N

Oleta ſalutis a bea bon̄. nouiter impreſſus aemēdatus Incipit felicite Claude Iauma.

Prolo̓gus. roͣ. ii. ¶ Prologus ſeu prefatio in libellum pre dicatoribꝰ maxime perutilem: qui communiter dieta ſalutis ab omnibus nuncupatur. Ec eſt bia: ambulate ī ea ⁊ nō declinetis ad dexterā neqꝫ ad ſiniſtrā Eſa. xxx. Magnā mīam facit: qui erranti viā on̄dit. maxime de nocte in terra hoſtiū/ et tēpore guerraꝝ. Errantes ſunt pctōres. iuxta illud qd̓ dicit̉ Ro. iii. Omnes enī peccauerūt. ⁊ egent gratia dei Et prime iohīs. i. Si dixerimus ꝙ pctm̄ non habemus: ipſi nos ſeducimꝰ/ ⁊ veritas ī nobis nō eſt. Cū igitur oēs ſimus pctōres ergo oēs ſumus errātes. ſicut dicit̉ yſa. liii. Oēs nos quaſi oues errauimus: vnuſquiſqꝫ in viā ſuam declinauit. Nox eſt pctm̄ inſtarniuis fri gidum.i. infrigidās dilectionē obſcurū.i. obſcurans rōem: ineptū faciēs ad bonā oꝑationē. Venit nox qn̄ nemo poterit oꝑari. Terra hoſtiū: eſt mūdus. in quo principatur dyabolus. Ioh. xii. Nunc princeps mūdi huiꝰ eiicietur foras. Tēpus guerre: eſt tp̄s pn̄tis vite quia nūc caro ꝯcupiſcit aduerſus ſpm̄ ⁊ ſpūs aduerſus carnē. vt dr̄ Gal̓. v. Quia igitur oēs pctōres ⁊ errantes ſumꝰ: per ꝯſequēs extra viā veritatis imus. ⁊ in nocte ⁊ in terra hoſtili/ ⁊ ī tp̄e guerre mortales ſu mus ⁊ exiſtimꝰ. Ideo p̄dicator verbi diuini maxima mīam facit errantibꝰ in tātis periculis cōſtitutis: qn̄ viā ſalutis eis oſtēdit. Un̄ magnū meritū apud deuꝫ ⁊ coronā acqͥrit. Ideo dr̄ iacobi. v. Qui ꝯuerti fecerit pctōrem ab errore vie ſue: ſaluabit aīaꝫ eius a morte ⁊ oꝑit multitudinē pctōꝝ. Officiū enī p̄dicātis verbū dei: ē ꝓprie errātes dirigere ⁊ ad viā ſalutis reuocare In cuiꝰ perſona verbū dei ꝓmiſſuꝫ pctōribꝰ errātibꝰ

eſt autentice ꝓclamatuꝫ: cū dr̄. Hec eſt via ambulate in ea. ¶ Qm̄ aūt pctōres tripl̓r pn̄t errare.ſ. malam viā eligēdo ⁊ in via errando et a via diuertēdo: ideo p̄dicator in ꝟbis iſtis ꝓpoſitis docet nos ſpecialiter tria de via iſta ſalutis. ſcꝫ. Salubriter eligere. ¶ Primo igit̉ docet nos viā Utiliter incedere. ſalutis ſubtilit̓ eligere: cū di Uiriliter inciſtere cit Hec eſt via.ſ. et nulla alia ad ſalutē eligenda. ¶ Secundo docet nos per viam ſalutis viriliter incedere: cum dicit ambulate in ea. quaſi diceret: ſtude te remanere in illa. ¶ Tertio docet nos vie ſalutis inſiſtere: cum infertur nec ad dexteram nec ad ſiniſtram. quaſi diceret: nolite diuertere ab ea. ¶ Primo ergo docet nos p̄dicator viā ſalutis elige re: cū dicit hec eſt via.s. nō erroris: ſꝫ ꝟitatis. nō ꝑicli tationis: ſed ſalutis. non ad infernū: ſed ad celum. ¶ Et nota ꝙ hec via ſalutis hꝫ ſpecialit̓ nouē dietas ¶ Prima eſt a peccato ad penitētiam tanꝙͣ ad medicinam/ et remedium peccatorum. ¶ Secunda eſt a penitentia ad precepta. ¶ Tertia eſt a preceptis ad conſilia. ¶ Quarta eſt a conſiliis ad virtutes tanꝙͣ ad īſtrumenta que docent operari recte. ¶ Quinta eſt a virtutibꝰ ad dona ſpirituſſancti que docent operari faciliter et expedite. ¶ Sexta eſt a donis ad beatitudines que docēt ope rari perfecte. ¶ Septima eſt a beatitudinibus adfructꝰ ſpūs qui docent operari delectabiliter ⁊ delicioſe. ¶ Octaua eſt a fructibus ad iudicium. ¶ Nona eſt a iudicio ad celū. ¶ Et ſcd̓m hoc in pn̄ti

De pctō in cōi fo: iii. opere quod dicitur via vel dieta ſalutis: ſunt. x: ca. ¶ In primo agitur de viciis a quibus eſt mouenduꝫ et recedendum. ¶ In ſecundo agitur de penitentia. ¶ In tercio agitur de preceptis: ¶ In quarto de conſiliis. ¶ In quinto de virtutibus. ¶ In ſexto de donis. ¶ In ſeptimo de beatitudinibus. ¶ In octauo de fructibus ſpiritus: ¶ In nono de iudicio. ¶ In decimo de inferno ⁊ celo ¶ Primo igitur in nomine dn̄i agendū eſt de viciis Et primo in generali: poſtea in ſpeciali. ¶ De peccato in cōi. Primū capl̓m. Primo igit notā de peccato vl̓ vicio in cōi. Et eſt ſciendū ꝙͣ pctm̄ eſt dictuꝫ vel factū vel cōcupitū cōtra legē dei. vt dicit aug. Et eſt ſciēdū ꝙ eſt vitandum ſpecialiter et precipue ꝓpter tria. ¶ Primo: qꝛ eſt deformitas quam deus deteſtatur. Iniquitas quam demon amplexatur. Infirmitas qua mundus diſſipatur. ¶ Primo peccatū eſt deteſtanduꝫ: qꝛ eſt deformitas quā deus ſūme deteſtatur Vnde nota ꝙ nichil poſſet cogitari quin deus fecerit propter odium peccati. ip̄e enim propter peccatum ſemelfere diſſipauit oīa oꝑa ſua.ſ. totum mundum per diluuium. Geneſis. vii. ¶ Alii autem reges et potentes in preiudicium īimi corum depopulāt terras eorum: deus autē diſſipauit terram propriam quia peccatū intrauerat terrā ſuaꝫ ¶ Itē non ſolū hꝫ pctm̄ odio: ſꝫ ⁊ quidqͥd pctm̄ tāgit.

¶ Alia autem homines propter vinū corruptuꝫ non proiiciūt in mari vaſa aurea vel argētea: ſed ſeruant vaſa ⁊ vinū effundūt. deus aūt nō ſolū pctm̄: ſed etiaꝫ vaſa pctī.i. creaturas rōnales.ſ. aīas ad ſuā imaginē factas ⁊ ſuo p̄cioſoſ anguīe redēptas: in odiū peccati proicit ī occano īfernali qꝛ vt d̓r Sap̄. xiiii. Odio eſt deo ip̄ius ⁊ īpietas eiꝰ. Deꝰ inſuꝑ intantū pctm̄ odit: ꝙ ꝓpt̓ pctā mūdi īnocentē vnigenitū īterfecit. Un̄ d̓r Yſa. liii. Propt̓ ſcelꝰ populi mei ꝑcuſſi eū. Et ip̄emet dei filiꝰ vt pctm̄ interficeret vel occideret tradidit in mortē aīam ſuā. vt d̓r ſimilit̓ yſa. liii. Nullus aūt inuenitur qui tā odiat inimicū: ꝙ in eiꝰ odiū vellet īter ficere vnigenitū ꝓpriū vel etiā ſemetip̄m. ¶ Itē deꝰ perſecutus eſt pctm̄ ab initio intm̄ ꝙ ꝓiecit ipſum de celo. ⁊ vidēs ꝙ remāſerat ī mūdo: ip̄e in ꝓpria ꝑſona deſcendit in mundū. vt de ip̄o fugaret pctm̄. ⁊ tandeꝫ in iudicio proiiciet/ ⁊ īcludet ip̄m in īferno. qꝛ dicitur Michec. vii. Proiiciet ī ꝓfundū maris oīa pctā nr̄a ¶ Scd̓o pctm̄ eſt iniquitas quā demon amplexatur Et nota ꝙ triplex eſt ſignum ꝙ pctm̄ placet dyabolo ¶ Primū ſignū eſt: qꝛ in nullo alio delectat̉. qꝛ ipſe nō vult aliud balneū. nō querit aurū/ nō amat argen tum. qꝛ in ꝑſona eiꝰ dr̄ Gen̄. xiiii. Da michi aīas. cetera tolle tibi. Sicut enī auis rapax amat cor p̄de ſic ip̄e cor hoīs. vt pꝫ de illo qͥ interrogauit dyabolū qͥd plus amabat. Et dyabolꝰ rn̄dit ꝙ tria p̄cipue.ſ. lunā primā rotā ſolis/ ⁊ ferrū molle. Hoc eſt cor qd̓ cōponi tur ex tribus litteris/ q̄ habent illas tres figuras ¶ Secūduꝫ ſignū ꝙ dyabolꝰ amat pctm̄ eſt: quia in ꝓcurādo pctm̄ nūꝙͣ fatigatur. Etenī ſex milia ānoꝝ ſunt/ ⁊ aplius ꝙ nichil alid̓ fecit ꝙͣ ꝓcurare pctā. Un̄ quādo dn̄s interrogauit eū: vn̄ venis? rn̄dit. Circuiui

De pctō in cōi fo. iiii. terram ⁊ per ambulaui eam. Iob. i. Non licet enī ſibi caꝑe cibū nec ſomnū: tm̄ ē occupatꝰ ī negocio pctōꝝ Iob. xxx. Qui me comedunt: non dormiunt. ¶ Terciū ſignū ꝙ dyabolus amat pctm̄ eſt: qꝛ nūꝙͣ potuit nec poterit pctō ſaturari. Iam enī non poſſunt numerari illa infinita milia hoīm pctōꝝ quos abſor buit ⁊ deuorauit ⁊ tn̄ eſt adhuc famelicus. ⁊ ſicut leo circuit querēs quē deuoret. Prīe petri. v. Adhuc etiā eſt īſatiabilis pctō. nō ſolū famelicꝰ: ſed etiā ſitibūdꝰ Un̄ dr̄ Iob. xl. Abſorbebit fluuium/ ⁊ nō mirabitur. ⁊ habet fiduciā ꝙ influat iordanis ī os eiꝰ. pctōres cuꝫ impetu currētes in os eiꝰ.i. in infernū: vocant̉ hic flu uius quē abſorbet dyabolꝰ ⁊ nō mirat̉. iuſti ꝟo quieti ⁊ pacifici dicunt̉ iordanis qͥ interp̄tat̉ hūilis deſcēſus ⁊ tales ſūme dyabolꝰ deſiderat abſorbere. Exemplū in vitis patrū de capitulo demonū ⁊ ſingulis demonibꝰ de pctīs ⁊ malis q̄ ꝓcurauerāt reddētibꝰ rōem. ⁊ de illo qͥ ſpecialiter fuit laudatꝰ ⁊ honoratꝰ a principe eoꝝ ⁊ in cathedra collocatus: qꝛ fecerat fornica ri vnum monachum/ quem in quadraginta ānis vix traxerat ad peccatum. ¶ Tertio pctm̄ eſt īfirmitas qua mundꝰ diſſipat̉. Et nota ꝙ pctm̄ eſtfebris terciana. ꝓpter triplicē cōcupi ſcentiā.ſ. diuitiaꝝ/ deliciaꝝ/ ⁊ honoꝝ. de qua dr̄ Prīe ioh. ii. Oē qd̓ eſt in mūdo aūt eſt ꝯcupiſcentia carnis aut concupiſcentia oculorum/ aut ſuperbia vite. Quartana etiā eſt ꝓpter triplicē gradū pctī.ſ. cordis oris/ ⁊ oꝑis: ⁊ cōſuetudinis. cōtra que dr̄ Cāticoꝝ. vi. Reuertere reuertere ſunamitis.i. aīa miſera. quater dicit reuertere: propter illa quattuor predicta. ¶ Eſt etiā febris quotidiana ꝓpt̓ pctm̄ ſuꝑbie qd̓ eſt in oī pctō ⁊ ꝯtinue. Uel ꝯtinua eſt: qꝛ eſt valde pericu

loſa. Nam ſicut febris continua aliqn̄ aufert vitam tp̄alē vel corꝑalē: ⁊ cōfert mortē corꝑalē: ſic pctī infir mitas aufert vitā/ nō ſolū tp̄alē: ſedet aliqn̄ ſpūalem quia cōfert mortē infernalem vel eternalem. Podagra pedū vel gutta eſt ꝓpter peccatuꝫ accidie Paralyſis manuuꝫ eſt ꝓpter pctm̄ inuidie vel īmīe. Idropiſis eſt propter peccatum auaricie. Dolor viſceꝝ/ vel tortiones propter peccatū iracūdie Squinantia propter peccatum gule. Lepra pp̄ pctm̄ luxurie. ⁊ pp̄ hec oīa d̓r d̓ pctōre. yſa. i. A plāta pedis vſqꝫ ad ꝟticē capitis nō ē ī eo ſanitas. ¶ De pctō in ſpeciali. ſcd̓m cap̄. G. ecūdo notā de bicns ī ſpāli. Et eſt ſciēdum ꝙ ſeptē ſunt vicia principalia ⁊ capita lia. Quinqꝫ dicuntur ſpiritualia. ſcꝫ Superbis Duo vero dicūtur carnalia. ſcꝫ: Inuidia ¶ Luxuria Unde verſus: Auaricia ¶ Gula Dat ſeptem vi Ira cia dictio ſaligia. In qua ſcilicꝫ Accidia ſūt tot littere quot ſunt vicia ca pitalia licet non ſit in viciis et litteris idem ordo. ¶ De quolibet vicio nota precipue tria. ſcꝫ. Typum quē prefert ¶ Primo enim nctāde ſunt Fetum quem ꝓfert: adaptationes peccati in cōi. Damnum qd̓ infert. ¶ Et nota ꝙ peccatū ē ſicut putrēdo ī pomo. ſicut eī putredo aufert pomo decorē valorē/ colorē odorē/ ⁊ ſaporē: ſic pctm̄ aufert anime decorē vite/ odorē fame/ valorē gratie ⁊ ſaporē glorie Un̄ d̓r Iob. xiii. Quaſi putredo conſumendus ſum. ¶ Scd̓o pctm̄ ē ſicut vulnꝰ ī corꝑe hūano. Nā recent̓ vulneratꝰ ꝑmittit ſe tāgi ⁊ vulnꝰ p̄mi ⁊ īueſtigari: ſed

De pctō ī ſpāli fo. b. poſt tertiū diē nō ſine magno dolore tangitur in vulnere. ſic pctm̄ ī ſua recētia cito curat̉ ⁊ pꝰ tertiū diē eſt grauiſſimꝰ dolor vulneꝝ. gen̄. xxxiiii. die t̓tia qn̄ gra uiſſimꝰ dolor vl̓ neꝝ erat accepꝭ gladiis duofilii iacob ſymeō ⁊ leuifrēs diue: īgreſſi ſūt vrbē ꝯfident̓: ⁊ emor ⁊ ſichē ꝑiter necauer̄t. qꝛ.ſ. qͣſi ītollerabilis ē correctio vl̓ ſanatio pctī pꝰ tres dies Tres dies iſti ſūt: pctī ꝑpe tratio/ peccādi ꝯſuetudo/ ⁊ pctī obſtinatio. Nā pꝰ iſtū terciū diē pctōr nō p̄mittit ſe tāgi ꝑ correctōeꝫ. ꝓuer. xviii. Pctōr cū ī ꝓfūdū pctōꝝ venerit: ꝯtēnit. Dicunt eī illd̓ yſa. xxx Loqͥmī nobis placētia. videte nobis er rores excecauit eī eos malicia eoꝝ Un̄ ēt odio habue ¶ Tertio pctm̄ ē(rūt corripiētē ī porta. Amos. v. ſicut falſitas in pāno. nāſicut mercator de falſo pāno nō on̄dit emptori mediū neqꝫ finē: ſꝫ tm̄ caput: ſic dya bolꝰ qͥ ē mercator pctī/ on̄dit fatuo ptōri ſolū caput pā ni.i. delectationē culpe. nō mediū.i. remorſū ꝯſcīe. vꝫ finē.i. penā gehēne. De hac mercātia dicit̉ yſa. xxiiii Erat ſicut emēs ſic ille qui vēdit. qꝛ.ſ. tā pctōr ꝙͣ dya bolus in mercatura peccati eſt deceptus. ¶ Quarto pctm̄ ē ſicut taberna dyaboli ī qͣ vēdit vl̓ nū voluptatꝭ ī mūdo ꝓ p̄cio aīe. ⁊ ſicut tabernariꝰ po nit tres tax illos ītaberua qͥbꝰ occupāt̉ ribaldi ſic dya bolꝰ ī taberna pctī pōit ꝓ ribaldis.i. ꝓ amatoribꝰ vo luptatis tres taxillos.i. tres cōcupiſcētias mūdanas de qͥbꝰ hēt̉ prīe io. ii. ꝯcupiſcētiaꝫ carnis/ ꝯcu. ocl̓oꝝ ⁊ ſuꝑbiā vite ¶ Quīto pctm̄ ē ſic̄ ludꝰ alleatoris/ qͥ vul go d̓r ludꝰ corrigie Nā ſic̄ illefalſꝰ alleator.i. corrigia tor p̄mittit illos hoīes ī pͥncipio aliqͥd lucrari ⁊ final̓r aufert ⁊ recuꝑat totū qd̓ amiẜat ⁊ cū hoc lucrat̉ ab eis qͥdqͥd hn̄t etiā qn̄qꝫ veſtes: ſic dyabolꝰ tāꝙͣ falſꝰ allea tor ꝑmittit pctōrē ī aliqͦ tp̄ali ꝓſꝑari: ſꝫ final̓r aufert

aīam ⁊ corpꝰ/ gr̄am ⁊ gl̓iam ⁊ tp̄alem ſubſtantiā. Cō tra qd̓ ſara gl̓iabat̉: dicēs thobie. iii. Nunꝙͣ cū ludēti bus miſcui me.i. cū demonibꝰ ſiue alleatoribus. ¶ Sexto peccatū eſt ſicut rete ⁊ ſicut ꝟga inuiſcata nā ſicut piſcis in retibꝰ ſe agitādo ſe plus inuoluit: et auis plꝰ ambulās per virgā inuiſcatā fortiꝰ ſe capit: ſic pctōr magis elōgat̉ a deo ⁊ ſtrictiꝰ illaq̄atur a dya bolo. qꝛ de tali dr̄ Iob. xviii. Tenebit̉ plāta eiꝰ laq̄o. ¶ Septimo pctm̄ eſt ſicut vinculuꝫ quo ducit̉ porcus ad macellū ⁊ bos ad victimā/ ⁊ quo ligatur falco ad perticā ⁊ ſymea ad truncū. Sicut enī carnifex ducēs porcū nō ſtrīgit nimis pedē eiꝰ ne clamet: ſic dyabolꝰ non ſtringit nimis pctōrem per tꝑ̄alē aduerſitatē/ ne clamet per ꝯfeſſionē vel or̄onem. vt ſic ducat eū liberius ad macellū infernale. Vn̄ dr̄ ꝓuer. vii. Ignorat ꝙ ad vincula ſtultꝰ trahitur. Itē ſicut bos ligatꝰ non ſentit ſe eſſe ligatū qn̄ ducitur ad macellū niſi qn̄ vult fugere. Itē ſicut ſymea nō ſentit ſe eſſe ligatā/ nifi cū vult pilotaꝫ a ſe remouere: nec falco/ niſi cum vult de pertica volare: ſic pctōr nō ſentit vinculū peccati/ duꝫ perpetrat ⁊ in pctō perſeuerat. ſed tūc vincula ſentit: cum anima infelix a corpore recedit. ¶ De ſuperbia. tercium cap̄. G aperbia eſt libido dominādi vel appetitꝰ ꝓprie excellētie. Aug. De qua nota tria ſcꝫ typū quē prefert fetū quē ꝓfert/ ⁊ dānū qd̓ infert. ¶ Suꝑbia igit̉ que ē primū ⁊ principale ac capitale vicium habet multiplicem typum in natura et in ſcri ptura. cui congrue comparatur. ¶ Cōparatur primo vēto: ꝓpt̓ tria. qꝛ ventꝰ extīguit lucē ⁊ exicat rorē/ ⁊ exufflat puluerē: ſic ſuꝑbia extin

De ſuperbia fo. bi. guit lucē ſapīe/ exicat rorē gr̄e/ exicat vel exufflat pul uerē vanitatis mūdane. ⁊ iō cum hō ſit pulnis ex ſua cōditione: iuxta illud gen̄. iii. Puluis es ⁊ in puluerē reuerteris: magis timēdus eſt ventus ſuꝑbie ī alto ꝙͣ in baſſo.i. in ſtatu p̄lationis ꝙͣ ſubiectōis. qꝛ vētus ſi in alto puluerē inueniret: citiꝰ exufflaret. quia perflāt altiſſima venti: vt dicit poeta. ¶ Scd̓o cōparatur ſuꝑbia fumo. qꝛ ſicut fumus ma gis aſcendēdo deficit: ſic ſuperbus plus exaltatꝰ plꝰ euaneſcit. Pſal. Mox vt honorificati fuerīt ⁊ exalta ti: deficientes quēadmodum fumus deficient. ¶ Tertio ꝯparat̉ palee ꝓpt̓ leuitatē ⁊ inconſtantiaꝫ ⁊ defectum valoris. quia ſicut torrēs trahit paleas/ ⁊ iſta leuia ad occanū: ſic torrēs tentatiōis trahit ſecuꝫ vanos non humiles ad occanum inferni. ¶ Quarto ꝯparatur ſtille aquoſe q̄ inflatur ⁊ ſtatim adnichilatur ⁊ veſice q̄ mox deficit: dū tamē acu pun gatur. ſic ſuperbus mox inflando deficit: et punctus modica febre vel tribulatione adnichilatur. ¶ Quīto ꝯparat̉ aranee. qꝛ ſicut aranea ſe euiſcerat texēdo telā vt muſcas capiat: ſic ſuꝑbus ꝑdit aīaꝫ vt capiat laudē hūanā. yſa. lix. Zelas aranee texnerūt. ¶ Sexto ꝯparat̉ feretro. qꝛ ſicut feretrū tunc ſolū or natur cū mortuꝰ in eo ponit̉: ſic viri ⁊ mulieres p̄cipue tūc ornāt feretrū corꝑis ſui per exterioꝝ veſtiū paraturā: cū aīa intus eſt mortua per ſuperbiam. ¶ Septimo ꝯparat̉ ſuꝑbus luctatori incauto. nā ſi ī lucta vnꝰ de luctatoribꝰ poſſit leuare pedeꝫ alterius: deticit ip̄m. ſic ſi demō poſſit leuare pedem.i. homīs affectionē per ſuperbiā: deicit eū in dānationē eternā Pſalmiſta. Deicciſti eos dum alleuarentur. ¶ Octauo ꝯparatur galline. qꝛ ſicut gallina ſtatim

cātat cum poſuerit ouum: ſic ſuperbus ſtatim vult vi deri cum fecerit aliquod opus bonum. ¶ Nono cōparat̉ lupo. Dicit̉ enī ꝙ lupꝰ vno mēſe vi uit de vento: ſic ſuꝑbus vno mēſe.i. mēſura vite ſue vi uit vl̓ paſcit̉ vēto gl̓ie mūdane. Oſee. xii. Effraim pa ſcit ventū.i. gl̓iam mūdanā. ſeqͥtur eſtū tota die.i. ſuperbus ſemper eſt famelicus laudis humane. ¶ Dāna ꝟo q̄ ſuꝑbia facit ī hoīe ſunt ſpāliter qͥnqꝫ. ¶ Primo enī hoīeꝫ arefacit vt meliꝰ accēdat̉. iº. ſine humore gratie ⁊ ſine ꝯpaſſione efficit. Eccl̓iaſtici. vi. Nō te extollas in cogitatōe aīe tue. ⁊ ſeqͥtur: vt nō de relinquaris vt lignū aridū in heremo.i. in īferno vbi cōcremabuntur arbores īfructuoſe.i. peccatores ¶ Scd̓o hoīem conſumit.i. oē bonū hoīs adnichilat. ⁊ perdit. Iob. xviii. Cōſumit brachia ipſius.i. hominis ſuꝑbi primogenita mors.ſ. ſuperbia que ē primo genita filia peccati vel dyaboli. ¶ Tertio homines infatuat ⁊ decipit. cuius ſignum eſt. quia ſuꝑbus precioſa vilipēdit.i. gr̄am ⁊ gloriam ⁊ vilia care emit.i. gloriā trāſitoriaꝫ. Hyeremie. xlix. Arrogantia et ſuperbia cordis tui decepit te. ¶ Quarto: hominem precipitat. et ideo homīneꝫ ad alta leuat: vt maior et grauior ſit ruina. Luce. xiiii. Qui ſe exaltat: humiliabitur. ¶ Quīto hoīem penitꝰ facitīfelicē. Suꝑbꝰ enī ad co eſt infelix: qꝛ de bono ſemine malā meſſem colligit. q̄ enī ſunt bona alijs: in malum ꝯuertit. de ſanitate enī infirmatur/ de vita moritur/ de medicamīe vulnerat̉/ a victo vincitur/ a mortuo ſuperatur atqꝫ occidit̉. Hec oīa eueniūt ſuꝑbo. qꝛ de bono ſuo gl̓iatur: ⁊ ſic de bono efficitur malus. ⁊ de virtute efficit̉ vicioſus. Pſal. Contritio ⁊ infelicitas in viis eoꝝ.i. ſuperborum.

De inuidia fo. bii. ¶ Filie vero ſuperbie ſunt ſeptem ſcꝫ. Preſumptio. ¶ Hec autē pctā que a ſuperbia naſcūtur: figurantur per ſeptem ntia annos quibꝰ filii iſrael ſeruierūt cuſanraſathaim regi meſopotamie. cuſanraſathaim interpretat̉ otenebroſa iniqͥtas/ per quā figuliciū ratur dyabolꝰ qui ex iniqͥtate terialet nebroſus ē: qͥ bn̄ dr̄ rex meſopoIpocriſis. tamie/ q̄ dr̄ eleuata per ſuꝑbiā. qꝛ ip̄e eſt rex ſuꝑ om̄s filios ſuperbie. vt dicitur iob. xli. ¶ De inuidia. quartum capi. Inuidia eſt triſticia aliene felicitatis ⁊ in aduerſitate leticia. gerit. ¶ De īuidia nota ſpecialiter tria.ſ. ē facit. Actum ¶ Inuidia enī habet multas Fetum quē parit. ſimilitudines odioſas. eſt enī ſicut vermis in ligno rubigo in ferro/ tinea in veſtimento. Nam ſicut iſta rodunt proprium ſubiectum et conſumunt illud priuſꝙͣ alia: ſic inuidia rodit inuidū et plus inuidus nocet ſibi ꝙͣ alijs. ¶ Secūdo eſt ſicut dracho. quia ſicut dracho īſidiat̉ elephantis partui vt ip̄m pūgat ⁊ mordeat vel come dat: ſic inuidus bono alieno inſidiatur iudicio praue ſuſpectionis. ⁊ poſtea mordet vel pungit aculeo mur murationis/ ⁊ inficit veneno detractōis. Un̄ de īuido dr̄ iob. xxx. Frater fui drachonū ⁊ ſocius ſtrucionum. ¶ Tertio ſimilis eſt leproſo iude ꝓditori/ ⁊ dyabolo Leproſꝰ enī vellet ꝙ nullꝰ eēt ſanꝰ/ ⁊ dyabolꝰ ꝙ nul lus eſſet bonus. Un̄ dr̄ ſap̄. ii. Inuidia dyaboli mors intrauit ī orbē terraꝝ Iudas ꝯtriſtatꝰ fuit de effuſiōe

vnguenti ſuper xp̄m. Mathei. xxvi. ſic inuidus īſtar leproſi ⁊ dyaboli dolet de bono ꝓximi etiā admoduꝫ inde ꝓditoris triſtatur de bona fama fratris ⁊ odore virtutis Vnde magnā iniuriam faceret dn̄s inuido ſi eum poneret in paradyſo. moreretur enim pre dolore vbi videret alios gaudere. ¶ Quarto ſimilis ē īuidus oculo mēſtruate. nā ſicut ille inficit ſpeculū cū reſpicit eum: ſic inuidus inficit ꝓximū cū reſpicit eiꝰ bonū. qm̄ omni ſtudio laborat ponere aliquā maculā ī ꝓximo. Un̄ dr̄ eccl̓iaſtici. xi. Bona ī mala ꝯuertit īſidiator ⁊ ī electis pōit maculā ¶ Quīto ſimilis ē īuidꝰ noctue ⁊ igni greco. Noctus enī de nocte videt ⁊ de die excecat̉. ⁊ ignis grecꝰ ī aqͣ fortuis īardeſcit ſiue ſuccēditur: ſic īuidia ī aqͥs gr̄ aꝝ fortiꝰ exardeſcit vn̄ deberet extīgui. ⁊ ad mod̓ noctue a luce excecat̉ vn̄ dēret illuīari. ſicut hely qͥ nō poterat videre lucernā donec extīgueret̉ vt dr̄ Primi. reg. iii ¶ Sexto īuidus ſimilis eſt aq̄ ⁊ naui ⁊ cādele ſerpētine. nā in aqua ꝟga recta apꝑet tortuoſa Et in naui exiſtētibꝰ cū ip̄i fortiter deſcēdūt videt̉ ꝙ mōtes cur rant velociter. ⁊ ad lucē cādele ſerpr̄tine omēs palee vidētur eſſe ſerpētes Fit aūt cādela ſerpētina de cera tēperata ī aqua in qͣ ſerpēs coctꝰ eſt. ⁊ poſt cū candela illa facta de tali cera ardet: videt̉ hoībꝰ ꝙ oēs palce ⁊ oēs alie cādele q̄ ibi ardēt ſint ſerpētes: ſic īuidꝰ ad modū aq̄ recta facit tortuoſa: ⁊ īſtar exiſtētiū in naui qꝛ cū ip̄i īuidi ad īfernū deſcēdūt: videtur eis ꝙ mon tes.i. viri ſctī ⁊ ſtabiles ad dānationē currāt. ⁊ ad lucemcandele ſerpētine.ſ. inuidie: innocentes ⁊ bonos exiſtimāt ſerpētinos Oīa enī in malū ꝯuertunt: vt dr̄ eccl̓iaſtici. xi. Bonum in malum conuertit inſidiator ¶ Septimo ꝯparat̉ īuidus caym. de quo dr̄ gen̄. iiii.

De inuidia fo. biii. Quincūqꝫ inuenerit me occidet me: ſic inuidū īterfi cit om omo. quia aut videt bonum in homine: ⁊ aūt malum: ⁊ ſic gaudet. ⁊ ſic in omini hoit vel moritur per peccatum. īuidus ꝯparat̉ acriſie ſodomoꝝ.i. cecitati ſit dn̄s ſodomitas. Geneẜ. xix. Acriſia aūt ue aufert iudiciuꝫ. Et dicitur aba quod eſt quod eſt iudicium. quia inuidus nō iudioportet videre ⁊ iudicare. Nono īuidus ſimilis ē nichilo: pro eo ꝙ diſſimilis eſt tā creatori ꝙͣ oī creature/ ſiue bouo creato creator enī cōicat bona ſua liberaliter ⁊ creatura ſimil̓r. Nā videmꝰ in ſole ꝙ lumē ſuū cōicat omnibꝰ creaturis ⁊ ignis calorē ſuū. ⁊ ſic de alijs. ſed īuidus nō ſolū non cōicat bona ſua: ſed etiāꝙͣtū in ſe ē: adnichilat aliena qꝛ ſibi valde diſplicēt ⁊ etiā cū ſolus inuidꝰ ſit nichil: ita vellet ꝙ nichil niſi miſeria eſſet. ¶ Damna inuidie ſunt ſpecialiter quinqꝫ. ¶ Primū eſt. qꝛ claudit viā ſalutis ⁊ aditū paradyſi eſt enī blaſphemia in ſpiritū ſctm̄ que non remittit̉ in hoc ſeculo neqꝫ infuturo. vt dicitur Mathei. xii. ¶ Sūt aūt ſex pctā in ſpmn̄ſctm̄: quoꝝ īuidia ē vnū.ſ. Inuidenti a fraterne gratie. Impugnatio veritatis agnite Dicūtur enim Preſumptio de impunitate. peccata in ſpiri Obſtinatio mentis. tumſanctū ſcilꝫ Deſperatio. et qꝛ īpugnāt gra Finalis impenitentia. tiā ſpūſſancti. ¶ Secūdum eſt ꝙ īplet hoīem oī malo. Vn̄ vt plenū doliū vino qd̓ vulgo dr̄/ eſt plenū vſqꝫ ad oculum: ſic inuidus. cuiꝰ ſignū eſt. qꝛ malicia īuidi per oculū exit Nā dr̄ eccl̓iaſtici. xiiii. Neꝙͣ ē oculꝰ īuidi. ⁊ Mat. xx.

An oculus tuus neꝙͣ eſt: quia ego bonus ſum. ¶ Tertium eſt: ꝙ ſpoliat hoīem oī bono. et cau̓ſa eſt qꝛ odit ⁊ īpugnat oē bonū Alia nāqꝫ vicia opponunt̉ vni ꝟtuti. vt ſuꝑbia huīlitati/ luxuria caſtitati/ auari cia largitati. ⁊ ſic de alijs. īuidia vero vt dictū ē oppo nit̉ oī bono. vn̄ nō tm̄ dr̄ mala. ſꝫ peſſima. Hec ē eī fera peſſima que deuorauit ioſeph. vn̄ dr̄ gen̄. xxxvii. ¶ Quartū eſt qꝛ facit hoīem penitꝰ īmiẜicordē. ſicut patet ī caym qͥ ex īuidia nō peꝑcit abelfratri ſuo īno centi. gen̄. iiii. Sicut patuit in filiis iacob qͥ inuidia ſtimulāte nō pepercerūt ioſeph īnocenti. gen̄. xxxvii. Sicut patuit etiā in iudeis qͥ nō peꝑcerūt xp̄o īnocētiſſimo īmo īnocētie dn̄o cuiꝰ cāfuit īuidia vt pꝫ Ma thei. xxvii. qꝛ pylatꝰ ſciebat ꝙ ꝑ īuidiā tradidiſſēt eū ¶ Quintū eſt qꝛ facit hoīem penitꝰ infelicē. Inuid enī de bōis alioꝝ affligit̉ ⁊ de mel deteriorat̉ De profectu deficit. ntibꝰ deū De pinguedine marceſcit ur ī bonū: De ſanitate infirmatur. nia coope De vita moritur. um. Ipſe amittere ſe putat ulcherrime quod alij lucrantur. deſc ēs inuidum: ait. Pallor in ore ſedet: macies in corpore toto. Non recta facies/ liuent rubigine dentes. Pector afelle virēt/ līgua ⁊ ſuffoſſa veneno. Uerſus. Ipſi riſus abeſt: niſi quem fecere dolores. Nec fruiturſōno: vigilātibꝰ excitat aures. Ingratusqꝫ videt: intabeſcitqꝫ videndo. Succeſſus hoīm carpitqꝫ ⁊ carpitur vna. Suppliciūqꝫ ſuū eſt: quādo felicia cernit. ¶ Due ſunt filie īuidie. ſcꝫ. Triſticia in ꝓſꝑis ꝓximi ⁊ Exultatio in aduerſis q̄ ꝯtrariant̉ ſpāliter caritati:

De ira fo. ix. cuius officium eſt gaudere cum gaudētibus ⁊ flere cū flentibꝰ. Ro. xii. Iſte due filief gurantur per oola et ooliba. qd̓ interptatur tabernaculū meū. qꝛ in ꝑſona dyaboli dr̄ ꝙ aſſūpſit. vii. ſpūs nequiores ſe: ⁊ īgreſſi habitāt ibi.ſ. īuido. Mathei. xii. De iſtis filiabꝰ dicit̉ ezech. xxiii. Due mulieres filie vniꝰ matris fuerūt.ſ. īuidie q̄ ipſas ex dyabolo ꝯcepit. Vn̄ ille due filie poſ ſūt valde ꝓprie dici dyabolice. imitātur enī dyabolū patrē ſuū/ qui de bono dolet/ ⁊ de malo gaudet. Iō dr̄ ſap̄. ii. Inuidia dyaboli mors ītrauit in orbē terrarū. Imitantur autem illas qui ſunt ex parte illius. ¶ De ira quintū capl̓m. Ira eſt libido vel appetitꝰ vin dicte. ¶ De ira nota ſpecialiter tria. ſcilicet. Odioſam eius effigiem ¶ Ira plures hꝫ ada Eius ruinoſam perniciem ptationes et figuras: Eius vicioſam ꝓpaginem inter quas pͥmo ꝯꝑat̉ igni. nā ſicut ignis domū ligneā ⁊ oēꝫ materiā aridā accēdit: ſic ira accēdit p̄cipue aridos.i. hoīes iracundos qͥ carēt humore gr̄e. Un̄ hō iracundꝰ eſt ſicut hō habēs domū ligneā/ qui mane eſt diues ⁊ in veſꝑe ni chil hꝫ. qꝛ ignis ire ꝯbuſſit ſibi domū.i. conſcientiam ⁊ per conſequens abſtulit ſibi quidquid habebat. ¶ Scd̓o iracūdꝰ eſt ſimilis olle bulliēti: ſicut eī olla bulliēdo emittit aquā ⁊ oīa alia: ſic iracūdus ebulliē do per iram emittit ſtulticiā ⁊ verba īordinata. Pro uerbioꝝ. xv. Os fatuoꝝ ebullit ſtulticiam. ¶ Tertio iracūdus ſimilis eſt apro. nā ſicut aper ex furore īpingit ⁊ currit ꝯtra gladiū: ſic iracūdus currit ad pctm̄.ſ. ad cōtentionē/ iniuriā: ⁊ homicidiū. De ta libꝰ dr̄ ꝓuer. i. Pedes eoꝝ ad malū currūt Grego. in

paſtorali Mentē impellit furor quo nō trahit deſyde riū. ⁊ agit īcōmoda velut neſciēs: q̄ poſtea dolet ſciēs ¶ Quarto iracūdꝰ ſimilis ē īſano vl̓ arrepticio qͥ pre cipitat ſe in ignē vel aquā: ſic iracūdꝰ ī quacūqꝫ maliciā. Un̄ dr̄ Mat. ix. de illo arrepticio ꝙ vbicūqꝫ app̄ hēdit eū: allidit eū. ſic ira iracūdū alidit ꝑ īpatientiā moleſtādo/ ⁊ ſpuniat ꝑ clamores ꝯtēdēdo vl̓ ꝯtēnēdo ⁊ ſtridet dentibꝰ maliciā machinādo ⁊ areſcit odiū ⁊ rācorē ꝯcipiēdo. Hec enīſūt ſigna ire ⁊ oꝑa iracūdie. ¶ Quīto iracūdꝰ ſimilis ē calculo emittēti ignē Nā ſicut calculꝰ ꝑcuſſus malleo emittit ſcintillā: ſic iracū dus tactꝰ verbo on̄dit īpatientiā ſuā. ⁊ ſicut calculus nō emittit ignē niſi tāgatur aliquo duro: ſic multi reputātur patientes/ qui tamē exardeſcūt in iram tactialiquo verbo cōtumelioſo. Dicitur enī iob. xxviii. ꝙ lapis calore ſolutꝰ in es ꝯuertit̉. Lapis animꝰ durꝰ ⁊ lapideꝰ qui qn̄ ſoluit̉ calore iracūdie: ſtatim admodū eris reddit ſonum indignationis ⁊ contumelie. ¶ Sexto iracūdꝰ ſimilis ē rāno. Ramnꝰ enī ē quidā frutex ſpinoſiſſimꝰ hn̄s ita duras ſpinas: ꝙ ad īpetuꝫ vēti emittit ſcintillas: vt dicit ioſephꝰ. ſic iratꝰ ꝓpter ventū indignatōis emittit ſcintillas ſpinoſiſſime con tentionis. Vn̄ dr̄ Iudicū. ix. Egrediat̉ ignis de rāno ⁊ deuoret cedros libani.i. ſuꝑbos ⁊ potētes huiꝰ ſecū li qui ſpecialiter conſueuerunt eſſe tracundi. ¶ Septīo iracundꝰ ſimilis ē vaſi vacuo poſito iuxta ignē Uidemꝰ eī ꝙ ſi vas vacuū ⁊ terreū ponat̉ ad ignē frāgit̉. ſi aūt ſit plenū aq̄: in nullo ledit̉ ſic hō qͥ eſt de ſua ꝯditione terreꝰ/ ſi ponat̉ ad ignē aduerſitatis vel tribulatōis: ſtatī frāgit̉ per īpatiētiā ſi ſit gr̄a vacuꝰ. ſi aūt ſit gr̄a plenꝰ: nō ledit̉ Et iō dr̄ eccl̓iaſtici..xxvii. Uaſa figuli ꝓbat fornax aduerſitatis vel tentatiōis

De ira fo. x. ¶ Dāna ire ſunt ſpecialiter quinqꝫ. Primo enī excecat rōis oculū. nā dr̄ ī pſal. Turba tus eſt a furore oculꝰ meus.ſ. rōis: ⁊ per ꝯſequēs non pōt videre iratꝰ quid iuſtū vel iniuſtū. Un̄ dr̄ Iacobi primo. Ita enī viri: iuſticiā dei nō oꝑatur. Et ſeneca dicit ꝙ duo īpediunt ꝯſilium.ſ. feſtinantia ⁊ ira. ¶ Scd̓o ira facit hoīem pronū ad qd̓cūqꝫ peccatum Uulgo nāqꝫ dr̄ de hoīe valde irato vel accēſo ꝙ omīa faceret. Et iō dr̄ ꝓuer. xxix. Qui ad īdignandū facilis eſt: erit ad peccandum procliuior. ¶ Tertio reddit hoīem ſtultū ⁊ quaſi rabidū. Un̄ eo tp̄e quo hō eſt iratꝰ. perit rō ⁊ hūanitas in hoīe. et ſic per ꝯſequens mutat̉ hō ⁊ efficit̉ beſtia. Nā hō eſt aīal māſuetū natura: vt dicit phūs. De ſtulticia hoīs iracundi dr̄ Iob. v. Uirum ſtultū interficit iracundia. ¶ Quarto aufert hoī ſeip̄ꝫ. ſicut vulgo dr̄ ꝙ hō turba tus vel iratꝰ nō ē in ſeip̄o. Satis aūt dānificatur qui perdit ſeip̄m. De tali dāno dr̄ ꝓuer. xix. Qui īpatiēs eſt: ſuſtinebit damnū.ſ. ſuiip̄ius. Sic ecōtrario patiē tia ſeruat hoī ſeip̄m. Nam dr̄ Luce. xxi. In patientia veſtra poſſidebitis animas veſtras. ¶ Quīto aufert hoī oēm mīam ⁊ ꝯpaſſionē. ideo dr̄ prouer. xxvii. Ira nō hꝫ mīam nec erūpēs furor. Un̄ hō iratꝰ fugēdus eſt ſicut carnis rabidꝰ ⁊ leo ꝯcitatꝰ ¶ Filie ire ſunt ſex. ſcilicet Odium. ¶ Iſta ſex figurātur eze. ix. Ecce Lis. ſex viri veniebāt de via porte ſuꝑi Guerra. oris.i. de ſuꝑbia q̄ ē porta ad irā Incendium. q̄ reſpicit ad aqͥlonē.i. ad aduerHomicidiū. et ſitatē qͥ gn̄at irā vl̓ turbationē. et Rapina. vniuſcuiuſqꝫ vas īteriꝰ in manu eiꝰ. qꝛ iſti filii et filie iracūdie ſunt quaſi ſex vaſa īteritꝰ vel mortis eterne

De auaricia Sextum capitulum. Auaricia eſt īmoderatꝰ amor pecunie acqͥrēde vel retinēde. De q̄ nota ſpāl̓r tria.ſ. Typū ridiculoſum. Auaricia multas hꝫ comparationes. rimo enim cōꝑa Damnū periculoſū Partū pernicioſū ratur auaricia mari mortuo et īferno. Nā ſicut mare nunꝙͣ redūdat: eccl̓iaſtes.i. ſic auarꝰ nunꝙͣ redūdat dādo elemoſynā vl̓ faciēdo reſtitutionē lꝫ ad modū maris oēs fluuios mūdi bibant.i. abſorbeāt oēs diuitias per cupiditatē Un̄ rōe huiꝰ inſatiabilitatis ꝯparat̉ mari: ⁊ eodēmodo morti vel īferno. qꝛ nunꝙͣ ſatiatur illa occidēdo ⁊ ille deglu tiendo. Un̄ de auaro dr̄ abacuch. ii. Dilatauit quaſi infernꝰ aīam ſuā: ⁊ ipſe quaſi mors ⁊ nō adīplebitur. ¶ Scd̓o auarꝰ ſimilis ē talpe ī quattuor. Auarꝰ enī admodū talpe eſt niger per neqͥciā/ cecꝰ ꝑ ignorātiā quot habet poſſeſſiones: tot habet tumulos in quibꝰ ſepelit ſeipſum per continuam ſollicitudinē. quidqͥd fodit: ponit ſupra ſe: qꝛ de omnibus facit deum. ¶ Tertio ꝯparatur ſterqͥlinio. qꝛ ſicut ſterquiliniuꝫ congregatū corrūpit̉ ⁊ fetet: diſꝑſuꝫ vero facit agros fructificare: ſic diuitie auari ꝙͣdiuſūt ꝯgregate/ aīaꝫ corrūpunt: ſed diſꝑſe pauꝑibꝰ: ip̄os nutriūt ⁊ diuituꝫ pctā redimunt. Iuxta illud Luce. xvi. Facite vobis amicos de māmona iniqͥtatis. De hoc ſterqͥlinio dr̄ Ezechielis. vti. Aurū eoꝝ in ſterquilinium erit. Quarto auarꝰ ſimilis eſt rote molēdini. ꝙͣtūcūqꝫ enī ⁊ quotiēſcūqꝫ vertatur: ſemꝑ tn̄ ī eodē loco īuenit̉ ſic auarꝰ qui nudꝰ in mūdū venit ꝙͣtūcunqꝫ laboret: nudꝰ tn̄ de mūdo recedit Un̄ dr̄ iob. i. Nudꝰ egreſſus ſum de vtero matris mee: ⁊ nudus reuertar illuc.

De auaricia fo. xi. ¶ Quīto auarus ſimilis eſt porco. porcus enī nichil valet dū viuit: ſed qn̄ moritur valere incipit. ſic auarꝰ nō valet aliqͥd in vita. qꝛ viuēs nō vult reſtituere nec elemoſynā dare: ſꝫ moriēs qn̄qꝫ īcipit liberalis eē/ de hoc qd̓ nō pōt ſecū portare. qꝛ dyaboli habent aīam/ vermes corpꝰ/ amici diuitias qꝛ diuitie deſerūt eū: nō ipſe diuitias. ſicut canis ſequēs duos hoīes: in capite viaꝝ on̄dit quis ſit dn̄s eius. qꝛ tūc ſequitur dn̄m ſuuꝫ ꝓpriū: ⁊ dimittit extraneuꝫ. ſic diuitie ī capite mortis ſequūtur mundū/ ⁊ dimittit auarum. Nam dicit apl̓s Prīe thimo. vi. Nichil enī intulimꝰ ī hūc mūdū/ nec dubium/ quia nec auferre quid poſſimus. ¶ Sexto ſimilis eſt auarꝰ pixidi ꝑforate ſuꝑius. que recipit pecuniā quam nunꝙͣ pōt reddere/ niſi frāgat̉ ſic auarꝰ: ⁊ p̄cipue vſurariꝰ pecunias ⁊ diuitias haurit ⁊ ꝯgregat: ſꝫ nunꝙͣ niſi morte frangat̉ eas reſtituere curat. Ideo dr̄ de auaro. yſa. xxx. Comminuetur ſicut conteritur lagena figuli: contritione perualida. ¶ Septimo auarꝰ ſimilis eſt trunco arboris nā ſicut dn̄s qui habet trūcū in orto pōt inſerere ramū cuiuſcūqꝫ gn̄is voluerit: ſic dyabolꝰ qn̄ poteſt ī corde hoīs inſerere auariciā vel cupiditatē: oīa vicia īſerit. qꝛ iā habꝫ oīm maloꝝ radicē ⁊ principiū. Iuxta illud apl̓i Prime thimo. vi. Radix oīm maloꝝ eſt cupiditas. ¶ Octauo auarꝰ ſimilis eſt galline. nā gallina natu raliter ſurda ē in auguſto vel eſtate. ſic auarꝰ ī eſtate id ē in ſtatu meriti vel ī tp̄e gr̄e qn̄ debet colligere bo norū opeꝝ meſſem: ad modū galline ſurdus eſt qꝛ nō vult audire p̄dicatores. Vnde auaris dicitur ī ꝑſona dn̄i. ꝓuer. i. Voc aui: et renuiſtis. ¶ Nono auarus ſimilis eſt apoſtemati qd̓ ē ꝓximuꝫ cordi/ ⁊ rei que ponitur īmediate ſuꝑ pupillam oculi.

Apoſtema enī tunc eſt periculoſum quando eſt iuxta cor: ſic diuitie tūc ſunt mortifere: quando diliguntur nimio amore. Vnde dr̄ in pſal. Diuitie ſi affluant no lite cor apponere. Per eādem etiam rationē compa ratur rei que ponitur īmediate ſuper pupillam oculi. Nunꝙͣ enī res bene poteſt videri que nimis eſt ꝓpin qua oculo. ideo auarꝰ male videt diuitias. qꝛ nimis prope apponit mentis oculū ⁊ nimis diligit eas. p̄s. Oculos ſuos ſtatuerunt declinate in terram. ¶ Damna auaricie ſunt precipue nouem. ¶ Primo enī facit hoīem nudum Unde dicit̉ apoca lipſis. iii. Dicis quia diues ſum ⁊ locupletatus/ ⁊ nullius egeo. et neſcis quia tu es miſer et miferabilis et pauper et cecus et nudus. ¶ Nota hic quinqꝫ infortunia auaricie. Eſt enī miſer: quia diuitias cum labore acquirit. Miſerabilis: quia cum timore cuſtodit. Pauper: quia cum dolore perdit. Cecus: quia nichil aliud reſpicit. Nudus: quia nullum aliud bonum facit. ¶ Secundo auaricia facit hominē ſeruum. Nam di uitie non ſunt auarorum: ſed auari ſunt diuitiarum. Ideo ſignanter dicit propheta in pſal. Viri diuitiaꝝ: non virorum diuitie. ¶ Tertio auaricia facit hominem ſtultum. nā ſtultꝰ non precauet periculo: ꝙͣuis ſit propinquum. ſic auarus non fugit periculum inferni: cum ſit etiam morti propinquꝰ. Ideo dicitur auaro Luce. xii. Stulte hac nocte animam tuaꝫ repetent a te.ſ. demones. hec aūt que paraſti.i. cōgregaſti: cuius erunt? qꝛ theſauriſat impius: et ignorat cui congre. ⁊c. ¶ Quarto auaricia facit hominem abominabilem.

fo. xij. De auaricia Oſee. ix. Facti ſunt abomīabiles ſicut ea que dilexerunt. Non enī mirū eſt ſi deus abominat̉ auarū: cum ip̄e tantuꝫ deum cōtemnat. quia plus diligit nūmum vel obolum ꝙͣ deum. cuius ſignuꝫ eſt: quia pro obolo aliquando non veretur mentiri nec vult dare oboluꝫ pauperi pro amore dei. ¶ Quinto facit inſatiabilē. Vnde auarus ꝯparatur ydropico qui bibit: ⁊ nunꝙͣ ſatiatur. Vnde dicit̉ eccle ſiaſtes. v. Auarus non implebitur pecunia. ¶ Sexto facit hoīem inſociabileꝫ/ vel ſolitariū. ſicut aues rapaces volāt/ nō congregatim ſed ſolitarie. ſic auarus ſemper eſt ſolitarius. quia nunꝙͣ vult ſocium ī pecunia. Vnde de auaro dicitur eccl̓iaſtes. iiii. Unꝰ eſt/ ⁊ ſecundum non habꝫ. Et ideo ſua eſt hec maledi ctio: que ibidemſcribitur. Ue ſoli. ¶ Septimo facit hoīem obliuioſum proprie ſalutis. Et in ſignū huius manaſſes ⁊ effraim fuerūt fratres: vt habetur gen̄. xli. Manaſſes interpretatur obliuio Effraim fructificans vel creſcens. ⁊ figurat auarum qui eſt creſcens effraim.i. in diuitiis. et eſt manaſſes: qui a ſcꝫ obliuiſcitur proprie ſalutis. ¶ Octauo facit hoīeꝫ āguſtioſuꝫ. nā dr̄ eccl̓iaſtici. x. Labor ſtultoꝝ affliget eos. ideo diuitie dicūt̉ ſpine lu ce. viii. qꝛ cruciāt poſſidētes. ſicut videmꝰ ꝙ ſpina in pede nō ſinit hoīem quiete dormire. ¶ Nono facit hoīem tēpeſtuoſuꝫ. nūꝙͣ enī cupidꝰ vel auarus pōt habere nec in ꝯſciētia nec in domo ꝓpria pacē. Vnde dicitur prouer. xv. Conturbat domū ſuaꝫ qui ſectatur auariciā. Eſt enī talis ſicut canis qui duꝫ rodit os iraſcitur omni appropinquāti ſibi ſiue ſit ex traneus/ ſiue notus. quia vulgo dicitur ꝙ canis non vult ſocium in coquina.

duodecim. ſcilicet. ¶ Filie autem auaricie ī pctā que gn̄at aua Uſura tur per. xii. duces Rapina generauit. Latrocinium at ydolatra: et Tallie iniuſte. . De quo dicitur Fraus negociatoꝝ I Auaricia eſt ydoDeceptio aduocatoꝝ . Filii eius recte Acceptio muneꝝ. ces: qꝛ fere totus Symonia ꝓ promo gitur et ducit̉ iſtis tiōe cōſanguineoꝝ. mund Pctā anachoritarū duodecim pctīs q̄ ex auaricia id ē illoꝝ qͥ ꝓmouent̉ naſcuntur. Nam dr̄ yſa. lvi. Oēs in viā ſuā declinauerunt fauore ⁊ potētia prin ꝫ ad auariciā: aſum cipum. vnuſe nouiſſimum. Fraus mercatoꝝ. dicitur ꝙ a minori Auaricia ſcientie vſqꝫ ad maioreꝫ oēs auaricie Iniquitas luſoꝝ. ¶ De accidia. Septimū cap̄. ſtudent. Accidiā eſt paruus amor boni cū tedio ⁊ īordinata aī triſticia/ ⁊ īpaciētia rei diuine De accidia nota ſpecialit̓ tria.ſ. Typū turpiſſimum. ¶ Accidia hꝫ multas figuras Dānū grauiſſimū. ⁊ et ſimilitudines deteſtandas. Partum viliſſimū. ¶ Primo ꝯparat̉ accidia ſalicibꝰ que ſunt arbores infructuoſe ⁊ ſolū faciunt vmbrā: ſic accidioſi ⁊ ocioſi nullū faciunt fructū. ſed ſolū vmbrā dyabolo/ ⁊ refrigerium. Vnde dr̄ de dyabolo. Iob. xl. Circūdant euꝫ ſcꝫ dyabolum ſalices infructuoſe. ¶ Scd̓o ꝯparatur accidia febri ethice/ vl̓ thiſice/ vel laſſe/ vel paraliſi. Febris ethic a vl̓ thiſica: fit ex ꝯſum ptiōe humoris naturalis: ſic accidiafit. qꝛ deficit hu

De accidia fo. xiij. mor diuine dilectionis ⁊ deuotionis. Similiter febri laſſe ꝯparat̉. Nā febris huiuſmōi vix aut nunꝙͣ cura tur: ſic piger vel ocioſus/ cū ſit ſemimortuus: vix corri gitur enī lāguor de quo dr̄ eccl̓iaſtici. x. Lāguor proligrauat medicuꝫ. Cōparat̉ etiā paraliſi que facit n̄ a arida ⁊ īpotētia: ſic accidia facit pedes īotēt. ābulandū/ manꝰ ad oꝑandū: ⁊ mēbra oīa penitētie ſuſtinēdū. Un̄ de talibꝰ dr̄ ī pſal. ⁊ nō palpabūt: pedes hn̄t ⁊ nō ambulabūt Tertio ꝯparatur adonibeſech: de quo dr̄ iudicū.i. ꝙ āputauit manꝰ ⁊ pedes. lxx. regibꝰ. Adonibeſech enī interp̄tatur dn̄ator egeſtatis: ⁊ ſigāt accidiaꝫ que facit ſubditos ſuos egentes ⁊ inopes. Nā dr̄ ꝓuer. x. Egeſtatē oꝑata eſt manꝰ remiſſa.i. pigra. Iſte adoni beſech amputat manꝰ ⁊ pedes regibꝰ. qꝛ ad litterā re ges ⁊ p̄lati volūt viuere nūc ocioſi. Vel reges dicūtur viri religioſi: iuxta illud eccl̓iaſtici. xlviii. Qui vngis reges ad penitentiā. Religioſi qͥdē deberēt ſe ⁊ alios regere per vitā ⁊ doctrinā: ſꝫ aliqui habent manus ⁊ pedes amputatos per accidiam. ¶ Quarto cōparat̉ ocioſus cani famelico. huiuſmōi enī piger ⁊ ocioſus ad modū canis eſurit ⁊ oēs ſenſus vniuerſalē famē patiūtur. iuxta illud pſal. Famē patientur vt canes. os enī eiꝰ eſurit cibaria delicata/ lin gua verba vacua/ manꝰ oꝑa vilia/ cor honores/ auris rumores ⁊ oculi vanitates. Ideo dr̄ ꝓuer. xxi. Deſideri a occidunt pigrum. ¶ Quinto cōparatur ocioſus vel pigerferro ⁊ aque terre/ ⁊ veſti/ ſcolari negligēti: hoī ſtāti ⁊ nō ambulāti iſtis enī ſex eadeꝫ rōe adaptal̓. Ferrū qͥdem quod nō tractat̉: cito rubiginatur. terra q̄ nō colit̉: malas her bas generat. aqua q̄ non mouet̉: cito corrūpit̉. veſtis

que nō portatur: de facilia tinea corroditur. ſcolaris negligēs qͥ nō adiſcit: d̓ neceſſitate nichil ſcit. hō ſtās qͥ nō vadit: faciliꝰ cadit ꝙͣ ille qͥ ſꝑ īcedit. ſic accidioſꝰ qꝛ nō exercet ſe ī aliquo bono oꝑe: iō ſuccūbit viciis/ ⁊ vincit̉ tentatōe. vn̄ dicit hiero. ad ruſticū monachū Semꝑ aliqͥd boni facito: vt te dyabolus nō inueniat ocioſū. Faciliꝰ enī dyabolꝰ occupat illos quos ī bono oꝑe nō īuenit occupatos. Nā īmūdus ſpūs cuꝫ īuenit domū vacātē.ſ. ꝑ accidiā: aſſumit alios. vii. ſp̄s neqͥo res ſe.i. vniuerſa vicia: ⁊ īgreſſi hītant ibi. Math. xii. ¶ Sexto ꝯparat̉ ocioſus ⁊ piger litargico qͥ moritur dormiēdo. ſic̄ ſyſara/ de quo dr̄ Iudicū. iiii. ꝙ ſoporē morti ſociās defecit ⁊ mortuꝰ eſt. Et ſicut vulgo dr̄ ꝙ nimis fortiter ⁊ ꝓfunde dormit: qͥ culcitrā ſibi furari permittit. ſic piger nimis opp̄ſſus eſt ſōno accidie: qͥ permittit ſibi furari culcitrā.i. quietē bone ꝯſcientie. ¶ Damna accidie ſunt ſpecialiter ſeptem. ¶ Primū ē pauꝑtas q̄ facit hoīeꝫ egentē tā corpora liter ꝙͣ ſpūalit̓ Prouer. x. Egeſtatē oꝑata eſt manus remiſſa. Et Mar. xxv. dr̄ de ſeruo pigro Tollite ab eo talētum. qꝛ vere talētuꝫ gratie meretur amittere/ qui illud negligit multipliplicare. ¶ Secundū eſt vilitas facit enī accidia hoīem vilē. vnde dr̄ eccl̓iaſtici. xxii. In lapide luteo lapidabitur piger. Lapis luteus poteſt dici peccatū īmunduꝫ: ad quod accidia facit hoīem pronum. ¶ Tertiū eſt timor vl̓ puſillanimitas. facit enī hoīeꝫ pauidū ⁊ puiſſillanimē ad modū leporis. Vn̄ dr̄ ꝓuer. xviii. Timor deiicit pigrū.ſ. de cacumine virtutis. ¶ Quartū eſt ſpūalis corruptio. corrūpit̉ eī ad īſtar aq̄ nō mote. Iō dr̄ hiere. xlviii. Moab nō ē trāffuſꝰ de vaſe ī vas. Moab īterp̄tat̉ accidioſus qͥ de vaſe ī vas

De accidia fo. xiiii. non eſt trāſfuſus: qꝛ in bonis oꝑbꝰ nō eſt occupatus. ¶ Quintū ē vicioꝝ accumulatio. Replet enī accidia hoīe: ierſis viciis. Nā dr̄ ꝓuer. xxiiii. Per agrū tranſiui: et ecce totum repleuerant vrtice. te figurat accidiaꝫ. nam vrtica habꝫ molle fol in folio habet aculeum pūgitiuum: ſic acodum vrtice: habet in mollicie remiſſiōis ingitiue tentationis. ⁊ ſicut aſinꝰ libenter iuſmodi pungitiuis id eſt cardonibus: ſic ter paſcitur huiuſmodi pungitiuis.i. dele s peruerſis/ quaſi aculeatis. exprobrabilis accuſatio. facit enī accidia bratiōe dignū. Vnde dicitur ꝓuer. xxiiii. iger dormis? Et iō ad ꝯfuſionē ſue neglige̓ tie mittit̉ ocioſus in ſcolaformice ad diſcendū: Iuxta illud qd̓ ſcribit̉ ꝓuer. vi. Uade ad formicā opiger. Et ſatis ē hoī magna cōfuſio ꝙ oporteat eū adiſcerea tā paruo ⁊ deſpecto magiſtro. ¶ Et nota ꝙ pigricia/ vl̓ negligētia eſt precipue reprehenſibilis in decē caſibꝰ ¶ Primo quando eſt magnum iter ⁊ tempus breue ſic nos habemus magnuꝫ iter ſcꝫ vſqꝫ ad celū. Iuxta quod dictum eſt helye. Tertii regū. xix. Grandis enī reſtat tibi via/ ⁊ tempus eſt valde breue.ſ. vita noſtra que eſt quaſi tranſitus vmbre. vt dr̄ ſapīe. v. ¶ Secundo eſt reprehēſibilis negligētia/ quādo qͥs expectatur a magiſtris ⁊ pigritat venire. ſic nos ꝑicu loſe prigritamus: qui expectamur ab āgelis ⁊ ſāctis ¶ Tertio qn̄ quis vocat̉ ad magna: ſic nos pigritari eſt ꝑiculoſū. qꝛ vocamur ad magna.ſ. ad regnū celoꝝ ¶ Quarto qn̄ multa īpedimenta ſunt in via: ſic nos nullomodo debemus pigri eſſe. quia viam noſtrā im pediunt tentationes diuerſe.

¶ Quinto quādo res impignorata nō redimitur in termino. ſic nobis periculoſuꝫ eſt ſi negligamꝰ aīam redimere q̄ eſt īpignorata diabolo ꝑ pctī delectatōeꝫ ¶ Sexto qn̄ preſcriptio ē ꝓpe terminū ſuū. ſic nobis eſt valde ꝑiculoſuꝫ/ cū dyabolꝰ p̄ſcripſerit hoīem ſeu aīam per pctā multo tp̄e. ſi nō inqͥetetur eiꝰ p̄ſcriptio ſcꝫ lachryma/ cōfeſſione/ ⁊ or̄one. ⁊ hoc ante terminuꝫ p̄ſcriptiōis.ſ. āte diē mortis. qꝛ dr̄ eccl̓iaſtici. xvii. An̄ mortē ꝯfitere Et iteꝝ. Uiuus ⁊ ſanus ꝯfiteberis. ¶ Septimo: qn̄ quis cecidit in turpē locū. turpis enī locus in quē cecidimus: eſt peccatū qd̓ ē quid turpiſſimū. ⁊ iō non debemꝰ eſſe pigri ad ſurgendum. ¶ Octauo: quādo magnū donū offertur. Hoc donū eſt diuina gratia. ⁊ ſi illud negligimꝰ accipere: hec ne gligentia eſt valde periculoſa. ¶ Nono: quādo quis eſt in magno ꝑiculo niſi ei ſuc ⁊ curratur/ eſt valde ꝑiculoſuꝫ ei: ſic negligentia valde periculoſa eſt hoī pigro. niſi enī cito aīe ſue ſuccurrat que eſt in periculo infernalis precipitii. ¶ Decimo: qn̄ tēpus eſt plantādi arbores ⁊ nō plan tantur putādi vineas ⁊ nō putant̉ ſeminādi agros et nō ſeminant̉/ metēdi meſſes ⁊ nō metūtur/ domandi aīalia ⁊ nō domant̉/ curādi vulnera ⁊ nō curantur/ la uandi veſtes ⁊ nō lauātur ſaliēdi carnes ⁊ nō ſaliunt̉ In oībus iſtis eſt valde ꝑiculoſa pigri negligentia. ⁊ merito ſunt rep̄hēſibiles: qͥ in iſtis ſpecialit̓ ſūt negli gētes. Eſt enī mō tp̄s ad oīa p̄dicta ſpūalit̓ faciēda. Nūc enī eſt tp̄s plantādi per caritatis radicationem putandi per pctōꝝ ꝯfeſſionē/ ſerēdi per elemoſynaruꝫ largitionē/ metēdi per bonoꝝ opeꝝ accumulationem Domandi aīalia per carnis mortificationē/ cur andi vulnera per penitētie medicationē lauādi veſtes per

fo. xv. De gula lachrymarum effuſionem ſaliendi carnes per cōtinē tie ſatiſfactionem. Hec enī decē predicta ſunt que op fieri cito. vt dicitur apocalipſis primo capitulo. itas. Filie accidie ſunt qͥndecim. ſcilꝫ. Hec quindecim peccata que naſcuntur ex accidia: figurantur per quindecim cubitos. gen̄. vii. quibus aſcendit aqua diluuii ſuper montes vniuerſos. Sicut enī aqua diluuii ſubmerſit mundum ſic accidia ſuffocat ocioſum. ⁊ ſicut tunc quindecim cubitis ſuꝑ omnes montes effluxit aqua: ſic ex accidia quindecim generantur peccata. Ideo nota ꝙ contra predicta peccata ſummum reme E dium eſt diuerſitas occupationū De gula. viii. ca. Gula eſt īmoderatus appetitus edendi ⁊ potādi. ¶ De gula notaſpecialit̓ tria.ſ. Typum reprobandum. ¶ Gula multis rebꝰ Damnum lamentandum. deteſtabilibꝰ ꝯparat̉ Partum deteſtandum. ¶ Primo ē ſquinātieſimilis. nāſquinātia ē morbꝰ gutturis et cito ſuffocat hoīem. ſic gula q̄ ad litterā ē gutturis viciū: facilit̓ ſtrāgulat hoīem per pctm̄. Un̄ dr̄ eccl̓iaſtici. xxxvii. Propt̓ crapulā multi obierunt morte qͣdruplici.ſ. morte nature/ culpe īfamie/ ⁊ gehē ne. ¶ Scd̓o ꝯparat̉ morbo regio. nā ille morbꝰ reqͥrit magnas expēſas ⁊ inde dicit̉ regius/ qꝛ ſoli reges

et hoīes potētes pn̄t ſpecialiter ſufficere ad expēſas tā grādes. ſic gule vicium eſt tā magnaꝝ expēſaꝝ ꝙ vix pōt ei aliqͥd ſufficere. Nā dr̄ eccl̓iaſtes. vi. Oīs la bor hoīs eſt in ore ſuo.i. quidquid ex labore acquirit: ore ſuo guloſe conſumit. ¶ Tertio ꝯparat̉ boliſmo. nā boliſmus eſt cauinus appetitus qͥ interficit hoīem guloſū. qꝛ nō pōt ſatiari ſic gula maledicta ad modū appetitꝰ canini īte rficit guloſum qui nunꝙͣ pōt ſatiari. Vn̄ d̓r ꝓuer. xiii. Uen ter impiorum inſaturabilis. ¶ Quarto ꝯparat̉ guloſus ſacco ꝑtuſo vel ꝑforato in fundo qui ꝙͣtūcunqꝫ ex vna ꝑte acqͥrit: tm̄ ex altera ꝑte ꝑdit talis ſaccus eſt guloſus hō qui ex vna ꝑte hꝫ coquinā adīplendū ventrē: ⁊ ex altera latrinā ad eua cuandū. Et ſatis eſt miſer hō qui ſemꝑ eſt deditꝰ tam vili officio. Un̄ dr̄. Aggei.i. qui mercedes congrega uit et miſit eas in ſacco pertuſo. ¶ Quīto guloſꝰ ꝯparat̉ porco. nā porcꝰ ē aīal. deditū gule. dyabolꝰ aūt nutrit ⁊ īpīguat porcos ⁊ bachōes ſuos.ſ. guloſos: vt poſtea ad fumum īferni ponat/ vt eos in eternū deuoret et paſcat̉. Un̄ dr̄ Mat. viii. Si eiicis nos hinc: mitte nos in porcos.i. in guloſos. ¶ Sexto ꝯꝑat̉ gula freno. nā ſicut ſeſſor ducit equū quocūqꝫ voluerit/ poſtꝙͣ ip̄mifrenauerit: ſic gula du cit guloſum ad om̄e pctm̄. ex quo hō vicio gule īfrena ri ſe ꝑmittit. Ideo de guloſo dr̄ in pſal. In chamo et freno maxillas eorum conſtringe. ¶ Septio guloſus ꝯparat̉ eſau/ qͥ ꝓ cibo lēticule vē didit pͥmogenita ſua. ſic guloſi ꝓ gula vendūt p̄mia eterna. Nā dr̄ trenoꝝ.i. Dederūt q̄qꝫ p̄cioſa pro cibo ¶ Octauo ꝯparatur piſci ⁊ aui. nam ſicut piſcis per guttur capitur cū hamo/ ⁊ auis per collū cum laqueo

fo. xvi. De gula tenetur: ſic guloſus per guitur ⁊ collum capitur gule vicio. Et precipue inter aues Guloſus ſimilis ē auibꝰ pinguibus propter tria ſpecialiter. ¶ Primo quippe quia auispinguis nō poteſt multū alte volare: ſic guloſus nec celeſtia deſyderare. ¶ Itē auis pinguis: ſicut ſūt cōturnices ī vindemiis qn̄ ſūt bene pingues: de facili capiuntur ab accipitre ſic hoīes dediti gule facile vincuntur a tentatione. ¶ Itē ſicut auis pīguis.ſ. accipiter qn̄ eſt bene ſatur nō vult venire ad manū dn̄i ꝙͣtūcunqꝫ ſibi on̄dantur carnes: ſic guloſifugiūt manꝰ dei: ꝙͣtūcūqꝫ oſtendat eis carnes rubeas.ſ. bn̄dicte paſſiōis xp̄i Nā deutro. xxii. dr̄ de guloſo. Incraſſatus impinguatus/ dilatatus: dereliquit deum factorem ſuum. ¶ Nono ꝯparat̉ guloſus cani qͥ ducit cecuꝫ in lutum Nam canis ducēs cecū/ ꝓpter os qd̓ videt in luto: du cit cecū in lutū. ſic gula ducit guloſū in lutū.ſ. ī immū diciā peccati. Et iō ſuadet ſapiens. Eccl̓iaſtici. xviii. Poſt concupiſcentias tuas non eas. ¶ Damna gule ſunt ſpecialiter ſex. ¶ Primū ē mētis brutalitas quātū ad rōis defectū Nam dr̄ ſcd̓e petri. ii. Hi.ſ. guloſi ſūt velut irrationa bilia pecora. ⁊ etiā ꝙͣtū ad defectū ꝯpaſſionis Nulla enī ꝯpaſſione mouet̉ guloſus ad pauperē ⁊ afflictum ac ſi eſſet aīal brutū. Un̄ dr̄ amos. vi. Bibentes vinū in phiala/ nichil cōpatiebantur ſuper contritione ioſeph. i. pauperis. Exemplum de diuite epulone. Luce xvi. qui non eſt cōpaſſus lazaro: cui tamen compatie bantur canes/ eius vlceralingendo. ¶ Scd̓ꝫ ē corꝑis īfirmitas. Nā dr̄ eccl̓iaſtici. xxxvii. In multis eſcis non deerit infirmitas. ⁊ etiam mors triplex ſcꝫ nature/ culpe/ ⁊ gehenne.

