prius videre ꝙ emere. Nullꝰ enim dominatum terrenū tam care emeret: ſi prius videret ⁊ ꝯſideraret quid emeret.ſ. poſſeſ ſionis eꝰonus ⁊ grauitatē ⁊ vite hꝰ breuitatē. Eccle. x. Omnis potē tatus breuis evite Scd̓ periculū ⁊ anxietateꝫ. Rami em̄ arboris qͥ ſunt in imo ſunt in quiere. qui āt ſunt in vertice ſemꝑ ſunt in agita tione. Exemplum refert valeriuſ ꝙ cū quidā rex deberet coronari: coronam in manu teneſs dixit.& onobilem magis ꝙͣ felicemꝰ uā ſi quis cognoſceret ꝙͣ mullis pe riculis ⁊ ſollicitudinibꝰ ſit plena nec humi iacentem tollere vellet 11 Tercio principij mimaturitateꝫ. ⁊ qꝛ quanto altior aſcenſus: tanto grauior caſus Cecidit petrus ſed de infimo. ⁊ ideo ſtatim ſurrexit. Cccidit dauid ſed de plano. qꝛ ſe in altum non extulit. Iuxta illud dn̄e non eſt exaltatū cor meum: ⁊cͣ. ⁊ ideo cito ſurrexit. Cecidit A dam ſed de alto. qꝛ de paradiſo. ⁊ ideo cū difficultate ſurrexit. qꝛ cuꝫ morte xpriſti Cecidit lucifer. ſed de celo altiſſimo ⁊ ideo niuiꝙͣ fur rexit(xcuſatio ſecūdi ꝑtinet ad auaros: qui dixit. Iuga boū emi y q̓ quinqꝫ ⁊cͣ. Per inga qꝛ ſcd̓m Au guſ. inſtrumenta ſenſuū ꝯbinan tur dudemim ſunt oculi. due au res. duo nares. duo in ſtrumenta do. guſtus.ſ. lingua ⁊ palatūg. dus manus quibꝰ maxime ſenſus tā ctus appropriatur Sicut ergo bo ues terram verſant: ſic ſēnus aua ricirca terram vel circa terreta de xxtii lectant̓. Magis enim delectantur eius oculi in vidēdo maſſam aua ij ꝙ invidendo corpus xp̄i. Eccle xxvij. Inſatiabilis eſt oculus cū pid i Plus delectantur aures eiuſ in audiendo aurum ꝙͣ verbuꝫ dei Non eſt talis propheta qui dixit. Bonum michi lex oris tui ⁊cͣ Na res etiam eius ſtudent a remotis nūdinas odorare. vt illic poſſent 9 currere Similes vulturi qui cum a remotis odorat ipſum fetoreꝫ ca dauerum: illuc currit t ſūt iſta terrena cadauera. Certe terrena cadauera iſta ſunt aurum ⁊ argē tum. quorum vnum ſcd̓m bernar bum ē albuꝫ. ⁊ aliud lutum rube um. Citiꝰ enim currit auarus ad nūdinas ꝙ ad miſſas. ⁊ citiꝰ ad mercatores In ore em̄ auari dul tior eſt nominatio auri ꝙͣ nomiā tio verbi dei NNō eſt auarus ſimi lis illi qͥ dicebat. Rin̄ dulcia fau cibus meis elo quia tuadomine: ſuꝑ mel ⁊ fauum MManus enim a uari libentius tangunt aurum ⁊ argētum ꝙͣ ſanctum euangeliū. Et tamen diuitie ſpine ſunt/ ⁊ ma gis delectātur tangendo illas: ꝙͣli gu b. lia vel roſas. Iob. xxx. Eſſe ſub ſc̄) tibus delicias ꝯputabant Excuſa tio vero tercij pertinet ad lux xrixio ſos. qui ſcilicet dixit Vxorem du Si xi. ⁊ ideo non poſſum venire enim vxor accipitur hic proprie: falſumdixit. ſed capitur hic vxor pro carnali voluptate Vnde dicit beatus Gregorius in moralibus. viie. Nonnulli in coniugio non fecun ditatem prolis: ſed deſideria expe tunt voluptatis/ ⁊ idcircō per rem iuſtam non immerito figurai̓ po teſt res iniuſta Homo ergo volu ptuoſus ad celeſte micenam ꝑue nire non poteſt. non debet. neqꝫ eſt dignus NNon poteſt. quia ſci licet eſt compedibus alligatus. Vnde dicitur Eccleſia. vij. Inueni aimariorem morte muli erem que laqueus venatoris eſt. Non de bet. qꝛ fetidus eſt. Iohelis ⁊. Com putruerūt iumēta in ſtercore ſuo Non eſt dignꝰ. qꝛ eſt ſordida veſ te indutus. Iude. vOdientes eam q̄ carnalis eſt maculatam tunicā Si enim ind ignꝰ fuit ſtae̓ in nup cijs qui nō habuit veſtē nuptia lem Mathei. x. xij. multo fortius qui veſtem hꝫ maculatam ⁊ vitu perabilem. ¶ deinde ponitur ſecun da dr̄a vocatoꝝ illoꝝ.ſ. qui vocan tur ⁊ veniunt cū dicit̉. Exi in pla teas ⁊ vicos ciuitatis ⁊ pauꝑes. debiles ⁊ claudos introdūc huc/ ⁊ pn̄t intelligi hec verba litteralit̓. Quia ẜm grego. infirmi ⁊ in hoc mundo deſpecti plerūqꝫ tanto cele rius vocem dei audut: quanto in hoc mundo non hn̄t vnde delcen tur Vel pn̄t ſpiritualiter intelligi Vnde dic̄ gloſa Sic̄ peccatores fu erunt qui venire noluer̄t: ſic pctō res ſunt iſti qui veniūt. Sed p̄ctō res ſuꝑbi reſpuunt̉. humiles v̓o eligunt̉ a hoꝝ ſunt quatuor gn̓a Quidam em̄ peccant ꝑ torporem. ⁊ negligentia ⁊⁊ iſti ſunt pauꝑes quaſi paꝝ habentes amoris ⁊ de uotionis ⁊ bone oꝑationis. Alij ꝑ fragilitatem humana. Iſti ſūt debiles ſic̄ petrus qui timore xp̄ri ſtum negauit. Alij ꝑ ignorantia ⁊ iſti ſunt ceci ſic̄ fuit paulus. pri. Thimo ⁊. Ignoras feci ⁊ in incre dulitatē mea Alij ꝑ certam mali ciā. Iſti ſunt claudi qui vnū pedē pi hn̄t in celū ⁊ aliū in terrā. Om̄es iſti reatū ſuum aliqn̄ cognoſcūt. ⁊ ad deum veniunt deinde ponit̉ terciā dr̄a vocatoꝝ illoꝝ.ſ. qui cō pellunt̉: cum dicit̉. Exi invias ⁊ ſe pes̓ ⁊ cōmpelle intrare. Iſti ſunt qui ꝑ longam ꝯſuetudineꝫ in pec catis indurantur qui dicunt̉ mo rari in hijs. qꝛ demonibꝰ ꝑuij fa ſcti ſunt. Iob. xx. Vadent ⁊ veniēt ſuꝑ eum horribiles ⁊cͣ. ⁊ dicūtur inorari in ſepibꝰ. qꝛ ſpinas pecca torum colligunt in quibus ꝯbu runt̉. ⁊ in quibꝰ ſerpētes inferna duib p les morāt̉ Tales vix a̓ nūꝙͣ ꝯuer tuntur niſi ꝯpellantur. Iſtam au tem ꝯpulſionem fac̄ aduerſitas. intram. Vnde grego. Mala que nos hic nipit vib̓ premunt: citius ad deum nos ire puſtin imi compellunt. Augꝰ. Felix nccītas hralipitu que ad meliora compellit. Idem. litutē Foris inueniatur neceſſitas ne in lanſi tus inueniatur voluptas Seneca pntati Infirmitati mee gratias ago: q̄ cogit me non poſſe qued non de beo velle. CH ¶ Sermo ſecundus eiuſdem Xorem duxi. ⁊ ideo ve nire non poſſum ⁊ cete ra. Non dixit iſte. vir ginitatem voui aut cō promiſi. ⁊ ideo non poſſum venie̓ Sed dixit. Vxorem duxi. Certum eſt āt ꝙ qͥ vxorē ducūt ad celeſtē cenam venire poſſunt. Sed dicun tur nō poſſe. qꝛ nō ita libere. nec ita expedite pn̄t venire ꝯiuges. ſi cut virgines vel ꝯtinētes ex eo ꝙ plura habent inducentia ad ma lum ⁊ plura retrahētia a bono a Choꝝ. xvij. Qui ſine vxore eſt ſol licitus eſt que ſunt dei: quō pla ceat deo. qui aūt cuꝫ vxore eſt; ſol licitus eſt q̄ ſunt mundi: quo vx ori placeat ⁊ diuiſus eſt. Nichilo minus tn̄ vt dictū eſt venire pn̄t: ſi ordine matrimonialem ſeruare volunt deus emin in ꝑadiſo ma trimoniū inſtituit qn̄ dixit Gen̄. ꝙ Creſcite ⁊ multiplicam ī ⁊ reple te terram. Si gͦ grauiter peccat q̄ frangit ordinem benedicti vel au guſtini: multo grauiꝰ peccat qui frangit ordinē quem ipſe deus in ſtituit Et qꝛ quilibet ordo habet r̓ gulam ſuam: in ordine mafrimo nij data eſt regula ⁊ viris per ſe. ⁊ mulieribꝰ per ſe. Quia em̄ ſunt diuerſaꝝ ꝯditionum. moꝝ ⁊ vo luntatum. ideo ꝯuenit vt cuilibet daret̉ regula ſua ſpecialis. Rogū lam autem viroꝝ fecit ⁊ dictaui i mulliriue apoſtolus que.ſ. habet quatuor capitula. Primum eſt ꝙ viri vxo res ſuas debent inſtruere ⁊ regere epheẜ. v. Mulieres viris ſubdite ſintſi. cuteccīa dn̄o qm̄ vir caput eſt mulieris ſicut xp̄s caput eſt eccleſie. Ex quo vir caput eſt mu lieris debet eam regere ⁊ inſtruere leges imponēdo prout viderit ex pedire. Quedam autem matrone M probate ſunt. Iſtis nō ſunt leges imponende: ſed ſue libertati peni tus relinquende. Talis vita virū nō ſollicitat: ſed delectat Eccleſia ſtici viceſimoſexto. Auelir fortis oblectat virum ſuum. Quedam autem ſuſpecte. Ille legibus ſūt artande vel magnum periculum ē Vnde dicitur de muliere Eccleſiaſ tici viceſimoquinto. Si autem nō ambulauerit ad manum tuam: confūdet te in conſpectu inimico rum tuoꝝ. Quedam ſunt medie: qͥ adhuc nō ſunt bene probate. Iſte autem nō ſunt nimis artan de nec minis re laxande: ſed ſunt p̄ us probande. Si etenim amicus anteꝙͣ de eo confidit eſt proban dus: multo fortius ⁊ vxor. Eccleſi aſtici ſexto. Si poſſides amicum in temptatione poſſide eum. ⁊ ne facile credas ei teipſum. I) ¶ Secundumcapitulum eſt: ꝙ ſcilicet vir debet diſcrete mulierē ſuam diligere. Iſtud autem capi tulum ponit apoſtolus paulꝰ ibi dem dicens. Viri diligite vxores veſtras ſicut dominus noſter ihe ſus xpriſtus dilexit eccleſiam. id eſt diligite eas amore diſcreto ⁊ ordinato Quod quidem ſit quan do ſeruatur hoc quod dicitur pri me ad Chorinthios ſeptimo Qui habēt vxores tanꝙͣ non habētes ſint. Ille habet vxorem ⁊ non ha bet vxorem: qui ſcilicet tempore debito ſcit operi coniugali inten dere ⁊ tampore debito abſtiners. de quo tempore dicit Criſoſto. ſu per Math̓. Abſtinete a menſtru ata abſtinēte ab impregnatā eti am qn̄ di es feſtiē. ⁊ dies ieiunij Ex hijs habet̉ ꝙ quatuor tempoī bus abſtinendū eſt.ſ. teꝑe men ſtrui. qꝛ ſicut dicit Iheroni. tunc concipint̉ damnati. ceci. claudi ⁊ leproſi. Abſtinendum eſt tꝑe impregnationis. qꝛ etiā iſtud beſ tie obſeruant. dicitur in li. de næ turā aīalium ꝙ elephas feminā pregnātem nō tangit. Abſtinen dum eſt tꝑe feſtiuo ⁊ etiam i elu moꝝ. Augꝰ. Tempore ꝓceſſiōis. ieiunioꝝ nō licet ꝯiugibus ꝯueī re. qꝛ tunc a licitis abſtinendum eſt vt facilius impetret̉ quod poſ tulatur Terciū eſt ꝙ viri debent in neceſſarijs ſuis vxoribꝰ ꝓuidere Iſtud ponit apl̓s ibideꝫ dicens. ui ſuam vxorē diligit: ſeipſū di ligit. nemo enim vnꝙͣ ſuā carneꝫ odīo habuit: ſed nutrit ⁊ fon et. Gloſa. Nutrit.ſ. cibo ⁊ potu. ⁊ fo uet eam.ſ. veſtimētis. Nō tamen debent permittere viri ꝙ vane or nēt ſe vxores ſue. Talis ornatus reprehenſibilis eſt racōe quadru plici. Vna ſumitur ex ꝑte vxoris quantū ad animam. qꝛ xpriſtuꝫ in anima induere nō poteſt. Vn de ſuꝑ illud prime Pe. iij. Quaꝝ nō ſit capillaturā extelus aut cir cumdatio auri. aūt indumēti. ve ſtimentoꝝ cultus.ſ. diuerſus. et minis precioſus. Gloſa ſicut cip̄ ānus dicit. Serico ⁊ purpura in dute xp̄m induere nō pn̄t. Auro 3i ⁊ margaritis ⁊ monilibꝰ adorna le ornamēta pe ctoris ⁊ cordis per diderūt: ſcilicet humilitatem ⁊ bo nos mores habere nō pn̄t Quod de illis intelligendum eſt que or nāt ſe ad animas capiendas. Secunda ſumitur ex parte corpo ris ipſius mulieris quod eſt pul uis ⁊ cinis. Stultus autem ille eſ ſet qui cinerem ⁊ puluerem vellet in ſacͣco ſerico cuſtodire. Criſoſt ſuper illud Luc̄. xvi. Induebatur purpura ⁊ biſſo dicit. Puluereꝫ et cinerem purpura ⁊ biſſo tege bat. Tercio ſumitur ex ꝑte xpriſ intuſtrunis ti ꝙ xpriſtus ipſas nō cognoſcit cum per diuerſos colores ſe trāſ nō paatuin mutent quos in eos nō creauit. vvituſti Iheronimus. Qua ſiducia erigis di velta ad celos vultus: quos conditor vit iuli nō cugnoſcit? Quarta fumitur Mopa ex parte proximi: quē mulier ſe pe decipit. ⁊ ad ꝯcupiſcētiam tra hit. Criſoſtomus ſuper matheū. Mulier ſi ſe decorauerit ⁊ oculos hominum ad ſe vocaueī̓t. ⁊ ſi pla gam nō intulerit: extremaꝫ tamē vindictam dabit. venenum ob tulit. ⁊ ſi nullus quibibat inuen tus ſit. Quartum capitulum eſt ꝙ nō debent vxoribus ſuis nimis rigidi ⁊ duri eſſe. Iſtud dicit̉ ad Coloſenſes. iij. diligite vxores veſtras. ⁊ nolite amari eſſe ad i las. Talis etenim amaritudo eſt cauſa diſcordie inter coniugatoˢ que ſcilicet multum deo diſplicet ſicut ⁊ concordia deo multuꝫ pla cet. Eccle. xxv. In tribus benepla citum eſt ſpiritui meo que ſunt ꝓ bata coram deo ⁊ hoībus.ſ. cōcor dia fratrum. amor ꝓximo rum. ⁊ vir ⁊ mulier bene ſibi ꝯſentiētes Ꝙ enim non bene conuenīat cul pa: aliqn̄ eſt ex parte viri. aliqn̄ exꝑte mulieris. aliqn̄ ex ꝑte vt̓ uſqꝫ. Et ſuper hoc poteſt pōni tale exemplū. Si quis em̄ in ferrū fer ro vult vnire: oportet ꝙ vtrumqꝫ ꝑ ignis aduſtionē in olleſcat. Si enim vtrumqꝫ fuerit duꝝ vel alte rum iſtoꝝ: non poterunt ꝯuingi n̄ vir eſt nimis ſeuerus ⁊ vxor minis ſuꝑba: tunc ambo ſunt du ri ⁊ nō poterunt pacificari. Quan do vir eſt benignus ⁊ vxorſuper ba. vel econuerſo vxor ianſueta ⁊ vir ſeuerus: non poterunt cōue nire. Oportet igitur ꝙ vterqꝫ mol leſcat.ſ. ꝙ vir habeat benignitatē ⁊ mulier manſuetudineꝫ: ⁊ tunt ſit quod dicit ſcripturā ꝙ multū placet deo vir ⁊ mulier ſibi cōſen tientes. Secunda regula que eſt mulieriſ ponitur Thob̓. di miſer filiam ire monentes eam honoa re ſoceros ſuos. diligere maritū. regere domuni. curare domum. ⁊ ſeipſam irreprehenſibilem exhi bere. Et iſta regula habet quinqꝫ capitula. ⁊ ideo eſt maior ꝙ regit lavirorum. que habet tantū qua tuor. Et hoc ideo. qꝛ mulier mag deficit in diſcretione. ideo maioe̓ indiget eruditionē. Primum eſt V4 ꝙ debet ſoceros honorare. Iſtud eſt rationabile vt tanꝙͣpatrem ⁊ natrem ſoceros hono raret. cum ipſi cam ſibi in filiamaſſocient. Vnde ⁊ ſocer a ſociando nomen accepit. Sed contrarium ſepe fit. Vnde dicit Iheromiinus contra Iouinianum. In quadam regio ne conſuetudo eſt: vt nu̓rus alte ra die poſtꝙͣ inducta eſt a ſocru ollā mutuo petat. Cui illa ſtatim negat. vt ſciat iſtud therentij ve .F. rum eſſe. Omnes ſocrus oderunt nurus. Secundum capituluꝫ eſt. ꝙͣ virum debet̉ diligere ⁊ hoc amo re caſto ⁊ ſingulari. De quo amo re dicit Criſoſtomꝰ ſuper Math̓. Ecce ſi vir habet vxore in: quomo do agnoſcitur vxoris plena dilec tio? Vxor nō debet putare aliquē ſapientiorem ꝙͣ virum ſuum Et ſi alter ſit formoſior ⁊ ſapientior: tamen ſibi non debet apparere. Perfectum namqꝫ odium. ⁊ per fectus amor: rerum iudicia non cognoſcunt. Vt puta. ſi perfecte oderis aliquem: quecunqꝫ apud illum fuerint: omnia tibi diſpli cent. ſiue que dicit. ſiue que agit̉ Etiam ſi bona eſſent que ageret: tamen tibi mala viderentur. Si etiam econuerſo. ſi aliquem per fecte amas ⁊ diligis: quecunqꝫ ſunt apud eum placent tibi ſiue que loquitur. ſiue que agit. Et ſi vero mala ſunt que ipſe agit: ta men tibi bona videntur. Tercium capitulum eſt ꝙ debet ſuam familiaꝫ regere. Sic enim le gitura. Thimo. ij. Qui ſuoꝝ ⁊ ma xime domeſticoꝝ non habet curā fidē negauit. Gloſa. Oꝑibus ⁊ ſi non verbis. qꝛ proximū non dili git. Et eſt infideli deterior. qꝛ hic fi delitatem nō cognouit vel ꝓmiſit Sed de multis matribꝰ poteſt di ci illud Treno a. Filia populi mei crudelis quaſi ſtrutio in deſerto. Strutio oua ſua terra cooperit. ⁊ abiens: ea derelinquens ſepe ab animalibꝰ ꝯculcantur. Sic multe ſunt matres quē ꝑmttunt filio a terrenis affectibꝰ inuolui ⁊ a d̓ monibꝰ ꝯculcari. ⁊ ipſe nō curat. In hoc tn̄ ſunt ſtrutionibus cru deliores qꝛ illi ſuꝑ oua ſua ꝯculca ta magnū planctum faciūt. iſte autem ſuꝑ filios a demonibꝰ con culcatos minime plangūt. ⁊ ſuꝑ hoc filij in iudicio conquerentur Ecrle. xli. De patre impio ꝯquere tur filij. qm̄ ꝓ ppter illum ſūt in ob probriū. Quartu capitulū eſt ꝙ debēt domuni gubernare ⁊ ideo oꝫ eam tria habere.ſ. ſapīam vt o īa ſapienter diſponat. Prouer. xxii ij. Sapienſ mulier edificat domū ſuam. inſipiens extructam qͦꝫ ma nibꝰ deſtruit. Secundo diligentiā vt cūcta ſollicite ꝓmoueat. Pro uer. xiij. Mulier diligens coron a eſt viro ſuo ⁊cͣ. Tercio ꝓuidentiā vt ſuo tꝑe neceſſaria cunctis ꝓui deat. Propter iſta tria dicitur ꝓ uer. vlti. de muliere forti. Operata eſt ꝯſilio manuum ſuaꝝ Ecte qͣm fapiens. Et de nocte ſurrexit. eece ꝙͣ ſollicitā Et dedit predam domē ſticis ſuis. ⁊ cibaria ancillis ſuis. ecce ꝙͣ prouida. Quintum capitu lum eſt ꝙ debēt ſe irreprehēſibilē exhibere. vt.ſ. nullam maculam habeat. nec in vita. nec in fama. Cmole nec in ſua ꝯſcientia. Et iſtas ſuaſ maculas in triplici ſpeculo debet videre. Primum ſpeculū eſt ſacra ſcriptura ſiue dei preceptuꝫ in qui bus anime ſancte ſemꝑ aſpiciūt at̉ ni Et ſi que in eis ſunt feditates: in penitentia ⁊ moꝝemendacōe ab luunt ⁊ deponūt. Secundū ſpecu lum eſt vita xp̄i. ad cuius pacīaꝫ ilillnana t̓ pietateꝫ ⁊ humilitatē debet ſe ſpe culari. Bernar. ſuꝑ canti. Vtrūc es michi domine ⁊ ſpeculum pati endi ⁊ norma viuendi. Tercium ſpeculum eſt exempluꝫ ancillaꝝ vulndiea. xpriſti. Si enim mulier nō poſſet ſequi vitam ſanctoꝝ viroꝝ xpriſ ito. ti ſequatur ⁊ imitetur vitam ſua rum ſoroꝝ. ſcilicet magdalene. a gnetis ⁊cͣ. Omnes eniꝫ maculas quas mulieres deprehendūt: ad iſta ſpecula lauare debent in vera ⁊ pura confeſſiōe. ⁊ morum emē datione. In huius namqꝫ ſigni ficationem in lauatorio templi ſalomonis erant ſpecula. vt dici tur Exodi. xxxviij. Bernardus. A nia confeſſionem ſi affectas decō rem. Confeſſioni enim iungitur decor. Pſalmiſta. Confeſſio ⁊ pl̓ chritudo in ꝯſpectu eius. Sed ml̓ te ſunt que..ſ. libentius viderent faties carnis in ſpeculis vanitatis ꝙͣ faties mētis ſue in ſupra dictis ſpeculis. Iheroniinus. Mulier ad ſpeculū pingitur ⁊ in ꝯtumeliā ar tificis cōnatur pulchrior eē ꝙͣ n̓a taſit. ¶ Sequitur ſermo tertiꝰ eiuſdē. Ico auteꝫ vobis ꝙ nemo viroꝝ illoꝝ qui vocati ſūt guſtabūt cenam mea ⁊c Per hoc dat intelligere ꝙͣ guſta but cenam aliā que nō ē ſua Cō notandū ꝙ quadruplex ē cena.ſ. corꝑalis. ſpiritualis. infernal̓ ⁊ ce leſtis In cena corporali debent re fici pauꝑes. Luc̓. xiiij. Cū facis ce nam aūt prandiu voca pauꝑes debiles cecos ⁊ claudos(Sciendū eſt autē ꝙ antiqui comedebāt ſe mel in die ⁊ in loco ꝯmuni ⁊ ꝯmu niter. Et qꝛ tantum ſemel comede bant. ideo cenam appellabant. ⁊ qꝛ poſt cenā comeſtio nulla reſta bat. Quia etiā comedeb ant in lo co ꝯmum ⁊ ꝯmuniter. iō ſimiliter cena dicebat̉ a cenō quod eſt cō mune. Ex primo ergo oſtēdebāt ſuam fragilitatē. Eo ꝙ tantē erāt abſtinentie ꝙ contenti erant in vna comeſtione in die. Ex ſecūdo oſtendebant ſuaꝫ honeſtatem: iō enim in loco cōmuni ⁊ cuidenti cō medebāt ne ioci laſciui ibi fierēt vel verba detractoria reſonarent. ex tertio oſtendebant ſuaꝫ libera litatem qꝛ nō ſingulariter ſed cō A 3 muniter comedere volebāt. Ideo peregrinos ⁊ hoſpites ad ſua con uiuia vocabāt. Exemplo autē an tiquorum nos iſta tria in iſtis cō uiuijs habeamꝰ. Primo temperā tiam ⁊ frugalitatem humane na ture que modicis ꝯtentatur ⁊ cō ſeruātur: ſuperfluis vero deſtruit ⁊ debilitatur. Eccleſia. xxx. Vtere quaſi honio frugi hijs q̄ tibi ap ponuntur. Eiuſdem.xxvij. In ml̓ tis eſcis erit infirmitas. Et iterui. Propter crapulā multi perierūt qͣ auteꝫ abſtinens eſt adijtiet vi tam Refert Auguſtinꝰ tria docū lē. mēta a beato ambroſio ſe didiciſ ſe. Vnuꝫ ē ne offitium militandi aliquibꝰ ſuadeat ne forte ita calū nias aut expoliacōnes exerceant Secūdū eſt ne vxorē alicui petat: ne forte ipſi ꝯiuges male inter ſa cōuenirent ⁊ ſibi inuicē maledice rent. Tertiū eſt ne ad conuiuiuꝫ inuitatus accedat: nie forte intem perantie vitium incurrat(Secun do debemus habere honeſtateꝫ ne ſcilicet in noſtris ꝯuiuijs fiāt la ſciua ſolatia. Vn̄ Pſaie quinto. Citharam⁊ liram ⁊ tympanum in conuiuijs veſtris ⁊ ne dicātur verba detractoria. Vnde Prouer bioꝝ decim ooctauo. Noli eē in cō iuuijs potatorum nec in comeſſa tionibus eorum qui carnes ad ve ſcendum offerunt ideſt ſcd̓m glo ſam: qui in locucōne viciſſim pro ximorum vitam dicunt. Ideo bea tus Auguſtinus contra peſtem detractōnis hos verſus in ſua mē ſa ſcriptos habebat. Quiſquis amat dictis abſentu rodere vitam Hanc menſaꝫ vetitam nouerit eē ſibi Tertio debemꝰ habere pieta tem.ſ. vt peregrinos ⁊ pauperes in noſtris conuiuijs habeamus. Iob. xxxi. Si comedi bnccellā me am ſolꝰ ⁊ non cōmedit pupillus ex ea ⁊ ceteā̓. Cōtra hoc dicit aua rꝰ Eccleſiaſti. xi. Inueni requie mi hi ⁊ nūc māducabo d̓ bonis meis ſolꝰ. Et neſcit ꝙ tempꝰ pretereat ⁊ relinquat omnia alijs ⁊ ip̄e mō riatur. ¶ Secūda ē cena ſpiritualis quā deꝰ facit cū anima. Apoca. xiij Ego ſto ad hoſtiuꝫ ⁊ pulſo. Si qͥs aperuerit mihi ianuāa intrabo ad illū ⁊ cenabo cum illo ⁊ ipſe mecū Hoc ē ꝙ ponamꝰ ad ſimboluꝫ vel ad ſtotu. Peccator em̄ penitens debet in cena ponere tria fercula.ſ. contritionē confeſſioneꝫ/ ⁊ ſatiſfa ctionē. deꝰ autem tria alia ponit ſcilicet miſericordiam gratiam/ ⁊ gloriam De iſta dicitur Ioh amſ duodecimō. Fecerūt autem cenaꝫ illi ideſt chriſto martha ⁊ maria ⁊ miniſtrabat ei: lazarꝰ vero vnꝰ erat ex diſcumbentibꝰ. Per mar tham vero ſignantur actiui. Per mariam ꝯtemplatiui. Per lazarū denuo a peccati r̓fuſcitati Chriſtꝰ cenat cum actiuis: quia d̓lectatur in eoꝝ operacōne. Cenat cum ꝯtē platius: quia delectatur in eoruꝫ cōtemplatione. Cenat cum pecca toribus denuo cōnu̓ſis: quia dele ctatur in eorum ꝯuerſione. Pſal Mirra ⁊ gutta ⁊ cetera Per mirra ſignatur ꝯtricio. Per guttam: qꝛ tumorem expellit intelligitur hu militas Per caſiam q̄ ſcd̓m gloſā nutritur in aquis ſignatur fides: q̄ datur in baptiſmo. Filie ergo regum. ideſt anime ſanctoruꝫ qui ſe bene rexerunt que ſunt domus eburnee ideſt caſte ⁊ pure. ⁊ quo rum veſtimēta ideſt operā aroma tibꝰ virtutuꝫ ſūt plena. chriſtum multū delectant delectatur etiam in ꝯtritione penitentiū. in humili tate ꝯtemplatiuorū. in fide forma Idaam. ta actuiorum. Sicut enim cōtricē ui diti nieceſſaria ē de nouo cōnu̓ſis: ⁊ fi des formata neceſſaria ē actiuis: ſic humilitas neceſſaria ē ꝯtēpla tipiaaa tiuis. Nō enim poteſt aſcēdere ad deum niſi habeat humilitatis grͣ dꝰ. Auguſtinꝰ. Tutam ſecuraꝫqꝫ vitam molitur humilitas: leuās cor ad deum non ꝯtra deum Ter tia cena ē pena infernal̓ de qua di inſua citur Apoca. xix. Venite ⁊ ꝯgrega mini ad cenam magnā dei vt ma ducētis carnes regū. In iſta cena dabitur duplex panis. Vnꝰ ē du riſſimꝰ qui nunꝙͣ poteſt digeri.ſ. mors eterna. Mors depaſcet eos. Vnde dicitur Prouerbioꝝ viceſi mo. Suaius ē homini panis me dacij ⁊ poſtea implebitur os eius calculo. Sicut enim calculus non poteſt maſticari nec digeri: ſic eti am mors eos paſcet ⁊ tamē nun ꝙ poterit finiri. Alius panis eſt amariſſimus.ſ. ꝯſcientia amara Panis eiꝰ in vtero illius Iob.xx. verietur in fel aſpidum intrinſecꝰ Grego. nazanzenꝰ. Mala ꝯſcien tia ſequitur ſe. ymo nō recedit a ſe. Vix poteſt foris eē remedium vbi intus vulnꝰ eſt incluſum. Se cūdo in iſta cena dabitur duplex vinū.ſ. rubeum quod eſt fel dracō nū. ⁊ album qd̓ eſt venenū ſerpē tuꝫ. deut̓. xxxij. Fel dracōnū vniū coꝝa venenū aſpidū inſanabile. Tercō ī iſta cena ponūtur carnes lire ⁊ aſſe. ſicut dicit̉ Apoca. xvi. āducauerūt linguas ſuas pre dolore. damnati quidē tranſeunt ad calorem miniū ab aquis inui um vt dicitur Iob. xxiiij. Qui e̓go erūt in aquis muiū tūc pre mimio dolore māducabūt linguas ſuaſ cōgelatas: ⁊ ſic quodamō come dūt carnes lixas. Quādo vero er̄t in igne tunc p̄ minio dolore come dent linguas ſuas aduſtas: ⁊ ſic quodāmodo comedūt carnes aſ ſas. Quantūcūqꝫ ⁊ quotienſcūqꝫ lingua cōmeditur ſubito renites tur vt iterum comedatur. Et quo niā in magnis ꝯuiuijs ꝯſueuerūt ſonare magna generā mulico ru ideo in illa cena r̓ſonabūt tria ge nera inſtrumentoꝝ. Priniūe ſtri dor dentiū. Math̓. viij. Ibi erit fle tus ⁊ ſtridor dentiū. Secundū vlu latꝰ demonū. Vſa. xli. Vlulabit mō ab ad moab: ⁊ vniu̓ſus popu lꝰ vlulabit Aoab interpretat̓ ex patre qd̓ ſignificatur ꝑ illud. de quo dicitur Ioh̓. viij. Vos ex pa tre dyabolo eſtis. Aō ab e̓go vlu labit qꝛ demones maiores vlula būt ad moab ⁊ ad demones mi nores. Similiter vniu̓ſus populꝰ vlulabit. qꝛ ceteri demones eis re ſpondebunt. Tertium eſt plāctꝰ oīm cōmuniter. Zach̓. xij. Plan get terra.ſ. infernal̓.ſ. familie ⁊ fa milie ſeorſum. Nā ſe orſū plangit familia ſuꝑboꝝ ⁊ ſeorſum familia luxurioſoꝝ: ſeorſū fa milia auaro rū. Quarta ē cena celeſtis de qua dicit̉ Apoca. xix. Btī qui ad cenaꝫ agni vocati fūt. Cir ca autē iſtā ce nam duo notanda ſunt. Primo quis eā preparaui. Secūdo ꝓpter quid eſt preꝑata. Circa primum notādum ꝙ iſtā p̄ꝑauit tota tri nitas. ita ꝙ pater ſuā fercula po nit. filiꝰ ſua. ſpirituſſanctus ſua Pater em̄ ponit tria fercula. Pri mo ſue fatiei claraꝫ viſionem. Io ha. iij. Scimꝰ quoniā cum apparū elt ſimiles ei erimꝰ qꝛ videbimꝰ eū ſicuti eſt Secūdo omnium bonoꝝ plena poſſeſſionē. tūc em̄ eit om ma in onibꝰ. vt dicit̉ ad Corint̓. ix. Sapi. Venerūt mihi oīa bona ꝑiter cū illa. Tertio oīm volūtatū ⁊ deſiderioꝝ plenā ꝯpletionē ⁊ qͣe tationem. Ioh̓. xiiij. dn̄e on̄de nō bis pr̄em ⁊ ſufficit nob̓. Iſta tria dicūt̉ Corint̓. ij. Rd̓ oculꝰ n̄ vidit necauriſ audiuit nec in cor homi nis aſcendit ⁊ ceterā. Oculꝰ enim nō ſufficit videre tantam viſioniſ claritatē. Nec auris audire tanta bonoꝝ omniū vber tatē. Nec cogi tat tanta voluntatū impletionē ⁊ quietacōnē. Filiꝰ auteꝫ ponit tria fercula. Primo panē vite. Ioh̓. i. Ego ſū panis vite qͥ veniet ad me nō eſuriet Secūdo ſatiabilitatem in ſua diuinitate. Tercō ſatietatē in ſua humanitate Ioh̓. x. Ingre diet̓.ſ. ad ꝯtemplandū diuinitatē Et egrediet̉ ad ꝯſiderāduꝫ huma nitatē ⁊ paſcua inueniet Spiritꝰ ſanctꝰ in illa cena tria ponit. Pri mō ignē quo ad illa fercula decō quātur. Vſa. xxi. dicit dn̄s cuiꝰ ignis in ſyon ⁊caminꝰ in iheruſa lē. Secūdo vniū qͦmō ſācti inebri ant̓ ab vbertate domꝰ tue. Tercō fructꝰ quibꝰ delectantur. Gal̓. v. Fructꝰ autē ſpiritꝰ. ē caritas pax gaudiū ⁊cͣ. Quauis autē tot deli tioſa cibala in iſta cena dant̉ ali qui tn̄ venire ꝯtempſecūt eo ꝙ in ternā dulcedinis exꝑientiaꝫ non habuerūt. Greg̓. in omel̓. Corpo rales delitie cū nō habētur graue deſideriū attedunt. cū vero habite edunt̉ comedentē ꝓtinꝰ in faſtidi um per ſatietatem vertunt?cōtra Spirituales delitie cū nō habētur in faſtidio ſunt. cū vero edent̓ in deſiderio ſūt. Auget enim ſpiritu ales delitie deſideriū: cum menteꝫ ſatiāt Quia quātomagis ſapor eo rū ꝑcipitur eo ampliꝰ cognoſcit̉ vt auidiꝰ amē tur. Et ꝓpterea non habite amari nō pn̄t. qꝛ eaꝝdul cedo ⁊ v̓tꝰ ignorat̉. Ruis em̄ ama re valeat qd̓ igno a̓t.? Circa ſcd̓m ſcilicet ꝓpter qd̓ deus iſtam cena preꝑauit ⁊ tam multos vocauit. Sciendum ꝙ ꝓpter hoc fecit vt ce leſtis ciuitas ſuis ciuibꝰ impleat Vn̄ dicit. Cōpelle intrare vt domꝰ mea impleat̉ Gloſa. Numero pre deſtīatoꝝ fideliū. quis numerus inexpletus nō remanebit. Ante aſcenſionem quidē filij dei in celū domus dei quantuꝫ adhōines va cua fuit onnino. qꝛ nullꝰ adhuc ibi firerat Nunc autē eſt ſemple na. Tum qꝛ numerus ſāctoꝝ ad hūc nō habet ſuā plenitudinem. tū qꝛ anime ſāctoꝝ adhuc nō ha bent ſuā beatitudinem ꝯpletaꝫ ex eo ꝙ eorū corpora adhuc nō ſūt glorificata. Poſt iuditiū domus dei erit totalit̓ plena. qꝛ numeruſ electoꝝ erit impletus ⁊ quilibꝫ ſā ctus in corpore ⁊ ama erit glorifi catus Vn̄ dicit̉ de xp̄o. Prou̓. vij. In die plene lūe reu̓ſus e ī domū ſuā. Sicut luna aliqn̄ eſt vacua. aliqn̄ plena. aliqn̄ ſemplena ſic domꝰ dei an̄ aſcenſionem de ama bus ſāctoꝝerat vacua. poſt aſcē ſionē ſemplena Sed poſt iuditiū cū dn̄s in domum ſuā reuertetur: tūc erit tota plena. ¶ Sequitur dominica tertia. Sermo primus. Nant appropiquātes ad iheſū publicam ⁊ pctōres vt audirent il lū ⁊ murmurabāt ſcri bec phariſei dicētes qꝛ h̓ pctōres recipita māducat cū nl̓. Lu. xv ⁊ pa Sicut dicit Augꝰ. ſuꝑ Iohanneꝫ Quidā ſūt infirmi ſanabiles. qui dā inſanabiles. qͥdā autē perfecte ſani. Iſta triplex dr̄a in hoc euan gelio tangit̉ Nā īfirmi ſanabiles erāt publicani ⁊ pctōres Infirmi inſanabiles erat ſcribe ⁊ phariſei Perfecte autē ſam ſūt iuſti ⁊ ſācti qͣ nō indigent pm̄a ſeu medicīa. In medio autē iſtoꝝerat medicꝰ ꝯſtitutus.ſ. xp̄us Primo e̓go po nunt̉ īfirmi ſanabiles.ſ. publica ni ⁊ pctōres. de quibꝰ duo tangū tur.ſ. ꝙ ad xp̄m appropinqͣbant. Secūdo ꝙ eiꝰ verba audire affecta bāt In hoc autē ꝙ dicit̉ appropī qͣbant. on̄dit̉ ꝙ priꝰ longe erant Psͣ. Loge a pctōribꝰ ſalꝰ ⁊cͣ Ap propinqͣnti autē deꝰ ꝑ pmīaꝫ. deuſ appropinqͣbit ꝑ graꝫ. Iacō. x. Ap propinquate do: ⁊ appropinqͣbit vol ſta autē appropinqͣtio ⁊ elō gatio nō ſit loco ſꝫ ſimilitutudine vel diſſimilitudine. Augꝰ ſuꝑ p̄s deo qͥ vbiqꝫ ē neqꝫ per loca appropi quauimꝰ neq̄ꝫ ab illo ꝑ loca r̓mo uemur. Appropinqͣre illi ē ſimileꝫ illi fieri. Recedere ab illo ē diſſimm lem illi fieri. Et ſubdit Augꝰ. Nō necū vides d̓uas res ꝓpe modū ſi biſimiles. dicis. Appropinqͣt hec illi: qn̄ autem diſſimiles ſūt licet vna manu teneātur. dicis. Lōge e hec ab illa. Si ergo vis appropīͣ qͣre ſimil̓ eſto Si autē nō vis eſſe ſimil̓: elōgabeis Boni ergo ⁊ ſūt xp̄o ꝓpinqͥ. ⁊ mali a xp̄ō lōginqui Romq pinqͥ ſūt do qͣntū ad ſimili 2ο ο I43 tudinē vite Ipē enim deus eſt mi ſericors. Luce. vi. Eſtote miſei̓cor des ſicut ⁊ pater veſter miſei̓cors j. ī ē. Ipē em̄ ē ꝑfectꝰ. ⁊ ipſiſitiſ ꝑfecti Ibideꝫ. Eſtote ꝑfecti ſic̄ ⁊ pater vr̄ ꝑfectꝰ ē. Ipē ē ſāctꝰ ⁊ ipſi ſūt ſācti. Leuit̓. xi. Sācti eſtote qꝛ egoſāctꝰ ſū. Sunt autē ſācti lōge a dd̓ no mō tantū.ſ. qͣntū ad ſtatū miſerie in qͦ ei diſſimiles ſūt Chriſtus em̄ ē in ſtatu felicitatis ⁊ ip̄i in ſtatu penalitatis Olim quidē xp̄s ſimil̓ eis fuit. qn̄ in corpoe̓ habuit mor talitatē: in am̄a paſſibilitateꝫ. in vtroqꝫ multiplicē miſeriā ⁊ pena litatem. Sꝫ poſt reſurrectioneꝫ cor pus eius induit immortalitatem anima eius impaſſibilitatē vtrū qꝫ oīmodā felicitatem Et iō ſācti ni hac vita xpō ſūt diſſimiles cuꝫ ſint mortaleſ/ paſſibiles ⁊ multaˢ penalitates hn̄tes Geccatores a deo ſunt longe ⁊ diſſimiles dupli ci modo Primo quantum ad ſta tum miſerie quia ſunt mortales ⁊ corruptibiles ſicut boni. SSecundo quantum ad diſſimilitudineꝫ vi te. Vnd̓ dicitur Yſa. quinquage ſimoqͣnto Sicut exaltantur celi a t̓ra: ſic exaltate ſūt vie mee a vijs veſtris. quia vie quibus chriſtꝰ dominus noſter ad nos venit fu erunt humilitas ⁊ pietas. ⁊ cogi tationes eius erant ipſa puritaˢ Superbus autem non aſſimilat̉ ei in ſua humilitate nec auarus ī ſua pietate. nec luxurioſus in ſua puritate Damnati vero longe ſū a deo triplici modo. Primo quan tum ad ſtatū miſerie. Licet enim habeant corpꝰ immortale. adeo ta me erit paſſibile ⁊ in tot miſerijſ ſubi ectuꝫ ꝙ ſubſiſtere vix valebit Pſal. In miſerijs non ſubſiſtent Secundo quantuꝫ ad diſſimilitū dinem vite. Et quantū ad hoc nō erunt diſſimiles deo: ſed etiaꝫ ſan ctis. Valde enim diſſimile eſt eē ī ſaturitate ⁊ in efurie ⁊ in vlulatu. ⁊ in cantu in gaudio: ⁊ merore ſi ne dolore. Iſta notant̉ Yſa. lxv. Ecce ſerui mei comedent: ⁊ vos eſu rietis. Tertio quia erūt extra ami bitū diuine miſericordie. Iō dicū tur eijci in tenebras exteriores vt habet̉ Math̓. xiij. Octā enim ſunt tenebre. Sꝫ ꝓut ſunt in pn̄ti ſunt tenebre interiores: qꝛ adhuc īfra ambitū d̓ine miſericordie ſūt. Sꝫ poſt mortē ſūt tenebre exteriores: qꝛ ex ambitū diuine miſericordie totalit̓ homine ponūt. Iuxta illud Neſcio vos Secundo publicam ⁊ peccatores xp̄i verbā audire affe kvi ctabāt. Octores em ſt̓fe idi tene go. lT broſi ⁊ frigidi; verba autē xp̄i ẜm v̓ba xxi Ill. at Ambroſiuꝫ ſuꝑ lucam tria habēt in ſe. Habent mundare illumina Lenecdt re ⁊ accendere. Vtile eſt e̓go pecca toribꝰ ad verba xp̄i accede̓. Quia ſi ſunt fe. dimundant̉. Ioh̓. xv. Iam vos mundi eſtis ꝓpter ẜmo nem quem locutus ſum vobis. Si tenebroſi illuminantur Pſal. Lu cerna pedibꝰ meis verbum tuumn; ⁊ lumen ſemitis meis SSi frigidiſ flāmātur. Pſal. Ignitum eloqui um tuum vehementer Etiā orige nes ſuꝑ Ioſue. Scriptum ē Qui ap propinquat mihi: appropīquat igni. Ideo ſi aurum vel argentum fueris: ꝑ ignem rutilantior efful geb̓. Si autem fenum vel ſtipula fueris: ab igne omnino ꝯſumei̓s ¶ Secundo ponūtur infirmi inſana biles.ſ. ſcribe ⁊ phal̓ſei qͥ ſcd̓m glo ſam dupliciter errabat. Primo quia ſe iuſtos putabāt cū eſſent ſuperbi SSecūdo quia alios penitē tes reos putabāt cum tamen ꝓpt̓ penitentiam eēnt a culpa abſolu ti PPropter primuꝫ nulla ꝯpaſſio tie circa peccatores mouebantur ſed ꝯtra eos potiꝰ indignabātur ⁊ maledicebant. In peccatore enī penitente tria cōſiderantur.ſ. natu ra. culpa p̄terita. ⁊ iuſtificatio aſ ſecuta Scd̓m Auguſtinum natue̓ debemus compaſſionem ſiue dile ctionem. culpe diſtrictōnem ideſt diſtrictam correctionem. ⁊ iuſtifi cationi congratulacōnem. Vnde ait Auguſtinus. Oportet vt ſolli cite diſcernamus: quia diſtrictio nem debemꝰ vicijs: compaſſioneꝫ nature. Si enim feriendus eſt pec cator ⁊ nutriendus eſt ꝓximus. Auguſtinus. Sic diligēdi ſūt ho mines vt eorum non diligant̉ er rores. Iuſtificationi aſſecute debe mus congratulationem. Iuxta n lud Luce decimoquinto. Epulari autem ⁊ gaudere oportet quia fra ter tuus mortuus fuerat ⁊ reuixit Iſti autem de natura nō curabāt vt diligerent vel ꝯpaterentur nec de iuſtificacōne vt ꝯgratularent̉: ſed tantū de culpa vt indignaren tur. Grego. ī omel̓. Vera iuſtitia compaſſionē habet. falſa dedig nationeꝫ. ꝙͣuis etiam iuſti ſoleāt iuſta racōne peccatoībꝰ indigna ri. Sꝫ aliud ē quod agitur typo fu perbie. aliud qd̓ zelo diſcipline. Propter ſcd̓m qꝛ alios penitēteſ ⁊ reos putabant ꝯtra chriſtum du pliciter murmurabāt. Primo de eo ꝙ eos recipiebat/ credebant ip ſum coinquinal̓. Sicut ⁊ phariſe us ex acceſſu marie magclalent xp̄m coinquinal credebat. Petrꝰ Rauē̓. ſuꝑ Lucā. Erras pharifee. Lutum tangit ſol non inquinat ſolem. Aeclicus tangit vulnera: ſed ipſum putredo nō corrumpit. Rieus tangit iuſtum iudicem: ſed ipſum maculare non poteſt. Et vo cathic xp̄m. ſolem medicum ⁊ iu dicem. Peccatorem autem lutum vulneratum ⁊ reum. Chriſtꝰ em̄ qui ē verus ſol lutuꝫ tangebat/ cū peccatores r̓cipiebat. ſed tamē ip ſum ſolem non infitiebat. ſed po tiꝰ ſol lutum in aurū mutabat cū culpam r̓mittebat. Chriſtꝰ ernam quiē verus medicus vulneratuꝫ tangebat tangēdo ſanabat. nec ipſum infitiebant ſed potiꝰ comē dando ⁊ regratiando ipſum clari ficabant. Chriſtus enim qui eſt iuſtꝰ iudex eos reos admittebat ⁊ ipſos poſt iuſtam penitentiam To V b abſoluebat̉ dicens. Gaudiū eit angelis dei ſuper vno peccatore pe nitentiam agente Secundo cō tra ⁊ qādcaf. ſl̓ꝰ chriſtum murmurabāt. Hoc au ſtꝫ y. bl. 6 2 tem chriſtus dominus noſter cū . V magna diſpenſacōne fecit. Inter iudeos autem erant quidam ſuꝑ ſtitioſi qui diligebant magnam vite auſteritatem. Alij erāt terre nis aſſueti/ qui magis diligebāt vite ꝯmunitatem. Alij erant curi oſi qui requirebant mia̓culorum operacōnē Fecit autem chriſtuſ ẜm Criſoſtomum ſicut fatiunt ve natores qui per duas vias contrͣ rias aliquod animal inſequūtur vt in alteraꝫ incidat. Miſit enim iohannē baptiſtam cum vita au ſtera. vt ſic conuerteret ſuperſtici oſos Venit ipſe cum ꝯmuni vita manducans ⁊ bibens cum pecca toribus vt ſic cōuerteret terre niſ aſſuetos. Venit cum miraculorū potentia vt ſic conuerteret duro ⁊ curioſos. Sꝫ cōqueritur chriſtꝰ dominus dicens. Venit iohānes non māducans neqꝫ bibens ⁊ di cunt. demoniū habet. Venit au tem filius hominis ⁊ dicunt cum voracem ⁊ vini potatorem. ¶ Ter T5 xb tio quidam erant perfecte ſani.ſ. iuſti qui non indigebant penitē tia. Vnde dic̄ beatus Gregorius. Sūt pleriqꝫ iuſti in quorum vita eſt gaudium tantum vt in eis q̄ libet peccatorum preponi miſei̓cor die poſſit. Hinc ergo colligendū eſt quantum deo gaudium facit ille quādo que male geſſerat per penitenciā dānat iniuſtus Tales ergo nō indigent penitētiā Sed jꝝ gae ſciendū ꝙ triplex ē pͥm̄a.ſ. p ur Pma. Cori. and .l.i6 gans/ ſicut fuit pm̄a magdalene h̓as a caſi. Et eſt pͥma ornas/ ſicut fuit peiū tētia beati iohānis baptiſte. Pri ma em̄ peccatorē purgat. Secūda iuſtum ornat EEt eſt pm̄a que iu ſtum ꝯſeruat a caſu. Iuxta illud. ī Corint̓. xiij. Caſtigo corpꝰ meū ⁊ in ſeruitutē redigo. Perfecti em̄ vi ri qͣuiſ. non indiget pmīa purgā te; indigēt tamē pm̄a ornante ⁊ conſeruate. ¶ Quarto in iſtorum jpſ Iº medio ea̓t deꝰ.ſ. tanꝙͣ iudex ⁊ me dicus cōſtitutus qui infirmos ſa nabiles. ideſt peccatores penitēteˢ recipiendos eſſe oſtendit Et ſuꝑ hos tres parabolas oſtēdit Vnā de oue perdita. Aliam de dragnia amiſſa. tertiā de filio ꝓdigo reuer tente: que poſt iſtas ponitur īme ne./ diate. Tria em̄ ſunt que hoine ad miſerendū inducere ꝯſueuer̄t. ſcilicet ſimplicitas. propſquitas ⁊ neceſſitas. Iſta tria dominuꝫ in ducunt ſimiliter ad miſerendum Et80. 8 Prima noſtrͣ ſimplicitas. Ad h q pertinet parrabola de oue errante . bo Homo enim ſimplex eſt reſpectu ꝙ.. vt hoſtis tam aſtuti. ideſt dyaboli. ⁊ tʳ qā ideo cito decipitur. Vnde clamac Vpletuiu j ꝓxex Svi lx ꝓpheta. Errauiſicut ouis que ꝑijt ⁊ cetea̓. Secunda noſtra ꝓpinqui §.y. ppe tas/ quā ip̄e nobiſcum contraxit. Exr ꝓpi̓ Pylacuta Ad Hebre. iij. Nuſꝙͣ enim auge 5M E1 los apprehendit: ſed ſemen abra he apprehendit. Et ad hoc ꝑtine ſecūda parabola de dragma āmiſ ſa in qua eſt ymago regis ⁊ ſuꝑ ſcriptio nominis. Sic etiaꝫ homo ad ymaginem dei creatus. Et ha bet ſuꝑſcriptionem nominis xp̄i quia a chriſto dicitur chriſtianꝰ Et ideo deus homini debet miſereri Iuxta illud Eph̓. v. Nemo carnē ſuam vnꝙͣ odio habuit ¶ TTertio noſtra neceſſitas ⁊ pauꝑtas. Et ad hͦ ꝑtīet ꝑabola d̓ filio ꝓidgo qui dicit Quanti mercenarij in do mo patris mei ſunt ⁊ cetera. Qua do em̄ homo ſuaꝫ cognoſcit miſe ria ⁊ infirmitateꝫ: deꝰ ſibi exhibet iati pietatē Vnde dicit̉ ibidē ꝙ pater videns filiū miſericordia motus cecidit ſuꝑ collū eiꝰ ⁊ oſculatus ē eū. Rogemꝰ ergo ⁊cͣ. ¶ Sermo ſecundus eiuſdem Rāt appropinquātes pu blicam ⁊cͣ Libenter enim omnes ad thriſtū appro pinquare debemꝰ: quia omnia re media in chriſto poterūt inueni ri. de quibꝰ dicit Ambroſiꝰ in lib̓. de virginibꝰ. Omnis anima acce dit ad chriſtū. qꝛ om̄a xp̄s ē nob̓ Si vulnera curare deſideras: medi cꝰ ē. Si febribꝰ eſtuas: fōs ē. Si g uaris imqͥtate: iuſtitia eſt. Si au xilio īdiges: virtꝰ ē. Si mortētīes vita eſt. Si celū deſideras: via eſt Si tenebras fugis: lux ē. Si cibū q̄ris: cibꝰ eſt EEx hijs verb̓ hēmꝰ ꝙͣ debemus ad thriſtū accedere a appropinquare. Primo ſicut vul nerati ad medicum ⁊ ſanatorem ideo dicit Si vulnera curari deſide ras: medicus eſt Sūt autem que dam pctā que corpꝰ vulnerant ⁊ infirmitatē corporis inducunt: ſic̄ gula Eccle. xxxvij. In multis eſciſ erit infirmitas. Quedā ſunt q̄ vul nerāt animaꝫ tantū ſicut ſuꝑbia qua primꝰ angelus vulneratꝰ fu n̄ alij angeli qui cum eo ceci derant ei inſultant. dicentes Pſa. xiij. Tu vulneratus es ſicut ⁊ nos noſtri ſimilis effectꝰ es. Quedam que vulnerat corpꝰ ⁊ anima ſicut luxuria que quidem vulnerat cor pus mala cōcupiſcētia. Iob. xvi. Cōuulncrauit lūbos meos ⁊ cete ra. Et animā amara conſcientia. Prou̓. vij. Sequitur iam.ſ. mulie rem ſicut bos ductꝰ ad victimā do nec trāſfigat ſagitta cor eiꝰ. Iſta ſagitta eſt ꝯſcientiā amara. Et qͦ niam quedā vulnera ſunt que ſa nantur ꝑ inciſionem. quedā per aduſtionē. quedā ꝑ ēplaſtri ap poſitionem. Ideo iſte medicꝰ vul nꝰ gule ad ſanandū docet ꝑ inci ſionem. qꝛ inordinatus gule appe titus eſt penitus reſecandꝰ ꝓuer. xxiij. Quādo ſedes vt comedlas cū principe diligenter attende q̄ poſi ta ſūt an̄ fatiē tuam ⁊ pone cultꝫ in gutture tuo. Ille cultꝝ in guttu re ſuo ponit qui inordinatuꝫ gule appetitum incidit. Vulnus ſuper bie ꝑ emplaſtri appoſitioneꝫ ⁊ ꝑ L0 2 paſſionis xp̄i meditationem cua tur. Auguſtinꝰ ſuper illud Eph̓. ij Ffactus obediens vſqꝫ ad morteꝫ dicit. Ecre homo habes humilita tis exemplum ⁊ ſuperbie medica mentum. Quid igitur intumeſciſ o homo: pellis morticina quo ten deris. O ſames fetida quid infl. ris? princeps tuꝰ humilis eſt ⁊ tu ſuperbꝰ. Abſit. Vulnꝰ luxurie cū ratur per aduſtionem ſicut pete bat ꝓpheta dicens. Vre renes me os ⁊ cor meum Secundo debemuˢ accedere ſicut eſtuati ad t̓frigeriū Ideo ſubdit. Si febribus eſtuas Fons eſt. In preſenti boni ⁊ mali multiplices eſtus patiuntur. Nā boni actiui ⁊ cōuigati patiuntur eſtum tribulationis. Pri. Corint̉. quinto. Tribulatione carnis ha bebunt huiuſinodi ſcilicet conui gati pro neceſſarijs rebꝰ. Conte platiui patiuntur eſtum temptu tionis: qͥa ad humilitatis cuſto diam. aliquando moleſtari ꝑmit tūtur. ſicut patet in apoſtolo ꝟſqꝫ ad tertium celum rapto. vt habe tur Corinth̓. duodecimo Mali ali quando patuitur eſtum auaritie aliquando male concupiſcentie. aliquādo furentis ſuperbie. Om nes iſti ad fonteꝫ chriſti accedūt ⁊ in eo refrigerium inueniēt Vn de dicitur Iacobi decimotertio. Erit fons patens domui dauid ⁊ habitantibus iheruſalem in ab ſolutionem peccatorum ⁊ mēſtru are Per dauid qui interpretatur manu fortis intelliguntur actīui Per iheruſalem que interpretat̉ viſio pacis intelliguntur cōtem platiui. Per peccatores ſignificāt̉ aual̓. Per menſtruatam luxurio ſi. In iſto ergo fonte actiui inueni entre frigerium patientie. conte platiui refrigerium deuocōnis in terne. ceteri peccatores refrigeriuꝫ miſerico: die. Iohannis ſexto In uenietis requiem animabus ve ſtris. Tercō debemus ad chriſtū accedere ſicut grauati imquitate ad iuſtitiam releuantem: ideo ſb̓ bit. Si grauaris imquitate: iuſti tia eſt. Aundus grauat noſtraꝫ virtutem iraſcibilem. trahendo ad impatienciam. Dyabolus nō ſtram rationalem. trahendo ⁊ de cipiendo per fraudulenciam. Ca ro noſtram concupiſcibileꝫ in flā mando per malam concupiſcenci am. Sed qui taliter ſunt grauati ad chriſtum accedant ⁊ ipē de ta libus iuſtitiam fatiet ſcilicet de ꝑ ſecucōnibus mundi quia ad nihi luꝫ eos deducet De dyabolo quia falſitates eius deteget Et de carne quia rationi eam ſubijtiet. Iohā nis duodecimō. Quia nunc iudi tium eſt mundi. quo ad primuꝫ Nunc princeps huiꝰ mundi eijci tur foras. quo ad ſecundum. Et ego ſi exaltatus fuero a terra om nia trahaꝫ ad meipſum. quo ad tertiū. Tunc chriſtus ea que ſūt in homine ad ſe trahit quando rpus ⁊ animam ſibi ſubijcit. ⁊ iam corpus anime non reſiſtat: ſed vtrūqꝫ deo ſeruiat: Iuxta illud Oſalmiſte Cor meum ⁊ caro mea exultauerunt in deum viuū. Quar to debemus ad chriſtuꝫ ac cedere tanꝙͣ fatigati ad auxiliatoreꝫ. iō ſubdit. Si auxilio indiges: virtꝰ eſt Indigemꝰ autem auxilio chri ſti. in vita. in morte ⁊ poſt morteꝫ. ideo ad ipſum accedamus vt no bis ferret auxilium in vita conſer uādo a caſu peccati. in morte cuſto diendo a laqueis dyaboli. ⁊ poſt mortem deducendo ad gloriaꝫ dei Vn̄ Pſalmiſta. Tenuiſti manū dexteram meaꝫ a peccato me in vi ta conſeruando. Et in volūtate tua deduxiſti me ī morte ſcilicet a laq̄ is dyaboli me cuſtodiēdo. Et cum gloria ſuſcepiſti me in celum ſcili cet deducendo. Quinto debemꝰ ad chriſtuꝫ accedere. ſicut mortui ad viuificatoreꝫ. Ideo ſubdit. Si mor tem times: vita eſt. Eſt autem tri plex mors. ſcilicet nature. culpe ⁊ geheme. Qui ad chriſtū accedit non debet timere mortem nature: quia corpora fuſcitabit Ad Corii th̓. decimoquinto. Per hominem mors ⁊ per homine reſurrectō mor tuoꝝ. Neqꝫ mortem culpe. qꝛ omnē culpam delebit. Vſa. xliij. Ego ip ſe ſum qui deleo omnes iniquita tes tuas propter me: ⁊ peccatorū tuoꝝ vltra non recordabor. Neqꝫ mortem gehenne quia ipſaꝫ mor tem precipitabit dominuſ ineter nu ⁊ auferꝫ oēm lacrimaꝫ ab ōni facie SSexto debemus ad ipſum accedere. ſicut peregrini ⁊ errabū di adductorem. Et ideo dicit. Si celum deſideras via eſt. Ipſe eniꝫ eſtviā ⁊ ductor vie Iuxta illud io h̓. xiiij. ego ſum via veritas ⁊ vita Iſtavia eſt pͥma de qua dicitur ſa. xxx. Hec eſt viā: ambulate in ea: neqꝫ ad dextra neqꝫ ad ſiniſ tra declinabitis. A pma non debe mus dedīare neqꝫ ꝑ proſpera nec ꝑ aduerſa. Iſta via eſt multū bre iijs. qꝛ tantum ꝯtinet tres dietaˢ Primā dietam facit ꝯtricio. ſecū dam ꝯfeſſio. terciā ſatiſfactio. Iſ ta eſtvia trium dieꝝ quā de egip to ⁊pctō receditur vt deo gratū ſa crificium offerat̉. vt habet̉ Exo. vitodē modo viā q̄ ducit ad infer numhꝫ ſil̓r tres dietas Primā enim facit malus ꝯſenſus. ſecun bāmalū opus. terciā mala cōſue tudo. ductor aūt in via penitentie eſt xp̄s qui eſt veritas. Et ideo a maerrare nō poterit in hac via ī Licet enim ſit vna via q̄ ad infer nuꝫ ducit. alia q̄ducit ad limibu alia q̄ducit ad purgatoriū. ⁊ a lia q̄ducit ad celū. iſte tn̄ ductor omnes iſtas vias nouit. ⁊ ideo a minas ſcōrum ad viā ducit. Psͣ. deduxit eas ꝑ viā rectam vt irent in ciuitatem hitationis. Termiꝰ hꝰ vite eſt vita beata Iuxta illud Ma. iiij Agite p̄mam. appropinc bit em̄ regnū celoꝝ. Libenter enī phancviā ire dēmus ⁊ ꝓptet vi breuitatem ⁊ pter talis ductoris LO 448 ſo̓cietatē. ⁊ ꝓpter termini vtilita tem Septimo dēmus accedere ad xp̄m ſicut tenebroſi ad illumina torem ⁊ ſi tenebras fugis luxͣ eſt Iſte aūt tenebre quas dēmus fu gere ſunt tenebre infernales vbi ſunt tenebre ſuꝑiores que cantur ex abſentia viſionis d̓ine. Tene bre inferiores qꝛ ipſa infernalis r̓ gio eſt tota de ſe tenebroſa Tene bre interiores. qꝛ ipſe anime ⁊ cō ſcīe tenebroſe erunt. Et tenebre exteriores. qꝛ ipſi demōes qui er̄t tenebroſi. Sed illi qui ad xp̄m ac cedunt iſtas tenebras fugient ⁊ luce inuenient. Habebunt eni m luce a ſuꝑiori.ſ. viſionē diuinam Apoc̄. xxi. Claritas dei illuīnabit illam ⁊ lucerna eius eſt agnꝰ Ab inferiore.ſ. manſione clarā. Tho. iiij. Luce ſplendida fulgebit Ab interiori.ſ. lucida anima. V ſa. lvi. ij. Implebit dominus ſplenciori bus animam tuam. Ab exteriori ſocietate fulgida ⁊ iocunda. Sa pientie tercio. Fulgebunt iuſti⁊ tanqͣm ſcintille in arundineto di current. OOctauo enim debemus ad xpriſtum accedere ſicut fameli ci ad ſaturatorem vel cibatorem. Et idcirco ſubditur. Si cibuꝫ quē ris alimentum eſt. Notandum ō eſt autem ꝙͣ filij iſrahel dum exi rent de egipto triplicem habus runt cibum ſcilicet farinam egip ti. qua deficiente habuerunt mā na poſtea vero habuerunt fructꝰ terre promiſſionis. Peccatores quidē paſcunt̉ farina egipli a dele ctationē pctīde qua fit panis dy aboli. qui licet mōvideat̉ dulcis Iuxta illud Eccle. xxxiij. Onī form cario oīo panis dulcis. in futuro tn̄ multū erit amarꝰ. Iob. ix. Pa nis eius in vtero eius vertetur in fel aſpidū intrinſecus. Sed cuꝫ de fecerit iſta farina peccati. tunc aīa reficit̉ manna celeſti⁊ gra dei Pa nē celi dedit eis. Eccl.xv. Cibauit eū pane vite ⁊ intellcus. Qn̄ vero labordeſerti vpn̄s vita defecerit ⁊ finit̉ tunc aīa fructu celeſti ſatiat̉ Qui quidē fructus catur ex ꝯtem placōne diuinitatis ⁊ humanita tis xp̄i. Psͣ. Cū dederit dilectis ſu is ſomnū. Ecce hereditas dn̄i filij merces. Hoc refert̉ ad viſionē di uinitatis. qꝛ ẜm Augͥ. viſio dei eſt tōmerces. fructus ventris. Hoc refert̉ ad viſionē humanitatis q̄ fuit benedcūs fructus ventris vij ginis marie. ¶ Sermo tercius eiuſdem. C Aubium exit corā augpet̓ dei ſuꝑ vno pctōre pͥmaꝫ agente jx agna aprecio ſa eſt pmͣa pctōrum pro qua an geli faciunt tantu gaudiū in celo Non enim dicunt̓ gaudere de tam gl̓oſa viſione. de qn̄a dr̄ a. Pe a. In quem deſiderāt angeli proſpi cere. nec de ſua tam iocunda iubi latione. de qua d̓r in psͣ Laudate dn̄m omnes angeli eius. Nec de ſua tam dulci epulacōe. de qua xſ dr̄ Thob̓. xij. Ego cibo inuiſibili a pri potu qui ab hoībus videri nō pōt vtor. Sed dicuntur de noſtra con uerſione gaudere. ideo d̓r. coram angelis ⁊c In quibꝰ verbis tria tanguntur. Primum eſt angelo rum leticia cū dicitur. gaudiū eit Secundum eſt materia leticie qd̓ notatur cū dicitur. ſuꝑ vno pecca tore Tercium eſt cā media quod notatur cū dicitur. pm̄am agēte CCirca primum notandū ꝙ de nrā conuerſione non tm̄ angeli gau dēt ſed etiam tota trinitas gaudꝫ Angeli enim gaudent triplici de ca. Primo. qꝛ vidēt ſue cuſtodie tam glorioſum fructum. Cuilibet enim hoī angelus ad ſuā cuſtodi am deputatur. Et dum eſt in vte ro: ne ibi a dyabolo ſuffocetur. Et dum egreſſus eſt ab vtero: ne for te a baptiſmi gratia impediatur. Et dum eſt in mundo: ne forte ad peccata plurima detrahatur ⁊ deo ſeruire impediatur. Et dum exit a mundo ne forte a laqueis dyabo li teneatur. Sicut ergo medicus gaudet quando videt circa egruꝫ curationis ſue fructum. ſic ange lus multum gaudet quando vidꝫ circa hominem ſue cuſtodie effe ctum. De contrario autem multū dolent. Iurta illud Yſaye triceſi motercio Angeli pacis amare fle bant. Secundo gaudent quia vident ex peccatoribus cōuerſis ſuum ad impleri numeꝝ Augͥ. d̓t ꝙ tot aſcendent ex hoībus: quet ceciderunt de angelis. Bern̄ dicit. Siue em̄ quot angeli ceciderunt. ſiue quot ſteterunt ignoramus: manifeſtū eſt ꝙ eoꝝ ruina debet de hoībus reꝑari. Ihero. Multum gaudēt angeli qn̄ pctōres cōuer tuntur vt de ipſis eoꝝ numierus r̓ cupetur. Ideo in xp̄i reſurrectō ne ꝑ quam pctōres ſunt iuſtificati: angelus feſtiuus apparuit: on̄s ſuam leticiā in aſpectu cum ad in ſtar fulguris choruſcans. in hītu qꝛ inſtarmuis erat candidus. ī affectu. qꝛ inſtar floris fuit dulciſ aamenus qn̄ dixit mulieribus. Marci. vlti. Nolite tim ere. ſcio ꝙ iheſum queritis nazarenū crucifi rū ⁊cͣ. Tercio gaudēt. qꝛ vident in laudando deū. tale ſe habere ꝯſor tiu. deū enim prius laudabat ſo la angelica naͣ. Et de iſto mō vera citer p̄t diri illud Iob. xxxviij. V bi eras cum me laudarent aſtra matutinā? Hoc ſpectat ad laudeꝫ angelo rū. ⁊ iubilarent omnes f lij dei. hoc ſpectat ad laudē hoīm Scd̓ de ꝯuerſione pctōrum gau det ⁊ feſtū facit tota trinitas.ſ. pr̄ filius ⁊ ſpūs ſanctꝰ Et primo pr̄ multum gaudet. ſic̄ rex terrenus qn̄ ſibi filius ꝯcipit̉. Sicut letatꝰ eſt abrahā in ꝯceptū filij ſui yſa ac. Multū gaudet qn̄ nafcit̉; ſicut gauiſi ſūt zacharias ⁊ elizabeth in ortu precurſoris Aultū gaudꝫ qn̄ ablactat̉. Vnde abrahā fecit magnum ꝯuiuiū in ablactacōne T L 17 yſaac filij ſui vt hēt̉ gen̄. xx Mul tū gaudꝫ qn̄ filius gndis effectꝰ ad menſam ſuā recipitur. Pater gͦ celeſtis de filio ꝯcepto. nato et ablactato ⁊ ad menſam recepto multū gaudet. Conceptio autem attendit̉ in ꝯtritione. ſiue boni ꝓ poſiti ꝯcepcōe. Vſa. xx. A facie tu a dn̄e ꝯcepimus ⁊ quaſi ꝑturiiꝰ ⁊ pepimus ſpiritu ſalutis Nātas attendit̓ in ꝯfeſſione vel in bono rum opeꝝ oſtenſione. Sed de ml̓ tis p̄t dici illud Yſa. xxxviij. Ve nerunt filij iſrahel vſqꝫ ad partu ⁊ nō erat virtus pariendi. Abla ctatio attendit̉ in vite ꝑ fectione qn̄.ſ. homo tm̄ ꝓficit ꝙ non indi get lacte paruuloꝝ: ſed cibo ſoli do perfectoꝝ. Heb̓. v. Perfectorū em̄ eſt ſolidus cibus. Ad menſā receptio attendit̉ in celeſti refecti one. Iuxta illud Luc. xi. Edatis ⁊ bibatiſ ſuꝑ menſā meā in regno meo. Psͣ. Filij tui ſicut nouelle o liuarum ¶ Secundo de conuerſiōe peccatorum gaudet filius. ⁊ hoc triplici de cauſa Primo enim ex hoc ꝙ videt effectum ſue paſſiōis quod notatur in prima parabola de oue perdita ⁊ inuenta. Vnde beatus gregorius. Tunc oius er rauit quando homo peccando vi te paſcua dereliquit. In humero autem ſuo illam poſuit: quando ſcilicet ipſe peccata noſtra in cor pore ſuo portauit. De hoc autem ſic dicit ipſe beatus Auguſtinꝰ in libro contra quinqꝫ hereſes. Cum eſſes inimicus patri meo t̓ conſiliaui te per me. cū inter mō tes ⁊ ſiluas errae̓s queſiui te. hu meris meis portaui te. patri meo reddidi te. laboa̓ui. fudaui. caput meū ſpinis oppoſui. clauis adieci manus ineas. lancea latus meū miles aperuit. Tot vt dicā iniuri is ⁊ aſpitatibus laceratus ſū. ſan guine meum fudi vt ꝯiungerem te michi. ⁊ tu diuideris a me. Tm̄ autē deſideriū in oue inuenienda habuit ꝙ etiā deſertū ⁊. celum de reliquit. Qd̓ dicitur deſertū i. dere lictū ab angelo qui fuit in eo cre atus. etiā qꝛ fuit ab hoīne dereli ctum qui ipſū erat inhabitaturꝰ Et qꝛ inſtar deſerti in eo ſunt dul ces cantus auiū ⁊ angeloꝝ. Ibi ſunt roſe martirū. viole ꝯfeſſoꝝ. ⁊ lilia virginū. SSecundo gaudet filius qꝛ videt in pctōre ꝯuerſo re formacōem ſue imaginis. quod notatur in ſecunda ꝑ abola de dra gmna perdita ⁊ inuenta. in qua re fulget imago regis. Noueꝫ enim dragmne ſunt nouē ordines ange loꝝ. ⁊ ordo decimus eſt hoīm qui ad imaginē dei ſunt creati. Sꝫ hec dragma decima ꝑdita fuit qn̄ hō peccauit. Sed xp̄s eam queſiuit: ⁊ ſuam imaginē reꝑauit Tercio gaudet ex eo ꝙͣ videt reſuſcitacōeꝫ fratris ⁊ filij ſui. qd̓ notat̉ in ter cia ꝑabola de filio ꝓdigo. de quo dicitur. Epulari ⁊ gaudere oportꝫ ⁊cͣ. De ꝯuerſione peccatoruꝫ gau det ſpiritus ſanctus tripliciters Primo. qꝛ recuperat templū ſuū quod debet inhabitare. Iuxta il lud Choꝝ. iij. Neſcitis qꝛ templū dei eſtis vos ⁊ ſpūs dei habitat in vobis MHabitare autem ibi non poſſet ſpiritus ſanctus: niſi ſpiri tus malignꝰ recederet. Choꝝ. vj. Que conuentio xpriſti ad belial. aut quis ꝯſenſus templo dei cum ydolis? Secundo gaudet qꝛ recu perat memibꝝ ſuum: quod debet viuificare. Choꝝ. vi. Neſcitis qui a membra veſtra templum ſpūs ſancti ſunt ⁊cͣ. Videmus ꝙ mem brum preciſum vel putridum vel ꝑaliticum non viuificatur a ſpiri tu humano. eodē modo nec pecca tor a ſpiritu diuino Tum qꝛ a d̓ eſt diuiſus. Vſa. lix. Iniquitates veſtre diuiſerunt inter vos ⁊ deui veſtrum. Tum quia putrefactuſ eſt in peccato. Iohelisa. Compu truerunt iumenta in ſtercore ſuo Tum quia paraliticus eſt ex mo tu inordinato. Non enim habet ſenſum amoris dei. De quo dicit̉ Sapi ⁊ Sentite de domino in pie tate Nec motum ordinatum oꝑis boni: ſed inordinatum operis ma li. Pſalmiſta Turbati ſunt ⁊ mo ti ſunt̉ ſicut ebrius Tercio gau det ſpiritus ſanctus. quia recupe rat ſuuꝫ vas quod debet implere Oportet auteꝫ ꝙ illud vas ſit va cuum ab amore mundano: ſi de bet impleri amore ipſius dei. Vn de auguſtinus ſuper Iohannem Vas es: ſi plenus es effunde hoc quod habes vt recuꝑes quod nō habes. funde amorē ſeculi: vt im plearis amore dei. vt habetur. iiij ℟. x. in Heliſeo qui vaſa vacua ī pleuit. de iſto feſto qd̓ facit deuſ dicit oriḡ. ſuꝑ illud Nume. xviij oblacōes ⁊ incenſum odoris ſua uiſſimi offerte ꝑ tꝑa veſtra. Lrā autē Orig̓. habet. in diebus feſti uis veſtris. Habet inqͦt deus ſua feſta. Eſt em̄ magna feſtiuitaſ ſa lutis hūane penitentia per ſingu los fideles qui ꝯuertunt̉ ad deū. a in fide ꝓficiunt. feſtiuitas orit̉. Letificat̉ enim deus: qn̄ impudi cus ſit caſtus ⁊ iniuſtus iuſticiā querit. GScd̓ pōnitur huiꝰ leticie materia cū dicitur. ſuꝑ vno pctō ve. et ſubditur. ꝙͣ ſuꝑ. xcix. iuſtis. qui non indigent pm̄a Qd̓ quidē intelligi p̄t. aut de tēpidis iuſtis aut deferuentibꝰ Si primo modo tunc veꝝ eſt qd̓ dr̄ hic Et ſuꝑ hoc ponit greg̓. duo exēpla ꝙ magis de pctore ꝯuerſo ꝙ de iuſto ſtāte gaudiū fit in celo. qꝛ ⁊ dux in pre lio plus illum militē diligit: qui poſt fugam ꝯuerſus hoſtē maxi mepremit: ꝙ illum qui: iun ꝙͣ a liqͥd fortiter fecit. Sic agricola il lam terrā magis amat que poſt ſpinas vberes fructus facit: ꝙ il la q̄ nunꝙͣ fertiliter in eſſem ꝓdu xit. de hoc etiā dicit Augꝰ. in li. ꝯtra fauſtum Agricole plus pla cent agri qui ſpinis eliā maginib̓ eradicalis: centenū fructū profut runt: ꝙͣqui nullos vnqͣm habue̓ T 0 5 4 cunt. Si aūt intelligit̉ de feruenti bus iuſtis: tunc diſtinguendtuꝫ eſt int̓ affectū ⁊ effectum. Nā ẜm ber. meliori maior affcus. magis indigenti maior eſt tribuendus effcus. Videmus em̄ ꝙ ſi aliqua mr̄. x. filios hēat ꝙ ſi vnus infir mat̉ ⁊ poſtea ſanatur: mag̓ gau dium on̄t de illiꝰ ſanitate recupa ta: ꝙͣ de ſanitate in alijs ꝯſeruata Suꝑ hoc Augͥ. in li. ꝯfeſ. tria exē pla ponit. d. Triūphat imꝑator ⁊ nō viciſſet niſi pugſſet. Et ꝙͣ to maius fuerit periculū in p̄lio tan to maius gaudiū in triupho. Ia ctat tempeſtas nauigates. mina tur naufragiū. om̄es futura mor te palleſcūt. Tranquillat̉ mare. celuꝫ ⁊ terra exultant imis. Ca rꝰ alicuius infirmat̉. oēs aīo egͦ tant cū eo. Sed cū ſanat̉ tale gau diū fit qͣle ante nō fuerat. ¶ Tercō p8 ponit̉ materie ⁊ leticie cā cum dr̄ Pm̄am agente: q̄ nō eſt pnīa ꝓ craſtinatoꝝ. Prou̓. vi. Ne dicas aīco tuo ⁊ xp̄o. vade ⁊ reuertere. cras dabo tibi cū ſtatī poſſesdae̓ (nec dic̄ pnīam docente q̄ eſt pnīa verboſoꝝ p̄dicatoꝝ Math̓. xiij. di cunt ⁊ nō faciūt. Nec dic̄. pnīam oſtēdente q̄ eſt pnīa ſil̓atorum ⁊ ypocritarū Ma. viij. Veniunt ad vos in veſtimentis ouiū ⁊cͣ. Sed dicit pm̄am agente: q̄ eſt penitē tia deuotorum. de qͣ dicit̉ Luce. iij Ffacite fructus dignos penitētie. Logemus ⁊cͣ. ¶ dominica quarta. Sermo primus. Stote miſericordes ſic̄ ⁊ pr̄ veſter miſericors eſt ⁊cͣ. Lu. vj Inter le gem moſayca ⁊ euan geliū iſta dr̄a eſſe videt̉. qꝛ in illa predicat̉ ſeuera iuſticia: hic dul corans mīa. Ideo dic̄. Eſtote miſe ricordes. Ibi deꝰ ſe vocat dn̄m me tuendū: hic pr̄em benignū. Ibi ꝓmittebāt̉ carnalia ⁊ terrena. h̓ dantur celeſtia ⁊ eterna. Ideo pa ter iſte ſepevocat̉ pater celeſtis a deſio Fas dator celeſtiū In ſerie autē huiꝰ euangelij triatangunt̉ Primo em̄ xp̄s exemplo dei ad mīaꝫ no inducit Gcdd iſtius mīe tres ſpēs ponit ercio rōes ⁊ cās iſtarum ſpērum on̄t. Primū notatur cum L 5º dr̄. Eſtote. Circa qd̓ notandū ꝙ M licet hēat potentiā ſapīam diuiti arum copiā ⁊ mīam tn̄ nō dixit Eſtote potentes ſic̄ ⁊ pr̄ veſter po tens eſt. Nec eſtōte ſapiētes nec locupletes ſꝫ miſericordes Rō hꝰ eſt. qꝛ appetitus potentie hꝫ deiec tionē. Os deieciſti eos dum alle uarent̉ Hoc pꝫ in luciferoqui dei potentiā appetijt ⁊ ideo in abiſſū abiectꝰ fuit. AAppetitus ſapīe hꝫ inflationē. Choꝝ. viij. Scīa inflat Choꝝ. ij. Inflatus ſēſu carnis ſue Diuitie inducūt ꝓximi obliuionē Gen̄. xl. Succedentibꝰ ꝓſperis p̄ poſitus pincernaꝝ oblitus eſt io ſeph interpretis ſui deū xi. Incͣſ ſatus eſt dilectꝰ ⁊ calcitrauit. Se quit̓. Et dereliquit deum factorem ſuum. Aīa aūt inducit hoīeꝫ in ce leſtis regni eternā poſſeſſionem. imois VVn̄ dicit xp̄s miſericordibꝰ Ma. ulūpe xxv. Venite benedcī patris mei. Nō dicit. venite potētes. ſed vevo bis qui potētes fuiſtis ad biben dum vinū ⁊ viri fortes ad miſcen dam ebrietatē. Vſa. v NNec dicit. venite ſapientes. ſed. ve vobis q̄ ſapientes fuiſtis in ocul̓ veſtris ⁊ corā vobiſmetipſis prudentes. vt dr̄ ibidē Nec dicit. venite diui tes: ſed ve vobis diuitibꝰ qui ha betis hic ꝯſolationē veſtrā ⁊cͣ. Sꝫ dicet. venite miſericordes. qꝛ efuri ui ⁊ dediſtis in manducare SSedo 4 ponunt̓ huius mīe tres ſpēs. Pri mia ꝯſiſtit in nō iudicando quod notatur cū dr̄. Nolite iudicare ne iudicemini. Interl̓. quaſi dicat. Non enim ſolum in largitate be neficiorum ſitis miſericordes: ſed etiam in iudicando. NNotandum eſt autem ẜm Auguſtinum deẜ mone domini ꝙ quedaꝫ ſunt pec cata manifeſta/ quedam occulta quēedam media. de manifeſtis poſſumus iudicare. vt dicit ibidē nā De apertis que bono animo fieri non poſſunt. vt ſunt ſtupra blaſ phemie ⁊ huiuſmodi ꝑmittitur nobis iudicare. Alia ſunt occul ta. ⁊ de hijs iudicare periculum eſt. Vnde ſuper illud. ad Chorin th̓. decimo. Neqꝫ meipſum iudico ticit Augꝰ. Periculuꝫ eſt nobis de ignotis cordibus alioꝝiudica re. Tanta em̄ infirmitas eſt in ho mine eſſe credēda que latebat ip ſum hoīeꝫ in quo eſt. In petro na qꝫ ꝓfunditatis īfirmitas latebat. cū ſe cū dn̄o morituꝝ ꝓmittebat ⁊ tn̄ non multū poſtea ipſum ter negauit. Cum gͦ quiſqꝫ de ſe. aut nō oīno. aut vix poſſet vera ferre ſm̄am. quō p̄t de alijs iudicare/ cū nō ſcit quid agatur in hoīe niſi ſpūs hoīs qui eſt in ipſo. Media autēſunt que in bomno ⁊ in malo a nimo fieri pn̄t. de quibꝰ non ha bemꝰ certam ſnī amn dare ſed eam in meliore ꝑtem debemus ꝯuerte re. Vnde ſuꝑ illud. ij. Choꝝ. iiij. Nolite ante tꝑs iudicare. dic̄ Au gꝰ Et ſi ſuſpicacōes oīno amoue re non poſſumꝰ qꝛ hoīes: tamē iu dicia vdiffinitiuas firmaſqꝫ ſentē tias continere dēmus. Si ergo fuf picamur quid ſit humanatemp tatio ſaltē non iudicemꝰ. Hoc eī ad humanā temptacōem ꝑtinē ſine qua iſta vita nō ducit̉. Item ſuꝑ illud Ro. iij. Stabit auteꝫ. d̓t Augꝰ. Hic innuit apl̓s ꝙ ambi guademus in meliorē ꝑtem verte re a de futuro bono ſpem hr̄e. etiā ſi alter ſit in pn̄ti anifeſta aūt ſunt iudicāda occulta ſunt d̓ino iudicio relinq̄nda/ media aut nō ſunt diffintiue iudicāda: ſꝫ in me ſiore ꝑtem ꝯuertenda Scd̓a ſpēs mīe ꝯſiſtit in remittendo. qd̓ nota tur cum d̓r. dimittite.ſ. iniurias vo L 0 6 447 bis fcās ⁊ dimittet̉ vob̓.ſ. vctm̄ veſtꝝ. Alia lrā hꝫ. dimittite ⁊ di mittemini Hō aliqn̄ tenet̉ a pctō qn̄ enormitas pctī nō dimittit ip ſū ꝯfiteri: ſed tunc a pctō dimittit̉. qn̄ per ꝯfeſſionē factam pctm̄ di mittit. Prou̓. xvij. Qui abſcondit ſcelera ſua nō dirigetur. qui aūt ꝯfeſſus fuerit ⁊ reliq̄rit ea mīam ꝯſequet̉. Legitur in zach̓. ꝙ miſ ſa eſt maſſa plumbea in os amfo re. ſi quis maſſam plumbeā in oe̓ tꝫ ſuffocatur. ſi deguitit extinguit̉. ſi reijcit liberat̉ Iſta maſſa plum bea eſt pctm̄ ponderoſū/ qd̓ homi ni claudit os qn̄ ꝓhibet confiteri tunc aūt deglutitur. qn̄ delcātionē in corde hꝫ. ſed tunc reijcit̓ qn̄ hp̄ ꝯfitetur. Aliqn̄ hō tenetur a dya bolo qn̄ aliena ablata nō vult re ſtituere ⁊ Thimo. v. Qui volunt diuiteſ fieri incidunt in temptati ones ⁊ laqueū dyaboli. Tunc a dyabolo dimittit̉: qn̄ reſtituunt Hmōi enim hoīes dyabolus tenet ꝑ capillos. Capilli enim qui naſ cunt̉ ex ſuꝑfluitate humoꝝ ſunt ſuꝑfluitates malaꝝ diuītiaꝝ. Qn̄ homo hos capillos rādit: tūc dy abolus eum dimittit. Aliquando tenetur a deo in carcere recludēdꝰ ſ.quādo iniurias nō vult dimitte re. Math̓. vj. Si nō dimiſeritis hō minibꝰ nec pater veſter dimittet vobis peccata veſtra. Quando hō dimittit iniurias tunc deus dimit tit offenſas ſuas. Ibideꝫ. Si dimi ſeritis hominibus peccata eorum bimittet vobis pater celeſtis pec cata veſtra. Augꝰ. ſuꝑ illud dicit tibi dn̄s. Aliquid ꝯtra te teneo. aliquid ꝯtra aliū tenes. dimitte aliū ⁊ dimittā te. ¶Tercia ſpēs mi ſericordie ꝯſiſtit in el̓is: ipſas lai. giendo. qd̓ notatur cū dicitur. da te ⁊ dabit̓ vobis. Interline. Date .ſ. beneficia ⁊ dabitur vobis vita eterna. Qui em̄ dat tꝑalia: deus dat ſibi tꝑalia ad ſuſtentationē corꝑalia ad ꝯſolationē ⁊ ſpiritu alia ad iuſtificationē. ⁊ eterna ſi ue celeſtia ad glorificacōeꝫ. V ſa lviij. Frange efurienti panem tu um. ⁊ hoc quantū ad elemoſina rum largicōnem/ ⁊ ſanitas tua ci tius orietur. hoc refertur ad bona corꝑalia. ⁊ anteibit faciem tuam iuſticiā tua. hoc refertur ad bōa ſpūalia ⁊ gloria dn̄i colliget te. hoc refertur ad bona celeſtia/ ⁊ e S C ris quaſi ortus irriguus cui nō de ficiet aque. hoc reefertur ad bona ſpūalia. ¶ Tercio ponit xp̄s rōes Hilci ⁊ cauſas ſpecieꝝ predictarum per quas nos introducit ad ſupradi ctas tres ſpēs mīe Et primo indu cit nos ne alios iudicemꝰ ex cōſi deratione maioris defectus ꝓprij cū dicit. Quid vides feſtucam in oculo fratris tui. ꝑ feſtucam ꝑua pctā. ꝑ trabem. pctā maxima deſi gnant̉ Sunt enim quidā qui nō vident ſua grauia ⁊ vidēt alioꝝ leuia pcta. Ante pecca tū in pͥmis parentibꝰ oculus erat aꝑtus ad videnduꝫ oꝑa dei. poſt pctm̄ ocu lus erat aꝑtus ad videndū ꝓpriū de fectum ⁊ ſui miſeriā Vnde gen̄. Apti ſunt oculi eoꝝ ⁊ viderunt ſe eſſe nudos ō autem ꝯtrarium eſtqꝛ oculus nr̄ nō eſt aꝑtus ad videndum ⁊ ꝯſiderandum opera dei/ nec ad videndū defectus ⁊ mi ſerias nrās; ſed eſt aꝑtus ad vidē dum defectus alienos ⁊ eſt clau ſus ad vidēdum defectus ꝓprios. Bernar. Egregium inſtrumentū corꝑis eſſet oculus/ ſi ſicut cetera videt. etiam videre poſſet ſeipſum ub tuu? ¶ Legitur in vitaſpatrum ꝙ quid̓ pr̄ poruitan̄ ſe ſacculos ꝑuos ⁊ pꝰ linituls ſe ſaccos magnos arena plenos xpati ⁊ cū de hoc interrogaretur: rn̄dit Iſti ſacculi parui ſunt peccata ali orum ꝑua que ante oculos meo itlauſta ſemꝑ habeo. Iſti magni ſunt pec ultpan. j. cata mea magna que poſt dorſuꝫ iultu qꝫ uſt meū ꝓijcio. neqꝫ perpendo. Criẜ. utinpū Multi ſūt qui cū vidēt monachū dimita ſuꝑ fluum veſtimentū hn̄tem. et iaiol. cōpioſiori cibopotitū amari fiunt ipſum accuſando: ſed tn̄ ipſimet res alienas rapientes ⁊ crapulā patientes: ſe peiores ipſis nō at tendunt. SSecundo nos inducit vt iniurias dimittamus. Et hoc dupliciter. Primo ꝯſideracōe ma Ulri gni ꝑiculi ꝓuēientis ex hoc ꝙ ita duri ſumus ira vel odio incitante ꝙ iniurias nobiſipſis factas: di mittere nolumus dicents. Si ce cus ceco ducatum preſtat ambo in foucam cadunt Aliqn̄ em̄ ꝯue nit ꝙ ille qui facit alteri iniuriaꝫ. bla a qui recipit: ambo ſunt videntes qn̄ſ. ille qui facit humiliter recō gnoſcit. ⁊ ille qui recipit liberali terdimittit. ⁊ tunc nullū eſt peri culū ſaliqn̄ ꝯuenit ꝙ alter eſt ce cus ⁊ alter videns: qn̄.ſ. ille qui facit vult fatiſfacere. ⁊ ille qui re cipit nō vult dimittere. ⁊ econu̓ ſo. tunc non eſt magnū periculū qꝛ benignitas illiꝰ ꝯuertit ⁊ emol lit cor alterius. Roma. xij. Si e ſu rit inimicus tuus ciba illum. ſi ſi tit potūda illi. hoc enim faciens: carbōes ignis ꝯgeres ſuꝑ caput eius: inducens.ſ. eum ad amoreꝫ tuum Aliqn̄ ꝯ̓uenit ꝙ ambo ſūt ceci: qn̄.ſ. ille qui iniuria fecit nō vult ſatiſfacere. nec ille qͥ recipit vult ꝑcere. ⁊ tunc eſt magnū pe riculū. qꝛ tunc ambo cadunt in fo ueam pctōꝝ Geinde ad iniuriaſ⁊ dimittendas inducit nos ex cōſi ium vſiime. deratione magni exempli: qn̄ di cit. Non eſt diſcipulus ſupra ma giſtꝝ. Agr̄ enim noſter xp̄s om nes miuias ſibi factas ſic dimiſit ꝙ nō ſeruauit turbationē in cor de. nec dixit obprob̓a in ore. nec fecit aliqua vīdictam in opere. I ſa. xxxi. Non erit triſtis neqꝫ tur bulentus. quo ad primū. Non dla mabit. nec audiet̉ foris vox eius. quo ad ſecundū. Calamū quaſſa tum non cōteret. ⁊ lignum fuini gans nō extinguet. Et minimam iniuriā non inferet: quo ad terci um ¶Tercio nos inducit ad dan da el̓am ex ꝯſideracōe magni pre L44 L c mij cū dicit̉. Menſuram bonā ⁊ cō fertam ⁊cͣ Sinus aūt anime ein tellcus vel affectus aīe. Intellcus implebit̉ gloriā ꝯtemplacōis. ſi ue viſionis aperte affectus imple bit̉ gloria dilcōnis immenſe Eſt autē menſura bona. in anime bea tificacōe. ꝯferta in corꝑis glorifi catione. qꝛ ad beatitudinē anime ꝯferetur glorificatio corꝑis. Coa gitata erit in iocunda ⁊ ordinata ſanctoꝝ ſocietate. Sicut em̄ in cō agitacōe grana ad inuice ordinā tur ⁊ aſſociant̉. ſic ſocietas ſācto rum erit ordinata ⁊ iocunda. Su ꝑefflues erit in aꝑta dei viſione. Vſaix. Tūc videbis ⁊ afflues ⁊ cͣ quo ad menſuram effluentem/ q̄ erit in dei viſione. Et mirabit̉ ⁊ di latabit̉ cor tuū quo ad menſurā bona. q̄ erit in mirabili ⁊ lata aīe beatificacōe. An̄ ꝯuerſa fuerit ad te multitudo maris/ quo ad meſu ram ꝯfertam q̄ erit in corꝑis gl̓i ficacōe. Corpus at mare aīe fuit. qꝛ multas amaritudīes ſibi fecit. Sed tunc conu̓tetur ⁊ anime ſub ijciet̉ totaliter cum fortitudo gen tium venerit tibi quo ad menſu ram coagitatam q̄ erit in ſocieta te ſanctoꝝ iocunda. q̄ ex omnibꝰ gentibꝰ eſt collecta ⁊ contra mu dum ⁊ carnem fuit fortis ⁊ robu ſta. Secundus ſermo. Stote miſericordes. ſicut ⁊ pater veſter miſericorſ eſt ⁊cͣ. Nuſꝙͣ legitur ꝙ deus vocetur pater potentie vel pr ſcientie: ſed pater miſericordie. Quia illi qui ſunt filij eius nō de bent ipſum in potentia/ vel in ſcīa ſed in miſericordia īmitari deus habuit tres filios.ſ. luciferum. a dam xp̄m SSed primꝰ appetijt ſuam potentia. ⁊ ideo tanꝙͣ filiuſ degener fuit exhereditatus. Secū dus petijt eius ſcīam ſiue ſapiāꝫ ⁊ ideo expulſioneꝫ aſſecutus eſt a ꝑadiſo Tercius ſecutus eſt ſuā miſericordiā ⁊ ideo eternā heredi tatem eſt aſſecutus. Osͣ. Poſtu la a me ⁊ dabo tibi gentes ⁊cͣ. Si ⁊ͦ volumus eſſe filij legitum ⁊ nō exhereditati: imitemur pr̄em no ſtrum nō in potentia ⁊ ſcīa ſed in miſericordia. Augꝰ. ſuꝑ illud. E tote miſericordes. Inueniſti preꝫ imitare patrem Si em̄ imitari nō vis: exhereditari diſponis. dicit gͦ. Eſtote miſericordes. Vbi xp̄s nos inducit ad duplicem miſeri cordiā.ſ. corꝑalem ⁊ ſpūalem i ſericordi a corporalis ꝯſiſtit in ele moſinaꝝ largitione ad quā no inducit verbo. preimo ⁊ exemplo Verbo tripliciter. qꝛ ipſum miſei cordie opus precipit. ꝯſulit ⁊ re q̄rit. Si quis hēret dn̄m aliquid precipientē ⁊ ſapientem aduoca tum idem ꝯſulentem ⁊ dilectum a micū idem volentem ⁊ requirentē. deberet illud cum ommi deſiderio ad implerr. deus auteꝫ miſericordie. opus precipit tanꝙͣdn̄s. ſicut pꝫ hic cū dicit. Eſtote. Conſulit tan ꝙͣ ſapiens aduocatus ath̓. xix Si vis ꝑfectus eſſe. vade ⁊ vende oīa que habes Vult ⁊ requirittā ꝙͣ amicus dilectus. Math̓. ix. Mi ſericordiā volo ⁊ non ſacrificium Nos gͦ debemus preceptū domini tam potentis audire ꝯſiliū aduo cati tam ſapientis ſequi. ⁊ ꝑfice re voluntatē tam dilecti amici Se cundo nos inducit ad miſericor die opus premio.ſ. tꝑali. ſpūali ⁊ celeſti. Premium tꝑale ꝯſiſtit in tꝑalium multiplicacōe. Prou̓. iij. Honora deū tuum de tua ſb̓a. ⁊ de primitijs frugū da pauperibꝰ. ⁊ implebuntur horrea tua ſaturi tate. Legit̉ in vitaſpr̄m ꝙ cū frēs cuiuſdā monaſterij multū abū darent ⁊ multū pauperibꝰ eroga rent ẜm illud euangeliū. date ⁊ dabit̉ vobis. tandē elemoſinas di miſerūt ⁊ ipſi egere ceper̄t. Qd̓ cū viro ſācto referrent. ait. duo ſo cij in iſto monaſterio hītare con ſu euerūt.ſ. frater date. ⁊ fr̄dabi tur vobis. vos expuliſtis primū⁊ ſcd̓s ſine eo eē nō vult. ⁊ id̓ vos oꝫ egere. Premiū ſpūale in tribꝰ ꝯſiſtit.ſ. in pctōꝝ remiſſiōe. ⁊ hoc in el̓arum largicōne. Ecc̄. iij. Sl̓ia pauꝑis nō erit in obliuione. ⁊ ſi cut ī ſereno glacies ſoluent̓ pctā tua. Eiuſdē. iiij. Ignem ardentem extinguit aqua. ⁊ elemoſina reſi ſtit peccatis. Vnde glo. ſuꝑ illud extendis manū tuam fruſtra pro vctis Manꝰ fruſtrͣ extēdit ad deū quieas ad pauꝑes ruxta poſſe ſu um nō extendit Secūdo in diuine gr̄e collacōe. ij. Cor. xi. Qui ſemīat ībn̄dictōibꝰ: ībn̄dictōbꝰ amētet ſigratiā in pn̄ti ⁊ gloriam in futu ro Aercō in gre ꝯſeruacōne. Eccle ſia. xi. flenioſina viri quaſi ſaccu Vcum ipſo: ⁊ gratiā hominis qͣſi pupillam ꝯſeruabit. Sicut manꝰ opponitur vt pupilla cōſeruet̉: ſic elemoſina temptationi dÿaboli ſe opponit ⁊ animam a pctīs cuſto dit Premiū auteꝫ celeſte ponitur cū dicitur. MAēſuram bona ⁊ cetea̓ Sūt enim quidā qui dant paupe ribꝰ partē ſuperfluoꝝ ⁊ ꝑtem reti net. de quibꝰ dicitur Luce. xi. Qd̓ ſupereſt date ꝑ aupeībꝰ ⁊ ecce om ma mūda ſunt vobis. Iſti habēt meſuraꝫ bonā. Merces ē cognitio dei. Alij ſunt qui dāt omnia ſuper ſlua ⁊ retinent neceſſaria. De qui bꝰ dicitur Luce. iiij. Qui habet du as tunicas: det vniā non habenti. Prima tunica e̓ neceſſitatis. Secū daē ſuꝑfluitatis. Iſti habent mē ſuram ꝯfertaꝫ. Merces cogniti di lectio Alij ſunt qui dant ꝑtem ne ceſſarioꝝ: ⁊ partē retinēt. ſicut fe cit beatus martinꝰ qui clamidē di iuſit. Iſti habēt mēſuram coagi tatam. Merces cogniti ⁊ dilecti et na poſſeſſio. Alij ſunt quidāt om nia neceſſaria ⁊ nihul ſibi retinēt: ſicut ſunt viri ſpirituales. qui relī quunt omnia ꝓpter deum. Iſti ha S 44 bent menſuraꝫ ſupereffluētem. De quibꝰ dicitur Math̓. xix. Ecce nos reliquimꝰ om̄a erces cogniti di lecti ⁊ poſſeſſi eterna ⁊ delectabilis fruitio. Tercō inducimur ad miſe ricordie opꝰ exemplo omniū cre aturaꝝ. Vn̄ ſanctꝰ Iob ad ipſaſ creatua̓s/ homines immiſei̓cordes mittit dicēs. Interroga iumiēta ⁊ docebūt te: volatilia celi ⁊ indica bunt tibi. loquere terre ⁊ reſpōde bit tibi. ⁊ dicēt tibi piſces maris. Primo ergo mittit ad iumētaEt ſic̄ patet in elephātibꝰ qꝛſi vnꝰ ca dat ceteri currunt ad ſubleuādū Patet etiā ī equabꝰ qꝛ ſi vna mo ritur alie ſuſcipiunt pullū ad mi triendū Patet in leonibꝰ qꝛ am̄a libꝰ infirmis ꝑcent ⁊ etiaꝫ ꝑuis. niſi magna fame vrgente Seinde mittit advolatilia Iſtud patet in ciconijs qͥ ꝑntes ſuos qn̄ ſeneſcūt in nido collocant ⁊ nutriunt. Pa tet etiaꝫ in cobare de quo ariſtoti les dicit in libro de am̄alibꝰ ꝙ a qͣ la quādo tres filios habꝫ nimis grauat̉ in paſcendo ⁊ iō vnū a in do ꝓijcit ⁊ auis que arabice dicit̉ cobar eū ſuſcipit nutriēdum. De inde mittit ad terraꝫ. Amb̓. Noli eē deterior inſenſibili elemēto ter re. Illa em̄ ficus quos affert ſuis vſibꝰ nō vēdicat ſꝫ tuis miniſtrat obſequijs: tu vero fructꝰ illiꝰ man ducas ⁊ īuadis ⁊ tibi oīa ꝯcludis. deīde mittit ad piſces mais Iſtd̓ patet in delphine qui homines mortuos ad litus proijcit. Patet etiam in conchis marinis que ſē per ſunt clauſe. Quidam enim pi ſcis adeas tranſit ad cuiꝰ factū ille ſe aperuit qui paſtuꝫ ꝓijcit in eis ⁊ recedit. ¶ Secundo nos īdu cit ad miſericordiaꝫ ſpiritualem que in duobꝰ cōſiſtit. Primo in iniuriarum ⁊ odij dimiſſione cū dicitur. dimttite ⁊ dimittetur vo bis ⁊cͣ. Periculū eſt em̄ odium in corde tenere: qꝛ ē ſicut ignis tinea ⁊ apis. Sicut em̄ ignis ꝓpri aꝫ ma teriam de qua nutritur con ſumit ſic odiū mentem que ipſū nutrit conſumit ⁊ omnia mei̓ta ad nihi lum redigit. Ideo ſimilatur forna cibabilonis que combuſſit mini ſtros: qui ipſā incēdeb̓ant vt ha betur daniel̓. iij. Secundo odium ſimilat̓ tinee qꝛ ſic̄ tinea veſtimen tuꝫ cōrrodit ⁊ comedit de quo na ſcitur: ſic ira ⁊ odium omnia me rita que ſūt in ama conſumit de qͦ oritur ad Gala. v. Qui ſi inuicem mordetis ⁊ comeditiſ videte ne ab inuicem ꝯſumanini. Terco odiū aſſimilatur api que dum aliqueꝫ pungit. aculeum dimittit ⁊ vltra mellificare nō poteſt. Sic ⁊ cor cū aculeo odijpungit vel pungitur mox dulcedineꝫ gratie dei perdit ⁊ ſeipſū occidit. Ioh̓. ij. Qui odit frēm ſuum homicida eſt fuijpſiꝰ. Secundo miſericordia ſpiritualis ꝯſiſtit in delinquentium correctō ne. debꝫ enim qui vult alios cor rigere ⁊ iudicare primo defectꝰ ſu q̄s iudicare ⁊ videre Iō dicit̉ Quid autem vides feſtucaꝫ in oculo fra tris tui⁊c. Et vt iſtam correctionē ordīate poſſit facere quinqꝫ ꝯſide racōnes debꝫ habere: quoruꝫ tres xſ ponit. Auguſtinꝰ. ſuꝑ Math̓. vij Vpocrita eijce primum trbem de jſi o culo tuo. Reliquas Greḡ. ponit xii in omelijs. Primo enim quilibet debꝫ ꝯſiderare ſi eſt ei ſimilis. eſi ē nōntt in ſimili culpa vel equali vel maio xiii ri ⁊ tunc nō debꝫ ipſum corrigere; inſuū ſed ambo ſuper ſe debent gemere ⁊ ad bonū conari pariter ⁊ cōmo ututa ⁊ iſintul nere Alias ſibi poſſꝫ dici illud Ro ma. ij. Qui aliū doces teipſum nō ipiupb̓ doces. Qui predicas nō furandū furai̓s.? Greḡ. Durum eſt qui ne iijpliqu ſcit tenere moderamina vite ꝓprie iida lur vt iudex fiat vite aliene. Si vero n̄ llas lunum eſt ei ſimilis tunc debꝫ tranſie̓ ad plubeuij ſecundā cōſideracōnem ⁊ videre ſi aliquando fuit ei ſimilis ⁊ ideo ſic̄ vxauntqut volebat tunc ſibi miſericordiam raiſſom adhiberi. ſic ipſe debꝫ alteri eā ad idtu mta de hibere. Eccleſi. ſeptimo. Ne deſpiti uturiſi as hominem auertentem ſe a pec rmamnaii. cato: ⁊ ne improperes ei: memen utūt pi to quoniam omnes in corrupcōe ſumus. Eiuſdem triceſimoprimo Intellige que proximi ſunt ex te Itantuꝫ vbtonai. ipſo. Si vero non eſt ſimilis debet tunc cogitare ꝙ adhuc poteſt eē dad ei ſimilis. Et ideo ratione illius du ilaiſita. bij non debet ſuperbire ſed delin quentibus condeſcendere. Ad Ro manos duodecimo. Qui ſe exiſti mat ſtare: videat ne cadat. tercij Regum decimo octauo. Ne glolet̉ accinctꝰ eque vt diſcinctꝰ. Augꝰ. emo eſt qui ſecurus eē poſſit in hacvita que tota tēptacio nomi natur. Vtrūqꝫ quidē poteſt fieri ⁊ ex deteriori melior ⁊ ex meliori de terior. Si autem nō ē ei ſimilis ⁊ de deitate ꝯfidit ꝙ nunꝙͣ erit ei ſimi lis. tunc debet traſire ad quartaꝫ cſiderationē ⁊ videre ſi ille qͥ ita ē rep̄henſibilis habet aliquos ꝓfe cꝰ: ⁊ tūc racōne eoꝝ quos habet ſupportandꝰ ē ab hijs quos minꝰ habet. Iſtā ꝯſideracōnē habemuſ Ipo. jj. Volens autē dominꝰ rep̄ hendere ep̄m Epheſi Primo qd̓dā malū pōnit qd̓ habet dicēs. Heo aduerſū te pauca: qꝛ caritatē tuā primaꝫ reliquiſti. Sed ſtatī pōnit quoddā bonū qd̓ hab̓ꝫ. d. Sꝫ hoc Ilimit. habes bonum. qͥa odiſti facta ny colaitaꝝ q̄ ego odi. Similit̓ volēs dn̄s r̓prehendere ep̄m ſardis. Pri Iurdi mo ponit quendā ſuum defectum dicēs. Nō inuenio oꝑa tua plena corā deo meo. Sed ſtatī ponit qd̓ dan bonum ſuum. d. Sed habes pauca nomina in ſardis qui non inquinauerūt veſtimēta ſua. Ecce dominꝰ poſtꝙͣ poſuit illa in qͣbuſ iſtiep̄i erant rep̄henſibiles ſtatī ſubiunxit bona in quibꝰ erat cō mendabiles ad innuēdum ꝙ ſi ꝓpter aliquē defectuꝫ aliqͥs eſt re prehenſibilis ſi tamen habeat ali qd̓ bonum ē ſupportandꝰ. Si vero quis videtur omnino eē malꝰ nec aliquod bonum habere ꝓpter qd̓ ſit tolerandꝰ: tunc debet ad quar L c A 44 tam ꝯſiderationem tranſire quia iſte qui ſicvidetur eſſe malus ali cui forte in ꝯſpectu dei ſit in mel̓to preferendꝰ. Et ponit exemplum ī ſtephano ⁊ paulo. Nam ꝯſentiē te ⁊ adiuuante paulo cū ſtepha nꝰ lapidaret̉ erat omnino bonꝰ. Paulus vero videbat̉ omnino eē malus ⁊ tamē in ꝯſpectu dei. Pau lus erat ſtephano in merito ⁊ in premio p̄ferendus ¶ Sermo tercius eiuſdem. Vn̄qͥd poteſt cecus cecū pͥucere. Nonne ambo in foueam cadunt. In iſto a euāgelio inſinuat dominus qua les debēt eē prelati. quales ſubditi ⁊ qͣles ſapientes Orelati quideꝫ nō dn̄t eē ceci: ſed videntes a ſapi entes ⁊ deum cognoſcentes In ce lo eī omnes ſūt vidētes ideſt ſapi entes ⁊ deum cognoſcentes: ⁊ ido non indigent aliqua inſtructōe Iere. viceſimoprimo Non docebit vltr vir ꝓximum ſuum cognoſce re me. Omnes em̄ cognoſcent me a minimo vſqꝫ ad maximum ait dominus. In inferno autem om nes ſunt ceci. ⁊ iō cadunt in foue am ideſt in profunditatem pena rum Vnde Yſaie decimoquarto. Formido fouea ⁊ laqueus ſuper te qui habitator es terre. ſcilicet ī fernalis: ⁊ erit qui fugiet a facie formidinis cadet in foueam. Et qͥ ſe expligīerit de fouea tenebitur laqueo. dānati enim ſemꝑ formi dāt pati ſupplitia fortiorā ⁊ volen tes fugere a tali formidine cadūt in foueam ⁊ in ꝓfunditateꝫ pena rum. Volentes autē de illa fouea exire ⁊ nō volentes laqueo d̓ſpera tionis colligantur. Notanduꝫ ꝙ̄ in preſēti ſeculo ſūt quidaꝫ tam̄ ce ci ſicut ſubditi ⁊ illitterati qui nō habēt diuinoꝝ cognitione. Et ſūt quidā videntes ſicut boni prelati qui debent habere duos oculos.ſ. doctrinā fulgidā ⁊ vitaꝫ preclara vt illuminet ⁊ deducat ſubditos verbo pariter ⁊ exemplo. Sꝫ qͣndo iſti doctores ſūt ceci ⁊ ducūt ſubdi tos cecos tunc ambo cadūt in pre ſenti in fouea pctōꝝ ⁊ in futuro in foueam ſupplitioꝝ Maius ē enim periculū tecō ductore cecum habe re ꝙͣ nullū habere dnctoreꝫ Si em̄ nullū habet duce viaꝫ p̄temptat Si auteꝫ duce cecū habet ⁊ illū ſeqͥ tur. ambo in foueam cadunt For v2ta mica licet ſit am̄al qͣſi cecū: duce ſi bi nō p̄ficit ſꝫ hēt quēdā baculuꝫ a natura ꝑ que viam ꝑ̄temptat. Sic em̄ frequenter accidit ꝙ ſim plices homines quodā inſtinctu nature ſimpliciter ⁊ innocēter vi uunt. Sed quādo habēt malū pa ſtorem: tunc in foueam pctōrū ca būt. Greg̓. Cū paſtor ꝑ abrupta graditur: neceſſe eſt vt ad p̄cipi tia grex ſequatur. Legit̉. ij. Regū v. ꝙ iebuzei poſuerūt ſuꝑ muros iheruſalē in ꝯtemptū dauid cecoſ ⁊ claudos. Et dictū ē ei. Nō ingre dieris huic niſi abſtule ris cecos ⁊ claudos. Iſti ceci ⁊ claudos ſuꝑ muroſ ih̓rl̓m poſiti ſūt mali p̄lati culmine ecc̄īe ꝯſtituti. qͥ ſūt ceci ꝑ ignorātiā ⁊ claudi ꝑ indiſcretaꝫ vitā. Niſi iſti fuerint amoti xp̄s ī eccleſia nō poterit dn̄ari. Secūdo on̄dit xp̄s qͣles dn̄t eſſe ſubditi qͣ dn̄t eē ad p̄latos valde reuerētes ⁊ obedientes. qd̓ notat̉ cū dicitur Nō eſt diſcipuluſ ſuꝑ ingr̄m. Nō ei dn̄t ſubditi ſuꝑ p̄latos ſe effer re ſꝫ eis potiꝰ ſubiacere. Et hoc ꝓpt̓ dignitatē r̓uerentie. miniſteriū di ligētie ⁊ ꝑiculum racōnis reddēde Iſta tria tāgut̉ Heb̓. xiiij. Obedi te p̄poſitis vr̄is ⁊ ſubiacēte eis. Ec ce dignitas r̓uerētie. Ipſi em̄ ꝑui gilāt. Ecce mīſteriū diligētie Qua ſi ꝓ am̄abus vr̄is racōneꝫ redditu ri. Ecce ꝑiculū rōnis reddēde. Si āt p̄lati ſūt mali: adhuc nͥlominus in reuerentia ſūt hn̄di Gic̄ on̄dit Criẜ. ſuꝑ Math̓. tribus rōnibus De pͥ̄ma dicit. Hoīes ab inicō cre ati ſūt ꝓpt̓ ſe. Ergo naturā eoꝝi pō rū eſt. Poſtea at ſac̓dotes ordina ti ſūt ꝓpt̓ alios. Ordinacio at iſta ſi bn̄ vixerint eoꝝ eſt lucrū. Si bn̄ docueint noſtꝝ. Accipite ergo ꝙ veſtrum eſt ⁊ nolite diſcutere qd̓ aliorum eſt. De ſecunda dicit ſic. Sepe ab homine malo bona pro cedit doctrina. Ecce enim vilis ter ra precōſum ꝓfert aurum. Sꝫ pro pter terram vile aurū nō ꝯtemii tur ſed aurum eligitur ⁊ terrā relī quit̉. Sic ⁊ vos doctrina ſuſcipite a mores malos relinquite De tet tia dicit ꝙ apibꝰ herbe nō ſunt ne ceſſarie: ſed flores herbaꝝ Flores enim colligūt: herbas dimittunt Sic⁊ vos flores doctrine colligite ⁊ ꝯuerſationē relinquite. Tertio oſtendit chriſtꝰ quales d̓bent eſ ſe omnes de quibꝰ tria dicit Pri mo ꝙ nō debemꝰ eē cordiū alioꝝ iudices. Cuꝫ ait. Nolite iudicare. hero. Non debemꝰ iudicare de oc cultis nec de futuris nec ſemꝑ de omnibꝰ manifeſtis. De occultis quidē nō debemꝰ iudicare ſicut de intencōnibꝰ cordiū qꝛ hoc ē ſoliꝰ dei. pͥ. Regū. xvj. Homo videt que patent: deꝰ intuetur cor. Vn̄ apo ſtolꝰ nō cua̓bat de iuditio huma no nec cōfidebat de iuditio ꝓprio. Iuxta illud Corint̓. iiij. Mihi pro minimo ē vt̓ a vob̓ iudicer aut ab humano die ſedneqꝫ meipſum iu dico Qui aūt me iudicat: dominꝰ eSecūdo non debemꝰ de futuro iu dicare: quia hoc ſimiliter dei eſt ſai. xli. Amūtiate q̄ futura ſūt in futuꝝ ⁊ ſciemꝰ qꝛ dij eſtis vos. Et in hoc peccant multi tam muli eres ꝙ viri volentes de futuris cō iecturare vel ꝯijcere. Vn̄ refert Au guſtinꝰ in libro de vita xp̄iana ꝙ cum quidā auguria obſeruaret ⁊ futuri mali malū indlitiuꝫ crede rent ſi mures aliquid ī domo cor roderent Ille tamen ſemel mureſ eoꝝcaligas corroſiſſent ⁊ ſuꝑ hoc interrogarent ſycone. qui deridēs ait. Nō ē miꝝ ꝙ eoꝝ caligas mu L 0 44 3 tes corroſerunt. Sed hoc fuiſſet fu turi mali malū indlitium ſi mue̓s fuiſſent a caligis corroſi. Tertio nō debemꝰ ſemꝑ iudicare de hijs que vidētur manifeſte. dicit em̄ Greg̓. debemꝰ ſi poſſumꝰ excuſa re opus: quod ſi nō poſſumus de bemus excuſare intencōnē.ſ. ꝙ fe cerat ex ignorantia vel ex ſurrep tione vel caſu: qd̓ ſi neutruꝫ poſſu mus ſaltē debemus alleuiare ꝓpt̓ grauē temptationeꝫ ⁊ dicere. Oꝙͣ vehemēs fuit nimis iſta tempta tio: quid de me feciſſet ſi in me ac cepiſſet poteſtatē. Secūdo on̄dit ꝙͣ omnes dn̄t eē ad ī iurias remit tendas faciles qd̓ innuit dn̄s cū ait. dimittite ⁊ dimittetur vobis. In viris auteꝫ ꝑfectis nō excipit̉ vt iniurias tantuꝫ remittant ſꝫ vt etiā inimicos diligant. Math̓. v. diligite imimicos veſtros ⁊ bn̄fa cite hijs qui vos oderūt. Et orate ꝓ ꝑſequētibus vos ali autem ſanctos viros tripliciter ꝑſequū tur.ſ. per odia cordiuni per in iuri as opeꝝ. et ꝑ exprobracionē ver boꝝ. Vult gͦ chriſtꝰ vt ꝯtra odia cordiū apponamus cordiū dilecti onē. Ideo dicit. diligite imimicos veſtros. Cōtra iniurias operum apponamus bn̄fitioꝝ exhibicio ne. Idd̓ dicit. Bn̄facite hijs q̄ ode rūt vos. Et ꝯtra exprobrationem verboꝝ apponamus deuotā orati onē. Et iō ſb̓ditOrate ꝓ ꝑſequen tibꝰ ⁊ calūniātibꝰ vos. Tertio di cit ꝙ om̄es ad eleōſinas dn̄t eſſe liberales cū dicit. date ⁊ dabit̉ vo bis Vbi tria de elemoſina notan tur. Primo ꝙ dn̄t eē gratuita cuꝫ dicit. date ⁊ nō vēdite. Tribꝰ em̄ modis elemoſina vēdi pōt Primo cū dat̉ ſub ſpe retribuconis futue̓ Ihero. ad nepotianuꝫ. Sunt q̄ pa rū pauꝑibꝰ tribuūt vt ampliꝰ ac cipiat ⁊ ſub p̄textu elemoſine di uitias querūt q̄ potiꝰ appellāda ē vendico ꝙ elemoſina. Secūdo qn̄ fit cum appetitu laudis humane Math̓. v. Cū facis elemoſinaꝫ nō li tuba canere ⁊cͣ. Tercō qn̄ fit cū qͣdā violēta extortione. Eccle. vij. Cor inopis nō afflixeris ⁊ ne ꝓtra has datū anguſtiāti. Augꝰ. Qui dat vt careat tedio interpellantiˢ nō vt refitiat viſcerā indigentis. ⁊ rem ꝑdit ⁊ meritū Secūdo dēt fie ri in iomento a. in vita pn̄ti: ideo dicit. date ⁊ nō dabitis in futuro Elemoſina em̄ que fit in vita ē vti lior ꝙ que fit poſt mortē. Iſta em̄ animā cuſtodit ne in foueaꝫ pur gatorij eadat. Illa vero adiuuat: vt a fouea reſurgat. Meliꝰ ē autē nō in foueā cadere ꝙͣ in de reſurge re. Iſta cuſtodit animā ne ī carce rem purgatorij includat̉. Illa ad iuuat vt inde educatur. Meliꝰ eſt autē nō incarcerari: ꝙͣ inde educi Iſta cuſtodit animam ne in ignē purgatorij ꝯburat̉. Illa enim ad iuuat vt poſt ꝯbuſtionē ab igne eripiat̉. Meliꝰ ē auteꝫ nō ꝯburi ꝙͣ poſt ꝯbuſtione ab igne liberari. Secūdo clemoſina evtil̓ ⁊ fructu Tat oſa. ideo dicit̉. Et dabitur̓ vobis.ſ. regnum celoꝝ. Per tria enim qͦs cōſueiūt a rege aliquid obtinere aūt ꝑ allegacōnes aduocatorum a̓ per preces amicorū. autper mu nus oblatum. Elemoſinarij ſunt qui pro ſe ⁊ pro alijs allegabunt in iudicio. Psͣ. Iocundꝰ homo q̄ miſeretur ⁊ cōmodat: diſponit ⁊cͣ. Secūdo ipſi pauꝑes facti amici ꝓ ipſis orabunt. Lu. xvi. Facite vo bis amicos de māmona inquita tis ⁊cͣ. Nihilominꝰ ⁊ ipſa elemoſi na orabit ꝓ eo qui eaꝫ facit. Ecci. iiij. Cōcludē elemoſinā ī ſinu pau ꝑis: ⁊ ipſa ꝓ te orabit ad dn̄m. Secundo ꝑ munꝰ oblatū. Ipē em̄ eleōſi ne ſunt gͣta munera deo: qꝛ ꝑ eas ira dei extigiimus ⁊ regnu obtinemus. Prou̓. xxxi. Munus abſcōditū extīguit irā. Et d̓r eleō ſina munus abſconditu: qꝛ a lau de hūana dēt abſcondi Vtilitas etiā eleōſine notat̉. cū d̓r Mēſurā bona ⁊ ꝯfertā ⁊cͣ Ipſa em̄ btītudo ē in dei viſione ⁊ cognicōneēt iſta ē menſura boͣ. In cogniti dilectōe Et iſta eſt ꝯferta In cogniti ⁊ dile cti eterna poſſeſſione: ⁊ iſta emē ſura coagitata. In cogniti ⁊ dilcī poſſeſſi ⁊ delectabilis fruicōe ⁊ iſta e menſura ſuꝑeffluēs Et de hac qͣ druplici mēſurā dic̄. Augꝰ. Facta ē creatura racōnal̓ vt ſūmū bonū intelligeret intelligendo amae̓ta amādo poſſideret ⁊ poſſidēdo frue retur. ¶ dominica quinta. Sermo primus. Vmi turbe irruerent ad iheſū vt audiret verbū dei ⁊ ipēſtabat ſecꝰ ſta gnū genezareth Luc̓. v Sicut dic̄ Criẜ. Signuꝫ ſtudioſi a gricole e̓ ineſſis fecūda. ſignuꝫ bo ni p̄dicatoris ē ecc̄īa plena. ſignū boni negotiatoris ē apoteca refer taVidet̉ iḡt̉ ꝙ xp̄us gracōſiſſimꝰ p̄dicator erat: qꝛ tanta multitudo ppl̓i ad eū veniebat. dicit em̄ ibi tē Criẜ. ꝙ tribꝰ de cauẜ veniebāt ⁊ irruebāt ad eū.