IIICI4FDII Å¿NDE DM STI ZIILDOTEFI DUSSDORI V ij O Capitula ſequentis libelli ſecundum or dinem. Capitulum primum De imitacōe xp̄i. ⁊ ꝯtēptu oīm vanitatū indi De humili ſcire ſuiipſius. Capi. ſecūdum. de doctrina veritatis. Capitulum. iij. 11 capi. iiij de prouidencia in agendis. De lectione ſanctarū ſcriptua̓ꝝ. Ca. v. capi. vi. de mordinatis affectibus. De vana ſpe ⁊ elacione fugienda ca. vij. ca. viij. de cauēda nimia familiaritate De obedientia et ſubiectione. ca. ix de cauēda ſuꝑfluitate verborū. Capitu. x. De pace acquirēda ⁊ zelo ꝓficiēdi. Ca. xi. de vtilitate aduerſitatis. capitulum. xij. De temptacionibus reſiſtendis. Ca. xiij. de temerario iudicio vitādo. capitu. xiiij De operibus ex caritate factis. Capi. xv. de ſufferencia defectuū aliorum. capi. xvi. De monaſtica vita. Capitulum. xvij. de exemplis ſanctorū patrū. capitu. xviij. De exercicijs boni religioſi. Capitulū. xix. de amore ſolitudinis ⁊ ſilencij. capitu. xx. de timore dei obſeruando. capitulum. xxi. De conſideracōe hūane miſerie Ca. xxij. de meditacione mortis. capitulum. xxiij. Se iudicio ⁊ penis peccatorum. capi. xxiiij. De feruēti emēdacōe tociꝰ vite nr̄e Ca. xxv Incipiunt ammoniciones ad ſpiritualeꝫ vitam vtiles. De imitacione xp̄i ⁊ cōtemptuōniū vanitatum mundi. ⁂ Capitulū primum Vi ſequitur me nō ābulat in tenebris dicit dominus. Hec ſunt verba xp̄i quibus āmonemur. quatenus vitam eius ⁊ mores imitemur. ſi velimꝰ veraciter illuminari. ⁊ ab ōmi cecitate cordis liberari. Sūmum igit̉ ſtu diuꝫ noſtꝝ ſit in vita iheſu eiꝰ ⁊ doctrina me ditari Nā doctrina xp̄i oēs doctrinas ſctōꝝ p̄ cellit. Et qui ſpm̄ habe̓t abſcōditū ibi māna ī ueniret. Sꝫ ꝯtingit ꝙ ml̓ti ex frequēti auditu ewāgelij ꝑuū deſideriuꝫ ſētiūt. qꝛ ſpm̄ xp̄i nō hn̄t. Qui āt vult plene ⁊ ſapide xp̄i v̓ba ītel lige: oportꝫ vt totā vitaꝫ ſuā illi ſtudeat ꝯformare. Quid ꝓdeſt tibi alta de t̓ nitate diſpū tare. ſi careas hūilitate vn̄ diſpliceas t̓nitati Vere alta v̓ba n̄ faciūt ſctm̄ ⁊ iuſtū: ſꝫ v̓tuoſa vita efficit d̓o caꝝ. Opta magis ꝯpūctōnē ſētire: ꝙͣ eiꝰ diffinicioneꝫ ſcire Si ſcires totam bibliam exterius ⁊ omum ph̓oꝝ dicta quid totum prodeſſet ſine caritate et gracia. Vam tas vanitatuꝫ ⁊ oma vanitas preter amare deum ⁊ illi ſoli ſeruire. Iſta ē ſūma ſapientia LLIMEF ¶ID SIADI. BIBLUOTIER DASSELDORI C ꝑ cōtēptū mūdi tendere ad regͣ celeſtia. Vani tas ē diuicias q̄rere perituras. ⁊ in illis ſperae̓ Vanitas quoqꝫ ē honoe̓s ambire ⁊ in altū ſe extollere. Vanitas eſt carnis deſideria ſequi. Et illud deſiderare vnde poſtmoduꝫ grauiter oportet puniri. Vanitas eſt longam vitaꝫ op tare. et de bona vita parum curare. Vanitas eſt p̄ſentē vitā ſolū attēdere. ⁊ que futua̓ ſūt nō p̄uidere. vanitas ē diligere ꝙ cū omni celeritate trāſit ⁊ illic nō feſtinae̓ vbi ſempiter nū gaudiū manet Mem̄to illius frequēter ꝓ uerbij. Quo d̓r. qꝛ nō faciat̉ oculus viſu. nec auris implet̉ auditu. Stude ergo cor tuuꝫ ab amore viſibiliuꝫ abſtrahere. ⁊ ad inuiſibilia te tranſferre Nā ſequētes ſuā ſenſualitatem maculāt ꝯſciēciaꝫ. ⁊ ꝑdunt dei graciam. De humili ſcire ſuiipſius Ca. ij Ehumili fuiip̄ius ſentire. vel ſcire. Om nis homo naturaliter ſcire deſiderat: ſed ſcientia ſine timore dei quid importat. Melior eſt profecto humilis ruſticus qui deo ſeruit. ꝙͣ ſuꝑbꝰ ph̓us qui ſe neglecto curſum celi ꝯſiderat. Qui bn̄ ſeipſū cognoſcit ſibiipſi vileſcit. nec laudibus delectat̉ hūanis. Si ſci rē oīa que in mūdo ſūt. et nō eſſem in caritate quid me iuuaret corā deo qui me iudicaturꝰ eſt ex facto. Quieſce a mimio ſciēdi deſiderio. qꝛ magna ibi inuenitur diſtractio ⁊ deceptio Scientes libenter volūt videri ⁊ ſapiētes dici Multa ſunt que ſcire paruꝫ vel nihil anime proſūt. Et valde inſipiēs ē qui aliquibꝰ alijs intendit. ꝙͣ hijs que ſaluti ſue deſeruiūt. multa verba nō faciant animam: ſed bona vita re frigerat mētem. ⁊ pura ꝯſcientia magnā preſ tat ad deum cōfidenciam Quanto plus ⁊ me lius ſeis. tanto gͣuiꝰ inde iudicaberis niſi ſanc te vixei̓s. Noli ergo extolli de vlla arte vl̓ ſci ēcia: ſꝫ pocius time de data tibi noticia. Si tibi videt̉ ꝙ multa ſcis ⁊ ſatis bene intelligis. Sci to tamē ꝙ ſūt multa que neſcis. Noli altum ſa pere ſed ignorāciam tuā magis fatere Quid te vis alicui preferre cū pluēs doctiores te in ueniant̉ ⁊ magis in lege periti. Si vis vtilit̓ aliquid ſcire et diſcere. Ama neſcire et pro inc hilo reputari. Hec eſt altiſſima ⁊ vtiliſſima lectio ſuiip̄ius vera cognicō et deſpectio. De ſe ip̄o nihil tenere. Et de alijs ſꝑ bene et alta ſen tire. magͣ ſapiēcia ē ⁊ ꝑfectio Si videris ali quē aperte peccare vl̓ aliqua gͣuīa perpetrare nō debes te tn̄ meliorē eſtimare quia neſcis qͣ diu poſſis in bono ſtare. Omnes fragiles ſumus ſꝫ tu neminē fragiliorē teipſo tenebis A i3 De doctrina veritatis Capitulū. iij. Elix quem veritas ꝑ ſe docet. Non per figuras et voces trāſeūtes. ſedſicuti ſe habet. Noſtra opinio et noſter ſenſus ſepe nos fallit et modicum videt Quid pro deſt magna cauillacio de occultis et obſcuris rebꝰ de quibꝰ non arguemur in iudicio quia ignoramꝰ Grādis eſt inſipiēcia ꝙ neglectis vtilibꝰ ⁊ nccarijs vltro intēdimꝰ curioſis et dāpnoſis. O culos habētes nō videꝰ. ⁊ qͥd cuce nob̓ de genei̓bꝰ ⁊ ſpēbꝰ Cui eterriū verbuꝫ loqͥt̉ a ml̓tis opmnionibꝰ expedit̉. ex vno ver bo ōnia ⁊ vnū loquūt̉ ōma. ⁊ hoc ē pn̓cipiuꝫ qd̓ ⁊ loqͥt̉ nob̓. Nemo ſine illo intelligit a̓ rctē iudicat. Cui oīa vnū ſūt ⁊ oīa ad vnū trahit ⁊ oīa ī vnū videt pōt ſtabil̓ corde eſſe ⁊ in d̓o pacificꝰ ꝑmanere. O veritas deꝰ. fac me vnuꝫ tecum in caritate ꝑpetua. Tedet me ſepe ml̓ta. lege̓ ⁊ audire In te totū eſt ꝙ volo ⁊ deſide̓o Taceāt ōnes doctores ⁊ ſileat vniuerſe creatue̓ in ꝯſpectu tuo. tu mihi loquere ſolꝰ. quā to aliquis magis ſibi vnitꝰ ⁊ interiꝰ ſimpliſi. catꝰ fuerit. tāto plura ⁊ alciora ſine labore intelligit. qꝛ deſuꝑ lumen intelligencie accipit. purus ſimplex ⁊ ſtabilis ſpiritus ī multis oꝑe ribꝰ non diſſipat. quia omnia ad dei honorem operatur. et in ſe ocioſe ab ōmi propria exqͥſi cione eſſe nitit̉. Quis te magis impedit ⁊ mo leſtat. ꝙͣ tua immortificata affectio cordis Go nus et deuotus homo opera ſua pͥus intus diſ ponit que foris ageredebet. nec illa trahunt euꝫ ad deſideria vicioſe inclīacionis. ſed ip̄e in flectit ea ad arbitriū recte racionis. Quis ha bet forcius certamē ꝙͣ qui intit̉ vincere ſeipſū. Et hoc deberet eſſe negociū noſtrum. vincere. videlicet ſeipſum. ⁊ cottidie ſeipſo forci orem fieri. atqꝫ in meliꝰ aliquid ꝓficere. Om nis ꝑfectio in hac vita quandam inꝑfectōnē ſibi habet annexam. et omnis ſpeculacio noſ tra quadam caligine non caret Humilis tui cognicio cercior viā eſt ad deū ꝙͣ profūda ſciencie inquiſicio Non ē culpanda ſcientia aut quibꝰ ſimplexrei noticia que bona ē in ſe con ſiderata et a deo ordinata: ſed p̄ferenda eſt ſemꝑ bona conſciencia et virtuoſa vita. q vero plures magis ſtudent ſcire quam bene viuere. Ideo ſepe errant et pene nullum vel modicum