¶ Tercium eſt oris loquacitas ſicut patet de herode qui ī ꝯuiuio temere ꝓmiſit: ⁊ iurauit ſaltatrici puelle ſe datuꝝ quidquid peteret. ⁊ ad petitionē eius p̄cepit amputari caput iohannis baptiſte. Marci. vi. ¶ Quartū ē inopia reꝝ. exēplū defilio ꝓdigo qͥ diſfi pauit oīa bona ſua. quouſqꝫ fuit ita pauꝑ ꝙ cupiebat de ſiliquis porcoꝝ ſatiari/ q̄ idē ſūt ꝙ furfur ſcd̓m ali quos ⁊ ſcd̓m alios cortices fabarum. ¶ Quintū ē carnis luxuria. nā ex vicinitate mēbroꝝ ſcꝫ vētris ⁊ genitaliū: intelligit̉ ꝯfederatio vicioꝝ. iō dr̄. hiere. v. Saturauit eos. ⁊ mechati ſunt. ¶ Sextū eſt: cordis ſtulticia. Un̄ dr̄ ꝓuer. xx. Quicūqꝫ his delectatur: nō erit ſapiēs. Oſee. iiii. dicit̉ ꝙ vinū ⁊ ebrietas auferūt cor. ¶ Filie gule ſunt due ſcꝫ ¶ Caſtrimargīa ē exceſſꝰ ī cibo Caſtrimargia. et Et dr̄ a caſtro ⁊ mergo/ gis: iō ꝙ Ebrietas. oīa mergit ī caſtro vētris. ¶ Ebrietas eſt exceſſus in atur potu. ⁊ dr̄ ebrietas quaſi extra briā. nā bria dice antiqͥtus calix vl̓ ciphꝰ qui erat mēſura potꝰ. nā vinū dabal̓ ad mēſurā Et iſte due filie ſunt ille filie/ de qͥbꝰ dr̄ ꝓuer. xxx. Sanguiſſuge due ſūt filie dicētes affer affer Sanguiſſuga dr̄ vēter. qꝛ ad modū ſanguiſſuge citius obruit̉ ꝙͣ ſatiat̉. vt dicit Bern̄. Huiuſmōi ergo ſanguiſſuge.ſ. ventris due ſunt filie.ſ. caſtrimargia ⁊ ebrietas dicētes affer affer. Nā caſtrimargia dicit aſ fer cibū. ebrietas dicit affer potū. vna vult aliꝙͣtuluꝫ comedere poſt potū: ⁊ alia aliꝙͣtulū bibere poſt cibuꝫ ¶ De luxuria. ix. ca. ⁊ ſic in infinitum. Tuxuria eſt īmoderatus appe titus ſcd̓m tactū. ¶ De luxuria nota ſpecialit̓ tria.ſ. ꝙ habet Typū odioſū. Dānum remorſiuū. Partum

fo. xvii. De luxuria pernicioſum. ¶ Luxuria habet multas figuras dete ſtabiles et ſimilitudines odioſas. ¶ Primo enī ꝯparatur gehēne. Nam in gehēna ſūt ſpecialiter tria.ſ. ignis ardēs/ vermis rodens/ ſulfur fetēs. ſic in pctō luxurie eſt ignis ꝯcupiſcētie/ vermis ſcꝫ remorſus ꝯſciētie ⁊ ſulfur.ſ. fumus īfamie. et ideo qui eſt in pctō luxurie: iā quodāmodo eſt in ſupplicio gehēne. Un̄ dr̄ Math. v. Expedit tibi.ſ. o luxurioſe: vt pereat vnū mēbrū.ſ. illud viliſſimū ⁊ īnominandū ꝙͣ totū corpus tuū mittatur in gehennam ¶ Scd̓o ꝯparatur luxurioſus fatuo mercatori/ qͥ rem precioſam dat ꝓ vili p̄cio. ſic luxurioſus aīam dat ꝓ vili p̄cio.ſ. ꝓ pctō. Vnde dr̄ ꝓuer. iiii. Preciuꝫ ſcorti vix eſt vniꝰ denarii. Mulier aūt p̄cioſam aīaꝫ viri ra pit. ⁊ facit magnā iniuriā iſte fatuꝰ mercator xp̄o qui cariſſime emerat aīam eiꝰ. Debuiſſet enī dixiſſe dya bolo qui emit aīas ad tā vile preciū nō poſſū tibi vēdere aīam meā. qꝛ alius.ſ. xp̄s ſatis maiori p̄cio emit eam. Iuxta illud qd̓ dr̄ Prime coꝝ. vi. Empti eī eſtis precio magno. Iſte enī fatuꝰ mercator.ſ. luxurioſus qui ita magnūforū fecit de mercibꝰ ſuis: nō eſt mirū ſi cito amiſit capitale ſuū. ⁊ iō inter oēs pctōres luxu rioſus veniet ad iudiciū pauꝑimus. nā hoc vēdidit: ⁊ deſtruxit quidqͥd habebat.ſ. deū ⁊ ſanctos/ aīam fa mam/ glīam/ ſubſtantiam/ ⁊ gratiam. ¶ Tertio ꝯparatur luxurioſus coruo qͦ cadaueribus adheſit. vt dr̄ gen̄. viii. ſic facit luxurioſus. qꝛ dimiſſa archa continentie ⁊ caſtitatis: adheret cadaueribꝰ.i. delectationibus immundis. ¶ Quarto luxurioſus ꝯparatur fatuo bellatori ſcilꝫ inermi qui vix cauet hoſtē ſuum qn̄ ip̄m melius videt armatū. Arma nāqꝫ dyaboli ſūt mulieres ille enī ſūt

baliſte dyaboli de longe infigentes. Tūc enī fatuus eſt luxurioſus qͥ nō curat hoſtē ſuū fugere. ſed attēdit pulchritudinē baliſte. Simil̓r mulier ꝯpta ⁊ pulchra cū ſuis ornamētis eſt gladiꝰ dyaboli bn̄ ſcindēs bene limatꝰ. Luxurioſus eſt tm̄ infatuatꝰ ⁊ attentus circa pulchritudinē iſtius gladii ꝙ nō curat fugere ictū īimici ſui. Similiter mulieres ſūt caſtra ī qͥbꝰ dyabolꝰ ponit vexilla.i. diuerſa paramēta. Luxurioſus nimis appropīquat ad caſtrū vbi videt arma dyaboli. et qꝛ nō cauet ꝑcutit̉ ⁊ iaculat̉ tm̄ tractus eſt pulchritudīe vexilloꝝ. Unde bn̄figurat̉ luxurioſus ꝑ abimelech: de quo dr̄. Iudicū. ix. ꝙ veniēs ad oppidū abimelech appropinquauit ad turrī/ ⁊ ecce vna mulier fragmen mole deſuꝑ caput eiꝰ iaciēs: ꝯfregit caput eiꝰ cerebrū qꝫ effudit. Abimelechiſte nimis approplquās ad tur rem: ē hō luxurioſus īcaute appropīquās ad mulierē Fragmē molle qd̓ ꝓ mulieriecit ⁊ abimelech īterficit eſt tētatio q̄ a muliere ꝓcedit ⁊ miſeꝝ luxurioſum in terficit. ¶ Quīto cōparat̉ luxuria ſagene nā ſagena om̄e genꝰ piſciū capit nec facit aliquā dr̄am: ſꝫ qͥdqͥd inuenit app̄hendit. ſic pctm̄ luxurie fere totū mūdum inuoluit. Nā dr̄ de dyabolo qui piſcatur cū hac ſagena Abacuch. i. Totum in hamo ſuo leuauit/ totū tra xit in ſagena ſua. ¶ Sexto ꝯparat̉ luxuria igni greco Ignis enī grecꝰ horribiliter ardet ⁊ aquas ꝯburit/ ⁊ vix pōt extingui ſic ignis luxurie: etiā infrigidis ⁊ mortificatis ardet ⁊ fere oīa deuorat. Nā dr̄ de luxuria. Iob. iii. Ignis ē vſqꝫ ad ꝯſūptionē deuorās. Et iohel̓. i. Ignis.ſ. luxu rie comedit ſpecioſa deẜti.i. pulchros viros ⁊ mulieres huiꝰ mūdi. ¶ Etnota ꝙ ignis iſte grecꝰ ꝯſueuit extīgui cū duobꝰ.ſ. cum arena ⁊ cū aceto. qꝛ luxuria

fo. xviii. De luxuria habet iſta duo magna remedia. Arenam.i. cōſidera tionem infructuoſitatis huius mundi. ⁊ acctū.i. acrimoniam ⁊ auſteritatem penitentie. ¶ Septimo ꝯparatur luxurioſus equo. nā equus ni chil valet ſine calcaribꝰ. ⁊ freno ſic hō niſi habeat fre num cōtinētie cū calcaribꝰ pnīe: efficitur inutilis ad modū equi nō frenati ꝓpter luxurie laſciuiā Ideo dr̄ in pſal. Nolite fieri ſicut equus ⁊ mulus. ⁊cͣ. ¶ Octauo comparat̉ luxurioſus naui q̄ a nauta ſine vllo gubernatore ducit̉: ſed ſolū aque fluxū ſequi per mittitur. Iuxta illud qd̓ vulgo dr̄. Qui vadit ad votū ſuū: vadit ad dolorē ſuum. Nauis enī nunꝙͣ per ſe ad portū ducitur/ niſi recte a nauta ducatur vel regatur Caro noſtra eſt nauis ⁊ ſpūs eſt nauta. ſꝫ nunꝙͣ caro veniet ad portum ſalutis: niſi a ſpiritu ducat̉ gubernaculo virtutis. īmo ſequeretur fluxum aque.i. impe tum luxurie. ⁊ tandem precipitaret hominem ī mare oceanum damnatiōis eterne. Infigura huius dicit̉ Mathei. viii. ꝙ nauicula operiebatur fluctibus. qͥa vero caro noſtra mergeretur fluctibus tētatōis/ niſi adeſſet auxilium diuine virtutis. ¶ Nono ꝯparat̉ luxuria ſtercori ⁊ luto ꝓpt̓ vilitatē nā ſicut porcus fouet̉ in luto ⁊ equus iacet in ꝓpͥo fi mo: ſic luxurioſi ꝑſeuerātes interdū moriūtur in pro prio pctō. Et ideo dr̄ Iohel̓. i. Cōputruerūt vt iumen ta in ſtercore ſuo. Suꝑ quo dicit btūs gre. Iumenta in ſtercore ſuo putreſcere: eſt luxurioſū in fetore luxu rie vitā finire. ¶ Damna luxurie ſunt ſex. ¶ Prīo eī hoīeꝫ ducit ad maximā pauꝑtatē. aufert ſiqͥdē glīam ⁊ gr̄am/ ⁊ ꝓpriā ſubſtātiā. Un̄ dr̄ lu. xv. ꝙ filius ꝓdigus ꝑ quē luxurioſus figurat̉: diſſipauit ſubſtantiam ſuā in meretricibus viuendo luxurioſe.

¶ Secundo deiicit in peſſimam ſeruitutē facit eī ꝙ turpior ⁊ vilior pars que eſt in homīe dn̄atur ei. Hec ſeruitꝰ figuratur per ſeruitutē egypti q̄ erat ſeruitus luti ⁊ lateris. vt dr̄ Exodi.i. per quā bene intelligitur luxuria: que eſt ſeruitus lutoſe delectationis. ¶ Tertio ꝓiicit hoīem in maximā vilitatē. qꝛ hoīeꝫ qui ſimilis eſt deo ⁊ angelis. facit eſſe parē brutis Un̄ dr̄ in pſal. Hō cū in honore eſſet non intellexit.ſ. ꝙ ad ymaginē dei creatꝰ ſit. ꝯparatus eſt iumentis inſipiē tibus ⁊ ſimilis factus eſt illis. ¶ Quarto luxuria pͥuat hoīem oī rōe/ ⁊ ſicut aīalia bruta turpiter infatuat. ſicut patet in ſalomōe qͥ tāte fuit ſapientie. ⁊ tamen de ipſo dicitur. Tertii reg. xi. ꝙ deprauatū eſt cor eius propter mulieres. ¶ Quīto hoīeꝫ acriter mortificat occidit enī triplici morte.ſ. morte culpe/ morte īfamie ⁊ morte gehenne ⁊ ideo dr̄ eccl̓iaſtes. vii. Inueni amariorē morte mulierem. Mors enī nature ſimplex eſt ⁊ trāſitoria: ſed mors luxurie multiplex eſt ⁊ ſempiterna. ¶ Sexto hoīem fortit̉ illaq̄ at. Un̄ dr̄ eccl̓iaſtes. vii. de muliere. Laq̄us venatoꝝ eſt.i. demonū/ qͥ venant̉ aīas pctōꝝ/ ſagena cor eius/ vincula ſūt manus illiꝰ. ¶ Et nota hic de muliere triplex genꝰ capture. ſcilꝫ Laqueum quo capiuntur volatilia. Sagenam qua capiuntur natatilia. Uincula quibꝰ capiuntur aīalia ſilueſtria ⁊ terreſtria Luxuria ꝟo capit volatilia.i. ſuꝑbos natatilia.i. de licioſos ⁊ aīalia terreſtria.i. auaros. ⁊ ſic fere nichil ſibi euadit. ¶ Filie luxurie ſunt quinqꝫ. ſcꝫ fornicatio. que eſt cum muliere ſoluta. Adulterium. quod fit cum conlugata. Stuprum. quod eſt cum virgine vel religioſa

fo. xix. De penitentia Inceſtus. qui eſt cum affine vel conſanguinea. et Peccata contra naturam. ¶ De iſtis quinqꝫ filiabꝰ habetur īfigura Quarti regū. vi. vbi dr̄ ꝙ qͣrta pars cabi ſtercoris colūbarum quinqꝫ argēteis vēdebatur Stercꝰ colūbe q̄ eſt auis luxurioſa: figurat īmūdiciā luxurie. quinqꝫ argētei quibꝰ ſtercus emitur vel vēdi tur: ſūt iſta qͥnqꝫ pctā quibꝰ delectatio luxurie ꝓcrea tur. Et bn̄ quarta pars ſtercoris emit̉ quinqꝫ argenteis: qꝛ cū quattuor ſint ī pctō luxurie.ſ. cogitatio/ delectatio/ ꝯſenſus/ ⁊ oꝑatio: vnū ſolū de iſtis.ſ. delecta tionē.i. quartā partē pctī precipue emit ⁊ ꝓcurat luxu rioſus. Ab his oībꝰ viciis ſupradictis nos clementer abſoluat ⁊ potēter eripiat pr̄ ⁊ filiꝰ ⁊ ſpūſſctūs. Amē. ¶ Scd̓a dieta de penitentia. ca. x. Oſt tractatum de viciis: ſeqͥtur tractatꝰ de penitētia/ q̄ eſt ſcd̓a dieta ſalutis.ſ. a pctīs ad penitentiam peruenire. ¶ Et nota primo de penitentia ſpecialit̓ tria. ſcilicet ¶ Uel per alia verba Laudes multipharias. Laudes eiꝰ figurales Partes neceſſarias. et Eiꝰ partes integrales Artes meritorias. Eius ꝑtes virtuales. Laudes eiꝰ mōſtrat multiplex eiꝰ figura/ ⁊ ꝯparatio Partes eiꝰ ītegrales ſunt ¶ Partes eiꝰ ꝟtuales ſūt Ieiunium. Contritio. Alemoſyna Confeſſio. Oratio. Satiſfactio. ¶ Habet igitur penitētia laudes multiplices ſcd̓ꝫ di uerſas ipſius figuras ⁊ ꝯparatiōes. Cōparatur auteꝫ primo ſpecialit̓ tribus. Eſt enī pnīa ſicut aqua calida cōtra canes/ ſicut clamor ꝯtra fures ſicut arma ꝯtra

hoſtes. Eſt itaqꝫ penitētiaſicut aqua calida cōtra canes: ⁊ maxime ꝙͣtū ad cōtritionē. ſicut eī cū aqua cali da eiicit̉ canis de coqͥna: ſic cū aqua lachrymaꝝ feruē tiū eiicit̉ dyabolꝰ et pctm̄ de aīa. In cuiꝰ figura dicit̉ gen̄. xxxvi. Anā inuenit aquas calidas primo ī deẜio Anā qͥ interp̄tat̉ donatꝰ vel ſctīficatꝰ ſigāt penitēteꝫ. aque calide.i. lachryme mōſtrāt penitētis ꝯtritionē ſolitudo vero ī qua aqͣ calide īueniūtur: deſignat vitā ſolitariā penitētis ſeu mūdificationē vl̓ meditationē De qͦ ambro. Lahryme lauāt delictū qd̓ voce pudor ē cōfiteri. Iſte ē anā qui inuenit aquā calidā cū paſceret aſinos patris ſui ſacerdotis. ¶ Cōparat̉ aūt penitēs arbori/ cuiꝰ radix eſt cōtritio frōdes ꝯfeſſio/ et flores ſctā deuotio. fructꝰ bona oꝑa. humor: gratie diffuſio. Vel dn̄r penitētes radicati in xp̄o per huīlitatē/ extēſi per caritatē/ oꝑti cortice ꝑ au ſteritatē: dantes vmbrā aliis ꝑ bona exēpla et cōſilia. Apoc. vii. Nolite nocere terre ⁊ mari neqꝫ arboribus. He arbores ſūt oliua vitis/ et ficus. oliua: actiui miſe ricordes. ficus: contēplatiui clauſtrales: vitis: ſancti predicatores. Iudicū. ix. Ficus noluit regnare ſuper lignaſiluaꝝ.i. ſuꝑ hoīes infructuoſos. ¶ Eſt etiā penitētia ſicut clamor cōtrafures/ ꝙͣtū ad cōfeſſionē. nāſicut ad clamorē fugiūt fures: ſic penitētis clamoſa cōfeſſio vel or̄o fugat demones. Un̄ ī fi gura huiꝰ dr̄ Primi machabeoꝝ. iiii. ꝙ timore iude qui interpretatur cōfeſſio/ repulſi ſūt inimici eius. ¶ Eſt īſuꝑ pn̄iaſicut arma ꝯtra hoſtes maxīe ꝙͣtū ad ſatiſfactōeꝫ. nā ſatiſfactio penitētis ſicut ieiuniū ⁊ ele moſyna ſūt quedam penitētis arma. Nam dicit apl̓s ſcd̓e coꝝ. x. Arma militie nr̄e nō ſūt carnalia. ſꝫ ſuple carnē macerātia De eleōſyna dr̄ eccl̓aſtici xxix. Suꝑ

fo. xx. De penitentia ſcutum potētis ⁊ ſuper lanceam pugnabis aduerſus inimicum tuum. ¶ Eſt itaqꝫ pe ¶ Itē pnīa ē turbatiua īſtar maris nitētia ſicut q̄accenſiua inſtar ignis daꝫ maris turConcluſiua inſtar ſepis. batio. nā ſicut mare nō emittit īmūdicias niſi ſit turbatū: ſic aīa nō emittit pctm̄ niſi ī ſe habeat penitētie ⁊ cōtritionis ꝯturbationē ⁊ motuꝫ. Un̄ de penitēti dr̄ Trenoꝝ. ii. Magna eſt velut mare contritio tua. ¶ Eſt etiā pnīa ſicut q̄dā ignis accēſio nā ſicut ignis ꝓducit fumū de viridibꝰ lignis: ſic virtꝰ pnīe de pctō ribꝰ educit fumū ꝯtritiōis. ⁊ ſicut ligna viridia reddunt aliquē humorē per virtutē ignis: ſic pctōꝝ oculi eructāt ꝟtute pnīe humorē lachrymoſe ꝯpūctōis. Nā dr̄ in pſal. Exitꝰ aquaꝝ deduxerūt oculi mei. Et ſicut ligna viridia q̄ ſūt bene accēſafortiꝰ ardēt vl̓ calefiūt ſic pctōres penitēs q̄ ſunt igne pnīe vehement̓ accēſi fortiꝰ diligunt. ſicut pꝫ Luce. vii. Cui multū dimittit̉: multū diligit. Sꝫ ſūt multi qͥ nō īueniūt ignē ſꝫ aquā craſſaꝫ: vt dr̄ ſcd̓i machab.i. tales ſunt qͥ cogitāt vitā ſuā preteritam/ nō ad ꝯtritionē: ſꝫ ad delectationem: ¶ Eſt item penitentia ſicut quedam ſepis concluſio. Nam ſicut agricola cuꝫ eiſdē ſpinis quas extrahit de vinea claudit vineam contra porcos ⁊ beſtias: ſic pe nitēs cogitando peccata ſua debꝫ claudere ⁊ munire cor ſuū contra omnes tentationes beſtiales ⁊ īmundas. Hec ē ſepis de qua dicit ſapiēs eccl̓iaſtici. xxxvi. Ubi nō eſt ſepes: diripietur poſſeſſio. qꝛ vere vbi non eſt ſepes penitentie: que aīam claudit cōtra recidiuū facile dirumpitur poſſeſſio virtutum. ¶ Item penitentia eſt diſcrete imponenda. Deuote aſſumenda. Perfecte adimplenda.

¶ Eſt enim penitentia diſcrete imponenda. nā ſicut virus ſerpēti vitā conſeruat: ſed hoī mortē ꝓpinat. et ſicut ignis aurū ꝓbat/ ⁊ ꝟgulta īcinerat. ⁊ ſicut talpa moritur in luce ⁊ ſub terra viuit. ⁊ ſicut ignis quē cetera aīalia timēt ſalſamādrā nutrit. ⁊ ſicut hō ſub aqͣ moritur vbi piſcis delectatur: ſic eadē pnīa nō oībus eſt īponēda vel īiungēda nec ꝯtra oīa pctā. ſed diuer ſis diuerſa. Nā ſacerdos dꝫ diſcernere inter pnīam et pnīam/ culpaꝫ ⁊ culpā. ſicut ex lege dn̄i debebat ſacer dos ex mandato dn̄i diſcernere inter leprā ⁊ leprā. vt dicitur Leuitici. xiii. ⁊. ix. ¶ Eſt etiaꝫ pnīa deuote aſſumēda. ſicut enī miles nō recuſat onus vel pōdus armoꝝ ſic penitēs non debet recuſare onus penitētiaꝝ. ⁊ ſicut auis nō recuſatonꝰ pēnaꝝ. nec peregrinis onꝰ baculi. nec equꝰ onus qua drige: ſic penitēs nō dꝫ recuſare onus pnīe Un̄ ille bo nus penitēs dauid cōparat ſe iumēto: cū dicit in pſal. At iumentum factus ſum apud te. ¶ Eſt inſuꝑ pnīa ꝑfecte adimplēda. vt nō ſoluꝫ peni tens pctm̄ vitet: ſed pctī recidiuū ⁊ īportunitates oēs quaſi quaſdā radices ⁊ germīa pctōꝝ. Sicut enī her ba falcata reuiuiſcit: ſꝫ eradicata nō ita pctā de facili pululāt: ſi nō fuerint radicitꝰ euulſa. Ideo dicit aug. Pnīa ē cauſas pctōꝝ excide̓: ⁊ eis aditū nō īdulgere ¶ Itē bonus ⁊ ꝑfectus penitēs fugit dyabolū/ ſeqͥtur chriſtum/ ſpernit mundum/ ⁊ appetit celum. Penitēs iatqꝫ ꝑfectus fugit dyabolū ⁊ currit ad lati bulū pnīe. ſicut enī auicula ponit ſe īter ſpinas: vt poſ ſit accipitrē euadere. ⁊ eadē rōe/ ſicut liliū īter ſpinas creſcit valde bene vt dr̄ Cāticoꝝ. ii. Sicut liliū inter ſpinas ſic amica mea inter filias: ſpine ſiqͥdem quibꝰ liliū clauditur ꝓhibēt ne liliū tangat̉: per hūc modū

fo. xxi. De penitencia ſpine penitētie cuſtodiunt aīam inſtar auicule a p̄da li accipitre: inſtar lilii ab oī tactu delectatōis īmūde. ¶ Bonus penitēs ſequitur xp̄m ⁊ imitatur. nā certe penitēti afuit via qua xp̄s ambulauit. Un̄ poſt baptiſ mū ſtatim ītrauit deſertū. vt dr̄ Luce. iiii. Penitētia etiā fuit pͥma doctrina quā xp̄s predicauit. vt habet̉ Math. iiii. Penitēs igit̉ ſi eſt bonꝰ diſcipulꝰ libenter ītrat cū xp̄o penitētie deſertū. cōtra ſimulatos penitē tes qͥ ad modū vſurarii volunt eſſe diſcipuli xp̄i. ſicut enī vſurariꝰ vult eſſe illiꝰ ſocius cui mutuat pecuniaꝫ in lucro ⁊ nō in damno: ſic multi vellent ſequi xp̄m in ꝓſperis ⁊ nō in aduerſis. vellēt cū xp̄o regnare ī celo ſicut filii zebedei. ⁊ nō cū ip̄o certare in ſtadio. Unde dictū eſt eis illud Mat. xx. Neſcitis quid petatis. ¶ Penitēs nichiloꝰ ſꝑnit mūdi ꝓſpera ꝯtra aliquos qͥ ſunt qͣſi ſymea/ qn̄ inuenit nuces nouas ⁊ recentes/ ꝓpter exterioris corticis amaritudinē iudicat nuceꝫ eſſe amarā ⁊ ſpernit nucleuꝫ interiorē. ſic a multis re pudiatur pnīa: qꝛ videt̉ carni amara. Iō dr̄ hebꝝ. xii. Oīs diſciplina in pn̄ti nō eſt gaudii: ſed meroris. ¶ Penitēs īſuꝑ appetit celū. ⁊ ſicut puer rūpit veſteꝫ veterē/ vt citiꝰ habeat nouā: ſic bonꝰ penitēs lacerat ſaccū carnis. vt citiꝰ aīe ſue acquirat ſtolā felicitatis eterne. Vnde dr̄ in pſal. Concidiſti ſaccū meū: ⁊ circū ¶ De contritioneca. xi. dediſti me leticia. Nota ꝑtes penitētie ītegrales ⁊ nota ꝙ pnīa hꝫ tres ꝑtes ip̄aꝫ ꝟtual̓r ītegrātes. ſcꝫ ¶ Nota de penitentia Contritionem cordis. primo ꝙͣtum ad contritio Confeſſionem oris. nem que eſt pars prima Satiſfactionem operis penitētie. Nota ꝙ ꝯtritio de pctīs ſpecialit̓ debet eſſe

ſeptiformis. Nā dꝫ eſſe a: nō ꝑfūctoria ī publica. Et hec ſeptē ſunt in iminuta. verbo yſa. xxxviii. n confuſa. Recogitabo tibi oēs aliena. annos meos ī ama a: non delicioſa ritudīe aīe mee. Et Iuſta: non ſimulata. iſte verſiculꝰ debet eſſe perpetue memorie illoꝝ ſeptē que vera contritio debet habere. ¶ Primo enī vt dictū eſt dꝫ eē intēta: nō perfūctoria iō dicit recogitabo: cōtra illos qͥ veniūt ad ꝯfeſſioneꝫ incogitati de pctīs. qꝛ nullā vl̓ modicā vident̉ habere ſollicitudinē. cum tn̄ hec ſint maiora debita ⁊ maiora negocia que hō hꝫ vl̓ habere poſſit ī hac vita. Iſta enī debita ſūt decē miliū talētoꝝ. vt dr̄ Math. xviii. Iſta enī ſunt negocia ꝓ qͥbꝰ filiꝰ dei mortuꝰ eſt/ ⁊ ꝓ qͥbus ꝯgregabit āgelos de celo ⁊ ſctōs etiā hoīes de mūdo ⁊ oēs demones de īferno. vt dr̄ Math. xxv. Bene aūt eſt fatuꝰ qui de his maximis debitis ⁊ negociis nūqͣ eſt ſollicitꝰ. vt dicit ille bonꝰ penitēs dauid/ cogitabo ꝓ pctō meo. nō dicit ꝓ nūmo: vt auarus. nec de cibo: vt guloſus. nec de luto vt īmūdus. nec de vēto/ vt ſuperbꝰ. nec de mēdacio/ vt verboſus: ſed de pctīs meis ero dolens ⁊ ſollicitus. quia vulgo dr̄. Quo dolor eſt dentis: verſatur lingua dolentis. ¶ Scd̓o cōtritio dꝫ eſſe ſolitaria: nō publica. iō dicit tibi. qꝛ debet eſſe ſoluꝫ in ꝯſpectu dei. iuxta illud pſal. Meditatio cordis mei in ꝯſpectu tuo ſꝑ. Infirmꝰ nō cōſueuit ſtare in platea: ſed in camera clauſa. ⁊ ꝯſilia ardui negocii non tractātur in publico: ſed in loco ſe creto. iō dr̄ Math. vi. Tu aūt cum oraueris pro pctīs tuis: intra cubiculum ſcꝫ cordis tui.

De cōtritione fo. xxii. ercio debet eſſe integra nō dimidia. ideo dr̄ oēs ī de liquore corrupto īficeret vas ſi remane Modi Ideo dr̄ trenoꝝ. ii. Effūde ſicut aquam cor ret intuū. Bn̄ aūt dicit ſicut aquā: qꝛ aliꝰ liquor vix pōt bn̄ effūdi/ quin ibi remaneat aliqͥd de colore vl̓ de odore vel de ſapore. Videmꝰ enī ꝙ poſt effuſioneꝫ lactis re manet in vaſe color/ poſt effuſionē vini: odor/ poſt effuſionem mellis: ſapor. Debet igitur penitens effundere: nō ſicut lac/ ne ſcꝫ remaneat color priſtine cōuer ſationis. nec ſicut vinū/ ne remaneat odor praue yma ginationis. nec ſicut mel/ ne remaneat ſapor īmunde delectatiōis. ſed ſicut aquā ꝑfecte ⁊ integre ꝯtritōis. ¶ Quarto debet eſſe contritio ordinata: non cōfuſa ideo dicit annos. Annus nāqꝫ diſtinguitur per quat tuor tempora. ſcilicet hyemem/ ver eſtatem/ ⁊ antum num. Debet igitur penitens annos vel circulum vite ſue diſtinguere per tempora: vt ſua meliꝰ poſſit inuenire peccata. ⁊ precipue debet inueſtigare peccator: ſi in vita ſua inueniat hyemem ⁊ frigiditateꝫ temporis id eſt torporis ⁊ accidie. Ver autem id eſt humiditatē corporalis laſciuie. ⁊ eſtatem id eſt caliditatem indignationis ⁊ iracundie. ⁊ antumnum id eſt ſiccitatem cupiditatis ⁊ auaricie. Hec ſunt tempora quibus diſtinguntur anni peccatoꝝ. De quibus dicitur in pſalmo. Anni noſtri ſicut aranea meditabūtur. Aranca ſiquidem meditatur ⁊ totum ſtudium ſuum ponit vt ordinet telā vilem ⁊ fragilem ad capienduꝫ muſcas. talis eſt vita hominis fragilis ⁊ vilis ⁊ ſoluꝫ muſcas capit id eſt delectationes īmundas. Vnde dr̄ yſa. lix. Ipſi telas aranee texuerunt. ¶ Quīto debꝫ eſſe ꝯfeſſio ꝓpria nō aliena.i. de pctīs ꝓpriis nō alienis. ꝓpt̓ hoc dicit/ meos Uix enī homo

proſperatur qui dimiſſis negociis ꝓpriis ſollicitꝰ eſt de alienis. Vn̄ dicit ſaluator Luce. xxiii. Filie hirl̓m nolite flere ſuper me: ſed ſuꝑ voſip̄as flete. Et ſic vult xp̄s ꝙ nūꝙͣ fleamus vel plāgamus mortē ſuā benedi ctam: quouſqꝫ luxerimꝰ culpā ꝓpriā nichiloꝰ tn̄ non habet gratū ꝙ nos iudicemus culpā alienā. ſed ſicut vulgo dr̄. Quilibet plāgit talam ſuā.i. dānū ꝓprium Iuxta illud apl̓i gal̓. vi. Unuſqͥſqꝫ onus ſuū portabit ¶ Sexto dꝫ eſſe ꝯtritio gemebūda. iō dicit in amari tudine nō in riſu. Riſus ſignū eſt mortis qn̄ infirmus ridet feruore īfirmitatis/ ⁊ maxime qn̄ egrotꝰ affligi tur ⁊ anxiat̉ ⁊ viuaciter ſentit egritudinē. ſicut criſim ⁊ terminū ſubſequēteꝫ. yſa. xxxviii. Ecce ī pace amari tudo mea amariſſima Cōtritio nāqꝫ amara ꝓ īcurſu diuine offēſe. amarior/ ꝓ dāno ſuꝑne patrie amariſſi ma pro reatu pene eterne: facit infirmū qͥeſcere ⁊ cru ciatū terminare. ⁊ egrotā facit aīam creticare. ¶ Septimo ⁊ vltimo cōtritio dꝫ eſſe ītima: non ficta vl̓ ſimulata. ideo dicit/ aīe mee. Emplaſtrū eī dꝫ poni ſuꝑ locuꝫ doloris infirmi. ſicut colliriū ponitur ſuper oculū nō in calcaneo. ⁊ iō qꝛ pctm̄ eſt morbus aīe ip̄a precipue dꝫ contritionē pctī ſentire. vn̄ dr̄ Iohelis. ii. Scindite corda vr̄a ⁊ nō veſtimēta veſtra. ꝯtra illos quoꝝ pnīa eſt in vultū/ nō in ſpū. in veſte/ nō in corde cū ypocras nr̄ medicꝰ xp̄s aīaꝝ noſtrarū doceat peni tentē faciē lauare veſtes ꝯponere/ caput vngere ⁊ cor pūgere. Math. vi. ¶ De confeſſione. ca. xii. S ecūdo notā de penitētiā ꝙͣtū ad cōfeſſionē que eſt ſcd̓a pars eā virtual̓r integrans Et eſt ſciendū ꝙ ſeptem ſunt in cōfeſſione attēdenda ¶ Primo enī dꝫ eē feſtiua nō tarda. ꝯtra aliquos qͥ

fo. xxiii. De cōfeſſione quanto plus poſſunt differūt confiteri niſi in infirmitate grauiſſima. ⁊ tales ſūt ſimiles latronibꝰ quoꝝ cō feſſio aculeo ⁊ q̄ſtionibꝰ extorq̄tur. qꝛ taliū ꝯfeſſionē retorquet̉ deꝰ ꝑ aculeū febris acute vl̓ grauis īfirmitatis. cū tn̄ dicat ꝓphā. Preoccupemꝰ faciē eiꝰ in cō feſſione. ſicut ille qͥ diffidit de iure ſuo dꝫ an̄ iudicium de pace ⁊ ꝯpoſitione tractare: ⁊ diem ſuum preuenire ¶ Scd̓o ꝯfeſſio dꝫ eſſe huīlis ⁊ verecūda: Iuxta illd̓ apo. Ro. vi. Quē fructū habuiſtis tūc in illis: in qͥbꝰ nūc erubeſcitis. Latrones enī demiſſo capite/ ⁊ rubo re ꝑfuſi: ſcelera cōfitētur. cōtra aliquos quoꝝ ſūt horrenda facinora/ qui nec timēt deū/ nec hoīes verētur Latrones timēt patibulū: cūſit tn̄ breue ſuppliciū/ et trāſitorium. ⁊ tales nō timēt infernū ⁊ interminabilē cruciatū. Lat̓rones verecūdant̉/ ⁊ tn̄ parū aut nichil prodeſt eoꝝ verecūdia. iſti aūt non erubeſcūt: cum tn̄ pars penitētie ſit ipſa erubeſcētia. De talibus dicitur hiere. vi. Cōfuſi ſunt qui aboīationē deo fecerūt. qui poſt ꝯfeſſionē nō ſunt cōfuſi/ ⁊ erubeſcere neſcierunt. qꝛ tales habēt vtiqꝫ erubeſcentie cauſam ⁊ meritū: et tn̄ habent vtiqꝫ erubeſcentie ſignum. ¶ Tertio ꝯfeſſio debet eſſe aꝑta non palliata. Et dr̄ aꝑta ꝯfeſſio: in qua pctōr ſe accuſat exprimēdo omēs pctī differētias ⁊ p̄cipue aggrauātes circūſtātias. qꝛ dicitur ꝓuer. xviii. Iuſtus prior eſt accuſator ſui. ſic ꝯfitebat̉ dauid qͦ dicebat. Dixi cōfitebor aduerſū me iniuſticiam meā dn̄o. nō dicit pro me: ſe laudādo vel excuſando/ ſicut faciebat phariſeus: ſꝫ aduerſum me ſe accuſando. ſicut faciebat publicanus. Luce. xviii. ¶ Quarto dꝫ eſſe ꝯfeſſio vera nō ficta. ⁊ dr̄ vera cōfeſſio q̄ eſt cū ꝓpoſito emēdendi. nō ſolū oris: ſꝫ etiaꝫ cordis. De qͣ dicit dauid Cōfitebor tibi dn̄e ī toto cor

de meo. cōtra aliquos quoꝝ ꝯfeſſio ē lupi. de quo nar rat fabula ꝙ ſemeꝫ ꝯfitebat̉ iniqͥtates ſuas ⁊ interim erat multū ſollicitꝰ: qꝛ videbat oues recedētes vn̄ di xit ꝯfeſſori ſuo ꝙ cito eū abſolueret. vt ſcꝫ poſſet ſequi oues. ſic cōfitētur aliqui in quadrageſima ꝓponētes ad peccatum redire poſt paſcha. ¶ Quīto dꝫ eſſe ꝯfeſſio ītegra nō dimidia. parū enī valeret ſi īfirmꝰ medico febrē reuelaret ⁊ peſtē febris celaret. ⁊ ſi nauta aliqua nauis foramīa obſtrueret ⁊ aliqua nō. Debet igit̉ penitēs deo integrā offerre cōfeſſionē. deꝰ enī eſt rex nobilis ⁊ in menſa regia poni debēt panes ītegri: nō fragmēta. deus enī nō ꝯſueuit dimidiare veniā: iō totū hoīem ſanū facit ī ſabbō. vt dr̄ Ioh. vii. Et ſicut magni mercatores in groſſo non obolatā nō denariatā vendūt: ſicut pauꝑes mercato res. pre ceteris qꝛ mercatura dei.ſ. gr̄a ⁊ venia eſt res indiuiſibilis/ cū ip̄e ſit ſūmus mercator. iſta duo erūt indiuiſibilia: īſtar margarite vl̓ alteriꝰ lapidis p̄cioſi qui totꝰ emit̉ vel totꝰ dimittit̉. Ip̄e aūt ē negociator margaritaꝝ: qͥ q̄rit bōas margaritas vt dr̄ Mat. xiii ¶ Sexto cōfeſſio dꝫ eſſe flebilis ⁊ lachrymoſa. ſicut petri ⁊ magdalene. qꝛ mīa ⁊ lachryme adinuicē ſunt valde amice. ⁊ iō vbi eſt lachryma: ibi eſt ſtatī amica ſua/ mīa. Hec eſt eī aqua quā xp̄s valde ſitit. ⁊ nullus fons tātū eū delectat: ꝙͣtū puteꝰ lachrymaꝝ. In cuiꝰ figura quieuit iuxta puteū ſamarie: ⁊ petiit aquā ſamaritane.ſ. lachrymaruꝫ/ a muliere ſamaritana.i. a peccatrice anima. Ioh. iiii. ¶ Septimo ⁊ vltīo ꝯfeſſio dꝫ eſſe obediēs ⁊ prompta vt.ſ. penitēs ſtudeat ſuſciꝑe ⁊ obſeruare ſacerdotꝭ mā data. Infirmus qui nichil vult facere ꝓ medico: vix aut nunꝙͣ curatur a morbo. Unde obedire dꝫ penitēs

fo. xxiiii. De cōfeſſione non contendere. ſicut dauid qui dicebat. vt iumētum factꝰ ſuꝫ apud te. ad iumētū nāqꝫ nō ꝑtinet ſibi onera taxare vel īponere: ſꝫ taxata ⁊ impoſita portare. ¶ Nota ꝙ triplex ē ꝯfeſſio. ¶ Prima ē ꝯfeſſio pctī. de qͣ p̄s. Dixi ꝯfitebor aduerſū me īiuſticiā meā dn̄o. In hoc aūt ꝟbo tāgunt̉ ſex q̄ dꝫ vera ꝯfeſſio habere. Primū eſt premeditatio. qd̓ notatur cū dicitur: dixi Secundū eſt ꝯpunctio cordis et oris. vt. ore ſimul et corde fiat/ quod notatur per: confitebor. Tertiū ē ꝙ ſit accuſās nō excuſās qd̓ nōt̉ ꝑ: adūſū me Quartū ꝙ ſit de mal̓ nō de bonis qd̓ notat̉ ꝑ īiuſticiā Quintum ꝙ ſit propria.i. de peccatis ꝓpriis nō alie nis/ quod notatur per: meam. Sextum ꝙ ſit ad honorē dei ⁊ honeſtatē ſui qd̓ notat̉ per: dn̄o. ⁊ talis ꝯfeſſio eſt vtilis. Vnde ſequitur: ⁊ tu remiſiſti impietatem peccati mei. ¶ Scd̓a eſt ꝯfeſſio laudis. de qua eccl̓iaſtici vltimo Cōfitebor tibi dn̄e rex ⁊ collaudabo Un̄ de his duobꝰ dicit pſal. Cōfitebimur tibi deus: cōfitebimur tibi. ¶ Tertia eſt ꝯfeſſiofidei. de qͦ Ro. x. Corde creditur ad iuſticiā. ⁊c. ¶ Et nota ꝙ ꝯfeſſio ī qua ſūt ſeptē ꝯdi tiones p̄dicte ꝯparat̉ viele: ī qua ſūt ſeptē corde. Un̄ viela ꝯfeſſionis q̄ hꝫ iſtā ſeptuplicē cordā reddit ī au ribꝰ dei ſuauiſſimā ⁊ dulciſſimā melodiā. nec ē aliqd̓ organū muſicū qd̓ ita libenter deꝰ audiat: ſicut verā ꝯfeſſionē pctōꝝ. ⁊ iō manus q̄ ſic tāgit vielā cōfeſſionis corā deo: ſtatī reportat ſalariū.i. veniā de oībus pctīs. Vnde dr̄ yſa. xliii. Narra ſi qͥd habes: vt iuſtifi ceris. Et dauid ꝯſulit oībꝰ nimis.i. pctōribꝰ penitēti bus qͥ volūt in curia regis eterni introire: vt tāgāt eo modo vielā ꝯfeſſionis. vt ſupra dictū eſt. Dicit eī p̄s. Introite portas eius in confeſſione.

¶ De ſatiſfactione. xiii. capitulum. Tertio notā de penitētia ꝙͣtū ad ſatiſfactionē. ⁊ ſūt p̄cipue ſeptē notāda ad hoc ne ceſſaria: vt ſit ꝑfecta penitentia ⁊ pctī medicina. ¶ Primo enī ad ſatiſfactionē requirit̉ abſtinētia a pctō. ſicut enī pͥma lex quā medicꝰ ponit īfirmo ē abſtinētia a cibo: ita primū qd̓ eſt neceſſariū penitēti eſt dieta.ſ. abſtinētia a pctō. Hāc legē īponebat ypocras noſter xp̄s egrotis ſuis quos habebat ī cura ſicut ptꝫ in adultera. Io. viii. Uade ⁊ amplius noli peccare. ¶ Scd̓o reqͥritur ad ſatiſfactionē pnīe reſtitutio rei aliene. ⁊ hec eſt ſicut quedā minutio/ vl̓ fleubotomia Minuit enī ſanguīs ſubſtantiā: ſed aufert febris ma teriā/ et ꝯſeruat vitā. ſic qui aliena reſtituit pecuniā minuit. ſꝫ aufert cupiditatis ⁊ mortis eterne materiā ⁊ cōſeruat gr̄am ⁊ aīe vitā. Et ſicut ſunt quedā infirmitates q̄ non pōt ſine fleubotomia curari: ſic quedā ſunt pctā a quibꝰ nō pōt quis ſine reſtitutione curari aut iuſtificari. ſicut furtū vſura ſymonia/ rapina/ et huiuſmōi. qꝛ nō dimittit̉ pctm̄ niſi reſtituat̉ ablatum vt dicit aug. hanc fleubotomiā faciebat ſibi zacheꝰ: qͥ dicebat Luce. xix. Si quid aliquē defraudaui: reddo quadruplū. ſed vtinā vſurarii mō redderēt ſimplum ¶ Tertio reqͥrit̉ ad ſatiſfactionē cinis humilitatis. Cinis enī ⁊ aqua calida faciūt bonū lixiuiū. ſic cinis vere huīlitatis ⁊ aqͣ calida lachrymaꝝ faciūt pnīam purgatiuā. ⁊ ſicut aqua ꝙͣtūcunqꝫ calida niſi trāſeat ꝑ cinerē nō bene purgat ſordes veſtrū: ſic lachryme ꝙͣuis calide/ niſi trāſeāt ꝑ cinerē huīlitatis nō lauāt ſordes vicioꝝ. Iō dicebat. Iob. xlii. Ago pnīam īfauilla ⁊ cinere. ī fauilla deuotionis ⁊ cinere huilitatis

De ſatiſfactiōe fo. xxv. ¶ Quarto requiritur ad ſatiſfactionē penitētis ciliciū mortificatiōis hoc eſt ꝓpriū ⁊ ſpeciale malagma ⁊ emplaſtrum carnis repreſſiuū luxurie ⁊ carnalis la ſciuie. ⁊ ſicut emplaſtrū tēperat ⁊ reprimit dolorē lateris: ſic ciliciū mortificatiōis reprimit libidinē. hoc emplaſtrū ponebat directe ſupra locū doloris iudith. de qu iudith. viii. ꝙ hn̄s ſupra lūbos ſuos ciliciū: iei ciliciū cōtra luxuriā ⁊ ieiuniū ꝯtra gulam requiritur ad ſatiſfactionē penitētis ieiu tiuū. qꝛ ad litterā panis ⁊ aqua eſt cibus ⁊ ⁊ p̄cipue ꝓhibet̉ vinum infirmis. Un̄ ille licꝰ paulꝰ dicit ad ephe. v. Nolite īebriari ſt luxuria. Sed nota ꝙ oīa conceduntur ē quoꝝ ſalute dubitatur ⁊ deſperat̉. ſꝫ alijs ibet̉ ſpes ꝙ curētur: ſubtrahuntur nociua delectabilia. vt dr̄ Iohel̓. ii. Cōuertimini to corde vr̄o in ieiunio/ ⁊ fletu ⁊ planctu. uis ſcit ſi ꝯuertatur: ⁊ ignoſcat deꝰ? quaſi quo deꝰ qui eſt ſūmꝰ medicꝰ ieiunare nos quaꝙͣ de noſtra ſalute diffidit. equiritur ad ſatiſfactionē penitētis elemo ſyr eſt quaſi ſalariū medici Fidelius enī labo rat medicus qn̄ ſperat bene ſe remunerari Et nota ꝙ ſalariū eſt taxādum medico ſcd̓m ꝙ plus vl̓ minꝰ la borauit circa infirmū. ⁊ ꝙͣto a maiori ⁊ periculoſiori morbo liberauit egrotū. Bene eſt igit̉ remunerādus medicꝰ noſter xp̄s qui tātū circa nos laborauit/ īmo propter infirmitatē noſtram aīam ſuā morti tradidit yſa. liii. ⁊ etiā qui a tam graui ⁊ multiplici īfirmitate nos liberauit. Ip̄e enī eſt qͥ ſanat oēs īfirmitates no ſtras: ⁊ redimit de īteritu vitā nr̄am. vt dr̄ in pſal. Si enī bene remuneretur iſte medicꝰ: nequaꝙͣ de morte

timeat egrotus. Debet enī remunerari nō in ſe/ quis bonoꝝ noſtroꝝ nō eget. ſed ī heredibꝰ ſuis.ſ. pauꝑibꝰ Reputat enī ſibimet factū qd̓ fit pauꝑibꝰ amore ip̄i Un̄ dicit Mat. xxv. Qd̓ vni ex minimis meis feciſtis michi feciſtis. De iſto ſalario elemoſyne dr̄ tho. iiii. Elemoſynas ab oī pctō ⁊ a morte liberat: ⁊ nō patiet̉ animam ire in tenebras. ¶ Septimo ⁊ vltīo reqͥrit̉ ad ſatiſfactionē penitētis or̄o deuota. ſicut enī mater pro filio egroto facit can delam ⁊ emittit votū: cū nullū ꝯſilium vel auxilium ſuꝑeſt medicoꝝ ſic qn̄ videmus ſpiritū noſtrū pericli tari graui morbo pctī debemꝰ deo facere cādelā bōe operatiōis. iuxta illud Luce. xii. Lucerne ardētes in manibꝰ veſtris. ⁊ emittere votū deuote or̄onis. ⁊ hoc genus demonioꝝ.ſ. pctm̄ nō eiiciet̉ niſi in or̄one ⁊ ieiunio. Mat. xvii. Or̄o nāqꝫ peſtes mētis curat: ⁊ ieiu nium peſtes corporis. ¶ De oratione. xiiii. ca. Tertio nota partes penitētie virtuales que ſunt tres. ſcilicet. Oratio. ¶ Primo ſpecialiter de or̄one eſt Ieiunium. et dicendū: quid eſt. Oratio eſt petiElemoſyna. tio decentium in deo vel adeo. Uel Oratio eſt mentis eleuatio in deum. Damaſcenus. ¶ De or̄one nota ſpecialiter. v. ſcꝫ. Typus decens. ¶ Habet igit̉ oratio typum Uirtus ingens decentē/ etfigurā elegantem Modus ꝯpetēs Comparatur aūt ſpecialiter Locus ꝯgruēs. tribus. Eſt enim oratio: Tēpus ꝯueniēs Sicut incenſum diuine miſerationi offerendum Sicut ſcutum diuine indignationi opponendum Sicut tributum diuine dominationi perſoluendum.

De oratione fo. xxvi. ¶ Eſt ergo oratio primoſimilis thuri vl̓ incenſo qd̓ diuīe miſeratōi debemꝰ offerre. ſicut enī thꝰ vel incēꝑ carbones poſitūſpirat ſuauē ⁊ redolentē odo ſum ſi rem mū: ſic or̄o incēſaſuꝑ carbones deuotionis agrat in ꝯſpectu diuine maieſtatis. ⁊ ideo ſal. Dirigatur oratio mea ſicut incenſum i tuo. o eſt oratioſimilis ſcuto qd̓ diuine idigna ius opponere. Nam ſicut ſcutum ꝓhibet vel ſagitte: ſic oratio ſeruat hominem a ī ſagittaſentētie ⁊ ire dei Un̄ dr̄ ſap̄. xviii. ꝓferens ſcutū or̄onis reſtitit ire. ratio eſt ſimilis tributo quod diuīe domi bemus perſoluere. ſicut enī euphiteota vl̓ ius ſoluit tributum regi pro emphiteoſi vel feudo quod tenet ab ip̄o: ſic tributum laudis ⁊ oratio nis ſoluēdum eſt deo ꝓ emphiteoſi corporis ⁊ anime quam accepimus ī feudo. Mathei. xxii. Reddite que ſunt ceſaris ceſari ⁊ que ſunt dei deo. ¶ Item oratio triplicē figurā aliam valde pulchrā. Sicut hō regi portans encenium. Eſt enī vir orās Sicut a rege petens iudicium. Sicut a rege petens ſuccurſum: ¶ Eſt itaqꝫ homo qui orat ſicut ille qui p̄ſentat regi magnum encenium et nobile. vt homoni agnus vel nobilis domicellꝰ: ſic oratio eſt encenium adeo nobi le ⁊ magnum ꝙ ſolum debet preſentari deo/ ꝑ hominem magnum ſcꝫ iuſtum. Hoc eſt enī officium chriſti hominis ⁊ mediatoris noſtri qui orationes noſtras ⁊ opera noſtra preſentat deo patri. qd̓ figurat dyaconꝰ in eccleſia vel in miſſa: cum offert thuribulum ſacerdoti. Hoc eſt officium angeli qui noſtras orationes

ſimiliter offert in ꝯſpectu dei ſicut dixit āgelꝰ ad tho biam. tho. xii. qn̄ orabas cū lachrymis. ⁊ ſeqͥtur ego or̄onem tuā offerebam dn̄o Et ſicut regi nō offert qui ſibi miniſtrat ferculū cooꝑtum cū muſcis: ſic qui orat nō dꝫ regi regū offerre ferculum cum muſcis.i. cogitationibus vanis et immundis. ¶ Eſt etiā hō qui orat ſicut ille qͥ a rege petit iudiciū ſicut enī ille qui in iudicio loquit̉ dꝫ habere teſtes de his que ꝓponit alioqͥn nō crederet̉ ſibi vel audiretur īmo a iudice puniret̉. ſic oratio vocalis dꝫ habere teſtimoniū cordis. ſed tn̄ cauēdum eſt ne cor orantis ſit falſus vel corruptꝰ teſtis corruptione.ſ. īiquitatis. qꝛ dr̄ in pſal. Iniquitatē ſi aſpexi in corde meo. ⁊ce. ſꝫ ſi cōſciētia bona ⁊ teſtimoniū fidele ferat orās: iudiciū pro ſe reportat. Nā dicit apl̓s ſcd̓r coꝝ. i. Glīa noſtra hec eſt: teſtimoniū conſcientie noſtre. ¶ Eſt inſuꝑ orās ſicut ille qui a rege in obſidiōe q̄rit vel petit ſuccurſū. nā ſicut ille qui tenet caſtrū regis ſi obſideretur ab īimicis reputaret̉ īfidelis: niſi caſtruꝫ regi denūciaret obſeſſū vl̓ peteret ſuccurſum/ vel niſi expectaret a rege auxiliū/ vel ſi poſt auxiliū redderet hoſtibꝰ caſtrū: ſic cū hoſtes viſibiles ⁊ īuiſibiles obſident aīam tētationibꝰ: ſtatim debemꝰ regi regū nūcium or̄onis mittere ⁊ obſidionē denūciare. ſicut pro pheta qui dicebat in pſal. Cōſiliū malignātium obſe dit meDeꝰ enī nō differret auxiliū mittere. qꝛ fidelis ⁊ ſtatim faciet ſuccurſū: cū ad tētationē fuerit prouen tum. vt dicit apl̓s. Prime ad coꝝ. x. ¶ Item qui orat debet clamare. Sicut clamat ꝑuulꝰ qͥ vult vbera ¶ Eſt itaqꝫ hō Sicut clamat catulꝰ cūſentit ꝟberaᵇ qui orat: ſicut ꝑuulus volēs Sicut clamat ppl̓s cū videt ꝑicula

De oratione fo. xxvii. vbera. Nam ſicut paruulus clamat pro deſiderio lactis: ſic viri ſpūales debēt emittere vlulatū or̄onis de uote ribꝰ cōſolationis diuine. iuxta illud qd̓ dr̄ Canti .i. Meliora ſunt vbera tua vino. hō qui orat ſicut catulꝰ ſentiēs ꝟbera. Nā ſentiēs verbera clamat plus cū plꝰ percu s debet clamare orādo qui a dn̄o tribula re caſtigatur. Nam dicitur in pſal. Ad do ntribularer. ⁊cͣ. ꝑ hō qui orat ſicut populus videns ꝑicula. leuit populꝰ clamare p̄cipue ꝓpter tria.ſ. ignē/ ⁊ hoſtes: ſic hō dꝫ emittere clamorē x genꝰ tentatōis.ſ. cōtra carnalē concupi per ignē figuratur/ ꝯtra cōcupiſcentiā ter renam ſeu mūdanā/ que per aquā fluenteꝫ ītelligitur cōtra dyabolicā guerrā/ que ꝓprie hoſtis appellatur. Hec ꝑicula timebat dauid qͥ dicebat Pericula infer ni inuenerunt me. ¶ Item in oratione debemus os cordis aperire. Sicut reumaticus aeri. Sicut pulliculus matri. ¶ Eſt itaqꝫ orās ſicut Sicut infantulus nutrici. hō reumaticus quina res habꝫ ſtrictas/ neceſſaria ē enī ad reſpirādū aꝑtio oris. ſic qui habꝫ īꝑfectū odoratū.ſ. deſiderii celeſtis debꝫ aꝑire os ⁊ emittere vocē or̄onis. Nā dicit ꝓphe ta in pſal. Os meū aꝑui: ⁊ attraxi ſpiritum. ¶ Eſt etiā os aꝑiendum or̄oni ſicut īfans aꝑit os nu trici. ſicut nutrix paſcere infantē nō poſſet: ſi puer os non aꝑiret: ſic ſi volumus nutrimentū vite ſuſcipere/ orādo aꝑiamus os noſtrū ad nutrimentū vite eterne ſcꝫ gratie diuine. vt dr̄ ſapīe. xvi. ¶ Eſt inſuꝑ hō qui orat ſicut pulliculus qui qn̄ ſentit

venire matrem/ aperit roſtrum verſus celum: ſic cum frequenter viſitet nos deus per inſpirationem ſuam: quaſi ſemper debemus habere os apertuꝫ per orationem deuotam. ſicut dicit apl̓s Prime ad theſſal̓. v. Sine ītermiſſiōe orate. Et de viro iuſto dr̄ eccl̓iaſtici xxxix. Aperiet os ſuum in oratione: ⁊ ꝓ delictis ſuis deprecabitur. Sicut armatura militē ornans. ¶ Item or̄o eſt Sicut lucerna viā demōſtrans. Sicut columba oliuam portans ¶ Eſt itaqꝫ oratio ſicut armatura. Nā ſicut miles nō exit ſine armis ad belluꝫ: ita ſine armis or̄onis nullo modo debemus intrare tētatōis cōflictū. In cuius fi gura dr̄ Exodi. xvii. ꝙ moyſe eleuāte manus ad ora tionem vincebat iſrael. ⁊ cū remittebat manus ſuꝑa bat amalech.i. dyabolus. ¶ Eſt autē oratio ſicut lucerna viam demōſtrans. nā ſicut lucerna eſt neceſſaria in tenebris: ſic or̄o ī rebus dubiis. In cuiꝰ figura mulier illa euāgelica.i. anima deuota accēdit lucernā/ ⁊ inuenit dragmam. Luce. v. Lucerna eſt or̄ois inſtātia/ dragma vero eſt gratia di uina/ q̄ ſi perditafuerit: reꝑitur cuꝫ or̄one deuota. Et ſicut lucerna dirigit greſſꝰ: ſic oratio dirigit oē bonū opus. Vn̄ dicit hieron̄. ad paulinuꝫ. In principio cuiuſtibet operis boni premitte ſignum crucis in fronte cum oratione dominica. ¶ Eſt inſuꝑ oratio ſicut colūba q̄ reuerſa ē ad archā cū oliua. gen̄. viii. Nā ſicut illa denunciauit pacem/ ⁊ iam ceſſaſſe diluuiū: ſic or̄o denūciat penitenti diuinā recōciliationē ⁊ veniā pctōꝝ. ⁊ ſicut colūba illa porta uit ramū oliue: ſic or̄o ramū diuine gr̄e/ ⁊ ſicut colūba hꝫ duplicē alā: ſic or̄o hꝫ duplices alas.ſ. ieiuniū ⁊ ele

De oratione fo. xxviii. moſynā. Unde dicitur in pſal. Quis dabit michi pen nas ſicut colūbe ⁊ volabo: per or̄oem. ⁊ requieſcam: per deuotionem ¶ De iunio. xv. cap̄. De ieiunio nota ectalit̓ tria Quibꝰ iciunium cōparatur. rimo enī cōꝑa Quid in ieiunio reprobatur. ratur ieiunium pluQuale ieiuniū cōmendatur. ribus et ſpecialiter tribꝰ. Eſt enī Sicut parcitas ignis vl̓ lignoꝝ ſub olla Sicut agilitas in nauicula. ¶ Eſt itaqꝫ Sicut cocauitas in viella. ieiuniū ſicut parcitas ignis vl̓ lignoꝝ ſub olla. ſicut eī ſubtrahēdo ligna vl̓ ignē de ſub olla ceſſat eiꝰ bullitio: ſic corpori ſubtrahēdo cibaria/ ceſſat tētatio carnis. Un̄ ꝟſus. Luxuxiat raro: nō bene paſta caro. Vn̄ nota ꝙ ācilla prouida tripliciter īpedit ebullitionē olle.ſ. ligna ſub trahendo/ aquā infundēdo ⁊ q̄ ſunt ī olla mouēdo: ſic aīa pen nſtar ancille cōtra ebullitioneꝫ carnalis ꝫ ligna ſubtrahere parce comedēdo. ꝟgna foco: ſi vis extinguere flamam. infūdere ad litterā: aquā bibēdo vinum be itū. Dꝫ ollā mouere: ſe vtiliter occupādo Un̄ dicit apl̓s ſcd̓e coꝝ. xi. In laboribꝰ/ in ieiuniis/ in vigiliis.ſ. occupemꝰ nos Nā caro nr̄a adflatū dyabo li ſicut carbo ignis accēdit̉: ⁊ ſicut olle ſuccēſe atqꝫ fer uētes. Un̄ dr̄ ioh. xli. Alitus eiꝰ prunas ardere facit. ¶ Eſt etiam ieiuniū ſicut agilitas ī auicula. Nā ſicut auis macillēta eſt agilis adfugiendum accipitrē ad volatū ſublimem: ſic mēs hominis ieiunātis ⁊ abſtinentis: eſt habilis adfugienduꝫ accipitrem.i. hoſtis tentationē ad ſublimē volatū contēplatiōis. De tali dicitur in pſal. Volauit ſuper pēnas ventoꝝ. volauit

fugiendo tentationem. ⁊ volauit ſe eleuando templationē. Ecōtrario ꝟo eſt de aue graui ſicut de cōturnice tp̄e vīdemiaꝝ/ que nō pōt litrē fugere nec alte volare. ſic hoīes carni dediti iec bn̄ poſſunt tentationē dyaboli vitare nec bn̄ celeſtia ꝯtē plari Unde infigura iſtoꝝ helyas ieiunauit. xl. diebꝰ ⁊.xl. noctibꝰ vt ſcꝫ perſecutionē iezabel euaderet: ⁊ ad montē dei oreb celeriter ꝑueniret. vt legit̉ tercti regū xix. Helyas in figura ſigāt aīam hoīs abſtinētis. ꝑſe cutio iezabel: deſignat tētationē carnis. mōs dei orebꝰ ſignificat ſublimitatem contemplationis. ¶ Eſt etiā ieiuniū ſicut cōcauitas in viella. Nā ſicut viella niſi eſſet cōcaua/ ⁊ corde ſuꝑextenſe: nō eſſet ſo noroſa. ſic hō niſi ſit vacuꝰ per abſtinentiā/ ⁊ extenſus per rigidā pnīam: nō reddit ſonoroſaꝫ diuine laudis melodiā. Un̄ infigura huiꝰ dxit dn̄s moyſi. exo. xxvii ꝙ faceret altare cōcauū nō ſolidū: ſed inane. Conca uum altare eſt cor penitētis. vbi dꝫ īmolari ſacrificiū cōtritionis ⁊ ſacrificiū laudis. qd̓ quidē nō debet eſſe ſolidum.i. deliciis plenū: ſed inane ⁊ concauuꝫ.i. peni tentia et ieiunio attenuatum. Sūmū remediū ad expiandū morbum Item ieiuniū eſt: Bonū ꝯſiliū ad effugiendū lupum. Certū ingeniū ad īpugnandū caſtruꝫ. ¶ Eſt itaqꝫ ieiunium remediū valde ſanū ad curādū morbū. Nā ſicut lex pͥma medicoꝝ infirmātibꝰ corpo raliter eſt dieta: ſic primū auxiliū vexatis febribꝰ ten tationis/ eſt ieiuniū ⁊ abſtinētia. Vn̄ ieiuniuꝫ ponitur primo īter oꝑa pnīe que ſuadet ſūmus ille ypocras.ſ. deus in ſuis amphoriſmis. Iohel̓. ii. Cōuertimini īqͥt ad me in toto corde veſtro. in ieiunio. ⁊cͣ. ¶ Eſt etiā ieiunium valde bonū ꝯſilium a fugandi

fo. xxix. De ieiunio lupum. ſicut enī vulgo dicitur Fames eiicit lupum de nemore ſic abſtinētia ⁊ ieiuniū fugāt dyabolū ab hoīe Unde dr̄ Marci. ix. hHoc genꝰ demonioꝝ nō eiicitur niſi in ieiunio ⁊ or̄one. Nā or̄o fugat peſtes cordis/ et ieiuniū peſtes corꝑis vt dicit aug. Infigura etiā huiꝰ Iudithieiunās occidit holofernē. vt dr̄ iudith. xiii. et ix. Iudith que cōfitens interp̄tatur: ſigāt penitentēqui pctā ſua ꝯfitetur. Holofernes quē iudithieiunās occidit: ſigāt dyabolū qͥ cōfeſſione ⁊ abſtinētia ſuꝑal̓ ¶ Eſt inſuꝑ ieiunium valde certū ingenium ad expu gnandum caſtrū. ſicut enī nō eſt adeo forte caſtrū qd̓ nō poſſit expugnari ſi poſſent ei victualia ſubtrahi ſic nō eſt adeo caro rebellis ſpūi quin ſubtrahendo ciba ria nō valeat a ſpū ſubiugari. Caro ſiquidē noſtra/ ca ſtrū dyaboli ē q̄ ſꝑ rebellat ꝯtra ſpiritū De hoc caſtro dr̄ Luce. xi. Cūfortis armatꝰ ſcꝫ cuſtodit atrium ſuū. Atriū dyaboli eſt caſtrū corꝑis īmūdi. tūc ī pace ſunt oīa que poſſidet. hn̄s.ſ. turres ſuꝑbie foſſatū auaricie rupes īuidie. hn̄s ꝓ muro deffenſioneꝫ culpe proprie. hn̄s etiā portas ꝯuerſationis īdiſciplinate habēs pa cem ꝑuerſam ītrinſecus delectatōis īmūde. ſed tamē quātūcunqꝫ muniatur: per ieiuniū vt dictū eſt ſubtra hendo cibaria expugnatur. ¶ Item nota ꝙ quattuor in ieiunio reprobantur. ſcꝫ Cum ieiunans vacat culpe. probādū Cum ieiunans inhiat fame. ¶ Eſt i: cuꝫ ieiunās in ieiu Cum ieiunans parcit burſe. vacat pctō. qͥ enī ieiuCum ieiunans ſeruit gule. nat a cibo ⁊ nō abſtinet a pctō: ſimilis ē dyabolo cui eſca nō eſt ⁊ malicia ſꝑ ineſt. vt dicit yſido. De hoc ie iunio dr̄ y̓ſa. lviii. hHoc eſt ieiuniū qd̓ elegi. Diſſolue colligatōes īpietatis. ſolue faſciculos depͥmētes. Sꝫ

in eodem dr̄ Ecce ad lites ⁊ contentiones ieiunatis. ¶ Eſt etiam in ieiunio reprobandū quando ieiunās querit ex hoc laudē humanā ⁊ glorie trāſitorie famā Nam qui ieiunat ꝓpter humanā laudem/ de hoc qd̓ ſubtrahit vni hoſti paſcit dupliceꝫ hoſtē. qd̓ enī vnico aduerſario.ſ. carni ſubtrahitur per ieiunium: de hoc paſcit alios duos.ſ. dyabolū ⁊ mundū. tale erat ieiuniū phariſeoꝝ: de qͥbꝰ dr̄ Mat. vi. Cū ieiunatis nolite fieri ſicut ypocrite triſtes: extermināt enī facies ſuas vt appare ant hoībus ieiunantes ⁊c̄. ¶ Eſt tercio reprobādū valde in ieiunio qn̄ ieiunās ideo ieiunat vt parcat burſe. talis enī nichil aliud vi det̉ facere/ niſi qd̓ ſubtrahit ſibi: ponit in ore dyaboli id eſt in burſa que eſt os dyaboli Unde auarꝰ videtur multum diligere dyaboluꝫ/ quando ſubtrahit ori pro prio/ vnde paſcat ⁊ impinguet ipſum. tale ieiuniū reputat ſapiens infeliciſſimum. Eccleſiaſtes. vi. dicens Uiro cui dederit deus diuitias/ ſubſtātiam ⁊ honorē ⁊ nichil deeſt aīe ſue ex oībꝰ que deſiderat nec tribuit ei deus poteſtatē vt comedat ex eo: ſꝫ hō extraneus vo rabit illud: hoc vanitas ⁊ magna miſeria eſt ¶ Eſt inſuper reprobandum in ieiunio/ quādo ieiunans ideo ieiunat vt deo ſuo ſcilicꝫ gule ſeruiat ⁊ ven tri. quod fit precipue tribus modis. Quidaꝫ enī ſunt qui ideo ieiunant vt poſtea melius comedāt. tales ni chil aliud faciūt niſi ꝙ ſolennitatem dei ſui ſcꝫ vētris preueniunt vigilia ieiunii deteſtabilis. Sūt etiā alij qui tempore ieiunii querūt magis delicata cibaria ⁊ tunc volunt comedere ſplendidius ⁊ lautius ⁊ tantuꝫ vna vice comedunt: quātum in duabus/ quando non leiunāt. ⁊ tales talem gratiam ſolum faciunt deo ſcꝫ ꝙ duos obolos dāt ſibi ꝓ vno denario. ⁊ eandē gra

De ieiuuio fo. xxx. tiam facerent iudeo vel ſaraceno. ¶ Sūt nichilominus aliqui qui tribus diebus plus manducāt pro vno miſerrimo ieiunio quod ieiunant Nam die precedenti dicūt/ cras ieiunabimus. Die ſe quenti dicūt/ heri ieiunauimus. Die ipſius ieiunii dicunt ieiunamus. Et ita defraudāt deum. quia bolis non ſoluunt niſi vnum denarium. conqueritur dominus Oſee. xi. Circūuegociatiōe ſua effraim. De tali ieiunio po ī quod dicitur Eſyae. lviii. Nolite ieiuna anc diem. īplex ieiunium in ſacro eloquio commendatur. ſcilicet Bonum. Melius. et ¶ Bonū eſt qn̄ quis ie Optimum. iunat pro ſatiſfactione pec elius: quādo quis ieiunat ad honoreꝫ dei. quādo qͥs ieiunat cuꝫ exercitio boni oꝑis igitur dicitur quando quis iam poſt mor er contritionem ⁊ cōfeſſionem reſurreitate exiſtit: ⁊ ieiunat pro peccatis q̄ fecit tē non hꝫ: bonū amittit qd̓ habet. qꝛ dicit̉ .iii. Si tradidero corpꝰ meū ita vt ardeaꝫ t nō habeā: nichil michi ꝓdeſt. ⁊ offert qͣſi cadauer mortuū deo qͥ ieiunat in pctō mortali. cū debeamus deo offerre corpora nr̄a hoſtiā viuentē. vt di cit apl̓s ad Romanos. xii. ¶ Meliꝰ ꝟo ieiuniū vocat̉ qd̓ ad dei honorē ⁊ ſctōꝝ ſuoꝝ gratis ⁊ cū deuotōe celebrat̉ De quo ītelligit̉ qd̓ ſcribit̉ Mat. vi. Tu aūt cū ieiunas vnge caput tuū ſcꝫ oleo vnctuo ſe ꝯpaſſiōis. ⁊ faciē tuā laua aqͣ lachrimo ſe ꝯtritōis. vt dicit gloſa. Deo ieiunat: qͥ ꝓ eiꝰ amore ſe macerat. ⁊ qͥ qd̓ ſibi ſubtrahit: pauperibꝰ elargitur

¶ Optimum ieiunium dicitur quādo homo exterior ieiunat/ ⁊ hō interior orat. vt dicit yſido. ⁊ qn̄ quis ieiunat ex vna parte ieiunādo macerat corpꝰ/ ⁊ ex alte ra parte bona agere nō ceſſat. cōtra aliquos qͥ nichil poſſunt facere cū ieiunāt īmo tūc ludūt ad ſcacos/ vt ieiunium nō ſentiāt. ⁊ ſic ociando ociū vitant. contra hoc qd̓ dicit boeciꝰ: ꝙ pro ocio vitādo ocia ſectari ri diculoſum eſt. Ieiuniū bonū ſigātur ꝑ ieiuniū moyſi Exo. xxxii. Ieiuniū meliꝰ ſignificat̉ per ieiunium he lye. Tercū regū. xix. Ieiuniū optimum ſignificatur per ieiuniū xp̄i. Mat. iiii. ¶ De elemoſyna. xvi. ca. De elemoſina quatuor ſūt ſpe cialiter notanda ſcilicet. Typus elegans. Motus ſtimulans. ¶ Habet ergo elemoModus regulans. et ſyna typum vel ſimiliFructus abundans. tudinem elegantem/ ⁊ ſpecialiter triplicem. Sicut lumen radioſum. ¶ Eſt enī elemoſyna. Sicut lumen copioſum. Sicut ſemen fructuoſum. ¶ Eſt itaqꝫ elemoſyna ſicut lumē radioſuꝫ. Nā ſicut lumē ſerenat aerē: ſic elemoſina ſerenat mentē. ⁊ ſicut lumē fugat oēm tenebrā: ſic elemoſina fugat omnem culpā. ⁊ ſicut lumē dꝫ portari nō poſt/ ſed ante hoīem ſic hō prudēs facit elemoſinā in vita ſua nō poſt mor tem. Qui aūt elemoſinā non facit in vita ſua ſed poſt morteꝫ ſuā: ſimilis eſt hoī qui poſt tergū vult portare lumē.i. lucernā. Dicit eī ſapiēs eccl̓iaſtici. xiiii. Ante mortem benefac amico tuo. id ē anime tue. vl̓ chriſto in ſuis membris. ¶ Eſt etiā elemoſina ſicut flumē. Nam ſicut flumen

fo. xxxi. De elomoſyna manat ex influētiafontis: ſic elemoſyna ex influētia pietatis. ⁊ ſicut fons vnde manatfluuiꝰ per occultos meatus ꝓcedit a mari: ſic pietas hoīs vn̄ manat ele moſyna ꝑ occultam inſpirationē venit ex gratia dei et ſic elemoſyna venit a deo/ ⁊ dat̉ deo. Nā dicit ſap̄. eccl̓iaſtes. i. Ad locū vnde exeūt fluīa reuertūtur: vt iterūfluant Et ſicut flumē qn̄qꝫ exit extra ripas/ nec eſt contētū ꝓpriis alucis: ita īterdū elemoſyna dāda eſt bonis īdifferēter ⁊ malis: maxime tp̄e neceſſitatis Sicut pater celeſtis qui ſolē ſuū oriri facit ſuꝑ bonos ⁊ malos/ ⁊ pluit ſuꝑ iuſtos ⁊ iniuſtos. vt dr̄ Math. v. ¶ Eſt inſuꝑ elemoſyna ſicut ſemē. Et nota ꝙ ſex ſūt quibus elemoſyna beneſemini comparatur. ¶ Primo quia ſicut ſemē dꝫ abſcōdi: ita elemoſyna debet occulte dari. Nam dicitur Eccl̓iaſtici. xxix. Cō clude elemoſynam in ſinu pauperis. ¶ Ecd̓o qꝛ ſicut ſemē videt̉ perdi/ tn̄ cū potiꝰ renoue tur: ſic elemoſyna videt̉ amitti cum datur/ q̄ tn̄ tunc optime ſeruatur ⁊ theſauriſatur in theſauro paradiſi Un̄ dr̄ eccl̓iaſtici. xxix. Perde pecuniā ꝓpterfratrē ¶ Tertio ſemē cū fenore ſurgit: ſic qͥ dat elemoſynā a deo cētuplū accipiet. qd̓ dr̄ ꝓuer. xix. Fenerat̉ dn̄o qui miſeretur ꝓximo gloſa: centuplū accepturus. ¶ Quarto ſemen qd̓ eſt p̄cioſum ſicut triticū in vno anno ſeritur/ ⁊ in alio metit̉. vile vero ſicut ordeum ⁊ miliū: in eodē anno metil̓ ⁊ ſeminatur. ſic elemoſyna precioſa eſt qͥ hic in āno gr̄e ſeritur/ ſꝫ fructus eius in alio āno.ſ. glīe expectat̉. Uilis ꝟo reſpectu huius videt̉ elemoſyna illa q̄ in pn̄ti remunerat̉ qꝛ dicit ſalua tor Math. vi. Amē dico vobis receper̄t mercedē ſuā Precioſa vero nō ſolum in pn̄ti ⁊ tp̄aliter: ſed etiam remunerat̉ eternaliter. qꝛ dicit apl̓s Prime ad thim̄

quarto ꝙ pietas ad omnia vtilis eſt: ꝓmiſſionem ha bens vite que nunc eſt et future. ¶ Quinto ſemen gelū preſſum et retardatum ꝓfert vberioremfructum: ſic elemoſyna quā quis facit duꝫ ſuſtinet tribulationem: vberiorem eſt habitura repro miſſionem ſeu fructum/ vel remunerationem. Unde dicit̉ in pſal. Euntes ibāt ⁊ flebant mittentes ſemina ſua. Venientes autem. ⁊cͣ. ¶ Sexto ſemen ſuſtinet moleſtias multas ſicut gelu grandines ⁊ pluuias. ſic homo qui libens elemoſynā dat: cum cor habeat compaſſione plenum/ talis ſuſtinet omnes neceſſitates pauperum/ ⁊ miſerias afflicto rum. In cuius ꝑſona dicit apl̓s ſcd̓e coꝝ. xi. Quis in firitaur ⁊ ego non infirmor? ¶ Itē elemoſinariꝰ eſt Sicut arbor q̄ fructum facit Sicut nutrix q̄ puerum nutrit. ¶ Eſt itaqꝫ bonꝰ Sicut mercator qͥ merces vēdit elemoſynarius vt arbor. ſicut enī arbor meliꝰ creſcit ⁊ fructificat dum ab ea reſecantur ſuperflua: ſic diuites melius ꝓficiunt in gratia reſecātes diuitias ſuas ſcꝫ dando elemoſynam q̄ eſt de ſuperfluis danda vel facienda. ſicut dicitur. Luce. xi. Quod ſupereſt date clemoſynam. Et ſicut agricola tolerat in vinea aliqͣs infructuoſas arbores que ſuſtinent vites: ſic ſummus agricola deus in vinea ſua ſcꝫ in eccleſia tolerat mul tos diuites/ qui cum eorum elemoſyna ſuſtētant pau peres. Unde dicitur Marci. xii. Vineā paſtinauit ho mo. In vineaſiquideꝫ non ſolum ſunt vites que fructificant: īmo ⁊ paxilliaridi. ſic in eccleſia dei ſūt pec catores ⁊ iniuſti qui vites fructificantes id eſt iuſtos ſuis elemoſynis ſuſtentant. ¶ Homo etiam elemoſynariꝰ ē ſicut nutrix q̄ lactat

fo. xxxij De elemoſyna puerum. Nam ſicut nutrices cōſueuerūt impinguari vt abundēt in lacte/ ⁊ bene nutriāt filios: ſic dn̄s īpin guat diuites bonis temporalibus/ vt abundēt ī lacte compaſſionis ⁊ nutriant filios.i. pauperes ſuos. Un̄ dicitur in pſal. Impinguaſti in oleo caput meū. Tūc enī dn̄s oleo caput hominis impinguat: qn̄ mentem ad pauperes oleo cōpaſſionis humectat. ¶ Eſt īſuper homo elemoſynarius ſicut mercator in duſtrius. Nam ſicut mercatores pecuniā ſuā non tra dunt eis qui reddere nō poſſunt/ vel eis qui ad nūdinas venturi nō ſunt: ſic homo prudens nō dat elemo ſynam hyſtrionibꝰ qui nichil habēt.ſ. de gratia dei. ⁊ qui vēturi nō ſūt ad nūdinas para dyſi. Ideo dicitur aſtici. xii. Benefac humili: ⁊ ne dederis impio. ī duobꝰ caſibus intelligitur. Vnus quādo Hoc ſonibꝰ nō ītuitu pietatis/ ſed ratione hyAliꝰ eſt ſi credas ꝙ ꝓpter elemoſynaꝫ tuā ſtri impius negligat iuſticiā. Et ſicut pedagiū nō petitur b illis qui trāſeūt vacui: ſꝫ ab illis qui ſunt onerati: ſic dn̄s pedagium el emoſyne nō petit pauperibꝰ qui ſūt vacui rebꝰ trāſitoriis. ſꝫ a diuitibꝰ qui ſūt onerati diuitiis/ ⁊ pleni temporalibꝰ bonis. Vnde dicit apl̓s Prime ad thimotheū. vi. Diuitibus huius ſeculi pre cipefacile tribuere/ cōmunicare/ theſauriſare ſibi fūdamētum in futurum. Et ſicut dn̄s terrenus mercato ribus qui furātur pedagiū/ aufert quandoqꝫ totū ca pitale: ſic illis diuitibꝰ qͥ pedagio elemoſyne defraudant pauperē: aufert dn̄s nō ſolum gr̄am/ īmo etiam interduꝫ tp̄alem ſubſtantiam. De tali dr̄ Math. xxv. Tollite ab eo talentum: ⁊ date illi qui decē talēta hꝫ. Auaro ſiquidē tollēda eſt tp̄alis ſubſtātia ⁊ dāda illi qui miſerando pauperibus implet mandata dn̄i.