ſ. ꝓpt̓ verba gra tioſa q̄ p̄dicabat ꝓpt̓ amabilem fatiē qͣ ꝯctos ſibi attrahebat ⁊ mi racula crebra q̄ faciebat. Ideoqꝫ aſcēdit nauim vt oēs eiꝰ v̓ba poſ ſēt audie̓. ōnes eiꝰ fatiē poſſent cō tēplariciōnes eiꝰ mia̓cula poſſent videre. ſic̄ ōnes viderunt miraculū qd̓ factū ē ī captura piſciū. Dicit gͦ. Cū turbe irruerent ad iheſū Un iſto euāgelio īſtruunt̉ auditores vbi dei qͣles eſſe debeāt. In qͣbꝰ ꝙͣ tuor eſſe dn̄t. Primo auiditas in audiendo. qd̓ notat̉ cū d̓r. Cū tur be irruerent a. cū qͦdā impetu irent ſic̄ pauꝑes in diſtribucōe elemo ſinaꝝ tēꝑe famis irrue̓ ſolent. In pmitiua igit̉ eccīa fuit magna fa mes ī audiendo v̓bum dei. Amos viij. Mittaꝫ famem ī terrā. nō pa nis nec ſitis aq̄. ſꝫ audiendi v̓bi dei Talis fames atteſtat̉ ſanitatē T 1 L4 6 mentis ſic̄ fames cōrꝑis atteſtat ſanitatē corꝑis n fine eccīe etiā iſta fames renouabit̉. Iuxͣ illud Osͣ. Famem patient̓ vt canes ⁊cͣ Nā ẜm gloſā qn̄ iudei ⁊ aliqͣ de gē tibꝰ ad veſperāa. in fine mūdi ꝯu̓ tent̓ ⁊ famem patient̓ vt canes a magnū deſideriū habebūt̉ ad au diendū v̓bū dei ⁊ alios ꝯu̓tendi ⁊ erūt vt canes qꝛ ꝯtra incredulos latrabūt ⁊ circuibunt ciuitatē munient eccleſiaꝫ ꝯtra impugna tiones hereticoꝝ. Et diſpergentur ad manducandū vt.ſ. alios lucrē tur a xp̄o incorporent. Et ſi nō fue rint ſaturāti fide.ſ. cōu̓ſionē popu lorū murmurabūt ꝯtra nolentes crede̓.ſ. grͣuit̓ arguēdo In medio auteꝫ eccīe.i. moderno tēpore non eſt fames ſꝫ magna copia v̓bi dei Iux illud yſa. xxi. Repleta ē terra ſciētiā dei ſicut aq̄ maris. Tāta eī cōpīa eſt ꝙ ſepe multis vertitur ī faſtidium ⁊ hoc eſt magnuꝫ peri culuꝫ. Sicut enim fames verbi de ſignum eſt ſalutis: ſic faſtidium ſignum eſt mortis. Os. Omnem eſcam abhominata eſt anima eo rum: ⁊ appropinquauerunt vſqꝫ ad portas mortis dicitur autē ſer mō dei. omnis eſca: quia replet ⁊ ſatiat omnem famem diuitiacuꝫ. honorum ⁊ delitiarum. Oſtendit̉ enim eſſe verum ꝙ in hijs ſatiēta tem tribuit. Naꝫ auarus inuenit ibi veras diuitias. ſuperbꝰ veros honores. delitioſus veram delecta tionem. de duobus primis dicit̉ Proui. viij. Recū ſūt diuitie ⁊ glo ria. De t̓tio d̓r ī Osͣ. delcācōnes in dextera tua vſqꝫ in finē. Et dic̓. Ap propinquer̄t vſqꝫ ad portas mor tis. Illi vero qͥ libēt̓ verbū dei audi unt a portis īferi oīno ſūt remoti. Illi vero qͥ faſtidiūt ſūt ꝓpinqͥ. Illi vero qͥ deridēt ⁊ nō curat vel nō cre dūt: iā vident̓ eſſe ꝯcluſi Secūdo ī auditoribꝰ dēt eē velocitas ī obe diēdo qd̓ nōt̉ ī petro qͥ vt v̓buꝫ au diuit a dn̄o: obediuitNā dn̄s p̄ce pit ei duo nū qd̓ videbat̉ ꝯtine re obſequiū xp̄i ⁊ ꝯſolacōnē ppl̓i qn̄.ſ. rogauit eū vt a t̓ra r̓duceret puſillū ne turba.ſ. ꝯpͥmeret ipſū ⁊ vt ppl̓us cōmodiꝰ audire ⁊ videre poſſet SSecūdū qd̓ videbāt̉ ꝯtīere vtilitatē ipſiꝰ petri cū dic̄. dūc ī al tū ⁊ laxāte rethia vra ī capturā ⁊cͣ Ex q̄dat̉ intelligi ꝙ p̄latꝰ nō dēat p̄ciꝑe nͥ ꝙ ꝯtīeat honorē dei. a̓ edi ficacōnē ꝓximi. a̓ vtilitatē ſb̓diti. n hoc at apꝑuit hūilitas ⁊ obe diētia petri Cū xp̄s ſibi dixit. duc in altu ⁊cͣ. Quiſtatī obediuit. Non em̄ ſe excuſauit ſꝫ ſtatī humiliter obediuit. Tribꝰ em̄ de cauẜ ſolet aliqͥs ab iniuncto oꝑe excuſari. Aut qn̄ aliqͥs ē valde fatigatus ⁊ vellet qͥeſce̓. a̓ qn̄ illud qͦd iniugi tur e minis arduū ⁊ difficile. aut qn̄ videt̉ īfructuoſū ⁊ ſine vtilitate Petrus qͥdē ꝑtotā noctem labora uerat: ⁊ idd valde fatigatus erat. Et illud qd̓ p̄cipiebat̉ valde diffici le erāt.ſ. ī altu rethia laxare. diffi cilius ē em̄ ī alto mari piſcari ꝙͣ ī in infimo. Poterat eī rōnabiliter tiere īutilitatē oꝑis futuri iuxͣ īfru ctuoſitatē oꝑis p̄teriti. Et tn̄ petrꝰ nō attēdit ad ſuā fatigacōnē nec ad la bor is difficultatē: nec ad fru ctuoſi tātē: ſꝫ ſimplicit̓ dixit In ver bo tu o laxabo rethe. In quo datur intelligi ꝙ quando prelatus ali quid precipit quod videtur conti nere honorem dei vel edificationē proximi vel meritum ipſius ſubdi ti. nō debet ſe ſb̓ditus excuſae̓ nec ꝑ fati gationem corꝑis: nec ꝑ dif ficultatē laboris. nec ꝑ apparenteꝫ inutilitatē oꝑis ſꝫ dēt ſe deo cōmit te re ⁊ ſimplicit̓ obedire Habet āt aīa duas aue̓s.ſ. ītellectū ⁊ affectū Cū aure ītellectꝰ audit qͣndo illd̓ quod predicatur intelligit. Cum aure affectꝰ auditqn̄ ſibi placet illud qͦd p̄dicat̉. ⁊ etiā diligit. Sꝫ parum prodeſſet ſi quis aliquod verbum intelligat ⁊ dicat. niſi ꝑ opera oſtendat. TTunc igitur au ditores ſunt vere obedientes qua do ⁊ ea que predicatur intelligūt ⁊ intellecta diligunt ⁊ dilecta ope re oſtendunt. Vnde dicitur Luce duodecimō. Beati qui audiunt verbum dei intelligendo ⁊ aman do ⁊ cuſtodiunt illud ſcilicet opē re adimplendo. ¶ Tertio in audi toribus dēt eſſe modeſtia in ama do terrena quod notatur cum di citur. Rogauit eum vt a terrā pu ſillum reduceret ⁊ ceterā. Non ro gauit vt ipſe ſtaret in terra. nec vt penitus ſe elongaret a terra: ſed vt̓ puſillum reduceret a terra Nā quidā penitꝰ ſūt ī terra.ſ. aua ri. Alij ſūt reducti puſillū a t̓ra ſic̄ boni laici ⁊ īꝑfecti. Qui vero dn̄t eſ ſe in terra nō reqͥrit̉ ab eis ꝙ oīno ſe abſtrahāt a terra ꝑ oīmoduꝫ ꝯtemptū: ſꝫ ꝙ paululū reducātur a terra ꝑ amoreꝫ ordinatū. In ter ra penituſ erat qͥ ait Luce. xij. Am ma mea hēs multa boͣ poſita in an naꝫ plurimos. reqͥeſce comede ⁊ bi be. Et eadē nocte mortuꝰ eſt. Ater ra penitus ſe elongant illi qͥ dice bāt. Math̓. xix. Ecce nos reliqͣmuſ om̄a. Itē a terra puſillū reducere docuit apl̓us dicēs. pri. Corin. ij. Qui hn̄t vxores tanꝙͣ non hn̄tes ſint ⁊ qͥ vtunt̉ hoc mnundo tanꝙͣ n̄ vtant̓. Ille hēt vxorem tanꝙͣ non hn̄s qͥ ea vtit̉ nō ad libidinis ex pletionē ſꝫ ꝓpt̓ ꝓlis ſuſcitationem vel ſaltē ꝓpt̓ caſus vitacōnem. Ille vtit̉ mūdo tanꝙͣ nō vtat̉ qͥ rebus mundi nō ad ſuꝑfluitatē ſꝫ ad ne ceſſitatē vtit̉ Quarto ī auditoribꝫ dēt eſſe reuerentia ī audiendo ver ba d̓ina qd̓ notat̉ cū dicit̉. Vt āt ceſſauit loqͥ. Qui em̄ p̄dicacōneꝫ nō int̓ruperūt ſꝫ quouſqꝫ ceſſauit loqͥ reuerenter ⁊ intēte audierunt Verba quidē dei ſūt cū magna re uerentia audienda/ qꝛ ſūt medici ne dei. gemine dei. ⁊ reliqͣe dei. Qui buſdā em̄ ſūt medicina purgati ua ſicut penitētibus a qͥbus pur gāt malos hūmores pctī. Saṗ. v iij. Nō herba neqꝫ malag̓ma ſꝫ ſer mo tuus dn̄e qͥ ſanat om̄a: ſalua L uit eos Quibuſdā ſūt medicina melioratīa ſicut ꝓfitientibꝰ quoſ ad melius ſollicitāt Eccle. ij. Ver ba ſapientū qͣſi ſtimuli ſunt īpru dentiuꝫ. Perfectis autē ſūt medici na ꝯſeruatīa Iuxͣ illud Psͣ. In cor de meo abſcōdi eloquia tua. vt n̄ pecceꝫ tibi. Si qͥs eſſet qͣ talem me dicinā doceret qͥ morbos purgae̓t ſanitatē ꝯferret ⁊ ſanitate cōſeruā Sol. ret. libētiſſime audiret̉. Iō ſūt gē me dei. Iſtas gēmas ſuꝑ om̄a trā ſitoīa quātūcūqꝫ p̄tioſa viri ſācti diligunt. Psͣ. dilexi mādata tua ſuꝑ auꝝ ⁊ tōpaſion. Homines āt porrim eas ꝯtemnunt. Math̓. vij Nolite margaritas a verba d̓ina ſeminare int̓ porcos. hoīes carna les ⁊ luxurioſos: ſꝫ poma putrida ⁊ verba carnalia. Tales etenim porcia. luxurioſi libēter cōmedūt. Si quis gēmā haberet quaꝫ chri ſtus ī ore portaſſet. vtiqꝫ in magi na reuerentia conſeruaret. Cū ma gna ergo reuerentia verba ſancti euangelij ſunt habenda/ quē nō ſolū in ore chriſti ſed de corde ſuo proceſſerunt. Tercō ſunt reliqui e dei quia chriſtus ad ſalutem ani me nobis ea reliquit. Verba em̄ ſancti euangelij ſunt reliquie xp̄i Verba etiam aliorum ſanctorum ſunt reliquie ipſorū. Reliquie em̄ ſanctorum corporales aliquando ſanāt morbos corporales Verba etiam dei curant ſpirituales mor bos. Nam animam cecam illuminat nauit. Vnde dicitur in Pſalmo. Preceptū domini lucidum illumi nans oculos. Amnia mortua viui ficauit. Ioha. v. Omnis qͥ in mo numentis ſūt a. in fouea ⁊ fetore audient voce ⁊ verba filij dei. Et qͥ audicint viuent. Viuent vita gr̄ tie in pn̄ti. ⁊ vita glorie in futuro. Et amimam febrili calore inflāma taꝫ refrigerabūt. Eccī. xviij. Nōne ardore refrigerabit ros. Sic ⁊ ver bum meliꝰ ꝙ datū. Et amaꝫ infri gidatam odio vel inuidia inflam mat igne caritatis. Psͣ. Ignitum eloquiū tuū vehement̓. Si ergo medicinā corporaleꝫ reciperemuſ cū affectōne. ſi gemia que fuiſſꝫ in ore xp̄i ſeruaremꝰ cū deuo cōne maxime verba dei deberemꝰ cū aui ditate audire ⁊ cum intencōne in delligere. cū deoucōne amare ⁊ cū reuerentia retinere ⁊ cum operibꝰ ad implere. ¶ Sermo ſecundus eiuſdem Sſcendens in vna nauim que erat ſimoniˢ petri ro gauit euꝫ vt a terrā redu ceret puſillū ⁊cͣ. Rn̄ deꝰ primuꝫ ho minē creauit ipſi in naui in nō ce tie tabulam pm̄e p̄parauit. Qua interdū amiſſa miſei̓cordie pontē erexit. Qui enim ꝑdit innocentiā ⁊ penitentia non poteſt ſaluai̓ vl teriꝰ niſi ꝑ diuinā miſericordiam Rnͣiuis em̄ penitētia tabula vo ca tur. tn̄ quādo ꝑfecte agit̉ hōim in nocentiā reddit: ⁊ iō nō immeri to nauis pōt appellari. Circahe autē duo ſūt vidēda. Primo qua repenitentia ſiue religio nauis di citur. Secundo q̄ fuit merces iſtiꝰ nauis. Dicit̉ autē nauis qͣdrupli ci racōne. Primo racōne materie Naiis em̄ in ꝯſtruit̉ ex tabul̓ cla ius firmatis ⁊ cum bitumine limi tis. Ad ꝯſtructionem autē naluſ materialis multe tabule requirūt̉ Ad ꝯſtractionem autē nauis pe intētie tres ſunt neceſſarie.ſ. cōtri tio. ꝯfeſſio. ⁊ ſatiſfactio. Clauꝰ au tem eſt timor dei. Psͣ. Configetio re tuo carnes meas. Iſto clauo ti moris niſi penites cōfirmetur cito. nauis penitētie diſſoluitur. Eccle xxviij. Si non in timore domini te nueris te inſtant̓: cito ſubuertet̉ domus tua Maxime autē iſte cla uus timoris eſt neceſſariꝰ incipie tibus. Auguſtinꝰ. Tanto mminor eſt timor: quāto patrie ad quam tendimus ꝓpiquior. Maior autē debet eſſe timor peregrinantium Minor propinquantum. nulluſ ꝑ uenientiū. Bitumen eſt ipſa cari tas que animam coniungit deo. cordi ſuo ⁊ proximo ſuo. Qui em̄ non habet vinculum caritatis: di uiſus eſt a deo. diuiſus eſt a corde ſuo. diuiſus eſt a proximo. Sꝫ ca ritas iſta omnia coniungit Co lo ſen. tertio. Super omnia caritateꝫ habentes quod eſt vniculum per fectionis. Secundo dicitur nauis ratione forme. Nauis enim ī prm cipio ⁊ in fine eſt ſtricta: ⁊ in ine diolata. Eſt enim ſuperius aꝑta a inferius clauſa. Penitentia em̄ dicitur anguſta in principio con uerſionis ꝓpter inexperientiā ⁊ tē ptatione frequenteꝫ. Fili accedēs ad ſecuitutē dei ſta in iuſticiā ⁊ ti more ⁊ prepara animā tua ad te ptationē. In fine ſimiliter ei̓t ſtri cta perſtrictā rōem̄ reddendam. ij. Chorin. ij. Omnes nos manife ſtari oportet ante tribunaldomi in noſtri iheſuxpriſti: vt referāt vnuſquiſqꝫ qd̓ geſſerit in corpoe̓ ſuo. ſiue bonū ſiue malū. In me autē eſt lata ꝓpter caritateꝫ diffu ſam Roma. v. Caritas dei diffuſa eſt in cordibꝰ veſtris. Osͣ Viam mandatoꝝ tuoꝝ cucurri cuꝫ dila taſti cor meum. debet etiā verus penitens hr̄e cor latum.i. apertum aſuꝑiori vt diligat celeſtia ⁊ clau ſum ab inferiori vt nō amet terre na. Ideo cor ipſiꝰ hominis ſuper us eſt latū ⁊ inferius ſtractuꝫ ad innuendū ꝙ dꝫ eſſe latū ad ſupe riora. ⁊ ſtrictū ad inferiorā. Sꝫ de multis p̄t dici illud Tren i. Subu̓ ſum eſt cor meū ad memetipſum Tercio dicitur nauis rōne finis. Nauis eſt ꝓpter ipſum fine vt hoī nem per pelagus ad portū ducat Sic pͥmadata eſt hoī vt ꝑpelagꝰ mundi ꝑ portum ꝑ adiſi ipſa du cente ꝑueniat. Et ſic̄ homo exn̄s in nauidormiendo. cordendo. qui eſcendo ſꝑvadit ad portum: ſic ⁊ verus penitens ⁊ religioſuſ dormi endo vadit ad celū. Nam ſicut d̓t LL8 greg̓. ſomnus ſcōrum non vacat a merito. Ideo em̄ dormmiunt vt ad laudē dei fortiores ſint. Emmo ei ſomni a ſcōrum aliqn̄ ſunt mei̓to ria. Psͣ. Reliquie cogitationū di em feſtū agent tibi. Reliquie cō gitationū ſunt ſomnia q̄ ſanctis viris accidunt ex bonis cogitatio nibꝰ quas vigilando habuerunt Que quidē faciunt deo magnū fe ſtum. Similiter comedēdo vadūt ad celum Ideo enim ꝯedūt vt for tes ſint ad ſeruiendū deo. v Chor̄. x. Siue manducatis ſiue bibatis oīa em̄ in laudeꝫ dei ⁊ in gloria fa cite. Similiter quieſcendo vadūt ad celum. Ideo enim quieſcūt vt fortiores ſint ad laborandum. Si cut enim mali vtunt̉ ſua fortitudi ne ad malum. iuxta illud Yſa. v Ve qui potenteſ eſtis ad bibend̓ vinum. ſic boni ea vtuntur ad bo num. Ideo dicit ꝓpheta. Fortitudi nē meam ad te cuſtod̓iā. Quarto d̓r nauis ratione regiminis. Nau ta enim regit naue a ꝑte poſterio ri. Pars poſterior hoīs eſt mors. nauta eſt meditatio mortis. Cla mat enim iſte nauta ad aures di uitū ne ament diuitias qꝛ nil por tabunt niſi viliſſimū ſaccum Iob xvi. Saccum conſui ſupe: cutem meam. Clamat ad voluptuoſos vt ſcilicet dimittant delicias qui a eorum caro cito erit cibus ver mium. Iob triceſimo primo capi tulo. In puluere dormient. ⁊ ver mes operient eos. Clamat quoqꝫ ad ſuꝑbos vt dimittant ambitio nes ſuas. qꝛ illi qui volunt eleua ri ſuꝑ alios ꝑ elationem: cito be ſtie aſcendent ſuꝑ eos ꝑ ꝯculcati oneni. Eccle. x. Cum diues morit̉ hereditabit vermes. beſtias ⁊ ſer pentes. Scd̓ videndū eſt q̄ ſunt merces iſtius nauis religionis ⁊ penitentie Que quidē ſunt tres.ſ. caſtitas. obedientia ⁊ pauꝑtas. Qd̓ notatur in verbis premiſſis. Nam votū caſtitatis notatur cum d̓r. Aſcendens ih̓s in vnā nauem Homo ꝑ caſtitatem virginalem maxime aſcendit vſqꝫ ad angeli cā celſitudinē Math̓. xi. In reſur rectōe enim neqꝫ nubent neqꝫ nu bent̓: ſed erunt tanꝙͣ angeli in ce lo. Aſcendit vſqꝫ ad angelicā eqͣ litateꝫ. Lu. x. Filij hꝰ ſeculi nubēt ⁊cͣ. Equales ei erunt angelis. Tn̄ ſcendit angelicā fortitudinē Am bro. Virginitas ꝯdicōes humāe nature ſuꝑgreditur ꝑ quā hoīes angelis aſſociant̉. Maior eſt tn̄ victoria virginū ꝙͣ angeloꝝ. An geli em̄ ſine carnie viuunt. hoīes em̄ virgines in carne triumphāt Aſcendit vſqꝫ ad diuinā cogniti onem Sap̄. vi. Incorruptio facit hoīem ꝓximū eſſe deo. Secunda merces eſt votū obediētie: qd̓ nō tatur per hoc ꝙ illa nauis erat Si monis. Vnde notandū ꝙ licet pe trus fuit trinomiꝰ.ſ. cephas. De trus ⁊ ſimon: nō tn̄ dicit ꝙ intra uit nauē cephe vel petri: ſed ſimo nis. Cephas eī interpretatur ca put: ⁊ ſignat prelatos ſublimes qui in eccā capitis locū tenēt. Pe trus em̄ interpretat̉ agnoſcēs. ⁊ ſignat illos qui vidēt̉ habere ma gnā perfectionē ſcīe. Vel interp̄ tat̉ diſciplinās. ⁊ ſignat illos q vident̓ habere magnā auſterita tem vite. Simō autē interpretat̓ obediens. Non gͦ d̓r ꝙ xp̄s intra uit in nauēcephe vel petri: ſed Si monis qꝛ nō hītat cum aliquibꝰ ꝓpter ſuam potentiā vel ꝓpter ſuā ipitiſi ſcīaꝫ. nec ꝓpter ſuam auſteram vi tam: ſed hitat cum illis ꝓpter hu milem ⁊ ſapientē obedientiam. Ideo āt dixit ſapientē ⁊ humilē. ini ficcatio qꝛ quedā eſt obedientia ſtulta qͣ ut pui quis obedit ſenſualitati. de qua itnui d̓ Ro. vj. Non regnet pctm̄ in ve ſtro mortali corꝑe: vt obediatis concupiſcentijs. Iſtud enim eſt valde ſtultum. qꝛ hoc eſt tradere hoīem in manibꝰ demonū. Eccle. Nt. S xviij. Poſt ꝯcupiſcētias tuas nō eas ⁊cͣ Vſqꝫ vt nō faciant te veni re in gaudiū imimicis. Et em̄ ali Iuuruti a obedientia ſuꝑba: vt prelatus ſue obediat voluntati. Et iſta eſt obedientia ceci cui dixit dn̄s. Lu. xxviij. Quid tibi vis faciācOpor tet vt p̄lati talia dicant q̄ officia vel obedientias vultiſ vobis ꝯmit ti. ⁊ i ſta eſt nulliꝰ meriti. Eſt eniꝫ obedientia humilis ⁊ deuota: qn̄ quis voluntatē ſuam voluntati p̄ lati toͣliter ꝯmittit. ⁊ iſta fuit obē dientia pauli qui dixit. dn̄e qͣd me vis facere. Et iſta obedientia ē iabiq magni nutrimenti. Tercia nices eſt pauꝑtatis. qd̓ noͣtur cum d̓r. Rogauit eū: vt a terrā reduceret puſillū. Non d̓t. reducere penituſ Scī enim viri ꝙͣdiu hic ſunt.ſ. in hac vita nō pn̄t penitus elonga ria mundo: ſed ōꝫ vt corpori ꝓui deant ⁊ ncc̄ītati ꝓximoꝝ ſatiſfaci ant. fzech̓. viij. Eleuauit me ſ p̄s inter celum ⁊ terrā. Nō dixit. Pō fuit me in celo qꝛ ibi ſunt bt̄ī. nec dixit. poſuit me in terrā. qͣꝫ ibi ſūt auari. ſed eleuauit me inter celū a terra. qꝛ ibi ſunt viri ſcī in hoc mundo poſiti qͥ aſcendūt in celum pamore. Et qn̄qꝫ deſcendunt in t̓ ram perncc̄arioꝝ ꝓuiſionē. ⁊ b eſt ꝙlicet cor ſit poſitū in ꝑte ſini ſtra: tn̄ reſpirat ad dexterā. Si ca viri ſcī ꝙͣuis ſint in mundo ꝑ cor palem hītationem: tn̄ reſpirant ad celū per ardentē amorem. ſic̄ ſuſpirauit ꝓpheta. d. Sitiuit an īa mea ⁊cͣ. 1 ¶ Sermo tercius eiuſdem. Rece̓ptor per totam noc tem laborantes nichil cē pͥmus. Predicatores dei vocantur piſcatores ⁊ venatores ſed predicatores primitiui fuer̄t boni piſcatōres. qꝛ vno tractu re this a. predicacōis aliqn̄ multi tu dinem magnam hoīm ceperunt. Louerterunt PPredicatores mō derni ſunt venatores. qꝛ cum fati gationibus ⁊ clamoribꝰ magnis vix aliqn̄ poſſunt capere vnam ſe rama. ꝯuertere vnam aīam. Ilr̓. xviij Ecce mittam piſcatores mul tos ⁊ venabunt̉ eos ⁊cͣ. Predica tores poſtremi ſiue ip̄i angeli ſūt vindēmiatores. qꝛ cuꝫ falce diuini eloquij vuas maturas a putrid̓ ſeꝑabunt. ⁊ maturas ponent in cellario dei. putridas autē in tor culari inferm. Apo. xiiij. Miſit an gelus falce ſuam in terris ⁊ vide mniauit vineā terre. Modo aūt dy abolus videtur eſſe vindemiator. qꝛ omnes magnas v̓uaſ colligit Xp̄s autē racemoꝝ eſt collector. qꝛ vix aliquos pauꝑes cōuertit. Michee. vi Ve michi qꝛ factꝰ ſum ſicut qui colligit racemos in autū no vindemie Quauis autem pͥmi tiui predicatores vt dictuꝫ eſt fu erant piſcatores: nichilominus tamen ⁊ moderni vocari poſſunt piſcatores. licet ⁊ parum capiāt. Ꝙ autem piſces non capiuntur poteſt eſſe cauſa aut ex ꝑ arte pi ſcatoris. aut ex parte piſcium. ⁊ ex parte piſcatoris poteſt eē qua druplex cauſa. Prima eſt quādo piſcātur tempore non debito Vn de dixit petrus hic. Per totaꝫ nō ctem laborantes nichil cepimuſ Illi piſcantur in nocte qui nō ha bēt lumen ſacre ſcripture: ſed ſūt in tenebris ignorantie. ⁊ tales a lios non ꝯuertunt: ſed peruertūt ⁊ in errorem mittunt Thimoth̓. pri. Volentes eſſe legiſdoctores ſed nō intelligentes ea q̄ loquun tur. neqꝫ de quibꝰ affirmāt. Gre. nazā. Prius mundari oꝫ. ⁊ ſic ali os mundare. ſapiens priꝰ fieri. ⁊ ſic alios illuminare. accedere ad de um per caritatē. ⁊ ſic alios addu cere ad deū Vel illi piſcant̓ in no cte qui aliqͣ de genere bonoꝝ faci unt in pctō mortali. Tales nihil capiunt qꝛ nullū meritū inde acqͣ runt. Aggei. a Qui merces ꝯgrega uit ⁊ miſit eas in ſaccū pertuſum Sac̓cus ꝯſutus eſt aīa in grā ſta bilita. Saccus ꝑtuſus eſt animꝰ gladio peccati ꝑforatus ⁊ lacera tus. Talis nulla merita retinere p̄t: ſed oīa effundit. Vel alij piſ cant̉ in nocte: qui.ſ. expectāt peni tere in mortē Tales ⁊ paꝝ capiūt qꝛ vlterius aliqͥd boni facere non pn̄t. Io. ix. Venit nox qn̄ nemo p̄t oꝑari. Tales potiꝰ vident̉ peni tere timore peneꝙͣ amore iuſticie Auguſ. Agens pinam in extreis ſi ſecurus hinc exit: ego non ſum ſecurus. Scd̓a cā eſt qn̄ piſcātur in loco minis infimo. Ideo dixit dn̄s petro. dūc in altū Locus infi mꝰ eſt terra. locus mediꝰ eſt aer. locus altus ē celū. Illi āt piſcant̉ in loco infimo qui laborāt in acqͥ ſicōe terrenoꝝ. tales nichil capi unt niſi lutū. Abba. ij. Ve qͥ con gregat non ſua Vſqꝫ quo aggra uat ꝯtra ſe denſū lutū.. Illi āt piſ cant̉ in medio ⁊ in aere q̄ laborāt in acquiſicōe honoꝝ Tales nō ca piūt niſi mūſcas. Sic̄ em̄ aran ea .16 ſe eiūſcerat vt muſcas capiat: ſic ſuꝑbi interiora ſua ⁊ aīam ſuā dā nificāt vt aliquos hōres acquirāt qui ſunt muſce. tū qꝛ mentē mul tis tribulationibꝰ pungūt Tum iii qꝛ multis amaritudinibꝰ aīm in ini. a ſtabilē reddunt. Tū. qꝛ mentē fe nidi dāt. Tū qꝛ cito euolant. Illi vero xi piſcant̓ in altū qui laborāt in ac quiſicōe celeſtiū. Tales multū ca piunt. qꝛ regnū celoꝝ. Ma. xi. Re gnū celoꝝ vim patitur ⁊ violenti rapiūt illud. TTercia cā eſt qn̄ piſ cant̓ cum inſtrumento nō ꝯgruo .ſ. cū rethibus fractis ⁊ corruptiſ Ideo d̓r Ma. x. Reficientes rethia ſua. Illi rethia frangunt qui illa q̄ predicāt male viuendo lacerāt Gre. Verbum dei predicāt ⁊ mo ribꝰ ſe nō ornāt Gre. ſuper Ezech̓. Ad hoc autem vt mera predican di veritas teneatur neceſſaria eſt altitudo predicandi ideſt vita ſpi ritualis ⁊ celica. que alta eſt. qui a a terrenis rebus eſt valde remo ta. Quarta eſt quando piſcan tur in tempore non debito. Vnde dixit dominus Iohānis vltimo. Mitte in dexteram nauigij rethe ⁊ inueniētis. Illi vero qui piſcan tur in ſiniſtra parte vite preſen tis id eſt diuitijs. delicijs atqꝫ ho noribus nichil capiūt. quia hee nichil ſunt in reſpectu eternorum Vnde dicitur Iheremie decimo. Aſpexi terram ⁊ ecce inanis erat et vacua. Illi autem qui ſcilicet piſcantur in dextera vite eterne multum capiunt ⁊. Chorin. ij. Qd̓ oculus non vidit. nec auris audi uit. nec in co̓r hoīs ⁊cͣ. In pn̄ti em̄ vita oculus nō ſatiāt̉ viſu in vidē do. nec auris in audiēdo. nec cor ī cogitādo. ſed in futuro oculus ſa tiabit̉ dei viſione. auris angelica iubilacōe. ⁊ cor dei dilcōe. dicitur autē vita beata dextera ⁊ pn̄s ſini ſtra. qꝛ dextera ꝑs in hoīe eſt ho noratior ⁊ fortior ⁊ calidior ꝙͣ ſini ſtra. Sic ⁊ vita beata eſt dignior ꝙͣ pn̄s. Augꝰ. Ibi eſt vera digni tas que nulli datur indigno ⁊ nl̓ li digno negat̉. In preſenti enim ſepedigni deſpiciuntur ⁊ indigni exaltantur. Eſt etiā fortior. qꝛ ibi eſt vera eternitas. Vſay. xxxiij. O culi tui videbunt tabernaculū qd̓ nunꝙͣ tranſferri poterit. in pn̄ti ē vtnrūā. labilitas. Io. ij. Mundꝰ tranſit ⁊ ꝯcupiſcentia eius. Eſt etiā calidi or. qꝛ ibi eſt immēſa caritas. Vn deſcī vocantur carbones ardētes ⁊ lampades fulgentes. Eze ⁊. Simi raubus tſtraltaun litudo vultus aīalium. ⁊ aſpectus aſbpſſaan eoꝝ quaſi carbonū ignis ardenti um. ⁊ quaſi aſpectus lampadarū In pn̄ti enim quo ad bonos eſt ca ritatis imꝑfecta caliditas quo ad malos eſt frigiditas Apo. iij. Vti nā frigidus eſſes aūt calidus ⁊c (Secunda cā quare piſces nō ca puntur eſt ex ꝑte piſcium ⁊ hoc quadrupliciter. Prima cā eſt qn̄ piſces ſunt nimis aſtuti. ⁊ cauet ſe de rethibus ⁊ hamō. Multi au tem ex quadā aſtuciā dyabolica LT 4Vo vitant intrare predicacōis rethi a: timentes ne ſua ibi tangant̉ vi tia. Nā ſuperbus nō vult audire verba humilitatis. auaruſ verba liberalitatis. luxurioſus verba ca ſtitatis. Sed dicitur Ioh̓. v. Ap prehendet ſapiētes in aſtucia eo rum. Riuis enim nō ꝑmittunt ſe modo a peccatoribus capi: in morte tamen capientur a deo ⁊ a dyabolo ⁊ a peccato. Deus enim eos capiet ⁊ dyabolo tradet Dya bolus enim eos in carcere inferna li includet. Peccatum autem īpoſ incluſos alligabit ⁊ inuoluet: ꝙ nunꝙͣinde exeant: donec reddāt nouiſſimum quadrantem. Et ꝙ hoc facere non poterunt ideo nun ꝙ inde exibunt. Math̓. v. Eſto cō ſentiens aduerſario tuo: ſcilicet ſermoni diuino qui aduerſatur peccare volenti: ne forte trad at te iudici ⁊. xpriſto.i. ſit cauſa quae̓ traderis ⁊ iudex tradat te mīſtro y.dyabolo. ⁊ in carcere. Amen di cō tibi non exibis inde donec red das nouiſſimum quadrante. do nec exſoluas pena non tantum ꝓ peccatis magnis: ſed etiam mini mis. Et qꝛ hoc facere non poterit: ideo nunꝙͣ exibit. SSecunda cau ſa eſt quando ſunt minis magni. qꝛ tunc rethia frangūt. Sic ⁊ ma gni in mundo dei precepta cōte in nunt. Vnde dicitur de oplimati bus Ihere. iij. Hij ſimul cum ma gnis fregerunt iugum. ⁊ vincula eorumn ruperunt ⁊cͣ. Tales enim capi ſe non ꝑmittunt arethibuſ pm̄e. Vnde xp̄s in hoc mundo de oībus ſapientibꝰ non cepit niſiv num ſapientē.ſ. Gamalielem do ctorē. Nec de oībus nobilibꝰ: niſi duos.ſ. paulū: qui dicitur fuiſſe nobilis tiuis romanꝰ. ⁊ Bartho lomeum apl̓m. qui etiā nobilis dicebat̉. nec de om̄bus diuitibus niſi vnū.ſ. Zacheuꝫ. nec de oībus potentibus niſi tres.ſ. nicō demū. centurionē ⁊ reguluꝫ. de infimis ſimplicibꝰ. ignobilibꝰ ⁊ pauperi bꝰ multos cepit. Choꝝ ⁊ Vidētes vocacōem veſtrā fratres. qꝛ non multi ſapientes ẜm carnē nō ml̓ ti potentes ⁊cͣ Tercia cā eſt. qꝛ ſūt minis lubrici. ſic̄ pꝫ in anguillis q̄ poſtꝙͣcapte fuerint de manibꝰ lu bricat. Sic ſūt multi qui lubricāt de culpa in culpā Greḡ. Octm̄ qd̓ ꝑ pͥmam non delet̓: mox ſuo pōde re trahit ad aliud. Lubricant de culpa in penā. Iob. xi. ducunt in boīs dies ſuos. ecce culpa. ⁊ in pū cto ad inferna dn̄dunt viuentes. Lubricāt de pena in penā. Iob. ix Tranſibūt ab aquis niuiū in ca lorem nimiū Rrͣta cā eſt qn̄ ſunt ꝑui. qꝛ tunc ꝓſiliūt. Iſti ſūt ꝑuū cor hn̄tes qui timent ag Igredi qd̓ libet arduū. ſed ſerui dei non dn̄t timere bo agere ꝓpter aliqͣ aduer ſa q̄ pn̄t ꝯtingere ſicut on̄t Criſ ſuꝑ Ma. ꝑ tria gn̓a perſonaruꝫ q̄ nō timent agere oꝑa ſua.ſ. miles agricola ⁊ negociator. Non dn̄t gͣ timere ſerui dei ꝯtra vitia decerta re: cū ſint milites xp̄i. Thimo. ij. Labora ſic̄ bonus miles xp̄i. Non dꝫ time̓ bō opera ſeminare: cū ſint aḡcole dei. qꝛ ſic̄ dr̄. Eccle. xi. quivē tum obſeruat: nō ſeminat ⁊cͣ. Nō dꝫ timere talenta. grās traditaſ ad lucrandas aīas exponere: cur ſint negocīatores regni. Luc. xix. Negociamini dum venio. ¶ dominica. vi.: Sermo primus. Iſi abundauerit iuſti ind init cia veſtra plus ꝙ ſcri barū ⁊ phariſeoꝝ ⁊cͣ. hpit Ma. vGolēt ingr̄i ſco lariū tres ordines hr̄e. quoꝝ qui dā ſunt incipientes: qui indiget primis lrarum elementis. Iſtos mgr̄ nō docet ꝑ ſe: ſed ꝑ alios mi nus eruditos. Alij ſunt ꝓficiētes qꝛ adhuc indiget inſtructionibꝰ leuibus ⁊ planis. Iſtos non do itilari. cet ſimiliter per ſe: ſed ꝑ alios ma gis doctos. Alij ſunt magis perfe cti qui iam ſunt aꝑti ſenſibꝰ pro fundis. Iſtos magiſter ꝑ ſeipſū inſtruit agiſter verus eſt xp̄s Ma. xiij. Vnus eſt mgr̄ veſter qͥ eſt xp̄s. Scola eius totus eſt mū dus. Habuit em̄ tres ordines ſco larium quoꝝ quidā fuerunt tꝑe legis nature: qui omnino fue rūt vudes ⁊ incipientes. ⁊ per elemē ta ⁊ creaturas mundi inſtruebā tur legētes in ipſis dei potentiam ex fui magnitudine Sapīaꝫ ex or dine bonitatē ex vtilitate. Roma. a. Inuiſibilia dei a creatura muni di ꝑ ea que facta ſunt intellcā cō ſpiciuntur AAlij fuerunt magis ꝓ ficientes: qui.ſ. fuerunt tꝑe legis ſcripte quos docuit deus ꝑ magͣ eruditos.ſ. ꝑ moyſen ⁊ ꝓphetas. Alij fuerunt ꝑfecti ſicut xp̄iani. ⁊ iſtos docuit xp̄s ꝑ ſeipſum ſubli miora mādata. Ideō oportet ꝙ eo rum iuſticia magͣ abundet iuſti cia ceteroꝝ. Ideo dic̄. Niſi abud a uerit iuſticia ⁊cͣ. In iſto euange lio xp̄s nos inuitat ad ꝑfectā iuſ ticiā deinde on̄t que ſit illa iuſtici a Oltimo q̄ ſunt ſignā ꝑfecte iuſ ticie Ad perfectam gͣ iuſticiā nos inuitat xp̄s cū ait. Niſi abunda uerit ⁊cͣ. Iuſticia em̄ ſcribarum ⁊ phariſeoꝝ erat ſil̓atoria. in erce naria. tepida ⁊ ſeuerā Iuſticiā ſi xipſeli mulatoriā hēbant qūo ad deum. quo ad ꝓximos. ⁊ ad ſeipōs NNā quo ad deū ſil̓ ab ant ſe hr̄ē deu o ſtagiundo tas orōes Ma. vi. Cum oratis nō eritis ſicut ypocrite triſtes: qui a mant in ſinagoga. ⁊ in angulis platearum ſtantes orarquo ad ꝓximos ſimulabant ſe dare ele moſinas ꝓpter deum: cum tamen darent ꝓpter fauorē humanū. bidē. Cum facis el̓iam noli tuba. canere ante te. Quō ad ſeipſos qꝛ ſimulabant ſe ſeruare ieiunia Ibidē. Cum ieiunatis: nolite fieri ſicut ypocrite triſtes Iuſticia au tem xp̄ianoꝝ debet ab iſta abimn I4 dare. qꝛ eorum orationes debēt fi eri in ſecreto cū cordis attentiōe. Vnde dicit ibidem. Tu autem cū oraueris intra cubiculum tuum ⁊ in ſecreto cordis tui ⁊ clauſo oſ tio ſenſuum exte riorum ora preꝫ tuum. Elemoſine debent fieri cum recta intentione. Ibidem. Te autē faciente elemoſinam neſciat ſim ſtra tua quid faciat dexterā tua. Ieiuiia fieri debent cum cordis ⁊ vultus exhilarationē. Ibidē Tu cum i eiunas vnge caput tuum. ⁊ faciem tuam laua. Secundo eorum iuſticia fuit mercenaria. ⁊ hoc quia ſeruabant legis māda ta propter temporalia aſſequen da. Seruantibus autem lege tri a promittebatur. ſcilicet augm̄ē tatio temporalis ſubſtantie. Vſa ye primo. Si volueritis ⁊ audiei tis me. bonā terre comedelis Pro longatio vite corporalis. Leuititi viceſimononō. Cuſtodite viās meas atqꝫ iudicia: que faciens homo viuer in eis. Et pax tempo ris. Michee decimo. Conuertent gladios ſuos in vomeres ⁊ lance as ſuas in falces. Iuſticia autem ipſorum xpriſtianorum magiſ de bet abundare. quia ſeruantibuſ euangelicam perfectionem: pro mit̓titur regnum celorum. Vnde dicitur Mathei decinib. Agite p̄e nitentiam. appropinquabit enim regnum celorum Promittitur eti am vitā eterna. Eiuſdem decimo tercio. Centuplum accipietis ⁊cͣ. Promittitur etiam pax femporis ⁊ eternitatis. Ioh̓. ix. Pacem me am do vobis. pacē meā relinquo vobis. Cui gͦ premiuꝫ maius pro mittit̉: iuſtuꝫ eſt vt ꝑ eum ca pre mij ſtrictius exerceat̉. Aulti gͦ ho die ſcribe ⁊ phai̓ſei ſūt int̓xͣanoꝫ qui plus curant de temꝑali ꝯmo do ꝙ de celeſti regno. plus de vita temꝑali ꝙͣ de vita celeſti. plus de pace temꝑis ꝙͣde pace eternitatiſ Tercio eoruꝫ iuſticia erat tepida ⁊ remiſſa. Scribe ꝯfidebant ⁊ pre ſumebant in ſcīa ſua. phariſei in ſua vita. Iuſticia autē xp̄ianoruꝫ eſt ſe humiliare in ſua ſciētia ⁊ in tranſacta vita nō ꝯfidere. Ma. Cum feceritis oīa que precep ſūt vobis dicite. ſerui inutiles ſumꝰ. Sed multi ſunt qui nō ꝓficiunt ſꝫ deficiunt Hodie em̄ aliqͥd faciūt cras paꝝ. poſtcras minꝰ. poſtea nichil. Tales ſunt lunatici. Eccle. vij. Stultus vt luna mutat̉. luna enim mō eſt plena. mō ſemplēa mō vacua. Cum em̄ tres ſunt ſpe cies ſatiſfactōis.ſ. orōes. ieiunia ⁊ ⁊ el̓ia. Sunt quidam qui orō es ml̓tas faciunt. ieiunia cuſtodiūt el̓as faciunt. iſti ſunt luna plēa Poſtea dimittūt orōes. ⁊ ſunt lu na ſemiplenā Tandē onīa dimit tunt. ⁊ ſic ſunt luna tota vacua. Eccle. x. Egeſtatē oꝑata eſt man remiſſa. manus autē fortiū diuiti as ꝑat. Manus remiſſa operatur egeſtatē in mundo qꝛ priuat̉ om nibꝰ eccleſie ſuffragijs. Egeſtatē in iudicio. qꝛ nō poterunt habere modicam ſtillam olei ꝯpaſſioniſ ſicut pꝫ in virginibus fatuis Egeſ tatem in inferno qꝛ non poterunt habere modicū aque refrigerādi linguas ſuas. ſicuti pꝫ in diuite e pulone. Scī viri qui fuerūt fortes conͣ mundum. carnem ⁊ dyabo lum ꝑ auerunt in mundo diuitias grarum. in iudicio diuitias meri toꝝ. in celo diuitias premiorum. Quarto eoꝝ iuſticiā ea̓t minis ſe uera. Ma. viij. Audiſtis qͣꝫ dictuꝫ eſt antiquis. Oculum ꝓ oculo. dē tem ꝓ dente. Tunc enim deus ea̓t valde ſeuerus volens legē taliōis ſtrictiſſime obſeruari. qꝛ tunc de us habuit duos baliuos ſeu of ficiales ſtrictiſſimos abſqꝫ aſſeſ ſoribus/ ſcilicet veritatem ⁊ iuſti ticiā Veritatē que culpam inqui reret. ⁊ iuſticiā que culpā inuen tam ſine mīa puniret Iuſticia au tem euāgelicahꝫ mīam ⁊ pietatē vt ſi dn̄s poſtꝙͣ matrimoniuꝫ cū carne ꝯtraxit̉ humanū genuſ pi etate dotaſſet: adiūgendo ſuis iu ſticiarijs ꝯſiliarios mites(puta veritati mīam ⁊ iuſticie pace: vt ſi veritas inquirit culpas: miſeri cordia fragilitateꝫ alleget. ⁊ ſibi conſulat ſi fuerit ignorantia. vel dner infirmitas humana. ſiue tempta Vulrej tio dyabolica. Per hec enim tria culpē alleuiari conſueuerunt. Et in. ꝓponat: ſi iuſticia ſtatim punire mox pax conſulat vt adhuc expe ctet: ne ſtatim ipē peccator pereat ſed vt conuertatur ⁊ viuat. Et vt no intendat ꝯfuſionem: ſed tan tum intendat vt hoīem reconcili et deo. pacificet ꝓximo. ⁊ tranqͥl let in corde ſuo. Ihe. xix. Ego cogi to cogitacōes pacis ⁊ nō afflicto nis. Et ſic verificat̉ illud psͣ Mīa ⁊ veritas obuiauerūt ſibi. iuſticia a pax ⁊cͣ Scd̓ xp̄s on̄t que ſit ꝑ fecta iuſticia/ cū ait. Audiſtis qꝛ dictū eſt antiquis ⁊c Oculū ꝓ ocu ho totandū autē ꝙ ꝑfecta iuſti cia eſt declinae̓ a malo ⁊ facere bo nu. Iuxͣ illud psͣ declina a malo a fac ⁊cͣ Iuſticia autē ſcribaꝝ ⁊ phariſeoꝝ erat diminuta qͣntuꝫ ad vtraqꝫ ꝑtem iuſticie. Entum ad prima. qꝛ cohibebat animū: nō ab odio: ſed a ꝯcupiſcētia rei aliene. Linguā nō a ſimplici mē dacio: ſꝫ a ꝑiario. Ma̓nū nō a reſi ſtentia ſed a vindcā Iuſticia aūt euāgelica eſt ꝑfecta/ q̄ cohibet a minū ab ira. ſicut pꝫ hic Aꝯcupi ſcentia. Mat̓. v. Qui viderit mulie tem ad cōcupiſcendū ea: iam me chatus eſt ea in corde ſuo. Et a cō gitatione mala Ma. vj. Vt quid cogitatis mala in cordibꝰ veſtris. Cohibꝫ etiā linguā nō tantum a verbo iniurioſo. ſic̄ pꝫ hic Nō tan tum a ſimplici mendacio Ma. v. Sit ſermo veſter eſt eſt. nō non. ſed etiā ab oī verbo ocioſo. Mat̓. xij. Omne verbū ocōſum qd̓ locu ti fuerint hoī es reddent de eo racō nem in die iudicij. Cohibet etiaꝫ manū avindcā. vt.ſ. nō vindicet 4 27 iniuriā ꝑſonalem. Mat̉. v. Si qͣs te ꝑcuſſerit in dexterā maxilla ⁊c Sed etiā a reſiſtentia iniurie rea lis. Vnde ſequit̉ Si quis tecū con tendere velit in iudicio ⁊ tunicam tollere: dimitte ei ⁊ palliū. ⁊ etiā a reſiſtentia violente extorſionis Vnde ſequit̉. Et quicunqꝫ angal̓ auerit te mille paſſus ⁊cͣ Frataū eaiā teꝫ diminuta quantū ad ſecundā ꝑtem iuſticie/ que eſt facere bonū qꝛ non tenebat̉ inimicos diligere. nec pro eis oa̓re. nec ꝓ eis benefa cere. Iuſticia autē euāgelica oīa iſta precipit. Mat̓. v. diligite ini micos veſtros. benefacite hijs q̄ oderunt vos Orate pro perſequen tibus ⁊ calumniantibꝰ vos. Ter cio xpriſtus oſtendit que ſunt ſi gnavere ⁊ perfecte iuſticie. cum a jt. Vade pͥꝰ reconſiliari fratri tuo ualiter autem iſta reconſiliacō ſit facienda oſtendit Criſoſtoꝰ. dicens. Si cogitatu offendiſti: o peribus reconſiliare fratri tuo. Il le fratrem cogitatu vel corde offen dit qui aliquem odit. ſed tunc ip ſum reconſiliat/ quando ſcilicet de ponit odium ⁊ ipſum diligit. Ali ter enim deus munera eius non recipit. Nam ſicut dicit Criſoſto mus. nemo inter duos inimicos poteſt eſſe fidelis amicus amboꝝ Ideo ⁊ deus non vult eſſe amicuſ aliquorum ꝙͣdiu inter ſe fuerint inimici. Nos quidem deo fidem non ſeruamus: ſi inimicos ipſi us diligimus. ⁊ ipſius amatores odimus. Si offendit.ſ. detrahēdo debet reconſiliare.ſ. famā reſtituē do. Cum enim precioſior ſit fama ꝙͣ tꝑalis ſubſtātia. ſi em̄ tenetur ſatiſfacere raptor emendā facien do. ſiue bona ablata offerēdo: ml̓ to fortius famā reſtituendo Si of fendit factis: debet reconſiliae̓ fa ctis. Aliter enim ẜm Criẜ. Si non qd̓ factis egiſti factis placaueris ſine cā oras deum. Si em̄ el̓ias fa cis de rebꝰ quā alijs ſpoliaſti. qͥd ꝓdeſt ſi vnus pro te orat ⁊ alius aduerſū te interpellat pro vīdi cta clamati ¶ Secundus ſermo. nis qui iraſcitur fratri ſuo reꝰ erit iudicio Scd̓m Augͥ. in li. de ci. dei querit̉ vtꝝ ire ⁊cētere paſſiones cadant in ſapiente. Aliter ſentiunt ſtoy ci. aliter paripatethici. aliter xp̄i ani Stoyci em̄ dicunt hmōi paſ ſiones nō cadere in ſapientē. Rmͣ uis enim ſapiētes aliqͣ ſuſtineāt aduerſa tn̄ in ipſis retinēt firmū aīm ⁊ ꝯſtantē. Vnde refert ſen̄. de ſocrate qui poconem veneni mnui ſte ſibi oblatam tanꝙͣ medicam̄ tum immorlitatis bibit ⁊ de aīme immortalitate diſputans pocōeꝫ illam letalē hauſit. Paripatheti ci vero dicunt has paſſiōes in ſa pientē cādere: ſed moderata rōne eſſe ſubicā Et ponit exemplū Se ne. de xeno phōte regequi audita filij ſui morte dolens coronā de ca pite depoſuit. ſed audito ꝙ fortit̉ pugnādo occubuit coronā reſum pſit dicens ſē magͥde filij fui v̓tute gaudere ꝙͣ de morte dolere. Indiſ ciplina aūt xp̄iana in eodē li. dic̄ Augꝰ. Non qͣritur vtꝝ plus ani mus iraſcit̉ vel triſtetur: ſed vnde Nā vt idem d̓t/ aliud eſt iraſci fri aliud culpe fratris. Nō enim iraſ cit̉ fratri qui eius culpe iraſcit̉. di cit gͦ. oīs qui iraſcit̉ fratri ſuo Si cut in quolibet gradū pōt eē gra dus culpe: ita ⁊ pene. Nā in eodeꝫ genere peccati p̄t quis aliqn̄ gra uiter peccare. aliqn̄ grauius. ali qn̄ grauiſſime. Similis eſt etiam pmte dil gradꝰ pene. ⁊ illud oſtendit dn̄s in peccato ire/ q̄ habet tres gradꝰ Primus eſt qn̄ ira tm̄ eſt in aīo. qd̓ noͣtur cū dr̄. Oīs qui iraſcitur fratri ſuo Secundꝰ eſt qn̄ manife ſtat̉ exteriori ſigno. qd̓ notur cuꝫ dī Qui dixerit fratri ſuo rachaat̉ Eſt aut racha ẜm remigͥ. hebraÿ cū. ⁊ eſt interiectio indignacōnis velut cum diceretur a dolente heu ab iraſcente he a cadente haha. Tercius qn̄ manifeſtat̉ inꝯtume lioſo verbo. qd̓ nōtur cū dicitur. ui āt dixerit fratri ſuo fatue ⁊cͣ De illo triplici gradu dicūt Augͥ. ⁊ beda. In primo eſt vnum.ſ. ira ſola. In ſecundo ſunt duo ſcilicet ira ⁊ vox q̄ iram ſigͥficat. In terci o ſūt tria. ſcilicet ira ⁊ vox ⁊ in vo ce vituperationis expreſſio Sicut autem treſ ſunt gradus in culpa Ita a in pena que exprimitur no mine iudicij. contilij. ⁊ gehenne. ꝑ que tercia pena infernal̓ intel ligitur Sed nomine iudicij intel Pgmne ligitur pena grauiſ que debetur ꝓ prie ire. In iudicio autem cauſa diſcutitur. ⁊ locus eſt defenſioni. ideo reus eſt in periculo grauiNo mine cōcilij intelligit̉ pena graui or que debet̉ ſecunde ire. In ꝯſilio enim ſꝑ ſentētie diffimuntur/ ad huc tn̄ pena differtur habet lo cumdilatio. ⁊ tunc reꝰ eſt in peri culo grauiori Noīe gehenne ig nis intelligit̉ grauiſſima pena q̄ debet̉ tercie ire. Tunc em̄ datur ſē tentia diffinitīa nec locū hꝫ defen dēdo. nec dilatio. ⁊ tunc reꝰ eſt in grauiſſimo ꝑiculo. Iſtud intelli git̉ de ira deliberatīa que odiū nū cupat̉ git̉ primus gradꝰ ire qn̄ qꝫ eſt in aīo Scd̓m aūt damaſce. ira eſt arcenſio ſangͥnis circa cor Iſta aūt atrenſio quadrupliciter ſit. In aliquibꝰ em̄ ignis iracūdie cito accendit̉ ⁊ cito extinguitur. Iſti ſunt ẜm Gre. ſimiles arundi nibꝰ: in quibꝰ cito ignis accendi tur que etiā cito a vento extingui tur In alijs cito ignis accendit̉; ⁊ tarde extinguit̉. Iſti ſunt cetei̓s deteriores ⁊ ſūt ſimiles teſte: que dum adhuc recens eſt ⁊ facilis ē adrecipiendū ignē: ſed igne ad uſta difficilis eſt ad perdendum. In alijs tarde accenditur ⁊ tarde refrigerat̉. Iſti ſunt ẜm grego. ſi miles lignis groſſioribꝰ in quibꝰ 22 I ignis tarde accendit̉ ⁊ tarde exti guit̉ In alijs vero ignis iracūdie tarde accenditur ⁊ cito refrigera tur. ⁊ iſti ſunt ceteris meliores. de quibꝰ dicit ꝓpheta. Iraſcimini et nolite peccare. Pena huius ire ꝓ ut eſt in aīo eſt iudiciū. Talis ei ad iudicium citabit̉ ⁊ qualiter il lud preceptū.ſ. diligas proximū tuum ſicut teipſū. ſeruauerit req̄ retur. Et inueniet̉ ꝙ minus dilex it eum ꝙͣ bona ſua. qꝛ illa ſibi nō ꝯmunicauit. Minus ꝙͣ ſuos. quia qd̓ ꝓpinquis fecit ei nō fecit. ⁊ mi nus ꝙͣ ſe. qꝛ corpus ſuum ſaluti a mine fratris ſui prepoſuit. Secū dus gradus eſt: qn̄ ira eſt in ſig no. Signa aūt odij ſunt locutio nem ſubtrahere. faciem auertere ⁊ hmōi Rn̄ enim vexillū alicuius tiranmi habet̉ occulte in caſtro. li cet caſtrum iam ſit captū tn̄ non apparet captio niſi qn̄ vexillum ei gitur. Sic etiā qn̄ odiū latet in alo mo captus eſt hō a dyabolo: tn̄ eius captiuatio non videtur: niſi qn̄ o dij ſigna ſe manifeſtāt. Pe na huiꝰ ire eſt ꝯſilium ſancte tri nitatis vbi ſententia dictabit̉ ſic̄ fecit alteri ⁊ ſibi fiat/ qꝛ ꝯtra ꝓ ximū habuit ſigna rancoris ⁊ ie̓ ſic ꝯtra ipſū deus ſigna ire ſue on̄ det. ⁊ angelus ⁊ ſanctoꝝ cetus. Signū magne ire dei erit ꝙ talis de tormento nō liberabit̉ etiaꝫ ſi oēs ſcī orarent ꝓ illo. Ihere. vij. Noli orare pro ppl̓o iſto nec aſſu mas ꝓ eis laudem nec orōnem. ⁊ non obſiſtas michi qͦꝫ non exau dīa. Signū magne ire angeloruꝫ erit. qꝛ omnes tales eterno igni tradēt. Math̓. ix. Mittet filiꝰ hoīs angelos ſuos. ⁊ colliget de regno ſuo oīa ſcandala ⁊ mittent eos in caminū ⁊cͣ. Signū magne ire ſcō rum erit. qꝛ modicū ſuffragiū eis nō impendent vt pꝫ in diuite epū lonē. ¶ Terciꝰ grādꝰ eſt qn̄ ira ē in ꝯtu melioſo verbo vocando fatuū. Sed videt̉ ꝙ xp̄s ⁊ apl̓i ꝯtra hoc fecerūt. Xp̄s enim diſcipulos ſu os ſtultos vouit. Lu. vlt̓. O ſtulti ⁊ tardi corde ad credendū. Apl̓s̓ ꝓpl d̓t. O mſenſati galathe. Sed ſciē dum ꝙͣ ſicut dicit yſi. in li. de ſum. bo. quadriꝑtita eſt loquendi ro. qꝛ vel bonum bene vel malū male ſeu bonum male/ vel malū bene ꝓ fertur. Bonū quippe bene loquit̉ qui ea q̄ recta ſūt annunciaē vide tur humilit̓. Malū male loqͥtur: qui qd̓libet flagiciū fuadere cona tur. Bonū male loqͥtur: qui rectū aliqd̓ predicare arrogater ſentit̉ Malū bene loqͥtur qui aliqd̓ nar rando viciuꝫ deteſtat̉ vt ab eo hoī nes auertant̉. Sed xp̄s ⁊ apl̓us ſubditos ſic vocabat/ nō vt illos ꝯ funderent: ſꝫ vt illos corrigerent. Pena gͦ que debetur huic ire ē ig nis gehēne dr̄ autē gehenna a ge os qd̓ eſt terrā ⁊ hennoꝫ ꝓfundū qꝛ infernus eſt ꝓfundus. qꝛ eſt in centro terre. ⁊ talis locus bene ꝯpetit pctōri ꝓpter elōgationē. ⁊ obſcuritatem. Nullꝰ em̄ locus tm̄ diſtat a celo quaſtū mediū terre Ideo dignū eſt vt ſicut hō ſe elon gauerāt a deo per pctm̄: ſic elon getur a celo ꝓpter nouiſſimuꝫ lo cū. Nullꝰ enim obſcurior ⁊ frigidi or locus ꝙͣ mediū terre. Ideo dig num eſt vt pctōres qui fuerūt fri gidi ⁊ obſcuri in amore dei ſꝑ den tibꝰ ſtride at pre ininio frigore ⁊ obſcuritate. Pōt etiaꝫ addi ⁊ qͣꝫ tus gradꝰ ire ꝓut eſt in facto: qd̓ notatur cum d̓r. Audiſtis qꝛ dic tum eſt antiquis Nō occides ⁊c Iſtud hoīcidium ml̓tis modis ꝯ mittitur Mō quidem habet qua tuor/ res. corpus. anima ⁊ famā. 1O Cōmittit gͦ quis homīcidium qn̄ tum ad res ipſas rapiendo. Ecle. xxxiiij. Panis egētium vita pau pei eſt. ⁊ qui defraudat illum ho mō ſangͥnis eſt. Quantū ad cor pus non tantum gladio necādo: ſed etiā ī ne ceſſitatis articulo nō ſubueniendo. Ambroẜ. Paſce fa ine morientē: ſi non pauiſti occi diſti Quātum autē ad anima tri pliciter/ aut malum exempluꝫ ex hibendo. Augꝰ. Noli vita tua per dere illum pro quo xpriſtus mor tuus eſt. aut veritatem vite tacen do. Gregoriu s. Tot occidimus: quot ad mortem ire tepide ⁊ tace tes videmus. Aut peccatum mor tale committendo. Sapien. xviij Occidit homo per maliciam aīaꝫ ſuam. Quantum ad famam de trahendo. Eccleſiaſtici. xviij. Fla gelli plaga liuorem facit. plaga lingue comiminuit oſſa ¶ Pena hꝰ ire eſt iudiciū de quo de Mat̓. xxvi oīs qui acceꝑit gladiū gla dio ꝑibit Iſte autē gladiꝰ facit dānatis triplicē mortē. iuxͣ illud frech̓. xi. dupl̓r aūt gladius ne cat damnatoꝝ. Prima mors erit qͣꝫ ꝯcremabunt̉ igne in extingui bili. a iſta erit mala. Scd̓a mors erit qꝛ a ſcōrum ꝯſortio ſeꝑabun tur. ⁊ iſta erit peior. Tercia erit. qꝛ viſione dei priuabunt̉. ⁊ iſta e rit peſſima. Ma. xiij. Exibunt an geli ⁊ ſeꝑabunt malos de medio iuſtoꝝ. Iſtud reſpicit ſeꝑationē aꝯſortio beatoꝝ. ⁊ mittent in ca minū ignis. Iſtud reſpicit ignis inextinguibilis cruciamentū. Ibi erit fletus ⁊ ſtrido: dentiū. Iſtud reſpicit diuine viſionis perpetuū damnū. Viſio eī dei letificat. ⁊ in amoreꝫ inflāmabit. Et qꝛ dānati viſione dei carebunt: ideo ſꝑ fle bunt. ⁊ ſꝑ dentibꝰ ſtridebunt. ¶ Sermo tercius eiuſdem. Ioffers munꝰ tuuꝫ ante altare ⁊ ibi r̓cordatus fu eris ⁊cͣ Cū in oī tꝑe nrō tria demus attendere.ſ. hōrem dei. edificacōem ꝓximiꝝ meritū nr̄m deus tn̄ eſt tante bonitatis/ ꝙ pluſ nram reſpicit vtilitatem ⁊ ꝓximi edificacōem ꝙͣ ſuū honoreꝫ. Offer re eīmunꝰ ad altare ꝑtinet ad ho nore dei. Sed qui illud officiuꝫ fa cit cū odio ꝓximi: non hꝫ meritū 4 3 ſed ſcādaliſat ꝓximū. Vult gͦ de us nō vt pret̓mittat ſuū honoreꝫ. ſꝫ vt ſit ꝓximo reconſiliatus ⁊ me ritoriā offerat oblationē. Criſoſ. Vide mīam dei q̄ plus reſpicit ad hoīm vtilitatē ꝙͣ ad ſuum hōrem Plus em̄ diligit ꝯcordiā fideliū: ꝙͣ munera ſua(dicit gͦ. Si offers mulius ⁊cͣ Nondum autē ꝙ qua druplex eſt munꝰ.ſ. a corde. ab oe̓ a manu ⁊ ab obſequio Munus Acor a corde eſt munꝰ amoris/ qd̓ in tm̄ deo eſt acceptum vt ſine illo nul lū aliud munꝰ ſibi placet. Nihul enimvꝫ deo offerre verba nrā per grārum actōem. corꝑa nrā ꝑmor tificacōem. res nrās per el̓iarum largicōem: niſi ſibi offeramuſ cor da nrā per amorem. Iſtud patet Luc̄. Aij. in phariſeo qui videbat̉ verba ſua offerre deo grās referē do. d. Grās tibi ago ⁊cͣ. Corpꝰ ſu um ieiunijs mortificādo. d. ieiuno bis in ſabb̓o. res ſuas miniſtris dei largiendo. d. decimas do oīm que poſſideo. Sed nichil ſibi ꝓfu it. qꝛ non offerebat deo cor ſuum ipſum.ſ. ⁊ proximum diligendo. Non tantum deū diligere poterat qui omnes ꝓximos ꝯtempſit. d. Non ſū ſicut ceteri hoīm raptores ⁊cͣ. Altare dei ſuꝑ quod debemus offerre munus amoris/ eſt altitu do trinitatis de qua dicitur exo. xx. Non aſcendes ꝑ gradus ad al tare meum: ne reueletur turpitu do tua In trinitate enim ſunt gra 3 dus fidei vt pater maior ſit filio. filius minor patre. ⁊ ſpūs ſanctꝰ mai orxtroqꝫ credatur. Vnde arri ānus iſtos gradus facere voluit ⁊ ideo turpitudo ſua reuelata fuit ⁊ per os blaſphemie oīa interioa̓ ſua emiſit. Illud g̓ munꝰ amoris debemus offerre ſuper altare trini tatis: vt.ſ. diligamus pr̄em: qui ꝑ ſuam potentiā nos creauit fili um qui ꝑ ſuam mīam nos redeit ⁊ ſpiritū ſanctū qui ꝑ ſuam graꝫ nos in filios adoptauit. Fr̄ auteꝫ nr̄ eſt quilibet xp̄ianus quem ſi offendimꝰ reconſiliare dēmus. A lias munus dilcōnis deo offerre nō poſſimus. qꝛ ſicut dicitur Io. iiij. Si quis dixerit qm̄ diligo deū .i Io j. ⁊ fratrem ſuum oderit mendax ē Dicunt̉ autem omnes xp̄iam fra tres. qꝛ omnes ſumus vno patre creati. vno precio redempti. vno fōnte regn̓ati. ⁊ ad eandē imagi nē facti. ⁊ ad eandē hereditatē vo cati. Secundū eſt munꝰ ab ore. f. orōis qd̓ eſt deo valde odoriferuꝫ Psͣ. dirigatur oro mea ⁊cͣ. Fumꝰ incenſi eſt leuis. calidꝰ. ⁊ odorife riis. Tunc gͦ oro eſt ſicut incenſū qn̄ ē leuis. calida ⁊ odorifera. Tc̄ eſt leuis qn̄ ſecum hꝫ humilitatē que ſic leuem eā facit: ꝙ vſqꝫ ad xN.xi oro. celū eum deducit. Eccle. x xxij. Orō hu 2 ſyꝝc. ꝓ. re3 humiliantis ſe nubes penetrat. Qhviij heāl. Tunc eſt calida qn̄ hꝫ ſecū feruē Ꝙl.u..ycario tem caritatē. Eccle. Quaſi ignis effulgens ⁊ thus ardēs in igne. Thus quidē ardet in igne qn̄ oro effundit̉ a feruenti cordis amore deuotio ꝑ thus intelligit̉. qꝛ licꝫ ignis ſit leuis ⁊ calidus: tn̄ non odorat niſi thꝰ imponat̉. Sic nec humilitas facit oroem̄ odoriferā niſi aſſit puītas deuocōis In thu re em̄ eſt quidā humor qui cat o dorife ꝝ fumum: ſic ⁊ deuotio exiſ .xxi tens in orōe facit eā odbriferā. ⁊ deo placentem. Tunc em̄ eſt odo .xii riferā qn̄ habet ſecū puritatem ⁊ deuocōem. Apoc̄. v. Habentes ſin guli fialas aureas plenas odora mentoꝝ q̄ ſunt orōes ſanctorum Altare autē ſuper qd̓ orōes nrās offerre dēmus eſt xp̄s qꝛ per ipſū lin vb omnes orationes nr̄as offerimꝰ. uluſat dicendo. per dūm nr̄m iheſum⁊cͣ. Sicut enim a ſole ꝓpter nimia diſ tantiā non poſſumꝰ lumen habe ravi re. niſi mediante criſtallo: vel ali in fratus quo ſimili corꝑe tranſpute vt vi liſut demus ꝙ multa ſunt media inter ſolem ⁊ nos Sic nec a patre ꝓpter nubinliū ſuam excellentiā aliquam gram poſſumus ꝑcipere niſi mediante vel intercedente mediatore.i. xp̄o. Dicitur aūt xp̄s altare terreū ene um ⁊ aureū. De primo dicit̉ exo. xx. Altare de terra facietis michi de ſecundo dicitur. iiij℟. iiij. Alta re elieum quod erat ante dn̄m: tranſtulit de facie templi. de ter cio dicitur Apoca. viij. data ſunt illi incenſa multa vt daret de ora tionibus ſanctorum ſuper altare aureum. In xpriſto quidem ſunt tres ſubſtantie. ſcilicet caro mor talitati ſubſta. ⁊ qͣntū ad hoc fuit iij altare terreum. Anima inuictiſſiā a quantū ad hoc fuit eneū. Et dei tas precioſiſſima ⁊ quantum ad hoc fuit altare aureū. Frater nr̄ ſi militer eſt ipſe xp̄s. ſi ꝑ peccatuꝫ offendimus ꝑ veram ꝯfeſſionem reconſiliare demus dr̄ aūt xp̄us dn̄s noſter. frater nr̄. ⁊ miniſter noſter. dn̄s autē dicit ſublimita iem/ frater eqͣlitatem; ⁊ miniſter inferioritatem Xp̄s gvocat ſe de um nr̄m ⁊ dn̄m vt oſtēdat ſe ma iorē nobis rōe diuine nature. Io h̓. xiij. Vos vocatis me mgͣr ⁊ do mine ⁊ benedicitis Sum etei. Vo cat ſe frēm nr̄m vt on̄dat ꝙ ſit e qualis nobis rōe hūane nature Hebre. viij Non ꝯfunditur eos vo care fratres. Psͣ. Nūciabo nomē tuū fratribom eis. Et vocat ſe mini ſtrum nr̄m vt on̄dat ꝙ ſit minor nobis rōne hūmilitatis ꝓfunde. Lu. xx. Ego aūt in medio veſtrum ſum ſicut qͥ miniſtrat. Tercium eſt munus a manu: qd̓ ꝯſiſtit in el̓iarum largicōe. Vnde dr̄ de mu liere forti Prou̓. vlti. Manum ſua aperuit inopi ⁊ pal. ⁊cͣ Fruſtra āt mulier fortis manū pauperi apei̓ ret ⁊ extenderet: ſi eazv acuā tene ret. Ideo per hoc datur intelligi o hō miſericors debet habere manū aꝑtam. extenſā. ⁊ plenā Aꝑtam vt det cito. Eccleẜ. vij. Cor in opis ne afflixeris. ⁊ ne ꝓtrahas datū anguſtiati. Extēſam vt det ꝯmuni ter: non tm̄ ꝓpinquis Sunt enim aliqui qui vident̉ manū habere L6 45 5 ad ſe ⁊ ad ſuos ꝓpinquos tantū reflexā: ſed debent eam etiā ad a lios habere extenſam. Lu. vi. Oī petenti te tribue. Iteꝫ plenam vt det abundanter. Thob̓. iiij. Si ti bi multum fuerit abundāter tri bue. Altare eſt cor noſtrum ſuꝑ qd̓ immolantur el̓ie noſtre: qn̄ ē as facimus cum cordishilaritate q. Choꝝ. ix Hilarem enim datorē diligit deus Item cum cordis com paſſione. Iob. xxi. Compatieba tur anima mea pauperi. Item cū cordis recta intencōne. Math̓. vj Neſciat ſiniſ. ⁊cͣ. de iſto altai̓ cor dis dicitur Ezech̓. xxvij. Fecit al tare thinianiatis de ligno ſethī Lignū ſethin eſt leue ⁊ increma bile ⁊ imputribile. qꝛ cor noſtruꝫ non debet ab aliquo peccati pōde re pregraual̓. nec aliquo igne tri bulacōis ꝯſum. nec fetore peccati cor rumpi. Fratreſ noſtri angeli ſunt: quos tunc offendimus qua do eorum inſpiracōnibus nō o be dimus. Tunc autē eos reconſilia mus qn̄ eorum inſpirationes reci pimus. ⁊ tunc ipſi nr̄as elem oſi nas deferunt ante deum. Dicūtur autem fratres noſtri. qꝛ eundem habemus patrem. ad eandē facti imaginē. ⁊ ad eandē vocati heredi tatem. Quartum eſt munus ab obſequio qn̄ ſcilicet totum corpꝰ noſtrum. ⁊ totam mentē noſtra in dei obſequio mancipamꝰ Iux ta illud Lua. Seruiamus illi in ſā ctitate ⁊ iuſticia coram ipſo ⁊cͣ. debemus enim ſeruire deo in mū dicia cordis cū iuſticia boni oꝑis. cum rectitudine intencōis. ⁊ cū lō gaminitate finalis ꝯſūmationis. Altare em̄ ſuꝑ qd̓ hoc munꝰ debe mꝰ offerre eſt fides xp̄iana. qꝛ in ſi oꝑa nrā in fide offerant̉ inutili a reputant̓. Heb̓. xi. Sine fide im poſſibile eſt deo placere. In obla cōe hac frater nr̄ eſt. ſpūs nr̄ que tunc offendimꝰ qn̄ eū ſenſualitati ſubijcimꝰ Tunc aūt reconſiliaꝰ: qn̄ ſenſualitatē ſibi ſubijcimus. Deus quidē in domo aīe nr̄e poſu it fratrem ⁊ ſorore. viꝝ ⁊ vxoreꝫ dn̄ am ⁊ ancillā ⁊ rōem ⁊ ſenſua litatē. Inſtruat gͦ rō ſenſualitatē tanꝙͣ fratreꝫ ⁊ ſororē corrigat eū tanꝙͣ viꝝ ⁊ vxoreꝫ. ſubijci at ſibi tanꝙͣ dn̄a ancillā.: ¶ dominica. vij. Sermo primus Vni turba multa eēt cū iheſu. nec hrent ⁊cͣ mira . viij Sicut dicit Criẜ. Non ē credēdum ꝙ turbe ſine viatico ad eū in ſoli tudine ꝯuenerūt. ſed prima die ⁊ ſecunda oīa ꝯſumpſerunt. Et ido xp̄s tercia die oībus ꝯſūptis/ mi raculū fecit Ideo āt tam diu mae bat. ſiue ꝓpter infirmos qͦs ſanat̓ affectabat. Vnde dr̄ Ma. xv. vbi de illo miraculo agit̉. Acceſſerunt ad eum turbe hn̄tes cetos ⁊ claux dos Siue ꝓpfer ſua documeſta ſa lutaria q̄ ab ipſo audiebāt Siue ꝓpter exempla ſcītatis: q̄ in ipſo videbant. Iſte due vltime cae po nunt̉ in glo. Ma. xv. Quia gͦ tur ba cū eo triduo fuerat ⁊ alimeta de fecerāt: xp̄s eis illud ꝯuiuiū fe cit Qd̓ quidē ꝯmendabile eſt ex ꝑte xp̄i facientis ex ꝑte ꝯuuuanti um ⁊ ex ꝑte miniſtrantiū Priº ex ꝑte xp̄i fuit ꝯmendabile ꝓpter ta q̄ in ipſo fuerūt Primo huīlitas/ in cōſulendo. qd̓ noͣtur cū dr̄. Con uocatis diſcipulis. Glo. ſuꝑ mat̓ xx. Cōuocat diſcipulos vt doceat in aiores minoribus ꝯicare ꝯſilia Pōt autē circa ꝯſiliū triplex eſſe rep̄henſio. Vna ex ꝑte petentis ibem ꝯſilium qn̄ habet intelic̄m miniſ ijndiſi ſuꝑbum. Alia ex ꝑte dantis: qn̄ niō hꝫ ſenſum ꝓfundum nec aīm iuſtū. Tercia ex ꝑte rei q̄ petitur. qn̄ non hꝫ decentem titulūddebet gͦ eſſe in illo qui petit mēs humi lis ⁊ māfueta. vt.ſ. ſuo ſēſui nō ni mis credat. qd̓ eſt ꝯtra multos qͦ credunt ſibi ſufficere ⁊ ꝯſilijs nō indigere. Ber. Oīa ſibi deficiunt: qui ſibi nichil deeſſe putat Augͥ. Vbi dixiſti ſufficit ibi defecit vbi p lacuiſti. ibi perijſti. Prou̓. xxvi Vidiſti hoīem ſapiente ſibi vide ri magis ſpem illo habebit inſipi ens In illo autē qui dat dꝫ eē diſ cretio ꝓuida ⁊ incōcuſſa iuſticia. Amb̓. in li. de offici. Secure ſalutē nram illi viro ꝯmittimus: qui ſit iuſtꝰ ⁊ prudēs. Fac̄ ei iuſticia vt uullus ſit fraudis metus. Facit enim prudentia: vt nulla ſit erro ris ſuſpitio In re de qua petitur de bet eſſe vtilitas ⁊ nccītas. qͣꝛ non deberet ꝯſilium peti de rebꝰ ſuꝑua cuis. Eccle. ij. Suꝑuacuis rebꝰ nō li ſcrutari multipl̓r nec derebꝰ va nis. Psͣ. Non ſteti cuꝫ ꝯſilio vani tatis. Nec de rebꝰ prauis ꝑpetran dis. qꝛ ſicut dicitur Iob. xv. Con filiū prauoꝝ diſſipat dominus. Sed de rebus vtilibus ⁊ nccarijs iij. Regū. xiiij. Accipe ꝯſiliū a me ⁊ ſalua aīam tuā Secundo in xp̄o ⁊ fuit pietas/ quod notatur cū dici tur. Miſereor ſuꝑ turbam. Olini ē niin erant qͣtuor incompaſſibili aſ. deus. celum. angelus ⁊ mors. deus em̄ aliquē hoīem noluit ſi bi reconſiliare. Angelus hoīnem nō diligebat. nec ad celum aīas deferebat. CCelum nulluꝫ ſuſcipie bat( mors oīa deuorabat. ⁊ ad tartara rapiebat. Sed mō receſ ſit tota duricia ⁊ aduenit magniti mīa Nam in xp̄o tanta pietas fu it ꝙ hoīem ſibi reconciliauit. Ro ma. v. Cum enim inimici eſſemꝰ dei: reconſiliati ſumꝰ ꝑ mortē xp̄i de iſta ſua compaſſibili pietate effudit deus in angelos ⁊ ſic coni paſſibiles fecit/ ꝙ hoīem deīceps tanꝙͣ ſuum ꝯciuem dilexerunt. ⁊ in ꝑadiſum aīas deportant Vnde ſuꝑ illud Ma. vlti. glo. dicit. Noli te expaueſce̓ Nō expauetis ꝙ ve ſtros ꝯciues videtis. Sic effudit ī celū ꝙ ipſum iutm̄ flexibile fecit 3 6 ꝙͣ ad omnem iuſtu̓m ſuſcipiend̓ ſe flectit. In cuis ſignatione ſuꝑ ſtēphanū ſe aꝑuit Sic effudit in mortem ꝙ illa que prius erat ter ribilis: facta eſt dulcis ⁊ manſue ta: ita ꝙ a ſcīs non timetur ſed de ſiderat̉. Ad phili.. deſideriū ha beo diſſolui ⁊ eſſe cū xp̄o ¶ Tercio 3 in xp̄o fuit liberalitas in ſaturan do qd̓ noͣtur cū dicitur Manduca uerūt ⁊ ſaturati ſunt.(In pctōri bus eſt fames ꝯtinua. Eoꝝ enim memoria eſt famelica qꝛ ſemꝑ vo lunt recordari de immūdicijs pec catoꝝ. Qu̓i. v. In mentē nobis ve niunt cucumeres. pepones. porri. allea ⁊ cepe. Ctcumeres ⁊ pepoes ſunt dulces ⁊ ſuaues ⁊ ſigͣnt pctā dulcia ⁊ ſuauia. ſic̄ gulam ⁊ luxu riā. Porri. allea ⁊ cepe ſūt acerba. ⁊ ſignāt triſticiā. iram ⁊ inuidiā. Eoꝝ intelligentia eſt famelica/ qꝛ ſemꝑ volunt inueſtigare curioſa Eccle. vij. deꝰ enim fecit hoīem re ctū ⁊ ipſe immiſcuit ſe infinitis q̄ ſtionibꝰ. Voluntas eoꝝ eſt famē lica. qꝛ ſꝑ volunt diligere vana. Osͣ Vt quid diligitis vanitateꝫ. In futuro iſte tres ſaturabuntur Nam ẜm greg̓. Pater ſaturabit memoria ſua ſecuriſſima intentio ne filiꝰ ſaturabit intelligentiā ſu a pleniſſima cognicōe. ſpūs ſan ctus voluntatē/ ſua dulciſſima di lectōe. ¶ Scd̓ iſtud ꝯuiuiū fuit cō mendabile ex ꝑte ꝯuiuantiū. In quibꝰ tria fuerūt q̄ xp̄m ad mīaꝫ adduxerunt. Prima eſt ſapiētia. in ſuſtinendo quod notatur cum dicitur. triduo ſuſtinēt me vel tri duo ꝑſeuerauerunt mecū vt ha bet̉ Ma. xv Qui vult ſpūaliter a dn̄o paſci ſecū triduo ꝯmemoret̉ Grimus dies eſt dolor ꝯtritionis (ſecundꝰ dies eſt pudor ꝯfeſſionis tercius labor ſatiſfactionis Iſtd̓ triduū eſt quo in deſertum pm̄e itur vt do gratū ſacrificiū offera mꝰ de quo habet̉ Exo. iij vel ẜm glo. triduū dn̄o ſuſtinet cū multi tudo fideliū pctā declinans ꝑ peni tentiā ad dn̄m in oꝑe cogitacōe ⁊ locucōe. ſe ꝯuertit ey Ro. vj Si cut exhibuiſtis mēbra veſtra ſer cpl̓a. h iure iniuſticie ad iniquitatem ita exhibete me̓bra vrā ẜuire iuſticie in ſcīficacōem. Se. ij. ℟. ij. Rece dāt vetera de ore ve de. iij. Eph̓. ii ij. Renouamini ſpū mētis veſtre Scd̓m qd̓ xp̄m ad mīam induxit ⁊ fuit labor in veniendo qd̓ nōtur cū dr̄. Quidā ex eis de longe venerūt ẜm glo. ad ſeruiciū dei. quidā ve nerūt de ꝓpe quidā de longe Qui q em̄ integritate mentis ſeruant. de ppe ad deū feſtinant. Qui vero cō iugio vtit̉: tn̄ aliquibꝰ inquinat̉ flagicijs: de minꝰ ꝓpe venire cog noſcit̉. Eph̓. ij. Veniens euāgeli zauit vobis paceꝫ hijs qui longe fuiſtis ⁊ paceꝫ hijs quiꝓpe ſunt. De longe veniunt/ qui pꝰ rapīas adultei̓a furta ⁊ ebrietates ⁊c ad deū ꝯuertūtur Scd̓ꝫ hoc vero veīt de ꝓpe beata virgo maria q̄ mētis ⁊ corꝑis ſeruauit integritatē. De minꝰ ꝓpe eliſabeth ꝯiugata/ q̄ in ſuo ꝯiugio honeſte vixit. de lon ge venit magdalena q̄ poſt ml̓ta flagicia ad deū toͣliter ſe ꝯuertit Terciū qd̓ xp̄m induxit ad miſe ricordi ā fuit timor deficiēdi in redeūdo dendo. qd̓ noͣtur cū dr̄ Si dimiſero eos ⁊cͣ Circa qd̓ notandū ꝙ qua tuor ſunt hoīes qui ieiunium diffi culter ferre pn̄t.ſ. de magna egͥtu dine ꝯualeſcentes. itinerātes pu eri ⁊ ſenes. Tales ſunt qui de no uo ad p̄mam veniunt de magna infirmitate peccati. Heb̓. xi. Cōua luerūt de infirmitatibꝰ. fortes facti ſunt in bello. Iſti ingreſſi ſunt vi am ꝑadiſi. iiij. ℟. xix. Surge com ede. grandis enim reſtat tibi via. Gloẜ. ſuꝑ ma. xv. Perijt qui ſine celeſti pane ad priam tendit. Iſ ipulaſi ti tanꝙͣ pueri ſunt recent̓ in grar̓ nati. Pe. ij. Sicut mō geniti infan tes ⁊cͣ. Iſti ſunt tanꝙͣ ſenes in pec catis inueteraāti. Os. Inueteraui rinibi inter omnes inimicos meos Cer cio iſtud ꝯiuuiū fuit ꝯmendabile ex ꝑte miniſtrantiū diſcipuloꝝ Fuit em̄ in eis qd̓dā rep̄henſibile qd̓dam tole rabile ⁊ qd̓d ā ꝯmen dabile. Reprehenſibile fuit illud quod dixerunt. Vnde iſtos quis poſſꝫ ſaturare ⁊cͣ. Nō enim dēbat de hoc dubitae̓ cū paulo ante xp̄s v. milia hoīm ſatua̓uit Io. vi. Ip ſe at dn̄s ſuꝑ ipſos nō clamauit ſed leniter interrogauit. di. Quot panes hētis. Gal̓. vj. Vos qui ſpi rituales eſtis hmōdi inſtruite in ſpū lenitatis Auidā enim corripi endi ſunt in ſermone aſꝑitatis. alij in diſciplina ſeueritatis. Om nes autē in ſpū lenitatis. qꝛ quā tumcūqꝫ ſonet in voce aſperitas ⁊ in corrcōe ſeueritas ſꝑ in corde de bet cē tranquillitas Rn̄qꝫ enim a liq̄ quadā ſimplicitate ſunt predi ti ſicut erant iſti diſcipuli. Tales corripiendi ſunt cū ſpū lenitatis Sed erat in eis qd̓dam tolerabi ⁊ leſ.inccāria vite. qꝛ panes reſerua bāt. Sed conͣrium videt̉ Mat̉. vij. cū di. Nolite ſolliciti eſſe in craſti nū. Gre. Aliud eſt habe̓ ſolicitu dinēnimiā ꝑ quā celeſtibus tꝑa lia preponunt̉ q̄ prohibet̉ Aliud eſt habere ꝓuidentiā qn̄ laboran do nccāria acquirunt̉ q̄ ſunt ꝯceſ ſa. Ideo labor exercendꝰ eſt. ſolici tudo tollenda. Aliud eſt ſeruare ordinationē diuinā quā deuſ ordi nauit vt predicantibus v̓ba dei nccāria ab audientibꝰ miniſtren tur. vi. Chor̄. ix. deꝰ ordīauit hijs qui euangeliū enunciāt de euan gelio viuere Tercio fuit qd̓dam ⁊ ꝯmēdabile in eis.ſ. ꝙ in diſtribu endo panes r̓uerenter xp̄o aſſiſte bāt per qd̓ inſtruimur ꝙ p̄latis nr̄is debemꝰ ſb̓ijci ⁊ in aīo nobis humiliter preponent̓. ⁊ in ſigno reuerentie eis aſſurgēdo in genu flectendo ⁊ in oꝑe eis obediendo. Heb̓. xiij. Obedite. Ecce obediētia oꝑis prepoſitis veſtris Ecce huīli tas cordis. qꝛ dn̄t eos reputare ſi bi in oībus eē prelatos. Et ſubia T 2 2 cete eis Ecce reuerentia cum ſigno oꝑis. ¶ Sexmo ſecundus.: Iſereor ſuper turbā. qꝛ iā ecce triduo ſuſtinēt me. nec hn̄t qd̓ manducent ⁊cͣ. Olim mīa dei tm̄ erat in celo. Psͣ dn̄e in celo mīa tua. deinde deſcendēs de celo ꝯcluſit eā in āgu voſtꝙͣ A lo terre. i. in iudeoꝝ ppl̓o. Psͣ. No vnah R. b. 1º. tus in iudea deus ⁊cͣ. Deinde infu g adodet vuuude CyE M3 9O 24 9 qu dit cā in vtero virginis.ſ. ſeipſum & i. i ſ includendo. Psͣ. Suſcepimꝰ deus vx& iij miam tuā ⁊cͣ. Tandē diffuſa ē in vniu̓ſo mundo. Psͣ Mīa dn̄ ple na; de iſta atmīa dn̄ in hoc euā gelio noͣntur tria. Priº ꝓmptitu do mīe ſecundo cā motiua; tercio effcūs Promptitudo nōtur cū dr̄ Miſereor ſuꝑ turbā. Quā ꝓmpti tudine mīe tria faciunt.ſ. ꝓpͥetas nalis. potentia vl̓is/ ⁊ exꝑientia ſingularis. Sicut na̓lis ꝓpͥetas ig nis ē calefacere ſic ꝓpriū dei ē miſe reri ⁊ ꝑ̄cere Quia gͦ ꝓpriū miſereri ē deo: ideo punire ſibi eſt alienū. ⁊ inuoluntariū. Ꝙ punire d̓ ſit alienū pꝫ yſa. xviij. Alienū ē opꝰ eꝰ ab eo.ſ. punicōnis. Propriū a pis eſt mellificare: tn̄ pungit qn̄ moleſtat̉. ⁊ hoc ſibi ē alienū; ſic deꝰ qn̄ dat mel ſue mīe facit opꝰ ſibi ꝓpriū. qn̄ vero adhibet ſtimu lum iuſticie facit opꝰ ſibi alienū Eſt etiā ei inuoluntarium. quia inuite punit. Vſaye primo. Heu conſolabor ſuꝑ hoſtibus meis. ⁊ vindicabor de inimicis meis dicit gloẜ. Aore pij patris ſe hꝫ ad ini micos. Plangit enim ⁊ ꝑcutit. qꝛ ꝑeunt ⁊ penitere nolūt Eſt at tar dum. qꝛ ſicut dic̄ Criſoſ. illud qd̓ hō a natura facit cito facit. Opuſ mīe qꝛ ineſt deo ẜm ſuam naturā ideo libenter ⁊ cito facit. Ro. xij. An diuitias bonitatis eius ⁊ pati entie ⁊cͣ. Si gͦ opus iuſticie deo ē alienū ⁊ inuoluntariū ⁊ tardum querit Criẜ. ſuꝑ math̓. Qualiter gͦ puni t. Rn̄detur ꝙ ꝯpellit̓. Inui te enim punit pctōres vt dictum e¶t Vnde ait. Inuite ⁊ cū magno dolore ꝯpellitur pctōres damnae̓ Nō enim dolet ꝙ ipſe offenditur ab eis. ſed qꝛ violenter cogit̉ ali quē ꝑdere qui vult omnes ſaluae̓ deinde querit. d. Cū in ptāte ſua .10. hꝫ omnes ſaluae̓ ⁊ ꝑdere quis eū iuite ꝯpellit danare. Rndeo ꝙͣ tu qui nō deſideras mīani dei Nam ſi cut qui deſiderati mīam non preſ tat crudelis eſt ſic qui nō deſiderā ti mīam preſtat iniuſtꝰ eſt dein de tercio qͣrit. di. Cuis eſt hō qui nō deſiderat. Rn̄dit. tu qui perma nes in peccatis. deſiderare enī mi ſericordiā dei eſt ꝯuerti ad deū. Il le gͦ deſiderat mīam dei: qui timet iram dei. Qui enim iram dei nō ti mēt non deſiderat eius mniam ſed ꝯtemnūt. Scd̓m qd̓ ꝓmptum fac̄ deū ad mīam eſt pon vl̓ is. Quan to em̄ quis eſt magmimior tanto eſt ad indulgentiā ꝓmptior Hoc videmꝰ in hoībus ⁊ aīalibus. nā inter aīalia que ſunt magͣ nobili a: ad indulgentia ſunt magis ꝓ na. Vnde leo a catulo ꝓuocatus nō ſe vindicat ꝓpter ſui magnaita tem. Sed ſi catulus canis mordet catulū: ſtatī ſe mutuis morſibus lacerāt. qꝛ ſūt aīalia vilia. Sic vi demꝰ ꝙ hoīes magnaīmes ad in dulgentia ſunt ꝓm ⁊ faciles. Am bro. Procul eſt a magnaīs cupi ditas vlcōnis. iij. ℟. xx. Reges do mꝰ iſrahel clementes ſunt. mulis res aūt econ qꝛ ſunt viles ⁊ fragi les. ſunt ad vnidcaꝫ ⁊ iram magͣ faciles. Eccle. v. Nō eſt ira ſuꝑ ira mulieris. deus em̄ cū ſit omps a viuſiꝰ nos vermiculi nr̄as iniurias ſibi factas ꝑuipēdit. ⁊ ſi eas recogno ijtitra nras id fam tulp ſcimꝰ ſtatim remittit. Et hoc ꝓpter jpratticaul. txgaa ſui magnaitatem ⁊ nr̄am humili tatē. Os Excelſus dn̄s ⁊ humilia inciotuti ⁊cͣ. Acſi dicatQuia ipſe ē excelſꝰ vorita. per potentiā maieſtatis: ideo huī les reſpicit oculo pietatis. Sapi. xi. Miſereris oīm qꝛ oīa potes ⁊cͣ. Acſi dicat. qꝛ habes ponm vl̓e in Ideo habes mīami gna̓lem. Et in iſto ſēſu loquit̉ ecc̄a. deꝰ qui omī potentiā tuam ꝑcendo maxime ⁊ miſerādo manifeſtas. Terciū qd̓ deuꝫ facit ꝓmptū ad mīam eſt ex ꝑientia ſingularis. Moleſtiā em̄ corꝑis medicus tribꝰ modis ſcie̓ p̄t. Aliqn̄ ꝑ ſuā ſcīam theorica. ⁊ tūc eſt infirmo multū miſericors Aliqn̄ ꝑ practica ⁊ exercitatione longa. ⁊ tunc eſt infirmo magis miſericors. Aliqn̄ ꝑ experientia. eſt expertus ⁊ tunc eſt maxime miſericors. Sed ſi eſſet aliqͥs me dicus qui eſſꝫ bonus theoricus ⁊ bonꝰ practicus ⁊ tn̄ infirmitates multas nō eſſet exꝑtus: minus miſericors eēt. deus autē ante ſu amiincarnationē nr̄as infirmita tes corꝑales ſpūaleſqꝫ cognoſce bat peternā ſcīam quaſi ꝑ quan da theoricā ⁊ ideo tanꝙͣ pr̄ benig nus erat ⁊ miſericors. Osͣ. Quō miſeretur pater filioꝝ. miſertus eſt dn̄s timentibꝰ ſe. qm̄ ipē cog nouit figmentū nr̄m. Poſt incar natione aūt ſciuit ꝑ practicam ⁊ exercitationē longam. qꝛ. xxxiij. annis circa nr̄as infirmitates ſa nandas tam corꝑales ꝙͣſpiritua les practicauit. exercitauit ſe. et ſic magis fuit miſericors. Actu. x. Qui tranſiuit benefaciēdo ⁊ ſanā do omēs oppreſſos a dyabolo Et ſic̄ medicus ꝯtriſtat̉ qui circa ali quē infirmum diu extitiſſet. ⁊ in chil ꝓdeſſet: ita xp̄s. Osͣ Contriſ tatus ſum in exercitacōe mea ⁊ ꝯ turbatus ſum a voce inimici. ⁊ a tribulacōe peccatoris Acſi dicat de tribꝰ cōtriſtor ⁊ doleo.ſ. qn̄ ex ercitatio mea nō ꝓdeſt. ⁊ qn̄ vox inimici a. dyaboli fuggerentis pec catu plus valet ꝙ mea inſpiracō ⁊ qn̄ ego pctōrem tribulo ⁊ pͥmo Tandē ſciuit ꝑ experientia. qꝛ ex pertus eſt temptacōnes. famē. do lores ⁊ mortē ⁊ ideo factus ē max ime miſericors. Heb̓. xiiij. Non eī hēmus pontifice qui nō poſſet cō I pati infirmitatibꝰ noſtris ⁊cͣ. He bre. v. Compaſſionem didicit ex 2A y hijs q̄ paſſus eſt. Secundo ponit̉ ca motiua hꝰ miſericordie. q̄ qui dē fuit deuotio turbe/ q̄ in duobuſ apparet. Primo in hoc ꝙ de lōge veniebāt. Illi de longe veniūt ad xp̄m qui de peccatis ſuis ad deum ꝯuertuntur. Psͣ. Longe a pctōri bus ſalus. Sunt autē quidā qui peccant per infirmitatē humanā ſicut petrus qui timore mortis cri ſtū negauit. Iſti veniunt de lōge Alij peccant per ignorantiā. ſicut paulus a Thi a. Ignoras feci in incredulitate mea Iſti veniūt ma gis de lōge. maxime qn̄ eſt igno rantia affcīua. Alij ꝑ aꝑtam ma liciā ſicut dauid qn̄ adulterium ⁊ homicidium ꝯmiſit. Iſti veniunt maxime de lōge. Scdo apparet eo rum deuotio in hoc ꝙ triduo ſecū manebāt. Prima dies eſt cogni tio veri. ſecunda deteſtatio mali. terciā amor boni. Sunt at quidā qui cū xp̄o nolunt eſſe niſi ꝑ diē. ſicut mali xp̄iami qui habent co gintionē veri.ſ. fidem vera: ſed tn̄ malū non odiunt. ⁊ bonum non faciunt ⁊ Thimo a Confitent̓ ſe noſſe deū: factis autem negant. Alij ſunt qui ſtāt cū ipſo biduo. ſicut deſides ⁊ ocioſi: qui licet ha beant cognitionem veri ⁊ deteſta tionē mali non tamē habent ope rationem ⁊ amorem boni. De qui bus dicitur Luc. iij. Omnis arbor que non facit fructum bonum acͣ Boni aūt ſecum ſtant triduo. qꝛ deum ꝑ fidē cognoſcunt. ⁊ ita ma lum fugiunt ⁊ bonū faciunt. ⁊ in amore dei ꝑſiſtunt. De iſto t̓duo dicitur gen. xl. Tres adhucdies ſunt poſt quos recordabitur pha rao miniſterij tui ⁊ reſtituet te in gradū priſtinū. dabiſqꝫ ei calicē ⁊cͣ. Ex quibꝰ verbis habet̉ ꝙ illi tres dies acquirūt nobis memo riā. manſione eternam ⁊ leticiaꝫ . magnā Tercio ponit̉ effectꝰ mīe qui fuit ſaturatio turbe. diſtingͥt aūt gloẜ. ſuꝑ math̓. xv. quatuor tꝑa.ſ. ante legē. ſub lege. ſub gra ⁊ in gra. In primo tꝑe nulla ſa cietas fuit. nec quō ad intellectū qꝛ deū nō cognoſcebant nec in af fectu. qꝛ iuſtificari nō poterant.? ph̓. iiij. Tenebris obſcuratuꝫ hn̄ tes intellectum. quo ad primum. Alienati ſunt avia dei. quo ad ſe cundū. In ſecundo tꝑe fuit ſacie tas ſemplena. qꝛ intellcus fuit re focillatus ꝑ lege quo ad cognicō ne peccati: ſed intellcus remanſit vacuꝰ quō ad iuſtificationē. ẜ. o. iij. Per lege cognitio quo ad pri mū. nunc aūt ſuie fide manifeſta ē quo ad ẜm. In tercio tꝑe eſt ſa cietas plena. qꝛ eſt ſaciatio intel lectꝰ vitali cognicōe ⁊ affcūs gra tie plenitudine. Ioh̓a. Gra ⁊ veri tas ꝑ xp̄m iheſū facta eſt. in futu ro aūt erit ſecietas pleniſſima qꝛ totus hō ſaturabit̉.ſ. oculus in vi dendo. auris in audiendo voce xp̄i os in loquēdo ore ad q xp̄i ⁊cͣ. lxe MN Nl̓ Avyl. vt v Et alt via& ſcpi yacl. j. vt h. c viuun at ſpale nAltorieR Fnr ¶ Seimo tercius eiuſdem. Ccipiens ih̓s ſeptem pa nes ⁊ gras agens ⁊c Cu hō tripl̓r ꝯſideret̉.ſ. quā tu ad corpꝰ. quantū ad aīam ⁊ ꝙ tum ad vtrumqꝫ ꝯiunctū Et ideo deꝰ triplicē cibū preꝑ auit.ſ. corpo ralem qūuo reficit̉ cor pꝰ. ſpūaleꝫ quo nutrit̉ aīa ⁊ celeſtē quo totꝰ hō beatificat̉. Cōuiuiū āt corꝑale xxii tm̄ in hac vita xp̄s fecit nā quoti ens p̄dicabat: totiens alimenta ſpiāliut ta tribuebat. Augͥ z. Nō ē magnū pa ſcere ventre cito morituꝝ: ſꝫ mag nū ē paſcere aīam ſꝑ victurā Cō uiuiū celeſte tm̄ ſemel faciet. qd̓ tn̄ finē nunꝙͣ ſuſcipiēt. Lucexxij. Edatis ⁊ bibatis ſuꝑ menſā meā luutfica in regno meo Iſtud autē ꝯuiuiū quſiut corꝑale ſigͥficare p̄t ſpūale ⁊ cele citpūt hen. ſte In iſto at ꝯuiuio ponunt̓ tres dre ꝑſonaꝝ.ſ. xp̄i: turbe ⁊ diſcipu loꝝ. In xp̄o aūt duo fuerūt.ſ. ma gna mīa. qd̓ noͣtur cuꝫ dr̄. Miſere or ſuꝑ turba. Et magna potētia. qd̓ notur qn̄ panes ml̓tiplicauit Aia dr̄ magna. iiij. modis. Maḡ nū em̄ aliqͥd dici p̄t qūadrupl̓r. Aut ſublimitate. vt arbor ꝓcera dr̄ magna. aut ꝓfunditate. ſic̄ pu teus ꝓfundus dr magnus a̓ lati tudine. ſicut platea lata dicitur magna Aut longitudine. ſicut vi a longa dicitur magna. Siſdem enim modis miſericordia dei dici poteſt magna Eſt enim ipſa tam alta ꝙ celos aſcendit. ⁊ ſanctos ẜm eoꝝ merita remunerari facit Osͣ. Mlagnificata eſt vſqꝫ ad ce los mīa tua. Et tam ꝓfundā ꝙ vſ qꝫ ad infernūdeſcendit ⁊ ſāctos patres inde eduxit. Psͣ. Mīa tua magna eſt ſuꝑ me ⁊ eruiſti aīam mea ex inferno inferiori. Eſt tam lata ꝙ pͣ totū mundū ſe extēdit. Os. Mia dn̄i plena eſt terrā. Se cundo fuit in xp̄o magna potētia ꝑ quā ſeptem panes multiplica uit ⁊ quatuor milia hoīm inde ſa tiauit/ ⁊ ſeptē ſporte nichilomiꝰ ſuꝑfuerūt. Hic fuerūt pautiores comedētes. ꝙ in ſuperi ori miracu lo. Quid eſt/ ꝙ hic pauciores ſūt ſpoite ꝙͣ ibi cōphim. Rn̄dendum eſt ꝙ aut fuit hͦ forte ꝙ maiores fuer̄t ſporte ꝙͣ cōphini. aut vt ex diuerſitate rememoraret̉ ⁊ illius ⁊ iſtius miraculi oꝑatio. ⁊ tūc fe cit ꝓpter hoc cophmos reliquiaꝝ equales diſcipulis. nunc autem ſportas equales panibꝰ Multipli cauit aūt benedicēdo. frangendo ⁊ grās agendo. Per que inſtrui mur ꝙ cibum benedicere dēmus Illa enim benedcō ſcīficat ꝑ ver. bum dei ⁊ orōem ⁊ dyabolū ne ſe immiſceat fugat. ſicut in monia li in quā dyabolus intrauit que lactucā ſine benedcōe cōmedit: vt ait greg̓. in dyal̓. Item ſalu brem vſum preſtat. Nō eſt mag nū habere rem ſed vſum rei. Stul to nulla res opus eſt. qꝛ nulla re ſcit vti. Sedb multiplicauit fran gendo ad innuendū ꝙ in nr̄is cō uiuijs pauperibꝰ f rangere dēmuſ panē Yſa. xlviij. Frange eſurien ti pane tuum. Tercio multiplica uit grās agendo ad innuendum ꝙ in noſtris refectionibꝰ grās a gere dēmus a. Thimo. iiij. Nichil reijciendū eſt qd̓ cū grarum actō 4 yv R. ne ꝑcipitur. Scd̓ in iſto cōuiuio fuerunt turbe in quibꝰ duo fuer̄t .ſ. magna humilitaſ ⁊ magna ſa cietas Humilitas nōtur cū dicit̉ Precepit turbe diſcūbere ſuꝑ ter ram; per qd̓ ſignatur ꝯtemptus t̓ renoꝝ/ quem dn̄t habere illi qͥ vo lunt a deo paſci. Quidā em̄ ſtant infra terram. ſicut auari qui hn̄t terrā ſupra caput ſuum. Amos. ix. Auaricia em̄ in capite oīm Alij ſunt ſuꝑ terram ſicut viri ꝑfecti: qui terrenis oībus dn̄antur. Iu ꝑ ta illud Ma. xix. Si vis ꝑfectus eē vade ⁊cͣ Alij nec ſūt infra terraꝓ ter cupiditatē. nec ſuꝑ terram ꝑ oīmodam pauptatem: ſed ſtant in terra ꝑ ncc̄ītatum miniſtratio nem Tales fuerunt ꝑentes beate virginis: q̄ res ſuas in tres ꝑtes diuiſerunt. Vnam ſeruitoribus templi dabāt. aliam pauperibꝰ diſtribuebant. terciā ſibi ⁊ fami lie ſue vſibus reſeruabāt. Secū do in turbis fuit magna ſacietaˢ Vnde dicitur. Manducauerunt ⁊ ſaturatiſunt. Habuerunt enim tria que meī̓to ſaturari debuerūt Primo enim ſtomachum vacu um qd̓ notatur per hoc quod d̓ro non habent qd̓ manducent. Sto machus em̄ plenus faſtidit vacū us appetit. ſic etiā qn̄ ſtomachꝰ aīe eſt plenus fece. dulcedine ter reſtri faſtidit ⁊ vacuus dulcedīe celeſti appetit. Prou̓. x. Aīa ſacia ta calcabit fauum ⁊cͣ. Rn̄ vero va cua eſt amore dei repletur Augꝰ. Vas es. ſi plenꝰ es funde qd̓ hēs. vt recipīas qd̓ nō habes. funde a moreꝫ ſeculi vt implearis amore dei. ¶ Secundo habuerunt ſtoma chum a noxijs humoribꝰ purga tuꝫ cū dr̄. Priuſꝙͣ eos paſceret ſa nauit. vt habetur ibidē. xv. Priꝰ aufert dn̄s infirmitatem. poſtea cibat. qꝛ prius pctā ſunt remittē da. ⁊ poſtea verbis dei nutrienda Que autem ſunt ille infirmitates dicitur ibidē. Acceſſerunt ad eum turbe habentes claudos. cecos. de biles ⁊ mutos. ⁊ curauit eos Ab iſtis infirmitatibus tanꝙͣ malis humoribus ſtomachus aīe eſt curandus ſiue purgandus. que ſunt dlaudicatio ꝑ deua vitiorū. cecitas ad cognoſcendum deum debilitas ad faciendū bonum. di cit autē glo. ſuꝑ illud pͣsͣ. Pullis coruoꝝ inuocātibus eū. ꝙ ꝙͣdiu ſunt albi paſcunt̉ rore celeſti Qn̄ vero nigreſcunt: ꝑentes eos ꝑ aſ cunt. Sic aīa alba ꝑ puritatē paſ citur a deo. ingra per iniqͥtatem a dyabolo nutrit̉. ¶ Tercio habue runt palatū ſapidum. Intm̄ enī verba dei ſapiebant ꝙ ab eo rece dere neſciebāt. ſed iam cuꝫ eo tri duo remai: ſerūt. Vnde poterant dicere cum ꝓph̓a. Rm̄ dulcia fau cibus meis ⁊cͣ. Xp̄s gͦ nō paſcit illos qui habent palatum inſipi dum vel amarū.ſ. diligendo terre na. ſed illos qui hn̄t palatū ſapi dum. Vnde in hꝰ ſignacōe dicit̉ ꝙ aquila nō paſcit pullos quos reſpicere videt verſus terrā ſed fur ſum Tercio in iſto ꝯuiuio fue rūt diſcipuli in quibus duo fuer̄t.ſ. mediatio pīa ⁊ ſollicitudo ꝓuida diſcipuli enim fuerunt mediato res inter xp̄m ⁊ populum qꝛ xp̄ri ſtus non dabat panes turbe ſed diſcipulis. ⁊ diſcipuli dabāt tur be Et ſic patet ꝙ ibi fuerūt dans ⁊ non recipiens.ſ. xp̄s recipienſ luſtra ⁊ dans.ſ. diſcipuli recipies ⁊ nō dans.ſ. turba. Per quod d at̉ in pintia telligi ꝙ iſte ordo in eccleſia mili ſavt p̄auo tante debet ſeruari Eſt enim eccle ſia ſpirituale celum ⁊ corpus miſ In celo autem eſt quoddā ticum. puaſtis corpus quod illuminat ⁊ non ul luminatur ſicut ſol. ⁊ ſignificat dominum noſtrum iheſum xp̄m qui eſt lumen verum. quia a nul lo lumen recipit: ſed alijs infun dit. Aliud eſt quod illuminatur ⁊ illuminat. ſicut eſt luna ⁊ ſigni ficat prelatos: qui illuminant̉ a xpo ⁊ illuminant ſubditos ⁊ lay cos. Aliud eſt quod illuminat̉ a non illuminat ſicut ipſum celum ⁊ ſignificat ſubditos quorū eſt a p̄latis lumen reciꝑe. ⁊ nō alijs infūdere. Eſt ec̄ ecc̄a corpꝰ miſticū In corpore autem humano ẜm anthoniū eſt qd̓dam membrum qd̓ influit ſed nō recipit vt caput a ſigͥficat xp̄m. Rd̓ recipit ⁊ influ it ſic̄ vena ⁊ ſigͣficat prelatos Qd̓ da recipit ⁊ nō influit ſicut caro. ⁊ ſigͥficat ſubditos GScd̓ in diſti ⁊ pulis fuit ſollicitudo ꝓuida in h ꝙ fragmenta colleger̄t vt pauꝑi bꝰ darent. Voluit at xp̄s vt colli gerent̉ triplici de cā. Primo ꝓpter miniſterii. qd̓ tangit̉ in. glo. ſuꝑ .xv. Altiora inqͥt miſteria math̓ q̄ non capit cōis turba. apl̓i fuſ tollunt. vij. ſportas a. ꝑfectoꝝ cor daſeptiformi ſpūs grā ad intelli gendū illuſtrata. Scd̓ ꝓpter exē ⁊⁊ plū. In hoc datnob̓ exēplū vt ea q̄ ſuꝑſunt vel ieiunādo ſubtraha mus vt pauperibꝰ erogeꝰ Augꝰ. de tuo ieiunio. fames pauꝑis ſā tie Aut ſi ieiunare nō potes: ma gis paſcas cꝰ ſaturitate veniā tibi ꝯcedatur. Ideo cui mādūcaturus ca̓s ſi nō ieiunag da pauperibuſ. vt ieiuniū tuum ſit ſaturitas aīe. nō marſubij lucꝝ. ¶ Tercio ꝓ p̄ter documentū vt ex hoc inſtruamur vt illis qͥ ſunt ꝑ auperibꝰ miſei̓cor des bo tꝑalia multiplicant̉. Pro uer. Alij diuidunt ꝓpria ⁊ diti ores funt. Gre. in dyal̓. Terrene ſb̓e ꝑ hoc ꝙ pauperibꝰ diſtribuū tur multiplicant̉. ſicut pꝫ. iiij. ℟. xv. invidua q̄ helyam pauit. cui dn̄s farinā ⁊ oleū multiplicauit. Per qd̓ intelligit̉ ꝙ pauꝑ es ma gis ditent el̓iarios ꝙͣ ecō uerſo. 2 T 4 1 vel ſpūaliter eis impetrādo veniā vel tꝑaliter bonā multiplicando dominica octaua Sermo primus Itēdite a falſis ꝓphe tis qui veniūt ⁊cͣ. Math̓. A vij Scd̓m leges hūa nas/ puniendi ſūt flā vetuꝝ rij lrārum regaliū ⁊ bullaꝝ ⁊ mo pordeꝝ netaꝝ ⁊ falſarij pondeꝝ a menſu ſ.x raꝝ. Falſarij lraruꝫ ⁊ bullaꝝ ſūt heretici qui lrās ſūmi regis. ſcri pturā falſificant/ quā filius dei ꝑ v. bullas ⁊ quinqꝫ vulnera robo rauit/ quas heretici falſificant/ cū xp̄m nō vere ſꝫ fantaſtice paſſum affirmant ¶flārij monetaꝝ ſunt ypocrite. Moneta em̄ xp̄i/ ſūt iciu nia/ orōes ⁊ el̓ie/ quas ipſi falſifi cāt. qꝛ in hijs nō intēdunt hōrem dei. ſꝫ fauorem ppl̓i Falſarij pon deꝝ ſunt mali p̄lati/ quibꝰ dē Math. xx vij Alligant em̄ onera grauia ⁊ importabilia ⁊cͣ Falſarij men furarū/ ſunt mali ſubditi/ qͥ cū deo malā menſurāt. qui dāt res tꝑa les mundo. ⁊ ſeip̄os dyabolo. He retici gͦ ſunt falſarij lrarum dei. y pocrite monete dei(mali xp̄iani ſi ue ſūt prelati ſiue ſubditiſunt fal ſarij pondeꝝ ⁊ menſuraꝝ dei. Ab iſtis gͦ tribꝰ falſarijs nos amimo net xp̄s attēdere. d. Attendite ⁊cͣ Priº falſi ꝓphete ſunt heretici de qͣ De hetiq bus tria tanguntur. Primo eoꝝ fraudulentia cū dicitur. Veniūt ad nos in veſtimentis ouiū IIſta aut veſtis ouina triplex eſt/ ſciliꝫ ſimulata locutio. ſimulata ꝯuer ſatio ⁊ ſimulata oꝑatio Prima gͦ veſtis eſt ſil̓ata locutio Legit̉ in li. de aīalibus ꝙ lupus a lōge fingit voce canis vt nō lupus: ſꝫ canis videat̉. Canes em̄ ſunt pre dicatores qui hn̄t linguā medi cinalem. Osͣ. Lingua canū tuoꝝ ⁊cͣ. Heretici fingūt ſe habere voce predicatoꝝ dei. ⁊ verba dicentes aliqua vera vt ſic trahant ad flā Roma. vj. Per dulces ſermones ⁊ benedcōes ſeducunt corda mo centiū. Apoc̄. ix. Aſſimulant̓ ſcor pionibꝰ. ſcorpiones facie blādi unt̉: ſed cauda pungunt ⁊ inter ficiunt. Sic etiā heretici in princi pio.. in facie dicunt verba blan da ſed in cauda pungūt. qꝛ in fi ne dicūt verba venenata. Augꝰ. Veſtimēta ouina ſunt verba blā da. Heretici quidē pietatis veſte contecti: ſed venenato anīo ſunt lupi Scd̓a veſtis ē ſimulata ꝯuer ſatio. qꝛ pretēdunt magnā man ſuetudinē. dr̄ autē in li. de aīalibꝰ ꝙ lupus aliqn̄ emittit voce hūa na vt non lupꝰ ſed hō videat̉. Sic ⁊ heretici p̄tendunt hr̄e ꝯuerſati onem humanā a. humilem ⁊ mā ſuetam Hō enim na̓liter eſt aīal manſuetū. rōnale ⁊ mortale. Fin gunt etiā heretici ſe hr̄e ꝯuerſati onē humanā quaſi eſſentmāſue ti. Fingūt ſe etiā diſcretos quaſi x eēnt rōnales. ⁊ ſic ſe fingūt qua ſi Gdeſcriptio hoīs de ſeipſis veri ficari deberet. Vnde gͦ xp̄s ꝯpara uit eos lupis ꝓpter ꝯuerſationeꝫ quā hn̄t ſil̓em cum ꝯuerſatione humana Sꝫ eſt ꝯuerſatio ficta ſi cut lupꝰ fingit vocē humanā: ne lupaticus interior videat̉. ⁊ ido be ne d̓r de ipſis Math̓xxiij. ꝙ ſimu lant̓ ſepulchris dealbatis. qꝛ ex xti terius vident̉ eſſe depicti decore v̓ tutū. interius āt ſunt pleni ſpur cicijs pctōꝝ. Tercia veſtis eſt ſi aipreſbita mulata oꝑatio. ſicut ieiunia. orō Adedi nes. el̓ie ⁊ pauꝑtas ficta ſub qui ilitutꝫ inen bus maliciā ſuā tegunt Cegitur ꝙ lupꝰ ſubtus folia virētia ſe ab xxt it ſcondit vt oues venientes ad car Iintis qd̓ plact pendū rapiat ⁊ occidat. Folia vi Pirpdit. aſi rentia ſūt oꝑa bonoꝝ hoīm in ca vitate facta. ſub quibꝰ heretici ſe penitit abſcondūt ⁊ hec eadē faciunt: vt Nrtbtj ſimplices decipiant. Eph̓. iij. Ha bentes quidē ſpēm caritatis virtu nt athemabixit tē aūt eius abnegātes. Ideo aſſi riquus tlegra ex milant̉ veneficis qui du venena inifitua. us. Cui offerūt: melli inuoluūt. Hac con liuptul u̓ſaicōne ſua multos ſeducūt ⁊ in lid quōndā laq ſeducenº multos cireuitus faciūt pcui rultnla cio a Ideo d̓t dn̄s Lu. xi Ve vobis ſcri Ꝙ. bis ⁊ phalſeis qui circuitis mare ⁊ aridā. vt faciatis vnū ꝓſelitū. ⁊ cū factꝰ fuerit facitis eū filiū ge hēne Scd̓ ponit̓ eoꝝ ſeuicia cū a it. Int̓nſecus aūt ſunt lupī rapa ces. Vel ẜm glo. ſpūaliter corrū pendo/ vel corꝑalit̓ perſequendo. Nlij Lupꝰ hꝫ a naͣ qn̄ ouile ingredit̓: ꝙ omnes oues ſuffocat quotqͥt repperit ꝓpter auiditatē ante ꝙͣ cō medat. qꝛ nō ſaturari timet. Sic iſti tales qn̄ ſeuire ꝑmittunt̉: om nes bonos ⁊ vere catholicos ſua malicia inficiunt. vt patuit in ar rioſcumˢ ꝯſilio/ omnes ep̄i catho lici in exiliū ſunt miſſi vt vix tres inuenirent̓ qui fidem defenderent Actu. ix. Scio ꝙ poſt diſceſſuꝫ me um intrabunt lupī rapaces Con ſilium ꝯtra tales eſt vt habeamꝰ bonos canes ⁊ tales dum hēmuſ nutriamꝰ ⁊ preſbiteros ⁊ bonos doctores. Sed prochdolor quāto eos meliores inuenimus tanto e os magis deſpicimꝰ ⁊ ſic ncc̄e eſt lupos grege inſilire ⁊ adulatores qui magis qd̓ placet predicant ꝙ qd̓ expedit. ⁊ ſic neſciētes deci piunt ⁊ rapiunt Contra tales lu pos necarij ſunt canes latrantes o. refert petrus manducator ꝙ cum philippus rex macedonie ob ſideret athenas dixit. Date in ora tores quos elegero ex vobis ⁊ re cedā confederatus. Cui rn̄dit De moſtenes peritiſſimꝰ oratoꝝ. dices Paſtores quondā loquebant̉ lu pis quare totiens eis ⁊ ouibꝰ inſi diarent̉. Qui rn̄derunt. qꝛ tota diſ cordie cā inter nos ⁊ vos ſunt ca nes: ſed date nobis canes veſtroſ ⁊ erimꝰ amici. Qd̓ cum feciſſent: dormientibꝰ paſtoribus lupi ad ī gregē libere ſeuierūt. Ex quo pꝫo periculū eſt: qn̄ canes ⁊ predica tores gregem deſerunt/ vel latra 7 2 lvj. re rēgligunt. Vſa. x xviij. Canes muti nō valentes latrare. Sicut enim manſuetudo in hoīe eſt lau dabilis ⁊ ira viruperabilis. ſic ecō uerſo in cane eſt vituꝑabilis Ter cio ponitur eoꝝ noticia cū dicitur A fructibus eoꝝ ⁊cͣ NNam fructꝰ eoꝝ. hereticorum ſunt tres. Pri mius eſt doctrina peſtifera q̄a di cunt dyabolum eē creatorem om niū viſibiliū/ qd̓ eſt expreſſe ꝯtra fidem ⁊ hijs ſimilia. nā docent ea que expreſſe ſunt cōtra fidē. Iob xiij. Oſtendam vos eē fabricato res diuerſoꝝ dogmatum ⁊ in hoc ſapiunt naturā lupi qui ꝑ viſuꝫ facit hoīem raucū. Sic ipſi per do ctrina ſuam faciunt hoīeꝫ eē mu tum. debet gͦ homo attendere: vt ipſe prius videat lupū ꝙͣ lupꝰ ip ſuma. vt prius ꝯfundat doctrinā illorum ꝙͣ ipſe confundatur ab illa Secundus fructus eſt eoruꝫ ſimulata vitā. Multum enim intē dunt ꝑ que poſſunt reputari ſan cti. ſicut eſt exterminatio faciei ⁊ prolixitas orationum. Math̓. vj. Exterminant enim facies ſuas. Eiuſdem duodecimo. deuorant domos viduarum ſub obtentu ꝓ lixe orationis. Tercius fructus ē proles impīa. quia omnes credē tes eis ab eis geniti ſunt. vſuārij luxurioſi. periuri ⁊ conſimiles ml̓ tis ſceleribus pleni. Sapiē. xiij. Ex imquis omnes filij qui naſcū tur teſtes ſunt nequicie adu̓ſus parentes ſuos. Et tales niſi cum magnͥa difficultate ꝯuertuntur ſi cut carnes ouis morſu lupi infec te adeo male ſapiunt ⁊ vix ad eſū aptari pn̄t Secundi falſi ꝓphete de yyocratꝭ ſunt ypocrite. ⁊ iſti eccīam pericu loſe impugnat. Olim ecca paſſa eſt tiranoꝝ bella; ⁊ illa vicit ꝑ pa tientiā. Quo tidie patit̉ bella here ticoꝝ ⁊ illa vincit per ſapīam. Si cut moyſes reſtitit iamnes ⁊ ma breGellum vero ypocritaꝝ vince̓ nō p̄t. qꝛ eſt occultū domeſticū ⁊ inteſtinū. Ideo dicit dn̄s. Attēdi te ⁊cͣ. Vbi res certa aſpicitꝭ ibi in certa attendit̉.i. caute ꝯſiderat̉ In duunt ſe veſtimētis ouiū ⁊ ieiuni is. el̓is. oronibus. lacrimis ⁊cͣ. in tus autē ſunt lupi rapaces: quia malo aīo hec faciūt el pōt dici ꝙ fideles ſunt veſtimēta xp̄i. Osͣ Mirra ⁊ gutta ⁊ caſſia a veſtimē tis tuis ⁊cͣ. Ab iſtis em̄ veſtimētis fluit gutta ⁊ lacrima ꝯtritionis. Gutta enim eſt ſpēs aromatum: q̄ lacrimas ſtillat. Fluit caſſia ⁊ pudor ꝯfeſſionis. fluit mirra a. la bor ſatiſfcōis vbi multipl̓r amari tudo attendit̉ ⁊ ſentit̉. Et qꝛ ypo crite fingunt ſe aliqn̄ lacrimaſ fū dere. ꝯfeſſionem ꝓmere. ſacramē tum ſumere ⁊ ideo difficulter cog noſcunt̉. dicit criẜ. ſuꝑ math̓. ꝙ lupus tectus pelle ouina per tria cognoſcitur.ſ. per actū. qꝛ dentibꝰ/ mordet: qd̓ non facit ouis ſed eſt ſimplex ⁊ innoces. Per vocem. qꝛ ⁊ adu̓ſus celū vlulat. Ouis em̄ adu̓ ſus terrā balat Et ꝑ cibuꝫ. qꝛ carnibus delcātur lupus. ouis vero paſcitur herbis Eodeꝫ modo iſti ypocrite cognoſcuntur. Primo ꝑ actum/ ꝑ quem bonos mordent ⁊ eis detrahunt. Ad gal̓. v. Ꝙ ſi in uicē mordetis videte ne ab inuiceꝫ conſumamini. Ille qui mordet ꝑ tem abſtrahit̓ ⁊ ꝑtem relinquit Sic aliqn̄ detractor in ꝑte laudat ⁊ in ꝑte vituperat Ille vero qui cō edit cibum: ille māſticat ⁊ ſibi in corporat ſic ⁊ multi contra alioꝝ vitiā murmurant. ⁊ tamen ea fa tiendo ſibi inglutiunt ⁊ incorpo rant. Ille autem ꝯſumit: qui nec de pelle: nec de carne. nec de oſſibꝰ aliquid dimittit. qꝛ ſunt pleriqꝫ xitiur qui ꝯtemnunt vitam famā ⁊ con miundū no ditu ſcientiā aliorum Gecundo ꝑ vocē pud̓ me Criſoſto. Qui vocem humilitatis ⁊ vere ꝯfeſſionis emittit ouis eſt qui vere contra veritatem ideſt de iulnl. um blaſphemando vlulat: lupuſ eſt. Psͣ. Imquitatem in excelſo uſtadia. locuti ſunt id eſt contra deum. Tercio cognoſcitur per cibum qꝛ boni paſcuntur herbis virentibꝰ ꝙ ſanctorum virtutibus. mali au tem voluptatibus carnalibꝰ. Ro ma. viij. Qui in carne ſunt: q̄ car nis ſunt ſapiunt Tercij falſi ꝓphe te ſunt xpriſtiam. ⁊ veſtimenta 2av ouium: quibus ſcilicet ſe induūt ſunt opera de genere bon orum vi rorum. Tamen quia hec opera in peccato mortali faciunt: ideo ſibi non ꝓficiunt ad ſalutem anime. (Sunt autem corum operā reſpcū operum que in cai̓tate fiunt. ſicut hō victus reſpectu hoīs veri ⁊ viui Sapi. xviij. Apud ſapientē ſunt oꝑa honeſta ⁊ apud vulgus ſil̓a chrarerū honeſtaꝝ. Et ſunt ſicut luxligni putridi de nocte lucētis. reſpectu vere lucis ſolis que tamē in dei iudicio putrida apparebūt Choꝝ. iij. Illuminabit abſcondi ta tenebraꝝ Sunt etiā ſicut auri calcū ⁊ plumbū reſpcū auri. Ber nar. Melius eſt auꝝ pallens: ꝙͣ ſplendēs auricalcum. Et pn̄t dici flores reſpectu fructuum nō ꝙ fru ctus ꝓducāt: ſed ꝙ ad fructū diſ ponāt.i. ad grām dei acquirendā Qui em̄ ſepe ieiunat: abilior ad ieiunandū redditur. Ieiuniū autē in pctō mortali nō plus germīat fiuctū: ꝙͣ ſpine fatiunt vua vel tri bulus ficum. Sic pꝫ ꝙ falſis ꝓphe tis.