fructum ferunt. O ſi tantam adhi berent diligenciam ad extirpanda vicia. et virtutes inſerendas. ſicuti ad mouendas que ſtiones Non fierent tanta mala et ſcandula in populo. Nec tanta diſſolucio in cenobijs. Certe adueniente die iudicij non queretur a nobis qͥd legimꝰ ſed quid fecerimꝰ. Nec quā bn̄ diximꝰ: ſed quam religioſe viximꝰ. Dic mihi vbi ſūt modo oēs illi domini ⁊ magiſtri quos berie nouiſti. dum adhuc viuerēt et in ſtudijs florerent. Iam eoꝝ p̄bendas alij poſſi dēt ⁊ neſcio vtꝝ de eis cogitāt. In vita ſua aliqͥd videbāt̉. ⁊ modo de illis tacētur. O quā cito tranſit gloria mūdi. vtinaꝫ vita eorū ſcīe eoruꝫ ꝯcordaſſet. tunc bene ſtuduiſſent ⁊ legiſ ſent. Quā multi pereūt ꝑ vanā ſcientiaꝫ in ſeculo: qui paꝝ curāt de dei ſeruicio. Et quia magis eligūt magni eē ꝙͣ humiles. Ideo eua neſcunt in cogitacionibꝰ ſuis. Vere magnꝰ ē qui in ſe ꝑuus eſt. ⁊ ꝓ nihilo omne culmē ho noris ducit. Vere prudēs eſt qui omnia terre na arbitratur vt ſtercora vt xp̄m lucrifaciat Vere berie doctus eſt qui dei voluntatem facit et ſuam voluntatem reliquit De prudencia in agendis Ca. iiij On eſt credendum omni verbo nec inſtinctui: ſed caute et longannniter res eſt ſcd̓m deum ponderanda: prochdolor ſepe malum facilius ꝙͣ bonuꝫ de alio credit̉ et dicit̉ Ita infirmi ſumꝰ Sꝫ ꝑfecti viri nō facile credūt ōni enarrāti. qꝛ ſciūt hūanaꝫ nifirmita tē ad malū ꝓclinaꝫ ⁊ in verbis ſatis labilem Magna ſapiētia eſt nō eſſe precipitem in agendis. nec ꝑtinaciter in ꝓprijs ſenſibus ſta re. Ad hanc eciam nō pertinet quibuſlibet bominū verb̓ credere. nec audita vel credita mox ad aliorum aures infundere. Cum ſapiente et ꝯſcientioſo viro cōſilium habe Et quere poci us a meliore inſtrui ꝙͣ tuas adinuētiones ſequi Bona vita facit hominē ſapīēteꝫ ſcd̓m de um ⁊ exꝑtum in multis Quāto quis in ſe hu milior ⁊ deo ſubiectior tanto in ombꝰ erit ſapientior ⁊ pacacior. De lectione ſctāꝝ ſcripturaꝝ. Ca. v. Eritas eſt in ſcripturis ſanctis querenda nō eloquentiā. Omnis ſcritua̓ ſacra ex ſpū debet legi quo facta eſt. Querere debemꝰ pocius vtilitatem in ſcripturis ꝙͣ ſub tilitatem ſermonis Ita libenter deuotos ⁊ ſim plices libros legere debemꝰ ſicut altos ⁊ ꝓfū dos Nō te offendat autoritas ſcribētis vtrum ꝑue vel magne litteratue̓ fuerit: ſed amor pu re veritatis te trahat ad legenduꝫ Nō queras quis hoc dixerit: ſed quid dicat̉ attende. Homies trāſiūt: ſed veritas dn̄i manꝫ in et̓ nū ſine ꝑſoͣꝝ acceptōe varijs modis loqͥt̉ nob̓ deꝰ Curioſitas nr̄a ſepe nos impedit in lcōne ſcrip tua̓ꝝ cū volumus intelligere et diſcūtere vbi ſimpliciter eſſꝫ tranſeundum Si vis ꝑfectuꝫ haurire lege humiliter ſimpliciter ⁊ fideliter. nec vnꝙͣ velis habere nomen ſciēcie. Interroga libenter ⁊ audi tacens verba ſanctorū nec tibi diſpliceāt ꝑabole ſemoruꝫ. ſine cauſa em̄ non proferuntur. De inordinatis affectionibꝰ Capitu. vi. Vandocūqꝫ homo aliquid inordinate appetit. ſtatim in ſe inquietus fit. Su perbus et auarus nunquaꝫ quieſcunt. Pauper ⁊ humilis ſpiritu in multitudine ꝑacis conuerſantur. Homo qui necdum in ſe per fecte mortuus eſt: cito temptatur et vincitur in paruis ⁊ in vilibus rebus. Infirmus in ſpiritu ⁊ quodāmodo ad huc carnalis ad ſen ſibilia īclinatus difficulter ſe pōt a terrenis de ſiderijs a toto abſtrahere. Et ideo ſepe habet triſticiā: cū ſe ſubtrahit leuiter. Eciā dedigna tur ſiquis ei reſiſtit. Si autem ꝓſecutus fueerit qd̓ cōcupiſcit: ſtatim ex reatu ꝯſciētie gra uatur. qꝛ ſecutus eſt paſſionē ſuam que nihil iuuat ad paceꝫ quaꝫ queſiuit. Reſiſtendo igit̉ paſſionibꝰ inuenit̉ vera pax cordis non aūt ſeruiēdo eis. Non eſt ergo pax in corde homi nis carnalis. non in homine exterioribus de dito: ſed in feruido ſpirituali. De vana ſpe ⁊ elacōe fugiēda. Ca. vij Anus eſt qui ſpem ſua ponit in homīe a̓ in creaturis. nō pudeat te alijs ſeruire amoe̓ ihū xp̄i ⁊ paupere in hoc ſeculo vi deri. nō ſtes ſuꝑ teipſū: ſed in deo ſpem tua cō ſtitue. Fac qd̓ in te eſt. ⁊ deus aderit bone volūtati tue. Nō cōfidas in tua ſciētia vel cuiiſꝙͣ aſtucia viuētis. ſed magis in dei gracia qui humiles adiuuat ⁊ de ſe preſumētes humiliat. ne glorieris in diuicijs ſi aſſunt. nec ī ami cis qꝛ potētes ſūt. ſed in deo qui ōma preſtat ⁊ ſeipſum ſuper omnia dare deſiderat. non te ex tollas de magnitudine vel pulchritudine cor poris. que modica infirmitate corrūpit̉ ⁊ defedatur. non placeas tibi ipſi de abilitate aut ingenio tuo. ne diſpliceas deo cuius eſt totuꝫ quitquid boni naturaliter habueris. non te reputes alijs meliorem. ne forte coraꝫ deo de terior habearis. qui ſcit quid eſt in homine. ne ſuꝑbias de operibus bonis. qꝛ aliter ſūt iudicia dei ꝙͣ hominum. cui ſepe diſplicet ꝙ homini bus placet. Si aliquid boni habueris crede d̓ alijs meliora vt humilitatem cōſerues. Non nocet ſi te omnibus ſupponas. nocet autem plurimū ſi vel vni te p̄ponas. Iugis pax cum humili In corde autem ſuperbi zelus ⁊ indig nacio frequens. De cauēdanimia familiaritate Ca. viij. On omni homini reueles cor tuum: ſed cum ſapiente ⁊ timente deum age cau ſam tuam. Cum iuuenibus ⁊ extraneis carus eſto. cum diuitibus noli blandire. et coram magnatibus non libenter appareas. cum humilibus ⁊ ſimplicibus. cum deuotis ⁊ moriginatis ſociare. et que edificacionis ſūt ꝑtracta Non ſcis familiaris alicui mulieri: ſed in cōmumi omnes bonas mulieres deo ꝯmen da. Soli deo et angelis eius opta familiaris eſſe. et hoīm noticiam deuita. Caritas haben da ē ad oēs: ſed familiaritas n̄ expedit Qn̄qꝫ accidit vt ꝑſona ignota ex bona fama luceſ ſit. Cuius tamē p̄ſentia oculos intuēciū offuſ cat Putamꝰ aliquādo alijs placere ex ꝯiūctone nr̄a. ⁊ incipimꝰ magis diſplice̓ ex morum improbitate in nobis cōſiderata. De obedīa ⁊ ſb̓iectione Ca. ix. Alde magnū ē ī obedīa ſtare ſub p̄lato viue̓ ⁊ ſui iuris nō eſſe Multo tucius ē ſtare in ſb̓iectōe ꝙͣ in p̄latua̓ ſeu r̄gimi nie. ml̓ti ſūt ſb̓ obedīa: magis ex ncc̄itate qͣꝫ ex cai̓tate. Et illi penā hn̄t ⁊ leuit̓ murmurat nec libertatē mētis acquirāt niſi ex toto corde ꝓpt̓ deū ſe ſubiciāt. Curre hic vl̓ ibi nō inue nies qͥetē niſi in humili ſubiectione ſub p̄lati regimīe Imaginacio locoꝝ. ⁊ mutacio ml̓tos fefellit. Veꝝ ē ꝙ vnuſqͥſqꝫ libēter agit pro ſenſu ſuo. Et inclinat̉ ad eos magis qͥ ſecum ſēciūt. Sed ſi deus int̓ nos eſt. neceſſe ē vt relinqͣmꝰ eciā qn̄qꝫ noſtꝝ ſentire ꝓpter bonū pa cis Quis eſt ita ſapiēs qͥ oīa plenie ſcire poteſt Ergo noli minis in ſenſu tuo ꝯfidere: ſꝫ velis e ciaꝫ libenter alioꝝ ſenſum audire Si bonum eſt tuū ſētire. ⁊ hoc ipſū ꝓpter drū dimittas ⁊ a liū ſeq̄ris magis inde ꝓficies. Audiui em̄ ſepe ſecurius eſſe audire. ⁊ accipere cōciliū ꝙͣ dare pōt em̄ ꝯtingere vt bonū ſit vnicuiqꝫ ſētire. ſꝫ nolle alijs acquieſcere cū id rō a̓ cauſa poſtulat ſignum eſt ſuꝑbie et ꝑtinacie De cauenda ſuꝑfluitate verboꝝ Ca. x. Aueas tumultum hominū quātū potes multū em̄ īpedit tractatꝰ ſcl̓ariū geſto rū. eciā ſi ſimplici ītēcōe ꝓferāt̉ Cito ei inq̄namur