¶ Scd̓o elemoſyna habet motum ſtimulātem ⁊ ſpe cialiter triplicē. Un̄ nota ꝙ ille a quo petit̉ elemoſyna/ debet precipue conſiderare tria.ſ. Quis petit. Pro quo ꝑ it et ¶ Primo igitur qn̄ pauꝑ petit Ad quielemoſynā/ dꝫ diues ꝯſiderare quis eā petit cuiꝰ amore petit eā mēdicꝰ. Deꝰ enī adeo dil pau peres/ ꝙ qͥdqͥd fit eis ꝓpt̓ amorē ſuū: reputat ſibi factū. Nā dr̄ Math. xxv. Qd̓ vni ex mīmis meis feciſtis michi feciſtis. Petit ergo elemoſynā ꝑ pauperē ſuū ille a quo diues petit qn̄qꝫ regnū. ⁊ iō cū pauꝑi ne gat diues modicū fruſtum panis. timere dꝫ ꝙ deꝰ nō audiat eū/ cū petit ab eo regnū eterne felicitatis. qͥa dr̄ ꝓuer. xxi. Qui obturat aures ſuas ad clamorem pauperis: clamabit ipſe ⁊ non audietur. ¶ Debet ſcd̓o ꝯſiderare diues quid petit deus qn̄ ele moſynā petit ī ſuis pauꝑibꝰ. Petit enī deꝰ non nr̄m ſed ſuū. ideo valde īgratꝰ eſt deo qͥ pauꝑi negat modicā elemoſinā cuꝫ de bonis dei habeat abūdāter ad mēſam ſuā. Hoc ꝯſiderauit dauid qͥ dicit. Primi parat. xxix. Tua ſunt dn̄e oīa. ⁊ que de tua manu accepi mus dedimus tibi. ¶ Tertio dꝫ ꝯſiderare diues hō ad quid petit deus. Deus enī petit nō ad dādū ſed ad mutuāduꝫ. nec tm̄ ad triplas/ īmo ad cētuplas vſuras Un̄ dicit aug. Hō quid feneraris hoī? fenerare deo/ et cētuplū accipies ⁊ vitā eternā poſſidebis. Et iō nimis īgratus eſt qui ad tales vſuras nō vult commodare deo/ ad quales mutuaret iudeo vel ſaraceno. ¶ Tertio elemoſyna habet modū regulantem. ⁊ ſpe cialiter triplicē. Vn̄ nota ꝙ ī dādo elemoſynā dꝫ eſſe Modus iuſtus. Modus gratus. Modus pius. iuſtus

De elemoſyna fo. xxxiiij. ſine iniuria/ gratus ſine triſticia/ pius ſine ſuperbia. ¶ Primo igit̉ qui dat elemoſynā dꝫ hr̄e modum iuſtum. vt.ſ. det ſuū ⁊ nō alienū. Sicut enī aqua mūda lauat/ ⁊ īmūda coinqͥnat: ſic elemoſyna mūda. q̄.ſ. eſt ſine pctō vſure vel rapine/ dantē mūdat pauperē lauat/ ⁊ deum placat. Un̄ dr̄ ꝓuer. iii. Honora dn̄m de tua ſubſtātia nō de aliena. qꝛ elemoſyna de alieno vt de rapina vſura/ vel de furto: dantē inficit/ ꝓximum ledit/ ⁊ deū offendit. Un̄ in figura huiꝰ dr̄ Leuitici. ii. Omnis oblatio que offertur dn̄o abſqꝫ fermento erit ſcilicet/ vſure/ furti/ vel rapine/ vel cuiuſcunqꝫ acquiſitionis iniuſte. ¶ Fcd̓o qui dat elemoſynā dꝫ habereſ modū gratū. vt.ſ. on̄dat pauꝑi letū vultū dulce verbū et proptam manū. Nā de leto vultū dicit apl̓s ſcd̓e coꝝ. xi. Hyla rem eī datorē diligit deꝰ. De dulci ꝟbo dr̄ eccl̓iaſtici iiii. Reſpōde illl̓.ſ. pauꝑi pacifice in māſuetudīe. De prompta manu dr̄ ꝓuer. iii. Ne dicas amico tuo vade ⁊ reuertere: cras dabo tibi. cum ſtatim poſſis dare. ¶ Tertio qͥ dat elemoſynā dꝫ habere modū pium/ et ſine oī ſuꝑbia vel p̄ſūptione. vt.ſ. dādo elemoſynam laudē nō querat/ pauperē nō deſpiciat/ ſeip̄m ſine ele moſyna nō dimittat. Qui eī dat elemoſynā/ laudē vi tet humanā. Nā dr̄ Mat. vi. Te aūt faciēte clemoſy nam neſciat. ⁊c. Debet etiā qui dat elemoſynā nō ꝓ pter hoc pauperē deſpicere. qꝛ dr̄ yſa. lviii. Et carnem tuā ne deſpexeris. Nec dꝫ ſeip̄ꝫ ſine elemoſyna dimit tere: qui vult alijs miſericors eſſe. Dicit̉ eī eccl̓iaſtici xxx. Miſerere aīe tue placēs deo Et aug. ī eucheridiō Qui vult elemoſynā ordinate dare: a ſeip̄o dꝫ īcipere Sicut eī nō deberet dici miſericors qͥ extraneis face ret mīam ⁊ mr̄i ꝓprie crudelis ⁊ īmiſericors eſſet: ſic

multominus dicēda eſt mīa vel elemoſyna quā quis faceret alijs: aīa ſua neglecta/ ⁊ ī pctō dimiſſa. Un̄ dr̄ Eccl̓iaſtici. xiiii. Qui ſibi neꝙͣ eſt. cui bonꝰ? Et augu. Quid eſt miſerius miſero non miſerante ſibi ipſi? ¶ De preceptis in cōi. xvii. ca. Tertia dieta. ſtꝙͣ dictum eſt de penip tentia: dicendū eſt de preceptis. quia hec eſt tertia dieta ſalutis.ſ. a pnīa venire ad p̄cepta. Et iō nota de p̄ceptis diuinis ſpecialiter tria. ſcꝫ qualiter ſūt deſcripta ¶ Fuerūt eī deſcripta īdele qualiter diſtincta biliter/ diſtincta rōnabiliter qualiter edita. edita vniuerſaliter. ¶ Circa p̄ceptoꝝ deſcriptōeꝫ eſt notādū ꝙ ad obſer uandum p̄cepta diuina dꝫ nos monere p̄ceptoꝝ ſcriptura tripliciter. ſi attendamus quis ſcripſit. ¶ Primo enī ſi queris quis ſcri vbi ſcripſit. et pſit: dr̄ ꝙ digitus dei.ſ. ſpūſſctūs quomō ſcripſit Scriptura enī magis ē autētica ⁊ plꝰ obſeruāda: qn̄ per manū publici tabelliōis eſt ꝯfecta yſte tabellio ē ſpūſſūctūs.ſ. qui ex nichilo fecit celū ⁊ terrā⁊ oīa elementa/ ⁊ corpus xp̄i formauit in virginali vtero. ⁊ de puluere formauit corpora noſtra. ¶ Itē idē ſcripſit decē p̄cepta. ille enī eſt notariꝰ publicus qͥ fecit īſtrumētū de matrimonio qd̓ ꝯiūxit dei filiꝰ ī ꝟgine eccl̓ia ⁊ ī nr̄a carne. ⁊ ip̄e ſcripſit teſtamē tum qd̓ ꝯdidit xp̄s in cruce in quo legauit ſpiritū deo patri/ matrē iohāni/ ⁊ paradyſuꝫ latroni. iſte tabellio ſcribet in die iudicii equitatē diuine ſnīe. iſteſcribet electos ī libro vite. ⁊ breuit̓ iſte ſcribet omēs cartas ⁊ ſcripturas ⁊ īſtrumēta diuīa Bn̄ igit̉ obſeruāda ē preceptoruꝫ ſcriptura. Un̄ dr̄ deut̓. ix. Deus dedit moyſi

fo. xxxiiii. De preceptis tabulas ſcriptas vtraſqꝫ digito dei viui. ¶ Scd̓o ſi q̄ras vbi ſcripſit: dico ꝙ in tribꝰ locis. ſcꝫ In lapidibus marmoreis De ſcriptura marmoris nota ꝙ In profundo pectoris. et duo fuerūt paria In ꝑgameno humani cordis. tabulaꝝ. prime poſt ſcripturā fuerūt fracte: īſtar illaꝝ fuerūt alie renouate. Prime ſignificāt īnocētiā ſcd̓e pnīam. Et iō ſi ꝯtingat tabulas īnocētie frāgi: debēt ſaltem precepta in tabulis pnīe trāſcribi. Eſt eī mire cautū ꝙ ſi īſtrumēta vetuſtate vl̓ aliquo caſu cōſumpta ſūt: per manū notarii exēplāda/ eadē auctoritate cū originalibꝰ habitura. qꝛ pnīa reducit in gradū pri ſtinū ⁊ oēs defectꝰ reuocat ad ꝑfectū. vt dicit aug. in ypomſtitō. Un̄ dicit dn̄s moyſi. exo. xxxiiii. Precide duas tabulas lapideas īſtar prioꝝ/ ⁊ ſcribam ſuꝑ eas que habuerunt tabule quas fregiſti. ¶ De ſcriptura p̄ceptoꝝ in corde/ nota ꝙ in hac ſcri ptura: ſcriptor vt diximus eſt digitꝰ dei ſcribētis. calamus: līgua predicātis. iuxta illud pſal. Līgua mea calamus ſcribe. ⁊ ſpirituſſanctus ſcribēs: ꝑgamēnum eſt mūdicia cordis. nam in ꝑgameno lutoſo vel īmū do littera nō beneformat̉/ nec apparet ſcriptura: im mo opꝫ ꝙ ſit albū ⁊ mundū. Un̄ dicebat ꝓpheta. Cor mūdū crea in me deꝰ. Incauſtū huiꝰ ſcripture ē gratia ſpūſſctī. Rubrica ornās totā ſcripturā eſt ſanguis chriſti. Cōtinētia ſcripture eſt dilectio dei ⁊ ꝓximi: qꝛ finis p̄cepti ē caritas vt dicit apl̓s. Prīe thim̄. i. Hec ſcriptura/ qꝛ tā cara fuit iō ītima ⁊ ſecreta ē. Iō ſicut iocalia cara ⁊ p̄cioſa reponūtur cū magno ſtudio ī lo cōſecreto ⁊ ſcrinio p̄cioſo: iō ⁊cͣ. ⁊ de hac ſcriptura cara ⁊ intima dr̄ hiere. xxxi. Dabo legē meā ī viſceribꝰ eorum: ⁊ in corde eorumſcribam eam.

¶ De ſcriptura p̄ceptoꝝ in corde/ nota ꝙ in triplici ꝑte corꝑis noſtri quodāmodo ſcripta ſunt p̄cepta dei quaſi ꝓ ſempiterno ⁊ ꝯtinuo meōrali. Scripta eī ſūt in manibꝰ vbi ſūt decē digiti. in pedibꝰ vbi ſunt decē articuli/ ⁊ in quinqꝫ ſenſibꝰ vbi ſūt decē organa. ſicut duo oculi ad videndū due aures ad audiēdū due na res ad odorandū/ due fauces ad guſtāduꝫ due man ad tangendū: per qd̓ pꝫ ꝙ p̄cepta diuina debēt in no bis dirigere greſſus affectōis. iō ſunt decē artituli pe dū/ quaſi memoriale decē p̄ceptoꝝ Debēt etiā regere ſenſus affectōis/ actꝰ oꝑatiōis/ ꝓpt̓ qd̓ ſūt decē digiti manuū: ad deſignādū. x. p̄cepta ſeu p̄ceptoꝝ mādata Debēt nichilominꝰ moderari ſenſus nr̄e ꝯuerſatiōis ꝓpter hoc in ſenſibꝰ ſūt decē organa ad deſignandū decē p̄cepta. Hic eſt liber ſcriptus intus ⁊ foris. vt dr̄ Eze. ii. qꝛ p̄cepta vt dictū eſt debēt eſſe ſcripta ītus.ſ. in corde ꝑ dilectionē/ ⁊ foris ꝑ oꝑationem.ſ. in corꝑe ¶ Tertio ſi q̄ras quō ſcripſit: dico īdelebiliter. Et no ta ꝙ tria ſunt que conſueuerūt delere ſcriptur ā. aqua ignis.ſ. ⁊ vetuſtas: ſic ſpūaliter aqua trāſitorie delectationis/ ignis afflictiue perſecutionis vetuſtas defe ctiue ꝯuerſatiōis. In qua ſignificat̉ tētatio carnis in ficiētis. In igne tētatio hoſtis decipiētis ī vetuſtate tētatio mūdi deficiētis In quibuſdā enī delet p̄cepta aqua vel liquor carnalis delectatiōis. In quibuſdaꝫ ignis vel feruor hoſtilis ꝑſecutionis. In quibuſdam vetuſtas mūdialis ꝯuerſatiōis. Et iō contra iſta tria deus voluit p̄cepta ſua īdelebiliter in lapide ſcribere vt nūꝙͣ delerēt̉ nec carnali beſtialitate/ nec mūdiali proſperitate/ nec hoſtili aduerſitate Un̄ Math. xxiiii. Celū ⁊ terra tranſibūt: verba aūt mea nō tranſibunt ¶ Item nota ꝙ tres ſcripture ſunt ſpecialiter indele

xxi xx
fo. xxxv. De preceptis biles et immobiles. ſcilꝫ Leges imperatorum. Donatio inter viuos. et Ultimum teſtamentum. ¶ Precepta aūt dei ſunt leges imꝑatoris ſūmi edite ī ꝯſiſtorio trinitatis que legūtur a doctoribꝰ ꝑ catholicā p̄dicationē/ repe tuntur a ſcolaribꝰ ꝑ bonā oꝑationem. Un̄ dr̄ baruch iii. Hic ē liber mandatoꝝ dei: ⁊ lex q̄ eſt in eternum. ¶ Sunt enī p̄cepta diuina eterna: ſicut donatio īter viuos ⁊ irreuocabil̓r donat̉ vita eterna illis qui inter viuos.i. ī ſtatu gr̄e obſeruāt mādata diuina. Ideo dr̄ Mat. xix. Si vis ad vitā ingredi: ſerua mādata. Bn̄ aūt dr̄ donatio īter viuos ⁊ non inter mortuos: qꝛ in ſtatu culpe nō pōt qͥs diuina precepta obſeruare. ¶ Sūt nichiloꝰ p̄cepta diuīa ſicut vltimū teſtamētū Nam primū teſtamētū fuit iudeoꝝ qui p̄cepta obſer uabāt ex timore: ⁊ illud fuit reuocatū. Scd̓m teſtamē tum fuit xp̄i.ſ. tp̄e gratie/ in quo obſeruant̉ p̄cepta ex caritate/ ⁊ illud fuit ī morte xp̄i ꝯfirmatū. Unde xp̄s dixit ī ſuo vltīo teſtamento. Hoc ē p̄ceptū meū. io. xv. ¶ De preceptis prime tabule. xviii. ca. Circa preceptoꝝ ſecūdā diſtin ctionē/ notandū eſt primo in gn̄ali de oībus. Et nota ſcd̓m ioſephū qͥ fuit doctor hyſtoricꝰ/ ꝙ precepta diui na fuerūt per equas partes ī duas tabulas diſtincta. qꝛ qͥuqꝫ fuerūt in vna tabula ⁊ qͥnqꝫ in alia. Sed ẜm origenē ⁊ btm̄ augu. ⁊ alios doctores myſticos ⁊ morales: prima tabula dr̄ cōtinere tm̄ illa p̄cepta q̄ ordi nant hoīem ad deū/ vel in vita ꝯtēplatiua/ q̄ ſunt tria ſcꝫ Nō habebis deos alienos. ⁊c̄. Scd̓a aūt tabula cō tinet tm̄ illa p̄cepta q̄ ordināt hoīeꝫ ad ꝓximū/ q̄ ſunt ſeptem.ſ. Honora patrem tuū ⁊ matreꝫ tuā. ⁊c̄. Et hec

breuiter fuerunt ſicut ioſephus narrat ad litterā. Et nota hic ꝙ deꝰ hītatī celo/ ⁊ eſt ꝓximꝰ ī mūdo. Pec cator igit̉ qui nō obſeruat p̄cepta prime tabule q̄ ordi nant ad deū: nō meretur hitare in celo vbi deꝰ eſt. ⁊ qͥ nō obſeruat p̄cepta ſcd̓e tabule q̄ ordināt ad ꝓximū: nō eſt dignꝰ hītare in terra vel ī mūdo vbi eſt ꝓximꝰ. et ſic per ꝯſequēs relinqͥtur ꝙ hītet in inferno vbi eſt dyabolꝰ. Iuxta illud Mat. xxii. Ligatis manibꝰ ⁊ pe dibꝰ ꝓiicite eū in tenebras exteriores. ¶ Prima tabula dicit̉ tm̄ ꝯtinere illa p̄cepta q̄ ordi nant hoīem ad deū/ vel ad vitam contemplatiuam. Scd̓a q̄ ordinat hoīem ad ꝓximū vel ad vitā actiuā. ¶ Scd̓o notandū eſt ī ſpāli ꝙ ī prima tabula ſūt tria precepta hoīem ad deū ordinātia ī vitā contēplatiuā Primum eſt: Non habebis deos alienos. Secundū eſt: Non aſſumes nomē dei in vanum. Tercium eſt: Memēto vt diē ſabbati ſanctifices. ¶ Primū igit̉ p̄ceptū prime tabule eſt: Nō habebis deos alienos ſed vnū ſolum.ſ. deū viuum et verum. iuxta illud deut̓. vi. Audi iſrael dn̄s deus veſter deꝰ vnꝰ eſt. In hoc igitur p̄cepto ꝓhibetur oīs ydolatria et cōtra hoc faciūt non ſolū infideles ⁊ pagani ⁊ here tici: verū etiam oīs hō qui amorē precipuum quē debꝫ ponere in deo/ ponit ī quocūqꝫ bono creato. ſicut amdicioſus qui ſūme diligit honorē ꝓpriū. et auarꝰ qui ſimilit̓ diligit nūmum et guloſus qui ſūme diligit ven trem ſuū. Et ideo nota ꝙ triplex eſt ydolatria.ſ. paga noꝝ/ auaroꝝ/ ⁊ guloſoꝝ ydolatria paganoꝝ eſt mala qꝛ colūt aurum et argentū iuxta illud pſal. Si mulacra gentiū argentū ⁊ aurum. ydolatria auaroꝝ eſt pe ior. qꝛ quaſi deū adorāt nūmum. Nā auaricia eſt ydo loꝝ ſeruitus. ſcd̓m apo. ad ephe. v. ydolatria guloſoꝝ

fo. xxxvi. Prime tabule eſt peſſima. quia guloſi colunt deum viliſſimū.ſ. ventem ſuū qui eſt latrina ⁊ īmundicia. quoꝝ deꝰ venter eſt: ⁊ gloria in confuſione ipſoꝝ. vt dicit apo. phil̓. iii. Pagani ꝯparāt deū auro precioſo/ auari nūmo rubi ginoſo/ guloſi ventri ignominioſo. ¶ Secundū preceptum eſt: Non aſſumes nomē dei in vanum. In quo prohibetur periurium ⁊ blaſphemia ⁊ omne peccatum vel inordinato lingue: maxime cōtra deū. Et nota tria hic ſpecialiter de periurio vel blaſphemia. Primo quia periurꝰ vel blaſphemꝰ peſſime deſtruit aīam ſuā vel cauſaꝫ. Prouocat enim cōtra ſe tres ꝑſonas quarū fauor valde ē neceſſarius in iudicio ad ſentenciam obtinendam. ſcilicet. ¶ Qui enī falſe iurat per deū: hꝫ cōtra Iudicem. ſe iudicē.ſ. deū qui ē iuſtꝰ. vt dr̄ in pſal. Teſtes. et Aduocatos. ¶ Qui iurat falſe per ſctōs: habꝫ ꝯtra ſe aduocatos.ſ. ſctōs qͥ ſunt aduocati noſtri. ⁊ ſpecialiter qui iurat per virginē matrē dei. nā de illa cātat eccl̓ia. Eya ergo aduocata no. ⁊cͣ. Sūmū aduocatum ꝓuocat cōtra ſe qͥ falſe iurat per xp̄m/ vel per corpus ſuū/ vl̓ altare ſacrū. qꝛ ip̄e ē precipuꝰ adnocatꝰ noſter Iuxta illd̓.i. io. ii. Aduocatū habeꝰ apd̓ pr̄em ieſū ⁊c̄. ¶ Qui ꝟo falſe iurat ꝑ ſctā dei euāgelia/ vl̓ fidē/ vel conſcīam ſuā: hꝫ cōtra ſe teſtes. Nā ſctā dei euāgelia ſūt tſtiōia ꝟitatis: ⁊ fides ⁊ ꝯſcīa nr̄a ſūt teſtes noſtri iuxta illud.i. coꝝ. i. Glīa nr̄a hec eſt. ⁊c̄. Quō ergo bla ſphemꝰ vel ꝑiurꝰ faciet/ qͥ ꝟitatē/ iudicē aduocatū ⁊ teſtes ꝯtra ſꝫ hꝫ? Per quā viā īcedet ī extremo ⁊ iuſto iudicio dei: vbi vix iuſtꝰ ſaluabit̉: qꝛ qn̄ credit ꝓ ſe ſen tēciaꝫ hr̄e/ hꝫ ꝯtra ſe? De talibꝰ ꝯquerit̉ dn̄s ꝑ yſa. lii. Iugiter dota die nomē meū blaſphemat̉ Nō mireris ergo ſi ꝑiurꝰ ⁊ blaſphemꝰ dānent̉: qͥ nomē dei gl̓ioſuꝫ

aſſumunt in vanum virginem glorioſam/ fidē ſuaꝫ et conſcīam ſuā ſctā euāgelia ⁊ xp̄m ⁊ oēs ſanctos ⁊ oē bonū aſſumūt ī vanū: ⁊ oīa vt videtur hn̄t ꝓ nichilo. Nō erit in ꝙͣ mirū ſi a deo ⁊ virgine ⁊ ſctīs oībus in iu dicio illo tremendo procul repellantur. ¶ Terciū preceptū eſt: Memēto vt diē ſabbati ſāctifices. Et nota ꝙ trāſgreſſores huiꝰ p̄cepti vidētur ſpe cialit̓ memoriā amiſiſſe. Vn̄ iſtis ſolū dr̄ Memēto ⁊c̄. ¶ Primo igitur tales vident̉ memoriaꝫ amiſiſſe: qꝛ no reminiſcunt̉ eoꝝ q̄ vidēt ī natura nec eoꝝ q̄ legūt vel audiūt in ſcriptura. Uidemꝰ enī in natura ꝙ oīa quietē appetūt poſt laborē. Herbe nāqꝫ ⁊ plante ſege tes/ ⁊ arbores fructificāt: ⁊ ſuo modo laborāt ſcilꝫ in vere antumno ⁊ eſtate. ⁊ quieſcūt in hyeme/ ⁊ quodā modo ſomniāt. Legimꝰ autē ī ſcriptura ꝙ deus fecit celū ⁊ terrā ⁊ oīa q̄ in eis ſunt in ſex diebꝰ. tn̄ in die ſe ptima reqͥeuit. Apl̓i ⁊ martyres ⁊ alij ſctī laborauer̄t in hoc mūdo: ⁊ tn̄ nunc requieſcūt in celo. ſolus vero dyabolꝰ nunꝙͣ qͥeſcit nec illi qͥ ſunt in inferno. Trāſgreſſoros ergo huiꝰ p̄cepti: ſūt illi qui laborāt ꝑ totā ſeptimanā nec qͥeſcūt nec ceſſant in diebꝰ dn̄icis/ nec ī alijs feſtis. Nō enī ſūt vt pꝫ ſimilesʸ deo: qͥ requieuit ſeptima die/ nec creaturis q̄ reqͥeſcūt in hyeme: nec ſā ctis qͥ requieſcūt ī celo. ſed ſunt ſimiles dyabolo ⁊ dā natis/ quia nunꝙͣ requieſcūt ſed ſemꝑ laborāt ⁊ labo rabunt in inferno. Nam de dānato dr̄ in pſal. Laborabit ineternum: et viuet adhuc in finem. ¶ Scd̓o tales vidētur memoriaꝫ amiſiſſe: qꝛ intētio fuit dei vt ī die feſto vacaremꝰ diuino cultu/ tales aūt faciūt totū contrariū. Nam diebꝰ feſtiuis vadunt ad mercata/ ⁊ nūdinas ⁊ ſimilia: ⁊ dimittūt ſermones et miſſas. ⁊ fugiūt a deo ⁊ vacāt mūdo. ⁊ qd̓ peiꝰ ē: pctō

De p̄ceptꝭ. i. tabule fo. xxxvii. Tales enim ſunt ſimiles canchro qui ſemper vadit et ſerpit ex tranſuerſo retrogradiendo. ¶ Tertio tales vident̉ ꝑdidiſſe memoriā: qꝛ dn̄s ma dat ſctīficari ſabbm̄. ⁊ illi polluunt ſabbm̄ ⁊ qd̓ peius eſt quaſi ſctīficant ſeptimanā Uacāt enī ī ſeptimana oꝑbꝰ licitis: ⁊ ī ſabbo/ vel die feſto ebrietatibꝰ ⁊ īmū diciis ſordibꝰ ⁊ pctīs. per totā ſeptimanā dāt corpus victui miſero ⁊ in die feſto dāt aīam dyabolo. De his conqueritur dn̄s Ezechiel̓. xxii. Sāctuaria mea ſpreuiſtis: et ſabbata mea polluiſtis. ¶ De preceptis ſecunde tabule. xix. ca. De preceptis ſecūde tabule eſt notandum ꝙ ſeptem ſunt in vniuerſo. patrem tuum et matrem tuam. Primū eſt Honor es. Secūdum eſt Non beris. nm i Tercium eſt ī facies. No Quartum Non falſum teſtimonium dices. Quintum Non concupiſces rem proximi tui. Sextum m Non deſiderabis vxorem proximi tuiSeptir eptē primū eſt affirmatiuū: ⁊ alia ſunt nede iſ ecepta aūt affirmatīa ligāt ſꝑ: ſꝫ nō ad ſꝑ ſed pro loco ⁊ tp̄e. negatiua vero ligāt ſꝑ/ ⁊ ꝓ ſemper. ¶ Primū ergo p̄ceptū ſcd̓e tabule eſt Honora pr̄em tuū ⁊ matrē tuā ⁊ eſt affirmatiuuꝫ. Et nota ꝙ triplex eſt ratio quare honorādi ſunt parentes. quia nos ge nuerunt/ nutrieruūt/ et inſtruxerunt. Qui a ꝑ ip̄os ſumꝰ geniti: debemꝰ eis corꝑale obſeqͥū Q ꝑ ip̄os nutriti: debeꝰ tp̄ale nutrimētū vl̓ ſubſidiū Q per ip̄os ſumꝰ īſtructi: debeꝰ eis imitatōis exēplū ¶ Prima ergo rō honorādi parētes ē: qꝛ ip̄i nos ge

nuerunt Unde dicitur eccleſiaſtici. vii. Honora pr̄em tuū ⁊ gemitꝰ matris tue ne obliuiſcaris/ meditādo qꝛ niſi per illos nō fuiſſes. ⁊ ꝓpt̓ hoc vt dictū eſt debemꝰ eis corꝑale obſequiū.ſ. corde debeꝰ eos diligere. ꝯtra illos qͥ eos ꝯtemnūt/ ⁊ deſiderāt mortē eoꝝ: maxime quādo ſeneſcūt. Lingua debemꝰ eis reuerēter loqͥ et bn̄dicere. cōtra illos qui nō bn̄dicūt: ſed maledicunt. Auribꝰ debemꝰ eis obedire. cōtra illos qui eoꝝ prece pta paruipendūt. Manibꝰ debemꝰ eis ſeruire: cōtra illos qui eos percutiunt. ¶ Secūda rō honorādi parētes eſt: qꝛ ip̄i nos nutrie rūt. ⁊ ꝓpt̓ hoc debeꝰ eis tp̄ale nutrimentū vl̓ ſubſidiū ¶ Tertia rō honorādi parētes eſt: qꝛ ipſi nos inſtruxerūt. Vnde debemꝰ eis imitatōis exēpluꝫ.ſ. in bonū qꝛ dr̄ ꝓuer. i. Audi fili mi diſciplinā pr̄is tui/ ⁊ ne dimittas legē matris tue. Un̄ vide ſalariū. Filiꝰ bonus eſt bn̄dictio pr̄is ⁊ matris. qꝛ in eo bn̄dicūtur pater ⁊ mater. ſicut vulgo dr̄ de bono filio. Bn̄dicatur pater tuꝰ ⁊ mater tua. Sicut illa bona mulier dixit ſaluato ri noſtro. Luce. xi. Btūs vēter qui te portauit: ⁊ vbera q̄ ſuxiſti. Et ecōuerſo ꝓ ſalario mali filii patris et matris dr̄ de malo filio. Maledicat̉ pat̓ qͥ te genuit/ ⁊ mater q̄ te lactauit. Exēplū de linecio/ de quo narrat boecius in libro de diſciplina ſcolarium. ¶ Item nota ꝙ triplex eſt pena eoꝝ qui nō honorāt parētes ſuos. ¶ Prima eſt filioꝝ ſuoꝝ inobedientia Nam eandē ſalſaꝫ dabūt eis filii ſui: quā ip̄i dederūt parētibꝰ. iuxta illud Luce. vii. Eadē quippe menſura qua menſi fueritis: remetietur vobis. ¶ Secunda pena eſt infamia. Nam ſecundum cano nicas ⁊ legitimas ſanctiōes maligni parentibus īfa mes ſunt ⁊ ex eoruꝫ malignitate poteſt teſtamentum

Non occides fo. xxxviii. et donatio reuocari/ ⁊ poſſunt omni facultate heredi tate priuari paterna. ⁊ vltra hoc tales frequēter mala morte moriuntur in hac vita: ⁊ interdum horribili ter puniuntur vel perimuntur. ¶ Tercia pena eſt breuis vita: ſicut premium honorantium eſt vita longa. vt dicitur exodi. xx. Honora patrem tuum ⁊ matrem tuam: vt ſis longeuns ſuper terram. Nec eſt mirum ſi tales reputātur indigni vita eterna: qui etiam reputantur indigni vel iudicantur in hac vita miſeria et tranſitora/ ⁊ iſtis vita ſubtrahatur: cum alijs peccatoribus conceditur ad peni tentiam faciendam. ¶ Secundū p̄ceptū ſcd̓e tabule eſt Nō occides.ſ. iniuſte. Nā iſtis tribꝰ modis vl̓ actu mortē īferēdo/ vel lingua vt mortē ꝓcurādo: vel corde ꝓximuꝫ odiēdo: homicidiū ꝑpetrat̉. De vltīo enī de quo minꝰ videt̉ dr̄ Prime io. iii. Oīs qͥ odit fratrē ſuum: homicida eſt. ¶ Itē nota ſpecial̓r ꝙ tria ſūt homicidaꝝ gn̄a. Sūt enī quidā qͥ interficiūt ſeip̄os pro pctīs. ⁊ ſcd̓m augu. illi īter oēs ſceleratiſſimi homicide ſūt. de his dr̄ thobie. xii. qͥ facit pctm̄ ⁊ iniqͥtatē: hoſtis eſt aīe ſue. Sūt alij qͥ ſpūaliter interficiūt ꝓximū per ſcādalū ⁊ malū exēplū. qd̓ figurat̉ in morte pͥmogenitoꝝ egypti. exo. xii. Tūc enī moriūtur primogenita in egypto: quādo maiores preſtāt minoribꝰ materiā pctī vel ruine: ſuo malo exēplo. Sūt etiā alij qui ꝓcurāt aborſum.ſ. qn̄ bonū ꝓpoſitū ī ſe extingūt qd̓ eis miſericorditer īſpi ratur/ ex quo ꝑ gr̄am īpregnātur. ſicut in ꝑſona ip̄oꝝ dr̄ yſa xxvi. A facie tua dn̄e ꝯcepimꝰ ⁊ peperimꝰ ſpm̄ ſalutis. mali ꝟo ꝯcipiūt: ſed nō parturiūt: qꝛ ſuffocāt conceptū. De his dicitur yſa.xxv. Uenerunt filii vſqꝫ ad partum: et virtus non eſt pariendi.

¶ Item nota ꝙ triplex eſt homicidarū pena. ſcilicet exiliū/ patibulū ⁊ irregularitatis īpedimentū. Homi cide enī exulant̉/ qn̄ autē pn̄t capi ſuſpēduntur: ſic qui occidūt ſe vel alios ꝑ pctm̄: exules ſunt a gratia ⁊ patria. Homicide aūt ſuſpēdunt̉: qn̄ pn̄t tangi in patibu lo iudicis: ſic ſpūaliter homicida ſuſpēditur iu patibu lo īferni qn̄ moritur. Homicide etiā nō pn̄t ad ſacros ordines ꝓmoueri: ſic aīe homicidaꝝ nō ꝓmouebunt̉ ad ordines angeloꝝ. ſed erūt in īferno: vbi nullꝰ ordo ſed ſempiternus horor inhabitat. Iob. ix. ¶ Tercium preceptū ſcd̓e tabule eſt Nō mechaberis vbi ꝓhibetur oīs cōcubitꝰ illicitus ⁊ actus carnis in ordinatus tā cōtra ordinē nature ꝙͣ cōtra ordinē ſcri pture ⁊ gratie. Et notādum ꝙ triplex eſt ratio quare prohibetur mechia vel luxuria. ¶ Primo igit̉ mechia eſt huiuſmōi mūdi quaſi vilis infirmitas. qꝛ fere totus mūdus tabeſcit ⁊ egrotat/ vl̓ moritur iſto pctō. ⁊ eſt morbus ita cōtagioſus: ꝙ ſolo aſpectu īficit hoīem. Un̄ ſaluator noſter ꝓhibuit aſpe ctum illicitū. Mat. v. Qui viderit mulierē ad concupiſcendū eā: iā mechatꝰ eſt in corde ſuo. Mulier nāqꝫ adultera ſicut baſilicꝰ ſolo aſpectu īterficit hoīeꝫ ꝓpt̓ qd̓ nos nō debemꝰ nimis ꝓpīquare vel familiares eē eis: ſicut nec īfirmis qͥ laborāt morbo ꝯtagioſo. qꝛ dr̄ Eccl̓iaſtici. xlii. ꝙ de veſtimentis procedit tinea: et a muliere iniquitas viri. ¶ Scd̓o qꝛ mechia ē maior mercatura dyaboli. In alijs enī pctīs lucrat̉ dyabolꝰ vnū pctōreꝫ ꝓ vno pctō ſꝫ in mechia vt vulgo dr̄ lucrat̉ ꝓ vno pctō duos/ īmo tres ⁊ interdū plures.ſ. adulterū ⁊ adulterā ⁊ vetulā q̄ ꝓcurat pctm̄. qꝛ etiā dyabolꝰ ī hoc magis multipli cat vſuras ſuas: iō huic mercature vel negocio plus

fo. xxxix Nō furtū facies intendit: īmo nō curat dormire vel comedere tantum eſt intentꝰ huic peſſime mercature. Dicit̉ eī Iob. xxx. Qui me comedūt.ſ. tentando: non dormiūt ſcꝫ a tentatione ceſſando. ¶ Tertio qͥa etiā mechia eſt cōior via īferni. hoc eſt ſtrata publica magis lata qꝛ plures ambulāt ꝑ eam Alia pctā vendicāt ſibi ſpecialia hoīꝫ gn̄a: ſꝫ luxuria nulli parcit/ ⁊ fere ad oē genꝰ hoīm ſe extēdit. Exemplū de dyabolo qui ſcd̓ꝫ fabulā habuit vxorē ⁊ ex illa habuit ſeptē filias ⁊ maritauit eas. Suꝑbiam dedit mulieribꝰ que totum ſtudiū ſuū ponūt in vanitate et in ſpeculo/ pectine/ ⁊ crinibꝰ/ ⁊ monilibꝰ/ ⁊ ornatu capitū. ⁊c. Vſuram dedit burgēſibꝰ. Rapinā militibꝰ et magnatibꝰ. Symoniā clericis ⁊ p̄latis. ypocriſim re ligioſis. Et luxuriā vniuerſis. De hac viā dr̄ Mathei vii. Lata eſt porta ⁊ ſpacioſa via q̄ ducit ad ꝑditionē ⁊ multi ſunt qui intrant per eam. ¶ Quartū p̄ceptū ſcd̓e tabule eſt. Nō furtum facies In quo ꝓhibetur furtum rapina ⁊ ſymonia/ ⁊ oīs illi cita ꝯtrectatio rei aliene Eti nota ꝙ furtuꝫ cūſuis comitibus eſt contra triplicem legem. Eſt enī primo ꝯtra legē nature ſcd̓ꝫ quā oīa debēt eſſe cōia. Fures aūt et ſui comites nō ſolū retinēt ſua ꝓpria: īmo vſurpāt aliena. cōtra illud p̄ceptū nature qd̓ ſcriptū eſt tho. iiii. Qd̓ ab alio oderis tibi fieri: vide ne tu alteri aliqn̄ facias. Eſt ꝯtra legē ſcripture. vt dr̄ exo. xx. Nō furtū facies Eſt etiā ꝯtra legē gratie. Nā caritas q̄ eſt ꝯtra primū p̄ceptū legis gratie: nō querit ſua: ſꝫ aliena. Caritas precepit dare. Luce. vi. Date ⁊ dabit̉ vobis/ cōicādo Hec aūt potiꝰ nititur auferre. Caritas aūt coniuncta facit nos ſimiles deo qui non ſolū ſua ⁊ eterna. ſꝫ etiā

ſeip̄m pro nobis dedit. ephe. v. Fures/ raptore ⁊ vſu rarii/ auferēdo alijs ſūt ſimiles morti ⁊ dyabolo. Nā mors nititur furari ⁊ auferre corpꝰ/ dyabolꝰ aūt aīaꝫ. De talibꝰ dr̄ yſa: xxviii. Percuſſimꝰ fedꝰ cū morte ⁊ cū inferno.i. dyabolo. fecimꝰ pactum. qui furat̉ aīam Et precipue vſurarii/ fures vel raptores qui auferunt ſua pauꝑibꝰ: ſūt ſimiles morti q̄ aufert pauꝑibꝰ victū ſuū neceſſariū ⁊ per ꝯſequens vitā ſuā. Nā dr̄ Eccleſiaſtici. xxiii. Panis egentiū vita pauꝑis ē. qͥ defrau dat illū: homo ſanguinis eſt. ¶ Quintū p̄ceptū ſcd̓e tabule eſt. Nō falſū teſtiōm dices. In quo ꝓhibetur oē pctm̄ ⁊ oīs īordinatio lingue: ⁊ ſpecial̓ r̄ ꝯtra ꝓximū. ¶ Sūt aūt ſcd̓ꝫ doctores vigītiduo pctā vl̓ deordinatōes līgue. ⁊ oēs ꝓhibēt̉.ſ. Blaſphemia Et nota ꝙ falſus teſtis tri Murmur nis eſt obnoxiꝰ. vt Defenſio peccati. lo. de ſūmo bono. Periurium bnoxiꝰ deo quē ꝯtē Mendacium lici quē decipit ⁊ ꝓ Detractio. uem ledit. Accuſatio. ax ē ſicut denariꝰ fal Multiloquium. ſus vl̓ potiꝰ ſicut falſꝰ mōe Uerbū ocioſum tariꝰ qͥfabricat fl̓aꝫ mone Scurrilitas: q̄ ad rem tā ⁊ tl̓is de iure punit̉ mornon pertinet te et̓na. iuxta illd̓ pſal. per Indiſcretio. des oēs qͥ loquūt̉ mēdaciū Conuicium. ¶ Detractor ſil̓is eſt cani Contentio. qͥ lābit ī hoīe nō carnē ſuā Bonoꝝ deriſio ſed vlcera ⁊ ſaniem. Prauum conſilium Murmurās aūt ſil̓is ē Seminare diſcordias rote deteriori carri/ q̄ plꝰ ē Maledictio. ꝙͣ alie garruloſa. qꝛ.ſ. nō ē

fo. xl. Nō falſū teſtīoni dicēs vncta oleo: ſic iſtis deficit Adulatio. vnctio ſpirituſſancti. Peccatum bilinguiū. ¶ Iactās ſimilis ē cuculo qͥ Rumor. neſcit nūciare niſi de ſeip̄o. Iactantia. Secreti reuelatio ſpēal̓ r ¶ Adulatores ſil̓es ſūt canibꝰ qͥ cū obuiāt ſibi īuicē: oſculant̉ ſe ī loco īmundo. ¶ Gilinguis vel reportator ꝟboꝝ ſimilis ē ſerpēti qͥ hꝫ linguā bifurcatā. ſic tales loquūtur ad duas ꝑtes. ¶ Qui ſtulte ꝓmittit: ſimilis ē arbori q̄ hꝫ lata folia ſicut vitis/ que cito folia defluit. vt dicit in pſal. ¶ Qui loqͥtur ſcurriliter: ſimilis ē porco: qui vbicūqꝫ ponit pedem non veretur ponere os. ¶ Qui pctm̄ defēdit vl̓ excuſat: ſimilis ē ade qͥ retor ſit culpā ſuā in deū: dicēs. Mulier quā dediſti michi ſociam dedit michi de ligno ⁊ comedi. ⁊c̄. Gen̄. iii. aledicit: ſimilis eſt hyſtrioni viliori. īmo vi Ce īter oēs. qui vulgo dr̄ ioculator. ſic de ma ui multis eſt odioſus. iltū loqͥtur: eſt ſicut fatuꝰ mercator qͥ ſine dere ⁊ mēſura vēdit merces ſuas. ⁊ iō non ī interdum defraudetur. ſcrete ꝯminat̉. ſimilis ē cani qͥ plꝰ latrat ⁊ lobilis eīcanis ſicut leporiariꝰ vix latrat ciat̉: eſt ſicut canis macelli qui ſemꝑ os uinolentum. ndit vel contētionē īcipit: eſt ſicut ille qui mutuū recipit. qui in contentione recōten o vſuras ſoluit. aue ꝯſulit: eſt ſicut ſerpens qui inficit qͥdua eius tangit. quid l ¶ Qui rumores multos narrat. ſimilis ē lupo. qͥ(vt dicitur) vno menſe viuit de vento.

¶ Qui loquitur verba ocioſa: eſt ſicut vlmi arbores que nullū fructū ferūt: ſed folia tm̄. ¶ Qui bonos deridet/ eſt ſicut cecꝰ qui ſpuit ⁊ neſcit vbi: ſed ſpuit aliqn̄ ſuꝑ vultū alicuiꝰ qn̄ credit ſpūere ſuper terram vel lutum. ¶ Qui ſemīat diſcordias: eſt ſicut ſerpēs ignominio ſus. qꝛ talis vomit ignē/ ⁊ incendit rancorem. ¶ Qui ſecreta reuelat: eſt ſicut ſaccus ſine fundo ⁊ ſi cut vas ſine opertorio. ¶ De blaſphemo ⁊ periuro dictum eſt ſupra. Et propter hoc per talia que a lingua procedūt voca tur vniuerſitas iniquitatum. zacharie. ii. ¶ Sextum preceptū ſecunde tabule eſt. Non concu piſces rem proximi tui. ¶ Septimū preceptū eſt. Nō deſiderabis vxorē eius In primo ꝓhibetur ꝯcupiſcētia oculoꝝ: in ſcd̓o concupiſcētia carnis. ¶ Et nota ꝙ triplex ē rō quare ſpe cialius iſta ꝯcupiſcētia carnis duplex ꝓhibetur. tū qꝛ eſt quedā aīe labes q̄ cito maculat: ⁊ vix pōt tergi: tū qꝛ eſt quidā aīe ignis/ qui ſubito īflamat: ⁊ vix poteſt extingui: tum qꝛ eſt quedam aīe ſitis q̄ ſemꝑ cruciat: ⁊vix poteſt ſatiari. ¶ Primo igit̉ hec duplex ꝯcupiſcētia eſt aīe labes q̄ vix pōt tergi. Una iſtaꝝ.i. ꝯcupiſcentia carnis ē ſicut aqua: ꝓpt̓ labilitatē trāſitorie delectatōis. Altera.ſ. cōcupiſcētia oculoꝝ/ eſt ſicut terra ꝓpt̓ ariditatē t̓rene affectiōis. Sicut ergo ex aqua ⁊ terra fit lutū materiale: ita ex hac duplici ꝯcupiſcētia ſit lutuꝫ ſpūale: quo aīa ſordidatur. ⁊ per ꝯſequens fetet ⁊ diſplicet in ꝯſpectu dei ad modū viliſſimi luti. Un̄ dr̄ in pſal. Vt lutum platearum de lebo eos. ¶ Scd̓o iſta duplex cōcupiſcentia eſt aīe ign

De p̄ceptoꝝ editōe fo. xli. poteſt extingui. De quo dicitur Iob. xxxi. Ignis eſt vſqꝫ ad perditionē deuorans. Inflamat enī aīam/ et inflamādo: incinerat. ⁊ tūc tercia ſoror eaꝝ.ſ. ſuꝑbia vite q̄ eſt ſicut ventus inſufflat in aīam ſic redactā in cineres: ⁊ diſꝑgit eā in ventū. ⁊ per conſequens adni chilat. Et iō dr̄ in pſal. ꝙ impiꝰ eſt ſicut puluis quem proiicit ventus afacie terre. ¶ Tertio iſta duplex concupiſcētia eſt aīe ſitis: q̄ vix pōt ſatiari. cuiꝰ due ſūt ſanguiſſuge filie dicētes affer affer. ꝓuer. xxx. Concupiſcētia oculoꝝ dicit affer diui tias. cōcupiſcētia carnis dicit affer delicias. Una nō ceſſat ꝯgregare/ alia nō ceſſat effundere. Un̄ dicitur aggei.i. Qui mercedes ꝯgregauit: miſit eas in ſaccū pertuſum. Homo mundanus diuitiaꝝ ⁊ deliciaꝝ ſitibundus/ ſaccus dr̄ pertuſus: ⁊ iō non eſt mirū ſi nunꝙͣ pōt ſatiari. qꝛ nunꝙͣ pōt impleri ad modū ſacci ꝑtuſi. ptoꝝ editione vel ꝓmulgatiōe notandum iter edicta: ⁊ ſub triplici pena. ⁊ primo ſub ris ⁊ aīe. Lex enī īꝑatoris editur ſub pena ſꝫ lex creatoris ſub pena aīe ⁊ corꝑis. vt dr̄ Nolite rimere eos qui occidūt corpus ani mam autem non poſſunt occidere. ¶ Scd̓o precepta diuina edicūtur vel mandant̉ ſub pena bonoꝝ mobilium Bona mobilia dicūtur bona gratie. qꝛ pn̄t perdi ⁊ recuperari. Bona īmobilia dicūtur bona glīe. qꝛ ſemel habita nunꝙͣ poſſūt amitti Trāſgreſſores ergo p̄ceptoꝝ diuinoꝝ: bonis gratie ⁊ glorie priuant̉. Ideo obſeruantibus datur gratia in preſenti ⁊ gloria in futuro. iuxta illud pſal. Gratiā et glīam dabit nobis dn̄s. ¶ Tertio p̄cepta diuina edicūtur ſub pena patibuli infernalis. trāſgreſſor ergo diuini p̄cepti iā eſt in via

qua ducitur a dyabolo ad patibulum inferni. ¶ Et nota ꝙ tria ſunt que fiūt latroni qn̄ ducitur ad patibulū. Oculis velatur/ manibꝰ ligat̉/ et veſte nudatur: ſic pctōri qui ducitur adīfernum velātur oculi rōnis: ligātur manus bone oꝑationis. denudat̉ veſte honeſte ꝯuerſationis. Sic ergo precepta diuina edicuntur ſub multiplici pena. Iō dr̄ in pſal. Tu mādaſti mandata tua cuſtodiri nimis. ¶ Nota ꝙ ſicut decalogꝰ eſt decē p̨̄ceptoꝝ dei: ſic ſūt decē trāſgreſſores decalogi: qui figurātur ꝑ decē pla gas egypti: que fuer̄t ſanguis/ rana/ cinifes/ ⁊ muſce animaliū peſtis/ ⁊ veſica/ grādo ⁊ locuſta/ tenebre/ et mors primogenitoꝝ. Et ꝑ iſtas decē plagas egypti: figurātur vt dictū eſt trāſgreſſores decalogi Nā ſicut plage ille vaſtauerūt egyptū: ſic plage peccatoꝝ corrumpunt mundum iſtum. ¶ Prima ergo plaga egypti fuit ſanguis. Omēs eī aque egypti verſe fuerūt in ſanguinem. ⁊ hoc ſignat ſanguinem ⁊ corruptionem luxurie. ¶ Scd̓a plagafuit rana. tota eī egyptꝰ bulliuit ranis ⁊ ſignificat loquacitatem ⁊ peccata lingue. ¶ Tercia plaga fuit cinifes: cuiꝰ aculeꝰ amarus qͣſi inuiſibiliter pungit. ⁊ ſignificat aculeum inuidie. ¶ Quarta plagafuit muſca grauiſſima et hoc ſigāt indignationem ⁊ peccatum ire. ¶ Quīta plaga fuit peſtis alaliū. ⁊ hoc ſignificat lā guorem/ vel peccatum accidie. ¶ Sexta plaga fuit veſica turgēs ⁊ āpuloſa. ⁊ hoc ſi gnificat inflationem ⁊ peccatum ſuperbie. ¶ Septīa fuit grādo. ⁊ hoc ſigāt ꝑſecutionē et pctm̄ iniurie. qꝛ ex ſuꝑfluitate naſcitur īiuria vel malicia. ¶ Octaua fuit locuſta q̄ deuorauit qͥdqͥd reſiduum

De religione fo. xlii. fuit in grandine. ⁊ ſignificat voracitatē ⁊ pctm̄ gule. ¶ Nona plagafuit palpabilis tenebra: ⁊ hoc ſignifi cat cecitatem ignorantie. ¶ Decima ⁊ vltīa fuit mors primogenitoꝝ. ⁊ hoc ſignificat ſcandalū/ vel notā infamie. qn̄ ſcꝫ maiores prebent occaſionē peccādi vel materiam ruine. Hec fuerunt plage egyptioꝝ ad litterā. ⁊ iſte ſunt myſtice plage peccatoꝝ tranſgreſſionis decem preceptoꝝ Un̄ ſicut egyptii poſt plagas iſtas fuerūt ſubmerſi in ma ri rubro. ſic homines mundani poſt plagas iſtoꝝ pec catoꝝ/ ſi non fuerint per penitentiam loti vel ſanati: ſubmergētur in inferno cum pharaone/ et ſuis curribus/ ⁊ cum dyabolo et angelis ſuis. Qui autē fuerit tranſgreſſor diuini precepti: nō erit īmunis a plagis pctōꝝ/ ⁊ a gutture tormētoꝝ. quia dr̄ Eccl̓iaſtes. viii. Qui cuſtodit p̄cepta: nō exꝑietur quicꝙͣ mali. ¶ Quarta dieta de conſiliis. de religione. xx. ca. Oſt tractatū de p̄ceptis dicendū eſt de ꝯſiliis euāgelioꝝ hec eſt eī quarta dieta ſalutis.ſ. de p̄ceptis ad ꝯſilia e̓uāgelica ſicut a minꝰ ꝑfectis ad magis ꝑfectat ꝑuenire. ⁊ qm̄ iſtā dietā ābulāt viri ꝑfecti ſicut religio ſi iō dicendū ē hic de religione in cōi. Un̄ in noīe dn̄i de religione vel ꝯgregatione nota ſpecialiter tria.ſ. Typū cui ꝯparatur. Hꝫ ergo religio typū multiOrtū vnde deriuat̉ plicē qͥ ip̄aꝫ reddit ꝯmēdabi Uotū quo ligatur. lē. ¶ Un̄ nota ꝙ tria ꝯmendant̉ in religōe vel religioſis.ſ. Pōdus maturitatis ¶ Religioſus ergo debꝫ habere Amor cōitatis ⁊ pōdus maturitatis. ſicut vero Fuga ꝓprietatis trapazeta vl̓ campſor cognoſcit meliores decarios

ad pondus: ſic abſqꝫ dubio in pōdere maturitatis co gnoſcitur religioſus. Nam in pſalmo dicitur. In populo graui laudabo te. ¶ Religioſus dꝫ amare cōitatē ⁊ hoc multiplici exē plo. Uidemus eī ꝙ plures hoīes qn̄ ſūt ꝯgregati īcedunt ſecuriꝰ reſiſtūt fortiꝰ/ ſolaciant̉ iocūdiꝰ. Un̄ dr̄ eccl̓iaſtes. iiii. Meliꝰ eſt duos eſſe ſimul ꝙͣ vnū. Uide mus inſuꝑ ecōtrario ꝙ auis ſola ſingl̓aris vl̓ ē rapax vt accipiter/ vel amiſit ſoctuꝫ vt turtur. ſic religioſus ſingularis vl̓ eſt rapax detrahēdo vel iudicādo pr̄em vel ꝓximū vel amiſit ſociū.i. xp̄ꝫ. qꝛ dr̄ eccl̓iaſtes. iiii. Ue ſoli. Ideo in oblatione dn̄i in tēplo: fuit parturturum/ nō ſola turtur. vt dr̄ Luce. ii. Uidemus enī ꝙ ſola cādela per ventū extinguitur. ſed nō ita de facili qn̄ cū alijs ardet. ſic plures ꝯgregati vīculo caritatis iūcti meliꝰ lucēt ꝑ exēplum/ vehementius ardēt ꝑ de ſideriū diuinū. Un̄ dr̄ in pſal. Cōgregate illi ſanctos eius. Uidemꝰ enī p̄terea ꝙ nō ſolus denarius: ſꝫ plures faciūt theſaurū. nō vnꝰ miles: ſed plures faciunt excercitū. non vnꝰ ſcolaris: ſed plures faciūt ſtudium non vnus bos: ſed plures trahūt iugum. nō vnū mēbrum: ſed plura faciūt corpus vnū. non vna apis: ſed plures cōponunt fauū. nō vnū granum: ſed plura faciūt aceruū. nō vna ſpecies: ſed plures faciūt electua rium. ſic cum plures ſunt vniti per amoris vinculum eſt in eis abſqꝫ dubio maior abundātia meritoꝝ. Un̄ infigura huiꝰ nō vnꝰ ſolus diſcipulus: ſed plures diſcipuli receperūt ſpm̄ ſctm̄. vt dr̄ actuū. ii. ¶ Religioſus dꝫ īſuꝑfugere ⁊ cauere ꝓprietatē. ſicut enī veſꝑtilio bibit oleū in eccl̓ia vbi laudant alij deū ſic religioſus ꝓprietariꝰ inſtar veſꝑtilionis bibit ⁊ fu ratur bona monaſterii/ vbi alij vacāt laudibus ⁊ dei

De religione fo. xliii. ſeruitio ſicut iudas qͥ ſolus īter apoſtolos pecuniam furatus eſt. vt dicitur Iohannis. xii. ¶ Itē no. ꝙ tria ſūt reprobata ſpāl̓r ī quolꝫ religioſo Nā religioſus īdeuotus eſt ſicut Indeuotio. cyrpus vl̓ iūcus aut mergus qui Diſſolutio. et interiꝰ eſt aridus: ⁊ tn̄ ſtat ī aqua Uagatio. vel loco aquoſo. Item ſicut piſcis qui ſꝑ bibit aquā: ⁊ cū aꝑitur vēter inuenitur vacuꝰ. talis iuxta panē mo ritur fame/ iuxta fōtē moritur ſiti/ iuxta ignē moritur frigore. Et de talibꝰ dicitur in pſal. Diuītes eguerūt et eſurierunt. ¶ Eſt etiā reprobāda ī religiōe diſſolutio vite/ ⁊ īhoneſtas in ꝯuerſatione. Nā ſecularis īhoneſte viuens: ſolū infamat ſeip̄m: religioſus vero inhoneſtꝰ ⁊ diſſo lutus: īfamat totū monaſteriū ⁊ ordinem ſuum. Nam ſicut qn̄ vinū ꝓclamat̉ in villa/ per vinū qd̓ portatur in cipho iudicāt hoīes de toto vino qd̓ eſt in dolio: ſic mūdus per ꝯuerſationē quā videt in vno religioſo/ iu dicat oēs alios qͥ ſunt in monaſterio vel ī ordine ſuo ⁊ hoc tā in bono ꝙͣ in malo. Un̄ dicit apl̓s.i. coꝝ. iiii. Spectaculum facti ſumus mundo. ¶ Eſt inſuꝑ in religioſo valde reprobāda vagatio ſi cut enī piſcis nō diu viuit extra aquam: ſic religioſus vagabūdꝰ cito morit̉ per culpā. Un̄ dicit hiero. Ociū michi carcer eſt: et ſolitudo paradiſus. ¶ Item nota ꝙ religioſus debet. Se caſtigare non interficere. ¶ Religioſꝰ itaqꝫ Prelato obedire nō ꝯtradicere debet co ppriū nō o Semper ī bono proficere non ſed di retrocedere. ſciplin et diſciplinā cū rōne regulare. ⁊ īterdū diſciplinā remittere. ſicut aqͥla retrahit alas/ vt meliꝰ extēdat. ⁊ baliſtariꝰ

remittit vel diſtendit arcum: vt fortius poſtmodū tra hat. ſic īterdū remittēda ⁊ tēperanda eſt diſciplina vt poſtea cōualeſcat. Nā dicit apl̓s Ro. xii. Rōnabile ſit obſequium veſtrum. ¶ Religioſus etiā ſuo p̄lato dꝫ obedire hūiliter ⁊ nō reſiſtere. ſicut enī mēbra iudicant̉ paralitica q̄ nō mo uent̉ ad īperiū capitis: ſic ꝑuerſus ē religioſꝰ ſubditꝰ qui nō ſentit motū ⁊ īperiū pr̄is ſpūalis. De talibꝰ dr̄ Exo. xv. Fiāt īmobiles qͣſi lapis. Et ſicut oē humidū ſicut dicit phūs male termīat̉ termīo ꝓprio ⁊ bn̄ alie no: ſic religioſus bn̄ regit̉ ſi obſeruet p̄lati p̄ceptū. ma le ꝟo ſi ſequat̉ ꝓprie volūtatis votū. Nā dicit Bern̄. Tolle ꝓpriā voluntatē ⁊ infernus non erit tibi ¶ Religioſus īſuꝑ dꝫ ſꝑ ꝓficere ⁊ nō retroco a latioribꝰ inciꝑe debet: vt ꝓficiēdo ad altio ile at ꝑuenire Nā dicit greg. In via dei nō ꝓficere: deficere eſt. Sicut enī edificiū in fūdamēto fit latiꝰ/ ⁊ poſtmo dū ꝯſtruēdo fit ſtrictiꝰ: ſic religioſus talē ꝑfectionē dꝫ inciꝑe/ ꝙ ad illā valeat addere/ ⁊ ī ea ꝑſeuerare ne di catur illud euāgelicū ꝟbū. ꝯtra ip̄ꝫ hic hō cepit edifi care: ⁊ nō potuit cōſummare. vt dr̄ Luce. xiiii. Debet aūt ſuꝑ oīa in religione ꝑſeuerare. quia dicit ſaluator Nemo mittēs manū ad aratrū/ ⁊ aſpiciēs retro: aptꝰ eſt regno dei. Sicut eī ſtultꝰ ē qͥ tp̄e tēpeſtatis exit de naui/ ⁊ ꝓiicit ſe in mari: ita ſūma ſtulticia eſt tp̄e tēta tionis nauē religionis dimitere/ ⁊ ad ſubmergēdum ſe in mare ſeculi precipitare De talibꝰ aūt dr̄ Actuū xxvii. Niſi in naui manſeritis: peribitis. ¶ Itē nota ꝙ religioſus dꝫ in diſciplina nutriri ⁊ in formari tripliciter. ſcilicꝫ Sicut paruulus in domo. Sicut plantula in orto. ¶ Debet itaqꝫ religioſꝰ Sicut virgula in virgulto.

De obedientia fo. xliiii. ad modū pueri in diſciplina diligenter enutriri ⁊ edu cari. Vnde nota ꝙ dꝫ hr̄e Duas obſtetrices in ꝓceſſu Duas nutrices ī progreſſu. ¶ Debet igitur haDuas cōſiliatrices in profe bere duas obſtetrictione vel in ſtatu. ces.ſ. obediētiā q̄ liget ſibi manꝰ ⁊ pedes/ ⁊ īuoluat eū ī pāniculo pauꝑta tis ⁊ hūilitatē q̄ īclinet eū ī p̄ſepio ⁊ ī cunabulo clauſtri/ cū freno tēperātie/ ⁊ capiſtro cilicii. Iſte ſunt due obſtetrices hebreoꝝ.i. religioſoꝝ q̄ ꝯẜuabāt mares.i. ꝑfectos religioſos ⁊ ꝑfecte viuere volētes. vt hr̄ exo.i. ¶ Debet etiā habere duas nutrices in progreſſu. ſcꝫ veritatē que doceat eum loqui. iuxta illud Prīe petri iiii. Sis qͥs loqͥtur/ quaſi ſermones dei. ⁊ honeſtatem que doceat eū ābulare. iuxta illud qd̓ dicit apl̓s Pri me ad theſſal̓. iiii. Precipimus vobis vt honeſte ambuletis ad eos qui foris ſunt. ¶ Debet nichiloꝰ habere duas ꝯſiliatrices ī ꝑfectōe ⁊ ſtatu.ſ. caritateꝫ ad deū ⁊ ad ꝓximū. Nā dicit apl̓s ad heb. xiii. Caritas fraternitatis maneat ī vobis. ⁊ auſteritatē ad ſeip̄m. iuxta illd̓ Prīe coꝝ. ix. Caſtigo corpus meū ⁊ in ſeruitutem redigo. ¶ Religioſus īſtar plātule dꝫ nutriri ī diſciplina vl̓ ī religione. Un̄ notandū eſt ꝙ ortolanꝰ fodit ſepe circa plātulas q̄ ſūt in orto ſuo: q̄ ſpūaliter debēt fieri nouo religioſo. plātule ꝟo de vno loco eradicātur ⁊ in alio trāſplantātur/ claudūtur/ rigant̉/ purgātur/ fodiūtur ⁊ colūtur. ſic nouiciꝰ dꝫ inſtar plātule de mundo radi citus euelli: ⁊ in religiōe trāſplātari/ ⁊ in ſctō ꝓpoſito radicari/ circūſpectiōe claudi/ deuotōe rigari/ confeſſione purgari/ excercitio ⁊ occupatiōe fodi ⁊ excoli. et tales ſunt ſicut nouelle plantatiōes in iuuentute ſua: vt dicitur in pſalmo.

¶ Religioſus inſuperſicut virgula in educari in diſciplina. Vn̄ nota ꝙ agr virgulā vel ſurculū gn̄oſe vel fructuoſe arꝓuidet ei in multis.ſ. ꝙ habeat radicē ſtipitē/ frōdes ⁊ fo lia flores ⁊ fructus. ſic virgula ſpūaliter.ſ. neophitus vel nouiciꝰ in ꝟgulto religiōis dꝫ habere iſta ſex. ſcꝫ radicē ꝓfunde hūilitatis/ ſtipitē recte ītētiōis/ frōdes ſincere dilectionis/ folia honeſte locutiōis flores pul chre ꝯuerſatōis ⁊ tandē ſuꝑ oīa fructus bone oꝑatio nis. qꝛ ꝑ fructꝰ eoꝝ cognoſcit eos deꝰ. ſicut dicit ſalua tor. Mat. vii. De talibꝰ virgulis gn̄oſis et fructuoſis dr̄ ī pſal. Filii tui ſicut nouelle oliuaꝝ: ī circuitu mēſe tue.i. religionis ſancte. ¶ Habꝫ etiā religio ortū primordialē valde laudabi lem. Vn̄ nota ꝙ oīs religio ⁊ oīs ſpūalis cōgregatio vel fraternitas habuit primo ortū a ſamuele/ qͥ ꝯgre gauit cuneū ꝓphetaꝝ. vt dr̄ Primi regū. x. ⁊ ita dicit ibidem magiſter hyſtoriarum. Scd̓o habuit ortū ab helyſeo/ cū quo habitauerūt filii prophetaꝝ. vt dr̄ Quarti regum. iiii. Tertio habuit ortū a iohāne baptiſta/ qui ꝯgregauit diſcipulos. vt dicitur Iohannis primo. Quarto habuit ortum a chriſto qui cōgregauit diſci pulos ⁊ apoſtolos. vt dr̄ Mathei quarto. Quīto habuitortū ab apl̓is qͥbꝰ adheſerūt ml̓ti diſci puli ſimul habitātes poſt miſſionē ſpūſſctī ſicut dicit̉ Actuū. iiii. Quia nemo qͥcꝙͣ eoꝝ que poſſidebāt aliquid ſuū eſſe dicebat: ſed oīa illis erant cōia. Sexto habuit ortū a marco euāgeliſta qui apud alexandriā diſcipulos vite mirabilis habuit. vt habet̉ in eccl̓iaſtica hyſtoria. libro.i. ca. xvi. Inde ꝓceſſerunt monachi/ quoꝝ fuerūt tria gn̄a.ſ. cenobitaꝝ/ qͥ in cōi

De obedientia fo. xlv. viuebāt/ alioꝝ qui dicebātur remichi/ qui bini ⁊ trini habitabāt. ⁊ anachoritaꝝ/ qui ſoli in deſerto viuebāt. quoꝝ auctor fuit paulꝰ luſtrator. nichiloꝰ prīceps iohannes baptiſta. vt dicit hiero. in epl̓a. xlviii. ¶ Habet inſuꝑ religio nodū regulantē valde notabi lem qui ip̄am facit valde laudabilē. Eſt enī in ip̄a tri plex nodus valde laudabilis.ſ. Nomen religionis obedientie ſubiugantis. Paupertatis alleuiantis. ¶ Obediētia aufert re ligioſo ꝓpriā voluntaCaſtitatis decorantis. tem: ⁊ per ꝯſequens infernū. iuxta illud Bern̄. Tolle propriā voluntatē ⁊ infernus non erit tibi. ¶ Paupertas aufert ipſi terrenā cupiditatem. ⁊ per conſequēs oē malum. Iuxta illud verbū apl̓i Prime ad thim̄. vi. Radix oīm malorum eſt cupiditas. ¶ Caſtitas aufert hoī carnalē feditatē: ⁊ ꝑ ꝯſequens facit eū angelū. iuxta illud Math. xxii. Neqꝫ nubent neqꝫ nubētur: ſed erūt ſicut angeli dei in celo. De hoc triplici nodo per ordinē eſt dicendū. Et pͥmo de obe¶ De obedientia. xxi. ca. dientia. De obediētia nota ſpālit̓ tria ¶ Habet ergo in ſcꝫ. Preconia qͥbus cōmēdatur obediētia mul Auxilia quibus adiuuatur. ta precoīa que Officia quibus occupatur. ipſam laudant. Vnde nota ꝙ obedientia eſt. ¶ Primo ergo obedi Scola ſaluatoris. et entia eſt ſcolaſaluatoNobile genꝰ martyriiris. Unde nota ꝙ ſal⁊ palma triumphalis: ⁊ uator exemplo ſuo do Scala paradiſi. cuit obedientiā tripliciter. ſcilicet. Ad mundū veniēs In mundo manens. De mundo tranſiens.

Ad mundum veniens obediētiam docuit: vt dr̄ Ioh. vi. Deſcendi de celo/ non vt facerē voluntatē meam: ſed voluntatem eius qui miſit me patris. Obedientiam docuit in mundo manens. vt dicit̉ ad philip. ii. Factus eſt obediens vſqꝫ ad mortem. Obedientiā docuit in mundo trāſiens. nā in paſſiōe dixit patri. Nō ſicut ego volo: ſꝫ ſicut tu. Math. xxvi. ¶ Eſt etiā obediētia quoddā nobile genꝰ martyrii ⁊ palma triūphalis. qꝛ decollat hoīem ⁊ āputat ei ꝓpͥe volūtatis caput. De hoc martyrio dr̄ Primi reg. xv. Melior eſt obedientia ꝙͣ victime. ¶ Eſt aūt obedientia ſcala paradiſi: cuius ſeptē ſunt gradus/ quos aſſignat bernardus. Primꝰ gradꝰ obediētie ē obedire libent̓ ſine recalci tratōe exēplū d̓ paulo qͥ dic̄ act̓. ix. dn̄e qͥd me vis face̓ Scd̓s gradꝰ ē obedire ſimpl̓r ſine ſimulatiōe. exēplū de dauid qͥ dixit ī pſal. Vt iumētum factꝰ ſum apd̓ te. Tercius gradus eſt obedire hylariter ſine murmura tione. exēplum de ſymone ſyreneo qui portauit ī angaria id eſt in dolore crucem chriſti. Math. xxvii. Quartus gradꝰ eſt obedire velociter ſine recraſtina tione. exēplum de petro ⁊ andrea qui ad vnā dn̄i vocē relictis retibꝰ oībus: ſecuti ſunt eum. Math. iiii. Quintus gradus eſt obedire viriliter/ ſine eſtimatōe exempluꝫ de petro qui dixit Dn̄e paratus ſum tecum in carcerem ⁊ in mortem ire. Luce. xxii. Sextꝰ gradꝰ ē obedire hūilit̓ ſine elatōe. exēplū de di ſcipulis qͥbꝰ dixit ſaluator Dū feceritis oīa q̄ p̄cepta ſūt vobis: dicite qꝛ ſerui īutiles ſumus Luce. xvii. Septimus gradus ē obedire perſeuerāter ſine diſcō tinuatione. exēplum de chriſto de quo dicit apoſtolus Factus eſt obediens vſqꝫ ad mortē. Philip. ii.

De religione fo. xlvi. Iſti ſeptem gradus erant ſpūaliter in ſcala iacob. de qua habet̉ gen̄. xviii. q̄ ſigāt obediētiā. tū qꝛ āgeli de ſcēdebāt ⁊ aſcēdebāt ꝑ illaꝫ/ ꝑ qd̓ intelligit̉ ꝙ obediē tia eſt vita angelica: tū qꝛ ſcala iſta tāgebat celos: in quo innuit̉ ꝙ vera obedientia eſt celeſtis vita. ¶ Itē nota ꝙ obediētia eſt Nauis ad celū trāſiens. Clauis celum aperiens. Auis ad celū aſcendens ¶ Eſt itaqꝫ obediētia ſicut nauis. Nā ſicut qui eſt in naui ſemꝑ ꝓcedit ⁊ tn̄ ip̄e qͥeſcit: ſic qͥ eſt ī naui obediētie: ſꝑ ꝓficit in mūdo dormiēdo/ vigilādo/ comedēdo/ abſtinēdo/ ābulādo quieſcēdo. qꝛ īſtar naute nō mouet̉ motu ꝓprio/ ſꝫ alieno. De hac naui habet̉ ꝓuer. vltīo. Facta eſt qͦſi nauis īſtitoris.i. mercatoris. Per eādē rōnem obediēs ur equitāti. nā ſicut eqͥtans quieſcendo ꝓcedit ꝯpar et̉ motu ꝓprio: ſed equi: ſic bonus obediēs ſat meretur. qꝛ non īnititur motui volund maioris ſui. Unde dr̄ Canticoꝝ. i. Equi iſſimilaui te: amica mea. obedientia ſicut clauis paradiſi. ſicut enī tia clauſit paradiſuꝫ Geneſis tercio: ſic obe inobe dientia paradiſum aperuit. Et in figura huius chriſtꝰ dedit ſymoni/ qui interpretatur obediens: claues regni celorum. Mathei. xvi. Et ſicut dominꝰ maledi xit primo homini inobediēti: dicens/ maledicta terra in opere tuo. Geneſis tercio: ſic benedixit obedienti ſymoni dominus: dicens. Beatus eſt ſymon bariona Mathei decimoſexto ca. ¶ Eſt igit̉ obediētia ſicut auis ad celū aſcē dens Nā ſicut auis cū duabꝰ alis volat ad ſublimia: ſic obediens cū duabꝰ alis.ſ. cū ala pauꝑtatis/ ⁊ cū al a caſtita tis ſcādit ad celeſtia. Hoc ē quod dr̄ apocali pſis. xii.