ſ. malis xp̄ianis ſua bona ope ra cū ſint in mortali pctō nichil ficiunt ad ſalutem aīe. Sermo ſecundus.: L Ttendite a falſis ꝓphetiſ Criplex eſt ꝓphecia/ vna de pret̓ito.ſ. illa In princi pio creauit ⁊cͣ. AAlia de futuro.ſ. il la Yſa a Ecce virgo concipiet ⁊cͣ. Tercia de pn̄ti occulto.ſ. illa Io ⁊ fcre agnus dei Gcd̓m hūc modū inuenitur triplex falſus ꝓpheta.ſ. dyabolus/ caro ⁊ mundꝰ Gyabo lus eſt falſus ꝓpheta de preterito. Suadet em̄ hoī ſtare in pctō ſuꝑ II bie. auaricie ⁊ luxurie. ⁊ hijs ſil̓i bꝰ ducēs in exemplo quoſdā pre teritos qui multū peccauerūt. ſic̄ paulꝰ qui peccauit in pctōſuꝑbie ⁊ tn̄ factꝰ eſt apl̓s dei Matheꝰ qͣ peccauit in pctō auaricie ⁊ factuſ eſt apl̓us ⁊ euāgeliſta auid qͣ peccauit pctō luxurie ⁊ tn̄ factus ē ꝓphetaꝝ eximiꝰ Ex hijs dyabolꝰ arguit in corde pctōꝝ ꝙ talia pctā ſunt leuia. qꝛ deꝰ ea leuiter punit. Sꝫ illa ꝓpheciā ꝯtīet tria flā. Vnū eſt ꝙ pre dcī viri nō ſunt nob̓ da ti in exemplū vt peccemꝰ: ſed ſi pec cauerimꝰ dei mīam deſideremꝰ. Le git̉ in hiſt. trip. ꝙ cū theodoſius imiperator quendā exceſſum ꝯmi ſiſſet ⁊ in ſui excuſacōne dauid qͣ peccauerat adduxiſſet Amb̓. dix it ei. Qui ſecutus es errantē ſe q̄re A⁊ penitentē RRefert augꝰ in epl̓a ad Ihero. ꝙ cū quidā in puteū ce cidiſſꝫ ⁊ alius ſuꝑueniēs interro garet/ quō illic cecidiſſet: ait. Ne q̄ras queſo qͣliter hic ceciderim: ſed qͣliter hinc liberare me potei̓s Sic nꝰ ꝯſiderare dꝫ qͣlit̓ tal̓ vel tal̓ ceciderit: ſed qualiter reſurrexit. Scd̓m ſil̓r eſt falſū.ſ. ꝙ pctā ſunt leuia cū ſint fortiſſima ⁊ gͣuiſſima qd̓ pꝫ ex hoc/ ꝙ tria ſunt fortiſſiā .ſ. celū. terrā ⁊ deꝰ. Celū em̄ hꝫ for tiſſimā ſoliditatē. Iob. xiij Tu for ſitan cum illo fabricatus es celuꝫ quod ſolidiſſimum quaſi ere fu ſum eſt. Terra perpetuam habet ſtabilitatem. Ecclea. Terrā auteꝫ ineternum ſtat deus autē habet infinitam fortitudinē per quā to tum mundū ſuſtinet. Heb̓. Por tans oīa verbo v̓tutis ſue. Sed pec catū ſic fortiſſimū fuit ꝙ celū fre git. Luc. xi. Videbā ſathana tan ꝙ fulgur de celo cadentē Item ter ra aperuit Qu̓i. xxiij. vbi ſub pedi bus pctōꝝ rupta ē terrā. Et qd̓ de um fatigari facit ita ꝙ hoīes por tare neqͥt. Ihe. xxiij. Onꝰ vos eſtiſ ꝓijciā quippe vos dic̄ dn̄s. ¶Terci⁊ um ē ſil̓r falſum.ſ. ꝙ talia pctā de us leuiter punit/ cū ꝯtrariū videꝰ. Na pctm̄ ſuꝑbie puniuit in age lis eternā ꝯcremacōe. ſic̄ pꝫ in lu cifero qui dixit Yſa. xiiij. In celū ꝯſcendā. ⁊ ponā ſoliū meū ad aqͣ lonem ⁊cͣ. Pctm̄ luxurie piniitur ardenti ardore. vt habet̉ Gen̄. xix vbi Zodoma ⁊ gomorra ſubmiſe ſunt. Octm̄ auaricie grauit̓ puni uit. ſic̄ pꝫ in diuite epulonē qui ī inferno poſitꝰ nō potuit hre gut tam aq̄ Lu. xv Secundꝰ falſus ꝓ C ęvco ph̓a eſt caro q̄ eſt ꝓph̓a de futuro Suadet ei hoī vt in delicijs carnis ꝯquieſcat ⁊ alio tꝑe poterit peni tere ⁊ in ſenectute ſua deo ſeruire. SSed illa ꝓphecia ꝯtinet tria falſa. Gnū eſt ꝙ quieſcat in delicijˢ. vbi nō eſt quies. qꝛ delicie pungunt aīam amaritudinibꝰ multis Pro uer. v. Nouiſſima ipſiꝰ amara qi abſintheū(nec in diuicijs qꝛ pun gut aīam ſollicitudinibꝰ multis. nec in honoribꝰ. qꝛ pungūt aīam multiplici timore. Iob. xv. Soni tus timoris ſꝑ in auribo eius. Ber. O hō quid tibi delicie qͥd tibi diui tie ⁊cͣ. Vnde refert tuliꝰ ꝙ cū dÿo niſius quendā tirannū diceret fe lice eē in tot delicijs ⁊ honoribꝰ il le iuſſit eū in thronū aureū eleua ri ⁊ cum oībus delicijs menſā an te eū preꝑari. gladiū autē acutiſ ſimū cū crine eqͣno ſuꝑ caput eꝰ ſuſpendi. cū vero ille nō coederet: ſꝫ in timoe̓ maximo eēt̄. dixit ei tirā nus. Ecce vita mea quā beatā eſſe putas SScd̓m falſū eſt ꝙ ille alio ⁊ tꝑe penitehit. Hō eī per ſeipſum Iſpmſe p̄t in pctm̄ ire: ſed nō p̄t ꝑ ſeipſū redire Qd̓ ꝑ. iiij. exēpla on̄di p̄t. inulidi uirplutiſ Primū eſt Ancel. qui d̓t ꝙ ho in nlulil fouca ſiue in puteū p̄t ſe precipi tare ⁊ ꝑ ſe non p̄t exire. Et iſtd̓ ex tiiamſ ſii emplū ꝯuenit auaris. Vſa. xiiij. un duentſ Formido: fouea. ⁊ laqus ſuꝑ te q̄ ipſūppi hītator es terre. Auarus eī qui in hītat terrā per amore eſt in formi dine ne diuitias qͣs cū difficultate maxīa acqͥſiuit ꝑdat. Et in fouea cupiditatis q̄ ipſū nō ſatiat. Eſt a deo illaqͥatus ꝙ nunꝙͣ aliena reſ i ciſi tituat Vſi. Qui iniuſte tollit iniu ſte nunꝙͣ tribuit. Scd̓m eſt qd̓ d̓t Criẜ. Sicut nauis ſb̓tracto gu bernaculo ducit̉ illuc quo tempeſ tas voluerit: ſic hō ꝑdito auxilio gre nō facit qd̓ vult: ſꝫ qd̓ dyabo lꝰ. ⁊ hoc ꝯuenit luxurioſis: qͥ ꝑdi to gubernaculo gr̄e quocūqꝫ eos ventus tēptationū ducit: illuc va dūt. Prou̓. xiij. Oculi tui videbūt extranea. ⁊ cor tuū loquet̉ ꝑuer ſa ⁊ eris ſicut dormiens in medio mari ⁊ quaſi ſopitus gubernator amiſſo gubernaculo. Mare eſt ꝓ funditas ꝯcupiſcentiaruꝫ in quo hō dormit cum in ipſis voluptati bus quieſcit vbi gubernaculū a grām ꝑdit. ⁊ ideo quocūqꝫ ventꝰ temptationis eum ducit: illuc va dit Tercium eſt ſil̓r Criẜ. qui d̓t Anteꝙͣ peccauimꝰ liberi ſumus. ſi ſemel operibus dyaboli nos obli gamus. iam nrā virtute liberari non poſſumꝰ. Sicut enim regem facit ppl̓s ⁊ iam eum factū nō p̄t deponere. qꝛ in ſua poteſtate fuit eum facere: ſed in ſua ptāte nō fu erat eū expellere. ſic poſtqͣm thro nūdyaboli homo in corde ſuo po ſuit: iam nullus pōt eum corriꝑe vel eijcere niſi deus. Et iſtud exem plum ꝯuenit ſuꝑbis qui hn̄t dy abolū pro rege. Iob.xi. Ipſe ē rex ſuꝑ omnes filios ſuꝑbie Quartū exemplum ponit Augꝰdicens ꝙ ō̄ poteſt ſeipſum vſqꝫ ad morteꝫ vulnerare: ſed nō poteſt ſeipſum ſanare. ⁊ iſtud exemplū ꝯuenit oībus peccatoribus; qꝛ qd̓libet peccatū mortale vulnus eſt am̄e. ſicut in illo qui incidit in latrōes ademones. Tercium falſum eſt. 3 ꝙ ſufficit deo dare ſenectuteꝫ. Eſt enim iuuentus ſicut vinū purum ſenectus ſicut vinū mixtum. qꝛ ſe nectꝰ habet multas miſerias ad mixtas. Qui vero dat deo ſuam iu uentutē: vinum puꝝ ſibi ꝓpinat Qui autem ſuam ſenectutē: vinū mixtum. Peccatores autem in ſu ve vob j Fo2.ix abb 95 Vi xv A2L T 2 5 is fecibus ꝯquieſcunt. Ihēre. xl. io. Requieuit in fecibus ſuis./ de us autem habet tres calices vnꝰ plenus eſt vino mero. alius pleꝰ mixto. tercius plenꝰ fece. Psͣ. Ca lix in manu domini vini meri ple nus mixto ⁊cͣ. Illis gͦ qui dederūt deo iuuentutē ſuam: dat eis bibe re calicem vini meri. qꝛ dat eis pu ram gloriam ⁊ nullā purgatorij pena. Illis autē qui dederunt tan tum ſenectutē: dat eis bibere cali cem vini inixti. qꝛ dat eis gloriā: ſed prius patiunt̉ purgatorij pe naꝫ. Octōribus vero dat feces ⁊ ſtercus ⁊ fetorem inferni. Vſa. li VVſqꝫ ad fūdum calicis bibiſtis ⁊ potaſtis vſqꝫ ad feces. Osͣ. nis ⁊ ſulphur ⁊cͣ. Iſte enim calix habet ſuꝑficiem. medium. ⁊ fun dum. Quia in inferno quidā mul tum. quidā plus ⁊ quidam pluri mum patiuntur ¶ Tercius falſus Mūd ꝓpheta eſt mundus qui eſt ꝓphe ta de preſenti. Cum enim tria ha beat mundus in ſe.ſ. ꝯcupiſcenti am carnis. ꝯcupiſcentiā oculoꝝ. ⁊ ſuperbiā vite: ſuadet hoī vt illa diligat ꝙͣdiuviuat Et licet falſꝰ ꝓpheta.ſ. mundus illa ſuadet: ta men cito deficit homo quantū ad Mōͣ bꝰ q̄ ſeri iſta tria. Illud ſignatum eſt Na um. ij. vbi dicitur. State. ſtate. ⁊ non eſt qui reuertitur vſqꝫ illuc. Nigredo olle ⁊cͣ AAlloquitur ipſe propheta ſuperbos morientes di cens. State ſtate. id eſt vos qui conſueuiſtis tam potenter ſtare mō ſtate ⁊ flatum ⁊ ſpm̄ ꝯtinete. ⁊ de mundo nolite exie̓. Et d̓t pro pheta ꝙ nō ē qui reuertat̉/ quaſi diceret. Cmuis ſic alloquitur: tn̄ nō eſt qui poſſit ad vitam reduce re( deinde alloqͣtur moriētes aua ros. d. diripite argentū. diripite auꝝ. qͣi diceret. Ad regionē igno tam ꝑgitis de veſtro argēto porte tis. Et rn̄dit. Nō eſt finis diuītia rum ex oībus vaſis. ⁊ deſiderabi libꝰ a. mors q̄ eſt finis oīm nō eſt deputata ad diuitias deferēdas. nec ad vaſa aurea vel argentea a ſportāda. Quid vero fiet de ip̄o au ro ſubdit. d. diſſipatā eſt ſb̓a eiꝰ a parentibꝰ. Sciſſa ē eius.ſ. aīa a demonibꝰ dilacerata ē eius.ſ. caro a vermibꝰ Geinde alloqͥtur delici o ſos. d. Et diſſolutio geniculoruꝫ ⁊cͣ. Hoc eſt. vos delicioſi qui ha buiſtis cor ita letum: hēbitis illd̓ acerbitate penaꝝ tabeſcens ⁊ ſtit pefactū. Et habuiſtis genua nō infirmata a ieiunio: ſed imꝑgna ta ꝑ nimio cibo. habebitis ea laſ ſa pre nimia eſurie in inferno. ⁊ qui hūiſtis renes inflāmatos eſ tu male ꝯcupiſcētie/ hēbitis eos cō ſūptos igne gehēne ideo tam il le ꝙ alij ꝓphete ſuꝑius noīati om nes ſunt falſiꝓphete ⁊ ſtulti eos ſequunt̉. Tre. ij. Prophete tui vi derūt falſa ⁊ ſtulta: nec apiebāt iniquitatē tuā: vt te ad pͥm̄am ꝓ uocarent. Ideo quid fiat de oībꝰ tam ſuꝑbis ꝙͣ auaris ⁊ delicioſiſ d Naū. ij. Ffacies eoꝝ vt ingredo olle ⁊cͣ. Omnes em̄ hēbunt facies inigras pre nimia ignis aduſtiōe Nigriores pre nimia famis attēu acōne. Nigͣrimas pre nimia funi obfuſcacōe. A falſis gͦ ꝓphetis cā uendū eſt vt d̓t. Attendi te ⁊cͣ. ¶ Sermo tercius eiuſdem. Anis arbor bo facit frcūſ bonos ⁊cͣ Pō lacine: gre ce antropos d̓r ⁊ arbor ꝑ uerſa. Hꝫ āt rādices.j. capillos ſu periꝰ ad inijuendū ꝙ debet plāta xi in celo. Hꝫ ramos. brachia ⁊ Pdino exiū manus inferiꝰ ad innuendū ꝙ dꝫ iaguamcis oꝑari in mundo. Tria ſunt ꝯſide alilaātexta randa in arbore.ſ. radix q̄ habet yiua ſunt rxtumnt humorem ſtipes qui habet recti tudinem ⁊ ram qui debent habe re vbertatem Radices autē arbo ris ſunt ſicut os animalis q̄ hūo rem attrahunt. vnde arbores nu triuntur: ſed fructus ꝓducūt RRa dices autē hominis ſunt affectio nes mentis. Tunc ille radices bo tium ⁊ malum attrahunt humo rem: prout.ſ. in bono vel in malo fixe ſunt loco. Sunt enim quidā qui habent radices fixas in terra per amoreꝫ terrenorum: iſti hau riunt amorem corruptum. Psͣ. Oculos ſuos ſtatuerunt declinae̓ in terram. Alij in aquis deliciaꝝ Iſti hauriunt amore aquaticū A poca. xvij Veni oſtēdam tibi dā nationē me̓tricis magne q̄ ſedet ſuꝑ aquas multas. Alij in aere ꝑ amore ambitionū. iſti hauriunt humoreꝫ ventoſū. Ozee i. Effraimi paſcit ventū. Alij in iracundia ꝑ odiū. Iſti hauriūt ignitū humo rem. Eccle. xxxiij. Aīa calida qͣſi ig nis ardēs nō extinguet̉ donec ali quid deglutiat. Alij in celo per a morem celeſtiū. Iſti hauriūt dul cē humorem ⁊ ſalutiferū. Talis erat apl̓s qui ait Eph̓. xiij. Nra co uerſatio in celis eſt. Scd̓ arbor de bet habere in ſtipite rectitudinē hōdꝫ eſſe rectꝰ: alias deū diligere no p̄t. Can. ⁊. Rcī diligūt te Eſt at rectū cuius mediū nō exit ab ex tremis duo extrema ſūt in hoīe. ſintitas ⁊ mors. mediū inter haſ eſt vita Illa āt extrema.ſ.ntītas ⁊ mors ſunt extreme pauꝑtatis. Iob Nudꝰ egreſſus ſum ex vtē ro⁊c Illi autē qui hn̄t natītatem pauꝑem ⁊ mortē ⁊ volunt vitam locupletatā ducere nō ſunt rei. qꝛ eoꝝ mediū diſcordat̉ ab extreīs Ma. xix. Facilius eſt camelū per foramen acꝰ trahere ꝙͣ diuitē aua ruꝫ in regnū celoꝝ intrare. Came lus ē auarus qͥm principio ⁊ in fi ne a j ntītate ⁊ mortē eſt depreſſꝰ ꝙmendicus. in medio autē gib boſus q. diuitijs plenꝰ. tītas et⁊ mors ſūt multe vilitatis ⁊ abiecti onis. qꝛ hō viliter naſcit̉ ⁊ viliter morit̉ ⁊ hoc oībus eſt ꝯmune. Sa pie j. Vnꝰ eſt introitꝰ ad vitam. ſi militer exituſ in mortē. Illi gͦ qui hn̄t nt̄ītatem ⁊ mortē abiectā ⁊ vo 44 1 lunt hr̄e vitam elatam nō ſūt rcī Con quos d̓r Eccle. x Quid ſuperb̓ terra ⁊ cinis.? Quaſi dicat. Mon ſtrū es. qꝛ cū ſis de terra formatꝰ ⁊ in cinerem redigendꝰ adhuc tu vis eſſe ſuperbꝰ Natītas ⁊ mors cū fletu ſunt. qꝛ flent qn̄ naſcunt̉ ⁊ flebunt vel ſaltē flebuntur: qn̄ moruitur. Illi gͦ qui hn̄t mortē ⁊ ntitatem flebilē ⁊ volunt hr̄e riſi bilem vitam nō ſunt recti. de qui bꝰ dicitur Iob. x. ducunt in boīs dies ſuos. ⁊ in puncto ad inferna deſcendunt. ¶Tercio in ramis ar bordebet habere vbertatē. diſtīg tylꝙ aubor uit autem dn̄ſ hic triplicem diffe rentiā arboris. Eſt enim quedam arbor que fatit fructꝰ bonos. ⁊ q̄ dam que facit malos ⁊ quedam que omnino eſt ſterilis. Arbor bona eſt bonꝰ homo vel voluntas bona. Non poteſt arbor bona ma los fructꝰ facere vel econuerſo.ſ. talis manens. Sicut ponit exem plum Augꝰ. de niue qui non pōt calefieri manēs nix: ſed p̄t liquē fieri in aqua ⁊ tunc calefieri pōt̄. Arbor gͦ mala poteſt fieri bona. ⁊ econuerſo. ſicut ſaulus qui factꝰ eſt paulus. Et iudas qui ea̓t apo ſtolus factus eſt proditor. Et tūc iſte bonum ⁊ ille malum fructum produxit. Eſt igitur prima arbor pa avbor. que facit fructus bonos. dicit au tem Criẜ. ſuꝑ math̓. ꝙ ſicut de ra mis naſcuntur gemine ⁊ de gem mis flores ⁊ de floribꝰ poma; ſic de ſenſibꝰ bone aīme naſcunt̉ bona cogitacōes. q̄ coram deo ſūt ſicut gemine. de bonis cogitationibꝰ naſcunt̉ bone voluntates/ q̄ corā dn̄o ſunt odorifere. de bonis volū tatibus naſcuntur bona opera que coram domino ſunt ſu auia. Et dicit ibidē Criẜ. ꝙ aliqn̄ de a̓bo re ventus temptacōnis excutit ge mas qn̄ aufert bonas cogitatōes Aliqn̄ flores qn̄ aufert bonas vo luntates. aliqn̄ poma qn̄ bo oꝑa aufert. Arbor aūt bona ⁊ bonus hō qui vult facere fructꝰ bonos dꝫ habere ramos inferiꝰ ad innuen dū ꝙ oꝑa mīe nō ſunt fienda in celo: ſꝫ in mundo. ſic̄ on̄t Augꝰ. in omē. d. Nemo in celo d̓curus eſt. paſce vel pota egentē. qꝛ nō inue mies ibi eſurientē. vel ſitientē. vel veſti nūdū vbi eſt veſtis īmortal̓ Nec ſuſcipe ꝑegrinū. qꝛ omnes in patria ibi ſūt. Nec viſita infirmū qꝛ ibi eſt ſanitaſ ſempiterna. nec ſepeli mortuū. qꝛ ibi nullus mori tur. Et ſic̄ arbor nō tantū fructifi cat in vno ramo ſed in pluribus ſic ⁊ hō in oībus ſenſibꝰ ſuis debꝫ ſeruie̓ deo. ſicut on̄t Criẜ. in omē. quā facit de vltimo. Os. Oculus inquit preſtat obſequium deo: ſi turpia ⁊ vana declinat aſpicere. Auditus placebit: ſi ſe detractiōi bꝰ non immiſcet. Lingua meret̉ premium.ſ. qn̄ dei laudibus occti patur Manus deum benedicunt ſi malis renunciāt ⁊ ad oꝑa mīe ſe preparant. Pedes deū laudāt: ſi curſū ab omni malicia declināt Sicut enim rami quantō plꝰ ſunt bonis fructibus onuſti: tanto ma gis inclinant. ſic ſancti viri quan to in agis bonis operibꝰ replent̓: tanto magis humiliantūr Arbor alia eſt que malum fructum fac̄. ſicut hic dicitur. Mala inquit ar bor maloꝫ fructꝰ facit. Ad hoc au tem ꝙ mala arbor a ſua malicia conuertatur ⁊ bonos fructꝰ faciat quatuor ſunt neceſſaria. ſcilicet labor. tempus. locus ⁊ ſurculus. Eſt autem labor neceſſarius. Naꝫ ſicut dicit Ariſtotiles. arbores fil ueſtres per culturam debitam fi Iuliaqu tur unt ortenſes. Et ponit exemplum de amigdalo: que amara per cul intius v turaꝫ dulcis efficitur. Sic ⁊ homo dicitur cor ſuum colere ⁊ purgae̓ ⁊ tunc poteſt bonos fructus facere iafetibat Chor̄. iij. dei agricultura eſtis ⁊c hbusꝫ mntititia Et tunc etiā ipſe deus ipſum plus hitiu ¶ Iuitlttaſ purgabit vt fructu plus afferat ſicut dr̄ Io. xij. Sum qui plus fru itutꝰ m ctificat purgabit vt fructum plꝰ iulujm afferat Secundo neceſſarium eſt tꝑus. dicit em̄ Ariſtotiles ꝙ plu res plantant̓ in vere. pauci in au tumnō. ꝑ auciōres in hieme. pau ciſſime in eſtate. Plantatio ſpūa lis etiā ꝯuenientius fit in vere iu uētutis ꝙͣ in autumno etatis ma ture. vel in hyeme ſenectutis. vel in eſtate ⁊. in decrepito feruore: v bi totus humor gratie deſiccatur Tercio ncc̄arius eſt locus. dicit Ariſtotiles ꝙ quedā plante inv nō loco faciunt fructū pernicioſū que tranſplantate faciunt fructū bonum. Et ponit exemplū in qui buſdā plantis egipti q̄ ibi fructu malū faciunt: alibi bonū. Sic em̄ aliqn̄ n̄ ꝓdeſt hoī mutacō loci. ni ſi ſubſequat̉ mutationis cā. Ber nar. Nec lucifero ꝓfuit locus celi nec ade locus ꝑadiſi. nec loth lo cus montis excelſi. nec filiabus eius locus deſerti. Interrogatus ſocrates a quodā cur ſibi nichil ꝓdeſſet mutatio locorū ad muta tionem vitioꝝ rn̄dit. Non miruꝫ ſi locum mutando non mutas vi tium. qꝛ teipſum ꝯfers. Quarto eſt ſurculus qui trunco inſertus: totam eius virtutem in ſuam tra hit qualitatē. ⁊ ſigͥficat verbum dei: qd̓ aiam ſic immutat ꝙ q̄ pri us ferebat fructū porcis infernali bus ꝯmeſtibiles poſtmodum ꝓ fert fructuſ deo ⁊ angelis delcābi x les. Tercia eſt arbor ſterilis q̄ bo nos fructꝰ non facit. de qua dicit̉ Omnis arbor q̄ non facit fructum bonūexcidetur ⁊ in ignē mittetur ⁊ ardet. Ꝙ aūt alique arbores bo nos fructus nō faciunt/ pn̄t eē qͣ tuor cae. Virta eſt qn̄ ſunt nimis frondoſe. qꝛ humor qui dēret tra fire ad fructꝰ vbertatem fert̉ ad folia. Iſti ſunt qui tantū delectan tur in folijs verboꝝ qui ſignificā tur ꝑ ficulneā: cui dn̄s maledixit Secunda cā eſt: qn̄ ſunt minis ꝓ cere. humor em̄ a radice aſcendes ꝓpter altitudinē ſe diffundit ad folia ⁊ ad racemos. ⁊ ſic paulatī euaſieſcit. Magni enim viri ⁊ pre lati aliqn̄ ſunt infructuoſi qui ea q̄ debent dare pauperibus: expen dunt in eoꝝ vanitatibꝰ. Ambro. Auis ſe ſociat auibꝰ. pecus pecoī bus. piſcis piſcibus. tu ſolus hō hoīem ꝯſorte expellis. feras inclu dis. ꝑietem veſtis auro ⁊ pauꝑeꝫ nudas a veſtimento. petit ꝑ auꝑ ⁊ nō accipit. ⁊ equus tuus aurū tuum mandit. Tercia cā eſt: qn̄ ſunt nimis vetuſte. dicit enim A riſto. ꝙ ſi amigdalo vetuſte hūor in medulla deputat̉: fertilior effici tur. Similiter qn̄ eſt aliquis vetu ſtus in pctō tria foramina facere debet in corde. ⁊ tunc bonum fruc tum ꝓducet. Primū eſt dolor con tritionis. ſecundum pudor ꝯfeſſi om̄s. tercium labor ſatiſfactionis Quarta cāſterilitatis eſt qn̄ non ſunt domeſtice ſed ſilueſtres. Nā ſicut dic̄ Ariſtotiles. arbores ſilue ſtreſ magis fructificāt ꝙͣ arbores ortenſes: ſed fructus ortenſium ſunt meliores. ſic hō in ſuis operi bus plus dꝫ gaudere in bonitate: ꝙͣ in multiplicitate. Osͣ. Scd̓ꝫ pu ritatem manuū meaꝝ retribuas michi Non dixit. ẜm ml̓titudinē ſed ẜm puritatem. qꝛ ipſa opera quantūcunqꝫ non ſunt multa: ta men nō ſunt do accepta niſi ſint munda Canq. Qui paſcit̉ inter li liaa. delcātur in oꝑibus mundis. Ttendite a falſis ꝓpheliſ ⁊cͣ. Sequit̉. Intrinſecus autē ſunt lupi rapaces. Notandū ꝙ lupis rapacibꝰ ꝯꝑan tur mali ſocij. Et nota ꝙ rapma fit multipliciter. Primo auferen do ꝓximo ſuo quocūqꝫ mō. l ſa. Ve qui predaris. qꝛ predaberis. 6 .ſ. omni bono. Secundo beneficia ſubtrahendo. Vnde Ambro. Non minoris criminis eſt cum poſſes ⁊ habes indigentibꝰ denegare: ꝙͣ hoī ſua tollere. ¶Tercio rapit qui detrahit bonā famā alterius. vel denigrat vel euāqui.ſ. cū tempuſ eſt ⁊ locus eſt ꝯmendandi nō fa cit. Vnde wvilhelmus. Grais ra pacitaˢ eſt veram alterius gloriā ſi mendacio non corrumpis: ſilē tio tamen preteris. Vnde aliqui qn̄qꝫ dicunt Talis bonus eſt ⁊ bo num ſibi cupio ⁊ tamen fecit qd̓ inuitus dicerem: vbi ſibi nocere poſſet ⁊ tamē dicit. Ab huiuſmo di ſummō opere eſt cauendum. qͣ a corrumpunt bonos ꝯſortia ma lorum. Sed yſidorus dicit. Cum illis libenter conuerſare: qui te meliorē facere poſſunt verbo ⁊ ex emplo. Illos etiā admitte: quo tu meliores reddere poteris ⁊ cor rigibiles. Dominica nona: Sermo primus v Omo quidam erāt di ues qui habebat villi cum ⁊cͣLuce. xvi. Int̓ linearis SSpūaliter iſ te hō deus eſt. per villicū auteꝫ in telligitur quilibet hō cui deus om nia temꝑalia diſpenſanda cōmi ſit. Iuxta illud p̄s. Omnia ſubie ciſti ſub pedibus eius Homo ſe pe illa diſſipat vel iniuſte congre gando vel indebite retinendo vel il licite expendēdo. Et ideo talis apd̓ deū non immerito diffamat̉ ſicut hic dicitur Et hic diffamatus eſt GSiffamatio aliqn̄ cauſatur a ꝑſo nis grauibus. vt patet in fuſāna ⁊ daniele ⁊ tunc facit violentam iij ai preſumptionē Aliqn̄ a perſonis leuibus ⁊ tunc facit ſuſpiconem leueꝫ vt pꝫ in illis qui accuſabāt xp̄m dicentes ꝙ audierunt ipſū dicentem. Poſſum deſtruere tem plum ⁊cͣ. Aliqn̄ a perſonis in faī bus. ⁊ tunc potius in infamia fa cit ꝯmendationem. Infamia etiā pctōrum catur ab angelis qͥ ſunt fide di gni qui nobis miniſtrant ⁊ omnia opera nra deo annunci ant Et ideo deus in morte cuiuſli bet vel in iudicio rōem requirit. De primo autē quatuor ponūtur Primū collatio poteſtatis. cū dr̄i Hō quidā erat diues qui hēbat villicū ⁊cͣ Sicut dic̄ glo. Villicus quippe eſt cuſtos ville: ſed hic po nitur pro yconomicō ⁊ pro diſpe ſatore qui vniuerſaꝫ ſb̓am domꝰ diſpenſat. Et bene ſignificat quē libet hoīem qui tria a dn̄o diſpen ſanda recepit.ſ. res topꝑ ales. cor pus ⁊ aīam/ vt.ſ. de rebus tꝑali bus reddat ſibi el̓iam. de corꝑe caſta ieiunia de aīa orones deuo F tas IIſta tria magi obtuler̄t dn̄o .ſ. auꝝ. thus ⁊ mirra Per auruꝫ intelligitur ſb̓a tōꝫꝑalis. de qua e lemoſine ſunt faciende. Thob̓. iij Ex ſb̓na tua fac elemoſinas. Per thus intelliguntur orōes deuote. Psͣ. dirigatur orō mea dn̄e ⁊cͣ. Per mirra intelligit̉ mortificatio carnis Gal̓. iiij. Mortificate mem bra veſtra que ſunt ſupra terrā Scd̓ ponitur diffamatio crimis. cum dr. Hic diffamatus eſt apd̓ eum quaſi diſſipaſſet oēm ſb̓am ſuam. Octor enim diſſipatres tē porales: dum eas illicite expedit diſſipat corpꝰdum ipſū in volup tatibꝰ nutrit diſſipat aīam dum orōes deuotas nō effundit: ſed cō gitacōnes immūdas in ea mittit. Talis ſigͣficatus eſt ꝑ filium ꝓdi gū. Lu. xv. qui cū diſſipaſſet om nē ſb̓am ſua viuendo luxurioſe. qui etiā ꝯſenſū ſuum dedit volup tatibꝰ. qui aīam ſuā immūdis co gitationibꝰ impleuit. Qd̓ ſignat̉ ꝑ ſiliquas porcoꝝ quibus ſatura ricupiebat. Tales em̄ cogitatio nes ſunt porcoꝝ ⁊ demonū Tercō ponit̓ requiſitio rōis cū d̓r. Redde rōem villicacōis tue. Reqͣret eniꝫ dn̄s poſt mortē vel in iudicio qͣli ter hō diſſipaueī̓t illa tria ꝯmiſſa ſres. corpꝰ ⁊ aīam Ged tn̄ ante II illud examen diſtrictū vbi d̓abi tur diffinitiua ſententiā tres inte rem ſuꝑ illis incidunt q̄ſtiones. q̄ interlocutoriā diuin āt PPrima queſtio incidit quantū ad res tē ꝑales inter viroſ religioſos ⁊ mū danos. vtꝝ diuitias meliꝰ ſit cō temne̓ ꝙͣ eas retinere. Et dicūt vi ri religioſi ꝙͣ melius ſit eas ꝯtem nere ⁊ adducūt ex ꝑte ſua duas leges. Vnā euangelicā. Aa. vi. Vade ⁊ vende oīa que habes. ⁊ a liā apoſtolicā.. Thimo. vi. Qui volunt diuites fieri: nncidūt in tē ptacōes ⁊ in laqueū dyaboli. Ecō tra hoīes inundani dicūt ꝙ meli us ſit diuitias poſſidere. qꝛ multe clemoſine pn̄t fieri inde. Et addu cunt ꝓ ſeduas leges. Vna euan gelicā que hic ponit̓.ſ. facite vob̓ aicos de mamona iniqͦtatis. ⁊ ali am apl̓icam. Choꝝ v. Qui ſeīat in benedcōibus ⁊c̄ Iudex autē nr̄ auditis allegationibus hincinde dat ſm̄aꝫ in terlocutoriā Ma. xvij diues difficile intrare pōt in reg nū. facilius em̄ eſt camelū ꝑ fora men acus tranſire ⁊cͣ. Et intelligi tur de illis diuitibꝰ qui totū cor in diuicijs poſuerūt Ideo ammonet ꝓpheta. d. diuitie ſi affluant noli te cor apponere. Scd̓a q̄ſtio inci dit quantum ad viros carnales ⁊ ſpūales. vtꝝ ſit meliꝰ caſtitatē ẜ uare ꝙ mrimoniū ꝯtrahere Et di cūt ſpūales ꝙ meliꝰ ſit ꝯtinentiā ẜuare. Et adducūt pro ſe duas le ges Vnā euāgelica ꝑ quā ſuadet̉ vt caſtitas ſeruetur. Ma. xv. Om nis qui reliq̄rit domun. aut frēs aut ſorores Aliā apoſtolica. Cho rin. ix. Qui mr̄imonio iungit ſuā virginitatē: bene facit. qui auteꝫ nō iungit melius facit. Econͣ ho mines carnales dicūt: ꝙ meliꝰ ē in i rimonio viuere. ⁊ adducunt p ſe duas leges Vnā diuinā per quā mrimonium inſtitutum eſt. Gen̄ i. Creſcite ⁊ multiplicamini ⁊cͣ. Aliā apoſtolica. ij. Thimo. v Volo autē iuiniores nubere. filios ꝓcreare ⁊cͣ. Iudex autē dat ſente tiā Lū. i. Filij hꝰ ſeculi nubent ⁊ tr dunt̉ ad nuptias. Illi autē qui di gni habebunt̉ ſeculo illo neqꝫ nu bent neqꝫ nubentur: ſed equales ſunt angelis ⁊ filij dei erunt. Aeſi dicat. Illi qui volunt habere ſuaſ conſolacōes in hoc mundo ducūt vxoris. Illi qui tantū volunt pla cere deo nō ducūt Tercia queſtio incidit inter fideles quantū ad a mina. vtꝝ melius ſit habere fidē magnā. ⁊ adducunt pro ꝑte ſua duas leges Vnam euangelica ⁊ aliam apoſtolica. Euangelicam. Ma. xvij. Si habueritis fidē ſicut granū ſinapis. ⁊ diceretis in onti huic. Tranſi hn̄c ⁊ tranſibit. ⁊ nichil impoſſibile erit vobis. Ali am apl̓icam. Hebre. xi. Sine fide impoſſibile eſt placere deo. Econ alij dicunt ꝙ melius ſit habere o ꝑa. ⁊ adducūt pro ſe duas leges Vnam apl̓icam. Iaco. ij Vis au tem ſcire o hō. qm̄ fides ſine operi bus mortua eſt. Aliam ꝓpheticā. Labores manuum tuaꝝ. qꝛ man ducabis. Iudex autem auditis al legationibꝰ hinc inde: dic̄ Ma. vij Non omnis qui dic̄ michi dn̄e do mine intrabit in regnum celoꝝ. Illi dicunt bis dn̄e domine: qui dicunt corde ⁊ ꝯfitentur ore. Illi non intrabunt niſi dicunt tercio .ſ. oꝑe Ideo ſequitur. Sed qui fac̄ voluntatem pr̄is meiqui eſt in ce lis: ipſe intrabit ⁊cͣ. deinde iudex pro cedet ad inquiſitionem cauſe principalis cum dic̄. Eſuriui ⁊ nō dediſtis michi māducare ⁊cͣ. Pꝰ modum dabit ſententiā diffiniti uā dicens. diſcedite a me maledi cti in ignem eternū. Et iſtam ſen tentiā dabit partibus cōuocatis Ma. xxv. Congregabuntur ante ipſum omnes gētes. ⁊ ſeparabit eos ab inuicē. Et tunc dabit eis ī ſcriptis. Osͣ Faciet eis iudicium Daniel̓. vij. In iudicio ſedet. ⁊ li bri apti ſunt. Dabit ſedendo Ma. xv. Sedebit ſuper ſedem maieſta tis ſue ⁊cͣ. Dabit in die. Roma. ij. In die qua iudicabit deus abſcō dita cordium. Item dabit in loco euidenti ⁊ honeſto. quia in aere ⁊ in valle Ioſaphath. Ad Theſſa. ij. Rapiemur cum illis in nubibꝰ obuiam xpriſto in aera. Iohelis ſexto. Congregabo omnes gētes ⁊ deducā eas invalle Ioſaphat Quarto vero ponitur ipſa impol Vi ſibilitas exercendi laboris cū d̓r. Iam non poteris ampliꝰ villicae̓ In inferno aūt nō poterūt deo ſa tiſfacere ꝑ iciunia de corꝑe ꝙͣuis ieiunabunt tn̄ hoc nō erit eis ad meritū ſed ad ſuppliciū. Ihere. ix. Cū ieiunauerint nō exaudiā oro nes eoꝝ qm̄ gladio. peſte ⁊ fame ꝯſumam eos Scd̓ nō poterūt da re ſacrificia per orō es̓ de aīa Tum qꝛ a deo nō exaudiunt̉ Prouera Tunc inuocabūt me. ⁊ nō exau diā. Tum. qꝛ in peccatis eis impu tabunt̉. Os. Orō eius fiat in pec catū. Tum qꝛ ſi omnes ſcī orarēt pro eis nō exaudirēt̉. Ihere. vij Noli orare pro ppl̓o hoc. qꝛ nō ex audiā te. Tercio nō poterūt ſatiſ facere deo per el̓iam de rebꝰ. Non em̄ poterunt aliquē induere. qꝛ ꝑ petua fame ⁊ ſiti erunt afflicti. V ſa.xlv. Ecce ſerui mei ꝯedent ⁊ vos efurietis ⁊cͣ. Nec alique ꝑegrinū ſuſcipe poteruntqͣꝫ erunt a ciuita te dei inperpetuū excluſi Apo. xxij fforis canes ⁊ venefici. Nec infir mos viſitare poterūt. qꝛ iacebunt ꝑpetuis doloribꝰ cruciati. Vſa. xx In doloribꝰ dormētis. Nec ad in carceratos poterūt ire qꝛ erunt in ꝑpetuis vinculis ꝯpediti. Ma. xxij Ligatis manibus ⁊ pedibus ⁊cͣ. Nec aliquoꝫ mortuoꝫ ſepelire. q̄a ipſi erunt in inferno ſepulti. Luc̄ xvi. Mortuꝰ eſt autē diues ⁊ ſepl̓ tus in inferno. r1 ¶ Secundus ſermo. 4 Vid̓ faciā. qꝛ dn̄s meus aufert a me villicacōem ⁊cͣ. Pꝰ hanc vitam nullꝰ poterit aliqd̓ bonū opus facere. Io. x. Venit nox in qͣ nemo pōt̓ oꝑari nꝰ audebit deo de ſuis meri tis aliquid rn̄dere. Iob. xxxiQuid faciā cū ſurrexerit dn̄s ad iudici um ⁊ cū queſierit quid rn̄debo ei Nullꝰ dei manu poterit effugere. Osͣ Quō ibo a ſpū tuo? ⁊cͣ In pn̄ ti gͦ debet hō ſic ſibi ꝓuidere: vt h̓ ſe exerceat ꝑ oꝑatione ſolicitam Hic rn̄deat deo per obedientiam promptā hic fugiat ad dei mīaꝫ Ideo quilibet hō debet intra ſe di cere Quid faciā. In quibꝰ verbis quatuor ponuntur. Primo ſui diſ cuſſio cum d̓r. Quid faciā ⁊cͣ. Ecc̄. xviij. Ante iudiciū interrroga te ipſū. Choꝝ. xi. Si noſmetipos iu dicaremus: nō vtiqꝫ iudicaremur ⁊cͣ. In iſto autē iudicio qd̓ inter nos eſt faciendū debemꝰ noſmet ipſos iudicare. Ideo ratio tanꝙͣ iudex dꝫ aīam rea ad iudiciū con uocare. Cogitatio dꝫ ipſū accuſa re. conſcīa teſtimoniū perhibere. limor tanꝙͣ iudex eam torq̄re. ⁊ a priſtina ꝯuerſacōe peccatꝭ occide re: vt ſic inde exeat ſangͥs ⁊ lacri maꝝ abundātia. Augͥ. in li. de pe in Aſcēdat hō antribunalmētis ⁊ ꝯſtituat ſe ante faciem ſuā atꝫ in corde ſuo ita ꝯſtituto iudicō aſ ſit accuſatrix cogitacō. teſtis con ſcīa. carnifex timor. Vnde quidā. Sanguis quaſi conficientis per ⁊ lacrimas ꝓfluant. Scd̓ ponitur inpotētie recōgnitio cū d̓r. fodere nō valeo. dupl̓r autē p̄t hō indi gens ſibi ꝓuidere. aut laborando ꝯtra qd̓ d̓t fodere nō valeo aut do nū ſiue nutrimentū mendicando acqͥrere. conͣ qd̓ dicit. Mendicare erubeſco. Poſt mortē gͣ. vel in die iudicij nꝰ poterit laborare. Ecc̄. ix. Quicqͥd p̄t manus tua facere: in l ſtanter oꝑare. Ideo ſal̓. pigrum vj i qui nō vult laborare mittit ad for mica. d. O piger vade ad formica ⁊ diſce ſapīam: q̄ cū non hēat du cemn. preceptorē ⁊cͣ. Legit̉ ꝙ for mica granā ꝑforat ne germinēt Vnde formica non ſolū d̓r micas gerens: ſed forās micas. Grana etiā decorticat vel ꝓpter eandē cau ſā. vel vt mundiꝰ ea ꝯēdat. vel ſi forte fuerit balneata: exficcat ne putreſcant. In qͣtuor eꝰ ꝯſiſtit ſa pia.ſ. qꝛ grana in meſſe ꝯgregāt ꝯg regata ꝑforat. ꝑforata decorti cat ⁊ decorticāta exficcat. Primo gͦ debet hō in eſtate ⁊ in meſſe boͣ oꝑa ꝯgregare. Glo. ibidē. Hec vi ta meſſi ꝯꝑatur ⁊ eſtati qꝛ nūc in ter ardores temptationū tꝑs eſt colligendoꝝ fructuū. p̄ima meri toꝝ. dies iudicij hyemi ꝯꝑatur. qꝛ nulli relinquit̉ facultas laborā di ꝓmpta: ſed tm̄ cogit̉ quiſqꝫ de horreis priſtine acqͥſicōis qd̓ recō dit ꝓferre Scd̓ dꝫ ipſa bo oꝑa ꝑ forare gladio verbi dei. Heb̓. xVi uus ē ſermo dei ⁊ efficax ⁊ penetrͣ bilior oī gladio ⁊cͣ. Et illa ꝑ fora tio īpēdit germinationē pctī. He xſ bre. iij. Ne q̄ radix amaritudinis furſū germinas impediat ⁊cͣ Ter cio ab ipſis oꝑbꝰ oēꝫ peccati cor ticē dꝫ remouere vt ſic xp̄s in pͥui̓ tate eis paſcat̉ ſiue fruat̉. Can. ij. Qui paſcit̉ inter lilia vt ſic ec ho familiaritate paſcat̉. Iher̓. xv. Si ſe ꝑaueris precioſū a vili ⁊cuar to ſi aliqͣ oꝑa humida ſunt hūo re vitioꝝ exſiccanda ſūt ad exem plū veri ſolis ⁊ xp̄i qͥ fuit ſiccus in ntitate. Lu. liij. Aſcendit ſic̄ virgl̓ tum corā eo ⁊cͣ. Siccus in vita. psͣ Aruit tanꝙͣteſta vtus mea. Sicciſ ſimꝰ in mortē. Os. Oſſa mea ſicut cremiū ⁊cͣ ichil em̄ pꝰ hāc vitā hō p̄t mendicae̓. Scī hoīes qͥ ſunt in patria ſunt valde miſericordes. Sed ſcē mulieres dn̄t eſſe miſeri cordes na̓liter. Xp̄s aūt eſt fons mīe ⁊ tn̄ mendicatū fuit ad oſti um abrahe ⁊ lazari. ⁊ ſic nec gut tam aque voluer̄t porrigere Men dicatuꝫ fuit ad oſtui ſanctaꝝ vir ginū. ⁊ nec vnam ſtillā olei volū erunt porrigere. Mendicatū fuit ad oſtiu xp̄i cū dixerunt. dn̄e do mine aperi nobis. Nō ſolū aliqͣm el̓iam porrexit: ſed nec eis oſtiuꝫ a peruit: immo turpiter eis abne gauit. d. Amen amen dico vobis. neſciovo? Tercio ponit̉ diſcreta ꝓuiſio cū d̓r. Scio quid faciā ⁊c. Prouidit em̄ ſibi debitoribꝰ gra tiā inferendo ſiue faciendo. Bonꝰ enim elemoſinarius faciet ſibi ī vita aīcoſ. in morte ⁊ poſt. in vita qꝛ per elemoſinam expellit frigꝰ culpe. cū ſit ignis. Vn̄ dicitur Ec cle. iij. Sicut in ſereno glacies ita ſoluent̓ peccata tua. Generat be nedictionē gratie cū ſit ſemē dei. Choꝝ. ix. Qui ſeminat in benedic tionibus: de benedictionibus me tet. ffaciet cuſtodiā in vtroqꝫ cuꝫ ſit ſaccus ⁊ palpebre. Eccleẜ. xix. E lemoſina viri qͣſi ſacculus cū ipō. ⁊ gram hominis ꝯſeruabit. Secū do in morte. qꝛ elemoſina animā ſibi aſſociat. Ambro. Nō ſūt hoī nis bona q̄ ſecum ferre nō poteſt Sola el̓ia comes eſt defunctoꝝ. Hoſtes fugat. Vnde dicitur fccͣ. xxix. Super ſcutū potentis ⁊ ſuper lancea aduerſus inimicū tuū pu gnabit Viam demirāt. Prou̓. xvi donum hoīs dilatat viam eius. Tercio prouidet ſibi poſt mortē. qꝛ el̓ia anima ex inferno liberat. Thob̓. iij. cl̓ia nō patitur animū ire in tenebras A purgatorio ſol uit. Prou̓. xiij. Redemptio viri di uitie ſue. Vitam eternam donat. Ambro. Ars artium potiſſima ē el̓ia. Nō autē nobis fabricat do mos luteas: ſed vitam eternā im pendit Quarto ponitur prudētie ꝯmendatio cū d̓r. Et laudauit do minꝰ villicū iniqͥtatis. qꝛ pruden ter feciſſꝫ Nō laudauit eū de frau de: ſꝫ de prudētia. Et ē ſil̓itudo a cō trario ẜm Augͥ. Quaſi diceret. Si ille laudatus ē qui ſibi ꝓuidit de re illicita multo fortiꝰ a deo lauda bit̉ qui ſibi ꝓuidet de re iuſta Vi 41 5 dendū eſt āt qualiter hoīes mun 5 dani dicātur prudētiores filijs dei Ad qd̓ ſciendū ꝙ Augꝰ. in lib̓. de qͣntitate aīe diſtinguit triplicem ſapīam. ⁊ dicit ꝑ ſimile in corpoe̓ hūano Cū em̄ ſpūaliter aīa dica tur in diſcendo creſcere. ⁊ in dediſ cendo decreſcere. ⁊ in corpore ſit tri plex auginentū. vnū nociuū qd̓ vocat̉ tumor. alterū ſuperfluū: vt cū hō ſenis digitiſ ī manibꝰ l̓ pedi bꝰ naſcat̉. terciu nccarium: quo na̓lis ꝯueniētia ꝯplet̓ in mēbris. Txlx ſaprā Sic in aīma triplex eſt ſapīa Pri ma ē nōciua q̄ eſt d̓ impedientibꝰ Nociā ad ſalutē. ⁊ iſta rn̄det incremēto corꝑis qd̓ eſt nociuū. Iſta āt ſa pīa ē carnalis quā hn̄t auari in diuitijs/ ſuꝑbi in acqͥrendo hōres luxurioſi in acqͥrendo delicias de iſta ſapīa d̓r Ro. v. Sapīa carnis mors ē. Enͣtum ad hanc ſapīam veꝝ eſt ꝙ filij hꝰ ſeculi ſunt prudē tiores filijs lucis. qꝛ filij lucis ab hoīantur ea ⁊ fugiūt: cū nō ſint diuina ſed dyabolica. Iac̄. iij. Nō eſt iſta ſapīa de ſurſū ſed terrena quo ad auaros. aīalis quo ad lu xurioſos ⁊ dyabolica quo adſuꝑ S. vl̓l. a bos SScd̓a eſt ſuꝑflua. qꝛ non eſt de ꝑtinentibꝰ ad ſaluteꝫ. ⁊ iſta rn̄ det incremento corꝑis qd̓ eſt ſuꝑ fluū. Iſta eſt ſapīa mūdana ⁊ ſe culai̓s ſiue ſit ph̓i a logica ſiue le galis ſcīa. ſiue decretaliū. qꝛ ꝓ tan to dicunt̉ ſuꝑflue qꝛ ſine ipſis po teſt eſſe ſalus. de iſta dicit apoſ tolus loquens de ph̓is. Roma ⁊ dicentes ſe eē ſapientes ſtulti fac ti ſunt. Vnde Ariſtotiles in morte ſtultus factꝰ fuit: qui totam ſapi entiā perdidit. Vnde cuidā diſci pulo ſuo apparuit dicens ꝙ nihil amplius ſciebat ꝙ pena quā ſen tiebat. Quantū etiā ad iſtam ſa piam: filij huiꝰ ſeculi ſunt prudēti ores filijs lucis qꝛ viri ſpirituales de talibꝰ ſcientijs paruꝫ curanta. Cho. iij. Loqͥmur indoctis huma ne ſapīeverbis. Tercia eſt ncc̄a nctria ria q̄ eſt pertinētibus ad ſalutē. Et iſta rn̄det incremiento corporis qd̓ eſt nccarium. Et iſta eſt ſapi entia diuina q̄ ꝯſiſtit in vera cōg nnicōe dei. de qua dr̄ Iher̓. ix. In h gloriet̉ qui gloriatur ſcire ⁊ noſ ſe meon̄tum ad iſtā ſapīam filij lucis ſunt prudētiores filijs hꝰ ſe culi qui vident̓ eſſe ſtulti. Filij au tē lucis ſunt valde ſapīētes ⁊ ꝓui di a. Choꝝ. ij. Aīalis hō non perci pit ea q̄ ſunt ſpūs dei ⁊cͣ. ¶ Sermo tercius eiuſdem. Acite vob̓ amicos de ma mona inqͥtatis Scd̓m di ctū eiuſdem ph̓i eſt ꝙ qͥ libet debet habere vnum amicū ⁊ vnum immicū. vt amicus ſibi ve ritate dicat. ⁊ imimicus eius vias obſeruet. vt aicus eū corrigeret. ⁊ immicus eū ꝑſecucōnibꝰ excita ret. Sic etiā quilibet hō hꝫ vnū bo nū angelūqui ipſū ad bonū ꝓmo ueat. ⁊ malū vt temptationibuſ exe̓ceat. Sed qꝛ nomen īimici eſt odioſū ⁊ nꝰ vult hr̄e inimicos: vi deamuſ ſaltē qual̓r aliqͣs p̄t hr̄e aicos. ⁊ hoc docet dn̄s. di. Facite vobis ⁊cͣ. Et ibi tria on̄t.ſ. ꝙ aicici a ſit facienda. qͣliter ⁊ ꝓpter qͥd. Primū cū dr̄. Facite vo. ami. Aici cia eſt aliqn̄ bonoꝝ cū bonis. ali qn̄ bonoꝝ cū malis. aliqn̄ maloꝝ cū malis. Aicicia āt q̄ eſt bonorū cu bonis eſt aicicia vera. qꝛ nō pōt eē vera aīcicia niſi inter bonoꝫ Tu lius. Hoc primū ſentio ꝙ nͥ in bo nis aicicia eē p̄t dicunt nales ꝙ qn̄ auꝝ cū argento ꝑ mellificacō ne incorꝑat̉: oꝫ a tribꝰ precaueri. .ſ. a vento. pulue̓ ⁊ hūore. ꝙ ſi ali qd̓ illoꝝ ſe interponit: nō p̄t fieri ꝑfecta vmo Si gͦ volunt aliqͣ ꝑ aī nu cicia iungi oꝫ ꝙ caueant ſe ne in ant pr. hon ter eos ſit aliqͣs ventus ſuꝑbie. a̓ puluis auaricie. a̓ humor luxule qꝛ inter ſuꝑbos auaros ⁊ luxurio ſos vera aicicia eē nō pōt. Nō em̄ p̄t eē alicui aicus qui ſibi eſt ini micus. Eccle. xiiijQii ſibi eſt nec cui bonus erit. Nulli ſine dubio. Vnde poeta. Cōueniet nulli qui ſecū diſſidet ipſe. de veris at aīcis d̓t tulius. Qui veꝝ amicū intuet̉: tariꝙͣ exemplū aliqd̓ in tue tQuo circa ⁊ abſētes aſſunt ⁊ egētes a bundant ⁊ ībecilles valent. ⁊ qd̓ dictū eſt difficilius mortui viuūt Veri autem aīci ſi ſint abſentes corpore: tamen mente ſunt preſe tes. ⁊ ſi vnus eſt egēs. in alio ta men eſt abundans atqꝫ plenus et ſivnus eſt in dyabolo ad reſiſ tendum debilis: in amico eſt for tis. Et ſi vnus eſt mortuꝰ in ami cō tn̄ in hijs que ſpectant ad ordi nationē domus ⁊ aīe remanet vi uus(Secunda amicicia eſt bono rum cū malis vel econuerſo. Et iſ tabonis aliqn̄ eſt ꝑiculoſaꝙͣ uis aliqn̄ malis inueniat̉ fructuoſa. Boni autē ex maloꝝ familiai̓tate corrumpunt̉ in vita. coinquinan tur in conſcīa. ⁊ obfuſcant̓ in fa made primo exemplū ponit Cri ſoſſuꝑ Mlat̉. qꝛ ſi vinum admiſce tur aceto: vinū non corrumpit a cetu: ſed acetū vinum. Acetū ſunt mali qui deū oꝑibꝰ ſuis acerbāt Psͣ. Exacerbauerunt deū in excel ſo Viium ſunt boni qui deū letifi cant per bonū exemplū. per bonaꝫ conſcīam ⁊ purā. pximū ꝑ bonā famā. Iudi. ix. Nunquid de ſerere poſſumymum meū qd̓ letificat de um ⁊ hoīes.⁊ n̄ g̓ boni miſcentur cū malis: ꝙͣuis mali aliqn̄ melio rent̓ boni tn̄ ſepe in vita corrūpun tur. ij. Choꝝ. xv. Corrumpunt bo nos mores colloqͥa praua ¶ De. ij. exemplum ponit criẜ. vbi ſupra. qꝛſi admiſcet̉ farina cū luto: non coinqͥnat farina lutū: ſed ecōtra. Boni ſunt farina qui qͣſi per amo rem a timorē ſe ꝯuertunt ⁊ ad cā dorem cor ſuum deducūt. ⁊ ideo ſu auē panem faciunt. Lutum ſunt mali in ꝯſpectu dei fetidi. pedibuſ demonum ꝯculcati. ⁊ in cloacā in fernalem ꝓijciendi. En̄ gͦ boni cō 2 3 miſcent̉ malis ꝙͣuis mali qͥn̄qꝫ de albent̓ boni tn̄ qn̄qꝫ in conſcīa co inquinant̉. Choꝝ. v. Modicū fer mentū totam maſſam corrupit. De..iij. exemplū ponit Greg̓. ꝙ ſi auꝝ argēto miſcetur: argentum ad auri claritatē exurgit. auꝝ au tem palleſcit Auꝝ autē ſunt viri fulgidi in fama ⁊ precioſi in vita Argentū ſunt iali qui tactu ſuo alios demgrant. Rn̄ gͦ boni miſcē tur cū malis: ꝙͣuis mali videātur lucere: tamen boni in fama vident̓ palleſcere. Sepe aūt ꝯuenit ꝙ ma li cū bonis miſcent̉. Et tam̄ nec bo ni malos nec mali bonos corrum punt. Qd̓ per tria exempla videri p̄t. Vinū enim eſt cuꝫ fece: nec ta men fex aufert vino ſuā dulcedi nem: nec vinū feci ſuam acedinē. Sil̓proſe morant̓ cum ſpinis nec tamen ſpine auferre pn̄t roſis ꝙ redoleāt. nec roſe ſpinis quin pu gant. Similiter autem qn̄qꝫ auꝝ occultatur a luto nectamen lutū poteſt auferre ſuum colorem ſiue fulgorem: nec auruꝫ luto ſuum fe torem. Sic boni ſepe morantur cū malis ⁊ tamen nec mali poſſunt bonis auferre ſuam ſanctitatem: nec boni malis ſuam imquitatem ¶ Tercia amicicia eſt malorum cum malis. ⁊ iſta nimis eſt peri culoſa. Mali enim ſunt igne con cupiſcentie inflammati ⁊ ideo am plius inflanmantur. Prouerbi orum octauo. Nunquid poteſt a liquis abſcondere ignem in ſinu ſuo ⁊ non ꝯburere ⁊cͣ. Sunt luto auaricie infecti ⁊ ideo ampliꝰ infi ciunt̉. de quo luto dr̄ ad heb̓. ij. Ve qui ꝯgregat nō ſua Vſqꝫ quo aggrauant ꝯtra ſe denſum lutu Sunt pice ſuꝑbie inquinati. ⁊ iō amplius inquinant̉. Eccleſi. xiij. Qui tetigerit pice inquinabit̉ ab illa. Aſſimilat̓ autē ſuꝑbia pici. qꝛ tante eſt adherentie vt ceteris vicijs ſuꝑatis ⁊ fugatis: adhuc Q ipſa remanet. Scd̓ dn̄s on̄t qua liter ipſa ſit facienda. Et dicit. de mamiona inquitatis a. de diuicijſ pauperibꝰ erogatis. Scd̓m auteꝫ beda. mamona aſſirioꝝlingua di uitie nuncupant̉. Sil̓r autē tribꝰ de cauſis dicunt̉ diuitie inqͥtatis. qꝛ faciunt ſepe hoīem iniquum ⁊ ſunt materia multaꝝ imquitatū. Vnde dr̄. Oīs diues. aut iniquus aut heres iniqui Scd̓ dicunt̉ im quitatis ex eo ꝙ hoīem decipiūt. Promittunt em̄ ſecuritatē ⁊ dant/ tal qꝛ non attendunt qd̓ ꝓmittunt. timore. Satietatē ⁊ dant eſuriem hoυ. Stabilitatē ⁊ humorem. ⁊ dant ſubitam deiectionē Tercio dicun tur iniqͥtatis diuitie. qꝛ ſepe per ra pinas ⁊ alios modos illicitos ac quirunt̉ PPoteſt dici ⁊ quarto ꝙ dicunt̉ inquitatis ⁊ inequitatis. qꝛ inequaliter habent̉. Nā vnus hꝫ ad ſuꝑabundantia. alius ad nccitatem. ⁊ alius hꝫ ꝯtra penuri am. ⁊ alius ꝯtra extremā pauꝑ tatē ¶ Tercio on̄t dn̄s ꝓpter quid iſta amicicia cū pauperibꝰ ſit fa .55 cienda cū dr̄. Vt cū defeceritis ⁊cͣ. Glo. Nō quoſlibet p auꝑes: ſed qͣ pn̄t vos in eterna tabernacula re ciꝑe. Ideo dr̄ Eccle. xij. da bono ⁊ ne receperis pctōres. bene fac huī li ⁊ ne dederis impio Gd̓ triplicit̓ eſt intelligendū Primo nō debet dare quis impio ne ꝓpter donū ſi bi datū derelinquat iuſticiā ⁊ ad maliciā ꝯfortetur Scd̓ nō debet dare impio intuitu impietatis: ſi cut faciunt illi qui dant hiſtriōi bꝰ intuitu hiſtrionatus. Iheroꝰ. dare hiſtrionibꝰ ⁊ ſacrificare dēo nibꝰ ſunt paria. Glo. ſuꝑ dictum ation amn locū. Qui autē dat indigēti pctō uius vldiuſ ri: nō qꝛ pctōr eſt: ſed qꝛ hō: non e aūt lumt pctōrem ſed iuſtū nutrit: qui cul iu m celo de pā nō diligit: ſed naturā ¶ Tercio intelligit̉ in elcōe. qꝛ in dando iuſ nartqꝫ vilaxi. tus ē impio preponendꝰ Potius vthabi eſt ſeruiendū ſeruis dei qͣm ſeruis dyaboli Iſta āt tabernacula no nlexnet ab h̓ de el̓is dēmus edificare. Sūt tn̄ quidā qui edificāt ſibi tabernacū ricla Iuꝫ in inferno/ quidā in p urgato rio quidā in celo. Nā valde mali e raindla dificāt ſibi domū in inferno de tri plici matei̓a De lapidibꝰ ſuꝑbie ideo cū ipſis lapidibꝰ a demonibꝰ lapidabunt̉. Eccleẜ. xx. In lapide luteo lapidatus eſt piger. Nullꝰ enim ad bene oꝑandū eſt piger ꝙͣ ſuꝑbus De luto luxurie. Ideo a demonibus tanꝙͣ vile lutū con culcabuntur Yſaye. x. Pones il lum in conculcacōnes vt lutū pla tearum De ſpina auaricie. Ideo in ipſis ſpinis ꝯburentur. Yſa. x xx. Alligate eos in faſciculos ad ꝯburendum Mediocriter aūt bo in edificant ſibi domū in purgato rio de triplici materia.ſ. de ligno. feno ⁊ ſtipula vt habetur Chor̄. iij. Lignū plus habet de humore ꝙ fenū ⁊ ideo tardius cōburitur. Fenūplus habet ꝙͣ ſtipula: ideo tardius ꝯſumt̉. Per iſta tria nō tat̉ triplex amor.ſ. carnalitatis vt vxoris ⁊ filiorū. Vel cupidita tis vt diuitiarū. Vel ambitionis. vt honoris. Qui gͦ plus vel minuſ habet de amore carnalitatis. l̓ cū piditatis vel ambicionis: diutiꝰ vel citius vel citiſſime ꝯburetur. VValde aūt bom edificant ſibi do mūin celo de triplici mateī̓a.ſ. au ro. argēto. ⁊ lapidibꝰ precioſis. vt habet̉ Choꝝ. iij. Id eſt de amo redei ⁊ ꝓxim ⁊ bonis oꝑibꝰ. Per auꝝ vero qd̓ eſt incorruptibile in telligit̉ amor deiqui nec corrumpi tur nec finit̉ ⁊ ei ſuccedit pn̄s poſ ſeſſio. Caritas aūt non finit̉: ſed hic īcipit ⁊ in celo ꝯpletur. qꝛ nō eſt aliqͥd melius qd̓ ſibi ſuccedere pot. Per argentū intelligit̉ amor ꝓximi Sicut enim poſt auꝝ nihil eſt precioſiꝰ argento ſic poſt pre ceptū de dilcōe dei nichil eſt vtiliꝰ dilcōe ꝓximi. ſicut dr̄ Math̓. xxij. Per lapides precioſos intelligū tur bona oꝑa. ſic̄ ſunt orō. elemo ſina ⁊ ieiuniū. Nā quelibet oro. q libet el̓ia. ⁊ qd̓libet iciuniū eſt la pis p̄cioſus Pauꝑes em̄ nos reci A5 piūt in domos ſuas celeſtes ſi rece pimus eos in domos nr̄as terreſ tres. Augꝰ. Oīa bona ſua dn̄s de dit: diuītibꝰ terrenā ſed pauꝑibꝰ celeſtia. ſed deuſ vtrumqꝫ ſaluare ꝯſtituit. hic diuites ⁊ pauꝑes vt vt̓qꝫ in regno celorū ꝑ aliū collo cet̉. vt.ſ. diuites pauꝑes hic el̓is ſuſtentent. ⁊ ꝓpter pauꝑes deꝰ di uites in celum recipiat. vt vterqꝫ per aliū ſaluetur. ¶ dominica. x.: ¶ Sermo primus Vm appropinquaret dn̄s ihrl̓m ⁊cͣ. Lu. xix Ex viſu cognoſcit̉ vir ⁊ ab occurſu faciei cō gnoſcit̉ ſenſatus Amictus corpo ris ⁊ riſus dentiū igreſſus hoīs de illo indicant ⁊ enunciant de nl lo EEx iſtis quatuor modis xpriſ tus cognitus in iſto euangelio vi detur Primo enim ex viſu faciei. quante fuerit māieſtatis. quia Do ſancti dicunt ꝙ quidam ſplēdor mirabilis de ore eius proceſſit ita ꝙ nullus in faciem ipſius intueī nec ſibi contradicere audebat. Secundo ex amictu quante fuerit iuſticie. quia iuſticia ſe induit: quando vendentes ⁊ ementes de templo eiecit. Vnde dicitur Iob viceſimonono capitulo. Iuſticia indutus ſum. ⁊ veſtiui me ſicut veſtimento. Tercio ex fletu non ex riſu quante fuerit compaſſio nis. qꝛ ſuper ciuitatem fleuit Qua̓ to ex ingreſſu quante fuerit deuo tionis. Quando enim quis libēter ad ſpectacula graditur ſignum ē vanitatis. qn̄ vero ad templū: ſi gnū eſt deuotionis. Xp̄s ei quo cunqꝫ veniebat: mox ad templū ſuit In pn̄ti euangelio tria de ip ſo tangunt̉. Primo qꝛ fleuit poſt honorē ſibi exhibitū. Legitur au tem ſupra immediate ꝙ dum ad deſcenſum montis Oliueti appro pinquaret: turbe ſibi occurrecūt cuꝫ canticis ⁊ laudibus eum reci pientes. ⁊ cum appropinqͥret ihē ruſalem fleuit ſuꝑ eam. Ex qua re oſtendere voluit ꝙ mundanā leti cia cito in fletum ꝯuertit̉. Prou̓. ix. Riſus doloe̓ miſcebitur ⁊ extre ma gaudij luctꝰ occupat Eſt aūt leticia humana ſicut vniū purum qd̓ cito mebriat niſi temperetur. vel meditatione mortis. vel recor datione alicꝰ adu̓ſi futuri. Eccleẜ. xi. In die bonoꝝ ne ſis immemor maloꝝ Tria enim ſunt hoīy alde periculoſa ⁊ nociua.ſ. leticia. triſ ticiā ⁊ ira que ſenſum hoīs cōtur bant ⁊ obſiſtunt. ⁊ etiam qn̄qꝫ mortē inducunt. Nā minia leticiā qn̄qꝫ occidit. qꝛ cor minis dilata tur ⁊ calor ad exteriorā ſe extēdit ⁊ a corde deficit. ⁊ ideo mors inter uenit. Vnde refert valerius ꝙͣ cui dā mulieri fuit nunciata mors fi lij ſui. ⁊ dum illa ſederet merens ſubitō filius eius venit. quē illa videns mox in amplexus eius ru it ⁊ mox exammata eſt. Triſtici a autem non ſubito occidit: ſed paulatim/ qꝛ in triſticiā retrahit̉ primo calor naturalis ad interio ra. ⁊ poſtea exalat ad exteriora. ⁊ agitatio talis caloris prohibet nutrimētum in membris ⁊ opera tur conſummationē in illis ⁊ ideo proceſſu temporis ethica genea̓ tur ⁊ occidit. Prouerbiorum. xi. Amnus gaudens etatem floridā facit. ſpiritus triſtis exficcat oſſa IIra vero non occidit. quia in ira non ſolum calefiunt membra ex teriora: ſed etiam interiora/ ac ſic manet calor in ſua radice/ ⁊ ideo mors non cauſatur in homine: ſꝫ ſenſu priuat. rationem excecat. ⁊ multa mala tam anime ꝙ corpo ri facit. Vnde catho. Impedit ira animum ne poſſit ⁊cͣ. Item Iacō bus in ſua canonicā dicit. Ira vi ri iuſticiam dei non operatur; Ex hijs datur intelligi ꝙ minia triſ ticia ⁊ minia leticia animam occi dunt. Propter primum dicitur Prouerbioꝝ tercio. Proſperitas ſtultorum perdet illos. Propter ſecundum dicitur Sapi. vij. Stul ti triſticiā mortem operatur; In hoc tamen differunt ꝙ anima ci tius moritur in proſperitate: q̄m in aduerſitate. Auguſtinus Mul ti res aduerſas ciment: ⁊ proſpe ras non timent. Periculoſiorta men eſt res aliqua proſpera aīe: ꝙͣ res aduerſa corpori. Prius em̄ corrumpunt ꝓſpea̓ qn̄ veniunt ꝙͣ fugiunt aduerſa Quando ſanctꝰ dauid ſaulis inimiciciaſ patieba tur: alienā non ꝯcupiuit vxorem alicubi factꝰ ſecurus amore exer cuit ⁊ in adulterium ⁊ homicidiū cecidit. Ira vero que eſt per zeluꝫ nō occidit: ſed viuificat ⁊ meritū inde acquiritur. Ezech̓. iij. Si tu ā nunciaueris vt ille non peccet vi taviuet qꝛ annūciaſti. ⁊ tu acam tuam liberaſti Gecundo tangitur ꝙ xp̄s fleuit ſuꝑ imminēs peritu lum. qd̓ notatur cum dicit̉. Quia ſi cognouiſſes ⁊ tu imnentia ma la: ſimiliter ⁊ tu fleres Quinqꝫ em̄ vicibꝰ legimus xp̄m fleuiſſe. Pri mo ex infantuli naliuitate. Sap̄. vij. Prima vocem ſimilem omni bus emiſi plorans. Vnde cantat eccīa. Vagit infans inter arta ⁊cͣ ⁊ ſigͥfirat ꝙ flere debemꝰ potius ꝙͣ gaudere. qͥa in hac miſeria poſiti ſumus. Augꝰ Puer qui naſcitur a ploatu incipit ⁊ lacrime teſtes ſunt mniſerie. Nondum loquitur ⁊ iam ꝓphetiſat. Iſta miſeriā inci pit a naliuitate/ ⁊ continuatur in vita. ⁊ ꝓtenditur vſqꝫ ad mortē. ideo vita humana fluuio ꝯparat̉ Fluuius vero in principio ⁊ in fi ne habet amaritudinem qꝛ a ma ri oritur. ⁊ in mare ꝓgreditur. In medio autem habet labilitatem ſicut noſtra natiuitas eſt amara quia in amaritudīe naſcitur. Vi ta amarior. qͥa labilis ⁊ caduca. L57 Mors amariſſima ⁊ periculoſa. Secundo fleuit ex mera comꝑaſſi one. ſicut patet hic ⁊ ſigͥficat fle tum quo flere debemus ſuper cala mitatibus miſerorum. Ioh. xxx. Flebam quondam ſuper eo qui afflictus erat ⁊ aīma mea comꝑa tiebatur pauperi. IIſta autem cō paſſio maior fuit in xpriſto: ꝙͣ in aliquo alio. Et ratio eſt. qͥa com paſſio aliquando cauſat̉ ex amo re naturali quo aliquis homineꝫ diligit naturaliter. ⁊ homo natu ralis ⁊ pius compatit̉ homini af flicto ſed beſtia eſt crudelior: qui hoomini non condolet. quia iſte a mor eſt patuus: ideo parum mo uet Quandoqꝫ vero cōpaſſio cau ſatur ex amore actuali ſcd̓m quē homo diligit alium quadam aī cicia temporali. Et ex tali amore compatitur amico dolenti nō tan tum qꝛ homo eſt ſed etiā qꝛ aīcus ⁊ iſte amor magis mouet ꝙͣ pri Quandoqꝫ vero cauſatur ex amo re ſpirituali ſcd̓ꝫ ꝙ homo diligit alium in deum ⁊ ſcd̓m deum/ ⁊ il le amormaior eſt ꝙͣ primus. Ali quando vero cauſatur ex amore carnali ſcd̓m quem mater diligit filium ⁊ iſte amor eſt maior ꝙͣpri mus. ſecundus vel tercius. quia non tantum facit duo corda: ſed vnum cor. Actuum. x. Multitudi nis credentium erat cor vnum. ⁊ anima vna. Sed etiam vt ambo ſint vnius corporis miſtici: ideo ſi dolꝫ vnum membꝝ ꝯpatiabunt̉ ⁊ omnia membra. Et iſte amor maior fuit in xpriſto ꝙͣ in aliquo alio ideo in eo maior ꝯpaſſio fuit Sed multi ſunt qui hanc cōpaſſi onē non habent. Auguſti. Sunt ne in te viſcera ꝯpaſſionis xpriſti ane qui plangis corpus a quo re ceſſit anima. ⁊ nō plangis aīam a qua receſſit deus. ¶ Tercio fleuit ſuꝑ lazaꝝ ex immenſo amore Et ſignificat fletu: quo flere debem ſuꝑ illos qui mortui ſunt in pecca tis. Ihe. ix Quis dabit capiti meo aquā. ⁊ oculis meis fontem lacri maꝝ. ⁊ plorabo die ac nocte ſuꝑ interfectos filie ppl̓i mei? Omnes adulteri ſunt cetus priuaricatoꝝ ⁊ extenderūt lingua ſicut arcum mendacij ⁊ nō veritatis Conforta ti ſunt in terra. q̄a de malo in ma lum egreſſi ſunt. ⁊ me nō cogno uerunt dicit dn̄s. Augꝰ. ſuꝑ psͣ. Multi male gemunt ⁊ ego gemo qꝛ ꝯꝑatiora hijs qui male gemūt Amiſit hō numiū ⁊ geiit. ami ſit deū ⁊ non gemit. Eccle. xvj. Su per mortuum plora. defecit enim lux eius. Et ſuꝑ fatuum plora. de fecit em̄ ſenſus eius. ⁊ ita luctus mortui. vij. dies impij om̄es dies vite ſue. Ex quibus verbis habet̉ ꝙ tres plorandi ſunt mortuus fatuus ⁊ impius: ſed differenter. Mortuus eſt plorandus paruo tempore. fatuus toto tempore ſue vite. Impius autē in tota vita ſu a ⁊ poſt vitam ſuam. Quarto fle y. t9. uit ex viſceroſa caritate.ſ. caſū iu do vo. q P 4 x. c 2 l. 3. M7 3ʳ ꝙ. h6 1 ꝙ v qͣrc. v. al. 5. L dyal. 2l4.. emq V xv. lyCad. v. de. Auguſt. in quodam ſermone dn̄s noſter dilectiſſimꝰ plorauit Et euangeliū ait. Cum lauiſſꝫ eū turbatus eſt ⁊ dixit. Amen dico vobis. qꝛ vnus exvobis me tradꝫ Quanta miſericordia dei. traditꝰ pro traditore dolet. proditus pro ꝓditore turbatur. Per quod da tur intelligi ꝙͣ debemus flere prela tos ⁊ clericos qn̄ cadunt. qꝛ eoꝝ caſus eſt valde periculoſus. Sicut enim bonus ſacerdos vocatur an gelus. Malach̓. v. ſic ⁊ malus vo catur dyabolus. Ioh̓. vi. Nonne vos duodecim elegi ⁊ vnus ex vo bis eſt dÿabolus. Criẜ. Nichil eī intantum deſtruit eccleſiam dei: ſi cut laycis clericos eſſe deteriores iijpſſerta Quinto fleuit ex mimio dolore. et iuurus Itin ſunaꝝ. hoc in cruce. vt habetur ad Heb̓. Et ſignificat planctū ꝯpunctio ixli nis quem debent habere illi qui ſunt in cruce penitentie. Pſalmiſ ta. Lauabo per ſingulas noctesle ctum meuꝫ lacrimis meis. ⁊ ſtra tum meum rigabo. Auguſtinus. Sciat eum culpabiliter durum: q̄ mortem defſet ſui amici. Vel dam na rei tempoa̓lis ⁊ dolor peccati eū non emollit in lacrimis./ De iſto fletu dicitur in gloſa ſuꝑ Mathe um. Oratio deum lenit. lacrima cogit. hec vngit. illa pungit Rmͣ ius igitur dominus noſter iheſuſ xpriſtus tot vicibus fleuit: riſiſſe tamen nunꝙͣ legimus Bernardꝰ Xpriſtum fleuiſſe legimus. riſiſ ſe vero aut iocantē nunꝙͣ legimꝰ . Criſoſco. Frequēter inueni dn̄m flentem. nunꝙͣ em̄ inueni eū ridē tem. vel ſaltē ſubridentē leuiter. Tercio on̄ditur ꝙ xp̄s poſt fletū aſſumpſit magnūzelum. ꝙ de tē plo eiecit omnes vendētes ⁊ emē tes. vt habet̉ Io. ij. Quia p̄latus ꝯſtanter reprimere debet ypoc̓tas pellem ouinā ſimulantes tirānoꝫ cornibꝰ ſue potentie bonoꝫ ventilā tes vſurarios ⁊ ſymoniacos ſpi alia vendētes De zelo autē ⁊ con ſtātia prelati d̓r. Eꝫ ech̓. ij. Ego d̓ dite in columnā ferreā ⁊ in murū eneū ſuꝑ omneꝫ terrā vt ad ama tem ⁊ ſilicē dedi facie tuā. Ex qui bus verbis hētur ꝙ ꝯſtantiā pre latidꝫ eſſe vt adamantis. ſilicis. ferri ⁊eris. Adamas vt dic̄ glo. eſt in honore. ⁊ ꝙͣuis ꝯponat̉ nō excellitur. Silex eſt in ꝯcultacōeꝫ. a tn̄ nō frangitur. Ferꝝ omīa do mat. es ꝑcuſſum reſonat. Tunc gͦ prelatus eſt ſicut ad amas: qn̄ ſeipſū excellit tūc eſt ſic̄ filex: qn̄ nulla aduerſitas ipſū frangit. ⁊ tunc eſt ſicut ferꝝ: qn̄ colla tiran noꝝ potenter frangit. ⁊ tunc eſt ſicut es qn̄ aduerſitatibꝰ preſſus laudē dei ꝓmit: Sermo ſecundus. ſvale LAIl̓. l eadaaſtica l. 3º ꝙtilꝰ Ement hiceim text Mer verba que de ciuitatis de ſtructione dicūtur intelli gi pn̄t moraliter ⁊ lrāliter AAlit 2 474 teram veꝝ fuit/ ꝙ ipſam principes romam.ſ. veſpaſianus ⁊ titus ob vij well ſederūt ⁊ circa eū fecerunt tres ag geres ⁊ ſuꝑ ip̄os aggeres fecerūt vallum cathenatum ⁊ hoc vallū dicitur fuiſſe depalis. Capientes autem eam ciuitatem deſtruxer̄t Sed iudei qui in ſpeluncis latuer̄t redierunt Goſt hoc helyū adria num romani illic miſerunt/ qui ci uitateꝫ funditus euertit. ita ꝙ la pis ſuꝑ lapidē non remanſit. Iu xta locum tamen illumhelyus p̄ dictus. quandam ciuitatem edi Helia y al.i qͣ ꝙya ficauit. ⁊ ſuo nomine eam helyā .taciti 6 vocauit. ⁊ longo tempore ſic fuit aua.l.l̓. 4. F vocata ue autem ciuitas non e vid X ēcio. ſcī rat ibi vbi prius erat. Quod ptꝫ ſcylvj v⁊l. qꝛ ſepulchrum domini crat extra cluitatem. modo autē eſt in medi o ciuitatis Iſta auteꝫ victoriā d̓i cit Auguſtinus ſuꝑ Psͣ. romani a deo habuerunt licet dijs ſuis aſ ſcriberent. Et ſic dicit Auguſtinꝰ ꝙ in hoc romam facti ſunt inſtru mentum ire dei. non regnum pla cati; ſunt facti ſecuris dei per qua ſunt iudei exciſi. Et ſunt facti v̓ga dei. quia pro ſuis meritis ſunt fla gellati EEt ſubdit Auguſtinus ꝙ pater poſtꝙͣ flagellauit filium. ijcit virgam in ignem ⁊ filius ſer uat hereditatem. Sic romani illi perierunt. ⁊ multi ex ipſis iudeis crediderunt. ⁊ in fine mundi cre dituri ſunt Noluit auteꝫ dominꝰ nr̄ iheſus xpriſtus ꝙ iudei penitꝰ conſumerent̉ ꝓpter tres cauſas. ꝓpter quas eccīa non perſequitur eos: ꝙius perſequatur hereticos ¶ Primo. qꝛ in fine mundi dn̄t con yv lv. uerti. Iuxta illud. Conuertentur ad veſperā Secūdo vt ſint nobis. memoriale dn̄ice paſſiōis. Quoti ens eī iudeoꝫ viderimꝰ totienſ ꝑ aſ ſionis dn̄i recordamur Osͣ Ne oc lo cidas eos ne qn̄ obliuiſcant̓ pō puli mei Cercio. qꝛ ſunt librarij⁊ nr̄i. Augꝰ. ſuꝑ psͣ. Ne forte paga ni nobis dicant Vos xp̄iam lras iſtas expoſuiſtis: ꝓferimus cōdi ces a iudeis immicis vt ꝯfundaꝰ alios immicos. Cōdice portat iu moa deus vt inde credat xp̄ianus. Li brarij nr̄i facti ſūt ⁊ quem ad mo dū ſerui poſt dn̄oꝫ ſuos cōdiceſ fer re ſolent Cā hꝰ euerſionis ponit̉ cū dr. Eo ꝙ nō cognoueris tꝑ̄s vi ſitationis tue Ihere. vij Miluus in celo cognouit tꝑs ſuum ⁊ yrū do ⁊ cicona cuſtodierunt tempꝰ aduentus ſui. populus autē meꝰ nō cognouit iudicium dn̄i Glo. Aues norunt temꝑa ſua ⁊ ſciunt qn̄ ad calida feſtinantes loca ri gorem hyemis declinare debeant ⁊ in veris principio ad ſolitas re dire regiones De miluo autē vnū M l. us verbū moraliter videamꝰ dicitur enim. ꝙ primo anno ē magnam mꝰ multu ⁊ magnas capit aues. In ſecūdo efficitur puſillaminis ad capiendū pullos. ſꝫ ad paſſe res ſe ꝯuertit. In tercio efficitur ti midior ita ꝙ muſcas ⁊ vernes ſi bi q̄rit. In quarto anno ſic eſt ti midꝰ ꝙ nichil viuum audet inua t dere In quinto anno ſic miſer eſt ꝙ nichil ꝯtingere audet ⁊ ſic mori tur fame Sic etiā ſunt multi qui primo anno ſue ꝯuerſionis oꝑa fortiā faciunt. in ſecundo efficiun tur tepidi ita ꝙ vix parua facere volunt. In tercio aūt cogitacōes volatiles ⁊ immundas recipuit. In quarto aūt ad immundiciaſ peccatoꝝ redeunt. In quinto aūt anno ſꝑ famē inuenient. ⁊ in ta li anno miſeri moriunt̉. Aliter in telligi poſſunt iſta verba mnorali ter. Peccator enim in morte circū datur/ cō anguſtat̉. ad terram ꝓ ſternit̉. ⁊ lapis ſuꝑ lapidē non re ilur Ii linquit. Primo pctor circumdat̉ a demonibus. Venit quidē dya titot bolus ad xp̄m morientem. venit ititdiſi ad bonos ⁊ venit ad malos ſed differenter. Ad xpriſtuꝫ quidē ve nit ⁊ nichil ſuum inuenit. Ioh̓. xii j illt. Venit enim princeps mundihu ius. ⁊ in me nō habet quicꝙͣ. Gre go. in omē. Quia mortalem vidit ſuum aliquid in ſe inuenire credi dit. ſed ſine vllo peccato a mundi cōrruptione exijt: qui ſine pecca to in mundum venit Ad bonos ve nit ⁊ eos rapere nequit. qꝛ xp̄us pro eis debitum ſoluit. Gregoriꝰ. Venit enim princeps mundi hꝰ ⁊cͣ Hoc dicere non preſumpſit pe trus clauiger regni celorum. nec paulus in celum raptus. nec ipſe iohannes in ſinu iheſu collocatꝰ qꝛ ſine culpa eſſe non potuerunt. qui in mundo cum culpa venerūt Venit enim ad reprobos ⁊ mala fuggeſta in eis inuenies eos ad tartara rapit. Greg̓. Maligni ſpi ritus ab aīa egrediente opera reqͥ runt. mala que ſuaſerūt replicāt. vt ſociū ad tormenta trahant. Specialiter autē dÿabolus ad mo rientes venit: vt de articulis fidei temptare poſſit Non em̄ tunc dy aboluſ fuggeſtione immittit diui tiaꝝ. deliciaꝝ ⁊ honoꝝ/ qꝛ moriēs poſſꝫ ſibi rn̄dere ⁊ dicere Ad quid michi diuitie. qꝛ eas hinc nō me cum poſſum deferre? Quid mihi delicie. qꝛ vermes corpꝰ meū debēt comedere? Quid michi honores. qꝛ ſtatim in puluerem debeo redi recet ideo tantū fuggeſtiones im mittit de fide que eſt fūdamentū. vt illo deſtructo totum edificium deſtruat̉ Ideo in nr̄o ordine ē lau dabilis ꝯſuetudo. qꝛ cū aliquis in extremo laborat facto aliquo ſig nō vbicūqꝫ fratres ſint. ſiue in lec tis. ſiue in menſa ſurgūt ⁊ ad mō rientem currūt. dicendo ſimbolū. cum pctōr coanguſtatur penis. demones ei ad memoriā oīa pctā reuocant: vt eū ad deſperationeꝫ x5. trahant. Greg̓. Aaligni ſpūs aī mavndiqꝫ anguſti āt qn̄ ei nō ſo lum oꝑis: ſed etiā locutionis atꝫ cogitationis iniqͥtates replicant. vt que prius ſe ꝑ ml̓ta dilatauit in ſcelere: in extremo de oībus an guſtietur in retribucōe ⁊ in tribu lacōe ſſed aīa non poteſt illa ne A 5: gare ſiec effugere. nec emendare ⁊ ideo in anxietate ⁊ anguſtia po ſita dolet. Bernard̓. Tunc peccata ſimul loq̄ntia ⁊ opera dicent. Tu nos egiſti. opera tua ſumus. non te deſeremus: ſed ſemꝑ tecum eri mus ⁊ tecum ad iudicium perge mius( ideo non eſt tutum homi nem laborantem in extremis ad ſuorum peccatorum recordationē ſpecialiter inducere: ſed potiꝰ ad dei clementiaꝫ ⁊ ad dominice paſ ſionis memoriam. ⁊ ad recordati onem ſuorum meritorum que in vita fecit. ⁊ pro quibus de dei in ſericordia ſperare poteſt. ¶Tercio in morte proſtermiur ad terra. Eccleſiaſti. iij. de terra facti ſumꝰ ⁊ ad terram reuertemur. Noluit enim dominus hominem facere d̓ aquane nimis eſſet delicioſus. nec de aere ne nimis eſſet ſuꝑbuſ nec de igne ne miniſ eſſet iracun dus ſed de terra q̄ eſt elementuꝫ frigidum. ſiccum ⁊ in fimum vt ꝑ hoc daretur intelligi ꝙ deberet eē frigidus ab igne iracundie. ſiccꝰ ab humore laſciuie. ⁊ infimus a tum ore ſuperbie. Eiuis autem deus fecerit homini corpus terreſ tre: animam tamen celeſtem ſibi fecit. Vnde ⁊ ſācti viri licet in ter ra habitauerunt corpore: tamen in celo habitare debent mente. dicet ergo ipſe dominus in iudi cio ſuperbis. Ventus es ⁊ ideo uiter illideris. Iob triceſimo. Ele uaſti me ⁊ quaſi ſuper ventuꝫ me ponens eliſiſti me valde. dicet a uaris. Terra es ⁊ in terrā inferna lem ſepelieris. Luc̄. xvi. Mortuus eſt diues ⁊ ſepultꝰ eſt in inferno dicet delicioſis. Aqͣ es ⁊ in aquis infernalibꝰ dimergeris. Exo. xv. Sub merſi ſunt quaſi plumbū in aquis vehementibꝰ dicet iracun dis. Ignis es ⁊ in igne iracundie Ignis es vſqꝫ ꝯbureris Iob. xxxi ad ꝯſummatione deuorans Item .xxv. diſcedite a me maledcī Ra. in ignē eternum Bonis aūt dicet Celum es ⁊ ideo in celo regnabis Aa. xxv. Poſſidete paratu vobis regnū ab imicio ſeculi. ¶ Quarto non relinquet̉ lapis ſuper lapidē 8d̓ qualiter ſit intelligendū on̄t greg̓. dicens. Peruerſa mens cū adhuc ꝑuerſe cogitationi ꝑuer ſiorem addit: quid aliud facit q̄ lapidē ſupra lapidem ponit. Sed cū ad vltione ſuam ducitur omīs cogitationū ſuaruꝫ ꝯſtructio diſſi pat̓. Iuxta illud psͣ. In illa die pe ribunt oēs cogitacōes eoꝝ Nec miꝝ ſi aīa ſic diſſipat̉ in morte: q̄ prius diſſipata fuit in vita Sicut dic̄ Oriḡ. Verus xp̄i amator tem plū dei eſt integꝝ ⁊ ꝑfectum ſed ſi fidē teneat ⁊ oꝑa deſerat: templū eſt ex ꝑte ꝯſiſtens ⁊ ex ꝑte deſtru ctū. Si autē in pctō ꝑmaneat̉: ſic paulatī minuit̉: donec lapis ſuꝑ lapidē mandatoꝝ dei nō remane at quin deſtruat̉. ¶ Sermo tercius eiuſdem. 5 Mdicacione hiyl. ẜ. vſt lvj 213 Omꝰ mea domꝰ or̄onis vo cabitur Conſuetudo erat xp̄i qn̄ venit ad ihrl̓m vel ad aliā ciuitateꝫ: mox ad templū ibat Qd̓ fecit duplici de cā vt d̓t Cri Primo vt in hoc nobis exem plū daret. Vnde dicit. Proprium eſt boni filij vt vemens primo cur rat aci domū patris ſui. tu autem imitator xp̄i factus cū aliquā fue ris ingreſſus ciuitatē: ante omnē actum ad eccīam curre Secundo vt ſacerdotium ſanaret dicit̉ em̄ ꝙ ſacerdotiū eſt in eccīa ſiue tem plo. ſicut ſtomachꝰ in corpore. qꝛ ulous aul ſtomacho languente oīa mēbra ſanguent. ſic ſacerdotio errante: anū tota eccā periclitat̉. Sacerdotes ve ipſtins aſſe ro in atrio templi oues ⁊ boues vē ntrumdie debāt ⁊ nummularios hēbant. vt non hn̄tes vnde emerent pecu mas mutuarent. Iſta autē tanta ntutati. auariciā ſacerdotum fuit magna lp̄tiam cā deſtructionis iudeoꝝ. Id̓ xp̄s rimliſ. ad templū venit vt ementes ⁊ vē int a ſic dētes inde eijceret/ dicens. domꝰ mea domus orōie pocabiturdoſ jutin. aūt dei ad quadruplex officiū fa cta eſt/ ſicut in pn̄ti euangeliopꝫ Primo gͦ facta eſt ad inhītandū deū. qd̓ notat̉ cum d̓r. domꝰ mea ⁊cͣ a ad inhītationē michi elcā. Apo. jj. Ecce tabernaculū dei cū hoī bus ⁊ nhitabit cū illis. Paraliy vi Ego elegi locū iſtum vt ſit no men meum ibi in ſempiternuꝫ. ⁊ ip ꝑmaneant oculi mei ⁊ cor meum ibi cunctis diebꝰ Ex hijs verb̓ ha betur ꝙ deus in ecc̄īa ponit oculoꝫ ſuos nomen ſuū ⁊ cor ſuum Ocū ī los quidē ſuos ibi habet quibus videt omnes genuflectiones. lac̓ mas ⁊ orōnes bonoꝝ: quibus eti amvidet vanitates orniamentoꝝ. Ambro. ſuꝑ primam epl̓am ad Thimoth̓. Qui vult in oro ē exau diri: amota a ſe pompa: inclinare ſe debet vt miſericordi ā dei ꝓuocet Habitus nāqꝫ ſuperbꝰ non impe trat: nec bona facit de ſe credi. Rnͣ to magis hō ſplēdere videtur: tan to magis a deo de ſpicit̉. Videt eti am illos ⁊ illas qui verba vana ī eccleſia loquunt̉. LLegit̉ de ſācto ſiro Ianuenſe ep̄o ꝙ ſolus in eccā exiſtens aſſeruit ſe vidiſſe demo nē rumorem populi ꝯſcribentem. ⁊ cū ꝑgamēnum deficeret: illd̓ cū dētibus elongare volens: ſubito fracta carta caput ſuum valido ie tu cōtra muꝝ impegit: ita vt ſom tus colliſionis ⁊ vulnꝰ capitis ſe queret̉ ⁊ ſic euanuit De hijs etiā qui eccām polluunt. l̓ aliqua illi cita faciunt legit̉ ꝙ pōpeyꝰ equo in porta templi ſtabulari fecit. ⁊ cū vſqꝫ ad illum diem ſꝑ fuit for tunatiſſimus: nunꝙͣ poſtea pugꝭ uit quin ſꝑ ab hoſtibꝰ vinceretur Secūdo habet ibi nomē. Nam ec ⁊ cleſia domus dei vocat̉. domus āt a dn̄o ꝯſueuit appellari. ⁊ ẜm hoc humiles ⁊ boni ſunt domꝰ dei. Su perbi autem debent vocari domuſ 5 luciferi. Auari dn̄t vocari domus mammone luxul̓oſi ⁊ immundi domuſ aſmodei. inſtabiles ⁊ que ruloſi domus beelzebub qui dicit̉ vir muſcaꝝ. Tercio habet ibi cor 3 ſuum. Vbi eſt theſaurus tuꝰ: ibi eſt cor tuū. Luce. xij. Theſaurus xp̄i eſt corpus xp̄i qd̓ in eccleſia ꝯficitur. ⁊ alia ſacramēta q̄ in ec cleſia miniſtrant̉. ⁊ ibi eſt cor eꝰ qꝛ orōes ⁊ fuſpi ria de peccatis dolē tium reſpicit. eiſqꝫ ꝑ virtutem ſu orum ſacramentoruꝫ: veniā pecca toꝝ t̓buit Scd̓ domus dei facta ē ad oranduꝫ. Vnde ſubditur. do mus mea domus orationis voca bitur. Paralipo. vRuicunqꝫ ora uerit in loco iſto: exaudies illum de habitaculo ſancto tuo. Tribꝰ Noͣ de cauſis vt dicit beda conuenit: vt orationes noſtre merito non exaudiantur. Primo quando pe timus indigna ⁊ nobis nociua ſi cut ſunt temporalia ⁊ terrena. Legitur enim in fabulis poetarū paila voōe ꝙ quidam rex pecijt ab appolline vt ſcilicet quicquid tangeret au rum fieret. ⁊ conceſſum eſt ei. Cū ergo cibum vel potum tangeret: vertebatur iam in aurum. ⁊ ſic mortuus eſt tandem ſiti ⁊ fane. Sic ⁊ abundantia diuitiarum fa cit auarum famelicum. ⁊ trahit ipſum ad interitum. Secunde ad Thimotheum ſexto. Qui volunt diuites fieri: incidunt in tempta tiones ⁊ in laqueum dyaboli SSe cundo ſciliꝫ quando nos petimus indigne.ſ. exiſtētes in aliquo cri mine Yſa. Cū multiīplicaueltis oroes veſtras nō exaudiam vos. manꝰ ei veſtre ſangͥne plene ſūt Tre q. Oppoſuiſti nubē tibi ne tnͣ ſiret oro. Iohe. vi. Miſit maſſam plumbea in o amphore ⁊ aīe. ⁊ di xit. Hec eſt iniqͥtas Tercio qn̄ pe timus pro indi gnis. Ihere. vj. Si ſteterint moyſes ⁊ ſamuel coraꝫ me: non eſt cor meū cū ppl̓o iſto. qꝛ domꝰ exaſperās eſt LLegit̉ in vi taſptm ꝙ cū quidā frāter tempta V ret̉ ⁊ quidā ſanctus pr̄ pro eo oa̓ ret ⁊ temptatio nō recederet: vidit deū ſibi reuelanteꝫ ⁊ ſpm̄ fornica tionis in diuerſis formis mulieꝝ cora illo fratre ludentē. ⁊ ipſi ap plaudentē. Vidit etiā ip̄m ange lum increpantē qͣre ſe nō iuuaret Et dixit ſemor. Impoſſibile eſt vt ſaneris niſi vt adiuuēs te orōibꝰ inſtando. corpꝰ iciunijs maceran do ⁊ temptationibꝰ reſiſtendo&d̓ cū ille feciſſet: ſtatī liberatus eſt. Sic etiā ſi de aliquibꝰ conſtaret ꝙ danati eſſent: ecca pro ipſis non plus ꝙ pro dyabolo oraret Augͥ in li. de ci. dei. Si certā eſſet eccā de aliquibꝰ ꝙ preſciti ⁊ danati eēnt in igne eternū: tantū ꝓ eis oraret quantū ꝓ dyabolo. Sed qꝛ de nul lo certa eſtadeo pro oībus orat. Tercio ecc̄īa facta eſt ad deū lau dandū. Vnde cū pueri deū lauda rent vt ſupra pꝫ ⁊ phariſei hoc re prehēderet: xp̄s dixit. Dico vobis. ſi hij facueint lapides clamabūt Nā iſte laudes pueroꝝ facte ſunt in temploMath̓. ¶ Iſte autē lau des in ſepteꝫ horis canonicis ſūt faciende. In matutinis laudat̉. qꝛ illa hora xp̄s fuit natus ⁊ a iuda traditore iudeis traditus. captus illuſus ⁊ ad iudiciū illa hora cre ditur eſſe venturus Iux illud ma. xv. Media autē nocte clamor fac tus eſt ⁊cͣ In prima hora deꝰ lau dat̉. qꝛ tunc celū ⁊ terrā ad nr̄m ẜ uiciū creauit ⁊ ad templū ire con ſueuit ⁊ p ilato pn̄tatus fuit. ⁊ ſā ctis mulieribꝰ apparuit in hac ho ra poſt reſurrectionē ſuā In terci a laudat̉: ꝙ tunc ad columnā li gatus fuit ⁊ flagellatus. ⁊ etiam ſententiā ſue mortis accepit ⁊ ſpi ritu ſanctū ſuꝑ apl̓os miſit In. vi laudat̉. qꝛ tunc xp̄s fuit crucifixꝰ ſol obſcuratus. aſcendēs in celui cū diſcipulis ꝯuiuatur. In. ix. lau datur. qꝛ tunc xp̄s in cruce exn̄s: patri ſpmn tradidit ⁊ emiſit. ⁊ ce los aſcendit. vulnꝰ in latere ſuſce Gpit In veſperis laud̓atur. qꝛ tunc corꝑis ⁊ ſangͥnis ſui ſacramentū inſtituit. diſcipuloꝝ pedes lauit. ⁊ in hītu ꝑegrim reſurgens appa ruit. ⁊ eadē hora de cruce depoſituˢ fuit n ꝯpletorio laudat̉. qꝛ tuc xpriſtꝰ guttas ſanguineas fuda uit. in monumento clauſus fuit. ⁊ poſt ſuam reſurrectionem ianu is ⁊ oſtijs clauſis ad diſcipl̓os ſu os introiuit pacem denuncias. Quarto eccleſia facta eſt ad doce dum. Vnde dicitur. Et erat qͦtidie docens in templo. Ille autem qui docet: vt ſalubriter doceat dꝫhre vitam ꝑfectaꝫ. doctrinā claram ⁊ ſonora. caritatem feruidā. ⁊ in oī bus finalem ꝑſeuerantia. Iſta qͣ tuor ſignata ſunt Exo. xxviij. vbi d̓i ꝙ in ꝑte inferiori per circuitum tunice ſacerdotalis erant malor nata: que hn̄t in cortice amaritu dine ⁊ intus dulcedine. per q̄ ſigͣfi catur ꝑfecta vita doctōis qui debꝫ habere aſperitatē vite in corpore: ſed dulcedinē deuotionis in mēte de quibꝰdicit ber. Multi vidēt cru cem nr̄am qui nō vidēt vnctionē nram. Erant at ⁊ in tunica tintin nabula aurea. Per tintinabula ſignificat̉ doctrina: q̄ debet eē cla ra a ſonora. Chorin. xiiij. Si in t̓ra dat voce tuba: quis ſe non preꝑa bit ad bellū. Per hoc ꝙ tintinna bula erant aurea: ſignificat̉ cari tas ſuccenſa. Per auꝝ em̄ feruor caritatis accipit̉: qui tantus dꝫ eē in pectore doctoris vt nō dimittat cū tacere. Ihere. xx. Ffactꝰ eſt ẜmo dī in corde meo quaſi ignis eſtū ans: in occultis meis clamare nō ſuſtinēs. Per hoc ꝙ tintīnabula erant in fine tunice: nōtur finalis ꝑſeuerantia ſine q̄ nulla bona do ſunt accepta. Ber. Tolle ꝑſeuerā tiā: nec obſequiū mercede habet. nec beneficium grām. nec fortitu do laudem 54 ¶ dominica. xi. 45 3 ¶ Sermo primus. V xj Vo hoīes aſcenderunt in templū vt orarent. ⁊cͣ. Luc̄. xviij Sicut di citur in ſcolaſticis hiſ torijs. phariſei dicūtur diuiſi. qꝛ a ceteris iudeis in quibuſdā obẜ uantijs diuiſi erant. Nā in fronte ⁊ in manibuſ membranas porta bant. in quibꝰ decalogus ſcriptꝰ erat ad innuendum ꝙ dei precep ta ante oculos habere dēbant per iugem meditationē. ⁊ in manibꝰ per operis impletionē. In fimibri is etiā pallioꝝ ſpinas alligabāt vt incedētes pungerent̉. ⁊ ſic mā datorum dei recordarentur de ho rum numero erat iſte phariſeuſ de quo in hoc euāgelio agitur/ qui cū publicano in templū aſcēdit. Et licet ex ſocietate pb̓licani debe ret humiliari tn̄ āpliꝰ intumuit. Vnde ſuꝑ illud. velut etiā publi gloſa canus hic dicit. Interl̓. Ecce exvi cino publicano: maior eſt tum o ris occaſio Suꝑbia em̄ ex malis ⁊ ex bonis ꝓximi. ſemꝑ damnū ſuū facit Nam ſi habet iuxta ſe miſe rum: inde inflatur. ſi felicem: liuo re torquetur. Econtra humilitas vbiqꝫ lucratur. Si enim habet iu xta ſe miſerum; ꝯpatitur. ſi feliceꝫ. inde letatur ⁊ humiliat̉ Mabuit tn̄ ille phariſeus triplex malum Primo matū introitu/ qꝛ aſcendit in templū ꝑ modū phariſei vt ſe oſtenderet. Propter hoc quilibet debet ire ad eccam vt ibi oret. nō vt ſe oſtendat. ſic̄ iſte fecit. ⁊ ad huc multi faciunt. ⁊ precipue va ne mulieres. Eſt autē oro vt dicit daniaſ. petitio decentiū a do debe mus enim petere q̄ deū decent da reſi nobis expeduit recipere. Que autē ſint illa dicit glo. ſuꝑ math̓ xxv. Orauit tercio. eundeꝫ ſermo nem dicēs. Pater dimitte. Tribꝰ inꝙͣ vicibus xp̄s orauit: vt nob̓ exemplū daret. ⁊ nos a pretei̓tis malis veniā. a pn̄tibus tutelam ⁊ a futuris periculis cautelam on̄de ret ab eo eſſe petituroſ de primo Eccleẜ. xviij. ffili mi in infirmitate tua ne deſꝑes: ſed ora deuꝫ ⁊ cura bit te(de. ij. Math̓xxvj. Vigilate ⁊ orate vt nō intretis in temptati onē De. iij. Lu. xx. Vigilate ⁊ oa̓ te mōin tꝑe vt digni inueniami ni ⁊cͣ SSecētenim deū nobis dare celeſtia ad fruitionē ⁊ tꝑalia ad ſuſtentationē SSed iſta drn̄ter pe tenda ſunt. Bona em̄ celeſtia ſūt bona ſimpliciter magna ⁊ eterria Quia enim ſunt bona ſimpl̓r: ſūt petenda ſimi pl̓r ⁊ ſine ꝯtradictio ne ⁊ ꝯdicōe Et qꝛ ſunt bō magna. ſunt petenda cū magno deſiderio ⁊ feruore Et qꝛ ſunt eterna: ſūt pe tenda cū ꝑſeuerantia ⁊ ꝯtinuacō neBona autem tꝑalia non ſunt ſimpliciter boͣ. ⁊ ideo petenda ſūt cū ꝯditione Sunt bona ꝑua. ⁊ iō petenda ſunt cum ꝑuo deſiderio ⁊ affectione. Sunt Soͣ tranſitoria ⁊ ideo pētenda ſunt cū ꝑua inſtātia ⁊ replicacōe Scd̓ ille phariſeus habuit malum ꝓgreſſum Aſcen dit enim vt oraret ⁊ nihil orauit ſed ſemetipſum laudauit ⁊ iacta uit. ⁊ publicano inſultauit. ⁊ ce teros ꝯdemnauit Tria nāqꝫ ma la ceteris hominibꝰ imponebat. .ſ. rapina. adulteriū ⁊ iniuſticia. Et contra illa tria mala dixit ha bere ſe tria bonā. Nā ꝯtra rapinā dixit ſe habere decimarū largitio ne̓. d. decimas do oīm que poſſi deo. qͥa nō tantū aliena nō rapie bat ſed ſua dabat Conͣ adulte riuꝫ dixit ſe habere carnis mortifi catione ⁊ maceracōeꝫ dicens. Ie ymnlti iunobis in ſabbato. Et cōtra in iuſticiā habuit publicanum aſ pernationē uaſi diceret Adeo ſū iuſtus ꝙ oīa ꝯſortiā peccatoꝝ ſic̄ etiā iſtius publicam abhorreo( tamen in veritate ipſe erat raptor qꝛ gloria que dei erat ſibi vſurpa bat. Vſa. vi. Gloriā meā alterin̄ dabo. Ipſe erat adulter. qꝛ deum qui erat ſponſus relinq̄bat. ⁊ cū mundo amicicias fecerat. Iac̄. iij Adulteri neſcitis qꝛ amicicia hu ius mundi iminica eſt deo. ¶ Ipſe etiā non erat iuſtus. Quamuis enim reddiderat ſibij pſi qd̓ debe bat. in eo ꝙ ieiunabat/ ⁊ d̓ in eo ꝙ decimas dabat: tamen ꝓximo ſuo. ius ſuū non reddebat. qꝛ ipſū temere iudicabat Cicet ſe ſic iuſ ti ficaret: duplex tn̄ peccatuꝫ in eo fuit.ſ. iuſticia ſimulata; ⁊ tumēs ſuꝑbia Simulabat enim ſe habe re iuſticia quātum ad illam par tem/ q̄ eſt declinare a malo dicēdo. Non ſum ſic̄ ceteri hoīes. Et quan tum ad alterā q̄ eſt. facere bonū.. i dicendo. Ieiuno bis in ſabbato Quāuis autē phariſeꝰ illa ꝓtulit ſuꝑbe: tamenveꝝ dixit. qꝛ in hoc mundo multi ſunt raptores inin ſti ⁊ adulteri./ pauci vero qui ieiu nat ⁊ decimas ſoluun? Raptores quidē multi ſunt. Yſa. iij. Rapīa paupeꝝ in domo veſtra ⁊cͣ. In hꝰ vero ſignationē dicitur leui. xi. Ac cipitrem nō comedes iuxta genꝰ ſuum vraptores nō inuitabis in rapina Et dixit iuxta genꝰ ſuum. qꝛ tria ſunt genera accipitꝝ. Qui da enim ſunt qui tantū rapiūt ſi bi a pullis ſuis ſic̄ accipitres ſilue ſtres. Alij ſunt qui tantū rapiūt ſibi ⁊ dominis ſuis. ſic̄ ſunt quidā accipitres guloſi: qui ante ꝙͣ dn̄s ad eos veniat̉: ꝑtem prede quaꝫ ceperant cōmederūt. ⁊ ꝑtem dn̄o ſuo dimittunt. Sodē modo ſunt qͥ dā quirapiunt ſibi ⁊ filijs ſuis. ſi cut auari ⁊ vſuraxij. Prou̓a. Seī te omnis auari animaſ poſſidenti um rapiunt Alij ſunt qui rapiūt dominis ſuis. ſicut mali officiales Abba. ij. Ve qui ꝯgregat nō ſua Alij ſunt qui ſibi ⁊ alijs rapiunt ſicut raptoꝝ ſocij. Prou̓. xxiiij. Ne emuleris viros malos ⁊ deſideres eſſe cum illis qꝛ rapinas medita tur mens eorum ⁊ fraudes labia eorum loquuntur SSunt etiam in I 5 6 hoc mundo multi iniuſti VVnde di citur ſapientie nono. ꝙ deus cre auit omnia in numero. pondere. ⁊ menſurā Sunt igitur multi in hoc mundo. qui iniuſte numerāt. qui mala aliorū credunt eſſe ml̓ ta/ mala vero propria: pauca vel nulla. de quoꝝ numero iſte pha riſeus erat: qui ſcilicet mala alio rum hominum numerabat ⁊ ſua tacebat. Alij ſunt multi qui iniuſ te ponderant. qui ſcilicet mala a liorum hominum faciunt grauia ⁊ peccata ſua leuia Vnde dicitur Mathei. ſeptimo. Quid autem vi des feſtucam in oculo fratris tui ⁊cͣ Alij vero ſunt qui iniuſte men ſurant: qui ſcilicet magnam mē ſuram preceptorum dei alijs impo nunt hominibus. ⁊ ipſi digito ſu o tangere nolunt. vt dicitur Ma. vij. Tercio vero ſunt in mundo multi adulteri. Vnde dicitur adl̓ ter quaſi ad alterius thorum va dens: qui.ſ. ad alterius thoꝝ acce dit. Gene. xlix. Effuſus es quaſi a qua: nō creſcas Qui aſcendiſti cū bile patris tui ibi tamen nō fuit tantū adulterium. ſed etiā inceſtꝰ Careli. A LLegitur de naturā aīaliū ꝙ came lus nunꝙͣmr̄i coniungitur. Et cū ſemel magiſter cameloruꝫ mr̄i ca put cooperuiſſet. ⁊ cum camelus ſuper eam ſaltaſſet: detecto capite. ⁊ cognita matre: in magiſtrum fu um inſurrexit. ipſum quoqꝫ cum calcibus ſuis interfecit Mulierve ro adultera peccat in deum eius.ſ. preceptum tranſgrediendo. Pec cat in viꝝ ei fidē non ſeruādo Pec cat in mrimoniū heredes de adul terio ſtatuendo de hijs dr̄ Eccleẜ. xxiiij. Oīs mulier relinquens viꝝ peccat. Primo in legem dn̄i. qꝛ p̄ cepto dei altiſſimi īcredibilis fuit Secundo ex eo ꝙ viꝝ ſuum dereli quit. Tercio ex eo ꝙͣ de alio viro filios ſibi ſtatuit. Pauci etiā ſūt quibis in ſabbato vi ſeptimana ieiunāt. ⁊ tn̄ libenter ieiunare de j. ꝙ. berent. Primo. qꝛ ieiuniū dyabo lum expellit. ſicut fames lupū eij cit de nemore. Math̓. ix. Hoc ge demoniorum in nullo p̄t eijci: in xvj ſi in ieiunio ⁊ oratione. Ambro. Vide quanta ſit virtus ieiunij vt cum ſputo ſymo ieiunus ſerpen tem occidat. Secundo vitia extin gͣuit ⁊ ad ꝑadiſum reducit Augͥ. Eua ꝙͣdiu abſtinuit: virgo fuit. ⁊ in ꝑadiſo̓ permanſit. Cn̄ vero p̄ ceptum violauit abſtinentie ⁊ li bidim ꝯſenſit: de paradiſo eiecta fuit. ¶ Tercio ad miſericordiam cō git deū. ſicut patet in minuitis cō tra quos deus ꝯminatus fuit pe nā: ſed̓ ipſi mutauerūt vitam ⁊ de us ſtatī mutauit ſententiaꝫ au ci etiā ſunt qui decimas ſoluunt. cum tamen ſit preceptū. Malach̓ iij. Iferte omnē decimam in hor reum meū Seruantes igit̉ illud de ſxlactͣ..cūā preceptum gupūciter remunera tur Primo remuneratione tꝑali. que eſt abundantia reꝝ Secun do remuneratione corporali. que eſt ſanitas corporum. De hijs du 5 obus dicit Auguſ. Si decimas de xecū deris: non ſolū abundantiam re rum ⁊ fructuuꝫ recipias: ſed ſani tatem corporis conſequeris Ter cio remuneracōne ſpirituali que eſt remiſſio peccatorum Quarto remuneracōne celeſti/ que eſt ade ptio premiorum. De hijs duobꝰ dicit Auguſti. Qui ergo vult pre mium comparare/ ac peccatorum venia promereri: decimas reddat Qui autem decimas nō reddunt tria mala incurrunt Vnum eſt penuria rerum Augꝰ Maiores res deo dentur. cōpijs omnibus abu dabant qui decimas dabāt. Mo ulacucumni do autem qꝛ diſcedit deuotio dei: nabitus mni accedit deuotio fiſci. Naꝫ tollit fiſ cus hoc quod non accipit xp̄us. dimul Eſt autem iuſtiſſima conſuetudo Sxsꝫ vt ſi tu illi decimas non dederis re uoceris(Secundum eſt eternum ſupplitium Augꝰ. Redde decimas alias ad ꝑtem decimā angeloꝝ. que de celo deſcendit ad infernuꝫ venies ¶Terciū eſt ꝙ hoc eſt gra ue peccatum. qꝛ tales vident̉ xp̄m crucifigere. Malach̓. iij. Si affi git homo deū ſuuꝫ. qꝛ vos ꝯfigitis me. ⁊ dixiſtis in quo configimuſ te in decimis ⁊ primitijs. Interl̓. Non reddendo decimas ⁊ primici as. ¶ Tercio igitur phariſeus ha buit malum exitum ⁊ deſcendit reprobatus. Fecit enim ſicut ſtl̓ tus medicuˢ qui vnū vulnꝰ ſanat ⁊ aliud magis nocuiū nō ſanat Quia quaſi videbatur in ſe ſanae̓ vulnus laſciuie. d. Ieiuno bis in ſabbato/ Et vulnꝰ auaricie. d. de cimas do oīm ⁊cͣ. Sꝫ tn̄ nō ſanat ī ſe vulnꝰ ſuperbie Fecit etiā ſicut ſtultus nauta ⁊cͣ. qui in naui cor dis ſui obſtruxit foramē auaricie ⁊ luxurie: ſed nō ſuꝑbie Fecit eti am ſic̄ ſtultus preliator/ qui om̄m oſtia claudit ⁊ vnū aptum dimit tit. Greg̓. in moꝝ. Ecce p̄ hariſeuſ ciuitatē cordis ſui inſidiantibꝰ ho ſtibus ꝑ e latione aperuit. ⁊ ideo fruſtra per orōes ⁊ ieiuiiā clauſit Incaſſum enim munita ſunt cēte raloca cū vnus locus quo hoſtibꝰ pꝫ aditus munitus nō eſt. ¶ Sermo ſecundus. Vblicanuˢ a longe ſtās ⁊cͣ. Conſcīa hoīs eſt qd̓ dā ſpeculū mentiſ in quo quilibet pulchritudinē ⁊ feditatē ſpeculari p̄t. Sepe autē ꝯtingit. ipſum ſpeculū conſcīe maculatur tumore ſuꝑbie. ⁊ tunc eſt ſpeculū mendax ⁊ nō indicat hoī veritatē Hoc pꝫ in iſto phariſeo cuius cō ſcīa mentiebatur ſibi tanꝙͣ ſi eēt mundus: cum tamen eſſet fetidꝰ Ideo bene ꝑ Naamā ſignificatur iiij. ℟. ij. qui interpretatur decorꝰ ſibi: cū tamen eſſet leproſus. Cō ſcientiā autem publicani fuit ſpe culū verum. q in eo ſe vidit fedū. ⁊ ideo feditatē ſuam curare cupie bat dicens. deus ꝓpicius eſto mi chi pctōri Vterqꝫ autē datur no bis in ſpeculū.ſ. phariſeus vt vide amus in eo: q̄ ſit macula ſuꝑbie deteſtanda. Et publicanus: vt vi deamuſ in eo que ſit pulchritudo humilitatis ⁊ penitentie deſidera da. Tenet aūt publicanus ille ti pum peccantium. qꝛ dicitur. pub licanus a longe ſtans ⁊cͣ. MPecca tuꝫ enim in homine tria mala fa cit qꝛ i p̄ſum infamat. a deo elon gat ⁊ excecat Infamat autem ip ſum dum publicanum facit ideſt publicū cane.ſ. publicū peccatorē Tales enimpublici peccatores. qͥ ad deum ⁊ homines ſunt infames. Ihere. iij. Frons mulieris meretri cis facta eſt tibi ⁊ noluiſti e rubeſ cere. Sunt tamen aliqui qui pre verecūdia humania peccare dimit tunt: ſed quando latere poſſunt: peccare nō deſinunt. Eccleſi aſtici. v Si inuenerit tempus male faci endi: male facit AAlij vero ſunt: q̄ quantumcunqꝫ homines lateret: adhuc tamen peccae̓ vitarent/ ſci entes ſe a dn̄o noſtro iheſu xp̄o non poſſe latere. Eccleſiaſti. xxiij. Omnia enim videt oculus eius ꝟ cib qͦ vee Cum quid turpe paras: aliquo ſpectante ruberes. Cur ſpectante deo: non magis inde rubes. Sunt etiam aliqui qui ſi ſcirent homi nes peccata ſua poſſe latere. ⁊ eti am deum ignoſcere: adhuc tamē peccare erubeſcerent. In quorum ꝑſona dicit ſene̓ca. Si ſcirem hoī nes ignoturos. ⁊ deos ignoſcitu ros adhuc peccare dedignarer ꝓp ter peccati vilitatē ⁊ nature digni tatem Illi gͦ qui occulte peccant: mali ſunt. qui publice peiores. Iſ li vero qui nō peccaret: licet hoīes lateret ⁊ etiā deus ignoſceret: ſūt optimi. Ambro. in li. de offi. Licet yrtacū gigas aſcendiſſet atꝫ ibi equū inueniſſet eneū qui in late ribꝰ fores/ haberet: que vt aꝑuit hoīem mortuū repperit ⁊ ānulum de manu eius ſuſtulit: quem cum in dextera poſuiſſet ipſe omnes vi debat ⁊ a nemine videbat̉. deinde per ānuli virtutē: regio ſtupro po titus regi necem intulit: ceteros qͦ ſibi nocere poterat interfecit ¶ Se cundo pctāa deo elongant. Psͣ. Longe a pctōribꝰ ſalus. Et qꝛ pec cator longe eſt a deo: ideo ſepe er rat ab eo Nā ẜm baſilium. Elon gatio facit hoīem errae̓ circa tria Primo circa quantitatem. Et po nit exemplum in ſole ⁊ in viſu. qꝛ cum ſol ſit occies maior terrā: ta men propter miniam elongatio nem videtur eſſe bipedalis ad ſil̓i tudinem parue corone SSecundo circa qualitatē. ⁊ ponit exemplū de velis nauium. qꝛ cum ſint aſba tamen propter miniam elongati onem vidētur eſſe ingrā CTercio circa figuras. ⁊ ponit exemplum de turribus que cum ſint quādra te: tamen propter minia elonga tionem vidētur eſſe rotundē. Sodē modo cum peccator nimis ſit a d̓ elongatus: non cognoſcit deum quantus ſit ⁊. qͣ potens vel immē ſus. qꝛ ſi deum vere cogno ſceret ip ſum timeret. Iheremie. x. Quis nō timebit te o rex gentium. Timet eius potentiam angelice poteſta tes. Iob. xxxvi. Columne celi cō tremiſcunt. Timent ⁊ demones. Iacō. ij. demones credunt ⁊ con tremiſcunt. ſolus autem homo n̄ timet. cum tamen dicatur luce. ij. Timēte eum qui poſtꝙͣ occiderit poteſtateꝫ habet mittere in gehē nam. Secundo nō cognoſcit qua lis ſit ⁊ ꝙ ſapiens ⁊ clarus. quia ſi hoc cognoſceret coram eo ⁊ īpō vidente peccare erubeſceret. Eccleſi aſtici decimo tercio Oculi domi in ſole lucidiōres conſpiciunt om nes vias hominis ⁊ profundum abiſſi ¶Tercio vero ip̄e peccator ⁊ maxime deſperatus: miſericordi am domini noſtri iheſu xpriſtin̄ cognoſcit cuius figure ſiue diſpō ſitionis ſit. ⁊ qm̄ miſericors et pi us. Miſericordia autem ipſius ē quadra ideſt quatuor habēs an gulos. Primus enim angulus miſericordie eſt. quia peccatoreꝫ longaminiter expectat. Secundꝰ angulus eſt. quia reuertentē pec catorem ſtatim recipit. Terciꝰ eſt qꝛ omnium peccatorum preterito rum ampliꝰ nō recordatur. Quar tus eſt. qꝛ ipſū ad eternā gloria recipit. ¶ Tercio pctm̄ excecat hoī nem. vt ſcilicet oculos ad celum non poteſt leu̓are. Et hoc triplici ratione. Primo. qꝛ habet oculos inflatos tumore ſuperbie. Scd̓m ph̓m in li. de oculis. Oculus ꝓmi nens eſt debilis viſus. ꝓfundꝰ ve ro eſt boni viſus ⁊ fortis ⁊ ſubtili a melius videt Sic ⁊ humiles me lius vidēt diuina ꝙͣ ſuꝑbi Prou̓. ij. Vbi humilitas ibi ſapīa(dici tur ꝙ hō exn̄s in puteo ſtellas in die videt. Per qd̓ datur intelligi ꝙ humilis ad diuina ſuſcipien da magis eſt ȳdoneus ꝙͣ ſuperbꝰ Ma. ij. Confitebor tibi dn̄e pr̄ celi a terre. qꝛ abſcondiſti hec a ſapīe tibus ⁊ prudētibꝰ. ⁊ reuelaſti ea puulis. Scd̓ qꝛ habet oculos aſ perſos puluere auaricie. Psͣ Ocu los ſuos ſtatuerūt declinare in ter ram ota fuit q̄ſtio inter ſapiē tes qd̓ membroꝝ eēt magis inſa ciabile. Et dixerūt quidā ꝙ in hu mano corꝑe venter. qꝛ nō p̄t ſati ari epulationibꝰ. Alij dixeruntꝙ corpꝰ. qꝛ non p̄t ſatiari veſtibus p̄cioſis. Alij dixerūt ꝙ cor. qꝛ nō p̄t ſatiari varijs cogitationibꝰ A lij dixerūt ꝙ oculi. ⁊ iſti verius di xerūt/ qꝛ omnes ſuꝑfluitateſ veſti mentoꝝ. vaſoꝝ aureoꝝ ⁊ argen teoꝝ ⁊ edificiorum fiunt vt oculi paſcant̉ ¶ercio qꝛ habet oculoꝫ infectos humore carnalis ꝯcupiſ cētie. Sicut eī mādefactio ⁊ minia pinguedo impeduūit ne candela ac cendat̉. ſic nimie delicie impediūt negociā dei ne ab aīa recipiant̉ ⁊ Choꝝ. ij. Aīalis hō non ꝑcipit ea 4 58 que ſunt ſpūs dei. SScd̓o publica nus ille tenet tipū penitentiū hu milium. ꝯtritionē cordis habenti um. qꝛ ꝑcutiebat pectus ſuum: ſb̓ quo eſt cor. Eſt em̄ cor hoīs ſicut plauſtri rota. ſicut dicitur Eccleẜ. xxxvi. Precordia fatui ſicut rota plauſtri. ⁊ quaſi axaverſatilis co gitatus illius. Rota ſemꝑ currit. ⁊ nunꝙͣ ad finem venit. Onuſta portat ⁊ murmurat. Percutiat gͦ peccator pectus ſuū de eo ꝙ immū da cogitauit Eſt em̄ cor hoīs ẜm ber. tanꝙͣ molendinum qd̓ omīa molit̓ q̄ recipit. Percutiat gͦ pec cator pectus ſuū de eo ꝙ aliqn̄ bo na ꝓpoſita habuit. ⁊ ea ad fineꝫ oꝑis nō perduxit. Et pectus ſuum ꝑcutiat de eo ꝙ ſi aliqͣ bona fecit: cū murmure tn̄ ⁊ tedio fecit Scd̓o habuit ꝯfeſſionē oris qꝛ pctōrem ſe noīnauit. d. deus ꝓpicius eſto michi peccatori Vſa. xliiij. dic tu iniquitates tuas vt iuſtificei̓s. Ec cleſiaſti. xxi. Pro anima tua non confundaris dicere verum. Berna̓ dus. O peruerſitas. non pudet in quinari. ⁊ pudet abli. Criſoſto mus. dic homo. quid peius eſt. a̓ facere malum. aut dicere malum. Si autem ante conſpectum Iheſu xpriſti non erubuiſti maluꝫ face re: quomodo ante conſpectum e ius erubeſcis dicere per que ad iā cundiam dominum excitare non timuiſti? Cur confitendo peccatuꝫ tuum ad miſericordiam eum pro uocare dubitas. ¶ Tercio habuit ſaliſfactionem operis. Aulto em̄ mielius ꝙ phariſeus ſatiſfecit Si ue per ieiuniū. qꝛ ille abſtīebat a cibis iſte a pctīs. Gre. In caſſū ca ro atteritur: ſi a prauis voluptati bus animꝰ non refrenat̉. Yſido. Qui a cibis abſtinet ⁊ mala per agunt demones imitant̉. quibuſ eſca abeſt. malū autē nunꝙͣ deeſt Siue ꝑ elemoſinas qꝛ ille dabat ſua deo ⁊ ſeipſū dyabolo. Iſte ve ro ſe totū dedit deo. Gre. Qui eſca aut veſtem bat pauperibꝰ: ſed tā me aīe aut corꝑis inquitate pol luit̉: qd̓ minus eſt offert iuſticie ⁊ qd̓ maiuſ eſt culpe. Sua quippe dat deo ⁊ ſeipſū dyabolo. Siue ꝑ orōes. qꝛ ille ſeipſū laudabat. ⁊ iſte humiliter orabat. d. detis ꝓ picius eſto in ⁊c̄. Tercio ille pub licanus gerit tipū iuſtoꝝ. qd̓ no tatur cū dicitur. deſcendit hic iu ſtificatus ⁊cͣ. Ambroẜ. Quidā ad fontem mīe venerunt.