vanitate ⁊ captiuamur. vellē me pluries tacuiſſe ⁊ inter hoīes nō fuiſſe. Sꝫ qͣre tā libēter loq̄mur ⁊ īuicē fabulamur cū tn̄ ra ro ſine leſiōe ꝯſcīe ad ſilēciū redimꝰ Id̓o tam libēter loqͥmur. qꝛ ꝑ inutuas locucōes abīuicē ꝯſolari q̄rimꝰ. ⁊ cor diuerſis cogitacōibꝰ fatigatū optamꝰ releuae̓. Et multū libēter de hijs q̄ multū diligimꝰ vl̓ cupimꝰ. vl̓ q̄ nobis ꝯtrai̓a ſētimꝰ libꝫ loqui l̓ cogitae̓. ſed ꝓchdo lor ſepe inaniter ⁊ fruſtra. Nā hec exteior ꝯſo lacio īterioꝝ et diuine cōſolacōis nō modicū detrimentū eſt. Ideo vigilandū ē et orandū ne tēpꝰ ocioſe trāſeat. ſi loq̄ licet et expedit q̄ edificabilia ſūt loq̄re. Malꝰ vſus ⁊ negliēcia ꝓfectꝰ noſtri multū facit ad īcuſtodiā oīs noſ tri. Iuua̓t tn̄ nō parū ad īprofectū ſpūalē. de uota ſpūalium rerum collacō maxime vbi pa res animo et ſpiritu in deo ſibi aſſociantur De pace acq̄rēda ⁊ zelo ꝓficiēdi ca. xi Vltaꝫ poſſemꝰ pacē hēre. ſi nō vellemꝰ nos cū alioꝝ dictis ⁊ factis q̄ ad curam noſtrā nō ſpectāt occupare Quō pōt ille diu īpace ꝑmanere. q̄ alieis cuꝝ ſe ītermiſcet qui occaſioēs forinſecus q̄rit. qui paꝝ l̓ raro ſe intrinſecus colligit. Beati ſimplices qͦmam multam pacem habebūt. Quare quidā fācto rum tam ꝑfecti ⁊ ꝯtēplatiui fuerunt. qꝛ ōmno ſe ip̄os mortificare ab ōnibꝰ terrenis deſiderijs ſtuduerūt. Et ideo totis medullis cordis deo ī herere atqꝫ libere ſibi vacare potuerunt. Nos nimiū occupamur ꝓprijs paſſionibꝰ ⁊ de trāſi torijs minis ſollicitamur. Raro eciā vnū vicium ꝑfecte vincimus ⁊ ad qͦttidianū ꝑfectū nō accendimur. Ideo frigidi ⁊ tēpidi remane mꝰ. Si eſſemꝰ nobiſip̄is ꝑfecte mortui ⁊ īte riꝰ mimme īplicati. tūc poſſemꝰ eciam diuina ſapere et de celeſti ꝯtēplacōe aliqͥd experi. Totū ⁊ maximiū impedimētū eſt. quia nō ſumꝰ a paſſionibꝰ et cōcupiſcencijs liberi: nec ꝑfectā ſanctoꝝ viā conamur īgredi. Quādo eaiā mo dicū aduerſitatis occurrit minis cito deicimur et ad hūanas ꝯſolacōes ꝯuertimur Si intere mur ſicut viri fortes ſtare in p̄lio. profecto au xiliū domini ſuꝑ nos videremꝰ de celo Ip̄e em̄ certantes et de ſua gracia ſperantes ꝑatus eſt adiuuae̓. qͥ nob̓ certando occaſioēs ꝓcua̓t vt vnicamꝰ Si tm̄ in iſtis exterioribꝰ obſeruan cijs profectū religionis pominꝰ. cito finem ha bebit deuocio noſtra. Sed ad radicē ſecurim ponamꝰ. vt purgari a paſſionibꝰ pacificā mē tē poſſideamꝰ. Si omni āno vnum viciū extir pae̓mus cito viri ꝑfecti efficeremur. ſed modo ecōtrarie ſepeſetimꝰ vt meliores ⁊ puriores in micio cōuerſionis nos fuiſſe inueniamꝰ ꝙ poſt multos ānos profeſſiōis. Feruor et pro fectus noſter quottidie deboret creſcere: ſꝫ nūc pro magno videt̉ ſi quis p̄uij feruoris ꝑtem poſſet retinere Si modicū violentiā fecetimꝰ in pu̓cipio tūc cuncta poſtea poſſemꝰ facere cū leuitate ⁊ gaudio. Graue eſt aſſueta dimitte̓: ſed grauiꝰ eſt cōtra ꝓpriaꝫ volūtatē ire Sed ſi non vnicis ꝑua et leuia. quomodo ſuperabis difficiliora. Reſiſte in principio inclīationi tu ē. et malaꝫ dediſce cōſuetudineꝫ Ne forte pau latim ad maiorē te ducat difficultatē. O ſi ad uerteres quātaꝫ tibi pacem ⁊ alijs leticiaꝫ fa ceres teipſum bene habendo. puto ꝙ ſolicicior eſſes ad ſpiritualem ꝓfectum De vtilitate aduerſitatis Ca xij. Onū nobis eſt ꝙ aliquādo habemꝰ ali qͣs gͣuitates ⁊ ꝯtrarietates. qꝛ ſepe hoīeꝫ ad corr̄uocāt qͣtenꝰ ſe in exilio eē ꝯgno ſcat. Nec ſpeꝫ ſuā in aliqͣ re mūdi ponat. Bonū ē ꝙ paciamur qn̄qꝫ ꝯͣdictoe̓s. ⁊ ꝙ male ⁊ imꝑfecte de nobis ſentiat̉. Eciā ſi bene agimꝰ ⁊ intēdimꝰ Iſta ſepe iuuāt ad hūilitate ⁊ a va na gloria nos defēdūt. Tūc em̄ meliꝰ īteriorē teſtem deū q̄rimꝰ. qn̄ foris vilipēdimur ab ho imnibꝰ ⁊ nō bn̄ nob̓ credit̉ Ideo debe̓t ſe hō in deo toͣliter firmae̓ vt nō eēt ei ncc̄e ml̓tas ꝯſo latioēs q̄re̓ Qn̄ hō bone volūtatis tribulat̉ vel temptat̉. aut malis cogitacionibꝰ affligit̉. tunc deum ſibi magis neceſſarium intelligit ſine quo nihil boni ſe poſſe dep̄hendit. Tunc ectam triſtat̉ ⁊ gemit et orat ꝓ miſerijs qͣs patitur. Tunc tedet eum diuciꝰ viuere mortē optat venire vt poſſit diſſolui ⁊ cum criſto eſſe Tunc eciā benie aduertit ꝑfectam ſecuritatē et plenam pacem īmundo nō poſſe cōſtare De tēptacōibꝰ reſiſtēd̓ Ca. xiij Vam diu in mūdo viuimus ſine tribulacione et tēptatōe eē nō poſſumus Vnde in iob ſcriptū eſt Temptatō eſt vita humana ſuper terram. ideo vnuſquiſque ſolicitꝰ eſſe deberet circa tēptacōes ſuas. ⁊ vigilare ī oracōnibꝰ: ne diabolꝰ īuenie̓t locū decipiēdi qͥ nūqͣꝫ dormitat. ſed circuit q̄rēs quem deuoret. Nemo tam ꝑfectꝰ eſt ⁊ ſanctꝰ qui nō habeat aliquādo temptaciones et plene eis care̓ nō poſſumꝰ. Sūt tam̄ē tēptacōes homini ſepe valde vtiles. licꝫ moleſte ſint et gͣues. quia in illis homo humiliat̉. purgat̉ ⁊ eruditur. Omnes fācti ꝑ multas tribulacōes ⁊ tēptaciones trāſierūt ⁊ profecerūt. Et qui bene tēptacōes ſuſtinere nequiuerūt. reꝓbi facti ſūt ⁊ defecerūt. Non eſt aliquis ordo tam factus: nec locus tam ſecretus vbi non ſunt temptacioues vel aduerſitates Non eſt homo ſecurꝰ a tēptacōnibꝰ totaliter ꝙͣdiu vixerit O 1 qꝛ in nob̓ eſt vn̄ tēptamur Vna tēptacōe ſeu tribulacōe recedēte: alia ſuꝑueīt. Et ſēꝑ aliqͥd ad paciēdū hēbiꝰ. nā bonū felicitatis ꝑdidimꝰ Multi q̄rūt tēptacōes fugere ⁊ gͣuiꝰ incidunt in eas. per ſolaꝫ fugam nō poſſumꝰ vince̓: ſed ꝑ paciētiaꝫ ⁊ verā humilitateꝫ ōnibꝰ hoſtibus efficimur forciores. Qui tm̄ modo exteriꝰ decli nat nec radiceꝫ euellit: paꝝ proficiet. Immo ciciꝰ tēptacioēs ad euꝫ redient ⁊ peius ſentiet paulatim ⁊ ꝑ paciētiā cū lōgaminitate deo iu uāte meliꝰ ſuꝑab̓ ꝙͣ cū duricia ⁊ importunita te ꝓpria. Sepiꝰ accipe ꝯciliū in tēptaciōe ⁊ cū temptato noli duriter agere. ſed ꝯſolacioneꝫ ingere ſicut tibi optares fieri Iniciū ōniū ma larū temptationū eſt incōſtancia animi. ⁊ ꝑ ua ad deum ꝯfidencia. qꝛ ſicut nauis ſine gu bernaculo hincindea fluctibꝰ impellit̉. ita bomo remiſſus ⁊ ſuuꝫ ꝓpoſitū deſeres vane teptat̉. Ignis ꝓbat ferrū. ⁊ temptacō hominē iu ſtum. Neſcimꝰ ſepe qͥd poſſumꝰ. ſed temptacio aꝑit qͥd ſumꝰ. Vīgilādū tn̄ eſt p̄cipue circa in iciū tēptacoīs. qꝛ tūc facilius hoſtis vincit̉ ſi miētis oſtiuꝫ nullatenꝰ intrare ſinit̉: ſed extra limen ſtatim vt pulſauerit illi obuiat̉ Vnde quidā dixit. Principijs obſta. ſero medicina ꝑatur. Nam occurrit primo menti ſimplex co gitacio. Deinde fortis ymaginacio. poſtra dele ctacō ⁊ motꝰ ꝑuꝰ ⁊ aſſenſio. Sicqꝫ paulatim ingredit̉ hoſtis malignꝰ ex toto. dū ille nō re ſiſtit̉ in principio Et quāto diuciꝰ ad reſiſten duꝫ quis torpuerit. tanto in ſe quottidie debi lior fit. et hoſtis cōtra eū potēcior. Quidā ī pricipio ꝯuerſionis ſue grauiores temptacōnes paciūt̉. Quidā autē ī fine. quidam vero qͣſi ꝑ totā vitā ſuam male habent. Nōnulli ſatis leuit̓ demptāt̉ ẜm diuine ordinaconis ſapiēci am ⁊ equitatē. qui ſtatū et merita hominū pē ſat. ⁊ cūcta ad electorū ſuorū ſalutē ordinat Ideo nō debemꝰ deſperare cū tēptamur ſed eo feruēcius deū exorare. quatenꝰ dignet̉ īōni tribulacōnē nos iuuae̓ Qui vtiqꝫ ſcd̓m dictū ſancti pauli talē