Date ſunt mulieri due ale vt volaret in deſertū locuꝫ Mulier iſta pōt dici obediētia. Due ale pn̄t dici duo illa vota ſimul ꝯiuncta.ſ. caſtitatis ⁊ paupertatis vo luntarie. ¶ Item nota ꝙ obedientia eſt. Sūma in merito. ¶ Eſt itaqꝫ obediētia in meriUicina deo. to ſuprema. et in figuuius Proxima celo xp̄s apl̓is prepoſuit ſyr onem obedientē. Uult enī creator: ꝙ oīa obediāt obedienti nec miꝝ ſi vult ꝙ obediēti obediāt cetere creature: qꝛ etiam ipſe deus voluit obediēti obedire. Exēplum de Ioſue/ de quo dr̄ Ioſue. x. Non fuit ante ⁊ poſteatam longa dies obediente domino voci hominis. ¶ Eſt etiā obediētia deo vicina. in cuiꝰ figura dn̄s re cubuit in domo ſymonis. Luce. vii. Et om̄s qui erant in bethania diligebat Io. xi. Bethania quippe domꝰ obedientie dicitur. ¶ Eſt etiā obediētia ſcala celi/ ⁊ deo ꝓxima/ ⁊ ī figu ra huiꝰ dn̄s aſcēdit in celū de bethania. Luce. xxiiii. ¶ Habet etiā obediētia auxilia que ip̄am iuuāt. Un̄ notandū eſt ꝙ ſex ſunt que iuuant obedientiam. ſcilꝫ Humilitas flectens. ¶ Obediētia igitur iu Conſuetudo frequens uat et facit hoīem obeDilectioferuens. dienteꝫ hūilitas reddit Affectꝰ terrena contēnens. hoīem flexibilem. ſicut Gratia interiꝰ vngens. enim gracilitas ⁊ ſubti Prelatꝰ modeſte p̄cipiēs. litas virge facit virgaꝫ faciliter inclinare: ſic/ gracilitas hūilitas facit hoīes faciliter obedire. Ideo dicit apl̓s de xp̄o Phil̓. ii. Hu miliauit ſemetip̄m: factus obediens vſqꝫ ad mortem ¶ Iuuat etiā obediētiā ꝯſuetudo. Nam ſicut equus aſſueſcit circūuolutionibꝰ vt ſciat ſe ad oēm partē fle ctere ſic aſſueſactio obediētie facit hoīes ad nutū obe

fo. xlvii. De obediētia dire. De tali equo bene ductibili dr̄ ꝓuer. xxi. Equus paratur ad diem belli/ dn̄s autem ſalutem tribuit ¶ Iuuat tercio obediētiā dilectio dei Nāſicut ignis facit cerā mollem ⁊ tractabilē: ſic amor dei ignitꝰ facit hoīem obedire. Un̄ dr̄ Luce. xii. Ignē veni mittere in terram.i. aīam deuotam. ¶ Iuuat nichilominꝰ obediētiā ꝯtēptꝰ mūdi ⁊ ſeꝑa ratio volūtatis ab oī re corꝑali. ſicut eī pellis ē tracta bilis a ligno ſeꝑata/ q̄ tn̄ eſt rigida ꝙͣdiuē ligno affixa: ſic aīa cū inſtar pellis a terrenis ſeiūgitur: ad obe diendū facile inclinatur. In cuius perſona dicit pſal. Paratus ſum ⁊ non ſum turbatus. ¶ Iuuat etiā obediētiam vnctio gr̄e interiꝰ. ſicut eī coriū vnctū fit molle ⁊ tractabile qd̓ tn̄ āte vnctionē erat durū ⁊ rebelle: ſic hō facilis eſt ad obediētiaꝫ qn̄ aīa intꝰ ē vncta ꝑ gr̄aꝫ. Hec ē vnctio de qua dr̄..i. ioh. ii. Unctionem quam accepiſtis maneat in vobis. ¶ Tandē iuuat obediētiam modeſtia p̄cipiētis. exē plum de deo: qui vnū ſolū lignum ꝓhibuit/ ⁊ oīa alia ꝯͣ ceſſit. gen̄. ii. dicens. De oī ligno paradyſi comede: de ligno aūt ſcientie boni ⁊ maline comedas. ¶ Habet etiā obediētia officia que ip̄am occupāt.ſ. tria genera p̄ceptoꝝ. Vn̄ nota ꝙ debet quilibet obedire p̄ceptis iudicis ꝑ naturā que ſcripta ſunt. Tho. iiii. Qd̓ ab alio oderis tibi fieri: vide ne tu aliqn̄ alt̓i facias. EtMat. vii. Oīa q̄cūqꝫ vultis ne faciāt vobis hoīes/ ea nolite facere eis. Ul̓ debemꝰ obedire p̄ceptꝭ iniūctis ꝑ ſcripturā que ſcripta ſunt Exo. xx. vbi ponuntur decē precepta Non habebis deos alienos ⁊c̄. Debemꝰ etiā obedire preceptis īſpiratis ꝑ gr̄am. vt de dilectiōe dei ⁊ ꝓximi q̄ ſcripta ſūt Hat. xxii. Hoꝝ expōem q̄re ſupra in materia de p̄ceptis ⁊ in materia

de caritate. De paupertate. xxii. ca. De pauptate nota pēāl̓r tria ſcꝫ. ꝙ Pauꝑtas ē celeſte p̄ciū: cū quo pauꝑes mercāt̉ Celeſte prandiū/ ad quod pauperes inuitantur. Celeſte ſolium in quo pauperes locantur. ¶ Primo igit̉ pauꝑtas eſt celeſte p̄ciū a quo paupe ribus emitur celū. ſicut dicit aug. Regnū inqͥt celorū pauꝑtate emit̉. Et nota ꝙ regnū celoꝝ iure emptōis ꝯuenit pauꝑibꝰ. qꝛ ip̄i ꝓprie ſoluūt preciū qd̓ taxauit xp̄s. Mat. xix. Oīs qͥ reliq̄rit domum aūt agros ⁊c. ¶ Scd̓o pauꝑtas eſt celeſte prādiū quo pauꝑes refi ciuntur. ſicut enī videmꝰ ꝙ qn̄ clamat̉ ad elemoſinā vel prandium: ſoli pauꝑes veniūt ⁊ accelerant: ſic ad prādiū celi ad qd̓ xp̄s inuitat/ ſoli pauꝑes intrant qd̓ figurat̉ Luce. xiiii. vbi dr̄ ꝙ hō quidā fecit cenā magnā. ⁊cͣ. Et nota ꝙ tria gn̄a hoīm ad illā cenā venire noluerūt: ſed excuſationes friuolas allegauerunt. ſcꝫ auari diuitiis incraſſati/ īmundi impinguati/ ſuꝑbi delicati honoribus. iuxta illud Deut̓. xxxii. Incraſſa tus/ īpinguatꝰ/ dilatatus/ dereliquit deū factorē ſuuꝫ Auari figurātur ꝑ illū qui quinqꝫ iuga boū emerat Immūdi per illū qui vxorē duxerat. Suꝑbi/ per illuꝫ qui villā ꝯparauerat. ⁊ ideo oēs iſti a cena illa ꝓprie ſūt excluſi: ⁊ ſoli pauꝑes ītromiſſi. Nā dr̄ ibidē. Voca pauperes ⁊ debiles ⁊ introduc. ⁊cͣ. ¶ Tercio paupertas eſt celeſte ſolium in quo paupe res ſedent. ſicut dicitur Mathei. xix. Vos qui reliqui ſtis omnia/ ⁊ ſecuti eſtis me. ⁊cͣ. ⁊ ſequitur. ſedebitis ⁊ vos ſuper ſedes iudicantes duodecim tribus iſrael. Sed nota ꝙ ſicut qui eſſet ſupra celum/ totam terraꝫ reputaret quaſi centrum: ſic pauperes totam terram

fo. xlviii. De pauꝑtate reputant rem minimam ⁊ vilem. qꝛ in celo vt dictum eſt habēt ſedē ⁊ manſionē ſuam. Nam dicit apoſtolꝰ in perſona eorum. Noſtra cōuerſatio in celis eſt. Ad philippenſes. iii. ¶ Item nota ꝙ pauper habet tria bona. ſcꝫ. Uitam ſecuriſſimam. Mentem quietiſſimam. Ueſtem nobiliſſimam ¶ Primo igit̉ pauperes ſunt in vita ſecuriſſima. ſecuri: qꝛ ꝑ paupertatē non mouent̉ lites/ non timentur fures nō formidātur rerum tempeſtates. ſed diuites huius mūdi ſuſtinent omnes iſtas tribulationes. Un̄ infigura huius caym qui interpretatur poſſeſſio: habebat caput tremulum. ⁊ ſignificat diuitum curam ⁊ ſollicitudinem auarorum. ¶ Secundo pauperes mente ſunt quieti/ et a ſpinis diuitiarum minime lacerati/ et ab earum pondere li beri/ ⁊ ab earum inquinatione mūdi. Nā diuitie faciunt iſta tria mala Bona ſiquidem temporalia poſſeſſa: onerant/ amata inquinant/ amiſſa: cruciant. vt dicit Bernardus. Vnde in figura ſpiritualis quieris quam habent pauperes/ ⁊ anxietates que ꝯmunicāt diuitias: iſrael a deo accepit ſabbatū.i. quietē. ⁊ egyptii anxietates ⁊ curas. vt dicit greg. Propter hoc dr̄ ad hebr. iiii. Relinqͥtur ſabbatiſmus populo dei. ¶ Tercio ſunt pauꝑes veſte decori. ideſt honeſtate conſpicui. ideo ſapiēs iungit iſta duo. Eccl̓iaſtici. xi. Paupertae(inquit) ⁊ honeſtas a deo ſūt. qꝛ in ſemitis pauperum relucet ſpiritualiter chriſti ſignum. De quo dicitur Luce. ii. Et inſignum: cui contradicetur ¶ Et nota ꝙ triplex fuit ſignum chriſti cui contradi citur a diuerſis amatoribus mundi.

Primum fuit paupertas: cui cōtradicitur ab auaris. Secundū fuit caſtitas: cui cōtradicitur ab īmundis. Terciū fuit humilitas: cui contradicitur a ſuperbis. ¶ Itē nota ꝙ pauꝑtas alia tria bōa hꝫ. ē eī pauꝑtas Sūme xp̄o copulata. ¶ Primo ergo pauꝑBonis ſūme coequata. tas eſt ſūme xp̄o cōpuCelis ſūme cumulata. lata Habet enī de pau peres qͣſi familiares ⁊ domeſticos. ⁊ diuiteꝫ gno tos ⁊ extraneos. Un̄ in figura huiꝰ xp̄s ī ori o priꝰ vocauit pauꝑes ꝙͣ diuites/ piſcatores ꝙͣ me atores paſtores ꝙͣ reges/ pauꝑes de prope ⁊ diuites magos ab oriente. ¶ Scd̓o pauꝑtas eſt ſūme coequata celo. ⁊ cauſa eſt qꝛ eſt ſūme elōgata a mūdo. pauꝑ eī ſūme celū appro pinquat: qꝛ oīa mūdana ꝯculcat. ſicut videmꝰ ꝙ ille qui vult alte attingere ſcabellū ꝯſueuit ſub pedibꝰ lo care: ſic pauꝑ manu tāgit celuꝫ. qͥa de oībus terrenis contēnendo ⁊ conculcādo facit ſibi quaſi ſub pedibꝰ ſcabellū. Iuxta illud Deuteronomii. xi. Oīs locꝰ quē calcauerit pes veſter: veſter erit. ¶ Tercio pauꝑtas eſt ſūme cumulata oī bo me eī ſcit theſaurizare. ꝓpterea eī dimittit t̉ pis id eſt auaris. fimū porcis.i. īmūdis. puluerē ſerpētibꝰ id eſt ſuꝑbis. Iuxta illud yſa. lxv. Serpēti puluis pa nis eius. Ip̄a enī dedignat̉ fimū ſtabuli habere loco theſauri. fimꝰ ſtabuli ſūt diuitie huius mūdi. jrie dus eſt ſtabulū.i. locus iumentoꝝ ⁊ hoīm beſtialium. Ipſa eī bona īmobilia retinet.i. celeſtia. ⁊ diſꝑgit bo na mobilia.i. oīa terrena. qd̓ figuratur gen̄. xxv. vbi dicitur ꝙ abraham dedit yſaac omīa que poſſidebat ⁊ filiis concubinarum largitus eſt munera. ¶ De caſtitate. xxiii capitulum.

fo. xlix. De caſtitate De caſtitate nota ſpēalit̓ tria Caſtitas enī eſt Florens ſicut lilium inter ſpinas. Habet precium inter gemmas. Habet liliū Tenet ſolium ſuper ſtellas. incorruptibile. habet precium impreciabile. habet ſo lium inſuperabile. ¶ Primo ergo caſtitas eſt florēs ſicut liliū Nā dicit̉ Cāticoꝝ. ii. Sicut liliū īter ſpinas: ſic amica mea inter filias. Et nota ꝙ in lilio ſūt ſex folia niuei coloris ⁊ ſex grana aurei coloris. ſex folia niuea ſigānt carnis pudiciciā. ⁊ ſex grana aurea ſigānt mētꝭ mūdiciā ¶ Primo ergo in lilio ſūt ſex folia in quibꝰ figuran tur ſex ad pudiciciam neceſſaria. ¶ Primū foliuꝫ eſt cibi ⁊ potus ſobrietas. Un̄ dicit hieronymꝰ. Uirgo fugiat vinū vt venenū. nā vinū in adoleſcētia eſt duplex īcendiū voluptatis. Un̄ ꝓuer. xx. Luxurioſa res eſt vinū. Et gen̄ xix. dr̄: ꝙ loth pro pter vinum perpetrauit inceſtum. ¶ Scd̓m foliū eſt habitus aſperitas. Un̄ dicit Ber. Memēto ꝙ aſꝑior cardo pānū facit leniorē. ſicut aſꝑ habitꝰ facit carnē caſtiorē. Et per ꝯͣriū filii iſrael fornicati ſunt cū mulieribꝰ moab: qꝛ ornate erāt veſtibꝰ delicatis. vt dr̄ Numeri. xxv. ¶ Terciū foliū eſt laboris ſtrenuitas. ⁊ per ꝯtrarium ignauia ⁊ ociū ſunt ſūmū luxurie nutrimētū. qꝛ vt dr̄ Ezech. xvi. Hec fuit ſodome iniqͥtas ſororis tue/ ſuꝑbia/ ſaturitas/ abūdātia panis/ ⁊ ociū. Dauid ī domo ocians: ꝯmiſit adulteriū. Scd̓i regum. xi. ¶ Quartū foliū eſt cuſtodia ſenſuū. ⁊ maxīe quo ad viſū ⁊ auditū. qꝛ curioſitas vidēdi ⁊ audiēdi: via ē ad pctm̄. cuiꝰ exēplū ptꝫ in dyna ſilia iacob/ q̄ ad vidēdū

mulieres regiōis illiꝰ egreſſa/ a chicē filio corrupta. vt dicitur Gen̄. xxxiiii. ¶ Quintū foliū eſt modeſtia verboꝝ doꝝ. qꝛ maxime excitat̉ luxuria ꝑ ver honeſta. Nā dicit apl̓s Prime coꝝ. xv. Noliduci inanibꝰ verbis. Corrūpunt eī bonos mores: colloqͥa praua. Sic inqͥt hiero. Sermo ꝟginis prudēs/ mode ſtus/ ⁊ tardꝰ vel rarus. vt tā eloquētia p̄cioſus ꝙͣ pudore. Itē ſit ī re noua grauitas īmutabilis/ honeſtas ſtupēda verecūda vita/ pudicicia ꝟginalis/ inceſſus ⁊ vere prudētie habitus ſermo ſemꝑ modeſtus ſoluꝫ ſuo tempore proferendus. Hec ille. ¶ Sextū foliū ē fuga occaſionū ⁊ oportunitatū ⁊ ma xīe mulieꝝ. Dicit̉ cī gen̄. xix. Ne ſtes ī oī loco circa re gionē. Videmꝰ eī ꝙ aīalia ſilueſtria pulchriorē pellē hn̄t ꝙͣ domeſtica Legimꝰ eī ſcd̓i regū. xiii: ꝙ thamar ab amonfratre ſuo fuit corrupta: qꝛ in thalamo fuit ſola cū ſolo. Vnde Ber. dicit. Uirgines q̄ vere virgines ſunt: ſemꝑ debēt eē pauide/ ⁊ nunꝙͣ ſecure. vt caueant timenda: ſecura etiam pertimeſcant. ¶ Sūt etiā in lilio ſex grana aurea in qͥbꝰ figuratur triplex modus diligēdi deū ⁊ triplex cauſa dilectōis Prīo ergo ē triplex modꝰ dilectiōis quē dꝫ hr̄e aīmꝰ caſtꝰ. ē eī diligēdꝰ deꝰ prudēter/ ne decepti ab amore eius diſcedamꝰ. dulciter/ ne elati ab amore eiꝰ abſcin damur. fortiter/ ne opp̄ſſi ab amore dei euellamur vt dicit Ber. Sūt aūt tres cauſe p̄cipue ī quibꝰ debemꝰ deū diligere. Eſt enī diligēdus toto corde: qꝛ creator tota anima: quia redēptor. tota mente: qui remunerator. vt dicit Mathei. xxii. ¶ Scd̓o caſtitas hꝫ īgens p̄ciū ſuꝑ oēs gēmas. qꝛ dr̄ Eccl̓iaſtici. xxvi. Nō eſt digna pōderatio ꝯtinētis ale

fo. l. De caſtitate Et nota ꝙ caſtitas eſt theſaurus cuꝫ valore caritatis iō ſumme amādus. Et iō dr̄ Mat. xiii. Sil̓e ē regnuꝫ celoꝝ theſ auro abſcō. ⁊c̄. Eſt theſaurꝰ ī vaſe fragiliſſimo. ⁊ iō ſumme ꝯſeruādꝰ. Nā dicit apl̓s. ii. coꝝ. iiii. Habemus theſauꝝ iſtū in vaſis fictilibꝰ. Un̄ maioris ꝟtutis eſt in carne corruptibiliſeruare caſtitatē. Eſt theſ aurus cū maligniſſimo hoſte. ⁊ iō ſūme timēdus ſicut videmus ꝙ valde eſt laudabile caſtrum debile defendere contra hoſtem fortiſſimum. ¶ Tercio caſtitas hꝫ excellēs ſoliū ſuꝑ omēs ſtellas qd̓ figurat̉ ꝑ thronū de ebore grādē. vt dr̄ tcui. reg. x. Et nota ꝙ ebur ē frigidū ⁊ ſolidū ⁊ cādidū: frigidum ꝯtra ꝯcupiſcētiā ſoliduꝫ per firmā ꝑſeuerantiā/ candidū per merā īnocētiā. Itē nota ꝙ eburſi ī pāno lineo mūdo īuoluat̉: ẜuat pānū ne īcēdat̉. ī quo ſigātur ꝙ īt̓ior caſtitas mētꝭ ẜuat corpꝰ ext̓iꝰ ab īcēdio libidīs ¶ Itē nota ꝙ caſtitas habet Fructum vberrimū Prīo ergo caſtitas hꝫ vberri Curſum celerrimuꝫ. mū fructū. Et nota ꝙ triplex Sextū pulcherrimū eſt fructꝰ euāgelicꝰ.ſ. triceſimꝰ quē habꝫ caſtitas ꝯiu galis/ ſexageſimꝰ quē habet caſtitas vidualis/ cēteſi mus quē hꝫ caſtitas ꝟginalis. vt dr̄ Mathei. xiii. ¶ Scd̓o caſtitas hꝫ celerrimū motū. Caſtitas enim conſeqͥtur deū tripl̓r.ſ. currendo/ notādo/ ⁊ volando. currit enī caſtꝰ ꝑ bonā oꝑationē/ natat per internam deuotionē/ volat per ſuꝑnā ꝯtēplationē. ⁊ ſic ſequitur agnū quocūqꝫ ierit. vt dr̄ apoca. xiiii. ¶ Tercio caſtitas hꝫ pulcherrimū ſertū: nō enī ſoluꝫ hꝫ aureolā premii accidentalis: ſꝫ etiam aureolā pre mii eſſentialis. Et nota ꝙ triplex eſt aureola.ſ. Uirginum. Martyꝝ. ⁊ Doctoꝝ. Uirginū: florea. Marty rum: gemma. Doctorum: aurea.

¶ Aureola igitur virginum eſt florea. de qꝛ ticoꝝ. iiii. Ueni de libano ſpōſa mea: veni co S ris.ſ. aureola caſtitatis. qꝛ in ſcriptura caſtitas flos dr̄: merito caſtis corona defloribꝰ dat̉. Et nota ꝙ ca ſtitas īſtar floris ſolo tactu mareſcit. qꝛ tactꝰ īpudice delectatiōis: caſtitatē oīno corrūpit. ſicut eī flos ſole p̄ſente decorē ſuū oſtēdit/ nāflos vt videmꝰ de nocte clauditur/ ⁊ oriēte ſole rurſum expāditur: ſic hō vere caſtꝰ/ de caſtitate tm̄ corā deo non corā hoībꝰ glīatur dicente apl̓o Scd̓e coꝝ. i. Gloria noſtra hec eſt teſtimonium conſcientie noſtre. ¶ Aureola ꝟo martyꝝ eſt gēma. nā dr̄ in pſal. Poſuiſti ſuꝑ caput eius coronam de lapide precioſo. ¶ Aureola doctoꝝ ē aureaDe qua dr̄ eccl̓iaſtici. xlv Corona aurea ſuper caput eius. ¶ Item nota ꝙ Caſtitas indiget ſtudioſa clauſura. Caſtitatem decet precioſa cinctura. ¶ Primo ergo Caſtitas lucet ſpecioſa pictura. caſtitas dꝫ habere clauſurā ſtudioſā. Nā dr̄ cāti. iiii. Ortus ꝯcluſus ſoror mea ſponſa. ¶ Et nota ꝙ ī orto bene clauſo nō pōt quis ītrare/ niſi de alto: ſic in hoīe caſto qui hꝫ clauſurā continētie nullū deſideriū debꝫ intrare. niſi celeſte tm̄. ſi tn̄ ortus ꝯcluſus beſtiis eſſet plenꝰ. clauſura parū ꝓficeret īmo plus noceret ꝙͣ pro deſſet. ita qn̄ beſtiales motꝰ libidinis ſtrepūt in mēte parū aut nichil valet clauſura caſtitatis ī carne Et iō ſponſe dr̄ Cāti.iiii. nō ſolū ortus ꝯcluſus: ſed fons ſignatus. ortꝰ ꝯcluſus/ ꝓpt̓ caſtitatē carnis: fōs ſigna tus propter puritatem mentis. ¶ Scd̓o caſtitas dꝫ habere cincturā p̄cioſaꝫ. qꝛ dicit̉ Luce. xii. Sint lūbi vr̄i precincti: ⁊ lucerne ardentes in manibꝰ vr̄is. Et nota ꝙ daniel vidit virū accinctu

fo. li. De birtutibus renibus auro obrizo qd̓ eſt aurū precioſum valde. vt dr̄ Danielis. x. Iohēs in apocꝭ. vidit filiū hoīs p̄cinctuꝫ ad mamillas zona aurea. vt dr̄ apoc̄.i. qd̓ ſcꝫ ad duplicē caſtitatē refertur. Nā zona aurea vel cīctura renū/ ſigat corpus caſtū. zona ꝟo aure a inter mamil las ſignificat cor mūdū. qꝛ vt dicit phūs libro de aīa libus. Cor hoīs eſt inter mamillas aliquātulū declinans ad partem ſiniſtram. ¶ Tertio caſtitas dꝫ habere picturā ſpecioſam. ſicut enī candor mat̓ialis vel albedo eſt caput ⁊ fundamē tum alioꝝ coloꝝ vt dicit phūs: ſic caſtitas ē qͣſi caput ⁊ fundamentū aliaꝝ virtutū ⁊ bonoꝝ opeꝝ. Vnde di cit gregorius ꝙ non eſt opus bonum ſine caſtitate. ¶ De virtutibus in cōmuni. xxiiii. cap̄. ſt tractatū de p̄ceptis et cōſiliis: dicendū eſt de virtutibꝰ/ donis beatitudinibus/ ⁊ fructibus. Iſta qͣttuor ſunt q̄dā ſpālia incentiua ad oꝑandū diuina p̄cepta ⁊ cōſilia euāgelicā. Differūt aūt iſta quattuor ꝑ hūc (modum qꝛ Uirtutes faciunt operari recta. Dona faciūt operari fideliter ⁊ faciliter expedire. Beatitudines faciunt operari perfecte. Fructus faciunt operari delectabiliter ſeu delicioſe. ¶ Et nota ꝙ virtutes ſunt ſeptē.ſ. quattuor cardina Cardinales ſunt: les/ ⁊ tres theologice. Drn̄t auteꝫ ¶ Prudētia Sūt aſit theologice qꝛ theologi Fortitudo Fides ce hn̄t deuꝫ Tēperātia Spres vel bonum Iuſticia Carit as increatū ꝓfine vel pro obiecto. Uirtutes cardinales habēt bonū creatū ꝓ obiecto. Pretere a ꝟtutes theo

logice reſpiciūt magis vitam contēplatiuam vrdi nant hoīem ad deū. Cardinales ꝟo ꝑtinēt ac vitam actiuā ⁊ ordināt hoīem ad ꝓxīꝫ. et iō ille dn̄r theolo gice.i. diuine. a theos qd̓ ē deus: et logos qd̓ ē ſermo qꝛ pͥncipaliter ſunt ad deū. Sꝫ cardinales dicūtur a cardine in quo vertit̉ oſtiū. qꝛ principaliter reſpiciūt vitā actiuā/ q̄ tota eſt nobilis ſuꝑ cardinales ꝟtutes Unde tres virtutes theologice ꝑtinēt ad mariā que intēdit circa vnū.i. circa bonū increatū qd̓ non aufer tur ab ea/ nec mutat̉. Quattuor vero cardinales per tinent ad marthā/ q̄ intēdit circa ml̓ta ⁊ turbat̉ erga plurima.ſ. bona creata. Sunt ꝟ loca ſcripture vbi reperiūtur virtutes dona beatitudines/ ⁊ fructus. Uirtutes theologice ponūtur Prime coꝝ. xiii. Nūc autem manent fides ſpes/ caritas: tria hec. Quattuor ꝟo virtutes cardinales ponūtur ſap̄. viii. ſobrietatē/ prudētiaꝫ doctrinā/ iuſticiā/ ⁊ fortitudinē: quibus nichil vtilius eſt in hac a hoībus. ¶ Dona vero ſpūſſancti ſunt ſep llicet Donum ſapientie. dona ponun Donum intellectus. t. requieſcet Donum conſilii. ritus ſapiētie Donum fortitudinis. tus/ ſpūs fortitu Donum pietatis. dinis ⁊ ꝯſilii ſpūs ſcīe ⁊ Donum ſcientie: ⁊ pietatis: ⁊ replebit eum Donum timoris ſpiritus timoris dn̄i. ¶ Beatitudīes aūt ſunt. viii.ſ. Pauꝑtas. Mititas vel māſuetudo. Luctus. Eſuries. Miſericordia. Mū dicia cordis. Pax. Iuſticia. Iſte ponūtur Math. v. ¶ Fructꝰ ſpūſſctī ſunt. xii.ſ. Caritas. Gaudiū. Pax Sapīa. Lōganimitas. Bonitas. Beīgnitas. Māſu etudo. Fides. Modeſtia. Continētia. Caſtitas. Iſti

De birtutibꝰ in cōi fo. lij. ponuntur ad galathas quinto. ¶ Uirtus ſic diffinitur in libro de ſpū ⁊ aīa. Virtus ē habitus mentis bene inſtitute. ¶ De virtute in cōi nota ſpecialiter tria: ſcilicet Eius precioſam comparationem. ¶ Cōparat̉ ergo vir Eius virtuoſam oꝑationem tus tribus ſpālit̓: ſcꝫ Eius gratioſaꝫ ꝓcreationē ¶ Primo comꝑatur Ligno fructuoſo. ligno fructuoſo. Hō eī Lapidi p̄cioſo. et abſqꝫ virtute eſt ſicut Celeſti paradiſo. arbor ſilueſtris vel vinea q̄ ꝓfert labruſcas.i. delecta tiōes carnales vl̓ glādes q̄ ſūt cibaria porcoꝝ.i. hoīꝫ immūdoꝝ. Sꝫ ſi ramus ꝟtutis tali arbori fuerit inſertus totā arborē trahit ad naturā ſuam/ ⁊ facit eaꝫ ferre fructus optimos/ qͥ letificāt deū ⁊ āgelos. Luce xv. Gaudium eſt angelis dei ſuper vno peccatore ⁊cͣ. Hec eſt illa arbor pulcherrima cuius fructus nimius et eſca vniuerſoꝝ in ea. Danielis. iiii. ¶ Scd̓o cōꝑat̉ lapidi p̄cioſo. ſicut eī ꝟtus que eſt in viro iuſto facit eū p̄ualē multis pctōribꝰ. Nā dr̄ eccle ſiaſtici. xvi. Melior ē vnꝰ timēs deū ꝙͣ mille filii īpii. De hoc lapide p̄cioſo dr̄ eccl̓aſtici. vi. Quaſi lapidis itio erit in eis.ſ. oꝑibus bonis. Tn̄ hodie virtus ēdit̉/ intm̄ ꝙ ſi eēt venalis: a paucis eme multū vili retur. ſicut gallus qͥ īuenit in ſterqͥlinio margaritā ⁊ granū putrid̓: īſpecta margarita eligit granū put̓dū ſic hō mūdanꝰ ſp̄ta ꝟtute: appetit bonū tp̄ale ⁊ trāſi toriū. et rō ē quare vilipēdit̉ ꝟtus: qꝛ neſcit hō preciū eius. vt dr̄ Iob. xxviii. Et ꝓpt̓ hoc dicit ſaluator Ma thei. vii. Ne mittatis margaritas an̄ porcos.i. hoīes īmūdos ⁊ mūdanos. qꝛ plus volūt furfur carnalis ⁊ immūde delectatiōis: ꝙͣ margaritas gr̄e vel ꝟtutis

¶ Tertio cōparatur par adiſo tam celeſti ꝙͣ teri ſtri Terreſtri comparatur in tribus: ſ ilicet In ſitus eminētia ¶ Eſt enī primo paradiſus In fructus opulētia locus altiſſimꝰ: ita ꝙ aq̄ di In fontis effluētia luuii vſqꝫ ad illū locū non ꝑ uenerūt: ſic viri religioſi vel virtuoſi vitā hn̄t eminē tem: inſtar paradiſi: ita ꝙ nunꝙͣ ſubmergūt̉ diluuio pctī. Un̄ dicit ſap̄. in ꝑſona viri iuſti Eccl̓iaſtici vltīo Exaltaſti ſuper terram habitationem meam. ¶ Eſt ſcd̓o ꝑadiſus locus fructibꝰ opulētus. ꝓducit enī om̄e lignum pulchrum viſu: ⁊ ad veſcendū ſuaue Gen̄. iii. ſic vir iuſtus vel virtuoſus oē ſignū pulchrū viſu ꝓducit per honeſtam ꝯuerſationē. ad veſcēdum ſuaue: per bonā oꝑationē ⁊ internā deuotionem. Un̄ dicit̉ Eccl̓iaſtici. xxiiii. in perſona viri virtuoſi. Flores mei fructus honoris ⁊ honeſtatis. ¶ Eſt nichiloꝰ ꝑadiſus terreſtris locus aqͥs irriguꝰ Nā dr̄ Gen̄. ii. ꝙ fluuius egrediebat̉ de loco volupta tis ad irrigāduꝫ paradiſum: qͥ inde diuidit̉ in qͣttuor capita. Paradiſi fluuiꝰ ꝟtus eſt vel gr̄a: qꝛ de fonte diuinitatꝭ orit̉. quattuor capita ſūt qͣttuor pͥncipales ꝟtutes vel cardinales q̄ a gr̄a diriuantur.ſ. iuſticiatēꝑantia/ prudētia fortitudo. Iuſticia hꝫ locū ī rebꝰ certis. non enī pōt eē iuſticia vel iuſta ſentētia niſi in rebus certis. Prudētia hꝫ locū in dubiis. Tēꝑantia habet locū in ꝓſperis. et Fortitudo in aduerſis. Comꝑat̉ autē ꝟtus paradiſo celeſti in quattuor. Eſt eī paradiſus celeſtis: habitatio dei locus gaudii/ lo cus lucis ⁊ locꝰ ordīati amoris. Talis ē aīa viri iuſti ⁊ virtuoſi. nā ibi eſt hītatio diuine gr̄e ibi eſt gaudiū bone ꝯſciētie/ ibi ē lux ꝟitatis/ ibi eſt amor caritatis De tali ꝑadiſo dr̄ Accl̓iaſtici. xl. Gr̄a ſicut paradiſus

De birtutibꝰ in cōi fo. liii. in benedictionibus. Ecōuerſo aīa pctōris non dicit̉ paradiſus: ſꝫ potius infernus. Hꝫ enī quattuor mala oppoſita bonis ſupradictis. Ipſa eī eſt hītatio nō dei ſed demonū. ip̄a nāqꝫ loco gaudii hꝫ remorſuꝫ ꝯſcīeloco lucis hꝫ tenebras ignorātie/ loco amoris ordīa ti habet ignē ꝯcupiſcētie. Un̄ de tali inferno dr̄ yſa. xxxviii. Quia nō infernus cōfitebitur tibi.i. anima peccatoris: que eſt quaſi locus infernalis. ¶ Itē virtus vel gr̄a comꝑatur alijs tribus: ſcilicet ¶ Uirtus enī eſtſignū vel Signo vel caracteri deſtīatōis: ſicut caracte Precio vel pignori eī paſtor ſignat oues ſigno Oleo vel vnctioni quo diſtinguit oues ꝓpͥas ab extraneis: ſic deꝰ qͥ eſt paſtor aīaꝝ noſtraꝝ. Ioh. x. ponit in ouibꝰ ſuis ſignū gratie ⁊ ꝟtutis quo diſtinguit oues ab hedis. De hoc ſigno dr̄ Ephe. i. Nolite cōtriſtare ſpiritū ſctm̄ dei in quoſignati eſtis in die redēptiōis.ſ. gratie virtutis/ ⁊ veritatis. Et debemus conſiderare quattuor ſigna quibus electos ſuos ſignat deus. ¶ Eſt enī ꝟtus pignus vel preciū ſaluatiōis. ſicut eī qui hꝫ preciū: rem pōt emere. ⁊ ſicut qui habet arram vel pignus ſufficiēs/ certus ē de ſolutione: ſic qͥ habet ꝟtutē vel gr̄aꝫ gratuitā: ſecurus ē de eterna ſaluatōe De hoc pignore habet̉ Ephe i. Signati eſtis ſpiritu ꝓmiſſionis ſctō.ſ. gr̄e qui eſt pignus hereditatis nr̄e ¶ Eſt nichiloꝰ ꝟtꝰ gratuita/ vnctio regal̓ ꝓmotōis Sicut eī reges qͥ ꝓmouētur ad regna terrena vngū tur: ſic deꝰ electos ſuos vngit vnctione gratie ad ob tinēda regna celeſtia ⁊ terrena. De hac vnctiōe dr̄. i. io. ii. Unctionem hētis a ſctō ⁊ noſtis oīa. ¶ Nota ꝙ electi qui hn̄t vnctiones ꝟtutis vel gr̄e: reges debēt triptici rōe. tū qꝛ deꝰ regnat ī eis ꝑ gr̄aꝫ/ tū qꝛ futuri

ſunt reges per glīaꝫ. tum qꝛ eis in hoc mūoīa ꝑ obedientiā. Oīa nāqꝫ eis cooperant̉ ſcꝫ tā bona ꝙͣ mala/ tā ꝓſpera ꝙͣ aduerſa ve ierſa ¶ Itē virtus vel gratia tribus alijs comꝑat̉: ſcilicꝫ Armature forti. ¶ Uirtus eī ē armatura tā Prebende nobili. et fortis ꝙ oīa vincit/ ⁊ nunqͣ Optime poſſeſſioni. vincit̉ vel ſuꝑat̉. Homo aūt ſine ꝟtute: ē ſicut homo īermis ī medio hoſtiū ſuoꝝ. i inter ꝓſpera ⁊ aduerſa. et ab vtriſqꝫ ledit̉ ⁊ ſuꝑatur. Nā ip̄m decipiūt ꝓſpera ⁊ aduerſa. ꝓpter qd̓ monet apoſtolus dicēs ad Roma. xiii. Induamur arma lucis id ē arma virtutis. vt dicit gloſa. ¶ Uirtus eſt p̄bēda nobilis. qd̓ pꝫ ex duobꝰ.ſ. ex ꝑte dantiū ⁊ ex ꝑte recipientiū. ſeu ex ꝑte dantis: ⁊ ex ꝑte recipiētis. Sicut eī papa ⁊ alij p̄lati ꝯſueuer̄t ſibi retinere collationē pinguē vel p̄bendā nobilē vel nobiliū: ita deus collationē huius nobilis prebende ſcꝫ virtutis vel gratie retinuit ad manū ſuam. iuxta illd̓ pſal. Gr̄am ⁊ gloriā dabit dn̄s. Nullus enī aliud habet has prebendas ꝯferre. Ex parte recipiētis patet nobilitas huius nobilis p̄bēde. qꝛ p̄bēda ꝟtutis vel gratie nunꝙͣ ꝯfert̉ niſi amicis ⁊ caris. alia nāqꝫ bōa naturalia ⁊ tp̄alia quaſi viles p̄bende vel cōes: dant̉ indifferēter inimicis ⁊ amicis. Vn̄ dicit aug. de ciuitate dei. Interdū abundāt plus ī talibus inimici ꝙͣ amici: id eſt peccatores ꝙͣ iuſti. ¶ Eſt nichiloꝰ ꝟtutis vl̓ gr̄a quaſi poſſeſſio optima Sicut eī bn̄ ſedet poſſeſſio q̄ eſt ꝓpe ciuitatē/ melius que ē iuxta muros ciuitatis: ſed optime q̄ eſt ītra mu ros/ ꝓpt̓ ſecuritateꝫ clauſure vel hītatiōis: ſic ꝑoptīe ſedet ꝟtꝰ q̄ eſt in ſecreto cordis. Un̄ narrat ſeneca de quodā philoſopho/ ꝙ vxore capta ⁊ liberis: cuꝫ ſolus

fo. liiii. De caritate ex incēdio euaſiſſet interrogatus a tyrāno quid ami ſiſſet: dixit. Nichil inqͥt perdidi. naꝫ bona mea mecū ſunt. Bona nāqꝫ interiora ſicut ſunt virtutes vel gr̄a non poſſunt auferri. vt vulgo dr̄ nec vētus/ nec gelu Et ideo dicitur in pſal. Oīs glorie eius filie regis ab intus. Filia regis eſt aīa fidelis cuius tota gloria eſt de interiori poſſeſſione virtutis. ¶ De caritate. xxv capitulum. Caritas ē dilectio qua diligit̉ deus ꝓpter ſe: et ꝓximus ꝓpter dcū vel ī deo. Libro iii. ſnīaꝝ. Di. xxvii. ¶ De caritate nota ſpālit̓ tria.ſ. Eius typumfiguralem mum ſciendum Eius actū virtualem ¶ Cireſt typus vel fi Eius fructū finalem enim comꝑatur gura cui caritas cōparati it aurū in valore Auro probato. excedit oīa metalla: ſic cari Ferro ignito. tas excedit oēs ꝟtutes/ ⁊ oī a Uino condito bona oꝑa. Prīe ad coꝝ. xiii. Maior aūt hoꝝ ē caritas. De hoc aūt auro p̄cioſo dr̄ apocꝭ. iii. Suadeo tibi emere aurū ignitum ⁊ ꝓbatū vt locuples fias. ¶ Caritas aūt eſt ſicut ferrū ignitū qd̓ molle ⁊ ducti le: frigiduꝫ vero durum ⁊ rebelle. ſic aīa ſine caritate eſt dura et rebellis per maliciā: ignita vero caritate eſt ductilis per obediētiam/ et mollis per mīam. Un̄ caritas de corde lapideo facit cor carneum.i. dulce ⁊ pium. Ezechielis. xxxvi. ¶ Caritas nichilominus eſt ſicut vinū conditum qd̓ dicitur nectar. Nā vinū nectaricum vel cōditum eſt dulce/ acutum/ ⁊ forte. In his tribus que habet vinū conditum: innuitur triplex modus diligendi deum.

Diligēdus eſt enī deus fortiter/ prudēter/ ⁊ ꝑſeueran ter. vt dicit Bern̄. In hoc aūt excedit caritas vinum ꝙͣtūcunqꝫ dulce vel ꝯditū. qꝛ caritas eſt adeo dulcis ꝙ oē amarū dulceſcit cū vino caritatis. Hoc eſt vinū de quo dr̄ Canticoꝝ. viii. Dabo tibi poculuꝫ ex vino cōdito. Deus enī potat aīam cōditam vino caritatis et inebriat eā nectare ſui dulcis amoris. ¶ Iteꝫ caritas comparatur alijs tribus: ſcilicet Aui predam rapienti. ¶ Caritas enī eſt ſicut Naui mare nauiganti. et auis generoſa q̄ viuit Morti carnem perimenti de p̄da. ſicut accipiter ⁊ falco/ ⁊ aquila. iſte nāqꝫ aues nobiles vix vl̓ nunꝙͣ tangūt terrā niſi qn̄ rapiūt predā. ſic hoīes caritatē habētes bona iſta trāſitoria nō tangūt vel terrenaaffectū/ niſi q̄rēdo ſolūmō ſimplicē victū. In quoꝝ ꝑſona dicit apl̓s Prīe thim̄. vi. Hn̄tes alimēta et qͥbꝰ tegamur: his cōtentiſimus. Sicut etiā aquillā nulla auis effugit: ſic caritateꝫ nullū bonū opꝰ euadit. Hec eſt aqͥla grādis magnaꝝ alarum. ſicut dr̄ Eze. x. Ale eius ſunt due.ſ. dilectio dei ⁊ proximi. ¶ Caritas etiā eſt ſicut nauis maris Nā ſicut illa nō vadit niſi quo ducit eā flatus vēti: ſic qui hꝫ caritatē nauigādo per mare huiꝰ mūdi ſolū ducit̉ flatu ſpūſſancti. ſicut illa celeſtia aīalia/ de qͥbꝰ dr̄ eze.i. ꝙ vbi erat īpetus ſpūs: illuc gradiebātur. Hec eſt nauis de qua dicitur ꝓuer. vltimo. Facta eſt quaſi nauis inſti toris.i. mercatoris. vt dicit Papias. ¶ Caritas nichiloꝰ ē ſicut mors. vt dr̄ Cāticoꝝ. viii. Fortis eſt vt mors dilectio. Nā ſicut mors ꝑimit car nē. ſic caritas carnalitatē. et ſicut mors aufert ſenſuꝫ mortuo: ſiccaritas facit hoīem inſenſibilem mūdo. ⁊ ſicut mors facit vt puluis.i. corpus reuertat̉ in terraꝫ

fo. lv. De caritate ſuam ⁊ ſpūs redeat ad dn̄m ſuum qui fecit illum. vt dr̄ Eccl̓iaſtes vltīo: ſic caritas facit cōſiderare ꝓprie carnis fragilitatē ⁊ facit deſiderare ſempiternāſpiritus felicitatem. ¶ Itē nota ꝙ caritas tribꝰ alijs ꝯꝑat̉. Eſt eī caritas ¶ Caritas enī ꝯpar at̄ Sicut funis bene tortus. Sicut canis bene doctus. funi bn̄ torto. nam ſicut funis bene tortus ē val Sicut later bene coctus. de fortis: ſic caritas eſt indiſſolubilis. qꝛ dicit aplūs Ro. viii. Qui nos ſeꝑabit acaritate dei? quaſi dicat nichil. ⁊ hec caritas fortior eſt oī fune. Nā ē enī aliqͥs alius funis/ quē non valeat rūpere ignis vel gladius caritas aūt nunꝙͣ pōt rūpi/ nec igne tribulatiōis nec gladio mortis. Iſte funis caritatis īdiſſolubilis ꝯpo nitur ex tribꝰ funiculis.ſ. de corde puro/ ⁊ conſcientia bona ⁊ fide nō ficta. vt dr̄.i. thim̄. i. Et hic eſt enī ille funiculꝰ triplex qͥ difficile rūpit̉. vt dr̄ eccl̓iaſtici. iiii. ¶ Caritas etiā ꝯparat̉ cani bene docto ad venationem. ſicut enī canis ſequēs predā non ſentit ſpinā: ſic qui caritatē hꝫ ⁊ ſentit odorē paradyſi: quaſi nō ſentit ſpinā.i. tribulationē huiꝰ mūdi In ꝑſona talis poteſt dici qd̓ ſcribitur ꝓuer. xxiii. Uulnerauerūt me ſed nō dolui. traxerunt me ⁊ ego non ſenſi. ¶ Cōꝑat̉ nichilominꝰ lateri bn̄ cocto. ſicut enī later bn̄ coctꝰ facit ſolidū fūdamētū ⁊ ſi male ſit coctꝰ facit ruinoſū: ſic hō bn̄ coctꝰ ꝑ caritatis īcendiū hꝫ opti mum ⁊ virtuoſum fundamentuꝫ. De quo dicit apl̓us Ephe. iii. In caritate radicati ⁊ fūdati. Sꝫ later male coctus.i. hō tepidus ⁊ caritatis modice: cito diſſoluitur ⁊ꝯuertit̉ in lutū carnalis ꝯcupiſcētie. Tales la te res male cocti ſunt lateres egipti qui ſola palea di cuntur eſſe cocti. vt legitur Exodi. v.

¶ Item caritas alijs tribus comparatur. ſcilicet: Arbori vel ligno. ¶ Caritas enī eſt ſicut arbor Oneri vel iugo. vel lignuꝫ fructuoſum/ in quo Glutino vel cemēto. pendent fructꝰ pietatis flores honeſtatis/ folia veritatis. ⁊ ſicut de arbore reſecātur ramuſculi: vt arbor meliꝰ creſcat ⁊ ꝓficiat. ſic reſecā di ſunt amores īordinati: vt amor dei fortiꝰ īualeſcat Un̄ bonꝰ agricola vl̓ hortolanꝰ purgat palmitē ferē tem fructū: vt fructū plus afferat. Iohannis.xv. ¶ Caritas enī eſt ſicut onus leue ⁊ iugum ſuaue. eſt enim onus leue ⁊ alleuiās ſicut in auibus ala. ⁊ ſicut in equis quadriga. Nam ſicut auis cum onere alarū auis volat velocius/ ⁊ equus cuꝫ onere quadrige por tat duplum facilius: ſic onus penitentie ⁊ tribulationis facilius et per duplum portatur cum alleuiatur in onerecaritatis. Ipſa enim eſt iugū ſuaue. Et cauſa huius ſuauitatis eſt quia chriſtus in cruce ſubiit il lud iugum/ ⁊ adhuc ſub eo vult eſſe nobiſcum. Vnde iſte portat quaſi totum pondus vel maiorem partem ponderis. et ideo nō eſt mirum ſi iugum caritatis eſt ſuaue. propter quod dicitur Mathei. xi. Iuguꝫ enim meum ſuaue eſt: ⁊ onus meum leue. ¶ Caritas nichilominus eſt ſicut glutinū vel cemētum. Nam ſicut glutino iunguntur aſſeres/ vel cemē to lapides ſic caritate vniuntur fideles. Hoc glutino vel bitumine linitafuit ſpecialit̓ archa noe. gen̄. vi. Unde ſi archa eccleſie nō vniretur ꝟtute huius glutinii: eſſet in periculo ſubmergendi. Hoc enim ꝟtuoſo cemento vniuntur lapides viui in ſpirituali edificio. ⁊ cum iſto cemento fit murus eccleſie fortiſſimus ſine quo: eſſet eccleſia quaſi aceruus lapidum ruine propinquus. ſicut dicitur Hieremie. xxvi. Hieruſaleꝫ

for. lbi De caritate in acerum lapidum erit. ¶ Itē caritas elegāter ⁊ ꝓprie tribꝰ alijs ꝯparat̉.ſ. Fonti naturali. ¶ Caritas quidem eſt ſicut fons Ueſti nuptiali. naturalis. Sicut enim aqua fon Igni virtuali. tis naturals in hyeme eſt calida: ſic caritas feruet in tribulatione. ⁊ ſicut aqua fontis eſt frigida vel frigeſcit interius/ cum calor īualeſcit exterius: ſic enim in terius tepeſcit amor dei/ cum inualeſcit exteriꝰ amor mundi. De hac aqua fontis mūdani dicitur. Iohannis quarto. Omīs qui biberit ex aqua hac: ſitiet iteꝝ quia vt vulgo dicitur talis aqua inflat/ et non ſati at. Sed de aqua fontis diuini dicitur ibidē Aqua quam ego dabo fiet in eo fons aq̄ ſalientis in vitam eternā ¶ Caritas enim eſt ſicut veſtis nuptialis. De qua ha betur Mathei. xxii. ꝙ ille qui ea caruit fuit eiectꝰ de nuptiis. ſic qui non habet caritatis tunicam nō venit ad cenā eternam. Et nota ꝙ caritas dicit̉ veſtis nuptialis: qꝛ tegit turpitudinem peccatorum/ quia protegit afrigore tētationum/ quis ornat munere dono ruꝫ. Pſalmiſta. Aſtitit regina a dextris tuis ī ve. ⁊c. quia in malicia ſatiati ſunt: vidit homineꝫ id eſt totū cetum maloꝝ/ non veſtitum veſte nuptiali.i. fidē non habentem/ ſiue caritatem. atis a quattuor precipue cō ¶ Et nota ꝙ veſtis cari iri veſtis nuptialis ſcmēdat̉/ a quibꝰ ꝯſueuit ꝯͣr datur ergo veſtis cari Ab artificio. tificio. qͥa magno ſtuAmateria. dio componitur a deo iuxta illud A colore. pſal. Annunciate īter gentes ſtu Afragrantia. dia eius. Hec enī ſunt ſtudia diuina: vt ꝯponat in ne bis caritatis indumenta.

¶ Commendatur etiaꝫ hec veſtis a materia. nā alie veſtes ſunt vel velleribꝰ aīalium/ vt veſtis lanea vel de corticibꝰ herbaꝝ/ vt veſtis linea. vl̓ de viſceribꝰ ver mium/ vt veſtis ſerica: veſtis aūt caritatis fit ex gr̄a ſpūſſctī/ ⁊ de viſceribꝰ xp̄i. Un̄ſignāter dicit apl̓s ad Ro. xiii. Induimini dn̄m ieſum xp̄m. ¶ Cōmendat̉ aūt hec veſtis a colore. ē aūt duplex co lor huiꝰ veſtis.ſ. byſſinꝰ ⁊ purpureus. et ſicut rubeus color optime ſedet ſuꝑ byſſinū vel cādidū: ſic caritas optime ſtat ſuper hoīem caſtum. ꝓuer. xxxi. Biſſus ⁊ purpura indumentum eius. ¶ Cōmēdatur aūt hec veſtis afragrātia. Canti. iiii. Odor veſtimētoꝝ tuoꝝ ſicut odor thuris. ⁊ iō qui por tat hāc veſtē meretur bn̄dictionē. ſicut Iacob geneſis xxvii. Statī vt yſaacienſit veſtimētoꝝ eius fragran tiam: bn̄dicens ait Ecce odor filii mei ſicut odor agri pleni. Caritas patiēs eſt/ benigna eſt nō emulat̉: non agit perperā nō inflat̉/ nō eſt ambitioſa nō q̄rit que ſua ſunt/ nō irritat̉ nō cogitat malū nō gaudet ſuper iniqͥtate/ cōgaudet aūt veritati/ oīa ſuffert/ oīa credit oīa ſperat/ oīa ſuſtinet: caritas nunꝙͣ excidit. ¶ Itē veſtis caritatis hꝫ duas pecias/ quattuor ſagittas ⁊ ſexdecim fimbrias vel crepas. Eſt enī ꝑtita ſicut tunica nobilis domicelli. due pecie eiꝰ ſūt dilectio dei ⁊ ꝓximi In ꝑte dextra eſt pecia dilectōis dei in parte ſiniſtra eſt pecia dilectiōis ꝓximi. vna eſt de biſſo/ alia de purpura. In īdumēto eiꝰ quattuor ſagit te ponūtur. Luce. x. Diliges dn̄m deū. t. ex tot. cor. ⁊c. Sexdecī fimbrie vel crepe ponuntur. ſicut ſupradictū eſt: caritas patiens eſt. ⁊c. Prime ad coꝝ. xiii. ¶ Caritas ꝯparatur igni in decē. Nā pͥmo ignis eſt virtuoſior oībꝰ elemētis: ſic inter oēs virtutes effica

De caritate fo. l̓bii. cior eſt virtus caritatis. Luce. xii. Ignem veni mittere ī terrā. In hoc aūt caritas excellit ignē. qꝛ aqua extinguit ignē naturalē: ſed aque multe non poterūt extinguere caritatem. vt dr̄ Canticoꝝ. viii. Scd̓o ignis ardet ⁊ lucet: ſic caritas in hoīe ardet ꝑ affectū ⁊ lucet ꝑ exēplū. ſicut iohānes bap: de quo dr̄ Io. v. Ille enī erat lucerna ardens ⁊ lucens. Tercio ignis frigidū ferrū accēdit/ ⁊ etiam carbonē extinctū: ſic īcēdiū caritatis expellit ab hoīe gelū aua ricie/ ⁊ etiā mortē culpe. ⁊ facit viuere ſicut carboneꝫ extinctū. vt dr̄ Prime ioh. iii. Trāſlati ſumꝰ de mor te ad vitam: qm̄ diligimus fratres. Quarto ignis īcinerat: ſic ꝟtus ⁊ īcendiuꝫ caritatis redigit hoīeꝫ in cinerē huīlitatis. Un̄ dicebat abrahā gen̄. xviii. Loquar ad deū meū cū ſim puluis ⁊ cinis. Quinto ignis ſemꝑ tēdit ſurſuꝫ: ſic caritas facit aſcē dere ſurſum/ vl̓ ad celū ꝑ deſideriū. Un̄ dicebat apl̓s Philippen̄.i. Cupio diſſolui. ⁊ eſſe cum: xp̄o. Sexto ignis ſemꝑ ē in motu: ſic caritas ſemꝑ ē in ali quo bono actu. Nā ſicut dicit greg. Amor dei nunꝙͣ eſt ocioſus: operat̉ eī magna ſi eſt. ſi aūt oꝑari renue rit: amor non eſt. Septimo ignis aufert rubiginem a ferro: ſic caritas tollit rubiginē pctī. Un̄ dr̄ deut̓. iiii Deus autē noſter ignis eſt vſqꝫ ad ꝯſumptionē deuorās.ſ. pctī rubigignem per ſuam ignitam dilectionem. Octauo ignis ſcintillas emitit: ſic caritas mētem de uotam ſcintillas celeſtium deſiderioꝝ emittere facit. ſicut legit̉ Danielis. x. Uir deſiderioꝝ es. Nono ignis facit ollā feruere/ ⁊ olle feruēti non incidunt muſce. ſic mēs q̄ per caritatē feruet: muſcas ten tationis nō timet. Dyabolꝰ autē ꝓpt̓ īfeſtationē tēta

tionum inter alia nomina ſua vocatur beclrebub qui interp̄tatur deus vel pater muſcaꝝ. Luce. xi. ¶ Decimo ignis ẜuat lampades a mure. mus nāqꝫ cum lāpadem extinctā ꝯſpicit: mox bibit oleū. ſꝫ ip̄m nō audet ſugere ꝙͣdiu ꝯſpicit lāpadē ardere ſic chari tas ardēs in aīo/ oleū gratie cuſtodit a ſpū maligno. Hoc oleū volūt prudētes ꝟgines in ſuis lampadibus habere: vt cū ſpōſo valeant ad nuptias intrare. Mathei.xxv. ¶ De fide. xxvi. capitulum. Fides eſt ꝟtus que ea que fundamentū religionis pertinēt: firmiter creduntur. Libro. iii. ſentēciaꝝ. ¶ Defide nota ſpecial̓r tria. ſcꝫ. ¶ Primo dico ꝙ fides hꝫ Eius typūſpecioſum. typū ſpecioſum vel figurā Eius actū ꝟtuoſum. Ęius fructū generoſum. multiplicem/ cui elegāter vel ſtrenue vel ꝯgrue ꝯparat̉. Et pͥmo ꝯꝑat̉ tribꝰ. ſcꝫ: ¶ Fides qͥdē eſt ſicut archa Arche teſtamenti. teſtamenti. Nā dr̄ Exo.xxv. Stelle firmamēti. et Propiciatorium nō excedit Petrefundamēti. archā: ſꝫ archa ꝓpiciatoriū. ſic ꝑ fidē/ ⁊ nūꝙͣ ſine fide habetur propiciatio peccatorum. ¶ Fides etiā ē ſicut ſtella firmamēti ⁊ p̄cipue dr̄ ſtel la maris: qꝛ nauigātibꝰ on̄dit portū gr̄e ſiue ſalutis. Dicitur etiā ſtella matutinalis qꝛ p̄uenit ſolē iuſticie Dicitur nichilominus ſtella ortētalis: qꝛ ducit reges ſpūales/ ⁊ facit eos chriſtuꝫ adorare. ſicut illa de qua ſcribitur Mathei. ii. ¶ Fides etiā eſt ſicut petrafundamēti. Nā ſicut edi ficiū eſt ſolidū qd̓ eſt ſupra petrā fundatū vl̓ locatum ſic ſtructura ꝟtutū ⁊ oē ſpūale edificium: optime locatur ſuprafidei fundamētum. Vnde dicit dn̄s petro

fo. lbii. De fide Mathei. xvi. Suꝑ hanc petrā edificabo eccle. meam ¶ Itē fides alijs tribꝰ bn̄ ꝯgrue ꝯparat̉. Figurat̉ eī ¶ Fides nāqꝫ ꝯparatur Per mūdum ſpeculum. ſpeculo mundo. qͥa ſicut Per dextrū oculū. et turris magna in modico Per ſponſe anulum. ſpeculo cernit̉. ſic maieſtas ⁊ magnitudo diuina ī ſpe culo fidei rep̄ſentat̉. Bene ip̄a eſt ſpeculū ſine macula. vt dicitur Sapientie. vii. ¶ Fides etiā ꝯparat̉ oculo dextro. ſiniſter oculꝰ eſt ratio q̄ ſolū de naturalibꝰ iudicat: dexter ꝟo ēfides q̄ oīa tā naturalia ꝙͣ miracula determīat/ ⁊ ītellectū in obſequiū xp̄i captiuat. vt dicit apl̓s ſcd̓e coꝝ. x. Et ſicut qui amiſit oculū dextrū īutilis ē ad bella. qꝛ ſcutū oꝑit ſiniſtrū ⁊ ſic nullū hꝫ oculū quo videat ferire vel cauere aduerſariū: ſic qͥ nō hꝫ fidē: īutilis ē ad pugnā ſpūalem. Vn̄ naas dicit hoībꝰ vel viris iabeꝫ galaad. In hoc feriā vobiſcūfedꝰ: vt eruā oīm ocl̓os dextros Primi reg. xi. Naas interp̄tatur ſerpēs vel coluber. ⁊ ſignat ſerpētem ātiquū.i. dyabolū qui nitit̉ eruere oculū dextrū.i. fidē. vt ad bellū ſpūale hoīem reddat inutilē. Ip̄e enī eſt coruꝰ infernalis/ qui cū cadauera inuenit: primo oculum inuadit. ¶ Fides inſuꝑ ꝯparat̉ anulo. qꝛ ſicut in ſubarratiōe ſpōſe anulꝰ in digito ponit̉ ad ornationē: ſic fides or nat rōem/ q̄ per digitū intelligit̉: qꝛ diſcernit ⁊ ſic aīa a deo ſpūaliter deſponſat̉. Nā dr̄ Oſec. ii. Sponſabo te michi ī fide. Anulꝰ iſte argenteꝰ pōt dici ī eo ꝙ fides īſtar argēti luceat ꝑ verā cognitionē/ ⁊ reſonatꝑ perfectā ꝯfeſſionē. Qꝛ dr̄ ad Ro. x. Corde credit̉ ad iuſticiam/ ore aūt confeſſio fit ad ſalutem. Item fides ꝯparatur alijs tribus.ſ. Signo vexillari Scuto militari. ⁊ radio ſolari.

¶ Fides enī eſtſicut vexillū regis. Nam ſicut vexil lum regis mōſtrat ꝙ rex ē pn̄s in acie/ maxīe vt t̓reā tur hoſtes: ſic fides eſt ſignū ꝙ rex regū.ſ. deus preſens eſt in pugna vel tētatiōe: vt fugiāt demones. Et iō dr̄ Prime petri. v. Cui reſiſtite fortes īfide. Sicut enī vex illū regis in ſignuꝫ dn̄i ponitur in arcē vrbis: ſic fides locatur in arce mētis.i. in eminētia rōis. De hoc vexillari ſigno dr̄ yſa. xi. Leuabit dn̄s ſignum in nationes.i. fidem ſuper credentes. ¶ Fides etiā eſt ſicut militare ſcutū Nam ſicut ſcutū ponit̉ ad ſiniſtrā parte̓. ſic fides p̄cipue armat hoīem cōtra aduerſitatē. et ſicut ſcutū portat̉ a parte cordis qd̓ eſt in ſiniſtra ꝑte hoīs: ſic fides eſt armatura mētis. ⁊ ſicut ſcutū eſt triangulū: ita fides credit deū trinum ⁊ vnū. De hoc ſcuto dicit apl̓s Ephe. vi. In omnibus ſumentes ſcutum fidei. ¶ Fides nichilominꝰ ē ſicut ſol vl̓ ſolis radiꝰ. Nā ſi cut ſol videt̉ ſolū ꝓpriis radiis/ nō torchiis vel cāde lis: ſic deꝰ videt̉ ſolū radio fidei/ q̄ ſolum īnititur luci prime ꝟitatis nō torchiis.i. luīe naturalis rōnis. Un̄ dicit ambro. In his q̄ fidei ſūt piſcatoribꝰ credit̉/ nō dyaleticis. De hoc luīe vel radio fidei pōt ītelligi qd̓ dr̄ Eccl̓iaſtes. xi. Dulce lumē ⁊ delectabile eſt oculis videre ſolē. Tn̄ nota ꝙ ſol non videtur in ꝓpria rota niſi ab aqͥla. ſic deꝰ non videtur in ꝓpria eſſentia niſi ab aīa valde deuota/ ⁊ pēnis contēplationis eleuata. Itē cecus nō videt ſolē/ ſꝫ tn̄ credit videnti. non videt viā ⁊ tn̄ credit cani ducēti. nec videt locū ꝓfundum: ⁊ tn̄ credit baculo tangēti/ ⁊ tētanti. ita ſimplices qui per ſe ſacramēta nō vidēt: vidētibꝰ.i. prelatis ⁊ paſto ribus ſuis ſe ꝯmittere debēt. ſicut cecus ꝯmittit ſe du ctori/ ⁊ ſicut ouis ꝯmittit ſe paſtori. Uamen ſummum

fo. lix. De fide periculū eſt qn̄ ipſi paſtores vel ductores ceci ſunt et ignorātes. qꝛ dicit veritas Math. xv. Si cecus ceco ducatum preſtet: ambo in foueam cadunt. ¶ Item fides tribus alijs comparatur: ſcilicet ¶ Fides nāqꝫ ē ſicut colūColūne ſacramētali na illa q̄ precedebat ppl̓m Aurore ſpūali. et iſrl̓ ī exitu de egipto. Nam Luci primordiali. illa ex parte iſrl̓ erat lucida: et ex ꝑte egiptioꝝ tenebroſa. ſic fides credētibꝰ lucet/ ⁊ īfidelibus ē obſcura qꝛ ipſi ſunt rebelles lumini. vt dr̄ Iob. xxiiii. ¶ Fides etiā eſt ſicut aurora. Naꝫ ſicut illa eſt exoſa latronibus: ſic fides odioſa ē demonibꝰ/ qͥ ſunt latro nes aīaꝝ. De ipſis enī dr̄ Iob. xxiiii. Si ſubito appa ruerit aurora: arbitratur vmbra mortis. ¶ Fides aūt nichiloꝰ eſt ſicut lux prīo creata. Nam ſicut illa primū opus in maiori mūdo: ſic fides pͥma ꝟtus in mīori mūdo. hoc ē in corde hūano. ⁊ iō cū ſit pͥmogenita: ſpeālit̓ bn̄dici meret̉/ ſicut antiqͥ primogenita bn̄dicebāt. Vn̄ dr̄ de talibꝰ. Qui ex fide ſunt: benedicētur cūfideli abraham. Ad gal̓. iii. ¶ Itē nota ꝙ fides ad hoc ꝙ ſit ꝯmēdabilis: dꝫ hr̄e (tria.ſ. Ueridicam confeſſionem. ¶ Primo ergo fides Magnificam deuotionē. dꝫ hr̄e veridicā ꝯfeſſi Catholicam ꝓbatiōem onem.ſ. vt veꝝ dicat/ ne aliud dicat: alid̓ credat/ alit̓ viuat. vt ſcꝫ fides ſit viua/ non mortua. ꝟa non ficta. res eī mortua ꝓpͥe nō eſt res niſi eqͥuoce. ſicut homo mortuꝰ non ē hō. res etiā ficta non ē ꝓpͥe dicēda res ſicut leo pictꝰ non ē leo verꝰ. nec denariꝰ falſus/ ſicut ille qͥ eſt de auricalco: qͥ dꝫ eſſe de auro/ non eſt verus denarius. tales ſunt falſi ⁊ ficti xp̄iani. De qͥbꝰ dr̄ ad Tytum. i. Cōfitētur ſe noſſe deum: factis aūt negant

Tales ſunt ſicut chimera que eſt res tm̄ ficta: ⁊ tamē nichil eſt in rerū natura. Fides veridica eſt que veꝝ dicit ſic viuendo: ſicut credit ſic credendo ſicut dicit. Talis eſt moneta vera ad emendum paradiſum. et vera arbor ⁊ generoſa: ad ꝓducēdum frōdes diuine dilectionis folia ſalutifere ꝯfeſſionis/ flores honeſte conuerſationis/ et fructus bone operationis. ¶ Scd̓o debet habere deuotioneꝫ magnificā. Et eſt notandum ꝙ fides oſtēditur eē magnifica in tribus ¶ Primo vt in ſolo deo cōfidat: etiā ſi naturatis rō ꝯtradicat. Talē fidem habuit abraham/ qui vetulus de vetula ⁊ ſterili ꝯͣ oēm rōem credidit deo ꝓmittēti ꝙ hēret̉ ſemen: in quo bn̄dicerent̉ oēs gētes. vt dicit̉ Gen̄. xv. Credidit abraham deo: ⁊ reputatū eſt ei ad iuſticiā. Talē fidem nō habuit thomas qͥ noluit credere ꝙ xp̄s reſurrexiſſet a mortuis: niſi ocul̓ videret ⁊ manibus ꝯtrectaret. Tales ſunt illi qͥ nolunt crede re vl̓ mutuare niſi ſub bono pignore. De tali modica fide dicit Gregorius. Fides non habet mneritum: cui humana ratio prebet experimentum. ¶ Scd̓o fides eſt magna ſi in aduerſitate non defiat: ſꝫ tunc plus inualeſcat. De qua dicit ſaluator Ma thei. xvii. Si habueritis fidem ſicut granum ſinapis ⁊cͣ. Granum ſinapis quāto plus teritur: tanto fortius viget. talis fuit fides martyrum: qui per fidem vice runt regna ludibria verbera inſuper vincula/ ⁊ carceres. De hac fide dicit̉ Prime iohānis qͥnto. Hec ē victoria que vincit mundum: fides veſtra. Talē fideꝫ non habuit petrus qͥ videns ventū validū/ timuit: et ſtatiꝫ veritus fuit. cui dixit ſaluator Math. xiiii. Mo dice fidei quare dubitaſti? Sic multi īfideles ventuꝫ validū tribulatiōis vidētes: ſtatī titubāt ⁊ mergunt̓

fo. lx. De fide in mari tentationis vel deſperationis: qd̓ eſt mare mortuum/ in quo nichil poteſt viuere. ¶ Tertio fides eſt magna: ſi homo ꝓpter dilationeꝫ petere nō deſiſtat: quouſqꝫ obtīeat. Talē fidē habuit mulier chananea/ que ꝙͣtūcunqꝫ fuiſſꝫ a xp̄o repulſa nō quieuit a p̄ce quouſqꝫ fuit exaudita. Un̄ dicit ſalMath. xv. Mulier magna ē fides tua: fiat tibi ſicut petiſti. qꝛ vt vulgo dr̄ Qd̓ differtur: non aufertur. Item fides debet habere ꝓfeſſionem catholicam Et notandum ꝙ catholica ꝓfeſſio chriſtiana ꝯtinet duodecim articulos fidei: qui in ſimbolo apoſtolico continētur.ſ. Credo in deū ⁊c. Sunt aūt duodecī ar ticuli: qꝛ duodecī ſunt apoſtoli. quilibet aūt duodecī apoſtoloꝝ poſuit in ſimbolo ſuum articulum. ¶ Petrus aūt dixit Credo in deū patreꝫ ⁊c̄. Iſte ar ticulus ꝑtinet ad patrē. Et eſt ſciendū ꝙ aliud ē credere in deum/ ⁊ aliud credere deo. Credere deo: ē cre dere ꝙ ꝟa ſunt q̄ dicunt̉ de deo. ⁊ ſic poſſumus crede re ⁊ credemus petro ⁊ paulo. Sed credere in deum vt dicit auguſtinꝰ: eſt credēdo amare/ credēdo in euꝫ per amorem ire/ ⁊ in euꝫ vel eius mēbris incorporari Nota de iſto articulo cū dr̄ patrem oīpotētem/ qꝛ ip̄e eſt deus pater: nō deeſt ſibi bona volūtas. qꝛ oīpotēs non deeſt ſibi poteſtas implendi quod ꝓmittit. qꝛ dr̄ in pſal. Omnia quecunqꝫ voluit fecit. ¶ Andreas dixit Et in ieſuꝫ chriſtū filiū eius vnicū dn̄im no. Iſte articulus pertinet ad diuinitatem filii Et nota ꝙ ſpecialiter chriſtus dr̄ dn̄s noſter: qꝛ ꝓpͥe dn̄atur nobis duplici iure.ſ. iure creatiōis: quia nos creauit/ ⁊ fecit. et iure redemptiōis. quia nos magno p̄cio.ſ. ſanguine ſuo redemit. vt ait apoſtolus Prīe coꝝ. vi. Empti enī eſtis precio magno.