ſ. phariſeuˢ ⁊ publicanus: ſed ille ſitiēs redi it: iſte ſaturitatē hauſit. Et huiꝰ eſt quadruplex cā. Vna eſt. qꝛ il le veīt cū vaſe ꝯcauo humilitatis Iſte venit cū vaſe tumente ⁊ infla to vento ſuꝑbis ⁊ vanitatis. Osͣ Qui emittis fontes in ꝯuallibus Idem Intellcum dat ꝑuulis.i. hu milibꝰ. didimus ph̓s ad Alexan dꝝ. Preſto eſt largiri tibi ſapīaꝫ ſed nō habes vbi ea recipias. hoc autē dixit. qꝛ alexander ſuperbuſ crat. Ptolomeus ph̓s dixit. Int̓ ſapientes: ſapientior ē qui humi lior eſt. alta ficcant̓. imia rēplent̓. Secunda eſt. qꝛ ille venit cuꝫ vaſe ple no. d. Ieiuno bis in ſabbato Iſte autē venit cū va ſe vacuo. qͥa nichil boni ſe feciſſe exiſtimauit. Heliſeus em̄ impleuit vaſa vacū a. vt habetur. iiij. ℟. x Tercia eſt qꝛ ille ſtetit ad fontem cū ore ere cto. iſte vero cū ore inclinato. Pro uer. ij. Inclina cor tuū ad ſuſcipie dum prudentiā. Quarta ca eſt. qꝛ ille ſtetit cū ore clauſo ad fontem mīe. iſte vero ſtetit cū ore aperto. Osͣ Os meū aperiū ⁊ attraxi ſpm̄ meū. Qui gͦ volunt iuſtificari hu milient ſe in oībus ſicut fecit hic iſte publicanus. ⁊ fugiant ſuper biā ne reprobent̉ a deo ſicut pha riſeus. ¶ Sermo tercius eiuſdem. Anis qui ſe exaltat huī liabitur ⁊cͣ. Gi conſidere mus exitum rei in lucifero ſuꝑbiente. in xp̄o ſe humiliante. in eua elata. ⁊ in virgine tam hu miliata in diuite purpurato ⁊ in lazaro tam vlcerato. in phariſeo extollente ⁊ in publicano penitē tiam agente; videbimus manife ſte verum eſſe illud quod in preſē ti euangelio exprimit dicēs. Om nis qui ſe exaltat humiliabitur. Sicut enim dicit beatus Gregori us in moꝝ ⁊ habetur in gloſa ꝙ ſunt quatuor ſpecies tumoris ſiue yo. ſuꝑbie.ſ. cum aliquis bonum qd̓ habet: a ſe habere eſtimat Aut ſi datum ſibi a deo credit: pro meri tis datuꝫ ſibi putat AAūt ſi iactat ſe habere quod nō habet Aut ꝙ ju ceteris deſpectis appetit ſingulari ter videri Omnes iſte ſpēs tumo ris habent deiectionem. Prima eī ſpecies humiliat hoīem ad bruta lem vilitatem. ſicut pꝫ danie. e. in nabugodonoſor qui dixit. Nōne hec eſt Habilon ciuitas magna qua edificaui domuni regni in ro bore fortitudinis mee. ⁊ in gloria decoris.? Et ſtatim ſubditur. Eijci ent te ab hominibus ⁊ cum beſti is ⁊ feris erit hītatio tua(Secūdā ſpes tumoris humiliat vſqꝫ ad in fernalem ꝓfunditatem. ſicutpatꝫ in lucifero qui ex mei̓tis ꝓprijs vo luit ſibi vſurpae̓ dei equalitatem dicens Vſa. ix. In celū aſcendam ⁊ ero ſimilis altiſſimo. Et ſubdit̓ Veruntamen in infernū detrahe ris Tercia humiliat hoīem vſqꝫ ad extremā pauꝑtatem: qd̓ max ime in iudicio apparebit: vbi ml̓ ti qui videbant̉ hic plem reperien tur vacui. Apo. iij. dicis. qꝛ diues ſum ⁊ locupletatus ⁊ nulliꝰ egeo ⁊ neſcis. qꝛ tu es miſer ⁊ miſerabi lis ⁊ pauꝑ ⁊ cecus ⁊ nūdꝰ Qua̓ta humiliat hoīem vſ̓qꝫ ad infimaꝫ ſuppeditacōem. qd̓ patet in pha riſeo: qui ſupra publicanuꝫ ſe ex tulit ⁊ ideo reprobatus fuit. ⁊ pb̓ licanus exaltatus ⁊ iuſtificatus. Iuſtū em̄ eſt vt qui ſe ſingularit̓ ſuꝑ alios efferebat: humiliatus infra alios iaceret. Debemus gͦ fac ta alioꝝ maiora exiſtimae̓: ꝙ nr̄a ꝓpria. Gre. Certu eſt ꝙ humilita tis radio ſe illuminat: qui aliorū bonoꝝ facta vtiliter penſat. qꝛ ea qͥ dum ipſe facit: ab alijs ꝯſpicit tumorē ſuꝑbie. qꝛ iuſtū de ſimpli citate eripere nitit̉ premit. Idē. Aca c īcentiuū enim elationis eſt ꝯſidea̓ tio deterioris. ſic ⁊ ꝯſideracō humi hOl. d litatis reſpectꝰ melioris iſo de ſpeciebꝰ ſuꝑbie: videamus de ip̄a humilitate/ dequa duo ſunt viden da Primo que ſunt illa que nos ad humilitatē inducunt Gecūdo q̄ bona ex humilitate ꝓueniunt. Primo nos inducit ad humilita tem cōſideratio noſtre vilitatis re ſpectū diuine maieſtatis. Vnde Auguſtinus ſic deſcribit humili tatem dicens Humilitas eſt intu itu ꝓprie cognitionis ⁊ ſui conditi om̄s voluntaria mentis indlīatio in ſuo imo ordinabili ad ſuū ꝯdi torem. Ex conſideratione autem conditoris ⁊ cognitionis ꝓprie humiliat ſe qui ait Geneẜ. xxvi ij. Loquar ad dominum meum cum ſim puluis ⁊ cinis. Vnde dicit beatus bernardus ad Euge mum papam. Salubri cōpula vt cogitatis pontificem ſummum at tendas teipſum pariter viliſſimū cinerem non fuiſſe: ſed eſſe. Vn de etiam Terſes rex potentiſſimꝰ cum ⁊ ipſe infinitam multitudi nem exerccitus ſui conſpiceret ex alto fleuiſſe fertur: eo.ſ. ꝙ infrā centum annos tota illa ml̓titu do in gmerem ⁊ in puluerem eſſet ꝯ uertenda dicens. Regem me ho mines vocant exercitus tam potē tis. ego auteꝫ fateor me eſſe rege pulueris ⁊ cineris. Ihero. in epiſ tola. ⁊ ſunt verba p̄latonis. Oīm M ſapientiū vita eſt meditatio mor tis ꝯtinua. AAd iſtam autē humi litatē inducimur ꝯſiderando noſ trum principium mediū ⁊ finem Michee. vij. Cum dicitur. Humili atio tua in medio tui mediuꝫ au tem ſupponit vtrumqꝫ extremū. Duo autem extrema in hoīe ſunt .ſ. natiuitas ⁊ mors. medium int̓ iſta duo extrema eſt vita. Humi liari gͦ debemus ꝯſiderando nrām natiuitatē. vitam ⁊ mortem. Ber. Vide vnde venis ⁊ erubeſce vbi es ⁊ ingemiſce. quo tendis ⁊ contre miſce Interrogauit quidā. ph̓m quendam. Quid fui. quid ſum. ⁊ quid ero reſpondit. Sperma feti dum. vas ſtercorum ⁊ eſca vermi um. Cegitur ꝙ dum Ariſtotiles morti appropinqͣſſet: diſcipuli fui eū rogauerūt: vt aliqd̓ verbū nō tabile eis relinqueret pro teſtam̄ to. Qui ingemiſ cens ait humilia tus in hunc mundū intraui. anx ius vix i conturbatus egredior in ſcius ⁊ ignarus Vbi primo poīt ntītatem ſuam fuiſſe miſerabilē. cum dicit. Humiliatus in hunc mundū veni. nā intrauit cū pctō. pauꝑ ⁊ nudus(deinde on̄t vitam ſuā penalem fuiſſe cū dicit. anxiꝰ V vixi i. cum dolore ⁊ labore. ⁊ tamē quedam laboris anxietas eſt lau dabilis. Psͣ. Laboraui in gemitu meo. Quedam culpabilis. Ihere. ix Vt inique agerent laborauer̄t Quedam indifferens Iob. v. Ho mō n̄ aſcitur ad laborem ſic̄ auis ad vo landū Anxietates āt quas ip ſe Ariſtotiles ph̓s pertulit ad ſcribendum non fuerunt ſibi in meritū. qꝛ illas non ꝑtulit ꝓpter deum ſed ꝓpter fauoreꝫ humanū Deinde dicit ꝙ habuit mortē triſ tabilē cum dicit. Conturbatus e gredior Octōres enim contriſtati morintur ſiue ꝓpter terrena que dimittunt. ſiue propter demones quos ꝯſpiciunt. ſius ꝓpter penaꝫ lunon eternam quā expectant Et dicit. Io. ī qꝛ ſicut dicitur Eccle. x. in inferno nō eſt ratio. nec ſapientia. nec ſci entia Gecundo inducimur ad hu militatē exemplo xpriſti/ qꝛ ſcd̓m bernar. Humiliauit ſe rex nr̄ vſqꝫ ad incarnationem. vſqꝫ ad mor tem. ⁊ vſqꝫ ad crucem. Auguſtiꝰ. Ecce habes humilitatis exemplū ſupremum medicamentū. Quid ergo intumeſcis. O homo pellis morticina quo tenderis.?O ſam es fetida: qͥd inflaris. Princeps tuus humilis ⁊ tu ſuperbus. Ca put humile. ⁊ membrum ſuper buꝫ Ex quo ergo qui ſic erat ma gnus ſic humiliatus eſt decet ho mines quantumcunqꝫ magnos humiliari. Eccleſiaſt. iij. Quanto maiores humilia te in omnibus Prelatus enim debet ſe humilia re in omnibus coram deo vt illos quibꝰ preeſt reputet ſe meliores Petri. ij. Humiliate vos arbitra tes inuicē ſupel̓ores cora ſubditis Aliqn̄ debet ſe humiliare in omī bus aliqn̄ in aliquibus/ aliqn̄ in nullis. Sunt enim puſillamines quiducuntur benignitate ⁊ fran gunt̉ ſeueritatē. Circa iſtos dehꝫ ſe humiliare in oībus. Greg̓. na zanzenus Alios curare debemus lenitate ⁊ alios ſeueritate Alij ſūt preſumptuoſi qui ex prelati beni gnitate aſperiores fiunt Coram iſ tis in nullo debet ſe humiliae̓: ſed eoꝝ ſuꝑbiam frangere. Gal̓. v. Qui non ad hora ceſſimus ſubie ctis. Alij ſunt qui ſeueritate fran gunt̉ ⁊ lenitate ſoluuntur. Cora iſtis debet ſe humiliare in aliqui bus faciendo.ſ. tꝑamentū vt nec minia aſperitate frangantur ⁊ in mia lenitate ſoluāt̉. Scd̓ vidend̓ eſt q̄ bonā nobis ex humilitate ꝓ uenerūt ſpſa em̄ hūmilitas mul tum deo placet/ dyabolo multum diſplicet. ⁊ hoī multum ꝓdeſt Pri mo enim multū deo placet. qꝛ deū honorat. Eccle. iij. Magna opera dei ſolius. ⁊ ab humilibꝰ honoa̓ tur. Tum qꝛ xp̄s eam multis mō dis cōmendat. Math̓. x. diſcite a me. qꝛ initis ſum ⁊ humilis corde. Gloſa. mitis in aduerſitate ⁊ hu milis in ꝓſperitatē. Augꝰ enim di cit. diſcite a me: non mundū fab̓ ICI care. nō mortūos fuſcitare: ſed qꝛ mitis ſum ⁊ humilis corde. umi litas deū ad nos inclinat. qd̓ ptꝫ in publicano Quia em̄ non aude bat appropinquare deo: ſtatim et deus appropinquauit Quia enim non audebat oculos ad celum le uare: mox eum deus oculis miſeī cordie reſpexit. Quia de ſe penas exigebat: deus ſibi mox pepercit. Quia ſe peccatorem noīauit: mox ipſe deus eius peccata ignorauit Vnde dicit gloſa interlincaris. Sic humilis non audet appropm quare vt deus appropinquet̉. nō aſpicit: vt deus aſpiciat. pectꝰ per cutit vt penas de ſe exigat confite tur vt deus parcat. agnoſcit vt de us ignoſcat Secundo humilitas dyabolo multum diſplicet.(qꝛ ca put eius conterit. Caput ſerpen tis infernalis eſt ſuperbia: quod tunc tonterimus: quando humi litatem ſibi obijcimus. Gene. iij Ipſa conteret caput tuum Item qꝛ omnes laqueos eius euadit. Vnde cum anthonius mundum laqueis plenum vidiſſet: interro gauit. Quis eos euadere poſſet Et reſponſum fuit ei ꝙ humilitas. Item quia dyabolum vincit. Vn de dixit dyabolus machal̓o. Si tu ieiunas: ego cibum non ſumo. ſi vigilas: ego non dormio. ſi pau pertatem ſeruas: ego nichil terre in vel aliquid mundam poſſideo ſed ſola humilitas tua me vicit. Tercio vero homini multum prodeſt. Primo ad gratie infuſio nem cum ſit aqueductꝰ dei. Gre. Ideo fluenta gratie tanto tempo re defuerunt ꝙ nondū intrauea̓t aqueductus. ⁊ dic̄ humilitatem a queductū Secundo valet ad cō 2 ſeruationē virtutū cum ſit balſa mum dei. Sicut enim balſamum fundū petit. ⁊ a corrupcōne cuſto dit: ſic humilitas animā inclinat ⁊ virtutes cuſtodit ⁊ conſeruat. Grego. Qui ceteras virtutes ſine humilitate ꝯgregat: quaſi qͥ pul uerem invento portat. ercio va ⁊ let ad diuinoꝝ reuelacōem cū ſit quaſi pupilla dei nigra q̄ videt ⁊ nō albugo. dicit gre. ꝙ pupilla nigravidet ⁊ nō albugo. Qui em̄ nigrūa. humilem ſe cognoſcit di uina ītelligit. Osͣ Intellectū dat yical ꝑuiis. Nō de bt̄ā v̓gine didimꝰ ph̓s dixit ad Alexandꝝ. deꝰ pre ſto eſt largiri tibi ſapīaꝫ: ſed nō habes vbi eā recipias. Hoc enim dixit. qꝛ Alexander ſuꝑbus erat. Otholomeꝰ dixit. Inter ſapiētes ſapientiorē qui humilior eſt Rxͣ to vꝫ ad iudicis placationē cū ſit recōſiliatrix dei. Ber. Apud deum ius excuſacōis habere nō poſſuꝰ qꝛ in multis offendimus omnes. nec fallere eū quiſꝙͣ p̄t qui nouit abſcōdita cordiū. nec reſiſtere p̄t quis viribus eꝰ. qꝛ op̄s eſt. Quid gͦ reſtat: niſi vt ad humilitatis re media boͣ mente ꝯſurgamꝰ. ⁊ qͥc quid minus hēmus de ea ſupplea mus ſic̄ etiā facit ille publicanꝰ. ¶ Dominica. xij. ¶ Sermo primus. Xiens ih̓s de fuibus Cyri venit̓ per ſydone ad mare galilee Mar vij. Iſte due ciuitates .ſ. ſydon̄ ⁊ tirus ſunt inter medios fines decapoleos. Eſt autē decapo lis quedā regio trans iordanein ad orientē hn̄s. x. ciuitates. ⁊ ad duxerunt ei quendā hoīem ſurdū ⁊ mutū ſcui dyabolus duo inſtru vtuonit̉ menta abſtulerat nccaria ad ſa lute in.ſ. audituꝫ ne verba ſalutis iiſira ſſuſi poſſet audire/ loquelā: ne ea que nuiſiult ſalutis ſunt poſſꝫ petere Per iſtū .ſ. ſurdū ⁊ mutū a dn̄o curatū poſ ſipaſtſibi ſumꝰ intelligere pctōrem/ a dn̄o a xxmntut lioꝝ ſuffragijs ⁊ ꝓpria pm̄a iuſti minund ficatu Circa cuius curatione vidē infiemulē i pdiun da ſunt q̄dā ancedētiā q̄dā ꝯcomi tantia ⁊ quedā ſubſequentia An timo tecedētiā fuerunt tria.ſ. adductio deprecatio⁊ ſeparatio. Primo ei nidri ipſum infirmū ad xp̄m adduxe runt. Pctōr enim eſt infirmꝰ im mundꝰ ⁊ dei inimicus. Cū ſit infi mus ꝑ ſe nō p̄t ad deū accedere; ⁊ ideo oꝫvt alioꝝ meritis adduca tur. ⁊ illud maxime ſpectat ad p̄ latos quibꝰ non ſufficit ad deum venire: niſi etiā alios adducāt/ ma xime cū ſint paſtores. venatores atqꝫ piſcātores Quia cum ⁊ ipſi ſint paſtores: dicet̉ eiſ in extremo atarꝭvij. q v loije vcl̓xij ꝓp hxaiNdo vccj P ꝙ. i iuditio illud Iheremie. xiij. Vbi ē grex tuꝰ qui datus ē tibi ad cuſto diendū Quia ſunt venatores dice tur eis illud. Affer mihi de venati one tua Gen̄. xxvij. Quia e̓go ſūt piſcatores dicet̉ eis Iohā. xxi. Af ferte de piſcibus quos prendidi ſtis nunc Sccūdo rogauerūt eum vt ipſū curaret. Per qd̓ datur in telligi qꝛ aliquādo precibꝰ ſancto rū ſalus alicui populo impetrat̉. Iob. vl. Si ſeruꝰ meus iob oraue rit ꝓ vobis oracōneꝫ eius ſuſcipi am vt non imputetur vobis ſtulti tia veſtra. Cuſtos em̄ vinee impe trauit ficulnee ne ſuccideretur. vt habet̉ Luce. xvij. Peccator enim nō poteſt ſibi obtinere ſalutem.ſ. ex meritis ꝓprijs. cū ſit infirmus. immundꝰ/ ⁊ dei inimicus Quia ē infirmus: non poteſt ad deum re cōciliandū accedere. qꝛ eſt immū dus: nō audet deo apparere. Quia eſt immicꝰ dei: nō poteſt ſibi a do aliquid obtinere. Idd̓ debet ire ad ſanctoꝝ viroꝝ ſuffragia qui ſunt fortes ad deū accedendū. Vſai. xi. Quiſperant in d̓ habebunt forti tudinē. Sunt pulchri viri ſācti ad comparandū. Osͣ. Ambulans ī via īmaculata hic mihi miniſtra bat Si etiā dei amici ⁊ ideo apti ad impetrandum. Ioh̓. xvj. Iam nō dicam vos ſeruos: ſed amicos Tercō xp̄us de turbaeum ſepara uit Per quod datur intelligiꝙ nſ li qui ſaluari volunt malas ſocie tates dimittūt. Iere. li. Egredimi 4 l.xxv eba. ꝙ. q vt c xq.. xxvj. xi. v.§ x. Sᵉ SE ꝙ Alij Vꝫ occ qc. l.ni ſ. to be.FMx.. S 4uFerauu y¶L x Ꝙx4 V.qx 25 7TQ 67 ni de medio babiloīs popule me us vt ſaluet vnuſquiſqꝫ animam ſuā ab ira furoris domini. ⁊ ne for te molleſcat corpꝰ veſtrū ⁊ timea tis auditum qui audietur ī terra Ex quibꝰ verbis habetur ꝙ illi qͣ 16. a malis ſotietatibuſ ſe ſeꝑat: qͣtu or mala vitat Primo damnacōnē eternam: ideo dicit vt ſaluet vnul quiſqꝫ animā ſuaꝫ. Bone enim ſō tietates ſemꝑ ad bonum inducūt ⁊ econuerſo. Prou̓. xiij. Qui cum ſapientibꝰ graditur: ſapiens ei̓t Amicus ſtultoꝝ effitietur ſimilis illis Secundo vitat indignacōnē diuinam. Vnde dicitur Ab ira fu roris domini. Paral̓. xix. Impio nō prebes auxilium nec hijs qui oderunt dominum. amititiaꝫ iun ges Tertio vitat ignauiam. iō di citur. Ne forte molleſcat corpꝰ ve ſtrum. Mali autem ad mollitiem. boni vero ad fortitudineꝫ ſe indu cunt. Prouer. xxviij Ferrum ſer ro acuitur Quarto vitat illam au ditionem malam.ſ. qua dicit̉ Ma th̓. xxv. diſcedite a me maledicti in ignem eternum. Et ideo ſubdit̉ Ne timeatis audituꝫ. Pſalmiſta. Ab audicōne mala non timebit ⁊ cetera Concomitantia autem fu erunt quatuor Crimum conconi tans fuit quia digitum in auricu lam eius miſit. Per manum gra tia ſpirituſſancti ītelligitur. Vnde Pſalmiſta. Aperis tu manum tua ⁊ imples omne animal benedicti one Et iſta manus habet quinqꝫ effectꝰ quaſi quinqꝫ digitos: ⁊ qͣ libet digitus p̄ter vnū habet tres iuncturas PPrimꝰ effectus ē colla tio virtutis ⁊ potentie ad fatiēdū bona ⁊ ad reſiſtenduꝫ malis. Ad Phil̓. iiij. Omnia poſſum in eo qͣ me ꝯfortat. Secundꝰ effectus eſt Ml4S infuſio cognicōnis ⁊ ſcientie ⁊ ille . ꝰ nu.j vūa vivi 8Salul. j eſt iudex quo om̄a que reuelatio 25 ne diuina nobis manifeſtantur: alijs indicamꝰ ⁊ manifeſtamꝰ Et Habet tres iūcturas qꝛ docet nos co gnoſcere deū tanꝙͣ creatoreꝫ. re demptore ⁊ glorificatorem deūt̓ qͣrto. Vtinā ſaperent qūo ad pri mū. ⁊ intelligerēt qͦ ad ſecundū. ac nouiſſima ꝓuideret qͦ ad terti um. Tertiꝰ effectus ē benignitas cōfeſſionis: ⁊ ille eſt mediꝰ. qꝛ ex benignitate tanꝙͣ in medio exiſtē tes. habemꝰ ad ſuꝑiores reueren tiam ad equales ꝯcordiā. ⁊ adī feriores diſciplinaꝫ Quartus effe ctꝰ eſt pme ſalutaris q̄ eſt medi cus: qui ideo ſic vocatur qꝛ medici ad tangendū vulnera eo vturitur Prima enim e medicina am̄e. Cu ius tres ſūt ꝑtes iūcture.ſ. ꝯtritio cōfeſſio ⁊ ſatiſfactio Quintus eſt obedientia humil̓. ⁊ illa eſt auri cularis ⁊ illa ꝯſiſtit in fatiendo p̄ cepta ⁊ implendo ꝯſilia bo⁊ vitan do ꝓhibita Secundū ꝯcomitans ē qꝛ cū ſaliua linguā eius tetigit Saliua eſt ex capite infuſa. ſapo ris diſcretiua. lingue intentiua. Per ſaliuā ergo ſcd̓m gloſā intel ligitur d̓ina ſapientia q̄ a capite xp̄i ꝓcedit. Eccle. xxiiij. Ego ex ore aſi altiſſumm ꝓdiuiQue ſapores diſcer nit: qꝛ mūdana amara ⁊ ſpiritua lia dulcia eē on̄dit: q̄ ad loquen dū de eo diſcretos facit. Gloſa ibi ⁊c̄. Expuens lingua tangit cū ora muta p̄ctoꝝ ad verba ſapīe ꝓfe renda factū ſue pietatis informat ¶Tertium ꝯcōmitans ē qꝛ in celuꝫ ꝓſpexit. Per qd̓ dat̉ nobis intelli gi vt ſepe ad celū reſpitiamꝰ. Libē ter enim homo cōſpicere ꝯſueuit amicū ſuum auxiliū ſuū. ⁊ palati um ſuū debemꝰ ergo ad celū r̓ſpi cere qꝛ ibi habemꝰ amicū noſtrū. Prouerb̓. xvij. Omni tēꝑe diligit q̄ amicus eſt. Et dic̄ om̄ī tēꝑe qꝛ ī vitā a pctō ſe cuſtodit. in morte a lt hiami demōnibꝰ defendit ⁊ poſt mortem ad celū deducit Osͣ. Tenuiſti ma nu̓m dexterā meam: ⁊ in volūtate tua deduxiſti me. Secūdo habemꝰ ibi thezauꝝ nr̄m. Math̓. vj. Vbi ē thezaurꝰ tuꝰ: ibi eſt ⁊ cor tuū. Et ille thezaurꝰ vt habet̉ pͥ. Corin. iij cōficit̉ ex auro dilectōnis dei: ⁊ ar ꝓximi ⁊ ex lapidi geto dilectōnis bꝰ p̄tioẜ bonoꝝ oꝑm Tercō qꝛ īde ſꝑamꝰ auxiliū. Para. xx. Cū igno ramꝰ qͥd agere debeamꝰ hoc ſoluꝫ habemꝰ reſidui vt oculos nr̄os di rigamꝰ ad te. Qs Firmabo ſuꝑ te oculos meos. Gloſa. Nō auferaꝫ oculos meos a te: quia tu ſemꝑ le uas oculos tuos ad me Quarto quia habemus ibi palatium nō ſtrum. Ad Corinth̓. quinto. Edifi cationem habemꝰ a deodomū nō manufactam: eternā in celis. Psͣ. Concupiſcit ⁊ deficit anima mea in alrijs dn̄ Quartū cōcomitanſ eſt qꝛ ingeniuit ⁊ hoc ꝓpter qͣtuor. Primo vt on̄deret in ſe humane natue̓ veritatē. Vn̄ dicit Beda ꝙ quaſihomo ingeniuit ſꝫ qͣſi deus curauit Secūdo vt oſtēderet pecca ti grauitate qd̓ tam graue eꝙͣ nō ſolū cū gemitu: ſed etiā cum eiuſ morte curatum eſt. Tercō vt oſtē deret gemitus neceſſitatem Beda Nō opꝰ ſibi erat cū gemitu aliqͥd petere: ſed vt gemendi nob̓ daret exemplū cū ꝓ noſtriſ vel noſtroꝝ reatibꝰ ꝓximorū ſūme pietatis p̄ fidiū inuocamꝰ. Quarto vt on̄de ret ſuam innatam pietatē ꝑ quaꝫ peccatoribꝰ ꝯꝑatatur ⁊ inuite pu int̓. Vſa. Heu cōſolabor ſuꝑ hoſti bus meis ⁊ vindicabor ſuꝑ inimi cis meis Subſequentia autē fue rūt tria. Primū fuit auris aꝑcio. Signū auteꝫ ꝙ homo bene audit patet in tribꝰ. Primo quādo ꝑci pit ſonum qͥ fit a ſuperiori.ſ. deum precipientē. alias enim deꝰ ipſum in oracōnibꝰ ſuis nō exaudiet Au gꝰ. Citius exauditur vn a obediē tis oracō ꝙͣ decem milia ꝯtemnen tis. Secūdo qn̄ ꝑcipit ſonum qui ſit ab interiori.ſ. pauperem vocife ranteꝫ: qꝛ dicitur Prou̓. xviij. qui obturat aurem ſuā ad clamorem pauperū: cum ipſe clamabit non exaudietur. Tercō quādo ꝑcipit ſonum qui ſit ab alio ⁊ a ꝓximo ſcilicet veniā poſtulante. Eccle. xv iij. dimitte ꝓximo tuo nocēti tibi ⁊ tunc deprecati tibi ſoluentur de licta. Secundum ſubſequenſ fuit vinculi lingue ſolutio qd̓ tūc ſol uitur qn̄ homo lingua vtitur ad oraconis ſolutioneꝫ./ ad ꝓximi in ſtructionem ⁊ ad pctī cōfeſſioneꝫ ⁊ ad dei laudem. Aliter em̄ homo mutus diceret̉ Sicut enim anini a lia dicimꝰ muta: qꝛ nō habēt ver ba formata: ſic homo inutus eſt quando non habet debita verba. Auguſtinꝰ in libro confeſſionuꝫ. Ve cantantibuſ de te quia loqua ces obmuteſcunt. Tertium ſubſe quens eſt mia̓culi publicacō. Li cet enim chriſtꝰ ſciret ꝙ pub lica rent precepit Primo vt vana glo riam vitandam eē doceret. Secun do vt pigritiam noſtra ꝯfunderet Vnde dicit̉ Auguſtinꝰ. Qd̓ ꝑ hoc voluit pigris oſtendere cum qua to feruore predicare deberent qui bus iubꝫ vt predicent quādo iſti quibus prohibebatur tacere nō poterant. Tertio vt dantis ⁊ reci pientis benefitiū differentiā oſtē deret. Vn̄ dicit Theophilꝰ ꝙ dā tes benefitiā non debent laudem appetere. accipientes vero benefa ctores ſuos debent laudare ⁊ pre dicare ſi volunt. H uitur ſermō ſecūdꝰ eiuſdē ¶ Seq dducunt ei ſurdum ⁊ mu tum ⁊cͣ dicit em̄ theophi lus ꝙ omnia q̄ in xp̄i cor pore erant ſancta ⁊ diuina erant ſiue veſtimenta eiꝰ ſiue digiti ſiue ſputū. Et ideo aliquando curabat ꝑ factum veſtimentoꝝ. aliquādo ꝑ digitum. aliquando ꝑ ſputum. ſicut patet hic. Per iſtuꝫ ſurdum ⁊ mutū intelligit̉ pctōr. Videamꝰ ergo pͥmo qͣliter peccator ē ſurdꝰ deinde qͣliter ē ſanatus ⁊ deinde qͣ liter ē mutus. Eſt em̄ furdꝰ qꝛ nō audit deū inſpirantē nec precipie tem nec āmonentē nec comnatē. Sunt enim tria que ſpiritualiter homine ſurdum fatiunt.ſ. ſuꝑbia auaritia ⁊ luxuria Videamꝰ ergo ꝙ homo tribuſ de cauſis aliqn̄ in currit ſurditatē. Aliqn̄ inflatura ī aure naſcit̉. Aliqn̄ terrā repletur Aliqn̄ putredine corrūpit̉ In au re gͦ ame ſuperbꝰ ponit inflaturā. auarus terrā. luxurioſus immun ditiā: iō nihil ſpūale ad cor eiꝰ po teſt accedere. pͥ. Corint̉. ij. Animal̓ homo nō ꝑcipit ea que ſunt ſpiri tus dei. Supbia enim ē quedā in flaturā in auribꝰ anime genea̓ta q̄ impedit ne inſpiracio diuina: a̓ aliqd̓ verbū ſalutis ad cor tranſi re poſſit Greg̓. Tumor mentis eſt obſtaculuꝫ veritatis. Augꝰ. On nis inflata faties claudit oculos nientis. Illa autē inflatura ſuper bie detumeſcit in morte: ſicut acci dere ſolet in veſica vento inflata q̄ acu pūcta detumeſcit. Auguſtinꝰ O pellis morticina quo tenderis. O inſanies fetida quid inflaris. Sic omnis ſuꝑbia indie iudicij ꝯfringetur ⁊ deicietur. Sapi. qͣrto diſrumpet illos inflatoſ ſine voce malleabitur autē in inferno a de monibꝰ. Iob. xix. Parata ſūt deri ſoribꝰ iuditia ⁊ mallei ꝑculienteſ ſtultoꝝ corꝑa Auarus autē ponit terrā ⁊ cupiditatē terrenoꝝ in au ribꝰ anime ſue. quibꝰ dicit̉ Iere. xxij. Terra terra terra audi verbū dominia. de auribꝰ anime tue ter ram cupiditatis amoueas vt dei Ila umm verba recipere valeas. Et dicit ter terrā quia auaruſ terrā.a. terrena in ore habet qꝛ libentiuſ loquitur nana t de terrenis.ſ. de auro ⁊ argentoꝙͣ de d̓. Ioh̓. ij. Qui de terra ē de ter ra loquit̓ ⁊cͣ. Habet terrā in ocul̓ qꝛ libentiꝰ videt̉ auꝝ ꝙͣ corpꝰ xp̄i. Habet terrā in auribus qꝛ libētiꝰ audit nominari auruꝫ ꝙ eūange ijtita lium ſanctum Eccleſi. primo. Non pntibi ſatiatur oculus viſu nec auris au ditu ⁊ cetera. Luxurioſus ponit im munditiam in auribꝰ anime ſue ideo nihil ſpirituale ad cor eiuſ po teſt aſcendere. pri. Corinth̓. ſecūdo Animalis homo non percipit ea. ⁊ cetera. Nec verba dei placere poſ ſūt ei. Eccleſia. viceſimoſecūdo Au diet luxurioſus ⁊ diſplicebit ei. Tales homines qui ſic ſunt ſurdi ſimiles ſūt aſpidi que cum ſentit ſe incantari tres aſtutias habet Vna quidem aſtutia eſtꝙ de cā uerna non egreditur. Et licet illa cauerna ſit fetida tamen libentiꝰ vult ibi morari ꝙͣ foris egredi: ⁊ ibi incātari. Secunda ſi foris egre ditur mox aurem vniā in terraꝫ fi cit ne incantationē audire poſſit Tertia aſtutia eſt qꝛ aliam aurē cū cauda obturat ſi cantator ma gis voceꝫ exaltat. Incātatores au tem dei ſunt p̄dicatores qui incan tant ſerpentes infernales a. demo nes vt de cordibꝰ pctōrū exeant. Prima autē aſtutiā habet luxuri oſus qui vult libentiꝰ ſtare in cau̓ na a. in ꝯſcientia fetida ꝙͣ inde exi re. Nulla enim latrina eſt ita feti da ſicut luxurioſus. Legit̉ in vitaſ pr̄m ꝙ quidā angelꝰ in ſpetie hu mana cū quodā heremita ꝑgeret obuiauit cuidaꝫ iuueni ſpetioſo ſtatīqꝫ angelus nares obturauit deinde inuenerūt hōinis ꝑegrini cadauer putridū Iuxͣ qd̓ angelꝰ ſtabat ac ſi odoriferū eēt. Cūqꝫ de hijs heremita miraretur ⁊ interro garet: dixit angelꝰ. Iſte iuuenis ſpetioſus: totus erat in fetoe̓ luxu rie fetidꝰ. Ille autem peregrinꝰ in nocēter occiſus ē cuius anima re dolet corā deo. Secundā aſtutiaꝫ habet auarus qui obturat aureꝫ ſuam terra ⁊ cupiditatibus terre nis ita inſpiratio ſācta nō poteſt tranſire ad cor ſuum ⁊ hoc per vo cem inicantatoꝝ predicatorum. Psͣ. Infixus ſū in limo ꝓfundi: ⁊ non eſt ſubſtātia. Tales enim qͣ ſe terrenis infigūt nullaꝫ in bono ꝓpoſito ſubſtantiaꝫ habere pn̄t. AC3 Pſalmi. Sripe me d̓ luto vt nō infi gar. Poteſt quidem homo ꝑ terre na tranſire ſed cor ſuum nō debet ibi figere. qꝛ non habemꝰ hic ma nenteꝫ ciuitatem. Et tranſeūt om nia terrena ⁊ non durant. Ad cor enim taliū nō poteſt tranſire me moria paſſionis dominice. Iob. x vj. Terra nō operies ſanguinem meū. Et vocat auarum terram: qꝛ ꝑ amorem terrenoꝝ efficit terra. Tertiā aſtutiā habet ſuperbꝰ: qꝛ c laudit aureꝫ anime ſue cum cau da⁊ cum longe vite vana fidutia Iob.xij. Cunctis diebus vite ſue ſuperbit impius. ⁊ numerus an norū eius incertus ⁊ tyrannidis eius Cum tali longa cauda clau ſerat aurē ille qͥ ait Luce. xij. Aīa mea habes multa bona ⁊cͣ. Sed il la cauda fuerat multū breuiata cū dictū eſt ei. Stulte hac nocte re petent a te animam tuam ſcilicet demones. Conſequenter autem dicendum eſt de ſurdo qualiter e ſanatus ſcilicꝫ per immiſſionem digiti in auriculam eius. Per di gitum enim intelligit̉ ſpirituſſan ctus. Iuxta illud Luce. Si in digi to dei eitio demona ⁊ cetera. Quā do ergo in corde peccatorum ille di gitus ponitur ſtatim frangit īfla turam ſuperbie quia contra chri ſtum ⁊ chriſtianos paulus intu mebat. Sed mox vt dominus nō ſter iheſus chriſtꝰ digitum in au rem cordis ſui poſuit ſtatim eum ad terram proſtrauit. inflaturaꝫ fregit ⁊ de lupo agnum fecit. Ma theus erat plenus terrā auaritie ⁊ multuꝫ terrenis deditus: ſꝫ mox iſte digitus a terrena cupiditate ipſum purgauit. Ita ꝙ oma ter rena dimiſit ⁊ xp̄m in paupertate ſecutꝰ fuit Magdalena plea fetōe̓ luxurie fuit: ſed mox ille digitus eam purgauit ⁊ lauit. Tertio peccator eſt mutus ſiue qꝛ deū nō laudat ſiue quia nō orat. ſiue qͥa ꝓximum non edificat. ſiue quia peccata ꝯfitei̓ diſſimulat. Iſte mu tus ſanatus ē per immiſſionē ſali ue in linguam eius. Per ſaliuaꝫ em̄ ẜm gloſaꝫ ītelligitur ſapīētia que acapite xp̄i deſcendit Eſt au tem ſaliua mediuꝫ guſtus que ſi corrupta fuei̓t decipit guſtum in iudicādo de ſapoe̓ cibi. ſic in febri citantibus quibꝰ ꝓpter amarum humorem quo palatū infectū eſt cibus dulcis. amarus videtur Eſt auteꝫ ſaliua aliqn̄ amara ⁊ tūc fa cit cibū amaꝝ ſicut patet in febri citantibꝰ. Aliquando inſipida et tunc facit cibum inſipidum. Ali quando vero dulcis ⁊ bene diſpo ſita ⁊ tunc iudicat de ſapore cibi ꝓ ut eſt. Per iſtam triplice ſaliuaꝫ poſſumus intelligere tripliceꝫ ſa pientiam.ſ. dyabolicam humanā ⁊ diuinam. Sapientia dyabolica eſt qua homines ſunt ſapiētes in malo. Vſa. x. Sapientes ſūt vt fa tiant mala: bona autem facere ne ſcierunt. Iſta autem ſapiētia ſig natur per ſaliuam amaram Tali bus enim opera pietatis vidētur eſſe amara ⁊ mala. ſꝫ vitia bona ⁊ lucida Vſa. vj. Ve qui dicunt bo num malum. ⁊ malum bonū: po nentes lucē tenebras ⁊ tenebraſ lucem Talibus ſaliua linguā nō aperit ſꝫ magis claudit ſiue a lau de dei ſiue ab oracione. ſiue ab in ſtructione ꝓximi ſiue a confeſſio ne peccati. Hec enim omnia a tali bus amara ⁊ fatua reputantur. Secunda ſapientia eſt mūdana qua quis eſt ſapiens in diuitijs acquirendis ſine qua quis ē ma gnus philoſophus vel phiſicus vel legiſta. Iſti ſignantur per ſa liuam inſipidā Iſte tamen ſcien tie ⁊ ſi non ſunt dyabolice ſunt ta men inſipide quia non habent ſa porem ſuauitatiſ amoris dei ſed in ſipiditatem amoris mundi. Tal̓ ſaliua ſimiliter non aperit loque lam: quia ibi non docetur quali ter homo debeat deum omnipoten tem laudare vel orare vel ꝓximuꝫ edificare vel peccata confiteri. Le gas enim omnes libros ariſtoti lis ypocratis ⁊ ceteroruꝫ philo ſō phorum: ⁊ ibi non inuenies niſi ſapientiam mundanaꝫ que ama ricat animam ipſam ad mortis e terne amaritudinem ducendo ⁊ non ſapientiam diuinam que ip ſam ad dulcedinem beatitudinis eterne perducit. Tertia eſt ſapiē tia diuina que ſignificatur per ſa liuam dulcem ⁊ ſapidam. Eſt em̄ ſapientia a ſapore dicta. dicitur enim ſapientia quaſi ſapidaſciē tia. Ecc̄ī. vj. Sapīa doctrine ẜm no men eiꝰ. Iſte iudicat de ſaporibꝰ put ſūt.ſ. carnalia eē amara ⁊ ſpi ritualia eē dultia In muto loque lam apit. docet em̄ deū laudare. Eccle. liij. Bn̄dicentes dn̄m laudā te cū quantū poteſtis maior ē em̄ omni laude. docet orare. Eccle. xv iij. Optet ſemꝑorare ⁊ non defice re. docet etiā ꝯfiteri. Iacō. p. Co n fitemini alterutrū pctā vra ⁊cͣ. Do cet ꝓximos crrātes corriꝑe ⁊ edi ficare. deſolatis cōſolationem im pendere. infirmos ſuſcipere. patiē tiam omnibus exhibere Vn̄ pau lus dicit. Rogamus vos fratres. corripite inquietos. cōſolamini puſillanimes. ſuſcipite infirmos patiētes eſtote ad omnes. 15 ¶ Sequitur ſermo tertiꝰ eiuſdē. Ene omnia fecit ⁊cͣ. Ante aduentū filij dei in carnē homo deū factore omniūi nō credebat nec eius precepta au dire volebat nec peccata ſua r̓cog noſcebat. Sed veniens chriſtꝰ de hijs tribꝰ hominem informauit. uia modo deū factorem omniuꝫ credit: iō dicit̉. Bene omnia fecit Modo precepta dei audit: id ſeqͥt̉ Surdos fecit audie̓ Aō precepta ſua recognoſcit. iō ſubdit. Et mu tos loqui In verbis ergo p̄miſſiſ oſtendit̓ ꝙ homo tribuſ bn̄ficijs deo regratiari dēt. Primū eſt ꝙ de LU us ꝓpter hominē om̄a fecit ⁊ crea uit. quod notat̉ cū dicitur. Bene M O L. omnia fecit. Sunt enim tria oꝑa dei.ſ. opus creacōnis(opꝰ redemp tionis(⁊ opꝰ glorificacōnis Iſta tria operāa bn̄ fecit. Nā opus crea tionis fecit potenter/ opꝰ redemp tionis ſapienter/ ⁊ opꝰ glorifica tionis fecit miſericorditer. Opus oxi)j nxerio. quidē creacōnis fecit potenter: qͥa ſola voluntate ⁊ ſolo verbo cuncta creauit. Osͣ Omnia quecūqꝫ volu it dominꝰ fecit in celo ⁊ in terra in mari ⁊ in oībus abiſſis. Idē Ipſe dixit ⁊ facta ſunt. Augꝰ. in libro de ciuita. dei. dicitur omnipotens fatiendo quod vult ⁊ patiēdo qd̓ nō vult. Quedā ſunt que nō pōt qꝛ nō vult licet ſit omnipotens ſi cut amiſſaꝫ reſtituere virginitatē ⁊cͣ. In hoc enim eiꝰ potentia appa ret qꝛ creaturas tam magnas fec̄ Amb̓. Vt deꝰ qui natura inuiſibi lis aviſibilibꝰ poſſet ſciri opuſ fe cit qd̓ viſibilitatē ſuaꝫ manifeſta ret vt ꝑ certum incertū poſſet ſciri ⁊ ille deꝰ omniū crederetur qui hoc fecit qd̓ ab omnibꝰ fieri eſt īp̄oſ ſibile. Accedat quecūqꝫ vis. crea tura ⁊ fatiat tale celū ⁊ taleꝫ terrā ⁊ dicam ego ꝙ deꝰ eſt Secundū .ſ. opus redempcōnis fecit ſapiē oxji ip̄oo tu ter. Iob.xxviij. Prudētia eius per cuſſit ſuꝑbūa. dyabolū. Ea̓t cnni dyabolꝰ ſic̄ piſcis qͥ in mari hui mūdi oēs deuorabat/ Eat ſic̄ auiſ q̄ in altū ꝑ ſuꝑbiā ſe exaltabat Et crat tanꝙͣ mus q̄ oīa merita nr̄a corrodebat. Sed chriſtꝰ iſtū piſcē ſapienter cepit hamo ſue diuini tatis Iob. xl. An extrahere pote ſ leuiathan. Vſido. Dyabolus duꝫ in xp̄o carne aſpexit que patebat quaſi hamo ſue d̓initatis captuſ eſt qui latebat. Eſt em̄ in xp̄o ha mus deitas. eſca caro. liniuꝫ gene alogia: que in euāgelio recitatur ab abraha vſqꝫ ad chriſtum Se cundo iſtā aueꝫ cepit laqueo ſue poteſtatis. Iob. xl. Nunquid illu des ei qu iſi aui ⁊ ligab̓ eū ānulis ſuis.? Vſidorꝰ. Illuſus ē dyaboluſ in morte xp̄i quaſi auis. Na xp̄uſ ꝑ carnis ſue immortalitatē abſcō dit diuinitateꝫ vt laqueo qͥ eū qͣſi aue improuidaꝫ deciperet prudēti retineret decipula. Tercō iſtu mu reincepit nuſcipula ſue crucis. Venit em̄ redemptor ⁊ victꝰ eſt de ceptor. Et quid fecit redēptor capti uatōi nr̄o? Tetendit enim mūſci pulā.ſ. cruce ſuā ⁊ poſuit ī ea eſcā .ſ. ſanguineꝫ ſuū. Ille vero rapuit ſāgiune nō debitoris ꝓpter quod vj M ſuo ⁊o ſ receſſit a debitoribꝰ Tertiuꝫ opꝰ .ſ. glorificacōis ſue fecit miſericor diter. qꝛ ſicut dicit̉ pͥ. Corn. ij. Qd̓ oculus nō vidit nec aui̓s audiuit ⁊cͣ. q̄ preꝑauit deꝰ diligentibꝰ ſe. Sācti em̄ paſſi ſūt a mal̓ homini bꝰ. odia cordiu. opprobria līgua rū. ⁊ facti ſunt ſpectaculū inſipien tium oculoꝝ. Iux illud Cornit̓. ij. Spectaculū facti ſumꝰ mundo. ho minibus ⁊ angel̓. Luce. vi. Beati exius cuꝫ vos ꝯderint homines. E ceodiū. Et exprobrͣuerint. Ecce vi tuperium. Et eiecerit nōmen ve ſtrum. Ecce ſpectaculum. Quia igi tur paſſi ſunt odia cordiū: recipi ert tantam mercede quatam cor .ii nō ſufficit cogitae̓. Quia paſſi ſūt obprobria linguarum. recipient taritam laude quantam auris nō ſufficit audire. Quia facti ſunt ſpe ctaculum inſipientiū oculorū: reci pient tantam gloriam quantam oculus nō ſufficit videre. Sccū dum benefitium conſiſtit in prece Iibit. ꝯ ptorum dei adimpletione: qd̓ nō mnmnar tatur aum diciturSurdos fecit au mita ſtet pͥ dire. Tunc ſurdus audit quādo iurt fintin preceptis dei obedit. Peccator au inx eſt mm tē vt ait Vſidorus quatuorvoces ibe que de audire nō poteſt. Prima vox ē mmi mō vt or ſericordie preſtantis Iſta eſt vox ſanguinis chriſti que clamat tri mciuuli pliciter. Primo petendo ꝓ nobis miſeri cordiam. Ad Heb̓. duodeci mo. Atceſſiſtis ad ſangunſ aſꝑ ſionem melius loquente ꝙ abel. Gloſa quia iſte veniam loquitur ille vindictam. Secundo petendo a nobis ſui memoriam. Iob. deci mōſexto. terra ne operias ſangui nem meum ſcilicet per terrenorū cupiditatem nec in te lateat ꝑ ob liuionem. Tercō conquerendo ꝙ in nobis habet paruam efficatia Pſalmiſta. Que vtilitas in ſāgui ne meo. quaſi dicat ꝑua vel nul la. Secundo vox eſt totiꝰ vniuer ſitatis ſcilicet vox omnium que qͦ dem clamat tripliciter. Sunt em̄ magne pulchre ⁊ vtiles. Eorū ma gnitudo clamat dei potentiam vt ipſam timeamus. Apoca. xiiij. Ti mete dominuꝫ ⁊ adorate eum qui fecit celum ⁊ terrā torum pulchri tudo clamat dei ſapientiam vt ip ſam laudemus. Eccleſi. xiij. Altitu dinis firmamētū puchritudo eiꝰ. Et infra Benedicentes dominum laudate eum Vtilitas eorum cla mat dei bonitatem vt ipſū amemꝰ Auguſtinꝰ in lib̓. cōfeſſ. Domine celum ⁊ ter a ⁊ omnia que in eis ſunt. Omnia inquā dicūt mihi vt amem te. Nec ceſſant hominibuſ dicere vt ſint inexcuſabiles. Ter tia vox eſt ninne ſeueritatis.ſ. vox tube que dupliciter ſonabit. Pri mo vt omnes mortuī reſurgāt Cō rinth̓. xiij. Canet enim tuba dei ⁊ mortui r̓ſurgent incorrupti. Secū do vt coram iudice ꝯpareant. Ihe romi. Siue comedā ſiue bibam ſi ue aliud quid fatiā ſemper videt̉ mihi ſonare in auribus meis illa terribilis tuba. ſurgite mortui ve nnte ad iuditium domini. Tertio vt de omnibus operibꝰ rationem reddant. Corint̓. quunto. Omnes nos manifeſtari oportet ante tri bunal chriſti vt t̓ddat vnuſquiſ qꝫ rationem ꝓut geſſit in corpore ſiue bonum ſiue malum Quarta vox eſt nimie magnitudinis ⁊ hor ribilitatis.ſ. vox ſm̄e iudiciˢ qͣ dicē tur Math̓. viceſimoquinto. Diſce dite a me maledicti in ignem eter num. Vnde verſus Mortis vel vite 4 breuis e̓ vox ite venite. Pſalmiſta deus maieſtatis intonuit. Vnde Iob decimoquinto. Cum paruaꝫ ſcintillam ſermonum eius audie ximus quis poteſt tonitruū mag nitudinis eiꝰ intueri. Illa autem vox tria cōtinebit. Iuxͣ illud Apo calipẜ quarto. De throno ꝓcede bant voces tonitrua ⁊ fulgura ſci licet voces examinacōis. tonit rua ſententie terribilis ⁊ fulgua̓ ihē ne ignis Math̓. viceſinio qiunto Eſuriui ⁊ non dediſtis mihi man ducare. Ecce voces examinacō ms diſcedite a me maledicti. Ecce to nitruum ſentētie terribilis. In ig nem eternum. Ecce fulgura ignis jehenalis. Tertium benefiiū conſiſtit in humili confeſſione. quod notatur cum dicitur. Et mu tos fecit loqui. Vnde dicitur hic. Solutum eſt vniculuꝫ lingue eiꝰ. Eſt autem quadruplex vinculum quod hominem a confeſſione im pedit. Primum eſt pudor peccati: quod modo per confeſſionem pu ram ſoluenduꝫ eſſet. quia in iudi tio ſolui non poterit. qͥa tunc tres teſtes inſolublies erunt qui om̄a peccata reuelabunt. Primus eſt deus. Naum primo. Reuelabo pu denda tua in fatie tua. Secundus erit dyabolꝰ. Ambroſiꝰ ſuꝑ Pſal mo. Iuſtꝰ in principio accuſator eſt ſui vt iam non habeat aduer ſarius quod accuſet. Tertius eit ipſum ſcelus quod ſeipſum mani feſtabit dum id ad collum eius appenſū apparebit. Trene. xli. Iu gulabit iugū inquitatum eorū ī manu domini cū īuolute ſūt ⁊ im poſite collo meo. Secūdū eſt ſpes vana alias ꝯfitendi ⁊ vere vana. tū quia homo ſepe ſubito moritur Eccle. v. Ne tardes ꝯuerti ad domi num ⁊ ne differas de die in diem: qꝛ ſubito veniet ira illiꝰ. tuꝫ quia peccatū ex vſu cōtemnitur Augꝰ. Omne pctm̄ ex ꝯſuetudīe vileſcit. ⁊ fit homini quaſi nullū. ſic dolore ꝑdit. qd̓ putridū eſt nō dolet. qd̓ nō dolet ꝓ ſaluo eſt habendo ſed tamen ꝓ mortuo reputando: tu qꝛ homo in neceſſitatē ⁊ obliuioneꝫ cito inducit̉ Gregͦ. Iuſtū eſt ꝙ qͣ noluit penitere cū potuit: non poſ ſit cū voluerit. Idē. Animaduerſi one tali puniēt̓ pctōr vt moriens obliuiſcat̉ ſui: qui dūviueret ob litus eſt dei. Augꝰ Noluerūt emē dare vitam ſuā. Tertium ē timor grauis penitētie. Sꝫ cogitae̓ debet pctōr ꝙ pm̄a eſt qn̄qꝫ maior aut equalis a̓ minor. Si maior nō tan tum valet ad dimiſſionē culpe. ſꝫ ad augmentum glorie Si equal̓ tantū valet ad dimiſſione culpe. Si minor: deuſ ſupplebit in purga torio de rigore ſue iuſtitie. Notan dum ē at ꝙ tutiꝰ eſt dare peniten tias mitiores ꝙͣ grauiores tribuſ de cauẜ vt dic̄ Criẜ. ſuꝑ Mat. Pri mō ne illi reijtiant ⁊ ſcandalizati ad pcta redeāt. Secundo qꝛ meliꝰ e reddere rationem de minia miſei̓ cordia ꝙ de niinia iuſtitia. Ter axſ ti o qꝛ vbi pat̓ familias eſt largꝰ non debet diſpenſator eē parcus Quartuꝫ vinculū eſt deſperatio ve me Geneẜ. x. Maior eſt iniquitas mea ꝙ vt veniam me rear. Augu ſtinus in libro omel̓. Quidam pe reunt confitendi minia diuturni xi tate: vt ꝓcraſtinantes. Quidam ſperantes de dei bonitate: vt ſūt p̄ ſumentes. Quidam diffidendo de peccati immanitate: vt ſunt deſpe rantes. putum ¶ Sequitur dominica. xiij. nudo vul ntauū n̄ Sermo primus. inatut ipotaſt eati oculi qui vident ē nū a ſit non. vos videtis. Luce decio ulxuti Sicut dicit Ambroſiꝰ ſt iſtinti in libro de offi. quidā tint ftā. poſuerunt beatitudinem in corpo ipitafis ris voluptate. ſicut ep̄icuri Quidā pſdi. hano in animi virtute ſicut ſtoyci/ qui mnolatꝰ nōia. dam in virtute exteriori ⁊ honeſta bitutb. te. ſicut paripathetici quidam in dei viſione ⁊ cognitione ſicut ⁊ ve ri chriſtiam; ⁊ iſtam opimionem dominus noſter approbat dices. Beati oculi qui vident que vos vi detis. Apoſtoli quidem beati fue runt quia viderunt dominum no ſtrum iheſum chriſtuꝫ oculis cor dis ſcilicet in eum credendo ⁊ ocu lis corporis fatiem eius deſideran ter intuendo. Phariſei auteꝫ erat miſeri/ qꝛ nō viderunt cum oculis e MNoderni autem ⁊ boni chriſtiani ſunt beatiores qui vidēt xp̄m īcar natum ꝑ fidem oculis cordis Cir ca iſtam viſioneꝫ notandum eſt ꝙ eſt viſio vie ⁊ viſio patrie. Iux llud Cornit̓. xiij. Videmꝰ nunc ꝑ ſpeculū in enginate: tunc autē fa tie ad fatiem. Viſio auteꝫ vie cōſi ſtit vera fide ⁊⁊ dei cognitione. Au gꝰ. in libro ſol̓. petebat vbi racio eū alloquitur dicēs. Ora ꝙͣ breui us potes. Et rn̄det Auguſtinꝰ. deꝰ ſēpidē nouerim te. nouerim me. Oratu eſt. Homo nō eſt ſemper idē ſed modo vult vnum modo ali ud̓. Hoc autē non eſt in do Licet autē dicatur penitere Gen̄. vi. Pe nnitet me feciſſe hominē. Penitere tamē poteſt dicere mētis inſtabi litatē. ⁊ ſic non ē in deo. vel poteſt dicere exteriorū opeꝝ deletionem. ⁊ ſic eſt in d Et tunc e̓ ſenſus. Pe intet me feciſſe homineꝫ ⁊. fatiam quod penitēs facere ꝯſueuit. quia delet qd̓ fecit. Homo em̄ non ē ſē pidē ſꝫ mō letꝰ mō iratꝰ. Nō vſur pauit ſibi turbulentū affectū: ſed vindicantis effectū. Homo tamē nonē ſemper idē ſed modo eſt piꝰ modo autē ſeuerus: deꝰ autem ſē per eſt pius. pietas tamē aliquā do dicit ꝯpaſſioniſ affectū ⁊ ſic nō eſt in d̓. aliqn̄ oſtendit miſeraci on̄s effectum: ⁊ ſic ē in do. Anſeſ mꝰ. Cū nobiſcum pateris: nos ſē timꝰ miſeracōniſ effectum. tu vero non ſentis affectum. Eſt igit̉ deuſ ſemper ideꝫ j. ſemper ſtabilis ſem L6 6 per tranquillꝰ ſemper pius ⁊ ſem per letus. Petit igitur a deo qui ē ſemper idē vt cognoſcat deum ⁊ ſe ideſt dei potentiam. ſapientiaꝫ mi ſericordiā ⁊ ſui miſeriam. Cogni tio potētie generat timorem. Ma th̓. xvi. Timete euꝫ qui poſtꝙͣ oc ciderit habet poteſtatē mittere in iehennaꝫ ignis. Cognitio ſapien tie ducit ad cordis cuſtodiaꝫ ⁊ cō ſeruationeꝫ. Quia ſicut dicit̉ Ecci. xiij. Oculi domini multoplus luci diores ſuꝑ ſolem. circumſpiciētes omnes vias hominū ⁊ ꝓfundum abyſſi. Cognicio miſericordie ge nerat ſpem ⁊ amorem Quia enim deꝰ ē bonꝰ id̓̓ ipſū diligimus ⁊ in eū ſperamꝰ. Cognicō ꝓprie miſei̓e generat humilitatē Mich̓. v. Hu miliacō tua in medio tui. Ex hijs igitur patet ꝙ p̄dicta oracō ꝯtīet que ſunt ad ſalutē neceſſaria. Ti nior em̄ facit vitae̓ malū. Prouer. xv. Per timorem domini declinat onis homo a malo. Cuſtodia cor dis facit hominem puꝝ. Prou̓. x. Omni cuſtodia ſerua cor tuuꝫ. qͥa ex ipſo procedit vita. Amor ſolli citat ad bonum. Greḡ. Nunꝙͣ eſt amor dei otioſus. Opea̓tur em̄ ma gna ſi ē: ſi opea̓ri rennuit amor n̄ eſt. Humilitas eſt cuſtos omniū bonoꝝ. Iō ẜm Greg̓. Qui ſine hu militate virtutes congregat qua ſi puluerem ante ventum portat. Secūda viſio ē patrie de qua duo ſūt notanda. Primo ꝑ qͥd acqͥrit̉. Secūdo in quo ꝯſiſtit. Acquicitur em̄ ꝑ trīa ẜm ꝙ dic̄ Augꝰ. ī libro de oracōne. Videbit inqͥt deū qui bene ⁊ caſte viuit. bn̄ ſtudzabene orat. Primo autē videbit qͥ bn̄ vi xerit. diſtinguit autē Augꝰ. in li bro de ciui. dei triplex genꝰ vite.ſ. actiuā. ꝯtemplatiuaꝫ. ⁊ exvtraqꝫ ꝯpoſitam Ille autē qͥ habuit vitā actiuā: bn̄ vixit. qͥ habuit vitam ꝯtemplatiuā meliꝰ ⁊ ille qͣ habu it vitam ex vtraqꝫ ꝯpoſitam: opti me. Iſti tales edificat auꝝargen tu ⁊ lapides p̄tioſos. Argētuē lu cidum. Auꝝ ē lucidiꝰ. lapis p̄tio ſus ē lucidiſſimꝰ. Qui em̄ habuit vitam actiuā edificauit argentū Iſte lucebit ante deum clare. Qui habuit vitam ꝯtēplatiuā edifica uit auꝝ iſte deū videbit clal̓ꝰ Qui hūit vitam exvtriſqꝫ ꝯpoſitaꝫ edi ficauit lapides p̄tioſos. ille deum videbit clariſſime. Oportet igitur vt munde ⁊ ſācte viuat quiſquiſ deum videre deſiderāt Math̓. v. Be ati mūdo corde quoniā ipſi deum videbūt Errat quiſqꝫ qui deum in veritate cognoſce̓ pritat ſi adhuc nequiter viuat Auguſtinꝰ in lib̓. ſol̓. deꝰ queꝫ nemo dimittit niſi deceptus: quem nemo quei̓t niſi admonitus: quem nemo inuenit hominū niſi purgatus. Secundo deū videbit qui bene ſtuduerit ⁊ in lege domini meditat̉ nocte die Ille enim bene ſtudꝫ qui ea q̄ qꝫ. de deo legit memoriter retīet ⁊ ope re ꝯplet Iacō. i. Eſtote factores ver bi⁊ non auditores tantum fallen x tes voſmetipſoſ. quia ſi quis ē au xlſ ditor verbi ⁊ nō factor: cōparabit̉ viro ꝯſiderāti vultum natiuitatis ſue in ſpeculo. Homo reſpitiens ī ſpeculum poſtmodum ſpetiē fatiei ſue obliuiſcitur. Reſpitiens vero fatiem alterius diutius recordat̉ ex eo ꝙ fatiēꝫ eius directe ꝯſpexit ſuam autem fatiē indirecte in ſpe culo. Scriptura autem ſacra ē ſpe culum quando quis in eam ſcien tiam tantum ſpeculatiuam inqͣrit ipuu vratūt talis non directe in eam reſpicit. ixa Et ido dn̄i obliuioni tradit. Et eſt Iph fena lnū faties quando non ſolum ſcienci pipiō a mint am ſpeculatiuaꝫ ſed maxime pra cticam inquirit ⁊ tūc directe in eā j ptiſ reſpicit. Et ideo hic cognicōnem ſpitju hueuli. retinet per fidem ⁊ in futuro ꝑ ſpē xiōnt lin Maxime autem plus eſt ſtuden dum in libro conſcientie. Ibi em̄ ad atamontu homo per fidem ſe cognoſcit. ⁊ vi huici. det. quia qui ibi non ſtudet ſeip iin quitu ſum non videt. Quāto quis ſe in napruma qttu nus vidꝫ tanto minus ſibi diſpli ntuſt cet. Et quāto maioris gratie ꝑci mpuā qudhō pit plenitudinem: tanto ampliuˢ nuſinbit. r̓p rehenſibilem ſe eſſe cognoſcit Itdranſ. Vnde Auguſtinꝰ in libro omel̓. ulabiia. tractans illud prophete. Arguaꝫ te ⁊ ſtatuam te contra fatiem tua ſendne. 4 Si minꝰ te vides fatias vt magis videas. quia ſi videres te⁊ diſpli ceres tibi placeres mihi. Quia ve ro te n̄ vides. placuiſti tibi. diſpli cebis mihi ⁊ tibi Mihi. quia iudi caberis. tibi quia irrideberis. Ad̓ tibi poſt dorſum tuū poſuiſti. ego autem ante fatiē tuam pono vide bis feditatem tuam: non vt corri gas ſed vt erubeſcas. Fat ergo qͥ deꝰ minatur tibi facere. Tolle te de dorſo tuo ⁊ ꝯſtitue te ante te ⁊ dic Quoniā iniquitateꝫ meā ego cōg noſco: ⁊ delictuꝫ meum coram me eſt ſemꝑ. 8d̓ ergo erat poſt te fac ante te ⁊ peniteatur a te. ne qd̓ tu ipſe poſuiſti poſt te poſt ꝯtra a do mino fiat an̄te. Tercō videbit de um qui bene orauerit.. attencōe deuocōne ⁊ ꝯtinuacōne. Corinth̓. xiiij. Orabo. ecce ꝯtinuacō. ſpiritu Ecce deuocō. ⁊ mente. ecce attencō Ioh̓. x. Veri adoa̓tores adorabūt pr̄em. hoc refertur ad ꝯtinuacōnē In ſpiritu. hoc refertur ad ſpūalē deuocōnē. Et veritatē. hoc refertur ad attentionem. Prou̓. ij. Si que fieris eam.ſ. ſapientiaꝫ quaſi pecu niā ⁊ quaſi thezauros effoderis ⁊ ceterā Pecunia q̄ritur infatigabi liter. Vn̄ ſecundꝰ philoſophꝰ in terrogatus quid homī non ſinit fatigari. Rn̄dit lucꝝ. Thezaurꝰ q̄ ritur deſiderant̓. ⁊ vtrūqꝫ attente. Sic deus debet queri in oracōne ⁊ amari ſine fatigacōne ⁊ cū deſide rio ⁊ cū attencōne. Auguſtinꝰ ī li bro de doctrina xp̄iana Improbis loquor. auaris loquor. pecuniam diligis: tantū me diligite. Secūdo videndū in quo ꝯſiſtit viſio pr̄ie. Vn̄ Augͥꝰ ſuꝑ Gene. Ad lr̄am. d. ꝙ beati habebūt triplicē viſioneꝫ .ſ. corꝑalem ſpūaleꝫ ⁊ intellectua lem Corporal̓ viſio eſt qͣ xp̄i vide Q 2 46 būt h̓umanitateꝫ. ex qͣ viſione re ſultabit magnū gaudiū. Cāti. v. Egredimini filie ſyō ⁊ videte regeꝫ ſalomonem in dyademate. vī hu mana carne qͣ coronauit eū mat̓ ſua. Et d̓r caro xp̄i dyadema ſiue qꝛ ē cauſa victorie. ſiue qꝛ nullo vi tio vel praue ſuggeſtioni vnꝙͣ fu it apta. ſiue qꝛ fuit de vna linea a de carne virginea. Cetere em̄ figu re diuerẜ lineis formant̉. Figurā autē circularis tantum vna linea claudit̉. qꝛ ceteroꝝ caro formatur ex ſemine vtriuſqꝫ ꝑntis. Caro āt xp̄i ex ſanguīne virginis Secun da ē viſio ſpiritual̓ qͣ videbūt āge los ⁊ animas ſāctoꝝ ex qͣ viſione reſultabit maiꝰ gaudiū. Si enim ẜm Criẜ. videre demōes ē magna pena ⁊ quedaꝫ iehemia. cōſtat ꝙ videre animas ſāctoꝝ ⁊ angelos eſt magna gloria Tertia viſio ē intellectualis que chriſti videbūt deitatem ex qua viſione r̓ſultabit maximum gaudium. de hac viſi one dicit Fulgentius. Sicut ꝑ ſpe culum vitreum tria videmus ſcili cet ipſum ſpeculum/ noſmetipſoˢ ⁊ quicquid preſens eſt/ ſic ꝑ ſpe culum diuine claritatis. ipſum de um quantum poſſibile ei̓t creatu re/ ⁊ noſmetipſos ⁊ cetera omnia vera ⁊ certa ſcientia cognoſcemꝰ. ESeo uitur ſermo ſecūdꝰ eiuſdē Iliges dn̄m deū tuū ex toto corde tuo ⁊cͣ. Cuꝫ omnis ſciētia diuidit̓ ī treſ.ſ. in phiſicam ſiue naturalem ethica ſiue moralem. loyca ſiue racōnaleꝫ. oīs tn̄ huiꝰ mundi ſcīe ꝑfectio eſt dei ⁊ ꝓximi dilectio. Vn̄ Augꝰ. tractās illud verbū.ſ. diliges dn̄m deū tuū dic. Hoc phiſica dic̄ qm̄ oīm natua̓ꝝ ē ca. hoc ethica qm̄ vita bō ⁊ hone ſta nō aliqn̄ deformat̉ quantū ea q̄ diligenda ſunt diligunt̉.ſ. deꝰ ⁊ ꝓximꝰ Hoc loyca qꝛ lumen amē racōnal̓ Quia igit̉ dilectō dei ⁊ ꝓxi imi ē totius legis adīplecō ⁊ om̄s ſcientie ꝑfecto ⁊ iō ad vitam eter nā eſt introductio Et iō cū legiſpe ritus interrogaſſet dn̄m. d. Quid fatiendo vitam eternā poſſidebo. ⁊ dn̄s ad legem ipſū miſiſſet. Ille v bū ꝓpoſitū rn̄dit dicēs. diligeſ do miliū deū ⁊cͣ Eſt e̓go pͥmā dilectō q̄ diligamꝰ deū Secunda q̄ diliga mꝰ ꝓximuꝫ. Circa dei dilectionem tria ſūt vidēda.ſ. cā modꝰ ⁊ frcus. Cā autē diligendi deū ē ip̄e deꝰ/ qꝛ in ip̄o inuenit̉ oīs cā ⁊ rō diligen di. Tria em̄ ſūt q̄ nos inducūt ad aliqueꝫ diligendū.ſ. bonitas. pul chritudo ⁊ amor. de pͥmo dicAu gꝰ in. lib̓. de trini. Cū nulla diliga tur nͥ illa q̄ boͣ ſūt pudeat nō ama re ipſū bonū vn̄ boͣ ſūt oīa De ſecū do dic̄ dyoniſiꝰ in de di. nō. Oīa in qͦt bonū ⁊ pulchꝝ d̓ſiderāt Dde ter tio dic̄ Amb̓. ī lib̓. de offi. Quid tā īfixū natue̓ qͥd taꝫ īpreſſuꝫ affecti xx bꝰ hūanis ꝙ vt diligaſ te diligen tē. ⁊ Seneca. Si vis amari ama. Eſt igitur deꝰ pͥmo diligēdꝰ: qꝛ hēt fū niā bonitatē. Bonitates āt qͥ ī crea turis ſūt accidētales ſūt ⁊ idd ſepe eis pͥuant̉. Sūt ꝑticulae̓s qꝛ crea turā nō hēt oēs boītates. Sūt etiā mixte qꝛ nulla creatura hēt puraꝫ bonitatē. Et ido affectꝰ nr̄ declinat̉ nō pōt in creaturaꝝ bonitatibꝰ ſic acentalibꝰ ſic ꝑticulaibuſ ſic mix tis. In dn̄o at ē bonitas eſſential̓ Math̓. x. Nēo bonꝰ nͥ ſolꝰ deus. Et iuſte nor boītas vniu̓ſa. ij. Sapi. p. Vener̄t in oīa bo ꝑit̓ cū illa Et boītaſ pura xquo Augꝰ in lib̓. de ciui. dei. Quāta eit ibi felicitas vbi nullū erit maluꝫ: vimihli nullū latebit bonū Secūdo diligē lpendum. dꝰ ē deuſ qꝛ hēt ſūma pulchritudi ata tos quoꝫ nē. Sap. iiij. Cādor em ē lucis eter Imnuē j ne. Iſta at pulchritudo attēditur ſtinturia quātū ad tria. Primo qͣntū ad ſa pientie ſplendorē q̄ tantꝰ ē ꝙ nr̄a ſint dlruniſifieꝝ ſapīa illi ſapīe ꝯꝑata ignorātia ē Sicut ponit exemplū Criẜ. ꝙ tan ta ē claritas ſol̓ ꝙ om̄e lucidū ſi mapatu. bi ꝯparatu videt̉ eē obſcuꝝ. Secū do attendit̉ qͣntuꝫ ad eius purita tis intorem: q̄ tantus eſt ꝙ noſtr puritas eiuſ puritati ꝯparata im munditia eſt. Sic̄ pōnit Criſoſto mus exempluꝫ de mue in qua eſt tanta puritas ꝙ omne illud pu rum ſibi ꝯparatu videt̉ eſſe ſordi dū. Vſa. lxiiij. Omnes iuſticie nō ſtre quaſi pamnus menſtruate. Tertio attendit̉ quantū ad ſācti tate q̄ tanta ē ꝙ nr̄a ſanctitas ſue ſāctitati cōparata: malitia ē. Luce ri. Si vos cū ſitiſ mali noſtis bona data dare filijs vr̄is ⁊cͣ. Tercō dili gendꝰ eſt qꝛ habet ad nos ſuum emorem: omnem amore excedēteꝫ aꝫ amor primꝰ eſt carnal̓ int̓ vi iūti vxorem. Secundꝰ natural̓ in ter patrem ⁊ filiū. Tertiꝰ ſotialis ſiue ꝯſuetudinis. Nā ꝯtrͣhitur ex cōſuetudine colloquēdi ſiue ꝯuer ſādi. Quartus inter corpꝰ ⁊ am̄aꝫ Quintus eſt amor racōis quo qͦs aliūdiligit ꝓpter virtuteꝫ ⁊ bonita tem. Et iſte non poteſt eē in ama libꝰ q̄ racōne carent. ergo eſt me ritoriꝰ de quo datū eſt preceptum Vn̄ Tuliꝰ. Nihil amabiliꝰ eſt vir tute ⁊ nihil ē qd̓ magis allicit̓ ad diligendum cū ꝓpt̓ virtuteꝫ ⁊ boni tatē eos quos nunꝙͣ vidimꝰ dili gimus Primo excedit amorem q̄ eſt inter viꝝ ⁊ vxoreꝫ. qꝛ ſi multas haberet maculas ipſa vxor ⁊ nō poſſent deleri niſi fieret colliriū de ſāguine viri raro veī nullꝰ vir hoc aliqͣtenus pateret̉. Chriſtꝰ auteꝫ hoc mō ecc̄īam dilexit Eph̓. v. Vi ridiligite vxores vr̄aſ ſic̄ chriſtuſ dilexit eccleſiā ⁊ tradidit ſemetip ſū ꝓ ea⁊cͣ. Augꝰ. Vt xp̄s ſponſaꝫ ſuā lauaret ſemetipſuꝫ vulnerari ꝑmiſit. Sed ſic int̓ viros non inue intur qͥ diligat vxorē. Secūdo exce dit amorem qͣ eſt inter pr̄em ⁊ fili um. Nullus em̄ pater vel mr̄ ſem ꝑvellet deferre vulneā in manibꝰ ob amorē filij ſui vt hijs viſis poſ ſit habere memoriā eiꝰ hoc tn̄ fec̄ C chriſtꝰ Vſa. iiij. Nunquid poteſt obliuiſci mulier infanteꝫ: vt non miſereat̉ filio vtri ſui. Et ſi illa ob lita fuerit ego tn̄ non obliuiſcar tui. Ecce in manibꝰ meis deſcripſi te. Tertio excedit amorem q̄ eſt inter amicū ⁊ amicuꝫ. Ioh̓. ix. Ma iorem caritatē nemo habet vt am mā ſuam ponat quis pro amiciſ. Roma. v. Vix ꝓ iuſto quis mori tur. qꝛ dicit Apoſtolꝰ. Cōmendat autē deus ſuā caritatem in nobis quoniā cū adhuc peccatores eſſe mꝰ chriſtus ꝓ nob̓ mortuus eſt. Quarto excedit amoreꝫ qͥ eſt int̓ corpus ⁊ animā q̄ tantuſ eſt ꝙ in viris ſāctis am̄a natua̓li t̓ noluit a corpore ſeparari. Vn̄ ſuꝑ illud Ioh̓. vlti. Et ducet te qͦ tu non vis Glo. Affectꝰ indicat̉ infirmitatis humane qͦ nemo velit mori qͥ add ē natural̓ ꝙ eū ī petro ſenectuſ n̄ expulit. Vn̄ dn̄s dixit. Tn̄ſeat a me calix iſte. Sꝫ qͣntūcūqꝫ ſit mō leſtia mentis meoria mortis vicit eā tn̄ vis amoris ī xp̄o. Chriſtꝰ ig tur nos ītm̄ dilexit ꝙ am̄aꝫ ſua ꝓ nob̓ poſuit Ioh̓. x. Animā meam pono ꝓ ouibus meis. Nulluſ exce dit rōnis amoreꝫ qꝛ optimꝰ ⁊ nul lus eſt ei ꝯparabil̓. Secūdo viden dū eſt qͣs ſit modus diligēdi deū qͥ quideꝫ triplex eſt. Eſt em̄ dilige dus ſuꝑ omnia propter ſe ⁊ ſine modo. Supra omnia quideꝫ eum diligere debemus ⁊ plus ꝙ noſtr ⁊ plus ꝙͣ noſtros. ⁊ pluſ ꝙͣ nos. de hijs tribus dicitur Luce. xiiij Qui non renuntiat omnibꝰ q̄ poſ ſidet: non poteſt meꝰ eſſe diſcipū lus. qūo ad primū. Si quis venit ad me ⁊ nō odit patrem ſuum et cetera. quo ad ſecūdum. Adhuc autem ⁊ animaꝫ ſuam ⁊cͣ. quo ad tertiuꝫ. Nota quo modo etiam di ctū eſt petro ter. diligis me. Iſto etiā triplici mō xp̄us nos dilexit. Primo plꝰ ꝙͣ regnum ſuuꝫ: quia ipſum reliquit ⁊ ad noſtraꝫ miſe riam deuenit. Secundo plꝰ ꝙͣ ſuoꝫ qui a eos dimiſit ⁊ nobiſcū paren telā ꝯtraxit. Tertio plꝰ ꝙͣ animā ſuam: quā ꝓ nobis dedit. de hijſ dicit Iere. xv. Reli qui domū meā ideſt r̓gnum meū. dimiſi heredita tem meam angelos meos q̄ ſūt hereditas mea. dedi dilectam ani ma meam in manibꝰ inimicorum eius. Secundo diligendꝰ eſt deuſ ꝓpt̓ ſe. Augꝰ. de doctrina xp̄iana. Omnis pctōr inquantū pctōr: nō eſt diligēdus ꝓpter ſeipſuꝫ. Multi autē diligūt deum ꝓpter benefitia que ab ipſo recipiunt quoꝝdile ctio mercenaria eſt Augꝰ. O bone iheſu minus te amāt qui tecuꝫ ali quid. non ꝓpter te amant. De tali dilectōne dicit Seneca Mel muſce ſequuntur. formice frumentuꝫ. ca dauera lupi. Sic predam iſtā ſeq̄ tur turba iſta: nō homineꝫ. Si em̄ deꝰ dedit aliquibus mele aliquid temporale in quo ſuauiter requie ſcunt. mox ipſuꝫ ſequuntur ſicut niel muſce. Sed ſi mel deficit mox auolant ⁊ recedunt. Si aliquibꝰ x dederit frumētum ideſt temporāle pi cōmodum: mox ipſum ſequūtur vt formice. ſed ſi frumentum defic̄ vermes colligunt̉ quia ad tempo ralia lucra ſe conuertunt. Si etiā aliquibus dederit cadauera ideſt honores ipſum mox ſequuntur vt lupi. Et aſſimulantur honores ca d aueribus. Tum quia coram d̓ Ipt mt fetent. tum qꝛ videntur eē honores ⁊ non ſunt ſicut cadauer videtur eē homo ⁊ non ē. Si autem iſta ca ijuſſint obe dauera defitiunt: mox verſus celū yiā illumi vt lupi vlulant. ⁊ deum ⁊ ſanctos uunt Ffilꝰ i dei blaſphemant. Tertio diligen dꝰ eſt ſine numero. Bern̄. diligē tad cogͥmco iui ſpſe emi di deum modus eſt ſine modo. di ligendi miniētas in alijs. etiā in uniē hominem virtutibꝰ vitioſa eſt. Nam nimia undū ffi credulitas habet leuitateꝫ. ninia vttrinā tenthia ſpes preſumptionem. minia miſe apuita fineſti. ricordia fatuitateꝫ. minia iuſticia uſtrat iu. ſab̓im a crudelitatem. nimia prudencia cu rioſitatem. nimia fortitudo feroci nena facit tatem. nimia abſtinētia debilita iinni. tem. Sed nimia caritas habet bea titudine ⁊ felicitatem. Non enim tantum ille beatꝰ dicit̉ qui nimis deum diligit ſed etiam qui nimis mandatā dei diligit. Pſal. Beatꝰ vir qui timer dominū in mādatiſ eiꝰ volet nimis Tercō videndū eſt quis ſit fructꝰ diligendi deū qͥ ē totiꝰ trinitatis inhabitacō Ioh̓. xiiij. Si qͥs diligit me: ſermonem meuꝫ ſeruabit ⁊ pater meus dili get eum ⁊ ad eum veniemus: et māſionem apud eum fatiemus. pater quidem in homine manſio nem facit memoriā inhabitans prugē recordacōnem hōini.ſ. ad memoriā reducēs dilectionē: qua ipſū dilexit gratis ⁊ ſine meritis ſuis cū om̄a ꝓpter ipſū creauit qꝛ ſi bi ſubiecit teſte. Osͣ. Omnia ſub icciſti ⁊cͣ. vt ſibi regratiet̉ ⁊ ipſuꝫ ſuꝑ om̄a amet. ſicut filiꝰ patreꝫ ⁊ honoe̓t ſicut miles fidelis dn̄m ſu um regeꝫ debitū in omnibꝰ famu latuꝫ exhibendo. eiuſqꝫ mādatis promptiſſime obediendo Filiꝰ in telligentiā illuminās eaꝫ ꝑ veraꝫ cognitionē. Filiꝰ intellectum illu minat ad cognicōnem veri ⁊ eter ni boni Ipſe em̄ ē lux q̄ illuminat omnē hominem venientē in hūc mundū. Fugat enim ꝑ ſuā ſāctā doctrinā tenebras ignorantie. Et aperta feneſtra intellectꝰ ipſum ꝑ luſtrat lumine diuine ſapīe: ⁊ in fuſa d̓im amoris dulcedine. ipſuꝫ terrena facit deſpicere cū ſint īſta bilia ⁊ in nihilū redigēda. ⁊ ipſū facit celeſtia cū d̓ſiderio aſpicere ⁊ anxie ad ipſa feſtinare cū ſint et na ⁊ ſine fine māſura Spiritus ſā ctꝰ voluntatē eam inflāmanſ per vrā dilectionē. Spūſſanctꝰ vnit ſic ipſū cū d̓ ꝙ quaſi vnꝰ ſpirituſ efficit̉ cuꝫ eo. ⁊ ex amore ardenti om̄a ſibi vertūtur in faſtidiū pre ter amare deū. Sicqꝫ fit ꝙ tranſcē ſis terrenis omnibus ⁊ ocul̓ cor dis ſoluꝫ in d̓ infixis nihil aliud cogitat ꝙͣ deū. nihil loquit̓ niſi de do ⁊ nihil oꝑatur nͥ qd̓ ſcit dn̄o L6 deo ſuo placere. Secūdo agit̉ de di lectione ꝓximi. cū dicit̉. Et ꝓximū tuū ſicut teipſuꝫ. ad id ad qd̓ te ipſū diligis.ſ. ad graꝫ in pn̄ti ⁊ ad gloriā in futuro. Vel in quo te ip ſū a. dn̄m. Augꝰ in libro ꝯfeſſi. Be atus qͦ te amat ⁊ amicos in te. ⁊ imicos ꝓpter te. Solꝰ em̄ nullū ca rū amittit: tibi em̄ omnes cari fūt in illo qͥ nō amittit̉. Vel poteſt in telligi ꝙ hō facit alij qd̓ ſibi vult fieri vt iuris natural̓ intelligatur vnū affirmatiuuꝫ qd̓ ponit̉ Mat. vij. Aliud negatiuumqd̓ ponitur Thob̓. iiij. Iſta duo ſūt erga dile ctionē ꝓximi ẜuāda.ſ. vt bn̄ficij ī pēſione foueatur ⁊ nulla malitiā ledatur. ¶ Sequitur ſermo tertiꝰ eiuſdē. Vmo quidaꝫ deſcēdebat ab iheruſalem in ihericō. ⁊cͣOctor em̄ nō ſtatī ab itiendꝰ ē ſꝫ curandꝰ. ſic̄ troy anus optimꝰ auguſtoꝝ per tria ē xēpla on̄debat ſicut legitur in policrato Oculi lippi nō ſunt ſtatī eru endi: ſꝫ curādi. vngues acriores nō ſūt euellendi: ſed preſcīdendi. corde in cithara nimis extenſe. nō ſunt frangende ſꝫ remittēde Oculi lippi ſūt luxui̓oſi qͥ ſunt immūdi ⁊ exce cati. Vngues acriores ſunt ſuꝑbi qui multos ſcindunt ⁊ dilacerāt Corde in cithara extenſe ſunt aua ri: qui per minia deſideria tem pōra lium ſe extendunt. Auguſtinus. diuitias inueniſti: requie perdidi ſti ⁊cͣ Tales nō ſunt ſtatī abitien di ſed reſcindendi ⁊ curādi Guiꝰ exemplū habemꝰ in iſto ſamiai̓ta nō qui homine vulneratū ⁊ ſpoli atu nō abiecit ſed curauit/ ꝑ quē quilibet peccator intelligi poteſt. Circa que tria notant̉. Primo di ſpoſicō ad peccandū Secūdo incō moda q̄ facit peccatū. Tercō reme diu ꝯtra pctm̄ Circa primū notā dum eſt ꝙ illud qd̓ ad peccatum diſponit eſt/ qn̄.ſ. quis tranquilli tatē mentis deſei̓t. ⁊ ad inutabili tatem reꝝtemꝑaliū ſe ꝯuertit. qd̓ notat̉ ꝑ hoc ꝙ ille qui ab iheruſa lem q̄ interprefat̉ viſio pacis r̓ceſ ſit ⁊ in iherico q̄ interp̄tat̉ luna de uenit. Proſperitas em̄ mundana lune cōparat̉ qͣdruplici de cauſa Primo em̄ lūa hꝫ lucē eclipſaticā qꝛ ſepiꝰ eclipſim patit̉. Sic ꝓſperi tas mundana homni eclipſat̉.ſ. in vita in morte ⁊ poſt mortē Nam in vitā ſepe ſubtrahitur. Iob. xxi. uotiens lucerna impiorū extin gͣuetur ⁊cͣ. In morte nō ſuffragat̉ Eccle. v. Noli attendere ad poſſeſſi ones tuas iniquas. Nihil em̄ pro decūt tibi tēꝑe vindicte ⁊ obducti onis. Et dicit̉ mors obductio: qͥa palpebre obducūtur a ꝯtra ſe du cunt̉. Eclipſatur etiā poſt morteꝫ: qꝛ mortuum nō cōcomitat̉. ⁊ poſt mortē non ꝯcomitat̉. Osͣ. Cū inte rierit homo nō ſumet om̄a: neqꝫ deſcendet cū eo gloria eius Secun do luna habet lucē maculataꝫ. Sic .ſ mundana ꝓſperitas in ſe multis amaritudinibꝰ ē reſꝑſa. Boetiuſ in de ꝯſolacōne. Cui multis ama ritudinibꝰ humane felicitatiˢ dul cedo eſt reſꝑſa. Vſa. p. Vinū tuū mixtu eſt aq. Augꝰ. Amor infelo ris pulchritudinis polluit mēte. Eccle. xv. Qui tetigerit pice macu labit̉ ab ea. Et dicit̉ pix amor ter renꝰ qꝛ ferrenꝰ eſt ⁊ qꝛ inquinat ⁊ qꝛ adheret. Augꝰ. Quiſquis es in niundo ad tevenit qͥ fecit mundū vt eripiat te de mundo. Cer cō lu na habet luce variā qꝛ modo ē ple na: mō ſemplena ⁊ mō vacua: ſic de mūdana eſt ꝓſpei̓tate. Psͣ. Vi di impiū ſuꝑ exaltatū ⁊ elongatū hp dyabl ſic̄ cedros libam. Ecce luna plena. Ijuratur he Tranſiui ⁊ ecce nō erat. Ecce luna ſemplena/ queſiui eū ⁊ n̄ ē inuen tus locꝰ eiꝰ. Ecce lūa vacua Quar to habet luce mutuata qꝛ a ſe nō lucet: ſꝫ a ſole. Sic etiā homo quic qͥd habet a ſe nō hēt: ſꝫ a do. Apo idaintu. ſtolꝰ Cornit̓. iiij. Quid hēs qd̓ a d̓ nō accepiſti. De lege autē ⁊ d̓ na turā mutui ē obligari ad obſeqͥa mutuantis. Cōtra hoc fatiūt ing ti. Iere. v. Non dixerūt in corde ſuo Metuamus dn̄m deū noſtꝝ qͥ dat nob̓ pluuiā tēꝑanea ⁊ ſerotina in temꝑe ſuo ⁊cͣ De natura autē mu tui eſt vti re mutuata ad illū vſuꝫ ad quem mutuata eſt. deꝰ enim mutuauit nob̓ temporalia vt eis vtamur ad ſuſtentationem: non ad voluptuoſam delectationem. Contra hoc fatiunt voluptuoſi. Savi. ij. Vino precōſo ⁊ vnguen to impleamꝰ nos ⁊ non p̄tereat nos flos tēꝑis de naturā etiā mu tui eſtrē mutuataꝫ reddere n̄oprio ratamdeꝰ em̄ dedit homini am̄aꝫ bonam. Sapi. v. Sortitus ſum ani nam bonā. Sed cōtra hoc fatiunt omnes mali xp̄iani: quoniā ani mā occidunt. Sapi. xvi. Occidit homo ꝑ malitiā animam ſuam. Secundo videndū eſt que ſunt incōmoda que facit homini pecca tum Que quidē ſunt tria. Homo vulneratur ſpoliatur ⁊ ſemiuiuꝰ rlinquitur. Primo a dyabolo ſpō liatur. dicit auteꝫ Criẜ. ſuper Ma th̓. ꝙ dyabolus dicitur fur quia furatur homini auꝝ ſapientie. ar gentum eloquētie. veſtimenta v̓ tutum ⁊ lintheamina gratiarum. Primo igitur furatur homini au rū.ſ. diuine ſapientie. Nihil enim eſt qd̓ latro ſic odit ſicut lumē. Il lud lumen eſt ſapientia diuina. quā fures īfernales multū oduit Ioh̓. xiij. Qui male agit: odit lucē Iſtud auruꝫ demones furātur qn̄ auferūt diuinā ſapientiam ⁊ im mittūt terrenam Baruch. iij. Filij agar exquiſierūt ſapientiaꝫ que deterra eſt. viam autē ſcientie ne ſcierunt. Secūdo furatur argentū 2 eloquētie predicacōnis ⁊ doctri ne. Multū enim timent latrones qn̄ quis clamāt: ſic demones quā do aliquis predicat. Legit̉ Ioſue iij. ꝙ aci clamorem ſiliorū iſrahel muri iherico corruerunt. Iſtud ar 2 IL Lo gentū eloquentie ⁊ predicacōniſ ſancte. dyabolꝰ furat̉ qn̄ argentū ſacrarū eloquentiarū vertit in ſco riā fabularū. Vſa. i. Argentū tuū verſū eſt in ſcoriā ¶ Tertio furatur veſtimenta virtutū Facit em̄ dya bolus ſicut homo malus ⁊ violen tus qui om̄a precōſa tollit ⁊ vilia dimittit. Aedia autem aliquādo tollit. aliquando dimittit. Precō ſa anime ſūt virtutes quas tollit cum ea ad peccatū ducit. Gen̄. xv da mihi animas ceterā tolle tibi VVilia ſūt peccata. Iſta dimittit q̄ tamē a p̄tioſa am̄a eſſent ſeparā da. Iere. v. Si ſeparaueris pretio ſū a vili: quaſi os meū eis. Aedia vero ſūt temꝑalia q̄ dyabolus ali quādo dimittit vt hominē peccare fatiat ꝑ intemperantiaꝫ: aliqn̄ tol lit vt hominē inducat ad impatiē tiā Quarto dyabolꝰ furat̉ linthea ē mina gr̄arū. Grā dei dicit̉ linthea mē qꝛ fac̄ animā candidā. Psͣ. La uab̓ me ⁊ ſuꝑ inuē dealbabor. Fa cit eā ſubtilem. Ezeh̓. xvi. Indui te ſubtilibꝰ Dyabolus at furatur ipſa lintheamina qꝛ fac̄ am̄am ni grā. Tren. iij. deingͥta ē fatiēs eo rū ſuꝑ carbones. ⁊ fac̄ eā in cōſcīa groſſaꝫ. Math̓. xxiij. Colātes culi ce. camelū āt glutiētes. Secundo pctōr vulnea̓t̉. Sꝫ notandū ꝙ ali qn̄ pctōꝝ vulne a̓ſūt r̓cētia. illa at ſanant̓ vnctōne ⁊ ſpūſſancti īſpi racōne ſiue leuis pͥme īpoſitione. Eccī. xi. Breue lāguore p̄ſcidit me dicꝰ. Aliqn̄ em̄ ſūt inueterata illa ſanantur aduſtiōne ⁊ adu̓ſtiua carnis maceracōne. Psͣ Vre renes meos ⁊ cor meū ⁊cͣ. Aliqn̄ ſūt pu tricla. illa ſanant̓ īciſione ⁊ inciſi ua tribulacōne. Osͣ. Multiplica te ſunt infirmitates eoꝝ: ⁊ poſtea acceleranerūt. Iōqꝫ xp̄us fuit vn ctꝰ vt ſanae̓t vulnerā recētiā. Osͣ VVnxit te deus deꝰ tuus. Ffuit igne paſſiōīs aduſtꝰ vt ſanaret vulne ra inueterata. Osͣ. Igne me exa minaſti⁊c. Fuit ⁊ in qͣnqꝫ ꝑtibuſ īciſus vt ſanaret putrida. ps. Cō ſcidiſti ſacͣcū meū ⁊cͣ. Tercō pctōr ſemiuiuꝰ relinquit̉. Sūt āt duo ſi gna vite ⁊ ſēſus ⁊ motus. Quidā em̄ totalit̓ ſūt viui qͥ.ſ. de do rcē ſen tiunt ꝑ fidē ⁊ mouent̓ ꝑ oꝑa Ro. p̄. Iuſtꝰ ecce oꝑa. ex fide viuit. ec ce fides vera. Fides em̄ vera ⁊ oꝑa mīe fatiunt hōinneꝫ viuere in aīa Geg̓. Cibo corpꝰ paſcit̉ cum pio oꝑe ſpūs nutrit̉. Alij āt totaliter mortui ſūt.ſ. illi qͥ neu̓trū hn̄t. de qͥbꝰ dicit̉ ī epl̓a Iude. Arbores au tupnales bis mortue a infructuo ſe Alij vero ſūt ſemiuiui.ſ. illi qͥ fidē hn̄t ſꝫ nō oꝑa. Ad Thy. i. Cōfitē cur ſe noſſe deū: factis āt negant. Augꝰ de q̄ſtionibꝰ euāgelij. Semi uiuꝰ dicit̉ qui ex ꝑte q̄ poteſt co gnoſci deus: viuꝰ eſt. ex ꝑte vero q̄ peccatis p̄mit̓ mortuus ē Ter tiō videndū eſt q̄ ſūt remedia con tra pctm̄. Ad ſanādā gͦ pctā tria ſūt remedia. Primo vinū morden tis timoris. Sꝫ nota ꝙ tīor aliqua do cauſat̉ ex ꝯſideracōne ſui ⁊ tūc eſt qͣſi quoddā cauteriū ꝑ quod eicit̉ ſames pctōꝝ. psͣ. A iudicijs em̄ tuis timui. Ecci. i. Timor domi in expellit peccatuꝫ. Aliqn̄ cauſat̉ ex ꝯſideracōne vindicte dei. ⁊ tuce quaſi ſeuiēs fluctus maris mētis nauē ꝯcutiens donec ponduſ pec cati abijtiatur. Iob. xxxi. Quaſi tu mentes ſuꝑ me fluctus ſēꝑ timui dn̄m: ⁊ pondus eius ferre nō po tui. Aliqn̄ cauſat̉ ex conſideratio ne gloīeatunc eſt quaſi quoddā electuarium quod anima confor tat Prouer. xxiiij. In timore domi ni fidutia fortitudinis. Secundo neceſſariū eſt oleum ſpei dulcora tis. Spes enim inſtar olei animaꝫ dulcorat ⁊ ſb̓leuat vt de ſalute ob tinenda ꝯfidat. Prou̓. xv. Qui ſpe rat in deum: ſubleuabitur Ronia. viij. Spe em̄ ſalui facti ſumuſ. In aduerſitatibꝰ dolorē mitigat Osͣ In qͦ mihi ſpeꝫ dediſti. hec mneꝯſo lata eſt in humilitate mea. Ignē gratic ꝯſeruat. Vnde ille igniſ ex tinctus fuit in cayn ⁊ uuīda: quia oleo ſpei caruerūt. Vnde cayn di xit. Maior eſt inquitas mea ꝙ vt veniam merear. Tertio neceſſai̓a eſt alligatum penitētie ſalutaris Iſta alligatua̓ ſi eſt debito modo facta ſanitatē inducit. ſi nimis la xa. fluxū nō reſtringit. ſi minis ar ta: leſioneꝫ facit. Sic etiā eſt de pe nitētia imponēda qꝛ ſipportiona ta ē culpe valet ad culpaꝫ ⁊ ad pe nam dimittendam. Ad talem pe nitentiam aſſumendam monet nos apoſtolꝰ. Ad Ro. vi. dicens. Sicut exhibuiſtis mēbra vrā ſer uire immūditie ⁊ imqͥtati ad iniqͦ tatē: ita nūc exhibete membra ve ſtra ẜuire iuſtitie in ſāctificacōnē Si em̄ ē minis laxa: pctā nō dimit tit nec t̓ſtringit. Ezech̓. xvi. Aqͣ n̄ es lota ī ſalutē. nec ſale ſalita: nec panis inuoluta. Si em̄ ē ninis du rapotiꝰ nocet ꝙ ꝓſit qꝛ pctōr ipſā picit ⁊ ad pctā redit. Criẜ. Si vis apparere ſāctꝰ circa vitaꝫ tua eſto durus. Circa atvitam alioꝝeſto benignus. Audiāt te hōines ꝑua mandantē ⁊ grādia videāt fatien tē. Sed de multis dicit̉ Math̓. ix. Alligāt onera grauia ⁊ īportabi lia a imponūt in humeros hōim digito autē ſuo nolūt ea mouere. ¶ Sequitur dominica. xiiij. Sermo primus. Vm ingrederet̉ iheſus in quo ddā caſtellū oc currerunt ei decē viri le proſi⁊cͣ Luce. xvij. Sic̄ dicit Augꝰ. de celo venit magnꝰ medicꝰ: qꝛ ꝑ totū mundū magnꝰ iacebat egrotus Magna ē egritu dolepra corꝑis: ſꝫ maior eſt lepra mentis q̄ eſt pctm̄. vtrūqꝫ autem exhijs leproẜ deꝰ curauit dū ip̄oſ corꝑaliter ⁊ ſpūaliter ſanauit. Si gnificat̉ auteꝫ peccatū ꝑ leprā tri plici de cauſa. Eſt em̄ lepr̄ morbꝰ fetidꝰ. ſitibundꝰ ⁊ ꝯtagioſus. In quantū eſt morbꝰ fetidus ſignat peccatū luxurie. Inquantū eſt ſiti bundꝰ ſignat peccatū auaritie. ⁊ inquantū eſt morbꝰ ꝯtagioſus ſi gnat peccatū ſuꝑbie Inqͣntū gͦ le pra eſt fetidꝰ morbꝰ ſignat pecca tu luxurie q̄ corā dd ⁊ angel̓ fetet Iohel̓. p. Cōputruerūt iumēta in ſtercore ſuo Greg̓. Iumēta in ſter core ſuo ꝯputreſcere eſt carnales hōines in fetoe̓ luxurie vitam fini re Tūc āt luxurioſi animꝰ ē fecidꝰ qn̄ eſt qͣtriduanꝰ Iuxͣ illud Ioh̓. xi. dn̄e iā fetet: qͣtriduanꝰ enim ē Prima dies eſt mala cogitatio ⁊ delectacō. Secūda ē malꝰ ꝯſēſus ⁊ tūc adhuc nō fetet. Tertia dies: malū ē opꝰ. ⁊ tunc animꝰ eſt mor tuꝰ. Ec licet animꝰ eſt mortuus tn̄ ꝓ vnico actu adhuc n̄ fetet Quar ta eſt mala ꝯſuetudo ⁊ tū c animꝰ eſt mortuꝰ ⁊ ē fetidꝰ ⁊ qͣtriduanꝰ ⁊ maxīe qn̄ penitere nō vult Iſta igit̉ ſūt qͣtuor ſcelera damaſci. de quibꝰ dicit̉ Amos. v. Suꝑ tribuſ ſceleribꝰ ⁊ ſuꝑ qͣtuor nō ꝯu̓taꝫ eos Tn̄ vbi dicit gloſaPrimū pctm̄ ē mala cogitare. Secundū ꝯſentire Tertiū oꝑe implere. Qui in tribꝰ prioribꝰ peccat ſi penitet ꝯu̓tit ad eū deꝰ vultū clemētie ſue. Et quia animꝰ carnal̓ fetet in vita per cul paꝫ: fetebit in inferno per penam. ſa. tertio. Erit pro ſuaui odoe̓ fe tor. Carnalis voluptas videtur ſu aius ⁊ odorifera: ſed talis odor ſu auitatis vertetur in fetorem infer nal̓ feditatis fetor autē in īferno cauſatur a quatuor. Primo a fetē ti cōſortio. demones em̄ qui ſunt damnatoꝝ ſocij ſunt valde fetidi. Iohel̓. v. Aſcendit fetor eiꝰ ⁊ aſcē dit putredo eius: qꝛ ſuperbe egit. Secundo a fetenti ſupplitio: qꝛ ī pe na fetenti.ſ. ſulphurea puniētur. Osͣ Ignis ſulphur ⁊ ſpūs ꝓ cella rū ⁊c In hꝰ ſignificacōne dn̄s ſu zodomitas ſulphur ⁊ ignē pluit. Gen̄. xix. Tercō a fetēti corꝑe ſuo qꝛ dānatorū corꝑa erunt fetida. Vſa. xxxiiij. de cadaueribꝰ eoruꝫ aſcendet fetor. Quarto a fetenti lo cō. Terra infernal̓ eſt tota fetida ⁊ omniū immunditiaꝝſentīa. De us em̄ ante iuditium oīm elemen toꝝ feces leuabit ⁊ ī infernalē clo acam iactabit ⁊ ꝓitiet ſic̄ patet ī elementis ⁊ ceteris rebꝰ. Sed pri mo de elementis videamꝰ. Terra enim eſt frigida ficca ⁊ obſcura. deꝰ autē in iuditio ſeparabit ab elemento terre quicqͥd eſt frigidi tatis ſiccitatis ⁊ obſcuritatis ⁊ hͦ to tri ꝓitiet in cloacam infernaleꝫ ⁊ remanebit terrā ſplendida vt aurum Iob. lviij. Glebe illiꝰ auꝝ Apoca. xxi. Ipſa ciuitas auꝝpuꝝ Elementuꝫ aque ⁊ maris eſt geli dum turbidū ⁊ tempeſtuoſū Sed tūc deus omnia illa ab aqͣ maris diuidet ⁊ totam ꝯgelationem tur bulentiam ⁊ tempeſtuoſitatē in ī fernum ꝓijtiet. ⁊ remanebit mae̓ fulgidum ſic̄ criſtallum Apoca. x. In ꝯſpectu eius tanꝙͣ mare vitreū ⁊cͣ. In mare etiaꝫ generantur nri .ſ bes ⁊ grādīes: fulguā ⁊ tonitrua Hec omni a etiam deuſ iactabit in infernum ⁊ r̓manebit aer lucidꝰ ⁊ ſerenꝰ. Pſa. lxv. Ecce creo celos nouos ⁊cͣ. Tunc enim celum nō uum aercum creabitur. non quā tum ad ſubſtantiam: ſed quantū ad formam priſtinā. Ignis hab fumoſitatem. ardorem ⁊ lucē Tūc deus fumoſitatem ⁊ ardorem a lu ce ſeparabit ⁊ mittet fumoſitatē ⁊ ardorem ad regionem damna torum: ⁊ lumē ad regnum beato rum. Pſalmiſta. Vox domin iter cidentis flām a ignis ⁊ cetera Tūc enim deꝰ flaminā ignis intercidet quando fumoſitatem ⁊ ardorem a luce diuidet. Non ſolum autem deus incloacam infernaleꝫ ꝓitiet feces elementorum: ſed etiam ali arum recuꝫ. Nā fex gaudij ē dolor fex ſapientie fatuitas. fex ſanita tis egritudo. fex vite mors. Tunc ergo deus a gaudio ſeparabit do lorem. a ſapientia fatuitatem: et obliuionem egritudinē ⁊ morteꝫ proitiet in latrinaꝫ infernalē. Sā ctis autem remanebit gaudium ſine dolore. ſapientia ſine obliui one. ſuauitas ſine infirmitate. vj ta ſine mortē. Aut̓ prout ſūt fetu lente ſic erunr in inferno. vbi eſt omnis infirmitas dolor obliuio ⁊ mors. Vnde dicitur ī pſalmo. Ca lix in manu domini vim meri Ecce puritas que eſt in celo. Plenus mixto Ecce mixtio que eſt in mun do. Verumptamen fex eius non eſt exinanita. Ecce fetulentia que eſt in inferno Secundo lepra ē morbus ſitibundꝰ ⁊ quantum ad hoc ſignat pctm̄ auaritie Auaruſ adeo ſitit ꝙ ſatiari nō poteſt. Pro uerb̓. xxx. Tria ſūt inſaturabilia a quartū nūꝙͣ dicit. ſufficit Infer nus. os vulue ⁊ terra fitiens que nō ſatiatur aqua. Ignis vero nū ꝙͣ dic̄ ſufficit. ⁊ iō īſaturabiliorē omnibꝰ tribus alijs. Primū igit̉ inſaturabile eſt infernꝰ. qꝛ ꝙͣuis animas quaſi infinitas qͦtidie de uorat ſatiari tn̄ nō poteſt Tempꝰ autē veniet qn̄ dicet ſufficit. Iudi tio enim celebrato omnes r̓probi in inferno claudent̉ ⁊ infernꝰ r̓ple tus. manu domini claudet̉ ⁊ tunc infernꝰ dicet. ſufficit: nolo plureſ Secundū inſatiabile eſt ꝯcupiſcē tia: que adeo famelica ē ꝙ ſaciari non poteſt. Tempuſ em̄ veniet in quo dicet. ſufficitQuādo enim ho mo valde ſeneſcit. ita ꝙ calor natu ralis in eo deficit. tunc cōcupiſcen lia carnis dicet. ſufficit. qͥa ſenex velit nolit cogitur ꝯtinere. natuā licalore in eo defitiente. Tertiū in ſaturabile eſt terra ſitiēs que ſēꝑ abſorbere deſiderat. tamē tempuſ veniet qn̄ dicet. ſufficit.ſ. quando erit magna inundacō aquaꝝ ita ꝙ aque mundāteſ per diuerſa lo ca diſcurrūt. Tunc em̄ terra dicet ſufficit ⁊ tūc abſorbere nō poterit. Quartū in ſaturabile eſt ignis qͥ inſaturabilior eſt omniū: q̄ nūꝙͣ dicet. ſufficit. Et quāto inagis ap M ponitur tanto magis accēdit̉: ⁊ iō per ignē aualtia ſignatur. Szech̓. xxiij. Anima auara quaſi ignis ardens nō extinguetur: donec ali qͥd deglutiat. Auarꝰ em̄ inſatura bilior ē ꝙͣ illa tria p̄dicta. Primo inſaturabilior ē ꝙ infernꝰ qꝛ quā do infernus plenꝰ fuerit. dicet ſuf ficit. Auarus autē quātomagis ē plenus tanto magis eſt cupidꝰ. Prouerb̓. xvij. Infernꝰ ⁊ perdicō nunꝙͣ replent̓ ſupple īp̄ſenti. Itē Ezech̓. v. Auarus nō implebit̉ pe cuma Secūdo auarus eſt in ſatua̓ bilior carnali ꝯcupiſcentia. qꝛ ī ho mine ſene velit nolit cōcupiſcētia dicit ſufficit. Auaritia autē ī homi ne ſene nō ſeneſcit ſꝫ ampliꝰ iuue neſcit. Tuliꝰ in libro de ſe nectute 4 a a Auaritia ſenil̓ qͥd ſibi velit nō in telligo. Quid em̄ abſurdiꝰ eē pōt ꝙ quantū minꝰ reſtat vie. eo apli us viatici q̄rere. Secūdo auarus e īſaturabilior ꝙ terra ſitiēs: qꝛ t̓ra dic̄. ſufficit. qn̄ eſt mag.ſ. ī vnda tio aqͣꝝ ⁊ ſuꝑ vniu̓ſa loca diſcurr̄t Auaritia āt ⁊ ſi hēt magnā inun dacōnē diuitiarum ⁊ ſi ſue diuitie currūt vſqꝫ ad fratia ꝑ diu̓ſas nū dinas ⁊ ec̄ vltra mae̓: adhuc tn̄ n̄ ſufficit Et iō ẜm Senecā aſſimula tur cani qͥ ꝓiecta mox d̓uo a̓t ⁊ rur ſus ad alia deuorāda āhelat. Aſſi milat̉ ydropicō qͥ qͣnto plꝰ bibit tāto plꝰ ſitit Ioh̓. x. Oīs qͣ biberit ex hac aq̄ ſitiet iterū. Tercō lep̄ ē morbꝰ ꝯtagioſus ⁊ qͣntū ad hͦ ſi gnat pctm̄ ſuperbie q̄ ē ꝯtagioſa Eccleſia. ix. Qui ꝯmunicauerit ſuꝑ bo: induet ſuꝑbia. Signat etiam omne pctm̄ mortale qd̓ d̓ ſe eſt cō tagioſū ex quo vnū trahit ad ali ud. Et poteſt hoc eſſe qͣdruplici de cauſa. Prima cauſa eſt ꝓpter p̄ctī ponderoſitatē. Greg̓. Peccatū qd̓ ꝑpenitentia non abluit̉: mox ſuo pondere trahit ad aliud: qꝛ iuſto iuditio deꝰ cor pctōris obnubilat vt p̄cedentis pctī de merito: ceſus cadat. Secūda cauſa ēꝓpter pctī cecitatē. Et pōnit Criẜ exemplū de ſampſone cui cū capilli in qͥbus erat virtus ſua. aputati fuiſſent. philiſtei manꝰ eiꝰ ligauer̄t ⁊ ocu los ſuos eruerunt: ⁊ eū molē tra here fecerunt Quia qn̄ pctōr ꝑdit robur virtutū ſuaꝝ mox demon es diu̓ſoꝝ geneꝝ. pctōꝝ funibꝰ ipſū ligāt ⁊ affectū ⁊ intellectū excecat ⁊ de vitio īvitium currere ꝓcurat. Tertia ca e ꝓpt̓ demone p̄ſidenteꝫ. Dic̄ em̄ Criẜ. ꝙ pctōres ſūt eqͥ dya boli qͥs exagitat ꝑ deẜta facinorū dū eos de pctō ī pctm̄ ducit Quar ta ca eꝓpt̓ qͣnda ꝯnexione quam hn̄t pctaQuedā em̄ pct ẜm Gre go. ſūt q̄ vident̉ eē ꝯnexa Aual̓tia em̄ trͣhit ad rapinā. ad furtū. ad latrocimū ⁊ ad multa mendatia. Gula trahit ad ebrietatē ⁊ ad lu xuria. Ihero. Vent̓ mero eſtuas: cito ſpumat ī libidinē. Superbia trahit ad multas īiurias inferen das ⁊ ad multas ambitiones ap pehendlas. 1 ol ¶ Sermo ſecundus eiuſdem Ccurrer̄t eidecē viri leproſi ⁊cͣSicut dicit̉ ī de ꝯſolati one philoſophie boecij. Si curari deſideras oꝑtet ꝙ vulnꝰ detegas. Eccle. xvi. Tempore infir mitatis oſtende ꝯuerſatione tuaꝫ ſacerdoti. Conuerſationem dic̄ to tam vitam pctōꝝ.ſ. cogitationis. locucōnis ⁊ opeis quam dēt oſtē dere medico ſpirituali. Cogitacio nes.ſ. ſi fuerint immunde. locutio nes ſi fuerint nocue. opea̓ mala q̄ fecit. ⁊ opera bona que omiſit. Et qꝛiſti leproſi vulnea ſue infirmita tis non abſconderunt ſed medico ſpirituali a. chriſto aperuerūt: cu rari petierūt. ſic̄ d̓r hic Occurrerūt ei ⁊cͣ. Circa autē curatione iſtorū tria ꝯſiderant̉.ſ. infirmitatis genꝰ curacōnis modꝰ ⁊ curacōnis effe ctꝰ. Genꝰ autē infirmitatis ē leprͣ qͥ ē morbꝰ īcua̓bil̓. abhominabil̓ ⁊ vilis. Et iō lepra merito pctm̄ ſi gnificat. Eſt igit̉ pͥmo morbꝰ incu rabil̓. Sic̄ em̄ lepra ab humano conſilio ⁊ auxilio aūt vix a̓ nūꝙͣ curat̉: ſic nec peccator poteſt cura ri niſi diuino auxilio ⁊ ꝯſilio iuue tur. cū ſit ſpūs. vadēs ꝑ ſe ad pec catum: ſed per ſe nō rediens a pec cato. Vnde legitur. iij. Regum ſex to Ꝙ ſalomon templum dei in ſe ptem annis edificauit. In iohan ne autem legitur ꝙ in quadragin ta ſex annis eſt recuperatum Per quod datur etiā ītelligi ꝙ homo anteꝙͣ peccet d̓ facili poteſt fiei̓ tē plum dei ſed ſi ſemel cadat diffici le vel nunꝙͣ poteſt reſurgere Ideo caſus peccatorū poteſt ꝯparari ſa gene piſcium in quam piſces per ſe intrae̓ poſſunt ſed nō exire. Cō paratur etiaꝫ caſui eleph antis qͥ poſtꝙͣ cecidei̓t per ſe reſurgere nō poteſt niſi alij elephantes ſuꝑue niant qui eū ſubleuent. Compa ratur etiā fractōi vaſis vitrei vel fictilis qd̓ vltra re integrari nō po teſt. Primum exemplū ꝑtinet ad luxurioſos qui ſūt in aquis deliti aruꝫ vbi ſunt multi laquei ⁊ ſage ne. Eccle. viij. Vidi amariorē mor te mulierem: que laqueꝰ venato rum eſt ⁊ ſagena cor eiꝰ ⁊ vinculū manus eius. Vnde cum quidam philoſophuſ vidiſſet quendam aucupem cū muliere iacentem ait Vide ne tu qͣ aues capis quaſi aui cula factꝰ. huius viſco capiaris Secundū pertinet ad ſuꝑbos qui moe̓ elephantorum non flectun tur. Et ideo ſi cadunt nō reſurgūt niſi ab alijs ſanctis viris ſuis ſcili cet meritis adiuuentur. Y ſaie. qͣ drageſimooctauo Cecidimus qͣſi folium vniuerſi. Folium quando cadit vlterius ad arboreꝫ non re furgit. Tertium exemplum perti net ad auaros qui amando terre na effitiuntur terrā. Vn̄ Auguſti nꝰ. Talis eſt quilibet: qualis eſt ſua dilectio. Si terrena diligis: ter ra es. Si deum diligis: deus es Nō quidem per naturaꝫ ſed ꝑ gratiā. AV. Q 2 6 Pſalmiſtaēgo dixi dij eſtis Etiō ſi tales franguntur: vix aūt nūꝙͣ reintegrantur. Pſalmiſta. Tanꝙͣ vas figuli confringes eos Intan tum enim conteruntur ꝙ nec igni culus parui deſiderij nec modicuꝫ lacrimarum aque inueniuntur in eis. Vſa. xxx. Comminuetur ſicut conteritur lagena figuli. contrici one perualida: ⁊ non inuenietur de fragmentis eius teſta in qͣ por tetur igniculus d̓ incendio. hauri atur parum aque de fouea. Secū do lepra ē abhominabilis: ſic pec catores ſunt apud deum abhomi nabiles. Os. Corrupti ſunt ⁊ ab hominabiles facti ſūt Ozee. ix. Ab hominabiles facti ſunt ſicut ea q̄ dilexerunt. Auari enim diligunt lutū. ideo ſūt luto vilio. es. Sapiē. xv. Luto vilior vita illius. Luxuri oſi diligūt immūda ⁊ iō ſūt ſpur cicijs fetidiores Iohel̓. i. Cōputrū erūt iumēta in ſtercore ſuo ⁊cͣ Su ꝑbi diligūt ventoſa ⁊ iō ſūt veſica miſerabiliores. Sicut enim veſica acu puncta detumeſcit: ſic ſuꝑbia ⁊ inflatio euaneſcit. Sapīe. qͣrto. diſrumpet eos inflatos ſine voce. ſcilicet excuſacōnis vel orationis. Qualiter autem peccatores do ſūt abhominabiles. dic̄ Criſoſtomꝰ ſuper illud Math̓. xxv. diſcedite a me ⁊cͣ. qͣſi nō ſufferat pn̄tiā illorū ꝯſpicere. Sic̄ em̄ carnales oculi vi dēdo ſpetioſitatē carnalē delectant̉ ſi qua aūt diſſipata aut deforma ta videamꝰ qͣſi vulnerat̉ aſpctꝰ nr̄. Sic etiā deꝰ qui in ſanctitate am̄a rum delectatur peccatrices am̄as quaſi grauatus aſpicere non ſuf fert. Tanꝙͣ ſi dicat eis. Quaſi pu tredo ⁊ ſpurcicia eſtis. ⁊ tamdiu vos ſuſtineo ꝙ diu ſtatis in iudi tio meo. ⁊ ideo diſcedite. Tertio lepra eſt morbꝰ vilis ⁊ totū corpꝰ inficit: ſic ⁊ pctm̄ totam animam corrūpit. Iuxta illud Vſai. vij. A planta pedis vſqꝫ ad vertice non ē in eo ſanitas. Ex quo patet ꝙ pec catū ligat homines ꝑ pedes ⁊ capi ti dominatur. Ligat enim ꝑ pedes. Iob.xviij. Immiſit in rethe pedes ſuos ⁊ in laqueis eiꝰ ambulabat Greḡ. Qui pedem in rethe mittit: n̄ cum voluei̓t extrahet: ſic qui ī pec cato ſe deicit nō cū voluerit ſurgit. Et qui in macul̓ rethis ambulat: greſſus ſuos ambulando īplicat Et cum ſe expedire deambulando nititur: ne ābulet obligat̉. domi natur etiā capiti. Auguſtinꝰ Pec cator eſt ſeruꝰ tot dominoꝝ quot vitioꝝ. Vnde legitur de dyogene philoſophoꝙ cū alexander dice̓t ſe dominatorem orbis. dyogenes ait illi. Nequaꝙͣ es dominꝰ orbis: ſed ancillaꝝ meaꝝ ſeruꝰ. Suꝑbia enim eſt ancilla mea. qꝛ ea ſuppe ditaui ⁊ vici: te autē ducit ⁊ eſt do mina tua. Similiter ⁊ auaritia eſt dn̄a tua ⁊ ancilla mea. ido tu es a cillaꝝ meaꝝ ſeruꝰ. Et cū ſerui alex andri vellent irruere in eū Alexan der ꝓhibuit dicēs Videte ne quiſ eum ꝯtingat qꝛ vere ſeruꝰ dei eſt ⁊ veritateꝫ dei dicit. Secundo poni tur curacōnis modꝰ quie triplex Primo pctor curatur ꝑ humilem ſui ꝯgregacōne. qd̓ notat̉. cū dici tur Qui ſteterūt alonge. Scd̓m au tem lege nō audebant leproſi ſta re cum ſanis. ⁊ iō alonge ſteterūt Similiter ⁊ humil̓ pctōr d̓ appro pinquare non audet. Luce. xviij. Publicanꝰ alōge ſtans nō aude bat ⁊cͣ. Et tal̓ humilitas d̓ appro pinqͣre facit. Iuxͣ illud Psͣ. Reſpe xit in oracōnē humiliū ⁊cͣ Idē. Cor ꝯtritū ⁊ humiliatū ⁊cͣ. Ia. iiij. Ap propinquate deo ⁊ appropinqua bit vob̓. Peccator em̄ appropinqͥt nluti in ꝑ humilē ſui cognicioneꝫ. ⁊ dn̄s ſibi appropinquat ꝑ benignā fui incouide ſ exaudicōnē. Niſi enim deꝰ priuſ ſi deuo cone bi appropinquaſſꝫ: hō nullatenꝰ uiſum eſi appropinqͣre potuiſſet. Augꝰ. dev tem cum bo dm̄i. Quid tam longinquū: qͥd tam remotū ꝙͣ deꝰ abhominibus immortal̓ a mortalibus. iuſtuſ a jorati to peccatoribus: nō loto ſed diſſimi int ſceu. litudine? Cū e̓go deus haberet in ſe duo bona.ſ. iuſtitiaꝫ ⁊ immorta litatē. ſi vtrūqꝫ malum ſuſcepiſſet par nobis fuiſſet ⁊ liberatore nō biſcum opus habuiſſꝫ. Vt ergo eſſet nō hoc qd̓ nos ſed ꝓpe nos. nō eſt factꝰ pctor qd̓ tu: ſed factꝰ eſt mortalis quod tu. Suſcipiēdo enim penam non culpam: culpa deleuit ⁊ penam. Secundo peccator curatur per accenſum deſiderium: ⁊ clamoſā oracōnem. quod nota tur cum dicitur. Et leuauerunt vo Ille ad deum clamat qͥ ſua cem ⁊cͣ. deſideria ad deum dirigit. vt ſicut priꝰ deſiderauerat terrena ſic poſt modum deſideret celeſtia. Vn̄ Au guſtinus O ſi poſſemus homines excitare. ⁊ cum illis pariter excita rivt tales eſſemus amatores vite permanentis quales fuimꝰ ama tores vite fugientis. Cum tali deſi derio clamauit propheta dicens. Clamaui in toto corde in eo exau di me domine ⁊ cetera. Et bn̄dixit in toto corde quia ſcilicet in ſuis oracionibus habuit intellectum a affectum. intentionem ⁊ deuotio nem Corint̓. primo. Orabo ſpiritu orabo ⁊ mente. Alij clamant ī me dio corde.