faciat cū tēptacōne ꝓuētu vt poſſimꝰ ſuſtine̓. Humiliemus ergo animas noſtras ſub manu dei in om tribulacione et temptacōne. quia humiles ſpiritu ſaluabit ⁊ exaltabit. In temptacōnibus et tribulacon bus probat̉ homo quātū ꝓfecit et ibi maius meritū exiſtit. et virtus melius pateſcit. Nec magnū eſt ſi homo deuotus ſit et feruidꝰ cum grauitatem nō ſētit Sꝫ ſi tꝑe aduerſitatis pa ciēt̓ ſe ſuſtinet. ſpes magni ꝓfectus erit. qui dā a magnis tēptacōibꝰ cuſtodiūt̉. ⁊ īꝑuis cottidianis ſepe vīcūt̉. vt humiliati de ſeipſis nūqͣ ī magnis ꝯfidāt. qͥ ī tā modicis īfirmāt̉. De temerario iudicio. Ca. xiiij. D teipſi oculos reflecte. et alioruꝫ fac ta caueas iudicare. In iudicando alios homo fruſtra laborat. ſepius errat et le uiter peccat. Seipſū vere iudicando et diſcūci endo ꝓpter fructuoſe laborat. Sicut nobis res cordi ē. ſic de ea frequenter iudicamꝰ. Nā verum iudiciū ſemꝑ pͥuatū amorē faciliter ꝑdimꝰ Si ſemꝑ deus eſſꝫ pura intēcio noſtri deſi derij non tā faciliter turbaremur ꝓ reſiſtēcia ſenſus nr̄i. ſed ſepe aliquid ab intra latet vel eciā ab extra ꝯcurrit. qd̓ etiā nos ꝑiter trahit. Multi ſeip̄os querūt in rebꝰ quas agūt ⁊ ne ſciūt. Vident̉ etiaꝫ in bona pace ſtare: quādo res ꝓ eoꝝ velle fiūt ⁊ ſentire. Si aūt aliter fit ꝙͣ cupiūt cito mouent̉. ⁊ triſtes fiūt. ꝓpter diuerſitatē ſenſuū ⁊ opmnionuꝫ: ſatis frequēter oriūt̉ diſſenſioēs inter amicos. ⁊ ciues int̓ re ligioſos ⁊ deuotos. Antiqua cōſuetudo difficulter relinqͥt̉ et vltra ꝓpriuꝫ videre nemo li benter ducit̉ Si racōm tue magis inniteris l̓ induſtrie ꝙͣ virtuti ſb̓i ectiue iheſu xp̄i. raro ⁊ tarde eris hō illuīatꝰ. qꝛ deus vult nos ſibi ꝑfecte ſubici ⁊ ōnem racionē ꝑ inflāmatū amo rē trāſcendere De oꝑibꝰ ex caritate factis Ca. xv Ro nulla re mundi et ꝓ nullius hoīs di lectione aliqd̓ malum eſt faciendū. ſed pro vtilitate tn̄ indigentis opus bonū aliqn̄ ītermittēduꝫ ē: aut eciā pro meliori mutandū. Hoc em̄ facto opꝰ bonū nō deſtruit̉: ſꝫ in melius ꝯmutat̉. Sine cai̓tate opꝰ externu nihil prodeſt. Quitquid aūt ex caritate agit̉ quatuncūqꝫ eciam ꝑuum ſit ⁊ deſpectum to tum efficitur fructuoſum Magis ſiquidē deus penſat ex qͣnto quis agit quam quātum facit Multū facit qͥ rem bene facit. Gene facitqui magis ꝯmunitati quā ſue volūtati ẜuit. Sepe videt̉ eē caritas. ⁊ eſt magis carnalitas. qꝛ carnalis inclinacio ꝓpria volūtas. ſpes retribu cionis affectꝰ ꝯmoditatis raro abeſſe volunt. Qui veram ⁊ ꝑfectam caritatē habet ī nulla re ſeip̄m querit: ſꝫ dei ſolūmodo gloriam ī om nibꝰ fieri deſiderat. Nulli eciā īuidet. quia nul lum priuatū gaudium amat. Nec ī ſeip̄o vult gaudere: ſꝫ ī deo ſuꝑ omnia bona optat beati ricari. nemii aliquid boni attribuit: ſꝫ totali ter ad deū refert a quo fontaliter oīa ꝓcedūt. In quo finaliter oēs ſancti fruiliter quieſcūt. O qui ſcintillā haberet vere caritatis. pro fcō omnia terrena ſētie̓t plena fore vanitatis. b iij De ſufferēcia defectuū alioꝝ. Ca. xvi. Ve homo in ſe vl̓ in alijs emēdare nō p̄t debet paciēter ſuſtinere donec deꝰ ali ter ordinet Cogita qꝛ ſic forte meliꝰ eſt pro tua probacōe ⁊ paciētia. ſine qͣ nō ſūt ml̓ tū pōderādā merita nr̄a. Debes tamē pro tali bꝰ impediniētis ſupplicare vt deꝰ tibi dignetur ſubuenire. ⁊ poſſis benigne portare. Si qͥs ſenel aut bis āmonitꝰ nō acqͥeſcit noli cū eo ꝯtendere: ſed totū deo ꝯmitte. vt fiat voluntas eiꝰ ⁊ homini in oībꝰ ſeruis ſuis. q̄ ſcit bene mala in bonuꝫ ꝯuertere. Stude paciēs eſſe in tollerādo alioꝝ defectus ⁊ qͣleſcūqꝫ infirmita tes. qꝛ ⁊ tū ml̓ta habes q̄ ab alijs oportꝫ tolle rari. Si nō p̄t. potes te talē facere ſicut vis. qͦ mō poteris aliuꝫ habere ad tuum bn̄placitū. li benter habemꝰ alios ꝑfectos: ſed tam ꝓprios non emēdamꝰ defectꝰ. volumus ꝙ alij ſtricte corrigant̉ ⁊ ipſi corrigi nolumꝰ. Diſplicet aliorum larga licēcia et tamē nolumus negari quod petimus. Alios reſtringi ꝑ ſtatuta volu mus. ⁊ ipſi nullatenꝰ patimur eo ampliꝰ cohiberi. Sic ergo ptꝫ ꝙͣ raro proximuꝫ ſicut noſ ipōs pēſamus. ſi eſſent onēs ꝑfecti quid tunc haberemus ab alijs pro deopati. Nunc autem deꝰ ſic ordinauit. vt diſcamꝰ alter alteri us onera portare. quia nemo ſine defectu. Ne mo ſine onere. nemo ſibi ſufficiens. nemo ſibi ſatis ſapiens: ſed oportꝫ nos īuicē portare Inuicē ꝯſolari pariter adiuuare. īſtrue̓ ⁊ am mone̓. Quāte aūt virtutis qͥſqꝫ fuerit meliꝰ ptꝫ occaſiōe aduerſitatis Occaſio es nāque hoīeꝫ fragilē nō faciunt: ſed liquas ſit on̄dūt Ca. xvij De monaſtica vita Portet vt diſcas teipſuꝫ in multis fra ge̓ ſi vis pace ⁊ cōcordiā cū alijs tene̓. Non ē paruuin monaſterijs vel ꝯgregacōe habitare. ⁊ mibi ſine querela ꝯuerſari. et vſqꝫ ad mortem fidelis ꝑſeuerare. Beatus qui ibidem bene vixit. et feliciter ꝯſūmauit. Si vis debite ſtare ⁊ ꝓficere teneas te tāꝙͣ ex ulē ⁊ ꝑegrinū ſuꝑ terrā. Oportet te ſtultū fieri ꝓpter xp̄m ſi vis religioſā ducere vitā. Habitꝰ ⁊ tōſura modicū ꝯfert: ſꝫ mutatio morū ⁊ ītegͣ mortificacō paſſionū veꝝ faciūt religioſū Qui aliud queritꝙͣ pure deū ⁊ anme ſue ſalu tem: nō inueniet niſi tribulacōeꝫ ⁊ dolorē. nō pōt eciā diu ſtare pacificꝰ: qui nō nitit̉ eſſe mi ninꝰ ⁊ in onibꝰ ſb̓iectꝰ. Ad ſeruiēduꝫ veniſti nō ad regēduꝫ. ad paciēdū et laborāduꝫ ſcias te vacatū n̄ ad ociāduꝫ vl̓ ad fabulāduꝫ Hic ergo ꝓbāt̉ hpīēs ſic̄ auꝝ ī foͣrce. h̓ neo p̄t ſtae̓ n̓ ex toto corde ſe voluerit ꝓpter deū hūiliare De exēplis ſanctoꝝ pr̄m. Ca. xviij. Ntuere ſanctorū patꝝ viuida exēpla In qui bus vera ꝑfectō refulſit ⁊ religio. Et videbis quā modicum ſit ⁊ pene nihil ꝙ nos agimus. Peu quid eſt vita noſtra ſi illis fuerit cōparata. Sancti ⁊ amici xp̄i domino ſeruierūt in famē ⁊ ſiti. in frigore ⁊ nuditate. in labore et fatigatione. In vigilijs ⁊ ieiunijs. in oracōnibꝰ ⁊ ſactis meditacōnibꝰ In ꝑſecucōnibꝰ ⁊ ob ꝓbrijs multis. O quā multas ⁊ gͣues tribulacōnes paſſi ſūt Apoſtoli Martires Con feſſores Virgines. ⁊ reliquiōnes qui xp̄i veſtigia voluerūt ſequi Nā animas ſuas in hoc mūdo oderūt. vt in eternā vitā eas poſſiderēt O quā ſtrictā ⁊ abdicatā vitam facti patres in heremo duxerūt. quā lōgas ⁊ graues tēptaciōes ꝑtulerūt. quā frequenter ab minico vexati ſūt. quā crebras ⁊ feruidas oraciones deo obtulerūt. quam rigidas abſtinencias ꝑ egerāt. quaꝫ magnū zelum ⁊ feruoreꝫ ad ſpi ritualeꝫ ꝓfectum habuerunt. quam forte bel lum aduerſus edomacionē vicioruꝫ geſſerūt Quampurā ⁊ rectam intencioneꝫ ad deum tenuerunt. per diem laborabāt. ⁊ noctibꝰ ora cōm diutine vacabāt. quāꝙͣ laborādo ab ora cione mētali minime ceſſarent. Omne temp vtiliter expēdebāt O mnis bora ad vacādū de o breuis videbat̉. ⁊ p̄ magͣ dulcedine ꝯtemplacōis etiaꝫ obliuioni tradebat̉ ncc̄itas cor poralis refectoīs. ōnibꝰ diuicijs dignitatibꝰ ⁊ honoribꝰ amicis ⁊ ꝯgnatis renūciabat Nil de mūdo habe̓ cupiebant. vix neceſſaria vite fumebāt. corpori ſeruire eciā in neceſſitate do lebāt. Pauꝑes igit̉ erāt rebꝰ terrenis: ſed di uites valde in gra ⁊ v̓tutibꝰ. foris egebāt: ſꝫ intꝰ gͣcia ⁊ ꝯſolacoē d̓ina