¶ Iacobus maior dixit. Qui ꝯͣceptus eſt de ſpū ſan cto/ natus ex maria ꝟgine. Iſte articulus ē primus qͥ ꝑtinet ad hūanitatē. Et nota ꝙ maria mater dei caruit in ꝯceptione culpa. et iō dr̄ xp̄s de ſpū ſancto ꝯce ptus/ qꝛ ſine culpa fuit qd̓ ſpūſſctūs fecit ī natiuitate filii. Caruit etiā pena. ⁊ iō dr̄ xp̄s de ꝟgine natus: qꝛ nullā penā ſenſit nec dānum ſuſtinuit. qꝛ ꝟgo peꝑit: ⁊ poſt partū ꝟgo permāſit. et ī hoc xp̄s dedit exēpluꝫ filiis omnibus vt nullum dānum nutricibus vel ꝓge nitoribus ſuis inferrent. ¶ Iohānes dixit Paſſus ſub pōcio pilato/ crucifixꝰ mortuus ⁊ ſepultus. Iſte articulus ꝑtinet ad hūanitatem. ¶ Et nota quattuor ī hoc articulo ꝓ quibus ⁊ in quibus nō ſolum grati eē debemus redēptori noſtro: ſed etiā ſpecialiter in his quattuor ip̄m imitari. Chriſtus enī eſt paſſus: vt nos patiamur.ſ. habendo patientiam in aduerſitatibꝰ ⁊ tribulatiōibus noſtris Chriſtus etiaꝫ crucifixus eſt: vt nos per penitentiam crucifigamus carnē noſtrā cū viciis ⁊ cōcupiſcētiis. Chriſtus etiam mortuus eſt ſcilicet in cruce: vt cruce penitentie vſqꝫ ad mortem perſeueremus. Xp̄s nichilominꝰ ſepultus eſt: vt nos terrā nr̄eˡ mortalitatis ꝯſideremus/ ⁊ cū cinere noſtre mortalitatis ad modū carnis ſalſe: ſuꝑbiam cōdiamus. qꝛ carnes cito putreſcunt ⁊ corrūpuntur niſi ſale condiantur. ¶ Thomas dixit. Deſcēdit ad inferna. Iſte enī arti culus ⁊ tertiꝰ ꝑtinēs ad hūanitatē. deſcēdit aūt xp̄s ad inferos ẜm aīaꝫ: vt extraheret ſuos de limbo. No ta etiā magnā ꝑuerſitatē nr̄am. qꝛ nos vix volumus ſequi xp̄m ad celū/ ꝙͣtūcunqꝫ ſciamus ꝙe xp̄s ſecutus eſt hoīem vſqꝫ ad infernū.ſ. ad eum liberandum. ¶ Iacobus mīor dixit. Tertia die reſurrexit a mor

fo. lxi. De fide tuis. Iſte ē quartus articulus pertinens ad humani tatem. Et nota ꝙ xp̄s reſurrexit tertia die: vt nos a peccato reſurgamus in tertia die.ſ. penitentie: ſcilicꝫ confeſſione/ contritione ⁊ ſatiſfactione. ¶ Philippꝰ dixit. Aſcēdit ad celos. ſedet ad dexte ram dei pr̄is oīpotētꝭ. in̄ vēturꝰ iudicare viuos ⁊ mor tuos. Iſte articulus eſt qͥntus ꝑtinēs ad humanitatē Et nota ꝙ hec duo q̄ ſunt ī iſto articulo.ſ. aſcēſus xp̄i ad celos/ ⁊ aduētꝰ ad iudiciū: magnaꝫ fiduciā nobis ingerit/ qn̄ ſcimus ꝙ cām nr̄am frater nr̄ iudicabit. ¶ Bartholomeus dixit Credo ī ſpm̄ ſctm̄ ſanctam eccleſiā.i. credo ꝙ ſpūs ſctūs eſt in ſe ⁊ in electis ſuis et ꝙ non ſolū eſt ſctūs: ſꝫ etiā eccleſiā facit ſctām. Et iſte eſt pͥmus articulus qui ꝑtinet ad ſpm̄. et ſunt tria in pn̄ti ꝑtinētia ad ſpm̄ ſctm̄: ⁊ duo in futuro. Prīm qd̓ ad ip̄m pertinet in pn̄ti: eſt ſctīficatio. Nā primus eius articulus(vt diximus) Credo in ſpiritū ſanctum ſanctam eccleſiam. Credo ꝙ ſpūs ſctūs qui in ſe ſan ctus eſt: ipſe ſanctificat eccleſiam per gratiā ⁊ bonitatem ſuam: quia ipſe bonitas eſt. ¶ Matheus dixit. Sctōꝝ cōionem. Iſte articulus ꝑ tinet in pn̄ti ad ſpm̄ ſctm̄. qꝛ ad ſpiritū ſctm̄ ꝑtinet in ſctōꝝ cōionē.i. vnionē mēbroꝝ ī corꝑe eccl̓e ad caput ſcꝫ ad xp̄ꝫ. et ad alia mēbra in corꝑe nat̉ali.i. fideliū adinnicē. ſicut ſpūs bonus vnit mēbra in corꝑe natu rali: ſic ſpūs ſctūs vnit mēbra ſpūalia.ſ. fideles in cor pore miſtico qd̓ ē eccl̓ia. Vn̄ſenſus huiꝰ articuli eſt. credo ſctōꝝ cōionē.i. credo ꝙ ſctī.i. fideles/ tāꝙͣ vniꝰ corꝑis eccl̓ie membra cōicant.i. vniūtur ſibi ⁊ capiti ſuo. ⁊ hoc ꝑ ſpm̄ ſanctū. ¶ Et nota ꝙ triplex eſt cōio quā fideles debent habere adinuicē.ſ. Cōionē vnius corꝑis. qꝛ faciunt vnū corpus. Et cōionem ſocietatis

ex qua ſocietate venit ꝙ quilibet qͥ eſt de corꝑe eccle ſie partem habet in oībus bonis que fiunt in eccleſia Tertia cōio eſt mutue ſupportatiōis. qꝛ vnus dꝫ ſupportare onus alterius: ſcꝫ mala per patientiam/ ⁊ be na cōicare ꝑ elemoſinaꝝ largitiōem. Unde dicit̉ ad galathas. vi. Uter alterius onerare portate. ¶ Symon dixit. Remiſſionē pctōꝝ.ſ. credo. Iſte eſt tertius articulus ꝑtinēs ad ſpm̄ ſctm̄. Per ſpm̄ ſctm̄ enī qͥ eſt benignitas ip̄a/ in baptiſmo ⁊ in penitentia remittūt̉ pctā. Et nota ꝙ pctā remittunt̉/ lauantur: tollūtur. remittunt̉ ꝙͣtum ad culpam/ lauātur ꝙͣtum ad maculam/ tollūtur ꝙͣtum ad penam. ¶ Iudas thadeus dixit Carnis reſurrectiōeꝫ. Iſte ē qͦrtus articulus ꝑtinēs ad ſpm̄ ſctm̄ ī futuro/ ꝙͣtū ad remuneratiōeꝫ corꝑis. Et nota ꝙ in ſeruitio regis qͥ poteſt reddere vel reſtituere equū/ ſi ꝯtingat eū mori in bello: pōt miles ſecure exponere eum ꝓ ip̄o rege ⁊ duce ſuo. ſic nos equū noſtrū.i. corpus propriū: ſecure poſſumus exponere ꝓ chriſto: qꝛ ip̄e poteſt equū red dere.i. corpus reſtituere.i. reſuſcitare. ¶ Mathias dixit Vitā eternā amen. Iſte eī ē qͥntꝰ ⁊ vltimus articulus ꝑtinēs ad ſpiritum ſctn̄ infuturo ꝙͣtum ad remuneratiōem aīe vel etiā vtriuſqꝫ. Et no ta ꝙ ſi ſollicitus eſt hō ad ꝓuidēduꝫ huic miſere vite trāſitorie: multomagis debet eē ſollicitus ad ꝓuidē dum illi vite q̄ nunꝙͣ poterit finem hr̄e. Vnde ſciēdū eſt ꝙ tribus mōis ꝓuidet̉ huic tp̄ali vite.ſ. mēdicādo laborādo/ mutuū accipiēdo. Ibi eī non ē locus mēdi cādi. ſicut patet de diuite epulone, qͥ voluit mēdicare guttā aque ⁊ nō potuit obtinere. Luce. xvi. Ibi etiaꝫ non ē locꝰ laborādi. Ideo dicitur Ioh. ix. Uenit nox quando nemo poteſt operari. Ibi nichilominus non

fo. lxii. De ſpe eſt locus mutuum accipiendi vel emendi. vt patet de fatuis Xginibus/ q̄ voluerūt mutuo habere vl̓ emere oleū: ⁊ nō potuerūt habere. Et ita qͥ nō vult hic ꝓuidere ꝑ bona oꝑa: egeſtatē eternā patietur ī illa vita eterna. Ideo dicit ſaluator. Math. vi. Prīꝫ q̄rite re gnum dei ⁊ iuſticiā eiꝰ: ⁊ hec oīa adiicient̉ vobis ⁊c̄. ¶ De ſpe. xxvii. capitulum. Spes ē tuture vtītudīs certa expectatio ex dei gr̄a ⁊ ex meritis ꝓueniens. Libro tertio ſententiaꝝ. ¶ De ſpe nota p̄cipue tria: ſcꝫ Typum comparationis. ¶ Primo ergo ſpes ꝯꝑa Fetum generationis. tur tribus. Spes eniꝫ eſt ructum operatiōis. Ficut columna domum firmans. ¶ Spes itaqꝫ ē Sicut galea caput armans ſicut colūna que Sicut anchora nauē ſeruans. domum ſuſtentat. Nā colūna dꝫ eē ſolida/ ⁊ de forti ligno: nō fragil̓ ⁊ vacua/ vt arūdo. ſic ſpes q̄ eſt ī deo qꝛ ē ſolida/ eſt qͣſi deforti ligno ⁊ facit edificiū ſolid̓ ſꝫ ſpes q̄ eſt ī mūdo: eſt fragilis ⁊ vacua/ ⁊ qͣſi de arūdine. ⁊ iō facit edificiū ruinoſuꝫ. Nā dr̄ ꝓuer. xi. Qui ꝯfidit ī diuitiis ſuis: corruet. Sic ſuꝑuacua ⁊ fragilis ſpes ē fiducia amoꝝ amicoꝝ. qꝛ dr̄ Hiere. xvii. Maledictus homo qui ꝯfidit in hoīe. ⁊ ponit carnē ſuam id ē carnalem hoīem brachiū ſuū.i. fiduciā vel auxilium: quod eſt in ſolo deo collocandum. ¶ Spes etiā eſt ſicut galea. Nā ſicut galea eſt muni mētum capitis: ſic ſpes eſt armatura intētiōis. Unde dicit apl̓s.i. teſſa. v. Induite galeam ſpem ſalutis. ¶ Fpes nichiloꝰ ē ſicut anchora. Namſicut ancho raſeruat nauem contra procellas fluctuum: ſic ſpea

mentem ꝯtra tentationis impulſum. Et ide citur ad heb. vi. Cōfugiamus ad tenēdam ꝓpoſitaꝫ ſpem quā ſicut anchoram aīe habemus tutam ⁊ firmam. ¶ Item ſpes tribus alijs comparatur. Eſt enim Sicut arbor fructuoſa. ¶ Spes ergo ē ſicut arSicut gemma precioſa. bor fructuoſa. Naꝫ ſicut Sicut mola virtuoſa. arbor ꝓfert vberes fructus que hꝫ irriguū aquaꝝ viuētium: ſic ſpes profert fructus bonoꝝ opeꝝ: que ſita eſt ⁊ plātata iuxta irriguum aquaꝝ. Un̄ dr̄ in pſal. Ego aūt ſicut oliua fructifera in domo dei: ſperaui in miſericordia dei mei. ¶ Spes eniꝫ eſt ſicut margarita vel gēma. Nā ſicut gēma ē grata: ſic ſpes ē deo placita. ſicut gēma hꝫ va lorem magnū: ſic ſpes facit hoīem p̄cioſuꝫ. et ſicut gē ma eſt ꝑlucida: ſic ſpes eſt quodāmō dyaphana. qꝛ ꝑ eam vidētur ⁊ ſperātur loca celeſtia. De ip̄a dr̄ ꝓuer. xvii. Gēma gratiſſima expectatio poſtulantis. ¶ Spes nichiloꝰ eſt ſicut molla. Et nota ꝙ due ſunt molleſpūales.ſ. Timor ſupplicii/ ⁊ Spes p̄mii. Timor eſt molla ſuꝑior q̄ premit aīaꝫ ne euaneſcat per elationē. Spes eſt molla īferior q̄ aīaꝫ ſuſtinet ne de ficiat ꝑ deſperationē. Iſtas duas mollas dꝫ penitēs ꝯiūgere. ſicut dd̓ qͥ dicebat in pſal. Ab altitucīe diei ſcꝫ a die iudiciitimebo. Ecce mollaſuꝑior: ego ꝟo in te ſperabo. ecce molla īferior. Un̄ vna ſine altera nō valet. Et iō ī figura huiꝰ dr̄ deut̓. xxiiii. Nō accipies loco pignoris inferiorē ⁊ ſuꝑiorē mollā.i. ſpeꝫ ⁊ timo reꝫ nō ſubtrahas pctōri. Et int̓ iſtas duas mollas fit optima mollitura tritici.i. perfecta cōtritio peccati. ¶ De prudentia. xxviii. cap̄. Prudētia eſt appetēdarū

fo. lxiii. De prudentia fugiendarumqꝫ ſcientia. Tullius in libro de officiis ¶ De prudentia nota ſpecialiter tria. ſcꝫ. Typum decentiſſimum. ¶ Habet autem pruActum vtiliſſimum. dentia typum multiPartum nobiliſſimum. plicē ⁊ elegātem. Cōparatur aūt ſpecialiter tria. ſcꝫ. ¶ Prudētia quidē eſt Aſſeſſori iudicis. Quattuor etiā minimis. et ſicut aſſeſſor iudicis vl̓ regis. Nā ſicut aſſeſſor Aſtutie ſerpentis. iudicando dirigit iudicē vel regē: ſic prudētia rōnem ⁊ ſicut aſſeſſore abſente/ īterdū ꝑuertit̉ iudiciū regis: ſic cū abeſt prudentia ꝑuertit̉ iudiciū rōnis. Un̄ dicit̉ Prouerbioꝝ. xxviii. Dux īdigēs prudentia multos opprimet per calūniam. ¶ Prudētia etiā ꝯparatur quattuor minimis terre De quibus dicitur ꝓuer. xxx. Quattuor ſunt minima terre ⁊ ipſa ſunt ſapientiora ſapientibus. ſcꝫ. Nam vt prudens dicit̉ forFormica. mica: ratione prudentie. Lepuſculus. Stellio vel lacertus. et ¶ Et nota ꝙ formica habꝫ Locuſta. decem laudabilia: ⁊ a viris prudentibus imitanda. Formica ē aīal ꝑuū vl̓ modicū/ ī quo laudat̉ huīlitas Grano paſcitur: in quo docetur honeſtas. Socios adiuuat: in quo laudatur charitas. Sollicita eſt: in quo laudatur induſtria. Prouida eſt: in quo laudatur prudentia. Nunꝙͣ eſt ocioſa: in quo commendatur occupatio. Grana detruncat ne germinēt vel putreſcant: in quo monſtratur carnis afflictio. Tp̄e ymbris grana abſcōdit: ī quo docet̉ fugatētatiōis. Tp̄e ſereno granū ſoli exponit: ī quo laudatur

ꝟtus or̄onis. Pōdus portat matꝰ ꝙͣ ip̄aſit: ī quo mō ſtrat̉ zelus ꝯpaſſiōis. De ip̄a dr̄ ꝓuer. vi. O piger va de adformicam/ ⁊ diſce ſapientiam: que cuꝫ non habeat ducē nec preceptorē nec principē: parat in eſtate/ et ꝯgregat in meſſe cibum ſibi. ſcꝫ in meſſe gratie cibum glorie ſempiterne. Item prudētia ꝯparatur lepuſculo rōne confidentie quā homo prudēs habet ſolū in deo: ſicut lepuſculus locat in petra cubile ſuū. vt dr̄ ꝓuer. xxx. ita homo in xp̄o. Petra aūt erat xp̄s. vt dicit apl̓s Prime coꝝ. x. Prudentia etiā ꝯparatur ſtellioni. Nā ſtellio vel lacertus qꝛ alas nō habet: vnguibꝰ vel manibꝰ vtit̉: in quo diligētia oꝑationis laudat̉. Nā in viro prudēte diligentia in oꝑatione: ſupplet defectū nature. Prudēs nichilominꝰ ꝯꝑat̉ locuſte. Nā ſicut locuſta habet volatū recidiuū. volat enī ad alta: ⁊ ſtatī cadit yma. ſic prudens volat ad alta ꝑ deſideriū patrie celeſtis/ ⁊ cadit ad yma per cōſiderationē propriefragilitatis. Iuxta illud pſal. Aſcendit vſqꝫ ad celos: et deſcendit vſqꝫ ad abyſſos. Prudentia tercio cōparat̉ aſtutie ſerpentis. Et nota ꝙ quinqꝫ aſtutiis vtitur ſerpens/ quas vir prudēs imitatur. Prima aſtutia ẜpētis eſt: cuſtodia capitis Nā caputſumme cuſtodit: ꝓ quo ſeruādo totum corpus exponit ſic ſancti xp̄m qui eſt caput nr̄m ſumme cuſtodiūt/ ⁊ ꝓ ipſo omīa alia exponūt. ſicut apl̓s qui dicebat ad philip. iii. Que michi fuerūt lucra hec ar bitratus ſum ꝓpter xp̄m: detrimenta. Secunda aſtutia ſerpentis: eſt depoſitio pellis. ponit enim ſe in arto foramine: vbi renouatur depoſita veteri pelle. ſic ſancti in arto penitētie ſeipſos incarcerāt: vt veterem conuerſationem deponāt ſicut mo

fo. lxiiii. De tēperātia net apoſtolus ad Epheſios. iiii. Deponite vos ſcd̓m priſtinā cōuerſationē veterem hoīem: qui corrūpitur ſecundum deſideria erroris. ¶ Tertia aſtutia ſerpentis: eſt deluſio incantatoris. Deludit enī incātatorē/ obturando vnam aurē cum terra ⁊ aliā cum cauda. vt dicitur in pſal. Sicut aſpi dis ſurde ⁊ obturātis aures ſuas. ſic viri ſancti ⁊ pru dentes deludunt incantatorem id eſt tentationē dya boli. quia vnam aurē obturāt cauda id eſt memoria mortis Eccl̓iaſtici. vii. Memorare nouiſſima tua: et in eternū non peccabis. ⁊ aliam obturāt terra.i. cōſideratione proprie fragilitatis. Gen̄. iii. Puluis es/ ⁊ in puluerem reuerteris eſt. ¶ Quarta aſtutia ſerpētis eſt īſidiatio pedis īſidia tur enī calcaneo. nō capiti. ſic viri ſancti ſuperāt deſi deria carnis/ attēdentes quis finis delectatiōis. ſcꝫ mors īmortalis vel īfernalis. Iuxta illud ad Ro. vi. Finis illorum mors. ¶ Quīta aſtutia ſerpentis ē fuga mulieris. Nā ſicut propter inimicicias eius fugit ⁊ latitat ſubſpinis: ſic etiā viri ſancti ꝓpter īimicicias fornicatiōis fugiunt ꝯſortium mulieꝝ/ ⁊ latitāt ſub ſpinis penitentie ſcd̓m conſiliū apl̓i Prime coꝝ. vi. Fugite fornicationem. Adimitādas iſtas ẜpētis aſtutias dicit ſaluator Ma thei. ix. Eſtote prudētes ſicut ſerpētes: quas hn̄t cum mulierem fugiūt ⁊ latitāt. Et ne ſerpētis aſtutia fiat virulēta: tēperat eā ſimplicitas colūbina. vn̄ addit et ſimplices ſicut colūbe. ¶ De tēperantia. xxix. ca. Tēperātia eſt nichil appetere vndeſit penitendum/ in nullo modum vl̓ legem exce dere/ ſub iugo rōis cupiditatem domare. Macrobiꝰ.

¶ De temperantia nota ſpecialiter tria. ſcilicet. Eius typum nobilem. ¶ Habet autē tempeEius partum fertilem. rantia typum multipli Eius actum vtilem. cem vel figuram. Comparatur autē temperantia ſpecialiter tribꝰ. ſcꝫ. Freno quo equus regitur ¶ Eſt itaqꝫ tempeBiſſo quo caro tegitur. et rantia ſicut frenum Muro quo caſtrum cingitur. equū regens. Nam ſicut a ſeſſore mediante freno ducit̉ equuro a ſpūfreno tēperantie gubernat̉. Maxi eſt equꝰ iuxta aquā iuxta ignē iuxta num tēperātie neceſſariū eſt carni ꝯti rie delectatōis/ ꝯtra ignē ꝯcupiſcētie precipitiū eterne dānationis. De hoc freno di it apl̓s Ad tytū. ii. Sobrie ⁊ iuſte ⁊ pie viuamꝰ in hoc ſeculo Nam quilibet dꝫ viuere ſobrie ꝙͣtum ad ſcip̄m. iuſte quantū ad ꝓximū: pie ꝙͣtum ad deum. ¶ Eſt etiā temperāti aſicutibiſſus carnē tegēs. Nam biſſus(vt dicit papias) eſt genus lini candidiſſimi qd̓ creſcit in egypto: ⁊ inde fit tela q̄ vulgo dr̄ ſerica. De hac tela biſſina fit camiſia nobilis ⁊ delicata: per quā figurat̉ caſtitas ⁊ temperātia. ⁊ ſicut iſta camiſia nobilis eſt īmediate carni ꝯtigua ⁊ ꝯiūcta: ſic caſtitas ⁊ temperātia eſt carni p̄cipue neceſſaria/ ⁊ ei inſeꝑabiliter ꝯiungēda. Et iō dr̄ ꝓuer. xxxi. de muliere forti. Biſſus ⁊ purpura/ īdumentū eius. In biſſofiguratur caſtitas/ que eſt precipuum ornamentū/ mētis. in pur pur afiguratur tēperantia/ que eſt ſicut aurifrigium veſti appoſitum ad decorem. ¶ Eſt nichilominꝰ tēperātia ſicut mur Nā ſicut caſtrū muratur p̄cipue ab eaeſt infirma. ſic tēperātia munit caſtrū hoī

De fortitudine fo. lxv. magis infirma. ſcꝫ ex ꝑte corporis. Dicitur enī Ma thei. xxvi. Spūs quidē promptꝰ eſt: caro aūt īfirma. ¶ Itē tēperantia eſt. Quidā honor deo aſſimilans. Quidā valor mētē magnificās ¶ Eſt enī tempe Quidā dolor hoſtē mortificās rantia honor quidā deo aſſimulās Deus enī eſt ſpūs vt dr̄ Iob..iiii. tēperantia vero ē quaſi nutrix ſpūalis que ablactat filios dei ⁊ facit de carnalibꝰ ſpūales. ⁊ ſic aſſimilat deo: vt dr̄ Sapientie. vi. Incorruptio fa cit proximum deo. Eſt enim temperātia valor quidā mentē magnificās Nā ſicut valor magnificat aurū: ſic tēperātia magnū ⁊ imp̄ciabilē facit hoīem tēperatū ⁊ caſtū. qꝛ dr̄ eccle ſiaſtici. xxvi. Nō eſt digna pōderatio aīe continentis Eſt igit̉ temperātia dolor quidā hoſtem mortificans dyabolꝰ enī libēter quieſcit ⁊ dormit ī locis humētibꝰ id eſt in voluptuoſis hoībꝰ. vt dr̄ Iob. xl. Tēperantia vero ponit ip̄m in arido pnīe: vbi non inuenit requiē ⁊ ſic īterficit vel fugat hoſtē. qꝛ dr̄ Mat. xii. Cū īmun dus ſpūs exierit ab homīe ambulat ꝑ loca arida que rens requiē: ⁊ nō inuenit. Loca arida ſūt hoīes ſobrii in quibꝰ requiē nō īuenit: qꝛ in talibꝰ nō ſternit lectū voluptuoſum pctī. ¶ De fortitudine. xxx. ca. Fortitudo eſt firmitas animi contra moleſtias ſeculi. Gloſa ſuper Math. ix. De fortitudine nota ſpecialiter tria.ſ. typū valde pul chrum/ partū valde dignum/ fructum valde bonum. ¶ Primo igit̉ ꝟtꝰ fortitudīs hꝫ typū multiplicē ⁊ ſi militudinē elegātē. Cōpa Fornaci que ꝓbat aurū. rat̉ aūt ſpēal̓r tribꝰ. ſcꝫ Radici q̄ portat lignū. et Lorice que vetat ictum.

¶ Eſt itaqꝫ fortitudo ſicut fornax aurū ꝓbās. Nam ſicut fornax reddit aurū lucidū: ſic fortitudinis ꝟtus facit hominem honeſtum ⁊ decoruꝫ. Nam de talibus dicitur Prouerbioꝝ. xxxi. Fortitudo ⁊ decor īdumētū eius. Et ſicut fornax quedā metalla reddit ſolida⁊ quedam liquidā: ſic virtus fortitudinis cordafacit nunc ſolida contra tentationē/ nunc liquidā ꝑ ꝯpaſſionem/ nunc rorida per deuotionem. Nam dicit̉. Cā ticoꝝ. v. Anima mea liquefacta eſt vt dilectꝰ meꝰ locutus eſt. Et ſicut in fornace eſt magnus flatꝰ folliuꝫ ⁊ magnum ignis incēdiuꝫ: ſic ignis fortitudinis ſolū eſt in illis in quibus eſt flatus diuine inſpirationis/ ⁊ vehemens īcendiū caritatis. Et in figura huius aduentus ſpūſſancti ſuper apoſtolos vbi fuit eis datꝰ ad robur ſpūalis ꝟtutis fuit tanꝙͣ adueniētis ſpūs vehe mentis. vt dicitur Actuum. ii. Eſt etiam fortitudo ſicut radix lignum vel arborem portans. Nā ſicut radix portat pōdus arboris ⁊ fron des/ ⁊ flores ⁊ fructus/ ⁊ folia: ſic virtus fortitudinis ſuſtinet oīa bona oꝑa ⁊ merita nr̄a. Un̄ dicit̉ Ioſue. i. Confortare ⁊ eſto robuſtus. ¶ Eſt nichilominus fortitudo ſicut thoraxv ictum vetans. Nam ſicut thorax vel lorie pus ab ictu gladii: ſic virtus fortitudinis mam a tentatiōe dyaboli/ ⁊ cuiuſcūqꝫ aduetus enīmundus non vinceret vnuꝫ hoīem: fortitudo dei. ſicut ptꝫ ꝙ puelle ꝟgines putbea rina Cecilia/ Agnes Lucia/ Agatha/ Barb ta/ Clare/ ⁊ cetere ꝟgines reges ⁊ tyrannos ⁊ oīa tor mentorum genera ſuperabāt. Nec mirum. quia forti tudo illa nō hoīs: ſed dei erat. Vn̄ dicitur Primi ma chabeoꝝ. iii. De celo fortitudo eſt.

fo. lxvi. De iuſticia ¶ Item fortitudo tribus alijs comparatur. ſcilicet. Uirge que non incuruatur. ¶ Eſt itaqꝫ fortitudo Ferro qd̓ non ſuperatur. et ſimilis ꝟge inflexibili Petre que nō ꝑforatur: ⁊ talis ꝟga vel baculꝰ eſt valde neceſſariꝰ ābulātibꝰ ⁊ certātibꝰ/ ⁊ laborātibꝰ: ſic fortitudo ē qͣſi baculus et ꝟgaſiflexibilis/ q̄ valde ē neceſſaria. qꝛ locꝰ ī quo ſumus ē locꝰ certamīs locꝰ itīeris/ ⁊ locꝰ laboris Et hec tria hoīꝫ gn̄a īdigēt ſpecial̓r baculo vl̓ ꝟga. Iō dr̄ in pſal. Uirgatua ⁊ baculꝰ tuus. ip̄a me conſolata ſunt. Eſt etiam fortitudo ſimilis ferro īdomabili. Nā ſicut ferrū nō domat̉/ ſꝫ ꝯminuit ⁊ domat oīa metalla vt dr̄ dan̄. ii. ſic viri fortes mori pn̄t: vinci ꝟo non pn̄t: īmo ip̄i oīa aduerſa ⁊ ꝓſpera vincūt. ⁊ qd̓ plus ē: regnū ce loruꝫ violēter rapiunt. Nam violēti rapiunt illud. vt dicitur Mathei. xii. Eſt nichilominꝰ fortitudo ſil̓is petre īfrangibili qͣlis eſt adamas. Nā ſicut qui adamantē percutit/ ip̄e ma gis ꝑcutitur. ſic qui virū fortē moleſtat: magis ledit̉ ꝙ ledat: ⁊ ſicut adamas non frangitur violentia: ita vir fortis nullafrangitur impatiētia. ⁊ ſicut adamas ſcindit̉ ſanguine hyrci. ſic vir fortis memoria paſſio nis chriſti. Propter iſta de viro forti dicitur Eze. iii. Ut adamantem/ ⁊ vt ſilicem dedi faciem tuam. ¶ De iuſticia. xxxi. capitulum. Tuſticia ē ꝟtus/ ſuā vnicuiqꝫ tribuēs Aug. de libero arbitrio. Iuſticia eſt rectitudo volūtatis/ ꝓpter ſe ẜuata Anſelmus. ¶ De iuſticia nota ſpecialiter tria. ſcꝫ Typifiguralis elegātiam Partꝰ filialis abūdantiā Actus virtualis efficatiā.

¶ Primo ergo iuſticia typū habet multiplicrfigu ram valde elegantē. Cōparatur etiā tribꝰ ſpecialiter Eſt autem iuſticia. Sicut recta ſemita. Sicut recta regula. Eſt ergo iuſtiSicut recta linea. cia ſicut recta ſemita. Nāſicut illa eſt rectiſſima viaꝝ ſic per viā iuſticie citius ꝑuenit̉ ad brauiū ſempiternū īmo oīs alia via ē deuiū. Nam dr̄ in pſal. Errare fecit eos in īuio: ⁊ nō in via. Vn̄ dr̄ de iuſtis in pſal. Deduxit eos in viā rectā: vt irēt in ciuitatē hītationis. De iniuſtis ꝟo dr̄ alibi in pſal. In circuitu īpii ambulant Eſt etiam iuſticia ſicut recta regula. Nā ſicut recta re gula ē rectiſſima mēſuraꝝ: ſic iuſticia eſt optīa mēſurarū/ ⁊ certiſſima mēſura ad bonū oꝑandū. Hec ē enī regula diuina q̄ dirigit oꝑa noſtra. Un̄ in pſal. Dn̄s dirigit iuſtos. Et Prouerbioꝝ. xv. Qui ſequitur iuſti ciam: diligitur a dn̄o. Eſt nichilominꝰ iuſticia ſicut recta linea. Sicut eī re cta linea ē pulcherrīa lineaꝝ vt dicit phūs: ſic iuſticie rectitudo facit hoīem in intētione ⁊ ꝯuerſatione pulcherrimum ⁊ decorū. Nā ſicut ſtatura humani corꝑis eſt pulchrior īter oēs: qꝛ ē recta ad celū ſic ſtatura cor dis ē pulcherrima: cū ꝑ iuſticiā eſt recta ad deuꝫ. Un̄ ſponſe dr̄ Canticoruꝫ. vii. Statura tua aſſimilata eſt palme. De hac rectitudīe dr̄ Eccl̓iaſtes. vii. Solūmō hoc inueni ꝙ deus fecit hoīem rectum. Item iuſticia multū proprie tribus alijs comNota ꝙ triplex eſt iuſticia. Gn̄alis/ q̄ dirigit hoīeꝫ ī oī bono: a qͣ dr̄ hō fac Iudicialis/ que corrigit vel coarcet ab omni maiſta corrigit de licta propria vel aliena. Cardinalis vel moralis: q̄ reddit vnicuiqꝫ ꝓ

fo. lxvii. De iuſticia ¶ Eſt itaqꝫ iuſticia: Sicut gemma in ſexto aureo. Sicut ſtella in polo artico. ¶ Eſt igit̉ iuſticia Sicut dea ī noſtro microcoſmo ſicut gēma ī ſerto aureo. Nā ſicut gēmaſerti aurei ē ornamentū/ qꝛ totū ſertū ornat ⁊ facit p̄cioſuꝫ: ſic etiā ſertum aureū d̓r gratia. eo ꝙ in illa ⁊ ꝑ illā coronant̉ oꝑa noſtra bona. Nā etiā oꝑa bona que fierēt extra gr̄aꝫ: nunꝙͣ coronā mererētur. In hac corona aurea vel ſerto aureo inſerte ſunt quattuor gēme valde p̄ci oſe/ vel quattuor ꝟtutes principales. ſcꝫ prudentia temperantia/ fortitudo ⁊ tuſticia. Gemma prudētie ponitur in anteriori parte corone qꝛ ad prudentiam pertinet non ſolū preſentia diſponere: immo ⁊ futura preuidere. Gemma temperātie locatur a dextris. qꝛ tēperantia facit hoīem iuſtū ſobriū: in dextera ꝓſperitatis. Gemma fortitudinis īſeritur a ſiniſtris. qꝛ fortitudo facit hoīem robuſtum: in ſiniſtra aduerſitatis. Gēma ꝟo iuſticie incaſtratur in poſteriori ꝑte: ſicut ep̄s in fine ꝓfeſſionis: ſicut rex in fine aciei/ ſicut nau ta vel gubernator in cauda nauis: ſicut ſentētia iuſta ꝓfertur ī fine cauſe: ſicut etiā poſt laborē certaminis dat̉ victori corona triūphalis. Un̄ ab iſta tanꝙͣ a pͥn cipali gēma denoīat̉ corona. Dicit enī apl̓s.ii. thim̄. quarto. Repoſita ē michi corona iuſticie. Aurifex in cuius aurificina fabricat̉ hec p̄cioſa corona: eſt ſapīa increata. De qua dr̄ ſapīe. viii. Sobrietatē ⁊ pruden tiam docet ⁊ iuſticiam ⁊ ꝟtutē.i. fortitudinem/ quibꝰ nichil vtilius eſt ī vita hoībus. Iſte quattuor ꝟtutes vt dictū eſt ſunt tanꝙͣ quattuor gēme p̄cioſe ī aureo ſerto gratie incaſtrate. ¶ Eſt etiā iuſticia ſicut ſtella artici poli. Nam circa

ipſam voluitur celum: ip̄a vero non mutat locum. ſic volubilitas vite noſtre mira volubilitate ꝟtitur: iuſti cia ꝟo nullo accidente mutat̉. ſiqͥdē vita noſtra tota eſt volubilis ſicut rota. nūc enī hoīem eleuat honore quem paulopoſt humādo occultat. Iuxta illud pſal. Aſcēdunt vſqꝫ ad celos ⁊c̄. Interdū ecōuerſo joīem hūilitate depͥmit: queꝫ poſtea ad honores attolldr̄ in pſal. Suſcitās a terra inopē: ⁊ de ſtero qꝫ hoīem a leua mutat in dexterā.ſ. ab a ſpera interdū a dextris in leuā.i. a ꝓſpe Iuxta illd̓ qd̓ abrahā dixit ad loth. gen̄. xiii niſtrā ieris: ego dexterā tenebo. ſi tu dexterā gerꝭ ego ad ſiniſtrā ꝑgam. Sꝫ vir iuſtus ī oībus his ſem manet īmobilis. Nam ip̄m hūilitas nō depͥmit/ ip̄m honor non ambit ip̄m aduerſitas non frāgit. Vnde pſal. Qui facit hec: non mouebitur in eternum. ¶ Eſt nichiloꝰ iuſticia ſicut dea nr̄i microcoſmi.i. mi noris ⁊ inferioris mūdi. ſicut eī deus in ſuo megacoſ mo vel maiori mūdo diſpoſuit oīa in numero/ pōdere ⁊ mēſura. vt dr̄ ſap̄. xi. ſic iuſticia in ſuo microcoſmo preſidēs/ tanꝙͣ deus facit vt in oībꝰ meritis ⁊ oꝑibus noſtris ſit numerus bone operationis/ pondus ſācte affectionis/ ⁊ menſura recte intentionis. Un̄ iſti dee nobiliſſime ſacrificiuꝫ iuſticie debemus offerre. ſicut dicitur in pſal. Sacrificabo ſacrificium iuſticie. ¶ De donis ſpūs ſctī. xxxii. capitulum. 8 Iſt fractatū de ꝟtui ſequit̉ de donis ſpūs ſancti. ⁊ hec ⁊ xta dieta ſalutis.ſ. a ꝟtutibus ad dona ſpūs ſctī ꝑuenire. quia ſicut diximus ꝟtutes docent recte operari: ſed dona expedite. Cum aūt ſint ſeptē dona

fo. lxviii. De donis ſpūſſctī ſpūs ſancti: que ſcꝫ enumerātur yſa. xi. ſcꝫ ſpūs ſapiētie/ ⁊ intellectus/ cōſilii/ ⁊ fortitudinis/ ſcīe/ ⁊ pietatis ⁊ timoris dn̄i. a ſapīa aūt nō ꝑuenit̉ ad timorē dn̄i: ſꝫ potius a tīore ad ſapīam/ tanꝙͣ ab īferiori gradu ad ſuꝑiorē. iuxta illd̓ qd̓ dr̄ in pſal. Initiū ſapiētie timor dn̄i. Ideo de timore dn̄i nota ſpecialiter tria: ſcꝫ ¶ Primo ergo tiQuāmultipliciter figurat̉. mor dn̄i hꝫ ml̓tipli Quā virtualiter operatur. ces figuras elegan Quā ratiōabiliter mercatur. tes/ ⁊ comparationes conueniētes. Comparatur aūt ſpecialiter tribus. ¶ Eſt enim timor domini Sicut hoſtiarius cuſtodiens ingreſſum. Sicut iuſticiarius puniens maleficum. Sicut terrarius vel ſpeculator euigilans exercitum ¶ Primo ergo timor dn̄i ē ſicut bonꝰ hoſtiarius. qͥ diligēter cuſtodit hoſtiū cordis: ne intret inimicus.i. dyabolus. et ſicut hoſtiarius tenet baculū vel gladiū ad timorem intrātium. ſic timor dei/ ne permittamꝰ dyabolū ad cor intrare: portat clauem pene eternegladiū ex vtraqꝫ parte acutum: ſcꝫ equitatem diuine ſentēcie que condēnabit improbos in aīa ⁊ corpore. Unde dicit̉ Mathei. x. Timete euꝫ qui poteſt corpus ⁊ aīam perdere in gehēnam. ¶ Scd̓o timor dn̄i eſt ſicut bonus iuſticiarius qͥ peri mit maleficos ⁊ ſuſpēdit. Nam ſicut illi qui tenent iu ſticiam ponūt in mōtibus ⁊ locis patētibus patibulū vel furcas ad expauētaculū latronum: ita timor dn̄i ponitur in corde hominis propter expauentaculum peccatoꝝ. et ſicut iſte iuſticiarius crucifigit latronē: ſic timor dn̄i nititur crucifigere carnē/ tanꝙͣ peſſimū aīe latronem. Vnde dicitur in pſal. Confige timore tuos carnes meas.

¶ Tertio timor dn̄i eſt ſicut bonus terrarius vel ſpe culator qͥ euigilat exercitū. Naꝫ ſicut ſpeculator tp̄e belli maxīe nō ſinit dormire milites: ſic timor dn̄i cū ſit modo tp̄s belli ⁊ guerre mortalis ꝯͣ carnem/ mun dum ⁊ dyabolū: nō ꝑmittit dormire ſpm̄ per tionem vel ꝯſenſum. Un̄ dr̄ ꝓuer. xxviii. Bt qui ſꝑ eſt pauidus. Nō ſolum aūt tp̄e belli d̓ yſſe pauidus/ īmo etiā tp̄e pacis dꝫ eē timoroſus. ſicut vi demus ꝙ magni reges ⁊ ſapiētes/ ꝙͣuis actu non ſit guerra: muniūt tn̄ ⁊ cuſtodiūt caſtra ſua. De īcautis dicit apl̓s.i. theſſal̓. v. Cū dixerīt pax ⁊ ſecuritas: tūc repētinus ſuꝑueniet interitus. Et eccl̓iaſtes. vii. dici tur Qui timet deū: nichil negligit. qꝛ nec bonū nec malū. qꝛ ꝑ timorē dn̄i malū euitat: tanꝙͣ nociuū. ⁊ bo num formidat: ⁊ neſcit ſi eſt gratū. Un̄ Iob. ix. Vere bar oīa oꝑa mea: ſciens qꝛ nō parces delinquēti/ ma xime aūt tp̄e guerre. Iſte vigil vel ſpeculator mādat cuſtodiri portas ſenſuū: qꝛ ibi ē quaſi totū periculum ſicut ad litterā illi qͥ ſunt in munitōe/ ſūme cuſtodiūt portas: cū vident caſtrū ab hoſtibus obſeſſū: ſic ſpūa les viri qͥ habent timorē dei: cuſtodiūt portas.ſ. qͥnqꝫ ſenſuū ne intrēt inimici: timentes qd̓ dicit̉ Hieremie ix. Aſcendit mors per feneſtras noſtras. ¶ Itē timor dn̄i alijs tribus ꝯꝑat̉. Eſt enī tin Sicut medicina infirmorum. Sicut diſciplina pueroꝝ. ¶ Primo ig dn̄i eſt ſicut in Sicut officina religioſoꝝ. medicīa. Nā ſicut medicina bn̄ tēperata repellit oēs morbos nociuos ⁊ oēs nociuos hūores: ſic timor dei om̄e pctm̄ ⁊ oēs pctī occaſiones expellit. ſanguinē lu xurie/ fleumā accidie/ melancoliā ire/ ⁊ colerā ſuꝑbie Un̄ dicit̉ eccl̓iaſtici.i. Timor dn̄i expellit pctm̄.

De timore dn̄i fo. lxix. ¶ Scd̓o timor dn̄i eſt ſicut pueroꝝ diſciplina. Nam ſicut ꝟga diſcipline caſtigat̉ puer inſtruitur/ ⁊ infor mat̉: ſic ꝑ timorē dn̄i oīs motus ſenſualis ⁊ puerilis ſub iſto pedagogo ad rōeꝫ reducit̉/ ⁊ puerilis extirpa tur. iuxta illd̓ qd̓ dicit ſap̄. ꝓuer. xxii. Stulticia colli gata ē in corde pueri: ſed ꝟgā diſcipline fugabit eā. Et nota ꝙ ẜm bedā qͣttuor mala ſūt ꝓpt̓ pctm̄ nobis ſūt oīs mali pctī mat̓ia.ſ. īflicta ⁊ nobis colligat lā peccāt ex īpotētia/ et Impotentia. āt/ ⁊ maxīam habent Ignorantia. ē. niſi illa īpotentia per Cōcupiſcētia. ⁊ am eoꝝ ſit introducta. culp Malicia. Alii peccāt ex ignorātia. et iſti plꝰ peccāt ⁊ minoreꝫ hn̄t excuſatiōem. qꝛ ex ignorātia nō excuſat̉ a toto: ſꝫ a tanto. maxīe ſi ſit ignorātia affectata/ q̄ nō excuſat ſed peccatum aggrauat ⁊ augmentat. Unde de hoc dicit ambroſius. Si ignoras: grauiſſime peccas. Alii ſunt qͥ peccāt ex ꝯcupiſcētia/ ⁊ iſti plus peccāt: ⁊ quaſi nullā hn̄t excuſationē: maxīe ſi ſit deliberata. Alij ſūt qͥ peccāt ex malicia/ ⁊ certa ſcīa. ⁊ iſti maxīe peccāt/ ⁊ nullā hn̄t excuſatiōem: īmo tales dicūt̉ peccare in ſpiritū ſctm̄. qꝛ ſpūi ſctō bonitas q̄ eſt malicie ¶ Sciendū eſt aūt vel notā ꝯtraria appropriat̉. dum diligēter ꝙ ſex ſunt peccata ī ſpiritum ſctm̄: ſcꝫ Impugnatio veritatis agnite. Et iſte ſunt ſex blaſphe Inuidētia frat̓ne gratie. Preſumptio de impunitate mie in ſpm̄ ſctm̄: q̄ nō remittūtur in hoc ſcl̓o Obſtinatio. nec in futuro. vt dicit̉ Deſperatio. et Mathei. xii. Finalis impenitentia: ¶ Tertio timor dn̄i eſt ſicut officina religioſoꝝ/ ma xime eſt ſicut qd̓dā capitulū: qd̓ eſt factū precipue ad

culpaꝝ correctionem. Nam ſicut in capitulo increpa tur ⁊ recognoſcitur ⁊ punit̉ culpa: ita in hoc capitulo timoris dei corrigūt̉ pctā. qꝛ vt dr̄ ꝓuer. viii. Timor dn̄i odit malū. Et ſicut religio nulla eſſet ſi correctio capituli deficeret: ita ſi timor īcapitulo cordis nō eēt totū ꝟitatis edificiū deꝑiret. qꝛ dr̄ Eccl̓iaſtici. xxviii Si nō in timore dn̄i tenueris te inſtant̓: cito ſubuerte tur domus tua. ¶ Et nota ꝙ ī dei capitulo culpabil̓ qͣttuor facit. Prīo genuflectit ſcd̓o culpā recognoſcit/ tertio ſpoliat ſe ⁊ veſtē deponit/ qͣrto diſciplinam accipit. Sic timor dn̄i facit prīo hoīem penitētem hu milit̓ genuflectere. qꝛ dr̄ yſa. xlv. Michi curuabit̉ oē genū. Scd̓o facit hūiliter culpā ꝓpriā recognoſcere ſicut dd̓ qͥ dicebat. Qm̄ iniqͥtatē meā ego cognoſco. Tertio facit hoīem veterē ſicut veſtē turpē ſpoliare. ſicut dicit apl̓s ad col̓. iii. Expoliantes vos veterem hoīem cū actibus ſuis/ veterē ꝯuerſationē cū viciis ⁊ cōcupiſcētiis. Quarto facit hoīem diſciplinā acciꝑeid eſt carnē laſciuā macerare ⁊ caſtigare. ſicut aplūs faciebat qͥ dicebat.i. coꝝ. ix. Caſtigo corpꝰ meū: ⁊ in ſeruitutem redigo. ¶ Item timor dn̄i eſt: Specioſus ſicut ortus. Uirtuoſus ſicut ventus. ¶ Primo timor dn̄i eſt Precioſus ſicut theſaurꝰ. valde ſpecioſus: iſtar or ti paradiſi. Habet enī amenitatē ſicut paradiſus/ dul cedinē ⁊ delectationē. Vn̄ in pſal. Quāmagna mul titudo dulcedīs tue dn̄e: quaꝫ abſcōdiſti timētibꝰ te? Habꝫ fertilitatē ⁊ vbertatē ſicut paradiſus. pſal. Nō eſt īopia timētibꝰ eū. Hꝫ nichilominꝰ ſecuritatē ſicut paradiſus. Vn̄ dr̄ Eccl̓iaſtici. xxxiiii. Qui timet deū nichil trepidabit. Et phūs. Qui timet deū: oīa timēt eum. qui vero non timet deū: timet omnia. Un̄ cayn

ſo. lxx. De timore dei ꝑpetrato homicidio fratris: ſtatim habuit caput tre mulum: ⁊ ait. Gīs qͥ viderit me: occidet me. gen̄. iiii. Igit̉ timor dn̄i ꝓpt̓ amenitatē vbertatē ⁊ ſecuritatē eſt ſicut ortꝰ ꝯcluſus. Cāti. iiii. ⁊ etiā ſicut paradiſus. vt dr̄ eccl̓iaſtici. xl. Tior dn̄i ſicut ꝑadiſus bn̄dictiōis ¶ Ecd̓o tīor dn̄i ē ſicut ventus ꝟtuoſus. et ſp̄aliter ſicut vētus aqͥlonaris. Nā ſicut vētus aqͥlonaris plu uias diſſipat/ nubes fugat/ aerē ſerenat/ reptilia exterīat/ ⁊ aquā cōgelat: ita timor dn̄i diſſipat pluuias carnaliū delectationū/ fugat nubes carnaliū ymagi nationū/ ſerenat mētem ꝑ amorē puritatis/ exterīat reptilia.i. mortificat vicia carnis/ cōgelat aquas id ē reſtringit fluxum mūdane proſperitatis: ita vt poſſit homo timens deū ambulare ſuper aquā ſicut petrus Mathei. xiiii. Iſte eſt ventus de quo dr̄ Danielis. iii Angelus domini fecit mediū fornacis quaſi ventum roris flātem. qꝛ fornax oīm deſiderioꝝ carnaliū tem peratur ⁊ refrigeratur per dei timorem. ¶ Tertio timor dei eſt p̄cioſus ſicut theſaurus. Naꝫ ſicut iheſaurus qui eſt res p̄cioſa facit hoīem ſemper ſollicitū de cuſtodia: ſic timor dei de ſe ⁊ ꝟtutibus ſꝑ eſt ſollicitꝰ ⁊ de gratia cū habetur. de perdita vt recu peretur/ ⁊ de recuperata: vt a recidiuo ꝯſeruetur. Un̄ dicit Bernardus ſuꝑ cātica. Cum adeſt gratia: time ne īdigne oꝑeris ex ea. amplius time ſubtracta gra tia ꝙ relīquat te cuſtodia tua. ſi redierit gratia: mul to āplius timēdum neforte cōtingat pati recidiuum Recidiuare eī ꝙͣ cadere: peius eſt. quia dr̄ Iohānis v. Ecce iam ſanus factus es: noli amplius peccare: ne deterius aliqͥd tibi contingat. Iſte igit̉ theſaurus eſt precioſus ⁊ ideo ſumme cuſtodiēdus. Un̄ dicitur yſa. xxxiii. Timor dn̄i ipſe theſaurus eius.

¶ Secundo timor dn̄i virtualiter oꝑatur ta ꝙ timor dn̄i habet ſeptem nobiles effectus. ¶ Primo nāqꝫ timor dn̄i curat hoīem a culpa ꝑpe trata. Eſt enīſufficiēs medicina ꝯͣ oīa pctā. Et nota ꝙ ſicut medicus ſapiēs volēs purgare egrotū: primo dat ſiropū p̄ꝑatiuū/ poſtea potionē vel ātidotū purgatiuū: ſic timor dn̄i inſtarſiropi p̄parat peccatoreꝫ gn̄ando attritionē. iuxta illd̓ eccl̓aſtici. ii. Qui timēt deū: preꝑabunt corda ſua. Scd̓o inſtar antidoti pur gat om̄s pctī feces: gn̄ando ꝑfectā ꝯtritionē. qꝛ dicit̉ Eccl̓aſtici. i. Timor dn̄i expellit pctm̄. Et ē differētis inter ꝯtritionē ⁊ attritiōeꝫ. qꝛ attritio ē dolor de pctō non tn̄ ꝑfectꝰ. qꝛ adhuc ē ī ꝓpoſito peccādi de futuro ¶ Scd̓o timor dei cuſtodit hoīem a culpafut̉a. ſicut enī ſapiēs medicus īfirmo quē hꝫ in cura nō ſolū dat ātidotū ad expellendū morbū: ſꝫ etiā mīſtrat curato aliqd̓ electuarium ꝯͣ recidiuū. ſic timor dei inſtar ele ctuarii ꝯſeruatiui cuſtodit hoīem ab oī pctī recidiuo Un̄ dicit̉ Exo. xx. Vt probaret vos venit dn̄s/ ⁊ vt timor illius eſſet in vobis/ ⁊ non peccaretis. ¶ Tertio timor dn̄i abiicit tp̄alia vel terrena q̄ ſunt fepe peccādi mat̓ia. ſicut eī videmꝰ ꝙ naute vidētes naufragiū īminere: merces q̄ ſunt in naui ꝓiiciūt in mari vt euadāt periculū naufragii: ſic timor dn̄i bōa tp̄alia facit abiicere/ vt poſſit ab eterno naufragio li berare. Et ꝓpt̓ea dicebat Iob. xxxi. Sēꝑ qͣſittumen tes ſuꝑ me fluctꝰ timui deū/ ⁊ pōdꝰ eiꝰ ferre nō potui ¶ Quarto timor dn̄i ꝯtēnit ⁊ ſuſtinet tp̄alia mala: vt euadat et̓na. Nā ſicut īfirmꝰ ſuſtīet cauteriū ⁊ aduſtionē: vt peſſit euadē mortē: ita timor dn̄i facit ſuſti nere cauteriū tp̄alis vite: vt poſſit homo euadē mortē vel ſuppliciuꝫ mortis eterne. Un̄ eccl̓iaſtici. xxxiii.

.i. fo. l. De fimore Timenti deum/ non occurrent mala. ¶ Quīto timor dn̄i gr̄am ⁊ bona oꝑa ītroducit. ſicut enī cera ītroducit filū: ſic timor dn̄i gr̄am et oē bonū. iuxta illud pſal. Initiū ſapientie timor dn̄i. ¶ Sexto timor dn̄i ſuꝑ oīa facit fugere ⁊ euadē ſuppliciū gehēne. Uadit enī adīfernū/ ī dimidio dieꝝ: vt nō vadat in fine dieꝝ. ſicut Ezechias qui dicebat yſa. xxxviii. Ego dixi in dimidio dieꝝ meoꝝ: vadā ad por tas inferi. Facit etiā alas ad meliꝰ fugendū: vt dicit poeta. Pedibꝰ timor addidit alas. Sicut videmꝰ ꝙ lepꝰ fugiēs leporariū/ pre timore videt̉ volare ⁊ alas habere. Timor etiā facit hoīem mōtes ⁊ colles trāſilire: vt poſſit dyabolū fugere/ ⁊ īferni p̄cipitiū cauere qꝛ dr̄ yſa. xxxv. Tūc ſaliet ſicut ceruus claudus. ¶ Septīo timor dn̄i meret̉ ſtipendiū vite eterne hominē nāqꝫ huīliat. ⁊ ſic ſcd̓ꝫ regulā ſaluatoris ad glo riam exaltat. qꝛ Qui ſe huīliat exaltabit̉. Luce. xiiii. Et iō dr̄ ꝓuer. xxix. Humilē ſpū: ſuſcipiet gloria. ¶ Timor dn̄i multipliciter variat̉. Un̄ nota ꝙ ſunt ſex ſpecies timoris. citur timor ē natu Timor naturalis. ō naturaliter tiTimor mūdanus. om̄e quod eſt ſibi Timor humanus. te timor nature non Timor ſeruilis. no eſt meritorius nec demeritoriꝰ Timor initialis. quia non ſubeſt libero arbitrio Timorfilialis. Hoc timore xp̄s timuit mori. ſicut dr̄ Marci. xiiii. Ce pit ieſus pauere ⁊ tēdere. ¶ Secūdus timor dr̄ mūdanus.ſ. qn̄ aliquis nimis timet de rebꝰ trāſitoriis/ vel de rebꝰ mūdanis/ vl̓ tp̄a libꝰ ꝑdēdis. Iſto timore timuerūt iudei qͥ occiderūt xp̄m: ne perderēt locū ſuum. vt dr̄ Ioh. xi. Si dimit

timus eum ſic: oēs credent in eum. ⁊ venient romani ⁊ tollent locum noſtrum/ ⁊ gentem noſtram. ¶ Terciꝰ tīor dr̄ hūanus. ſ cū aliqͥs plꝰ debito timet de corꝑe ſuo. Iſte timor ꝓhibet̉ Mat. x. Nolite tīere eos qͥ occidūt corpꝰ: aīam aūt nō pn̄t occidere. Iſte ti mor eſt veniale pctm̄: vt qn̄ ē citra deū. qn̄qꝫ mortale pctm̄: vt qn̄ eſt ſupra deū. qualis fuit in petro qn̄ nega uit xp̄m: ne perderet corpus ſuum. ¶ Quartꝰ timor ē ſeruilis: cū aliqͥs timet peccare/ et abſtinet ſe a pctō timore gehēne. hꝫ tn̄ volūtatē peccā di: ſi pctm̄ poſſet īpune fieri. ⁊ inꝙͣtum in ſe eſt vellet nō eſſe iuſticiā: vt poſſet ꝑpetrare culpā Iſte timor eſt quaſi veſtis de ſacco cū qua nullꝰ ingreditur regnuꝫ celoꝝ ſicut figurat̉ Heſter. iiii. vbi dr̄. Indutum facco non ītrare aulā aſſueri. De hoc tīore dicit apl̓s adro. viii. Nō accepiſtis ſpm̄ ẜuitutis iterum in timore. ⁊c. ¶ Quītꝰ tior īitialis dr̄. de quo ī pſal. Initiū ſapiētie tīo r dn̄i. Iſte timor duo facit. timet enī puniri/ ⁊ timet a deo ſeparari: ſꝫ principal̓r timet ſeparari. iſte lꝫ timeat malū incurrere: plꝰ timet bonū ꝑdere ⁊ ita quo dāmodo īcipit bonū amare. ⁊ iō dr̄ īitialis ꝓprie. qͥa ſicut cera ītroducit filū. ⁊ filo introducto exit cera. ſic iſte timor initialis caritatē introducit ⁊ caritate ītro ducta/ timorem foris mittit. ¶ Sextꝰ timor dr̄ filialis Nāſicut filiꝰ ſuꝑ oīa timet offenſam pr̄is etiā ſi pr̄ non intenderet eū ꝑcutere: ſic qui hꝫ timorē dn̄i filialē inſtar boni filii timet ⁊ cauet offenſam pr̄is celeſtis/ etiā ſi ex offenſa illa nichil ma li deberet ſibi accidere. De hoc etiā tīore dr̄ ī pſal. Ti mor dn̄i ſanctus ꝑmanet in ſeculū ſeculi. Iſte timor a ſanctis doctoribꝰ vocat̉ caſtus ti m nor/ qͥ ſctm̄ danielē verecundatur ſpecialiter ⁊ timet in turpi facto. Sine

De donis ſpūſſctī fo. lxxij hoc timore ꝟecūdie nichil rectū eſſe poteſt nichil ho neſtum. vt dicit Tullius. De hoc timore ꝟecūdo dicit Bernardus mirabilia ſuꝑ cātica. Timor inqͥt ꝟecūdus ⁊ caſtꝰ eſt oīm etatū ornatiuus ſꝫ in iuuenili etate ampliꝰ eniteſcit Quid enī amabilius verecūdo ado leſcente? ꝙͣ pulchra hec eſt ſplēdida gēma moꝝ ī vultu adoleſcētis ꝙͣ vera ⁊ minime dubia bona nuncia ſpei bone indolis iudex ſoror conſcīe/ ⁊ nullū eque manifeſtum ſignum colnmbine ſimplicitatis teſtis innocē tie/ lampas pudice mentis/ ſpecialis gloria cōſciētie fame cuſtos vite decus/ ſedes virtutis/ pͥmitie nature ſatis īſigne totius honeſtatis. Merito igit̉ iſte timor caſtus dicitur: quia qui timorē iſtum habet īſtar virginis marie ante partum ſuorum operū ⁊ poſt partū ſemper manet incorruptus. ⁊ ſicut mater dei eſt ꝟgo ⁊ decor virginum: ſic timor iſte caſtus decor eſt ⁊ virgo virtutum anime. Item poſt donū timoris dicendū eſſet de dono pietatis: ſꝫ qꝛ pietas idē eſt vel quaſi idem cū mīa: ideo infra cū dicemus de beatudinibus in materia de miſericordia: de pietate dicemus. Item poſt donum pietatis eſſet dicendum de dono ſcientie. ſed quia ſcientia ad prudētiam poteſt reduci ideo illa que in materia de ꝟtutibus ſupradicta ſunt de prudetia/ applicari poſſunt ad ea que de dono ſciē tie ſunt dicenda. Et poſt donum ſcientie eſſet dicendum de fortitudine. ſed quia fortitudo non tantum eſt donum/ ſed vir tus: ideo defortitudine ſufficiant que dicta ſunt in ca pitulo de virtute. ⁊ ſpecialiter in materia de fortitudi ne et virtute. ¶ De dono conſilii. xxxiii. capitulum.

De dono conſilii. xxxiii. capitulum. Poſt donū fortitudinis eſſet dicendū de dono ꝯſilii. ſꝫ pauca de dono cenda: ⁊ hoc qꝛ ad donū cōſilii pertinſuꝑius in capitulo de ꝟtutibus/ ⁊ deꝰ ſunt dicta. Nā prudētia ⁊ cōſiliū in ho ſiliū dicit vtrū aliqͥd ſit agendū/ prudēti quo fine/ ⁊ qͥbꝰ circūſtātiis adhibitis. vt quo tēpore/ ⁊ qualiter aliqͥd ſit agendū. ſicut alteriꝰ eſt ſcīe cogno ſcere an expediat aliquē ſaluari: alteriꝰ nō ſci iter aliqͥd ſit ſaluandū. qꝛ primū pertinet ad th iā ſe cundū ad medicinā. Itē donū conſilii exce seſt ꝙͣ ꝟtutis prudētie. qꝛ cōſiliū ꝯtra oē p̄cipitium ꝟtutem prudētie rectificat: ne poſt factū peniteat. ⁊ hic ꝓ prie eſt actꝰ ⁊ opus ꝯſilii.ſ. ꝓhibere p̄cipitiū ⁊ cauere Sicut enī videmus ꝙ frenū eſt ꝯtra p̄cipitiū equi: ſic donū conſilii cōtra cōem p̄cipitationē oꝑis boni. Et iō dr̄ Eccl̓iaſtici. xxxii. Sine ꝯſilio nichil facias poſt cuiꝰ factū nō penitebis. His ſuppoſitis īter illa pauca q̄ de dono ꝯſilii ſunt dicēda: ſunt hec ꝯſilia notāda Nunc de conſilio ſpecialiter nota tria. ſcꝫ. Que ſunt in conſilio neceſſaria. Que ſunt in conſilio laudabilia. ¶ Primo ergo Que ſit conſilioꝝ differentia. dicēdum eſt que ſuūt in ꝯſilio neceſſaria. Et nota ꝙ in ꝯſilio quattuor ſunt neceſſario obſeruāda.ſ. expediēs/ facile certū/ et ſecurū. ⁊ ꝯtraria iſtoꝝ vitāda.ſ. dānoſuꝫ difficile incertū ⁊ periculoſum. Un̄ ille qui dat ꝯſiliū ceteris pa ribus dꝫ p̄ponere expediēs dānoſo. facile: difficili cer tum incerto. ſecuꝝ/ periculoſo. Propter oīa illa dicit Prouer. xi. Erit ſalus vbi multa conſilia.

Doni cōſilij fo. lxxiii. ¶ Scd̓o videndū eſt que ſunt in cōſilio laudabilia. Et nota ꝙ in conſilio quattuor ſunt laudabilia ſcilꝫ. Fratia conſilium requirendi. ¶ Primo igit̉ eſt valGratia cōſiliū elegendi. de laudabile.ſ. conſiliū Gratia cōſiliū exhibēdi. in oībꝰ libēter reqͥrere Gratia cōſiliū acquirēdi. Ideo dr̄ Thobie. iiii. Cōſiliū ſemꝑ aſapiētibꝰ reqͥre. Scd̓o in conſilio eſt laudabile conſiliariū bonuꝫ eligere. Un̄ nota ꝙ ſcd̓m doctrinam ſacre ſcripture/ de conſiliarius eſt eligēdus pre omnibus. Nā in conſilio ⁊ pre conſilio requirēdo. Primo eligēdus eſt denō dyabolus. Un̄ dr̄ Thobie. iiii. Omnia cōſilia tua in ipſo ſcꝫ in deo maneant. Scd̓o eligēdus eſt iuſtꝰ nō īpius. Unde dr̄ eccl̓iaſtici xxxvi. Cor boni ꝯſilii ſtatue tecū. qꝛ dr̄ ꝓuer. xii. Cōſilia īpioꝝ fraudulēta. qꝛ vix ſcit alijs conſiliū dare: qͥ ſibi neſcit acciꝑe. Et iō dr̄ gen̄. xlix. In conſilio eoꝝ.ſ. impiorum non veniat anima mea. Tercio eligēdus eſt ſapiēs conſiliarius nō fatuus. iō dictū eſt. Thobie. iiii. Cōſiliū ſemꝑ a ſapiēte require: nō a fatuo. qꝛ dr̄ eccl̓iaſtici. viii. Cū fatuis nō habeas conſiliū non enī pn̄t diligere niſi que eis placent. Quarto eligēdus ē ſenex ⁊ exꝑtus. vt dicit̉ eccl̓i aſtici xxv. Quā ſpecioſa veteranis ſapiētia/ ⁊ gl̓ioſis ītelle ctus ⁊ ꝯſiliū. Nō eſt pro ꝯſilio eligēdus iuuenis laſci uus. iōroboā pro magna ꝑte amiſit regnū ſuū. qꝛ reli cto conſilio ſenioꝝ/ adheſit conſilio iuuenū. vt dicitur Tercii regum. xii. Tercio videndum eſt q̄ ſit ꝯſilioꝝ differētia. At nota ꝙ ſicut ſpōſus iocalia cōſueuit portare ſpōſe cum qua de nouo ꝯtraxit: it a xp̄s qui tā ꝙ ſponſus de thalamo ꝓcedens noue ſpōſe ſue eccl̓ie cuꝫ qua naturā noſtrā

cum ſua vniendo in vnitate ꝑſone matrimonium ſacrament ale contraxit: noua iocalia.i. tria euāgelica conſilia apportauit. ¶ Primū cōſiliū eſt caſtitas cōtra ꝯͣcupiſcētiā carnis. De hoc ꝯſilio habet̉ Mat. xix. Non oēs capiunt verbū iſtud: ſed quibꝰ datū eſt. Tales enī ſūt eunuchi qui ſe caſtrant ꝓpter regnū celoꝝ. ¶ Scd̓m cōſiliū eſt volūtarie pauꝑtatis/ cōtra concupiſcētiā oculoꝝ. De quo ꝯſilio habet̉ Mat. xix. Si vis ꝑfectꝰ eſſe: vade ⁊ vēde oīa q̄ habes: ⁊ da pauꝑibꝰ Et ſeneca dicit ꝙ qui etiſſime viuerēt hoīes: ſi hec duo pronoīa tollerētur de mundo.ſ. meum/ ⁊ tuum. ¶ Terciū ꝯſiliū eſt obediētie ⁊ huīlitatis/ cōtra ſuꝑbiam vite De quo dr̄ Mat. xvi. Qui vult venire poſt me abneget ſemetip̄m/ ⁊ tollat crucē ſuā ⁊ ſeq̄tur meSemetip̄m abnegare: eſt ꝓpriā volūtatē relinquere Optimū ꝯſiliū. Vn̄ dicit Ber. Tolle ꝓpriā volūtatē ⁊ īfernꝰ nō erit. Exēplū de fratre orāte/ ⁊ dyabolo īſul tante. Et qꝛ ſuꝑius in tractatu de ꝯſiliis plene dictur eſt de his tribꝰ ꝯſiliis: iō q̄ dicta ſūt de dono ꝯſilii mō ſufficiant. ¶ De dono ītellectus. xxxiii. ca. Poſt donū cōſilii dicēda ſunt pauca de dono intellectus/ ⁊ dono ſapiētie. qꝛ hic pn̄t dici fere oīa que dicta ſunt ſupra in tractatu de ꝟtute ⁊ prudētia. Unde notandū ꝙ virtus prudentie ⁊ donum conſilii differūt a dono ītellectus ⁊ ſapientie. qꝛ cōſiliū ⁊ prudētia ꝑtinēt ad vitā actiuā. ⁊ ſunt de acti uis: ītellectus ⁊ ſapiētia ꝑtinent ad vitā ꝯtēplatiuam ⁊ ſunt de contemplatiuis. Differunt autem intellectus et ſapientia. quia intellectus eſt cognitio ſpeculatiua/ ⁊ qͣſi cognitio ꝑ viſuꝫ

fo. lxxiiij. Doni ītellectus ſapientia vero eſt cognitio experimētalis ⁊ practica⁊ quaſi cognitio per guſtū ⁊ ideo ſuperior eſt ſapiētia quia ītellectus tantū dicit cognitionē vel viſionē ſapiētia ſupra cognitionē dicit delectationē. Et nota ꝙ intellectꝰ foris ſtat: ſapiētia ꝑ affectū ītrat ⁊ ip̄a deli cias ſuggerit. Un̄ dr̄ in pſal. Guſtate ⁊ videte qm̄ ſua uis eſt dn̄s guſtare ad ſapiētiā ꝑtinet: ſꝫ videre ad in tellectū qꝛ qd̓ ītellectus acute īuenit: ſapiētia mature diſponit/ ⁊ ad ſpūalem delectationē cōuertit. vt dicit grego Sūma huius differētie eſt: ꝙ donū ītellectꝰ eſt ꝓprie penetratiuū: ſꝫ donū ſapiētie ē ꝓpͥe ſaporatiuū His propoſitis de dono ītellectus notanda ſunt pau ca ⁊ ſpecialiter tria. Debemus enī per donū intellectus ſubtiliter penetrare ⁊ intelligere. ¶ Primo igit Que ſunt ſupra nos/ vt deum. debemus ītelli Que ſunt iuxta nos/ vt ꝓximū. gere ſuperiora Que ſunt īfra nos: vt corpꝰ nr̄m. iuxta illd̓ qd̓ dicit apl̓s Ro. i. Inuiſibilia dei per ea q̄ factaſūt: ītellecta cōſpiciūtur. ſempiterna quoqꝫ ꝟt eius ⁊ diuinitas. Et nota ꝙ duplex eſt liber ī quo ītellectus pōt legere ⁊ ītelligere et addiſcere deū.ſ. liber ſcripture. ⁊ hūc librū dedit ſaluator diſcipl̓is ſuis poſt reſurrectionē. vt.ſ. infiguris legalibꝰ ⁊ cāticis ꝓphe talibꝰ ītelligerēt miſteria gratie q̄ oꝑatus eſt xp̄s.i. vt ꝑ ea q̄facta ſunt ⁊ dicta in veteri teſtamēto: intelligant ea que completa ſunt in nouo. Un̄ dr̄ Luce vltimo. Tunc aperuit eis ſenſum: vt intelligerent ſcripturas. Alius liber creature/ in quo intellectꝰ fidelis debet deum querere: et poteſt ipſum inuenire. ſicut in magnitudine creaturarum omnipotentiā dei. in pul chritudine ⁊ ordine: ſapiētiam. in vtilitate et fructu: bonitatem dei ſummam: quia dicitur Sapiētie. xiiii.

A magnitudine ſpecici et creature cognoſcibilit̓ pōt eoꝝ creator videri. Hūc intellectū nō habuerūt philo zophi qꝛ ītellectꝰ eoꝝ neſciūt aſcēdere a magnitudīe creature ad magnitudinē dei. ⁊ iō fuerūt ſil̓es pueris qui cū legūt litteras pulchras deauratas attēte reſpi ciunt: ſed quid littere ſignant non intendunt. Item notandū diligēter ꝙ creatura duplex eſt.ſ. naturalis/ ⁊ artificialis: ⁊ ſic oīs creatura ſigāt ſuū crea torē dupl̓r. In creatura eſt ſignū naturale ⁊ poſitiuū Signū naturale dr̄ in creaturis quas ꝯdidit per ſe di uinā ſapiētia. ſignū poſitiuū dr̄ infabricis et operibꝰ ſacr̄alibus/ que ꝯſtituit eccl̓ia: vt ſūt forme eccl̓iaꝝ/ et veſtes ⁊ ornatꝰ mīſtroꝝ/ que oīa ſunt īſtituta vt ītelli gamus deū. qꝛ in altitudīe eccl̓iaꝝ/ ſublimitatē. ī ma gnitudine īmenſitatē vl̓ īfinitatē. in quadratura ſoli ditatē. in longitudine eternitatē. ⁊ ſimiliter de alijs. In mīſtris ſimil̓r ⁊ ornamētis eoꝝ ītelligo deū. vt in veſte cādida mūdiciā ⁊ puritatē. ī veſte rubea dei cle mentiā ⁊ caritatē. in veſte aurea/ dei ſapiētiā ⁊ clarita tem. ⁊ ſic de alijs. Iſte ītellectꝰ ꝓprie vocat̉ donū dei vt dicit apl̓s Scd̓e ad timotheum. ii. Dabit tibi dn̄s in omnibus intellectum. Scd̓o debemꝰ ītelligere q̄ ſunt iuxta nos. Iuxta illd̓ qd̓ dr̄ eccl̓iaſtici. xxxi. Intell mi tui: ex teip̄o Nā ī frigore meo debeo īt iem peris nuditatē. Infame ⁊ ſiti: pauꝑis ſitim ⁊ in dolore meo: pauꝑis īfirmitatem. ⁊ ſic de alijs. Et ſicut hoīes bn̄ intelligētes conſueuerūt ad honores ⁊ dignitates ꝓmoueri: ita qͥ ītelligūt neceſſitatē ꝓximi ꝓmouētur ⁊ quaſi epyſcopātur ad btītudinē ꝑadyſi. Unde dicitur in pſal. Beatus qui intelligit ſuper ege num ⁊ pauperem.

fo. lxxv. De dono ſapiētie ¶ Tertio debemus intelligere q̄ ſunt īfra nos. ſicut aīam nr̄am ⁊ corpus nr̄m. ſicut enī oculus noſter diri git manū in oꝑe ⁊ motu ext̓iori: ſic ītellectus regulat affectū in oī oꝑe ⁊ motu int̓iori. Vn̄ ītellectꝰ dr̄ interi or lectus. qꝛ aīam informat/ aīam tranqͥlat ⁊ quietat ſicut corpus in lecto pauſat. Dicit̉ etiā interior locus qꝛ ſicut locus ꝯtinet ⁊ ꝯſeruat locatū: ſic ītellectꝰ ſta bilitat ⁊ ꝯſeruat libeꝝ arbitriū ⁊ oēm interiorē motū Ideo dr̄ in pſal. Intellectꝰ bonus oībus faciētibꝰ eū. qꝛ ſi hō non faciat qd̓ ītellectꝰ ⁊ ꝯſcīa dicūt: nec deus nec āgelus/ nec hō) qꝛ iſta tria hn̄t intellectū) dici me retur: ſed potius iumēto cōꝑat̉. Unde dicitur in pſal. Homo cū in honore eēt non intellexit/ creatorē ſuum ſed iumētis comꝑatur: et ſimilis factus eſt illis. ¶ De dono ſapientie. xxxv. capitulum. oſt donū intellectus pauca hēmꝰ dicere de dono ſapīe. qꝛ multū ꝯuenit cū ꝟtute prudētie/ ⁊ alijs ꝟtutibꝰ ſeu donis q̄ informāt cogni tiuā. tn̄ qꝛ ſapīa non tm̄ informat cognitiuā: ſed etiā affectiuā: iō dicēda ſunt de ſapīa pauca.ſ. tm̄ tria. Un̄ notandū ꝙ ſapīa eſt Donū ſplēdidiſſimū īſtar lucis. Donū ſapidiſſimū īſtar mellis. ¶ Prīo ergo do Donū ꝓfūdiſſimū īſtar maris. num ſapīe ē donū ſplēdidiſſimū. nō ſolū ſicut ſol: ſed etiā pluſꝙͣ ſol. ſol eī iſte non on̄dit nobis niſi q̄ ſūt ſu praterram/ ⁊ īfra celū: ſapīa aūt dei facit nos cogno ſcere oīa.ſ. infernū vt timeamus. mūdum/ vt cōtemnamus. celū vt appetamꝰ. deū/ vt laudemꝰ. et iſtd̓ ē vltimū libri ſapīe. et ab iſto donatur.ſ. cognitio diui norū. vt dicit augu. et ꝓpt̓ea dr̄ ſapīe. vii. Hec ſcꝫ ſapientia eſt ſpecioſior ſole: ⁊ ſuꝑ oēm diſpoſitionē ſtel

larum luci comꝑata/ ⁊ īuenit̉ prior. qꝛ ꝑ lucem: viſibi lia vidētur tm̄: ꝑ ſapīam ꝟo etiā īuiſibilia cognoſcūt̉ ¶ Scd̓o ſapīa ē donū ſapidiſſimū inſtar mellis. non ſolū ſicut mel: ſꝫ etiā pluſꝙͣ mel. Un̄ dicit ſapīa eccl̓ia ſtici. xxiiii. Spūs meꝰ ſuꝑ mel dulcis: ⁊ hēditas mea ſuꝑ mel ⁊ fauū. Mel nanqꝫ vnū hꝫ ſaporē ⁊ illo guſta to d̓ſipiūt alia etiā meliora. ſicut vinū qd̓ poſt mellis guſtū nō apꝑet ſapidū. ſed ſapīa dīna oēm hꝫ ſaporē qꝛ ſibi ſapiūt oīa vt debent.ſ. tā mala ꝙͣ bona tp̄aliavt vilia ⁊ īſipida. bona ſpūalia vt cara. bona et̓na vt fructuoſa ⁊ ſūme nobilia. Un̄ dr̄ eccl̓aſtici. vi. Sapīa ẜm nomen ſuū eſt.ſ. ſapida ſcīa: ⁊ nō multis ē manife ſta. Ideo dicit bn̄ Ber. Inueniſti plene ſapīam: ſi pri oris vite pctā defleas. Si huius ſeculi deſideria ꝑui pēdis ſi eternā btītudinē toto deſiderio cōcupiſcas: inueniſti ſapīam/ ſi tibi ſingula hoꝝ ſapiant ꝓut ſūt. ¶ Tertio ſapīa ē donū ꝓfundiſſimū īſtar maris. nō ſolū ſicut mare: ſꝫ etiā pluſꝙͣ mare. qꝛ mare hꝫfundū ſapīa diuina nullū hꝫ fundū. qꝛ vt dr̄ Iob. xi. Lōgior ē t̓ra mēſura eius ⁊ latior mari. Et ꝓpt̓ea dicit apl̓s Ro. xi. O altitudo.i. ꝓfunditas diuitiaꝝ ſapīe ⁊ ſcīe dei ꝙͣ incōprehēſibilia ſunt iudicia eiꝰ/ ⁊ īueſtigabiles vie eius? qꝛ nimis lōge ſūt ſapīe dīne iudicio qͥbꝰ diſpoſuit oīa īueſtigabl̓ia ꝙͣ gutte maris valeāt nūe rari. Exēplū de pr̄e ⁊ filio volētibꝰ haurire totū mare cū cocleari ꝑuo: vt narrat hiero. Id̓o dicitur donū qꝛ nunꝙͣ ꝑ ſtudiū acqͥrit̉: niſi ꝑ inſpirationē diuinā habeatur. Et iō dr̄ Iacobi.i. Si qͥs veſtrū indiget ſapīa poſtulet a deo qͥ dat oībus affluent̉/ ⁊ nō improꝑat: ⁊ dabit̉ ei. Et ſap̄. ix. Da michi dn̄e ſediū tuaꝝ aſſiſtricem ſapientiam/ vt mecū ſit ⁊ mecū laboret: vt ſciam quid acceptum ſit corā te omni tempore. Amen.

fo. lxxvj. De beatitudin ¶ Septima dieta de humilitate. xxxvi. ca. Oſt tractatum de donis pſpūs ſctī: dicendum eſt de beatitudinibus. hec eſt ſeptima dieta ſalutis.ſ. a dono ſpūs ſancti/ ad beatitudinem peruenire. ¶ De hūilitate enī quattuor ſunt p̄cipue notāda: ſcꝫ ¶ Habet ergo humiTypum figuratiuum. litas ī ſacra ſcriptura Motum incitatiuum typum multiplicem ⁊ Signum demōſtratiuum. figuram. Gradum diſtributiuum. ¶ Nota igit̉ ꝙ hūilitas eſt: Breuis ſcala deuotiōis. Breuis ſchola ꝑfectionis. Breuis via ſaluationis. Breuis ſcala ſi vis aſcendere/ breuis ſchola ſi vis ad diſcere/ breuis via ſi vis incedere. ¶ Eſt igit̉ hūilitas breuis ſcala. Et nota tria ī ſcala hūilitatis. ſcꝫ ſcale extremū ymū ⁊ ſup̄mū. ſcale lat̓a dextrū ⁊ ſiniſtrū. ſcale ſpacia.ſ. triplicē gradū. Hꝫ enī ſcala hūilitatis duo extrema: ymū ⁊ ſup̄mū. ymū vel pes huiꝰ ſcale ē tīor ſupplicii ſup̄mū ꝟo ē amor p̄mii Un̄ pſal. Si aſcēdero ī celū tu illic es: ſi deſcēdero ad inf. ⁊c. Itē hꝫ ſcala duo lat̉a.ſ. dextꝝ ⁊ ſiniſtrū. dextrū eſt: tēꝑantia ī ꝓſꝑis/ ſiniſtrū paciētia ī aduerſis. Un̄ apl̓s ſcd̓e coꝝ. vi. Per arma iuſticie a dextris ⁊ a ſini ſtris. Itē hec ſcala hꝫ tria ſpacia vel tres gradus/ int̓ quos pͥmꝰ eſt ꝯtēptus mūdi/ ſcd̓s ē hūilis abiectio ſui tertiꝰ ē hūil̓ amor dei. Hec ē ſcala iacob. gen̄. xxviii. ¶ Itē eſt hūilitas breuis ſchola. eſt eī ꝯpēdiū totius iuſticie. vn̄ ip̄a dr̄ oīs iuſticia. Math. iii. Sic eī docet nos īplere oēm iuſticiā. glo i. hūilitatē. Iō ſaluator ⁊ magr̄ optimus ī ſua ſchola ꝓlixitatē totiꝰ legis redu xit ad quādā ſummā.i. ad methodū hūilitatis: dicēs Math. xi. Diſcite a me qꝛ mitis ſum ⁊ humilis corde

Humilitas autē ſic deſcribit̉. Hūilitas eſt ex intuitu ꝓprie ꝯditiōis vel ꝯditiōe volūtaria mētis inclīatio ¶ Eſt īſuꝑ hūilitas ſicut breuis via. qꝛ cū humilitas petat centrū: ꝑ ꝯſequēs vetat circulū ⁊ ſpacialē circui tum/ ⁊ facit dyamētꝝ/ ⁊ dyamētraliter ꝑtrāſit ſpaciū ⁊ ita rectiſſime venit ad termīm. yſa. xxx. Hec eſt via ambulate in ea. ¶ Item humilitas Se attenuat vt ametur a ſponſo. Se adnichilat vt creetur de nouo. ¶ Humilitas Se euacuat vt impleatur a deo. itaqꝫ ſe attenuat/ ⁊ ſic facit ſeip̄am gracileꝫ ad domicelle modū. Un̄ hūilitas ⁊ gracilitas ſpōſe que ſpōſum incitat ad eius amorē. Et cā huiꝰ eſt: qꝛ gracilitas ſigāt vel atteſtat̉ incorruptionē. ſicut ecōtrario tumor ſigāt corruptā eē mulierē ⁊ p̄gnātē. Un̄ nota ꝙ quidā tumēt ⁊ inflant̉ de gn̄e ⁊ nobilitate: ⁊ tales imp̄gnant̉ a ꝓpͥo pr̄e ſicut filie loth. gen̄. xix. Quidā inflant̉ de ſubditoꝝ multitudīe ⁊ ptāte: ⁊ tales imp̄gnant̉ a toto ppl̓o ſicut dauid qͥ fecit numerare ppl̓m. ſcd̓o regū. xxiiii. Quidā etiā tumēt ⁊ inflant̉ de incorruptione corꝑis et ꝑ ꝯſequēs qd̓ eſt deteſtabile impregnant̉ a ꝟgini tate. ſicut fatue virgines. Mathei. xxv. ¶ Item humilitas ſe adnichilat: vt de nouo creetur Ipſa enī eſt illud nichilū ſuper qd̓ deus fundauit ter ram. Iob. xxvi. Qui appendit terrā ſuper nichilū.i. aīam ſuper humilitatis fundamentum. ¶ Humilitas inſuꝑ ſe vacuat: vt impleat̉.i. vacuā et inanem ſe reputat. Un̄ figurat̉ per altare tabernacu li. Exodi. xxxviii. qd̓ erat ita ꝯcauū vt poſſet recipere ignem/ ligna/ ⁊ victimas. ſic humilitas eſt vacua/ vt capiat iſta tria: ſcꝫ ignem dilectiōis/ ligna ꝯpaſſiōis et victima deuotionis.

fo. lxxvii. De humilitate ¶ Item nota ꝙ humilitas eſt ¶ Primo igit̉ Quidquid in valore eſt p̄cioſius. dico ꝙ humili Quidquid in odore ē delicioſius. tas in valore ē Quidquid in decore ē gratioſius ſumme p̄cioſa. et ꝓpt̓ hoc ꝯparat̉ auro ⁊ balſamo: q̄ ſūt duo valde p̄cioſa. balſamū ſuꝑ oēs liquores/ aurū ſuꝑ oīa metalla. et ſicut iſta duo ſunt valde rara ⁊ iō p̄cioſa: ſic rariſſima ē hūilitas ꝟa/ ⁊ iō ſūme cara. et ſicut aurū eſt valde pōderoſum ⁊ naturalit̓ petit cen trum/ balſamus ſꝑ petit funduꝫ: ſic ꝟa hūilitas īſtar auri ⁊ balſami ſꝑ appetit inferiorē locum. Et ꝓpter ea de valore humilitatis dicit̉ ſap̄. vii. Omne aurum in comparatione illius: arena eſt exigua. ¶ Eſt etiā hūilitas in odore multū delicioſa. et ꝓpt̓ hoc ꝯparat̉ in ſcriptura tribꝰ q̄ ſūt valde odorifera.ſ. Thuri qd̓ eſt granū modicū: eſt tn̄ fragrantiſſimū: iō dr̄ eccl̓iaſtici. l. Quaſi thus redolēs ī diebus eſtatis. Cōꝑat̉ etiā nardo/ q̄ eſt arbor ꝑua ⁊ valde odorifera Un̄ dr̄ Canticoꝝ.i. Nardus mea dedit odorem ſuū. Cōparatur etiā cynamomo qd̓ ē cinerei coloris/ ⁊ cū frangit̉: ſpirat quēdā viſibilē ⁊ fragrātiſſimū odoreꝫ id ē vaporem ad modū cineris. ſic verus hūilis qꝛ ci nerem ſe reputat. emittit ſpiramīa fragrātiſſime ꝟtu tis. Et id̓o dicit̉ Eccl̓iaſtici. xxiiii. Sicut cynamonū ⁊ balſamum aromatizans odorem dedi. ¶ Eſt inſuꝑ hūilitas in decore mētis valde ſpecioſa et ꝓpt̓ hoc cōparat̉ virori ⁊ colori viridi/ qui ſuꝑ oēs colores eſt ꝓportiōabilis oculis/ ⁊ delectabilis ad vi dendum. Vnde dr̄ Eccl̓iaſtici. xl. Gr̄am ⁊ ſpēm deſiderabit oculus ⁊ ſuꝑ oēs virides ſationes vl̓ ſegētes ſatior viridiorqꝫ eſt virtus humilitatis. ¶ Item nota ꝙ humilitas ſe humiliat vt aſcendat.