ſ. qui habent̓ intenconē a deuocōnem nullam. Ozee. xi. di uiſum eſt cor eoꝝ ⁊ cetera. Alij au tem cum nullo corde.ſ. qui nullaꝫ intentionem aut deuotionē hn̄t. Yſa. xv. Populus labijs me ho norat: cor auteꝫ eorum longe eſt ame. Tercō pctōr curatur per pu ram confeſſionem qd̓ notatur in hoc ꝙ dominꝰ dixit leproſis. Ite oſtendite vos ſacerdotibus. Et cū irent mundati ſunt in via. quia de us virtute contritionis peccatoreꝫ mundat interius. priuſꝙͣ a ſacer dote abſoluatur exterius Hoc eti am patet in leproſo queꝫ dominꝰ tangendo curauit vt poſtea ſacer doti ſe repreſentet. ⁊ ſacrifitiuꝫ o f ferat quod precepit moyſeſ ſicut habetur Math̓. viij. Tunc autem leproſus a domino tangitur quā do peccator ꝯpungitur. ⁊ tūc ſacer doti ſe repreſentat quādo peccata ſua confitendo manifeſtat. Et tūc vero ſacrifitium offert quādo ſa tiſfactionem complet. Pſalmiſta Dixi confitebor aduerſuꝫ me inui ſtitiam meā domino dixi. hoc eſt firmiter in anmo ſtatui Augu ſti nus Magna pietas dei ꝙ ad ſolā ꝓmiſſionem peccata dimittit. Nū dum pronuntiat ore. ⁊ tamen de us audit in corde. Tertio poni tur curacōnis effectus quia fuit ī corpore ⁊ anima perfecta ſanatio. quod notat̉ in illo qui redijt. Cui dominꝰ dixit Fides tua ſaluum te fecit. vbi notatur ꝙ priuſꝙͣ lepro ſi ſanarentur clamauerunt ⁊ poſt ſanationeꝫ ille cla mauit ad domi nū. Vnde dicitur. Reurſus cuꝫ ma gna voce ⁊cͣ. ad innuendum ꝙ ad dn̄m clamare dēmꝰ vt ſanemur ⁊ in ſanitate co ẜuemur. Et merito. Quatuor enim d̓ cauſis homo cla mare ꝯſueuit ſcilicꝫ a fatie ignis. aviolentia furiſ. ab impetu aqua rū ⁊ a terroe̓ hoſtium. In nobis qͣ dem eſt ignis cōcupiſcentie. Iob. xxxi. Ignis eſt vſqꝫ ad ꝯſūmacio nem deuorās. Sed felix eſt qui di cere poteſt Ectle. li. In medio igniſ nō ſum eſtu̓atus. Contra hūc ig nem debemꝰ ad dominū clamare Iohel̓. p. Ad te domine clamabo quia ignis comedit ſpetioſa deſer ti. Et petere aquam laerimarum q̄ hunc ignem extingiūt Vnde etiā dicitur Eccleſiaſtici tertio. Ignem ardentem extīguīt aqua. In nob̓ etiaꝫ ſūt fures.ſ. o culi laſciui. Tre nō. iij. Oculꝰ meꝰ dep̄datus ē āni mā meam: iō debemꝰ ad dn̄m cla mare ⁊ petere oculoꝝ cuſtodiam. ſaie. xxi. Ad me clamat ex ſeyr cuſtos qͥd de nocte? Seyr interp̄ tat̉ hircus. Oculi autē hircini tor tuo ſe vidēt. Et ꝑ ſeyt ītelligit̉ ille qͣ habet oculos laſciuos Tal̓ dēt ad deū clamare: qui eſt cuſtos in nocte aduerſitatu ⁊ tēptacōnum Sic clamauit ꝓpheta dicēs. Auer te ocullos meoꝯne videant vanita tē. In nob̓ etiā ſūt aque multarū tribulacōnū Psͣ. Saluū me fac̓de us qm̄ intrauerūt aqͥ ⁊cͣ. Et iō cla mare ⁊ dei ꝯſolationē debemꝰ pete re. ſic diſcipuli clamauerūt dicen tes Math̓. viij. dn̄e ſalua nos pe ximꝰ: ⁊ facta ē trāquillitas mag na. In nob̓ etiā eſt ꝯtinuū belluꝫ. Iob..vij. Militia eſt vitā hominis ſuꝑ terrā: iō debemꝰ ad deū clama re ⁊ auxiliū petere Per iſtū modū clamauit moyſes nͥl dicens. Cui dixit dn̄s Exo. xiiij. Quid clamas ad me. ⁊ tūc pharaonē cū exerci tu ſuo ſubmerſit: qꝛ ad clamoreꝫ noſtꝝ deꝰ vires dyaboli ⁊ totiꝰ ex ercitus ſui frangit. ¶ Sequitur ſermo tertiꝰ eiuſdē. Heſu preceptor miſerere mei ⁊cͣ. Sicut dic̄ Bern̄. Il li me ſecure cōmitto qͥ ſal uare me poſſit velit ⁊ nouit. Xp̄s Ide enim poteſt ſaluae̓ quia eſt virtꝰ dei. Nouit ſaluare qꝛ eſt ſapientia dei. Et vulr ſaluare qꝛ ꝓ nobis fec̄ ſe ſacrifitiū dei. Iſta duo tangun tur. p. Corint̓. ij. Predicamus chri ſtū crucifixū. Ecce ſacrifitiuꝫ dei. Et ſequit̉ de duobꝰ alijs. Predicamꝰ xp̄m dei virtutē ⁊ dei ſapientiam. Iſti igitur leproſi ſcientes eū ha bere potentiā ſapientiā ⁊ volunta vſu tem ſanādi: ipſū inuocāt ⁊ dicūt. Ih̓ū preceptor miſerere noſtri. in quibꝰ verbis vocant eū ſaluatorē preceptorem ⁊ miſeratorē. Salua torem quidē vocant̉ eū cum dicūt Iheſu qui ſaluator interpretatur. Ipſe enini nos a tribꝰ ſaluauit.ſ. a peccato. dyabolo ⁊ pena ſicut di citur in libro ſententiarū. A pecca Iſunllō to tribꝰ modis ſaluauit. ſic̄ dicit̉ ibidem. Primo per cal̓tatem inflā mantem. Sicut enim dicitur Ro. quinto. Commendat enim deus ſuam caritatem in nobis. quia cū peccatores eſſemus chriſtus pro nobis mortuus eſt. Exhibita aūt arra tante dilectionis ad diligen dum deum accendimur quia pro nobis tanta fecit. Ex hoc auteꝫ iu ſtificamur ⁊ a peccatis mūdamur Et ſcd̓m beatum Auguſtinum. Li cet fuerit alius moduſ poſſibilis noſtre redemptionis. nullꝰ tamē fuit conuenientior noſtre miſele ſubueniende: quia nullus modꝰ nos ita inflaninaſſet Sicut tamē cogitamus ꝙ dei filius frater no ſter eſſe voluit: ⁊ pro nobis mori dignatus eſt Secundo ſaluamur ayctō ꝑ fidem iuſtificantē. Sicut enim dicitur Ad heb̓. iij. deꝰ ipſū ꝓpoſuit ꝓpitiationē in ſāguine ip ſiꝰ ⁊ ꝑ fidem paſſionis eius Sicut em̄ aſpitiētes ad ſerpentē eneum in palo erectuꝫ ſanabant̉ a morſi bꝰ ſerpentū ſic ⁊ illi qui intuituve re fidei aſpitiūt ad chriſtuꝫ in cru ce exaltatū: ſaluantur a vulneibꝰ peccatoꝝ/ Tertio ſaluamur per ſa tiſfactione ⁊ penam ſuffitientem. Penā etiam que ꝓ nobis debeba tur ipſe ſuſtinuit ī corpore ſuo: ſic quos abſoluit ⁊ ſuo liuore ſana uit p̄. Pet̓. ij. Octā nr̄a ⁊ penam ꝓ pctīs noſtris ipē ꝑtulit in corpoe̓ ſuo ſuper lignū vt peccatis mortui iuſtitie viuamꝰ: cuius liuoe̓ ſana ti ſumus. Secūdo xp̄s nos ſalua uit a dyabolo. Dyabolꝰ enim non tenebat hominē niſi vincul̓ pecca toꝝ: a ideo ex ipſo ꝙ ſumus a pec cato ſaluati ſumuſ ⁊ a dyabolo li berati. Auguſtinꝰ. In xp̄o vincun tur nobis inimici. ⁊ vbi īuincibi les poteſtates ibi vincūtur inuiſi biles cupiditates. Fuſo enim ſā guine ſine culpa omniū delictorū cyrographa ſunt deleta. Quāuis enim dyabolꝰ adhuc nos tēptat eiſdem modis quibꝰ ante tamen nos vincere non poterit ſic̄ ante. quia chriſtꝰ fortitudinē eius ī ſua paſſione ligauit ⁊ poteſtatē eius opeſcuit. vt dicitur Math̓. xij. Ha bebat enim duas manus. Vnaꝫ attrahentē ⁊ iſtam in cruce ampu 25R tauit ⁊ om̄es ſāctos deinceps ad ſe traxit Ioh̓. xij. Ego ſi exaltatuſ fuero: omnia traham ⁊ cetera. A liam impellentem per quaꝫ impel lebat homines ad peccatuꝫ. ⁊ iſtā in cruce chriſtꝰ ſic vulneauit ⁊ ſic debilitauit ꝙ de cetero vincere nō poteſt niſi volentē Ab acuc. iij. Cor nua in manibꝰ euſ Poteſtas em̄ ⁊ virtus xp̄i apparuit in manibꝰ dyaboli: quia vnam amputauit. ⁊ aliā vulnerauit. Tertio chriſtꝰ nos ſaluauit a pena ⁊ a morte tē porali. Et hoc in generali r̓ſurrecti one. ⁊ a morte eterna: que erat in dei viſionis priuacōne. Ideo ſcd̓m Gregorium vna die integra ⁊ du abus noctibꝰ iacuit in ſepulchro ad innuendū ꝙͣ lux vnice ſue mor tis deſtruxit duplicem morteꝫ no ſtram. In damnacōne autē morſ eterna nō deſtruetur ſed viuifica bitur vt iteꝝ homo moriatur. Vn de Pſalmiſta. Sicut oues in infer no poſiti ſunt ⁊ cetera. dicūtur au tem poſiti in īferno. quia ſic̄ oues herbas comedunt ⁊ iterum r̓uiui ſcunt vt iterum co medantur. Sic ⁊ mors eterna videbitur damna tos occidere ⁊ tamen reuiuſcunt vt iteꝝ occidantur Et dicit. Aorſ depaſcet eos. Vel dicuntur in in ferno poſiti ſicut oues. quia ſicut ipſe oues poſtꝙͣ paſcūtur in vno prato ducuntur ab ipſo paſtore ad aliud pratum. Sic etiam erit in inferno circa ipſos damnatos. Ibi enim ſunt duo prata. ſcilicet frigoris ⁊ caloris. poſtꝙͣ aūt oues infernales ſe pauerūt in prͣto fri goris. paſtor eorum.ſ. dyabolus ducet eos ad pratu caloris. Et ſic alternatim erit in ꝑpetuū. Iob. xl Ad calorem miniū tranſeunt ab aqͥs niuiū. Vel dicunt̉ poſiti in in ferno ſic̄ ouēs: qͥa ſic̄ huiuſmodi amalia diſtinguunt̉ ꝑ gregeſ qꝛ oues ſtāt ꝑ ſe. capre ꝑ ſe ⁊ boues ꝑ ſe: ſic ⁊ dānati ꝑ diu̓ſos greges diſtinguūtur. Nam ſuꝑbi vnum gregeꝫ. luxurioſi alium. auari ⁊cͣ. Tath̓. xij. Planget terra.ſ. infer nalis familie ⁊ familie ſeorſū dicū tur etiā poſiti in inferno ſic̄ oues. Quia ſic̄ oues tondent̓ ⁊ ſic conſe ad paſcua mittunt̉: ſic pctōres h̓ dimittūr lanaꝫ diuitias ⁊ ſic at tonſi ad paſcua infernalia mittu tur. Pſal. Cū homo interiei̓t non ſumet om̄a neqꝫ deſcendet cum eo gloria eius. Vel dicūtur poſiti in inferno ſic̄ oues qꝛ ſicut oues ī ca lore ſtāt ꝯpreſſe ⁊ vna ſuꝑ aliam in frigore auteꝫ ſtant ſeꝑate: ſic ⁊ dānati quādo erūt ī igne ſtabūt oppreſſi⁊ vnꝰ ſuꝑ aliū vt vnus ac cenſus aliū accendat. Cū autem erunt in frigoe̓ ſtabunt ſeparati vt qͥlibet ꝑ ſe tremat. Math̓. viij. Ibi erit fletus ⁊ ſtridor dentiū. Secūdo iſti leproſi vocant eū p̄cep torem. Ipſe em̄ vere eſt preceptor qui p̄cepta nob̓ dedit que ſi aliqn̄ trāſgredimur ipſum vt nob̓ miſe reatur rogare debemꝰ Vnde iſti le proſi dicūtur dece fuiſſe Sicut em̄ xſ decem leproſi ſignant illos qui de cem p̄cepta ſunt trāſgreſſi. ſic de cem mundati ſignant eos qui ꝑ chriſtū ad eorum obſeruantiam ſūt ꝯuerſi. Iſte decalogus precep tocum eſt illud pſalteriū decacor dum. de quo dicit ꝓpheta. In pſal terio decacordo pſallam tibi. 8d̓ verbum tractat Auguſtinꝰ in lib̓. de decem cordis ⁊ diſtingiūt tres differentias. Quidam enim illud pſalteriuꝫ portant ſed in eo nō cā tant.ſ. qui ex timore precepta dei ſeruant. Portare enim pſalteriuꝫ ⁊ nō cantare: onꝰ quidem habet: ſed delectationem nō habet. Alij portant ⁊ cantant. qꝛ mandata dei ex amore ſeruāt. Licet enim ſit la bor ī portando tamen eſt d̓lectacō in cantando Iuxta illud Pſal. Cā tabiles mihi erant iuſtificacōnes tue ⁊cͣ Alij ſūt q̄ non portant neqꝫ cantant ſꝫ ꝓitiunt. qui.ſ. mādata dei non ex amoe̓ nec ex timore ſer uant. Melius eſt vt ibidem dicit beatus Auguſtinus. Pſalterium portare ⁊ cantare ꝙͣ tantuꝫ porta re. Rurſum. Melius eſt portare ⁊ non cantare ꝙ proīcere: quia meli us eſt precepta dei ex amore ꝙͣ ex timore facere. Et melius eſt ex tio re ꝙ nullo modo facere Poteſt eti am addi quarta differentia illo rum qui nō portant ſed cantant. Iſti ſunt qui dicunt: ſed non faci unt. In pſalterio vero decem cor darum cantant qui precepta dei alijs predicant. ſed tamen non portant qui ea non ſeruāt. de ta libus dicit̉ Math̓. xiiij. Alligant em̄ onera grauia ⁊ importabilia ⁊ ponūt ea in humeros hominū. Tercō vocant xp̄m miſeratorē cū dicūt. Aiſerere noſtri Ad miſe ricordiā autem impendendā xp̄m tria inclinant.ſ. amor precordial̓ noſtra dilectō filialis. ⁊ nr̄a miſe ria general̓ Amor precordial̓ eſt qn̄ radicatur in corde ⁊ manifeſta turin oꝑis exhibicōnē. En̄ oſten ditur in aduerſitatū perpeſſione ⁊ quando eſt cū ꝑſeuerātia ⁊ ꝯtinū atione. Iſto modo chriſtꝰ in paſ ſione ad nos habuit affectioneꝫ precordialeꝫ. Ipſe em̄ iuxta cor ſu um fuit ꝯfixꝰ ad innuēdū ꝙ amor noſter in corde eius eſſet radica. tus. Bern̄. In quo enim clariuſ ꝙͣ in vulneribus tuis eluxit ꝙ tu do mine eēs ſuauis ⁊ multe miſei̓cor die Ipſe fuit in manibꝰ ꝑforatuſ ad innuendū ꝙ in beneficijs ē li beralis ⁊ largꝰ. Sicut enim vas ꝑ foratuꝫ nihil retinēt: ſic nihil xp̄s ttinuit: ſed omnia nobis dedit.ſ. carnem in refectionem. ſanguine in ablutione. animā in redemptio nem ⁊ deitateꝫ dat nobis in frui tionē. Ipſe enim pedibꝰ fuit con fixus ad innuendū ꝙ pondꝰ pec catorum noſtrum ipſe portauit. Lſai. xiij. Vere lāguores noſtros ipſe portauit. Ipſe in criice totus affixus ⁊ extēſus fuit ad innuen dū ꝙ amor quo nos dilerit imper petuum ſe extēdit. Mach̓. vltimo. 2 6 AVb Ecce ego vobiſcū ſum omnibꝰ die bus vſqꝫ ad ꝯſummationē ſeculi. Secundo inclinat ipſum ad miſe rendum noſtra dilectio filial̓. Ie re. xxxiij. Si filiꝰ hono a̓bilis effra ym. ſi paruulꝰ. ſi delicatus: quia ex quo locutus ſum de eo recorda bor. Idcirco ꝯturbata ſunt viſcera mea ſuꝑ eum miſeranſ miſerator eiꝰ. Ac ſi dicat. Intantum viſcera nica ꝯmouētur ſuper eum ac ſi ex eo creſceret mihi magnꝰ honor Et ideo dicit. Filiꝰ honorabilis ac ſi ex eo proueniat magna vtilitas. Et ideo dicit effraym quod inter pretatur fertilitas. vel ſi eēt ꝑuu lus in etate immaturā. vel ac ſi eſ ſet delicate nutritus. Et reuera ſā cti patres ſunt filij honorabiles dei. quia in ipſis e ymago dei quā ymaginē. in ſemetipſis honorant Vnde dicitur Eccleſiaſtici. decimo Ffili in māſuetudine ſerua animā tuam ⁊ da illi honoreꝫ ſcd̓m meri tum ſuum. Sunt ⁊ vtiles deo: non ratione dei ſed racōne ipſorum. Vnde dicit Criſoſtomus. Si bene fatientes ſumꝰ non deo preſtamꝰ ſed nobis. Deus autem gaudet: n de lucro ſuo: ſed de noſtra ſalute. Si peccamus: deo non ſumus nō centes: ſed nobis. Deus auteꝫ nō triſtatur de ſua iniuria: ſed de nō ſtra perditione. Sunt etiam par uuli in dei cognitione ⁊ dilectione ꝙͣdiu ſunt in preſenti vita. Vn̄ di citur prime Corinth̓. xiij. Cum eēm paruulus loquebar vt ꝑuulꝰ ⁊cͣ. Sunt autē delicate nutriti.ſ. pane angeloꝝ ⁊. de ſeipō. Psͣ. Panē an geloꝝ māducauit hō. Teccō incli nat deū ad miſerendū nr̄a miſei̓a general̓. Sūt autē quidā qͥ nullā hn̄t miſeriā ⁊ nō indigent mīa.ſ. btī in qͥbꝰ nulla ē miſeria: nec qn̄ tū ad corpꝰ: nec qͣntū ad animā. Apoca. xiij. Abſterget deꝰ omneꝫ lacrimā ab ocul̓ ſāctoꝝ Augꝰ. de ciui. dei. Sic in ſingul̓ erit ⁊ īſepa rabil̓ voluntas libera ab oī malo liberata. plena oī bono. fluens in defitient̓ eternorū iocūditate gau dioꝝ. oblita culpaꝝ nec tn̄ iō ſue liberacōnis oblita. nec liberatori ſuo ingrata. Alij ſūt qͥ oēm habēt miſeriā nec vllā reciꝑe pn̄t mīam .ſ. dānati. Eoꝝ em̄ corꝑa erūt ſub iecta oī pene Yſa. i. A plāta pedis vſqꝫ ad verticē nō ē in co ſanitas Eoꝝ em̄ aīe ſubiecte erūt āguſtie qͣntū ad culpa p̄teritam. Sap. v. dicet intra ſe penitentiā agentes ⁊cͣ. Erūt plene oī dolore qͣntuꝫ ad penā preſenteꝫ Rſa. xxxiij. Torſio nes ⁊ dolores obtinebūt. Erūt ple ne oī dolore qͣntū ad penā futurā ymaginacō vel formidacōtimoris ꝑcuſſi illiꝰ qͥ nō videbat̉ exiſtima bat dultiorā eē ꝙ qͥ videbat̉. Erūt in oī deſperacōne ꝓpt̓ veniā denegā dā. Mich̓.i. deſꝑata ē plaga eius Alij ſūt qͥ nec oēs hn̄t nec vllas: ſꝫ tantū aliqͣs hn̄t miſerias: ⁊ iō multiplici indigent mīa. illi.ſ. qui ſūt in via cū multas hn̄t miſeriaſ qͣntū ad corpꝰ. Iob.x. Hō natus de muliere breui viuens tꝑe ⁊cͣ. iō cū reatu: implet̉ multis miſerijs. iō cū fletu: quaſi flos egredit̓ ⁊ iō cōterit̉ cū mētu. Hn̄t etiā multas miſerias in am̄a qꝛ ẜm Bern̄. Rō obnubilat̉ multiplici errore. me moria ꝯfūdit̉ multiplici obliuio ne. volūtas iactatur multiplici ꝑ turbatione. Sequitur dominica. xv. ¶ Sermo primus. bor. ẜ̓.bXyoneē texti. ⁊ dides vl̓ lj vide li oc Emo poteſt duobꝰ do vl. iuiittij hI minnis ſeruire. Math̓. x. inptus popit Sicut dic̄ Augꝰ. de is homineꝫ fec̄ vt ſum putylupta xotꝫ quibꝰ mū bonuꝫ intelligeret. intelligēdo amaret. ⁊ amādo poſſideret/ ⁊ poſ fidēdo frueret̉ Et iō xp̄us ī hͦ euā gelio intēdit nos ab amore terre noꝝretrͣhere. ⁊ ad amorē celeſtiū īducere. E hoc ꝓpter qͣtuor in odos Primo diſſuadēdo diuitiaꝝ ẜuitu mum odio tē. Cū dic̄. Nemo pōt duobꝰ dn̄is ſeruire Secūdo int̓dicēdo miniā ſol licitudineꝫ. cū dic̄. Iō dico vob̓ ne ſolliciti ſitis ⁊cͣ. ¶ Tercō on̄dendo iſta ꝑ ſimilitudinē. Cū dic̄. Nōne aīa plꝰ ē ꝙͣ eſca ⁊ corpꝰ ⁊cͣ Quar to manifeſtando ſuā intētionē cū dic̄. Primū q̄rite regnū dei ⁊c Cir ca pͥmū ē notandū ꝙ nēo potert duobꝰ dominis ſeruire contraria precipientibus. Iſti duo domini ſunt deus ⁊ dyaboluſ/ vel deꝰ ⁊ mū dus vel deꝰ ⁊ caro. Primis duobꝰ tominis nemo poteſt ſeruie̓: quia deus precipit humilitatē. Math̓. r. diſcite a me: qꝛ mitis ſūa humi lis corde. dyabolꝰ precipit ſuꝑbiā Iob. xi. Ipſe eſt rex ſuꝑ omnes fi lios ſuꝑbie. Greg. Euidentiſſimū ſignum reproborū eſt ſuꝑbia: hu militas vero electoꝝ Cū ergo qͥſqꝫ quid habeat cognoſcit: ſub quo rege militet inuenit̉ Secūdis duo bus dn̄is nemo poteſt ẜuire qꝛ de us diligit pace: mūdꝰ autē turba tionem. Ioh̓. xvij. In mūdo preſ furā habebitis: in me autē paceꝫ. Tercijs āt dn̄is nemo poteſt ẜui re qꝛ deus p̄cipit ponitenti aꝫ. caro appetit voluptateꝫ. Iſte ſūt due le ges de quibꝰ dicit̉ Ro. xvij. Vido aliā legē in membris meis. repug nantē legi mentiſ mee. Lex carnis eſt carnalia ꝯcupiſcere. lex mētis eſt munditiaꝫ deſiderare. Gal̓. v. Caro ꝯcupiſcit adu̓ſus ſpmn̄: ⁊ ſpi ritus adu̓ſus carne Sequit̉. Aut vnum odio habebit.ſ. dyabolū ⁊ alteꝝdiliget.ſ. xp̄m. Augꝰ Nemo diligit dyabolū: etiaꝫ ſi minia eēt cupiditate implicatus Subdit. ſi etia eum diligit vt ſiquis ancille aliene ꝯuunctus ꝓpter ſuā cupidi tatem patitur dura ſeruituteꝫ. ⁊ ſi nō diligit eum: eius tamen ancil lam diligit. Sic nemo dyabolū di ligit: ſꝫ auaritie quaſi ancille dya boli ꝑ cupiditatē ꝯiunctus: durā dyaboli patit̉ ſeruitutē. Et alteꝝ cō temnet.ſ. deū. non quideꝫ odio ha bebit Augꝰ Nullus ꝯſcientia deū Vō xv odiſſe poteſt. Tamen Auguſtinꝰ hoc retractauit poſtmodū ꝓpter il lud Pſal. Superbia eorum qui te oderunt aſcendit ſemꝑ Sꝫ ſine du bio nullus odit deum affectū: ſed effectu. Nec etiā dyabolus. inqua tum deus eſt omniū gubernator. ſed inquantū eſt eoꝝpunitor. ſic nec latro odit iudicē inquantum homo ē. ſed inqͣntū eſt tortora iu dex Poſtꝙͣ dixit in generali. deſcē dit ad ſpētiale dicēs. Nō poteſtis do ſeruire ⁊ manione. Gloſa. Ma mona eſt nomē demoniſ qui pre eſt diuicijs. nō em̄ demones dn̄i ſūt diuitiaꝝ ſed ipſis vtuntur ad decipienduꝫ irreciendo auaros ⁊ cupidos laqueis diuitiaꝝ. Nō dic̄ Non poteſtis habere. ſed dic̄. Nō poteſtis ſe ruire. Licite em̄ haberi poſſunt qn̄ bene acquirūt̉ ⁊ diſpē ſant̉ Quidā em̄ eas diligūt ſuprͣ deū. ſic̄ auari qui ſūt ſerui earum. de quibꝰ dicit gloſa. Seruire diui cijs ē deū negae̓. Alij eas diligūt infra deuꝫ. ſicut viri imniperfecti qui ſunt adhuc terrenis dediti Iſti ſūt qui edificant lignum fenum ⁊ ſti pulam: qui ſcilicet terrena plꝰ vel minus iuſte dilexerunt. Alij au tem eas r̓tinent propter deum vt ſcilicet pauperibus inde ſubueni ant ſicut fuerunt patriarche. Ta .al lis fuit ohannies patriarcha ale xandrie qui in oratione dicebat chriſto Ego diſpergendo tu mini ſtrando. videamus quis vnicat. 2 ¶ Circa ſecundū ē notandū ꝙ xp̄s interdixit ſuꝑfluā curā mundano nē rū ⁊cͣDyaboluſ em̄ pͥmo ſollicitat hōineꝫ vt q̄rat neceſſaria. ſic videt̉ deꝰ ꝓmiſiſſe hōim Gen̄. ij. In fudo re vultꝰ tui veſceris p ane tuo. ha bitis neceſſarijs ſollicitat hōineꝫ vt q̄rat ſuꝑflua q̄ ſollicitudo diſ ſuadet. Phil̓. iij. Nihil ſoluiciti ſi tis ⁊cͣ. Criẜ. Sollicitudo deſꝑacōis ē filia Mabitis neceſſarijs ⁊ ſuꝑ fluis ſollicitat hōineꝫ vt q̄rat no ciua ꝑvſua̓s.ſ. ⁊ ꝑ rapinas. Pro uer. x. Semite oīs auari am̄as poſ ſidentiuꝫ rapiūt. Principiū tēpta tionis ī auaritia ē nimia ſollicitu do circa neceſſaria. ꝓgreſſus c̓ca ſuperflua ſꝫ ꝯſūmata malitia circa nociua. dn̄s gͦ ſtuduit āputare 118. tēptatiōis pͥncipiū: qd̓ eſt nimia ſollicitudo circa nccīa. cū dic̄. Ne ſolliciti ſitis aīe vr̄e. Quo ablato ꝑ ꝯſequens aufert̉ ꝓgreſſus ⁊ fi nis. Qui em̄ nō eſt ſollicitus c̓ca nctia: nō dicit̉ ſollicitus circa ſu ꝑflua ⁊ nociua Notandum tn̄ ꝙ ē quedā ſollicitudo ꝓuidētie: quā facit caritas q̄ precipitur. de qͣ dici tur Ro. xij. Qui preeſt ī ſollicitudi ne. Alia quaꝫ facit ncc̄ītas. hec ꝑ mittitur. Tertia quā facit cupidi tas: hec ꝓhibetur. de hac triplici ſollicitudine dic̄ gloſa. In fſudore vultus parat̉ panis.ſ.i labor exer cendꝰ quo nccīa acquirunt̉. Sol licitudo ē tollenda: q̄ mētē turbat dū timet. a̓ diſpereant ꝙ poſſidēda aut laboratu omittant̉. Prima p̄ cipitur. Secūda ꝑmittit̉. Tertia .1i ꝓhibet̉. ¶ Circa tertiū notandū eſt ꝙ dn̄s ꝓhibet ſuꝑfluaꝫ ſollici tud inem ꝑ multiplicē ſimilitudi nem. Primo ꝑ ſimilitudinē natu re racōnalis de qua ponit duo exē pla. Cuꝫ dicit. Nonne anima plꝰ eſt ꝙͣ eſca: ⁊ corpus plus ꝙͣ veſti mētuꝫ.? Gloſa dicit. Qui dedit ma iora a corpus ⁊ animā: dabit etiā minora.ſ. eſcas ⁊ veſtimēta. Et po nit dominꝰ hec tria boͣque dedit ho minibus.ſ. animā corpus ⁊ bona temporalia Anima autē debet ſub iti ſuo ſuꝑiori a. dd ſibi obediendo Corpus ſuo ſuperiori.. anime ſibi obtemperādo. Res temporales ſu is ſuꝑioribus.ſ. deo vt pauꝑibꝰ di ſtribuantur. anime vt diſcrete di ligantur ⁊ corpori vt ſibi nccīa mi inſtrent̉. Sꝫ iſtū ordineꝫ auari pe rimūt qͦ diuitias ſuas dd nō ſubi tiunt ⁊ pauꝑibus nihil tribuūt. Nec anime qꝛ eas inique diligūt: nec corpori qꝛ illud fame affitiūt Aliud exēplū qd̓ ponit circa crea turam racōnalem ē cū dicit. Quiſ auteꝫ veſtycogitans poteſt adice re ad ſtaturam ſuaꝫ cubitū vnū. Gloſa dicit. Illi ergo regendi cor pus curaꝫ relinquite qui illud ad hanc ſtaturam fecit peruenire. 5 Querit̉ in gloſa. Vtrum poſtmo dumi corpus noſtrum ſimile erit corpoi domini noſtri iheſu xp̄i qͣn tum ad eandem ſtaturaꝫ? Et dicē dum eſt ꝙ illa ſimilitudo quātuꝫ ad tria poteſt conſiderari vel qͣntū ad eiuſdē glorie conformitatem a ſic impoſſibile eſt qꝛ nullꝰ ī glo ria poteſt glorie xp̄i adeqͥri. Quia gloria corꝑis xp̄i erit inſtar ſolis claritas marie ad inſtar lune. Et gloria alioꝝſāctoꝝ erit īſtar ſtel le. Corint̓. xxv. Alia ē claritas ſo lis. alia lūe. ⁊ alia ſtellaꝝ ⁊cͣQuia pͥma eſt xp̄i claritas ⁊cͣ. Secunda bte virginis marie. Tertia ſācto/ rū ceteroꝝ. Vel poteſt ꝯſidea̓ri qͣn tu ad eius ſtature equalitatē ⁊ ſic erit ibi tal̓ ſimilitudo. Quia ſcd̓m gloſā nō ē dicendū ꝙ corꝑa ma iora fient iminora vel ecōuerſo cū ipſe dn̄s nec capillū ꝑituꝝ eē pro mittit Vel poteſt intelligi ad ean d etate. ſic erit ibi iſta ſimilitudo Vn̄ dicit Augꝰ. Reſtat autem vt quiſqꝫ recipiat vnā menſurā quā hūit in iuuētute ſi ſenex eſt inor tuꝰ vel fuerat̉ habiturus ſi ē ante defunctꝰ. Et nō eſt dictū ab apl̓o Eph̓. iij. In mēſurā ſtature xp̄i: ſꝫ ī mēſua̓ ſtatua̓ etatis pleītudīs xp̄i qꝛ r̓ſurgēt corꝑa mortuoꝝ in vuue nili etate.ſ. xxxiij. anoꝝ ad quaꝫ xp̄m deueniſſe cognouimꝰ Secū ⁊ do hoc on̄dit exēplo creatue̓ ſenſi bil̓ Cū dic̄. Reſpicite vō latilia celi Et ſuꝑ hoc vt on̄dit Augꝰ quidaꝫ dixerūt hōines nō debere laborare ſꝫ d̓ine ꝓuidentie ſe ꝯmittere ⁊ tūc nos ille paſcet ſicut aues. Et ponit exemplū in petro ⁊ paulo Paulꝰ quidē morteꝫ fugit ⁊ tn̄ deꝰ petrū a vinculis liberauit. Et paulus aūt ꝑ auxiliū humanū liberari ⁊ eua dere potea̓t ⁊ iō ſi voluiſſet auxiliū N A 6 implorare d̓inū hoc fuiſſet tēpta re deū. Petrꝰ aūt cae̓bat auxilio humano. ⁊ iō ſe ꝯmittebat auxi lio diuino ¶Tertio hoc on̄dit exe plo creature vegetabilis. cū dicit. Conſiderate lilia agri⁊cIero. Qd̓ ſericū: que purpura q̄ pictura tex toris cū fioribꝰ poteſt ꝯꝑari.?Lili um agri induit̉ veſte candida. ro ſa purpurea. viola veſte iacincti na. fenū agri veſte viridi. vel veſte lucēti. Iux illud Psͣ. Amictꝰ lumi ne ſicut veſtimēto. ſic etiaꝫ īter vi ros ſāctos quidā induūt cādoreꝫ puritatis. quidā iacinctū celeſtis ꝯtēplacōnis. quidā viroreꝫ virtu tū. ⁊ quidā ſplendorē honeſte cō uerſacōnis ¶ Vltimo ꝯcludit ſu am intentionē. cū dicit. Primum ⁊cͣ. Iuſtitia āt regni celoꝝ ſūt illa per q̄ ipſū regnū acquirit̉. De qui bꝰ ſic dic̄ Augꝰ. Venale hēo dicit 9C1 dn̄s Quid. er̓gnū celoꝝ. Quo emi tur. Pauꝑtate regnū. dolore gau diū. laboe̓ reqͥes. ignominia gl̓ia morte vita. Aoneta gͦ qͣ emit̓ reg nū celoꝝē pauꝑtas Math̓. v. Btī pauꝑes ſpū: qm̄ ipoꝝ ⁊cͣ Moneta q̄ emit̉ gaudiū ē dolor ⁊ ꝑſecucō. Iuxͣ illud. Btī qͥ ꝑſecucōnē patiūt̉ math. V ꝓpter iuſtitiam ⁊cͣ. Moneta q̄ emi tur requies: eſt labor penitētie Ma thei quarto. Penitentiam agite; appropinquabit enim regnuꝫ ce lorū. Moneta qua emitur gloria eſt ignominia ⁊ humilitaſ profū da. Vn̄ dicit̉ Math̓. decimoſexto. Niſi ꝯu̓ſi fueritis ⁊ effitiamini ſic̄ paruuli ⁊cͣ. MRoneta qua emit̉ vi ta eſt mors ꝓpter chriſtū aſſump ta Math̓. xi. Regnū celoꝝ vin pa titur. Magnā etiā violentiā quili bet iſtoꝝ facit qn̄ ꝓpter r̓gnū celo rū vitaꝫ ſuā ꝯtenit. Ꝙ auteꝫ dicit Hec oīa adijtient̓ vob̓. nō eſt ītel ligendū ſicut Augꝰ dicit ꝙ ſemꝑ adijtiant̉ cuꝫ apl̓us ſe dicat in fa me. ſiti ⁊ frigore ⁊ nuditate fuiſſe Sꝫ aliqn̄ dant̉. aliqn̄ ſubtrahun tur Eſt enim dn̄s vt ait Augꝰ. me dicꝰ ⁊ nouit qn̄ cibaria ſūt appo nenda ⁊ qn̄ ſunt ſubtrahēda. Cū ergo apponunt̉ ſūt ad graꝝactō nes: cū ſubtrahūtur ſūt ad patie tie ꝓbationem. ¶ Sequitur ſermō ſecūdꝰ eiuſdē Emo poteſt duobꝰ dn̄is ſeruire ⁊cͣ. Scd̓m Auguſti nū tria ſunt genea̓ hōini .ſ. valde ꝓbi ſicut viri ꝑfecti. valde mali ſic̄ viri peccatores ⁊ ipij. me diocriter boni ⁊ mediocrit̉ mali: ſicut negligētes ⁊ tepidi qͥ volunt deū diligere ⁊ mundū Iſta tria ge nera hominū deꝰ deſcribit in pn̄ti euāgelio Primo em̄ deſcribit me diocriter bonos ⁊ mediocrit̉ ma los. cum dicit. Nemo poteſt duo bus dominis ſeruire Iſti duo dn̄i ſūt deꝰ ⁊ mūdꝰ qui inſimul diligi nō pn̄t ſic̄ ſancti viri ꝑ multa exē pla on̄dunt. Augꝰ. ſuꝑ Ioh̓. hoc on̄dit exemplo vaẜ. d. Si in te ha bitet amor mūdi. nō ē quo intre x amor dei Vas es: ſi plenꝰ es funde quod habes: vt recipias qd̓ non habes. funde amoreꝫ ſeculi vt reci pias amorem dei vel īpleal̓s amo re dei. de hoc eodeꝫ dic̄ ſic in lib̓. l. omēl̓. Eſt amor vtilis ⁊ amor noci uus. Amor amore impedit̉. Amor nociuꝰ recedat ⁊ amor vtilis ſucce dat Pleni ſūt homines amoe̓ hu ius ſeculi: fundāt vt capiāt amo rem dei. Vis vt intret mel. effunde acetū Hoc idē on̄dit exēplo manꝰ dicens. Nō pōt qͥs amare qd̓ eter nū eſt niſi ceſſet amare quod tem porale eſt. Amorē hominis ſic pu tate quaſi manū am̄e Si vnum te net: aliud recipere non poteſt Vt autē poſſet tenere quod datur: di mittat qd̓ tenet. Qui em̄ amat ſe culū: deū amare poteſt. Occupatā manū hēt. dic̄ illi deꝰ Tene qd̓ do Qui nō vult dimittere quod tene bat nō poteſt acciꝑe quod offer tur. Si quis aliqua neceſſitate im peditus poſſidere cogit̉: poſſideat nō poſſideat̉. teneat nō teneatur. dominꝰ ſit rei ſue non ſeruꝰ auari tie ſue Ciprianꝰ de duodecim abu ſionibꝰ ſeculi hoc on̄dit exemplo oculoꝝ dicens. Mundi amor ⁊ dei pariter in vno corde habitare nō poſſunt queꝫadmodū oculi celuꝫ ⁊ terrā pariter nequaꝙͣ ꝯſpitiūt. Criẜ. ſuꝑ Math̓. hoc oſtendit per naturā celeſtium ⁊ terrenorum di cens. Celeſtia ⁊ ſpiritualia leui a ſunt ⁊ naturaliter ſurſum tenden tia Terrena vero pondexoſa ſunt ⁊ deorſum trahētia. Si ſpiritualia te nueris; ſurſū te ducent. ſi terrena deorſum te deponent. De hoc etiaꝫ dicit quēdā gloſa ſuꝑ hunc locū Res terrena vel deꝰ in corde hōinis ſi dominet̉ exvtraqꝫ ꝑte trahitur Nādeus trahit ad ſuꝑiora. res ve ro ad inferiora. Rabanꝰ ſuꝑͣ lucā oſtendit hoc exemplo vaẜ dicēs. dilectio dei non recipit ſectionem Nā quantaꝫ dilectionē in infimis expenderis. hoc tibi neceſſario ex toto defitiet. Sicut em̄ in vaſe ple no liquore inquantuꝫ emanat fo ras. intantū neceſſariuꝫ eſt in ple nitudine derogare. Sic em̄ anima inquantū emanauerit ab ipſiꝰ di lectionis fonte ad illicita iitantuꝫ minui neceſſariū eſt a do. Poteſt autē homo deo ſeruire ⁊ diuitias habere ⁊ non eis ſeruire: qꝛ alias tūc diuitiaꝝ ſeruꝰ eſſet ⁊ auaritia dominat̉ eideꝫ. nuxta illud Amos xiiij. Auaritia enim in capite oīm Auaritia em̄ aliquando occupat manū.ſ. quando homo ſemꝑ vult recipere ⁊ nō dare. Eccle. iiij. Nō ſit porrecta manꝰ tu a ad accipiendū ⁊ dandum collecta ⁊c. Alij os qͣn do de terrenis volūt loqui ⁊ tracta re. Ioh̓. quarto. Qui de terrā eſt de terra loquit̉. Senecā dicit. Si vere prudens es. a minꝰ tuus tribꝰ tem poribus diſpenſet̉. Preſētia ordīa ꝓuide futura. preterita recordare. Alij oculos. Os Oculos ſuos ſta tuerunt declinare in terrā Talium auaritia curari poteſt: ſꝫ qn̄ aſcen 4 dit ſuꝑ capul̓ vix curatur. qꝛ tunc dn̄a efficit̉. In ſeruis autē dei aua ritia nō occupat caput: qꝛ eis nō dn̄atur. nec os qꝛ de terrenis non loquūt̉. nec oculos qꝛ in talibꝰ n̄ delectātur. nec manꝰ qꝛ liberaliter paupelbꝰ largiunt̉. Sciunt enim ꝙ tēꝑalia bona nō ſunt ꝓpria. ſed accōmodata. non ſūt ſecura ſꝫ trā ſitoria. non ſūt pretioſa ſed vilia. Elemoſina. em̄ facit ꝙ ſint ꝓpria. Petrus rauen̄. da pauperi vt deſ tibi. qꝛ quicqͥd pauꝑi dederis. hoc tu habebis. Qd̓ pauꝑi nō dederis hoc tu non habeb̓: qd̓ pauꝑi non dederis aliꝰ habebit. Facit vt ſint ſecuā. Amb̓. Hereditas in tuto po nit̉: q̄ deo cuſtode ſeruatur. Facit vt ſint p̄tioſa: qꝛ plumbū ꝯuerti tur in auꝝ. ⁊ nō laudas illū q̄ ero gat pecuni a ⁊ acqͥrit iuſtitiā. Sccūdo deſcribit dn̄s valde bonoˢ exēplovolatiliū ⁊ lilioꝝ Per vola tilia ſancti viri intelligūt̉tur eo ꝙ ī celo morantur. Phil̓. iij. Nr̄a cō uerſacō ī cel̓ ē Pelculū em̄ ē iſtis volatilibꝰ habitare ī terris. iuxͣ il lud Vſa. xxiiij. Formido ⁊ fouer ⁊ laqueꝰ ſuꝑ te. qͣ habitator es t̓re. Auis em̄ q̄ habitat ī t̓ra ā ē in for midīe ne capiat̉. a̓ cadit ī foueam decipule q̄ ſibi p̄parat̉. a̓ laq̄is ir retit̉. In formidine ſūt auari. Iob xv. Sonitꝰ terroris ſēꝑ ī auribus in eis ⁊cͣ. Vn̄ Eccī. d̓r. In foueā ca dūt luxurioſi. Prou̓. xxiiij. Fouea ꝓfūda ē meretrix ⁊cͣ. cuiꝰ laq̄is ir retiūtur ſuꝑbi: qͦs demōes ī terris abſcōdūt. Psͣ. In via hac qͣ ābu labā abſ. ⁊cͣ. Et ſubdit Vſayas. Et erit oīs qͥ fugerit a fatie formi dinis cadet in fouea ⁊ qui ſe expli cuelīt ſe de fouea tenebit̉ laq̄o: qꝛ ſepe ſit ꝙ qn̄ aliqͥs ardēter deſinit amare t̓rena. ꝙ ſuffert ſe ad ama dum carnalia Et qn̄ ſubiugaueīt auaritiā ⁊ ꝯcupiſcentiā. inde effert̉ in ſuꝑbia. Intelligunt̉ etiā ſancti viri ꝑ lilia. Nā lilium ex eſt cādi dū itꝰ aureū. intꝰ ⁊ ex odoīfeꝝ. ſic ſcī viri ī corꝑe ſunt cādidi ꝑ puri tatem. In corde aurei ꝑ caritatem Intus ⁊ exͣ odoriferi per vite ⁊ con ſcientie ſanctitatē. Quia eoꝝ ꝯſci entiā eſt odoriferā coram deo. eo rum vita corā ꝓximo. Canti. v. di lectus meus candiduſ ꝓpter puri tatē. Rubicundꝰ ꝓpter caritatem. electus ex milibꝰ ꝓpter vite ⁊ ꝯſciēt tie ſanctitatem. Vix enim ex mi le vnus reꝑitur qui hanc dupli ce ſāctitatēhēat Tren̄. iiij. Cādidi ores mue. nntidiores lacte. rubicu diores eboe̓ antiquo. pulchriores ſaphiro. Sunt em̄ candidi ⁊ mū di in corpore. rubicūdi in mente. fulgidi in ꝯſcientia ⁊ ꝯuerſacōne Tertio dn̄s deſcribit valde ma los. Cū dicit. Si autē fenuꝫ qd̓ ho die eſt ⁊ tras in clibanū mittitur ⁊cͣ. Per fenum reprobi intelligūt̉ q̄ hic fuerūt aridi ī fide ⁊ bono ope re. ⁊ poſtea mittent̉ in clibanum infernalem ꝑ ꝯbuſtionē. Rūo cor po rādamnatoꝝ ſic pn̄t ꝯburi ⁊ n̄ cō ſumm on̄dit Augꝰ. in de ciui. dei. Primo exemplo vermium dicens Non nullū genꝰ vermium in aqͣꝫ calidaꝝ ſcaturigine reꝑitur: qua rū feruorē nemo impune ꝯtrͣctat. Illi autē non ſolū intus ſine vlla leſione. ſed etiā extra nō poſſunt viuere. Secūdo exemplo montiū dicens. Quidā notiſſimi monte s ficilie qui tanta tēporis vetuſtate vſqꝫ nunc flaminis eſtuāt ⁊ inte gri ꝑſeuerant ſatis ſūt ydonei te ſtes. nō omne quod ardet ꝯſumi Tercō exemplo carbonum qui ignis aduſtione ſic facti ſunt īcor ruptibiles vt in terra humida ſb̓ foſſi qui dum eſſent ligna putre ſcerent corrūpi nō poſſent. Quar to exemplo pauonis mortui q̄ nō putreſcit dices Quis deꝰdedit car ries pauonis mortui ne putreſce rēt Et narrat̉ ꝙ ſemel cū hec auis cocta ſibi fuiſſet oblata. de pectoe̓ eiꝰ vſqꝫ ad aniū ſeruari fec̄ ⁊ nul lam leſionē incurrit. niſi ꝙ aliqͣn tulum corpulentia per ſiccitatem priuata fuit. Quinto exemplo ſa lamandre ſicut ſcripſerunt qui d̓ naturis rerū ⁊ animalium curioſi us indagarunt. Salamādra in ig nibus viuit. de cuiuſ pellibꝰ fiunt corrigie p̄tioſe que quaſi vetuſta te conſumpte ſi ꝓitiantur in ignē exuſtionibus ignis fiunt noue. Vltimo inſtruit dominus no ſter valde bonos ⁊ valde malos ⁊ mediocriter bonos ⁊ etiam medi ocriter malos quādo ipſe conclu dit dicens. Querite ergo primo regnūdei ⁊cͣ. Per hoc qd̓ dicit pri mum. dat intelligere ꝙ primo et principalit̓ ſpūalia ⁊ poſtea tēpo ralia ſūt q̄renda. Sꝫ iſtū ordinem puertūt auari Cōtra qͦs dicit Au gꝰ. in lib̓. l. omel̓. Vſqꝫ a deo ciui tas mētis homine occupauit vt o nia bo velit habere pret̓ ſeipſū Vil lā vis habere bonā. vxorē bonā. do mum bonā. Quid currā ꝑ ſingula nō vis caliga malam. Nunqͥd no cet tibi plus caliga mala ꝙ vita? Cū ergo caliga ſtricta noceat. ſe dēs diſcaltias te. a̓ abicis aut cor rigis aut mutas. muta gͦ vitaꝫ tu ami ne ꝑdaſ animādeinde ſubdit Plane video ꝙ tu falleris Caliga nocēs. doloreꝫ facit. vita nocēs vo luptatē inducit. Iſtud nocet: illd̓ libet. Sed qd̓ ad tēpꝰ libet. poſtea peius dolet. Qui ad tēpꝰ ſalubrit̓ dolet. poſtea infinita voluptate ⁊ abundātia letificat̉. ſic illud qd̓ ſe minat in lacrimis in exultatione metet. ꝑ hoc autē ꝙ dn̄s ſubdit. Et hec oīa adicient̓ vob̓ dat intel ligere ꝙ boͣ tēꝑalia debemꝰ intelli gere ſic̄ boͣ accidētalia. Accidēs eſt qd̓ pōt adeſſe vel abeē p̄t̓ ſubiecti corrup. Serui gͦ dei diligūt tꝑalia ſic̄ accidotalia. qꝛ ſi aſſint non cor rūpit̓ vita eoꝝ ꝑ ſuꝑbiā. Si deſint nō corrūpit̓ ꝑ impatientiā. Talis erat qͥ dicebat Phil̓. iiij. Scio hu miliari: ſcio ⁊ abudare. Vbiqꝫ et in oībꝰ inſtitutꝰ ſū ſatiari. eſurire. ⁊ abūdare ⁊ penuriā pati. Auari āt diligūt diuītias. atēꝑalia tāꝙͣ 48b Q ſubſtantiā. qꝛ ſi aſſunt corrupun tur per ſuꝑbia. Vn̄ dicit Augꝰ. ꝙ radix diuītiaꝝe ſuꝑbia. Si deſunt frangunt̉ ꝑ impatientiā. Eccle. v. diuiītie ꝯſeruate in malum dn̄i fui pereūt in afflictione peſſima ¶ Sermo tercius eiuſdem. Cit em̄ pater vr̄ qꝛ oībꝰ hijs īdigetis Magna nō bis d̓ d̓ nr̄o debet eē fidu tia: qꝛ in ipo ē magna beniuolētia iō dicit̉. Pat̓ vr̄. Eſt em̄ omniū fu turoꝝ p̄ſciētia. Iō dicit̉. ſcit enim Et qꝛ in nob̓ eſt magna indigen tia. ꝓpter hoc dicit̉. qꝛ oībꝰ hijs in digetis. Circa primū notandū ꝙ magna dei beniuolentia in hoc expͥmit̉ ꝙ pat̓ noſter vocat̉. deū te. xxxi. Nōne ip̄e eſt pat̓ tuꝰ qͥ poſ ſedit ⁊ fecit ⁊ creauit te. Ipſe nos fecit quantū ad corpꝰ. creauit qͣn tū ad animā ⁊ poſſidere nos debꝫ qͣntum ad resSꝫ a dn̄io corꝑis ex pellūt eū luxurioſit a domnio ani me ſuperbi. a dm̄io reꝝ auari. Iſta tria ſūt que ẜm dictuꝫ ſalomonis hominē a domo expellūt. fumus. mala vxor. ⁊ ſtillicidiū. Iſta etiā ſpiritualit̓ intellecta deū ab hōine expellunt.ſ. fumus ſuꝑbie que in altuꝫ aſcendit ſed cito euaneſcit. Mala vxor ideſt carnal̓ ꝯcupiſcen tia. Stillicidiū auaritie q̄ hominē ſollicitudinibus multis inqͥetat Circa ſecundū notandū.ſ. dei p̄ ſcientiā ꝙ q̄dā cuioſi. duo maxīe inquirere ꝯſueuerunt Vnū ꝙ cū ſcīa dei falli nō poſſit ſi preſcit ali quē daninādū oꝑtet eū dānarifi io nil ꝓdeſt agere bonū ⁊ nil obeſt āgere malū Gecūduꝫ ē qͣre deꝰ cre at vel naſci ꝑmittit qͦs ſcit dānā dos. Ad iſta auteꝫ tribꝰ modis re ſpōderi poteſt PPrimꝰ modꝰ eſt nō ſtra inſuffitiētiā ꝓfitēdo. dic̄ phi loſophꝰ ꝙ intellectꝰ nr̄ ſe hēt ad maīfeſtiſſima nature create. ſicut oculꝰ nocticoracis ad ſoleꝫ. In tā tu em̄ cognicō nr̄a ē debilis/ ꝙ nul lus ph̓us potuit vnꝙͣ cognoſcere naturā vmiꝰ muſce. Vn̄ legitur ꝙ vnꝰ ph̓s multis anis ſtetit ꝙ na turā apu cognoſceret ⁊ tn̄ ꝑfecte cognoſcere nō potuit. Si gͦ intelle ctꝰ nr̄ nō ꝑfecte poteſt cognoſcere manifeſta nature create. qūo pōt intelligere occulta d̓ine ſcīe.? n̄ narrat Tuliꝰ de natura deoꝝ h qͥ dā rex qͣſiuit a quodā ph̓o qd̓ eēt deꝰ. Ph̓s ad rn̄dendū terminū po ſtulauit. Cui rex t̓minū dieꝝ triū dedit. Quo expleto iteꝝ terminuꝫ pecijt ⁊ trium dieꝝt̓minū adhuc accepit Illo expleto adhuc maio re t̓minū pecijt. Cui rex. Vt vidco me deludis. Et ille. Nō fatio dn̄e: ſꝫ deꝰ ē tam immēſus ꝙ qͣntōplus de eo cogito tantoplꝰ de eo defitio ⁊ qͥd dicā nō inuenio. Secūduſ modꝰ rn̄dēdi ē q̄ſtionē q̄ſtionibꝰ repellēdo ⁊ iſtū modū traditū ha bemꝰ a dn̄o Math̓. xxi. qͥ ait pha riſeis ipſū interrogatibꝰ. Interro go ⁊ ego vos vnum ẜmone ⁊c. In talibꝰ gͦ curioſis q̄ſtione q̄ſtio 5 ē rn̄denda. Et ſi nō poſſunt rn̄dere ad minima. deſināt inueſtigare ꝓ fūda De minimis autē ⁊ manife ſtis aliqͣ exēpli grā ponamꝰ q̄ Au gꝰ in lib̓. de citate dei adduc̄. Prīo q̄rit cū tria ſint lucidiſſima.ſ. ole um argentū ⁊ ignis. ⁊ nil habeāt ī ſe ingredinis ⁊ nͥldat qd̓ nō hēt qͥd eſt ꝙ oleū lucidū maculas ni gras effundit. argentū candidū lineas nigras tangit/ ⁊ ignis ful gidꝰ ligna ⁊ lapides ingros facit ⁊ oīa q̄ lambit teterrima fac̄⁊ e̓d dit. Decūdo q̄rit qͣre palee ſūt tan te caliditatis ꝙ poma crudaa im maturā maturāt. ⁊ tante frigidi tatis ꝙ glaties ⁊ mues in media eſtate ꝯſeruat ne fluat. cū tamen calidū ⁊ frigidū oīno ſūt ꝯtraria. ⁊ duo ꝯtraria ī eodeꝫ ſubiecto ſil̓ eē nō pn̄t ¶ Tercō q̄rit de qͣdā ſitu la egyptiaca/ q̄ ſi ponat̉ in aqͣ ma ris fūduꝫ petit. Ibiqꝫ aq̄ repleta ⁊ madefcā ad ſuꝑfitie redit ⁊ ibi ꝯſi ſtit. Quarto q̄rit de calce ī qͦ ignis latēs cōtinet̉ ⁊ cū naturalit̓ aqͣ ig neꝫ extīguit ⁊ oleū nutriat tamen ſiqͥs aquā fūdat in calceꝫ. mox ig nis latēs feruere īcipit. ⁊ ſi oleum adhibeas mox illū ignē extīguit. Quinto q̄rit de ad amāte qͥ nullo ferro fragit̉: nullo igne ꝯſumit̉ ⁊ tn̄ hircino ſāguine frāgi ꝑhibet̉ dicit̉ ec ꝙ ī ethiopia ē qͥdā calaī ta q̄ ferꝝ nō attrahit. ſed repellit ⁊ quēdam alia que in vno angu lo ferrū attrahit ⁊ in alio repel lit Sexto querit de duobꝰ fontibus quorū vnꝰ ē in egypto in qͦ faces accēſe extinguūtur ⁊ reaccendun tur extīcte. Aliꝰ eſt apd̓ garama tes qͥ in nocte ē tam calidꝰ vt nō tangat̉. in die taꝫ frigidꝰ ꝙ nō bi bat̉ In flumine etiā mira ⁊ ſtupē da apparēt. dicit̉ etiā ibi eē lapil lus modicꝰ admodū ſagitte figū ratus ⁊ in medio interſticō aeriſ generatus. Hic auꝝ ⁊ argentum marſubio lineo vel ſerico liq̄facit ⁊ marſubiū lineuꝫ vel ſericū nō le dit ⁊ ad multa alia ſtupēda cōue nit Si gͦ hōines curioſi ad iſta ⁊ ſi milia neſciunt racōnē reddere: deſi nat ⁊ celeſtia indagare. TTertius modꝰ rn̄dendi ē racōnibꝰ ⁊ exēpl̓ veltatē aſtruere. Primū gͦ ꝙ d̓ina p̄ſcīa nullā ncc̄itatē infeāt/ on̄dit Boetiꝰ rōne ⁊ exemplo. Rō eius ē qm̄ deꝰ p̄ſcit futura de nicc̄itate vt ſoleꝫ oriri. ⁊ quedā ex libera volū tate. ſic̄ hōine curre̓ vel aliqͥd oꝑa ri ⁊ ido ſol nc̄c̄io orit̉. qꝛ deus p̄ſci uit ⁊ ordinauit. ⁊ hō volūtate ope rat̉. qꝛ ſic deus inſtituit ⁊ p̄ſciuit. Exemplū autē tale ponit. Si alicu bi ſcis aliqueꝫ terminū ad quem hō ſit ꝑatus ad ābulanduꝫ. Aliꝰ vero hō ſit ſuꝑ altam ſpeculā p̄ſci us futuroꝝ: qͥ monet eū ne ꝑ ſini ſtra viā īcedat: ſꝫ tantri ꝑ dexteraꝫ a̓ ꝑ mediā vadat. ⁊ ille ꝯtēnenſ ſi niſtra teneat. ⁊ ī latrones icidat no fuit culpa ſpeculatoris. qꝛ hoc p̄ſciuit. ⁊ maxime qꝛ admonuit: b illiꝰ qͥ ꝯtēpſit Pōteſt dici ꝙ via A L8 4 dexterā ē pͥm̄a q̄ ducit ad celum. via ſiniſtrā pctm̄ qd̓ ducit ad īfer num; via media eſt pm̄a ad pur gatoriū. deꝰ gͦ ſcit quā viā qͥſqꝫ ē iturus ⁊ monet ne ꝑ viā ſiniſtraꝫ incedat ſꝫ ꝑ dexterā. vel ſaltē ꝑ me diā vadat. Siqͥdeꝫ viā pctī eligat ⁊ ad infernū deſcēdat nō d̓ viden ti ⁊ admonēti. ſꝫ tibi ꝯtēnenti im putari dēt. Preterea qͣre vulnera tus medicinā acqͥrit cū deuſ ſciat qn̄ eſt morituruſ. Et qͣre agricola terrā ſerit ⁊ vincā colit ex qͦ deus ſcit quos fructꝰ ꝓducere dēt. Sꝫ ſi vulnea̓tus medicinā ꝯtēnit: mor tē incurrit Si agricola terrā vel vi neā nō colit: ſteriles frcus hēbit. qꝛ deus ſic futuꝝ īſtituit ⁊ p̄ſciuit Ad ſecūdā.ſ. qͣre deus creat vel na ſci ꝑmittat qͦs dānādos eſſe cog noſcit Rn̄dit apl̓s ad Ro. ix. An nō hēt poteſtatē figulus ex eadeꝫ maſſa facere. aliud qͥdē vaſ ī hono reꝫ. aliud in ꝯtumeliā Vbi dic̄ Au gꝰ. Iō nō vtrūqꝫ dignū ī honoreꝫ ne ad hoc ſe dignū eſtimet ⁊ nō vtꝝqꝫ in ꝯtumieliā vt iuditiuꝫ mi ſericordi a ſuꝑ exaltet. Ac ꝑ hoc ne dānatus ex iuſto ſupplitio iuſte ꝯqͣrat̉ nec ſuꝑbꝰ liberatus gratis de merito gloriet̉. Augꝰ. auteꝫ in encheridio ad iſtā q̄ſtionē rn̄dit dicēs ꝙ deus cū ſit ſūme bonus n̄ ſineret aliqd̓ malū eſſe ī oꝑibꝰ ſu de malis is. nͥ add eſſet oīpotēs ꝙͥ poſſet bonū elicere Quatuor ergo bona deꝰ de malis hominibus eli cit Primo qꝛ ex hoc boni meliores apparent ſicut ⁊ albū iuxta nigrū poſitū magis r̓lucet. Itē Augꝰ. Il lud qd̓ malū dicit̉ bn̄ ordinatū ⁊ ſuo loco poſitū. eminētiꝰ ꝯmēdat bonuꝫ: vt bō magis placeat ⁊ lau dabiliora fiāt dū ꝯparant̉ mal̓. Secūdo qꝛ ex hͨ dei iuſtitia ꝯmen dat̉ cū vniu̓ſe vie dn̄i ſint mīa ⁊ ve ritas. Si oēs ex mīa ſaluae̓t: non appare et eiꝰ iuſtitia Et ſi om̄es ex iuſtitia danaret: nō appareret eiꝰ mīa. Velut ſi uidex om̄bꝰ malefa ctoribꝰ p̄ceret: nō appareret iuſtꝰ Et ſi nulli vnꝙͣ p̄ceret: nō appare ret piꝰ. Tercō qꝛ ꝑ malos boni ex ercent̉ ⁊ maior eis corona p̄para tur. Si enim inali nō fuiſſent nec xp̄s fuiſſet occiſus. ⁊ ſic hō nō fu iſſet redēptus. nec ſtephanuſ fuiſ ſet lapidatus. nec aliqͥs ſāctꝰ per martiriū coronatus. Greḡ. Qd̓ li ma ferro ⁊ fornax auro ⁊ flāgellū gno. hoc tribulacō fac̓ viro iuſto. Quarto qꝛ de mal̓ ſepe ſūt viri ſcī ⁊ boni generati. Sic̄ de eſau malo generatus eſt ſcūs iob. de achaſ malo: natus ē ezechias bonꝰ. de amon malo natus eyoſias ſcūs. De hereticis petrꝰ martir Greg̓. De ſpimis naſcit̉ roſa: ſꝫ ſpina ſi p̄ſci deret̉ nulla roſa naſceret̉. Seruat īterdū deꝰ ſpinas vt inde elcās ſuſ cipiat roſas. Tercō ponit̉ nr̄a indigētia. Cū d̓r. qꝛ oībꝰ hijs indi getis Ex qͦdat̉ ītelligi ꝙ nō dēmꝰ tēꝑalia q̄rere ad affluentia: ſꝫ ad ſubleuanduꝫ indigentia in no b̓. a̓ in alijs Cōtra hoc fatiunt guloſi F q̄ nō reſpitiunt ad ncc̄ītatē: ſꝫ ad voluptatē. Cum tn̄ dicat Senecā. Palatū tuū famēs excitet nō ſapo rec LLegit̉ ꝙ dal̓o fugienti a fatie alexādri ⁊ magna ſiti opp̄ſſo. aqͣ turbidā de cadaueribꝰ inqͣnata ē ei ad bibendū oblata: quā bibēs dixit ſe nunꝙͣ iocūdiꝰ bibiſſe. Cō tra hoc fatiunt auari qͥ alioꝝindi gētias nolūt ſupplere: ſꝫ ſibi oma retinere. Cū aqͥla ⁊ leo predā non ſoli cōmedūt: ſꝫ auibꝰ ⁊ beſtijs a lōge ſeq̄ntibꝰ ꝑtē relinquunt. Le gitur ꝙ dū alexāder ꝑgeret ꝑ viā ⁊ ip̄e cū exercitu ſuo ꝑ ſiti fere defi uſtari ceret ⁊ ciphꝰ a q̄ ſibi oblatus fuiſ ſet. ipſā aquā effundi mādauit. Noluit enim ſolꝰ bibere poſtꝙͣ ſu is militibꝰ nō potuit cōnuunicare Cōtra hoc fatiunt ſuꝑbi qui non rep̄ſe tant ſe indigere cuꝫ tn̄ om nibꝰ indigēt. Suꝑbia em̄ om̄a boͣ cōmedit ⁊ folia bonoꝝ verboruꝫ ⁊ flores bonaꝝ voluntatū. fructꝰ bo noꝝ operum. iuxta illud Eccle. vi. Nō te extollas in cogitacōne ani me tue velut tauruſ ne forte elud a tur virtus tua ꝑ ſtulticiam ⁊ folia comedātur. ⁊ fructus tuos ꝑdas ⁊ r̓linquaris velut lignum aridū in heremo. CI1 ¶ Sequitur dominica. xvj. ¶ Sermo primus. Bat iheſus in ciuitatē q̄vocatur naym. Et ec ce defunctꝰ efferebatur Luce. vij Iſte filius vi due defunctꝰ erat. ad monumētū portatus ⁊ iā ex porta delatus ea̓t. amir vidua eū deflebat Per iſtū gͦ defunctuꝫ pctōi ſignat̉. de qͦ qͣn qꝫ ꝑ ordine ſūt vidēda. Primo qͣre pctōi ꝑ mortuū intelligit̉. Secūdo qͥd ē monumentū in qͦ ꝯcluditur Tercō qͥ ſūt portatores Quarto q̄ ē iſta porta ꝑ quaꝫ effert̉. Quinto q̄ eſt iſta vidua a q̄ deflet̉. Circa pͥmū notandū ꝙ pctōr ꝑ mortuū itelligit̉ ex eo ꝙ inſtar mortui eſt frigidꝰ. poderoſus. ⁊ fetidꝰ Frigi ditas cāt̓ in eo ex tribꝰ Primo ex frigida fuggeſtōne dyaboli. de qͣ d̓i Eccle xlvij. Frigidꝰ vetus aqͣlo flauit ⁊ cōgelauit criſtallū ex aq. Iſte vetus aqͥlonaris ē tēptatio il liꝰ qͥ dixit Yſa. xiiij. Sedebo ī late ribus aqͥlonis ⁊cͣ. Ex cuiꝰ tēptacō ne frigida am̄a q̄ erat criſtallus caritate qͣntū ad dei ymaginē eſt creatato fit gelida Secūdo cātur ex frigida natua̓ pctī Octm̄ enim de ſe eſt frigidū cū ſit venenū ẜpē tis īfernal̓: qꝛ pͦ ſua frigiditate ex tiguit calorē amoris ⁊ deuocōneꝫ cordis. de frigiditate pctī d̓r Ie rem. vi. Sic̄ frigidam fac̓ ciſterna aqua ſuā. ſic frigidā malitia facit am̄aꝫ. Tercō cāt̓ ex extīctione ig nis d̓im amoris Amor enim dei ig 48 A nis ē. Luc̓. xij. Ignē veni mittere ī terrā ⁊cͣ. Iſtu ignem p̄dcus vētuſ aqͥlo naris extīguit ⁊ iō am̄am fri gidā relinqͥt. Criẜ. Qui n̄ hēt illuꝫ igneꝫ de qͦ dic̄ dn̄s. Igne veni mit tere ī ter. ⁊cͣ. In hyeme ē etiā ſi fu ei̓t ī media eſtate. Sic̄ frigꝰ poros terre ꝯſtringit nec germīae̓ ꝑmit tit: ſic tale frigꝰ in aīa generatū ſi ue a frigida fuggeſtōne dyaboli ſiue a frigida naturā pctīſiue ab exſtinctōe ignis d̓imi: oēs bonas affectōnes ꝯſtringit ⁊ nullū bonū ꝓpoſitū. nullū bonū opꝰ aīaꝫ ꝓdu cere ſinit. Iō d̓r Ecc̄i. xliij. Gelu ſic̄ ſalē effunda ſuꝑ terraꝫ ⁊ effundi ꝑmittā. Tale em̄ gelū naturā hēt ſal̓ qꝛ aīaꝫ q̄ priꝰ fuit fructifera fa cit. Os. Terra fructifera poſuiſti ī ſalfuginē Secūdo pctōr eſt pōdero ſus. Octm̄ em̄ d̓r pōderoſū: tu quia vnū ad aliud trͣhit. Greg̓. Pctm̄ qd̓ꝫ ꝑ pm̄aꝫ nō abluit̉. mox ſuo pō dere trahit ad aliud. Vſa. xxxiij. Piloſus clamabit. alt̓ ad alterū. Gloſa ꝑpetrata malitia: ꝑpetran dā vocat tū qꝛ deū fatigat ⁊ pͥmit. Vſa. xliij. Seruire me feciſtis ī pec catis vr̄is. p̄b̓uiſtis in labore ī im qͥtatibꝰ vr̄is. Tū qꝛ ſubito ad īfer nu̓m demergit. Iob. xxi. In pūcto ad inferos deſcēdūt. Si omēs mō tes eēnt plūbei ⁊ ſuꝑ aliquē iuſtū caderent: ipſū ad īfernū nō trā he rent. Et tamen peccatū eſt ita pon deroſuꝫ ꝙ in momento illic traxit nobiliſſimum ſpiritum. Luc̓. deci moſexco. Videbaꝫ ſathanā ſicut fulgur de celo cadentē ⁊cͣ. Tertio 3 peccator eſt fetidꝰ. Eſt em̄ corpuſ eius ſic̄ latrina in qͣ porci inferna les delectabiliter volūtant̉. Vnde demones nō petierūt mitti in colū bas. qꝛ habēt ſimplicitatē. nec in agnos ſiue in oues. qͥa hn̄t inno centiā. nec in turtue̓s qui diligūt caſtitatē ſꝫ in porcos qͥ diligūt ini munditiā. demones em̄ nō habi tant in corꝑibꝰ ſimplitiū vel inno centiū: nec in puritate amantiū ſꝫ in cordibꝰ ſuꝑboꝝ immundoꝝ ⁊ ra p̄toꝝ Iob xli. Sub̓ vmbra dormit ꝙ corde raptoris ⁊ auari. qꝛ ipē di uitie fugiūt ſicut vmbre in ſecreto calami.i. in corde ſuꝑbi: qͥ exteriꝰ videt̉ nitidus. ſed interiꝰ vacuus ⁊ in locis humentibus ⁊ in cordi bus luxurioſoꝝ qui ſemꝑ volunt eſſe in aquis ſordidis delitiaꝝ. (Secūdo videndū eſt qd̓ ſit monu mentū in qͦ pctōr ꝯcludit̉. In quo notat̉ ſicut dic̄ Augꝰ. de ciui. dei. ꝙ triplex eſt mors.ſ. corporis q̄ fit qn̄ ipſuꝫ deſerit aīa. ⁊ iſta ē mors natue̓. Secūda ē mors aīe ⁊ iſta ē mors culpe. Tertia ē mors vtriꝰqꝫ corꝑis ⁊ anime que ſit qn̄ nec ani ma viuificat corpꝰ nec deus viuifi cat animā ⁊ iſta eſt mors iehēne. Iuxta auteꝫ triplicē mortē triplex eſt monumentū Primuꝫ eſt ma teriale in qͥ ſepelit̓ mortuū corpuſ Psͣ. Sepulchr̄eoꝝ domꝰ eoꝝ ī et̓ num Et dicit̉ monumētū ẜm Au gꝰ. qͣſi mouens mentē qꝛ per hoc qͥſqꝫ āmonet̉ vt mortalē ſe cogno ſ ſcat. Eccī. xxxviij. Memor eſto iu dicij mei ſic em erit ⁊ tuuꝫ. SSecinn dum eſt monumētū corporale ip ſū.ſ. corpus in qͦ aīa iacet ſepulta quod quidē foris videtur ſpetioſū. intus tamen plenum ſordibꝰ pec catorum. Math̓. xxviij. Ve vobis ſcribe ⁊ phariſei ypocrite qui ſimi les eſtis ſepulchris dealbatiſ que foris apparent hominibus ſpe tioſa. intus vero plena ſūt oſſibꝫ mortuoꝝ ⁊ omni ſpurcitia. ¶ Terti um eſt mōnumentuꝫ infernale in quo ſepelitur corpꝰ ⁊ anima que ambo ſunt mortua morte eterna. Luce. xvi. Mortuus eſt diues ⁊ ſe pultus in inferno ¶ Tertio viden dum eſt qui ſunt portatores. ⁊ ſic̄ triplex eſt mors ⁊ triplex eſt mo numiētum; ſic etiaꝫ iſti portatores triplices diſtinguuntur. Naꝫ por tatores mortui ad ſepulchꝝ mate riale ſūt qͣtuor elemēta ex quibꝰ ē corpꝰ ꝯpoſitū que tam diu inuice pugnant donec in corꝑe diſſolu tionem inducant. ibi tamen deꝰ multum poſuit de terra ⁊ paruꝫ de ceteris elementis Eementum aqͣ appae̓t in humoribus ⁊ ſangum bus. Elementum aeris in reſpira tione flatus. Elementum ignis in calore naturali. Elementum terre ī carne neruis ⁊ oſſibus. Et ſic pa tet meritoꝙͣ plus ibi poſuerat de elemento t̓re ꝙͣ ceteroꝝ. Si em̄ ibi multum pofuiſſet de igne: homo fuiſſet minis iracundus vel aua rus. Si multū de aere fuiſſꝫ ninis ſuperbus. Si multū de aqua fuiſſꝫ minis libidinoſus. Sed multū po fuit ibi de terra que elementū eſt inſimū vt homo non ſuꝑbiat ſed inhumilitate ꝯſiſtat. Portatores am̄e mortue ad monumentū cor porale ſūt quatuor/ q̄ hominē ī pec cato ꝑſeuerae̓ fatiunt PPrimꝰ eſt fibutia longioris vite: q̄ tamen ſe pehominē decipit. Vn̄ dicit̉ Yſa. xxxviij. dum adhuc ordirer ſucci dit me ⁊cͣSecūdꝰ ē ꝯſideracō culpe aliene ēccle. xxxij. Octōr hō deuita bit correctioneꝫ ⁊ ẜm volūtatē ſuā inueniet ꝯparacōnem ¶Tertiꝰ eſt fidutia de venia quam quiſ ꝯcipit ex magna dei miſericordia. Eccle. v. Ne dicas. Miſeracō dei magna eſt: multitudinis pctōꝝ neoꝝ mi ſerebitur. Quartus eſt adulatio blanda Vſa. iij. Popule meꝰ qui te beatum dicunt ipſi te decipiunt. Portatores corporis ⁊ anime ad ſepulchꝝ infernale ẜm Amb̓. ſuꝑ luca ſūt quatuor elemēta ſpūalia Quidā illic portant̉ a terra ꝓpt̓ ap petitū terrenorū ſic̄ auari. Alij ab aquaꝓpter appetitū delitiaꝝ ſicut luxurioſi Alij ab igne ꝓpter iracū diā ⁊ odiū ſic̄ iracundi. Alij ab ae re ꝓpter appetitū ambitionū ſic̄ ſu pbi. Quartō videnduꝫ eſt q̄ ſit porta circa quā mortuꝰ egreditur que quidē ẜm gloſaꝫ de quinqꝫ ſē ſibꝰ corꝑis ē ītelligēda. Nā qui vi det mulierē ad ꝯcupiſcendū eam qͣſi mortuꝰ extrahit̉ ꝑ portā viſuſ Qui autē detractionibus aurem ⁊ 68̓ 48 7 linguā litigijs accōmodat: extra hītur mortuꝰ per portam audi tuſ ⁊ oris: iō ad iſtas portas cuſtodie ſunt adhibende. Nam ad portam viſus ponenda eſt pactio mutua debēt enim cor ⁊ oculi pactū face re ad inuiceꝫ ꝙ.ſ. cor non dirigat oculum ad aliqua nō licita ⁊ ocu lus nō renuntiet cordi aliqua va na. Iob. xxxi. Pepigi fedus cum ocul̓ meis vt ne cogitarem quidē de virgine ⁊cͣ. Ad portam audituſ ponenda eſt ſepes ſpine a ⁊ repre henſio dura. Eccle. xxiiij. Sepi au res tuas ſpinis: ⁊ noli audire lin guam neꝙͣ. Eiuſdem. xxv. Vētuſ aquilo diſſipat pluuias: ⁊ faties triſtis linguam detrahentem. Ihe ronimus ad ruſticum monachū. Sicut ſagitta ſi dimittatur contrͣ duram materiā nonnunꝙͣm mit tentem reicitur. ⁊ vulnea̓t dirigē tem ita detractor cum triſtem vide rit audientem illicita loqui erube ſcit. pallet vultus. heret labia ſa liua ficcat̉. Iſtas tales ſpīas. phi loſophi aliquando oppoſuerunt Dyogenes enim cuidam referenti quoddaꝫ malum ab amico de ip ſo probato. ait dubui eſt an ami cus hoc dixit. Certum eſt autē mi hi ꝙͣ tu malediciſ Antiſtenes phi loſophus cuidam dicenti. Ille de te hoc malum dixit. ait. Nō de me hoc dixit ſed de illo qui hoc ſe ha bere recognoſcit. Ad portam oris ponendum eſt oſtium vt quādo expedit aperiatur ⁊ quando non expediat clauſū teneatur. Ponē da eſt ſtatera vt verba ponderoſa ꝓferant̉. Ponendū eſt freuuꝫ qͥ lingua regat̉. Iſta doctrina tradi tur Eccī. xvi. Ori.ſ. tuo fatito oſtia ⁊ verb̓ tuis facito ſtaterā ⁊ frenos ori tuo rectos. ¶ Quinto videndū eſt q̄ ſit illa vidua a q̄ mortuuſ de fletur. Scd̓m gloſā iſta vidua eſt eccīa que ſpōſi ſui pn̄tia viduata filios ſuos ploa̓t quos ad mortē ire ꝯſpicit. Mat. ij. Rachel plorāſ filios ⁊cͣ. Sic plorauit paulus di cens Col̓. iiij. Filioli mei quos ite rū ꝑturio donec formet̓ xp̄s in vo bis Notandū ꝙ tres planctꝰ cit ca mortuos fieri cōſueuerūt. Vnꝰ ſit cuꝫ adhuc mortuꝰ ſit in domo. Aliꝰ cū defertur exͣ domū Tertiuſ cū defertur ad tumulū. Tūc mortu us eſt in domo qn̄ pctm̄ adhuc ē in am̄o. Tūc defertur extra domū qn̄ ꝓcedit in actū. Tunc ſepelitur. quādo mole terre ⁊ conſuetudine pctōꝝ premit̓. Flendus eſt gͦ pec cator qui eſt in pctō male volūta tis Flendus eſt qͥ ꝓcedit ad actū mali oꝑis Flendꝰ eſt pctō qui e in pctō ꝯſuetudinis Iſte tres dif bo. 9 ferētie peccatoꝝ ⁊ iſti tres plāctꝰ imo ſignati ſūt ꝑ tres mortuos quos xp̄s fuſcitauit ī qͥbꝰ omnibꝰ fuit planctus/ ſuſcitauit em̄ puellā in domo ⁊ ſignatpctm̄ in animo. ⁊ ibi fuit planctꝰ Vn̄ d̓r Math̓ix. Vidēs eos flētes ⁊ eiulantes mul tū ⁊cͣSuſcitauit adoleſcenteꝫ ꝓla tum ex domū vt habetur hic ⁊ ſig nat ꝙ peccatum ꝓceſſit in actum ⁊ hic ſimiliter fuit fletus: qꝛ mat̓ flebat ⁊ ceteri fleuerunt. Suſcita uit lazaꝝiam ſepultū ⁊ fetidum ⁊ ſignat peccatū ꝯſuetudinis: ⁊ ibi fuit magnꝰ fletus. Naꝫ fleuit mar tha ⁊ maria magdalena: ⁊ flcue runt iudei: fleuit ⁊ chriſtꝰ. Tales maiori fletu indiget ꝙ primi ⁊ ſe cundi Demones circa pctōres fati unt non tres planctꝰ ſed tres ma gnoꝫ plauſus. Fatuit enim plau ſū magnum quādo peccant in do mō ⁊ in animo Maiorē quando ꝓ cedunt in actū. Maximuꝫ qn̄ ꝑ cō ſuetudinem ſepeliunt̉. Tren̄. ij. A peruerunt ſuꝑ te os ſuum omnes mimici tui. Sed a hoc pertinet̉ ad plauſum ꝓ peccato cordis. Sibila ttratio iſ ſtrutndi uerūt ⁊ fremuerūt dentibꝰ. hoc ꝑ tinēt ad plauſū ꝓ peccato operis ⁊ dixerūt. Deuoremus eū qꝛ que expectabamꝰ inuenimus. Hoc ꝑ tinet ad plauſū ꝓ pctō cōſuetudi ms. ¶ Sequitur ſermo ſecūdꝰ eiuſdē doleſcens tibi dico furge ⁊cͣ Per iſtū defunctum ſi gnat̉ miſea̓ peccatoris cō dico. Sic per iſtum ſuſcitatū intel ligitur ſalutifera penitentis conu̓ ſio Cuius fuſcitationis ⁊ conuer ſionis quedam ſunt inductiua q̄ dam effectiua quedam oſtēſiua. U quēdam ꝯſecutiua Inductiua ſunt duo.ſ. compaſſio vidue/ ⁊ p . l. ſentia turbe. Primum qd̓ xp̄m in duxit ad iſtū iuuenem reſuſcitan dum fuit ꝯpaſſio vidue. Vn̄ di ci turQuā cum vidiſſet dn̄s ⁊cͣ. Iſta ꝯyaſſio ſignat ꝯpaſſionem pecca tricis anime: quā xp̄s ſuper eam gerit ⁊ tanꝙͣ pater benignus ſibi conſolationē infundit Corint̓.i. Benedictꝰ deꝰ ⁊ pater domini nr̄i iheſu xp̄i pater miſericordiaruꝫ ⁊ deus totiꝰ ꝯſolacōnis ⁊cͣEt vocat hic apoſtolꝰ xp̄m triplici nomīe .ſ. deum patrem ⁊ dn̄m. Qam ẜm triplice temꝑis varietatem/ aſſecū tus eſt hāc tripliceꝫ denominaci onē n ſtatu em̄ legis nature vo catus eſt deꝰ. Vnde dicit̉. In prin cipio creauit deus celū ⁊ terrā ⁊cͣ. Etratio eſt qꝛ tunc erāt tempꝰ in ſtruendi homines ⁊ informandi in vnius veri dei cognitionem ¶de us enim vt dic̄ damiaſcenꝰ dicitur a theos quod eſt deuſ ſiue cogno ſcens/ qꝛ ſeipſum nos cognoſcere facit In̄ ſtatu legis ſcripte vocat̉ dominus. Vnde ſepe dicitur. Ego dominus. Et ratio eſt quia tunc erat tempus tenendi homines in timore. dominus enim eſt nomē timoris In ſtatu legis euangelice ſepevocatur pater Vnde in oracō ne dominica nō dicitur. deꝰ noſter. ſed pater noſter Et racō eſt/ quia modo eſt tempus ꝯfouendi homi nes in amorem dei. Pater enim eſt nomen amoris. Ro. viij. Non em̄ accepiſtis ſpiritu ſeruitutiſ in timore: ſed accepiſtis ſpiritum a L 6 AF dopcōnis filioꝝ ⁊cͣ Gecundum in dūctiuuꝫ fuit turbe preſēta quia cum chriſto erat turba ⁊ multitu do cōpioſa ⁊ cū vidua ſimilit̓ tur ba multa. Et ido ſcd̓m gloſā xp̄uſ fuit inductꝰ coram illis mmiraculū facere vt illi crederent ⁊⁊ illius mia̓ culi teſtes eſſent Sed notandum nōͣ eſt ꝙ ſuſcitatio filie archiſinago gi facta eſt: eiecta multitudīe. Su ſcitatio iſtiꝰ multitudine pn̄te Su jſcitatio lazari longo tēpore dura uit: qꝛ longo tēꝑevixit ⁊ longam penitentiā fecit. Per puellā ergo ſuſcitatam intelligit̉ pctōr occul tus qui deū offendit in corde Per puerum extra domū peccator ma infeſtus qui deum offendit ⁊ pro ximum ſcandalizauit. Per laza rum vero quatriduauum ⁊ fetidū intelligitur peccator conſuetudi nis qui deum offendit proximum ſcandalizauit/ ⁊ deum a ſe minis elongauit. eccator enim occul tus debet fatere penitētiam occul tam vt placet deum. Peccator ma nifeſtus debet facere penitentiam manifeſtam vt placet deum ⁊ ree dificet proximum. Peccator con ſuetudinis debet facere penitentia manifeſtam ⁊ diuturnam vt pla cet deum ⁊ reedificet proximum ſu um vt paulatim poſſit accede̓ ad dominum deum noſtrum. ¶ Se cundo in iſta ſuſcitacōne fuerunt quedam effectiua. que quidem fu erunt duo ſcilicet tactus loculi/ et iuſſio precepti. de primo dicit. acceſſit ⁊ tetigit loculum. Tūc em̄ deus loculum tangit quando cor durum peccatorum adpenitentiā emollit. Loculuſ iſte ē ꝯſcīa in qͣ peccator tamꝙꝙͣ in loculo male reqͣ eſcit. Eſt enim iſte loculus ſpino ſus ⁊ in ipſo reqͥeſcit auarus Iob xxx. Eſſe ſub ſentibꝰ de litias repu tabant Eſt ⁊ loculus conſcientie peccatorum fetiduſ ⁊ lutoſuſ ⁊ ta men in ipſo requieſcunt voluptu oſi ⁊ immundi. Pet̓. ij. Sus lota ī volupbro luti. Eſt etiam vento ſus ⁊ tamen in ip̄o requieſcunt ſu ꝑbi. Iere. xxij. Omnes paſtores tu os paſcit ventus. Heu quāta ceci tas eſt r̓quieſcere in loco ſpinoſo lutoſo ⁊ ventoſo. Tunc autē acce dit dominꝰ ad loculū ⁊ tangit dū peccatores ad ſui cognitionē redū cit: ⁊ tūc ille loculus qͥ erat ſpino ſus per punctionem vitioꝝ efficit̉ floridus per amenitatē virtutum Canti.i. Lectulus noſter floridus eſt. Qui primo erat fetidꝰ per īmu ditiam: efficitur odoriferus ꝑ pu ritatem intrinſecā. Cāti. v. Vinee florentes odorem dederunt. Odor vinearum homines r̓creat ⁊ ſerpe tes fugat: ſic ⁊ odor caſtitatis dele ctat deum ⁊ homines. ⁊ fugat ſer pentes infernales Qui prius erat ventoſus per inquietudineꝫ effici tur quietus per mentis tranquil litatem Eccleſia. xliij. In ſermone eius ſiluit ventus cogitacōne ſua ideſt ſapientia placauit abyſſuꝫ ⁊. cor peccatoris confuſum Secun dū effectum huius reſuſcitacōnis fuit iuſſio precepti. Cuꝫ ait. Tibi dico ſurgē. Iſta iuſſio eſt diuina inſpiratio. de qua dicitur Eph̓. v. Surge qui dormis ⁊ exurgea mor tuis ⁊ illuminabit te chriſtus. di uina quideꝫ inſpiratio excitat dor mientem. id̓ dicit. Surge qui dor mis. Viuificat morientem. ideo 14S4. ū ſubdit. ⁊ exurge a mortuis. ⁊ illu mninabit ignorantē. Ideo ſubiun git. Et illuminabit te chriſtꝰ. Eſt enim chriſtus viā veritas ⁊ vita. vt dicitur Ioh̓. xiiij. Eſt viā ꝑ quā homo ad celum vadit. Eſt veritaſ que hominem vt non erret deduc̄ Eſt vitā ad quam homo tanꝙͣ ad terminum peruenit. Quia igitur ē via excitat dormientem vt ſurgat vtqꝫ per viam vadat. Quia eſt ve ritas deducit ignorantem ne per deuia incedat ⁊ erret. Quia eſt vi ta viuificat vt ad vitam eternaꝫ ꝑ ueniat. Tertio in ipſo filio vi due fuerunt quedam vite oſtenſi ua ideſt quedam per que oſtendi tur ꝙ fuit vere reſuſcitatus; ⁊ illa fuerūt duo ſcilicet ſeſſio ⁊ locutio SDe primo dicitur. Reſedit qͥ erat mortuus. Non dicitur ꝙ ſtetit vel iacuit: ſed reſedit In ſtando totū corpus laborat. in iacendo totum corpus requieſcit. in ſedendo totū corpus partim laborat ⁊ partim quieſcit. Illi ſtāt qui circa tempo ralia nimis laborant Illi iacent qͥ a bonis operibus nimis corpent̓. neuter vero iſtoꝝ eſt reſuſcitatus. Illi ſedent qui ⁊ dediti ſunt labori actionis ⁊ quieti ꝯtemplacōnis. Iſti ſūt vere reſuſcitati. Tales em̄ qui habēt vtrūqꝫ.ſ. vitam actiuā ⁊ ꝯtemplatiuā dant ſe d̓ ꝑ deuo tam oracionē. ꝓximo per laboro ſam operacōne ⁊ ſibijpſis per hu milem recognitionē. ⁊ ſic habent offiliū mag̓dalene marthe ⁊ laza ri hemn̄. Opꝰ eſt marie vt pie ⁊ ſb̓ tiliter ſentiat de d̓o. Et lazal̓ humi liter de ſe ipſo Marthe miſericordi tera benigne de ꝓximo Secūdo pec cator on̄ditur fuſcitatus qn̄ ille qͣ cōſueuit loqui verba mūdi vel ver ba pctī incipit loqui verba dei Si cut em̄ tūc oſtendebat ſe eē ciueꝫ babilonie; ſic modo on̄dit ſe eſſe ciuem iheruſaleꝫ ciuitatis ſuꝑne. Per linguagiū enim qd̓ quis lo quitur on̄ditur quaꝫ ciuitatem ꝓ fiteatur. Vnde dictum fuit Petro Math̓. xxvij. Vere tu ex ill̓ es. nā ⁊ loquela tua manifeſtū te facit Qui enim loquitur verba mundi. on̄dit ꝙ ꝓfeſſus ſit ciuitatē mun di Ioh̓. iij. Qui de terra eſt d̓ terra loquitur. Qui loquit̓ verba pctī: ī dicat ꝙ ſit ꝓfeſſus ciuitateꝫ infer in. Ioh̓. xi. Lingua vr̄a inflāmata eſt igne iehēne. Qui loquitur ver ba dei īdicat ꝙ ſit ꝓfeſſus citateꝫ paradiſi. Vn̄ dn̄s qui ſemper loq̄ batur verba ciuitatiſ ſuꝑne. dixit Io. iij. Quae̓ loq̄lā mea n̄ cogno ſcitis: Quarto in ipſiꝰ fuſcitatiōe fuerūt quedā ꝯſecutiua ⁊ quedā que ad ipſū miraculū ſunt ſecuta 48 Q que quidem ſunt duo. Primum ē dei laudatio. Vnde dicit̉. Accepit autē omēs timor ⁊ magnificabāt eum ⁊cͣ. Nam ſicut dicit Augꝰ. Ne mō dei donis eſt btus: qur̄donan ti eſt ingratus Qualiter autem de us laūdatur oſtendit Augꝰ. in li bro omēl̓. in perſona dei dicēs. Si fueris iniquus nō laudas. ſi fue ris iuſtꝰ ⁊ de iuſticia inflatus: nō laudas. ſed ſi vita cū lingua con ſentit me laudas. Et ſubdit. Ac lius eſt tacere ⁊ benefacere: ꝙ deū lauclare ⁊ peccatū ꝯmittere. Ergo fratres deum laudate. Cantet vox. cantet ⁊ vita cantent ⁊ facta Gecū ⁊ dum cōſecutiuum eſt chriſti fides ⁊ cognitio cū dixerunt. Propheta magnus ſurrexit in nobis ⁊cͣ Etto chriſtum prophetam magnum ⁊ viſitatorem noſtrum cognouer̄t Fuit autem chriſtus ꝓpheta ma gnus quia habuit verba magne ſcientie ⁊ ſapientie. Ioh̓. ſeptimo Nunꝙͣ ſic homo locutꝰ eſt ſic̄ hic homo loquitur. Habuit imacula magne potentie. Actuum decimo Qui trāſiuit benefatiendo ⁊ ſanā do omnes oppreſſos a dyabolo. Habuit exemplum magne ſācti tatis ⁊ vite. Math̓. vndecimo. di ſcite a me quia mitis ſum ⁊ humi lis corde. Vnde dicitur Luce vltīo. Qui fuit vir proppheta potens in opere ⁊ in ſermone. quo ad mira cula ⁊ quo ad verba. Coram deo noſtro ⁊ omni populo quo ad fa cta. vocat etiam eū viſitatorē veꝝ Cum dicūt. Et qꝛ deꝰ viſitabit ple bem ſuā. Fuit etiā viſitator nr̄. Lu ce pri. Viſitauit nos oriēs ex alto In huiꝰ figuram dixit ei pr̄ Gen̄. xvi. Fratres tuos viſitab̓ ſi recte agāt ⁊ dū qͥlibet ordinatus eſt di ſce viſitatōis affectū. Quia inqͥren dus eſt de vita. iō dic̄. Si r̓cte agāt Et de fama. iō ſubdit. dum qͥlibet orcinatus eſt diſce ⁊cͣ. Et dēt ex ca ritate fraterna nos diligere. iō dic̄ et p̄mittit̉ frēs tuos. Xp̄us ergo ad nos vēniens ⁊ in qͣrens de vita ī uenit in nob̓ mala opera Ioh̓. iij. Erāt em̄ opera eoꝝ mala. Inqͥres de fama inuenit ꝙ eramꝰ demoni bꝰ aſſotiati. Iob. xxiij. Frater fui draconū ⁊ ſotiꝰ ſtrutionū: ideoqꝫ iſte viſitator opea̓ mala diſſoluit. Ioh̓. iij. In hoc apꝑuit filiꝰ dei vt diſſoluat oꝑa dyaboli. Ipſū etiā dÿabolū nob̓ aſſotiatū de mundo eiecit Ioh̓. xij. Nūc iuditiū eſt mu di. nūc princeps huiꝰ mundi eitie tur foa̓s. Iſte autē nō fec̄ ſicut ty rannꝰ ſꝫ ſic̄ frater vterinus. Pſal. Narrabo nomē tuū fratribꝰ meis ¶ Sequitur ſermo tertiꝰ eiuſdē. Thec vidua erat ⁊cͣ. Au lier iſta d̓ morte filij ſui do lebat multū. ⁊ iō lamēta bilit̉ eū deflebat Golor autē eiuſ ex qͣtuor cauſabat̉. Primo ex eo ꝙ erat mulier. Secūdo mr̄. Tercō vidua. Quarto vnici mater. ¶ Pri pͥª ys mo io cauſabat̉ dolor ex eo ꝙ ea̓t mulier. Naturalit̓ enim mulieres xr magis ꝯpatiuntur ꝙͣ viri ex eo ꝙ habent animū magis molleꝫ Vn de mulier quaſi mollis aerdcā e. Ideo ẜm ph̓m in libro de animali bus. monim genere animalium femine molliores ſunt ꝙ viri pret̓ vrſam ⁊ leo pardā Quādo gͦ inue nitur aliqua mulier ſeuerā ⁊ dua̓ nō poteſt dici femina ſed vrſa vel ii leoꝑdā. ulier naturalit̓ eſt fri gida ⁊ humida ⁊ iō defacili opaſ nabrat ditꝰ ſibilis ē ad miſericordiā. Vir au tem naturalit̓ ē calidus ⁊ ſiccus ⁊ iō defacili nō ꝯpatit̉ Et ido in filij morte vel ī aliqua aduerſitate na paliar turaliter plus dolet mat̓ ꝙͣ pater uſe p certo ſci ex eo ꝙ eſt magis mollis ⁊ ꝯpaſſi bilis. In filij autē honore vel ꝓſpe nult. Vir auū̄ ritate naturalit̓ plus gaudet pat̓ tus nō el ꝙͣ mater qͥa eſt magis magnam neratuiq duata. mus. Illud aꝑte on̄dit̉ Prou̓. x. Filiꝰ ſapiēs letificat prem. filius auteꝫ ſtultus ineſtitia ē mr̄is ſue. De filio bono ⁊ ſapiēte pat̓ habet in Adippa leticiā ⁊ mater vanamgloriā de filio autem ſtulto ⁊ malo mr̄ ha bet triſtitiā: pater vero iram. Pro uerb̓. xvij. Ira patris filius ē ſtul uirſant tus ⁊ dolor matris que genuit eū Secundo cauſatur dolor eius ex eo ꝙ erat ipſa mater. Naturaliter enim mater pluſ diligit filium ꝙ amen pater. ⁊ ideo de morte eius plꝰ tri ſtaturde amiſſione enim rei qua maxime diligimꝰ: maxime triſta mur Quare autem mater plus di ligit filiū pater. multe ſūt cauſe Ciima eſt quia mulier plures de fectus habet ꝙ vir: qui quidē re le uant̓ quādo ab ipſa filij generā tur. Vn̄ multe q̄ a viris odirentur. ppter filios.ſ. quos generāt dili gunt̉. Et ideo mulier ſciens ꝓpter filioꝝ generationē ſe a ſuis defecti bꝰ releuari ⁊ a viro plus diligi: ve hementer eos amat Secūda cau ſa eſt. qꝛ illudcirca qd̓ magis labo ramus plus diligimꝰ. Mater em̄ plus laborat circa filios ꝙ pater tam in portando. ꝙ in pariendo. ꝙͣ in educando. Tertiā cauſa ē qꝛ il lam re plus diligimꝰ qua certitu dinaliter noſtrā eē ſcimꝰ. Mater autē ꝓ certo ſcit ꝙ filiū de ſe gene rauit. Vir autē ſi credat tamē cer tus nō eſt ꝙ ſit de ſuo ſāguine ge neratus QQuarta cā eſt qꝛ illam rē plus diligimꝰ in qͣ maius ius no habere ſcimꝰ Scd̓m autē ph̓m ma iorportio de ſubſtātia matris eſt in corpore filij. ꝙ de ſubſtācia pr̄is Quinta cauſa eſt ſicut dic̄ Augꝰ. que cōtrahitur ex conſuetud ine rohabitandi. colloquendi ⁊ con uerſandi. Matres autē cum filijſ magis ꝯſueuerunt cohabitae̓ col loqui ⁊ conuerſari Quamuis aut mater plus diligat filium ꝙͣ ꝑ at. tamen naturaliter filiuſ amat pa trem pluſꝙͣ matrem. Vnde racio eſt quia pater eſt principiū effe ctiuum ⁊ formale in filij generacō ne Alia cauſa ē qꝛ filius de bet pri in omnibꝰ bonis ſuccedere Tertid cā eſt qꝛ partus ſequit̉ ven trem q LI b ad libertatē ⁊ ſeruitutem. ita ꝙͣna tus d̓ ancilla matre ⁊ libero patre erit ſeruꝰ natuſ exẜuo patre ⁊ libe ra matre erit liber. In honoribuſ autē ⁊ muneribꝰ ⁊ dignitatibus partus ſequit̉ prem. Vnde ſi rex contrahat cū plebea aliqua: filiꝰ qui naſcit̉ dignitatem habebit re galem Ffilius igit̉ plꝰ diligit pr̄eꝫ ꝙ matrem. Tū qꝛ ab ipſo recipit formacōne. tū qꝛ ab ip̄o expectat̉ omnium bonorum ſucceſſionem. tum quia ab eo habet dignitateꝫ ⁊ honorem Pater em̄ ⁊ mater plꝰ diligunt filios ꝙ a filijs diligun tur. Et eſt ratio quia parentes de natura ſua propria dederunt filijs corpus propriū ad generacōneꝫ Filij autem parentibus nihil de derunt. nec opera. nec carnem ſua nec membra ſua. Videmus enim ꝙ humor arboris aſcendit a radi ce in ramos ⁊ non e cōnueīſo. ¶ Tertio cauſabatur eius dolor ex eo ꝙ erat vidua. Vidue enim ſe pe decipiuntur quia ſunt ſin e viri conſolacōne. ⁊ defenſione. Vnde dicitur Math̓. duodecimo. Deuo rat domos viduarum ſub obtētu prolixe oracōnis. Sepe moleſtan tur. quia ſunt ſine viro defenſore. Vſa. x. Vt eſſent vidue̓ preda eo rū. Ideo dicitur Vſai.i. defendite viduam. Sepe ſunt in triſtitia qꝛ ſunt ſine viro conſolatore: ideo g ue peccatum eſt eas cōtriſtari. Ie rem. xxij. Viduas nolite ꝯtriſta ri ⁊ magnū meritū eſt ꝯſolai̓ eas Iob triceſimonono Cor vidue cō ſolatus ſum. Iacobi. iij. Religio munda ⁊ immaculata apud deuꝫ pr̄em: eſt viſitae̓ pupillos ⁊ vidū as in tribulacōne eoꝝ ⁊c̄. Cū gͦ vi due filios amittūt multuꝫ dolere ꝯſueuerūt qꝛ remāſerūt eis ī loco ꝯſiliātis. defendētis. ⁊ ꝯſolantis. Aliqn̄ tamen expedit viduis viro ⁊ filijs carere. qꝛ magis libere pn̄t deo ſeruire. Id̓ dic̄ Ihero. in epl̓a ad paulā ꝙ ſancta melama cale ſcēte adhuc malti corpuſculo. nec dū hūato. duos filioſ ꝑdidit/ q̄ ad pedes xp̄i aduoluta ait. Expeditiꝰ ẜuitua̓ ſū tibi dn̄e qꝛ a tanto one re me liberaſti Gn̄t autem iſte vi due tria vitia fugere.ſ. otioſitatē. verboſitatē ⁊ cuioſitatē. de quibꝰ dicit̉ Thi. xij. Similit̓ ⁊ otioſe di ſcūt circuire domos: nō ſolū otio ſe ſꝫ etiā verboſe ⁊ curioſe. Primo igit̉ nō debēt eſſe otioſe. Iheroni Semꝑ aliqͥd boni facito vt te dya bolus inueniat occupatū. Szech̓. xvi. Hec fuit īiqͥtas z0domeſo ⁊cͣ Suꝑbia. ſaturitas panis. abūdā tia vim. ⁊ otium. Thi. v. Vidua que in delicijs eſt viuens. licet in corꝑe eſt viua: mente tamē ē mor tua. dicit Augꝰ. ꝙ corpuſ hōinis eſt qͣſi ferreū inſtrumētum. qd̓ ſi exercetur ꝯteritur. ſi nō exercetur: rubigine ꝯſumit̉. Si em̄ corpꝰ nō ſtꝝi eiunijs ⁊ orationibus exerce amus debilitatē incurrit. ſi nō ex ercemus torpore marceſſit. Meliꝰ eſt autem ipſū laborando ꝯterere: jeit ꝙͣ inhertia ꝯſumere(Secūdo non debent eſſe verboſe. ꝙͣuiſ enim ver boſitas reprehenſibilis ſit in viriſ precipue tamen in feminis ⁊ max ime in viduis. Nam ſcd̓m Criſoſ. mulieres ſūt incaute. molles ⁊ fra giles. Et quia ſunt incaute: ideo ci to decipiuntur ex eo ꝙ ea q̄ audi unt racōne non diſcernunt Quia vero ſunt molles: ideo de bono ad malum cito flectūtur. Quia ſunt fragiles. iō defacili ſuperātur. Vn̄ dyabolus nō eſt aggreſſus ad vi uſtino rum ſed ad muliereꝫ ſciēs ꝙ mu lier cicius ⁊ facilius deciperetur: ex eo ꝙ ē ſexꝰ incautior. Et cicius nt atd flectitur ex eo ꝙ eſt ſexuſ mollior Et facilius vincitur ex eo ꝙ eſt ſe xus fragilior ¶ Tertio non debēt eē curioſe. quia non debent dedomo in domum currere. ſed ſalteꝫ in do vet ho mo manere. aut in eccleſia orare. Ad Thy. quinto. Que vere vidua huni. vt. eſt ⁊ deſolata ſperet in domino. ⁊ holo inſtet oracōnibus ⁊ obſequijs ⁊ obſecrationibus nocte dieqꝫ. Le gitur ibi de naturis auium ꝙ tur tur in hyeme cum pari ſtat in vi co in eſtate vero tranſit ad loca frigida. Sic etiam vidua in hye me. ideſt in vita preſenti in qua ē ipſa frigiditas peccati. ⁊ carentia ignis diuini ⁊ ſufflatio maliventi ideſt temptationis dyaboli debet morari in ipſo vico domus ꝓprie; non diſcurrendo vel etiam vagan do. memor etiaꝫ illius que diſcur rit ⁊ perdit caſtitatem. vel etiā in vico ſue ꝯſcientie ipſam.ſ. purgā do Canti. pͥ. Lectulꝰ noſter floridꝰ ⁊c̓/ vel in vico ſcē eccleſie oracioni bus inſiſtendo. exemplo anne vi due de quo habetur Luce. ij. Si ve ro in carne ſentiat calorē. trāſeat ad loca frigida. aſſumat r̓media refrigerātia. puta maceracōnem carnis. carnalitatē exurentē. Osͣ. Vre renes meos ⁊ cor meum ⁊cͣ. Vel abundātiā lacrimaꝝ. ꝯcupi ſcentiā extīguentē. ⁊ dicere potei̓t cū ꝓph̓a. Traſiuiꝰ ꝑ ignē ⁊ aquā a eduxiſti nos in refrigeriū. Psͣ. Cōfige tiore tuo carnes meas: a iudicijs em̄ tuis timui Eccī. xxviij Nōne ardoreꝫ refrigea̓bit ros. ſic ⁊ verbum melius eſt ꝙͣ datū. ¶ Quarto cauſabat̉ eiꝰ dolor ex eo ꝙ fuit vnicus mr̄i ſue. Nō em̄ ali us r̓māſit qͥ ipſā foueret vel nutri ret. Hoc quippe ſpectat ad filios. ſ. ſenes nutrire. ⁊ fouere Ad qd̓ in ducini verbo ſiue precepto. Exo. xx. Honora patrem tuuꝫ ⁊ mr̄em tuam. Et intelligitur non tantū de honore reuerentie. ſed etiam bene fitentie. SSed qꝛ plus mouēt exem pla ꝙͣ verba. ideo inclucimur exē plo dei qui de mr̄e curam habuit in vita.ſ. obediendo. Luce. ij. Ea̓t ſubditus illis. Et in morte ipſā io hanni ꝯmēdando/ ⁊ poſt mortē ſi bi apparendo/ qͥa multos plus ꝓ miſſa mouent ꝙͣ exempla vel ver ba. ideo dominꝰ ꝓmiſſione noſ in ducit. ⁊ precepto ſupradicto pro miſſionem addit dicens. Vt ſis T 7 48 longeuus ſuper terrā. ⁊⁊ non intel ligitur tantum de terra morientiū ſed etiam viuentium Sed quom am ſunt aliqui duri quos plꝰ mo uent ꝯminata ſupplitia ꝙ exēpla vel verba promiſſa. ideo dominuſ ꝯminationem facit dicens. Ex od̓. xxi. Qui maledixerit patri ſuo vel matri ſue: morte moriet̉. Non tan tum intelligitur de morte tempora li: ſed etiam de morte eternā SSed dato ꝙ ſi defitiāt verba exempla ꝓmiſſiones ⁊ comminacōnes ad hūc inducimur inſtinctu nature. Et ſuꝑ hoc Valerius tria ponit ex empla. Cum enim quedā mulier nobilis ob quoddā flagitiuꝫ fuiſ ſet carceri mācipata: vt ibi famē deficeret. filia ſua nupta de licētiā iudicis. ipſā qͦtidie viſitabat puſ tn̄ diligēter ꝑſcrutabat̉: ne quid comeſtibile mr̄i deferret. Illa vero extracto vbere de lacte ꝓprio inreꝫ alebat. Cuꝫ vero iudex miraretur ꝙ tanto tempore ſuperuiueret: re pertum eſt quid fiebat. Iudex pi etate cōmotus matrem filie redo nauit Secundum exemplum po nit dicēs. ꝙ quando cicone ſene ſcunt filij parentes in ſuos nidos ponunt ⁊ velut infantes iuxta pe ctus ſuum eos collocant: fouent: et nutriunt. Non ergo homines parentes ſuos in neceſſitate deſe rent. Tertium exemplum ponit ꝙ cum darius rex perſarū fines ſcitarum inuaſiſſet: miſerunt ad eum ſcite dicentes ꝙ ip̄i damna de plantacōne agroꝝ ⁊ vineaꝝ eqͣ miniter tolerarent. Sꝫ ſi ſepulchr ꝑntū eoꝝ ꝯtīgeret tūc ſcitaꝝ vin ⁊ potentiā ſentiēt. q̄ ꝝ ꝓ eorū defen ſione morti ſe expone ſūt parati. ¶ Sequitur dominica. xvij. Sermo primus. Vni ītraiſſt ih̓us in do mū cuiuſdā principis pl̓ꝭ. ſabbato māducae̓ pa ne ⁊cͣ. Luce. xxiij hri Q xij ſtus ẜm gloſā ſabbato ſepe cura bat ⁊ docebat. ſiue vt ppl̓os qͥ ad ipſum veniebant doceret. ſiue vt ī ſabb̓o celeſtis qͣetis oēs infirmi tates curādas eē on̄dat. ſiue vt ī terdū a qͣete ꝯtēplacōis ꝓpt̓ ſalu tē amaꝝnos ſb̓trahēdos eē doce̓t Iō ad māducandū cū ip̄o pͥncipe ſabb̓o ītrauit. nō ꝓpt̓ cibuꝫ corpo raleꝫ: ſed ꝓpt̓ ſalutē vbi etiā ydro ꝑicū in corꝑe ⁊ in mente curabat. (Circa cuiꝰ curationē ex ꝑte phari ſeorū fuit magna malitia ex ꝑte ydropici magna miſei̓a. ⁊ ex ꝑte Pª ys pn xp̄i magna mīaMalitia aūt pha riſeoꝝ in tribꝰ fuit. Primo in hoc ꝙ eū obſeruabāt. ſi videlicet ſab bato ſanaret: ⁊ ſic poſſent eū rep̄ hendere ꝙ ſabbatū ſoluere Mag nā malitia erat phariſeoꝝ ꝙ euꝫ paſcebat ⁊ inſidias parabāt Cū eo comedebat ⁊ ipſū mordere vole bat. Et tales ſunt multi qui alios paſcūt cibis corporalibꝰ ⁊ tamen abVv. M. q x2ſ veſcunt̉ eoꝝ carnibꝰ. Prou̓. xxiij. pa Noli eē in cōmeſſationibꝰ eorum qui carnes ad veſcendum ꝯferūt. Carnes ad veſcenduꝫ ꝯferre. dicit gloſa eſt in collocutione viciſſim proximoꝝ ꝯuicia dicere. Gloſa ſu ꝑ illud pauli Gal̓. v. Ꝙ ſi inuiceꝫ inordetis ⁊ comeditiˢ videte ne ab inuice ꝯſumamini Ille mordet qui partē accipit quod ſibi ſufficit/ ⁊ reliquum dimittit Ille ꝯſumt qui nihil r̓lin quit Phariſei ergo ali quādo xp̄m iordebat ipſū in ali quo laudando ⁊ in aliqͦ rep̄hendē do. Iux illud Math̓. xj. Quare cuꝫ publicanis ⁊ pctōribꝰ māducat magiſter vr. n hoc autē ꝙ vocāt eū mgr̄m laudant ſꝫ in hoc eū re p̄hendunt ꝙ cū pctōribꝰ mandu cabat. Aliqn̄ ipſū cōmedebāt. eiꝰ um̄ ſtu oꝑa ꝑuertendo ex eo ꝙ in ſabb̓o patitn ea fatiebat. Io. ix. Nō ē h̓ hō a deo qͥ ſabbatū nō cuſtodit. Aliqn̄ ip ſū ꝯſumebāt. totaꝫ vitam ſuā con nolitaegp aū temendo Math̓. xi. Ecce homo vo rax ⁊ potator vii. publicanorū ⁊ iitō A. peccatoꝝ amicus. Iō iam ſūt etiā multi qui alios in ꝑte laudant a ī parte vituperant: iſti mordēt Alij autē ſunt qui omnia bona oꝑa in alijs peruertunt: iſti comedunt. Alij vero ſunt qui opera bonorum iudicant ⁊ intencōnem contēnūt iſti conſumunt. Secundo malicia eorum in hoc erat ꝙ tacebant cū eos dominus interrogaret/ an ip ſi liceret in ſabb̓o curae̓. ipſi pha riſei tacebāt. quia ſicut dic̄ Beda. Si quid dixiſſent ꝯtrͣ ſe dixiſſent Nam ſi licet curare: quae̓ xp̄m ob ſeruāt. Si nō licꝫ: quare ipſi peco ra ſua curat. Ꝙ ergo tacebāt eāt q̓a ex aſtutia ꝓcedebat. Sꝫ notan dum ꝙ aliqn̄ bonuꝫ eſt tacere. ali quādo bonū eſt rn̄dere Eſt autem bonū tacere ꝓpter ſapientiā Eccle ix. Eſt tacēs qui inuenitur ſapiēs ſciens tempus tacendi. Aliqn̄ ra tione ignorātie. Ibidē. Eſt tacens nō habēs vſū loquele. Aliqn̄ raci one patiētie. Psͣ. Poſui ori meo cuſtodiā. cū cōſiſteret pctōr adu̓ ſū me Aliqn̄ bonū eſt rn̄dere. Pro uerb̓. xvj. Rn̄de ſtulto ẜm ſtultici am ſuā: ne videat̉ ſibi ſapiēs. Ali bi dicit̉ Nō rn̄deas ſtulto ẜm ſtul ticia ſuā ne effitiaris ei ſimil̓. Nō em̄ ſtulto rn̄dendū eſt ſtulte ⁊ im patient̓ ſꝫ diſcrete ⁊ ſapient̓ n̄ zenocrates ph̓us rn̄debat cuidā maledicēti ſibi ſic. Vt tu lingue tue ſic ⁊ ego auriuꝫ meaꝝ dn̄s fū Antiſtenes etiā cuidā dicēti ſibi. Homīes de te mala loquūtur. ait. Suꝑioris huiuſmodi ē pati: inferi oris ē dicere Cenophon cuidam maledicēti ait Tu didiciſtimaledi cere. ego teſte ꝯſcīa didici maledi cta ꝯtemnere. Tertiō malitia eoꝝ in hoc erat ꝙ de am̄alibꝰ plus ꝙͣ de aīabꝰ curabāt/ qd̓ notat̉ cū di cit̉. Cuiꝰ veſtꝝaſinꝰ vel bos ī pute um cadet ⁊cͣ. Sic auteꝫ ſūt multi pͥ lati q̄ de minimis hn̄t curaꝫ mag na. de magnis vero ꝑuā vel nulla Iob paſſus ē dāna reꝝ. mortē fili 47 8 orum. corꝑis crutiatū ⁊ tamē nō Ix ſcidit veſtimenta ſua niſi ī morte filioꝝ. Nā in dāno rerū on̄dit pa tientiam dicēs. dn̄s dedit dn̄s ab ſtulit Et in crutiatu corꝑis nō tan tū on̄dit patientiā ſꝫ etiāꝫ humili tatē. Vnde dicit̉. Teſta ſaniē rade bat ſedēs in ſterqͥlinio In morte autē filioꝝ on̄dit magnā triſtitiā SSꝫ p̄lati plꝰ curāt de ſub tractōne diuitiarū ⁊ de iniuriarū irrogacōe ꝙͣ de ſubditorū ꝑdicōne. Criẜ. Si populꝰ decimas nō obtulei̓t mur murāt oēs: ſꝫ ſi ppl̓m viderēt pecca re nemo murniua̓ret ꝯtra eos de ſuo ſolliciti ſūt. de honore autē dei nullꝰ curar. Cadit aſinꝰ ⁊ ē qͥ ſub leuat. peit anima ⁊ non eſt qui re v̓ cogitet. ¶ Secūdo ex ꝑte ydropici fuit magna miſeria. Vdropicus ẜm Bedā tres miſei̓aſ habet/ que etiā tangunt̉ in gloſa.ſ. infla conē vētris ⁊ ardorē ſitis: ⁊ exalacōnē fetoris. Primo em̄ hēt inflacōneꝫ vētris. Per quā ītelligit̉ ſuꝑbia. Sap. iij. diſrumpet illos īflatos ſi ne voce.ſ. excuſacōis vel dep̄cacōis Et diē diſrumpet ⁊ in diuerſiſ ꝑti bꝰ rūpet NNaꝫ a ſuꝑiori rūpet illos malleꝰ d̓ine ſētentie. qua dicitur Mat. xxv. diſcedite maledicti. Itē Ieremie. xxiiij. Nomie verba mea quaſimalleus conterens petras. Ab īferiori malleus voracis gehē ne Iob. xxxi. Ignis evſqꝫ ad cōſū macione deuorans ⁊cͣ. Ab interi ori malleus remordentis conſcien tic. Vnde etiā dicitur Vſaie vltīs Veriis eoꝝ nō morietur ⁊cͣ Ab exteriori malleus ꝑcuſſioniſ dya bolice. Prou̓. xix. Parata ſūt pctō ribus iuditia dura: et mallei per cuentes ſtultorū corꝑa. Cor ergo mō eſt duꝝqd̓ non frangit̉ in ꝯſi deracōne iſtoꝝ malleorum Augꝰ Ve miſerabilis duritia ad quam frangēdā leues ſūt mallei grades O miſerabil̓ torpor ad quem exci tandum obtuſi ſūt taꝫ acuti aculei O letalis ſopor ad que excitandū tacet tam terribile tonitruum Se cundo ydropicus habet ardoreꝫ ſi tis ꝑ quā intelligit̉ auai̓tia. Aua rus eſt tam ardetis ſitis ꝙ quāto plus bibit tanto plꝰ fitit. Ioh̓. qͣr to. Omnis qͥ biberit ex hac aq̄ ſi tiet iteꝝ. Poeta. Siquis intumiūt 9 5 vent̓ ſitibundꝰ ab vnda. quo plꝰ vo vl. ſunt poti plus etiā ſitiūt. Tam ar ſinūi denter ſitit auarus. ꝙ aqua turbi da vel furtiuas pecunia iniuſte ac quiſita dulcius ſibi ſapit. Iere. ij. Quid tibi in via egypti vt bibas aquam turbidam. Prouerb̓. ix. Aque furtiue dultiores ſunt ¶Caꝫ ardenter ſititꝙ etiam ſanguinem pauperū bibit Eccle. xxiiij. Paniſ egentium: vitā pauperum eſt. et qui defraudat illum: homo ſang uinis eſt ¶Tertio ydropicus pati tur exalationem fetoris. per qua ītelligitur luxuria: que fetet corā deo. Iohel̓ quinto Aſcendit fetor eius ⁊ putredo eius. quia ſuperbe egit. Gen̄. xviij. Clamor ſodomo rum ⁊ gomorreoꝝ multiplicatus jlit eſt: ⁊ peccatum eorum aggraua tum eſt minis. Clamor ille nihil aliud eſt niſi peccati fetor. Eſt au te in fetor tolerabilis qui tantum ex vnare fetida fit. quia tunc eſt leuis fetor Vel eſt grauis tunc ci to deficit. Quādo vero cauſatur ex diuerſis rebus fetidis ⁊ eſt fetor grauis ⁊ diuturnus. tūc eſt into lerabilis. Fetor autem illoruꝫ cau ſabatur ex multis peccatis. ergo niqumdi clamor eorum multiplicatus eſt Erat grauis: ideo ſubdit. Et pecca iuō tuadeꝝ iiibe tum eorum aggrauatum eſt. Ea̓t diuturnꝰ. ergo ſubdit. nimis. Ta lis fetor deum de celis deſcendere fe cit. ergo ſubdit. deſcendam ⁊ vi debo ⁊ cetera. tanꝙͣ ſi aliquis dice ſanalo pifua ret. Receſſi de domo mea propter fetorem quem ſentiebam. Iſte fe tor eſt ab homine immundo qui quidē cauſatur ex multis peccatis Ozee quarto. Maledictum mēda tium ⁊ homicidium. furtum ⁊ ad ulterium cōmmiſerunt Cauſatur etiam ex corporibus ꝑ luxurie pu tredinem. Vſa. triceſimoo ctauo. De cadaueribus eorum aſcendit fetor. Eſt enim diuturnus quādo cum homnibꝰ vſqꝫ ad mortem ꝑ ſeuerat. Iohelis primo. Cōputru erunt iumenta in ſtercōe̓ ſuo ⁊ ce terā Vnde etiam dicit beatus Gre gorius. Iumenta in ſtercore ſuo putreſcere; e ſt carnales homines in fetore luxurie vitam ſuam fini re. ¶ Tertio oſtendit̉ ex ꝑte xp̄i magna mīa. qd̓ notat̉. cū dicitur Ipſe vero apprehenſū euꝫ ſanauit ac dimiſit Vbi on̄dit̓ em̄ triplex effectꝰ mīe. Primꝰ qꝛ ipſū apprehē dit Peccator em̄ in faucibꝰ dyabo li erat ſed tūc deꝰ ipſū apprehēdit qn̄ eū defaucibꝰ eiꝰ extrͣxit Iob. xx xi. Conterebaꝫ in maxilla eiꝰ ⁊ ex dentibꝰ illiꝰ auferebā predā. Et nl̓ lud maxime fit ꝑ ꝯtricōnē ⁊ r̓cog intionē. qn̄ pctōr ꝯteritur mox in de egredit̉. Greg̓. ſuꝑ illud iob. xl Armilla ꝑforauit maxillam eiuſ ⁊c. Rm̄ qui in ore ipſiꝰ ſemelrap tus ē nō euaderet ſi maxilla ꝑfoa̓ tanō eēt. Secundꝰ effectuſ ē qꝛ ip ſū apprehenſū ſanauit. ⁊ hoc ꝑ cō feſſionē per quā ſanant̉ vulnera pctōꝝ Iere. x. xx. Obducā cicatrice ⁊ ſanabo te a vulneribꝰ tuis. Ter tiꝰ effectꝰ ē qꝛ ſanū dimiſit eū ⁊ de bitū dimiſit ei. Nō ſufficit aūt ꝙ qͦs pctā dimittat: ſꝫ ꝙ ꝑ ꝯfeſſionē ⁊ ꝯtritionē ⁊ ſatiſfactioneꝫ ea dele at. Sic̄on̄dit Greg. in paſtoral̓ ꝑ tria exēpla Primū ē ꝙ ſi qͥs lr̄as vel inſtrumentū falſū ſcripſerit n̄ ſufficit ꝙ vlteriꝰ nō ſcribat: ſꝫ ꝙ il lud quodmale ſcripſerat deleat ⁊ corrigat. Peccata em̄ omnia nr̄a ſūt ſcripta Iere. xvij. Peccatū em̄ ſcriptuꝫ eſt ſtilo ferreo vel vngue adamātino. Non ſufficit ergo ꝙ aliqͥs pctā dimittat: niſi illud qd̓ male fecit ꝑ ꝯtritionē ⁊ lacrimaſ deleat ⁊ corrigat. Psͣ. Lauabo per ſingulas noctes lectuꝫ meum ⁊cͣ. Secundū exemplū eſt ſi quis ali cui blaſphemias dixei̓t non ſuffi cit ꝙ ampliꝰ nō dicat niſi de hoc ꝙ maledixit peniteat. Pctōr em̄ deū blaſphemat. Ro. vijNomēdei ꝑ vos blaſphemat̉ ⁊cͣ. Nō ſufficit ꝙ a talibꝰ blaſphemijs deſiſtat ſed de hijs q̄fecit in cōfeſſione ſe cognoſcat. Prou̓. xviij Iuſtꝰ īpͥn cipio accuſator ē ſui Tertiū exem plum eſt ꝙ debitor non abſolui tur a debitis que ipē contraxit. pro eo ꝙ alia nō multiplicat niſi ea que ꝯtraxit perſoluat. Quādo peccamꝰ debitores deo ſumus. ab hijs auteꝫ debitis abſoluti nō ſu mꝰ ꝓ eo ꝙ alia nō ſuꝑaddimus niſi de illis do digne ſatiſfatiamꝰ Ro. xviij. Si auteꝫ qui operat̉ mer ces nō imputat̉ ẜm gratiam: ſed ſcd̓m debitum. ¶ Sequitur ſermo ſecundus. Cce quidā ydropicꝰ erat an̄ illū ⁊cͣ. Sic̄ dicitBeda ydropiſis ē morbus cor ꝑis ⁊ ab aquoſo humoe̓ nomen ꝯtraxit Grece em̄ ydor aqͣ latīe vo cat̉ Propriū ē em̄ ydropici ꝙ qn̄ to plꝰ bibit tanto plus ſitit. Per ydropiſim ergo intelligere poſſu mꝰ ſitim ſiue appetitū diuitiaꝝ. de litiaꝝ. ⁊ hōnoꝝ. Sed primo videa mꝰ qͣliter hec tria ſignificat Sicut em̄dicit̉ Prou̓. xxx. tria ſūt inſati abilia.ſ. infernꝰ. amor mulieꝝ. et tetrafitiens. Per infernuꝫ intelli git̉ ſuꝑbia. tū qꝛ a ſuꝑb̓ āgel̓. pri mo infernuſ fuit poſſeſſuſ. tumqꝫ proptermalos āgelos fuit factꝰ tum quia primū peccatū.ſ. ſuꝑbie ibi fuit punituꝫ ⁊ ideo infernꝰ eſt locus ſuꝑboꝝ. Sicut em̄ infernuſ nō ſatiat̉ animabꝰ ſic nec ſuꝑbꝰ hōribꝰ Per amorē mulieꝝ deſigͣt̉ carnal̓ cōcupiſcentia: q̄ nō ſatiat̉ Ihero. Libido trāſacta ſēꝑ ſui relī quit penitudinē Nō ſatiat̉ impetu ducit̉. ſꝫ extīcta reaccendit̉ vſu cre ſcit nec racōni ꝑcet. Per terraꝫ ſi tientē intelligit̉ auaītia. qꝛ ſic̄ illa nō ſatiat̉ aq̄ ſic nec auarus pecu nia. Eccī. v. Auarus nō implebit̉ pecunia. In morte aūt on̄dit̉ ꝙ ſi tis eorū ſit vana ⁊ noctua ⁊ potu mortifero extīguenda Eſt ei vana qꝛ oīa vana iſtius mundi: morte euaneſcūt. Hoc ptꝫ ī morte alexā dri qͥ cū fuiſſet totius mundi dn̄s cupidus ⁊ luxuul̓oſus ⁊ eius oſſa fuiſſent ī vaſe aureo r̓cōdita illuc ph̓i ex diuerſis ꝑtibuſ mundi cō uener̄t Vnus gͦ volens on̄dere ſu um dominiū fuiſſe vanū ait. Heri nō ſuffitiebat iſti totus munduſ hodie ſepultura quinqꝫ pedū eſt ꝯtentus. Alius oſtendēs vanū eē auꝝ ⁊ argeritū ꝯgregae̓. dixit. He ri iſte fatiebat thezaurū de auro hodie thezauꝝ facitde ſeipſo. Ali us volens oſtēdere vanū eē corpꝰ in delicijs nutrire dixit. Heri iſte nutriebat corpus ſuū diuerſiſ ci barijs: hodie comeditur a vermi bus infinitis. Secūdo iſta ſitis eſt nociua. Nā illi qui ſūt in magnis honoribus humiliantur vſqꝫ ad minimā deiectioneꝫ. Hoc patet in ipſo angelo de quo dicitur Yſa. ix. dicebas in corde tuo. In celum Itde aſcendebā ⁊cͣ Illi qui ꝯſueuerunt in magnis viuere diuicijs deueni ent vſqꝫ ad paupertatē ſicut patꝫ Luc̓. xiij. in illo diuite qui volebat deſtruere horrea ſua ⁊ facere maio ra. Etiā illi qui paſcebant corpoa̓ ſua magnis delicijs deducēt̉ vſqꝫ ad extremā eſurie. Sicut pzLuce. xvj. in diuite epulone. qui nō po tuit habere guttā aq̄ ¶Tertio iſta Ilatuma ſitiſ in inferuō potu mortifero ex tingiietur Nā tyranni ⁊ ſuꝑbi bi bent ibi ſanguineꝫ humanū/ qui .