reficiebāt̉. mūdo ē cāt alieni ſed deo ꝓximi ⁊ familiae̓s amici Si biip̄is videbant̉ tāꝙͣ nihili. ⁊ huic mūdo deſpecti: ſed erāt in oculis dei p̄cōſi ⁊ electi. In ve ca huīlitate ſtabant. in ſimplici obedīa viue bat. in cai̓tate ⁊ paciēcia ābulabant. Et ideo qͦttidie ī ſpū ꝓficiebat. ⁊ magnā apud deū gͣ ciaꝫ obtinebat. Dati ſūt ī exēplū oībꝰ religio fis. ⁊ plꝰ prouocae̓ debent nos ad proficiēduꝫ bene. ꝙͣ tepidoꝝ nuerꝰ ad relaxādū O quātꝰ feruor ōmum religioſorū in principio ſue ſan cte niſtituconis fuit. O quāta deuotio oracōīs Quanta emulacio virtutis. quā magna diſci plina viguit: quāta reuerēcia ⁊ obediētia ſub regula ī onibꝰ effloruit. Teſtātur ad huc veſ tigia derelicta ꝙ vere viri fācti ⁊ perfecti fue rūt qui tam ſtrenue militantes mundū ſuꝑp peditauerunt. Iam magnus putatur. ſi quis trāſgreſſor nō fuerit ſi quis qd̓ accepit cū paci ētia/ follerae̓ potuerit. Ach tēpoꝝ ⁊ negligēcie ſtatꝰ noſtri. ꝙ tā cito decliamꝰ a pͥſtino feruo re. ⁊ iam tedet viuere pre laſſitudine et tēpore Vtinā in te penitꝰ nō dormitet ꝓfectꝰ niſi to tū. qui ml̓ta ſepiꝰ exēpla vidiſti deuotoꝝ Ca. xix. De exercicijs boni religioſi. Ita boni religioſi ōnibus virtutibꝰ pol lere debet. vt ſit talis niteriꝰ qͣlis videt̉ hominibꝰ exteriꝰ. Et merito multo plꝰ debet eē intus quā cernimur foris Quia inſpe ctor noſter eſt deꝰ queꝫ ſumopere reuereri debemꝰ vbicūqꝫ fuerimus ⁊ tāꝙͣ angeli in con ſpectu eius mūdi īcedere Omni die renouae̓ de bemus propoſitū noſtrū. et ad feruore nos ex citare. quaſi hodie primū ad cōuerſione veniſſemus atqꝫ dicere. Adiuua me dn̄e deus ībo nō propoſito et ſancto ſeruicio tuo. et da mihi nunc hodie perfecte incipere. qꝛ nihil eſt ꝙ hat tenus feci. ſcd̓m ꝓpoſitum curſus profectꝰ noſ tri et multa diligencia opꝰ eſt bene proficere volenti. Quot ſi fortiter ꝓponēs ſepedeficit. qͥd ille qui raro aut minꝰ fixe aliquid proponit. Varijs tamen modis contingit deſercio ꝓpoſiti noſtri ⁊ leuis omiſſio exercicioruꝫ vix ſine aliquo diſpendio tranſit. Iuſtorum propoſi tum in gracia dei pociꝰ qͣꝫ in propria ſapiētia pendet in quo ⁊ ſemꝑ confidunt qͥtqͥd aripiūt Nam homo proponit ſed deꝰ diſponit. nec eſt in homine via eius Si pietatis cauſa aut fra terne vtilitatis propoſito quādoqꝫ cōſuetum omittit̉ exercicium facile. poſtea poterit recupe rari Si aūt tedio animi aut negligentia facili ter relinquit̉ ſatis culpabile eſt ⁊ nociuū ſen tiet̉ Conemur quātū poſſumꝰ adhuc leuiter deficiemꝰ in multis. Semꝑ tamē aliquid cer ti ꝓponēdum eſt Et illa p̄cipue q̄ āplius nos impediūt Exteriora noſtra ⁊ interiora pai̓ter nobis ſcrutāda ſūt ⁊ ordinanda. qꝛ vtraqꝫ ex pediūt ad profectū. ſi nō ꝯtinue te vales colli gere. ſaltem interdum ⁊ ad minꝰ ſemel in die mane videlicet a̓ veſpere. Mane ꝓpone. Veſ pere diſcute moe̓s tuos qͣlis hodie fuiſti in ver bo oꝑe ⁊ cogitacōne. qꝛ in hijs ſepiꝰ forſitā de um oſtēdiſti ⁊ ꝓximū Accinge te ſicut vir cō tra diabolicas nequicias Frena gulam. ⁊ om nem carnis inclinacionem facilius frenabis. Nunꝙͣ ſis ex toto ocioſus: ſed aut legens. aut ſcribens. aut orans. aut meditans. a̓ aliquid vtilitatis ꝓ cōmuni laborans. Corporalia ta men exercicia diſtricte ſunt agenda nec operi bus equaliter aſſumenda. Que cōmunia nō ſunt foris oſtendenda. Nam in ſecreto tucius exercētur priuata Cauēdū tn̄ ne piger ſis ad communia ⁊ ad ſingularia prompcior. Sed expletis integre ⁊ fidelit̓ debitis ⁊ īiunctis ſi iam vltra vacat redde tibi prout deuocio tua deſiderat. Nō poſſunt omnes habere vnum exerciciuꝫ: ſꝫ aliud iſti. aliud illi magis deẜuit Eciam pro tēporis cōgruēcia diuerſa placent exercicia Quia alia infeſtis. alia feriatis ma gis ſapiunt diebus. Alijs indigemus tempore temptacōnis. Et alijs tempore pacis et qͥe tis. Alia cum triſtamur libet cogitare. ⁊ alia cum leti in domino fuerimus. Circa principa lia feſta renouanda ſūt bona exercicia ⁊ ſanc torum ſuffragia feruencius imploranda. De feſto in feſtum proponere debemus. quaſi tūc de ſeculo inigraturi. ⁊ ad eternum feſtum ꝑ venturi. Ideoqꝫ nos ſollicite p̄parare debemꝰ ī deuotis tēporibꝰ ⁊ deuocius cōuerſari. Atqꝫ omnē obſeruanciam ſtriclius cuſtodie̓. tamquam in breui p̄mium laboris noſtri a deo ꝑcepturi. Et ſi delatum fuerit credamus nos minus bene p̄ꝑatos atqꝫ indignos tante ad huc glorie q̄ rruelabit̉ ī nobis tꝑe p̄finito Et ſtudeamus nos melius ad exitum p̄parare. Beatus ſeruus ait. Ewangeliſta Lucas quē cū venerit dn̄s inuenerit vigilāteꝫ. Amē dico vobis ſuꝑ omnia bona ꝯſtituet eum. De amore ſolitudīs ⁊ ſilēcij. Ca. xx. Vere aptū tꝑs vacādi tibi ⁊ de benefi cijs dei ſemꝑ recogita Relinque curioſa Tales ꝑ lege materias q̄ ꝯpūctione ma gis p̄ſtant qͣꝫ occupacōnē. Si te ſubtraxeris a ſuꝑfluis locucōibꝰ ⁊ ocioſis circuicōibꝰ Nec nō a nouitatibꝰ ⁊ rumoribus audiendis In uenies tempus ſufficiens et aptum ꝓ bonis meditacionibꝰ nnſiſtendi. Maximi ſanctoꝝ hūana conſorcia vbi poterat vitabāt. et deo in ſecreto viuere eligebāt Dixit quidam quo ciens inter hoīes fui minor hyomo redij. Hoc ſepius experimur quādodiū ꝯfabulamur Fa cilius ē omnino tacere ꝙͣ verba nō excedere. facilius eſt domi latere ꝙ foris ſe poſſe ſufficienter cuſtodire Qui igit̉ intēdit ad interiora et ſpiritualia peruenire. Oportet eum cum ihe ſu a tͣba declinare. Nemo ſecure apparet niſi q̄ libenter latet. nemo ſecure loqͥt̉ niſi qui libenter tacet. nemo ſecure preeſt: niſi qui libe ter ſubeſt. nemo ſecure p̄cipit niſi qui bene obedie̓ didicit. neo ſecue̓ gaudꝫ n̓ bone ꝯſcīe teſ tīoniū hēat. Sꝑ tn̄ ſcōꝝ ſecuītas plēa tīoris d̓i extitit Nec comīꝰ ſoliciti ⁊ hūiles ī ſe fuer̄t ꝙ magiſ v̓tutibꝰ ⁊ gr̄a emicuer̄t Prauoꝝ aūt ſe cuitas exp̄ſūpcōe ⁊ ſuꝑbia oīt̉ ⁊ ī ſine īdecej tionē ſui vertit̉ Nūquā tibi ꝓmittas ſecurita tē in hac vica ꝙͣuis bonꝰ videaris cenobita a̓ deuotꝰ heremita. Sepe melioe̓s ineſtīacōe hoīm ꝑīclitati ſūt gͣuiꝰ ꝓpt̓ ſuā nimiā ꝯfidēciaꝫ Vn̄ ml̓tū vtiliꝰ vt nō penitꝰ tēptatōibꝰ ca reat: ſed ſepiꝰ īpūgnēt̉ ne minmiuꝫ ſecuri ſint. ne forte in ſuꝑbia eleuēt̉. ne eciaꝫ ad exteriores ꝯſolacōēs declinēt. O qͥ nūꝙͣ trāſitoriaꝫ le ticiā q̄reret. qͥ nūquā ſe cū m̄do occuparet. quā bona ꝯſcīaꝫ ſeruaret. O qui ōnē vanā ſolicitu dinē āputaret. ⁊ dūtaxāt ſalutaria ac diuina cogitaret. ⁊ totā ſpeꝫ ſuā in deo ꝯſtitueret. quā magnā pacē ⁊ quiētē poſſideret. nemo dignꝰ eſt celeſti ꝯſolacōe niſi diligēter ſe exercuerit in ſctā ꝯpūctōe Si vis cordeteꝰ ꝯpūgi ītra cu bile tuū: ⁊ exclude tumultꝰ m̄di Sicut ſcriptū ē. In cubilibꝰ veſtris ꝯpūgimī. In cella inuenes ꝙ deforis ſepiꝰ amittes. Cella ꝯtinuata dulceſcit. ⁊ male cuſtodita tediuꝫ generat Si in pr̓cipio ꝯuerſioīs tue bene eaꝫ īcolueris et cuſtodieris: erit tibi pꝰ teā dilecta amica ⁊ gͣ tiſſimū ſolaciuꝫ. In ſilēcio ⁊ qͣete ꝓficit aīa de uota. ⁊ diſcit abſcōdita ſcriptua̓ꝝ. ibi inuenit fluēta lacrimaꝝ. qͥbꝰ ſingul̓ noctibꝰ ſe lauet ⁊ mūdet vt cōditori ſuo familiarior fiat. Quā to lōgiꝰ ab oī ſeculari tumultū degit. q̄ ergo ſe