Se incinerat vt redoleat. Se mortificat vt reſurgat ¶ Hūilitas itaqꝫ ſe hūiliat ⁊ ſꝑ inclinat. Sicut eniꝫ ramus ī quo pēdet fructus/ ⁊ ſicut ſpica plena grano reſpicit ⁊ declinat verſus terrā: ſic aīa hūilis q̄ inſtar ramī q̄ ē onuſta fructibus bonoꝝ opeꝝ/ ⁊ ad modum ſpice granate: ē plena granis ꝟtutū reſpicit terrā.i. ꝓpriā fragilitatem/ ⁊ carnis vel corꝑis conditioneꝫ terrenam. Ecōtrario ramus erectus mōſtrat ꝙ in eo eſt nullus fructus ⁊ ſpica erecta ꝙ eſt granis vacua. Ita homo per ſuꝑbiam erectus eſt ad modum rami ſterilis ⁊ infructuoſi. Et id̓o dicit ſaluator Math. viſ A fructibus eoꝝ: cognoſcetis eos. ¶ Humilitas etiā ſe incinerat ⁊ pulueriſat: ⁊ ſic ſua uius fragrat. ſicut herbe ⁊ ſpecies aromatice plus re dolent/ quāto ſunt minutius trite ⁊ pulueriſate. Und̓ dicitur Canticoꝝ tertio. Que eſt iſta que aſcēdit per deſertum/ ſicut virgula fumi ex aromatibus mirre ⁊ thuris/ ⁊ vniuerſi pulueris pigmentarii. ¶ Et notādum ꝙ omnis homo debet ſe puluerem ⁊ cinerem reputare ex ꝑte carnis/ de qua certus eſt ꝙ efficiet̉ puluis. Geneſis. iii. Puluis es ⁊ in pulnerem reuerteris. Ex parte aīe debet ſe quilibet puluerem ⁊ cinerem reputare: precipue ꝓpter tria. ſcilicet ¶ Prīo ꝓpt̓ vilitatē. Sicut enī cinis ē vilis ꝙͣtūcun qꝫ fuerit de p̄cioſa materia: ſic aīa valde vilis eſt ex culpa ꝙͣuis ſit valde nobilis ex natura. pſalm̄. Ad ni chilum deductus eſt in conſpectu eius malignus. ¶ Scd̓o ꝓpter reſiſtēdi difficultatē: quia ſicut cuiis ſtatim diſꝑgitur/ ⁊ non poteſt reſiſtere modico flatui ſic homo nō poteſt reſiſtere modice tentatiōi: īmo fre quenter cadit ad ſibilum modici ꝟbi. Vnde dicit̉ in pſal. Non ſic impii non ſic: ſed tanꝙͣ puluis ⁊c.

follxxbii. De humilitate ¶ Tertio ꝓpter reſurgendi impoſſibilitatem. Nam ſicut cinis nō poteſt redire ad ſtatum ſue materie: ſic homo pctōr nō poteſt redire ad ſtatū gratie/ niſi ſola dei ꝟtute. qꝛ dr̄ Eccl̓iaſtes. vii. Nemo pōt corrigere quem deus deſpexit. Et in pſal. Niſi dn̄s edifica. ⁊cͣ. ¶ Humilitas inſuꝑ ſe mortificat vt reſurgat. qꝛ humilis quaſi ſemꝑ conſiderat mortem ꝓpriam: vt reſurgat ad vitam. ¶ Et nota ꝙ memoria mortis facit in homine precipue ſex bona. ¶ Prīo facit pctā vel vicia fugere. Nā ſicut latrōes timent ⁊ fugiūt faciē iudicis: ſic vicia meōria nortis. ⁊ ſicut iumētum cū cauda ſe defendit a muſcis: ſic hō a tentatōe vicioꝝ ex ꝯſideratiōe mortꝭ. Nā de pctōre dr̄ Tren̄. i. Sordes eius in pedibus.i. in affectiōibus Et ſubdit cām: qꝛ non eſt recordatus finis ſui. ¶ Scd̓o facit mundū ꝯtēnere. Un̄ dicit hiero. Facile ꝯtēnit oīa: qͥ ſe ſꝑ cogitat morituꝝ. Nā ꝯcupiſcētia oculoꝝ ꝯtēnit̉: qn̄ quis cogitat ſe in terraꝫ reuerſurū. Cōcupiſcētia carnis depͥmit̉: qn̄ qͥs cogitat ꝙ corpus in deliciis nutritū/ erit cibus ꝟmiū. Suꝑbia vite cō tēnitur: qn̄ quis cogitat ꝙ ille qui vult eē ſupra alios ponetur ſub terra/ que eſt infimum elementorum. ¶ Tertio facit ſeip̄m deſpicere/ ⁊ ꝓpter reſolutiōem ad terrā in ſuiipſius cognitionem venire: qui modus cognoſcēdi ẜm philoſophū eſt certiſſimus inter oēs. ꝓpt̓ca dr̄ ī pſal. Sciāt gētes qm̄ hoīes ſūt.i. d̓ humo ¶ Quarto facit vitaꝫ p̄ſentē recte regere. ſicut eī gu bernator nauis ſe ponit ī cauda/ vt rectius gubernet nauem: ſic qui in mari huius mūdi vult recte ⁊ ſecure nauigare: nouiſſima ſua debet cogitare vl̓ recordari Nā dicitur Eccleſiaſtici. vii. Memorare nouiſſima ⁊ in eternum non peccabis.

Quīto facit recte temperare preſentem leticiā. ſicut enīfatua eſt eſca ſine ſale: ſic pn̄s leticia ē inepta ſine mortis ꝯſideratiōe. īſtar ſalis/ dulcedinē leticie tꝑ̄al̓ miſcet̉ cū amaritudine mortis. Un̄ dr̄ eccl̓iaſtici. xli. O mors ꝙͣ amara eſt memoria tua homini iniuſto. Sexto facit recte diuidere pn̄tem ⁊ futurā vitā. Qui enī ponit ſe in articulo mortis ⁊ eā diligēter ꝯſiderat quaſi in medio pn̄tis ⁊ future vite ſe collocat. et ideo recte videt quid ſꝑnere: ⁊ qͥd eligere debeat. Ideo dr̄ Eccl̓i aſtici. xi. In die bonoꝝ: ne īmemor ſis maloꝝ. ¶ Item hūilitas eſt Gratioſa inſtar floris ſpecioſi. Luminoſa īſtar ſideris radioſi ¶ Eſt itaqꝫ huUirtuoſa inſtar lapidis p̄cioſi. militas gratioſa īſtarfloris ſpecioſi. Comꝑatur aūt inter flores p̄cipue viole/ q̄ eſt flos modicus ⁊ valde p̄cioſus. Et nota ꝙ viola ē for̄ata inſtar auicule ꝑue. Habet enī quoddā roſtrū paruū/ ⁊ quaſdam ꝑuulas alas/ ⁊ quādaꝫ caudā paruulā: ita hūilitas habet ad modū viole iſta tria diminutiua per ꝓpriā reputati onem. habet nanqꝫ roſtrū ad laudādum deum. habꝫ etiā alulas vel pēnas ad ꝯtēplandū celū. hꝫ caudam ad cogitandum finem ꝓpriū. Hec eſt viola p̄cioſa de qua dicit̉ Canticoꝝ. ii. Ego flos campi ⁊cͣ. ¶ Eſt etiā hūilitas luīoſa inſtar ſideris radioſi. Nā ſicut ſidus vel ſtella ē modica ī apꝑentia/ cū tn̄ ſidus in ꝟitate(vt tradūt mathematici) ſit maior tota t̓ra: ſic hūilis cū ſit ꝑuus/ in ꝟitate eſt apd̓ deū maximus ⁊ ſua tn̄ ⁊ hoīm reputatiōe vult eē quaſi nullus. iō dr̄ Eccl̓iaſtici. xxxiii. Quāto magnꝰ es. hūilia teip̄m in oībꝰ. Ip̄a enī eſt inſtar lune. nā ſicut lune ē lulare qd̓ minuitur ex ꝯſummatiōe: vt dr̄ eccl̓iaſtici. xliii. ſic hu milis ſe minorare nitit̉/ cū a deo per gr̄am ꝯſummat

De humilitate fo. lxxix. Sicut virgo maria Luce. i. Ꝙꝛ reputauit ſe ācillam humilē/ cū ſalutaretur venerabiliter ꝑ archāgelū ga brielem/ ⁊ afilio dei eligeretur in matrem. Eſt etiam huīlitas īſtar lapidis p̄cioſi ꝟtuoſa. Nam lapides p̄cioſi ſunt vt plurimū quātitate modici ⁊ vir tute magni. Et nota ꝙ huīlitas ꝯparat̉ ſpecial̓r ⁊ pro prie quinqꝫ lapidibus precioſis. Primo ameſtito qui reprimit ebrietatē. ſic huīlitas ſuꝑbiā/ que ſe īebriat ꝑ ābitionē. Un̄ ſuꝑbia eſt ebria ⁊ nō a vino. vt dr̄ Iohelis. i. Expergiſcimini ebrii/ et non a vino: ſed a vento.ſ. ſuperbie. Scd̓o iaſpidi qͥ fugat fātaſmata ſic huīlitas honores trāſitorios qͥ ſunt quaſi fantaſie/ vel ſōnia. Qꝛ dr̄ de ſuperbo Eccl̓i aſtici. xxxiiii. Cor tuū fantaſias patit̉. Tercio humilitas eſt ſicut ſaphirus. Nam ſicut ſaphi rus repͥmit humores ſeu tumores corporales: ita hu militas ſuperbas ⁊ ampuloſas inflationes. Ipſa enī non inflatur/ non eſt ābicioſa: ſicut de charitate dicit apl̓s Prime ad corinthios. xiii. Quarto humilitas eſt ſicut onichinus. Nā ſicut onichinus dr̄ hoīem reddere īuictum: ſic huīlitas reddit inuictū hoīem ⁊ facit de hoſtibꝰ triūphare. In cuiꝰ figura dr̄ ꝙ dauid qui dr̄ huīlis: cū lapidibꝰ funde goliam interfecit. vt dicitur Primi regum. xvii. Quinto huīlitas ē ſicut dyamas. Nā ſicut dyamas ē lapis qͥ reddit hoīem gratioſū: ſic hūilitas hoīeꝫ deo ⁊ hoībꝰ facit eſſe placētem ⁊ gratū Un̄ dr̄ de huīlitate Deuteꝝ. xxiii. Sit placens fratribꝰ ſuis. Et ſicut corā deo ⁊ hoībus eſt ſuperbia odioſa vt dr̄ Eccl̓iaſtici. x. ita huīlitas eſt deo ex hominibus gratioſa. Item humilitas cum deo quaſi de pari cōtendit cum diuina liberalitate eius gratiam ſemper recipiendo

Suꝑbiam circūuenit ⁊ deſpicit: meliorē Dyabolum deſpicit: eius laqueos euadendo. Humilitas igit̉ quaſi de pari contēdit cū dīna libera litate. qꝛ ꝙͣto dīna liberalitas aīe plura tribuit tanto ipſa ad recipiēdū fit capacior. ⁊ hoc triplici arte. ſcilꝫ Se dilatando per gr̄arum actionem. Incuruando per deuotā or̄onem ¶ Prīo enī hu Euacuādo ꝑ modicā ſui reputationē militas cū recipit dei bn̄ficia gr̄as agēdo ſe dilatat. ⁊ ſic recipiendo ꝑat ſemꝑ locū vt deꝰ āpliꝰ īfundat. Un̄ ip̄a vas admi rabile opꝰ excelſi. vt dr̄ eccl̓iaſtici. xliii. Et bn̄ humilitas vas admirabile dr̄. quia dū īpletur: de īpletione capacior efficitur. ¶ Scd̓o huīlitas ꝑ or̄onē ſe incuruat: ⁊ ſic ad magis hauriendū ſe p̄parat. nā ſicut ydria curuat̉ vt hauriat aquā. ſic huīlitas ſe īcuruat vt hauriat/ ⁊ hoc orando gr̄am diuinā. ⁊ ꝙͣto deꝰ ampliꝰ donat: tāto ip̄a āpliꝰ poſtulat īmo nunꝙͣ petere ceſſat. ⁊ iō in ea īpletur qd̓ dr̄ Eccl̓iaſtici. xviii. Cū ꝯſummauerit hō: tūc īcipiet. ¶ Tertio huīlitas per ꝓpriā reputationē ſe euacuat ⁊ quodāmō ſe exīauit ⁊ per ꝯſequēs ad recipiēdū capacior fit. ⁊ hoc triplici arte exiſtit: qꝛ dū gr̄am dei in plenitudine recipit: ſeip̄m tā vacuam recognoſcit. iō in perſona dei dicitur de humilibus Eccl̓iaſtici. xiiii. Qui bibunt me: adhuc fitient. Item huīl itas etiā ſuꝑbiam circūuenit: meliorē ꝑtē eligēdo Et nota ſpecial̓r decē ī qͥbꝰ huīlitas reſpectu ſuꝑbie eligit meliorē ꝑtē. Suꝑbia enī eligit qd̓ eſt ex tra: huīlitas qd̓ eſt ītra. De primo dr̄ Mat. xxiii. Oīa oꝑa ſua facit vt videat̉ ab hoībꝰ. De huīlibꝰ ꝟo dicit apl̓s. ii. coꝝ. i. Gl̓ia nr̄a hec eſt: teſtiōm ꝯſcientie nr̄e. Superbia eligit ſarpillas: humilitas tortillas.

fo. lxxx. De humilitate Superbia eligit corticem humilitas nucleum. Su perbia eligit paleam: humilitas granum. Superbia eligit flores: humilitas fructum. iuxta illd̓ Canticoꝝ. ii. Fructus eius dulcis gutturi meo. Suꝑbia eligit mōtes: huīlitas valles. Et nota ꝙ in montibus ſunt quattuor mala. ſcꝫ ariditas īdeuotōis duricies incōpaſſionis/ ſterilitas oꝑationis: ⁊ p̄cipicium damnatiōis. Huīlitas vero eligit valles in qͥbꝰ ſunt quattuor bona: illis malis oppoſita. Nam ſicut valles contra ariditatem ſunt irrigue/ cōtra duriciā ſunt molles contra ſterilitatem ſunt fructifere/ cōtra precipitiū ſunt ſecure: ſic huīles ad modū vallis ſunt irrigui per deuotionē/ ⁊ molles per ꝯpaſſionem fructiferi per bonā operationem/ ſecuri per diuinā prote ctionem. quia. in īfimo nō oportet timere precipitiū. Superbia eligit pulchrum: humilitas bonum. Superbia eligit ymaginem: humilitas veritatem. Suꝑbia eligit contētionem.i. locū ſuꝑiorem: pro quo contendunt ambicioſi: huilitas pacem.ſ. locū īferiorem/ pro quo nullus contēdit. Iō dicit ſaluator Luce xiiii. Recumbe in nouiſſimo loco. Et ſic in pacefactꝰ eſt locus eius: vt dicitur in pſalmo. Superbia eligit eſſe in ore hoīm. ⁊ ideo non eſt mirū ſi ſentit aliqn̄ morſus detractōis: huīlitas vero eligit eſſe in iudicio dei/ ꝑ quē ſolū vult iudicari. ſicut dicit apl̓s ad coꝝ. iiii. Qui aūt iudicat me: dn̄s eſt. Huīlitas inſuꝑ deſpicit ⁊ paruipēdit dyabolum: eius ſcꝫ laq̄os euadēdo. Nā ſicut piſciculi euadūt ſagenā: ſic huīles rete.i. tentatōes dyabolicas. In cuiꝰ figura rex caldeoꝝ trāſtulit in babyloniā ⁊ captiuauit nobi les ⁊ potētes ⁊ dimiſit pauꝑes.i. agricolas ⁊ vinitores. vt dr̄ quarto Regum. xxiiii.

¶ Humilitas inſuper habet motum iſas multas q̄ hoīem mouere debēt ad Unde nota ꝙ ſunt quinqꝫ cauſe precip deratione debet homo ſeip̄m humiliare.ſ. ſi fideret Que ſunt infra. Que ſunt intra. ¶ Prima igit̉ cauſa humiliQue ſunt iuxta. tatis eſt conſideratio creature Que ſunt contra. corꝑalis q̄ in homīe eſt. Debet Que ſunt ſupra. igit̉ creaturas corporales dili genter ꝯſiderare: ⁊ ex illis huīlitatē haurire. ſi enī ꝯſi deret terrā: videt ꝓpriū ſepulcrū. ſi attēdat ignē ſuꝑ terrā: videt ſuppliciū pctōꝝ. ſi cōſideret quadrupedia videt ea fortiora. ſi volatilia videt ea leuiora ⁊ agilio ra. ſi terre naſcētia: videt meliora/ ſicut fructꝰ et pulchriora: ſicut flores. Ultīo ſi cōſideret ꝓpriū ſubiectū videt ꝙ in principio eſt ſemē īmundū in medio ſaccꝰ ſtercoꝝ ⁊ in fine cibus ꝟmiū. vt dicit Ber. Et iterum vide vn̄ veneris/ ⁊ erubeſce vbi es. ⁊ īgemiſce quo va dis ⁊ ꝯtremiſce. Et ita cū hō diligēter ꝯſiderat ꝓpͥas vilitates tunc huīlitas reſumit vires. Sicut enī muſcus in locis ferētibus recuperat odorem. ſic huīlitas fragrātior efficitur: cū quis conſiderat ꝓpriā vilitatē Et iō dicebat abraham Gen̄. xviii. Loquar ad dn̄m meum: cum ſim puluis ⁊ cinis. ¶ Scd̓a cauſa huīlitas eſt ꝯſideratio ſtatus īterioris. Oīs aūt hō aūt ſcit ſe eſſe pctōrem/ aut iuſtū. ſi ſci at ſe eē pctōrem: multū dꝫ huīliari. qꝛ ꝙͣtū ad hoc dete rior eſt cane/ vel buffone. qꝛ pctōr eſt debitor tp̄alis ⁊ eterne mortis: illa ꝟo ſolū tp̄alis ⁊ ī illis ſoluꝫ ē miſe ria pene in pctōribꝰ ꝟo pene ⁊ culpe ⁊ ī hoc ſunt ſil̓es dyabolo. Si aūt fuerit pctōr aliqn̄: neſcit vtꝝ iuſtifica tus ē a pctō. qꝛ dr̄ Eccl̓iaſtici. ii. Neſcit hō vtꝝ amore

De humilitate fo. lxxxi. an odio dignus ſit. ſed omnia in futuro ſeruantur incerta. Si aūt ſciat aliqͥs ſe eſſe ī gratia: tn̄ ſe huiliare dꝫ ꝓpter quattuor q̄ īterdū etiā viris iuſtis et ꝑfectis nocēt.ſ. negligētis ꝓficiendi/ difficultas ſtādi vel ꝑſe uerādi/ facilitas cadēdi: etiā adſibilū vniꝰ modi ꝟbi difficultas vel īpoſſibilitas reſurgendi. Hō enī poteſt per ſe ire ad culpā: ſed per ſe nō poteſt redire ad gratiam: quia dr̄ in pſal. Spūs vadens ⁊ non rediens. ¶ Telcia cā humilitatis ē ꝯſiderare ſe de ꝓximis no ſtris. Uidemꝰ enī multos de fratribus ⁊ ꝓximis nr̄is in ſcīa ⁊ ꝟtutibꝰ ꝓfeciſſe. et nos in pctō vel ignorantia remāſiſſe. vn̄ debemꝰ erubeſcere Videmꝰ etiā mul tos fratres ⁊ ꝓximos cecos mendicos ⁊ diuerſis miſeriis afflictos. ⁊ iō debemꝰ cōꝑati timere ⁊ deo grati ⁊ huīles eſſe ⁊ laudare eū: qui nos potuit et pōt ſimilia ex ſua eqͥtate īfligere ⁊ ex ſua pietate cuſtodire Et ꝓpter hanc cām huīlitatis dr̄ Iob. v: Uiſitans ſpeciē tuā nō peccabis. Viſitās ſpeciē tuā.i. ꝓximū qͥ eſt ſpe cies tua/ vel ſpecies vna tecum. ¶ Quarta cā huīlitatis ē ꝯſideratio hoſtis aduerſā tis: cui ſine dei adiutorio nō poſſumꝰ reſiſtere. īmo ſi ꝯparati fuerimꝰ ei ip̄e quaſi gygas ⁊ nos qͣſi locuſte vt dr̄ numeroꝝ. xiii. cuiꝰ etiā tāta ē crudelitas/ ꝙ nos oī hora trāſglutiret: niſi etiā diuina ꝓtectio nos cuſto diret. qꝛ dr̄ Trenoꝝ. ii. Mīe dn̄i qꝛ nō ſumꝰ ꝯſumpticui debemus totam virtutem aſcribere. ¶ Quīta cā huilitatis ē ꝯſideratio diuine magnitu dinis/ cui tenemur humiliter ſubeſſe ꝓpt̓ bn̄ficiū crea tionis iuxta illud pſal. Ipſe fecit nos. ⁊ non ipſi nos. ⁊ ꝓpt̓ bn̄ficiū redēptōis. iuxta illud Eccl̓iaſtici. xxix. Gr̄am fideiuſſoris tui. ne obliuiſcaris. Huīliare etiaꝫ debemꝰ nos deo/ cuiꝰ potentiā euadere nō poſſumus

culus ſapientiam latere nō poſſumus/ cuius iuſticiam corrumpere non poſſumus ¶ Unde notandum iuxta hoc ꝙ tribus de cauſis debet ſe quis inclinare et dimittere. ¶ Primo quādo videt capiti ſuo gladiū īminere. ſic nos debemus humiliari et timere: ꝙ videmus ſuꝑ ca put noſtrum gladiū diuine ſentēcie vibrare. Unde d̓r Prime petri. v. Humiliamini ſub potenti manu dei ¶ Secūdo inclinat ſe aliquis qn̄ oportet ip̄m trāſire per hoſtiuꝫ baſſuꝫ. ſic nos debemus humiliari qui ad vitam tranſituri ſumus per hoſtium baſſum ⁊ humile quod eſt criſtus quia d̓r. Iohānis. x. Ego ſuꝫ hoſtium per me ſi quis introierit: ſaluabitur ¶ Tercio cōſueuit quis inclinare ſe/ quando videt ſu periorē ſe in īferiori loco ſedere. nō eniꝫ eſt decēs mili tem ſedere in ſcāno/ ſi rex ſederet in pauimēto ſic nos huīliari eſt neceſſariuꝫ cuꝫ videamus regē gl̓īe ꝓpter nos intātum humiliatum. Vnde d̓r. Mat. x. Sufficit ſeruo ſi ſit ſicut dn̄s eius. Simile d̓r Ioh. xv. ¶ Item habet humilitas multiplex ſignū demōſtra tiuum. Et nota ꝙ quinqꝫ ſūt ſigna inter alia humilitatis demonſtratiua. Primum eſt humilem amare: exēplo creaturarum ē diligunt ſibi ſimiles. quia dicitur. Eccleſiaſtici. xxiii. Omne animal diligit ſibi ſimile. ¶ Secūdum eſt/ honores ⁊ laudes fugere. ſicut mel venenatū ⁊ ſicut ſagittas limatas ⁊ venenatas/ exem plo chriſti qui fugit cum turbe vellent euꝫ facere regē vt dicitur iohannis. vi. ¶ Terciū ſignum eſt opprobria ⁊ cōtumelia miter tolerare: exēplo dauid qͥ cū ſemei male ci dixit abiſay regē vindicare volenti. Dimitte eū vt

De huīlitate fo. lxxxii. maledicat michi. ii. Re. xvi. Et exemplo apoſtoloꝝ de quibꝰ dr̄ Act. v. ꝙ ibat gaudētes a cōſpectu conſilii. qm̄ digni habiti ſunt ꝓ noīe ieſu contumeliā pati. Iō dr̄ de humilit̓ate Tren̄. iii. Saturabitur opprobriis. ¶ Quartum ſignum eſt vilia officia nō recuſare. ex emplo abigail quam cum dauid vellet ducere in vxo rē reſpōdit. Ecce famula tua ſit in ancillā. vt lauet pe des ſeruoꝝ dn̄i mei. vt habetur Primi Reg xxv. ¶ Quintum ſignū eſt libenter obedire. exemplo xp̄i qui humiliauit ſemetip̄m factus obediēs vſqꝫ ad mor tem. vt ait apl̓us ad philippen̄. ii. Habet etiam humilitas multiplicem gradum diſtributiuum. Vn̄ nota ꝙ tres ſunt gradus humilitatis ſi cut dicit gloſa Mathei. iii. ¶ Primus eſt ſubeſſe maiori nec proferre ie equali ⁊ hec eſt ſufficiens et neceſſaria. ¶ Secundꝰ gradꝰ ē ſubeſſe pati nec ſe p̄ferre minori necnon velle p̄ferri: ⁊ hec eſt humilitas copioſa. ¶ Tertius gradus eſt ſubeſſe minori/ ⁊ nemini velle preferri. ⁊ hec eſt huīlitas excellēs ⁊ perfecta. Et ideo humilitas cum his gradibꝰ ſuis eleganter figuratur per altare tabernaculi quod habebat tres cubitos in altitudine. vt dicitur Exodi. xxvii. Item ſcd̓m alios: gradus humilitatis ſunt quattuor Primus eſt/ ſpernere mundum. Secundus ſpernere nullum. Tercius eſt/ ſpernere ſeipſum. ¶ Quartꝰ ē ꝯtēnere ſe ſemꝑ/ vl̓ nō curare ſui ꝯtēptū Ideo humilitas ꝑ iſtū quadruplicē gradū figuratur ſatis apte per rationale in quo erant quattuor verſus vel ordines gemmaꝝ. vt habetur Exodi. xxviii. ¶ De manſuetudine vel mititate. xxxvii. ca.

De māſuetudine vel mititate que eſt ſecūda beatitudo/ ſpecialiter ſunt tria notāda Māſuetudo nāqꝫ Habet pacē ⁊ ſocietatē cū ꝓximo vel mititas. Hꝫ gr̄am et familiaritatē cuꝫ deo Habet regnū ⁊ hereditatē in celo Habet enī hō mitis ⁊ māſuetꝰ cū ꝓximo pacē et ſocie tatem: ⁊ cū his qui oderūt pacēſcit eſſe pacificus. Sicut enī ꝯtra lapidē machine opponit̉ aliqͥd molle per qd̓ frāgitur īpetus violētie ſue: ſic ⁊ vir mitis frāgit irā ⁊ īpetū īdignatiōis opponēdo mollicē reſpōſionis. qꝛ dr̄ ꝓuer. xv. Reſpōſio mollis frangit iram. Habet etiam hō mitis cū deo familiaritatē. Et nota ꝙ ſignū triplex eſt ꝙ hō mitis deo ſit familiaris. ¶ Primū eſt ꝙ deus mites libēter exaudit ſicut videmus ꝙ a rege obtinent qd̓ volūt qui ei familiares exiſtūt. Unde dr̄ Iudith. ix. Humiliū ⁊ māſuetoꝝ tibi ſemper placuit deprecatio. ¶ Scd̓m ſignū ē ꝙ deus in aīa miti libēter pauſat ⁊ dormit. Māſuetudo eī eſt ſicut culcitra mollis ī lecto floride ꝯſcīe. De quo dr̄ cāti.i. Lectulus nr̄ floridus ¶ Tertiū ſignū eſt ꝙ deꝰ ad videndū ⁊ loquendū ſe on̄dit miti vel exhibet ſicut videmꝰ ꝙ illi qͥ ſunt fami liares p̄latis qn̄ volūt ad eos ītrant ⁊ loquuntur pro volūtate cū eis. ſic hō mitis loqͥtur cū deo. vt legit̉ de moyſe Exo. xxxiii. qui loq̄bat̉ cū deo facie ad faciē. ſi cut ſolet loqͥ amicus ad amicū ſuum cauſa īter alias erat: qꝛ hō mitiſſimus erat. vt dr̄ numeri. xii. Habet īſuꝑ hō mitis hereditatē in celo. vt dr̄ Mat. v. Beat imites qm̄ ip̄i poſſidebūt terrā.ſ. viuentiū. Et nota ꝙ triplex eſt rō quare mites poſſident celum Prima eſt qꝛ ip̄i poſſidētur a deo: ⁊ iō lege viciſſitu

fo. lxxxiii. De māſuetudine dinis poſſidebūt deum in celo. qꝛ dicit aug. Nullius erit dei poſſeſſio niſi eius quem ip̄e prius poſſederit. Scd̓a rō eſt: qꝛ mites poſſident cordaſua ⁊ dn̄antur ſibiipſis. qd̓ nō faciūt iracūdi/ īmo ira dn̄atur eis. Iō dicit ſap̄. Prouerbioꝝ. xvi. Melior ē qui dn̄atur aīo ſuo: expugnatore vrbium. ¶ Tertia rō eſt. qꝛ mites poſſidēt hic bona ſua. Mites aūt ſciūt hic bōa ſpūalia optīe poſſidere. qꝛ nulla aduerſitas pōt eis ip̄a auferre. qd̓ iracūdi facere neſciūt: īmo bona ſpūalia(ſi q̄ hn̄t) ꝑ impacientiā ꝑdūt. vt dr̄ ꝓuer. xix. Qui impatiens eſt: ſuſtinebit dānum ſcꝫ non ſolum boni exterioris qd̓ perdit in via: ſꝫ etiā boni interioris qd̓ ipſe effundit. ¶ Mites etiam bona tp̄alia poſſidere ſciunt: qꝛ ſibi nō ꝑmittūt dn̄ari. qd̓ neſciūt facere auari ⁊ cupidi. qꝛ diuitiaꝝ ſuaꝝ neſciūt eſſe dn̄i/ ſꝫ potius ſerui. qꝛ dicit̉ in pſal. Uiri diuitiaꝝ: nō diuitie viroꝝ. Quia igit̉ mi tes vt dictū eſt: ſe ⁊ ſua poſſidere ſciunt: merito terraꝫ viuētiū poſſidebūt. ¶ Et nota ꝙ mititatem vel māſuetudinē Hominis natura miniſtrat. Corporis figura demōſtrat ¶ Mititas Canonis ſcriptura ꝯmēdat. igit̉ a nat̉a miniſtrat̉/ ⁊ cū hoīe a natura copulat̉ vel ꝯcreat̉. Nā dicit phūs ꝙ hō eſt aīal natura māſuetū. ſicut leoni a natura īeſt crudelitas: ſic hoī māſuetudo vel mititas Māſuetus enī dr̄ quaſi manu aſſuetus. et ideo homo qui relicta māſuetudīe regitur crudelit̓ nō eſt homo ſed beſtia ſilueſtris. ¶ Mititas etiā figura humana demōſtrat̉. Figura enī hoīs exterior quādā dulcedinē ⁊ affabilitatem de mōſtrat ⁊ mititatē interiorē. In oī ſiqͥdē aīalis ſpecie figura corꝑis exterioris ſignū ē nature int̓iorꝭ. ſicut

enī videmꝰ ꝙ vngues magis fortes ⁊ acutięna ⁊ āpla labia ſign̄t rabiē ⁊ crudelitatē leonis ⁊ canis: ſic naturalit̓ homo hn̄s faciē venuſtā ⁊ carnē mollem ⁊ cutē leuē ⁊ vngues breues ⁊ modicitatē oris ⁊ gr̄aꝫ in oculis tn̄ māſuetudinē ſign̄t. et ml̓ta alia teſtionia mititatis q̄ poſſent dari Et ecōuerſo videmꝰ ꝙ hō ira tus hꝫ tortā ⁊ hirſutā faciē/ ⁊ exuit hūanā naturā ⁊ in duit furiā: ⁊ quodāmō ext̓ior effigies monſtrat ꝙ hō iratus iā non eſt hō: ſed incipit eē beſtia. iuxta illud pſal. Cōꝑatus ē iumētis ⁊c̄. Māſuetudo īſuꝑ vl̓ miti tas in ſcriptura valde ꝯmendat̉. Dr̄ eī de mediatore nr̄o Hiere. xi. Ego ſicut agnus māſuetus qͥ portatur ad victīaꝫ. Et iteꝝ dicit pſal. Propt̓ ꝟitatē ⁊ māſue tudinē ⁊ iuſticiā ⁊c. Un̄ no. tria q̄ recte hoīeꝫ deducūt q̄ ſunt māſuetudo cordis veritas oris/ iuſticia oꝑis. ¶ De fletu. xxxviii. cap̄. De fletu qͥ ē tertia beatitudo nota ſpecialit̓ tria.ſ. ꝙ eſt. Fletus ꝯpūctionis. et eſt Fletus compaſſionis. et ¶ Primꝰ fletus.ſ. ꝯpūcti Fletus deuotionis. onis eſt ſicut colliriū medicatiuū. Un̄ apoc. iii. Collirio inunge oculos tuos. Sicut eī colliriū purgādo oculos turbat viſum/ ⁊ in turbādo purificat: ſic fletus ꝯpūctiōis aīam turbat ꝑ pnīam ſꝫ medicat per gr̄aꝫ. De hoc fletu dr̄ in pſal. Exitꝰ aquaꝝ deduxerūt o ⁊c̄. ¶ Scd̓s fletus eſt cōpaſſiōis: ⁊ eſt ſicut vnguentū le nificatiuū. Nā ſicut vnguentū vngēdo ſanat mēbra ꝑalitica: ſic humor ꝯpaſſiōis ſanat cupidos a ꝑaliſi .i. ab auaricia. Et nota ꝙ ad vngēduꝫ ⁊ ſanandū mē bra infirma/ p̄cipue tria ſunt nccīa.ſ. ignis/ vnguētuꝫ ⁊ ꝯfricatio manuū: ſic ad opus mīe reqͥrit̉ ignis dile

fo. lxxxiiii. De fletu onis/ vnguētum ꝯpaſſionis/ ⁊ manus ſubuētiōis. De hoc fletu dr̄ Ioh. xxx. Flebam quōdaꝫ ſuꝑ eo qͥ afflictus erat/ ⁊ compatiebatur aīa mea pauperi. ¶ Tercius fletus.ſ. deuotiōis ē ſicut balneū delecta tiuum. Un̄ aīa in qua ſunt lachrime deuotiōis natat in deuotiōe ⁊ lachrimis/ ſicut piſcis in flumīe. Nam dicit̉ ꝓuer. xiiii. Cor qd̓ nouit amaritudinē aīe ſue: in gaudio illius non miſcebit̉ extraneus. ¶ Item nota ꝙ ſex ſunt fletus incitamenta/ ⁊ ſex fle tus impedimenta/ et ſex fletus emolumenta. ¶ Fletus igitur incitamenta ſunt ſex. ¶ Primū eſt recognitio ꝓprie culpe. Nā dr̄ in pſalExitus aquaꝝ deduxerūt oculi mei: qꝛ nō cuſto. l. t. ¶ Scd̓ꝫ eſt incolatus p̄ſentis vite. vt dr̄ ſil̓r in pſalHeu michi qꝛ incolatus meus ꝓlongatus eſt. ¶ Terciuꝫ ē timor gehēne. Nā dr̄ trenoꝝ. i. Plorās plorauit in nocte.i. in peccato. ¶ Quartū eſt recordatio paſſionis dn̄ice. pſal. Fue runt michi lachrime mee panes die ac nocte. ¶ Quintum eſt compaſſio humane miſerie. vt dicit̉ ad Ro. xii. Flere cum flentibus. ¶ Sextū ē deſideriū celeſtis patrie. pſal. Suꝑfluīa babilōis.i. calcādo delectationē trāſitoriā: ſedimꝰ ꝑ quietā meditationē/ ⁊ fleuimus ꝓpter celeſtis patrie delectationē. vn̄ ſequit̉: dū recordaremur ſyō. Sicut int̓dū ꝑegrinꝰ lachrimari cogit̉: cū ſue pr̄ie recordat̉ ¶ Sex ſunt etiā fletus impedimēta. Prīm ē ſuꝑbie elatio: ſicut videmus ꝙ mōtes ⁊ alta loca cōſueuerūt eē arida: ſic mōs elatōis ⁊ ſuꝑbie ē aridꝰ. Un̄ dr̄ Ioſue. xv. Terrā arentē dediſti michi: iūge ⁊ irriguā. ſic ecōuerſo hūileſ abbidāt lachrimis. ſicut videmꝰ ꝙ val les abundant aqͥs. Nā hūilitas eſt vallis lachrimaꝝ

¶ Secundum impedimentum eſt terrenoꝝ affectio ſicut videmus ꝙ terra inſpiſſat aquā ⁊ turbat ⁊ redi git in lutū. Un̄ dr̄ in figura huius gen̄. iiii. ꝙ cayn in terfecit abel. Cayn interp̄tatur poſſeſſio/ abel luctus Cayn igit̉ abel interfecit: qn̄ poſſeſſio ⁊ affectio terre norum: lachrimaꝝ irriguū interficit ⁊ interrūpit. Iō dr̄ infigura huius gen̄.xxvi. ꝙ oēs puteos quos fece runt ſerui yſaac obſtruxerūt philiſtiim/ implētes terrenorum affectione puteos deuotionis. ¶ Tertiū impedimētum eſt cordis incōpaſſio: ſicut videmus ꝙ de rupe nō ſcaturit aqua niſi miraculoſe Un̄ dr̄ gen̄. xxix. ꝙ puteus grandi lapide claudebat̉. Per os putei irriguū deuotōis intelligit̉: ⁊ tunc grā di lapide claudit̉: qn̄ fletꝰ ꝓpt̓ cordis duriciaꝫ īpedit̉ ¶ Quartum impedimentum eſt nimia occupatio. ſi cut videmus ꝙ in eſtaie qd̓ eſt tp̄s occupatum valde fontes ⁊ putei exſiccant̉. Contra hoc dicitur yſa. xxii. Recedite a me amare flebo. ¶ Quintū impedimētuꝫ ē ignorātie excuſatio. ſicut videmus ꝙ freneticus ⁊ fatuus nō pōt flere ſꝫ ridere qꝛ nō cognoſcit morbū ſuū. Hoc īpedimētū tāgit dn̄s Luce. xix. dicens. qͣi cognouiſſes ⁊ tu: fleres ſupple. ¶ Eextū impedimētū eſt pctī multitudo. ſicut enī vi demus ꝙ nimiū frigus cōgelat aquas: ita magnum gelū pctī impedit lachrimas. Ideo dr̄ Math. xxiiii. Qm̄ abūdabit iniquitas: refrigeſcit caritas multoꝝ et per ꝯſequens ceſſauit irriguū lachrimaꝝ. Quia vt dicit grego. in moralibus. Vis amoris ꝑ lachrimas emanat. et ideo vbi amor non eſt: lachrima ceſſat: ¶ Sex ſunt etiā fletꝰ emolumēta vel vtilitates. Un̄ nota ꝙ lachrima ſpiritū cōtritū luaat/ ſpm̄ deuotum leuat/ ſpm̄ malignū necat terrā cordis irrigat ſitim

folio. lxxxv. De fletu ſedat/ orando efficaciter imperat. ¶ Primo ergo lachrima ſpm̄ ꝯtritū lauat. Un̄ figu rat̉ ꝑ mare eneū. iii. Reg. vii. in quo ingreſſuri taber naculum lauabāt manus ⁊ pedes.i. oꝑa ⁊ affectiōes. ¶ Scd̓o leuat aīam deuotā.ſ. ꝑ ꝯtemplationeꝫ. Qd̓ figurat̉ per diluuiū Gen̄. vii. Multiplicate ſunt aque ⁊ eleuauerūt archam in ſublime a terra.i. ꝯſciētiam ad ſublimia contemplationis. ¶ Tertio ſpm̄ malignū lachrima necat. qd̓ figurat̉ ꝑ mare rubrū. Exo. xiiii. vbi ſubmerſus eſt pharao ⁊ exercitus eius.i. diabolus ⁊ oīs malignus ſpūs. Naꝫ dr̄ in pſal. Cōtribulaſti capita draconū in aquis: id ē tentationes demonum in fletibus lachrimoſis. ¶ Quarto lachrima terrā cordis irrigat ⁊ fecūdat. qd̓ figurat̉ ꝑ fontē paradiſi. gen̄. ii. Fons aſcēdebat de t̓ra.ſ. irriguū lachrimaꝝ irrigās vniuerſā ſuꝑficiē terre ad ꝓucēduꝫ fructꝰ bonoꝝ operū. Nā dr̄ in pſal. Qui ſeminant in lachrimis in exultatione metent. ¶ Quīto lachrima ſitim ⁊ ardorē ꝯcupiſcētie ſedat. ſicut ꝯtra ſitim currit̉ ad fontē: ⁊ cōtra ignē currit̉ ad ad aquā. ſic ꝯͣ concupiſcentie ignē ⁊ incēdium: currē dum ē adfontē lachrimaꝝ. Vn̄ dicit grego. ī morali bus ꝙ flāmā ſuggeſtiōis extīguit citiꝰ aqͣ lachrīaꝝ. ¶ Sexto lachrīa efficacit̓ orādo impetrat. Et nota ꝙ de hoc ſunt nouem exempla precipua in ſcriptura. Primū Anne. de qua dr̄ Primi reg.i. ꝙ cū eēt āna amaro aīo/ orauit ad dn̄m flens largit̓. q̄ a deo exau dita eſt. Scd̓ꝫ ezechie. cui dictū eſt yſa. xxxviii. Uidi lachrimam tuaꝫ ⁊ ecce ſanaui te. Tercium eſt thobie Quartū ē ſarre. De his duobꝰ d̓r thob. xii. ꝙ orauit thobias cū lachrimis ⁊ ſarra ſimilit̓. ⁊ exaudite ſunt p̄ces amboꝝ. Quintū eſt iudith q̄ dixit. Iudith. viii.

Indulgētiam ipſius fuſis lachrimis ⁊ fecit et deus eam exaudiuit. Sextū dauid. de quo dr̄ in pſal. Poſuiſti lachrimas meas in conſpectu tuo. Septimū ē marie magdalene que pedes ſaluatoris lauit lachrimis/ ⁊ mīam impetrauit. vt dr̄ Luce. vii. Octauū eſt petri. de quo dr̄ Math. xxvi. ꝙ poſt trinā negationem fleuit amare ⁊ obtinuit remiſſionē. Nonum eſt xp̄i. de quo dicit aplūs ad hebreos.v. ꝙ cū clamore valido ⁊ lachrimis auferēs exauditus ꝓ ſua reuerētia.ſ. xp̄s. Propt̓ hāc efficaciā lachrimaꝝ dicit aug. ꝙ lachrime violēte ſunt in p̄cibus. Et glo. tho. iiii. dicit ꝙ oratio deum lenit ⁊ lachrima cogit. ¶ De eſurie ⁊ ſiti iuſticie. De eſurie ⁊ ſitī iuſticie que eſt quarta beatitudo: nichil ad p̄ſens aliud eſt dicēdum ꝙͣ qd̓ intractatu de virtute iuſticie ſuꝑius dictum eſt ¶ De mīa. xxxix. cap̄m. De mīa que ē quīta beatitudo ſūt ſpālit̓ tria notāda.ſ. Cōꝑatiōes qͥbus figuratur. Meditatōes cū qͥbꝰ adiuuat̉ ¶ Primo eī notāde Oꝑatiōes cū qͥbus occupat̉. ſunt eius figurales comꝑatiōes. Un̄ nota ꝙ mīa eſt Interna xp̄i paſſio ¶ Prīo ergo mīa eſt interna Prima xp̄i lectio xp̄i paſſio.i. ꝯpaſſio q̄ melior Optima xp̄i vnctio ē ⁊ maior fuit ꝙͣ aliqua paſſio Unde nota ꝙ duplex fuit crux xp̄i.ſ. exterior que fuit lignea/ ⁊ interior q̄fuit aurea. exterior fuit paſſionis ⁊ pn̄ie interior fuit ꝯpaſſionis ⁊ mīe. Ideo xp̄s dr̄ ꝓ nobis aīam poſuiſſe/ prius ꝙͣ carnē. Uꝝ dr̄. i. Ioh. iii.

fo. lxxxvi. De mīa Chriſtus ꝓ nobis aīam ſuam poſuit: ⁊ nos debemus ꝓ fratribus aīaꝫ ponere. Et ſicut dolor paſſionis xp̄i non habuit parem: ita dolor compaſſionis nō habuit ſimilem. Trenoꝝ. i. O vos oēs qui trāſitis per viam attendite ⁊ videte ⁊c̄. ¶ Scd̓o mīa ē ſūma xp̄i lectio. vt dicit ābroſius. In ſignū huius xp̄s in hac lectione p̄ ceteris examīabit ſcholares ſuos in die diſtricti iudicii dicēs. Eſuriui ⁊ nō dediſti michi māducare ⁊c̄. Math. xxv. Diſcholi qui neſciūt huiꝰ lectionis.ſ. mīe verſiculū ineternum ſentient ſine pietate flagellum. Quia dr̄ Iacobi. ii. Iudicium ſine mīa fiet illi qui non fecit mīam. ¶ Tertio mīa eſt optīa xp̄i vnctio. Nā cū ſit triplex vnguētuꝫ.ſ. ꝯtritionis/ deuotiōis/ ⁊ ꝯpaſſiōis. vnguē tum ꝯpaſſiōis optīm eſt. vt dicit Ber. Bonū eſt inqͥt vnguētū qd̓ de recordatiōe pctōꝝ naſcit̉: melius qd̓ ex deuotione cōficitur. porro vtrūqꝫ vincit ꝯpaſſio ca ritatis vel pietatis. Et nota ꝙ iſto vnguēto deberent tria pungi.ſ. caput.i. intētio/ pedes.i. affectio/ manꝰ id ē oꝑatio. qꝛ in his tribus ſcꝫ intētione/ affectiōe/ ⁊ oꝑatiōe: dꝫ p̄cipue relucere. De vnctiōe capitis dicit̉ Math. vi. Unge caput tuū. De vnctiōe pedum dicit̉ Luce vii. ꝙ maria vnxit pedes ieſu. De vnctiōe ma nuum dr̄ Canti. v. Manus mee ſtillauerūt mirrham et digiti mei pleni mirrha probatiſſima. Decenter conuerſatur. ¶ Item nota ꝙ mīa Prudenter negociatur. ¶ Primo mīa facit Abundanter remuneratur hoīem decenter conuerſari. Nam vir pius ⁊ ⁊ miſericors bn̄dicitur a deo/ placet ꝓximo/ ⁊ natat ī oleo bn̄ dicitur a deo per gratie effuſionem. placet ꝓximo ī iuſtā ꝯuerſationē. natat in oleo ꝑ internā deuotiōem

Hec tria ſil̓ figurant̉. Deutꝝ. xxxiii. Bn̄dictus filius aſer/ ꝙͣtū ad prīm ſit placēs fratribus/ ꝙͣtū ad ſcd̓m et intingat in oleo caput ſuū/ ꝙͣtum ad tercium. ¶ Scd̓o mīa prudent̓ oꝑat̉. Nā de malis alioꝝ meliorat̉/ de ſordibꝰ lauat̉/ de pauꝑtate ditat̉/ de infirmi tate ſanat̉/ de onere alleuiatur. Ip̄a enī oībus ꝯpatit oīꝫ onera portare nitit̉. et quāto plꝰ onera aſſumit: tā to plus lucrat̉ ⁊ velocius currit. Ideo dicit aplūs ad gal̓. vi. Altet alt̓ius onera portate ⁊c̄. Et nota ꝙ miſericors hō inſtar prudētis mercatoris cōſiderat tria Nā mutuat libent̓ regi qui pōt ſibi capitale reddere ⁊ dānū reſarſire ⁊ vſuras ⁊ lucrū ſoluere. talis rex liberalis eſt deus qͥ mercatoribꝰ ſuis cōſueuit capitale cuſtodire/ ⁊ ꝯſeruādo gr̄am dāna reſarſire: remitten do culpā vſuras ſoluere.ſ. largiēdo glīaꝫ ⁊ eternā vi tam. De iſta mercat̉ a d̓r Mat. xxv. prudētes ꝟgines acceperūt oleū in vaſis ſuis cū lāpadibꝰ.ſ. oleū mīe ⁊ ꝯpaſſionis ī vaſis ſuis.i. in int̓ioribꝰ vaſis cordis. qꝛ ſicut ignis ſine oleo nō ardet ī lampade: ſic ignis ca ritatis ſine oleo mīe nō ardet in corde. Hanc negoci ationē docuit ſūmꝰ mercator.ſ. xp̄s Math. xix. Uade ⁊ vēde oīa q̄ poſſides: ⁊ da pauꝑibꝰ. Hō etiā miſericors admodū boni ⁊ induſtrii mercator inuouat vl̓ renouat veteres merces in nouas/ ⁊ viles in p̄cioſas ⁊ quodāmodo circūuenit deū ī ſua negociatiōe. qꝛ ꝓ calice aque frigide recipit torrentē voluptatꝭ eterne Un̄ dicit aug. Prebe tectuꝫ ⁊ accipe celū. Et iō dicit̉ Oſee. xi. Circūuenit me in negociatiōe ſua effraym. ¶ Tertio mīa abūdāter remunerat̉. Un̄ nota ꝙ due ꝟtutes valde copioſe ⁊ plene veniūt ad iudiciū ꝓpt̓ qd̓ recipiūt ſalariū valde copioſum.ſ. caritas ⁊ mīa. Caritas enī aliena bona facit ſua. Iuxta illud pſal

fo. lxxxvij De mīa Particeps ego ſum oīm timētiū te. ⁊c̄. Miſericordia facit aliena malaſua: iuxta illud. ii. coꝝ. i. Sicut ſocti eſtis paſſionū. ita ⁊ ꝯſolationū. Hec eſt enī lexfideliū mercatoꝝ.ſ. ſicut ſūt ſocii in dāno. ita ſint ſocii ī lucro. ¶ Item nota ꝙ miſericordia eſt. ¶ Primo igitur mi Uirtus que cunctas ſuper at ſericordia eſt virtus Modus qui reum liberat ceteras virtutes ſupe Clauis que celū reſerat rans/ ⁊ ſpecialit̓ excedit tres virtutes īter alias excel lenter.ſ. pnīam. qꝛ penitētia īmolat corpus: mīa vero aīam. Ideo dicit apl̓s.i. thi. iiii. Corꝑalis exercitatio id eſt pnīa ad modicū vtilis ē.ſ. reſpectiue pietas aūt ad oīa valet: ꝓmiſſionē hn̄s vite que nūc eſt ⁊ future Mīa etiāſuꝑat caritatē in eo ꝙ caritas ē fluuiꝰ dīne pietatis/ ⁊ currit cum alueis ſuis/ et non exit extra rippas. qꝛ ſolū bonū diligit et ſua cōicat pietas vero ⁊ mīa extra rippas īundat ⁊ ſua bonis ⁊ malis cōicat ⁊ iō non ſolū bona ꝓximoꝝ: ſed etiā malalibētiſſime portat. Iuxta apl̓m..ii. coꝝ. xi. Quis infirmatur ⁊ ego non infirmor? qͥs ſcandalizatur. ⁊ ego non vror? Mīa nichilominꝰ ſuꝑat iuſticiā ⁊ in ſignū huiꝰ de cu ria iuſticie. ſi ē a pctōre ſuſpecta/ lꝫ adꝯſiſtoriū mīe ap pellare. vt dicit Ber. Nā dicit iacobꝰ Mīa ſuꝑexaltat iudiciū. Et de hac excellētia mīe reſpectu aliaꝝ ꝟtutum dr̄ in pſal. Miſerationes eius: ſuꝑ oīa oꝑa eius. ¶ Scd̓o mīa eſt modus abſolutōis optimꝰ liberans reū/ ⁊ deū obligās reum itaqꝫ liberat a delicto vel de bito decē miliū talētoꝝ. Et nota ꝙ hō miſericors/ de remiſſiōe pctōꝝ ſuoꝝ habet ſpecialiter tria paria litte rarū id eſt tria teſtimonia euāgelica/ q̄ hoī pio denū ciāt pctā remiſſa Primū ē Mat. v. Btī miſericordes qm̄ ip̄i mīam conſequēter. Scd̓m eſt Mathei. vi. Si

dimiſeritis hoībus peccata eoꝝ: et pater veſter celeſtis peccata veſtra dimittet. Terciū eſt. Luce. vi. Di mittite ⁊ dimittemini. Et non ſolū mīa a delicto libe rat: verūetiam ad ſaluādum hoīem deū obligat. Nā dicit̉ ꝓuer. xix. Fenerat̓ dn̄o: qui miſeret̉ ꝓximo. ¶ Tertio mīa eſt clauis celū reſerans. Un̄ in figura huius dr̄ ꝙ xp̄s aſcēdit ī celū de mōte oliueti. Act. i. qui figurat eminētiā mīe. Chriſtus qui dr̄ vnctus eſt homo miſericors vnctus vnctione pietatis: talis aſcē dit in celū. qꝛ homini pio reſerat̉ aula celeſtis glorie ¶ Et nota ꝙ duo oſtia facit pietas in celo: cū homo miſericors intus ꝯpatit̉/ ⁊ ꝓximo extra ſubuenit. qd̓ optime figurat̉. Tercii Reg. vi. vbi dr̄ ꝙ ſalomon fe cit in ingreſſu oraculi duo oſtiola de oliuis/ que qͥdeꝫ ſunt duplex mīa ſcilꝫ corporalis ⁊ ſpūalis. corporalis ſubueniendo/ ſpiritualis compatiendo. ¶ Secūdo notāde ſunt meditationes in quibus ad iuuatur mīa ⁊ homo miſericors ad miſerāduꝫ moue tur. Un̄ nota ꝙ tria ſunt q̄ mouēt hoīem ad mīam. ¶ Primū eſt nature cōformitas. Oēs enī vnum ha bemus principiuꝫ/ ex vno patre ſumus geniti/ ⁊ om̄s ſumus filii dei. ⁊ ideo debemus inuicē cōꝑati: ſicut ſi eſſemꝰ fratres germani. Vnde dr̄ Math. xxiii. Oēs enī vos fratres eſtis. Et ideo dr̄ yſa. lviii. Cū videris nudum operi eum: ⁊ carnem tuam ne deſpexeris. ¶ Secūdum motiuū mīe eſt ꝓpria indigētia vel ne ceſſitas. quia homo qui bene conſiderat ꝓpriā miſeriam: faciliꝰ ⁊ libētius releuat alienā. Nam dr̄ Eccle ſiaſtici. xxxi. Et teipſo intellige que ſunt proximi tui. ¶ Terciū motiuū pieiatis eſt chriſti ⁊ mēbroꝝ ſuorū ſcilicꝫ pauperum amor ⁊ vnitas a deo nanqꝫ chriſtus afficitur ad amorem paupeꝝ. ꝙ qͥdquid fit eis: repu

De mūdiciā cordis. f. lxxxviii. tat ſibi factū. Quia dicitur Mathei. xxv. Quod vni ex minimis meis feciſtis: nichi feciſtis. ¶ Tertio notande ſunt oꝑationes quibus miſericor dia occupatur. Et notandū ꝙ ſeptē ſunt oꝑa mīe corporalia/ ⁊ ſeptē ſpiritualia. Corporalia ſunt iſta ſcilꝫ Eſurientem paſcere. iſtis numerant̉ Sitientem potare. v. ſeptima tho Nudum veſtire. Hoſpitem colligere. Infirmum viſitare. gura horū dicit̉ Uinctum liberare. ſis primo: ꝙ ſiMortuum ſepelire hominis erat in ¶ Septem ſpiritualia em̄ cādelabroꝝ med ſunt iſta ſcꝫ. abebat in dexPeccata dimittere tem ſtellas. Fi Peccantem corrigere dicitur homo Pro peccāte orare ia ſecundum Ignorantē inſtruere ietas eſt proHeſitantē cōſulere vel nis: ſicut cruconfirmare. s. Cādelabra Fe Lugentibus cōſolatio aureaſ ignant ſeptē opera nem prebere. et Ad oēs afflictos cordis mīe corporalia que ſunt vt aurum precioſa. Septem compaſſionem habere ſtelle que ſunt in dextera/ ſunt ſepteꝫ oꝑa mīe ſpūalia in cordis hemiſperio lucentia tanꝙͣ ſidera radioſa. capitulum. ¶ De mundicia cordis. ē ſexta De mūdiciā cord ipturarum. ioſ beatitudo: eſt notandū ꝙ Largitio elemoſynaꝝ tria ſunt q̄ cordis mūdici Effuſio lachrymarum am faciunt ſcꝫ.

¶ Primo lectio ſcripturaꝝ efficit cor mundū. qꝛ dici tur Ioh. xiii. Iam vos mundi eſtis ꝓpt̓ ſermonē quē locutꝰ ſum vobis. Quod figuratur elegāter per laua toriū tabernaculi Exo. xxxviii. Et nota ꝙ duo erāt in lauatorio.ſ. ſpeculū ⁊ aqua mūda ⁊ hoc duo ſunt miſtice ī ſacra pagina eſt eī ſpeculū: qꝛ pctī maeulas on̄ dit. ⁊ eſt aqua: qꝛ maculas tergit. ¶ Scd̓o facit cor mundū effuſio lachrymaꝝ. qꝛ dr̄ in pſal. Lauabo per ſingulas noctes lectū meū.ſ. cōſcīe Et nota ꝙ lachyma ad hoc ꝙ cor ſit bn̄ mundū debet habere tria.ſ. ꝙ dꝫ eſſe calida ꝑ deuotionē/ amara ꝑ cōtritionē/ cinerea ꝑ mortis recordationē ſicut enim Aqua trāſiēs ꝑ cineres facit lixiuiū qd̓ optīe ſordiuꝫ eſt mūdatiuū: ſic talis lachrima eſt cordis mūdatiua ¶ Tercio fit cor mundū per elemoſynaꝝ largitionē qꝛ dr̄ Luce. xi. Date elemoſynā ⁊ ecce oīa mūda ſunt vobis. Uidemꝰ enī ꝙ ad ſanandū vel purgādū vulnnon ſolū adhibētur cauteria immo apponūtur empla ſtra. cauterium eſt correctio iuſticie. emplaſtrum eſt elargitio elemoſine. Item nota ꝙ ſunt alia tria que ad cordis mūdiciam diſponunt. ſcꝫ Scoba confeſſionis. Lima correctōis ¶ Prīo igit̉ facit mū Fornax affectōis diciā cordis ſcoba cōfeſſiōis.i. frequēter cōfiteri. qꝛ dr̄ quarto Reg. v. La uare ſepties in iordane. Lauat̉ aūt ſepties/ qui ſeptē vicia mortalia vel capitalia humiliter ꝯfitetur. qꝛ tūc cor mundat̉ ⁊ ſctīficatur Nā dr̄ in pſal. Facta ē iudea ſanctificatio eius. iudea īterp̄tatur cōfeſſio. ip̄a enim eſt cordis ſctīficatio. Et nota ꝙ in ſacro eloqͥo valde ſepe adiūgitur decor ⁊ pulchritudo. Et infigura huiꝰ ꝙ ſcoba ꝯfeſſionis ſūme diſponit ad mūdiciā cordis

Mūdicie cordis fo. lxxxix. dicitur in pſal. Confeſſionem ⁊ decorem induiſti. Et terum. Confeſſio ⁊ pulchritudo in conſpectu eius. et ſic de alijs ¶ Scd̓o multū diſponit ad mūdiciā cordis lima cor rectionis. Nā ſicut lima mundat ferrū a rubigine: ſic correctio cor a labe. Un̄ grego. Ille ſolꝰ amicꝰ erit qͥ in aduētū diſtricti iudicis maculas ſue mentis tergit Sed nota ꝙ quidā ſunt adeo miſeri ꝙ vnde deberēt mundari ſordidant̉. De talibus dicit̉ in pſal. Deſtru xiſti eum ab emundatione. ¶ Tertio mūdiciā cordis facit fornax tribulationis Nā ſicut fornax reddit aurū purū: ſic tribulatio facit cordis mūdiciā. Un̄ dr̄ Hiere. xii. Probaſti cor meuꝫ tecū. Sed ſunt quidā qui ab igne tribulatiōis nō mū dantur: ſed vrūtur/ tales nō ſunt aurū: ſed ſcoria. non granū: ſed palea. non oleū: ſed amurca. vnde multuꝫ pn̄t formidare de illoꝟbo euangelii Mat. iii. Paleas aūt cōburet: igne inextīguibili Sicut eī videmꝰ ꝙ ꝯfricatio pāni aſperi facit et cōſeruat mūdiciā ciphi: tribulatio ⁊ carnis maceratio facit mūdiciam animi Exēplū de iohāne baptiſta qui habebat veſtimentuꝫ de pilis cameloꝝ. Mathei. iii. Sciebat enī ꝙ aſpera faciebant cor mundum. Item nota ꝙ cor efficitur mundū ab oī pctō ſpecial̓r t p̄cipue triplici baptiſmo.ſ. fluminis/ flamīs/ et ſanguinis. Baptiſmo fluīs mūdātur īfantes/ baptiſmo flaminis mūdantur penitētes baptiſmo ſanguīs mū dantur martyres/ qn̄ ſcꝫ ſacramentū volūt ⁊ non pn̄t habere. Et iſte triplex modꝰ mūdandi figurat̉ ꝑ illa tria quibꝰ fiebat mūdicia in veteri lege Fiebat enī ꝑ tria.ſ. per aquā expiatōis. vt dr̄ Exodi. xxix. per effuſionē ſanguīs. vt dr̄ ad hebre. ix. ꝑ vnguentū vnctōis m

vt habetur Exo.xxx. Ablutio vero q̄fiebat per aquā ſigāt mundationē que fit q̄ ſolā gr̄am. Expiatio que fiebat per ſanguinē ſigāt martyriū vl̓ carnis mortifi cationē. Sāctificatio que fiebat ꝑ vnguēti vnctionē figurauit martyꝝ perfectionē. Et nota ꝙ ī iſto tercio modo ſctīficabatur ſolus aaron ⁊ filii eius. in quo in telligitur ꝙ clerici et religioſi debent eſſe mūdificati excellenter vnctione ſpūſſancti. Item nota ꝙ quinqꝫ erant ex quibus conficiebatur vnguentum vnctionis. vt dr̄ Exo. xxx. ſcꝫ. na ergo ſpecies illius vn Merrha electa. Pri it mirrha pura ⁊ electa Cynamomo. ſpōte manat ab arbofo Caſſia. re/ et eſt precioſior ꝙͣ illa que ma Calamo. et nat ex arboris īciſione Iſta ſigāt Oleo oliuaꝝ. penitētiaꝫ q̄ fit in iuuētute/ q̄ gratioſior eſt deo ꝙͣ illa que fit in ſenectute. Nam caro mirrha prius ꝯdiēda eſt vt ſit puriſſima an̄ꝙͣ vermibꝰ ſit ꝯſumpta. Contra fatuitatē multoꝝ qui mirrha pnīe nolūt ſe vngere do nec toti putruerunt vermibus pctōꝝ vel vicioꝝ. ¶ Scd̓a ſpecies illiꝰ vnguēti erat cynamonū q̄ eſt ciuerei coloris. ⁊ cū frāgitur emittit quādam nebulā ſpiramēti redolētꝭ etiā viſibilis. vt dicit glo. exo. xxx. Quod figurat humilitatē que dꝫ eſſe in clericis ⁊ religioſis de qͥbꝰ manare dꝫ viſibil̓r ſpiramenū odoris id eſt redolentia huīlitatis per exēplū edificationis. ¶ Tercia ſpecies illiꝰ vnguēti erat caſſia/ q̄ creſcit in aquis. ⁊ figurat fidē eccl̓ie que in aqͥs ſacre ſcripture proficit in quo intelligitur ꝙ fides īnititur ſcripture/ nō rōni humane. qꝛ vt dicit ambro. In his q̄ fidei ſūt piſcatoribus creditur non dyaleticis. ¶ Quarta ſpecies illiꝰ vnguēti erat calamꝰ. Eſt aūt

fo. lxxxx. De pace calamus vt dicit gloſa Exo. xxx. arbor aromatica cre ſcens in libano/ cuiꝰ cortex facit quendā ſonū: ⁊ ſigāt in clericis ⁊ religioſis officiū eccl̓iaſticū qd̓ inſtar ca lami dꝫ eſſe aromaticū per deuotionē/ ſonorū ꝑ diuīe laudis expreſſionem. ¶ Quinta ſpecies illiꝰ vnguēti erat oleū oliuarū/ et ſigāt dulcedinē ꝯpaſſionis que dꝫ abūdare in clericis ⁊ religioſis. qꝛ ſicut oculꝰ ē lachrymabilior ⁊ tenerior ⁊ paſſibilior ceteris mēbris: ſic prelati ⁊ clerici ⁊ religioſi qui ſūt oculi eccl̓ie/ debēt eſſe pre ceteris teneri inꝯpaſſione lachrymabiles pietate. De hoc habemꝰ exēplum in xp̄o qui valde pronꝰ erat ad lachrymādū ⁊ quē mīa traxit de celis ī mūdū. Un̄ dr̄ in pſal. Pro pterea vnxit te deus oleo leticie pre conſortibus tuis ¶ De pace. xli. capitulum. De pace que eſt ſeptīa btītudo Que ſunt pacis preconia. notanda ſunt tria. ſcilꝫ Que ſunt pacis ſubſidia. Que ſunt pacis contraria ¶ Prīo notāda ſunt pacis p̄cōia Vn̄ nota ꝙ tria ſūt p̄conia pacꝭ Nā pax ē Eſt igit̉ pax celi līguagiuꝫ Celi linguagium. cuiꝰ ſignū ē triplex. qꝛ xp̄s Chriſti encenium. et illd̓ ydioma loq̄bat̉. qͥ veDei veſtigium. nit de celo. Dixit enī apl̓is Pax vobis. Iohānis. xx. poſt reſurrectionē quando erat īmortalis. Tale linguagium etiam locuti ſunt angeli/ qui ſunt celi ciues Dixerunt enim in ortu chriſti Luce ſecundo. Gloria in excelſis deo ⁊ in terra pax. Tale etiam ydiomalo quebātur diſcipuli. quia dictum erat eis achriſto Ha thei. x. ⁊ Luce. x. In quamcunqꝫ domum intraueritis dicite/ pax huic domui.