ſ. de ſuis corporibus ⁊ aliorū flu et Apocalipẜ decimoſexto. Sang pano. v uinem ſanctorum effuderūt ⁊ ſā guine dediſti eisbibe̓ vt digni ſūt ho tm̄ extinpit Legitur enim in cronicis ꝙ theo qupiꝰhiai dora regina cum cepiſſet tyrū re gen caput eius amputari fecit ⁊ in vtrem plenum ſāguine mminier ſit dicens Sanguinem ſitiſti: ſan ni ſia guinem etiam bibe Sic̄ ſuperbis ⁊ pulttamfa tyrānis hominibus dicetur vt ſā guinem ſuum bibant: quia ſang uinem pauperum fitierunt. Aua ri etiam ibi bibent aurum lique factum. Vnde etiam de hoc refert quidam philoſophꝰ ꝙ nero im perator romanorum viſus eſt ī au ro lique factoſe apud inferoſ bal neare. Cum vero vidiſſet tumul tum vel cuneum aduocatorum. di xit eis. Venite venale genus ho minum et mecum balneamini in hocbalnco amariſſimo: qͦa vobis partē optimā reſeruaui. Luxurio ſi ibi bibent fel dracōnū tanꝙͣ vi num rubeū ⁊ vēnenum aſpidū in ſanabile tanꝙͣ vinū albuꝫ. Deut̓. xxxij. Fel dracōnuꝫ vinū eoꝝ ⁊ ve nenum aſpidū īſanabile. Quod quidē vinum miſcebit̉ cum perpe tua effuſione lacrimaꝝ. ⁊ ita toti ebrij ſunt. Rſa. xvi. Inebriabo te lacrima mea ⁊cͣ. Vocat em̄ deꝰ eo rum latrimas ſuas: qꝛ eius iuſti tia ꝓuocat eas In iſtis aūt aqua ſpūſſancti iſtā triplicem ſitim ex tiguit. Augꝰ. Qui bibei̓t de fluuio paradiſi cuius gutta maior ē oc ceano. reſtat autem vt in eo ſitis mūdi penitus ſit extīcta. In pau lo em̄ extinxit omnē ſuperbiā: qꝛ qui priꝰ dicebatur ſaulus a ſaule rege ſuꝑbo. poſt ꝯtra d̓cus ē pau lus quaſi paruus. Qui prius erat lupus: poſtea factus ē agnꝰ. Qui priꝰ ſāctos in carcerem trahebat poſtea morti ſe ꝓ ſāctis in carcere exponebat In apoſtol̓ ⁊ ī zacheo extinxit omnem auaritiā Nā apo ſtolid̓reliquerunt habita ⁊ nō de ſiderauerūt hn̄da. Zacheꝰ largi tus eſt propria r̓ſtituit aliena In magdalena omnē luxuriā. Hoc etiā patet in quadam vaniſſima muliere de qͥ legitur in vitaſpatrū ꝙ cū nimia ambicōne pergeret ⁊ quidam ſanctꝰ epus eam videret̉ ad terrā corruit. ⁊ amariſſime fle uit ex eo ꝙ illa erat ſollicita pluſ placere mundo ꝙͣ ipſe do. Et cū nō cte ſequenti ꝓ ea oraſſet. viſuꝫ eſt L 8 ſibi ꝙ quedam cornicula ingerri ma ad eum venit quā ipſe accipi ens in aquam dimiſit̓. ⁊ mox ī cō lumbam niundiſſima ꝯuerſa eſt Sequēti ergo die illa in lacrimis reſoluta ad pedes eiꝰ procidit: ⁊ q̄ prius peccādo eāt ingerrima poſt contra in lacrimis baptiſata: eſt facta candida. Viſo qualiter ꝑ Ꝙ xdyiaū ij ydropiſim intelligitur ſitis diuiti da20 I. arum ⁊ delitiarum ⁊ honorum: vi al. 27 dendum eſt qualiter ꝑ ydropicuꝫ ſpūaliter intelligitur ⁊ ſignificat̉ auarus. Circa quod ſciendum ꝙ differentia eſt inter auaꝝ ꝓdiguꝫ ⁊ cupidum. Prodigꝰ eſt in expo nendo.ſ. qui omnia diſſipat ⁊ ꝯſu init. Iſte habet manꝰ diſſipatas ⁊ꝑforatas qͥ non retinere ſcit. ſed in epulis ⁊ luxurioſis cuncta expe dit. Iohel̓. v. Epulati eſtis ⁊ in lu xuria nutriſtis corda veſtra. Priꝰ dixit epulati ⁊ poſt ꝯtra ī luxuria ⁊cͣ. qꝛ ſicut dicit Iheroni Venter mero eſtuas cito ſpūmat in libi dineꝫ. Et bn̄ ſubdit. Nutriſtis cor da veſtra. Quidā nutriunt corda .ſ. qui hn̄t immūdaſ cogitacōnes Quidā ora q̄ hn̄t laſciuas locuti ones. Quida oꝑa qui exercēt libi dinoſas oꝑacōes. debemꝰ gͦ nec corda nec corꝑa luxurijs nutrire ſed potiꝰ fugere. Corint̓. vi Fugite luxuria Luxuriaem̄ meliꝰ vinci t̉ fuga ꝙͣ reſiſtentia. Vnde dicit̉ in policrato ꝙ iulius ceſar aiebat. In bello corpora gladijs: in pace voluptatibꝰ vulnerari. Et ſubdit̓ Sētiat gentium triumphator vo luptatem nullo modo tam facile ſuperari ꝙͣ fuga eo ꝙ ipſum qui gentem domuerat. veneris n̄ exi bꝰ innodauit mulier impudica. A. Auarus eſt etiam in retinendo qͥ ſcilicet omnia retinet ⁊ nihil com municat. Iſte habet manus con tractas. Eccleſia. vndecimo. Eſt qͣ locupletatur parce agendo ⁊ nūc dicat. Manducabo de bonis mēis ſolus ȳmo etiam aliqui ſūt aua ri intantum ꝙ nec manducae̓ au dent. Ambroſiuſ in libro de nabu godonoſor. Noui ego diuiteꝫ qui non volebat obſeratum aperire horreum. ne quid de r̓condito mi niue̓tur. Panis vnꝰ diei qui famē ſaturare poſſit ſi quando appone batur conquerebatur ꝙ potiꝰ eſt occiſus. Cupidus eſt in acquire C.v. l do qui ſcilicet nimis ardēter bona terrena fitit ⁊ cupit Iſte habꝫ ma nus aꝑtas quia ab omnibꝰ vult accipere ⁊ omnes expoliare. cuꝫ ta men dicatur Eccleſia. quarto Nō ſit porrecta manus tua ad accipi endum ⁊ addādum collecta. Ta lis patitur famem caninam. Osͣ. Famem patient̓ vt canes. Canis enim cum videt aliquem os gerē tem contra illum latrat niſi etiaꝫ ſibi proijtiat. ⁊ cum illud habue rit non dimittit latratus. donec aliud corrodendū inuenerit quo cōmeſto ad aliud āhelat. Sic ſūt multi tyranm qͥ contra ſubditoſ grauiter intonant donec omnia 2 expoſuerunt totaliter expoliant fraudulenter. Quibus ſpoliatis mox ad alios expoliandos ſe con uertunt. Eccleſia. ſecundo. diues iniuſte egit ⁊ fremebit: pauꝑ au tem leſus tacebit. Ecce commina tio. deinde ſubdit. Si habes: con ueī et tecū ⁊ euacū abit teEcce eua cuatio. deinde ſequitur ī eadē au ctoritate. Et ꝯfundet te in cibis tu is donec expoliauerit te bis a̓ ter Ecce itea̓ta expoliacō Patet ergo ꝙ auarus ſiue cupidus non ſati atur pecu̓ia: quod per quatuor ex empla oſtendi poteſt Primuꝫ ex emplum eſt tale ꝙ ſi quis valde fitiret ⁊ tota aqua funderetur ī do leo ⁊ nihil ī ſtomacho ex hoc ſitis otiſt eius non extingueretur: ſed aug auari en mentaretur. Cupiditas auari eſt quēdam ſitis: aque ſunt diuitie: ſed iſta ſitis ſedari non poteſt qꝛ cupiditas eſt in anima ⁊ diuicie ponuntur in archa VVnde dicitur Iohannis tercō. Omnis qui bibe xit ex hac aqua ſitiet iterum. Se Nipllā. cundum exemplum eſt tale. Si eſ vt adh ſet aliquis magnus ignis quan to plus ligna apponuntur tanto plus inflaniatur ⁊ quanto plꝰ diminuuntur: tanto plus remit titur. Cupiditas enim auari eſt quidam ignis cuius ligna ſunt ipſe diuitie quāto magis ipſe di uitie multiplicātur. tanto magis cupiditates augētur ⁊ quāto ma gis diminuuntur: tanto plus re mittuntur. Vnde dicitur Eccleſia. decimo octauo. Scd̓m lignaſilua rum ſic ignis exardeſcet. Gregͦ. in moralibꝰ. Auaritia deſiderantis. rebꝰ nonextinguitur ſed augetur Nā more ignis cum ligna q̄ ꝯſer uant ſuſcepit excreſcit Tertiū eſt taleſi quis vellet implere ſitulam ſapiētia: ſtultus eēt. qꝛ ſapientia cū ſitula nullaꝫ habet ꝯuenientia nec ecōuerſo. Sodē modo ſtultus ē qui implere vult anima ſuaꝫ pe cuma cū nullā ad inuicem habent ꝯuenientia/ qꝛ ama ē res ſpūalis: ⁊ pecunia materialis. ſꝫ anima im plere poteſt ꝑ ſapientiā ⁊ pecunia archa: ⁊ tūc bn̄ ꝯueniūt. Corint̓. vj. Quis autē ꝯſēſus tēplo dei cuꝫ ydol̓? TTemplū dei ē am̄a. Cori. vj Vogeſtis tēplū dei viui. Vdolum auari enunimꝰ. Col̓. iij. Auaritia q̄ ē ydoloꝝẜuitus. Iſta ergo.ſ. aīa qe tēplūdei ⁊ numꝰ qͥ etēplū auari ꝯuenire n̄ pn̄uartū exēplū eſt tale. Si aliqͣs vellet. īplere hor reuꝫ apliſſimū cū vno gͣno tritici ſtu l tꝰ eēt Ampliſſimū horreūe aīe ap petitus. Si em̄ totū mūdū poſſi de ret adhuc aliū mundū appeteret quo labito adhuc aliuꝫ affecta ret ⁊ ſic quaſi in infinitum ſe appe titus extenderet Solus ergo deꝰ qͣ eſt maior omni appetitu amē: ip ſumappetitum implere poteſt Au guſtinꝰ in libro ꝯfeſſionū Feciſti nos domine ad te. ⁊ inquiētū eſt cor noſtꝝ. niſi t̓qͥeſcat in te. Om nis copia que deꝰ meus non eſt eſt mihi egeſtas. Psͣ. Qui replet in bonis deſiderium tuum. ¶ Sermo tercius eiuſdem. Vmvocatꝰ fueris ad nu ptias ⁊c Magiſter hum litatis ſepe nos ad humi litatē indlucit. Vn̄ hic oſtēdit ꝙ nullꝰ debet venire ad nuptias eter ne felicitatis niſi diſcūbat in loco nouiſſimo humilitatis Nam luci fer poſuit ſe in loco alto. ido dedit locū chriſto: qui poſuit ſem loco nouiſſimo. Eua poſuit ſe ī loco al to: ideo dedit locum virgnni maīe que poſuit ſe in loco īfimo. diues ſedit in loco purpureo: ideo dedit locum lazaro ſedenti in ſterquili nio. Ideo dicit dominus. Cum vo catus fueis ad nuptias nō diſcū bas ī loco primo ⁊cͣ Vbi duo vi denda ſūt Primo que ſint iſte nu ptie Secūdo q̄ ſit via veniendi ad iſtas nuptias. Circa primum eſt notandum ꝙ ſūnt quedānuptie ſpirituales ⁊ quedā celeſtes. Spi rituales ſunt quas fecit dominuſ in preſenti cum am̄a in thalam o conſcientie. de quibꝰ dicit̉ Apoca xix. Venerūt nuptie agni ⁊ vxor eius preparauit ſe. Hic notatur xp̄i ⁊ anime felix coniunctio. pre a ambula ſponſe diſpoſitio/ ⁊ feſtīa epulacō In hoc ꝙ dicitur vxor ag m. notatur felix cōiunctō. In hoc ꝙ dicitur Preparauit ſe. notatur preambula diſpoſitio In hoc em̄ ꝙ dicit̉. Venerunt nuptie. notat̉ feſtina epulatio. Coniunctio au tē cum xp̄o ſit ꝑ fidem ⁊ dilectionē ex qua ꝯuuinctōne ꝓuenit triplex bonū.ſ. fidei ꝓlis ⁊ ſacramenti. Bo num fidei eſt ne am̄a dyabolū ad ulterū amittat. Stratu em̄ noſtre ꝯſcientie eſt anguſtū: ⁊ ido deꝰ et dyabolꝰ nō poſſunt ibi requieſce re. qꝛ p̄ alliū noſtꝝ eſt breue ideo deum ⁊ mundū nō pn̄t cōoperire. Vſa. xxvij. Coanguſtatū eſt ſtr̄ tum ita vt alter decidat ⁊ palliuꝫ breue vtrūqꝫ ⁊ oꝑire non poteſt. Sed de multis dicitur Iere. xxvij. Iuxta me diſco operuiſti te ⁊ con ſenſū tuum ⁊ ſuſcepīſti adulteruꝫ ⁊cͣ. Secundo ibi debet eē bonum ꝓ lis vt.ſ. ſponſa xp̄i ꝑ bona opera ſe exerceat. Thy. v. Saluabit̉ auteꝫ per filioꝝ generationem ⁊ bonoꝝ operum ꝓductionem. Augꝰ. ad ꝓ bandū. Hec eſt vtilior fecūdiorqꝫ fertilitas. nō ventre graueſtere: ſꝫ mente grandeſcere. nec pectore laſ ſeſcere: ſed corde candeſcere. nō vi ſceribꝰ terraꝫ. ſed celū oracōnibꝰ parturie̓. ¶ Tercō ibi debet eē bomū ſacramenti vt inter ſponſū ⁊ ſpon ſam nunꝙͣ diuiſio fiat. Sicut ma trimonij corporalis triplex evnio Vna per conſenſū animorū(alia per ꝯmixtionē corpoꝝ. Tertia eſt per indiuiduam habitationem amboꝝ Simili modo ſpiritualiter nobis chriſtus cōpulatus eſt ꝑ caritatem. Iere. xxxi. In caritatē ꝑ petua dilexi te ⁊cͣ. Per nature ꝯfor mitateꝫ. Heb̓. ſecundo. Nuſꝙͣ em̄ angelos apprehendit: ſed ſemen abrahe appreheudit Et per inſepa rabilitatem. Mathei vltimo. Ettē ego vobiſcum ſum omnibus die bus ⁊ cetera. Secundo debet eſſe p ambula diſpoſitio. Idb̓ dicit. Pre parauit ſe. Iſta autem prepara tio in tribus conſiſtit Iſte em̄ ſpō ſus vult habere ſponſaꝫ pulchrā Vnde Pſalmiſta Concupiuit rex ſpetiem tuam S ponſam pacificaꝫ quia vt dicitur Prouerb̓. viceſiō primo. Melius eſt ſedere in angu lo domus cum muliere pacificaꝙͣ iubaa cum muliere litigioſa in domo cō comium. Iſte litigioſe ſunt ſuꝑ be. Pro uerb̓. decim otertio. Inter ſuperbos ſemꝑ iurgīa ſunt. Vult etiam habere ſponſam amori ſuo viꝰ emy intentam. ſicut ⁊ ip̄e ſibi intendit. Canticorum quinto. dilectꝰ meꝰ mihi: ⁊ ego illi ⁊ cetera. Spōſa au hem que non eſt pulchra per con ſcientie puritatem. vel que non ē pacificā per humilitatem vel que non eſt ſibi intenta per caritatem ad eius nuptias non admittitur iſt ro ideo fatue virgines non ſunt ad miſſe. quia ipſi non habuerunt oleum ideſt intorem ⁊ ſuauitatem conſcientie. vt etiam habetur Ma thei viceſimoquinto. Illi qui no lunt ſedere in loco nouiſſimo. ſed volūt in primo loco ſuperbie ſede re expelluntur cum rubore vt dicit̉ hic. Illi qui nō habent veſtē nup tialem ideſt dei ⁊ proximi caritate ſimiliter patet ath̓. xxij. Amice quomodo huc intraſti nō habēs veſtē nuptialeꝫ ⁊cͣ. Subdit. Liga tis manibꝰ ⁊ pedibꝰ ⁊cͣ. Tertio in iſto cōuiuio ſpirituali eſt feſtina epulatio. ideo dicitur. Venerunt nuptie agni. Et epulacō habet fi eri ꝑ gratiā. Iſto tamen cibo gra tie nō paſcunt̉ illic niſi illi qui ha bent tria.ſ. qui ſūt puritate nitidi corde tranquilli ⁊ amore celeſtiū auidi. Hinc eſt ꝙ filij iſrahel non potuerūt recipere māna niſi priuſ exirent de egypto/ ⁊ niſi trāſirent mare rubꝝ ⁊ niſi priꝰ eis deficeret farina egypti. Qui ergo vult pa ſci manna diuine gratie/ oportet ꝙ ſit puritate nitidꝰ. ⁊ hoc ē exire de egypto a tenebroſitate peccati. deꝰ em̄ nō paſcit tenebroſaꝫ ani mā vel nigram ſed puraꝫ ⁊ candi dam. Vnde ſuꝑ illud Psͣ. Pullis coruoꝝ inuocantibꝰ eum dicit Re migius ꝙ ꝙͣdui pulli coruorū ha bent plumas albas a coruis peni tus tanꝙͣ degeneres relinquūtur ⁊ rore celi paſcūtur. Quando autē plume eorū nigreſcere incipiunt tunc a coruis cadaueribꝰ nutriū tur. Sodē modo deꝰ animā que ha bet munditiā ꝯſcientie paſcit roe̓ gratie. Quādo vero habꝫ nngredi nem pctōꝝ paſcitur a demonibꝰ cadaueribꝰ immūditiarū. Secun do oꝑtet ꝙ ſit in mente tranquil lus hoc eſt tranſire mare egypti Mae̓ em̄ ſemꝑ ē in motu ⁊ ſignat illos qui in diuerſis tēptacōnibꝰ vexantur. Vſai. vij. Cor impij qͣſi A4. miare feruēs qd̓ quieſcere non po teſt. In cordibꝰ ergo taliū deꝰ ha bitare nō poteſt ꝑ gratiā. Qd̓ ſig natum eſt. iiij. Regū. xix. vbi dici tur. Ecce dominꝰ tranſiēs ⁊ ſpiritꝰ grandis ⁊ fortis ſubuertēs mon tes amentes ſuꝑboꝝ. Secundum ē auaritia ⁊ iſta ē ꝯmocō que mē teꝫ ſollicitudinibꝰ inquietat. Ter tiuꝫ eſt iracūdia ⁊ iſta eſt ignis qͣ mentem ad vindictaꝫ ⁊ ad iurgia inflāmat. deus ergo nō ē in corde ſuperbo nec iracundo nec auaro ſed in corde vbi eſt ſibulus aue̓te nuis. quia ſibulus habet demul cere. aura habet refrigea̓re. ſed an ra tenuis hēt alleuiare. Per ſibu lum intelligitur humilitas. quia ſibulus equos mitigat. ſic humi litas mētes elatas trāquillat ⁊ de mones irritat. Per auraꝫ ſignat̉ manſuetudo q̄ ignē iracūdie extī git. Per auram tenuēſignatur pauꝑtas q̄ animam alleuat ab oneribꝰ ſollicitudinū deus enim habitat vbi ē ſibulꝰ aure tenuis q vbi inuenit humilitatem man ſuetudinē ⁊ paupertatem. Tertio oꝑtet ꝙ ſit celeſtis amoris auidꝰ ⁊ hoc eſt abicere farinam egypti Qmidiu em̄ homo circa mūdana delectat̉: nō poteſt amare celeſtia Farina inquit eſt alba: ſed inqn tum eſt farinā egypti eſt ingra ⁊ tenebroſa. qͥa delectacō mundi vi detur eſſe pulchra: ſed tamen eſt obſcura. Legitur de naturis auiū ꝙ quādo aqͣla pullos ſuos terrā reſpicere conſpicit: tanꝙͣ degene res abicit. Quos vero ad celū: tan ꝙ ꝓprios nutrit: qꝛ dominꝰ cibo gͣ tie ſue nō nutrit niſi illos qͣs videt deſiderare celeſtia ⁊ non terrena. Bern̄. Delicata ē diuina cōſolacō ⁊ non datur admittentibus alie nā Secunde autem ſunt nuptie ce leſtes: de quibꝰ Apocal̓. xix. Beati qui ad cenaꝫ nuptiarum agͣm vo cati ſunt. Ille autem nuptie ſūt re fectiones viſiois diuine vbi erit plena ſotietas. Ideo dicunt̉ nup tie. In nupcijs enim ſolēt omnia abundae̓. In mundo autem ſolꝰ tibus materialis. ⁊ ideo non ad plenum ſatiat: qd̓ ꝓbatur ẜm tri plicem ſtatum in quo homo fuit .ſ. ante peccatum. poſt peccatum ⁊ poſt diluuium. dedit enim deus ante peccatū homini in cibum fru ctus arboris. dedit nanqꝫ deuſ ho mini tria geneā arborum ſiue fru ctuū. Vnum quo nutricetur. aliū quo in vita ſeruaretur. ⁊ tertiuꝫ qͦ temptationi reſiſteret. de hijs tri bus dicitur Geneẜ primo Et ꝓdu xit dominus deuſ de humo omnē lignum. pulchruꝫ viſu. ⁊ ad veſcē dum ſuaue. quo ad primum. Lig num etiā vite. in medio paradiſi quo ad ſecundum. Lignum qͦꝫ ſci entie boni⁊ mali. qūo ad tertium Secūdo dedit deus homini in cibū olea̓ herbarum ⁊ hoc poſt peccatū qui eſt cib̓us penitentium. Vnde dicitur Geneẜ quarto. Maledicta terra in opere tuo: ſpinas ⁊ tribu ia los germīabit tibi ⁊ comedes her bas terre Et iſto cibo vſus eſt vſqꝫ ad diluuiū Poſtea deus humani tati ꝯdeſcendens dedit ei eſum car mum ⁊ piſcium. vnde poſt diluui um dixit dominꝰ ad nōe ⁊ ad fili os ſuos. Gene. ix. Terror veſter ⁊ tremor ſit ſupra cuncta animatia ⁊ ſuper omne volatile celi ⁊ piſces maris. In quibuſdam tamē ma gnis animalibus ſicut in leonibꝫ ⁊ dracōnibus homo perdidit ſuū dominiū vt cognoſcat ꝓpter pecca tum diminutam eſſe dignitatē ſu am. In iumentis etiam ⁊ quibuſ dam paruis ſimiliter perdidit do minium ſuum vt cognoſcat miſe paſito riam ſuam. In medijs auteꝫ ſicut jiſpe in in iumētis recipit ꝓpter humanā neceſſitatē. In nullo tamen iſtoꝝ ſtatuum homo inuenit plena ſa tietatē. Vn̄ dicit̉ Ioh̓. iij. Omnis qͥ biberit ex hac aq: ſitiet iteꝝ. Itē in nupcijs celeſtibꝰ erit etiā dul cis auiditas ideo dicitur agni qͥ Habet carnes delectabiles Erit eti am eternā ſaturitas: ⁊ ideo ſubdi tur. Cena. quia ibi nullum aliud conuiuium ſuccedit. Satiētas aūt parat faſtidiū. fames ſiue auidi tas penam. dubitacō nutrimenti defitiendi habet timorem. ideo de us poſuit famem ſiue auiditatem ī ſatietate. ne ſatietas fatiat faſti dium. Poſuit etiam ſatietatem ī fame: ne ipſa famēs habeat pena Poſuit ſaturitatem in vtriſqꝫ. ne dubitatio habeat timorem Vnde dicitur eccleẜ. vi ceſimo tercō. Qui edunt me. ecce ſacietas. adhuc ē furient. ecce auiditas. Qui audic me nō ꝯfundetur. ecce ſecuritas. Sed videndū eſt q̄ ſit via venien di ad nuptias Dicendū ꝙ humi litas. qd̓ nōtur cum d̓r Vade ⁊ re cumbe in nouiſſimo loco Humili tas em̄ meretur gram pēr qua ve nitur ad nuptias celeſtes. Greg̓. nͣto autē quis eſt humilior tan to erit in grā ⁊ gl̓ia maior. Et hoc ꝑ quatuor exempla on̄di p̄t. Pri mum pupilla Gre. Pupilla quā to eſt ingrior: tanto lucidior. Sic hō ꝙͣto magis nigreſcit in ꝯſꝑcū fui: tanto mag̓ luceſcit in ꝯſpectu dei. ⁊ hoc in pūiti per gram. ⁊ in fū turo per gl̓iam. Secundum eſt. ꝙͣ candela ꝙͣto plus inclinat̉: tan to plus illuiatur. ſic qͣnto plꝰ hū miliat ſe hō: tāto maiori luce gre ⁊ glorie replet̉. Terciū eſt. aqua q̄ quanto plus deſcendit deorſum tanto mag̓ aſcenbit ⁊ creſcit. ſic hō qͣnto plus deſcēdit humiliādo ſeipſūtanto mag̓ aſcendlit ad deū Augꝰ. deſcende. vt aſcendas ad deū vnde cecidiſti aſcendēdo cōtrā eū. Quartū eſt in corde aīalium. Aīalia em̄ hn̄tia cor magnū ſunt mag̓ timida. ſicut pꝫ in ceuuio ⁊ a ſino. hn̄tia cor mediocre ſunt au dacia. vt pꝫ in cane. hn̄tia cor ꝑ uum ſunt audaciſſima. ſicut in one(⁊ etiā pꝫ in igne. qꝛ ignis do mum magnā calefacit miniꝰ. me diocrem magis. ꝑuam in axime. C P L4 3 Sic etiā accidit de ſpū ſicut de ca lore ⁊ in magno. mediocri ⁊ ꝑuo corde Sicut gͣ cor qͣnto eſt minus in quantitate: tanto eſt fortiꝰ inv tute. ſic ⁊ hō quanto fuerit humi lior tanto in gra ⁊ gloria erit ſub limior. ¶ dominica. xviij.: Sermo primus Vdientes phariſei. Ih̓s ſilentiū impoſuiſ ſet ſaduceis ⁊cͣ Ma. xj ijSSicūt d̓r in hiſtoria Tve ſecte/ iudeor ſcolaſ. tres erant ſecte inter iude os ab alijs dr̄n̄tes.ſ. phariſei. ſa ducei ⁊ eſei Ghariſei ab alijs di uiſi erāt quo ad hītum. qꝛ in fro te ⁊ in brachijs cartas in quibꝰde calogꝰ erat ſcriptus portabat. q̄ dicebant̉ philacteria. Aphilar qd̓ eſt ſeruaē ⁊ thorax qd̓ ſignifi cat l̓ ſonat legeꝫ. Hēbant etiā in fimbrijs pallioꝝ ſpīas alligatas quaꝝ punctionibꝰ cū incederent: mandatoꝝ dei memores fierent. Et qꝛ ſic ab alijs diuiſi erāt: phai̓ ſei vocabant̉. Phariſeus autē a phares qd̓ eſt diuiſio Sicebat̉ AA lij erāt ſaducei qͥ ab alijs differe bāt qūo ad doctrinā. Ipſi vero re ſurrectione negabāt. aram cū cor pore inferire credebat/ qͥnqꝫ moy ſi libros tm̄modo recipiebāt Alij erant Eſei qui ab alijs differebāat in vita ⁊ in modo viuendi. qꝛ ipſi fere moſtycam vitam ducebant ꝯiugia vitabant. oīa in ꝯmuni hē bant. De duabus autē primis ſe ctis in iſto euangelio mentio ha betur. ¶ Notandum vero ꝙ in iſto euangelio tres ponunt̓ que ſtiones. Prima eſt quā fecerunt ſaducei. Scd̓a quā fecerunt phai ſei. Terciā quā fecit xp̄s Prima ys. ſuqͥō queſtio qua fecerunt ſaducei. ⁊ ſi vª nō tota ponitur: tn̄ hic tangit̉ cū d̓r ꝙ xp̄s impoſuit ſilentiuꝫ ſadu ceis. Ipſi vero ſaducei volebant ꝓ bare xp̄o ꝑmuliere. vij. viros hn̄ tē reſurrectionē futurā non eē. qͥa ſi reſurrectio fieret: tunc taleꝫ mu lierem ſeptē viros habere oporte ret ſed xp̄s per ſuam rōem ſilenti um eis impoſuit. ⁊ tria determina uit Primo. qꝛ in alia vita ꝯiugia nō erunt. Vnde ait. In refurrectō ne nō nubent neqꝫ nubent̉. Et hꝰ rō redditur Lu. xx. Neqꝫ enim vl tra mori poterunt. Quia ei in hac vita multi moriunt̉ ideo multi na ſcunt̉. Si gͦ nullus moreretur: nō eſſet neceſſe ꝙͣ aliqͣs naſceretur. Eſt enim generacō humana tam ꝙͣ arbor. Eccle. ix. Omnis caro vt fe num veteraſcet ⁊ ſicut folium fru ctificans in arbore viridi. Alid̓ ge neratur. aliud decidit. Sic genea̓ tio ſanguinis. alia finit̉. alia naſ citur Eſt etiam ſicut murus Vnde dicitur in quadā epl̓a in fine Ecc̄ In muro qn̄ fit quidā lapides la tent. ⁊ iſti ad exterius ꝓducūtur Quidā ꝓminent. ⁊ iſti ad interi reducūtur. ⁊ ſic tandem omnes in muro adequant̓. Sic etiam eſt in mundo. nā omnes latent anteꝙͣ naſcantur. ꝓdeunt qn̄ naſcuntur Homines ſuo tempore oriuntura tandē omnia adequantur. qꝛ om nes vno fine clauduntur Secūdo determinauit. qꝛ hoīes angelis ſi miles ſunt in alia vita ⁊ equales Vnde ſubdit. Sed ſunt ſicut qͣge li dei in celis. Luce. xx. Equalee em̄ erunt omnes angelis. Hominnes enim reſpectū angeloruꝫ dici pn̄t minores. equales ⁊⁊ maiores Mīo res inquantū adhuc ſunt in vita mortali. Nam ſicut dicit Auguſ. juiſtra Sicut aurum corruptum eſt meli ipante us ꝙͣ argentum incorruptum. et argentum corruptum melius ꝙͣ plumbum incorruptum: ſic etiaꝫ hpe ſigm corruptus quilibet ſpiritus meli or eſt incorrupto corpore:&mͣdiu imnmmaaple enim ſumus in carne corruptibili dintmila tapitanmuunt. ī angeli nobis compatiūtur a no iplſidi bis miniſtrant Poſt refurrectio nem autem homines angelis eqͣ les erunt in officio laudandi. qꝛ in laudando deuꝫ angelis ꝯiuingē tur. Psͣ. Preuenerunt principes coniuncti pſallentibus ⁊cͣ. Iob; xxxiiij. Vbi eras cum me lauda rent aſtra matutina ⁊ angeli. ⁊ iubilarent omnes filij dei ſancti Sunt autem angelis ipſi hoīnes maiores inquantum habent deuꝫ fratrem ſuum. Angeli vero tan dominum ſuum inquantum ha bebunt beatitudinē ⁊⁊ inviſiōe hu manitatis. ⁊ in ꝯtemplacōe deita tis AAd iſta ſignāda quatuor tan gunt̉ de angelis quos ſalomo in templo dei feci PPrimo ꝙ erat de lignis oliuaꝝ SSecundo qꝛ parati ſunt eis miniſtrare ⁊ ideo alas ex pāſas habebant. Tercio legitur ꝙ hēbant obliquos pedes ad mo dum iubilantiū ad inniuendū ꝙ ſunt ſocij hoībus ad laudanduꝫ deum. Per iſta duo ſignat̉ ꝙ in quantū hoīes ſunt eis imiores. ⁊ corruptibiles: ſūt tn̄ eis ꝯpaſſibi les ⁊ hoc ſignificat ꝙ erant de lig nis oliuarum. Et qꝛ ꝑati ſunt eis miniſtrare. hoc ſignificat ꝙ alas hēbant expanſas Quarto legit̉ ꝙ vultibus verſis ſe reſpiciebat. hoc ſignificat ꝙ ſtupent ⁊ miran tur naturā humana cum diuina in vnitate ꝑſone vnitam. CTercō determinauit/ ꝙ anime pꝰ morteꝫ carnis viuunt. d. Nō eſt deuſ mor tuoꝝ: ſed viuorum. Iſtud autem gentiles ph̓i crediderūt Vnde ait Augꝰ. in li. de ci. dei. Theobrotꝰ le ctor platōnis cum in libro de aīe immortalitate diſputauit: ſe pre cipitē dedit de muro vt cū ſicut dr̄ de hac vita inigraret: ad illā quā credebat meliorē iret. Sicut autē hic dic̄ glo. ꝓbando xp̄i eter nita tem ꝓbat reſurrectione corporum q̄ cū aīabus bona vel mala geſſe runt. Scd̓a q̄ſtio eſt quā phari ſei xp̄o fecerunt. nā plures vener̄t do xviij 44 ⁊vnus temptando q̄ſiuit. d. Agr̄ qd̓ eſt mandatū magnū in lege. Criẜ. Conuenerunt phariſei inv nū vt multitudine vincerent: quē ratione ſuperare nō poterāt. A ve ritate ſe eſſe nudos ꝓfeſſi ſūt: qui multitudine ſe armauerunt. Dice bāt em̄ ad inuicē. Vnus loquat̉ pro oībus. ⁊ omnes loqͣmur per vnum. vt ſi quidē vicerit: omnes videamur victores/ ꝙ ſi victus fue rit: ſolus videatur ꝯfuſus Idem. AAgr̄m vocat cuius nō vult eē di ſcipulus de mādato magno int̓ rogat: qui nec minimū obſeruat. Ille debet interrogae̓ de maiori iu ſticia qui iam minorē ꝯpleuit Ad iſtā queſtionē dn̄s reſpondit. d. diliges dn̄m deum tuū ⁊cͣ. Scd̓m Criẜ. nō dicit. Time ⁊ cognoſce: ſed dilige. Timere em̄ ſeruoꝝ eſt ſed diligere ꝓximoꝝ. Qui timet: mercedē iuſticie nō habet Nō di citetiā cognoſce: ſed dilige. Cog noſcere inquit deū ꝓprium eſt na ture humane diligere autē religi oſi cordis ⁊ recti In hoc at precep to de dilcōe on̄t modū diligendi deuꝫ ⁊ ꝓximū vbi dic̄. ex toto co N E de. In aīa eſt memoria. intelligrͣ tia⁊ voluntas Scd̓m aūt Augͥ de bet diligi deꝰ ex toto corde a. intel lectu ſine errore/ qꝛ fides ſine opei bus mortua eſt. Iaco. iiij. debe diligi ex tota anima.i. voluntate ſine contradictione vt in precep tis dei voluntatem ſuam ponat. ⁊ voluntati ſue per oīa contradicat In hijs duobus debet perſeuerā re: ideo ſubdit. ex tota mente ſua. vmemoriā Vel aliter ẜm Criſo. diligere ex toto corde ē vt cor nō ſtrum nō ſit inclinatū ad alicuiꝰ rei dilectione magis ꝙ dei. Proꝙͣ ta em̄ ꝑte cor tuum fuerit ad ali qua rem inclinatū: pro tanta ꝑte minus eſt ad deūdiligere ex tota aīa eſt aīm habere firmū in fide ⁊ veritate dei. Qui em̄ de deo dubita re ceperit vel in cogitacōes vel deui ationes ceciderit: nō in tota aīa de um diligit diligere deū ex totaa nima eſt vt omnes ſēſus vacent in ob ſequiū dei. Ideo ſb̓dit. Nam tuus intellcus deo miniſtrat. Cu ius ſapīa vacat deo. cuius ſapīa eſt apud deū. cuius cogitacō que ſunt dei tractat. cuius memoria q̄ bona ſunt recordat̉: tota mente deū diligit. Deinde dn̄s ponit mo dū diligendi ꝓximū cuꝫ ait. Et ꝓ ximum tuum ſicut teip̄ſū. Homo quadrupliciter debꝫ diligere ſeip ſum. Primo veraciter vt.ſ. diligat ſe ꝓpter virtutem. qꝛ bonus eſt vel vt bonus ſit. Sodē modo debet dili ꝓximum. Auguſ. Qui amat QLL hoīes aūt qꝛ iuſti ſunt. aūt vt iu ſti ſint amare dꝫ. Sic em̄ amat qꝛ iuſtus eſt. aut vt iuſtus fiat. Se cundo ordināte vel ordinater vt.ſ. nichil diligat ſuꝑ deum aut ꝯtra deū ⁊ ſuꝑ oīa diligat deū ⁊ poſtcō tra anima ſuā. ⁊ poſtconͣ corpuſ ſuum ⁊ vltimores exteriores Sic ⁊ ꝓximum nō debꝫ diligere ſupra deum aut conͣ deum: ſed deū ſuper oīa. deinde in ipſo dꝫ diligere ſpi rituali abo. deinde bona corꝑis. pꝰ ea bonā exteriora. Can. ij. Ordina uit in me caritatē. Tercio efficaci ter ſe diligat. qꝛ bō ſibi ꝓcurat. ⁊ nociua deuitat. Sic etiā dꝫ dilige re ꝓximum. Io. iij. Nō diligamuſ verbo neqꝫ lingua: ſed opere ⁊ ve ritate. Quarto ꝑſeuerāter. Nullo enim temꝑe homo deſinit ſe ama re. Eodē modo debet ꝓximū dilige re.ſ. tempore adu̓ſitatis ⁊ ꝓſpe rita tis. Prou̓. xvi. Omni tempoe̓ dili git qͥ amicus eſt ¶ Tercia q̄ſtio ē iumtusſemm quā fecit xp̄s phariſeis dicens. Quid vobis videt̉ de xpo cuius fili us eſt. Phariſei credebant xp̄m eſſe purā creaturā ⁊ filium dauid ſed cū dauid vocet eū dn̄m ꝯſtat eū eſſe maiorē. Nō autē reprehen dit ꝙ filiū dauid eū crederent: ſꝫ ꝙ filiū dei eē nō dicerent. n̄t aūt hic duas fuiſſe nt̄ītates.ſ. nālem qdimb. ẜm quā ē filiꝰ dd̓ ⁊ eternāẜꝫ quā tim o baue. ē filiꝰ dei Erat eī filiꝰ dd̓ inqͣntū de aprtū ne ſtirpe ſua erat natꝰ ẜm carneꝫ. Et bedi erat dn̄s dd̓ inqͣntū fuit genitus a pr̄e. Vterqꝫ at pr̄ ſuꝰ fuit mitis De d̓d d̓r. Memento dn̄e d̓d ⁊cͣ. De deo in psͣ. Rm̄ tu dn̄e ſuauis ⁊ mitis ⁊cͣ. Nō fuit gͦ miꝝ ſi xp̄s fu it māſuetus ⁊ mitis qꝛ pr̄es huīt tam māſuetos. dic̄ enim Ma. xi. diſcite a me. qꝛ mitis ſum ⁊cͣ. Sed multi ſunt degeneres qui nō ſunt manſueti. ſed ad inſtar ipſius er cij ſunt hiſpidi atqꝫ pungitiui. noͣ c7 Fricius enim ſi tangitur: ſtatim ſe interius abſcondit ⁊ exterius pu git(a d̓r habere quinqꝫ dentes ſic multi ſunt qn̄ reprehendunt̉ per verba maledcōis pungūt ⁊ vitia ſua abſcondūt Scd̓m ber. quinqꝫ denteſ ſunt quinqꝫ modi excuſati ui Aut em̄ ille qui peccauit qn̄ re prehendit̉ dicit Non feci. aut ſi fe ci nō male feci. aut ſi male nō ml̓ tum male aut ſi multū male non mala intentione ſed aliena ꝑſua ſione.: Secundus ſermo: Iliges dn̄m deū tuum ex toto corde tuo ⁊cͣ. Sic̄ dic̄ Augꝰ. in doctrina xpriſti ana vt nemo excuſacōnē habeat voluit dn̄s ꝯſummare ⁊ abbreui are ſermonē ⁊ verbū ſuꝑ terram qd̓ non obſcuꝝ eſſe voluit ſed ap tum. Ideo breue ne vitarent lege̓ Ideo apertū ne qͥs dicat. Nō mͥ li cuit intelligere. Cheſaurus in ag nus ē diuinaꝝ ſcripturaꝝ:; ſed pi geres ad perſcrutanduꝫ totū the ſauꝝ. Nō ſis piger vna margari tā ſub lingua ſeruare ⁊ qūo vis ſe cure ambulare. Iſtud verbuꝫ ab breiuatū ⁊ iſta margarita ē prece ptū de dilcōne dei ⁊ ꝓximi de hac at duplici dilcōe/ attēde ꝙ ſex ſūt q̄ naturaliter mouent addiligē dum q̄ oīa ſunt in deo.ſ. pulchꝝ. bonū. honeſtū. ſimile. vtile ⁊ delcā bile PPrimū gͦ qd̓ mouet ad dili C8 o 4q gendū eſt pulchꝝ. Dyo. Oīa pul chꝝ ⁊ bonū deſiderat. In xp̄o aūt eſt ſūma pulch̓tudo. ⁊ iō ſūme e diligendꝰ. Sapͥ. ix. Candor eſt ei luciſ eterne ⁊ ſpeculū ſine macula imago bonitatis illiꝰ. Tria dicun tur ibi.ſ. ꝙ ſit cador lucis eterne. ſpeculū puītatis. ⁊ imago d̓ine bo nitatis. In xpo em̄ triplex eſt ſb̓a .ſ. caro. aīa ⁊ deitas Caro eꝰ fuit ca dida⁊ lucida. qꝛ de puriſſimis ſā guinibꝰ virginis marie gn̓ata. Aī ma eius fuit ad imaginē dei crea ta onī bonitate repleta deitas fuit ſpeculū ſine macula qꝛ in xp̄o oīa relucēt. p̄terita. pn̄tia ⁊ futura ver ba. facta ⁊ corda De i ſta pulch̓tu dine dei d̓t Augꝰ. in li. de libe. ar. xiva Tanta eſt pulch̓tudo iuſticie. tā ta iocūditas lucis eterne. vt etiā ſi nō licet in ea amplius viue̓ qͣm viꝰ diei mora. ꝓpter hoc ſolū in nu̓abiles hꝰ vite dies pleni deli cijs ⁊ ꝯfluētia bonoꝝ tꝑaliū ⁊ ec ce merito ꝯtēnerent̓ Secundū qd̓ mouet ad diligendū eſt bonū vt pꝫ ſupra in auctoritatē dyoniſij. In deo aūt eſt ſūma bonitas ⁊ iō ſumme ēdiligendꝰ Augꝰ. in li. de ci. dei. Cū iſta nō diligant̉ niſi qꝛ bō pudeat illis inherendo nō ama re bonū ip̄ſū vnde bō ſunt De eiuſ bonitate dicit ꝙ eſt ſumme bonꝰ. ⁊ oī bonus. ⁊ ſuperbonꝰ. totus ſua bonitas ⁊ ſuꝑabundantes diuiti as ſue bonitatis non ſuſtinuit nō eſſe bonas. Quod bonum ſcilicet ſuipſius naturā ꝯſtat a nullo eē participatam. Iſta auctoritas cū diligentia eſt exponenda. homo facte eſt bonus: ſed non omni bo nꝰ ⁊. ex omni parte bonꝰ quia ml̓ tos habet defectꝰ. Angelus eſt ō nibonꝰ ſed non ſuperbonꝰ. qꝛ ha bet ſuꝑ ſe bonitatem diuinam Ho mō ⁊ angeli licet ſint boni: tamē non ſunt bonitas. qꝛ non habent ſuam bonitatem naturalem ſꝫ acci dentalem. qꝛ poſſunt eam perdere tam homo ꝙ angelus. ⁊ tamen homo remanebit homo ⁊ angelꝰ remanebit angelus. ſicut patet ī malis angelis. Bonitaſ autem ip ſi d eſt eſſentialis. qꝛ ſicut ignis non poteſt perdere ſuum calorem ſic nec deuſ poteſt perdere ſuam bo nitatē. Cum ergo deꝰ ſit naturalit̓ bonꝰ: ſuam bonitate creaturis ꝑti cipauit. quibuſdā dans alijs vi uere. alijs ſentire ⁊ alijs intellige re. Terciū qd̓ mouet ad diligen dum eſt honeſtū. Eſt enim honeſ honeſtū tum ꝙ ſua vi nos attrahit. ⁊ ſua delcatione nos allicit. In deo autē eſt ſumma honeſtas ⁊ ideo ſūme eſt diligendꝰ. Sap. vij. Innume rabilis honeſtas per manꝰ ipſiꝰ. Eſt etiā in deo ſūma delcātio qua nos allicit. Psͣ delcātiones index tera tua vſqꝫ in fineꝫ. Eſt in eo vis qua nos attrahit: nō volūtatē cō gendo: ſed alliciendo. Ioh̓. ij. Ne mō p̄t ad me veniē: niſi pater me us ⁊cͣ. Ponūtur tria exempla. Nā ẜm Auguſtinum. ouis trahitur ad oſtentatione rami viridis. ſic xti. Inxab aīa attrahi debet deſiderio diuine viſionis. Iuxta illud psͣ. Sitiuit aīa mea ad deū fontem ⁊cͣ. Puer trahitur ad oſtentationē nucis. ſic anima debet attrahi ad oſten vi tationem ⁊ ꝓmiſſionem gloīe ce x.iii leſtis q̄ intus habet dulcedinem viſionis diuine: ſed exͣ corticē du ram pmīe. Ma. iiij. Om̄aꝫ agite ⁊cͣ Ecce cortex exterior. Appropinqua bit em̄ regnū celoꝝ. ecce nudeus 8i interior Pellipariꝰ trahit empto res ademendū. ꝑ pellium exten lqtibus ſionē non cōgendo: ſed alliciēdo ſtaddil Sic ⁊ deꝰ attrahit animā oſtendē rbilbe do celum ſtellatū tanꝙͣ pellem va git in qua a riam ⁊ depictā. Psͣ. Extendēs celū ndeo auū eſt ſicut pellem Quartū autē qd̓ mo o ē ſummed uet ad diligendū eſt ſil̓itudo. Ec tn̄vita dlcatont cle. xiiij. Omne anīal diligit ſibiſi hn̄tindubiti mile. Inter xp̄m ⁊ nos duplex ꝯſi derat̉ ſimilitudo. Xp̄s em̄ nobis mipiuſi factꝰ eſt ſimilis ratiōe aſſumpte cinmūſii carnis Phil̓. ij. In ſimilitudinem leplabath hoīm factꝰ eſt ⁊cͣ. Et nos debemuſ iAin mant ⁊ v nunite Tar ei eſſe ſil̓es ratione imitacōis Ad tanē ſi eph̓. v. Eſtote imitatores dei ſicut filij cariſſimi. Ipē vero ⁊ nos ſumꝰ ſimiles ratione imaginis. ſed dif ferentes. qꝛ ſicut dicit gloẜ. ſuper Prefecio illud phil̓ Qui eſt imago dei inui ſibilis. Aliter enim eſt imagore gis in nummo. ⁊ aliter eſt ī filio Nos ſumus numꝰ. xpriſtꝰ vero filius Ruintum quod mouet ad diligendum eſt vtile. Homo em̄ ſepe amicum diligit propter vtili tatem quam habere ſeipſū credit Xpriſtus ergo tanꝙͣ verus aīcus eſt diligendꝰ. qꝛ ab ipſo vtilitatē recepimus in vita ⁊ morte. ⁊ poſt mortem. Naꝫ in vita dilectores ſu os ditat ſpūalibus diuitijs Pro uer. viij. In vijs iuſticie ambulo in medio ſemitaꝝ iudicij vt ditē diligentes me ⁊ theſaurum eoꝝ repleam ⁊cͣ. In morte cuſtodit ab inſidijs hoſtis. Psͣ Cuſtodit dn̄ſ diligētes ſe ⁊cͣ. Poſt mortē fuſci pit in gloria patris. Eccle a. Scd̓m datum ſuū ⁊ ſcd̓m ꝙ decet euꝫ da reprebebit illam.ſ. celeſte in gloī am diligētibus ſe Sextum quod mouet ad diligendū deum eſt d̓ lectabile. Naturaliter homo rem diligit in qua aīmus delectatur. In deo autē eſt ſumma delectatio Ideo ē ſumme diligendꝰ. In pn̄ti tn̄ vita delcationes ſcōrum quas hn̄t in deo hn̄t imperfectionē. ad mixtionē ⁊ interruptionē. Hoc ſi gnatū eſt. iiij. ℟. xvij. vbi d̓r ꝙ de us paſcebat helyā mittens ei car nes in mane ⁊ veſpe. ⁊ bibit de torrente. Tandē deus ſibi illam t̓ fectione ſubtraxit ita ꝙ vix modi cū panis ⁊ aq̄ habere potuit. Ha bent gͦ ſpūales refectiones ſcōruꝫ inperfectionē. Qd̓ nōtur per hoc ꝙ refectio nō fiebat in meridie: ſed in mane ⁊ veſpere. In meridie quidē eſt ꝑfectio lucis ⁊ caloris ⁊ ſignificat refectioneꝫ beatoꝝ qui ſunt in plena lucis cognitione. ⁊ in pleno amoris calore. In mae ⁊ veſꝑe eſt lux ⁊ calor ſed non in L 8 44 b ꝑfectionē. ⁊ ſignificat refectione ſcōrum in via. qͣꝛ hn̄t imꝑfecta m cognitione ⁊ imperfectum amore 4. Choꝝ. xiij. Cum venerit qd̓ ꝑfe ctum eſt euacuabit̓ qd̓ ex ꝑte eſt Secundo ꝯſolacōes ſanctoꝝ hn̄t admixtionē. qꝛ ſepe admiſcentur vel corꝑis corrupcōne. vel dyabo li temptacōe. vel mundi ꝑ ſecucō ne. Hoc ſignat̉ ꝑ hoc ꝙ bibebat de torrente. Vſa. i. Vinū tuū mix tum eſt aquā. Tercio ꝯſolacōes ſcōrum hn̄t interruptionē qꝛ ſepe ab eis ſubtrahunt̉. vel vt hūmili ent̓. vel vt fortiꝰ deſiderent̉. vel vt cautiꝰ ſeruent̓. Hoc ſignat̉ ꝑ hoc ꝙ deꝰ helye ſubtraxit cibū. ¶ Dcō de dilcōe dei: dicendū eſt de ducōe ꝓximi. Circa qd̓ notandū ꝙ Au gͣ. in li. omē. inquirens q̄ ſit iſta dilectio de qua dictū eſt. diliges proximū tuum ſicut teipſū. qua tuor diſcōes diſtinguit. GPrima ē carnalis q̄ eſt inter viꝝ ⁊ vxorē. ⁊ iſtā licet ſit licita: tn̄ de ſe nōnē meritoriā: cumueniat̉ in aīalibꝰ brutis. Paſſeres inꝙͣ ꝯiugia hn̄t nidos faciunt. oua cōfouent. pul los nutriunt. Eiius autem de ſe nō ſit meritoīa: p̄t tn̄ eſſe merito ria qn̄ vir diligit vxorem qꝛ bona eſt. vel vt bona fiat. Tunc autem eam non tantum diligit vt vxorē ſed diligit ipſum deum in vxore. ⁊ tunc reduci poteſt ad iſtud p̄ ceptum. diligeˢ proximum tuum ſicut teipſum. id eſt ad gratiam in preſenti. ⁊ ad gloriā in futurs Eph̓. v. Viri diligite vxores vrās ſicut xp̄s dilexit eccleſiam ⁊cͣ. Se cunda eſt dilectio naturalis/ qua pater diligit filium. ⁊ iſta licꝫ ſit licita: tamen de ſe non eſt merito ria. Vnde ſubdit Augꝰ ꝙ magno laudaturus ſum in hoīe qd̓ video in tigride. Serpentes ⁊ lupī amāt filios ſuos. Non eſt laudandus qui amat filios ſuos: ſed eſt dete ſtandus qͥ non amat. Si filios a mas ſerpentibus ꝯꝑaris. ſi non amas: a ſerpentibꝰ vinceris. Po teſt autem hec dilectio fieri meri toria: qn̄ pater diligit filium qui a bonus eſt. vel vt bonus ſit. tunc non diligit filiū vt filiū: ſed deum diligit in filio. ⁊ tunc reducit̉ ad illud preceptū. diliges ꝓximū tu um ſic̄ teipſum. Ephe. v. Pr̄es no lite ad iracundiā ꝓuocare filios veſtros: ſed educāte illos in diſci plina ⁊ timore dn̄i. Terciā eſt di lectio ſocialis ſiue ꝯſuetudinis q̄ ꝯtrahitur ex ꝯſuetudine cohītan di. colloquendi ⁊ ꝯſeruandi Que licet ſit licita: tamen nō eſt meri toria. qꝛ etiā eſt inter aīalia bru ta. Vnde ſubdit Augꝰ. duo equi qui inſil̓ manducat: mutuo ſe vi dere deſiderāt. Ad aliā diem prece bit vnus. feſtinat alter. vix regi tur a ſeſſore. ⁊ tamdiu ſe impetu ſuo ꝓuocat: donec ad amicum ꝑ ueniat. cūqꝫ ꝑuenerit in loco ſuo quieſcit Rinͣuis autē iſta dilectio nō ſit meritoria: poteſt tamē eſſe mexitoria non ẜm ꝙ diligit ami 1x cū: ſꝫ ẜm ꝙ deū diligit in aīco ⁊ tūc talis dilectio reducit̉ ad preceptū de dilectione ꝓximi. de tali amore dr̄ Eccle. vi Amicus fidelis medica mentum vite ⁊ immortalitatis. qͣ metuunt dominum inueniūt eū. Quarta eſt dilectio ratiōalis qua quis diligit alium ꝓpter fidem. v̓ tutem ⁊ bonitatē Iſta non poteſt eſſe inter animalia ꝓpter bonitatē ⁊ virtutem. ⁊ iſta dilectio eſt me ritoria. de qua datum eſt precep tum. diliges proximum tuum ſic̄ teipſum. Tullius. Nichil eſt vir tute amabilius. vel quod magiſ abuſ allicit ad diligendum. qꝛ ꝓpter iuentſ virtutem ⁊ bonitatēm etiā quos jpii nunꝙͣ vidimus diligimus ⁊ ideo nulatꝭ tanta eſt vis probitatis vt quos alibeas ꝯ nnumꝙͣ vidimꝰ ꝓpter virtuteꝫ ⁊ bo non atdpe nitate diligamꝰ. Subib ¶ Sermotercius eiuſdem. Nhijs duobus manda bitimnpiba tis vniuerſa lex pēdet ⁊cͣ. Oīa diuina precepta que anon vi ꝑdecalogū precep ſunt in hijs du itdur obꝰ p̄ceptis depedēt.ſ. in ducōe dei ixidet ⁊ ꝓximi. Ipſa eī precep̄ in duabꝰ ibi be tabulis moyſi fue rūt ſcripta. In prima tabula tria fuerūt ſcripta q̄ ꝑtinent ad dilectionē dei in ali a ſeptē q̄ ꝑtinent ad dilcōem ꝓxi mni Primū preceptū eſt Nō hēbis deos alienos. ⁊ hoc ꝑtinet ad pr̄eꝫ qui tanꝙͣ fontale principiū totiꝰ diuinitatis eſt principaliter ado randus. ¶ Gentiles quoqꝫ olim fatiebant deos alienos.i. quedā ſimulachr̄ in quibꝰ demones ha bitabant ⁊ rn̄ſa dabant ſꝫ tamē ſapientes int̓ eos deridebat ⁊ ꝯtē nebāt. Vnde dic̄ Amb̓. in lib̓. de v̓ tutibꝰ. Cuꝫ dyoniſiꝰ tyramus tē plū iouis intrae̓t/ amictū aureum quo eū operiebāt detraxit ⁊ lane umpoſuit dices. Auꝝe frigidum inhyeme. in eſtate aut oneroſū: ſic deriſit deū ſuū. vt nec onꝰ ferre poſſet nec frigꝰ portare Item cum eſculapiū vidiſſet hr̄e barbā au reā: cū apollo pater eius nō habe ret. tolli eum imꝑauit. incongruū eē dices vt filiꝰ barbā haberet cū apollo pater eiꝰ nō haberet Item ſimulachris gentilibꝰ patheras aureas ademit. allegās incōgruū non accipere debere quod darent Subdit Amb̓. Iſti ludibrio ſunt habiti vt neqꝫ iupiter veſtē ſuam defendere potuit. nec barbā eſcula bius in pubertate exiſtēs. et ad hūc hij qui dicebātur dij retrahe re non valebant patheras quas tenebant dum ab eis aufereban tur Refert autem Auguſtinuſ in libro de vera religione ꝙ ſocrateˢ fuit occiſus. qͣa noluit ydola ado rare. dicebat enim ꝙ potius ado raret canes que erant opus natu re: ꝙ ydola que erant opuſ homi num Multi autem hodie ſunt qui ſibi fatiunt deos alienos Nam ſi cut dicit Auguſtinus hoc ab ho mine colitur quodpre ceteris dili gitur. Superbus ergo colit ſuper 8 27 biam. luxurioſus luxuriam. aua rus auaritiam. Ad Roma. primo Mutauerunt gloriam incorrupti bilis dei in ſimilitudine volucrum quadrupedum ⁊ ſerpentum. Per volucrem ſuperbia intelligitur q̄ ſemper in altu volat. Per quad ru pedem luxuria que per corpus ex pletur ex quatuor elemētis cōpo ſitum. Per ſerpentem auaritia o ſemꝑ terrenis incumbit nͣiuis autem quilibet iſtoruꝫ habeat ſu um deum ſpetialem. nihilominuſ tamen habent deum communem ſcilicet beelzebub qui dicitur deuſ muſcarum. Muſca enim eſt vola tilis ⁊ ſignat ſuperbiaꝫ que ſuper alios volat. Et inquantum eſt im munda ſignat luxuriam. inquan tum eſt pungitiua ſignat auariti am: que mentem diuerſis ſollici tudinibꝰ pungit: ideo diuitie ſpi ne vocantur. ¶ Secundum prece ptum eſt. non aſſumes nomē dei tui inuanum. Et illud pertinet ad filium qui eſt nomen patris In uanū nomē dei aſſumit qui iurat pro nihilo friuolum vel qui iurat falſum aut iniquumitalis iniuri am deo facit. ſibi ⁊ proximo deo quidē: quia iurare nihil eſt aliud ꝙͣeius per quem iurat teſtimoni um inuocare. Qui ergo falſum iu rat ſupponit ꝙ deus falſum dili gat ⁊ mendatium. cum tamen di citur in Pſalmo. Perdes omnes qui loquuntur mendatiuꝫ. Facit enim iniuriam ſibi quia iudicio dei ſe puniendū obligat quia ni hil aliud ē dicere ꝑ deum. ita ē. ꝙͣ vt deꝰ me ꝯdemnet ſi ita nō ē Fa cit enim iniuriaꝫ ꝓximo: quia per falſū iuramētum ipſum decipit ⁊ defraudat. Refert Auguſtinꝰ in qͦ Ex dam ſermone ꝙ cū quidā negā ret pecuniam creditori iuramētū creditor ab ego exegit In ipſa au tem nocte ad iuditiuꝫ raptus/ au diuit iudiceꝫ ſic ſibi dicentē. Qua re ꝓuocaſti homine ad iuranduꝫ quē ſciuiſti falſum iua̓turum. Re ſpondit qꝛ negauit mihi pecuni a. Et iudex. Meliꝰ erat ꝙ pecunia per deres ꝙͣ ꝙ animaꝫ eius falſa iura tione perimeres. ꝓſtratus igitur tam grauiter verberatur vt in dor ſovigilantis plagaꝝ veſtigia ap parerent. ¶ Tertiū ē. Memēto ꝙ diē ſabbati ſanctifices. Et illud re fertur ad ſpiritumſanctū in quo requies vera habetur Cōtra illud preceptū facit qui in die ſolenim cauſa cupiditatis opus ſeruile vel aliquod pctm̄ ꝯmittit vel opeā̓ ini ſericordie dimittit: qꝛ a bonis ope ribꝰ non evacandum Nota ꝙ tri plex eſt ſabbatum. Primū ē ſab batū temporis.ſ. dies ſeptīa quā deus voluit obſeruari in memoriā ꝙ deꝰ omnia in ſex diebꝰ creauit ⁊ in ſeptima quieuit xod̓. xx. In ſex diebꝰ fecit celum ⁊ terrā: mae̓ ⁊ omnia q̄ in eis ſunt: ⁊ in ſeptīo reqͥeuit ⁊ ceterā. SSecundū ſabba tum ē pectoris.ſ. quies mentis qd̓ habetur in d. Sicut enim res nō y qͣeſcit niſi in loco ꝓprio: ſic nec ani ma requieſcit niſi in d qui eſt lo cus anime. Pſal. Eſto mihi in deū ꝓtectorem ⁊ in locuꝫ refugij vt ſal uum me fatias ⁊ cetera. Ioh̓. xvij Hec locutus ſum vob̓ vt in me pa cem habeatis: in mundo autē preſ ſuram habebitis. Tertium ē ſab batum eternitatis. Vſai. xv. Erit ſabbatum ex ſabbato. quia de re quie mētis homo peruenit ad reqͥ em̄ eternitatis. Eiuſdē. viij. Voca bitis ſabbatum delicatu. Plus ē dicere cibum delicatum ꝙ cibum bonū ⁊ ſapidū Primū ſabbatuꝫ ſrh̓ cauta .ſ. quies temporis eſt bonū SSecun dū ſabbatum.ſ. quies mentis eſt ſapidū. Psͣ. Guſtate ⁊ videte qm̄ vlinul ſuauis eſt dn̄s. Tertiū ſabbatu .ſ. qͥes eternitaris ē delicatuꝫ. Iob xxij. Tūc ſuꝑ oīpotentē delicijs af flues Poſitis p̄ceptis pͥme tabu le q̄ ꝑtinent addilectioneꝫ dei: ſe quūtur p̄cepta ſecunde tabule q̄ ſūt ad dilectione ꝓximi ad cuius dilectioneꝫ ꝑtinet benefacere ⁊ ab offenſis cauere Gebemꝰ autē pͥn ſtaou cipaliter benefacere hijs qui nob̓ ſunt ꝯiuncti.ſ. patri ⁊ matri. Et io illud eſt quartuꝫ preceptum. Ho nora patrem ⁊ matre. Et intelligi tur iſte honor non tantum in ver bo vel in ſigno. ſed etiam in obſe quio. Quia ab ipſis recepinmus eſ ſe. nutrimentum ⁊ documentum Quia vero ab ipſis recepimus ci ſe. ideo debemus ipſis magnaꝫ re uerentiam. Vn̄ dicitur Eccleſia. x. Honora p̓atrē tuū ⁊ gemitus ma tris tue ne obliuiſcal̓s ꝙ niſi ꝑ il los natus non fuiſſes Quia habe mꝰ ab ipſis nutrimentū debemꝰ eis magnā diligentiā ⁊ ſic̄ nutrie rūt nos ī iuuētute ſic ⁊ nutriamꝰ eos in ſenectute. Eccle. iij. Fili fuſci pe ſenectam pr̄is tui Quia ab eis habuimꝰ diſciplinā ⁊ docuniētū. debemꝰ eis magnā obedientiam. Eph̓. v. Filij obedite ꝑntibuſ vr̄is ī dn̄o. Hoc em̄ iuſtū eſt. ¶ Quin tū preceptū eſt. Nō occides Ad di lectōnē igit̉ ꝓximi ꝑtinet vt dictū eſt nō tantū bn̄facere. ſꝫ etiam ab offenẜ cauere. Offēſa autē poteſt volūtate fieri vel verbo vel factō: fa cto autē vel in ꝓpria ꝑſona ꝯiūcta cxa vel in rebꝰ. Offenſa igit̉ in ꝓpria ꝑſona ꝓhibet̉. cū d̓r. Nō occides. qꝛ homicidiū aliquādo fit corde ꝑ odiū. Ioh̓. iij. Qui odit frem ſuuꝫ homicida ē. Aliquādo ore ꝑ ma lū vel ꝑ ꝯſiliū v̓bū detractoriū. ꝑs Filij hōim dētes eoꝝ arma ⁊ ſagit te Aliqn̄ oꝑe ⁊ iſtud eſt triplex. Quidā occidūt corpus tantum. ⁊ iſta occiſio non ē timenda maxi me qͣndo ꝓpter iuſtitiā ſuſtinetur Math̓. x. Nolite timere eos qui oc cidunt corpus. Alij occidūt ani mā tantuꝫ.ſ. qui ad pctm̄ trahūt eā. Vnde d̓r de dyabolo Ioh̓. vij Ille homicida ea̓t ab imtio. ex eo .ſ. ꝙ pͥmos ꝑntes ad pctm̄ traxit. Alij occidunt vtrūqꝫ ⁊ hoc poteſt fieri in duobus caſibꝰ Vnus qn̄ quis ꝓcua̓t abortiuū. quia tūc pu 7 9 44 8 er in corpore ⁊ in anima moritur. Alius quādo quis interficit ſeip ſum. ¶ Sextū eſt. Non mechabe ris vbi ꝓhibetur offenſa in perſo na coniuncta. Eſt enim adulteriū graue pctm̄ in viro vel in muliere Naꝫ vterqꝫ committit furtum. Cō rint̓. ſeptimo. Aulier poteſtatem ſui corporis nō habꝫ ſed vir ⁊ ecō uerſo. Qui ergo corpus ſuum tri buit. furtum committit. ſicut ſer uus qui alteri domino ſe daret Et vterqꝫ facit contra dei ſacramen tum. Nam ſicut dicitur?ph̓. quin to Vbi agit̉ de matrimonio. Hoc autem ſacramentum magnū eſt Ego auteꝫ dico in xpo ⁊ in eccleſia Signat em̄ vnioneꝫ diuine natu re cum humana que eſt īſepara bilis. Qui ergo carnem ſuaꝫ diui dit ſacramento incarnationis dei iniuriam fac̄ Per hoc auteꝫ ꝙ di citur. Non mechaberis. prohibet̉ omnis carnalis corruptio preter eam que eſt matrimonij. ¶ Sep timum eſt. Non furabei̓s vbi pro hibetur offenſa ꝓximi in rebus. Per furtum ītelligitur omne ma lum ablatum ſiue occulte accipi endo vel violent̓rapiēdo ſiuefrau dem in mercationibꝰ fatiendo Eſt autem furtum graue peccatu pri mo reſpectu dei quia dona talium deo diſplicent. Eccleſia. xviij. Qui offert ſacrifitiuꝫ ex ſubſtātia pau perum quaſi qui victimat filium in conſpectu patris ſui. Secundo r̓ſpectu chriſti. quia hoc eſt quaſi A hoiicidiū ꝯmittere Ibidem. xxij. Panis egentiū vitā pauꝑis ē: qui d̓fraudat illū: hō ſāguinis ē. Ter tio reſpcū ſui. De ceteris em̄ pctīs hō cito penitꝫ: ſic̄ de homicidio. ceſ ſāte ira ⁊ fornicacōne ceſſante ꝯcu piſcentiā de furto at ⁊ ſi hō aliqn̄ peniteat vix ſatiſfac̄. ¶ Octauū ē. Nō loq̄ris adu̓ſus ꝓximū tuū fal ſū teſtimoniū. Vbi ꝓhibet̉ offen 4 ſa ī verbo. Teſtis āt falſus tribꝰ ꝑ ſonis ē obnoxiꝰ. Primo do̓ queꝫ Al ꝑiurādo ꝯtēnit Secūdo iudici quē mentiēdo fallit. Poſtremo īnocē ti queꝫ falſo teſtīonio ledit. ¶ Nō nuē. Non ꝯcupiſces re ꝓximi tui. In qͦ p̄cepto ꝓhibet̉ offenſa cupi ditatis ī volūtate Primo qꝛ eſt ra dix ⁊ cā oīs mali. pͥ. Thim. vi. Ra dix em̄ oīm maloꝝ eſt cupiditas Eiuſdeꝫ. vi. Qui volūt diuites fiei incidūt ī tēptacōnē. ⁊ ī laq̄os dy aboli. ⁊ deſideria multa ⁊ inutilia ⁊ mala ⁊ nociua. Secūdo qꝛ abſtra hit reqͥeꝫ; ⁊ iō diuitie ſpinis cōpa rant̉ Augꝰ. diuitias inueniſti. re quieꝫ ꝑdidiſti. Cū vigilas de hijſ cogitas cuꝫ dormis latrones ſōni as. jdie ſollicitus. ī nocte pauidꝰ. ſēꝑ mendicus. Tercō qꝛ fac̓ diuiti as īutiles eē poſſeſſori Nihil eī hꝫ ex hijs nͥ qd̓ cuſtodiat ⁊ videat Ec cle. x. Viro cupido ⁊ tenaci ſine ra tione ē ſb̓a ⁊cͣ. Eccī. v. Quid ꝓdeſt poſſeſſoi̓ nͥ ꝙ cernit diuitias ocul̓ ſuis Decimū ē. Nō ꝯcupiſces vxo rem ꝓximi tui Cōcupiſcētia at car nal̓ tres hēt gͣdꝰ Vnꝰ eſt ꝓut eſt .ſ in corde. male ꝯcupiſcēdo. Math̓. v. Qui viderit mulierē ad ꝯcupiſcē dū eā. iā mechatꝰ ē eā ī corde ſuo. Secūdꝰ ꝓut eſt ī ore ꝑ v̓ba carna lia ꝓferendo. Eph̓. iiij. Omīs ẜmo malꝰ nō ꝓcedat ex ore vr̄o Vn̄ olī poete ſingētes carmina amatoīa de ciuitatibꝰ expellebant̉. Tertiꝰ ꝓut eſt ī oꝑe. malā ꝯcupiſcētia ꝑ fitiendo. Rō. vj. Non regnet pctm̄ in vro mortali corꝑe vt obediatis ꝯcupiſcēcijs eiꝰ Eſt gͦ ſēſus. Non ꝯcupiſces vxorē ꝓximi tui a. nō cō cupiſces eam in corde nec ꝑverba amatoia ſollicitabis ore nec ꝯcu piſcentiā tuā impleb̓ oꝑe. Sequitur dominica. xix. ¶ Sermo primus. Scendēs ih̓us ī nauicu lā trāſfretauit ⁊ veniti ciuitatē ſuā ⁊cͣ. Math̓. I ix. dominꝰ omnia ele menta creauit mūda. ſed ex vitio inhabitantium facta ſunt immū da. Sed chriſtꝰ in mundo venienſ ea mundauit ⁊ renouauit. Terra quidem facta eſt immunda ex ef fuſione ſanguinis innocetis. ſed chriſtꝰ hanc mundauit. quando per. xxxiij. ainos ſuper eaꝫ ambu lauit. Aer factus eſt immundus ex fūmo incenſorum ⁊ per immo lationem ydoloꝝ ſed chriſtꝰ hūc mundauit quando ſpirituſanctū in ſpetie ignis diſcipulis miſit. Aqua facta eſt īmūda ex nephā dis hoſtijs ablutis: ſed chriſtus hanc mūdauit qn̄ in iordane ba pliſatus fuit ⁊ qn̄ ꝑ mare ambu lauit. ſic̄ hodie legit̉ cū dicit̉. Aſcē dens iheſus in nauiculaꝫ tranſfre tauit: ⁊ venit in ciuitatem ſua ⁊cͣ. Per hanc naue pm̄a ſiue religio intelligitur: quaꝫ tūc aſcendit qn̄ aliquis ſue ſalutis auidꝰ peniten tia aſſumit. Iō d̓r. Aſcendēs ih̓us in nauiculā Hec autem nauicula duo bona fac̄. Vnum qꝛ in ciuita tē celeſtē inducit. iō d̓r ⁊ venit ī ci uitatē ſuā. Aliud qꝛ īfirmū in ani ma ꝑ pcta ad ſanitate reducit ⁊ ad gratiā. qd̓ ſignat̉ ī ꝑaliticō cū rato Hic qͣtuor ſūt notanda. Pri gb mo quo ꝑ naue pͥma ſiue religio intelligat̉. Secūdo qͥ ſūt venti qͥbꝰ hec nauis impellit̓. Tertiō qͥd ſit fatienduꝫ qn̄ tēpeſtas tēptacōis orit̉. Quarto qͥd ꝑ mare ſignatur CCirca pͥmū nota ꝙ ꝑ naue r̓ligio intelligit̉ ꝓpter tria vota.ſ. votum pauꝑtatis obediētie ⁊ ꝯtinentie. In naui quidē nō requirit̉ cibus vel potuſ delicatus. ſed neceſſariꝰ nec locus amplꝰ ſed artus. qꝛ in religionē nō dn̄t eſſe delicata ſed neceſſaria. nō lata ſed arta Et h refert̉ ad votū pauꝑtatis Ex qͦ em̄ vouemꝰ pauꝑtate: tantu nccia. n̄ lata ſed arta reqͥrere debemꝰ Thi. vi. Hn̄tes alimenta ⁊ quibꝰ tega mur: hijs ꝯtēti ſumꝰ ⁊cͣMath̓. vij Arta eſt viā q̄ ducit ad vitam e cūdo in naui omnes ſūt guberna 4 tori obedientes. ⁊ l̓icet ibi ſit ali quis magnꝰ non tamen dedigna tur ſedere ad eius pedes. Sic in re ligione debent omnes eſſe obediē tes p̄lato. Et ſi ē aliqͥs magnꝰ ge nere vel ſcīa n̄ dēt p̄lato dedignat̓ ſed ſb̓ici. Heb̓. xiiij. Obedite p̄poſitis vr̄is ⁊ ſb̓icite eis Eccī. iij. Ento ma iores. humilia te in oībꝰ. Et illud pertinet ad votum obediētie. ¶er tio nauis ſi ē vacua vacillat: ſi ni mis onuſta ſubmergitur: ſed mō derata ſtabilitur Sic etiaꝫ ſi aliqͥs carnem ſuam in nullo macea̓t: ef ficitur laſciua. Si minis macerat. efficitur infirma. ſi debito modo. tunc eſt anime vtilis ⁊ racōm ſub iecta. Hugo de ſancto victoe̓. Qui carnem ſuam ſupra modum affli git. ciuem ſuum occidit. ſi plus ꝙ expedit alimentis reficit. hoſtem nutrit. Sic e̓go nutrienda eſt vt ſeruiat. ⁊ domanda vt non ſuper biat. Et ſpectat ad votum caſtita tis quod tunc ſeruatur quādo ca ro rationabiliter maceratur. ¶ Circa ſecundum notandum ꝙ Q Y6 iſtam nauem quatuor venti tem ptacōnum impellunt. Nota ꝙ cir canauem ſunt veti ⁊ mare. Et ſūt venti principales quatuor ſcilicet oriens occidens boreas ⁊ auſter. Sodem modo in religione inueni tur quadruplex ventus temptaci onis. Nam quoſdam religioſos exagitat vana gloriā. Et eſt ven tus qui inflat ab oriente dum cō gitant. quia ſunt orti ex magno genere: aut quīa hn̄t lumē mag ne ſcīe Quoſdam exagitat carna lis concupiſcentia. ⁊ iſte eſt vētuſ qui flat ab occidente ideſt a carne que quotidie tendit ad occaſuꝫ. Quoſdlam exagitat auaritia. Et ē iſte ventus qui flat a mei̓die ſcili trene cet auſter ideſt appetitus eterne ꝓ ſperitatis. Quoſdam exagitat ac cidia ⁊ eſt ventus a ſeptemtrione .ſ. aquilo frigiditatis ideſt accidie ⁊ torporis. De iſtis quatuor vētis dicitur daniel̓ ſeptimo. Videbaꝫ viſionem inocte ⁊ eccequatuor ve ti pugnabat in mari magno. Circa tertiuꝫ nota ꝙ homo immi 7 5 nente tempeſtate temptacōnis qͣ tuor facere debet PPrimo onuſ pro īcere.ſ. cupiditatis ⁊ peccatorū. Ad heb̓. xij. .deponētes omne pondꝰ: ⁊ circumſtās nos peccatum ⁊ cete ra. Vn̄ dicitur Ione. Miſerunt va ſa que erant̉ in naui vt̓ alleiuaret̉ ab eis. Secundo velum elaconis deponere ⁊ ī ȳmo humilitatis ma nere qꝛ venti excelſa exagitant ⁊ ī fimia non inquiētant Vnde dicit Criſoſtomꝰ Rami qui in altis ſūt ſepe a ventis fatigatur. qui auteꝫ in ymo ſunt ſecuri ſūt. Tertio ſpei anchoram in deum figere. Ad He bre. ij. Confugiamꝰ.ſ. ad tenenda propoſitam ſpem quā ſicut ancho ram habemus anime tutam. ⁊ fir niam quo ad deum Quarto ad de um ⁊ ſanctos recurrere. ſicut legit̉ Math̓. viij. vbi cum nauicula flu ctibus operiretur dixerūt diſcipu ti chriſto. domine ſalua nos peri mus. Circa quartū notanduꝫ yꝑ mare ſignatur mundꝰ tripli ci de cauſa ꝓpter inquietudinem. Vſaie. lvij. Cor impij quaſi mare feruenſ quod quieſcere nō poteſt Contingit autem ſepe ꝙ in religi one vbi debēt eſſe aque ſiloe ideſt dulces que vadunt cum ſilentio. vt dicitur Vſa. viij. ibi inuenitur mare Vbidebeteē ſilentiū. ibi īue nitur tumultus litigātiū. vbi p ax ibi litigium. vbi īuenitur tranqͥl litas. illi ⁊ animoſitas inuenitur non viuūt more hominum ſed be ſtiarum Fere enim ad inuiceꝫ pu gnant aut ꝓpter cibum aūt ꝓpter um va tlaliſus domiciliū. Aliquādo ad libidinē cōcitantur. Sic multi religioſi pu gnant aūt ꝓpter cibū. qꝛ ſi nō bn̄ paſcunt̉ a̓ꝓpter domiciliū qꝛ ī ma gnis monaſterijs nō collocatur. Vel ꝓpt̓ libidine dominādi qꝛ ad magnas abbatias nō ꝓmouent̉ Secūdo dicit̉ mare ꝓpter inſatiabi litatē Nā ſic̄ dicit̉ Eccleſi.i. Oīa flu mina intrantī mare ⁊ mae̓ n̄ redū dat. Tria ſūt flumīa q̄ ī hoc mare intrat. dicit̉ ei. Io. ij. Om̄e qd̓ ē in mūdo a̓ ē ꝯcupiſcētia carnis a̓ ꝯcu piſcētia oculoꝝ. a̓ ſuꝑbia vite. ſed iſta flumina mundū nō ſatiāt./ qꝛ nec ꝯcupiſcentia carnis ſatiat̉ deli cijs nec cōcupīa oculoꝝ diuicijs. nec ſuꝑbi a vite honoribꝰ vanis. Tertio mūdꝰ dicitur mare ꝓpter amaritudinem. Habet enim in ſe amaritudīes multas Nāqꝫ diuitie delitie ⁊ honores hominibꝰ vnius amundanis videntur dulcia: ſed iuveritateſūt amara. Sic̄ enim pī ſces nō ſentiūt amaritudines ma ris qꝛ ibi ſūt nutriti. ſic nec homi nes mundani ſentiūt horū amari iudinem: quia ſūt talibꝰ aſſueti. dat etiā mundꝰ ſanctis viris ml̓ tas amaritudines que tamen eis dulcorātur ꝑ diuinas ꝯſolacōes Osͣ. Scd̓m multitudinē doloꝝ me rum ⁊cͣ. Tribꝰ modis aque mais poſſunt fieri dulces/ aut radijſ ſo laribꝰ in nubibꝰ eleuate. aut ꝑ ve nas ⁊ terre viſceribus deputate a̓ p̄poros ſubtiles in cereum vaſ in greſſe. Quia ẜm ph̓m. Si fiat cere um vas nouum diligēter vndiqꝫ clauſū ⁊ in mare ponat̉ aque que ꝑ poros ingrediūt̉ reddūtur dul ces. Similiter in ſāctis viris tribu lacōnes dulcorātur. Primo ex cō templacōne celeſtis glorie. Qua do enim celeſtem gloriaꝫ contem plantur: tunc in nubes quodam modo eleuantur. Et ex tali cōtem platione releuantur pene. Grego rius. Conſideracō premij minuit vim flagelli. Secundo recorda tione mortis ꝓprie quando qͥs ha bet in memoria ꝙ cito ei̓t ſub ter ra contemnit omnia mundana. tam proſpera ꝙͣ aduerſa. Ihero. Facile ꝯtemint omnia qui ſe ſem per cogitat moriturum. Tertio ex meditatione dominice paſſionis. Chriſtꝰ enim tanꝙͣ vas cereuꝫ fu it. Pſalmiſta. Factum eſt cor me 36O um tanꝙͣ cera liqueſcens: in me dio ventris mei ⁊ cetea̓. Pori ſunt eiꝰ vulnea̓ in que noſtre tribula tiones immiſſe: dulces reddūtur. Gregori. Si chriſti paſſio ad me̓ moriam reducitur nihil ita durū eſt quod non equo animō tolere tur Secundo ponitur bonū quod All.. p̓al̓ ys L aſſequimur ex naui penitentie qꝛ Fō. IIx in celeſtem patriaꝫ nos inducit. ideo dicit Et venit in ciuitatē ſuam Littea̓lit̓ ciuitas iſta fuit caphar Aͦ c naum ſicut dicitur Math̓. xi. Naꝫ ẜm Criſoſtomū chriſtus habuit tres ciuitates. Vna eſt in qua fu it natus.ſ. bethleem. Secunda in qua fuit nutritꝰ.ſ. nazareth. Ter tia in qͣ fuit ꝯuerſatus.ſ. caphar naum. Spiritualiter autē ciuitas iſta ē ciuitas celeſtis vite militan tis ⁊ filiacōnis. deꝰ em̄ fatiet nos ibi ſuos ciues ⁊ ꝑpetuos habita tores ⁊ filios ſibi heredes: ⁊ de hijs tribꝰ fatiet nob̓ inſtrumētū. Apo ca. iij. Scriba ſuꝑ ipſum nomē dei mei. Scd̓m gloſā hoc nomē qd̓ ē eternū ⁊ nomē ciuitatis noue ihe ruſalē. ⁊ hoc nomē qd̓ eſt ciuis ⁊ nomen ineū nouū quod eſtfiliꝰ. dicit̉ āt īfra Apoca. iij. Habebūt nomē eiꝰ ⁊ nomē pr̄is eiꝰ ſcriptu in frontibꝰ ſuis. Hec tria noīa ſcri pta hēbūt.ſ. ciius. eternꝰ ⁊ filius. dato em̄qd̓ ē īpoſſibile ꝙ deꝰ dice ret alicui ſcō. Egredere de ciuitate mea qꝛ ꝑegrinus es. Rn̄deret Ecce dn̄e tuſcripſiſti ī fronte mea qꝛ ci uis ſū. Si iterū dice̓t. Si ciuis es. mane in ciuitate mea tanꝙͣ ciuis mille annos ⁊ poſtea egredere. Re ſponderet. Ecce dn̄e tu ſcripſiſti qꝛ eternꝰ ſū. Et ſi iteꝝ diceret deꝰ. Ma ne ergo ī ciuitate mea tanꝙͣ ciuiſ ⁊ eternꝰ. tamē ad curia mea ⁊ ad ſecreta mea nō venies. Rn̄deret. Ec ce dn̄e tu ſcripſiſti qꝛ filiꝰ tuꝰ ſum. Tercō ponit̓ bonū aliud qd̓ ex na ui pme aſſeqͥmur qꝛ ab omni īfir mitate liberamur. qd̓ notat̉ in cū racōne palitici Eſt aūt paraliẜ in firmitas q̄ mēbra reddit mollia. diſſoluta ⁊ diſſipata. ⁊ iō paraliti cus ſignat voluptuoſos ⁊ delicijſ aſſuetos. de qͥbꝰ dicit̉ Prou̓. xvij. Qui mollis ⁊ diſſolutus ē in opere ſuo. frat̓ ē opera ſua diſſipantis. differentia ē int̓ iſta tria q̄ pōnit ſalomon.ſ. molle diſſolutū ⁊ diſſi patu. Nā molle ē qd̓ cito cedit. iō duro ꝯtrariū ē. diſſolutū ē ꝙ nul lo exinculo colligatū diſſipatum ē ꝙ totalit̓ eſt ꝯfractū ſicut patet in vaſe ꝯfracto. Tales igitur ſunt molles qꝛ omni duro ⁊ tēptacōni cedunt. Math̓. xiij. Facta autē tri bulacōne ⁊ ꝑſecucōne ꝓpt̓ verbū ꝯtinuo ſcandalizant̉. Tales etiā nō ſūt aliquo vniculo timoris vel amoris ligati ergo ſūt immundi. Nūeri. xix. Vas qͦd nō habet oper culū nec ligaturā immundū erit Tales etiā ſūt ꝯfracti qꝛ nullū bo num ꝓpoſitū retinere pn̄t. Ecci. xx. Cor fatui qͣſi vas ꝯfractuꝫ. oēm ſa pientiā nō retinebit Sanat̉ autē ſte ꝑaliticꝰ qn̄ ille qͥ erat mollis .j ad cedendū: effitit̉ durꝰ ad r̓ſiſtē dū. Psͣ. Factū ē cor meū tanꝙͣ ce ra liq̄ſcens ⁊cͣ. Ecce ꝙ moll̓ ad ce dendū. Aruit tāꝙͣ teſta virtꝰ mea ⁊cͣ. Ecce ꝙ durꝰ poſtea ad reſiſten dū. Rn̄ ille qͣ erat colligatus poſt modum cū d̓ fortit̉ ligatur ꝑ vin culū amoris. Col̓. iij. Suꝑ hec om nia caritatē hn̄tes qͦd ē vinculuꝫ ꝑfectionis. Et vniculo timoris. qͥa dicit̉ Eccle. xxvij. Niſi in timore do mini tenueris te inſtāter cito ſub uerretur domꝰ tuā. Rn̄ ille q̄ erat vas fractū poſtmodū efficit̉ vas ſolidū ⁊p̄tioſū. Ecci. p. Quaſi vaſ ſolidū oruatu oī lapide p̄tioſo. ¶ Sequitur ſermo ſecundus. Fferebāt ei paraliticū ia cente in lecto. Et vidēs ihe ſus fidē illoꝝ ⁊cͣ Mia̓cula q̄ xp̄s fecit fuer̄t aliquibus occa caſio infirmitatis ſpiritualiſ ſicut phariſeis qui dicebant Ioha. no nō. Non eſt hic homo a deo qͥ ſab batum nō cuſtodit. Et ſicut ſcrib̓ quidixerunt. Hic blaſphemat. A liquibus fuerunt cauſa ſanitatiſ ⁊ hoc tripliciter vel ſanitatis cor poris tantū ſicut ceco nato in pr̄in cipio. Ioh̓. ix. Ille autem dixit qꝛ propheta ē. Gloſa. Adhuc mimi cus eſt in corde quia nondū dei fi lium confitetur. Aliquibꝰ cauſa ſanitatis ſpiritualis tantū ſic̄ per miracula ꝯu̓tebant̉ ſic̄ iſtis turb̓ de quibꝰ dicitur. Vidētes āt turbe Aliquibꝰ cauſa ſanitatis corpora lis ⁊ ſpiritualis. ſicut iſti paraliti ꝙ quē dominꝰ in mēte ⁊ in corpo re ſanauit. Circa iſtud mia̓culū ponunt̓ quinqꝫ differentie ꝑſona rū Primo ꝑſone offerentiū ī qui bꝰ fuit magna fidei ꝯſtantia vt di citurofferebāt ei paraliticū ⁊cͣ Et vidēs iheſus fidē illoꝝ ⁊cͣ. Ex qͦ pa tet ꝙ merito fidei illoꝝ xp̄s hunc ſanauit. Gloſa. Quantū valet ad deū ꝓpria. apud quem ſic valuit fi des aliena. vt intus ⁊ exͣ ſanaret hominē Per oracōnes em̄ alioꝝ deꝰ ſepe dat primā gratiam pctōri dūmodo qͣtuor ī ſe habeat que po int̓ dyoniſiꝰ in ſeptimo capitulo eccleſiaſtice iherarchie dicens. Di co autē ꝙ vtiles ſūt oracōnes ſan ctoꝝ ſi habeāt modū. Sic̄ ſi aliqͣs ſācta deſiderat dona. ⁊ ad ꝑticipa tionē ipſorū ſāctū habitu habēs ſi ſit ꝓprie cognitor fragilitatis ve niens alique ſanctoꝝ virorumro gat ipſū fieri ſuſceptorē ⁊ cōadiu toreꝫ: ex q̄ oracōne ꝯſequitur ora tio ꝙ petit digniſſima dona. Pri mum eſt igitur deſideriuꝫ rei habē de. id̓ dicit. ſi aliquis deſiderat ſā cta dona. deꝰ enim non dat dona ſua negligenti: ſꝫ deſideranti Osͣ. deſiderium pauperum exaudiuit dn̄s. Sapi. vij. Preoccupat domi nꝰ qui ſe ꝯcupiſcunt ⁊cͣ. Secundū dimiſſio culpe ⁊ ideo ſanctū habi tum hn̄s a. mundum affectum ge rens. Si enim ī actu vel in ꝓpoſito peccandi eſſet. ſancti ꝓ eo obtine 6 377 re non poſſent. Ieremi. xv. Si ſte terint moyſes ⁊ ſamuel corā me. non eſt anima mea ad populuꝫ iſtum: quia domus exaſperans ē. Peccatum enim ponit obſtāculū ne oracōnes ad deuꝫ poſſint aſcē dere. Treno. tertio. Oppoſuiſti nu bem me tranſeat oracō facit elon gationem ne deus poſſet audire. Vſai. quadrageſimoprimo. Nō eſt abbreiuata manꝰ eius vt ſal uare nequeat. neqꝫ aggrauata ē auris eius vt non exaudiat: ſed ī iquitates veſtre diuiſer̄tinter vos ⁊ deum veſtrum. Ponit velamen ne poſſet eos videre. Vnde ſequi tur ꝙ peccata noſtra abſconderūt fatie eius ne videret. Tertiū ē reco gnitio fragilitatis ꝓprie. Legitur iiij. Reg̓. ij. Ꝙ cū helizeꝰ pallio he lie aqͣs iordanis ꝑcuſſiſſet nō ſūt diuiſe: quia de ſuo merito cōfidere videbatur: ſed poſtmoduꝫ magi ſtri meritum implorauit. dicens. Vbi eſt deꝰ helie. ⁊ ſtatim ſunt di uiſe Quartū eſt poſtulacō rei dic ne. ideo ſb̓dit. conſequitur oracō ꝙ petit digniſſima dona. Fliecūit eni quidam qui petierunt terre nacrepulſi ſūt. Iacō. quarto. Pe titis ⁊ nō accipitis: eo ꝙ malepēti tis. Alij petierunt carnalia ⁊ pu niti ſunt. Nūeri. xi. Quis dabit nō bis ad veſcendum carnes. ⁊ poni tur ibi punitio eorum. Alij pecie runt ſublimia ⁊ reprehenſi ſunt ſi cut filij zebedei. Mach̓. viceſimo. SSecundo ponit̉̓ ꝑſona infirmi in qͦ fulit magna miſeria qꝛ erat para liticus. Paraliẜ quādoqꝫ cauſat̉ ex frigiditate ꝯſtringente. quādo qꝫ ex humore exuberāte. quādoqꝫ ex vulnere neruos incidēte ⁊ di uidēte. Ex hijs impeditur trāſitus ſpirituū ad inſtrumēta ſenſuum ⁊ ſit priuatio ſēſus ⁊ motus. Am ma igit̉ auari paraliſim īcurrit ex minia frigiditate. Eſt em̄ ꝯgelata ꝙ nullum ſētit ſuꝑne caritatis ca lorem. Math̓. xxiiij. Abundabit inquitas ⁊ refrigeſcet cal̓tas ml̓ torum. Ama luxurioſi ꝑaliſim in currit ex minia humiditate cibi ⁊ potus. de cibo dicit̉ Szech̓. xviij. Hec fuit iniquitas ſodomē. ſaturi tas panis ⁊ abundātia vini ⁊ oti um. de potu Eph̓. v. Nolite inebri ari vino in quo eſt luxuī̓a Amnia ſuꝑbi paraliſim incurrit ex inciſi one ⁊ ſeparacōne. Suꝑbia enim ſeparat anima a deo ⁊ iō ſpiritus ſanctꝰ ad cor eius accedere nō po teſt. Eccle. xi. Initiū ſuperbie ē ho minem apoſtare a do quando ab eo qui fecit illū receſſit cor eius. Tertio ponuntur ꝑſone ſcribaꝝ in quibus ſit cogitatio temeraīa dicētes intra ſe. Hic blaſphemat Tribꝰ autem modis blaſphemia in deuꝫ ꝯmittitur. Primo qn̄ de eo negatur qd̓ ſibi ꝯuenit. Secundo qn̄ ſibi attribuit̉ qd̓ ſibi nō cōue nnit. Tercō qn̄ qd̓ dei eſt aliquiſ ſi bi attribuit. Et qꝛ ſcribe eū eē deū non credebāt. iō ipſū blaſphema re dicebat qꝛ remiſſionē pctōrūq eſt ſoliꝰ dei ſibi attribuebat. Cō tra iſtā tertiā ſpetiē fatiunt ſuper bi qͥ ſibi attribuūt gloriā q̄ eſt ꝓ pria deo. Vſa. xlviij. Gloria mea alteri nō dabo. Hoc etiam fatiunt iracūdi qͥ ſibi attribuūt vindictaꝫ cū dn̄s dicat. Mihi vindictā ⁊cͣ. ⁊ ego retribuā dic̄ dn̄s. hoc etiaꝫ fa liunt quidā temerarij q̄ volunt de alioꝝ cordibꝰ iudicare cū hoc etiā ſit ꝓpriū dei. Corint̓. iiij. Nolite an te tēpꝰ iudicare quoaduſqꝫ veniat dn̄s ⁊cͣ Quacto ponit̉ ꝑſona xp̄i. In hoc apꝑuit mīa: ſapiētia ⁊ po tentia Mīa eiꝰ appae̓t in hoc ꝙ di xit. Remittunt̉ tibi pctā tua. Nam ſic̄ dixit infra. Poteſtatē habet fi liꝰ hominis in terrā dimittēdi pec cata. Et bn̄ dixit in t̓ra. Nā ſupra terrā remiſſio iſta nō habꝫ locū. Suꝑͣ terrā ⁊ in celo nō hēt locū/ qꝛ ibi nulla ſūt pctā nec hēt locū īfra terrā v ī īferno qꝛ ibi ſūt pctā ꝑpe tua. Hēt at locū in terrā vi mūdo qꝛ ibi ſūt pctā t̓miſſibilia Secūdo⁊ apꝑuit eiꝰ ſapīa ī hoc ꝙ eoꝝ cogi tacōes vidit ⁊ ſapiēt̓ eos ꝯfutauit dices. Quid ē faciliꝰ dicere. dittūt̉ tibi peccata tua? ⁊cͣ. Iſta aūt oꝑa cōſiderari pn̄t reſpcū oꝑātis ⁊ ſic ābo ſūt ibi eqꝫ facilia/ vel reſpectu oꝑis. ⁊ ſic dimittere eſt difficiliꝰ. qꝛ ẜm Augꝰ. ē maiꝰ ⁊ maioris mi ſericordie. nō autē potētie Maius ē iuſtificare impuūi ꝙ creare celū⁊ terrā. qꝛ deꝰ habet ibi reſiſtentiaꝫ .ſ. voluntatem prauam In creacō ne autem nihil reſiſtens habuit. Vel poteſt fieri reſpectu noſtre cō gnicōis. ⁊ ſic ſacilius eſt pctā di mittere ꝙͣ hoīem ſanare. Iſtud vi dētes ammiramur ⁊ aliud nō vi dētes non animiramur. Criẜ. Cnͣ to aīa corꝑe potior eſt tanto crea tio aīe plus eſt ꝙͣ corꝑis. Sed qꝛ illud occultū eſt: addit qd̓ mani feſtū ē el p̄t ītelligi reſꝑcū locu cōis. Acſi dicat. Eq̄ facile eſt dice re. dimittunt̓ tibi pcta ⁊ dice̓. ſur ge ⁊ ambula. Si gͦ videritis ꝙ ad meū dicere. ſurge ⁊ ambula ſequi tur curatio corꝑis credatis etiam ꝙ ad meuꝫ dicere. remittunt̉ tibi pctā tua. ſequit̉ curatio mētis Ꝙ at ſubdit̉ Vt at ſciatis ⁊cͣ. etiam tripl̓r p̄t exponi. Primo ꝙ ꝯiun gat̉ immediate ad illd̓ qd̓ſequit̉ tolle lectū tuū. Loquit̉ ſub hoc ſē ſu. vt ſciatis qm̄ filius homīs ⁊cͣ. Surge tolle lectū tuū. Ꝙ at inter ponit. tunc ait ꝑalitico. ſignificat verbū euangeliſte dicentis. Tūc .ſ. poſtꝙͣ queſierat ab eis. quid faciliꝰ eſt dicere ⁊cͣ. Scd̓b vt fia t ſuppletio in hunc modū. Vt aūt ſciatis qm̄ filius honīs ⁊cͣ. dico fa ciā vt reſurgat. Poſtea ſubdit eū angeliſta. Tunc ait ꝑ alitico ⁊cͣ. ¶ Tercio vt ſit verbū euāgeliſte di centis ad nos. Vt aūt vos poſtei ſciatis qm̄ filius hoīs hꝫ ptātem dimittendi pctā in terra. tunc ait bpalitico ⁊cͣ. ¶ Tercio apparuit eiꝰ 3 potētia in hoc ꝙ dicit. ſurge tolle grabatū ⁊cͣ. Tria incōmoda iſte patiebat̉. Nō em̄ ſtare potea̓t. qꝛ 36 3 totis viribꝰ reſolutus erat. ⁊ ince dere nō valebāt: ſed verbū xp̄i tā te fuit potentie ꝙͣ ſibi dedit robur ad ſtandū. ideo d̓t furge fortitudi ne ad graue onus portandū. ido d̓t. tolle grabatū tuū/ ⁊ facultatē ad ambulandū: ideo dicit. Et va de in domū tua(oraliter. lectus pctōris eſt ipſuꝫ pctm̄ in quo ma le deſcāndo quieſcit. Tūc gͣ ſurgit qn̄ pctm̄ deſerit. Psͣ. Surgite pꝰ y ſederitis qui manducatis ⁊cͣ Et tunc lectū portat: qn̄ peccatū qd̓ ſi bi erat quielis ⁊ delcātionis: inci pit eſſe oneris ⁊ doloris. Osͣ. La uabo ꝑ ſingulas noctes lectū ⁊cͣ. Tunc in domiū ſuā vadit qn̄ in ce lū meditacōe ꝑgit. vel qn̄ ſuā con ſcīam diſcutit. vel qn̄ vilitateꝫ ſui corꝑis qd̓ eſt domus aīe ꝯſpicit (Quinto ponunt̓ in quibꝰ fuit lati datio d̓ina. Vnde d̓r. Vidētes at turbe timuerūt. Xp̄s tribꝰ de cau Ti.bꝰ d. cus Ꝙy ſis miracula faciebat. Primo Frit Maxacul ter illoꝝ cirͣ quos iſta fiebant vti litatē. qꝛ eos in corꝑe ⁊ anīa cura bat. Secūdo ꝓpter alioꝝ ꝯuerſio vvt vj v ſmatodio 3 nē. qꝛ multi vidētes xp̄i miracula: conuertebant̉. Tercio ꝓpter glo 16 riā dei ⁊ honorem. ſicut d̓r. Ioh̓ ix Neqꝫ hic peccauit neqꝫ ꝑentes eꝰ ſed vt manifeſtent̓ oꝑa dei in illo Triplex aūt hic ca ponitur. Nam iſte paliticus in corꝑe ⁊ in aīa fu it ſanatus turbe quidē credider̄t. ⁊ deū glorificaue runt Sequitur ſermo tertiꝰ eiuſdē. Uxit iheſus paralitico. cō fide fili. remittunt̉ tibi pec cata ⁊cͣ Sic̄ dicit Beda. ⁊ hētur in gloẜ quinqꝫ modis infir mitates ꝯtingūt. vel vt iuſtis me rita per paciam augeantur/ vt in Iob vel ad cuſtodia virtutū vt ſu ꝑbia temꝑetur. vt in paulo Vel vt corrigantur pctā. ſic̄ marie ſo rori moyſi lepra. ⁊ ſic̄ huic ꝑalit cō(vel ad gloriā dei. ſic̄ in cecō na to. ⁊ in lazaro(vel ad iniciū pene vt in herode ⁊ anthiocho: quibꝰ iniciatur quid in inferno ſequat̉. Vnde d̓r. duplici cōtritione ꝯtere eos. Hec gͣ infirmitas idd̓ accidit paralitico vt ſua purgarent̉ pctā Vnde xp̄s ſciens pcta eſſe cauſā infirmitatis ſue: primo ſaluauit animā. Vnde dic̄. Fili ꝯfide. remit tuntur tibi pctā tua. In hijs verb̓ tria tangunt̉.ſ. grauitas morbi/ ⁊ benignitas iedici⁊ efficacia ipſi us reme dij. Primū nōtur cum d̓r dixit iheſus palitico. ꝯfide fili. Eſt enim ꝑaliſis grauis infirmitas: quā tria mala ꝯcōmitantur.ſ. tre mor immobilitas ⁊ inſēſibilitas Signat gͦ ꝑaliticus iſte pctōres. vel quoſlibet delicijs aſſuetos. in quibꝰ eſt tremor. Tremunt em̄ a liqd̓ opus pͥme aſſume̓. Psͣ Tre pid auerūt timore vbi non erat ti mor. Legit̉ gen̄. iiij. ꝙ deus poſuit ſignū in capite cayii. Et dr̄ in hiſ to. ſcol̓. ꝙ illud ſignū fuit tremor capitis. Per hoc on̄debatur ꝙ de us ipſū abiecerat. Videt̉ enim ꝙ ille a deo ſit reprobatus qui in be ne oꝑando eſt nimis timidꝰ. Le git̓ in naturis aīalium/ ꝙͣ ceruꝰ h cor timidū: ſed cōmedit herbas niedicinales quaꝝ virtute cor cō fortat̉ ⁊ medicinale efficit̉. ⁊ os ſi ue cartilago in eius corde genea̓ tur. Iſt eherbe medicinales ſunt dn̄ce paſſiones q̄ ſibi fuerunt a mae̓. Cana. Faſciculus inirre dile ctus meus ⁊cͣ. Sed nobis medici nales Eccle. xliij edicina oīm in feſtinatione nebule Caro em̄ xp̄i fuit nebula qꝛ nullo vnꝙͣ peccati pōdere pregrauata. Ab hac ema nauit medicina ſanguinis. ⁊ hͦ in feſtinacōe ſue iuuentutis. Me ditatio iſtaꝝ paſſionū xp̄i confor tat cor ad aggrediendum ardua 4 Mach̓. vj. Elephantis on̄derūt ſanguine vue ⁊ mori ad acuendū eos in prelium. Cor medicinale. faciunt ad vulnus ſanandum. Bernardus. Mirabilis paſſio tu a domine iheſu. Propiciata eſt ō nibus inquitatibꝰ noſtris ⁊ nul li vnꝙͣ infirmitati noſtre inuenit̉ inefficax. Os enim fortitudinem in corde generat ad ſufferendum aduerſa. Gregori. Si paſſio xpii ſti ad memoriam reducitur nihil eſt quod non equo aīmo toleret̉ Secundum eſt immobilitas que caret motu. Si enim paraliticus ambulare voluerit: aut penitus ſubſiſtit: aut retrocēdit. aut vnū paſſum a parte dextera. alterum paſſum a parte ſiniſtra facit. ſic tales hodiemulti ſunt paralitici: de quibꝰ d̓t Augꝰ. Tria ſunt gn̓a hoīm qͥ deus odit.ſ. remanentes. retrocedētes ⁊ aberrantes. Qui in bono non ꝓficit: remanſit. qui a bono ꝓpoſito dedīauit retroceſſit qui fideꝫ deſeruit: a viā errauit. Et ſubdit augͥ. Remanentes gͦ ſunt excitandi. retrocedētes reuocādi. errantes in via ducendi. Errātes ⁊ negligentes in viā dei nō ꝓgre diuntur Ambro. Aque ſtatīe pu treſcent. Aque ſtatiue ſunt negli gentes qui ignauia in corde ma̓ ceſcent. Io. xviij. Vſqꝫ quo marce tis ignauia. Et Chorint̓. vi. Horta mur vos ne in vacuū grām dei r̓ci piatis ⁊cͣ. Illi in vacuum graꝫ dei recipiunt qui in ea non ꝓficiunt ſed retro ad pctā redeunt. Iſtiſi miles ſunt vxori loth: q̄ qꝛ retro ſpexit: in ſtatuā ſalis ꝯuerſa fuit in via. Gen̄. xix. Inquātum ꝯuer ſa eſt in ſtatuā amiſit ſenſū ⁊ mo tum. qꝛ tales omnia merita perdi derunt. qꝛ amiſerunt vel ſenſum fi dei. vel motum oꝑationis bone. Inquātum cōuerſa eſt in ſtatuā qd̓ eſt ꝯdimentum dat alijs ītel ligere ne ipſi retroſpiciant. In ꝙͣ tum remanſit in via datur intelli gi ꝙ ipſi alijs viam demonſtrare poſſunt: ſed ad patriā venire nō poſſunt. Tercij errant qui.ſ. mō declinant ad dexteram ſpei j ꝑ pre ſumptioneꝫ: modo ad ſiniſtram timoris ꝑ puſillaminitateꝫ. modo ad dexteram ꝓſperitatis ꝑ intem 8 3 C3 ꝑantiam. modo ad ſiniſtram ad uerſitatis ꝑ impatientiam. Legit̉ 4. Re. vi. ꝙ vacce que portabant archam domini ibant mugiētes non declinantes ad dexteram vel ad ſiniſtraꝫ: donecvenirent beth ſames. Illi qui iugum dei deferūt debent de peccatis gemere ⁊ non d̓ bent amore alicuius proſperi. vel timore alicuius aduerſi a viā dei declinare donec veniant bethſāes ꝙ ad domum dei quia bethſames interpretatur domus ſolis Terci um malum eſt inſenſibilitas que caret ſenſu. Tales enim quatuor mala non ſentiunt. Primo quia dyabolus multas temptationes ī hanc inſenſibilitatem facitQuia ſicut dicit Iheromimnus. non ſētit qui conſentit. de talibus dicitur Prouerbi. xiiij. Verberauerunt me ⁊ non dolui. traxerunt me: et non ſenſi. Ideo autem temptatio ni conſentiunt ⁊ non diſſentiūt. quia attendunt ad illud quod delectat. non ad illud quod crūci at. Vnde dicit beda ꝙ ſerpens q̄ Euam ſeduxit: faciem habuit vir gineam: ſed caudam habuit ſer pentinam. ad innuendum ꝙ ſcili cerdyaboluˢ in principio blandi tur: ſed poſtmodum veneno infi cit. Ideo ſimilis eſt ſcorpioni qui blanditur in facie ⁊ in cauda pu git. Secundo non ſentiunt diui nas ſūauitates. ⁊ hanc inſenſibi litatem facit amor mundanus: qͥ ſcilicet hoīem non ꝑmittit ſētire ſuauitatem diuini amoris. Debeˢ gͣ cor ad mundū claudere ⁊ ad ce lum aperire ſi volumus diuinas ī ſpiracōes ſuſcipere ⁊ eaꝝ ſuauita tem ſentire. Hinc eſt ꝙ cor eſt la tum ad ſuꝑius ⁊ ſtrictū inferius qꝛ dēmus eſſe lati ad amandū ce leſtia. ⁊ ſtricti ad amandū terre na. Ariſto. in li. de aīali. dicit ꝙ a ues claudūt oculos cū palpebra inferiori. greſſibili a cū palpebra ſupeiori. quia viri ſpūales oculos clauſos hn̄t ad terrena. aꝑtos ve ro ad celeſtia Tercio nō ſentiunt ſuos defectus ⁊ imꝑfectōes ⁊ hāc inſenſibilitatē facit ſuꝑbia. huīli tas vero ſentit ⁊ recognoſcit. Osͣ Si non humiliter ſentiebā ⁊cͣ. Et qꝛ ſentit: ido deus ipſos defectꝰ ꝑ ficit. Osͣ Infirmata eſt virtus in pauꝑtate mea. tu vero ipſam per feciſti. Si nō infirmaret̉: nō ꝑfice ret̉: idd multū impedit a firmitate preſūptio infirmitatis. Tales ſu perbi ſil̓es ſunt veſꝑtilionibꝰ qui amiſerunt viſum ꝓpter volatū Hu mor eī c̓ſtallinꝰ qui exigit̉ ad vidē dum: tranſit ad ſb̓am alaꝝ. Sodē mō ſuꝑb̓i qui in altū volant: non ꝯſiderant ſuos defectꝰ. Quarto n̄ ſentiunt ꝓximoꝝ miſerias ⁊ affli ctiones. ⁊ iſtā inſenſibilitatem a uaricia facit qꝛ auarus nullū ha bet ſenſū ꝯpaſſionis. Vn̄ dicitur de auaro Eccle. xiij. In via ſua ꝓie cit intima ſua Proiecit quidē ext̓i ora.ſ. oēm ꝓximum ſuum exͣneū. Proiecit interiora.ſ. omnemꝓpin quum ⁊ amicū. Proiecit intima. ꝙ pr̄em ⁊ mr̄em. animā ſuam ⁊ de um. Vnde Augꝰ. de verbo dn̄i. In explebilis eſt diuitum auaricia. nec deū: nec hoīem reueret̉: nec pa tri ꝑcit. nec mrem cognoſcit. nec fratri obtemperat. nec amico fidē ſeruat. Scd̓o ponit̓ benignitaſ me dici cū dicit. Confide fili debemꝰ enim ꝯfidere ꝙ deus nobis nr̄a re mittit pctā. ⁊ ad iſtam ꝯfidentiā nos inducūt exempla precedētiū. qui grauiter cecider̄t. ⁊ miſericor diter ſūt reuocati. de quibꝰ dicit greg̓. omē. xxv. Immenſā mīani ꝯditoris noſtri fratres dēmus a ſpicere: qui in nobis velut in ſi ad exemplū pme poſuit reos. qͦs per penitentiā poſt lapſum viue re voluit. Perpendo enim petrum ꝯſidero latrone. aſpicio zacheū. in tueor maria magd̓. nichil in eis a liud video: niſi ante oculos nr̄os poſita ſpei ⁊ pnīe exēpla. fortaſſiſ enī in fide lapſus ē aliquis: aſpici at petꝝ qui amare fleuit qd̓ timi de negauit. Alius ꝯtra ꝓximū ſu um in malicia crudeliter exarſit: aſpiciat latronē q̄ in ipſo mortis aticulo ad et̓ne vite pͥmia penitē do ꝑuenit. Aliꝰ auaricie eſtibus anhelās aliena diripuit. aſpici at zacheū: qͣ ſi quid alicui abſtu lit: quadruplū reddidit. Aliꝰ libi dinis igne ſuccenſus carnis mun diciā ꝑdidit: aſpiciat magdale. q̄ m ſe amorē carnis igne diuimia moris extinxit. Tercio ponitur efficaciā remedij cū dicitur. remit tuntur libi pcta tua. Sed hoc q̄ m̄ eſt ꝓpriū dei: idb ſcribe eū blaſphe mare dicebat ex eo ꝙ pctā remit tere aſſerebat. qꝛ ipſū deū eſſe nō credebant. Solius eī dei eſt remit tere pctā. Vſay. xliiij. Ego ſū ipſe qui deleo iniqͥtates tuas ꝓpter me cūd̓r Io. ix. Quoꝝ remiſeritis pec cata remittunt̉ ei. deus ei ⁊ ſacer dos pctā dimittunt: ſed different̓ In pctō em̄ tria ſūt.ſ. dei offenſa. difformis macula ⁊ obligatio ad penā eternā. Tre. ij. Quō obtexit caligine. ecce difformis macula. ī furore ſuo deꝰ filiā ſyon. ecce offē ſam proiecit de celo ⁊cͣ. ecce obli gatio ad penā eternā Iſta tria d̓ us ſolus remittit qd̓ ſignificatur Lu. xij. in filio ꝓdigo. de qͦ tria di cunt̉.ſ. ꝙ proſculatꝰ eſt eū ꝑ qd̓ nōtur remiſſio offenſe/ ꝙ induit eū ſtola pͥma. ꝑ hͦ ſignat̉ immū dicia aīe/ ⁊ qꝛ ipſe mortuꝰ fuerat ⁊ reuixit. ꝑ qd̓ ſigͣtur remiſſio et̓ ne pene Sacerdos em̄ quantū ad alia tria d̓r remittere pctā Primū eſt ꝙ pctōrem abſolutū a deo de nūciat Aliter ei ꝓ abſoluto nō re ciꝑet̉. Scd̓m eſt ꝙ ad pena pur gatorij eundē obligatū: tꝑali pe na ligat Terciū eſt ꝙ v̓tute claui um de ipſa pena ꝑtim relaxat. Iu xta illud choꝝ. ij. Nā ⁊ ego qd̓ do nauiꝓpter vos in ꝑſona xp̄i Iſta tria nontur Io. xv. in reſurrectiōe lazari: vbi dn̄s diſcipulis t̓a ꝯmi ſit.ſ. vt lapidē tollerent. vt ipſum 793v ſoluerent ⁊ libeꝝ abire ꝑmitte̓nt Tunc ſacerdos lapidē tollit qn̄ uē peliā purgatorij: in leuē penā tꝑalem ꝯuertit Tunc ipſū ſoluit qn̄ aliquā pm̄am ſibi dimittit. ⁊ tunc libere abire ꝑmittit: qn̄ ipſū ꝓ abſoluto libere reci piendū eſſe diffinit. 1 ¶ Dominica. xx. ¶ Sermo primus Imile eſt regnū celoꝝ hoī r̄gi q̄ fecit nuptiaˢ ⁊cͣ. Ma. xxij. Quia ſuꝰ ſenſibilibꝰ aſſueti: ido deꝰ ſepe ꝑ ſenſibilia nos inducit ad intellcualia. ⁊ per intellcūalia tribꝰ ad d̓ina.(ſicut pꝫ in iſtis magis: quos ꝑ ſenſibilē ſtellā: duxit ad intellcūalem ꝓpheciā ⁊ per intelle ctualem ꝓpheciā duxit ad viſionē QG immediatam Sic etiā hic ꝑ nup tias tꝑales xp̄s nos ducit ad in telligendum ſpūales ⁊ celeſtes. diſto Inōōid vvx In iſta g̓ parabola plura ſunt vi denda Primo quid ſignificetur per regnū celoꝝ Secundo quis ſit hō rex Tercō que ſint iſte nuptie Quarto qui ſint iſti inuitatiRiun to q̄ ſit iſta veſtis nuptialis Sex to que ſit iſta ligatio manuum ⁊ pedū. Septimo que ſint iſte tene bre exteriores. CCirca qd̓ notandū ꝙ ẜm gloſam per regnum celoꝝ pn̄s ecca ſiue congregatio iuſto rum intelligit̉. Nō em̄ intelligi p̄t de eccleſia triumphante. Tum qꝛ prandiū vocātur. ⁊ poſtmodū re ſtat adhuc aliud ꝯuiuiū. Tū. qꝛ hic vnus eijcitur Et ideo ꝯuiuiū d̓ quo d̓r Lu. xxiiij. de eterno regno intelligi p̄t. qꝛ cena vocatur. Et qꝛ nullus exire ꝑhibetur dicitur at 5⁊ ecca celū. qꝛ in celo eſt qd̓dam ce .l. ia3 leſte corpus qd̓ illuminat ⁊ nō ul luminat̉ ſicut ſol Iſti ſunt prelati maiores qui non dn̄t indigere ali ena illuminatione: ſed ipſi verbo ⁊ exemplo alios dn̄t illuminare. de quibꝰ d̓ Ma. v. Vos eſtis lux mundi AAliud eſt corpꝰ qd̓ illuī natur ⁊ illuminat. ſic̄ luna ⁊ ſtel le. Iſti ſunt prelati minores qui dn̄t a ſuperioribus lumen reciꝑe ⁊ in inferioribus infundere Terci um qd̓ illuminat̉ ⁊ nō illuminat ſicut firmamentū. Iſti ſunt ſubdi ti boni qui dn̄t a prelatis illumiā xi: ſed ipſi alios illuminare tenen tur. dan̄. xij. Qui aūt docti fuei̓nt fulgebunt ſic̄ ſol videlicet prelati maiores ⁊ ſplendor firmamenti. ⁊ hoc refertur ad ipſos ſubditos il luminatos. ⁊ qui ad iuſticiā eru diunt multos. qͣſi ſtelle in ꝑpetu as eternitates. hoc refert̉ ad p̄la tos minores illuminatos ⁊ illumi nantes. C Circa ſecundū nota ꝙ 22 iſte hō rex eſt deus qꝛ regnat in ce lo per gloriā. ⁊ in mundo ꝑ gra ⁊ in inferno per iuſticiā Dr auteꝫ hō ꝓpter conformitatem factā que eſt inter deum ⁊ hoīem ex qua ac cidit ꝙ homo aliqn̄ accipit ꝑſo ſiam dei. Psͣ. Ego dixi dij eſtis ⁊ fi lij excelſi omnes. Et deus aliqn̄ ꝑ ſonam hoīs accipit. ſicut patet h̓ Eodē modo tantacōformitas eſt inter xp̄m. caput ⁊ membra ꝙ ca put aliquādo accipit ꝑſonā mē brorum. Actuuꝫixv. Saule ſaule quid me ꝑſequeris. Aliquādo nimi membra accipiunt perſonā capi tis ſui. Psͣ. Nolite tangere xp̄os ſix meos. ari modo tanta eſt ꝯfor iſtrum mitas inter dyabolum qui eſt ca put malorum ⁊ eius membraq aliqn̄ dyabolus accipit perſonaꝫ membrorum ath̓. xiij. Immicꝰ homo hoc fecit. Aliquando mem bra ꝑſonam ſui capitis. Ioh̓. v Vnus ex vobis dyabolus eſt. Cir ca tercium nota qꝛ ſicut dicit gre go. deus pater filio tunc nuptias fecit qn̄ ipſū natue̓ humane con iunxit. Et ſb̓dit. Qūptialis thala mꝰ eſt vterus virginis. Psͣ. Ipſe tanꝙͣ ſpōſus ꝓcedēs de thalamo ſuo. Et qm̄ thalami regales ſunt depicti: ideo iſte thalamꝰ filij dei: fuit depictus coloe̓ nigro magne humilitatis. albo virginee p̄uīta tis ⁊ rubeo igne caritatis. Pulcr̄ ꝯmixtio humilitatis. puritatis ⁊ q̓at humilitatis. Cantiē a. Nigra ſum Ecce color inger humilitatis. ſed formoſa. ecce color albus purita tis ſic̄ pellis ſalomoniſ. ecce color rubeꝰ caritatis. Scd̓m glo. ibi dēn le pelles rubricate erat ꝑ qͥs cari tas deſignat̉ Circa quartū nota ꝙ iſti inuitati ſunt omnes fideles ſed fideliū quidam ſunt boni/ cpui habent fidē ⁊ opera quidam ina li qui hn̄t fidē ſine operibus. Vn̄ d̓r ibi. Congregauer̄t omnes qͦs inuenerūt bonos ⁊ malos. Mat̓. xxij Aali ſunt mixti cū bonis. qꝛ ſicut dic̄ glo. ecc̄īa ē mediuꝫ inter celū ⁊ infernum. qm̄ in celo tantū ſunt boni. in inferno tantū mali. ī terra ſunt boni ⁊ mali. Gre. Mali miſcent̉ cum bonis. qꝛ nequaqͣm ducit̉ ferrum aīe ad ſubtilitatem acuminis ſi hoc nō raſerit aliena lima prauitatis. Etem̄ bonus nō fuit qui malos tolerare recuſauit Inuitati ſunt gͣ omnes fideles; ſꝫ bonoꝝ quidā veniunt qui.ſ. hūe runt fidē cum operibꝰ Alij nō veni unt qui hn̄t fidē tantū ſine operi bus caritatis. Sunt auteꝫ quinqꝫ cauſe qͣre nō veniunt Quidā eoꝝ nō veniunt ꝓpter prauā eoꝝ volū tatē. qd̓ noͣtur cum d̓r Et nolebat venire nullū aliud impedimen tum hēbant; niſi ꝙ noluerūt veni re. Tales videntur de ſua ſalute mn chil curare. Psͣ Pro nichilo hūc runt terrā deſiderabilē. Alij nō ve ⁊ munt ꝓpter ſuā negligentiā. ideo ſubdit̉. Illi autē neglexerūt. Mul ti tamē ſunt ſic pigri ꝙ cū anima hēat duos pedes.ſ. ſalubre ꝓpōſitū ⁊ bonum opus/ aliqn̄ pedem ꝓpō ſiti ponūt ad viā iuſticie. reliquū vero ad multos annos differunt pone̓. Sed ſicut dicitur Eccleẜ. vij qui timet deum nichil negligit. Tercij nō veniunt ꝓpter ſuperbi 3 S 9 o am ſuā ⁊ vanam gloriā. ideo ſub ditur. ⁊ abierunt. alius in villam ſuam. Per villam em̄ terrena do minatio intelligitur. Suꝑbus eī nō ſolum non venit: ſed ec do con tradicit Iob. xxiiij. Ipſi fuerūt re belles lumini Quarti nō venerūt ꝓpter cordis auariciā. ⁊ hoc ē qd̓ ſubditur Alius ad negociationē ſuam. Auarus emm non poteſt ẜ 0ẜt A FA iure deo ⁊ mundo vel inammone. Quinti nō veniunt ꝓpter eoꝝ aper tam malicia. ⁊ hoc eſt quod ſub ditur. Reliqui vero tenuerunt ſer uos eius ⁊ contumelijs affectos occiderunt. Tales enim ſunt mul ti peruerſi: qui ſe admonentes ⁊ corrigentes/ odiunt ⁊ ꝑſequunt̉. Amos ſexto. Odio habuerunt in porta corripi entem ⁊ loquentem perfecte abhominati ſunt. CCirca LFACL peſp quintum nota ꝙ caritas dicit̉ vel tis. Tum quia operit delicta Pro uerbioꝝ 2. x.iij. Vniuerſa delicta o perit caritas.(⁊ debet intelligi ꝙ o perit remouendo. non palliando. Tum quia calefacit deſideria Vn de dicitur Iob triceſimoſeptimo. Nonne veſtimenta tua calida ſūt cum perflata fuerit terrā auſtro. Tum quia ornat opea̓ noſtra. Si ne caritate enim opera noſtra nō placenta. Ad chor. decimotercio Si diſtribuero in cibos pauperu omnes facultates meas. caritatē autem non habuero: nichil mi chi prodeſt. Dicitur em̄ nuptialis quia matrimonia fiunt. vel ꝓpter amiciciā confirmandā vel augen dā. In mr̄imonio gͦ filij dei quod fecit cū naͣ humana amicicia int̓ nos ⁊ deū eſt ꝯfirmata. Epheẜ. ij. Ipſe em̄ eſt pax nrā ⁊cͣ. Eſt perpe tuo ꝯfirmata. Ihere. xxx. In carita te ꝑpetua dilexi te ⁊cͣ Et ē etiā augͥ mentata. qꝛ filius dei qui ea̓t dn̄s nr̄ factus eſt frater ⁊ amicus nr̄. Ber. Hoc loco inꝙͣ non predicat̉ magnus dn̄s ⁊ laudabilis paꝝ: ſed ꝑuꝰ dn̄s ⁊ laudabilis minis. Paruulus itaqꝫ nobis eſt natus ⁊ in hoc humana nā tm̄ eſt exal tata: ꝙ etiā ab āgelis in magna reuerentia eſt hīta. Vnde angelꝰ nō ſuſtinuit ſe a ioh̓e adorari. ſic̄ dicit̉ Apoc̄. xxij. cū tamen ante in carnationē ſuſtineret. ¶ Circa ſex tum notandū ꝙ in celo ſunt om nes ſoluti. Hn̄t eī ſolutū intellēm qꝛ deū vident ſine enigmate. ⁊ ad Choꝝ. xiij. Videmꝰ nunc per ſpecu lum in eniginate. tunc autē facie ad faciē. Hn̄t ſolutum cogitatū. qꝛ omnes cogitacōnes virtutū in deū hn̄t ſine recordacōe. Sap̄. v. Cogitatio eoꝝ apud altiſſimum Hn̄t ſolutū affectum. qͣꝫ totus af fectus trāſit in deū quadā deifica tione Vnde cū deus dicatur igͦs Heb̓. xij. deus nr̄ ignis cōſumens eſt. ſci dicuntur carbones accenſi Eze. i. dicūtur lapides igniti. Eiuſ deꝫ. xxviij. In medio lapidū igni toꝝ ambulaſti. dicunt̉ carbones ſempiterni. Vſa. xxxiij Quis hīta bit de vobis cum ardoribꝰ ſempi ternis. In inferno autē omnes li gati ſunt. Ligatas hn̄t manus. c̄ a nullū bonum opus pn̄t facere. ideo dicitur. Ligatis manibus. ꝑ manus potentia operatiua intelli git̉. Hn̄t enim ligatam affectiuā. qꝛ deū nō pn̄t intelligere ideo d̓r. li gatis pedibus. Nā ẜm Auguſ. pe 2ſ des anime/ ſunt affectus anime ⁊ xii hn̄t ligatam potentiaꝫ intellecti ua. qꝛ deum non poſſunt cognoſ cere/ cuꝫ ſint in terra obſcuritatis ⁊ obliuionis. ideo dr̄. mittite eum in tenebras. Hn̄t ligatam poten tiā reꝑatiuam. qꝛ nunꝙͣad penitē tiā reꝑari poſſunt. ideo dr̄. exterio res Octōr enim in hac vita eſt in Iuſit. di tenebris inferioribus. qꝛ adhuc qhum eſt in ſpe venie. In inferno erit in tenebris exterioribus. qꝛ extra ā bitū diuine miſericordie erit. In mundo autē quidā ſunt ex toto li gati. ſic̄ illi in mortali peccato exiſ tunt dmna tentes qui ligati ſunt vinculo cul pe. ⁊ addicti ſunt pene eterne. In nomnita di cuius ſignatiōe dr̄ Iudicū. xv. Li ingͥnu. gauerunt ſamꝑſonem duobus funibus nouis. Alij ſunt ex toto ſoluti ſic̄ viri ꝑfecti. qm̄ ſic dicitur ecuſit .j. Choꝝ. xiij. Qui edificant auruꝫ argentū. ⁊ lapides precioſos Ta luu les enim nullum habent vinculuꝫ culpe ⁊ nullius ſūt obnoxij pene. Alij ſunt ex parte ſoluti ⁊ ex par te ligati. ſic̄ viri penitentes. qui qͣ dem ſoluti ſunt avinculo culpe. Ec cleſiaſti. iij. Sicut in ſereno glaci es: ſoluentur peccata tua: ſed tn̄ ligati ſunt funibus pene.