abſtrahit a notis ⁊ aīcis. apꝓpinqͣbit illi deꝰ cū angelis ſanctis. Meliꝰ eſt latere et ſui cu rā agere. ꝙͣ ſe neglecto ſigna facere. laudabi le ē homini religioſo raro foras ire. fugere videri. Nolle eciā homines videre. quid vis videre ꝙ nō licet habere. Trāſit mundus et con cupiſcencia eius Trahūt deſideria ſenſualita tis ad ſpaciandū Sed cum bora trāſierit quid niſi grauitatē cōſcientie et cordis diſperſionē importat Letus introitus triſtem ſepe exitum parit ⁊ leta vigilia ſerotina triſte mane facit Sic ōne carnale gaudiū blande intrat: ſed ī fi ne mordet ⁊ pei̓mit Quid potes alibi vide̓ ꝙ hic nō vides. Ecce celū et terra ⁊ oīna elemē ta. nā ex iſtis ōnia ſūt facta Quid potes alicubi videre ꝙ diu poteſt ſub ſole ꝑmanere. Credis te forſitā ſaciari ſed nō poteris ꝑtingere. Si cūcta videres p̄ſēcia. quid eſſet niſi viſi o vana. Leua oculos tuos ad deū ī excelſis et ora pro peccatis tuis ⁊ negligecijs. Dimitte vaua vanis. tu autem ītēde illis que tibi pre cepit deus Claude ſuper te oſtium tuum. ⁊ vo ca ad te iheſū dilectum tuumMane cum eo ī cella qꝛ nō inuenies alibi tātam paceꝫ. Si nō exiſſes nec quitquā de runioribus audiſſes. melius in bona pace ꝑmanſiſſes. exquo noua aliquādo delectat audire. oportet te aliquādo exinde turbacionē cordis tollerare. De timore dei obſeruādo Ca. xxi. I vis aliquid proficere conſerua te in timore dei. ⁊ noli eſſe niinis liber. ſed ſb̓ diſciplina cohibe ōnes ſenſus tuos: nec inepte de tradas leticie. Da te ad cordis conpunctionem ⁊ inuenies deuotionem. Conpū ctio multa bona operatur que diſſolucio cito perdere conſueuit. Mirum eſt ꝙ homo vnꝙͣ perfecte in hac vita poteſt letari. qui ſuum exiliū ⁊ tam multa pei̓cula anime ſue ꝯſidea̓t ⁊ peſat ꝓpter leuitate cordis. ⁊ negliēcia defec tuū noſtroꝝ nō ſētimꝰ aīe noſtre dolores ſed ſepe vane ridemꝰ qͣndo merito flere deberemꝰ Nō ē vera lib̓tas nec bona leticia niſi in timo re dei cum bona ꝯſciēcia. Felix qui abicere pōt omne īimpedētū diſtractionis ⁊ ad v: nonē ſe redige̓ fācte ꝯpunctionis. Felix qui a ſe ab dicat quitqͥd ꝯſciētiam ſuā maculare pōt vel ꝯͣuare. Certa viriliter. cōſuetudo ꝯſuetudine vincit̉. Si tu ſcis homines dimitte̓. Ipſi bene te dimittet tua fctā face̓ Nō attrahas tibi res alioꝝ: nec te inplices cauſis maiorū Habeſp oculū ſuꝑ te pͥmū. ⁊ āmoneas teipſum ſpecia liter p̄ōnibꝰ dilectis Si nō habes fauoreꝫ hominuꝫ noli exinde triſtari. ſed hoc ſit tibi gra ue qꝛ nō habes te ſatis bene ⁊ circūſpecte ſicut decēt dei ſeruum ⁊ deuotū religioſū cōuerſari. vtilius eſt ſepe et ſecurius ꝙ honio nō habeat multas ꝯſolacōes ī hac vita ſcd̓m carnē p̄cipue Tn̄ ꝙ diuinas nō hēmꝰ a̓ rarius ſētimus nos ī culpa ſumꝰ. qꝛ ꝯpunctōeꝫ cordis nō q̄ri mꝰ. nec vanas ⁊ externas oīno abicimꝰ Cog noſce te indignū diuīa ꝯſolacōe: ſꝫ magis dig nū multa tribulacōe. Qn̄ homo ꝑfecte ē ꝯpūc tus tūc grauꝰ et amarꝰ eſt ei totꝰ mūdꝰ. Gonns homo ſufficiēte īuenit materiaꝫ dolēdi et flēdi. Siue em̄ ſe ꝯſidea̓t. ſiue de proximo pēſat Sicqꝫ nemo ſine tribulatōe hic viuit. Et qͣn to ſtrictius ſeſe ꝯſiderat. tanto amplius dolet Materie iuſti doloris et interne ꝯpunctionis. ſūt peccata ⁊ vicia nr̄a qͥbus ita inuoluti iacemꝰ vt raro celeſtia ꝯtēplari valeamꝰ. Si fre quēciꝰ de morte tua quā de lōgitudīe vite cogi tares Nō dubiū quin feruēciꝰ te emēdares Si eciā futuras inferni ſiue purgatorij penas cor dialiter ꝑpende̓s. Credo ꝙ libent̓ labore ⁊ do lore ſuſtiēres. ⁊ n̓l rigoi̓s formidae̓s. Sed qꝫ ad cor iſta nō trāſeunt ⁊ blandimēta adhuc amamus. Ideo frigidi et valde pigri remane mꝰ. Sepe ē inopia ſpiritꝰ. Vnde tam leuiter ꝯquei̓t̉ miſeꝝ corpꝰ. Ora igit̉ hūiliter ad do minū vt det tibi ꝯpūctionis ſpiritū. Et dic cū ꝓpheta. Ciba me domine pane lacrimarum. ⁊ potum da mihi in lacrimis in mēſura C De ꝯſideracōne hūane miſerie. Ca. xxij. Iſer es vbicūqꝫ fueris ⁊ quocūqꝫ te verteris niſi ad deum te cōuerteris. Quid turbaris q̄ nō ſuccedit tibi ſicut vis ⁊ ꝯſideras. quis eſt q̄ habꝫ ōnia ſcd̓m ſuā volūtatē. nec ego nec tu. nec aliquis homi nū ſuꝑ terrā. Nemo eſt in mūdo ſine aliqͣ tribulacione vel anguſtia. ꝙͣuis rex ſit vel papa Quis eſt qui meliꝰ habet. Dotiqꝫ qui pro deo aliquid pati valēt. Dicūt ml̓ti mbecilles ⁊ in firmi Ecce quā bonaꝫ vitam ille hom̄o habꝫ quā diuēs. quā magnꝰ. quā potēs ⁊ excelſus Sedattēde ad celeſtia bona. ⁊ videb̓ ꝙ ōnia iſta tꝑalia nulla ſūt: ſed valde incerta ⁊ magis grauancia. qꝛ nūquā ſine ſolicitudine et timore poſſident̉. Nō eſt hominis felicitas ha bere temporalia ad habūdāciaꝫ. ſed ſufficit ei mediocritas. Vere miſeria eſt viuere ſuꝑ ter ra Gto homo voluerit eſſe ſpiritualior. tanto p̄ſens vita fit eiamarior. quia ſentit meliꝰ et videt clariꝰ humane corruꝑcōnis defectꝰ Nā comedere. bibere. vigilare. dormire. quieſcere ⁊ laborare. ⁊ ceteris neceſſitatibꝰ nature ſb̓ia cere Vere magna miſeria eſt ⁊ afflictio homi in deuoto. qui libenter eſſet abſolutus ⁊ liber ab ōni peccato. Yalde enim grauat̉ īterior ho mo neceſſitatibꝰ corporalibꝰ in hoc mͥdo. Vn de propheta deuote rogat quātenꝰ liber ab iſtis eſſe valeat. dicēs. De neceſſitatibꝰ meis erue me dn̄e. Sed ve nō cognoſcētibus ſuam miſeriam Et amplius ve illis qui diligūt hāc miſeriā et corruptibilē vitā. Nā in tantū qui dam hanc āplectutur. licet eciam vix neceſſaria laborando aut meditando habeant. vt ſi poſſūt hic ſemꝑ viuere. de regno dei nichil cu rarent. O mſam et infideles corde. qui tā ꝓfūde in terrenis iacent. vt nichil niſi carnalia ſa piant. Sed miſeri ad huc in fine grauiter ſēci ent ꝙͣ vile et nichilū erat ꝙ amauerūt. Sācti autē dei et omnes deuoti amici criſti nō atten derunt que carni placuerunt. Nec que in hoc tempore floruerunt. ſed tota ſpes eorū et iten cio ad eterna bona anhelabant Ferebat̉ totum deſideriū ip̄orum ad mēſura et iuiſibilia ne amore viſibilium traherentur ad infima Noli frater amittere confidenciam proficiēdi ad ſpiritualia. adhuc habes tempus et boram Quare vis procraſtinare propoſitum tuum Surge et inſtanti incipe et dic. Nunc tempus eſt faciendi. nunc tempus eſt pungnan di. nūc tempꝰ aptum eſt emendandi. Quā do male habes et tribularis. tūc tempꝰ eſt ꝓmerendi. Oportet te tranſire per ignem et aquam an̄quam venies in refrigeriū. Niſi. tibi vim feceris viciū nō ſuperab̓ Quādiuiſtd̓ fragile corpus gerimus. ſine peccato eſſe non poſſumꝰ. nec ſine tedio ⁊ dolore viuere Liben ter haberemꝰ ab omni miſeria quietē Sed qꝛ ꝑ peccatum ꝑdidimꝰ innocenciam. amiſimus eciā veram beatitudinē. Ideo oportet nos tenere pacientia. ⁊ dei exſpectare miſericordiaꝫ donec trāſeat inquitas hec; ⁊ mortalitas abſorbeat̉ a vita. O quāta fragilitas hūana q̄ ſemꝑ prona eſt ad vicia. Hodie ꝯfiteris peccata ⁊ cras iterum perpetras confeſſa. Nunc ꝓponis cauere: et poſt horam agis quaſi nihiſ proproſuiſſes. Merito ergo noſipſos humili are poſſumꝰ. Nec vnquaꝫ aliquid magni de nobis ſentire. qꝛ tam fragiles et inſtabiles ſumus Cito etiaꝫ poteſt perdi