Secundo pax eſt encenium chriſti et precioſius inter oīa alia iocalia. Cuiꝰ cā eſt. qꝛ iſtd̓ p̄cioſū iocale lega uit xp̄s apl̓is ī morte. Amici nāqꝫ amicis dāt ⁊ legāt magis p̄cioſa in fine. Et nota ꝙ xp̄s dedit pacē diſci pulis ſuis ⁊ amicis triplici iure. ſcꝫ iure donatiōs īter viuos iure vltimi teſtamēti/ iure codicilloꝝ. Iure donatōis ⁊ teſtamēti dedit pacē qn̄ dixit Io. xiiii. Pacē meā do vobis: pacē relinquo vobis. Iure codicilloꝝ quando poſt reſurrectionē quaſi firmādo teſtamentū dixit Iohannis. xx. Pax vobis. Tercio pax ē veſtigium dei/ ⁊ certiſſima ⁊ breuiſſima ſemita. De qua dr̄ ꝓuer. iii. Oēs ſemite illiꝰ pacifice Et nota ꝙ hmōi vie diuīe ſunt tres diete vel ſemite.ſ. Pax interna: que dicitur pax pectoris. Pax externa: que dicitur pax temporis. Pax ſuperna: que dicitur pax eternitatis. De dieta pacis īterne dicit̉ ad colloſen̄. iii. Pax chri ſti exultet in cordibus veſtris. De dieta pacis externe dr̄ ad Ro. xii. Sifieri pōt ꝙͣtū ex vobis eſt cum omnibus pacem habentes. De dieta pacis ſuperne dicitur yſa. xxxii. Sedebit po pulus meus in pulchritudine pacis. Unde nota tria pacis ſubſidia et ad pace̓ ducētia vel Cōformitas cū deo hu inducētia.ſ. Cōformitas. militas cuꝫ ꝓximo/ trā Humilitas Trāquillitas. quillitas in ſeipſo. Primo ergo iuuat ad pace̓ habēdam ꝯformitas voluntatis noſtre ad volūtatē diuinā. ſicut enī ſemꝑ eſt in guerra qui nitit̉ regi reſiſtere cui nō pōt aliqͣtenus preualere: ſic ꝯtinua pace gaudet/ qͥ volūtatē ſuā voluntati diuine ꝯformare ſtudet/ cui nichil valet reſiſte re. Ideo dr̄ Iob. ix. Quis reſtitit ei/ ⁊ pacem habuit?

fo. xci. De pace quaſi diceret/ nullus. ¶ Scd̓o iuuat ad pacem habēdam/ cū quis hꝫ verā hūilitatem. Nā vulgo dr̄: duo greſſi in vno ſacco nō pn̄t bn̄ capi. et ꝑ ꝯtrariū hūilitas facit mētes modicas ⁊ graciles: ⁊ ꝑ ꝯſeq̄ns ad īuicē capaces. Vn̄ dicit apoſtolus Ephe. iiii. Folliciti ſeruare vnitateꝫ ſpūs in vinculo pacis. ¶ Tertio iuuat bonū pacis trāquillitas mētis. ſicut in lecto ſpinoſo nullus poſſꝫ bn̄ pauſare: ſic cor inqui etum non pōt verā pacē hr̄e. Et ecōuerſo/ ſicut homo bn̄ pauſat in molli culcitra: ſic deus quieſcit ī mente tranqͥlla. Un̄ dr̄ in pſal. In pace ī idip̄m dormiā ⁊ re quieſcā. Et ibidē. In pace factus ē locus eiꝰ. Et iteꝝ Māſueti hēditabūt terrā. Et ibidē in multis locis pꝫ Tertio notanda ſunt pacis contraria. Unde nota ꝙ triplex eſt pax. Eſt pax mala q̄ ē ꝟe paci ꝯtraria: ſcꝫ ¶ Primo ergo ē ꝟe paci Pax inquinata ꝯͣria pax inqͥnata. ⁊ dr̄ pax Pax ſimulata inqͥnata qn̄ corda ſunt ad Pax inordinata malū ꝯcordātia. talē pacem habuit pilatus cū herode. Cū eēnt ante inimici: facti ſunt ī morte xp̄i amici vt dr̄ Luce. xxiii. De tali pace dicit pſal. zelaui ſuper iniquos pacem peccatorum videns. ¶ Scd̓o eſt vere paci aduerſa pax ſimulata/ qualis fuit ſimulatoris iude qͥ oſculatus eſt xp̄m in ſignum pacis: ⁊ tradidit ip̄ꝫ iudeis. vt dr̄ Mat. xxvi. De tali pace dicit pſal. Qui loquūtur pacem cum ꝓximo ſuo mala autem in cordibus eoꝝ. ¶ Tertio ⁊ vltīo eſt pax inordīata qn̄ maior obedit mīori: vt p̄latꝰ inferiori/ vel rō ſenſualitati. talis pax ē deterior ꝙͣ guerra. Talē pacē habuit adam cū eua vxore ſua/ qͥ obediuit vxori ſue q̄ erat ſibi potiꝰ ad o

bediendū ⁊ adregendū ꝯmiſſa. Noluit enī ꝯtriſtare delicias ſuas. vt dicit magiſter hiſtoriaꝝ. De tali pa ce dicit ſalua. Mat. x. Nō veni pacē mitte̓ in terrā: ſꝫ gladiū. Itē nota ꝙ quadruplex bellū in ſcriptura di ſtinguit̉: qd̓ paci aduerſatur/ ⁊ per pacem ſedatur. Bellū enī eſt int̓ carnē ⁊ ſpm̄. qd̓ pacificat penitētia. Bellum eſt inter hoīem ⁊ deum: qd̓ pacificat iuſticia Bellum etiam fuit inter hoīem ⁊ angelum: qd̓ pacifi cauit filii incarnatio benedicta. Bellum eſt int̓ hoīem ⁊ ꝓxīm ſuū qd̓ pacificat patiē tia. et qꝛ pax eſt ita fructuoſa ⁊ neceſſaria: iō ad eam obtinendam docet nos orare ꝓpheta dicens in pſal. Rogate que ad pacem ſunt hieruſalem ⁊c. ¶ De patientia. xlii. capitulum. De patientia que eſt octauat vltīa beatitudo: notāda ſunt ſpecialiter quattuor.ſ. ¶ Patiētie igit̉ teſtīonia Patiētie teſtimonia. ⁊ laudes eius pͥmo ſūt tria Patientie bn̄ficia. notāda.ſ. qꝛ eſt prudētiſſiPatientie exercitia. ma/ ſtrenuiſſima/ ⁊ nobiliſ Patientie adiutoria. ſima. Prudentiſſima ad regendū. Strenuiſſima ad bellandum. Nobiliſſima ad regnandum. ¶ Primo igit̉ patiētia ē ad regendū prudētiſſima. Et nota ꝙ in tribus patet hoīs patientis prudētia.ſ. ¶ Prudēs eī ſcit ſoluere oīa debiAcquirendo. Conſeruādo. et ta ſua de his q̄ nichil videntur vaMultiplicādo. lere: ſcꝫ de malis pene q̄ ſuſtinet: vt deꝰ remittat ſibi debitū culpe. et ſoluēdo nichil expē dit de ſuo: īmo de his q̄ accepit ab īimico: ſicut de op probriis ⁊ ꝯtūeliis ſoluit q̄cunqꝫ ⁊ qͥdqͥd dꝫ deo. et cū alienis ſe redimēdo: ſcit acqͥrere gr̄am ī pn̄ti ⁊ gl̓iaꝫ

fo. xcii. De patientia in futuro. Et ideo dr̄ Iob. xxxvii. Ab aquilone aurū veniet: qd̓ patiens acquirit in tribulatione. ¶ Item patiētis prudētia patet in ꝯſeruādo. qꝛ cum ꝑ̄dit bona tp̄alia: retinet ⁊ claudit bona ſpūalia. ecō trario facit qͥ patiētiam non hꝫ. qui aūt amittit bona exteriora: effundit et̓na ⁊ bōa int̓iora. et ſic auget ca pitale diaboli: rn̄dendo ad ꝟba ⁊ ad ꝯtūelias īimici ⁊ aſſociat hoſtem ſuū/ ne forte vadat ſolus ī infernū. Male igit̉ qui impatiēs ē cuſtodit diuitias ſuas/ qui cū aliqͥd perdit: etiā reſiduū effundit. Ideo dr̄ ꝓuer. xix. Qui impatiens eſt. ſuſtinebit dānum. ¶ Prudentia etiā patiētis ptꝫ in multiplicando. qꝛ ſputa opprobria ſcit mutare in aurū/ ⁊ argētum/ ⁊ la pides p̄cioſos. ip̄e eī ad modū vrſi ꝟberibꝰ īpingua tur ⁊ inſtar ſalamādre igne tribulationis fouetur. et ſicut aſinus pūgitiuis paſcitur/ ſicut ſtrucio comedit ferrum ⁊ oīa dura. ſicut piſcis marinus creſcit ī aqua falſa ⁊ amara.i. tribulatiōibus ⁊ paſſiōibus. et tantā ſcit in negocio habere induſtriam vt per hoſtes ſuos faciat ſibi fabricare coronā. vt dr̄ in pſal. Supra dor ſum meū fabricauerūt pctōres. Magna eſt igit̉ prudentia patientis: ꝙ tam prudenter ſcit acquirere/ cō ſeruare ⁊ multiplicare bona ſua. ¶ Scd̓o patientia eſt ad bellādum ſtrenuiſſima. qꝛ dr̄ ꝓuer. xvi. Melior eſt patiēs viro forti. Et nota ꝙ ſtrenuitas patientis patet in tribus: ſcꝫ ſi attendas Pugnantis animum. ¶ Primo ergo patiens Pugnandi modum. habet aīm valde ſtrenuū Pugnandi. ſcutum. qꝛ plus vult pugnare ꝙͣ pauſare. Glorioſius ⁊ generoſius eſt militi ſtare in bello ꝙͣ in balneo. eē in cāpo cum rege: ꝙͣ in lecto cuꝫ muliere. certari in pugna: qͥ

delectari in mēſa. et portate arma regis/ ꝙ fimbrias mulieris. Un̄ dicit apl̓s ad gal̓. vi. Ego enī ſtigmata dn̄i ieſu in corpore meo porto. ¶ Scd̓o patiēs hꝫ in pugnādo modū valde ſtrenuū Ip̄e enī ſine fuga euadit/ ſine ictu teli recedit/ ſine re ꝑcuſſione vincit. et adeo eſt ī pugnādo ſtrenuus: ꝙ ꝯͣ hoſtē nō leuat feſtucā de terra. Un̄ dr̄ in pſal. Cōfregit potētias/ arcum/ ſcutum/ gladium ⁊ bellum. ¶ Tertio patiens in pugna hꝫ nobiliſſimū ſcutū. Et nota ꝙ ſcutū paciētie dꝫ eē triangulū. In inferiori eī angulo dꝫ eē timor ſupplicii ī dextro amor ꝓximi in ſiniſtro paſſio xp̄i. Iuxta illud Trenoꝝ. iii. Dabo eis ſcutū cordis laborem tuū. Et.i. petri. iiii. Xp̄o igitur in carne paſſo: ⁊ vos ead̓ cogitatiōe armamini. ⁊ hoc ſcutū ſuſtinet oīa tela ⁊ ſpecial̓r tria.ſ. dānum rerum moleſtias corpoꝝ/ ⁊ cōtumelias ꝟboꝝ. Cū hoc ſcuto dn̄i/ correctiōes eiꝰ ſuſtinēdo vincit diabolū eius tētatioues euadendo: ſctīficat ſemetip̄ꝫ/ carnis afflicti ones ⁊ paſſiones corporis tollerādo. De ſtrenuitate patiētis dicit apl̓s ad heb. xii. Per patiētiaꝫ curramus ad propoſitum nobis terminum. ¶ Tertio patiētia eſt ad regnādum nobiliſſima. qꝛ or̄ Math. v. Beati qui perſecutioneꝫ patiūtur ꝓpter iuſticiā: qm̄ ip̄oꝝ eſt regnum celoꝝ. Et nota ꝙ hō pacificꝰ pōt dici rex p̄cipue ꝓpt̓ tria.ſ. Quia regali dominio omnibus dominatur. Quia ad regale prandiū inuitat̉ ¶ Prīo enī hō Quia ſibi regale ferculū mīſtrat̉ patiēs rex dicit̉ qꝛ hꝫ regale dn̄ium ī oībus. Nā patiēti ſeruiūt oīa/ q̄ alijs ſūt nociua: vt ſterilitas agroꝝ/ īplet ſibi cellari um. hoſtes/ fabricāt ſibi coronā. febres/ parāt ⁊ medi cinam. mors/ aꝑit ſibi carcerē ad enadendū miſeriā.

fo. x. De patientia ignis qͥ domos incēdit alijs: ſibi ꝯfert pabulū/ vel cō ſtituit ī celis palaciū. et ſic ꝟificat̉ ꝟbū apl̓i Ro. viii. Scimus qm̄ diligētibus deū: oīa cooperant̉ in bonū ¶ Scd̓o patiēs īuitat̉ a deo ad regale prandiū. ⁊ nō ſoluꝫ inuitat̉: ſed etiā trahitur. nec ſolū trahitur: īmo veſtis eiꝰ vt veniat laceratur. Un̄ nota ꝙ triplex eſt ſignū ꝙ inuitās/ ex corde inuitet amicū.ſ. trahendovocādo/ rūpendo. Magnū ſignū eſt qn̄ efficaciter eū inuitat ſiue vocat ꝑ p̄dicatoris ꝟbū. alios per tactuꝫ inſpiratiōis. ſed patiētes quos ſumme diligit: ꝑ rup turam tribulatiōis. Un̄ dr̄ Luce. xiiii. Cōpelle eos in trare: ſcꝫ patientes vocādo/ trahendo/ ⁊ rumpendo. ¶ Tertio patiēti mīſtratur regale prādiū vel ferculum. Talia nāqꝫ fercula guſtauit xp̄s qͥ eſt rex regū: ſcꝫ tribulatiōes/ ꝑſecutiōes/ penurias/ pauꝑtates/ do lores/ paſſionē/ ⁊ mortē. Vn̄ dixit filiꝰ zebedei. Mat. xx. Poteſtis bibere calicē quē ego bibiturꝰ ſū ⁊c̄. Et ſicut magna īcurialitas reputat̉ qͥ reſpuit ciphū queꝫ rex mittit ſibi ad bibēdū poſt ip̄m: ſic magna īgrati tudo ē calicē tribulatiōis reſpuere: quē amore noſtri chriſtus voluit primo guſtare. īmo ſicut vinū qd̓ de ſe ē forte ⁊ durū: trāſiēdo ꝑ gariophilos ⁊ ſpēs aromati cas/ efficit̉ nectar dl̓ciſſimū: ſic tribulatōes mūdi dul ceſcūt/ ſi ꝑ meōriā paſſiōis xp̄i trāſeāt. Un̄ dicit ſpōſa cātic. viii. Dabo tibi poculū ex vino ꝯdito. Uinū ꝯdi tum ad lr̄am dr̄ nectar: ⁊ ſigāt vinū mūdane tribula tionis ꝯditū dulcit̉ dulci meōria paſſionis xp̄i. qd̓ no bis ꝯcedat ip̄e dei filius qͥ eſt bn̄dictꝰ in ſcl̓a. Amen. ¶ Octaua dieta de fructibus ſpūs. 90 ſt tractatū de becitu dinibus: ſequit̉ tractatus de fructibꝰ ſpūs ⁊

iſta eſt octaua dieta ſalutis.ſ. a beatitudībus ad fru ctus ſpūs ꝑuenire. qꝛ beatitudīes faciūt oꝑari vl̓ am bulare ſimplicit̓ ⁊ ꝑfecte: fructꝰ aūt ſuauit̉ ⁊ delicioſe Sūt iſti fructus ſpūs. xii. quos enūerat aplūs ad gal̓ v. Fructus aūt ſpūs ē caritas/ gaudiū/ pax/ patiētialonganimitas bonitas benignitas/ māſuetudo/ mo deſtia/ cōtinētia/ caſtitas. ¶ Primo igit̉ inter iſtos fructus dicēdum eēt de caritate: ſed qꝛ in tractatu de ꝟtutibꝰ de ip̄a dictū ē: iō hic nichil ad pn̄s ē dicendū ¶ De gaudio ſpūali. xliii. G tūdo loco poſt fructū caritatis/ dicendum eſt de fructu gaudii ſpūalis. De quo dicenda ſunt pauca ⁊ ſpecialiter tria. Prīo qualit̓ ſpūale gaudiū ē a mūdi gaudio ſeꝑatū Secundo qualiter eſt a celi gaudio deriuatum. Tertio qualiter eſt aceleſti gaudio pigmentatum. ¶ Prīo igit̉ gaudiū ſpūale eſt a mūdi gaudio ſeꝑa tum ⁊ diſtīctum. Vnde ſciendum eſt ꝙ quattuor ſunt differentie inter ſpirituale gaudium ⁊ mundanum. ¶ Prima differētia eſt puritas ⁊ īpuritas. Gaudiū enī ſpūale eſt puriſſimū: ⁊ iō fortius ē ad inebriandū ad diligēdum deū. ſicut videmus ꝙ vinū purūcitius inebriat ꝙͣ limphatū. Iſtud vinū ſpūalis gaudii fit de botro cippri.i. de ſanguine xp̄i/ expreſſo in crucis torculari. ſicut dr̄ in cāti. Botrus cippri dilectꝰ meus michi. Gaudium ꝟo mundanum/ ſicut vinū cū aqua mixtum ad inebriandum debiliſſimū/ ⁊ inſipidū. De quo dr̄ yſa. i. Uinum tuū mixtum eſt aqua. Quia vt dicit Boetius Dulcēdo felicitatꝭ hūane multis ama ritudinibus eſt reſperſa. At notandum ꝙ gaudium humanum cū duobus eſt ammixtū: ſcꝫ cum remorſu

fo. xciiij. De fructu gaudij cōſciētie ⁊ ſollicitudine cruciāte. Remorſus ꝯſciētie eſt ſicut infirmitas que dr̄ regius morbus/ que rodit carnem ⁊ eſt magnaꝝ expenſaꝝ. Vn̄ dicit̉ regius: qͥa oportet ꝙ ex gallinis ⁊ alijs delicatis carnibus mor bus ille paſcatur: que ſuper locum morbi ponūtur ne caro totaliter cōſumatur. ꝙͣtūcunqꝫ tn̄ caro paſcatur tamē plus conſumitur a morbo: ꝙ ſuſtentetur afomē to. Ita in gaudio mundi plus cruciat remorſus conſcientie: ꝙͣ delectet dulcedo iocūditatis tranſitorie ⁊ mundane. Scd̓m gaudium mundanum eſt mixtum cum ſollicitudine cruciante. Sollicitudo eniꝫ auget cruciatum. quia vt dicit Bernardus. Diuitie mundane cum labore acquiruntur/ cum timore poſſident̉ cum dolore amittuntur. Vnde verſus. Diues diuitias non congregat: abſqꝫ labore. Non tenet abſqꝫ metu/ non deſinit abſqꝫ dolore. ¶ Secūda differentia ſpūalis gaudii/ eſt ꝯtinuitas ⁊ diſcōtinuitas. Spūale gaudiū eſt cōtinuū ⁊ ſecurū Unde dicit̉ ꝓuer. xv. Secura mēs quaſi iuge ꝯuiuiū Gaudium vero mundanum eſt breue ⁊ tranſitorium quia vt dicitur Iob. xx. Gaudiū hypocrite: inſtar pun cti. Hypocrita dicit̉ iſte mundus. quia hypocrita licꝫ interius ſit corruptus: exterius tamē apparet bonus ita mūdus in veritate malus ⁊ fetidus interius/ exte rius tamen eſt floridus ⁊ venuſtus. et ideo gaudium eius eſt ſolum quaſi punctus inſtar puncti nō habēs lōgitudinem ꝑſeuerantie/ nec latitudinem amicicie nec profunditatem bone conſciētie ſicut pūctus qui caret lōgitudine quā habet linea ⁊ latitudine quam habet ſuperficies/ ⁊ ꝓfunditate quā habet corpus. ¶ Tertiā differētia ſpūalis gaudii ⁊ mūdani eſt dignitas ⁊ indignitas. Gaudiū enī ſpūale eſt de rebus

valde dignis. qꝛ de deo p̄cipue/ ⁊ de rebꝰ diuinis. Un̄ dicit apl̓s Phil̓. iiii. Gaudete ī dn̄o ſemꝑ ⁊c̄. Gaudiū ꝟo mūdi eſt de rebus indignis/ ⁊ precipue ſicut de vo luptate carnis. de qua dicit ſeneca. Voluptas eſt mē broꝝ viliū ⁊ turpiū mīſtratio: veniēs ex exitu fetido. Et aug. dicit ꝙ ſeculi leticia eſt impugnita nequitia videlꝫ luxuriari/ īſpectaculū vagari/ ebrioſitate īpin guari/ turpitudine fetere: ⁊ mali nichil pati. De quo gaudio turpiſſīo dr̄ ꝓuer. iii. Stultoꝝ exultatio igno minia. ¶ Quarta dr̄na ſpūalis gaudii ⁊ mūdani: ē ſalubritas ⁊ noxietas. Gaudiū enī ſpūale ē ſalubre ⁊ ſtudioſum tripl̓r. qꝛ facit carnē deſpicere. Guſtato eī ſpū: deſipit oīs caro: vt ait aug. Scd̓o facit diaboluꝫ vincere. qꝛ vt dicebat ſctūs anthonius Unica rō vin cendi diabolū ē leticia ſpūalis. Tertio facit munduꝫ contēnere. qꝛ nemo poteſt duobus dn̄is ſeruire. Ideo qui gaudet de deo: triſtatur de mundo. ¶ Tertio ſpūale gaudiū ē a celeſti gaudio deriuatū id ē a donis celeſtibus. Un̄ notāduꝫ ē ꝙ qͥnqꝫ ſunt bo na celeſtia/ a qͥbus eſt ſpūale gaudiū deriuatum: ſcꝫ Spūalis puritas. Primū a quo cauſatur ſpūa Spūalis trāquillitas le gaudium: eſt ſpūalis puri Spūalis ſanitas tas. Animus enī generoſus Spūalis libertas libentius qͥeſcit in lecto ꝯſcīe Spūalis cōformitas qn̄ eſt mundus/ ꝙͣ qn̄ eſt immūdus. Nam naturaliter homo appetit mudiciam: ⁊ abhorret īmūdiciā. Propt̓ea dicit ſponſa in canti. primo ca. Lectulus noſter floridus Scd̓m a quo cauſatur ſpūale gaudiū ē ſpūalis ſanitas. ſicut videmꝰ ꝙ naturalit̓ non ē gaudiū ſi corpus eſt infirmū. Un̄ dr̄ ꝓuer. xvi. Dulcedo aīe eſt ſanitas oſſium.i. viriū aīe. Et Eccl̓iaſtici. xxx. Nō eſt cenſus

fo. xcv. De fructu gaudii ſuper cenſum ſalutis corporis. non eſt oblectamētum ſuper cordis gaudium. Tercium a quo diriuatur ſpūale gaudiū/ eſt ſpūalis libertas. Peccator eī eſt ſicut hō captus ⁊ ligatꝰ: ad bene oꝑandū ineptus. Un̄ dr̄ ꝓuer. v. Iniqͥtates ſue: capiūt impiū. ſed adueniente ſpūſctō/ libertas cauſat̓̉ in aīma. Iuxta illud apl̓i ſcd̓e ad coꝝ. iii. Ubi ſpiritꝰ domini: ibi libertas. Quartum a quo ſpūale gaudiuꝫ cauſatur eſt ſpūalis tranqͥllitas. Itaqꝫ in hoc mūdano gaudiū ſunt diuer ſarū cogitationū tumultus/ ⁊ diuerſaꝝ affectionū cru ciatus: conſcīe remorſus. Quidā vero cruciātur cupi ditate in acqͥrēdo/ quidā timore in cuſtodiēdo quidā dolore in amittēdo. Iſto gaudio hūano quidā cruciā turlira/ quidā inuidia. ſed animꝰ ſpūali gaudio plenꝰ quietꝰ eſt ⁊ iocūdꝰ/ ⁊ quaſi quidā lectꝰ moliſſimꝰ. Ui demus eī ꝙ in lecto molli ⁊ quieto/ libētius hō qͥeſcit ꝙͣ in lecto ſpinoſo. Iſte eſt lectꝰ floridꝰ in quo quieſcit ſpōſus ⁊ ſpōſa ī cāticis. De iſta quiete gaudii ſpūalis dicit gr̄e. Sctī qͥ nichil huiꝰ mndi appetūt: nullis cor de tumultibꝰ ꝯprimūtur. Et auguſtinꝰ dicit ꝙ qͥ bibe rit de fluīe paradyſi cuiꝰ vna gutta eſt maior occano reſtat ꝙ in eo ſitis huius mūdi extinctus ſit. Quintum a quo canſatur ſpūale gaudiū/ eſt ſpūalis ꝯformitas.ſ. cū volūtate dei. qꝛ cuꝫ volūtas humana volūtati diuine ꝯformat̉: nichil ei repugnat. ⁊ ſic voluntas dei in oībꝰ īpletur. Iuxta illd̓ pſal. Oīa q̄cūqꝫ voluit dn̄s fecit Hec aūt maior dilectio ⁊ maiꝰ gaudiū eſt qd̓ poſſit eſſe: oīa ad nutū habere ⁊ nichil ei repugnare. Etiā ignis gehēne facilis eſſet: ſi volūtas illū acceptaret. Qui igit̉ ſūt volūtati diuine ꝯformes: ſūt qͣſi dii/ ſue volūtatis oīpotētes. Exēplū de quodā ſctō

patre qui ſciebat flere quandocunqꝫ volebat. ¶ Tercio ⁊ vltīo ſpūale gaudiū eſt a celeſti gaudio pigmētatum: ꝯficitur enī īſtar nectaris ſpeciebꝰ cele ſtibus ⁊ gariophilis. Vnde notandum eſt deuote ⁊ di ligenter ꝙ triplex eſt genus nectaris. ſcꝫ. Nectar dn̄ice paſſionis. ¶ Primum eſt Nectar ꝟtuoſe operationis. nectar dn̄ice paſ Nectar et̓ne fruitiōis vl̓ felicitatis ſionis/ quod eſt dulciſſimū ⁊ aīe deuote īebriatiuū. Et notandū ꝙ in hoc nectare bn̄dicto quattuor apponūtur.ſ. vinū illd̓ myrratū quo xp̄s fuit potatus/ Pro gariophilis ſūt claui poſiti quibꝰ xp̄s fuit cōfoſſus. Pro cynamomo fuit lignū crucis/ in quo fuit ſuſpēſus. Pro zucara eſt ibi dulciſſima caritas ⁊ mīa/ qui pro nobis tractꝰ fuit paſſus ⁊ mortuus. De iſto nectare dicit ſpōſa in canticis. Dabo tibi poculum ex vino condito. ¶ Secundum nectar eſt virtuoſe operatiōis. Habet pro vino caritatem dei ⁊ proximi/ ⁊ ꝓ gariophilis cla uos pūgitiuos ꝯfeſſionis pctī. Pro cynamomo plan ctus oſtēſiuꝰ recognitiōis pctī. pro zucara habet dulcedinē pietatis ⁊ boni oꝑis. De iſto nectare dicit ſpō ſa in cāticis. Bibi vinū meū cū lacte meo. Uinum eſt dulce ⁊ lac ē mundū. qꝛ bona volūtas habet iſta duo ſcꝫ dulcedinē veritatis vel pietatis ⁊ gratie ⁊ mundi ciam cōſciētie. De iſto gaudio dr̄ eccl̓iaſtici. xxx. Nō eſt oblectamentum ſuper cordis gaudium. ¶ Terciū ē nectar eterne fruitiōis vel felicitatis. qd̓ angelicū ⁊ iocūdiſſimum eſt. ⁊ iō facit beatos ꝯtinue cātare ſanctꝰ ſctūs/ ſctūs dn̄s deus ſabaoth. ⁊c̄. Sicut videmꝰ ꝙ nectar in ꝯuiuiis facit cōuiuas choreas du cere ⁊ cātare: ſic ⁊c̄. Iſtud nectar ꝯficitur ex quattuor Habet enī ꝓ vino puritatē diuine viſionis. pro gario

onganimitatis lo. xcvj. philis habet venuſtatem dn̄ice paſſionis. ꝓ cynamo mo: habet firmitatē eterne donationis vel fruitionis pro zucara vel pro melle/ habet dulcedinem vel ſuaui tatem eterne fruitionis. De iſto nectare dicit̉ in canticis. Bibite ⁊ inebriamini amici mei cariſſimi. Iſtd̓ eſt ſpirituale gaudium a celeſti gaudio pigmētatum de quo dr̄ in Matheo. Intra in gaudium dn̄i tui. ⁊c̄. Tertius fructꝰ eſt fructꝰ pacis Sed qꝛ de iſto fructu tractatum eſt in beatitudinibꝰ in ſeptima beatitudine: ideo de ip̄o nichil ampliꝰ eſt hic dicendum. uartus fructꝰ eſt patiētia de qua ſimiliter dictum eſt in tractatu de beatitudinibꝰ cum dicebatur de octaua beatitudine. ¶ De longanimitate. xliiii. ca. Quintus fructꝰ eſt longanimi tas vel perſeuerātia/ de qua etiam notanda ſunt tria Primum eſt ꝙͣ laudabiliter commendatur. Secundum eſt ꝙͣ efficaciter operatur. Tercium eſt ꝙͣ ſingulariter coronatur. ¶ Primo igitur commēdatur perſeuerātia: qꝛ oeus perſeuerauit quouſqꝫ fecit opus ſue creatiōis. Iuxta illud Geneſis. ii. Compleuit deus die ſeptimo opus quod fecerat. Chriſtus perſeuerauit quouſqꝫ perfecit opus noſtre redēptiōis. qꝛ dr̄ Ioh. xvii. Opus ſummaui qd̓ dediſti michi vt faciā. Sancti ꝑſeuerauerūt quouſqꝫ perfecerunt opus ſue perfectionis. In quoꝝ perſona dicit apl̓s ſcd̓e thi. iiii. Bonū certamē certaui curſum conſummaui/ fidem ſeruaui.

¶ Secundo ꝑſeuerentia operatur efficaciter. Unde notādū ꝙ triplex eſt ꝑſeuerātie affectꝰ. nā ꝑſeuerātia Perficit inchoata. ¶ Primo igit̉ ꝑſeuerātia Impetrat poſtulata. ꝑficit īchoata/ ⁊ nichil imStabilit acquiſita. ꝑfectū relinqͥt: etiam ſi robur deficit. ſicut videmꝰ ꝙ muliercule ꝙͣtūcūqꝫ ſenilis etatis/ laborādo ⁊ ꝑſeuerādo ⁊ ꝯtinuādo: ꝑficiūt laborē ſue peregrinatiōis. ⁊ ſicut videmus ꝙ natura ꝯtinue oꝑando/ ex modica radice vel nuce: facit arbo rem mire celſitudīs. ⁊ ſicut videmꝰ ꝙ gutta aq̄ ꝙͣuis ſit res valde mollis/ ꝯtinue cadēdo: cauat lapideꝫ ro buſte ſoliditatis. Et iō dr̄ Iudicum. xviii. Nolite ne gligere/ nolite ceſſare. ¶ Scd̓o ꝑſeuerantia īpetrat poſtulata. ſicut maria magdalena perſeuerādo vidit reſurrectionē xp̄i ſicut apl̓i perſeuerādo in or̄one: acceperūt donū ſpūſſctī vt dr̄ Actuū. ii. Et ꝓpterea dr̄ Luce. xi. Si ꝑſeuerauerit pulſans: ⁊ ſi nō dabit ei eo ꝙ amicꝰ eius ſit: ꝓpt̓ īprobitatē tn̄ eiꝰ ſurget ⁊ dabit ei quotquot hꝫ neceſſarios ¶ Tertio perſeuerātia ſeruat acqͥſita. ſicut videmꝰ ꝙ ignis ꝙ ſeruat̉ ꝯtinue mīſtrādo ligna. Et ꝓpt̓ea dicit aug. Perſeuerātia ē magnū donū dei q̄ dona ꝯẜuāt̉ ¶ Quarto ꝑſeuerātia coronatur ſingulariter Vn̄ ait Bern̄. ꝙ alie virtutes coronā merētur: ſed ſola perſe uerantia coronatur. Et notandū ꝙ in ſcriptura quadruplex inuenitur ⁊ laudatur corona. Eſt eī corona pudicicie ꝟgīalis/ ⁊ hec ē florea/ ⁊ debet̉ virginibꝰ. Un̄ pſalmiſta Glīa ⁊ honore coronaſti euꝫ Dicitur de ſponſo virginum. Scd̓a corona ē ſapiētie mgr̄alis. ⁊ hec aurea ē q̄ debe tur doctoribꝰ. Eccle. xlv. Corona aurea ſuꝑ mitrā eiꝰ Tercia corona eſt perſeuerantia triūphalis. ⁊ hec eſt

fo. xcvij Benignitatis gemma que debetur martyribus ⁊ omnibus ꝑſeuerantibꝰ pſal. Poſuiſti dn̄e in capite eiꝰ: coronā de la pide p̄cioſo. Et apl̓s Prime coꝝ. ix. Oīs eī qͥ ī agone contēdit: ab oībꝰ ſe abſtinet. ⁊ illi qͥdē ⁊ corruptibileꝫ coronā accipiāt: nos autem incorruptum. Quarta corona eſt gl̓ie īmortalis/ et hec eſt ſtellea q̄ debetur felicibꝰ Apo. xii. In capite eiꝰ corona duode cim ſtellaꝝ. Corona ſtellea: ē felicitas et̓na. de quibꝰ dicetur īfra in vltīa dieta: vbi tāget̉ de gl̓ia paradiſi Hac corona coronant̉ ꝑſeuerātes. qꝛ vt dicit ſaluator Qui perſeuerauerit vſqꝫ in finem: ſaluus erit. Sextus fructus eſt frurtꝰ boni tatis. De iſto fructu actū eſt ī tractatu de btītudinibꝰ in capitulo de mīa: ⁊ iō de ip̄o nichil eſt dicendū. niſi ꝙ quattuor ſūt de quibꝰ bonitas p̄dicatur. Eſt enim bonitas nature cōgregantis fortune adornātis/ gra tie reformātis glīe quietantis. De qͥbꝰ dr̄ Gen̄. i. Uidit deꝰ cūcta q̄ fecerat.ſ. bona nature bona fortunebona gratie bona glīe. ⁊ erant valde bona. ¶ De benignitate. xlv. capitulum. ptimꝰ fructus eſt fructꝰ beQy nignitatis. De iſto fructu ſimiliter dictū eſt ī tractatu de btītudinibus ī capitulo de mīa. ⁊ iō nichil ad pn̄s dicendū eſt de ip̄o niſi ꝙ quattuor ſunt q̄ ad benigni tatem nos inducūt.ſ. Preceptū qd̓ inducit̉ vl̓ īponit̉ Exemplum quod proponitur ¶ Primo dꝫ nos Supplicium qd̓ euaditur. mouere ad beni Stipendiū vel premiū qd̓ acqͥrit̉ gnitatē preceptuꝫ qd̓ a chriſto inducitur vel imponit̉ Un̄ dicitur Luce. vi. Eſtote miſericordes: ſicut pater

veſter miſericors eſt. ¶ Secūdo debet nos mouere exēplum quod ab ip̄o proponitur de ſamaritano. ¶ Tercio dꝫ nos mouere ſuppliciū īferni/ qd̓ euadit̉ Qꝛ iudiciū ſine mīa fiet illi qui nō fecerit mīam. ¶ Quarto mouet nos p̄miū qd̓ in celo acqͥritur. Un̄ in Matheo. v. Beati miſericordes. qm̄. ⁊cͣ. ¶ De manſuetudine. xlvi. ca. Octauus fructꝰ eſt fructꝰ māſuetudinis: de quo ſupra dictū ē ī tractatu de beatitu dinibꝰ/ in capitulo de mititate. iō de ip̄a parū eſt hic dicendum. Et breuiter eſt notandū ꝙ manſueti. Clarius informatur. ¶ Primo igit̉ māſueti claRarius īpugnātur. rius īformant̉. Exēplum de Altius eleuantur. diſcipulis. Vnde iacobus in Amplius venerātur canonica ſua. In manſuetu dine: ſuſcipite infitum verbum. ¶ Scd̓o māſueti rarius īpugnātur. Sicut enim videmus cōiter ꝙ nō īpugnātur niſi caſtra alta ⁊ alti eleuata: ſic etiā videmus ꝙ leo ⁊ canis non inuadunt hoīem/ ſi inueniāt ip̄m iacētem vel ſedentē ſupra ter ram. Un̄ pſal. Māſueti hereditabūt terrā: ⁊ delectabuntur in multitudine pacis: ¶ Tercio altius eleuantur. ſic patet de chriſto qui venit ad nos māſuctus Math. xxi. ſicut patet de bea ta virgine ⁊ multis alijs. Un̄ ꝑſal. Exurget in iudicio deus: vt ſaluet oēs manſuetos terre. ¶ Quarto māſueti amplius honorantur. Exēplum habemus a chriſto de recumbere in nouiſſimo loco. Un̄ pſal. Suſcipiet dn̄s manſuetos. ¶ De fide. xlvii. capitulum.

fo. xcviii. De fructu fidei Nonus fructꝰ eſt fides: de quo fide dictū eſt in tractatu de virtutibus in capit ⁊ ideo nichil aliud eſt hic dicendum: niſi ꝙ fiSicut fundamentū ad ſuſtinēdum. ¶ fide Sicut arnatura ad euadendū. da S cut argumentū ad ꝯcludendū ſtinēdū. Sicut Sicut īſtrumentū ad aſcēdendū. enī videmꝰ ꝙ natura qn̄ vult ꝓduce̓ plātā prīo ponit radicē. ſil̓r qn̄ domificator facit domū: prīo ponit fun damētū. Simil̓r in moralibꝰ ſi aliqͥs vellet edificare bona oꝑa/ dꝫ ſubponere fidē: q̄ eſt vt petra duriciſſima ⁊ totiꝰ ſpūalis edificii fūdamētuꝫ. Et iō dixit dn̄s pe. Mat. xvi. Suꝑ hāc petrā edificabo eccl̓iam meā. Et nota ꝙ dixit ſuꝑ hāc: qꝛ fūdamētū alid̓ nemo pōt ponere: niſi illud qd̓ poſitū eſt qd̓ ē xp̄s ieſꝰ.i. coꝝ. iii. Et ideo ſi qͥs edificat: ſuꝑ iſtud fūdamētū edificet. qꝛ ait apl̓us. Sine fide impoſſibile eſt placere deo. Scd̓o fides eſt armamētū ad euadendū. eſt enī ſicut ſcutū militare. ſcutū aūt militare habet ſuperficiem/ et tres angulos. et portatur a ꝑte ſiniſtra contra aduerſarium/ ⁊ a parte cordis ad protegendū ipſum: et ratione ſigni hꝫ repreſentare deū. ſic reuerafides catholica eſt ad repellēdum aduerſariū cū tribꝰ caternis/ ad protegendū animū cum tribꝰ potētiis ad cōfi tendum deum in tribꝰ ꝑſonis. Un̄ ait apl̓s Ephe. vi. In oībus ſumētes ſcutum fidei ⁊cͣ. Tertiofides eſt ſicut argumentū ad ꝯcludendum nō ſicut argumentū dyaleticū quod procedit ex probrabilibus: aut ſicut argumentū tentatiuū qd̓ ꝓcedit ex his que vidētur probabilia ⁊ nō ſunt. ſꝫ eſt argumēlū apotheticū.i. faciens ſcire. Nunꝙͣ enī aliqͥs ſapiens

per ſuam ſciētiam potuit peruenire ad tantam ſcientiam de deo ⁊ creaturis: ad quātā venit ſimplex piſca tor petrꝰ: cū dixit. Tu es xp̄s filiꝰ dei viui. Unde per iſtud argumētū ꝓbatur vnitas diuine eſſentie/ trinitas ꝑſonaꝝ/ vnitas prime cauſe/ ⁊ ml̓tiplicitas creaturaꝝ/ pietas mīe/ multiplicitas gr̄aruꝫ ⁊ multa alia que xp̄s ⁊ eius diſcipuli ꝑ iſtud argumentū demōſtra bant. Nā per iſtud argumentū ꝓbatur demōſtratiue illuīatio cecoꝝ/ ambulatio claudoꝝ auditꝰ ſurdoꝝ lo cutio mutoꝝ/ erectio ſiue extēſio aridorum ſuſcitatio mortuoꝝ Et iō dicebat xp̄s ī Mat. Si oꝑa nō feciſſeꝫ in eis q̄ nemo aliꝰ fecit: pctm̄ nō haberēt. Et iō volēs apl̓s diffinire fidē ait Fides ē ſubſtātia reꝝ ſperādaꝝ argumentum non apparentium. Hebre. xi. ¶ Quarto fides eſt ſicut īſtrumētū ad ſcādendū. Ui demus eī ꝙ natural̓r oīs res hꝫ locū ꝓpͥū ad quē naturaliter tēdit per ſuā naturā. ſicut grauia hn̄t locum deorſum ad quē per naturā grauitatis natural̓r deſcē dunt Leuia aūt hn̄t locū ſurſum ad quē per naturam leuitatis natural̓r aſcēdunt. Hō cū ſit oīm creaturaꝝ corꝑaliū nobilior: habet locū ſuꝑ oīa corpora/ ad quē locū ante pctm̄ poterat per gr̄am aſcendere/ ꝙͣuis nō poſſet ꝑ naturā total̓r: ſꝫ ꝓpter pctm̄: gratia fuit ſibi ablata/ ⁊ natura total̓r ſauciata. et iō ad hoc ꝙ poſſit ad locū ꝓprium remeare: indiget īſtrumēto quodam qd̓ inſtrumētum nullꝰ per ſuā ſapientiā vel vitā potuit fabricare p̄ter xp̄m: qui fabricatus eſt aurorā et ſolē. iō oēs qui ſaluati ſunt ꝑ miniſteriū ipſius xp̄i ſcꝫ per fidē ſaluati ſunt/ que quidē eſt velut vnaſcala per quā ad celū aſcēdit̉: cōtinēs duodecī gradꝰ.i. duode cim articulos ꝑ apl̓os declaratos. iuxta numerū. xii. celoꝝ īcipiēdo ex aere qui celum dr̄ vſqꝫ ad celū empi

xxxxi
fo. xcix. De gn̄ali iudicio reum: ī quo dnodenarius nūerus terīat̉. Latera aūt iſtius ſcale ſunt diuinitas ⁊ hūanitas. Iſta aūt ſcala fuit per xp̄m deū ⁊ hoīem fabricata: ſed nobis fuit ī duodecim apoſtolos reuelata. Iſta ē ſcala quā vidit iacob patriarcha cuiꝰ cacumē ꝑtīgebat ad celū: cui etiā dn̄s erat īnixus/ ꝑ quā aſcēdebāt angeli ⁊ deſcē debāt. De iſta ſcala dicit aug. in ſermone aſcēſionis Aſcēdamus interim corde.i. fide vt cū dies ꝓmiſſus ¶ De modeſtia. aduenerit: ſequamur in corꝑe. ecimus fructus ē modeſtia. De iſto fructu ī tractatu de tēperātia dictū eſt: ⁊ ideo ¶ De ꝯtinētia. ad pn̄s nichil eſt dicēdum. Indecimꝰ fructus ē ꝯtinētia. De iſto fructu in tractatu de conſiliis/ in capitulo de caſtitate ſil̓iter dictum eſt. ¶ De caſtitate. Quodecimꝰ fructus ē caſtitas De iſto fructu ſil̓iter ī tractatu de ꝯſiliis dictū eſt/ in capitulo de caſtitate. Et iō de eo nō eſt āpliꝰ dicēdū. ¶ De generali iudicio. xlviii. capitulum. ſt tractatū de fructibꝰ C ſpūs ſctī: de gn̄ali ⁊ vltimo iudicio eſt dicēdum. Iſta eſt nona dieta.ſ. a fructibus bonorum opeꝝ: venire ad iudicium extremū. De gn̄ali iudicio quattuor ſpecialiter ſunt notanda. ſcilꝫ Signa que premittentur. ¶ Signa que premittē Scripta que aperientur. tur erūt ſicut quedā per Verba que dicentur emptoriacitatio. Facta que ſequentur ¶ Scripta.ſ. libri q̄ aꝑiētur: erūt ſicut quedā acta et

proceſſus recitatio/ ⁊ teſtium publicatio. ¶ Verba que dicentur: erunt ſicut quedam ſentētit promulgatio. ¶ Facta que ſequentur erunt ſicut quedam late et promulgate ſententie executio. ¶ Prīo igit̉ p̄cedent illd̓ iudiciū(vt dr̄ Harci. xiii). ſigna ſicut quedā citatio perēptoria que ſignā dicit Hieronimus ſe reperiſſe in hiſtoriis hebreoꝝ. Prima die exiget ſe mare quindecim cubitis ſuper altitudinem mōtium: ſtans in loco ſuo quaſi murus. Secunda die deſcendet: ita ꝙ vix poterit videri. Tertia die piſces ⁊ marine belue apparentes ſuper mare/ dabunt mugitus vſqꝫ ad celum. Quarta die/ ardebit mare ⁊ aqua. Quīta die herbe ⁊ arbores dabūt rorem ſanguineū Sexta die ruent edificia. Septima die petre ad inuicē collident̉ ⁊ ī octo ꝑtes ſcindētur ⁊ vnaqueqꝫ pars collidet aliam/ ⁊ nō ſciet homoſonum illum: ſed tantum deus. Octaua die fiet gn̄alis terremotus/ qui tantus erit vt dicitur/ ꝙ nullus homo vel animal aliquod ſtare poterit: ⁊ ad terram omnia proſternentur. Nona die equabitur tota terra/ ⁊ oēs mōtes ⁊ colles in puluerem redigentur. Decīa die exibunt homines de cauernis terre ⁊ ibūt velut amentes/ nec poterunt ſibi mutuo loqui. Undecima die reſurgent oīa oſſa mortuorum: ⁊ ſtabunt ſuper ſepulchra. oīa enim ſepulchra aperientur vt mortui exire valeant. Duodecīa die cadēt ſtelle de celo. In hac enī dnode cima die dicitur ꝙ aīalia cūcta venient ad campos mugientia/ non guſtantia/ nec bibentia.

fo. c. De gn̄ali iudicio Terciadecima die morientur homines viuentes: vt cum mortuis reſurgant. Quartadecīa die ardebit celum ⁊ terra ⁊ ſuꝑficies terre ⁊ aeris. Quītadecima die riet celum nouum/ ⁊ terra noua/ ⁊ reſurgent mortui: ẜm virtutes/ merita ⁊ demerita re cepturi. Iſta enī ſigna erunt(ſicut dictum eſt) quedā ꝑemptoria citatio/ ⁊ terribilis cū executione ſentētie ſine omī excuſatione ad iudicium vocatio ⁊ p̄coniza tio. Vnde dicit aplūs Prīe teſſal̓. iiii. Ip̄e dominus in iuſſu ⁊ in voce archangeli ⁊ in tuba dei deſcendet de celo. De iſta terribilicitatione dicit Hieronymus Siue comedam/ ſiue bibam/ ſiue aliquid alid̓ faciā: ſꝑ videtur ſonare illa terribilis tuba ī auribus meis Surgite mortui: venite ad iudiciū. Et Iob. xxxviii. Quid faciam cum reſurgam ad iudicium? ¶ Secūdo in illo iudicio tremendo aperientur ſcri pta ſicut quedam acta. Et nota ꝙ ibi aperiētur tria ſcripta ſolennia ⁊ autentica ⁊ ſine omni calūnia.ſ. Liber paſſiōis dn̄ice. ¶ Prīo aꝑient̉ quaſi q̄daꝫ acta.ſ. liber paſſiōis dn̄ice ī Liber conſcientie. quo ſunt.ſ. crux/ claui lāceaLiber vite. corona ſpinea ⁊ ī carne xp̄i cicatrices ⁊ xp̄i vulnera vt dicit criſoſtomus. et non erit tunc neceſſitas accu ſationis: cum viderit quilibet crucem ⁊ ip̄m chriſtū habentē in corpore ſuo teſtīonia paſſionis. Un̄ dicit̉ Math. xxiiii. Tūc apparebit ſignū filii hoīs in celo. ¶ Scd̓o aꝑiēt̉ libri ꝯſcīe. Et nota ꝙ liber ꝯſciētiaꝝ ꝯtinebit tria capitula.ſ. cogitationes. qꝛ vt dr̄ ſap̄. i. In cogitatiōibus impii int̓rogatio erit. ꝯtīebit etiaꝫ ꝟba ⁊ locutiōes ocioſas. vt dr̄ Mat. xii. De oī verbo ocioſo qd̓ locutus fuerit hō: reddet rōeꝫ in die iudicii

Continebit etiā liber ille facta ⁊ oꝑationes. ⁊ dicitur Eccl̓iaſtes vltīo. Cūcta q̄ fiunt adducet dn̄s in iudicio ꝓ omni errato: ſiue bonum/ ſiue malū ſit. bonum ſcꝫ omiſſum/ ⁊ malum commiſſum. ¶ Tertio aꝑietur liber vite.i. xp̄s/ cuius ꝟtute mani feſtabūtur ſecreta ꝯſcientiaꝝ vnius ad alteꝝ. ſicut di cit aplūs Prime coꝝ. iiii. Nolite ante tp̄s iudicare: quouſqꝫ veniat dies dn̄i ⁊c. De iſtis libris dicit̉ apocalipſis. xix. Iudicati ſūt mortui ex his q̄ ſcripta ſūt in libro ẜm opera ipſorum. ¶ Tertio in illo tremēdo iudicio ba iudicis ꝓmul gabūtur: ſicut ſentētia diffinitiua. Vnde nota in iſta ſententia ſpecialiter tria. ¶ Primo cauſe magnitudinē ſiue immēſitatem/ de qua erit illa ſententia: qꝛ nō erit pecunie vel poſſeſſi onis terrene. ſed dānatiōis vel ſaluatiōis eterne. illi ꝟo qui obtinebūt: mutabūtur ad poſſeſſionem hereditatis eterne. qꝛ dr̄ Mathei. xxv. Et ibunt hi in ſuꝑ plicium eternum: illi vero in vitam eternam. ¶ Scd̓o nota ī iſto iudicio auditoꝝ multitudinē vel curie ſolēnitatē in cuius ꝯſpectu reprobi cōfundētur. totus enī mūdus ꝯgregabit̉/ oēs angeli de celo/ oēs hoīes d̓ mūdo) oēs diaboli de īferno. vt dr̄ Mat. xxv. Congregabūtur an̄ eū oēs gētes. Et iō ē bonū ꝯſiliū cū hoīe qui de iure ſuo diffidit an̄ diem ſentētie ꝑicu loſe coram ſacerdote de ꝯpoſitiōe tractare. Un̄ dicit ſapiēs Eccl̓iaſtici. xviii. Ante iudiciū: para iuſticiā. ¶ Tercio in illo iudicio tā tremēdo vel ſentētia tre mēda iudicis nota ſeueritatē vl̓ īflexibilitatē. Un̄ d̓r Malachie. iii. Et quis poterit cogitare diē aduētus eius/ aut quis ſtabit ad videnduꝫ eū? Tāta nāqꝫ erit tūc iudicis ſeueritas ⁊ inflexibilitas: ꝙ ſi beata ꝟgo

fo. ci. De gn̄ali iudicio ⁊ oēs angeli ⁊ ſctī ⁊ ſancte genuaflecterēt ⁊ cū lachri mis orarēt ꝓ aliquo qui eēt in mortali pctō: iudex nō exaudiret eos. qꝛ dicit̉ ꝓuer. vi. zelus ⁊ furor viri non parcet in dic iudicii nec acquieſcet cuiuſcūqꝫ p̄cibus nec ſuſcipiet ꝓ redēptione dona plurima. ¶ Quarto ⁊ vltīo in iſto tremēdo iudicio facta ſtatī executioni dabūtur. De executione illius ſentētie no ta ſpecialiter tria. ¶ Prīo multitudinē ⁊ potentiā miniſtroꝝ qͥ parati erūt ad ꝟbū iudicis exequēdum. qꝛ dr̄ Math. xii. In ꝯſummatiōe ſeculi exibūt angeli ⁊ ſeparabūt malos de medio iuſtoꝝ ⁊ mittēt eos in caminum ignis: ibi erit fletus ⁊ ſtridor dentium. ¶ Scd̓o in iſta executiōe nota impotētiā ⁊ anguſtiā reproboꝝ. qꝛ nulla erit via ad euadēd̓. Vn̄ dicit aug. O ꝙͣ āguſte erit vndiqꝫ reproboꝝ vie? ſuꝑius erit tūc iude iratus/ īferius chaos inferni horrēdū/ a dextris accuſantia pctā aſiniſtris infinita demonia ad ſupplicium trahentia. intus ꝯſciētia vrēs/ foris mūdus ardēs. miſer pctōr ſic dep̄henſus: quo effugiet? latere erit īpoſſibile/ apꝑere intolerabile. Et iō dr̄ apoc. ix. ꝙ deſiderabunt hoīes mortem ⁊ fugiet mors ab eis ¶ Tercio nota in iſta executiōe defectum ⁊ carētiaꝫ oīm auxilioꝝ. tunc enī xp̄s qui tm̄ miſericors eſt ꝙ ꝓ pctōribꝰ tradidit ſemetip̄m: ridebit in dānatiōe eoꝝ In cuius ꝑſona dr̄ ꝓuer. i. Ego quoqꝫ in interitu vr̄o ridebo. Sācti etiā qui ſe ꝓ ſalute oīm morti expoſue runt/ nō ꝯpatient̉ tūc miſerie reproboꝝ ſꝫ potius gau debunt in dānatiōe eoꝝ. qꝛ dr̄ in pſal. Letabit̉ iuſtus cū viderit vindictā ⁊c. Sicut enī nūc eſt tp̄s clemētie ſic erit tunc tp̄s vltiōis ⁊ vindicte. ſicut dr̄ in pſal. Cū accepero tp̄s: ego iuſticias iudicabo. Et hec de iudi

cio vltimo dicta ſufficiant. ¶ De penis inferni. xlix. capitulum. Oſt tractatū gn̓alis iu17dicii: ſeqͥtur videre de penis īferni/ ē gloria paradiſi. Iſta enī eſt vltīa dieta.ſ. a iudicio ad infernū vel ad celū. Nā reprobi faciūt peſſimam dietā: de iudicio ad eternū ſuppliciū. Iuſti ꝟo faciūt optimam dietam/ a iudicio ad regnum eternum. ¶ Primo igit̉ dicendum eſt de penis ⁊ ſuppliciis re proborum: de quibus notanda ſunt q Primo penaꝝ acerbitas. Pr iene reScd̓o penaꝝ diuerſitas pro cerbiſſīe Tercio penaꝝ diuturnitas. ⁊ in es. GraQuarto peniaꝝ vniuerſitas uiſſima enim pena que Quīto penaꝝ inutilitas. in hoc mūdo poteſt to lerarit mnīor eſt pena purgatorii. vt dicit auguſtinus in quodam ſermone: quāto magis pena inferni? In ſignū huius vehemētis doloris dicit ſaluator in euā gelio: Ibi erit fletus ⁊ ſtridor dentium. ¶ Secūdo pene inferni erūt diuerſe. Unde nota ꝙ in ſacra ſcriptura inueniuntur nouem pene. Prima eſt pena ignis. Scd̓a pena ē vermis. Ignis ardebit carnē: vermis ardebit mētem. De iſtis duabus ſil̓ dicit̉ yſa. vltimo. Uermis eoꝝ non morietur: ⁊ ignis non extinguetur Tercia pena eſt fetor. vt dr̄ in pſal. Ignis/ ſulphur ⁊ ſpūs ꝓcellaꝝ: pars calicis eoꝝ.i. pene eoꝝ. Quarta pena eſt frigus. qꝛ dicitur Iob. xxiiii. Trāſ ibunt ab aquis niuium: ad calorem nimiū. quia erit maxima pena mutatio ſubita. qꝛ natura mutatiōes tion patitur repentinas. vt dicit ypocras.

fo. Cti. De penis inferni Quīta pena erit fames maxīa. Iuxta illud yſa. lxv. Serui mei comedent: ⁊ vos eſurietis. Ibi nanqꝫ eſt tāta inopia: ꝙ neqꝫ guttam aque poterūt habere. vt legitur Luce. xvi. de diuite epulone: ſepl̓to ī inferno Unde Gregorius Guttā aque petiit: qui micā panis lazaro negauit. Maxīa pena erit famēs/ q̄ ibi erit: et magis mortalis eſt carētia viſionis diuine. Unde dicit Gregorius. Immortalis ibi fames īterficit: qꝛ fociem ſuam ſaluator eis abſcondit. Sexta pena eſt tortor vel potius tortores. quia dicit̉ Mathei. xviii. Tradidit eū tortoribus/ donec redde ret vniuerſum debitum. Septima pena eſt horror. Unde Iob. ix. Ubi nullus ordo: ſed ſempit̓nus horror inthabitat. et iſta erit ma xima pena. qꝛ videmus ſi nūc appareret nobis vnus ſolus diabolus: magnus horror/ ⁊ quaſi ītolerabilis eēt. quid ergo erit tūc: cū tot horribiles apparebūt? Octaua pena erit tenebra in qua incarcerabūtur ⁊ ligabūtur reprobi. qꝛ dicitur Mathei. xxii. Ligatis manibus ⁊ pedibus eius: ꝓiicite eū in tenebras exte riores. Et Gregorius dicit in moralibꝰ. Ignis infer nalis concremationem habet: ⁊ non lucem. Rona pena ⁊ quaſi principalis erit dolor. qꝛ in illis penis non ſolum erit acerbitas: ſed cōtrarietas. Un̄ vt dicit̉ Gregorius in moralibus libro. ix. Horrendū enī erit reprobis ibi dolor cuꝫ formidine flāma cum obſcuritate/ mors ſine morte/ finis ſine fine defectꝰ ſine defectu. qꝛ ⁊ mors viuit ⁊ finis ſemper incipit: et befectus deficere neſcit. Mors perimit ⁊ nō extīguit et dolor cruciat/ ⁊ pauorem non purgat Et ratio eſt: quia cum peccator ⁊ diabolus in culpa conſentiant: iuſtū eſt vt creature in reproborum pena conueniant

Et notādum ꝙ a diuerſis cauſis ipſis reprobis ineſt dolor. Sunt aūt quattuor cauſe doloris. ¶ Prima eſt quia amiſerunt bona tēporalia huius mundi. Unde pſalm̄. Cum interierit homo nō ſuinet omnia/ nec deſcendet cum eo gloria eius. ¶ Scd̓a cā eſt. qꝛ tp̄s ꝑdiderūt. Un̄ hiere.i. Trāſiit eſtas ⁊ facta eſt meſſis ⁊ non ſaluati ſumus. Dānati nanqꝫ darent libēter totum mūdum ꝓ vno momēto temporis: ſi poſſent habere ad penitendum. ¶ Tercia cauſa eſt: quia viſionem ⁊ gloriam dei ꝑdi derunt. Vnde dicit criſoſtomus/ ꝙ omnes gehenne cruciatus: ſunt carentia viſionis dei. ¶ Quarta cauſa ē: qꝛ inferni vilitatē ⁊ miſeriā acqͥſierūt. Eſt eī locꝰ infernalis tenebroſus ⁊ penurioſus qd̓ erit maxīa pena diuitibꝰ ⁊ hoībus voluptuoſis/ ⁊ magnatibus. qꝛ in vita habuerūt domos ſine fumo: et ibi erit fumus ꝯtinuus. qꝛ dr̄ yſa. xlv. Fumus erūt in furore meo. De iſtis penis dicit bern̄. ī ſermone de negocio ſpūali. o gehēnalis regio fugiēda vbi ignis ardens/ frigus vrens/ vermis īmortalis/ fetor intole rabilis/ mallei ꝑcutiētes/ tenebre palpabiles/ ꝯfuſio pctōꝝ/ īnodatio vinculoꝝ/ horribilis facies demonū totus tremor ad huiuſmodi regionis memoriam. ¶ Tercio ē ibidē penaꝝ diuturnitas. Pene eī infer nales erūt diuturne: īmo ſempit̓ne. qꝛ dr̄ yſa. xxxiii. Quis ex vobis pot̓it hītare cū ardoribꝰ ſempit̓nis? Et math xxv. Diſcedite a me maledicti in ignē et̓nū Dicit Grego. ꝙ ad magnā iuſticiā iudicis ꝑtinet vt nunꝙͣ careāt ſupplicio: qͥ nunꝙͣ dū viuerēt voluerunt carere pctō. Et illud ē ſūme horrendū in iſta pena: ꝙ ſit maxīa ⁊ et̓na. Si eī dānati ſingulis diebꝰ flerēt/ ⁊ in fletū emitterēt modicā lachrimā: plus de aqua ꝑ

fo. ciii. e penis inferni proceſſum temporis de oculis vnius dānati exiret: ꝙͣ ſit aqua totiꝰ mūdi. Cuiꝰ ꝓbatio eſt: qꝛ illa aqua ē īfi nita: aqua aūt totius mundi eſtfinita. ¶ Quarto eſt in īferno penaꝝ vniuerſitas. Sūt enī qͥdā dicere volētes ꝙ in īferno vniuerſe ꝑtes hoīs/ tā corꝑis ꝙͣ aīe poſt diē iudicii erūt ī igne. qꝛ dr̄ in Mat. Timete eū qui poſtꝙͣ occiderit: pōt corpus et aīam ī dere in gehēnam ignis. Nūc aūt videmꝰ ꝙ homo nō poſſet ſine maxīo tormēto ignē in ꝑte vniꝰ digiti ſuſtinere per vnā horā. quātus ergo erit dolor: quando totus homo ardebit in igne. Vnde in ſignū iſtiꝰ maximi doloris dicit ſaluator frequēter in euāgelio. Ibi erit fletus ⁊ ſtridor dentium. ¶ Quinto ⁊ vltimo iſte pene īfernales erūt īutiles ⁊ infructuoſe. Pena eī pn̄tis vite breuis eſt/ leuis ⁊ fru ctuoſa: ſed futura eſt lōgiſſima ⁊ grauiſſima ⁊ infructuoſa: qꝛ ſi dānatꝰ flendo/ tantū de lachrymis emitteret/ quātū eſt de aqua in mari: nō ſufficeret ad lauā dum maculā vnius pctī mortalis. Erūt tamē ītra ſe penitētiaꝫ agētes: ⁊ preanguſtia ſpūs gemētes: vt dr̄ Sapiētie. v. ⁊ tn̄ infructuoſe. qꝛ in īferno erit ſtimulꝰ penitētis: nulla tn̄ erit correctio volūtatis. Exemplū de ſancto patre qͥ orauit ꝓ dyabolo ⁊ rn̄ſione dn̄i/ ⁊ ob ſtinatōe dyaboli. Et hec de penis īferni dictaſufficiāt ¶ De gl̓ia paradyſi. l. ca. oſt fractatuꝫ de penis īferni ſeqͥtur vltīo videre de glīa ꝑadiſi. Hec enī ē finis vlti me diete: qꝛ finis ē oīm deſiderioꝝ de qua ad pn̄s tria ſūt dicēda.ſ. Ualor impreciabilis. Decor ineſtimabilis. ¶ Primo igit̉ Honor infrāgibilis. iſtiꝰ gl̓e celeſtis

eſt valor impreciabilis. quia dr̄ yſa. lxiiii. Oculus nō vidit deꝰ/ abſqꝫ te: que p̄paraſti diligētibꝰ te. Et illd̓ hebre. Prīe coꝝ. ii. Oculꝰ nō vidit/ nec auris audiuit nec in cor hoīs aſcēdit q̄ p̄parauit deꝰ diligētibus ſe. Ualor aūt iſtiꝰ glīe celeſtis attēdit̉: in hoc ꝙ ita care deꝰ vēdit eā ſuis amicis. Cōſiſtit enī petro martyriū crucis: paulo ꝯſtitit decollationē capitis. Eſt aūt veriſſimū ⁊ certū: ꝙ deꝰ nō decipiet vnū amicoꝝ ſuoꝝ. ⁊ qd̓ plus eſt: ip̄e xp̄s emit glīam illam pro amicis ſub tormento ⁊ ignominia crucis. Eſt enī certiſſimum ꝙ deus pater non decipiet vnigenitum filium ſuum in emendo illud regnum. Cum ergo illud regnū tātum ꝯſtitit filio dei ⁊ alijs eius amicis/ certū eſt ꝙ res ma xima eſt ⁊ impreciabilis valoris. Unde dr̄.i. coꝝ. vi. Empti enim eſtis p̄cio magno: glorificate et portate deum in corpore veſtro. Scd̓o glīa illa celeſtis eſt decoris ineſtimabilis. Un̄ Eccl̓iaſtici. xliii. Pulchritudinē coloris eiꝰ: admirabitur ſenſus. Ex duobꝰ pōt colligi decor illius regni. Primo ex decore rerum naturalium inferiorū/ quas deus vult ita decorare. ſicut videmꝰ ꝙ liliū in hyeme apparet vile:: ⁊ poſtea decoratur in vere et eſtate. vn̄ dr̄ Mathei. vj. Conſiderate lilia agri. ⁊cͣ. Secūdo apparet decor illius glorie ex rebꝰ artificia libus. ſicut videmꝰ ꝙ ligna lapides ⁊ metalla per ſe videntur vilia ⁊ quaſi terra: ſed efficiuntur per artifi cem pulchra ⁊ ſplēdida quando ſunt polita ⁊ deaura ta. quantum igitur faciet ſummꝰ artifex/ cuius ſapiētia eſt infinita in decorādis amicis ſuis beatis in illa celeſti gloria? Ideo dr̄ Mathei. vj. Si fenuꝫ agri qd̓ hodie eſt ⁊ cras in clibanū mittit̉ deus ſic veſtit: ꝙͣto magis vos modice fidei?

ciiij. orie paradyſi B ¶ Tercio glīa celeſtis eſt honoris īſuꝑabilis. Quod probatur ex quattuor. Prīo qꝛ oēs ſctī erūt reges/ ſue volūtatis oīpotētes vt dicit Anſelmꝰ. Iō dr̄ Mat.xxv. Venite bn̄dicti pa tris mei: ꝑcipite regnū quod vobis paratū eſt ab. ⁊cͣ. Scd̓o qꝛ oēs erūt fili i chariſſimi ⁊ heredes dei/ ⁊ coheredes xp̄i. vt dr̄ ad Ro. viii. Tercio qꝛ erūt oēs quaſi dn̄i: xp̄s etiā in ꝓpͥa ꝑſona honorabit eos. qꝛ dr̄ Luce. xii. Precinget ſe.ſ. xp̄s: ⁊ trāſiēs mīſtrabit illis ⁊ faciet illos diſcūbere. Sicut filius regis cōſueuit in ꝓpria ꝑſona ſeruire: quando vult multum ſuos nobiles honorare. Quarto quia oēs erunt dii. ſicut dicitur in pſal. Ego dixi dii eſtis ⁊ filii excelſi omēs. Et hoc quia diuinitas erit in ſanctis ex multitudine vel magnitudīe di lectionis/ que trāfformat amantem in amatum: vt di cit Auguſtinus. Et phūs dicit. Vnuſquiſqꝫ talis eſt: quale eſt dilectum Si autem terram diligis: terra es ſi autem deum diligis/ quid dicā: deus eris. nō audeo dicere ex me: ſꝫ per ſcripturaꝫ que dicit. Ego dixi: dit eſtis ⁊ filii excelſi omnes. Item in illa celeſti curia conſidero alia tria. ſcꝫ. Locum ſumme glorioſum. Sextū ſumme ſpecioſum. ¶ Primo igitur ī illo Fructū ſumme copioſum. celeſti regno eſt locus ſumme glorioſus. quia quilibet ſanctus erit ī loco/ in quo eſt ip̄e dei filius. qꝛ dr̄ Ioh. iii. Ubi ſum ego: illic ⁊ miniſter meus erit. Scd̓o in illo celeſti regno eſt ſertū ſpecioſum vel corona. qꝛ dr̄ in pſal. de quolibet ſctō Poſuiſti ī capite eius coronā de lapide p̄cioſo. Iſte lapis eſt margari ta illa quam qui inuenit: vendit omnia/ et emit eam

vt dicit̉ Mathei. xiii. At nota ꝙ duplex ē coronaſan ctoꝝ.ſ. aurea ⁊ aureola. Aurea dr̄ p̄miū ſubſtantiale qd̓ conſiſtit in tribꝰ.ſ. in viſione dei clariſſima in frui tione ſuauiſſima in tētione ſecuriſſima. De qua dicit̉ Eccl̓iaſtici. xlv. Corona aureaſuꝑ mitrā eius/ q̄ ē ornatus pontificū. Ꝙꝛ oēs ſancti nō ſolū erūt reges oī potētes ſue volūtatis: ſed etiā erūt ſacetdotes ⁊ pontifices: offerētes deo ſemꝑ ſacrificiū laudis. Et iō dr̄ apocalypſis. v. Feciſti nos deo regnū ⁊ ſacerdotes. Alia corona dr̄ aureola.i. cornula parua. ⁊ iſta aureo la ſcd̓ꝫ doctores dr̄ quedā gloria accidētalis q̄ debet̉ ſctīs rōe oꝑis excellētis. datur eī tribꝰ generibꝰ opeꝝ Dat̉ enī virginibꝰ: ⁊ hec eſt florea. Datur martyrtb ⁊ hec eſt gēmea. Doctoribꝰ: ⁊ hec eſt ſtellea. Aureola florea dat̉ ꝟginibꝰ: qꝛ honore virginitatis floruerūt Un̄ dr̄ in pſal. de ꝟgine virginū xp̄o ⁊ agno quē virgines ſequūtur. Gloria ⁊ honore coronaſti eum. Aureola gēmea datur martyribꝰ qꝛ īſtar lapidis for tiſſimi ⁊ precioſi fuerūt. Unde dr̄ in pſal. Poſuiſti in capite eius coronam de lapide precioſo. Aureola ſtellea datur doctoribꝰ: qꝛ celeſtia docuerūt Unde dr̄ Dan̄. xii. Qui docti fuerint: fulgebūt quaſi ſplēdor firmamēti. ⁊ qui ad iuſticiā erudierīt multos quaſi ſtelle in ꝑpetuas eternitates. Et de muliere gl̓i oſa dr̄ apo. xii. ꝙ erat amicta ſole/ et luna ſub pedibꝰ eius ⁊ in capite eiꝰ corona ſtellaꝝ duodecim Mulier amicta ſole/ eſt aīa doctoris iuſticie ⁊ ſapīe diuīe q̄ eſt in caritate. ⁊ luna ſub pedibꝰ eiꝰ: qꝛ affectiones q̄ per pedes figurātur/ habēt plenā pietatē que per lunam ītelligit̉/ que eſt valde humida. Corona ſtellaꝝ ſigāt aur eo lā doctoꝝ. Un̄ ⁊ erāt ſtelle duodecī ī corona: qꝛ duodenariꝰ numerus abūdans eſt: in quo ītelligit̉ ꝙ

De glīa paradyſi fo. cv. doctrina ſacre ſcripture eſt abundantiſſima omīs iu ſticie. ſicut fuit doctrina xp̄i/ qui fuit doctor doctoꝝ de cuiꝰ doctrina dr̄ in Mat. Niſi abūdauerit iuſticia vr̄a pluſ ꝙͣ ſcribaꝝ ⁊ phariſeoꝝ: nō intrabitis in regnū ce loꝝ. Peccatores aūt ⁊ reprobi qͥ in mūdicia caſtitatꝭ nō abundāt vt virgines nec fortes nec perſeuerātes fuerūt in amore xp̄i ſicut martyres. nec ꝟitatē porta uerūt in ore vt doctores: aureolā nō habēt. Et qꝛ gra tiam dei hic nō habuer̄t. idcirco aureolā glīaꝫ ſubſtā tialis premii nō habebūt. ⁊ ſic oī corona aurea et aureola carebūt. qͥd alid̓ erit: niſi ꝙ ꝓ loco corone et̓ne felicitatis/ coronabunt̉ corona et̓ne calamitatꝭ. iuxta illd̓ qd̓ dr̄ yſa. xxii. Coronās coronabit te tribulatiōe Tercio in illa celeſti glīa bn̄dicta erūt fructꝰ optimi ⁊ vberrimi. Un̄ nota ꝙ in ſacra ſcriptura inueniūtur tres fructꝰ differētie.ſ. Fructus crucis triūphalis Fructus gratie ſpiritalis. ¶ Prīo igit̉ ſunt Fructꝰ glīe īmortalis. ⁊ qͥlibet duodecimfructus eſt in quadruplici numero. crucis ⁊ paſſionis chriſti. Primus fructus eſt demonū expugnatio. qͥa abſtulit eis totū mūdi prīcipatū. Iuxta illud qd̓ dr̄ Ioh. xii. Nunc princeps mundi huius eiicietur foras. Scd̓s fructꝰ eſt carceris īferni ꝯfractio. vn̄ pſal. Attollite portas principes veſtras: ⁊ eleuamini. ⁊c. Tercius fructus eſt mortuoꝝ ⁊ pctōruꝫ ſuſcitatio. Un̄ dr̄ Prime ad coꝝ. xv. Sicut in adā oēs moriunt̉: ita ⁊ in xp̄o oēs viuificabuntur. Quartus fructꝰ eſt captiuoꝝ redēptio. Un̄. j. coꝝ. vi. Empti enī eſtis p̄cio magno: glīficate. ⁊c. Quintus fructus eſt: inqͥnatoꝝ mundatio. Un̄ apo. i. Dilexit nos ⁊ lauit nos: in ſanguine ſuo.

Sextus fructus eſt cecoꝝ illumīatio Unde yſa. xxxv. Tunc aperientur oculi cecorum. Septimus fructus eſt tepidoꝝ ⁊ frigidoꝝ calefactio vn̄ pſal. Non eſt qui ſe abſcondat a calore eius. Octauus fructus eſt deformiū ⁊ turpiū decoratio. vn̄ in pſal. Aſperges me yſopo ⁊ mundabor lauabis me ⁊ ſuper niuem dealbabor. Nonus fructꝰ eſt ſitibūdoꝝ vel ſitientiū potatio ⁊ recreatio Ioh. vi. Sanguis meus vere eſt potus. Decimꝰ fructꝰ ē pr̄is placatio. Vn̄ Hebre. xii. Acceſſiſtis ad ſanguīs aſꝑſionē meliꝰ clamantē ꝙͣ abel cla mauit vindictā. Iuxta qd̓ dr̄ Gen̄. iiii. Ecce vox ſanguinis fr̄is tui abel clamat ad me de terra.ſ. iuſticiaꝫ ⁊ vindictā pctī. ſed ſanguis xp̄i clamauit melius. ſcꝫ mīam. qꝛ pctōres deo patri reconciliauit. Undecimus fructꝰ eſt ianue ꝑadyſi apertio. vn̄ gen̄. xxviii. Nō eſt hic aliud niſi domꝰ dei ⁊ porta celi/ q̄ ſ. facta eſt aꝑta in apertiōe lateris xp̄i. Eodē nāqꝫ tp̄e aꝑta eſt porta paradyſi/ dn̄o.ſ. moriēte: q̄ clauſa fuerat adam preuaricante in hora nona. Duodecimꝰ fructꝰ ē hereditatis celi aqͥſitio ⁊ ꝯfirma tio. qꝛ vt dr̄ Mat. xxvi. Hic eſt ſanguis noui teſtamē ti. In veteri teſtamēto ſanguīe ꝯferebant̉ terrena. in ſanguine aūt noui teſtamēti.i. paſſionis/ ꝯfert̉ heredi tas eterna De iſto fructu multiplici dr̄ in pſal. Et erit ſcꝫ crux xp̄i tanꝙͣ lignū qd̓ plantatū eſt ſecꝰ decurſus aquaꝝ.i. gratiaꝝ abndantiā/ que ſine mēſura fuerūt in xp̄o. qd̓ fructū ſuū dabit in tp̄e ſuo. i. in tp̄e mortis ſue ſacratiſſime ⁊ benedicte. Secūdo ſunt duodecim fructꝰ gratie ſpūalis/ de qͥbꝰ dicit̉ Gal̓. v. Fructus aūt ſpūs ſunt/ caritas/ gaudiuꝫ pax/ patiētia/ lōganimitas boītas/ benignitas/ man

Glorie paradyſi fo. cbi ſuetudo/ fides/ modeſtia ꝯtinētia/ caſtitas Et de iſtis duodecī fructibꝰ dictū eſt ſuꝑius in tractatu de fructi bus ſpūſſancti: ideo nichil ad preſens addemus. Tertio ſunt duodecim fructus glorie īmortalis. Primꝰ fructꝰ eſt ſanitas abſqꝫ īfirmitate pſal. Qui ſanat omnes infirmitates tuas. Secūdus fructus eſt iuuētus ſine ſenectute. vn̄ pſal. Renouabit̉ vt aqͥle iuuētus tua.i. xp̄i. qꝛ in etate xp̄i id eſt. xxxii. ānoꝝ ſemꝑ manebūt ſancti. vt dicit apl̓s Ephe. iiii. Donec occurramꝰ omnes in virū ꝑfectū in menſuram etatis plenitudinis chriſti. Tertius fructꝰ eſt ſatietas ſine faſtidio. vn̄ pſal. Satiabor: cum apparuerit gloria tua. Quartꝰ ē libertas ſine ẜuitute. vn̄ Ro. viii. Creatura liberabit̉ a ẜuitute corruptōis ī libertatē gl̓e filioꝝ dei Quītus fructꝰ eſt pulchritudo abſqꝫ deformitate. vn̄ apl̓s. Reformabit corpus huīlitatis nr̄e cōfiguratuꝫ corpori claritatis ſue. Sextus erit īpaſſibilitas vl̓ īmortalitas. vn̄ yſa.xxv. Precipitabit dn̄s mortem in ſempiternum. Septimꝰ erit abūdantia ſine īdigētia. Un̄ dr̄ deutꝝ. viii. Rerū oīm abundantia perfrueris. Octauus eſt pax ſine perturbatione. Nonꝰ erit ſecuritas abſqꝫ timore. De his duobꝰ dicit̉ yſa. xxxii. Sedebit populꝰ meꝰ ī pulchritudīe pacis ⁊ in tabernaculis fiducie. ⁊ in requie opulenta. Decimus erit cognitio abſqꝫ ignorantia. Unde apl̓s Prime coꝝ. xiii. Uidemꝰ nūc per ſpeculū in enigma te: tunc autem facie ad faciem. Undecimꝰ eſt gloria ſine ignominia. Vnde apl̓s ad Col̓. iii. Cum chriſtus apparuerit vita veſtra: tunc et vos apparebitis cum ipſo in gloria.

Duodecimus eſt gaudiū ſine triſticia. Sꝫ de iſto gau dio nota ꝙ ſunt ſex cauſe p̄cipue qͣre ſctī gaudebunt. ſcꝫ loci amenitas quā poſſidebūt iocūda ſocietas ī qͣ regnabūt. corporis glorificatio quā habebūt. mundꝰ quē contēpſerūt. infernus quē euaſerūt. Iſti enī fructus figurant̉ ꝑ duodecim fructꝰ ligni vite qd̓ erat in medio ꝑadyſi. vt legit̉ apoc. xxii. Fructꝰ ſumme bonos det nobis xp̄s qui creauit nos in celo. Itē in illa celeſti glīa ꝯſiderāda ſunt alia tria ml̓tis ſuſpiriis affectanda.ſ. Ameniſſima ciuitas. Amantiſſima ſocietas. ¶ Prīo ergo cele Ampliſſima felicitas. ſtis glīa hꝫ ameniſſimā ciuitatē. Un̄ pſal. Glīoſa dicta ſunt de te: ciuitas dei. Un̄ nota ꝙ ciuitas iſta eſt glorioſiſſima ſpecialiter in tribus. Habet enim. Figuram valde ſpecioſam. Menſuram ſpacioſam ¶ Primo igitur iſta Structurā valde p̄cioſam. ciuitas btā eſt īfigura valde ſpecioſa. ē eī in quadrū diſpoſita et formata vt dr̄ apo. xxi. Ciuitas in quadrū poſita et quadrata: figurat ſoliditatē ⁊ ſecuritatē illiꝰ regni celeſtis. ſicut videmꝰ ꝙ figura quadrata eſt ſolidior ꝙͣ alia figura Un̄ lapides cōſueuerūt quadrari: ⁊ poſtea in edificio collocari. ita etiā ſūmꝰ artifex deꝰ lapides ſuos.i. viros ſuos ⁊ electos ſuos ꝯſueuit quadrare quadratura virtutum.ſ. prudētia/ tēperātia fortitudine/ ⁊ iuſticia ⁊ ſic locare in edificio regni celeſtis. Scd̓o ciuitas iſta eſt in mēſura valde ſpacioſa. vnde dicit Ber ꝙ ad lr̄am quilꝫ ſctūs in celo empireo habe bit locū ſuū ſibi aſſignatū ꝓpriū ⁊ ſpecialem/ magis ſpacioſum ꝙͣ ſit ab oriēte vſqꝫ ad occidētem De men ſura iſtiꝰ ciuitatis dr̄ apo. xxi. ꝙ habet ſtadia duodecī

fo. cbij De gloria paradiſi milia. Stadium eſt mēſura quinquaginta paſſuum Quīquagenarius ꝟo nūerus in ſacra ſcriptura: remiſſionē pctōꝝ ſigāt. Quia in quinquageſimo anno qui dr̄ iubileus ẜm legē fiebat remiſſio debitoꝝ/ ⁊ re uertebat̉ qͥlibet ad poſſeſſiōes ſuas/ ⁊ ad terrā patrū ſuoꝝ. vt dr̄ Leuitici. xxv. Beata ciuitas iſta bn̄ mēſu ratur ꝑ ſtadia/ q̄ ꝯtinēt vt dictū eſt paſſus quinquagī ta. qꝛ inſtar iubilei quinquageſimi anni oībus iſtius ciuitatis ciuibus pͥmitꝰ pctā dimittunt̉/ ⁊ ſic remiſſis pctīs: ad poſſeſſionē ſuaꝫ ⁊ hereditatē eternā ad quā erāt vel ſunt p̄deſtinati: facilit̓ reuertunt̉. Et iō quilꝫ homo dꝫ eē ſollicitus de pctīs ſuis per pnīaꝫ delēdis. qꝛ alias nō poſſet eē ciuis regni celeſtis. qꝛ ibid̓ dr̄.ſ. Apoc. xxi. ꝙ non intrabit in eā aliquid coinquinatū ⁊ faciēs abhoīationē ⁊ īmundiciā. Sꝫ valde notādū eſt ꝙ ſtadia ſunt duodecī milia. Per nūeꝝ duodena rium qͥ eſt nūerus abūdans: deſignatur abundantia meritoꝝ ⁊ bonoꝝ opeꝝ/ ſine qua non eſt aliqͥs ꝯciuis ciuiū ſuꝑnoꝝ. qꝛ dicit ſaluator Math. v. Niſi abūda uerit iuſticia veſtra pluſꝙͣ ſcribaꝝ ⁊ phariſeoꝝ: nō in trabitis ī regnū celoꝝ. Iuſticia phariſeoꝝ erat ī oꝑe exteriori nō int̓iori ꝟtute. qꝛ ex timore erat: nō amo re. et iō erat nimis ſtricta. Sicut videmꝰ ꝙ timor hꝫ cor hoīs valde ꝯſtringere ⁊ amor dilatare. Un̄ in p̄ſ. dr̄ de ꝟtute caritatis. Latū mādatū tuū nimis. Per millenariū aūt numeꝝ/ qͥ eſt vltimus limes ⁊ terinus numeroꝝ: figuratur elegāter illud celeſte premium qd̓ eſt finis ⁊ quies oīm deſiderioꝝ. vt dicit Aug. Et in pſal. Satiabor cum apparuerit gloria tua. ¶ Tercio illa ciuitas btīſſima eſt in ſtructura p̄cioſiſſima. qꝛ dr̄ apoc. xxi. ꝙ fūdamēta muri ciuitatꝭ ſūt oī lapide p̄cioſo ornata. Ubi notandū eſt ꝙ duodecī

lapides p̄cioſi noīantur ⁊ ponūtur in edificio huius ciuitatis.ſ. iaſpis/ ſaphirus/ calcedoniꝰ/ ſmar agdus/ ſardonix/ ſardius/ criſolitus/ berillus/ thopaſius/ cri ſopaſſus/ iacīctus/ ametiſtus. Iſti duodecī lapides p̄ cioſi ⁊ fundamētales iſtius ciuitatis celeſtis: ſigāre poſſunt duodecī articulos fidei/ q̄ eſt fundamētū oīs boni ⁊ p̄mii futuri. vt dicit apl̓s Heb. ix. Fides ē ſperandaꝝ reꝝ ſubſtātia.i. fundamentū eternoꝝ bonoꝝ Uel iſti duodecī lapides fundamētales ſignāt ꝟtutū ꝑfectiōes qͥbꝰ aīa ꝑ gr̄am hic ꝑficit̉ qͥbꝰ etiā celeſte p̄miū fabricat̉. Et ſicut ſunt qͣttuor ternarii p̄cioſoꝝ lapidū: ſic rn̄dent eis quattuor trinitates ꝑfectionū. ¶ Prīa trinitas lapidū ē iaſpis/ ſaphirꝰ/ calcedoni us: q̄ ſigāt fidē que dꝫ hr̄e p̄cioſam ⁊ nobilē trinitatē ¶ Fides nāqꝫ dꝫ eſſe viuēs nō mortua. ⁊ hoc ſignat iaſpis: qͥ eſt viridis coloris. Color enī viridis ī herba vel plāta vel arbore: ſignū ē vite. et ecōuerſo ſignum eſt ꝙ vita plante deficit qn̄ viror eiꝰ marceſcit. ſic qn̄ in hoīe eſt viror honeſtatis ⁊ bone oꝑatiōis: tunc eſt maxīm ſignū ē cordis viuētis. alias eī fides mortus eſt/ ⁊ informis/ nec ē fundamētuꝫ edificii celeſtis. Et ſicut iaſpis fugat fantaſmata: ſic fides viuēs ⁊ virēs per bona oꝑa vitat oīa diaboli machinamenta. ¶ Fides etiā dꝫ eē celeſtis nō terrea.i. de celeſtibus bonis/ nō de oꝑibus terrenis anxia celeſtis ⁊ diuina nō hūane rōni īnixa. qꝛ dicit Greg. Fides nō habet meritū: vbi humana ratio prebet exꝑimētuꝫ. Et hoc ſignat ſaphirus qui habet celeſtē colorē ſicut celum ſerenum. Et ſicut nobilis ſaphirus fugat venenoſa ⁊ mortificat araneā: ſic ꝟa fides venenoſis ſuggeſtio nibus reſiſtit ⁊ culpā in corde occidit/ ac de corde ex pellit. Un̄ dr̄ Actuū. xv. Fide purificans corda eoꝝ.