ſ. ſatiſfa ctorie In cuius ſignationē dicit̉ he. xxxviij. Extraxer̄t Ihe remiā cū funibus ⁊ eduxerunt eū de la cu⁊cͣ De iſta ligatione ⁊ ſolutiōe d̓r Ma: vi. 8d̓cunqꝫ ligaueris ſuꝑ terrā ⁊cͣ Circa ſeptimū notandū ꝙ tenebre infernales dicuntur te nebre exteriores. qꝛ ſunt exͣ oēm diem. Eſt autē triplex ordo dieruꝫ ⁊ noctiū. Vnus quo dies precede bant ⁊ noctes ſeq̄bantur/ ⁊ iſte ordo poſt peccatum primi hoīſ cur rere cepit. ad innuendū ꝙ de die gr̄e cecidit in noctem culpe. Et ẜꝫ bedā mutatꝰ ē ordo. qꝛ noctes p̄ce dunt. dies ſequunt̉ ad innuend̓ ꝙ homo per xp̄i paſſionem de no cteculpe redijt ad diem gr̄e ⁊ iſte ordo durabit vſqꝫ ad die iudicij. Tunc mutabitur tercius ordo/ qꝛ tunc omnes dies erunt ꝑ ſe. deus ſeꝑabit tunc noctē a diebus. qꝛ omnes noctes ꝓijciet in infernū. ⁊ omnes dies mittet ad celū No ctes gͦ nunc dicuntur tenebre īte riores. qꝛ ſunt ꝯiuncte cum diebꝰ tunc autē erunt exteriores. qꝛ tūc erunt ſeꝑate ab oībus diebus ¶ Secundus ſermo.: 1 Imile eſt regnū celorum hoī regi qui fecit nuptiaˢ Afilio ſuo ¶ In pn̄ti cele brant̉ nuptie carnales q̄ fiunt in ter viꝝ ⁊ mulierem. in futuro cele brant̉ eternales q̄ fiunt inter deū L 9 I CI curiā celeſtem. Prime autē nu ꝑtie.ſ. carnales inſtituteſunt a do Geri ⁊. Creſcite ⁊ multipli camini Etde adam qui ait fiuſdē. ij. Hoc niunc os ex oſſibꝰ nieis. ⁊ caro de carne me̓a. hec vocabitur virago qꝛde viro ſumpta eſt. Quāobrem relinquet homo patrem ⁊ mr̄em ⁊ adherere debet vxori ſue. ⁊ erūt duo in carne vna. In quibꝰ verbis oſtendit adaꝫ qualiter virdebet ſe habere ad vxorem. ⁊ quali ter vxor ad virum(⁊ qualiter am bo pariter Vir autem debēt vxori di lectionem caritatiuam. Vnde dic̄ Hoc nunc os ex oſſibꝰ meis ⁊cͣ. debet namqꝫ eam diligere ſic̄ os ſuum ⁊ carnem ſuam ⁊ ſicut ſeip ſum. Eph̓. v. Qui ſu am vxorem di ligit ſeip̄ſum diligit. Se autem di ligere debet. qꝛ bonus eſt vel vt bo nus ſit. Tunc autem vxorem ſu ā diligit vt ſeipſun: quando eam di ligit qꝛ eſt bona vel vt bona ſit. Ex quo patet ꝙ homo plus debet di ligere bonitatem: ꝙͣ pulchritudi ne. Prou̓. vlti. Fallax gratia ⁊ va ria eſt pulchritudo. Eſt auteꝫ fal lax. quia decipit intuētem. Augu ſtinus. Mulier eſt muſcipula aī me. latro vite. ſuauis mors. blan da percuſſio. pernicies delicata ro ſa fetens. malum libens. Secun dus philoſophus Pulchritudo eſt flos marceſcens. carnalis feli citas. humana concupiſcentia A riſto. Si linceis oculis hoīes vtere tur: vt eorum viſus obſtātia q̄qꝫ penetraret. nōne ītroſpectis viſce ribus etiā pulcherrimū corpꝰ tur piſſimū videret̉ Nō ſolū autē iſta pulch̓tudo eſt fallax intuenti: ſed etiā vana hn̄ti. qꝛ eſt ſepe cā mul tiplicis vanitatis. Prou̓. v. Circū lus aureꝰ in naribus ſuis mulier pulchra ⁊ fatua Rn̄ mulier ē fa tua ⁊ turpis nō eſt periculū. qꝛ ne mō ea ſollicitat Rn̄ etiā ē pulcra ⁊ ſapiens ſil̓r nō ē periculū qꝛ ſa pienter ſe cuſtodit. Sed qn̄ ē pul chra ⁊ fatua: tunc eſt periculū. qꝛ tanꝙͣ ſus luto ſe immergit xor autē debet viro obedientiā ⁊ ſubie ctionē. Qd̓ notatur cū dicitur. qͥa de viro ſumpta eſt Ex quo enim d̓ viro ſumpta ē: debet viro eſſe ſub iecta in hijs q̄ non ſunt ꝯtra deū. dicit em̄ Augꝰ. ſuꝑ psͣ. Qn̄ vir et mulier ab inuicē diſſentiunt: tūc in domo eſt turbatio ml̓ta. Rn̄ ve ro vir ſubijcit̓ ⁊ vxor dn̄atur tunc eſt pax ꝑuerſa. qn̄ vero vxor ſubij citur ⁊ vir dn̄atur: tūc eſt pax fir ma ⁊ recta. Pōt addi quartū: qn̄ vir ⁊ vxorbene ꝯueniunt: tūc eſt pax deo ⁊ hoībus grata. Iſta au tem Augꝰ on̄t in domo anime. d. ꝙͣ caro eſt vxor ⁊ ratio vir. Rn̄ igit̉ caro concupiſcit aduerſus ſpm̄ ⁊ econuerſo tunc in domo aīe mag na eſt pugna. qn̄ āt caro dn̄atur rationi: tunc eſt pax turpis ⁊ per uerſa qn̄ autem rō dn̄atur carni tunc eſt pax recta qn̄ vero nec ca ro aduerſus ſpm̄ nec ſpūs aduer ſus carnē pugnant: tunc eſt pax oīmoda que tm̄ erit in pr̄ia Am bo aūt.ſ. vir ⁊ vxor dn̄t habere tri a. Primo indiuiſibileꝫ cohitatio nem. qd̓ notatur cum dicit̉ Relin quet hō patrem ⁊ mr̄em; ideo dic̄ Augꝰ. Patrem ⁊ mr̄em relinqͣnt ⁊ ſimulhitent ⁊ iſta hītatio non debet ſeꝑari niſi per mortē corꝑalē vel ſpūalem. Tunc autē quis ſpi ritualiter moritur: qn̄ religionem ingreditur. Tunc ſpūaliter form cat̉ qn̄ in hereſim labit̉. ⁊ ad erro rem vxoreꝫ trahere conatur. Scd̓ ſibi debent immobilem fidem. qꝛ ſicut dicitur a ad Chorinth̓. vij. Mulier non habet poteſtateꝫ cor poris ſui: ſed vir ⁊ ecōuerſo. Iſtā tamen fidem melius ſeruat vxor ꝙͣ vir. qꝛ vt dicit Auguſtinus mu lier habet quātuor retrahentia: q̄ ſunt. timor dei. diligens cuſtodia viri. ⁊ timor legum publicarum. que puniunt yxorem fornicaria. non virum fornicarium. Vir autē habet tantum vnum retrahens: quod eſt timor dei. Et ſubdit Au guſtinus. Ideo fuit neceſſaria cū ſtodia maior mulieri. quia in ea eſt maior infirmitas. Tercio ve ro vir ⁊ vxor debent habere in con iugali cōpulatione puram inten tionem vt ſcilicet iungantur pro pter prolem procreandam. quod notatur cum dicitur. Et erūt duo in carne. Vna ſcilicet generāda. Ipſa enim carnalis coniunctio aliquando nullaꝫ habet culpam qn̄ ſcilicet ſit temptacōne carnis ⁊ prolis ꝓcreande. Gregoriꝰ. Tūc ꝯiuges in admixtione carnis ſine culpa ſūt quādo ꝓ ꝯcipſenda ꝓle miſcent̓. Aliquādo habent culpa venialē qn̄ fit ꝓſola ꝯcupiſcentia explenda. ita ꝙ racōm tamen ſit ſubiecta.ſ. ꝙ eam nō expleat niſi cu vxore ꝓpria Gloſa ſuꝑ illud Co rint̓. vij. Cōiugal̓ ꝯcubitus gene radi cauſa nō habꝫ culpaꝫ ſꝫ ꝯcu piſcentie vero ſatiande. cum vxore habet culpa venialē. quādo.ſ. con cupiſcentia eſt immoderata ꝙ ea cuꝫ quacūqꝫ expleret eſt mortale. Augꝰ. ꝯtra iouinianū. In tempea̓ tus in cōuigio qͥd aliter ē niſi ad ult̓ qͥdā vxoris. Alij habēt culpā mortaliſſima. Augꝰ. de bono cōui gali. Cū ille vſus labitur vltra pa cta nuptialia ⁊ vltra ꝓpagandaꝫ neceſſitatē venialis fit in vxore in meretrice mortalis Ille qui eſt cō tra naturā execrabilit̓ fit in mere trice: ſꝫ execrabiliꝰ in vxore. ¶ Sē cunde ſūt nuptie celeſtes in qͣbuˢ multa fercula apponent̓. de qͥbꝰ dic Augꝰ. in lib̓. de ciui. dei. Quid ē aliud qd̓ dn̄s ad ꝓph̓am dic̄. Ero illoꝝdeꝰ niſi ero vn̄ ſatient̓.? Ero q̄ cunqꝫ ab hōinibꝰ honeſte d̓ſidera ter. Vita ⁊ ſalꝰ victꝰ. ⁊ copia. glo ria. pax. honora oīa boEt ecce octo fercula ponit qͥ deꝰ in nupcijs ſuis dabit. Primū ē vita q̄ triplicit̓ cō municabit̉. Primo qꝛ ſcī mandu cabūt ⁊ bibēt vitam. de qͣ in adu cacōne dicit̉ Io. vi. Ego ſū panis viuꝰ qͥ de celo deſcēdi: ſi qͥs mādu T 9 2 36 cauerit ex hoc pane viuet in eter nū. de potū dicit̉ Apoc̓. vij. Agnꝰ q̄ in medio throni ē deducet eos ad vite fontes aqͣꝝ ⁊cͣ. Secūdo qͥa vnient̓ ī dei vita. deut̓. xxx. Illi ad beās ipē ē vita tua Prou̓. viij. Qui me inuenei̓t inuenit vitaꝫ. Tercō qͥa toͣ mortalitas abſorbet̉ a vita Corint̓. v. Nolumꝰ ſpoliari ſꝫ ſuꝑ ueſtiri vt abſorbeat̉ qd̓ mortale ē a vita. Secundū ferculū ē ſanitas que cauſabit̉ a tribꝰ qꝛ habebūt ſubiectū temꝑatiſſimū. odo em̄ corpꝰ noſtrū diſtemꝑat̉ cū ſit ex quatuor elemētis. ⁊ qͣtuor quali tatibꝰ ꝯpoſitū ꝯtrarijs ⁊ iō eſt diſ ſolucōni ſubiectū. Tūc autē ad ſū niā tēperantiā reducet̉. Iob.xviij Glebe illiꝰ.ſ. ciuitatis ſuꝑne aurū Glebe nr̄e.⁊. corꝑa nr̄a ſūt lutuꝫ q̄ tūc ꝯuertent̓ in aurū. qꝛ tūc corpo ra noſtra erunt fulgida tempera ta ⁊ pretioſa. Secundo quia habe bunt aerem ſuauiſſimū. Vſai. lx. Occupabit ſalus ideſt aer ſuauiſ ſimꝰ neruos tuos. Sed de danina tis dicitur deut̓. xxxvi. Percutiet te deus aere corrupto Tercō quia habebunt aerem iocundiſſimuꝫ. Vnde Pſalmiſta. Sicut letantiuꝫ omniū: habitatio eſt in te. Yſai. quinquageſimoprimo. Leticia ſē piterna ſuꝑ capita eoruꝫ. Leticia enim ſepe in ſuauitate conſeruat̉. Prouerb̓. decim ooctauo. Ammꝰ gaudens etatem floridam facit. Tertium eſt victus ideſt quidam cibus pre ceteris multū dulcis qͣ cauſabitur ex aꝑta dei viſione: q̄ quidē cicius erit cōpioſus delitio ſus ⁊ eternus. qꝛ cōpioſus dabit ſatietatem. Psͣ. Satiabor cum ap paruerit gloria tua. qͥa delitioſus pariet eſurie ⁊ auiditatem Nō em̄ timere poterunt ne cibus iſte defi tiat quia erunt in magna ſatieta te quando damnati erūt in mag na ⁊ perpetua eſurie. Pſal. In die bus famis ſaturabuntur. Vſa. l. Ecce ſerui mei comedēt ⁊ vos eſurie tis. Quartum ferculū ē cōpia. di uitie in domo eius. diuitie noſtre habent laborem in acquirendo. ti morem in cuſtodiēdo. dolorem in perdendo. ibi autē nullus labor. A poca. ix. Amodo iā dic̄ ſpiritus vt requieſcant a laboribuſ ſuis. Nul lus timor. Prou̓. terco. Qui me au diei̓t abſqꝫ terrore quieſcet: malo rū timore ſublato. Nullus dolor. Vſaie. li. Fugiet dolor ⁊ gemitus ab eis. Cuintū ferculū ē gloria ⁊ pulchritudo glorioſa que cauſa bitur a premmoꝝ varietate. Pſal. Omnis gloria eius filie regis. A dei maieſtate. Iacobi. vi. Refulſit ſol in clipeos aureos: ideſt in ſan ctos qui fuerunt clipei triangula ti propter fidem trinitatis: ⁊ auret ꝓpter pretioſitatē caritatis. ⁊ erei ꝓpter firmitateꝫ ſpei que etiā cau ſabitur ex chriſti ꝯformitate. Ad Phil̓. ſecundo. Saluatorem expe ctamus dominū noſtrum iheſum chriſtū qui reformabit corpꝰ hu militatis noſtre cōfiguratum cor pori claritatis ſue. Sextum eſt ho liorErunt enim tūc ſancti aſſeſſo res dei. iudices mundi. ⁊ reges ce li. Math̓. decimonono. Sedebitis ſuper ſedes duodecim iudicantes duodecim tribꝰ iſrahel. Ecce iudi ces. ⁊ omnis qui reliquerit ⁊ cete ra vſqꝫ et vitam eternam poſſide bit. Ecce reges. Septimum ē pax. de qua dicitur Vſai. xxxviij. Sede bit populus meuſ in pulchritudi ne patis in tabernaculis fidutie. ⁊ ceterā. Ibi erit pax pulchra. eti am ſecura ⁊ opulenta. Tūc ē p ax pulchra quando fit ab hoſtibuſ ſuperatis. Tunc ē pax ſecura quā do fit ab hoſtibus longe extermi lōtm natis. Tunc ē opulenta quando ē ſecura hoſtibus ſpoliatis. Sācti igit̉ habebūt pacē pulchrā qꝛ ha bebūt om̄es hoſtes ſubpeditatos Mal̓. iiij. Calcabitis impioſ cū fu erit ciuis ſb̓ planta pedū veſtrorū Habebūt pace ſecuram qꝛ hoſtes habebunt longe exterminatoſ ⁊ in inferno precipitatos Vſa. xxv Precipitabit dominus mortem ī ſempi ternum ideſt demones. qui fuerunt nobis cauſa mortis. Ha bebunt pacem opulentam. quia habebunt hoſtes ſpoliatos. Tūc enim ſpoliabuntur egypcij ⁊ dita būtur hebrei. Octauum ⁊ vltimuꝫ ferculum eſt omnia bona: ſcilicet bona ſuperiora que ſunt in dei viſi onē. Exodi viceſiōtertio. Ego oſtē dam tibi omne bonum. Ioh̓. xiij. Domine oſtende nobis patrem ⁊ ſufficit nob̓. Bona infelora que erūt in domo dei ordinatiſſima diſ poſicōne. Psͣ Videas boͣ iheruſalē oībꝰ diebꝰ vite tue. Itē idē. Rnͣi di lecta tab̓nacula tua ⁊cͣ. Ioh̓. viij. In domo pr̄is mei māſiones mul te ſūt. Bona interiora q̄ erūt ī ani maꝝ illuſtracōne. Vſai. lviij. Im plebit dn̄s ſplendoībꝰ animā tuā Bona exteriora q̄ erunt in corꝑis gl̓ificacōne. in hōim ⁊ āgelorū iō cūda ſotietate. Psͣ. Aſtitit regina ꝙtriūphas eccr̄a a dextris tuis in veſtitu deaurato j. cū corꝑe glolfi cato circūdata varietate. hōim ⁊ āgeloꝝ iocūdā ſotietate.. Sermo tercius eiuſdem. ce qūo huc ītraſti non hn̄s veſte nuptialē. Per iſtū qͥ veſteꝫ nuptialē nō hūit ſignat̓ vniu̓ſitas maloꝝ qui hn̄t fidē ſine oꝑibꝰ caritatis. De o bꝰ dicit̉. i. Thi. i. Cōfitētur ſe noſ ſe deuꝫ: factis āt negāt. Sꝫ n̄ videt̉ ꝙ iſte ex hoc dēat rep̄hendi qꝛ rex dixit ẜuis ſuis. Itē ad exitus viaꝝ ⁊ qͥſcunqꝫ īueniētis ⁊cͣ. In talibꝰ āt locis n̄ inueniūt̉ n̓ viri p̄tioſi. Sꝫ dicendū ꝙ dn̄s oībꝰ qͦs īuitat veſteꝫ nuptialē offert Aliqͣ āt reci piūt ſic̄ deuoti ⁊ humiles. Alij r̓ci pere ꝯtēnunt ſic̄ in exn̄tes ⁊ ꝑſeue rates Alij recipiūt ⁊ poſtea ꝓitiūt ſic̄ ad vomitū redeūtes. Iſte at a re ciꝑe noluit a̓ ſi recepit abiecit: ⁊ ideo melto fuit rep̄henſus ⁊ de nu 3 C 8 pen̄s abiectꝰ. Iſta autē rep̄hēſio ⁊ abiectio fiet ī iudicō qn̄ chriſtꝰ malos xp̄ianos arguet ꝙ in mili tanti eccleſia exiſtētes fideꝫ tantū habuerunt ſed caritatē nō habu erunt. Criẜ. Sic̄ ſiquis cū nigrave ſte inueniat̉ in nupcijs: inordīat ⁊ ſordidat nuptiaꝝ gloriam. Ita qͥ habꝫ tenebroſitatē xp̄ianitatis ipe xp̄o fac̄ iniuriā. Hō itaqꝫ a̓ ẜm locū eligat veſtem: a̓ ẜm veſteꝫ eli gat locuꝫ. Alioqͥn audi at. Amice qūo hūc intraſti nō hn̄s veſtem nuptialem. In verb̓ premiſſis de iſto tria ponunt̉ ꝑ que vniu̓ſitas xp̄ianoꝝ maloꝝ figurat̉. Primo eſt eius verbalis dilectio cū dicit̉. Amice. Secūdo eius temerat̓ a pre ſumptō. cū ſubditur. Rūo hūc in traſti⁊cͣ. Tertio eiꝰ ſeuera punicō cū additur. Ligatis manibꝰ ⁊ pe dibus ⁊cͣ. Circa primū nota ꝙ triplex eſt dilectio.ſ. verbalis. pre cordialis: ⁊ realis. de quibꝰ dicit̉ Ioh̓. iij. Nō diligamuſ verbo neqꝫ lingua tantum. Ecce verbalis. ſed opere. Ecce realis. Et veritate Ecce p̄ cordialis. Illa enim dilecto eſt ve ra que radicatur in corde. Ex par te autē iſtius fuit tantum dilectio terbalis quia deum tantuꝫ ore fu it confeſſus. ⁊ non fuit precordi alis quia ipſum ex corde non dile xit: nec realis quia opera miſei̓co die non habuit. Chriſtus autem vera dilectōne dilexit nos ſcilicet verbali. nos vtiliter inſtruendo. Vnde Vſaie qͣdrageſimo octauo Ego ſum dominꝰ deus tuus docēs te vtilia. Et precordi ali. ſuā animā ꝓ nob̓ ponendo. Ioh̓. xv. Maiorē hac dilectione nemo habet ⁊cͣ. Et reali: bonis omnibꝰ nos ditando. Iacob̓. pͥ. Omne datum optimū ⁊ omnē donū ꝑfectū ⁊cͣ Eſt igitur ſē ſus. Amice qui tantū me dilexiſti ore non p̄cordialiter nec realiter: quē ego dilexi verbo docendo vtili ter ⁊ corde redimēdo miſericordit̓. ⁊ oꝑe ditando multipliciter quo Hūc inf̓raſti ⁊ q̄ temeritate xp̄ia nitatis tibi nomē vſurpaſti. cum nec corde me dilexeris. nec opere mihi ſeruieris. ſꝫ tantū verbo mihi miniſtraueris. Nota ꝙ veā amici tia qͣtuor importat. Primo ꝯmuni cationē qm̄ veri amici ſibi cuncta ꝯmunicant. vnde cū diceret̉ ſocra ti de quodā pauꝑe qui cuiuſdam diuitis amicus erat ait. Cur vero illi diuiti iſte pauꝑ ē amicus. Ra tio nō ē niſi qꝛ fortune ꝑticepſ nō eſt. Sicut em̄ mēbra ſibiinuicē ſē ꝑ ſeruiūt in vno corpore: ſic ⁊ ami ci cum habent vnū cor ſibi inuicē ſeruire debēt. Manus enim ſeruit ori cibū apponendo. os ſtomacho cibum deſtinando. membr̄is cibū deriuādo. cor pulmoni vitaꝫ ⁊ mō tū ſibi tribuendo. pulmo cordi ae rem ſibi ad temperamētū caloris tribuēdo: ſic amicus dēt eē amico manꝰ ad defendendū ab immiciſ os docēdo boniſ ꝯſilijs. ſtomachꝰ nutriēdo de bn̄ficijs. Cor viuifica do bonis exēplis ⁊ pulmo refrige rādo ꝯtra aduerſa bonis verbis. Iſta ꝯditio ī ꝯmunicacō ē in ami citia quā hn̄t ſancti cū d̓ qꝛ bona ab ip̄o accipiunt ⁊ ꝯmunicāt illa pauꝑibus largiēdo. Paral̓. xxix. Tua ſūt oīa ⁊ q̄ de manu tua acce pimꝰ dedimus tibi Iſta aūt ꝯdicō amicitie nō eſt in malis qꝛ boͣ ſua paupe ribꝰ ꝓpter deum nō ꝯmuni cant ſꝫ ſibi auare reſeruāt. Eccleſi. xi. Nunc manducabo de bonis me is ſolus. Secundo amicitia dat aſ ſimilationē. Amor enim aſſimilat amanteꝫ amato. Hugo de ſancto victore. Scio animā quicquiddili git in eiꝰ ſimilitudine tranſforma ri. Vn̄ ꝓpter iſtaꝫ aſſimilationem quidaꝫ ph̓us interrogatus: qͥd ē amicꝰ. Rn̄dit alt̓ ego Iſta amici ciā ē in ꝯdicōne dei ⁊ ſāctoꝝ viroꝝ pſi intantū d̓o ꝑ amore aſſimilā tur ꝙ dij appellant̉. Osͣ. Ego dixi dij eſtis Augꝰ. Tal̓ ē vnuſquiſqꝫ qualis eſt ſua dilectio. Si deū dili gis: deus es: ſi terraꝫ diligis terra es. Sicut autē amor dei facit bonoꝫ do ſimiles: ſic diuerſa vitiā fatiūt malos eē brutales. quod oſtēdit boetius in libro de cōſolatione di cens. Euenit vt quem tranſforma tum vicijs videas hominem exiſti mare non poſſes. Auarus feruet alienarum opuꝫ violentus erep tor. lupo ſimilem dixeris. ferox at qꝫ inquetus qui linguam ſuam litigijs exe̓cet. canibus compara tur. inſidiator occultus qͥ inſiſtit fraudibus vulpeculis exequatur Ira intēperatus fremit leonis ani mū geſtare creditur. pauidus ac fugax non inetuenda formidat: ceruis ſimil̓habeat̉. qui ſtupidꝰ ē ⁊ torpet vt aſinꝰ viuit. leiūs ⁊ īcō ſtans ſtudia ꝑmutans nihil ab auibꝰ differt. Qui fedis immūdiſ qꝫ immergit̓ ſordibꝰ ſuis volupta te detinetur. Ita fit vt qui ꝓbitate deſerta hō eē deſinit cū in diuinam ꝯdicōnē trāſire nō poſſit vertatur in beluā. Tertio amiticia dat ydē ptitatē. Naꝫ ẜm Tuliū vera amici tia eſt ideꝫ velle ⁊ idē nolle. Et iſta amicitia eſt dei ⁊ ſāctoꝝ virorum. Nā deus vult qd̓ ſācti volunt. Psͣ. Voluntateꝫ timentiū ſe fatiet. Et ſancti volunt qd̓ deꝰ vult. Osͣ. Be atus vir qui timet dn̄m: in māda tis eiꝰ volet nimis. Iſta autē cōdi tio nō eſt in mal̓. qꝛ voluntatē dei nō fatiunt ſꝫ reſiſtūt ei ſꝫ tandē e̓ſi ſtere nō valebunt. qꝛ voluntaˢ dei aut in pn̄ti fit ab homine. a̓ in fu turo fiet a demone: iō dicit̉ Yſai. lxvj. Cōſiliū dei ſtabit ⁊ omniſ vo lutaſ eiꝰ fiet Quarto amicitia dat equalitatē. Nā ſuꝑioris ad infelo rem eſt habere amicitiaꝫ ⁊ beniuo lentiam. Inferioris ad ſuꝑiorē eſt habere r̓uerentiā. equal̓ ad equa lem amicitiā. Ihero. ſuꝑ. xij. ꝓphe tis Vbi ē alteriꝰ eminentia ⁊ alte rius ſubiectio: ibi nō ēa micitia: ſꝫ potiꝰ adulacō Iſta amicitia olim nō erat in amicitia dei ⁊ hominuꝫ qꝛ deus erat ſūmꝰ ⁊ hō infimꝰ ſed ne aliquid in amicitia deeſſet qui L6 2 Y prius erāt dn̄s noſter. factꝰ ē fra ter noſter ⁊ ſic qꝛ factus ē equal̓ facit ſe amicū dicēs Ioh̓. xv. Vos autē dixi amicos ⁊cͣ Secūdo ponit̉ eius temeraria p̄ſumpcō cū dicit̉. Qūo huc intraſti nō hn̄s ⁊cͣ. Ve ſtis nuptial̓ eſt caritas: q̄ tribꝰ de cau ſis nuptialis vocat̉. Primo qꝛ xp̄s ī ſuis nupcijs eā ꝯtexuit. Nā in cruce nuptiaſ fecit vbi carnem ꝓ pane ⁊ ſāguinē ꝓ vino appoſu it. vbi reficit angelos in celo eos reparādo. homines ī mūdo eos re dimēdo pr̄es in limbo eos liberādo In iſtis nupcijs habuit veſtē cari tatis non de pilis animaliū: nō de corticibꝰ herbaꝝ: non de interiori bus vermiū. ſed de interioribꝰ viſ ceꝝ ſuoꝝ ⁊ hoc quādo lateris aper tiōe amorē cordis patefecit. Ber. Clauus penetras. clauꝰ reſerās ē mihi vt videā voluntateꝫ dn̄i qͦs video ꝑ foramē clamat clauꝰ cla mat vulnus. patet archa cordis. Secūdo dicitur veſtis nuptial̓. qͥa ſine hac nullꝰ in nuptiaſ celeſtes intrare valebit. Hoc ſignatū e ſt Heſter. iiij. Vbi dicitur ꝙ non li cebat aliquē intrare aulam regis aſſueri indutū ſacco. Saccuſ eſt ti mor ſeruilis cū quo regnuꝫ celorū nullus intrabit. Abitiendus eſt igitur ſaccus ⁊ veſtis nuptial̓ tex enda. Iuxta illud Prou̓. vlti. Que ſiuit lanaꝫ ⁊ linū ⁊ operata eſt cō ſilio manuum ſuaꝝ ⁊cͣ. xp̄us fuit agnus. Vſai. xvi. Emitte agnum domine dominatoreꝫ terre ⁊ cetea̓ huiꝰ agni lana ſunt bn̄fitia. Fuit etiā herba racōe carnis. Vſa. xl. Omnis caro fenū Fuit huiꝰ herbe lumē candor innocētie Texēda ē gͦ iſta veſtis ex lano ⁊ lino: qꝛ cari tatē nr̄am dn̄t inflāmare xp̄i bn̄fi tia ⁊ eiꝰ innocēs vita. Tertio dicit̉ veſtis nuptial̓ qꝛ ī magnis nup cijs ⁊ indie iudicij ſole xp̄i ſpōſe indute erūt hac veſte. Apoca. xix. Venerūt nuptie agni ⁊ vxor agni p̄ꝑauit ſe ⁊ datuꝫ ē ei vt cooꝑiat ſe biſſo⁊cͣ. Alie aūt amē adulteri ne nude erunt ⁊ turpitudinē earū oēs videbūt. vn̄ d̓. Apoca. xvi. Be atus qͥ cuſtodit veſtimēta ſua ne nūdꝰ ābulet ⁊ ne videat homines turpitudine eius. Tercō ponitur iſtiꝰ ſeuera punicō. cū d̓r. Ligatiſ manibꝰ ⁊ pedibꝰ ⁊cͣ. Per qd̓ dat̉ intelligi ꝙ nūꝙͣ ab illa poterat li berari ſiue exire. In hoc ꝙ miſſus ē in tenebras extei̓ores dat̉ intelli gi ꝙ ad dei mīam nūꝙͣ poterit per uenire. dicunt̉ em̄ tenebre īferna les exteriores qꝛ ſūt ex ambitū di uine mīe Erit igit̉ illa pena eterna ꝓpter duo. Primo gͦ qꝛ nullū pote rūt acqͥrere meritū. Eccle. ix. Ad̓cū qꝫ poterit manꝰ tua inſtant̓ oꝑae̓ qꝛnec opꝰ nec racō nec ſcīa nec ſa piētia ē apud inferos qͦ tuꝓperaſ Meritū ſcōꝝponit̉ ex fide ⁊ opere ⁊ ex amore ⁊ ex racione ſiue diſtri ctōne ꝓpter qd̓ d̓r Ro. xij. Racōna bile obſequiū veſtꝝ. Ibi āt non exit meritū ꝓuenienſ ex oꝑacōne iō dicit. Nec opꝰ nec ꝓueniens ex fide. ideo dicit. nec ꝯſcientia. nec ꝓ ueniens ex diſcrecōne. iō ſubiun git̓ nec racio. Nō em̄ vtent̓ nec di ſcretione ſed furore. Secūdo qꝛ nō poterunt ex illa pena exire: qꝛ nul lū ibi poterit remitti pctm̄. Vſa. i. VVulnꝰ liuor ⁊ plaga tumens nō ē circūligata nec curata medicīa. nec fota oleo. Vulnꝰ luxurie circū ligat̉ ligatura gr̄e. Sap. viij. Nō poſſuꝫ eē ꝯtinēs niſi deꝰ det. Liuor auaī̓tie curat̉ medicamine elemo ſine. Luce. xi. datē elemoſin a ⁊ ec ce oma munda ſūt vob̓ Plaga tu mies ſuꝑbie fouet̉ vngēto paſſio nis dn̄ce Augꝰ ſuꝑbia ſanari nō pōt ſi hūilitate filij dei nō ſanet̉. In inferno at nō ē dei gra. iō non eſt ligatum vulnus luxurie. nec ibi dat̉ elemoſina: iō ibi nō liga tur vulnus auaritie. nec ibi ſe ex tendit mei̓tum paſſionis domini ce ideo ibi non fouetur apoſtema ſuperbie. ¶ Sequitur dominica. xxi. ¶ Sermo primus. Rat quidā regulus cu lus filiꝰ infirmabatur capharnaum ⁊ cetera Iphannis quarto Si cut dicit Theophilꝰ Iſte reguluſ int̓fuit miraculo facto in nupcijs quādo dominꝰ noſter iheſus chri ſtus aquam in vinum mutauit. qꝛ tunc ipſum eſſe prophetam vel homineꝫ ſanctum dei amicū credi dit: ſed tamen ꝓ diuinitate ꝑfecte nō cognouit. Et ad hoc innuēduꝫ illud miraculū euangeliſta reme morāt. d. Venit iteꝝih̓us in cha na galilee vbi fecit aqua vniū. Et erat quidā regulus ⁊cͣ Circa cua gli tionem iſtiꝰ reguli tria notantur Nā in patre notat̉ magna nobili tas ⁊ cradulitaˢ(in filio magna in firmitas. In xp̄o magna pietas. Nobilitas notat̉ in hoc ꝙ dic̄ r̓gū lus. qꝛ ẜm Criẜ. vel eāt de genere regali vel habebat aliquē princi patū Ille autē recte rex dici poteſt q̄ regit populū ſapienter republi cā vtilit̓ ſeipſū innocent̓ Debet qͥ dem ſapiēter primo populū rege .Alcj.aᵐ re. Eccle. x. Iudex ſapīens iudica bit populū ſuū ⁊ principatus ſen ſati ſtabilis erit. Econuerſo dicit ibidē. Rex inſipiēs p̄det populum ſuum. ⁊ ciuitates inhabitabunt̉ ꝑ ſenſū ꝑ̄rudentem. Prou̓. xxviij. Dux indigens ſapientia multos opprimet ⁊ calūniabit. Ideo Vale riꝰ dic̄ tunc ſeculū beatū fore diceˢ cū ſapientes regnarent vel reges ſapere cepiſſent. Et Seneca dic̄ ꝙ ſeculū aureū dicebat̉ cū ſapiētes regnarent. SSecundo debet regere rempublicā vtiliter quā tunc vti liter regit qn̄ nō ꝓpriā ſed ꝯmune vtilitatē attendit. Legit̉ de roma nis ꝙ cū pugnabāt ꝓ gloria acqͥ renda. ꝓ libertate aſſequendag republica ꝯſeruāda. tūc ſemꝑ vī cebāt. ſed poſtꝙͣ ſe ad auaritiam 37 6 ꝯuerterunt victi ſemper fuerunt. Vn̄ dicit Augꝰ. ī epiſtolis ꝙ qui prudenter attendunt/ plus dolent pauꝑtateꝫ ꝙ opulentiā periſſe ro manā. In paupertate enim eorū integritas cōſeruatur. Opulentia mentes hominū omni peior peſte corrumpit Legitur in hiſtoria ro manoꝝꝙ cum legati miſſi a ſena .Fabriciꝰ. tu romam veniſſent/ inuenerūt fa britiū principeꝫ romauoꝝm ſcap no ſedentem ⁊ in ligneo catino ce nantem. Cui cuꝫ pro ſua libertate multa auri pondera obtuliſſent. Ille nō ad ꝓpriam ſed ad ꝯmurie vtilitatem reſpitiens ait Abite ⁊ veſtrum aurum aſportatē. Roma ni enim malunt dominari haben tibus aurum ꝙ auro. Et memen tote fabritium nec auro nec hoſti bꝰ vinci poſſe. Tercō debet regere ſeipſum innocēter vt ſcilicet īmu nis ſit ab illis vicijs que in alijs rep̄hendit. ne ſibi dicat̉ illud Ad Ro. ij. In quo enim iudicas aliū teipſum cōdemnas. Legitur ꝙ dū magiſtratus athenienſes quen dam furem ad penam trahi face rentzenocrates philoſophus di xit. Magni fures minoe̓s puniūt Maxime enim debꝫ princepſ a tri bus vicijs eſſe immunis a qͣuibꝰꝫ nec ipſe maximus princeps alex ander legitur im numˢ fuiſſeſli cer ille victor fuerit orbis terrarum. Ab ira tamen/ vino ⁊ cupidi tabe magna vincebatur. Abſcindēda eſt igitur a pͥncipe ira. quia ſicut dicitur Prou̓. xvij. Ira nō habet miſericordiā nec erūpens furor ⁊cͣ Nunꝙͣ em̄ aliqͣ ſentētia in ira ꝓfer ri dēt. Vn̄ refert Valerius ꝙ cū ar chita tarentinꝰ ꝯtra ſeruū ſuū ira tꝰ eēt ait O īfelix iā de te ſupplitiū N. ſumerē ſi iratus nō eēm LLegitur in hiſtorijs romanoꝝ ꝙ cuꝫ theo doſiꝰ īꝑator ad iuſſa ſeuerā motꝰ eēt princeps quidā ſapīēs eū ad mōnuit vt cū ſe iraſci ſentiret pͥꝰ ꝙͣ aliquā ſententiā ꝓferret. xxiiij lr̄as alphabeti ītra ſe diceret mō roſe vt ſic refrigeratus qͥd ſtatuē dū eēt maturiꝰ videre poſſet Secū do abitiēdā e vinolentia ⁊ eb̓etas Prou̓. xix. Noli r̓gibꝰ o lamuel ⁊cͣ. Lamuel in hebreo ſigͣt cū qͦ eſt de us. in latino Noli regibꝰ dae̓ vinū qꝛ nullū ſecretū ē vbi regnat ebri etas aleriꝰ dic̄ ꝙ cū phrlippus l. Ha xlv rex temulentus eēt iniuſtā ſenten l. jvo. br. v ad tiā ꝯtra quandā viduā tulit q̄ ad lex. 5 ipſū accedens dixit ſe appellare a philippo ebrioſo ad philippum ſobriuꝫ Qui cū vinum digeſſiſſet ſententiā reuocauit. Tertio abiti enda eſt cupiditas minia. Prou̓. xxviij. Leo rugiens ⁊ vrſus eſuri ens. prīceps impius ſuper popu lū pauperem Refert Valerius ꝙ Tiberius ceſar iudices ꝓiuntiarū raro mutabat ex eo ꝙ non ad ra piendum intēti eſſent. ⁊ ponit ex emplum de quodā vulnea̓to quē cum multitudo muſcarum operū iſſet ⁊ quidam eas abigiſſet/ ait Amice male feciſti: quia iſte ple tie erant ⁊ famelice venient; ⁊ am pliꝰ me affligent Noui enim ꝙ in dices maxime quando ſunt ꝑ au peres vel auari ſemper ad rapien dum ſunt auidi nde etiam dic̄ idem ꝙ dum conſules in hiſpani am mitti deberent ⁊ de duobus cō ſilium haberetur. Scipio dixit. Neuter mihi placꝫ. quia alter ni hil habet ⁊ alteri nihil eſt ſatis. Eque malum eſt magnatibus ī dicans per hoc inopiā ⁊ auaritiā. ¶ Secūdo in patre fuit magna fi des ⁊ credelitas. dic̄ em̄ Beda ꝙ eius fides triplicē habuit gradū ſicut ⁊ quelibet virtus.ſ. initiū. in crementum ⁊ ꝑfectioneꝫ. Habuit enim mitiū qͣndo ipſū rogauit vt deſcenderet ⁊ filium eius ſanarer. Tunc enim credidit ⁊ dubitauit. Credidit quideꝫ qꝛ filium ſanare poſſet: ſꝫ nō euꝫ ſanare voluit niſi pn̄s eēt corpore. dem̄ fides eiuſ ce pit īcrementū qn̄.ſ. credidit ẜmo ni domī dicētis Vade. filiꝰ tuus vi uit. Vltimo perfecte credidit ꝙ.ſ. ſerui ſanitatē filij nuntiauerunt. qꝛ tunc credidit ipſe ⁊ domus eiꝰ tota. Hic autē duo notabilia ſūt Vnum in domino quia ad filium e̓guli ire noluit ⁊ rogatus qui ad filium centurionis vēturum ſe di cit ⁊ non rogatus vt habetur Ma thei octauo In quo noſtram ſuꝑ biam reprehendit qui in homine nō naturā qui ad ymaginē dei fa ctꝰ eſt ſed diuitias honoramꝰ Se necaQuēadmodū ſtultuſ eſt qui equū empturus non ipſū aſpicit ſed ſtratu ⁊ frenū: ſic ſtultiſſimꝰ eſt qui hominē ſapientē ex veſte eſtimet In r̓gulo etiā eſt notabi le ꝙ licet eius fides fuerit diminū ta: tamē ſalutē filij impetrauit. ex quo magna fidei virtus inſinuat̉: q̄ licet eſt etiā imꝑfecta. apud deū tamen meretꝭ Qd̓ patet in alexan dro qͥ ꝑ fidē informē filioꝝiſrahel incluſionem obtinuit. Nā ſic̄ ait ioſephꝰ cū ad montes caſpios ve niſſꝫ ⁊ filij captiuitatis decē tribu um egrediēdi licentiā petiuiſſent ille cognita cā incluſioniſ dixit. ampliꝰ eos includeret. ⁊ cuꝫ cepiſ ſet ⁊ videret ꝙ opus humanū ad hoc non ſufficerotrogauit dn̄m vt illud ꝯpleret ⁊ prupta montiū ca cumna ad ſe inūice acceſſerūt ⁊ locus incōnieabilis ē factꝰ. Et ſb̓ dit ioſephꝰ Quid facturus ē dn̄s ꝓ fidelibꝰ ſi tantū ꝓ infidelibuſ fe cit. Secūdo in filio notatur mag na infirmitas. dicit̉ auteꝫ ꝙ infir mabatur capharnaū/ ⁊ ꝙ erat fi liꝰ reguli Quantū ad primū notā tur tria q̄ ſūt cauſa ſpiritual̓ infir mitatis. Capharnau interpretat̉ ager pinguedinis vel villa cōſola tionis. Erat em̄ ciuitas magni ho noris. Iuxta illud Luce. x. Et tu ca pharnaū vſqꝫ in celū exaltata es ⁊cͣ. Ex qͥbꝰ verb̓ habet̉ ꝙ ſepe cau ſaſpiritual̓ infirmitatiſ eſt pm uēdo Osͣ. Prodijt qͣſi ex adipe im qͥtas eoꝝ ⁊cͣ. Item nimia ꝯſolacō munda. iō dicit̉ Luce. iij. Ve vob̓ mda 24 L diuitibꝰ qui habetis ꝯſolationeꝫ veſtram ⁊cͣ. Et nimia exaltacō ter renaſqꝛ qui ſunt in prelacōnibuſ maiores: ſepe ſunt in tranſgreſſio nibus peiores. Iere. v. Ibo ad op timates ⁊ loquar eis ⁊ magni ſil̓ ꝯfregerunt iugum: ruperūt vincu la⁊cͣ In hoc ꝙ ea̓t filius reguli de bet intelligi ꝙ nobilitas generis ſepe eſt cauſa ſpiritual̓ infirmita tis. Filij enim nobiliū ſepe efferū tur in ſuꝑbia. Ozee. ix. Gloria eo rum a partu. ab vtero ⁊ a concep tu. Et quia gloriantur ex eo ꝙ de genere magno ſunt ꝯcepti ⁊ nati. ſepe exercent rapinā. Vnde legit̉ de leena Szech̓. xix. Eduxit vnuꝫ de leuncul̓ ſuis ⁊ factuſ eſt leo ⁊ didi cit predam capere. homineſqꝫ oc cidere ⁊ comedere. Sepe ⁊ immer gunt ſe in lutum luxurie/ ⁊ in hoc a ſua nobilitate degenerant. Por ci enim moratur in luto: ſed alia animalia in lecto mundo. Filij igi tur nobilium hijs vicijſ ſepe labo rant/ ſcilicet ſuperbia laſciuia ⁊ ra pͥma Sed illi qui ſunt in dei filios adoptati. iſta deteſtātur. Legitur in hyſtoria ſcolaſtica. Ꝙ cum fi lia pharaonis moyſen in filium adoptaſſet. rex cōronam in qua erat ymago ydoli. capiti pueri im poſuit: ſed puer eam in terram ꝓ iecit ⁊ pedibus conculcās eam cō minuit. Et cum ſacerdos ydoloruꝫ. eum diceret occidendum. eo ꝙ ipſum cultus ydolorum euacuan dus eſſet. ad ſuaſionem cuiuſdaꝫ ſapientis allate ſunt prune ardē tes quas puer accipiens in os ꝓ iecit ⁊ os ꝯbuſſit. ⁊ ſic in noces ꝓ batus ē Filij dei adoptiui dn̄t de teſtari auaritiā: qd̓ ſignat̉ ꝑ hoc ꝙ ydolū ꝯminuit. Iux illud Col̓. iij. Auaritia q̄ eſt ydoloꝝ ſeruituſ Sebēt timore ſe adurere. ⁊ t̓frena re laſciuiā: qd̓ ſignatur ꝑ hoc o prunas in os ſuū poſuit ⁊ os com buſſit. Osͣ. Vre renes meos ⁊cͣ. Idem. Confige timore tuo carnes 8 meas ⁊cͣ. ¶ Tertio in xp̄o notat̉ magna pietas cū dic̄. Vade. filiꝰ tuus viuit. Nō dic̄. Curatus ē ad oſtendendū ꝙ ẜm naturā morbꝰ ille erat ad morteꝫ. nec debet intel ligi tantū de vita naturo: ſed etiā de vita gratie: qꝛ ſanatus eſt ī cor pore ⁊ in mente. Paꝝ fuiſſet dare vitam natue̓ cū ſit breuis ⁊ cādu ca. Iaco. iiij. Quid eſt em̄ vitā no ſtra Vapor ad modicū parens: ⁊ deinceps exterminabitur. Vbi tria implicat.ſ. ꝙ ſit vapor parēs. ⁊ ad modicum parens. Eſt enim vita vapor: quia ſicut vapor a ca lore ſolis diſpergitur: ſic vita hu mana a modico calore febrili exti guitur. Sapi. ij. Tranſiet vita no ſtra tanꝙͣ veſtigūi nubis ⁊ ſic̄ ne bula diſpergetur que fugata eſt a radijs ſolis. Eſt etiam vapor nō exiſtens: ſed apparens. Sicut em̄ aurum ſophiſticū non ē auꝝ: ſic humaria vita nō eſt vera ſꝫ appa rens vita. Iob. xx. Velut ſomniū auolans nō inuenit̉: trāſiet ſicut viſio nocturna. Eſt etiā vapor ap parens non ad longū ſed ad mō dicū. Augꝰ. in lib̓. l. omē. Tota vi ta hūana ab infatia vſqꝫ ad decre pitam etatē vel ſenectutē breuis ē Et ſubdit. Si adam adhucviue̓t ⁊ hodie moreret̉ quid illi vite lon gitudo profuiſſet. NNec miꝝſi vitā ita breuis eſt qꝛ dependet/ a ſcintil la fumo ⁊ a flatū. Scintilla eſt in corde que ꝙ cito extinguit̉ tam ci to homo moritur. Fumus em na ribꝰ cuius ſi via intercipit̉ ſtatun finitur. flatus eſt in ore qͥ ſi aliqn̄ impeditur homo ꝯtinuo ſuffocat̉. de hijs tribꝰ dicitur Sapi. ij. Fu nius ⁊ flatus eſt in naribꝰ veſtriſ ⁊ ſermo ſcintille ad ꝯmouenduꝫ cor veſtrum. ¶ Sequitur ſermo ſecundus. Ora ſeptima reliqͥt eum febris. Sic̄ cor poſt febri citat corꝑ aliter̉: ſic am̄a ſpirititaliter Quodlibet em̄ pecra tum mortale eſt febris anime. Nā ſic̄ febritans modo patitur timo rem/ modo caloreꝫ: ſic peccator mo do timet pati aduerſa vel ſumere penifētie oꝑa. mō minis amat ter rena Sic̄ enim dic Augꝰ ſuꝑ illud psͣ. Inceſa igni ⁊ ſuffoſſa Oīa pec cata due res fatiūt.ſ. cupiditas ⁊ timor In verb̓ āt p̄miſſiſ duo tan gunt̓.ſ. infirmitatis genꝰ qd̓ erat febris ⁊ curationis tempꝰ. cū dic̄ hora ſeptima Circa primū notan dum ꝙ ſicut ſunt diuerſe ſpēs fe briū: ſic ſūt diuerſe ſpeties pctōꝝ Prima ē febris quo tidiana ⁊ ſig nat̉ pctm̄ gule ⁊ hoc ꝓpter quoti dianā vētris repletionē ſa. xvi. Venite ſumamꝰ vinum ⁊ implea mur ebrietate. ⁊ erit ſic̄ hodie ſic ⁊ cras ⁊ multo arupliꝰ. iō ꝯpara tur ſāguiſuge. Prou̓. xxx. Sangui fuge due ſūt filie dicētes. affer af fer: qꝛ guloſus poſt vnū ferculum dic̄ affer aliud. Et ſic̄ febris quōti diana defacili mutat̉ in aliā infir mitatē: ſic guloſus cito trāſit ad luxuriaꝫ. Ihero. Vēter mero eſtu ans cito ſpumat in libidineꝫ. vel febris quotidiana am̄e ſūt pecca ta venialia que quotidie agimꝰ: q̄ ẜm Augꝰ. in lib̓. ſol̓. Aſſimilan tur gutte arene et ſcabiei. Guttis aq̄ qꝛ feruorē caritatis remittunt. Arene qꝛ ſepe a bonis oꝑibꝰ ani mā ſterilem fatiūt ſcabici qꝛ decō rem anime diminuūt Et idē dic̄ ꝙ multe gutte implent fluuium na ui ⁊ fatiunt naufragiū. multa gr na arene fatiunt onꝰ ponderoſum multitudo ſcabici corpꝰ reddit cor ruptū: ſic etiā pctā venialia quan do exercent̓ ſepe ſua multitudine ⁊ deformitate ac ponderoſitate ad pctm̄ mortale diſponūt. Secūda febris eſt effimera que d̓r de quo dā piſce marino qͣ eo die qͦ naſcit̉ morit̉ ⁊ ſignat motū ire qͥ dēt fini ri an̄ ſol̓ occaſuꝫ. Eph̓. iij. Sol non occidat ſuꝑ iracūdiā veſtrā. Glo ſa. Ira non duret ⁊cͣdubitus ire 71I 2 c1 motus ē naturalis. quia ſic̄ dicit Ihero. Qui nulla animi ꝑturbati one mouet̉ vt ſimplicit̓ dica. aut deꝰ aūt lapis e. iō dic̄ Greg̓. naꝫ a zenꝰ ꝙ duo ſūt in celo q̄ non pn̄t ꝯmoueri.ſ. deꝰ ⁊ angelꝰ ⁊ tertiꝰ in terra.ſ. xp̄ianꝰ ꝑfectuſ Licet tamē deꝰ aliqn̄ dicat̉ iraſci hoc nō dicit̉ ꝓpter alique turbulentū affectū. Ipe em̄ vindictā nō fac̄ cū quadā animi ꝯmocōne ſꝫ cū mentiſ tran quillitate oīa iudicat. Angeli eti am de ꝑdicōe pctōrū licet nō com mouent̓: tamē dicūtur flere Vſa. xxxiij. Angeli pacis amae̓ flebat cū fletus ⁊ ꝯturbatio in eis cadere nō poſſit. ſed dicuntur flcre i. ad modū flentis ſe habere. xp̄ianus autem ꝑfectus ꝙͣuis turbacōneꝫ ex hoc patiatur. ex hoc tamē eius racō non obnubilatur. qꝛ ea tenꝫ ſub dmo raconiſ. vn̄ dic̄ idē Chri ſtianꝰ ꝑfectꝰ in terrā celeſtis ī cor rup̄cōne ipaſſibil̓ in oībꝰ vincit̉ p̄ter ꝙ ī ai libertate Tertia febris ē erratica q̄ nō accidit c̓tis horis ⁊ ſigͣt īiudie motū q̄ qn̄ aliqͣs lau dat̉ accedit cū vituꝑatur recedit. nō em̄ hēt hora det̓minataꝫ ſꝫ qn̄ renouatur laudacōnes renouan tur acceſſiones. Hoc patet pͦ. Re. xxviij. Ceperūt em̄ puelle cantae̓ Saul ꝑcuſſit mille ⁊ dauid decem milia. ⁊ tūc ſaul habuit magna acceſſionem inuidie dicens. Mi hi emim d̓derunt mille ⁊ dauid̓ de derunt decem milia. Tandem ip ſe ionathas eum placauit. et ſic ceſſauit acceſſio. Quoliens enim ſaul audiebat de eius ꝓbitate: to tiens laborabat iſta acceſſione. Iſta autem febris non naſcit̓ niſi de febricitate alteriꝰ: qꝛ ſola miſe ricordia caret inuidia Vnd̓ dic̄ q̄ dā. Omnibꝰ inuidꝰ es inuidet neo tibi. Iō ſignat̉ ꝑ heli ſacerdotem. de qͦ dicit̉.i. regū. iij. ꝙ n̄ poterat vi dere lucerna dn̄i anteꝙͣ extīguere tur Lucerna accenſa lucet: exticta fetet. Lucerna accenſa ſūt viri vir tuoſi: extincta pctōres fetidi Inui dus nō poteſt videre viros virtuo ſos ſed lihēter videt miſeros ⁊ ab iectos. Iſta auteꝫ febris multū af fligit homineꝫ. Vn̄ dic̄ quidā. In uidꝰ inuidia ꝯburit̓ intus ⁊ extra Vn̄ dic̄ Seneca. Vtinaꝫ inuidi in omnibꝰ cītatibꝰ haberet oculos ⁊ aures vt de cūctoꝝ felicitatibuſ pleniꝰ torquerēt̉ Quarta febris e tertiana q̄ laborant illi qui d̓pecca tis q̄ fecerūt ſatiſfacere nolūt. Ha bēt em̄ ꝯtritione ⁊ ꝯfeſſioneꝫ: ſed ſatiſfactionē. dicit̉ ꝙ quidam de momacus ad quendā viꝝ ſāctū adductus eſt qui p̄cepit demoni vt exiret ⁊ nomē ſuū diceret. Et il le. Nos ſumus tres qͣ in iſto hōine habitauimꝰ. Ego vocor claudens cor. aliꝰ vocatur claudēs os Ter tius vocat̉ claudēs marſubiū. Of fitiū eī meu ē cor pctōris īdlurare vt non poſſit ꝯtritionē habere. Et ſi forte cōteritur. alius laborat ne ꝯfiteatur. Et ſi ꝯfitet̉ Tertiꝰ frater meus laborat ne ſatiſfatiat ⁊ per hunc modū fere om̄es lucramur Tertius tamē frater nr̄ claudens marſubi plures nob̓ omnibꝰ ac quirit: qꝛ elemoſinaꝝ largicōneꝫ impedit: q̄ maxime nob̓ ꝯtraria ē ꝑ ꝑ ipſū homo ad gratiā diſpom tur ⁊ tandeꝫ pctā delent̓ Ruinta fe bris eſt ꝯtinua Iſta febre laborāt auari ⁊ maxime vſuarij. Cetei̓ em̄ peccatores interpellacōne fatiunt in pctīs Vſurariꝰ vero qualibꝫ ho ra ⁊ nocte. quolibꝫ feſto ⁊ momiē to peccat. ideo videtur eē peior ꝙ iu das qꝛ vendidit nō ſolū xp̄m ſed etiā beatam virginem ſāctos ⁊ ſā ctas qm̄ eoꝝ feſtiuitas ꝯputat in vſurā ſua Et qꝛ ſimilis iude fuit in culpa: ſiml̓ erit ei in pena. iudas enim in aere qui eſt int̓ celū ⁊ ter ram interijt ad mnuendū ꝙ neqꝫ in celo debebat ſtare cum angelis neqꝫ in mundo cū hominibuſ: ſed in aere cū demonibus: ſic ⁊ vſura rius non habitabit in celo qꝛ deu beata virgineꝫ ſanctos ⁊ ſanctas offendit Nec in mūdo qꝛ homines cōturbabit. ſed in inferno cum de monibus quos per auaritia ado rauit. Iuxta illd̓ Col̓. tercō. Aua ritia que eſt ydoloꝝ ſeruitus Iſta febris ſcilicꝫ auaritia cito occidit quia tollit tria que ſunt cauſa vi te.ſ. ſomnū. cibum ⁊ quietē. Aua rus enim non audet comedere. Ec cleſi. xiiij. Non ſatiabitur pane. ⁊ indigens in triſtitia ei̓t ſuꝑ miſe riam ſuam. Non em̄ poteſt dorm re. Eccleſiaſtici tertio. Cuncti dies eius laboribus ⁊ erumpnis pleni ſunt. nec ꝑ noctem mente requie ſcit. Prou̓. iiij. Non em̄ dormiunt niſi malefecerint: nec capit̉ ſomp nu̓s ab eis niſi ſupplantauerint: nec poteſt quiētē habere: ſed die ⁊ nocte eſt in labore ⁊ fatigacōe. here. xlij. Pre ſollicitudine quie ſcere non poterūt Auari g̓ parum viuunt: ſed qui frugales ⁊ libea̓ les ſunt viuunt diu. Prou̓. xxviij Qui odit auariciā: longi ſūt dies eius. Sexta febris eſt quartana. ⁊ ſignificat ſuperbia ꝓpter quatu or ſpeciēs tumoris.ſ. cū aliquis bo num qd̓ habet: a ſe habere exiſti mat. vel ꝓ ſuis meritis habere pu tat. vel cū iactat ſe habere qd̓ nō habet. vel deſpectis ceteris appetit ſingulariter videri habere qd̓ hꝫ. Vel poteſt ſignificare luxuriaꝫ q̄ ꝑ corpus explet̉: qd̓ cōponitur ex quatuor elemētis. Vel p̄t ſignae̓ longā ꝯſuetudine peccandi. vt pͥ ma dies ſit mala fuggeſtō. ſecun da malus ꝯſenſus. tercia maluꝫ opꝰ. quarta mala ꝯſuetudo. Iſta quadruplex ſpecies qua̓tane.ſ. ſu perbia difficulter curatur. qꝛ ſem ꝑ eſt in aſcenſu. Psͣ. Suꝑbia eo rum qui te oderunt aſcendit ſem ꝑ. Hinc eſt ꝙ ortum habuit in ce lo: ſed intellcum inereuit ꝙ deſcen dit in terreſtrem ꝑ adiſum ⁊ iteꝝ ſic creuit ꝙ repleuit totū mundū Alia ſpēs quartane.ſ. luxuria dif ficulter curatur. qꝛ in aīa ⁊ in car ne minis radicatur Ipſa enim ra 37 3 2 9 8 dicat̉ in aīa ⁊ in memoria pertur piū meditacōem. in voluntate per turpiū affectionē. Radicat̉ etiam in corꝑe. qꝛ ipſum totum inflam mat. Iob. xx x. Ignis eſt vſqꝫ ad ꝯſūmationē deuorans. ⁊ oīa era dicans gn̓a virtutū. Ipſū totum ꝯuulnerat. Siuſdem. xvj. Cōuul nerauit lumbos meos. Ipſū totū corrumpit ⁊ fedat. Iohel̓ a. Cōpu truerunt iumenta in ſtertore ſuo Terciā ſpēs quartane.ſ. mala cō ſuetudo difficulter curatur. Illud ſignificatum eſt. Io. xi. in lazaro quatriduano mortuo ⁊ fetido. Ce teros quidem mortuo dn̄s facilit̓ ſuſcitauit. lazarū vero qͣtriduanū cū magna difficultate ſuſcitare vo luit.ſ. cū oratione cū clamore ⁊ cū lacrimaꝝ effuſiōe. ⁊ cū ſui turba tione Geptima ſpēs eſt ethica q̄ ē radicata in mēbris qͣ humor na̓ lis ꝯſumit̉. ⁊ ſigͣnat̉ triſticiā ſiue accidiā. de qua d̓r Chor̄. viij. Stul ta ſeculi t̓ſticiā mortē oꝑatur Tal̓ triſticia ꝯſumit oſſa: q̄ nō tm̄ fūt exficcāda: ſꝫ etiā incineranda. A mos. ij. Incender̄t reges ydumee Vdumea interp̄tat̉ ſangnea ⁊ ſi gnificat dÿabolū q̄ ſanguinē ſitit Eiusoſſa ſūt vrā pctā q̄ in nob̓ ro bur ꝯſumit. Sunt gͦ qͦ iſta oſſa in teg hn̄t qui de pctis ſuis non ꝯte ruūt̉. ⁊ ꝯtritione fac̄ ſalubris tri ticia ⁊ pm̄am in ſalutē oꝑat̉ Se cundū eſt tꝑs curationis qd̓ poī tur cū d̓r. Hora ſeptima ⁊cͣ. Per ſe ptimā horā ẜm hilariū intelligit̉ fides trinitatis in quatuor mundi ꝑtibus predicanda Vel intelligi tur timor qui eſt ſeptimū donum ſpiritus ſci. vel intelligit̉ mors. qꝛ hora ſeptima ſol declinat a meri die ⁊ vergit ad occaſum. Vel ẜm Oriḡ. intelligit̉ quies. qꝛ ſeptima die ē requieſcendū. Iſta quatuor .ſ. fides. timor. memoria mortis. ⁊ quies ad ſanitateꝫ ſpūalem mul tu operant̉. Naꝫ fides ⁊ timor mor bum peccati expellunt. de fide dici tur Actu. xv. Fide purificans cor da eoꝝ. De tiore dr̄ Ecclea. Timor dn̄ expellit peccatū Memoria mor tis preſeruat ab infirmitate. Eccl̓. vij. In oībus vijs tuis memorare nouiſſima tua ⁊cͣ. Quies mentis ꝯſeruāt. Per quietem.n. mentis homo au̓titur a tumultū mūnda noꝝ ⁊ deo vnitur ⁊ i deo in grā cō ſeruat̉. Vnde angelꝰ dixit arſenio Si vis ſaluus eē fuge hoīes. ſede ⁊ quieſce. ¶ Sermo tertius eiuſdem. T credidit ipſe ⁊ domus eius tota ⁊cͣ. Per iſtā do mū intelligitur eccā mili tans q̄ mō per fidē ambulat. mō ꝑ ſpem. ſic̄ d̓r Chor. vi. Fundamē tum hꝰ domus eſt xp̄s. Iuxta illd̓ Choꝝ. iij. Fundamentū aliud ne mo pt̓pone̓ preter id qd̓ poſitum ē qd̓ ē xp̄s. i. fides x Ad fundamē tum hꝰ domus dei angeli poſuer̄t taꝫ xij. lapides p̄cioſos ⁊ apoſtoli.x ij. articulos fidei. Apo. xi. Aurꝰ ci uitatis hn̄s fundamenta. xij ⁊ in ipſis noīa. xij. apl̓orum. Apoſto li nāqꝫ poſt miſſionē ſpūs ſancti ꝑ mundum diſꝑgendi inſil̓ ꝯue xi nerunt. ⁊ ſimboluꝫ fidei. xij. articu loꝝ ꝯpofuerunt. Primū articulū iibni poſuit petrus. d. Credo in deuꝫ pa juliabo treꝫ oīpo. crea. ce. ⁊ ter. Ex quo pꝫ ꝙ deus ſaluare vult qꝛ eſt pater. Intiūt̉ ⁊ p̄t. qꝛ eſt oninipotens. ⁊ ſcitqꝛ ſapienterſciuit creare celū ⁊ terrā dicitur āt op̄s: cū oīa q̄ vult face re p̄t. qꝛ ad operanduꝫ nullo am miniculo indiget. Et qꝛ eū nulluſ aminauat̓ impedire p̄t. Potentia at eius or in dana dinata eſt. qꝛ hꝫ ſecū annexā ſapi iijtus a c entiā. mīam ⁊ iuſticiā Si quis.n. haberet potentiā ſine ſapīa. mul ta faceret crudeliter. ſi ſine iuſtici a multa faceret iniuſte. deꝰ auteꝫ nichil p̄t inſipienter. vel crudelit̓ vel iniuſte. Rmͣuis āt onīa poſſit potentia abſoluta: tn̄ de potentiā ordinata nō poſſet illud qd̓ preiu dicaret ſue ſapīe. ſicut vere penitē ti veniam denegare. Hoc autem ſu e ſapiētie ⁊ veritati preiudicaret. Quia contra veritatem ſu ē ꝓmiſſi onis. Thimo. ij. Negare ſeipſum non poteſt. Gloſa. Qui veritas ē quid faceret ſi dicta ſuā nō imple ret? Vmmo ſicut dicit Auguſtiꝰ Tardius ſibi videtur omni pecca tori veniam impetrare: ꝙͣ ab ipſo accipere. nec poſſet illud facere qꝛ preiudicaret̉ ſue miſericordie. ſic 0 I. ab aliquo viro ſcō grām auferre. Cū n. voluntatem nr̄am videat. ⁊ gram ſuā oībus offerat. multum mīe ſue preudicaret. ſi eaꝫ ab ali quo inuito auferret. vt dic̄ Ancel mus. Cum autem deus velit ꝙ hō habeat rectitudinē voluntatis: ſi ea ab inuito auferret: tn̄ nollet cū velle qd̓ vult nō velle: nec illud qd̓ preiudicaret ſue iuſticie. ſic̄ ſi ſaluandū damnaret. Vnde dixit angeluſ qͦ gerebat ꝑſonā xp̄i ad loth. Gen. xix. Feſtina ⁊ ſaluare qꝛ nō potero facere quicꝙͣ donec ī grediaris illuc. Non em̄ iuſte deꝰ damnaret ſaluandum qui cū do lore dānat preſcitū. Criẜ. deuſ in uitus ⁊ cū magno dolore cōpellit̉ pctōres damnare ⁊cͣ Secundum articulū poſuit ioh̓. euange. Et in iheſū xp̄m fi. eius vni. do. nō. Cre dere enim dēmus ꝙ xp̄s licet ſit fi lius: tn̄ patri eſt equalis ⁊ coeter nus. Io. x. Ego ⁊ pr vnū ſumus. ſed cōtrarium videt̉ Si ſdem. ix. Pr̄ maior me eſt. Ad hoc reſpon det Augꝰ ad felicia. d. Maior ⁊ mi nor tribꝰ modis d̓r.ſ. etate. forma ⁊ ponͣ. Etate: ſemor puero. forma longior ꝑuo. ponͣ: fortior imbecili Et ſubdit Augͣ. Videamus vtꝝ a liqͥd horū accidit in filio: nec eta te minor eſt ꝙͣ de principio pat̓s cōſtat extitiſſe. Principiū nec for ma qꝛ nō eſt phaſ aliud predica re ꝙͣ deū. Nec ponͣ per quā omni a nouimꝰ eſſe facta. Vtrūqꝫ dic̄ do minꝰ in euāge. Ego ⁊ pr̄ vnum ſu 31 1 T9 5 Xj.11 Af ¶ RX mus.ſ. ẜm formā dei. Et pr̄ maior me eſt ẜm formā ſerui. Terciuꝫ poſuit iacobꝰ filius zebedei. d. Qui ꝯceptus eſt de ſpū ſan. na. ex ma. virginē. Per hoc ꝙ d̓r ꝯceptus de ſpū ſcō on̄ditur ꝙ ſine pctō non tantū fuit natus: ſed etiā ꝯceptꝰ. qd̓ nō eſt iuuenire in alijs in vte ro ſcīficatis. Nos autem in pecca tis ꝯcipimur ⁊ naſcimur. Xp̄us autem ſine pctō fuit natus ⁊ con ceptus Videt̉ illud inſinuari iob iij. vbi legitur de culpā originali d. Obtenebrent̓ ſtelle caligie eiꝰ exſpectet lucē ⁊ nō videat: nec ortū ſurgētis aurore. per ſtellas viri ſā cti. per lucē xp̄s. per aurorā beata v̓go intelligit̉. Si enim culpa ori ginali fūerunt obtenebrati. qꝛ in ea ꝯcepti ⁊ nati. luce aūt xp̄m nō vidit: nec in ꝯceptū: nec in ortu. Aurorā autemꝙ beatam virgineꝫ vidit quantū ad ꝯceptū: ſed non quantū ad ortum. Per hoc ꝙ dic̄ natus ex maria dat intelligi ꝙ rl le erat apd̓ prem inuiſibilis frus ē nobis viſibilis Verbū eī hoīs t̓ pl̓r p̄t ꝯſiderari.ſ. ꝓut ē in corde ⁊ ſic ē incognoſcibile: nͥ ab ip̄o cor de. a̓ ꝓut ꝑ vocē ꝓfertur. ⁊ ſic ē au dibile. a̓ ꝓut in carta ſcribit̉. ⁊ ſic ē viſibile. Sod̓ mō verbū pr̄is ꝓut ē in pre nō cognoſcebat̉ nͥ ab ipo pre Ma. lij. Nemo nouit filiū n̓ ip ſe pr̄ dein̄ illd̓ verbū. Indutū ē vo ce⁊ humana carnie. Baruch. iiij. Pꝰ hec ī terra viſus ē ⁊ cū hoībus conuerſatus eſt. Tūc ſcpͥtū fuit ī carta i in carne humaria. ⁊ ſic nō tantū potuit audiri: ſed etiā videt̉ ⁊ tangi. Io. viij. Qd̓ vidimus ocu lis noſtris ⁊ manꝰ noſtre ꝯtracta uer̄t mō de verbo vite. Quartū po fuit andre. Paſſuſ ſub pon. pi. ⁊cͣ Rinius autē fuit mortuꝰ: tamen de ſua morte glorioſe reſurrexit. ⁊ nos ſil̓r faciet reſurgere. Nā aſſi milatur fenici. leoni vel pellicano Fenix em̄ eſt auis ſingularis tri centis vel quingētis annis viues que in ignem a ſe ꝑatum ſponte ſe ꝓijcit ⁊ tercia die ex eius cinere noua fenix reſurgit. Sic xp̄s ſpon te ſe morti tradidit ⁊ tercia die re nouatus ſurrexit. Leunculus em̄ naſcitur m ortuus: ſed terciā die pr̄ clamorem ſuꝑ eū emittit. ⁊ ſic ille reuiuiſcit. Sic em̄ die tercia pr clamauit. d. Exurge gloria mea ⁊ ſtatī xp̄s reſurrexit. Serpens em̄ pullos pellicam occidit: ſed pater roſtro ſe vulnea̓t. ⁊ illi ſanguine aſꝑſi reſurgunt. ſic etiā xp̄s nos a ſerpente infernali occiſoſ ⁊ mor tuos ſuo ſanguine reſuſcitabit. Quintū poſuit Thomas. d. deſcē dit ad inferna. Voluit quidē dn̄ dere. Primo ꝓpter triumphū. De hoſte em̄ tunc quis ꝑfecte trium phat qn̄ nō ſolū eū in cāpovīcit ſed etiā exſpoliat ⁊ in domo ſua e um ligat. Xp̄s dyaboluꝫ in cruce vicit: ſed in inferno eū ſpoliauit. Colo. iij. Exſpolians principatus ⁊ ptātes. Scd̓ ꝓpter remediū: vt .ſ. ſāctis patribꝰ ſubueniret ⁊ eos de limbo educe̓t Zach̓. ix. Tu qͦꝫ in ſanguine teſtamenti tui eduxi ſti vinctos tuos de lacū in quo nō erat aqua. Tercio ꝓpter exemplū vt erudiamur ſepe in infernū mē te dn̄dere Osͣ deſcendāt ad infer nūviuētes ⁊cͣ. ne dn̄dant mortui. Ex hoc eī erudimur illis qui ſūt in purgatorio ſubuenire. qd̓ fit ẜm greg̓. per orōes. el̓ias ⁊ ieiunia. Sextu poſuit Bartholomeꝰ. d. ter cia die reſurrexit a mortuis. Ante terciā diem reſurgere noluit ꝓpter mortis ꝓbationeꝫ. Si.n. ſtatim re furrexiſſet videret̉ ꝙ vere mortuuſ nō fuiſſet. ſed ſic̄ in ore duoꝝ vel trium ſtet omne verbū: ita ⁊ in tri bus diebꝰ poſſumꝰ exꝑiri verbū vel factū. Vltra tres dies noluit differre ꝓpter apl̓oꝝ ꝯſolacōem. qui remanſer̄t in dolore. errore. ⁊ timore: ſed ipſe reſurgens ipſos q̄ funt certificauit. ꝯfortauit ⁊ letificauit prooy a In tercia die voluit reſurgere ꝓpt̓ ſignacōeꝫ: vt ꝑ hoc ſigͣret̉ ꝙ luxy nice mortis ſue fugauit nr̄am du plicē mortē. Et iō ẜm gre. vna die integra ⁊ duabꝰ noctibꝰ i acuit in ſepulchro. Septimū poſuit phi lippꝰ. d. Aſcendit ad ce. ſe. ⁊cͣ. Aſ cendit ad celos. priº vt ianuāce leſtē aꝑiret He. ix. Per ꝓpriū ſan giuineꝫ introiuit ⁊cͣ. Scd̓ vt nob̓ viā on̄deret ⁊ ſecū nos duceret A ch̓. ij. Aſcēdit pandēs iter an̄ eos qͣ ad vie on̄tationē. tranſibūt por ta ⁊ egredient̓ per eā: quo adia nus apertionē. Tercio vt apud patrem ꝓ nobis interpellae̓t. He bre. ix. Introiuit in ipſum ce lum vt appareat vultui dei ꝓ nobis octaunm poſuit matheꝰ. d. Inde venturus eſt iudicare vi. ⁊ mort̓. Scd̓m gre. quatuor erunt ordines iudicandoꝝ Vel ibi erunt mali l̓ boni. Maloruꝫ quidā non iudica buntur: ſed ꝯdemnabunt̉. ſicut ī fideles quoꝝ facta non diſcutien tur. de quibus d̓r Io. iiij. Qui nō crediderit: iam iudicatus eſt Alij iudicabuntur ⁊ ꝯdemnabuntur. ſicut mali xp̄iani quoꝝ facta exa minabunt̉. Ma. xxv. Efuriui ⁊ nō dediſtis mihi manducare ⁊cͣ. Bo noꝝ quidā iudicabūtur ⁊ ſa lua buntur. ſic̄ boni xp̄iamqui cū ali qn̄ lapſi fuerint: tn̄ de hoc ſatiſfe cerunt ⁊ ideo rōem reddent de om nibꝰ factis ſuis. Eccleẜ. xij. Cuncta q̄ fiunt adducet deus in iudicium pro oī reatu.ſ. de oībus cogitatiōi bꝰ quantūcunqꝫ ſint occulte. So ph̓. ⁊ In tꝑe illo ſcrutabor ihrl̓m in lucernis de oībus verbis Ma xij. De oī verbo ocioſo ⁊cͣ. Nonuꝫ poſuit Iacobus alphei. d. Credo in ſpm̄ ſanctū. Sicut eſt in prem ⁊ filiū: ſic ⁊ in ſpiritū ſanctū tredē dum eſt cū ſit pr̄i ⁊ filio coequal̓ ⁊ abvtroqꝫ ꝓcedat eternaliter. ꝓ cedit tn̄ in nos quotidie ſpūalit̓. Sed oꝫſi eius amorē recipere volū mus ꝙ triplicē aliū amorē cōtem namus.ſ. terrenū. carnalem. ⁊ ꝓp um. Augͥ. Procedat ſpūs ſcūs in mediū. ⁊ dicat amatori ſuo. Vis 37 5 Io o mne amare. Volo. Contēne qd̓ cū qꝫ terrenū. cōtempſi. Paꝝ feciſti. Quid ampliꝰ? Contene qd̓cunqꝫ delcāt. ꝯtempſi Paꝝ feciſti. Quid ampliꝰ? Contēne teipſuꝫ. ꝯtemp ſi. Multuꝫ feciſti ſic me inueniſti. Sic ire. ſic amare. ſic perire. eſt ad deū ꝑuenire decimū poſuit ſimō d. Scām eccām catholica. Eſt autē ſcā ecca mō ī tres ꝑtes diuiſa. V na eſt ī mundo q̄ adhuc eſt in ti more ⁊ exſpectacōe. Alia in celo qͥ eſt ſine timore ⁊ exſpectacōe Ter cia in purgatorio q̄ meclio mō ſe Hꝫ. qꝛ eſt in exſpectacōe cū gloriā adhuc non hēat. eſt tn̄ ſine tim o re. qꝛ habet libeꝝ arbitrium in bo nō ꝯfirmatum. Iſtd̓ repn̄tat tres ꝑtes que de corꝑe xp̄i fiunt Vn decimū poſuit iudas thadeus. d. Scorum ꝯmunione. remiſ. pctoꝝ Credere enin dēmus ꝙ in ecc̄īa ſit ꝯmunicacō bonoꝝ. Inxta illd̓ ꝑ s P articeps ego ſumoſin tinientiū te ⁊cͣ. Et ꝙ etiaꝫ ibi decur re ni ſi o pctōrum ꝑ baptiſmū. per p̄nīam ⁊ ſacramenta. Dicit Ambroſi. ꝙ pctm̄ aut donat̉. aut delet̉. aut te git̉. donat̉ per graꝫ. delet̉ ꝑ ſangͣ ne xp̄i. tegit̉ per caritatē. de priꝰ d̓r in euange. Nō hn̄tibꝰ illis vn de redderent donauit vtriſqꝫ. De. ij Apor. Lauit nos a pc̄tis nr̄is in ſā guine ſuo. De. iij. Prou̓. xi. Vniu̓ ſa delicta oꝑit caritas. duodecī mū ponit mathias ibi. Carnis re fur. ⁊ vi. eter. amē. Credere enim dēmus ꝙ omnes hoīes reſurgēt.ſ. mali ad mortē eternā. boni ad vi tam eterriā: iō poſtꝙͣ dic̄. carnis t̓ ſurrectionē ſtatī ad dram maloꝝ ſubiunxit de bonis ⁊ vitam eternā Mat̉. xix Vitam eternā poſſidebi tis. Hoc ꝙ dic̄ vitam reſpicit illor q̄ ſunt in purgatorio: qͥ adhuc n̄ ſunt in poſſeſſione. Btī autē hn̄t vitam ſine morte conͣ illos qͥ ſunt in inferno. ⁊ qͥ ſunt ī mūdo qͣ vitā hn̄t tranſitoriā. Hoc ꝙ dic̄. poſſi debitis reſpicit illos qͥ ſunt ī pur gatorio. eternitatē ſine fine conͣ nf los qͥ ſunt in mūdo. ⁊ poſſeſſionē ſine exſpectacōe ꝯtra illos qͥ ſunt in pargatorio. ¶ Dominica. xxij. Sermo primus. Imile eſt regnū celoꝝ hoī regi ⁊cͣ. Ma. xviij. Suꝑius int̓rogauit pe trus ih̓mnqͦtiens pecca bit in me frater me̓ꝰ ⁊ ego dīttā ei. vſqꝫ ſeptiēs. Cui dn̄s. Nō dico tibi vſqꝫ ſepcies: ſꝫ vſqꝫ ſeptuage ſie̓s ſepcies. ⁊ ibi ponit̓ nu̓s det̓ia tus ꝓ nu̓o indet̓iato a quociēs pec cabit totiens dītte. Iſte.n. nu̓s ſe ptuageſies ſepties potiꝰ ponit̉ ꝙͣ alius nu̓s/ qꝛ ab adā vſqꝫ ad x fuerūt. lxxvij. gna̓tiōes Sic̄ enim xp̄s totius humani gn̓is deleuit culpas: ſic ⁊ hō oēs ſuas dꝫdītte re offenſas(vt autē id qd̓ dn̄s di xerat verbo ꝯfirmaret exˢ: ponens ꝑabolam hāc d̓t. Simile ē regnū a In hoc euang̓. deſcribit̉ ꝑſona diſio regis ⁊ ꝑſone ſeruoꝝ. Per regeꝫ iſtū intelligit̉ deꝰ qui tripl̓r deſcri v bit̓. Primo ꝙͣ diſtrictꝰ ſit in rōe exigēda. qd̓ nōtur cū d̓r. qui volu xii it rōem̄ ponere cū ſeruis ſuis. 4 liviiˢ xet le cū ⁊cͣ Scd̓m remi. licet hō per ſe peccet tn̄ ꝑ ſe a pctō reſurgere nō vꝫ Iuſſit qͦꝫ dn̄s venundai̓ ſeipſū vxorē filios ⁊ oīa q̄ hꝫ ⁊ reddere. liptibꝰ Per iſta qͣtuor q̄ iuſſit dn̄s venū lia v dari ītelligunt̉ qͣtuor q̄ hō hr̄e p̄t Hꝫ qd̓dam qd̓ eſt ipſe.ſ. corpꝰ. ⁊ uliēcal aīam. qd̓dā qd̓ ē. q. ipſe.ſ. vxorē. qd̓dā qd̓ ē ab ipſo.ſ. filioꝫ qd̓ dā qd̓ eſt exͣ ipſū.ſ. res tꝑales Sunt gͣ qui male regunt ſeipōs.ſ. corpꝰ ⁊ aīam. tales venundant̓. gͦ dm̄o demonū mācipant̓. Hō. n. ex me mnitut rito peccati efficit̉ ſeruus dyaboli ſequan Io. iiij. Oīs qui facit pctm̄: ſeruꝰ eſt peccati Alij ſunt qͣ vxores ſuaſ minis voluptuoſe diligunt a. libi dini tanꝙͣ equꝰ ⁊ mulus ſeruiūt. Iſti cū vxoribus venundant̓. cū eis dm̄o demonū ſubijciuntur. A lij ſunt qͣ filios ſuoꝫ inordinate dili gunt. exercētes rapinas ⁊ vſua̓s vt eisditare poſſint. Iſti cū filijs vendurit̉.i. ſeruituti demonū cum eis tradunt̉ Alij ſunt qͣ boͣ tꝑalia auare retinēt/ a vane expendunt Iſti vendunt̉ cū oībus q̄ hn̄t. qͣa ptāti demonū tradunt̉: eo ꝙ boͣ tꝑalia pauperibꝰ nō ꝯīcauerūt: ſꝫ aut auare retinuerunt. aut in va nitatibus expenderunt SSecundo oſtenditur de rege ꝙͣ liberalis ſit oībus humilibꝰ in debitoꝝ dimiſ fionē cū d̓r. Miſertus aūt dn̄s ſer ui illius. Ecce qͣnta liberalitas dei. Nā ſeruus petebat dilacōem ⁊ ac cepit totiꝰ debiti dimiſſionē. Sil̓e hētur Lu. xxij. de latrone. vbi dic̄ Auḡ. Conſiderabat latro facino ra ſua ⁊ ꝓ magno hēbat ſi ſibi in ſine ꝑceretur. dn̄s autē dixit ſibi. Amendico tibi: hodie mecū eris ī padiſo. Aīa obculit: qd̓ miſeria diſtulit Nec miꝝ ſi deus ita miſei̓ cors ⁊ liberalis eſt. Hꝫ.n. triplex foꝝ. Vnum in pn̄ti qd̓ eſt forum ſolius mīe. Aō.n. mīa audit cās ⁊ iuſticia facit ferias. Vſay. xvi Preꝑabitur in miſei̓cordia ſoliū eius ⁊cͣ. ideo omnes cās iuſticia t̓ mittit ad thronū gr̄e vt mīam ꝯ ſequant̓. Secundū foꝝ erit in iu dicio qd̓ erit pure iuſticie vbi iu ſticia audiet cās ⁊ mīa faciet fet as. ⁊ iō mīa deinceps omnes cas remittet ad ſoliū iuſticie. Vſa. x ix. Suꝑ ſoliū d̓d ⁊ ſuꝑ regnū eiuſ ſedebit ⁊cͣTerciū foꝝ eſt in pur gatorio: qd̓ eſt mixtu. qꝛ ibi erit iuſticia q̄ penā infliget a mīa que grām dabit. Ps Aīa ⁊ veritas p̄ cedēt faciēm tuā. Vn̄ quilibet qui eſt in purgatorio dicere p̄t. Miſe ricordiā ⁊ iudiciū cātabo tibi dn̄e Psͣ duo hec audiui. qꝛ ptās dei ē ⁊ tibi dn̄e mīa. ¶Tercio on̄dit̓ de rege ꝙͣſeuerus ſit de totiꝰ debiti di miſſi repeticōe. cū d̓r. Iratus dn̄s tradidit eū tortoribꝰ. ꝟdemonibꝰ 37 6 30 quouſqꝫ redderet vniuerſū debitū Glo. Si nō dimiſelmꝰ ex corde qd̓ in nobis delinquit̉. ⁊ hoc qd̓ ꝓpter miam dimiſſum erat a nobis exi ycū vel̓ A get̉. Ex hoc videt̉ ꝙ pctā dimiſſa re vedeet̉ vide a deunt ꝓpter pctm̄ odij Guꝑ hoc q̄ y y to) dā dixerunt ꝙ nō redeunt qͣntum ad maculam ⁊ reatū: ſed qͣntum ad ingratitudinē. Qui pꝰ acceptā remiſſionē ad pctm̄ redit inag̓ de linquit. qꝛ ingratus beneficio dei exiſtit. ⁊ ideo ingratitudo in pctī recidiuacōe ingit in interitu Alij dicunt pctm̄ redire quantū ad pe nā ſb̓alem. Sic̄ enim in celo vnus eſt deus vel vna beatitudo ſb̓ alis que eſt viſio dei ſic̄ vnā ſtella ab alia differt in claritate. ſic ⁊ in in ferno eſt vna pena ſb̓alis per mō dū damni a. carentia viſionis deij alia ꝑ modum ſenſus.ſ. igniſ ⁊ vermes. ⁊ vtraqꝫ debetur pro pec cato mortali. licet ſcd̓m maior ita tem ⁊ minoritatem peccatorum ſē ti et ipſe peccator maiorem vel in norem ignis vredinem ⁊ vermis corroſionem dicuntur autem pe cata redire. quia recidiuanti eadē pena in genere debetur. que priuſ inmo ⁊ maiorqm prius.(Alij di cunt ſicut prepoſitiuus ꝙ peccata quatuor caſibus redire poſſunt. ſcilicet per odium fraternum ſper apoſtaſiam a fide per contemptū confeſſionis. ⁊ per dolorem de per tentia hīta. ꝟ. Fratres odit/ apoſ tata fit. ſpnitqꝫ fateri. Penituiſſe priſtina culpa redit. piget. Secundo ponunt̓ perſone ſeruoꝝ 15 pe ⁊ hoc triplici dr̄a. Primo ponitur ſeruꝰ ille qui dēbat mnilia talenta. Scd̓ ille qui dēbat centū denario Tercio illi qui dn̄o nunciauerūt Per illum ſeruū qui dēbat. x. mili Ivecat a dexͣ a talenta intelligunt̓ hij: qͥ offen . j Xbat dunt in ꝓximū. Vnde d̓t Criſoſ 5 Prrob Tanta eſt dr̄a pctōrum q̄ ꝯmittū nhll. aᵉ lvj. tur in deū ⁊ hoīem: qͣnta eſt inter milia talentōꝝ ⁊ centū denarioꝝ magis ā multo plus Ipſe em̄ nō bis corpus fecit. aīam inſpirauit filiū miſit. celū aꝑuit. nos in fili os adoptauit. Nūquid gͦ ſi vnaqͣ qꝫ die moreremur ꝓ illo: retribue remus ei aliqd̓ ꝯdignum. Neqͣ Augͣ. Nō poſſum d̓t aliquis dili gere inimicū Quicūqꝫ es attendis quid tibi fecerit hō ⁊ nō attendis quid tibi fecit deꝰ. vel quid tu fece ris deo qͣre nō dimittis hoī parum vt tibi deus dignet̉ dimittere ml̓ tum(ſerui aūt quidn̄o nunciaue runt ſignificant ẜm glo. angelos malos qui corā deo pctōres accu ſabunt. Et non ſolū mali angeli ſed etiam boni peccatores accuſa bunt/ immō ipſa pctā ⁊ omīa ele menta Iſti qͣtuor accuſatores ſta 2ᵐ acti. ſacded ſtalt⁊ bunt in iudicio contra pctōres p̄ iº ꝯͣ yere2 6 mo erūt angeli. Iob. xv. Reuela bunt celia. angeli inquitatē eiꝰ. .ſ. pctōris Cuorundā em̄ iniqͥtatē reuelabūt: qui.ſ. fuerūt valde ma liſ. qui in fuis iniqͥtatibus deceſſe rūt ſalioꝝ occultabunt.ſ. qui fue runt valde boni: qui pctā ſua peni tendo deleuerunt. Alioꝝ ex ꝑte re uelabunt ⁊ ex ꝑte occultabunt: qui.ſ. fuerūt mediocriter boni.ſ. qͣ ſecū aliqͣ criminalia portauerūt. Hoꝝ enim pctā angeli deo reue labunt vt de ipſis purgētur/ ⁊ de monibus occultabunt: ne ab ip ſis accuſentur. Secundi accuſato piſti ivludi res erunt demones de quorum ac cuſatione dicit Auguſtinus. dcū Iuſta rus eſt aduerſarius noſter in iu dicio. Equiſſime iudex iudica iſtū uipnſi eſſe meum ob̓ culpam: qui nolu iſthauꝰ it tuus eē per gratiam. tuus ē per naturam. meus per miſeriam. tu utueſt us per paſſionē: meus per ſuaſio ſondibē nē. tibi inobediens. michi obedi vſten ens. Ate accepit immortalitatis Pllal ſtolam: a me accepit hanc pāno ſam qua indutus eſt tunicam tu am veſtem dimiſit. cum mea huc venit. Equiſſime in dex iudica iſtū eē meum ⁊ mecum damnandum In quibus verbis ponuntur quin qꝫ allegationes quibus ipſe dya bolus vult peccatorem oſtendere ſtalin ſecum eſſe daminandum. Prima talis eſt. Tu obtuliſti ſibi tuam nium gratiam: ego ſibi meam culpam ipſe tuam gratiā contempſitme am recepit culpā idd̓ dꝫ eē meus Secunda ratio talis eſt. Tu crea ſti eum per naturam: ideo deberet eſſe tuus: ſed fecit ſe eſſe meum ꝑ ſuam miſeriam magnam: ideo de bet eſſe meus Terciā ratio talis ē Tu ſuſtinuiſti propter ipſuꝫ gra uem penam atqꝫ paſſionem. et ideo deberet eſſe tius. ego vero ob tuli ſibi meā ſuaſionem ſiue fug geſtionē: ſed ipſe tuā paſſionem ꝯtempſit ⁊ meā ſuggeſtionē rece pit: ideo debet eē meus. Quarta ē talis. duo ſunt.ſ. obedientia ⁊ ino bedientia. Quicūqꝫ eſt tibi obedi ens eſt tuus. ⁊ mͥ obediens ē me us: ſed iſte fuit tibi inobediens ⁊ michi obediens: igitur eſt meus Quinta eſt talis. Tuum eſt hoī fa cere veſtem fulgidā virtutū. meū eſt facere ſibi ſordidā vitioꝝ. qui cunqꝫ gͦ habet veſtem fulgidā vir tutū eſt tuus. qui vero habꝫ veſtē ſordidā vitioꝝ eſt meus: ſed iſte veſtem tuā abiecit. ⁊ meā ſecum portauit: gͦ eſt meus. ¶ Tercij ac cuſatores erunt ꝓpria pctā. Sap̄. iiij. Traducēt illos ex aduerſo in iquitates eoꝝ. Ia. iiij. vbi dicit̉. Agite nūc diuītes. plorate vlulā teſin miſerijs veſtris q̄ adueniēt vobis. diuitie veſtre putrefcē ſūt ⁊ veſtimenta veſtra a tineis ꝯme ſta ſunt. auꝝ ⁊ argentū veſtrum eruginauit erugo eoꝝ in teſtimo nium ⁊cͣ. Et ibidē. Ecce merces ope rarioꝝ veſtroꝝ q̄ defraudata eſt avobis clamat conͣvos. ⁊ clamor eius in aures dn̄i ſabaoth intro iuit. vbi on̄t Iaco. ꝙ conͣ malos diuites tria clamabūt in iudicio .ſ. erugo. tinea ⁊ mͥces de frauda ta. Sunt em̄ quidā qui diuitias ſuas auare retinent ⁊ recondunt Contra hos clamabit erugo Alij ſunt qui eas vane expendūt ⁊ ml̓ I D ta mutatoria emunt veſtiū. Conͣ hos clamabit tinea Alij ſunt qui bona paupeꝝ rapiūt. ⁊ eos ſpoli ant. ⁊ laboꝝ ſuoꝝ mercedibꝰ eos defraudant. Conͣ hoſ clamabit in ces iniuſte detenta.(uarti accu ſatores erunt oīa elementa. Iſta on̄t hugo de ſcō victore. d. Cōtra pctōres in iudicio dicet celū. Ego tibi lucē miniſtraui ſolem ⁊ lunā ad ſolacium ⁊cͣ. Aer dicet. Ego o ne genus auiū tibi dedi in obſeqͣ um. Aqua dicet. Ego diuerſa ge nera piſciū tibi dedi in eſū. Terra dicet Ego panem ⁊ vinum tibi ꝓ duxi ad nutrimentū. Poſtꝙͣ oīa elementa iſta recitauer̄t. benefici a iſta cōuertentur pctōribus ad ſupplicia. ſic̄ idem on̄t hugo. Nā ignis dicet. A me cōburat̉. Aqua dicet Ame dimergat̉. terra dicet A me abſorbeatur. Infernꝰ dicet A me deglutiatur. Sap̄. v. Arma bit dn̄s omnem creaturā ad vlti onē inimicoꝝ ſuorum 23 ¶ Sermo ſecundus.: Platus eſt ei vnus qui de bebat decem milia talen ta. Scd̓m bernardum ob ligati ſumus ad quatuor debita maxima ꝑſoluenda. O ſi cogno uiſſes ꝙͣml̓ta ⁊ ꝙͣ multis debeas videres ꝙ nichil eſt qd̓ facis. Pri mo debes xp̄o totam vitam tuāqꝫ ipſe pro tua poſuit ſuā. Secūdo ex igunt preberita pcta tua vitam tu am vt facias fructꝰ dignos pͥmne. ⁊ recogites omnes annos tuoꝫ in amaritudīe aīe tue Quid ſi terciū debitorem on̄dam qui vindicet ſi bi ea puto quā deſideres gloriā quā oculus nō vidit ⁊cͣ Nōne ad Hac eme ndam te totū ⁊ qd̓cunqꝫ poteris dare oportebit. ⁊ cum oīa ꝯpleue ris dices. Non ſūt ꝯdigne paſſiones huiꝰ temꝑis ad futurā gloriā que reuelabit̉ in nobis. Qurtō debitori debes qd̓ es a quo totū habes. qui te fecit ⁊ bene fec̄ ⁊ cūcta miniſtrat. Iſta re tam ma xima debita ſunt decē mili a talen ta a quibus xp̄s nobis in iudicō ro e in requiret qualiter totam vi tam dedimuſ ei qui nos redemit. qͦ tot ⁊ tanta pcta nobis dimiſit. qͣ nobis gloriā ſuam eternā dabit Ad iſtam rōem exigendā ꝓcedet quadrupliciter. Primo enim om nes ad ſuuꝫ iudiciū citabit. ⁊ h triplici citatione.ſ. monitoria. p ceptoria ⁊ peremptola. Primo ci tationē monitoriā mittet ꝑ ꝓphe tam. Iohe. iij. Conſurgat ⁊ aſcen dant omnes in valle ioſaphat. q̄ a ibi ſedebo vt iudice omnes gen tes in circuitu. Citationem precep toriā mittet ꝑ aliuꝫ ꝓphetam qui dic̄. Exurge dn̄e deus in precepto qd̓ mandaſti ⁊ ſinagoga populo rum circumdabit te. Et ꝓpter hāc in altum regredere dn̄s iudicat po pulos. Citationem peremptoriā mittet per angelū. Apo. xiij. Ange lus que vidi ſuꝑmare ſtantem le uauit manum ſua ſuper celum ⁊ iurauit perviuentem in ſecula ſe culoꝝ ꝙ tempus ampliꝰ nō crit. Sed in diebus votis ſeptimi an geli cum ceperit tuba cancre con ſummabit̉ miſterium dei. de hac triplici citatione dicitur Theſſa iiij. Ipſe dominus in iuſſu. Ecce ci tatio preceptoria. ⁊ in voce archā geli. ecce citatio monitoria. Et in tuba dei deſcendet de celo ⁊ mortui ⁊cͣ. ecce citatio peremptoria. Secū do ipos citatos examnabit ⁊ ma xime de quatuor. Primo de bonis nobis ꝯmiſſis. Quatuor enim bo na nobis ꝯmiſit.ſ. corpus. anima ⁊ res temꝑales ⁊ tempus. de qui bus dicitur Eccl̓. xvij. deus de ter ra creauit hoīem. Hoc quantum ad corpus. Ad imaginem ſuam illum formauit. hoc quantum ad amimam. Numerum dierum ⁊ tē pus dedit illi. hoc refertur ad tem pus. ⁊ poteſtatem eoꝝ que ſunt ſuper terram. hoc refertur ad omī a temporalia: quibus ipſe hō eſt prelatus. dedit hoī corpus vt cō ſeruēt iliud in mundiciā ⁊ ſcīfica tione Theſſa. iiij. Sciat vnuſquiſ qꝫ veſtrū ſuum vas poſſidere in ſā ctificacōe ⁊ honore. dedit anima ad imaginem ſuam vt faciat ſibi magnum honoreꝫ. Si enim hono ramus dei ima ginem pictam: qn̄ to magis honorae̓ debemus eam in anima creatam. Vnde dicitur Eccle. xiij. Fili in manſuetudine ẜ ua animā tuā. da illi hociorē ẜm meritū ſuum. dedit hoī temꝑalia vt ea pauperibꝰ diſpenſet. Criẜ. diſpenſatores diuītiaꝝ ſuarū deꝰ nos eſſe voluit: non dn̄os. Et ido cui voluerit dat. ⁊ a. quo voluerit tollit. Illud ꝓprium nr̄m eſt ꝙ in nra poteſt ite eſt habere ſi voluꝰ. dedit etiā hoī tꝑus vt illud ꝯſer uaret. Eccle. iij. Fili ꝯſeruā tempꝰ. Ber. Nichil precioſius tempore ſꝫ heu hodie nichil vilius reputatur Si enim dyabolus vnam horā tē poris poſſet habere: cū illa gehen na euaderet ⁊ gloriā obtīeret. De hijs eniꝫ quatuor nobis ꝯmiſſis nos rationem reddere oportēbit ſed de corpore malam rōnem red dent luxitrioſi qui illud in delicijſ nutrierūt. Iacō. v. Epulati eſtis. ⁊ in luxuria veſtra nu̓triuiſtis cor pora veſtra. De aīa malam rōem reddent ſuꝑbi qui oīa bona amīe per ſuperbiā ꝑdiderunt. Eccle. vij Nō te extollas in cogitacōne aīe tue velut thaurus ne forte elidat̉ virtus tua per ſtulticiā. ⁊ folia tu a cōmedat ⁊ fructus tuos ꝑdas. de rebꝰ malā rōeꝫ reddēt auari qui pauperibꝰ nil dare volūt. Vn de dicet eis in iudicio at̉. xxv. E ſuriui ⁊ nō dediſtis michi mādi care. De tempore malam ronem reddent ocioſi qui tꝑs negligen ter expēdunt. Ber. Omne tempꝰ nobis impenſū requiretur a nob̓. qualiter ſit expenſū. Idē. Sicut ca 34 8 pillus nō peribit de capite ſic nec momentū de tempore. Scd̓o ratio requiret̉ a nobis de bonis ꝯmiſſis Illud pꝫ Ma. xx. vbi dn̄s ſeruum qui omiſit lucrari. in talento acce pto redarguit ⁊ in tenebras mit ti iuſſit. Per talentū intelligit̉ do num intelligentie. qd̓ quidā ab ſcondūt in terra. Vnde dicit idem Abiens fodit in terra ⁊cͣ. Quidā ponunt in fudario. Vnde d̓r Luce xix dn̄e ecce mna tua quā habui repoſitaꝫ in fudario ⁊cͣ. Alnj ponūt ad menſā. ſicut boni ſerui. Vnde dicitur ibidē. Et quae̓ nō poſuiſti pecuniā meā ad menſā? Pecuni a abſcondita in terra rubiginem ꝯ trahit. repoſita in fudario non creſcit. poſita ad menſā fructū fa cit. Illi in terra abſcondunt: qui donū intellcūs in terrenis ponūt Ex hoc ſepe ꝯtrahunt rubiginem pctōrum. Illi ponunt in fudario qui dant ſe torpori ⁊ ocio. Tales nullū fructū faciunt bonoꝝ opeꝝ Illi ponunt ad menſā qui donuꝫ intellcūs ponūt ad ſacra ſcriptu ram. Tales ſibi acquirūt magnū cumulū meritoꝝ de quibus d̓r in psͣ Paraſti in ꝯſꝑcū meo menſā Scd̓ rōem reqͥret de malis: a nob̓ ꝯmiſſis. Iudex terrenus reqͥret rō nem eius de corpore ⁊ nō de alijs eius rebꝰ. nec de occultis. Iudexve ro eternꝰ tante erit ſeueritatis: ꝙ requiret rōem de minimis.ſ. verb̓ ocioſis Ma. xij. De omni verbo oci oſo quod locuti fuerint homines reddent rōem de eo in die iudicij. ⁊cͣ. Rō em̄ etiā requiret de malis alienis ⁊ maxime a prelatis. Eze. iij. Sanguinē eius de manu tua r̓ quirā. Rōem requiret de cogitacō nibꝰ occultis. Sap. xiij. Cogitatio nes veſtras ſcrutabitur. Iob. x. xxi Nōne ipſe conſiderat vias meas. Glo. Sic deꝰ vias vniu̓ſcuiuſqꝫ cō ſiderat. ſic greſſus dinu̓at: vt nec minutiſſime cogitacōes ac verba tenuiſſima q̄ apud nos vſu vilue runt: in eius iudicio indiſcuſſa re maneāt. Quartō rōem reqͥret de malis nobis dimiſſis ſicut hic pꝫ de ſeruo cui dn̄s dimiſerat decē mi lia talenta qͥ noluit ꝯſeruo dimit tere centū denarios. Per decemili a talenta ſignant̉ decem p̄cepta. que quidē qui tranſgredit̉ dꝫ d̓ deceꝫ milia talenta i. peniā pro trāſ greſſione. x. preceptoꝝ. Per. c. de na. intelligunt̉ q̄libet minores of fēſe q̄ in ꝓximos ꝯmittunt̉ Ihero. dicamus ſub exemplo. ſi qͥs nr̄m ꝯmiſerit adulteriū. homicidiū ⁊cͣ maiora crimina decē milia talēto rum roganti dimittunt̉: ſi ⁊ ipſe dimittat minora peccantibꝰ. Ter cio ipſos examinatos conuincet ⁊ hoc ꝑ autentica inſtrumēta ⁊ ꝑ ſcā euāgelia. Ro. ij. In die qͣ iudi cabit dn̄s occulta hoīm ẜm euan geliū meū. Et d̓t occulta hoīm. qꝛ quedā ſūt oꝑa q̄ ſunt tantū hoīs ſic̄ eſt opus pctī. Osͣ. Non loqua tur os meū opera hoīm. Quedā q̄ tantū ſunt opus dei. ſic̄ opus crea tionis. Quedā dei ⁊ hoīs. ſic̄ opuſ iuſtificacōis. Choꝝ. iij. dei ſumꝰ co adiutores. Ioh̓. xx. Sine me ni chil poteſtis facere. Opus creacō nis deꝰ nō iudicabit: nec ꝯdemna bit: ſed in meliꝰ reformabit. ſic̄ ce lum ⁊ terrā ⁊ alia elementa. Sil̓r opus dei ⁊ hoīs nō ꝯdemnabit: ſꝫ remunerabit. Opus autē ſolius pctōris pctm̄ ꝯdemnabit ⁊ iudi cabit. Psͣ In operibꝰ manuū fula rum ꝯprehēſus eſt pctōr. Quarto conͣ ipſos ꝯiunctos ſm̄am diffini tiuā ꝓferet. d. Ma. xxv diſcidite a me ⁊c Illa autem ſua nullo auxi lio poterit ſubleuari. Quatuor at modis p̄t ſentētia releual̓ Primo ꝑ appellationē. Scd̓ ꝑ ſupplicati onē. Qn̄ eī fertur ſnīa a principe: tūc nō licet appellare. Tercio per q̄relā facti vt dicat ꝙ ſm̄a ſit lata ꝑ falſos teſtes. iudice circūuento Quarto ꝑ integrū reſtituere ⁊ re ducere in illū ſtatu in qͦ erat ante leſionē. Illa gͦ ſententia q̄ datur a principe deo ē notoria. ⁊ nō po rit releuari pͥmo ꝑ appellacōem. Appellatio eī ibi locū nō hēbit. qꝛ factū cꝰ libet notoriū erit ⁊ hoc tri pl̓r. Primo ꝑ ꝯfeſſionē ꝓpria. Cō ſcīa eī cuiuſlibet ꝯfitebit̉ ſcelus ꝓ priū. Augͥ. Quiſquis futuꝝ iudi ciū timet. pn̄tem ꝯſcīam corrigat Scd̓ eritnotoriū ꝑ facti euidētia Ihero Aderit dies illa in qͣ fcā nr̄a quaſi in quadam tabula raſa de monſtrabunt̉ picta. Tercio erit pter p̄ſumpcōeꝫ violētā notoriū ꝓ in eo ꝙ qui ponentur. ī ſi. niſtris: preſumet̉ ꝙ ſunt dānati. Sicut d̓ iuſtis in eo ꝙ ponent̉ a dexteris. preſumet̉ ꝙ ſunt ſaluati. Scd̓ il la ſm̄a nō poterit releuari per ſupͣ plicacōem. Si ei omnes ptātes ce leſtis curie. ſic̄ beata v̓go. nnres. ⁊ omnes ſapientes ⁊ ꝯfeſſores ⁊ do ctores p̄ces ad ſupplicandū ꝯpo nerent: deꝰ nō exaudiret. Iher̓. xiij Noli orare pro ppl̓o iſto in bonū Cū ieiunauerint nō exaudia pre ces eoꝝ ⁊ ſi obtulei̓nt holocauſta ⁊ victimas nō accipiam eas. qm̄ gladio ⁊ peſte ꝯſuma eos. Tercō nō poterit releu̓ari per qͣrelam fal ſi vt dicat ꝙ illa ſma ſit lata per flā inſtrum̄ta. vel ꝑ falſos teſtes iudice circuuento qꝛ ille iudex nō poterit decipi vel circuueniri cū ſit vera ſapīa. Iob. xxiiij. Seruatorē aīe tue nihil fallit. fiuſdē. xij. Nō uit decipientē ⁊ eū qui decipitur. Conͣ ipſiꝰ ſapīam nihil valebunt loq̄citas aduocatoꝝ. ſophiſma ph̓oꝝ. nec facundia oratoꝝ. nec argumenta verſutoꝝ Ihero. Qn̄ti illic elingues ⁊ muti feliciores lo quacibꝰ erunt. qͣnti paltores phi loſophis. qͣnti ruſtici oratoribꝰ. qͣnti ebētes argucijs p̄ferendi ſūt ciceronis. Erto nō poterit ſma il la releuari ꝑ integrā reſtitucōem vt.ſ. ad priſtinū ſtatu reſtituant̉. He. xiij. Impoſſibile evt qͥ ſemel illuīati ſunt ⁊ ꝓlapſi in finaleꝫ ſē tentiā ad ſtatū ⁊cͣ. Os Reges eoꝫ in virga ferrea ⁊cͣ. Ipſi ei nō erūt v. 18 enti: eo tecre. i. qꝛ a.ii iiido terrena facti ſunt terra. Ideo d̓t tanꝙͣ vas figuli. ⁊ nō frangētur. ab aliqͦ angelo: ſed de veriſſimo pugile.ſ. deo. ideo d̓t. ꝯfringes eos Nec frangetur cū lignea v̓ga ⁊ cū flexibili mīa: ſed cū ferrea ī inflex ibili iuſticiā. Iō premittit. reges eos in vga ferrea. ⁊ ꝓ ppterea tā vali de frangentur ꝙ nunꝙͣ reinte gra bunt̉ Ihere. xix. Sic ꝯterā populū iſtum: ſic̄ ꝯterit̉ vas figuli qd̓ nō p̄t vltra inſtaurari.: ¶ Sermo tercius eiuſdem. Frue neꝙͣ omne debituꝫ dimiſi tibi ⁊c. Scd̓ꝫ Augͣ. habere odiuꝫ in corde eſt h abere gladiū ſcorpionē ⁊ igne̓ De priº ſic d̓r in ſermōe Qui alicui nocere deſiderat ſil̓is eſt illi qui ſe gladio tranſuerberat: vt tunica alterius ſcindat de ſecūdo d̓r in ẜ mo. Frenate iram q̄ vos ſtiml̓at ad vindcam. Ira enim ſcorpio eſt qui ſtimulando occidit dū tangi tur. vel leuiter moleſtatur. Si te vi dicare vis de immico tuo: ad iram tuam ne cōuerte. qꝛ ipſa eſt immi ca tua q̄ occidit aīam tua. De ter cio ſic dic̄ ſuper pͣsͣ. Sic puta ma liciā eſſe quaſi ignem. ſi incende̓ vis aliquid; illud cui apponitur prius ardet. Niſi enim ardeat: nō incendit. Exempli gratiā Quando cunqꝫ enim faculaꝫ apponis igni prius ardet ignis: vt poſſit accen dere. Ita gͦ ſi malicia ꝓcedit ex te quid vaſtat ip̄a ante ꝙͣ te. Mali cia tua vt alteri nō noceat poteſt fieri. ꝙ auteꝫ tibi nō noceat: fieri non p̄t. Quia g ille qui odiū retꝫ ſeipſū occidit. pungit ⁊ incendit ideo neꝙͣ appellat̉. Vnde d̓r Eccl̓. xiiijQii ſibi neꝙͣ ē. cui boꝰ ei̓t? Et ſciendū eſt ꝙ qn̄ ſeruꝰ. x. milia tā lenta dēbat nō eſt ꝓpter hoc voca tus neꝙͣ: ſed qꝛ fratri remitte̓ no luit: dn̄s eū neꝙͣ vouit. d. ſerue ne ꝙͣ ⁊cͣ. Vocatur gͦ neq ꝓpter duas neqͥcias qͣs habuit. Prima fuit ne quicia crudelitatis magne. qd̓ noͣtur cum d̓r. tenes ſuffocauit eū Nō em̄ rogauit: nec amonuit ſed ſtati ad gulā cucurrit Tales ſūt multi furioſi qui ferunt̉ impetu ie̓ Prou̓. xxiiij. Ira nō habet mīam nec erūpens furor. ⁊ccͣ. Impetuꝫ i racundi qͥs ferre p̄t. 5iuiſdē. xv. Cor fatuoꝝ ebullit iuſticiā. Et be ne d̓t ebulliēs. Olla ebulliens qͣ tuor mala ſepe fac. Vnū. qꝛ aqua feruentē exͣ ꝓijcit ⁊ circumſtātes adurit. Scd̓m qꝛ ignē extinguīt. terciū qꝛ pinguedinē emittit. qrͣ tum qꝛ olla qn̄qꝫ frangitur. Olla gͦ ebulliens eammꝰ iracundi. qꝛ ſepe verba ignita. iracūda ⁊ cōtu nielioſa ꝓijcit. ex quibꝰ alios in flāmat ⁊ ad iracundiā ꝓuocat ſi ue ad ſcandalū. Igne etiā zeli in illos qui eū ex caritate arguebāt extinguit. Nꝰ enim euꝫ audet rep̄ hendere: poſtꝙͣ vidit eū ſic iratuꝫ ⁊ ad ꝯtunelias ꝓuocatū. Si ipſe hēbat aliqua pinguedinē deuocō nis ⁊ gr̄e: tota diffundit̉ ꝑ talem feruore ire eius Etiā cor eius ſic in fringit̉ ꝙ vix ad tranquillitateꝫ reintegret̉. Conͣ gͣ ollam ſic buli entē tria ſunt remedia. Vnum ē vt ollā ab igne remoueamꝰ. ⁊ a taliū pn̄tia abſtrahaꝰ. Prou̓. xx. Honor eſt hoī qd̓ ſeꝑat ſe a ꝯten tionibꝰ. omnes autē ſtulti miſcen tur ꝯtumelijs. Scd̓m eſt vt ligna amoueamꝰ ⁊ incentiua verba ſub trahamꝰ. Prou̓. xxvi. Cuꝫ defece rint ligna extinguet̉ ignis.i. ſuſur racōe ſubtracta iurgia ꝯquieſcēt Terciū eſt vt aquā frigidā appo namus ⁊ verba refrigeratiua rn̄ deamus. Prou̓. xv. Rn̄ſio mollis frangit ira. ſermo durus ſuſcitat furorem. Sicuti eī ab ore duo ꝓce dunt quoꝝ vnū naͣlem ignē accē dit.ſ. flatus. aliud extingͣt ſic̄ ſpu tū: ſic ab ore duo ꝓcedūt quoꝝv nū iracundū accenbit verba du ra. aliud extingͣt.ſ. rn̄ſio blanda. Eccle. xxviij. Si ſufflaueris. q. ig nis exardebit ⁊ ſi ſpueris ſuꝑ illā extinguet̉ Vtraqꝫ ex ore ꝓficiſcū tur. Scd̓a neqͣcia iſtius fuit ingͣti tudo. Vnde dic̄ ci. ſerue neꝙͣ oē⁊cͣ Quidam nō dimittunt offenſas niſi ſemiplene. quaſi aliquas di mittunt. ⁊ aliquas non Alij non dimittūt: nͥ habeant magnā inde emendā Alij nō dimittunt nͥ diu rogentur. Deus autem dimittit totaliter ſine aliqua exſpectacōe ideo dicit omne debitum ideſt om nem penā qua ſibi obligatus eſt hō pro pcto cordis. oris ⁊ oꝑis. to dem modo debet quilibet immico reconſiliari corde: ipſū diligendo. ore pro ip̄o orando. ⁊ oꝑe ſibi ſer uiendo. Iſta tria nontur Luc̄. vi. diligite immicos veſtros. benefa cite hijs qui oderūt vos. oa̓te pro ꝑſequentibꝰ ⁊ caluminātibꝰ vos Scd̓ dimittit liberaliter cuꝫ ꝑua ſatiſfactione. iō dicit. dimiſi tibi nō vendidi. Quidā em̄ offenſas vendint: cū pecuniā. ⁊ magnas emendas requirūt. Qui at nō di mittunt: magis ſibi nocet ꝙͣ illis quibꝰ nō dimittunt. Criẜ. Si ode ris immicū ampliꝰ tibi noces ẜm aīam ꝙ illi ẜm corpꝰ. Et illi forſi tan nil noces odiens eū: teipſū ſi ne dubio odio ledis. Si gͦ peperce ris immicō tibi ampliꝰ peꝑciſtiꝙͣ illi. Tercio dimittit faciliter ſine extorſione. iō d̓t. qm̄ rogaſti me. Quidā vero dimittere nolūt: niſi aut rogati. aut coacti: ā minis ex torti. deus at faciliter dimittit ira Remiſit eī dauid adulteriū cū tri bus ſillabis cū dixit. peccaui. Re miſit petro pctm̄ negacōis cū pau cis lacrimis. Publicano pctā ſua cū quinqꝫ verbis cū dixit. deꝰ ꝓpi cius eſto in pctōri. Quia gͣ deꝰ ſic remittit toͣliter. ſic facilit̓. ſic libe raliter: iō valde ingͣtus eſt qui ꝓ ximo ſuo non remittit. Ingratitu do ei graue pctm̄ eſt. ⁊ qͥnqꝫ ma la facit. Vnū. qꝛ pctm̄ pͥus dimiſ I4 6 ſum reuocat. Augꝰ. de ver. domi. dicit tibi deus. dimitte ⁊ dimittet̉ Si ego dimiſi tibi: dimitte gͦ poſt ea. nā ſi nō dimiſeris reuocabo te ⁊ quicqͥd dimiſerā replicabo tibi. Secūdū. qꝛ omne meritū diſſipat Ber. Ingratitudo immica eſt aīe ex malo meritoꝝ virtutū diſꝑſio beneficioꝝ ꝑditio. Terciū eſt. qꝛ fonte gre exficcat Ber. Ingͣtitudo eſt ventus vrens ⁊ exſiccans ſibi fonte pietatis. rorem mīe. fluenta gre Rnartū eſt. qꝛ viā gre obſtru it: ne ad aīam intrare poſſit. Ber Ingratitudo vias obſtruit gr̄e. ⁊ vbi illa fuerit grā acceſſum non inuenit. Aecipiendis indignꝰ eſt qui fuerit de acceptis ingͣtus. Qnͥ tum malū eſt. qꝛ ptātem diuine mīe ſubuertit Augͥ. ſuꝑ psͣ deus vltionū. Ne feſtines illū punire ſi te leſerit: ſic̄ velles puniri alio ro gate que leſiſti. Noli mīe pontem ſubuertere que tranſiſti. ⁊ ſi ille peccat in te: ne tu pecces deterius: blaſphemando deū. Quia vero ſer uus hic neq̄m̄ habuit duas neq̄ cias: iō habuit etiā duas penas .ſ. penā danini ⁊ pena ſenſus. ⁊ v traqꝫ eterna eſt. pena danim no tatur cū dicitur. Et iratus dn̄s ⁊cͣ damnali enim nunꝙͣ videbūt do minū placatum ſed iratum. ⁊ v traqꝫ magna pena eſt Apoca. vi. dicent montibus. cadite ſuꝑ noꝫ ⁊ abſcondite nos a facie ſedentiſ ſuperthronum ⁊ ab ira agni ⁊cͣ. Non videre deum placatum: eſt eſt maxima pena. Criẜ. ſuꝑ Mat̉. Multi gehennā horrent Ego autē carentiā illius glorie multo maio rem penā eſſe puto gehenna illa. Veꝝ ē etiā ſi aliquis mille gehen naſ ponat nichil tale dicet qͣle eſt excidi a gl̓a illa ⁊ odio hr̄i a xpō ⁊ audire nō noui vos. Etem̄ meli us eſt videre. x. milia fulgura qͣm faciē illā māſuetam videre a nob̓ auerſā ⁊ tranquillū dn̄m nō fere tem videre nos Pena ſēſus notat̉ cū d̓r Tradidit eū tortoribꝰ a. de monibꝰ in carcere infernali Oꝫ eī deꝰ carcerem. palaciū. ſtabulū. ⁊ hoſpita le In carcere ſunt omues in ali in palacio ōnes boni in ſta bulo boni ⁊ mali. in hoſpitali me diocriter mali Carcer ē infernus V Tunc āt homo hꝫ carcerem pena lem: qn̄ manibus ⁊ pedibꝰ vincu latur. Tunc hꝫ penaliorem: qn̄ cō tinuis tenebris includit̉ Tunc hꝫ pe naliſſimum: qn̄ ꝯtinius fletibꝰ ⁊ dentiū ſtridoribꝰ anguſtiat̉. Ta lis eſt carcer infernalis. iuxta illd̓ Ma xxij. Ligatiſ manibus ⁊ pedi bus mittite ⁊cͣ Palacium eſt pa Valati radiſus. Ruale palacium ſibi ho mo hic edificat: tale ibi inueniet Edificatur eī de auro dilectōis dei. de argento dilcōis. ꝓximi. de lapi dibus precioſis bonorū operum. Iuxta illud Choꝝ. iij. Si quis au tem ſuperedificauerit ſuper fūda mentum hoc aurum ⁊ argentum ⁊ lapides precioſos ⁊cͣ. Stabuluꝫ Gub. E eſt mundus iſte in quo homo po ſitus fuit poſtꝙͣ peccauit/ qꝛ feſte ꝓpheta comparatus eſt iu. inſi. ⁊ cetera. Bern̄. Puto iumenta dice rent ſi loqui phas eſſet eis. Ecce Adā factus eſt quaſi vnus ex no bis. Ad hoc ſignificandū dn̄s na ſcens in mundo poni voluit in ſta bulo. Si autem tot pulchra ⁊ de lcābilia inueniuntur in ſtabulo: qͣlia ſunt illa que ſunt in palacio ⁊ tamen reſpcū illoꝝ iſta ſunt feti da. Ve āt hoībꝰ illis qui diligūt fetorem ſtabuli ⁊ nō curant veni re ad odorem palacij Hoſpitale eſt purgatoriū in quo ſanantur infirii quoꝝ quidā multū habu ert de humoe̓ ude humano amo re. Iſti tardius cremabunt̉ vt lig num. Alij minꝰ. iſti citius crema buntur vt fenum. Alij minime. ⁊ iſti citiſſime cremabunt̉ vt ſtipu la ⁊ Chor̄. iij. Si quis ſuperedifica uerit lignum. fenum. ſtipulam: v muſtū iuſqꝫ opus manifeſtabit̉. Vtraqꝫ āt.ſ. danini ⁊ ſenſus eſt eterna. Hoc notatur cum d̓r uo aduſqꝫ reddat debitū vniuerſum Remigius. Nō ꝙ quoaduſqꝫ poī tur ꝓ infinito ⁊ eſt ſenſus Nunꝙͣ ſoluet: ſed ſꝑ penā luet Sꝫ nō vi det̉ ꝙ ſue iuſticie ꝯpetat hoīe in ꝓ culpa tranſitoria punire pen a et̓ na. Ad hoc dd̓ ꝙ hoc diuine iuſti cie ꝯpe tit qͣdruplicirōe. Priº ꝓpt̓ infinitatē offenſi. Eſt eī ꝯīs aī cō ceptio. qꝛ iniurioſus tanto dignꝰ eſt maiori pena: qͣnto ille maiorē cui infert̉ iniuria. Vn̄ d̓r ꝙ pena taxatur ẜm dignitatē eius in que ſit offenſio. Cum gͣ maieſtas dei ſit infinita: ille qui eū offendit di gnꝰ ē pena īfinita. Nō at poſſit eē infinita qͣntum ad intencōem. qͥa nulla pura creatura capax ē qͣnti tatis infinite. ⁊ ideo dꝫ eſſe infini ta qͣntū ad duracōem. Scd̓ ꝓpter eternitatē pabuli. In pctō quidē ſunt. v.ſ. ꝯſēſus. delcatio. macula. voluntas praua. ⁊ obligatio ad pena eternā Duo at prima.ſ. ꝯſē ſus ⁊ deſcātio aliqn̄ tranſeunt in momento. alia at tria poſt mor tem remanet. quoꝝ duo.ſ. macu la ⁊ voluntas p̄ua ſunt pabuluꝫ ignis infernalis. Non enim p̄t de leri niſi per grām. Pꝰ mortē auteꝫ hō nō eſt ſuſceptibilis gr̄e. Sic̄ g̓ ignis ma̓lis eſſet eternus ſi ligna eent eterna: ſic ignis infernalis ē eternus/ qꝛ eꝰ pabulū.ſ. macula ⁊ voluntas ſūt eterna. ⁊ iō remanꝫ terciū.ſ. reatus. Tercio ꝓpter et̓ni tatē mali ꝓpoſiti Voluntas. n. pec candi in eis nō habuit finē gͦ nec pena hēbit finē. Gre. in om̄. Auit quidā ꝙ ſine fine nō dꝫ culpa pu niri cū fine. Quibꝰ citius rn̄demuſ ꝙ recte dicerent ſi iudex eternꝰ nō corda hoīm ſed facta penſaret. In iqui.n. ideo cū fine delinquunt. qꝛ cū fine vixerūt. voluerunt quidē ſi ne fine viue̓: vt potuiſſent ſine fi ne in iniqͥtatibꝰ permanere Ad iu dicis gͣ iuſticiā ꝑtinet vt nunqͣm careat ſupplicio: quoꝝ mens in vi Ita hac nunꝙͣ voluit carere pctō: 0 6 A vt nō det̓ imquo terminꝰ dilatio nis. qui ꝙͣdiuvixit noluit hr̄e ter minū criminis. rͣto ꝓpter imita cōem fori. Videꝰ.n. ꝙ vnū ⁊ idem furtū in diuerſis foīs diuerſimo de punit̉. Nā alicubi ꝓ eodē furto quis inutilat̉. alicubi ſuſpendit̉. deus athꝫ duplex foꝝ. vnum in pn̄ti qd̓ eſtmīe vbi culpa punitur pena tnͣſitoriā. aliud ī futuro qd̓ uuiſticie e vbi culpe puniūt̉ pena e ternā. Vnde d̓t Criſo. ꝙ quantuꝫ diſtat deus ab hoīe: tm̄ diſtat dei iudiciū extremū a iudicio hoīs. Nō recipit tunc na̓ iudicis mīam ſic̄ nec nunc tꝑe mīe iudicium ¶ dominica. xxiij. ¶ Sermo primus Beuntes phariſei ꝯſili um imerūt vt caꝑent ih̓m ⁊cͣ. Ma. xxij Eo te pore quo cēſar AugM vniuerſū orbem deſcribi fecit ⁊ ce ſum capitaleꝫ ab oībus ſolui iuſ ſit Lu. ij. Iudea qͦꝫ tributai̓a facta eſt. Magnum tn̄ ſciſma ea̓t in po pulo ſuꝑ hoc quibuſdam dicenti bꝰ ꝙ pro ſecuritate ⁊ quēte habē da. qꝛ romam pro omnibus mili tabat: dērent ſolui tributa. Pha riſeis econtrario aſſerentibus/ ꝙ populus dei/ qui decimas ⁊ p̄mnici as ⁊ alia in lege precepta deo ſol uebat/ non tenebatur hoī terrēo tributa ꝑſoluere. Intantū autem waluit ꝑſuaſio phariſeoꝝ ꝙ t̓bu ꝓter qd̓ tuꝫ romanis eſt negatu. ꝓ imꝑator titū ⁊ veſpaſianū in iude am miſit ⁊ ea ꝑuerterūt inͣuis autē phariſeoꝝ malicia ſepe fuit a xp̄o ꝯfuſa; non tn̄ refrenata. qꝛ affcīiua maliciā aliqn̄ rōne verita tis ꝯfunditur: ſed nō emendat̉. ⁊ illud on̄t Criẜ. exemplo aque ⁊ ignis. d. Quem admodū ſi qͥs vel let clau dere aque meatu currētis. gorʳ aliūde ſibi ſemitam rapit. ſic ma lignitas iſtoꝝ exvna ꝑte ꝯfuſa a liunde ſibi aditu inuenit Et ſic̄ ig nis ꝙͣto magis ligna ſuſcepit ma 6. ior excreſcit. ſic animꝰ malus qn tō magis veritatē audiei̓t: eo am plius in maliciā excitatur Volen tes phariſei ih̓m caꝑe in ẜmone. nō venerunt ꝑſonal̓r: ſed miſert diſcipulos ſuos duplici de ca. vt d̓t Criẜ. Mittunt inqͥt diſcipulos quaſi adhuc incog̓tos vt a xp̄o q̄ ſi incogniti. facile eū deciperent. ⁊ ſubdit Criſo. diſcipuli illi mgr̄is erant etate minores. malicia autē peres Nā pulli ſerpentuꝫ ſtatura breuuores. veneno autē equales. Et catuli leonū ⁊ ſi venacōem nō poſſunt tenere: iam tn̄ in ſangͣne gaudēt ⁊ morſibꝰ ledunt. Miſer̄t etiā cū ſuis diſcipulis ipſos hero dianos: milites herodis aſcoloni ead 3ge te qui adhuc ſuꝑſtes erat. cuius milites tunc ihrl̓m ad diē feſtuꝫ venerāt. el ẜm Ihero. phariſei illos iudeos deridēdo. herodianos vocabant qͥ tributa romanis ſol uebāt. ideo d̓r. herodianos miſer̄t vt ꝑ illos caꝑent: quē timore po puli capere nō audebāt dic̄ gͦ Ab euntes phariſei. In iſto euange. diſi tria pōnunt̉ ex ꝑte phariſeoꝝ/ ⁊ tria ex ꝑte xp̄i Nā ex ꝑte phal̓ſe oꝝ ⁊ diſcipuloꝝ; primo fuit ma licia in ꝯſulendo. cuꝫ d̓r. Abeuntes phariſei ꝯſiliū inierunt. Illi autē conſiliatores fuerūt phariſei ⁊ he rodiam. phariſei em̄ erant xp̄o in uidi. Ma. xvij. Sciebat eī ꝙ ꝑ in uidiā tradidiſſent eū. Herodiāi erant auari ⁊ exactōes multas fe cexunt. Vtriqꝫ autē erant xpō ini inici. Inuidus.n. intēdit denigͣre famā. auarus raꝑe rem temꝑ alē inimicus opprimere ꝑſonā. Con gͦ xp̄m ꝯſiliū imerunt phariſei qͣ fuerūt xp̄o inuidi vt famā eiꝰ deni grarent. Si.n. mn̄diſſet ꝙ t̓butuꝫ eſſet ſoluendū ipſū apud ppl̓m ī famaſſent Inierunt etiā ꝯſilium herodiani auari vt ſi rn̄diſſet ꝙ de beret t̓butum dari tunc maiorem occaſionē habuiſſent maiores fa ciendi exactiōes Inierūt etiā ꝯſi lium tam iſti ꝙͣ illi qui erāt xpō ī imici vt ſi rn̄diſſetꝙͣ nō lice̓t dari eū caperent ⁊ occiderent. qꝛ ſic̄ d̓t Criſo. multi ꝓpter iſtos ſermones a romanis occiſi erat Ecce qͣle ꝯſi liū ⁊ quales ꝯſiliarij.ſ. phariſei. ⁊ iudei. qui xp̄m volebant infama re. herodiam auari qui ppl̓m vole bant exſpoliare. ⁊ vtriqꝫ immici qui volebāt xp̄m occidere. Iob. v d̓r ꝙͣdeus ꝯſiliū prauoꝝ diſſipat Criſo. ſuꝑ hunc locū. Oīs colonꝰ cuius terrā poſſidet: illius auxilij opus hꝫ. Colonꝰ dei auxiliū dya boli nō reqͥrit. colonꝰ dyaboli aux iliū dei nō reqͥrit. ⁊ ſi aliqn̄ querit nō inuenit. Vidiſti eunte ad fur tum: deū orare vt ꝓſperetur in fur to. aut qui adfornicandū vadit: nunqͥd nō ſi cruce facit in fronte vt non ꝯprehendat̉ in facto: qͥ tn̄ iō nō adiuuat̉. ſed citius capit̉/ qꝛ neſcit iuſticiā dei. procimuꝫ dare criminibꝰ Gcd̓ fuit ī eis fraudū lētia ī laudādo cū dicūt Agr̄ſciꝰ qꝛ verax ⁊cͣ. Criẜ. Agr̄m vocat vt quaſi honorent: cꝰ miſterium fui cordis aꝑīat. Hec.n. eſt ypocrita rum prima pon ſil̓ata laudatio. Qmͣius adulando ſic eū laud aue runt; verūtamen dixerūt Poteſt āt eē ingr̄ fal ſitatis qͣtuor modis Primo veritati mendaciū inſeren do. Ro. Cōmutauer̄t veritatē dei in mendaciūi. Scd̓ veritatē tacēdo Augͥ. Vterqꝫ reꝰ eſt apud deū ⁊ qͣ veritatē occultat ⁊ q̄ mendacium dic̄. ille qꝛ ꝓdeſſe nō vult:iſte qꝛ de fiderat nocere. Tercio veritatē per uertendo/ ſic̄ faciunt mali iudices q̄ amore. munere vel timore. velta tem ꝑuertunt. Prou̓. xviij. Accipe re perſona impij in iudicio nō eſt bonū vt declinet a veritate iudicij Quarto veritatē non defendēdo: ꝙ defendēda eſt vſqꝫ ad mortē. Eccle. x. Vſqꝫ ad mortē certa ꝓ iuſticia. Xp̄s autē fuit mgr̄ veritatis. pri ꝑ purā veritatē in ore ſuo ha mo. qͥ 34 A buit. iō bene dicunt. Scimꝰ. qꝛ ve rax es. Non.n. aliqd̓ mendacium dicere potuit. He. vj. Impoſſibile eſt deū mentiri SScd̓ veritate non tacuit. ⁊ ideo dicūt. Viā dei in vel tate doces Io. viij. Si ego veritatē dico vobis quae̓ non credlitis i? Tercio veritateꝫ iuſticie nec amo re. nec timore. nec munere permū tabit in iudicio. ideo dicūt Non e tibi cura de aliquo. Iob. xxij. Nū quid timens arguet te ⁊ veīet te cū in iudico. Prou̓. vij. Nō recipi et ꝓ redēptione munera plurima Quarto veritatē defendet. iō dicūt Nō accipis perſona hoīm. Defen dit.n. ipſam vſqꝫ ad iniuriarū ir rogatione. qꝛ verbis iniurioſis fu it laceſſitus vſqꝫ ad exſpoliacōeꝫ qͣꝫ veſtibus denudatus/ vſqꝫ adv berum perpeſſionem. qꝛ ad colun naꝫ fuit flagellatus/ vſqꝫ ad mor tem. qꝛ morte turpiſſima fuit con demnatus. Tercio fuit in ipſis verſucia in interrogando: quādo dixerunt. Licꝫ cenſum ceſari dare an non.?Cogitauerunt enim. aut reſpōdebit pro nobis. aut pro ce ſare. aut omninio tacebit. Si rn̄de at pro nobis.ſ. ꝙ non debemꝰ ſol uere: tunc incurret ceſaris indig nationem. Gi reſpondebit pro ce ſare ꝙͣ debemus ſoluere: tunc īcur ret populi furorem. Si omnino ta cebit: tunc ipſum rep̄hendemꝰ ꝙ veritatem timet dicere propter ti morem humanuꝫ In xp̄o vero t̓a C 5 notantur. Primo ꝙͣ ꝯſilia eorum precognouit. Vnde dicitur. Cog nita āt ih̓s nequicia eoꝝ dixit ⁊cͣ Ideo eos ypocritas appellauit. qꝛ ſimulato ſermone nequiciā ſuaꝫ abſcondebāt Sunt āt quidā qui abſcondunt ſe ſb̓ ſimulato amo re fingētes ſe amare celeſtia cum diligāt terrena. Osͣ. Poſuerūt in celū os ſuum. AAlij ſub ſimulato ti more fingētes ſe timere deū: cū po tius timeant mundū. cū tn̄ dicat̉ ma. x. Noli timere eos qui occi. ⁊cͣ Alij ſunt ſb̓ ſimulato ſermōe hn̄ tes mel in ore ſed venenū in corde Psͣ Molliti ſunt ſermones eꝰ ſuꝑ oleū Alij ſub ſimulata ꝯuerſacō ne fingentes ſe habere ꝯuerſatio nē ounā: cū hēant mentē lupͥma Ma. vij. Veniunt ad vos in veſti mentis ouiū: intrinſecus at ſunt lupi rapaces. Omnes taliū cogi tacōes ⁊ intentiones diuina ſapi entia precognoſcit. Vnde ꝓpheta Si aſcendero in celū i. finxero me a mare celeſtia. tu illic es ⁊ cor neū vides ſi deſcēdero ī infernū i. ſi fin xero me timere iudiciū tuum: ad es vintencōem meā vides. Si ſum pſero pennas meas diluculo ⁊cͣ. v finxero me hr̄e celeſtes ẜmones veītate aliquā p̄tendēteſ illuc ma nus tua deducet me. ⁊ falſitatem mea on̄det. Rurſus ſi hitauero in extremis maris ⁊cͣ. Mare eſt mu dus. in cꝰ medio ꝯuerſant̓ hoīes mundani. Scī autē viri hītant in extremis maris. qꝛ in mundo ꝯu̓ ſant̓ adncc̄itatem: nō ad ſuꝑflui tatē. Si gͦ finxero me hr̄e ꝯuerſa tionē celeſteꝫ: dexterā tua tenebit me ⁊⁊ falſitatē mea cunctis in iudi cio demirābit(Scd̓ qꝛ xp̄s eorum laudes reſpuit. ⁊ ideo eoꝫ reprehē dit. d. Quid me temptatis ypoc̓te Non eiſ rn̄dit ad eoꝝ verba blan da: ſed ad eoꝝ corda praua Cri. Phariſei blandiebat̉ vt ꝑderēt ſed ih̓s ꝯfundebat vt ſaluaret. qͣ avtilior eſt deꝰ iratus ꝙͣ hō ꝓpiciꝰ In hoc āt qꝛ xp̄us eoꝝ laudes reſ puit: dat intelligere ꝙ nullꝰ debꝫ velle laudari qꝛ reſpiciendo ad vi tam ſuā preteritam inuenit ſeml̓ ta ꝯmiſiſſe. de quibꝰ coram deo di crubeſcere. Ro. vj. Quem gͦ fructū habuiſtis tunc in quibꝰ nunc eru beſcitis. Si reſpicit ad pn̄tem: in uenit ſe eſſe in loco exilij. de quo multū debet dolere. Os Heu mͥ qꝛ incolatus meꝰ ꝓlongatus eſt Si reſpicit ad futurā: inueniet ſuprͣ ſe magna dei iudicia de quibꝰ ml̓ tu debet time̓. Psͣ. A iudicijs em̄ tuis timui. Quō gͦ quis in hacvi ta laudari velit: qui hꝫ cām tanti pudoris. doloris ⁊ timoris. Sancti igitur ſecure laudari poſſunt. qui a nec de preterito hn̄t vnde pn̄t e rubeſcere cuꝫ ſint in plena felicita te/ nec de preſenti vnde poſſunt do lee cum ſint in omnimoda iocun ditate. nec de futuro vnide debeant cum ſint in eterna ſecui̓ta timere te Tercio xp̄s eoꝝ interrogacōni ſine alicuius preiudicio rn̄dit. d. Reddite que ſūt ceſaris ceſari ac Ex hoc em̄ ſaluat iura imꝑij ⁊ iu ra dei ⁊ tn̄ multa erant qͥ xp̄m ad conria ducebāt. Si eī attendiſſet ꝙ ceſar ea̓t alienigena ⁊ iudei do ineſtici: non dixiſſet ꝙ ceſari ſol uerent aliqͥd Rurſus ſi attendiſſꝫ ꝑ talem ſolutionē pauꝑes gra uabatur: ſil̓r nō dixiſſet ꝙ ſolue ret. Itē ſi attendiſſꝫ ꝙ ex ſolutiōe taliū tributoꝝ ppl̓s poterit retra hi a ſolutionibꝰ decimaꝝ ⁊ obla tionū dei: nō dixiſſet etiā vt ſolue rent. Si etiā attendiſſet potentiā ceſaris ⁊ tirannorū: nō dixiſſꝫ ꝙ deo decimas ſoluerent/ cū ipſi gen tiles in deū iſrahelis nō crederent. Sed noluit xp̄s alicui facere preiū diciū. nec ꝓpt̓ amore ptātum: nec fauorē paupeꝝ nec ſub p̄textu di uini cultus nec ꝓpter timorē alicꝰ tiranmi: das nobis exemplū vt ſi militer faciamus. ¶ Sermo ſecundus.: Beuntes phariſei ꝯſiliū inierūt ⁊cͣ Scribe ⁊ pha riſei ſepe conati ſunt cape re ih̓m in aliquo ſuo oꝑe: ſed nō potuerunt̉. qꝛ oīa opera eiꝰ erant ſciſſima deinde cōnati ſunt eū ca ꝑe in aliqͦ verbo ſue doctrine: ſed nō potuerunt. qꝛ doctrina eiꝰ erat veriſſima; ideo mō ꝯſiliū fecerunt vt caꝑent eū in ſermone ignorā ter ꝓlato vnde rep̄hendere poſſent eū: ſed nō potuerunt. qꝛ ip̄e eſt dei vtus ⁊ ſapīa. Serpens em̄ moyſi 30 8 I4 deuorauit ẜpentes magoꝝ Exo. v ij. qꝛ ſapīa dei vincit aſtuciā mun daſio Frunie Ig di In pn̄ti gͦ euange. circa quatu or docemur. Primo vt lingua cuſ todiamꝰ in hoc ꝙ d̓r. volue rūt ca pere ih̓m in ẜmone Si em̄ in ẜmo ne caꝑe volebāt illū qui eſt ſapi entia: cimend̓ eſt ne nos in līgua aliqn̄ offendaꝰ. qꝛ ſicut d̓r Ia. iij. Si quis in verbo nō offendit h̓ per fectꝰ eſt vir. Qui gͣ neſcit diſcrete loqui: ſaltē ſtudeat ſapient̓ tace re. Iob. xiij. Vtinā taceretis ⁊ pu taremini cē ſapientes. Sen̄. Taci turnitas hoī ſtulto pro ſapīa eſt A vlplo. jo c Cauendū eſt gͦ cuilibet a multilo auend y 47 quio qͣdruplici de cā. Primo qꝛ ē occaſio culpe. Prou̓. x. In multilo quio non deerit pctm̄ Zenoctes ph̓s cū inter multos ph̓os tacēt interrogatus cur hoc faceret rn̄t qꝛ aliqn̄ me eē locutu penituit. ta cuiſſe aūt nunꝙͣ. Secundo qꝛ eſt ſignum ſtulticie. Eccle. x. Stultus verba multiplicat. Solon ph̓s cum alijs loquentibus taceret: in terrogatus vtrum taceret ꝓpter in opiam verborum. an qꝛ ſtultus eſ ſet: reſpondit. Nullus ſtultus ta cere poteſt. Terciā cā eſt diſplicē tia. Ecrl̓. xx. Eſt tacens qui inueni tur ſapiens. ⁊ eſt odibilis qui ꝓ cax eſt ad loquendum Zenocra tes cuidam verboſo ait. Si meis auribus te audires: taceres Qua̓ ta vero cauſa eſt contra ordinati onem ipſius nature. Naturā eniꝫ inmo auctor nature ordinauit ve homo vnum es ⁊ duas aures ha bet/ ad innuendū ꝙ dꝫ multa au dire. Iac̄a. Sit oīs hō velox ad au diendū. tardus autē ad loquend̓ Zenocrates cuidā multa loquē ti ait. Os vnum ⁊ aures duas ad audiendū a na̓ recepimus Q uaſi diceret. Pauca dēmus dicere. ml̓ ta audire Secūdo docemur vt ad ulatores vitemꝰ in hoc ꝙ xp̄s ad ulatores ſuoꝫ tam dure reprehen dit. ⁊ eoꝫ nō laudatores ſed tem ptatores vocabat. deuid̓ me tep tatis ypocrite. Sic̄ eī d̓t Augͥ. ſuꝑ psͣ. duo ſunt gn̓a ꝑſecutoꝝ.ſ. lin gua adulantuū ⁊⁊ manus ꝑſequē tium ſeu vituperantiū. Et plus per ſequit̉ lingua adulatoꝝ ꝙͣ manꝰ ꝑſecutoꝝ. dn̄t gͦ adulatores rōe Qd. a. xmij. x 5§. quadcuplici vitari Primo qꝛ ſūt vatō deo v y aucupes aīas capientes. Prou̓. x ix. Hō qui fictis blandiſqꝫ ſermo nibꝰ amico loqͥtur: re the ex pādit greſſibus eiuſ Sed dēmus eē cau ti vt fallacias tales ꝑpendamus. Prou̓ Fruſtra iacit̉ re the ante oculos pennatoꝝ. Vn de quidā ph̓s nepos pl̓onis cuidā adulā ti dixit. deſine furari: nihil ꝓficis cū te intelligā Secundo ſunt ſicut ⁊ firene dulces aīas in peccatis dor mire facientes. V ſa. xiij. Syrens in delubris voluptatis. ſirene ſūt piſces maris hn̄tes ſpēꝫ mulieris q̄ ita dulcit̓ cantat ꝙ nautas ob dormire faciunt. ⁊ ſic naufragiū patiunt̉. Sapientes naute aures claudunt ⁊ ſic euadunt. Sirenes iſte adulatores ſunt qui pctōres in peccatis dormire faciunt. Yſa. iij. Popule meus qui te beatū di cunt: ipſi te decipiunt. Sed debēt claudere ſibi aures ſpinis ⁊ repre henſionibꝰ duris. Eccle. xviij. Se pi aures tuas ſpinis. i. duris rep henſionibus. noli audire lingua neꝙͣ Iheroꝰ. Vos ad pr̄iam feſti nantes: ſuꝑda domus aure ſirena rum cantus mortiferos ꝑtranſite Decuno ſunt ſicut ſcorpiones et apes. Scorpio enim facie blandi tur: ſed cauda pungit Apis mel portat in ore: ſed pungit a poſteri ori parte. Tales ſunt qui hoīnes in facie laudant. ⁊ in abſentia vi tupēra nt. ideo tales ſcorpiones ⁊ ſerpētes ſunt expellendi. Iheroni mus in epiſtola ad mr̄em ⁊ filiā Quis vnꝙͣ iuxta viperā ſomnum capit Qui ſi non ꝑcutiat certe ſol licitat. Securius eſt perire nō poſ ſe: ꝙ iuxta periculum non ꝑiſſe. Seneca. Habet ſuum venenū blā da adulatio. uarto ſunt fricato. res. Fricant enim ſermonibꝰ blā dis: quem nō poſſunt vinicere ini nis. ſicut ponit exemplū Criſo. in thauro: que ſi non poterit quis viribus mitigare: fricat manibꝰ eius ceruicem ⁊ ſic eū apprehēdit. Sed nō debꝫ aliquis ſuſtinere vt quis eū fricet vel oleo adulacōnis imꝑ inguet. Osͣ. Corripiet me iu ſtus in mīa ⁊ increpabit me. ole um autem peccatoris non impin guet caput meum. Sicut autem dicitur Prou̓. xvij. Meliora ſunt vulnera diligentis ꝙ fraudulen ta oſcula odientis Tercio inſtrium unt̓ vt dei imagine per ſupraſcrip tionē in nobis cuſtodiaꝰ ꝓ eo ꝙ d̓r. Cuius eſt imago hec ⁊ ſuꝑſcri ptio. Hec t̓a ponunt̓ eſſe in hoīe moeta. imago ⁊ ſuꝑſcriptio Mō neta boqua emitur regnū celeſte ne ti ſunt el̓ie. orōes ⁊ ieiunia ⁊cͣ Aōe ta qua emitur ſuppliciū infernale ſunt opera tenebraꝝ De hac du plici moneta d̓r gal̓. vijQui ſemi nat in carne: de carne mētet corru ptionē. qui ſeiat in ſpū de ſpiritu metet vitam eternā. Iſta duplex monēta cū aīa ſꝑ ibit. Apo. xiiij. Oꝑa illoꝝ ſequūt̉ illos Imago autē t̓plex eſt Vna interior a deo impreſſa ẜm ꝙ aīa facta eſt ad t̓ nitatis imaginē ẜm tres potētias .ſ. memoria. intelligentia ⁊ volun tatē: vt.ſ. memoria ſit camerā pa t̓s in qua īhītet ꝑ ꝯtinuā recorda cōem intelligentia camera filij in qͣnhītet ꝑ vere fidei cognitioneꝫ voluntas camera ſpūs ſcī in qua nhītet per ſinceꝝ amore. ⁊ ideo iſ ta imago in hoīe eſt honoranda Eccle. x. In manſuetudine ſerua a minā tuā ⁊ da illi honorē ẜm meri tum ſuū. Scd̓a imago eſt interior ⁊ inducta. Osͣ faciēs pctōꝝ ſuītis. Boēciꝰ de ꝯſo. Qui virtute deſerta hō eſſe deſinit: cuꝫ ad ꝯdicōem di uina tranſire nō poſſit vertetur in beluā Suꝑbus em̄ hō faciēm hꝫ leomna/ luxuxioſus facie porcina guloſus vrſinā auarus ſerpētinā qꝛ ſꝑ terrā comedit. Raptor faci em̄ lupinā detractor faciē caninā Terciā eſt imago exteriorſꝫ tranſ formata. ſic̄ pꝫ in mulieribus va nis: que per varios colores facies ſuas tranſformant. dic̄ ergo deꝰ. Cuiꝰ eſt hec imago. Rn̄debit Tu a dn̄e. Et dn̄s ad eam. Mentiris. qꝛ mea nō eſt. Ego feci tibi pelleꝫ brunam ⁊ tu habes albam feciti bi albam ⁊ tu habesrubicundā. feci groſſiorem ⁊ tu habes ſubtilē feci tibi caput planuꝫ ⁊ tu habes cornutum. feci tibi capillos nigͦs ⁊ tu habes flauos/ feci tibi ſuper cilia depreſſa ⁊ tu habes eleuata. ⁊ ideo dic̄ illi ⁊ ſibi ſimilibus illd̓ quod dictum fuit quinqꝫ virgini bus fatuis. Ma. xv. Amen amen dico vobis neſcio vos. Ihero. Qua fiduciā tollis vultus ad ſidera qͦs Myſtyao conditor nō cognoſcit. Superſcri ptio eſt illa de qua dicitur dan̄. v. Mane thetelphares.i. numca̓ uit. appendit ⁊ diuiſit. dꝫ quilibꝫ peccata ſua numerare: vt ſciat qͦt ſunt ponderare: vt ſciat ꝙ graui a ſunt. ⁊ diuidere: ideſt per confeſ ſionem a ſe remouere. In malis autem dyabolus hanc ſcripturā falſificat/ apponendo non ad qua libet dictionem d. nō appendas. nō numeres. nō diuidas. Quar to docemur vt mundo ⁊ deo q ſua ſunt reddamus pro eo ꝙ dr̄. Red dite que ſunt ceſaris ceſari⁊cͣ. de bemus enim mundo reddere/ ſuos honores: eos deſpiciendo ſuas deli cias eas abhorrendo/ ⁊ ſuas diuiti as eas ꝯtemnendo de hijs tribꝰ d̓r heb̓. xi. Fide moyſes grādis ef fectꝰ negauit ſe eē filiū filie pha raonis. qūo ad ꝯtemptū honoꝝ: inagis eligens affligi cū ppl̓o dei ⁊ hoc quo ad ꝯtemptū deliciarū: maiores diuitias eſtimās theſau ro egiptioꝝ improperiuꝫ xp̄i quo ad ꝯtemptū diuitiaꝝ. deo auteꝫ dēmus reddere ẜm Ihero. decimaˢ ⁊ oblacōes. Solutio autem deci maꝝ iure fiet/ eo ꝙͣ na̓lis rō dictat vt necāria miniſtremus eis: qui nobis ſpūalia ſubminiſtrat. Ma l̓. iiij. Inferte omnes decias in hor reū meū vt ſit cibꝰ in domo mea. Et dato ꝙ ibi ſit cibuſ adhuc tn̄ debet inferri ꝓpter pauꝑes quibꝰ tenent̓ de tali ꝓuidere. Partim eſt ab eccīe inſtitucōe q̄ ordinauitꝙ ſic̄ in veteri lege: ſic ⁊ in noua deci me ꝑſoluant̉. Et qꝛ decimaꝝ ſolu tio ꝑtim eſt a iure na̓li. ⁊ ꝑtim a dei auctoritate/ ⁊ ꝑtim ab eccīe in ſtitucōe. ideo d̓t Augꝰ. decime ex debito requirunt̉ ⁊ qͣ eas dare nō luerit: alienas inuadit SScd̓ dn̄t deo dari primicie. de p̄cipuiˢ fru ctibꝰ terre. Iſte tn̄ primicie ſolui dn̄t ẜm ꝯſuetudinē prīe ⁊ indigē tiā miniſtroꝝ eccīe. Tercio dari d̓ bent deo oblacōes. Et ꝙͣuis o bla tiones ſunt volūtarie tn̄ in duobꝰ caſibꝰ nccārio ſunt ſoluende. Pri mo ꝓpternccītateꝫ: qn̄.ſ. miniſtri ecce non hrent vnde ſuſtentarent̉ Scd̓o ꝓpter approbatam ꝯſuetudi nē.ſ. qn̄ preſbiteris ꝯſueuerūt cer tis feſtiuitatibꝰ oblationes fieri ſi illas vellēt ſubtrahere: poſſent co gi ad laudabiles cōſuetudīes ob ſeruandas.: ¶ Sequitur ſermo tertiꝰ eiuſdē. xxvj Iddite igitur que ſunt ce ſaris ceſari. ⁊ q̄ ſūt dei d̓ Ro. xiij. Reddite oībus d̓ bitū. Cui tributū tributū. cui vec tigalvectigal. cui timorē timorem. Et q̄ ſunt dei deo. Nā ceſari dēmus reddere tributū ⁊ vectigal. deo au tē timore ⁊ hōrem. Principi gͦ ter reno dēmus reddere tributu/ max ime qn̄ videmus ipſū rempublica ſtrenue gubernare. Eſt ei adīſtar capitis ⁊ ceteri ad inſtar mēbroꝝ Vn̄ plutarcus quida ph̓s inſtru ens ꝑ epl̓am Trayanū. Pnͥceps capitis obtin locū vni tm̄ ſubie ctꝰ deo(cordis locū ſenatus tenet: a quo bonoꝝ ⁊ maloꝝ iniciaſocu loꝝ ⁊ auriuꝫ ⁊ lingue officia ſibi vendicant iudices ⁊ preſides pro iunciarū Officiales vero ⁊ milites manibus coaptanturQui vero ſꝑ aſſiſtunt principi: lateribus aſſi milantur. Pedibus autem ſolo adherentibꝰ agricole adaptant̉ Quia igitur princeps locū capitiſ tenet: totum corpꝰ a vniuerſum populū ſibi ſubiectū vtiliter rege̓ dꝫ Or aūt bene ⁊ vtiliter regat: quinqꝫ hr̄e debet. Primo cī debet populo ſe ꝯmunem ⁊ amabilem exhibere. Eccle. xxxi. Rcōrem te po ſuerūt. noli extolli: ſed eſto inter illos qͣſi vnus ex illis. Vnde dr̄ in policra. ꝙ iulius ceſar nunꝙͣ dix it militibꝰ ſuis. ite ſed venite. dice bat ei ꝙ ꝑticipatus cū duce labor videt̉ militibꝰ minor. ⁊ dux qͥ non laborat: nō militibus carus eſt ſi neſcit amare. Vnde ⁊ ſen̄. Nō eſt opus regis altas ꝯſtruere domꝰ: nec muris. nec turribꝰ ſe ſepire in expugnabile ei munimentū eſt amor ciuiū Secundo rempublicā debet zelare. qꝛ ꝯīa ꝓ prijs dꝫ ante ponere. Vnde dic̄ ſen. in laudē Au guſti ceſaris. Exquo ceſarem orbi terrarū ſe demrauit ſideꝝ more: qͣ curſus ſuos ſꝑ explicāt nunꝙͣ li cebat ſibi ſubſiſtere: nec quieqͣm facere Oīm vigilia domos illius d̓ fendit. oīm ociū illius labor. oīm delicie illius induſtria/ oīm va ca tio illiꝰ occupatio Intm̄ qͦꝫ repub lica debet zelare ꝙ ꝓ ea ſaluanda morti ſe dꝫ exponere. Vnde refert valerius ꝙ cū cōdrus athemenſi um rex ab hoſtibꝰ vrgeretur: acce pit ab apolline rn̄ſum/ ꝙ exercitꝰ ſuus victoriā obtineret: ſi ab hoſ tibꝰ ſuis ſe occidi permitteret. Qd̓ rn̄ſum cū ⁊ hoſtibus innotuiſſet: preceper̄t/ ne quis codꝝ occideret. vel tangeret. tunc ille mutatō hī tu ad hoſtes ꝓceſſit ⁊ ibi quendā militē falce ꝑcuſſit. qui ꝑcuſſus: mox in eū irruit ⁊ occidit. Cogni to vero corꝑe cōdri ꝯtinuo hoſtes 7 6 oraculi memores/ territi fugerūt. Intantū etiā dꝫ rempublicā zela re/ ꝙ nec filius patri dꝫ ꝑcere ſi vi detꝯtra rempublicā aliquid age re Vnde tullius in li. de offi. inqui rit. ſi pr̄ priam vult deſtruere: ſi fi lius dꝫ ſilere. Et rn̄det ꝙ filius de bet rogare pr̄em vt deſiſtat. ſi nō vult preces audire dꝫ minas ad dere ꝙ ipſum ppl̓o publicabit. ſi nō preces aut minas vult recipe debet ſalutē patrie patri antepo nere. ¶ Tercio leges quas ꝯdit dꝫ ſeruare. Vn̄ refert valerius ꝙͣdū caleucus princeps lege ſtatuiſſet ꝙ quicunqꝫ thorū alterius viola ret: ambos oculos p̄deret. ⁊ cū fili us eius in adulterio deprehenſus fuiſſet: pr̄ legē obſeruare volebat. nichilominus filio ꝯdolebat: ſed inuenit remediū per qd̓ lege ẜua uit ⁊ filio viſū reliquit. Nā vnum oculū ſibi. ⁊ filio aliū erui fecit. Quarto ꝯtra hoſtes debet victorio ſus exiſtere. dr̄ em̄ in policͣ. ꝙ tria fecerunt romanos victorioſos.ſ. fides. ſcientia ⁊ exercitacō. Serua bant em̄ fidē illibatam omnibꝰ. Vn̄ cum quidā ab hanibale cap tus fuiſſet ⁊ ꝑmiſſus venie̓ romā ⁊ iuraſſet ſe redituꝝ. ⁊ vlterius re dire nollet: ſenatus eum cōprehē dere fecit ⁊ ad carcerem hanibal̓ deſtinari Vtebantur enim roma ni magna maturitate ⁊ ſapienti a Vn̄ romulus centum de populo ſemores elegit: quos etiam ſena tores appellauit. quorum ſcilicet conſilio reſpublica regebat̉. Nā vt dr̄ in libro eligēdoꝝ. Iuuenes .ilj.ixvx. nemo eligit duces eo ꝙ nō ꝯſtēt coe eē prudētes Habebant ⁊ romani exercitium preliandi ⁊ ideo pluri mū docti erat. Nā d̓r Eccle. xxxiiij. Vir in multis expertus cogitabit multa. ⁊ qui multa didicit ena̓ra bit intellcā. Qui nō eſt exptus re cognoſcit pauca. Iudith. ix. der̓ liquit dn̄s gentes: vt erudie̓t in cis iſcahelem vt poſtea docerent fi lios eoꝝ certare cū hoſtibꝰ. ⁊ ha berent ꝯſuetudine preliandi. En to iuſtū ⁊ honeſtū ſꝑ vtili debet p̄ ponere ⁊ ſuꝑ hoc plurā exēpla po ni pn̄t. Vnum eſt qd̓ narrat va lerius ⁊ ambro. in li. de offi. ꝙ cuꝫ macedones conͣ Athenienſes claſ ſem magnā direxiſſent venit qui dā de exercitu ad eoꝝ: d. ꝙ ſi clan culo claſſem adirent: totam incē dere poſſent: ſed illi nullatenꝰ ac qͥ eſcere voleb̓ant dicētes. Hꝰ victoi a ⁊ ſi vtiliter: tamen nō eſſet ho neſte acquiſita. Ambro. Maluer̄t l. j.ꝙ minus poſſe honeſte: ꝙ plus tur A piter. Aliud exemplū narrat Au l. gꝰ. in li. de ci. dei. ꝙ cū ma̓cus regū l̓.. 6. lus captiuus a carthaginēſibꝰ de tineretur. ⁊ romam multos a car thaginēſibꝰ iuuenes detinerent. miſſus eſt dictus regulus romaꝫ pro ꝯmutatione fienda. iurās ꝙ rediret ſi ꝯmutatio fieri nō poſſꝫ. Qui cū romā veniſſet/ ſupradictaꝫ ꝯmutationē diſſuades fieri: eo ꝙ ipſe ſenex eſſet ⁊ parū viuere poſ ſet. Illi aūtē iuuenes ⁊ multa pre lia mouere poſſent Et cū rogaret̉ vt ſaltem ipſe remaneret/ nullate nus acqͥcuit. Rediēs autē crudeli mortē interijt. ¶ Terciū exemplū legit̉ in hiſtorijs romanoꝝ ⁊ retu lit Ambro. in li. de offi. ꝙ cū medi cus pirri regis/ ad fabriciū duceꝫ romanoꝝ veniſſet/ aſſerens ꝙ pir ro medicinā intoxicatam daret/ ſic rege mortuo ipſe victoriā obti neret: iuſſit eū fabricius ligari. ⁊ ad dn̄m ſuum mitti. Et ſubdit am bro. Reuera preclaꝝ vt qui virtu tis certamē ſuſcepea̓t: nollet frau devincere Tunc pirrus dixiſſe fer tur. Iſte eſt fabricius qͥ difficiliꝰ a legalitate: ꝙͣ ſol a ſuo curſu ver ti poſſꝫ. ⁊ ſic cum eo ad libitū ꝯpo fuit iſo qd̓ dēmus reddere terre no principi: videamꝰ nunc quid dēmus reddere principi do. Super hoc ſunt tres opimiones Quidaꝫ enim dixerunt/ ꝙ ſufficit deo dare obſequium perſonale quod con ſiſtit in genuflectione Alij dixer̄t ꝙ non ſufficit deo dare obſequiū perſonale ⁊ reale: niſi demus ſibi obſequium ſpirituale vt ſcilꝫ noꝫ vel aliquem noſtrum ad cultum dei perpetuo deputemus Vnde qͥ dam bonuſ homo venit ad miche am prophetam ⁊ ſuper hijs omni bus oppoſicōnibus interrogauit ipſum. vt habetur Michee. vi. Et primo interrogat. ſi ſufficit dare deo multas genuflectiones dicēs Quid digne offerā deo.? Curuabo genua deo excelſo? Et propheta nichil rn̄dit. deinde interrogat ſi ſufficit d multas el̓ias facere. d. Nunquid offerā deo holocauſta vingiuū ⁊ vitulos anniculos ⁊ ꝓ pheta nichil rn̄dit deinde interro gat ſi ſufficit ad ꝑpetuū dei cultū filiū ſuū primogenituꝫ in religio ne ponere. d. Nunqͥd dabo primo genitu pro ſcelere meo fructū ven tris mei pro pctō anime? Et tunc ppheta ad iſta tria retrogade rn̄t ſibi. d. Indicabo tibi o hō quidſit bonū ⁊ quid reqͥrit a te deus Itaqꝫ facere iudiciū. diligere mīam. et ſollicite ambulare cū deo tuo. dic̄ Itaqꝫ facere iudiciū. Acſi dicat ppheta Interrogaſti an ſufficit ti bi ad ſalutē filiū ponere in religi onē. Et ego dico tibi ꝙ nō niſi iu diciū faciās de teipō vt ſi caro tua delicata in peccatis tuis ſit iudicet̉ ⁊ affligatur in pmīe lamentis. nō em̄ eſſet iuſtū ꝙ tu pcta faceres ⁊ filius tuus portae̓t. Et ideo oꝑꝫ vt carneꝫ tua iudices: ſi nō vis a dy abolo iudicari. Chor. xi. Si noſmꝫ ipſos iudicaremus ⁊ accuſareꝰ: nō vtiqꝫ a dn̄o iudicaremur. Gdeī de rn̄dit ad aliā queſtionē. d. di ligere mīam. Ac ſi dicat. Interro gaſti ſi tibi ſufficit multas el̓ias facere: iō dico tibi ꝙ nō: niſi eas prius tibi facias/ ⁊ aīe tue mīam impendas. Eccle. xxxiij Miſerere a mine tue placens deo ⁊cͣ. Eiuſdem xi. Benefac aīe tue miſei̓cors Nō em̄ eſt ꝯueniens vt alteri ſit piꝰ I4 6 ⁊ ſibi īpiꝰ. qꝛ ſic̄ d̓r in pͣs Qui dili git imquitatē odit aīam ſuā(De inde rn̄dit ad aliā q̄ſtionem. d. ⁊ ſollicite ambulare cū deo tuo. Ac ſi dicat. Interrogaſti/ an tibi ſuffi cit multas genuflectōes facere. ⁊ ego dico tibi ꝙ nō niſi per oꝑa boͣ ſtudeas ſollicitus eſſe. Ille at ſol licitus cū deo ambulat/ qui in ſua iuuentute deo ſeruire incipit. vel qui oꝑa bona feruenter facit. qui de ꝯtingentibꝰ nichil omittit. Ad titu. ij. Sollicite cua̓ teip̄ſū ꝓbabi lem exhibere deo oꝑariū inconfu ſibilē recte tractantē verbū verita tis Sunt quidā qui pigre.i. in ſe nectute ſeipos curant. ideo d̓t Sol licite curā teip̄m. Alij ſunt qͦ ꝯfuſi biliter ⁊ negligēter oꝑant̓. iō ſb̓ dit. oꝑariū inconfuſibilē. Alij ſūt qui rcā quidē dicūt ⁊ faciunt: ſed nō recte. qꝛ circūſtatias obmittūt iō d̓t recte tractantem ⁊c ¶ dominica. xxiiij ¶Sermo primus Oquente Ih̓u adtur bas. ecce pnͥceps vnꝰ acceſſit ⁊ adorauit ⁊cͣ. Ma. x. Corpꝰ ſerui dei vꝫ in quadruplici ſtatu.ſ. qn̄ ē ſā nū infirmū vel mortuū vel reſuſci tatū. Valet em̄ ſanū. qꝛ aīa medi ante corꝑe ml̓ta acqͥrit q̄ ſine cor pore acqͥrere nō vꝫ.ſ. ieiunare. ꝑe grinaxi. martiriū ſuſtine̓. Ꝙꝫ etiā ad infirmū qn̄.ſ. ipſas infirmita tes patienter portat. Iuxta illud ij. Choꝝ. xij. Libēter glori abori in firmitatibꝰ meis alet mortuū. qꝛ aīa deſiderat ſibi vniri ⁊ in ip̄o remunerari. Vnde clamāt anime Apo Vſqꝫ quo dn̄e ſcūs ⁊ verꝰ n̄ vindicas ſanguineꝫ nr̄m de hijs qui hītant in terra. Malet reſuſci tatū. qꝛ tunc hō beatificat̉ ⁊ in aīa in ꝯtemplatione diuinitatis. ⁊ in corpore in viſione humanitatis. Io. xi. Ingredietur ⁊ egrediet̉. ⁊ paſcua īueniet. Iſta patēt ī iſtis duabꝰ mulieribꝰ.ſ. emorroyſſa ⁊ filia archi ſinagogi Nā pͥma ha buit corpus infirmū. qꝛ illa infir mitas corꝑis fuit ſibi occaſio ſani tatis mentis. Valuit corpꝰ ſana tum. qꝛ illa ſanitas in corpoe̓ fuit ad ꝯſeruandū ſanitatem in men te Secunda.ſ. filia archiſinagogi habuit corpus mortuū: ſed poſt ea reſuſcitatū. Valuit gͦ ſibi mor tuum. qꝛ mors illa corꝑalis: fuit ſibi cā vite ſpūalis. Valuit reſuſ citatū. qꝛ illa reſuſcitatio fuit ſibi anime iuſtificatio Per has autē duas mulieres vna grauiter infir mā ⁊ aliā mortuā pctōr ſignātur De prima tria dicunt.ſ. ꝙ graui ī firmitate fuit circūdata ſ ꝙͣ mia̓cu loſe fuit ſanata ⁊ ꝙ non fuit in ta Infirmitas enim grauis erat. qꝛ. xij. annis fluxū ſanguinis pa miijc tiebat̉. Et ſic̄ dicitur Ma. v. omīa bona ſua in medicis erogauerat. nec quitꝙͣ ꝓfecerat: ſed magis deterius hēbat Octōr enim ſangui nē fluit: qn̄ de peccato in peccatuꝫ cadit. Ozee. xiij. Sanguis ſangui nem tetigit. Tunc ſanguis ſang uinē tangit̉: qn̄ quis de peccato ī pctm̄ cadit ⁊ fluit. Peccator eniꝫ fluit de mala cogitacōe in delecta tionem malā de delcātione in ꝯſē ſum/ de ꝯſenſu in opus. de opere ī ꝯſuetudinem/ de ꝯſuetudine in ne ceſſitatē. de ncc̄ītate in deſperacōeꝫ ⁊ tunc tanꝙͣ infirmus nullū vitat peccatū Prou̓. xviij. Impius cum in ꝓfundum pctōrum venerit: cō temnit. Criẜ. Sicut infirmꝰ donec mediocrem hꝫ paſſionem ⁊ ſꝑat poſſe curari: ſeruat ſe a nociuis. ſi autem intellexerit paſſioneꝫ eſſe ſibi inſanabilem: iam nō parcit ſibi. Sic ⁊ homo donec mediocri ter peccat ⁊ ſperat ſalutem: obſer uat ſe a malo. Si autem grauiter peccando ceperit deſperae̓: nil iam dubitat facere: neſciens miſer ꝙ ſicut in bono gradu ſunt gloriaꝝ ſic in malo grādū ſunt penarum. Medici autem fallaces qui aīam deterius habere faciunt ſūt hono res. delicie ⁊ diuitie. Naꝫ honores hrec promittunt exaltationem ⁊ dat ſubitam deiectionem vel in vita. Vnde dicitur Iob.xxx. Eleuaſti me ⁊ quaſi ſuper ventum ponens eliſiſti me valde. Vel in morte ſal tem. Eiuſdem viceſimo. Si aſcēde xit vſqꝫ ad celum ſuperbia eius. ⁊ caput eius nubes tetigerit: quaſi ſterquiliuium fetens pertetur. diuitie ꝓmittunt ſacietatē ⁊ dāt dicie. eſuriem ſicut patet in diuite epū lone qui ad tantam deuenit pau p̄tatem ꝙͣ modicū aque hr̄e non potuit delicie ꝓmittunt delcātio delicie ne̓ ⁊ dant amaritudinem Iſtud ont ſalo. verbo. exemplo ⁊ facto. Verbo. prou̓. vi. Fauus diſtillās labia meretricis. nouiſſima aūt illiꝰ amara quaſi abſintheū. ¶Exē plo ſuijpſiꝰ. d. Eccle. iij. Et ora q d̓ fiderauerūt oculi mei: nō denega ui eis. nec ꝓhibui cor meū quin oī voluptate frueretur. Cūqꝫ ꝯuer tiſſem me ad vniuerſa opera q̄ fe cerant manꝰ mee vidi in ōnibus vanitatē ⁊cͣ. Vn̄t hoc idē facto. Cū em̄ multis vacaſſet delicijs tandē ſeipſū exſpoliauit: vt dicūt iudei. ⁊ vſqꝫ ad ſanguīnē ſe verberat fe cit. ¶Scd̓ iſta mulier miraculoſe fuit ſanata per tria. Primo ꝑ viſū xp̄i. Vnde d̓r. At ih̓s cōuerſus vi dit ea. Iſta viſio fuit reſꝑcūs di uine mīe quo deus pctōrem reſpi cit. quo etiā reſpexit petrū peccan tem. vt d̓r Lu. xxij. quo etiā muli erem iſtā reſpexit ⁊ ſanauit Vide mus eīq ſol poros terre penetr̄t ⁊ auꝝ ⁊ lapides precōſos in eiuſ viſceribus gna̓t. Multo gͦ fortiꝰ oculi mīe dei ſuꝑ ſolem lucidiores ꝓfundā pctōrum corda penetrat Eccl̓. xxiiij. Oculi dn̄i ſuꝑ ſolem lu cidiores. multo plus hoīm corda intuentes: abſconditas ꝑtes cor dis penetrando generat auꝝ gr̄e ⁊ lapidē precioſum mīe. Sap̄ .iiij. Grā dei ⁊ mīa eſt in ſcōs eius ⁊ re ſpectus in elcōs eius. Tantus em̄ fulgor de xp̄i facie ꝓcedebat ꝙ ad ſe pctōres attrahebat Vnde dicit Ihero. Certe fulgor maieſtatis et diuinitatis eius occultus ⁊ in hu mana facie relucebat. ex quo pec catores ad ſe trahere potea̓t aſpe ctu. Secundo fuit ſanata per ver bum xpriſti qn̄ dixit. fideſ tua ſal uam te fecit. Psͣ. dabit voci fue vocem virtutis. Pectus quidē xp̄i fuit apoteca omnium cariſmatuꝫ ⁊ ideo verba que inde ꝓcedebant erant medicinalia ⁊ ſanatīa. Sa pien. xvi. Neqꝫ herba. neqꝫ mala gina ſanauit illos: ſed ſermo tu us domine: qui ſanat omnia. Eſt enim xpriſtus lignuꝫ vite vt dici tur Apocalip. xij. cuius folia i. ver ba ſunt ad ſanitatem generatīa Tercio ſanata fuit ꝑ tactum xp̄i qn̄ tetigit fimbriā veſtimenti eiꝰ Lu. vj. Omnis turba querebat cū tangere. quia virtus de eo exibat ⁊ ſanabat om̄es Si enim calami ta tactū attrahit ferrū: multo for tius quando xpriſtus per fidē ⁊ de uotionem tangitur: trahit ad ſe omnes ferreas voluntates. Ihero miinus. Si in magnete lapide vir tus eſſe dicitur vt anulos ⁊ feſtu cas ſibi cōpulet: quanto magͣ do minus omnium creaturarū ad ſe trahere poterat quos volebat? Tercio hec mulier ſanatori ſuo n̄ fuit ingͣta. fuſebius em̄ d̓t in hiſ. Nōͣ. ſcolaſtica: ꝙ mulier emorro yſſa 5486ſ poſtqͣm a ꝓfluuio ſanguinis fuit ſanata fecit in ceſae̓a philippi vn de oriunda fuit ſtatua in curia ſu a ad imaginē xp̄i cū fimbrijs ve ſtimenti ꝓut videbat xp̄m habe̓ ⁊ ipſā im aginem deuotiſſime ad orabat. Fecit etiā imaginē ſuip ſius ſtante ante imaginē xp̄i geī bus flexis ⁊ manibꝰ cancellatis. Et d̓r ibidē ꝙ ante ſtatua xp̄i que dā herbe creſcebāt: q̄ cum priꝰ nl̓ lius eſſent virtutis poſtꝙͣ fimbri ani xp̄i tetigerūt tante virtutis ē rant ꝙ omnes infirmitates cura bat. dicit Ihero. in hiſ. ſcolaſt. ꝙ iulianꝰ apoſtata imagineꝫ xp̄i re mouit ⁊ ſuā ibidē collocauit. que tn̄ poſtea ictu fulguris cōminuta fuit Per puellā gͦ mortuā ſignat̉ Qdd ꝑ puellū pctōr. de qua tria dicunt̉.ſ. ꝙ plo ſt. ſcitutā rabat̉ mortua ꝙ manū dei fuit re ſuſcitata ⁊ poſt reſuſcitacōem fu it nutrita. Primo ꝙͣ mortua plo rabat̉. Vnde d̓r Lūc. viij. Fle bāt omnes ⁊ plangebant illam Sod̓ modo pctōr plangi debet ab omī bus. Primo. n. plangitur a deo. Michee. vij. Ve in. qꝛ factus ſum ſic̄ qui colligit racemos in autum no. dolet.n. xp̄s ꝙ dyabolus col ligit omnes magnātes in agͦ mū di ⁊ ipſe vix p̄t hre ꝑuos. l ſa a Heu ꝯſolabor ſuꝑ hoſtibus meiſ ⁊ vīdicabor de immicis meis Glo. Aore pij pr̄is eos licet immicos plangit ⁊ ꝑcutit. Secundo plora ⁊ tur ab angelis Sic̄. n. angeli gau dent in pctōrum ꝯuerſionē. ſic do lent̓ de eorum prtuaricacōe. Vſa. xxxiij. Ecce vidētes angeli clamāt foris. angeli pacis amare flebūt. Terciō plorandus eſt a ſeipſo. Ihere. vi. Luctum vnigeniti fac̓ ti bi planctum amarū. Miche a. Fa ciens planctum qua ſi dracōnū ⁊⁊ luctū velut ſtrutionuꝫ dracō plā git: qn̄ elephas caput ſuum ꝯte xit. ſtrutio vlulat: qn̄ oua perdit. (Sebet g̓ peccator flere: qn̄ dyabo lus caput ſuum ⁊ xp̄m in eo extī xit. ⁊ qꝛ ꝑdidit oua vmerita ſua. Quarto flendꝰ eſt a quolibet xp̄iꝓ āno. Eccle. vij. Luctus mor tui ſep tem dies. fatui autē ⁊ impij omni bus diebus vite ipſoꝝ. Auguſti. Sunt ne in te viſcera miſericordie qui plangis corpꝰ a quo receſſit anima. ⁊ nō plangis anima a qͣ receſſit deus. Secundo iſta ꝑ uella fuit a xp̄o reſuſcitata ⁊ hoc manu eam tangendo ⁊ eleuando Manꝰ enim dei quinqꝫ digitos hꝫ. Pri mus eſt potentia dei. Iſte eſt pol lex. ſecundus eſt ſapīa dei: ⁊ iſte eſt index itercius eſt grā dei: iſte ē medius quartus eſt caritas: iſte. eſt medicus. Caritas enim dei ap paruit in xp̄i paſſione q̄ eſt medi cina oīm pctōrum uintus ē ini ſericordia dei. iſte eſt auricularis qꝛ per pmani pctā purgant̉. Pec cator autē infirmus ideo indiget potentia dei q̄ ipſū facit fortem ad reſurgendū. Phili. iiij. Oīa poſſū in eo qui me ꝯfortat. Eſt cecus. iō īdiget ſapīa que viā ſibi demrat Osͣ. deduxi eos in viā rectam: vt irent in ciuitatem hitationis. Eſt etiā dei immicus. id indiget gra dei que ipſū reconſiliet ⁊ ſanet.? phe. ij. Cuius gra ſaluati eſtis ⁊cͣ Eſt vulneratus. ideo indiget cari tate ⁊ dei medicina q̄ fuit in xpriſ ti paſſione. Eccle. xxxviij. Altiſſiꝰ de terra ⁊ de carne ſua creauit me dicinā Eſt etiā immundꝰ. ideo in diget mīa dei q̄ immundicias pec catoꝝ purget Prou̓. xvj. Per mi ſericordia ⁊ fide purgantur pctā. Tercio iſta puella fuit nut̓ta pꝰ reſurrectionē. Vnde S2 Mat̓. v. ꝙͣ iuſſit illi dare ad mandūcandū. Poſtꝙͣ autem pctō eſt reſuſcita tus indiget pane verbi dei q̄ ipſū fortificet. Os Panis cor hoīs ꝯfir met Indiget cibo gr̄e dei qui ipſū fortificatū delectet Eccle. xviij. Spi ritus meꝰ ſuꝑ mel dulcis. Indigꝫ vino amoris dei qui ipſum ꝯforta tum ⁊ delcātuꝫ letificet. Os Vinū letificat cor hoīs. Iſto viio hic aſ perguntur: ſed in futuro ipſum in ſuo fonte bibetur Inde hic huma ne vite aliquid aſpergitur vt in tē ptationibus huiꝰ ſeculi tꝑanter fortiter. prudēterqꝫ viuatur. ¶ Sermo ſecundus.: Onfide filia. fides tua ſal uum te fecit ⁊cͣ. Scd̓. Am bro. in li. de ſapientiſſiō ſalo. Mulier iſta fuit martha. de mones expulit de maria. corpus 248 mortuum rediuiui ſpiritus calore l affxxxit contraxit in lazaro. Iſti gͦ muliei̓ xpriſtus tria verba dixit. Vnum qd̓ fuit maxime familiaritatis.ſ. filia Secundum magne ſecurita tis cū dixit. confide Tercium ma gne leticie ⁊ iocunditatis cum di xit. fides tua ſaluam te fecit. Iſta tria verba dicit xp̄us cuilibet ani me fideli. Primuꝫ eſt verbum ma gne familiaritatis ea filiā noīan do Eſt enim fidelis anima filia dei triplici iure. Primo ꝓpter genera tione. deus.n. ipſam gn̓auit na turali gn̓atione. qꝛ ad imagineꝫ ⁊ ſimilitudinem ſuā eam fecit ſed iſtā ſimilitudinem primꝰ homo d̓ turpauit Sic̄.n. maſſa eſt viciata ⁊ panes ⁊ ſicut vinum puꝝ ſi por tur in vas viciatu corrupitur: ſic ⁊ anima munda creata: in corpore immundo infuſa vitiatur. Ideo di citur Ephe. iiij. framꝰ natura filij ire. ideo ipſam animā gͣna̓uit deꝰ generatiōe ſacramentali que fit bapl̓. jo in baptiſmo. Ioh̓. ij. Niſi quis na tus fuerit denuo: non poteſt vide re regnum dei ⁊cͣ. In iſta genera tione ſpiritus eſt loco patris. aq̄ loco matris/ verbum loco ſemīs diuimi: ſed ab iſta generacōe ml̓ ti degenerant: qui baptiſmalem innocentiā fedant. id deꝰ ipſam generauit alia gn̓acione ſacmen tali que fit per penitentia. ⁊ ſicut deꝰ non abijcit a filiacōe ſua illos qui ſeruant baptiſmalem innō centiam; ſic nec illos qui redeunt per penitentiā: ſed tam iſtos ꝙͣ il los generat tandē gna̓tione ſpiri tuali ſiue celeſti. de qua d̓r gen. xv Generacōne quarta reuertentur huc. Beda. Nō nouū debet videri: ſi natus dicat̉: qui de hac vita mi grauit. Sicut enim ꝯſuete naſcit̉ cū de vtero matris quis ꝓcedens ī Hanc vitam ꝓgreditur. ita poteſt natus appellari quī ſolutis vincū lis carnis ad lucē ſublimat̉ et̓nā Scd̓ aīa d̓r filia dei ꝓpter imitatio nē. Non dēmus tn̄ ipſum imi tari in ponͣ. qꝛ īeffabilis eſt. Osͣ Quis lo q̄tur potentias dn̄i: nec in ſapi entiā. qꝛ incōprehenſibilis ē. Osͣ Mirabilis facta eſt ſcīa tua. ſed in mīa. qꝛ in hac imitabilis eſt Lu. vj. Eſtote miſericordes ſicut pr̄ ⁊cͣ. In futuro autē ſcī imitabunt̉ deū c in potentia. Psͣ. Introibo in potē tias dni. In ſapīa. Psͣ. Exiſtima bā vt cognoſcereꝫ. Hoc labor eſt ante me donec intrem in ſāctuari um dn̄i ⁊ intelligā in nouiſſimis eoꝝ. Non autē oportebit ꝙ ipſuꝫ imitetur in mīa: nec quantuꝫ ad bonos. nec quantū ad malos. qꝛ gaudebunt de dei iuſticia(Tercio dicitur filia dei ꝓpter hereditatis ſucceſſionē. Romi. vi. Si filij ⁊ here des. hereditas autē tranſit ad he redes cū ſuo onere Celeſtis heredi tas hꝫ annexū onus humilitatiſ ⁊ obedientie ⁊ aduerſitatis. Cuꝫ iſto onere habuit ea xp̄s. Phil̓. iij. Humiliauit ſeipſū. Quo ad pͥ mū factꝰ obediens vſqꝫ ad mortē Quō ad ſecundū. mortē autē cru cis. quo ad tercium. Cū iſto oue re nos ea habere dēmus vt.ſ. ſimꝰ humiles. Ma. xviij. Niſi ꝯuerſi fu ei̓tis ⁊ efficiamini ſicut ꝑuuli nō intrabitis in regnum celoꝝ Sinꝰ in andatis dei obedientes. Eiuſdē xix. Si vis ad vitam ingredi: ẜua mandata. Simus in aduerſitati bꝰ patientes Math̓. v. Beati qui perſecutioneꝫ patiuntur propter iuſticiam. quoniam ipſorum eſt regnum celorum. Secundum ver bum fuit magne ſecuritatis cū di cit̉. ꝯfide Valde enim de ſalute nō ſtra ſecuri cēpoſſumꝰ: ex quo ad ꝯfidendū ſic aīati ſumꝰ. Fecit autē xp̄s de nr̄a ſalube nos ſecuroſ ꝑ tri a Primo ꝑ iuramentū. qꝛ tripl̓r nobis iurauit. Primo per ſe oīpo tentē. Gen̄. xx. Per memetipſum iuraui d̓t dn̄s. qꝛ benedicēs bene dicā tibi bnedcōe.ſ. gr̄e in preſēti ⁊ glorie in futuro(Scd̓ iurauit ꝑ viuentē. Qu̓i. xiiij. Viuo ego dic dn̄s: implebit̓ gloria dn̄i vniuer ſa terrā ⁊ terrā viuentiū. Qua gl̓i a deum tunc implebit̓: qn̄ nu̓ſ ſal uandoꝝ erit ꝯpletus. ercio iua̓ uit ꝑ ſe veritatem. Ma. xix. Amen amen dico vobis ꝙ vos qͥ reliqui ſtis oīa ⁊ ſecuti eſtis me ⁊cͣ. Racō aūt quare deꝰ iſti triplici mō iura uit poteſt aſſignari Hō enim tri bꝰ de cauſis iuramentum nō ſer uat. a̓ ꝓpter imponͣm qn̄ nō p̄t at tendere ꝙͣ iurauit/ aut ꝓpter mortē ſubitam qn̄.ſ. mortē preuentꝰ nō cateſt ſeruare qd̓ iurauit aut ꝓp ter fraudulentiā qn̄.ſ. intendit d̓ ciꝑe eum cui iurauit. deꝰ autē in ramentū ſuum nō violat: nec ꝓ ter impotentiā qꝛ.ſ. ops eſt. iō iu rat ꝑ ſe oīpotenteꝫ. nec ꝓpter mor tem interpoſitam. qꝛ ipſe eſt vita ideo iurat per ſē viuentē. nec ꝓpter aliquā fraudulentiā. qꝛ ipſe ē ve ritas: iō iu̓at ꝑ ſe veritatē Veītas eſt nemine decipere poſſe. Scd̓ fe cit nos ſecuros ꝑ inſtrumentum qd̓ ſcripſerūt quatuor euāgeliſte .ſ. ꝑ quatuor euāgelia. Tunc aūt inſtrumentū eſt autenticū qn̄ ha buit ſapientē d̓cātorem. teſtes ve races ⁊ fidelem notariū. dictator hoꝝ inſtrumentoꝝ fuit ſpūs ſan ctus. Pea. Spū ſcō inſpirante lo cuti ſunt ſcī dei. Fuit dcator filius dei qui euangelia dcauit fuerunt teſtes. xij. apl̓i. Actu. fritis mͥ te ſtes in ihrl̓m Qotarij fuer̄t qua tuor euangeliſte quoꝝ lingua ſpi ritus ſcūs tanꝙͣ calamo vſus eſt. Osͣ Lingua mea ſic̄ calamꝰ ſcribe velociter ſcribētis. Nōrius fidelis fuit marcus qui oīa audiuit a pe tro. fuit lucas: qui oīa audiuit a paulo in ꝑadiſuꝫ rapto. fuit ma theus qui oīa audiuit a xp̄o. fuit Ioh̓es qui ſapīam hauſit a pecto re dnn̄co. Tertio fecit nos ſecuros ꝑ pignus. dedit eī tria pignora Primo corpora ſanctoꝝ ſuorum q̄ apud nos ſepulta ſunt. Eccleſi. xliiij. Corꝑa ſanctoꝝ ī pace ſepl̓ ta ſunt. ⁊ viuent̓ noīa eoꝝ ineter 7 4 num. Vult.n. deus vt ipſa corꝑa in pignore teneamus: ne ſine nō bis reſurgant. Heb̓. ix. Hij om̄es teſtimonō fidei ꝓbati inuenti ſūt Nō acceper̄t repromiſſione: d̓ ali quid pro nobis melius ꝓuidente ne ſine nobis ꝯſūmarent̉. Secūdo dedit nobis corpus ꝓprium Ma. vltimo Ecce ego vobiſcū ſum omī bus diebus vſqꝫ ad ꝯſūmacōem ſeculi ⁊ poſtmodū nobiſcum non erit ſub forma panis: ſed in aꝑta gloīa maieſtatis Tercio dedit nō bis ſpiritū ſanctū Eph̓. i. Signati eſtis ſpū ꝓmiſſioniſ ſancto qͣ eſt pignus hereditatis veſtre. Terci um verbū fuit magne iocundita tis cū ſuā ſalutem ꝓmiſit. d. Fideˢ tu a ſalua te fecit. Aerito iſta mu lier fuit ſanata: qn̄ omnes virtu tes q̄ erant cā ſalutis ſecū aſſum pſit.ſ. verecundiā. fidē. timoreꝫ. di lectionē ⁊ humilitatē. Verecūdi a eius apꝑet in hoc ꝙ non ante fa ciem ſed retro acceſſit Fides in h ꝙ dicebat. Si tetigero tantuꝫ fini bria veſtimenti eius ſalua eroTi mor in eo ꝙ retro ſtabat. de cuiuſ timore dititur. Marci. v. Mulier autem timens ⁊ tremens ⁊cͣ dile ctio ⁊ fides in hoc ꝙ tetigit. fides cum dilectione deum tangit. Hui litas eius patet in eo ꝙ non r̓pu tauit ſe dignā tangere pedes. nec in plenitudine veſtimenti: ſed tan tum fimbriam. Iſte quinqꝫ virtu tes ſunt valde neceſſal̓e cuilibet ꝑ ordinem ad ſalutē. Nā verecūdi a habet cor peccatoris ad penitenti am diſponere. Rn̄ enim ſtatū ſue nniſerie ꝯſiderat: incipit de ſeipſo erubeſcere. ⁊ de peccato ſuo dolere Sicut enim mala verecūdia impe di ꝯfeſſioneꝫ: ſic bona inducit do lorem. Eccle. iiij. Eſt ꝯfuſio addu cens gloriā ⁊ grām ⁊ ꝯfuſio facit hoīeꝫ ꝯuerti a culpa preterita. Osͣ dixit dn̄s ad baſam ꝯuertam ⁊cͣ. Baſan enim interpretatur ꝯfuſio Liberat a culpa pn̄ti. Michee. iiij. Veniens vſqꝫ ad babilonē libeā beris ibi redimet te dn̄s de manu inimicorum tuoꝝ. Babilor enim interpretat̓ cōfuſio. Conſeruat a culpa futura. Ph̓s quidā. Erubeſ centia ſalubris res eſt. non tantū eſt ꝯmendabilis verecundia ī cor de: ſed in facie ⁊ maxime in adole ſcente. Ambro. in li. de offi. Sic̄ in ſenibꝰ grauitas: in iuuenibus hi laritas: ſic in adoleſcentibus vere cundia ꝯmendatur. Sic multi ſic in malo ſunt obfirmati ꝙ nec de pctō pretelto volunt penitere: nec de futuro caue re. Contra quos d̓r Ihere. iij Frons mulieris meretri ciſ facta eſt tibi: noluiſti erubeſce re Scd̓ aduenit fides q̄ cor ſic diſ poſitum hꝫ purificare. Actuū. xv. Fide purificans corda eoꝝ. Fides enim expellit oēm inordinatum ti morē vel amorem honoꝝ. delicia rum ⁊ diuitiaꝝ. Heb̓. xi. Fide mo yſes grandis effectus negauit ſe eē filiū filie pharaonis. Ecce per fi dem ꝯtemptus honoꝝ. magis eli gens affligi cū populo dei ⁊cͣ. Ecce ꝯtemptus deliciaꝝ. maiores diui tias eſtimans theſauro egiptioꝝ improperiū xp̄i. ecce ꝯtemptus di uitiaꝝ. Tercio aduenit timor qui cor ſic diſpoſitū ⁊ ſic purificatū hꝫ munire: ne vlterius aliq̄ immūdi cie ingrediant̉ Eſt enim tanꝙͣſpe culator qui a longe inſidias cōſi derat ⁊ vitat. Eccle. x. Timor ſuꝑ oīa ſe ſuꝑponit. Eſt tanꝙͣ ianitor qui ꝯtra pctm̄ oſtiū clauſum hꝫ. Et prou̓. xv Per timorem domini declīat oīs homo a malo. Immo ſic̄ intrauit: ſic ſtatī expellit pctm̄ Nā qui ſine timore eſt: nō poterit iuſtificari. Eſt autē magnum peī culū: qn̄ timor ianitor nō eſt. Iux ta illud Eccle xxvij. Si vero ſicie ti more dn̄i tenueris te: inſtant̓ ſub uertetur domus tua. Iſte timor etiā ciues cuſtodit: ne diuiſio ſb̓ intret. Augꝰ. de ci. dei. Scipio no luit cartagineꝫ emulam romani imperij dirui. Ec diſcernēti vt diru eret̉ ꝯtradixit cathoī timens īfit mis animis hoſtem ſecuritatē et ydoneū eis tutorē vidēs cē timorē Quarto accedit dilectio que cor ſic diſpoſitū. purificatum. ⁊ muni tum habet gratificare. Sine hac enim ipſa que faceremuſ deo gra ta non eſſent vt habetur ad Cho rim. xiij. Si lingius hominum lo quar ⁊ angelorum. caritatem au tem non habeam: factus ſum ve lut es ſonans ⁊cͣ. Nec etiam ipſa que faceremus quo ad nos ſicut ad nos ſicut corpus mortificare ⁊ morti exponere. Vnde ſubdit. Et ſi diſtribuero in cihos pauꝑm⁊cͣ Nec ea q̄ faceremꝰ quo ad nos ſic̄ corpus mortificare ⁊ morti expōe re. Vnde ſb̓dit. Et ſi tradidero cor pus meū ita vt ardeaꝫ ⁊cͣ. uinto accedit humilitas q̄ habet omīa ſupradcā cuſtodire. Greg̓. Qui ce teras virtutes ſine humilitate cō gregat quaſi qui puluerem ante ventum portat. Eſt.n. humilitas ſicut cinis. fundamentū ⁊ radix. Sicut enincinis cuſtodit ignem materialem: ſic humilitas grām ſpūalem. Eccleẜ. x. Quid ſuperbis terra ⁊ cinis.? Et ſicut fundamen tum qͣnto magis ꝓfundatur tan to magis ad edificiū ſtabilitur. Et ſic̄ arbor qͣnto radices ꝓfundi us fixerit tanto firmior exiſtit. ſic ⁊ humilitas quanto fuerit ꝓfun dior: tanto anima in grā erit ſoli dior. Augͥ. Cogitas magnā fabri cam ꝯſtruere celſitudinis de fūda mento cogita humilitatis. Arbo rem attende. qꝛ radicem in imo fi git: ſi verticētendit ad altū. ¶ Sermo tercius eiuſdem. Illa mea mō defuncta ē. acͣ Quid ſigͥficēt tres mor tui quos xp̄us ſuſcitauit Augͣ. in li. de ſermo. dm̄ in monte Peccati tres ſunt differentie.ſ. in corde. in facto. ⁊ in ꝯſuetudine. Et ſubdit. Vna eſt quaſi in domo. ſi 3 I 6 cut puella qn̄ in corde ꝯſentit libi dini. alia iam ꝓlata extra domū lv ꝓcedit.ſ. vidue filius qn̄ in factū ꝓcedit ꝯſenſus Terciā qn̄ ꝯſuetu dine mala ⁊ terrena premitur aī mus. qꝛ tunc in ſepulchro eſt iā x fetens ſicut lazarus. Quia igitur iſta puella ſignat primā differen tiam peccati prout eſt in anima; ideo debet quilibet rogare ⁊ dice̓. domine filia mea idē aīma mea modo defuncta eſt ⁊cͣ Sed videtur dr̄a inter matheū. marcū. ⁊ lucā Matheus dic̄ ꝙ filia mortua erat Marcus. ꝙ pater puelle dixit. fi lia mea iacet in extremis. Luce. v iij. dicitur ꝙ hec moriebatur. Rn̄ vero veniebat ad xp̄m ſuppone bat ꝙ eēt mortua ⁊ ideo vtrumqꝫ potuit dicere; ⁊ ꝙ dimiſerat eam in extremis. ⁊ ꝙ credebat ꝙ eſſet mortua. Auguſtinꝰ de ꝯcordia eu angeliſtaꝝ dicit ꝙ pater puelle volebat ꝙͣ dn̄s ad ea veniret qua dimiſerat in extremis. vt ſi nond̓ eēt mortua eam ſanaret. ſi vero eſ ſet mortua quod quideꝫ credebat eam refuſcitaret Matheꝰ igitur po fuit verba mentis. marcus verba eorum. Per iſtam igitur filiam de diſto ẜmon. functam ſignificat̉ anima perpec catū mortua de qua ponunt̓ duo .ſ. ſtatus preuaricationis; ⁊ ſtatꝰ pͥnciyo iuſtificacōis. Status preuaricacō nis noͣtur cū d̓r. filia mea modo d̓ functa eſt. Aſſimilatur aut pctor mortuo tplici de cauſa. Primo ꝓp ter fetorem. Sicut enim mortuus fetet corporalit̓. ſic pctōr ſpiritua liter Sunt autē quatuor ꝑ que ca dauer mortuum magis fetet.ſ. lo cus. calor. ventus ⁊ tempꝰ Locꝰ quādo.ſ. cadauer eſt in loco alto tūc fetor magis diffunditur ⁊ ſig nat ſuꝑbiā q̄ corādo ⁊ āgel̓ fetet Vſai. xxxiiij. de cadaueribꝰ eoꝝ aſcendet fetor. Tertiū eſt ventus qui fetorem ad longinqͣs ꝑteſ de fert ⁊ ſignat detractione que ſem per in ore habet fetorem Pſal. Se pulchꝝpatēs eſt guttur eoꝝ ⁊cͣ. Tūc fetorem ad inſtar vēti defert quādo alioꝝ defectus refert Quar tum eſt tēꝑis diuturnitas qꝛ quā tomagis fuei̓t cadauer diuturnū tantomagis fetiduꝫ ⁊ ſignat pec catū ꝯſuetudinis. Iohel̓. i. Cōpu truerūt iumenta in ſtercore ſuo. Secūdo pctōr aſſimilatur mortuo ppter obliuionē. Psͣ. Obliuioni datus ſum tanꝙͣ mortuuſ a corde Quia igitur pctōr oblitus fuit dei in mundo. iō deꝰ obliuiſcetur eiuſ in inferno. Ozeē. iiij. Quia oblituſ es legis d̓i tui: obliuiſcartui ⁊ ego Ideo infernꝰ dicit̉ terrā obliuioīs Eſt emī quedā terra vbi ē cognicō aꝑta.ſ. terra viuentiū. Alia e vbi eſt cognitio obſcura.ſ. terra pere grinantiū. Iuxta illud Corint̓. xiij. Videmꝰ nunc ꝑ ſpeculum in emig mate: tūc fatie ad fatiē. Eſt enim terra vbi eſt obliuio ꝑpetua.ſ. mo rientium. Nā deꝰ eoꝝ obliuiſcitur quantū ad effectuꝫ miſericordie. Iob.xx. xviij. Obliuiſcatur dei m ſericordia ⁊ ipſi obliuiſcūtur deū quantū ad ſpem venic. Mich̓. i. de ſpea̓ta ē plaga eius Vnuſquiſqꝫ obliuiſcit̉ ſuijpſiꝰ ꝓpter immenſi tatē pene. Vnde ariſtotiles cuidā diſcipulo ſuo apparuit dices ꝙ to tam ſcientiā ſua oblitus ē ⁊ nihil aliud ſciebat niſi penā ſuā. ¶ Ter tio peccator aſſimilat̉ mortuo ꝓpt̓ vermiū corroſioneꝫ. Habet emin tria genera verimiuꝫ. Primꝰ eſt re morſus ꝯſcientie: qui etiā in infer nō non moritur. Amb̓. Que pena grauior ꝙͣ interiꝰ vulnus ꝯſcien tie. nonne hoc inagis fugiendū ē ꝙ mors ꝙͣ diſpendiū ꝙ exilium. Alij vermes ſunt ipſa vitia ⁊ pecca ta. de quibꝰ dicit̉ Pſa. xxxiiij. Ibi cubabit laiia ⁊ īuenit ſibi requi em. hoc quātū ad luxuriā Lamia ſic̄ dicit gloſa hēt pedes caninos ⁊ cetea̓ inēbra camna. Luxurioſus em̄ in pctm̄ incurrit: ⁊ ſepe ad vo mituꝫ redit ⁊ maxime qn̄ catulos ſuos iu tempfaciones ſuas diuer ſis vicijs nutrit. Tren̄. iiij. Sed ⁊ lamie nudauerūt manimaſ lacta uerūt catulos ſuos. Sequitur ibi. Habuit foueam eritiuſ hoc quan tum ad auaritiam. Exitius nanqꝫ eſt animal ſpinoſū ⁊ ſignat au a rum propter cupiditates ſpino ſas. dicit enim yſidorus de eritio ꝙ eritius ſemper vitem aſcendit. ⁊ vuas ſiue botros in terraꝫ diſcu tit. poſtmodum inde deſcendens ſuper eas inuoluit ſe que ſpims vndiqꝫ infiguntur ⁊ ſic ipē eſcaꝫ catulis ſuis portar Spine auaroꝝ ſunt aſtutie eoꝝ quibꝰ pauperes pungunt ꝑ quas etiā bona eorū rapiunt ⁊ filijs ſuis tribuunt. Se quitur. Illic ꝯgregati ſunt milui. alter ad alteꝝ. Hoc quantum ad ſuꝑbos. Miluꝰ enim inſidiat̉ aui bus domeſticis ⁊ maxime pullis ꝑuul̓: ſic ſuꝑbus ꝑſequitur meli ores ſe ⁊ paupeꝝ bona rapit vt poſ ſit aliqn̄ meliꝰ alios eiuſdē mali tie ſecuꝫ adiungere. ideo dic̄. alter ad alteꝝ. Alij vernes ſūt quēdaꝫ pctā que nullam habēt delectacō nem ſed animā crutiant: ſicut ira cundia triſtitiā. ⁊ inuidia. Nā ira cūdia vitam dimnnuit. Eccle. xxx. Zelꝰ ⁊ iracūdia minuunt vitam. triſtitia oſſa cōſumit. Prou̓. xvij. Putredo oſſiū inuidia ¶ Secūdo axh. ponit̓ ſtatus iuſtificacōnis qͥ ſigͣt̉ ī iſtiꝰ puelle reſuſcitacōe Adreſuſ citacōeꝫ ſpūaleꝫ quedā cooꝑant̉ ⁊ quedā on̄dunt Cooperātur qui dē ſanctoꝝ oracōnes. qd̓ ſignatur ꝑ hoc ꝙͣ dicit̉ ꝙ pr̄ qui dicebatur iayrus ⁊ interp̄tat̉ illuminās vel illuminatus ⁊ ſignat cētū ſāctoꝝ qꝛa d illuminati alios illuminat Osͣ Illuminas tu mirabilit̓ a mō tibus eternis ⁊cͣ. Si em̄ ſācti ꝓ pec catoribꝰ orabant dū erat in miſe ria. multomagis mō dum ſunt in gloria. cū eoꝝcaritas nō ſit dimi nuta ſed augmētata. Bern̄. Orāt ꝓ nob̓ ſancti patres quia illa bea ta patria caritatē eoꝝ nō minuit ſed augmentauit. Sancti etiā dū 33 erant in hac vita de ſua ſalute ad huc erant ſolliciti ⁊ tamē adhuc ꝓ peccatoribus orabant nūc au tē de ſalute ſua ſūt ſecui ⁊ iō de nō ſtra totaliter poſſunt eē ſolliciti. Iuxta illud. ij. Pet̓. dabo aūt ope ram ⁊ frequenter habere vos poſt obitum meum ⁊ cetera Sunt etiā ſācti iuxta ſpeculum trinitatis. in quo clare vident miſeriaꝫ noſtre penalitatis. ⁊ ideo mouentur ad effectum pietatis Bern̄. Si ſancti viri dum adhuc viuerēt miſerti ſunt peccatoribus: quia ꝓ eis ora uerunt: nūc tanto amplius: qua tomagis noſtraſ cognoſcunt mi ſerias ꝓ nobis orabūt. Secundo videndum eſt ad illa q̄ diſponūt ad ſpiritualem reſuſcitacōnē. que quidem ſūt tria. Primuꝫ eſt vilita tē ſue origmis cognoſcere qd̓ nō tatur ꝑ hoc ꝙ xp̄us ad illam reſu ſcitationē aſſumpſit patreꝫ ⁊ ma trem illos ſcilicet de quibus dici tur Iob. decimoſeptimo. Putredi ni dixi pater meus es ⁊ ſoxor mea vermibus. Talis enim conſidera tio humilitatem inducit. Miche ſexto. Hummliatio tua in medio tui. Ac ſi dicat Non ſolum habes cauſam humilitatis ex hijs que ſūt ſupra te vbi habes iuditia dei Vn̄ dicit Pſalmiſta. Iuditia tua abiſſus multa nō ſolum ex hijs que ſūt infra te vbi habes tormē ta inferni. Etcle. vij. Hūilia valde ſpiritum tuum quoniam vindicta carnis impij ignis ⁊ vermes. Non ſolū ex hijs que ſunt iuxta te vbi habes pericula mūdi. Ioh̓. v. Mū dus totus in maligno poſituſ eſt Sed ex hijs q̄ ſūt iuxta te ⁊ in me dio tui. Sapi. v. Corpꝰ qd̓ corrūpi tur aggrauat animā Secundum ⁊ diſpoſitiuū ē gaudiū exclude̓. qd̓ notat̉ ꝑ hoc ꝙ xp̄s iuſſit exclude̓ carmē lugubre ⁊ libicines catan tes Carmē lugubre ē gaudiū mū di. Amos. iiij. Conu̓tam feſtiuita tē veſtrā in lamentū ⁊ gaudiū ve ſtrūin luctū. Pn̄s em̄ vita eſt exi liū ⁊ ſtadiū vt ſic devigilia venia tur ad feſtū eterne ſolēnitatiſ. De exilio ad pr̄iam celeſtis heredita tis. de ſtadio ad otiū eterne quie tis Sꝫ mali fatiūt feſtū de vigilia de exilio patriā. de ſtadio otium. Et in futuro ſemꝑ erūt invigilia: qꝛ ſemꝑ erūt triſtes ⁊ ieiunantes ſemꝑ in exilio: qͥa a celeſti patria ſemꝑ erūt exules. ſemꝑ in ſtadio qꝛ de pena in penia ſemꝑ erunt cur rentes ⁊ in tormentis laborantes Osͣ. Laboa̓bunt in eternū ⁊ viuet adhuc in finē. Sꝫ beati ſemꝑ erūt in leticia ⁊ quiete eterna Tertium diſpoſitiuū eſt turbarū tumultuꝫ vitare qd̓ ſignat̉ ꝑ hoc ꝙ chriſtꝰ turbā eiecit Seneca ſocrati ⁊ cice roni dixit ꝙ honeſtateꝫ diſcuteret diſſimil̓. Idē. Quotiēs cuꝫ homini bꝰ habitaui. minor homine redij. Interrogatus quidā ph̓us quid eēt homini immiciſſimū. rn̄det al ter homo. In vitaſpatrū dicit qui dā ſenex. Quādo moyſes ītrabat in nube loquebatur cū deo/ quādo exibat loq̄batur cum populo Sic monachꝰ qn̄ eſt in clauſtro loqͥt̉ cū deo qn̄ exit ad turbas loqͣtur ſepe cū dyabolo. ¶ Tercō vidēdū eſt q̄ ſūt illa q̄ on̄dunt reſuſcitati onē eē vera Que quidē ſunt tria p̄ mum eſt velox reſuſcitacio./ fanta ſtice em̄ ⁊ magice r̓ſuſcitati nō fur gunt velociter: ſed modo mouēt pedes. modo manuſ. mō caput. Illi vero qui veracit̓ ſuſcitant̓ cōtinuo ſurgūt. ideo dicitur de iſta puella Luc̓. viij. Surrexit ꝯtinuo. Et de la zaro. Ioh̓. xi. Statī ꝓdijt qui erat mortuꝰ Octm̄ habet caput.ſ. ma lam fuggeſtionē ⁊ ꝯſenſū. Habet manū.ſ. malū opus. habet pedes .ſ. malam ꝯſuetudinē. quādo quiſ de pctō in peccatū currit. Prou̓. p. Pedes eoꝝ ad malum currūt Sūt igitur quidā qui pctm̄ dimittūt quantū ad ꝯſuetudinē: qꝛ nō ita ſepe peccāt: illi fuſcitantur in pedi bus. deinde dimittunt opus iſti ſuſcitantur ī manibꝰ/ tandē dimit tut ꝯſenſuꝫ iſti ſuſcitantur in capi te. Sꝫ qui veraciter fuſcitātur ſtatī dimittunt peccatū quantū ad con ſuetudineꝫ. quantū ad opus/ qͣn tum ad ꝯſenſum ⁊ fuggeſtionem Secundum ſignū eſt fortiſ ambu latio. fantaſtice enim ſuſcitati nō poſſunt ire niſi ꝑ aliquos paſſus dicit enim petrus alfontiꝰ ꝙ non poſſunt ire niſi tantū quantū ꝓce dit vnibr̄ corꝑis ſui. Veracit̓ ei ſu ſcitati. adūt libere ſic̄ prius vt āt oſtendatur ꝙ iſta puella fuit ve raciter fuſcitatadicitur Math̓. v. Confeſtim ſurrexit puella ⁊ ābu lauit. de lazaro dixit dominꝰ Sol uite eū: ⁊ ſinite abire. Sūt aliqui qui aliquos paſſus tantū fatiūt. Fatiunt ei vnum paſſuꝫ cū fatiūt aliqͣ oꝑa d̓ genere bonoꝝ atiūt aliuꝫ dum hn̄t aliqͣ boꝓpoſita cor dium. Fatiunt aliū dum peccata dimittunt quantū ad extrinſecū ſed illi qui vere ſuſcitantur nō fati unt paſſus ſed dietaſ Vnā dieta eſt ꝯtritio cordis/ alia ꝯfeſſio oris. tertia ſatiſfactio operis. Exod̓. iij. Ibimꝰ viam trium dierū in deſer to vt immolemꝰ d̓ noſtro(er 3 tium ſignū ē manducacō qꝛ ſicut dicit̉ Math̓. Iuſſit deꝰ puelle dari māducae̓. Magi em̄ in ingroman tia quoſdā caractereſ ſub antillis mortuoꝝ ponunt: ⁊ fatiūt eos ali quantulū ābulae̓ ⁊ aliqͣ verba di cere: ſꝫ nō pn̄t facere vt māducent. Cibꝰ quando manducat̉ primo maſticatur. deinde ad ſtomachuꝫ dirigitur. ibiqꝫ digeſtus ad mem bra deriuat̉ ⁊ ſic incorporatur Ille igitur eſt vere ſuſcitatus q̄ māda ta ꝑ meditacōes maſticat ⁊ ea in ſtomacho memorie recondit ꝑ re cordaconē ⁊ incorꝑat ꝑ operatio nem. ¶ Sequitur domnica. xxv. 3 3 4 ¶ Sermo primūs. bor F Vmi ſubleuaſſꝫ iheſus oculos ⁊ vidiſſꝫ qꝛmul titudo magveīt ad euꝫ ⁊cͣ. Ioh̓. vi. Sicut dicit Augꝰ. ſuꝑ Ioh̓. lr̄as pulchras ⁊ bn̄ formataſ alit̓ laudat ille qͥ ne ſcit littea̓s. alit̓ ille q̄ nouit. Nam p̓mꝰ priꝰ laudat figuraꝝ pulchritudi ne. aliꝰſenſus ꝓfūditatē. Sic etiaꝫ laudat̉ alit̓ picturā alit̓ ſcriptua̓ Nā toͣ laus pictue̓ ē d̓ d̓coe̓ extel̓o ri. laus at̄ ſcripture ē maxīe in ſē ſu iteriori Sodeꝫ mō miracula x ex teriꝰ p̄tendūt āmiracōne vn̄ ꝑuū li edificent̉. Interiꝰ ꝯtinet miſtel̓a. vn̄ ꝑfcē exercent̓. HHn̄t eī ipſa mi racula vt ibidē dic̄ Augꝰ līguas ſu asNā qꝛ xp̄s ē dei verbū īō v̓bi fa ctū. nob̓ evbū Miſtice gͦ loq̄ndo xp̄s ī hͦ euāgelio qͣdruplice geīt N0. ꝑſona Primo pr̄is miſerētis ī h ꝙ oculos ſb̓leuauit ⁊ turbā reſpe xit Reſpcus eī ille ſignat reſpectū pene mīe quē reſpectuꝫ petebat ꝓ pheta dicens. Reſpire in me ⁊ im ſere̓ mei Idē Rūo miſcret̉ pr̄ filioꝝ ſu oꝝmiſertꝰ ē dn̄s timētibꝰ ſe ⁊cͣ. Et ſubdit triplicē cauſā qͣre ſic im ſeret̉ Vna ſumit̉a ꝑte pͥncipij.ſ. de ꝙͣ vili ⁊ frāgili materia fcī ſumꝰ: iō dicit. Quoniam ipſe cognouit figmentum noſtrum. Secunda ſumitur a parte finis. qꝛ.ſ. in cine rem redigemur. id̓ dicit. qm̄ pul ius ſumꝰ. Tertia ſumitur a parte medij. q.ſ. inſtabilem vitam ha bemus ido ſubdit. Homo ſicut fe num Ad inſtar feni ⁊ floꝝ homo mo vireſcit in iuuentute mō areſ cit in ſenectute. mō putreſcit in morte. Secundo gerit ꝑſonā ami ci familiaris dum cū philippo lo cutus eſt. d. Vnde ememꝰ panes vt manducēt hij. Io. xv Iam nō dicam vos ſeruos ſed amicos. qꝛ omnia ⁊cͣ. Qd̓ aūt ſeqͥtur. hoc aūt dicebat temptans euꝫ: innuit ꝙ nullus ſecreta ſua amico ſuo com mittere debet: niſi priꝰ eum tēptet q. ꝓbet. Eccle. x. Non omnē hoīem inducas in domū tuā. in cor tuū. Multe. ii. inſidie ſunt doloſi. Eiuſ dem vi. Si poſſides amicū in tem ptacōne poſſide illū ⁊ nō facile cre das ei teipſū. Ante ꝓbationē nō debet ſeipſū de facili credere ſibi: ſꝫ poſtꝙͣ tēptauit ⁊ ꝓbauit ⁊ fidelē inuenit dꝫ ſecure ſe ſibi ꝯmittere. Vnde legitur de alexandro ꝙ cuꝫ p̄hilippus medicus eiꝰ ⁊ ꝓbatus amicus medicinā ſibi dare dēret: ſuꝑuener̄t lr̄e ab emul̓ miſſe cō tinentes philippū venenū in me dicinā admiſcuiſſe/ quas cū alexā der legiſſet: medicina prius hau ſit ⁊ poſtea litteras legēdas phi lippodedit qͣb magnaꝫ fiduciam qua de ipſo habuit malū de ipo credere nō poterat Ꝙ etiā d̓r tem ptans eum: videt̉ eſſe ꝯtrariū illi qd̓ dicitur Iacob̓ j. deus. n. nemi nē temptat. Sed dicendū ꝙ alit̓ temptat dyabolus aliter hō ⁊ ali ter deꝰ. dyabolus em̄ temptat vt decipiat. Pe. vlti. Aduerſariꝰ ve ſter dyabolus tanꝙͣ leo rugiens circuit querens queꝫ deuoret ⁊cͣ. HHō temptāt vt ꝓbet ⁊ cognoſcat Eccle. xiij. Ex multa loquela temp tabit te Deus autē temptat vt tē ptatū a ſe ⁊ ab alijs cognoſci faci at. Iuxta illud gene. xi. Tempta uit deus abraha ⁊cͣ. Et ſequitur. Nunc cognoui ⁊ cognoſcere feci ꝙ timeas deū Sed videtur ꝙ de tur ba paſcenda non debuit require re philippum ſed iudam qui locu los portabat.(Sed dicendum eſt ꝙ philippus oriundus erat de pa tria illa.i. galilea ⁊ ideo notus fu erat turbis. ⁊ ꝓpter hoc de turbis paſcendis magis erat ſollicitus vt cū dicatur Ma. xiij. Veſpere a̓t facto acceſſerunt ad eum diſcipu li dicentes. deſertus eſt locꝰ ⁊ iā preterijt hora: dimitte turbas vt euntes in caſtella emant ſibi eſ cas. Credendū ē ꝙ philippꝰ inter eos exat: qui xp̄m magis ſollici tabāt. ⁊ ideo xp̄s philippum reqͥ ſiuit dicens. Vnde ememꝰ panes ⁊cͣ. Tercio xp̄s gerit ꝑſonā domi ni potenter operantis in hoc ꝙ qͥn qꝫ panes ſibi multiplicauit ⁊ qͥn qꝫ milia hoīm inde ſatiauit excep tis mulieribus ⁊ ꝑ uulis. vt dicit̉ Ma. xiiij. Hoc enim fuit potentie infinite Voluit quidē deus. vt di cit Augꝰ. ſuꝑ Ioh̓. noticiā ſui da re humano generi. Sed qꝛ nō po terat ab omnibus videri oculis corporalibus voluit ſe manifeſta re oſtenſis miraculis. ideo in prima creatione miracula multa fec̄ inter que vnum fecit ꝙ terrā ſege tes ꝓducere fecit. Sed qꝛ iſta miā cula ex aſſiduitate viluerunt: igi tur xpriſtus aduemniens multa a lia miracula fecit. preter vſitatum curſum ordinemqꝫ natue̓/ non qꝛ ſint maiora: ſed qꝛ ſunt magis ī ſolita. Et ſubdit Augꝰ. Mauis eī miraculum eſt gubernacō totius mundi ꝙͣſaturatio quinqꝫ miliū hominum de quinqꝫ panibus. et tamen hoc nemo miratur. Iſtud mirantur homines/ non qꝛ maiuꝰ eſt: ſed qꝛ rarum eſt. Idem. Vnde enm multiplicat de paucis gra nis ſegētes. ⁊ ceterā blada: inde multiplicauit ī manibꝰ ſuis quin qꝫ panes. Poteſtas enim erat in manibus xpriſti panes autem il li quinqꝫ quaſi ſemina erant. nō quidem terre mandata: ſed ab ip ſo qui terram fecit multiplicata. Quāuis autem xpriſto tam facile fuiſſet panes de nouo creae̓: ſicut iam factos multiplicare: volebat tamen iam factos multiplicare vt confunderet hereticos: quos ſcie bat eſſe dicturos. Omnia viſibi lia a dyabolo eſſe creata. Cum ei dicatur Ioh̓. iij. in hoc apparuit fi lius dei: vt diſſoluat operā dyabo li. ſed ſi illi panes a dyabolo fuiſ ſent facti: xpriſtus eoꝫ non multi plicaſſet: ſed potius deſtruxiſſet. ⁊ alios de nouo creaſſet. Iſti pa ve. ſtot̓ pa 33 nes poſſunt intelligi quinqꝫ ſpiri y tualiter qui.ſ. mentem reficiunt .y quorum panum quidam confici untur ex farina tota amara: qui dam ex farina tota dulci. quidā ex farina partim dulci ⁊ partim amarā. Primus eſt panis cōpaſ ſionis. iſte conficitur ⁊ ēfficitur d̓ farina amara⁊ ex miſerns proxi morum/ de quo dicitur Thob̓. ij. Manducauit panes in luctu ⁊ tre more: memorans illum ſermonē quem dixit. dominus per Amos prophetam. dies feſti veſtri ꝯuer tentur in luctum Secundus ē pa nis afflictionis: qui conficitur ex farina amariori a. ex ꝯſideratione paſſionis xp̄i de quo dicit̉ deū. xvi. Septem diebus comedes ab ſqꝫ fermento afflictionis panem Ille panem afflictionis comedit: qui ꝯſiderando domini noſtri ih̓u xpriſti paſſionem corde ⁊ corpore ſe affligit. corde condolendo. corpo re mortificando ſed debet comede re ſine fermento malicie ⁊ nequi cie. Cum fermēto nequicie come dunt: qui dicunt xpriſtum non vere fuiſſe paſſum. Cum fermen to malicie cōmedunt mati xpriſ tiam qui fidem habent: ſed opera non habent debet igitur comede re ſine fermento ⁊ cum fide vera. ⁊ operatione bona. Et dicitur ꝙ co medebatur ſeptem diebus. quia ſeptem effuſionibus ſanguinis domini noſtri ih̓u xpriſti debemꝰ eſſe intenti. quarum due fuerunt in duabus manibus ⁊ alie due ī duobꝰ pedibus Quinta eſt in to to corpore: quādo fuit flagellatꝰ. Sexta in capite quādo ſpinis fuit cōronatus. Septima in latere qn̄ 11 fuit lanceatus. Terciꝰ eſt panis tremoris qui conficitur ex farina amariſſima ⁊ ex ꝯſideratiōe pena rum infernalium. de qūo dicitur Ezech̓. iij. Panem tuum in contur batione cōmedes. Multum enim debet timere ⁊ conturbari: qui ꝯſi derat penam inferm. Iob. xxi. Cū recordatus fuero ꝑtimeſcō ⁊ ꝯtra Hit carnem meam tremor. Pſal. Timor ⁊ tremor venerunt ſuꝑ me ⁊ contexerunt me tenebre. nec i rum qꝛ ibi cōmedetur panis ama riſſimus ⁊ venenoſus. Iob. xx. Panis eius vertetur in vtero illiꝰ in fel aſpidum intrinſecus Quar tus eſt panis deuotionis qui con ficitur ex farina tota dulci ⁊ ex cō ſideratione celeſtium gaudioꝝ. de quo dicitur in pͣs. Fuerūt mi chi lacrime mee panes die ac nō cte ⁊cͣ. Nichil enim ſanctis viris ī hac vitā dulcius ꝙͣ lacrimis deuo tionis paſci. Vſa. xvi. Inebriabo te lacrima mea ⁊cͣ. Sicut em̄ ebri us dolorem non ſentit. dāna ꝑui pendit. verba cōtemnit. ſic ſancti viri talibus lacrimis inebriati ꝑ uipendunt dolores corporum. da na rerum. iniurias verborum. Quintus vero eſt panis compun⁊ ctiōis: qui ſcilicet conficitur ex fa rina amara ⁊ dulci. ⁊ ex recorda tione peccatorum noſtrorum. Il la enim compunctio habet ama ritudinē propter offenſas. ⁊ ha bet dulcedinem propter ſpem ⁊ ve mam. Vnde dicitur in pſalmo Ci babis nos pane lacrimarum. ec ce a maritudo. ⁊ potum dabis nō bis in lacrimis in menſura. ecce ꝯ ſolatio. Illi autem qui non ha bent ſpem venie: ipſi debent fle re ſine menſurā: ſed illi qui ſperāt veniam: debent in flendo habere menſuram. Prouerbiorum decīo quarto. Cor quod nō nouit ama ritudinem anime ſue. ecce amari tudinem pro culpa. in gaudio e ius non miſcebitur extraueus. ecce gaudium pro venia. Quarto dominus noſter ih̓us xpriſtus gerit perſonam magiſ tri conſulentis cum ait. Colligite que ſuperauerunt fragmenta ne pereant. Voluit autem dominuſ noſter iheſus xpriſtus vt dicit cri ſoſtomus fragmenta colliginō propter oſtentacōnem: ſed vt cor dibus diſcipulorum qui erant in mundo predicaturi miraculum ar tius infigeretur. Et vt miraculum non fantaſticum: ſed verum crede retur. Et vt turba diſcipulorum ⁊ pauperum multis diebus de ip̄ẜ fragnentis ſuſtentarentur. ¶ Notandum eſt autem ꝙ que dam reliquie peccatorum ſicut cō gitatio mala ⁊ delectatio. que ali quando remanent poſt peccatuꝫ iſte ſunt diſpergende. Vnde dicit̉ ſa. xiiij. Perdam babilonis nō men. germen. ⁊ reliquias. Noīa babilonica ſunt verba laſciua gͦ mina ſunt opera. reliquie ſunt cō gitacōes male. Iſta oīa ſunt diſꝑ genda. Scd̓ ſunt quedā reliquie ⁊ bonaꝝ cogitationū. iſte ſunt ꝯſer uande. de quibꝰ dicitur in psͣ Co gitatio hoīs ꝯfitebit̉ tibi a. lauda bit te. ⁊ reliquie cogitacōis diem feſtū agent tibi. Reliquie cogita tionis ſunt bona verba. qꝛ ex abu dantia cordis os loquit̉. Sunt eti am bona opera. qꝛ illud qd̓ cor ꝯci pit manꝰ operatur. Hec gͣ tria de um laudant. ⁊ magnū feſtū ſibi faciunt.ſ. bona cogitatio. locutio. ⁊ operatio. Ber. Puto ꝙ ꝑ ſingu los fideles qui ꝯuertunt̉ ad deū ⁊ in fide ꝓficiūt: feſtiuitas orit̉ dn̄o Tercio ſunt reliqͥe ciboꝝ ⁊ diuiti 3 aꝝ/ q̄ ſunt pauperibus erogande. j. Qd̓ ſuꝑeſt date elemoſinā Lu. xj ⁊ ecce om̄a munda ſunt vobis. Sꝫ d̓r de auaro. Iob. xxi. Nō remāſit de cibis eiꝰ ⁊ ꝓpterea nichil rema nebit de bonis eius. Psͣ. Saturati ſunt filij: ⁊ dimiſerunt reliquias ſuas ꝑuulis ſuis. Hoc ē deus ſatu rauit eos filijs ⁊ multis diuicijs ⁊ in morte nichil dimiſerūt egenis. ſed reliqͥas ſuas a. diuitias quaſ hic reliq̄runt ⁊ ſecū porre nō pn̄t. dimiſerūt ꝑuulis ſuis ⁊ filijs ⁊ ne potibꝰ ſuis. 2 3 ¶ Sermo ſecundus. Notab.l Vm ſubleuaſſet oculos iheſus ⁊cͣ Scriptura ſacr Hhabet duplicem intellec tum.ſ. litteralem ⁊ miſticū. ⁊ ideo noͣ by d ſacͣ ſc̓ytā aſſil̓atur fauō mellis. ſpice gra t̉ cj v ÿrſteꝝ. ni ⁊ ignito lapidi De duobus p̄ mis dicit Augꝰ. de verbo domini. Qn̄ poſſumus de diuinis operibꝰ que leguntur/ intellectū alicuius ſpūalis ſignationis exſculpere qͣi de obſtruſis fauoꝝ cellis mella ꝓ ducimꝰ; vel xp̄i diſcipuloꝫ imitan tes ſpicas manibꝰ ꝯfricamus/ vt ad latentia grana ⁊ ſpūalia v̓ba ꝑueniamꝰ(de tercio dicit gregͣ. in moral̓. Cum verbum ſacri elo quij lapidi ſil̓e dixerim in quo ig nis latet/ qui manū frigidꝰ tenet̉ ſed ꝑcuſſus ferro ignem emittit. Sic verba ſacri eloquij que ꝑ nar rationē littere frigida tenentur: ſi quiſ intento intellcū pulſauei̓t de eius ſenſibꝰ ignē ꝓducit: vt in eiꝰ verbis animꝰ ardeat. qui pri ꝑ lram frigidā tenebat̉. Educaꝰ Nō gͣ de pn̄ti euāgelio. mel; quo dl̓cō remur; granaº quibꝰ nutriamur. ⁊ igne. quo accendamur. In hoc quidem euanº ml̓ta genera hoīm informant̓ Primo ꝯtemplatiui. .ſ. vt oculos cordis ad deū dirigat qd̓ notat̉ in hoc ꝙ iheſus oculos ſubleuauit. dn̄t ei ad deū oculoꝫ ſubleuare per ꝯtemp lacōem. In tellcum ꝑ meditacōem ⁊ affectuꝫ ꝑ deuocōeꝫ. Ecc̄. ij. Sapiētes oculi in capite illius ſunt Ili enim qui ſunt celeſtia ſapientes: debent in xp̄o caput habere. oculū. intellc̄m f y f ⁊ affectū Refert āgellius ꝙͣdemo critus ph̓s oculos ſibi eruit Et hꝰ moctj. cā triplex ab alijs ph̓is deſignat̉ Prima. qꝛ viſus ipſū a meditatio nibꝰ interioribꝰ impediebat Secū daqꝫ mulieres ſine ꝯcupīa videre non poterat Tercia. qꝛ malos flo rere minis impatienter videbat. ⁊ ſic a ſua ph̓ia eum impediebāt Viſio rerum ſenſibiliū. viſio reꝝ delcābilium ⁊ viſio reꝝ ſublimiū Eoꝝ viſu mō impedit̉ quis ne ocu los ſubleuet ad deū. Primo qn̄ ni mis occupatur circa ſenſibilia circa terrenas diuitias. qꝛ tunc o culus fedatur puluere auaricie. Osͣ Oculos ſuos ſtatuerunt dedlīa re in terrā. Serno qn̄ occupatur circa delcābilia ⁊ circa carnales d̓ licias qꝛ tunc oculus excecatur ig ne ꝯcupiſcentie. Psͣ. Suꝑcecidit ignis ⁊ nō videcunt ſolem. Ter cio occupatur circa ſublimia a. cir ca ambitiones mundanas/ qꝛ cir ca oculos excecatur fumo ſuꝑbie Apoca. ix. Aſcendit fumus putei abiſſi ⁊ obſcuratus eſt ſol ⁊ aer ⁊ de funio puter exierunt locuſte in terram. Iſte fumus infernalis eſt ſuperbia que primo aſcendit in celum. ⁊ ibi obſcurauit ſolem . angelum. deinde vero deſcendit in aerem. in ꝑadiſum terreſtrē ⁊ ibi obſcurauit primos parentes Aer enim ſicut dicit Vſidoruis ꝑ tim ad celeſtem. ⁊ harhum ad na turam terrenam ꝑtinet. Sic para diſus terreſtris eſt medius inter celeſtem ⁊ terreſtrem re gionem. deinde funus ſuperbie deſcendit de paradiſo terreſtri⁊ veīt in mū dum. ⁊ ibi generauit locuſtas a longas haſtas ideſt ſuperbos q̄ non ſolum de prope: ſed etiam de longe veniunt(Secundo informā tur actiui: vt operibus miſericor die inſiſtāt in hoc ſcilicet ꝙ domi nus turbam pauit: dans nobis exemplum vt operibus miſericor die inſiſtamus. Et licet hoc ſit la borioſum: tamen eſt multum fru ctuoſum. diſtinguit enim greg̓. in omcl̓. ſuper illud Iob.vij. Ha bui menſas vacuas. ⁊ noctes la borioſas eiumeraui michi. Ꝙ ſunt quēdam vacua ⁊ laborioſa. quedam vacua ⁊ non laborioſa. quedam laborioſa ⁊ non vacua Pati aduerſa pro mundo eſt/ quidem laborioſum ſed tamen va cuum. quia nulla retributione di gnum. Sapientie quinto. Laſſati ſumus in viā perditionis ⁊ iniqui tatis. ⁊ ambulauimus vias dif ficiles ⁊ cetera. Reſolui a delicijs. eſt quoddam vacuuꝫ: tamen nō laborioſum. Ibidem. Quid nobis profuit ſuperbia. aut quid diuiti arum iactantia contulit nobis. Tranſierūt omnia tanꝙͣ vmbra. Pati vero propter xpriſtum. vel pietatis opera exercere eſt quideꝫ laborioſum ſed non vacuū. immo valde fructuoiū. Sapi. viij. Bono rum enim laboꝝ glorioſus eſt fru ctus Cercō informant̓ prelati vt in corrigendo debitam formam te neant in hoc.ſ. ꝙ xp̄us dedit turb̓ panes ordeaceos ⁊ piſces ⁊ ipſos. dimiſit. In panibꝰ ordeaceis aſpe ritas in piſcibus dulcedo ī dimiſ ſione diſcretio denotat̉. ꝑ qd̓ dat̉ yprelati quoſdaꝫ debēt intelligi arguere cum ſeueritate/ quoſdaꝫ āmonere cū lenitate. Om̄es autē arguere cū diſcretione. Eccle. xij. Verba ſapientū ſunt ſtimuli ⁊ q̄ ſi claui ī altū defixi Stimulus pu git ſuꝑfitialiter. clauus defixus ī altū a. in ꝓfundū n̄. Vt̓qꝫ aūt ad hibendꝰ eſt ſapient̓: iō p̄mittitur verba ſapientuꝫ. Prelati em̄ qui buſdaꝫ dn̄t adhibere ſuꝑfitiales correctōnes: ſic̄ māſuetis. quibuſ dam ꝓfundas obiurgacōnes: ſic̄ ſuperbis/ omnibꝰ tamen diſcrete: qꝛ in omni ſacrifitio ſal diſcretio nis offertur Quarto inforiātur ſubditi vt ſenſualitatē reſtringāt qd̓ notatur in hoc ꝙ diſcubuerūt ſuper fenum. Per fenū enim caro ītelligitur. Prou̓. ix. Omnis caro fenum. Eſt enim ſenſualitas ceca. ſo ducit anima ꝑviam pelculoſā Eccle. xviij. Si preſtes amē tue cō cupiſcentiam eiꝰ fatiet te venire in gaudiū inimicis tuis Eſt eī immi ca. Ad Gal̓. v. Caro ꝯcupiſcit ad uerſus ſpiritum Eſt indomita ⁊ laſciua niſi a deo caſtigetur. Iere mie. triceſimoprimo. Caſtigaſti L6 me ⁊ eruditus ſum quaſi vitulus vel iuuenculus indomitus; qꝛ igi tur eſt ceca debet ipſā ꝑ viā rectā ducere/ qꝛ eſt anime immica debet ipſam potenter ferire. quia eſt la ſciua debet ipſaꝫ in ſeruitutem re digere Ad Corint̓. decimo. Ego au tem ſic curro nō quaſi ī incertum Ecce qꝛ ſenſualitatē ſua in ꝑ viam r̓ctam ducebat: ſic pugno non qͣ ſi aerem verberās. Ecce quia ipſā potēter feriebat. Sed caſtigo cor pus meum ⁊ cetera Etce quia ip ſā in ſeruitutem tenebat ¶ Ruin to informātur predicatores vt ver ba que populis predicant non a ſeipſis ſed a deo ſe habere cogno ſcant quod notatur per hͦ qd̓ di citur Math̓. xiiij. ꝙ chriſtꝰ dedit diſcipulis panes. ⁊ diſcipuli tur bis. Peccator quidem eſt vulneā tus ſemiuiuus ⁊ ſpoliatus vt ha betur Luce decimo. de illo qui inci l.paj dit in latrones. Predicatores em̄ l debent animam vulneātam ſana re medicinis oracōnuꝫ. Ꝙ enim oracō ſanat dicitur Iacobi quin to. Infirmatur quis in vob̓ indu cat preſbiteros eccleſie vt orēt ſu per eum ⁊ oratio fidei ſaluabit in firmum ⁊ cetera debet animam ſemiuiuam nutrie̓ pane doctrine Math̓. quarto Non in ſolo pane viuit homo ⁊ cetera. debꝫ animā ſpoliatam induere veſtimentis v̓ tutum. de quibꝰ dicit̉ ad Ro. xiij. Abitiamꝰ opera tenebraꝝ ⁊ indu amur arma lucis ⁊cͣ. Et tamen ꝙ predicatores vulneratos ſanant vel ſemiuiuos nut̓unt. vel ſpolia tos indunt: nō a ſe: ſed a xpo ha bent. Vnde quilibet predicator d̓ bet dicere Yſa. iij Nō ſū medicus quo ad primū. nec in domo mea eſt panis. quo ad ſecundū. neqꝫ veſtinientū: quo ad terciuꝫ. Sex to informant̉ auditores vt qn̄ ali qua audiunt qͥ caꝑe non pn̄t nō ea negligāt: ſed in cōphino meo rie recondant. Hoc notur in hoc p̄s dixit. Colligite q̄ ſuperaue runt fragmenta ne pereant Sepe enim difficultas in ſacra ſcriptua̓ accidit t̓bus de cauſis. Vnde dic̄ Ihero. Ignoſce obſcuritati q̄ tribꝰ modis naſcit̉/ aut reꝝ difficultate aut mgr̄i impericia. a diſcentis ni mia tarditate. Rn̄ gͦ quis non po teſt aliquid caꝑe. ſiue illud in ſe eſt minis difficile ſiue ille qui do cet neſcit bene exponere. ſiue ille qui audit eſt ad intelligend̓ du rus. non tamen illud negligat: ſed in memoria recondat. ⁊ ſuo tē pore peritiores ꝯſulat. ſic̄ faciebat diſcipuli: qui qn̄ a xp̄o occultas ꝑ abolas audiebat: ab ipſo poſtea requirebant. Vnde dixit ei petruſ Ma. xv. Ediſſere nobis ꝑabolam iſtam Geptimo informant̉ bene factores vt beneficia ſua maxime impendāt illis qui ſūt in maiori ī digentia ⁊ ncc̄itate/ qd̓ notat̉ per hoc ꝙ xp̄us turbam ſatiauit qͥ vſ qꝫ ad veſperā ieiunauerat. ⁊ ciboſ aliunde habere non poterar Naꝫ ẜm Ambro. in libro de offi. Bene ficium debemus dare pauꝑi indi gēti potius ꝙ diuiti tribus de cau ſis Primo ꝓpter maius meritum Luce. xiiij. Cum facis cōnuiiuum noli vocare diuites: ne forte ⁊ ipſi te reinuitent ⁊ fiat tibi retributio ⁊c. Secundo ꝓpter maius debituꝫ ⁊ Pauperes ſe obligatos r̓putant illiˢ qui bene eis faciunt. diuites autem reputant preſtare gratia illis a quibus beneficia recipiunt TTercio propter maius precōniuꝫ Pauperes enim laudant illos qͣ bene eis fecerunt. diuites vero nō laudant: ſed nec gratias agunt immo verecundantur confiteri ſe beneficium recepiſſe. Octauo in formantur receptores: vt.ſ. ſuis be nefactoribus gratias agant/ qd̓ notatur per hoc ꝙ dicitur. Illi au tem homines cum vidiſſent ꝙ fec 1 ſignum. qꝛ hic eſt vere ꝓphetā qui venturus eſt in mundum. quod Xv. j eſt ꝯtra illos qui beneficia nō re cognoſcunt. nec gras agunt: ſed ſtatim obliuiſcunt̉ Geneficiū a̓t aūt eſt ſingulare aut ꝯmune. aut da tur a pauꝑe eneficiū ſingulae̓ .5.V. ſ. obliuiſcitur homo de facili ſVnde ſecundꝰ ph̓s interrogatus/ quid Axxj. inter hoīes facilius obliuiſcit̉. rn̄ dit beneficiū. Sene. Memoria bn̄ ficiorum labilis. iniuriarū tenax Geneficiuꝫ ꝯmune obliuiſcit̉ ho mo facilius quia ſicut dici cōſue h uit. qui ſeruit communitati ẜuit ncͣ nulli Geneficium auteꝫ impenſū a pauꝑe obliuiſcitur hō facilime Vnde d̓r Eccl̓. ix. de illo paupere qͥ ciuitatem obſeſſam ꝑ ſuam ſapi entiā liberauit: ꝙ nullꝰ deinceps recordatus eſt hoīs illiꝰ pauꝑis. ¶ Sequitur ſermo tertiꝰ eiuſdē. T autē impleti ſunt ⁊cͣ. Per iſtam xp̄i refectione qua omnes ſunt impleti intelligit̉ celeſtis refectio vbi erit plena ſaciētas atqꝫ repletio Tria autē ſunt loca.ſ. mūdus. infernꝰ ⁊ celū. In mundo nō eſt ſacietas aliqua in inferno fames ꝑpetua. In celo eſt ſacietas plena In mū do quidē eſt cibꝰ materialis ⁊ ſpū alis. ⁊ tn̄ neuter iſtorum ſaciat. Cibum aūt materialem ⁊ corꝑa lem diuerſimode deus hoī preꝑa uit ẜm ſtatū ipſius. In primo ei ſtatu.ſ. ante pctm̄ deus dedit hoī j. cibum fructū arboꝝ. ⁊ ille cibus ꝯpetebat innocentie. dedit eniꝫ tria genera fructuū. Vnum quo nutriremur. aliū quo in vitā con ſeruaremur. terctū quo probare mur de iſto autē triplici fructu d̓r gen̄. ij Produxit dn̄s deꝰ de hu mo omne lignum pulchꝝ viſu ⁊ ad veſcendum ſuaue. quo ad pri mū. Lignuꝫ etiam vite quo ad ſe cundū. Lignū qͦꝫ ſcīe boni ⁊ mali quo ad terciū. SScd̓ dedit hoī in cibum olera herbaꝝ. ⁊ hoc pꝰ pec catū. Quia enim prius hō precep tum dei ꝯtempſit ⁊ cibum vetituꝫ manducauit: iō de ꝑadiſo in mū dum hunc tanꝙͣ in exiliū euꝫ mi ſit vt ibi de pctō ſuo pm̄am age̓t ⁊ ideo dedit ſibi in cibum olerā h̓ baꝝ qui eſt cibꝰ penitentiū. Vn̄ dixit eis dn̄s pꝰ pctm̄ gen̄. iij. Ma ledicta terra in oꝑe tuo ⁊cͣ. Et ſeqͥ tur. Spinas ⁊ tribulos germina bit tibi ⁊cͣ. Et iſto cibo vſus eſt hō vſqꝫ ad diluuiū ¶ Tercio dedit deꝰ hoī in cibum eſum carniū ⁊ piſti um ⁊ hoc poſt diluuiū. Tunc enī humana natura eſt debilitata. ⁊ olera herbaꝝ non habuerūt tan tam virtutē poſt diluuiuꝫ: nec ter ra tantam fertilitatē. ⁊ ideo deus humane fragilitati ꝯdeſcendens: eſum carniū ⁊ piſciuꝫ ſibi ꝯceſſit VVnde dixit dn̄s poſt diluuiū nōe ⁊ filijs eius. Gen̄. ix. Terror vr̄ et tremor ſit ſuꝑcūcta animatiā ter re ⁊ ſuꝑ omne volucre celi ⁊ piſces maris: quaſi oīa olera virentia tr didivobis oīa.ſ. ad manducand̓ In magnis tn̄ aīalibꝰ hō ꝑ didit dn̄ium: vt cognoſcat ꝓpt̓ peccatū dinimuta eē ſuā dignitate. In mi minis ſic̄ muſcis ⁊ pulicibꝰ ſil̓r: vt cognoſcat ſuā miſexia ⁊ vilita tē. In medijs āt ſic̄ pecoribꝰ ⁊ iu mentis retinuit ꝓ pter ſuā ncc̄itatē Iſta aūt ꝯceſſio de eſu carniū ⁊ pi ſcium adhuc duxat. In nullo āt iſtoꝝ ſtatuum hō ſacietatē inue nit. Nā nec ante pctin īueit ſatie tatē in fructibꝰ arboꝝ. nec poſt ea in eſu oleꝝ ⁊ herbarum. nec pꝰ di hiuiū ec mō in eſu carniū ⁊ piſciū Sed ſi homo hodie bene comedit ⁊ bibit: cras melius vult comede re ⁊ bibere. Pſa. lvi. Venite ſuma mus vinū impleamur ebrietate. ⁊ erit hodie ſicut cras. ⁊ multo ā plius. Quarto dedit deꝰ hoī in ꝑaę diſo cibum diſſimilem ab iſtis n̄ quidē fructū arboris materialis ſꝫ cibum vteri virginalis. Osͣ Cuꝫ de derit dilectis ſuis ſomnum. ecce he reditas dn̄i filij merces fructus ve tris. Non olera ſiue herbas terre ſed virentia paſcua vite Io. xij. In gredietur ⁊ egredietur ⁊ paſcua inueniet. non carnes aīalium vel piſciū: ſed delicias angeloꝝ. Osͣ Panem angeloꝝ māducauit hō Scd̓ mundus hꝫ cibū ſpiritualē ⁊ appetitū diuitiarū ⁊ honoꝝ. ⁊ ci bus iſte etiā nō ſatiat: quō poſſꝫ quis ſatiari de aura. vmbra. ⁊ fe tore. Vmbra quidē nō poteſt ſati are: ſed infrigidare. Ventus hic eſt aura: non p̄t ſatiare: ſed infla re. fetor non p̄t ſatiare: ſed infice̓. Vmbra ſignat diuitias ex eo ꝙ cito tranſeunt Sap̄. v. Tranſier̄t omnia ſicut vmbra ⁊ ideo cor aua ri infrigidat. Eccle. liij. Gelu ſicut ſalem ſuper terrā effundet ⁊ effun di ꝑmittet. Et dicit ſalem. qꝛ tale gelū facit cor auari eſſe ſterile ab omni oꝑe bono. Ventus ſignat honores. Iob. x. xx. Eleuaſti me. ⁊ quaſi ſuꝑ ventum ponens eliſiſti me valde. Talis ventus cor ſuꝑbi inflat. Ad coloſē. ij. Inflatos ſen ſu carnis ſue. Tales inflatos diſ cumpit malleus diuine ſententie Mathe. xxv. diſcedite a me male dicti in ignem eternum ⁊cͣ. Sapi. iiij. diſrumpet illos inflatos ſine voce. Non enim emittent vocem alicuiis excuſationis vel appella tionis. Fetor ſignat immundici as carnales. Iuxta illud Yſa. x xiiij. De cadaueribus eorum aſcē det fetor. Iohelis. iij. Computrū erunt iumenta in ſtercore ſuo. Il te fetor non reficit ſꝫ totam vitam inficit ⁊ corrumpit. Eze. xxxij. Ri gabo ⁊ rigari ꝑmittam terram fe tore ſanguinis tui. Secundus lo cus eſt infernus vbi eit fames ꝑ penam cauſata.ſ. ꝙ minia famē ē orum caro erit̉ conſumpta Tren. iiij. Adheſit cutis eorum oſſibus aruit ⁊ facta eſt quaſi lignū. Tā ta ꝙ pellis eorū erit aduſta. Tre noruꝫ quarto. Pellis noſtra qua ſi clibanus aduſta eſt. a facie tē peſtatum famis ⁊cͣ. Tanta ꝙ fa mes intra coſtaſ eorum erit inclu ſa. ⁊ ideo erit perpetua quia de coſ tis eorū nunꝙͣ exire poterit. Iob. decimo octauo. Attenuetur famē robur eius. ⁊ īedia.⁊ famē innu dat coſtas eius Tāta ꝙ linguas proprias manducabunt Apoca. decimoſexto. Manducauerunt lī guas ſuas. Tanta ꝙ ſua ⁊ alioꝝ brachia manducabunt. Vſaye quadrageſimo. Vnuſquiſqꝫ car nem brachij ſui vorabit. Manaſ ſes effraym. Effraym manaſſem Tāta ꝙ pre nimia famē dyabolū ⁊ deum blaſphemabunt. Vſaye vij. Cum eſurierit iraſcetur. ⁊ ma ledicet regi ſuo ⁊ deo ſuo Terciuſ locus eſt celum: vbi ſacietas ple na eſt Ibi enim totus homo in. v ſenſibus ſaciabitur in viſione cri ſti. viſus autem delectatur in colo re viridi qui eſt medius color con ſtans ex albo ⁊ nigro. Coior albꝰ eſt deitas lucida. color nigͥ eſt ca ro de t̓ra formata. Iſte duplex co lora. clara deitas ⁊ nigra humani tas in xp̄ō eſt ꝯiunctus ⁊ totus a menꝰ ⁊ viridis eſt effectꝰ. Vnde vocat ſe viridem dicens. Lu. xxiiij Si in viridi ligno hoc faciunt: in arido quid fiet? Ideo quilibet ſā ctꝰ dicere poteſt illud heſter. xv. Valde mirabilis es dn̄e. ⁊ facies tua plena eſt gratiarum actione. Ideo dicitur pe. a. In quē deſiderāt angeli ꝓſpicere. Olfactus delecta bitur in redolentia xpriſti. In īpō enim ē balſamum diuine nature cinamonium diuine anime ⁊ mir ra carnis mortificate. Ecrleſi. xxiiij Sicut cinamoniū ⁊ balſamum a ro. o. de. quaſi mirra electa de. ſua uitatem odoris. Ex hijs ſpeciebuſ aromaticis ſācti tantum odore ſē tient ꝙͣ clamabunt ⁊ dicent illud Cana. Trahe me poſt te curremꝰ in odore vngentorū tuorum. Guſ tus delcābitur in guſtando dulce dinē xp̄i. Vnde cantat eccīa. ⁊ fuī tur ex Iohel̓. iij. In illa die ſtilla bunt montes dulcedine ⁊ colles fluent lac ⁊ mel. Per ſac̄ intelligi L L tur caro xpriſti mundiſſima. per niel anima xpriſti dulciſſima. per dulcedinem deitas xpriſti ſuauiſ ſima Montes igitur ⁊ colles ⁊ ma gni ⁊ minores ſcī. ⁊ guſtus habe bunt̉ dulcedinem a carne xpriſti mundiſſima ⁊ ab anima xpriſti ſuauiſſima. Tactus delectabitur in tangendo xp̄m. Multum homo delcātur in amicum tangēdo. plꝰ in amplexando. ⁊ multū plus in deo ſculando. Tunc igitur ſancti xp̄m tangent ⁊ tenebunt fortiter Can. iij. Tenui eum nec dimittā. Tunc amplexabunt̉ hilariter. Prouer. iiij. Arripe illam.ſ. ſapiē tiam que ē xpriſtꝰ ⁊ exaltabit te ⁊ glorificabei̓s ab ea cum eam fu eris amplexatꝰ. Tunc oſculabu tur dulciter. Can. viij. Quis mihi det te fcatrem meū fugentem vbe ra matris niee vt inueniā te foris ⁊ de oſculerte ⁊ iam menemo deſ piciat. Xpriſtꝰ autem ante incar naticinē erat in ſinu patris: ſed venit foras quando naturam hu manam diuine nature in vnitate ꝑſone ſibi vniuit. Et illud tale oſ culum petebit genus humanum dicens. Canticoꝝ.i. Oſculetur me oſculo oris ſui ⁊cͣ Et eam iam nēo deſpiciet. Nec deus. qꝛ multum di lexit: nec angelus. ſed in reueren tiam habuit. nec dyabolus ſed d̓ inceps multum eam timuit Audi tus ſatiabitur in audiendo vocem xpriſti que tam dulcis eſt vt qui libet ſanctus clamet atqꝫ dicat. ſꝫ. illub Cana. Sonet vox tua in auri bus meis. Vox em̄ tua vox dl̓cis dicit at Aug̓. ꝙ ſonus tripliciter fit. aut pulſu ſic̄ in cithara ⁊ pſal terio. aut flatu. ſicut in organo. a̓ cantu ſicut in voce. Iſte triplex ſo nꝰ in celeſti pr̄ia reſonabit Sonꝰ enim qui ſit cū pulſu. ſic̄ in citha ra ⁊ pſalterio ſigͥficat dulciſſimā xp̄i allocutioneꝫ. Ipſe.n. eſt que dam cithara ⁊ pſalteriū. Iuxta il lud p̄s Exurge pſalteriū ⁊ citha ra ⁊cͣ. Pſalterium em̄ ſonat a ſu periori. citharā ab inferiori. Illa gͦvox xpriſti eſt ſuauiſſima: que ꝓcedit a pſalterio diuine nature que eſt natura ſuperior ⁊ a citha ra humane nature q̄ eſt inferior. Sonꝰ qui ſit cū flatū ſicut in orga nō ſignat ſanctoꝝ laudē qui fue runt ſpūs ſcī qꝛ ſpūs ſanctꝰ ꝑ ip ſos ſicut ꝑ organium eſt locutus. Pet̓. ij Spū ſancto inſpia̓ti locuti ſunt dei ſancti hoīes. Ipſi gͦ ſancti ſpū ſancto inflati in laudū ⁊ gra rū actiones ꝓrumpent. Vſay. xij Gaudiū ⁊ leticia inueniet̉ in ea. grarum actio ⁊ vox laudis. Sonꝰ qui ſit cantu. ſic̄ in voce ſignificat angelicā iubi lacōem. de qua d̓r Iob.xxxviij Vbi eras cū me lau darent aſtra matutina. ⁊ iubila rent omnes filij dei. Iſte gͣ triplex ſonus in celeſti patria audietur Vnus qui cātur a voce xp̄i dulciſ ſima. aliꝰ qui catur in iubilacōne angelica. ⁊ tercius qui catur ab grarum actione ⁊ laude humana Iſtud eī eſt officium oīm ſancto rum ⁊ angeloꝝ.ſ. ꝯtinue laudare deum Augͥ. in li. de ciui. dei. Ibi va cabimus ⁊ videbimꝰ. amabimuſ ⁊ laudabimꝰ. Ecce quid erit in fi ne ſine fine. Nā quis aliꝰ noſter eſt finis: niſi ꝑuenire ad regnum cuius non eſt finis. In iſto ergo opus nr̄m fimamꝰ rogantes vt ſi cut fuit finis nr̄orum laborum ſic dignetur eſſe finis nr̄orum deſide rioꝝ. qui ſine fine videbitur. ſine faſtidio amabit̉ ſine fatigacōne laudabitur. hoc munus. hic affe ctus. hic actꝰ ꝑfectio erit omniū. ſicut ipſa vita erit ꝯmunis. Ad il lum finem ꝑducat nos illequi eſt principiū ⁊ finis. qui ſine fine vi uit ⁊ regnat in ſecula ſeculoꝝ. Expliciunt ſermones pulcher rimi ac floridiſſimi de tꝑe ꝑ annū dn̄i Iacobi voraginis ordinis pre dicatoꝝ. quondā ep̄i Ianuenẜ. Et ſic ē finis laus xp̄o neſcia finiſ xmꝝ iO TADI. BIBLDOTA DEEEFIVCRE lx ib y3. ccjixpii. 5 1 cb. 2v 3 H vx. l Vobo 21F AV. V H I 2 00 0 o oxall bla vvx h3 clvij coloṗxx Met Ialia pq AI xxij H II IITIII