ꝑ negligenciaꝫ ꝙ multo labore vix tandem acquiſitum eſt per graciaꝫ. Quid fiet de nobis adhuc in fine qui tēpeſcimꝰ tam mane Ve nob̓ ſi ſic volumꝰ declinare ad quieteꝫ quaſi iam ſit pax ⁊ ſecuritas. cum necdū appareat veſtigiū vere ſan ctitatis in noſtra cōuerſacione. Bene opꝰ eſſꝫ ꝙ adhuc iterum inſtrueremur tamꝙͣ boni no uicij ad mores optimos. ſi forte ſpes eſſet de aliqua futura emendacione et maiori ſpiritu ali profectū. Ca. xxiij De meditacione mortis Alde cito erit h̓ tecum factum. Vide ali ter quomō te habeas. Hodie homo eſt et cras nō cōparet. Cum autem ſublatus fuerit ab oculis eciā cito tranſit a mēte. O ebetudo ⁊duricia cordis humani qd̓ ſolum p̄ ſentia meditat̉ et futura nō magis preuidet Sic te ī ōni facto ⁊ cogitatu deberes tenere qͣ ſi ſtatim eſſes moriturꝰ. Si bonā ꝯſcientiam haberes nō multū mortem timeres. Meliꝰ eſ ſet peccata caue̓ ꝙͣ mortē fugere. ſi hodie non es paratꝰ quō cras eis Cras eſt dies incerta ⁊ quid ſcis ſi craſtinuꝫ habebis. quid prodeſt din viuere qn̄ parū emēdamur. Ach lōga vi ta nō ſēꝑ emēdat: ſꝫ ſepe culpā magis auget Vtinam ꝑ vnam die bene eſſemus cōuerſati in hoc mūdo. multi ānos ꝯputāt cōuerſionis: ſed ſepe paruus ē fructus emēdationis. Si for midoloſū eſt mori forſitan periculoſiꝰ diucius viuere. Beatꝰ quiboram mortis ſue ſemper āte oculos habet. ⁊ ad moriendū quottidie ſe diſponit. Si vidiſti aliquādo hominem mori cogita. quia. ⁊ tu ꝑ eandem viam tranſibis Cum mane fuerit puta te ad veſpeꝝ non per uenturum Veſpere autem facto mane non au deas tibi polliceri. Semꝑ ergo paratꝰ eſto et taliter viue vt nūꝙͣ te imparatū mors inue niat. Multi ſubito ⁊ in ꝓuiſe moriūt̉ Nā hoa qua nō putat̉ filiꝰ hoīs veturꝰ eſt. Qn̄ illa ex trema hora venerit. nil̓tū aliter ſētire incipies de tota vita tua p̄terita. ⁊ valde doleb̓. qꝛ tam niegligēs ⁊ tā remiſſus fuiſti. Quā felix ⁊ pru dēs qͥ tal̓ nūc nitit̉ eē in vita qͣl̓ optat inueni ri in morte. Dabit nāqꝫ fiduciā magnā mori endi ꝑfectꝰ ꝯtēptꝰ mūdi. Feruēs deſideriuꝫ in v̓tutibꝰ ꝓficiēdi. amor diſcipline. labor penitē tie. prōptitudo obediētie Abnegacō ſui ⁊ ſuꝑ portacō cuiuſlibꝫ aduerſitatis pro amore xp̄i. Multa bona potes oꝑari dū ſanꝰ es: ſed inifit matꝰ neſcio q̄ potei̓s. Pauci ex īfirmitate emē dāt̉. Sic ⁊ q̄ ml̓tū ꝑegrināt̉: raro factificāt̉ Noli ꝯfide̓ ſuꝑ amicos ⁊ ꝓximos. nec in futu ris ſalutem tuā differas. qꝛ ciciꝰ obliuiſcētur tui homīes ꝙͣ eſtimas. Meliꝰ ē aūt tēpeſtiue prouidere ⁊ aliqͥd boni p̄mitte̓: ꝙͣ ſuꝑ alioruꝫ auxilio ſꝑare Si n̄ es ꝓ teip̄o ſollicitꝰ: qͥs erit ſollicitꝰ ꝓ te in futuroNūc tꝑs valde ē p̄cioſū. nunc ſūt dies ſalutis. nunc tꝑs acceptabile. Sed prochdolor ꝙ hoc vtiliꝰ nō expendis in q prome̓ri vales vn̄ eternaliter viuas Nā vt dicit Gregoriꝰ. Nequaꝙͣ ſatiſfacimꝰ ſi ab ini quitate ceſſamꝰ. niſi volūtates quas diligimꝰ cū ecōtra nō oppoſitis lamētis inſequamur. Et vt dicit Criſoſtimꝰ. Veniet qn̄ vnū dieꝫ ſeu borā ꝓ emēdatione deſiderab̓. ⁊ neſcio an impetrabis. Eya kariſſime de quanto periculo te poteris liberare. de tāto magno timore eripere. Si modo ſemꝑ timoratꝰ fueis ⁊ de morte ſuſpectus. ſtude nūc taliter viuere vt in bora mortis valeas pociꝰ gaudere ꝙͣ timere. Diſce nūc mori mundo. vt tūc incipias viuere cum xp̄o Diſce nūc ōnia ꝯtempnere. vt tunc poſſis libere ad xp̄m ꝑge̓. Caſtiga nūc corpꝰ tuum ꝑ penitentiā. vt tūc valeas certā habere ꝯfidē tiam. Ach ſtulte quid cogitas te diu victuruꝫ cū nullū diem habeas ſecurū. Qua multi decepti ſūt ⁊ īſperate de corꝑe extracti Quociēs audiſti a dicētibus. qꝛ ille gladio cecidit. Ille ſubmerſus eſt. Ille ab alto ruens ceruice fre git. Ille manducando obriguit. Ille bibendo finem fecit. Alius igne. aliꝰ ferro. aliꝰ peſte. a lius latrocimo interrijt. Et ſic ōni finis mors eſt. ⁊ vita hominuꝫ tamꝙͣ vmbra ſubito per tranſit. Quis memorabit̉ tui poſt mortem. et quis orabit pro te. Age nunc kariſſime qͥt quid agere potes. quia neſcis quando morie ris. neſcis eciam quid tibi poſt morteꝫ ſeque tur. Dum tempus habes congrega diuicias immortales. preter ſalutem tuam: nihil cogites niſi ſolum que dei ſunt cures. Fac tibi nūc amicos venerādo dei factos ⁊ eoꝝ ac tus īmitādo. vt cū defeceris in hac vita Illi te recipiāt in eterna tabernacula. Serua te tācͣ ꝑegrinū ⁊ hoſpitē ſuꝑ terrā ad queꝫ nihil ſpec tat de mūdi negocijs. ſerua cor libeꝝ ⁊ ad deuꝫ ſurſū erectū. qꝛ nō habes h̓ manēteꝫ ciuita tem Illuc p̄ces ⁊ gemitꝰ qͦttidianos cū lacrimis dirige. vt ſpiritꝰ tuꝰ merat̉ ad dominuꝫ poſt mortem feliciter tranſire. Amen. De iudicio ⁊ penis pctōꝝ. Ca. xxiiij. N omnibus rebus reſpice finē. ⁊ qualiter ante diſtrictū iudicem ſtabis Cui nihil eſt occultum qui muneribus non placat̉. nec excuſaciones recipit: ſed ꝙ iuſtuꝫ eſt iudicabit. O miſerrime ⁊ inſipiens pecca tor. quid reſpōdebis deo omnia mala tua ſciē ti. qui interdum formidas vultū hominis ira ti. vt quid nō preuides tibi in die iudicij. qn̄ nemo poterit ꝑ aliuꝫ excuſari. vel defendi. ſed vnuſquiſqꝫ ſufficiens onꝰ erit ſibi ipſi. Nunc labor tuꝰ eſt fructuoſus. fletꝰ acceptabilis. ge mitꝰ exaudibilis. dolor ſatiſfactoriꝰ ⁊ purga tiuus. habet magnū ⁊ ſalubre purgatorium. paciēs homo qui ſuſcipiēs iniurias plus dolet de alterius malicia ꝙ de ſua iniuria qui pro cōtrariātibꝰ ſibi libēter ora ⁊ ex corde culpas indulget qui veniā pete̓ ab alijs nō retardat qui faciliꝰ miſeret̉ ꝙͣ iraſcit̉. q̄ ſibiip̄i violen tiā frequēt̓ facit ⁊ carnē ōmno ſpiritui ſubiu gare conat̉. Meliꝰ ē modo purgae̓ peccata ⁊ vicia reſecare ꝙͣ in futuro purgāda reſeruare Vere noſip̄os decipimꝰ ꝑ mordinatū amoreꝫ que ad ca̓ne hēmꝰ. quid aliud ille ignis deuo rabit niſi pctā tua. Quāto āpliꝰ tibiip̄i nūc ꝑ cis ⁊ carne ſeq̄ris tanto durius poſtea lues ⁊ ꝯburēdi mateīaꝫ reſeruas In qͥbus hō peccat in illis gͣuiꝰ puniēt̉ Ibi accidioſi ardētibꝰ ſti mulis purgēt̉. ⁊ guloſi īgēti ſiti ac famē cru ciabūt̉ Ibi luxurioſi ⁊ voluptatū amatores: ardēti pice ⁊ fetido ſulphure ꝑfūdēt̉. ⁊ ſicut fu rioſi canes ꝑ dolore inuidioſe vllulabūt Nul lū viciū erit ꝙ ſuum cruciatū nō habebit. Ipſi ſuꝑbi omni confuſione replebūtur. et auari miſerrima egeſtate artabūtur Ibi ei̓t vna ho ra grauior in pena qͣꝫ hic cetum ām in artiſſima penitentia. Ibi nulla requies ē uulla con ſolacio dampnatis. Hic tamē aliquādo ceſſatur a laboribꝰ atqꝫ amncorum fruit̉ ſolacijs. Eſto modo ſollicitus ⁊ dolens ꝓ peccatis tuis vt in die iudicij ſis ſecurꝰ cum beatis. Tunc enim iuſti ſtabunt ī magna ꝯſtanciā aduet ſus eos qui ſe anguſtiauerūt ⁊ depreſſerunt. Tunc ſtabit ad iudicandū qui nūc ſe ſubicit humiliter iudicijs hominū. tunc magnam fiduciam habebit pauꝑ ⁊ humilis ⁊ pauebit vndiqꝫ ſuperbus. tunc videbitur ſapiens in hoc mūdo fuiſſe qui pro criſto didicit ſtultus ⁊ deſpectus eſſe. tunc placebit omnis tribula cio pacienter perpeſſa. ⁊ omnis iniquitas opilabit os ſuum. tunc gaudebit deuotus ⁊ merebit omnis irreligioſus. tunc plus exultabit caro afflicta ꝙͣ ſi in delicijs ſemꝑ fuiſſet nutri ta. tunc ſplendebit habitꝰ vilis ⁊ obtenebreſ cet veſtis ſubtilis. tunc plꝰ laudabit̉ pauꝑcu lum domiciliū ꝙͣ deauratum palaciū. tunc plꝰ iuuabit conſtans paciētia qͣꝫ om̄s mūdi potē cia. tunc amplius exaltabit̉ ſimplex obediētia qͣꝫ omnis ſecularis aſtucia. tūc plus letifi cabit pura ⁊ bona ꝯſciencia qͣꝫ docta philoſo phia. tunc plus ponderabit contemptꝰ diuiciaꝝ qͣꝫ totus theſaurꝰ terrigenaꝝ. Tunc ma gis ꝯſolaberis ſuꝑ deuota oracione qͣꝫ ſuꝑ de licata cōmeſtione. tunc pociꝰ gaudebis deſer uato ſilēcio quāde longa ⁊ inutili fabulacōe tunc plus valebūt bona opera quam multa pulchra verba. tūc plus placebit ſtricta vita ⁊ ardua penitēcia qͣꝫ om̄s delectacō terrena Diſce te nunc in modico pati vt tunc a graui oribꝰ valeas liberari. Hic primum proba qͥd poſſis poſtea. Si nūc tam parum vales ſuſti nere. quonō eterna poteris tormēta ſufferre. Si modo modica paſſio tam inpaciēteꝫ efficit. quid gehenna tūc faciet. Ecce vere non potes duo gaudia habere. Delctāri ſcilicet h̓ in mū do. ⁊ poſtea regnare cū criſto. Si vſqꝫ ii hodi errium diem ſemꝑ in honoribꝰ ⁊ voluptatibꝰ vixiſſes quid totum tibi ꝓfuiſſet ſi iam in m ſtanti mori ꝯtingeret. Omnia ergo vanitas p̄ter amare deum ⁊ illi ſoli ſeruire Qui em̄ de um ex toto corde amat. nec morteꝫ. nec ſuppli cium. nec iudicium. nec infernuꝫ metuit. quia perfectꝰ amor ſecurum ad deum acceſſū facit. quē autem adhuc peccare delectat nō iniruꝫ ſi mortem ⁊ iudicium timeat Bonum tamē eſt vt ſi necdum amor a malo te reuocat ſaltem timor gehēnalis coherceat Qui vero timoreꝫ dei poſtpoīt diu ſtare in bono nō valebit. ſed dyaboli laqueos cicius incurrit. De feruenti emendacione tocius vite noſtre. Capitulum. xxv. Sto vigilans ⁊ diligens in dei ſeruicio ⁊ cogita frequēter ad qͥd veniſ ti ⁊ cur vanitates reliqͥſtie cur ſacer dociū digͥtate ſuſcepiſti: nōne vt deo viue̓s ⁊ ſpiritualis homo fieres Igit̉ ad ꝓfectū ferue as qꝛ mercedē laborū tuorū in breui recipies nec erit tūcāpliꝰ timor a̓dolor in finibꝰ tuis. Modicū nūc labo a̓bis ⁊ magnā reqͥē. ymmo ꝑpetuā leticiā īuenies. Si tu ꝑmāſeris fidelis ⁊ feruidꝰ ī agendo. Deꝰ ꝓculdubio ei̓t fidelis ⁊ locuplex ī retribuēdo. Spem bonaꝫ retinere debes ꝙ ad palmā ꝑuenias: ſꝫ ſecui̓tatē cape̓ nō oportꝫ ne torpeas a̓ elatꝰ fias. Exēplum Cū qͥdā anxius inter metū ⁊ ſpem frequenter fluctuaret ⁊ qͣdā vice merore ꝯfectꝰ in eccle ſia an̄ quoddā altare ſe ī oracōe proſtrauiſſꝫ hec ītra ſe reuoluit. dicēs O ſi ſcire qͦt ānos ad huc ꝑſeuea̓turꝰ eēm. Statīqꝫ audiuit diuinū nitus reſpōſū. Ꝙ hoc ſcires quid facere velles. fac nūc ꝙ tūc facere velles ⁊ bene ſecurꝰ eris. moxqꝫ cōſolatꝰ ⁊ cōfortatꝰ diuini ſe cōmiſit volūtati ⁊ ceſſauit anxia fluctuacō. Noluitqꝫ curioſe īueſtigare vt ſciret q̄ ſibi eēnt futua̓: ſꝫ magis ſtuduit īquire̓ q̄ eſſet volūtas dei bn̄pla cēs ⁊ ꝑfecta ad one opꝰ bonuꝫ inchoandum ⁊ ꝑficiendum. Spera in domino ⁊ fac bonita tem Ait propheta. Et inhabita terrā ⁊ paſce ris in diuicijs eius Vnum eſt ꝙ multos a ꝓfectu ⁊ feruenti emendacōne retrahit borror difficultatis. ſeu labor certamnis Illi em̄ vero maxime p̄ alijs in virtutibus proficiunt. qui ea q̄ magis ſibi grauia ⁊ ꝯtraria ſūt viri liꝰ vnice̓ nitūt̉ Nā ibi homo plꝰ ꝓficit ⁊ gr̄aꝫ meret̉ āpliorē vbi magis ſeip̄m vincit ⁊ in ſpū mortificat Sꝫ nō ōnes hn̄t eque multum ad vincēdū ⁊ moriēdū Diliges tn̄ emulator valēcior erit ad ꝓficiēdū eciam ſi plue̓s hēat paſſiōēs ꝙͣ aliꝰ bn̄ moigeratꝰ mīꝰ tn̄ feruēs ad v̓tutes Duo tn̄ ſpeāliter ad magnā emēdacoēꝫ iuuāt Videlicꝫ. ſubtrahe̓ ſe violēt̓ ad qd̓ natua̓ vicioſa īclinat̉ ⁊ feruēt̓ inſtae̓ ꝓ bo no qͦ āpliꝰ quis indigꝫ Illa eciā ſtudeas magis caue̓ ⁊ vinicere q̄ tibi frequēciꝰ in alijs diſ plicēt vbiqꝫ ꝓfectuꝫ tuū capias vt ſi boͣ exē pla videas vl̓ audias ad imitādū accēdaris Si qͥd aūt rep̄hēſibile ꝯſidea̓ueris. caue ne idē fcīas. a̓ ſi aliqn̄ feciſti: ciciꝰ emēdae̓ de ſtudeaſ ſicut oculꝰ tuꝰ alios ꝯſidea̓t. ſic iteꝝ ab alijs noͣris Quā iocūdū ⁊ dulce ē videre feruidos ⁊ deuotos fr̄as ac dn̄os bn̄ moigea̓tos ⁊ diſci plinatos. quā triſte ē ⁊ gͣue videre mordinate ābulātes q̄ ea ad q̄ vocati ſūt nō exercent. Quā nociuū ē neglige vocacōis ſue ꝓpoſitū ⁊ ad nō cōmiſſa ſenſum inclinare. memor eſto arepti ꝓpoſiti ⁊ ymaginē tibi ꝓpōne crucifixi Bene verecūdari potes aſpecta vita iheſu xp̄i qꝛ nec dum magis illi te ꝯformare ſtuduiſti. licet diuī via dei fuiſti ⁊. Religioſus qͥ ſe in tente ⁊ deuote in ſāctiſſima vita ⁊ paſſiōe dn̄i exercet oīa vtilia ⁊ ncc̄aria ſibi habūdāt̉ ibi īueniet nec opꝰ ē vt extra iheſū aliqͥd meliꝰ q̄ rat O ſi il̓js crucifixꝰ in cor nr̄m veniret quā ci to ⁊ ſufficiēt̓ dodti eſſemꝰ. Religioſus feruidꝰ cuiuſcūqꝫ ꝯdicōis ſit oīa bn̄ pōr̄t ⁊ capit q̄ illi iubēt̉ Religioſus negligēs ⁊ tepidꝰ hꝫ tribu lacōeꝫ ſuꝑ tribulacōeꝫ ⁊ exoī ꝑte ꝑdit̉ āguſti a qꝛ īterioi̓ ꝯſolacōe carꝫ ⁊ exteriorē q̄re̓ ꝓhibet̉ Religioſus extra diſciplina viues gͣuipꝫ rume Qui laxiora q̄rit ⁊r̄miſſioa̓ ſꝑ ī āguſtijſ erit. qꝛ a̓ vnū a̓ reliquuꝫ ſibi diſplicebit. quo faciūt tā ml̓ti alij r̄ligioſi q̄ ſatis artati ſb̓ diſci plina clauſtrali raro exiūt. abſtracte viuūt. pauprime ꝯmedūt. groſſe veſtiūt̉. ml̓tū labo rat. paꝝ loquūt̉. diu vigilāt. mature ſurgūt. oroēs ꝓlōgāt. freq̄nt̓ legūt ⁊ ſe in ōī diſciplīa cuſtodiūt. Attēde Cartuſien̄. Cluniacen̄. Criſ tercien̄. Et diu̓ſe r̄ligiōis moͣchos ac momaleſ qͣliter oī nocte ad pſallēdū dn̄o aſſurgūt. ⁊ iō turpe ē vt tu debe̓s ī tā ſcō oꝑe pigͥtae̓ vbi tā ta ml̓titudo religioſoꝝ incipit do iubilae̓. O fi nihil alid̓ faciēd̓ incūbe̓t. nͥ̓ dn̄m deū nr̄m toto corde ⁊ ore laudare O ſi nūqͣ īdige̓s ꝯmēdere vel bibere. nec dormire. ſꝫ ſꝑ poſſes deū laudare ⁊ ſolūmo ſpūalibꝰ ſtudijs vacare. tūc multo felicior eēs qͣ mō cū carni ex qͣlicūqꝫ neceſſita te ẜuis. vtinā n̄ eſſēt iſte nccītates: ſꝫ ſolūmō ſpūales aīe refectōes qͥs heu raro deguſtauiꝰ. Qn̄ hō ad hoc ꝑueīt ꝙ de nulla creatua̓ ꝯſolacōnē q̄rit. Tūc ei deꝰ p̄mo ꝑfctē ſapere incipit. Tūc eciā bn̄ ꝯtētꝰ de om euentu reꝝ erit. nec tūc ꝓ magno letabit̉ nec pro modico ꝯtriſta bit̉ ſꝫ ponit ſe integre ⁊ fiducialiter ī deo qͥ eſt ei oīa monibꝰ cui nihil vtiqꝫ perit nec morit̉ ſed oma ei viuunt ⁊ ad nutū incūctāter deẜui ūt. Mem̄to ſꝑ finis ⁊ qꝛ ꝑditū nō redit tempꝰ Sine ſolicitudīe ⁊ diligēcia nūꝙͣ acqͥres v̓tu tes Si incipis tepeſcere incipies male hēre Si autē dederis te ad feruorē inueīes magnā pa ce ⁊ ſēties leuiorē laborē ꝓpter dei gͣciaꝫ ⁊ v̓tu tis amorē. Hō feruidꝰ ⁊ diligens ad oma eſt ꝑatꝰ Maior labor ē reſiſte̓ vicijs ⁊ paſſioībꝰ ꝙ corꝑalibꝰ niſudare laboribꝰ Qui ꝑuos nō vitat defectꝰ paulatim labitur ad maiores. Gaudebis ſꝑ de veſꝑe ſi diē expedas fructuoſe. Vigila ſuꝑ teipſū. Excita teipſū. āmone teipſū. ⁊ quitquid de alijs ſit. nō negligas teip̄m Tantū ꝓficies quātū tibi ipſi vim intuleris. Expliciunt āmoniciones ad ſpiri tualem vitam vtiles.:. Deo gͣcias. LAIDES. UIID STADI. gMI HTIEEX DoSSDORI