Fo. cviij. Glorie paradiſi ¶ Tercio fides debet eē fortis/ non infirma ꝯtra ꝑ ſecutiōes ⁊ ꝑicula vniuerſa/ ⁊ diabolica nocumenta. qꝛ dr̄.i. petri qͥnto d̓ diabolo. cui reſiſtite fortes ī fide Et hec ſignat calcedoniꝰ qͥ in colore ē pallidꝰ/ ⁊ oīs ſculpture repulſiuus. oī nāqꝫ ſculpture reſiſtit: ⁊ nullam recipit. ſic qui hꝫ verā fidem: vtiqꝫ ꝑ penitentiā eſt pallidus ⁊ mortificatꝰ. ſed nullā ſculpturā extraneam peccati recipit: ſed ſecū ꝯſeruat ſolā imaginē dei/ ad quā eſt creatus. Un̄ nota ꝙ diabolus in quibuſdam nō inuenit fidem catholicā vel fortē: in illis ſculpit ⁊ format figuram leonis.i. peccatum ſuꝑbie. In quibuſdam figuram drachonis.i. pctm̄ inuidie. In quibuſdam figuram canis: id eſt peccatum ire. In quibuſdam figuram talpe.i. peccatum auaricie. In quibuſdam figuram aſini.i. peccatum accidie. In quibuſdam figuram lupi: id eſt peccatum gule. In quibuſdā figuram vrſi.i. pctm̄ luxurie. Cōtra qd̓ monet nos apoſtolus Ro. xii. Nolite cōformari huic ſeculo: id eſt pctīs que fiunt in hoc ſeculo. ¶ Scd̓a trinitas lapidū eſt ſmaragdus/ ſardonix/ ⁊ ſardius. Et iſti tres lapides precioſi ſignant ſpem q̄ habet ſimiliter nobilem claritatem. Eſt enim ¶ Spes venie figurat̉ ꝑ ſmaragdū Spes venie. qui colorem habet viridem ⁊ grati Spes gratie oſum/ ⁊ curat diuerſas infirmitates Spes gl̓ie. ⁊ ſpecialit̓ morbū caducū. Color viridis ⁊ gratioſus in ſmaragdo/ ſignat virtutem gratie que incipit per ſpem venie reuiuiſcere in viro penitenti ⁊ cōtrito. Et ſicut color ſmaragdi eſt valde gratioſus: ſic cōuerſio pctōris per penitētiam reuiuiſcētis eſt gratioſa deo ⁊ angelis. Unde dr̄ Luce. xv. Gaudiū eſt angelis dei ſuꝑ vno pctōre penitentiā agēte. Et ſicut ſmaragdus

fugat febres/ ⁊ curat morbum caducū: ſic ſpes venie fugat tētatiōes ⁊ ſanat oē pctm̄. qꝛ vt dr̄ in pſal. Nō derelinquet oēs qui ſperant in eo. Et in ꝓuer. dicitur Septies in die cadit iuſtus: ⁊ reſurget. Septies ī die cadit per ruinā ſeptiformis culpe.ſ. ſuꝑbie ire/ auaricie/ accidie/ gule inuidie ⁊ luxurie. ⁊ tamē reſurget in virtute ⁊ in efficatia ſeptiformis gratie. ¶ Spes aūt gratie eſt qua qͥs non ꝯfidit de viribus ꝓpriis nec de diuitiis: ſed ſolū de gratia dei. vt dr̄ in Leuitico. Maledictus hō qui ꝯfidit in hoīe: ⁊ ponit carnē brachiū ſuum.i. carnalē hoīem fortitudinē. Et ſequit̉. Beatus vir qui ꝯfidit in dn̄o: ⁊ eſt dn̄s fiducia eius. Talis qͥ non ſolū ſperat in oībꝰ bonis ⁊ in malis de ſola gr̄a dei: recte figurat̉ per ſardonicem. Nā ſardonix ē tricolor: in ymo niger ī medio cādidꝰ/ in ſup̄mo rubicūdꝰ. Quia ſpes gratie facit tria bōa in ſperāte. Facit eī yma.i. terrena nigreſcere ⁊ ꝯtēnere ⁊ yma īferni timere. Facit ī medio.i. in corde cādidū id eſt caſtū eſſe. iuxta illud pſal. Cor mūdū crea ī me deus. Facit etiā in ſup̄mo.i. in deo rubeſcere ꝑ caritatem: ⁊ vino dilectiōis dei ⁊ ꝓximi odoriferū eē. vt or̄ Cāti..i. Suꝑ vinū.i. pluſꝙͣ vinū diligūt te. Et ſicut ſardonix facit hoīem humilē/ ⁊ pudicū/ ⁊ caritatiuū: ſic ſpes diuine gr̄e facit hoīem deſcēdere/ ⁊ de ꝓpriis meritis nō ſuꝑbire ⁊ in ſolo deo ſperare. qꝛ ſpecialit̓ de preſumētibus de ſe dr̄ in pſal. Ecce homo qui non poſuit deum adiutorem ſuū: ſed ſperauit in multitudine diuitiaꝝ ſuaꝝ/ ⁊ preualuit in vanitate ſua. ¶ Spes gl̓ie ē certa ⁊ ſecura expectatio futuri ⁊ eter ni boni. ex gratia ⁊ meritis ꝓueniens. vt dicit magr̄ ſententiaꝝ. Iſta gl̓ia figurat̉ per ſardiū qui eſt rubei coloris/ eo ꝙ ſpes regni celeſtis fuit martiribꝰ cauſa

fo. cix. De gloria paradiſi effuſionis ꝓprii ſanguinis. De quibus dr̄ apoc. vii. Iſti ſunt qͥ venerūt ex magna tribulatiōe: ⁊ lauerunt ſtolas ſuas ī ſanguine agni. i xp̄i paſſiōis ſanguine rubicundi. Iuxta illud qd̓ dr̄ yſa. lxiii. Quare rubrū eſt veſtimentū tuū. dicit̉ ſn ꝑſona dei patris.i. quare corpus tuū per innocentiam candidum eſt paſſionis ſanguine cruētatuꝫ. Et ſicut ſardius gaudiū accēdit ⁊ timorē expellit ⁊ hoīem audacē reddit. ita ad lr̄aꝫ ſpes glorie accendit in hoīe gaudiū ſpūale ⁊ celeſte: et expellit timorem mūdanum/ ⁊ humanū/ ⁊ ſeruilē. qꝛ vt dr̄. i. Io. iiii. Perfecta caritas: foras mittit timorem/ ⁊ tādem hoīem reddit audacē.ſ. ꝯtra hoſtiū tribulationē ⁊ ꝑſecutionē: de dn̄o preſumēteꝫ. vt dicit̉ Iudith. vi. Non derelinquis preſumentes de te: ⁊ de tua virtute gloriantes humilias. ¶ Tertia trinitas lapidū ē: criſolitus berillꝰ/ ⁊ tho paſius. Iſti tres lapides ſign̄t caritatē que hꝫ ſimilit̓ ſuā nobiliſſimā trinitatē. Debꝫ eī caritas hr̄e tria.ſ. Specioſam puritatem. ¶ Debet eī caritas eē Fructuoſam bonitatem. puritate ſpecioſa vt nō Candidoſam veritatem. ſit īmūda. bonitate fructuoſa: vt nō ſit dilectio vana ꝟitate radioſa: vt nō ſit dilectio ficta. Iſtā trinitatē nobilē caritatis deſcribit apl̓s Prime thi. i. dicens. Finis p̄cepti eſt: caritas de corde puro/ ⁊ ꝯſcīa bona ⁊ fide nonficta. Uirtus enī caritatis vt dictū eſt: eſt ſpecioſiſſime puritatis/ iō dicit̉ de corde puro. eſt fru ctuoſiſſime bonitatis/ ideo dicit̉ de ꝯſciētia bona. eſt radioſiſſime veritatis: ideo dicit̉ de fide non ficta. ¶ Prīo igit̉ caritas debet eē puritate ſpecioſa ⁊ de corde puro. vt non ſolū ſit dilectio impura vel īmūda vel coinqͥnata ſine luto cupiditatꝭ/ qualis ē amor di

uitiarum tp̄aliū: ſine fumo vanitatis/ qualis ē amor pompaꝝ ſeculariū. Talis caritas figurat̉ ī criſolitoqͥ eſt gēma valde nobilis: ſcintillas emittēs vt ignis capaciſſima. qꝛ ſi iuxta ignē ponat̉: citiſſime īflamat̉ Certū eſt eī ꝙ ignis eſt puriſſime ꝟtutis. eſt eī ꝟtus ignea caritatꝭ īſtar ignis. qꝛ ſicut ignis aufert oēm rubiginē ⁊ impuritatē de auro ⁊ argēto ⁊ oī mētallo et reddit ip̄m purū ⁊ lucidū: ſic caritatꝭ incēdiū tollit de corpore hūano oēm fetorē pctī: ⁊ facit ip̄ꝫ mundū. Sicut eī criſolitus eſt amatiuus ⁊ capax ignis/ quia iuxta ignē poſitus: ſtatī ad ſe trahit ⁊ rapit ignē: ſic cor purū cuꝫ appropīquat ad deū/ qͥ eſt ignis ꝯſumēs ẜm apl̓m. Heb. xii. Sētiens ignē diuinū: ſtatim ardē tiſſime deſiderio inſtar criſoliti/ rapit ⁊ trahit in ſe di uinam dilectionē. Incorruptio enī facit eē ꝓxīm deo vt dr̄ ſap̄. vi. Appropīquatio ad deū: facit ignē diuinum rapere ⁊ trahere ad ſeip̄m. Et iō ſaluator nr̄ vt nos poſſet igne ſue caritatis incendere: dignatus eſt nobis appropinquare. Un̄ dicit̉ Luce. xii. Ignē veni mittere in terram: ⁊ quid volo niſi vt ardeat? ¶ Scd̓o caritas dꝫ eſſe in bonitate fructuoſa ⁊ ꝯſcīa bona: vt nō ſit dilectio īutilis ⁊ vacua. qꝛ dr̄. i. Io. iii. Non diligamꝰ ꝟbo neqꝫ līgua: ſed oꝑe ⁊ ꝟitate. Et Greg. in moralibꝰ. Amor dei nunꝙͣ eſt ocioſus: oꝑat̉ enī magna/ ſi eſt. ſi aūt oꝑari renuit: amor non eſt. qꝛ ꝓbatio dilectiōis: exhibitio ē oꝑis. Iſte amor ſignat̉ ꝑ berillū qͥ eſt lapis viridis ⁊ aliꝙͣtulū pallidus/ ⁊ in figura ſex āguloꝝē pollitus. qꝛ qͥ hꝫ caritatē: debꝫ ad ꝓxīm virere ꝑ honeſtā ꝯuerſationē: debet palleſcere ad ſeip̄m ꝑ carnis mortificationē. Debet etiā ſex an gulos hr̄e ad pauperem ⁊ egenū per cōpaſſionem et opeꝝ mīe exhibitiōeꝫ: que ſunt in numero ſenario. vt

fo. cx. Glorie parādiſi dicitur Mathei. xxv. Saluator noſter qui eſt verus iudex qui de ip̄is ī iudicio habet q̄rere rōem. Eſuriui et dediſtis michi manducare. ſitiui: ⁊ dediſtis michi bibere. nudus erā ⁊ cooperuiſtis me. hoſpes eram: ⁊ recepiſtis me. infirmus fui: ⁊ viſitaſtis me. in carcere fui: ⁊ veniſtis ad me. ¶ Tercio caritas debet eē ꝟitate radioſa ⁊ fide nō ficta: vt nō ſit dilectio ſimulata aut palliata/ ſꝫ luīoſa qꝛ dr̄ Prīe Io. ii. Qui diligit fratrē ſuū. in luīe manet. qꝛ qui caritatē habet. per exēplū bone ꝯuerſatio nis ⁊ honeſtatis lucet. Hāc figurat thopaſius qͥ in du obus coloribꝰ.ſ. aureo ⁊ ethereo ſplēdet: ⁊ oīꝫ gēmaꝝ ſuperat claritatē in cōſpectu ſui ꝓuocat aſpiciētem. Duo colores thopaſii ſignant dilectionē dei ⁊ ꝓximi Ethereus color ſignat dilectionem dei ⁊ aureus dile ctionem proximi. quia vnus eſt color celeſtis/ ⁊ alius terrenus. quia in his duobus tota lex pēdet. Et ſicut thopaſius ſuperat oēm claritatem oīm gemmaꝝ: ita caritas eſt maior oīm virtutum. vt dicit aplūs Prīe coꝝ. xiii. Et ſicut thopaſius recipit ī ſe qualitate oīm gēmaꝝ: ſic caritas facit oīm oꝑa virtutū. Quia dicit̉ Prīe coꝝ. xiii. Caritas patiēs eſt: ⁊ ita exercet opus patiētie. benigna ē ⁊ ita exercet opus benignitatis ⁊ mīe. Et ſequitur. Oīa ſuffert/ oīa credit/ oīa ſuſtinet Unde Proſper dicit in libro de vita ꝯtēplatiua ꝙ ca ritas eſt mens ⁊ aīa oīm virtutum/ qꝛ ip̄a eſt ſicut aīa et ꝟtutes aīe ſunt potētie ſiue vūes. quia ſicut anima facit oculum videre/ aurem audire/ pedes ambulare et ſic de alijs: ita caritas facit oculū mentis ad pauperem aperire aures diuina p̄cepta audire/ ⁊ manꝰ opera iuſticie exercere. et ita de oībꝰ alijs bonis quę caritas tanꝙͣ ſibi ꝓpria vult oīa adimplere.

¶ Quarta trinitas lapidū precioſoꝝ eſt criſopaſſus iacīctꝰ/ ⁊ ametiſtꝰ. Iſta trinitas lapidū ſigāt iuſticiā ⁊ equitatē gn̄alem q̄ ſplendor eſt oīs ꝟtutis/ ex qua oēs viri boni oīa bona noīant̉. vt dicit tullius de offi ciis libro. iii. Iſta ſil̓r hꝫ quādā nobilitatē. Cū enim iuſticia ſit ꝟtus vnicuiqꝫ reddēs qd̓ ſuū ē: vt ait Am broſiꝰ libro de officiis. Iuſticia eſt ꝟtus vnicuiqꝫ qd̓ ſuū eſt reddēs. Reddit igit̉ oīs homo per iuſticiam. Sibi ipſi ꝯtinētiam. ¶ Prīo iuſticia reddēs hoī ꝯtinētiam ſignificat̉ ꝑ criſoProxīo amiciciam. paſſum qui eſt lapis igneus Deo honorificentiā. de nocte ⁊ aureꝰ de die. in quo ſigīficat̉ ꝯtinētia viri iuſti/ qui ſꝑ eſt ſplendens/ ſiue in aduerſitate tentati onum: q̄ figurat̉ ꝑ noctem. ſiue ī ꝓſperitate deliciaꝝ que ſignificat̉ per diem. Nā iſtis duobus p̄cipue ꝯtinētia vel caſtitas īpugnat̉.ſ. tentatiōibus hoſtis/ ⁊ fo mētatione carnis. Nā plures vincūtur in ꝓſperitate deliciaꝝ: ꝙͣ ī aduerſitate tētationū. iuxta qd̓ dr̄ in p̄ſ. Cadēt a latere tuo mille: ⁊ decē milia a dextris tuis Latus aūt ſiniſtrū ſignat tentatiōes diaboli/ dextrū ꝟo ſigāt delicias mūdi. Pauciores igit̉ ſūt qͥ cadūt aduerſitate tētatiōis/ ⁊ plures qui labunt̉ in tp̄alibꝰ abundātiis. Bn̄ aūt eſt iuſticia īſtar criſopaſii ignea ⁊ aurea: qꝛ ad cuſtodiā caſtitatꝭ occurrit iuſticia duo bus modis.ſ. recte aſcēdendo ad celū ſicut ignis/ ꝯſi derādo bona celeſtia ⁊ eterna. ne forte illa ꝑ momētaneam luxurie delectationē amittat/ In ꝑſōa taliū dr̄ in pſal. Dn̄e qͥs habitabit in tabernaculo tuo: aut quis reqͥeſcet in mōte ſctō tuo? Et rn̄det̉ Qui īgredi tur ſine macula: ⁊ oꝑat̉ iuſticiā. Nullū opꝰ videt̉ ma ius eē iuſticia/ q̄ delectationi momētanee bona celeſtia ⁊ et̓na p̄fert. Occurrit etiā vir iuſtus cuſtodie ca

fo. cxi. De glia paradyſi ſtitatis inſtar auri quod eſt ponderoſiſſimū/ quando rectiſſime ⁊ velociter deſcēdit ad centrū.i. ad infernū conſiderādo ne forte delectatione momētanea ⁊ mo dica: īcurrat eterna ſupplicia. qꝛ dicit Gre. Momentaneū eſt qd̓ delectat: ſed eternū qd̓ cruciat. Ita deſcē debat ad īfernū ezechias vt dr̄ yſa. xxxviii. Ego dixi in dimidio dieoꝝ meoꝝ vadā ad portas īferi. Optīe nāqꝫ ꝯſuluit ꝑ dimidio dieꝝ ſuoꝝ ꝙ vadat hō ad īfer nū in dimidio vite ſue.i. dū ē iuuenis ⁊ ſanꝰ. ⁊ hoc per diligentē cōſiderationē: vt poſtea nō deſcēdat in fine vite ſue per eternam dānationem. Scd̓o iuſticia reddēs ꝓximo ſuo amiciciā: ſignatur per iacinctū/ qui eſt lapis p̄cioſus/ hn̄s colorē ceruſeū quaſi celū. Iſte lapis ꝯformat ſe aeri. Un̄ īnubilo eſt nubilꝰ: in ſereno eſt ſerenus. Color celicꝰ vel ceruleꝰ in iacincto ſigāt diuinū amorē ⁊ celeſtē ꝑ deſiderium in viro iuſto. qꝛ amicicia que īpenditur ꝓximo: debet radicari in celo. i. ī amore diuīo. Iuxta qd̓ dicit apl̓s Ephe. iii. In caritate radicati ⁊ fundati. Quia vt ait Greg. Ille caritatē ꝟaciter hꝫ: qui ⁊ amicū diligit in deū: ⁊ inimicū diligit ꝓpt̓ deū. Bene aūt iacinctꝰ eſt in nubilo nubilꝰ/ ⁊ in ſereno ſerenꝰ: qꝛ vir iuſtus ſem vult gaudere cum gaudētibus/ ⁊ flere cum flentibus. vt dicitur ad Romanos. xii. Tercio iuſticia reddens honorificentiā deoſignatur per ametiſtū qui īter om̄s gēmas purpureas obtinet pͥncipatum: ſic ⁊ iuſticia eſt preclariſſima ꝟtutum. vt ait phūs in ethicis. libro. v. Ametiſtꝰ ē etiā ex colore purpureo ⁊ violaceo ꝑmixtus/ ⁊ flamas ex ſe emittit. qꝛ vir iuſtus qͥ vult deū honorare. dꝫ habere tria. debꝫ eſſe īſtar ametiſti purpureꝰ ſicut roſa.i. iocūdus ī lau de diuina. Qꝛ rectos decet collaudatio. vt dr̄ in pſal.

Debet etiam eē violaceus.ſ. ſentire modica de ſeip̄o ⁊ magnaͣ de deo. vt dicit ſaluator Luce. xvii. Cuꝫ oīa bene feceritis: dicite/ ſerui īutiles ſumus. qd̓ debuimꝰ facere nō fecimꝰ. Debet etiā vir iuſtꝰ eē flameꝰ. ſicut helyas qui erat qͣſi ignis. cuiꝰ ꝟbū ſicut facula ardebat. vt dr̄ Eccl̓iaſtici. xlviii. De cuiꝰ zelo flameo dicit̉ Tercii Regū. xix. zelo zelatus ſum pro dn̄o deo exercitum. et hoc eſt proprium opus iuſticie.ſ. pro diuino amore zelare. Secūdo illa glīa celeſtis habet amantiſſimā ſocieta tem. qꝛ ſancti corā deo ſemꝑ faciūt choreā oī iocūditate plenā. Un̄ nota ꝙͣ in illa celeſti chorea vel balla ta ſunt tria deuotiſſime conſideranda. ſcꝫ. Innumerabilis cetus. Intermīabilis circuitꝰ. Uere btā eſt illa chorea cu Ineſtimabilis cantus. ius cetus infinitas/ cuius circuitus eternitas/ cuius cantus felicitas. Primo igit̉ in illa celeſti chorea eſt cetꝰ vel exercitꝰ infinitus.i nō nobis: ſꝫ ſoli deo cognitꝰ. Ibi eī eſt rex xp̄s tāꝙͣ monarcha precipuꝰ/ ⁊ ceſar auguſtꝰ ibi eī eſt regina cū puellis.i. virgo ꝟginū.ſ. maria/ cū ꝟ ginibꝰ ſctīs. Ibi ſunt āgelitāꝙͣ nobiliſſimi regis domicelli. Ibi ſunt pr̄iarche ⁊ ꝓphete ſicut collaterales ⁊ regis ꝯſiliarii: quibꝰ tanꝙͣ ſenioribꝰ ⁊ exꝑtis reuelat mīſte rium ꝯſiſtorii ſui. Ibi ſūt apl̓i tanꝙͣ regis ſeneſcali ha bētes plenitudinē ptātis. qꝛ rex reputat factū qd̓ ip̄i faciunt ſibi factū. Ibi ſunt martyres ſicut ſtēnuiſſimi regis milites/ qͥ ꝑ fidē vicerūt tria regna.ſ. mūdi car nis/ ⁊ diaboli. Ibi ſūt ſctī pōtifices ꝯfeſſores ⁊ doctores. Sicut videmꝰ ꝙ rex nobilis ⁊ illuſtris qͦlis ē rex regū ⁊ dn̄s dn̄antiū nō ſolū hꝫ milites in aula: ſꝫ clericos in capella celebrātes/ p̄dicātes/ ⁊ orātes Ad ce

fo. cxii. Glorie paradyſi lebrandum habet ſanctos pōtifices/ ad predicādum ⁊ ſcribēdū ſctōs doctores/ ad orandū ⁊ pſallēdum hꝫ ſanctos anachoritas ⁊ alios confeſſores. Ultimo ſunt ibi alij ſctī ⁊ fideles īnūerabiles. de qͥbꝰ oībꝰ dr̄ apo. vii. Uidi turbā magnā quā dinumerate nemo poterat ex oībꝰ gētibꝰ populꝰ ⁊ linguis: ſtātes āte thronū agni amicti ſtolis albis ⁊ palme ī manibꝰ ⁊ p̓uilegia btōꝝ eoꝝ. Ubi ꝑ ordinē notāt̉ qͥnqꝫ laude Predeſtīatio ſempiſcꝫ. Predeſtinatio ab eterno. terna īnuit̉ terna Iuſtificatio a pctō. nfinito. qꝛ in nut Contēplatio deuota. turbā illā magnā neConuerſatio honeſta. mo dinūerare poterat Oꝑatio fructuoſa. Electoꝝ nāqꝫ numerus eſt nobis ignotus: et ſoli deo agnitꝰ: qꝛ ip̄e ſolus ſcit numerū. qꝛ vt dr̄ Scd̓e ad thi. ii. Nouit dn̄s qui ſunt eius. Scd̓o notat̉ iuſtificatio īterna in illis quattuor.ſ. gētibus/ tribubꝰ/ populis/ ⁊ linguis: de quibꝰ electi ſunt vocati. In quibꝰ monſtrant̉ quattuor pctōrū differen tie: a quibꝰ ſunt per dei gratiam iuſtificati. Ita ꝙ ꝑ gētes deſignat̉ pctm̄ luxurie: qd̓ in gētibus ydolatris regnauit p̄cipue. vt ait apl̓s Ro. i. Per tribꝰ deſignat̉ pctm̄ auaricie qd̓ ī tribubꝰ iacob regnauit valde. qd̓ pꝫ: qꝛ ꝓ terrenis ſeruierūt/ et terrena ī ꝓmiſſiōe acceper̄t. vt dr̄ yſa. i. Si volueritis et audieritis me: bōa t̓re cōedetis. ⁊ qd̓ plꝰ ē tm̄ cupidi ⁊ auari fuer̄t: ꝙ ne terrena ꝑderēt xp̄ꝫ occider̄t. vt dr̄ Io. xi. Per populos deſignat̉ pctm̄ ſuꝑbie qꝛ populꝰ vt dicit aug. ē collectio ciuitatis que iuxta ſnīam xp̄i mōſtrat ſuꝑbiā. vt ptꝫ de illo qui noluit venire vocatꝰ ad cenam/ qui emerat villā Luce. xi. ii. Et videmꝰ ꝙ ppl̓s.i. hītatores ciuitatis ppl̓oſemelius cōſueuerunt

reſiſtere/ melius acquiˣere ⁊ magis eē ſuꝑbi ⁊ pōpoſi er linguas ſignatur̓ peccatum lingue. Contemplatio deuota mōſtratur in hoc ꝙ ſtant ante thronū:: qꝛ contēplant̉ āte deū cogitātes aſſidue qua liter ē portet venire ad iudiciū ſuuꝫ. Iuxta quod dicit apl̓s Secunde coꝝ. v. Oēs nos manifeſtari oportet ante tribunal chriſti. Conuerſatio honeſta notat̉ ꝑ hoc ꝙ amicti ſunt ſtol lis albis.i. veſtibꝰ candide cōuerſatiōis. Iuxta qd̓ dr̄ Can. v. Dilectꝰ meꝰ cādidus ⁊ rubicūdus. Cādidus honeſtate/ rubicundus caritate. Oꝑatio fructuoſa ſignatur per hoc ꝙ palme erant in manibꝰ eoꝝ. Palme nāqꝫ que portātur ī manibꝰ ele ctoꝝ/ ſignāt fructus bonoꝝ opeꝝ. ſcd̓m qd̓ dr̄ Cā. iiii. Aſcendā in palmā: ⁊ apprehendā fructus eius. Secundo in illa celeſti chorea eſt ꝯſiderādus ītermi nabilis circuitꝰ. qꝛ ſemꝑ erit in btīs īgreſſus ⁊ egreſſus/ ⁊ regreſſꝰ Ingreſſus adītuitū diuinitatis egreſſus ad aſpectū hūanitatis nr̄i ſaluatoris. vt habetur Ioh. xvi. Et ſicut in alijs choreis eſt vnꝰ ducens totā choreā: ita xp̄s ē et erit ille chorealis ductor ducēs ac precedēs illā ſocietatē btīſſimam Et ideo apo. vii. dr̄ ꝙ agnꝰ qui in medio throni eſt reget eos: ⁊ alij ſequē tur agnū quocūqꝫ ierit. Apo. xiiii. Sed ſciēdū eſt ꝙ illa btā chorea nō vadit ad ſiniſtrā partē ſicut chorea mūdi: in ſignū ꝙ eſt ⁊ vadit ad ſiniſtrā inferni. ſꝫ iſta ſemꝑ vadit ad dexterā ꝑtē: in ſignū ꝙ ē ad dexteram dei qꝛ ad ſiniſtrā ponētur reprobi/ ⁊ ad dexterā pone̓ tur electi. vt dr̄ Mat. xxv. Propt̓ quod dr̄ ꝓuer. iiii. Uias q̄ adextris ſunt nouit.i. approbat deꝰ: q̄ aūt a ſi niſtris ſunt: peruerſe ſunt. Tercio in illa celeſti chorea eſt ꝯſiderādus īextermi

De glīa paradiſi fo. cxiii. nabilis cātus ⁊ admirabilis. Et iō nota ꝙ ſicut xp̄s precedit greſſu: ita p̄cedet cātu. Et primo cātabit ſue virgini matri: dicēs Quid michi ⁊ tibi mulier. Io. ii. quaſi diceret Michi ⁊ diuinitas ⁊ humanitas: et tibi eſt ꝟginitas ⁊ fecūditas Michi dininitas ⁊ hūanitas qꝛ deꝰ ſuꝫ ⁊ hō. ⁊ tibi fecūditas et ꝟginitas qꝛ mater es ⁊ virgo Michi diuinitas ex ꝟgine pr̄e: ⁊ hūanitas ex ꝟgine mr̄e. tibi ꝟginitas ſine labe ⁊ fecūditas ſine ſemīe. Ad hec mari a tāꝙͣ dulcis tympaniſtria rn̄det dulciſſimam cantilenā Luce.i. Magnificat aīa mea dn̄m ⁊ exultauit ſpūs meus. ⁊cͣ. ¶ Scd̓o xp̄s cātabit angelicis ſpiritibꝰ cantū qͥſcri bitur in pſal. Bn̄dicite āgeli potētes virtute: faciētes verbū eius: ad annūciandū vocēſermonū eius. Vos qͥ eſtis āgeli.i. nūcii diſcurrētes. vos qui eſtis potētes virtutes.i. mirabilia oꝑantes qui facitis ꝟꝟbū meū.i. meis īperiis obediētes ⁊ alios obedire faciētes. Ad hūc cātū xp̄i rn̄dent ſancti āgeli cātilenā que ſcribit̉ apo. vii. Bn̄dictio ⁊ claritas ⁊ ſapientia ⁊ gr̄aꝝ actio honor virtꝰ ⁊ fortitudo deo nr̄o in ſecula ſclōꝝ amen. Tibi xp̄e ſit bn̄dictio in carnatiōe. claritas in natiui tate ſapiētia in p̄dicatiōe gratiaꝝ actio in redēptiōe paſſione ⁊ morte: honor in reſurrectiōe. virtꝰ in aſcen ſione. fortitudo in iudicii conſummatione. ¶ Tercio xp̄s cātabit pr̄i archis ⁊ ꝓphetis cātilenā quā cātauit moyſi in viſione rubi. Deus abrahā deꝰ yſaac ⁊ deꝰ iacob: deꝰ patrū noſtroꝝ miſit me ad vos hoc nomē ē michi in eternū ⁊ hoc memoriale meū in generatiōe ⁊ gn̄ationē. Chriſtꝰ enī ad ſctōs patres ⁊ pr̄iarchas/ ⁊ ꝓphetas ſpāliter fuit miſſus qꝛ de ſemīe electo.ſ. ſctōꝝ pr̄i archarū/ ⁊ ſpūſſancti operatione ex maria ꝟgine natꝰ. ⁊ qꝛ ſctīs ꝓphetis eiꝰ aduētus fuit

ſingulariter reuelatus. Uel potius cantet eis cāticū illū gratioſum qui ſcriptꝰ eſt Exo. xix. Voſip̄i vidiſtis quid fecerim egyptiis quō portauerim vos ſuꝑ alas aqͥlaꝝ. Et ſeqͥtur Vos eritis michi regnū ſacerdotale ⁊ gēs ſctā. Vos eī ſubmerſis egyptiis.i. mūdi amato ribꝰ ī mari rubro.i. in pctō ⁊ tādē in īferno ad terram ꝓmiſſiōis.i. ad hāc terrā viuētiū ꝓmiſſaꝫ adduxi. Et iſta cantilena ſpālit̓ ē ꝓphetaꝝ ⁊ ſuꝑ alas aqͥlaꝝ vos portaui.i. in pēnis cōtēplatiōis angelice vos cleuaui ad ſpeculandū aduentū meū ⁊ oīa miſteria gratie. et hec cātilena ē ſpālit̓ ꝓphetaꝝ Et eritis michi ī regnū ſacerdotale qꝛ a patribus xp̄s deſcēdit in ꝟgine ma ria que fuit de tribu ſacerdotali ⁊ regia. qͥa pater domine noſtre. ſcꝫ Ioachim fuit de tribu iuda/ et mater eius Annafuit de tribu leuitica. vt ptꝫ in hyſtoria et hec eſt cātilena ꝯmunis patriarchaꝝ. Et qꝛ pr̄i arche fuerūt reges ⁊ duces ſicut patet in dauid et filiis ſuis prophete vero fuerūt ſacerdotes. ſicut Samuel zacha rias iohēs ba Ad iſtd̓ cāticū gratioſuꝫ ⁊ gl̓oſuꝫ rn̄dēt ſctī pr̄iarche ⁊ ꝓphete illud cāticū qd̓ ſcriptū eſt apo. quinto. vbi dr̄ ꝙ Quattuor aīalia ⁊ viginti quattuor ſeniores cantabāt canticū mouum: dicētes Dignꝰ es dn̄e acciꝑe librū ⁊ ſoluere ſignacula eius. qn̄ occiſus es ⁊ redemiſti nos in ſanguine tuo. Et ſequitur et feciſti nos deo noſtro regnū ⁊ ſacerdotes. Tu dn̄e ſolꝰ dignus es aperire librū dei patris ſcriptū per ſpiritū ſanctum in pergameno virgineo tue carnis. Tu enī aperuiſti ſeptē ſignacula libri/ de virgine carnē aſſumendo/ ⁊ de virgine naſcēdo ⁊ in cruce ꝓ nobis moriendo ⁊ ad infernum deſcēdendo ⁊ a mortuis refurgendo ⁊ ad celum aſcendendo/ ⁊ ad iudiciū veniēdo De iſtis ſeptem articulis tue hūanitatis manifeſtaſti

De glīa paradyſi fo. cxiiij nobis archanum tue diuine miſeratiōis ſcꝫ miſteriuꝫ humane redemptionis. Et ideo ſequitur in cantilena: quoniam occiſus eſt/ et feciſti nos deo noſtro regnum/ ⁊ ſacerdotes. Regnū/ quia feciſti nos obedire preceptis tuis. ſicut regnum obſeruat dicta regis ⁊ ſa cerdotes/ qꝛ in mūdo feciſti nos offerre ſacrificiū ſp̄s tribulati: et nunc in celo ſacrificiū ꝑpetue laudis pro beneficiis tuis immolamus tibi. Quarto ſaluator cantat ſanctis apoſtolis illam dulciſſimam cantilenam que ſcripta eſt Luce. xxii. Vos eſtis qui permanſiſtis mecum in tentationibus meis ⁊ ego diſpono vobis regnum: ſicut pater meus diſpo ſuit michi regnum vt edatis ⁊ bibatis ſuper menſam meā in regno meo. ⁊ ſedebitis ſuper ſedes duodecim iudicātes duodecim tribus iſrael. Vos eſtis/ nō ſerui ſed amici mei: ⁊ ego veſter ſocius. Vos diſcipuli mei eſtis ⁊ ego magiſter pedagogus. Vos fratres mei/ ⁊ ego veſter caritate germanus. quia fuiſtis ꝑticipes tribulationis mee: do vobis triplicem dignitatē gl̓ie ſuperne. Facio enī vos reges omnipotentes celeſtes ⁊ hoc eſt quod dicit. Diſpono vobis regnū ſicut diſpo ſuit michi pater meus regnum. vos per gr̄am nō per naturā. Facio vos cōuiuas celeſtis mēſe vbi humani tas eſt cibus ⁊ deitas ē potꝰ ⁊ hoc ē qd̓ dicit vt ēdatis ⁊ bibatis ſuꝑ menſam meā in regno meo. Facio vos nichilominꝰ iudices celeſtis curie. Un̄ ſeqͥtur/ ſedebi tis ſuꝑſedes duodecī iudicātes. ⁊c. i. diuinū iudicium approbātes ſicut et̓ni ꝯſiſtorii aſſeſſores iudicantes xii. tribꝰ iſrael.i. vl̓ em̄ ml̓titudinē fideliū. qꝛ īfideles iā iudicati ſūt. vt dr̄ Io. iii. Qui ſignāt̉ etiā ꝑ nūeruꝫ xii. tribuū iſrael qͥ ſolū coluerūt vnū deū. Ad hāc cātilenā rn̄debūt ſctī apl̓i cātilenam q̄ ſcripta ē Io. vi.

quam pro omnibus cantauit petrus: dicens. Dn̄e ad quē ibimꝰ: verba vite eterne habes ⁊ nos credimus ⁊ cognoſcimꝰ qꝛ tu es xp̄s filiꝰ dei viui Credimꝰ in ver bo ⁊ radio fidei merito/ ⁊ cognoſcimꝰ claritatē viſionis ī celo. qꝛ tu es xp̄s.i. vnctꝰ oleo diuine miſeratōis balſamo odorifere cōuerſatiōis/ criſmate digniſſime cōſecratiōis/ regie ſcꝫ ⁊ ſacerdotalis. filiꝰ dei in ptāte eternitate ⁊ maieſtate deo patri ⁊ equalis. Quīto xp̄s rex noſter cātat ſctīs martyribꝰ cātilenā illā que ſcripta eſt. Mat. v. Btī qui ꝑſecutionē patiūtur ꝓpt̓ iuſticiā: qm̄ ip̄oꝝ ē regnū celoꝝ. quaſi diceret ſctīs martyribꝰ graue fuit martyrii pōdus qui ꝑſecu tionē paſſi eſtis. Dignꝰ fuit martyrii titulꝰ. qꝛ ꝓpter iuſticiā: nō ꝓpt̓ culpā ſuſtinuiſtis. ⁊ iō magnꝰ fuit mar tyrii fructus: qm̄ veſtrū eſt regnum celoꝝ. Ad hāc cā tilenā rn̄dent martyres gl̓ioſi. ⁊ dicūt cātilenam quā in perſona ip̄oꝝ martyꝝ dicit apl̓s. ii. Thi. ii. Et ſi cō mortui ſumus ⁊ conuiuemus. ſi ſuſtinuimus ⁊ conregnabimꝰ. quaſi diceret Labor noſter eſt modice paſſionis: ſed magnꝰ eſt fructꝰ diuine fruitionis. qꝛ non ſunt ꝯdigne paſſionis huiꝰ tp̄is ad futurā glīam que reuelabitur in nobis. vt dicit apl̓s. Ro. viti. Sexto xp̄s cantat ſctīs pōtificibꝰ ⁊ doctoribꝰ et alijs ꝯfeſſoribꝰ ⁊ primo ſctīs pontificibꝰ cātilenā que ſcripta eſt..i. petri. ii. Vos aūt genus electū/ regale ſacer dotiū/ gens ſctā/ populus acqͥſitionis. Genus electuꝫ per p̄deſtinationē. regale ſacerdotiū/ ꝑ ſubditoꝝ ꝓte ctionē gens ſctā/ ꝑ ꝟtutū ꝑfectionē pplūs acqͥſitiōis per exēploꝝ edificationē/ ⁊ diligentiam paſtoralem. Poſtea ſctīs doctoribꝰ xp̄s cātat illud qd̓ ſcriptū eſt Mat. v. Vos eſtis ſal terre. Nā ſicut ſal ē ſapor oīꝫ ſa poꝝ: ſic expoſitio catholica doctoꝝ eſt quaſi ꝯdimētū

fo. cxv̓ De gloria paradiſi ſacroꝝ eloqͥoꝝ. ⁊ ſicut oīa cibaria ſine ſale ſunt inſipi da: ſic ꝟba ſacre ſcripture/ maxīe legalia ſacramēta ſine catholica expōe doctoꝝ vident̉ ſimplicibus non eſſe multū fructuoſa. Et ſicut ſal ꝯſeruat carnes a pu trefactione ꝟmiū: ſic doctrina ⁊ expō doctoꝝ ꝯſeruat carnales hoīes a corruptione pctōꝝ. Un̄ ꝓpt̓ iſta dr̄ collo. iiii. Sermo veſter ſemper ſit ſale conditus. ¶ Septīo xp̄s cātat oībꝰ ſctīs monachis ⁊ anachoritis.i. ſolitariis/ ⁊ oībus alijs ꝯfeſſoribus cantū illū qͥ ſcriptus ē ibidē Math. v. Vos eſtis lux mūdi. Sol dr̄ lux mūdi ad lr̄am. ⁊ ſctī ꝯfeſſores dicunt̉ lux mūdi ꝑ figurā.ſ. inſtar ſolis mundū illuīantes ſplēdore ho neſtatis. inſtar ſolis mūdum inflāmātes/ feruore ca ritatis. inſtar ſolis mundū ſuꝑantes: ꝙͣtitate ꝟtutis Nā ẜm aſtrologos/ ſol ē octies maior ꝙͣ terra. ſic ſctī viri mūdanos excedunt octies ꝟtute ⁊ gratia.i. octo btītudinibus vel ꝟtutibꝰ/ quas xp̄s docuit in ſchola ſua tanꝙͣ in ſua prima lectiōe: dicēs. Btī pauꝑes ſpū Math. v. Iſte nāqꝫ octo btītudīes ſūt quedaꝫ gratie pn̄tes in qͥbus viri ſctī ſuꝑant hoīes mūdanos ⁊ carnales. Ad iſtā beatā cātilenā oēs vnanimiter pōtifi ces ⁊ alij doctores xp̄o rn̄dent cantū illū dulciſſimuꝫ qui ſcriptus eſt in pſal. Trāſiuimus ꝑ ignem ⁊ aquā Per ignē fortes ī aduerſis. per aquā hūiles in proſperis. ⁊ eduxiſti nos in refrigeriū: felicitatis. ſicutmiſerias. Vn̄ ſaluator Math. xi. Uenite ad me oēs qͥ laboratis ⁊ onerati eſtis: iugo p̄ceptoꝝ meoꝝ/ ⁊ ego reficiam vos: plenitudine celeſtium gaudioꝝ. ¶ Octauo cātat xp̄s ꝟginibꝰ cātilenā illā q̄ ſcripta eſt Sapīe. iiii. O ꝙͣ pulchra eſt caſta gn̄atio cū clari tate. caſta gn̄atio dicit̉ pudicicia ꝟginalis ꝯtinētia vidualis/ temperantia ꝯiugalis. Iſtis tribus triplex

claritas correſpōdet. Nā virgines habent claritatē incorruptionis/ ⁊ aurcole. vidue claritatē deuotiōis interne. ꝯiuges claritatē ſucceſſionis benigne: ⁊ oēs pariter habent claritatē odorifere fame/ ⁊ opinionis bone. Ad hanc cantilenā ꝟgines ⁊ ꝯtinentes rn̄dēt illud canticū dulciſſimum qd̓ ſcriptum eſt Cāticoꝝ.i. Oleū effuſuꝫ nomen tuū: ideo adoleſcētule dilexerūt te nimis. Nimis dicit̉ ꝓpter ariditatē ꝯtinētie. qꝛ vt dr̄ ſapīe. viii. Scio qm̄ aliter nō poſſum eſſe ꝯtinens niſi oeus det. Et ideo dr̄ apoc. xiiii. Quia nemo pote rat dicere canticū illud ſcꝫ ꝟginale/ niſi illa centum quadraginta quattuor milia qui empti ſunt de terra Numerus centenarius cōpetit ꝟginibus qͥbus dat̉ fructus centeſimus. vt dr̄ Luce. viii. Quadragenari us ꝯpetit viduis: qꝛ quadraginta ſignat ſtatū penitentium. ideo tā moyſes ꝙͣ hel yas/ ꝙ xp̄s/ quadraginta diebus ⁊ quadraginta noctibus iciunauerunt Quattuor ꝯpetunt ꝯiugatis caſtitatē amātibus. qꝛ ẜm doctrinā quattuor euāgeliſtaꝝ obſeruare conant̉ ꝯiugalē thorū. iuxta illud apoſtoli Heb. xiii. Honora bile ꝯnubiū in oībus: ⁊ thorus īmaculatus. Millena rius ꝟo ꝯpetit oībus ꝯtinētibus. qꝛ ꝑ millenariū qui eſt limes ⁊ terminus oīm numeroꝝ: ſignatur celeſte gaudiū qd̓ eſt finis oīm deſiderioꝝ. vt dicitur ī pſal. Satiabor cum apparuerit gloria tua. ¶ Ultīo xp̄s cātabit cōiter oībus ſanctis illā dulciſ ſimā cantilenā q̄ ſcripta ē Mat. xxv. Uenite bn̄dicti pr̄is mei: ꝑcipite regnū qd̓ vobis paratuꝫ ē ab origīe mūdi. Uenite bn̄dicti pr̄is mei/ per gr̄e adoptionē/ ꝑ quā eſtis filii ⁊ fratres mei. Qꝛ vt ait apl̓s Ro. viii. Si filii/ ⁊ heredes. heredes qͥdē dei: cohe̓des aūt xp̄i qd̓ vobis paratū ē ab origine mūdi: per eternā p̄de

Glorie paradi ſi fo. cxbi ſtinationem: ꝑ quā eſtis eterna placentia electi. Ad iſtā cantilenā xp̄i rn̄debit altiſſime totus chorus vel chorea/ vel ballata ſctōꝝ illū cantū qui ſcribit̉.i. thi. prīo. Regi ſeculoꝝ īmortali inuiſibili: ſoli deo honor ⁊ gl̓ia in ſcl̓a ſeculoꝝ amen. Tibi inꝙͣ dn̄e qͥ es oīm ſeculoꝝ ꝓ nobis tm̄ humiliatus. tū īmortalis/ qui ꝓ nobis in cruce es mortuus. tu īuiſibilis/ qꝛ tn̄ nobis viſibilis. tu ſolus ſanctus ī maieſtate nobis tn̄ miſericorditer aſſociatus. tu es oīpotens/ ꝓ nobis tamē homo factus es. tibi inꝙͣ honor ex creatione/ gloria et redēptione: in ſecula ſeculoꝝ/ ex eterna ſaluatiōe. amen ex oīm ꝓmiſſoꝝ tuoꝝ certiſſima adimpletiōe Tandem omnes ſancti dicent alter ad alteꝝ illum ſacratiſſimum hymnum ⁊ triſagium glorioſuꝫ quod ſcribit̉ in yſaia. Sanctus/ ſanctus/ ſanctus: dn̄s deus ſabaoth. vel exercituuꝫ. pleni ſunt celi ⁊ terra gloria eius. Cuius eſt tanta virtus ꝙ qui dicit illū a morte ſubitanea ⁊ fulgure ⁊ oībus tribulatiōibꝰ eſt ſecurus vt ait Damaſcenus libro. iii. Propter qd̓ ſtatuit ſctā ſynodus calcedonēſis quarta hoc triſagiū ſctē trini tatis afidelibus dici: ꝯͣ oēs ſtellionatꝰ.i. minas diui nas. vt ait Damaſcenꝰ ibidē.ſ. Agyos otheos. ſctūs deꝰ. agyos yſkyrros: ſctūs fortis. agyos/ athanatos eleyſon ymas. ſanctus ⁊ immortalis miſerere nobis In quo triſagio ſancti faciūt ſpāliter tria: ſcꝫ trinita tem cōfitentur in vna eſſentia: dicentes ſanctus ſan ctus/ ſanctus. poteſtatē ⁊ iudicia admirātur dicētes: dn̄s deus exercituū. pietatē ⁊ bn̄ficia venerant̉ addē tes: plena eſt oīs terra tam viuuentium ꝙͣ moriētium gl̓ia eius.i. mīa/ eius: in qua deus precipue oſtēditur gl̓ioſus. vt exponit gloſa. Ro. iii. Oēs enim peccaue runt/ ⁊ egent gloria dei que eſt infinita. Ad quam

gloriā nos ꝑducat/ ⁊ participes efficiat ductor illius choree ieſus ꝟginis filius/ qui cū deo patre ⁊ ſpiritu ſancto vni ſolo deo viuo ⁊ vero eſt honor/ imperium. maieſtas per infinita ſeculoꝝ ſecula. Amen. ¶ Dn̄ica prima aduentus. Abiiciamus oꝑa tenebrarum ⁊ induamur arma lucis. Ro. xiii. In aduentu magni regis ⁊ principis: expiātur ſordes: ⁊ parantur veſtes Et ideo apl̓s in his ꝟbis ꝑ hūc modū/ ꝓpter ſummi regis aduētum ad faciendū hec duo ſpāliter nos inuitat. Primo ad viciorum ſordes expurgādas: cum dicit Abiiciamus opera tenebraꝝ. Secūdo ad virtutum veſtes preparandas: cū addit et induamur arma lucis. ¶ Prīo igit̉ dēmus expurgare ſordes vicioꝝ. ⁊ ꝓpt̓ tria q̄ ſunt ī pctō. Reqͥre ī mat̓ia de pctō in cōi. fo. itii ¶ Scd̓o debemꝰ veſtes ꝟtutū p̄ꝑare. et ſpālit̓ veſtē caritatis. ſicut videmꝰ ꝙ veſtis nobilior portat̉ infe ſtis p̄cipuis. De hac veſte q̄re in materia de caritate fo. lvi. ¶ Dn̄ica ſcd̓a aduentus. Deus aūt ſpēi repleat vos oī gaudio. Ro. xv. Qm̄ a viris ſpūalibus ſunt debiles ſuſtinēdi/ ⁊ triſtes ꝯſolādi: idcirco apl̓s in ꝟbis ꝓpo ſitis duo facit. Primo enī ꝓmittit debilibus ſuſtēta tionem: cum dicit Deus autem ſpei. ¶ Scd̓o triſtibꝰ ꝯſolationē: cū addit/ repleat vos oī gaudio. p̄ſ. Spera ī dn̄o. ſeqͥtur. et paſceris ī diuitiis eius. ¶ Primo dico ꝙ ſpūalis ſuſtētatio eſt vir tute ſpei. Quere in materia de ſpe. fo. lii. ¶ Scd̓o ſpūalis cōſolatio eſt in gaudio ꝟtutis. Un̄.

Dn̄ice aduentus virtus ꝯparat̉ paradiſo. Quere de materia de ꝟtute ¶ Dn̄ica. iii. aduentus. in cōi. fo. lii. Qodeſtia beſtra nota ſit oībꝰ hoībus: dn̄s ꝓpe eſt. Phil̓. iiii. Rege pn̄te ꝯſueuerūt domicelli ⁊ milites multū alacrit̉ ⁊ honeſte incedere ideo apl̓s preuidēs regis eterni pn̄tiaꝫ ꝓpinquā: ad conuerſationem honeſtam in verbis propoſitis nos hortatur. et ẜm hoc in verbis iſtis duo facit. Primo enī hortatur nos ad ꝯuerſationis honeſtatē cū dicit Modeſtia veſtra nota ſit oībus hoībus. Scd̓o on̄dit ꝯuerſatiōis cām: cū addit dn̄s ꝓpe eſt. ¶ Primo igit̉ forma ꝯuerſationis cōſiſtit ſpecialit̓ in māſuetudine vel mititate. Require in materia de mititate/ ⁊ manſuetudine. fo. lxxxiii. ¶ Scd̓o ꝟtus ſpūalis ꝯuerſatiōis/ ⁊ orōis caſtitatis ⁊ pietatis: faciunt ꝓpinquā dei pn̄tiam. Rcqͥre ī ma teria de caſtitate/ oratiōe/ ⁊ pietate. fo. xlix. et. xxv. et ¶ Dn̄ica quarta aduētus. lxxxvi. Qolite ante tp̄s iudicare/ quo aduſqꝫ veniat dn̄s. Prime coꝝ. iiii. Dicit lex imꝑatoris ꝙ adueniēte p̄ſide ceſſat iunior ptās. Iō apl̓s ꝯſiderās aduentū et̓ni iudicis/ duo facit in his ꝟbis Prima nāqꝫ reprimit inuidiam iniquā: dicens. No lite ante tempus iudicare. Secūdo predicit ſaluatoris iuſticiam futuram: cum dicit quouſqꝫ veniat dn̄s. Primo igitur repͥmitur inuidia: ꝓpter tria. Reqͥre in materia de inuidia. fo. vii. ¶ Scd̓o p̄dicit̉ cā: iudicis ſnīa. Reqͥre in mat̓ia de ¶ Dn̄ica infra octꝭ. natiui. iudicio futuro. fo. c.

Itaqꝫ iam nō eſt ſeruus ſed fi lius. ꝙ ſit filius/ ⁊ heres ꝑ deū. Ad galathas quarto Magnus debꝫ magna donare. Un̄ apoſtolus in his verbis deſcribit ſaluatoris magnificētiaꝫ. et ẜm hoc tria facit. ¶ Prīo eī deſcribit culpe ſubiectiōem/ a qua ſumus liberati: cum dicit Itaqꝫ iam non eſt ſeruus. Secundo gratie cooperationem/ per quā ſumus liberati ⁊ iuſtificati: addens ſed filius. Tercio glorie poſſeſſionem/ ad quā ſumus p̄deſtina ti: ſubdens/ ꝙ filius ⁊ heres per deum. ¶ Primo igitur ſubiicitur homo per culpam: ⁊ ſpecialiter ꝓpter gulam/ luxuriam ⁊ auariciam. Quere in materia de gula. fo. xv. de luxuria. fo. xvii. et de auaricia. fo. xi. ¶ Secundo iuſtificat̉ homo per gratiam penitētie Quere in materia de penitentia. fo. xix. ¶ Tercio beatificat̉ hō per gl̓iam. quere in materia de gloria paradiſi. fo. ciii. ¶ Dn̄ica ſcd̓a. Nō plus ſape ꝙͣ oportet ſapere: ſed ſaꝑe ad ſobrietatē. Ro. xii. Oīs cibꝰ ꝙͣtūcūqꝫ p̄cioſus inſipidus eſt: niſi ſit ſale cōditus. ideo apl̓s hortatur nos in verbis ꝓpoſitis vt cibū prudētie cōdiamus ſale diſcretionis. Et ẜꝫ hoc duo facit. Prīo ꝓhibet ſapīam temerariā: dicēs/ non plus ſapere ꝙͣ oportet ſapere. Scd̓o ſuadet temperātiaꝫ neceſſariā addens/ ſed ſapere ad ſobrietatem. ¶ Primo igitur cauēda eſt prudētia vel ſapiētia in ordinata. Quere in materia de prudentia. fo. lxiii. ¶ Scd̓o q̄rēda ē ſobrietas modeſta. q̄re ī mat̓ia de

Poſt octab. epiphanie tēꝑantia. fo. lxiiii ¶ Dn̄ica.i. poſt oct. epiphanie Odientes mialum: adherētes bono. Ro. xii. Ratural̓r guſtus bn̄ diſpoſitus reſpuit amaritudinē/ ⁊ appetit dulcedinē. Ideo aplūs in his ꝟbis monꝫ nos ad duo: videlꝫ ad deteſtationē culpe dicēs/ odiētes malū. Scd̓o monet nos ad dilectionē gratie: ibi adherentes bono. ¶ Prīo igit̉ deteſtāda eſt culpa. Quere in materia de peccato in cōi. fo. iii. ¶ Scd̓o diligēda eſt ꝟtus vel gratia. que in mat̓ia ¶ Dn̄icaſcd̓a/ de ꝟtute in cōi. fo. li. Non boſmetip̄os defendētes cariſſimi: ſꝫ date locū ire. Ro. xii. Non eſt tutū militē ſine armis intrare locū certaminis. id̓o apoſtolus in his ꝟbis ſpecialiter nos inſtruens duo facit. Prīo docet eſſe ſumendum ſcutū patiētie: dicens/ non voſmetipſos defendētes. Secū̄do docet cauendū ictum iracundie: addens ſed date locum ire. ¶ Prīo debemus aſſumere patientiā tanꝙͣ ſcutum q̄re in mat̓ia de fortitudīe ⁊ de patiētia. fo. lxv. ⁊. xcii ¶ Scd̓o debemus cauere iracūdiā tanꝙͣ ictum. q̄re ¶ Dn̄ica tercia. in materia de ira. fo. ix. Qui ꝓdiligitrimū ſuum: legē impleuit. Ad Ro. xiii. Mercatores faciētes cōpotū: prius ip̄m in pecias ⁊ ꝑtes diuidunt/ ⁊ poſtea in ſum mam reducunt: ſic ⁊ apoſtolus in his ꝟbis diuine le gis reducit ī ſummā caritatis. et ẜm hoc monet nos apoſtolus ad duo. videlꝫ ad dilectionem proximoꝝ: dicens Qui diligit ꝓxīm. Ad impletionē mādator ddens/ impleuit legem.

¶ Primo igit̉ debemꝰ proximum diligere. Quere in materia de caritate. fo. liiii. ¶ Scd̓o debemus p̄cepta adimplere. quere ī mat̓ia de preceptis. fo. xxxiiii. ¶ Dīica quarta. Pax igitur xp̄i exultet in cor dibꝰ veſtris. Col̓. iii. Mūdus iſte ꝯſueuit duo multū deſiderare.ſ. ꝯcordiā pacis ⁊ leticiā cordis. Iō apl̓s in his ꝟbis optat nobis hec duo: que naturalit̓ deſiderat oīs homo.ſ. ꝓximi ꝯcordiā amicabilē: cū dicit pax igitur xp̄i. Secūdo animi leticiā delectabilē: cū addit/ exultet in cordibus veſtris. ¶ Primo igit̉ affectāda eſt cōcordia pacis. Quere in materia de pace. fo. lxxx. ¶ Scd̓o leticia cordis eſt adoptāda. Quere in materia de caritate. fo. liiii. Et in materia de gaudio. fo lio. xciiii. ¶ Dn̄ica in. lxx. S ſc currite vt comprehēdatis Prime coꝝ. ix. Qm̄ nō inſipiētibus ſed ꝓficiētibus regnū celeſte ꝓmittitur. Ideo apl̓s in ꝟbis iſtis ad duo ſpāliter nos hortat̉. Primo ad fructuoſam oꝑa tionem: cū dicit. Sic currite. Scd̓o oſtēdit fructuoſe operationis rōeꝫ: cū addit vt ꝯprehēdatis. ¶ Prīo igit̉ debemus curſum p̄ceptoꝝ ꝑficere. Quere in ma teria de preceptis. fo. xxxiiii. ¶ Scd̓o fructū premioꝝ appetere. quere in materia de gl̓ia paradiſi. fo. ciii. ¶ Dn̄ica in ſexageſima Tibēter gloriabor ī infirmita tibus meis: vt īhabitet in me ꝟtꝰ xp̄i. Prīe coꝝ. xiii. Infirmꝰ/ ſi prudēs eſt libent̓ ſuſtinet ſudorem ꝓpter

fo. xl. Dominice. ſequētem ſanitatē. Ideo apl̓s in his ꝟbis duo docet ſcꝫ afflictionē carnis/ quā debemꝰ libēter portare dicens. Libenter glīabor in infirmitatibus meis. Secundo poſſeſſionē virtutis quā debe mus feruēter amare cū addit vt inhabitet in me virtus chriſti. ¶ Primo igitur afflictio carnis eſt libēter portāda Quere in materia de fortitudine. fo. lxv. ¶ Scd̓o poſſeſſio virtutū eſt amāda. q̄re in materia ¶ Dn̄ica in quinquageſima. de virtute in cōi. ¶ Prime ad co. xiii. Caritas paties ex. Decet reginā habe re regnū apparatum. Ideo apoſtolus in his ꝟbis de ſcribit ſpāliter iſta duo ſcꝫ caritatē ſicut virginū regi nam dicēs. Caritas Secundo patientiā/ ſicut regine paraturam addens patiens eſt ¶ Primo igitur caritas eſt virtutuꝫ regina. Quere in materia de caritate. fo. liiii. ¶ Scd̓o patiētia eſt regine armatura. Quere in ma teria de fortitudine. fo. lxv. ⁊ in materia de patientia ¶ Dn̄ica in quadrageſima fo. xcii. Ut caſtigati et nō mortificati. Scd̓e coꝝ. vi. Filius/ ſi peccauerit caſtigandus eſt. et nō mactādus corrigēdus/ ⁊ nō occidēdꝰ. Et ſcd̓ꝫ hoc apl̓s in iſto verbo ſpāliter on̄dit duo. Primo ꝙ pctōr debet ſe corrigere cūflagello pnīe. cū dicit vt caſtiga ti. Et ſcd̓o ꝙ nō dꝫ ſe occidere cū gladio culpe addēs non mortificati. ¶ Primo igitur caſtigandus eſt pctōr flagello pnīe Quere in materia de pnīa. fo. xix. ¶ Scd̓o nō eſt occidēdus gladio culpe. q̄re in mate ¶ Dn̄ica ſecunda. xl. ria de pctō incōi. fo. iiii.

ec eſt volūtas dei ſctīficaſio I veſtra.i. theſſal. iiii. Tūc regnū bn̄ regit̉ qn̄ populus volūtatē regis obſeruat ⁊ qn̄ rex plebis vtilitatē ꝓcu rat. Un̄ apl̓s ī his verbis ſcd̓m hoc duo facit. Deſcribit enī qͥd ſūme obſeruādū qꝛ volūtas diuina dicens Hec eſt volūtas dei. Scd̓o qͥd ſumme affectandū qͥ a ſanctitas ꝓpria addens ſanctificatio veſtra. Primo igit̉ debemꝰ diuinā volūtatē obſeruare īplē do p̄cepta. Quere in materia de p̄ceptis. fo. xxxiiii. Scd̓o debemꝰ per mūdiciā/ ꝓpriā caſtitatē ſeruare. q̄re in materia de caſtitate. fo. xlix. ¶ Dn̄ica. iii. Ambulate in dilectiōe ſicut: xp̄s dilexit vos Ephe. v. Unicuiqꝫ exꝑto ī ſua ſciētia credēdū. Et iō qꝛ apl̓s ſūme fuit exꝑtus in p̄ceptis et ſcīa caritatis: audire debemꝰ lectionē ſuā quā nobis ꝓponit in his verbis de ſcola diuine lectōis. Hec aūt lectio ꝯtinet duo capitula dilectiōis.ſ. viā regulātē ⁊ iō dr̄. Ambulate in dilectionē. ⁊ dilectōis formā exēplarem ⁊ iō ſubdit̉ ſicut ⁊ xp̄s dilexit vos. Primo igitur ſequenda eſt dilectionis via. Quere in materia de dilectione ⁊ caritate. fo. liiii. Scd̓o attendēda eſt dilectionis forma. Quere in ea¶ Dn̄ica quarta. xl. dem materia. Etice ancillam et filium eius Gal̓. iiii. Uulgo dr̄ ꝙ bonuꝫ opꝰ facit qͥ de ſtulto ſe ex pedit. Et iō apl̓s in hoc ꝟbo monet nos ad expellen duꝫ pctm̄ de cordis hoſpitio ⁊ hoc ꝙͣtū ad duo.ſ. ꝙͣtū ad affectionem/ q̄ pctm̄ cōcupiſcit̉: dicēs eiice ancillā id ē voluntatem malam. ⁊ ꝙͣtum ad operationē/ qua peccatum perpetratur: addens/ et filium eius.

fo. xl Dn̄ice ¶ Primo igitur per pnīam expellenda eſt affectio mala ⁊ ẜit precipue per cōtritionē/ et per cōfeſſionem Qu re in materia de penitentia. fo. xix. ¶ Scd̓o expellēda eſt oꝑatio praua. ⁊ fit per ſatiſfactionē. Quere ī eadē materia. ¶ Dn̄ica īpaſſiōe dn̄i Per ꝓpriū ſanguinē introiuit ſemel in ſctā Heb. ix. Religioſi ꝯſueuerūt ſe minuere qn̄ volūt infirmariā intrare ⁊ recreationē ſuſciꝑe. ſic dn̄s in paſſione ſua fecit ſe minui ⁊ ſic ītrauit īfirmariā ⁊ recreationē ꝑadyſi recepit. Et ſic apl̓s in verbis iſtis duo on̄dit.ſ. paſſionis xp̄i minutionē dicēs Per ꝓpriū ſanguinē. Scd̓o reſurrectionis recreationem addens introiuit ſemel in ſancta ſcꝫ in celum. ¶ Primo igit̉ paſſio xp̄i ē iugiter meditādaQuere in materia de contemplatione ⁊ de gaudio. fo. xciiii. ¶ Scd̓o bona celeſtia ſunt feruēter deſiderāda. q̄re in materia de ſpe ⁊ glīa paradyſi. fo. lxii. ⁊. ciii. ¶ Dn̄ica in ramiſpalmarum. Humiliauit ſemetipſuꝫ factꝰ obediēs vſqꝫ ad mortē mortē aūt cruc Phil. li. Qui vult librū ſcribere vl̓ corrigere ſuꝑ oīa de exēplari ve raci dꝫ curare. ⁊ iō apl̓s in his verbis ꝓponit nobis ꝓ libro exēplū vite xp̄i ad trāſcribēdū ⁊ corrigēdū librū cordis nr̄i Proponit aūt hic nobis qͣttuor capl̓ahuiꝰ libri ī cordis nr̄i codice trāſcribēda Primū.ſ. huīlita tis īclinātis: cū dicit Huīliauit ſemetip̄ꝫ Tcd̓ꝫ obediē tie ſubiugātis. cū dr̄ factꝰ obediēs. Terciū ꝑſeuerātie coronātis cū ſubdit̉ vſqꝫ ad mortē. Quartū pnīe crucifigentis cum ſubinfertur/ mortem autem crucis Primo igit̉ debemꝰ nos huīliter īclinare. q̄re in ma teria de humilitate. fo. lxxvii.

¶ Secūdo debemus nos obediētia ſubiugare quere in materia de obedientia. fo. xlv. ¶ Tercio debemꝰ nos perſeuerantia coronare. quere in materia de for. ¶ Quarto debemꝰ nos pnīa cruciare. q̄re ī materia de penitentia. fo. xix. ¶ Dn̄ica.i. poſt paſcha. Hec eſt vīctoria que vincit mū dum fides nr̄a. Prīe Io. vltimo. Multū glīatur miles in gladio qn̄ cum illo triūphauit/ in oī bello Ideo Ioh. apl̓s on̄dit in his verbis xp̄i militibus ſpāliter duo. ſcꝫ triūphum vicioꝝ nobiliſſimum dicēs. Hec eſt victoria que vincit mundum. Secūdo genus armoꝝ ſecuriſſimus fides noſtra. ¶ Primo igitur debemus perſeuerantia triūphare. Quere in materia de fortitudine. fo. lxv. ¶ Secundo debemus nos armis fidei amare quere in materia de fide. fo. lvii. ¶ Dn̄ica. ii. poſt paſcha. Ibriſtus paſſus ē ꝓ nobis bobis relinquēs exēplū. vt ſequamini veſtigia eiꝰ Prima petri. ii. Sequi dꝫ miles ducē ꝓles patrē ſcolaris doctorē. ⁊ ſcd̓ꝫ apl̓s on̄dit nobis tria in his verbis/ q̄ ſunt neceſſaria ⁊ faciēda nobis. Primo eſt nobis cū chriſto militandū: ⁊ ideo dr̄ xp̄s paſſus eſt pro nobis Scd̓o cum xp̄o ꝯuerſandū: ⁊ iō ſubditur vobis relinquens exemplum. Tercio poſt xp̄m ābutandum. ⁊ iō ſubinfertur/ vt ſequamini veſtigia eius. ¶ Primo igitur debemꝰ laborare cuꝫ xp̄o ꝑ pnīam dignā Quere in materia de pnīa. fo. xix. ¶ Scd̓o debemꝰ ꝯuerſari in xp̄o ꝑ vitā honeſtā. q̄re in materia de caſtitate ⁊ temperātia. fo. xlix. ⁊. lxiiii. Tercio debemꝰ poſt xp̄ꝫ ābulare ꝑ mādatoꝝ ſemitā

Dn̄ice poſt paſcha rectam. Quere in materia de preceptis. fe. xxxiiii. ¶ Dn̄ica tercia poſt paſcha. Obſecro bos tanꝙͣ aduenas et ꝑegrinos abſtinere vos a carnalibꝰ deſideriis q̄ mili tant aduerſus aīam. Prīa petri. ii. Qui bn̄ dirigit in via: p̄dicit ei oīa diuerticula/ ⁊ pericula. Et ſcd̓m hoc apl̓s monet nos in his ꝟbis ad tria.ſ. ad habendam mortis meōriam: dicēs Obſecro vos tāꝙͣ aduenas ⁊ peregrinos. Scd̓o ad domādū carnis laſciuiā Abſti nere vos a carnalibꝰ deſideriis. Tercio ad frāgēdā hoſtis maliciam: ſubdens q̄ militant aduerſus aīam ¶ Primo igit̉ habēda eſt mortis meōria. ⁊ hoc ē hu militatis. q̄re in materia de huīlitate. fo. lxxvi. ¶ Scd̓o domāda ē carnis laſciuia: qd̓ ē opꝰ caſtitatꝭ Quere ī materia de caſtitate ⁊ tēperātiafo. xlix. lxiiii ¶ Tercio fugiēda eſt hoſtis malicia: ⁊ hoc eſt opꝰ for titudinis. q̄re in materia de fortitudine ⁊ continētia. ¶ Dn̄ica quarta poſt paſcha. fo. lxv. ⁊.xlix. Sit oīs hō velox ad audiēdum ⁊ tardus ad loquendū/ ⁊ tardus ad irā. Uulgo dr̄: qui nō eſt prudēs: ſit ſaltē bene credēs. Et iō beatꝰ iacobꝰ apl̓s monet nos ſpecial̓r ad tria. Primū ē velocitas cōtra contēptum obediētie: dicēs Sit oīs hō velox ad audiendū. Scd̓m eſt taciturnitas cōtra pctm̄ lingue ideo addit tardꝰ ad loquēdum. Tercium eſt mititas contra pctm̄ ire: ideo dicit ⁊ tardus ad iram. ¶ Primo igit̉ debemꝰ acqͥeſcere/ ⁊ hic eſt opus obe dientie. quere in materia de obedientia. fo. xlv. ¶ Scd̓o debemus libenter tacere/ contra viciū lingue. Quere in materia de preceptis. fo. xxxvii.

Tercio debemus eſſe quieti/ contra pctm̄ ire. q̄re in materia de ira. fo. ix. ¶ Dn̄ica. v. poſt paſcha. Religio mūdā ⁊ immaculata apud deū ⁊ pr̄em hec eſt viſitare pupillos ⁊ viduas in tribulatiōe eoꝝ/ ⁊ īmaculatū ſe cuſtodire ab hoc ſcl̓o Iacobi. i. Boni pictoris īduſtria apparet in bona pi ctura. ⁊ ſcd̓ꝫ hoc apl̓s pīgit bonā picturā ꝙͣtū ad tria que ſunt ad bonā vitā neceſſaria.ſ. decor ꝯuerfatiōis ⁊ ideo dr̄ Religio mūda ⁊ īmaculata apud deū ⁊ pr̄eꝫ hec eſt. Scd̓o dulcor miſerationis: cū additur/ viſita re pupillos ⁊ vrduas in tribulatione eorum. Tercio fuga inquinationis: cum ſubditur/ et īmaculatum ſe cuſtodire ab hoc ſeculo. Prīo ergo debemꝰ pie ꝯuerſari: qd̓ ē opꝰ honeſtatis Quere in materia de honeſtate vel caſtitate. fo. xlix. Scd̓o debemꝰ pie miẜeri: ⁊ hoc ē opꝰ pietatis. q̄re in materia de pietate ⁊ mīa. fo. lxxxvi. Tercio debemꝰ inqͥnationē deteſtari: et hoc eſt opus ꝟtutis. ⁊ hoc ꝙͣtū ad triplicē ꝯcupiſcētiā.ſ. mūdi/ car nis/ ⁊ hoſtis. q̄re ī materia de p̄ceptꝭ ⁊ orōe. fo. xxxiiii ⁊. fo. xxvi. ¶ Dn̄ica infra oct̓. aſcen̄. Si quis mīſtrat tanꝙͣ ex ꝟtute quā adminiſtrat deꝰ. Prima petri. iiii. Omnis bonꝰ oꝑarius vtit̉ regula ad dirigendū opus. Et ſcd̓m hoc btūs petrꝰ apl̓s deſcribit ī his ꝟbis duo nobis neceſ ſaria.ſ obſeqͥū exterioris oꝑis: dicēs ſi qͥs mīſtrat. et iudiciū īterioris ꝟtutis: addēs quā adminiſtrat de Primo debemꝰ bonū opꝰ exercere. ⁊ ſpāliter triplex ſcꝫ opus iuſticie in obſeruando mādata. quere in ma teria de preceptis. fo. xxxiiii.

Dn̄ice poſtpenthe. Scd̓o opus pnīe/ in emendēdo pctā. quere in materia de penitentia. fo. xix. Tercio opus mīe/ in ſubleuando proximi incōmoda Quere in materia de mīa. fo. lxxxvi. ¶ Dn̄ica prima poſt penthecoſtem Hoc mādatū habemꝰ a deo vt qui diligit deū: diligat ⁊ fratrē ſuum Prima Io. iiii. Duplicē nodū ꝯſueuit facere qui rem vult bn̄ ligare. Et ẜm hoc Iohānes apl̓s on̄dit nobis duo de vīculo caritatis Iniūctionē: qꝛ iniūgit̉ ſub diſcreto p̄cepto. ⁊ ideo dr̄ hoc mādatū habemꝰ a dro Caritatis ꝑfectionē: qꝛ ꝑficit̉ duplici nodo. et iō ſubdit̉/ vt qui diligit deum: diligat ⁊ fratrem ſuum. Primo igit̉ caritatē debemꝰ ſeruare tanꝙͣ p̄ceptum Quere in materia de preceptis. fo. xxxiiii. Secundo debemus caritatē nodare tanꝙͣ vinculum Quere in materia de caritate. fo. liiii. ¶ Dn̄icaſecunda poſt penthecoſtem. ui odit fratre ſuū homīcidā eſt. Prima Io. iii. Scd̓m leges ſeculares/ non ſolum reputat̉ homicida qui īterficit ictu gladii: ſꝫ qui ꝑat potiones veneni. Et ſecundū hoc apl̓s in his verbis on̄dit nobis duo ſcꝫ odiū execrandū ad modū veneni dicēs Qui odit fr̄em ſuuꝫ. Secūdo homicidū abhorrendū inſtar gladii: addens/ homicida eſt. Primo igit̉ debemꝰ odiū fratris vitare: qd̓ eſt īuidie corruptio. q̄re in materia de inuidia. fo. vii. Scd̓o debemꝰ homicidium abhorrere: qd̓ eſt p̄cepti trāſgreſſio. q̄re in materia de p̄ceptis. fo. xxxiiii. ¶ Dn̄ica tercia poſt penthecoſtem

Guīliamini ſub potēti manu dei: vt exaltet vos in die viſitationis. Pri. petri vltīo Saltatores cōſueuerūt ſe curuare: vt melius poſſint ad alta ſaltare. Et ſcd̓m hoc apl̓s on̄dit nobis duo ſcꝫ huīlitatis īclinationē ꝓfundā: dicēs Huīli amini ſub potēti manu dei. Scd̓o huīlitatis eleuationē iocūdā: addens/ vt exaltet vos in die viſitationis. Primo igit̉ debemꝰ noſip̄os huīliare. q̄re ī materia de huīlitate ⁊ ſuꝑbia per contrariū. fo. lxxvii. ⁊ fo. vi. Scd̓o debemꝰ nos ꝑ contēplationē ad gloriā leuare quere in materia de glīa paradyſi. fo. ciii. ¶ Dn̄ica quarta poſt penthec. Exiſtimo emī ꝙ nō ſūt cōdigne paſſiones huius tp̄is ad futurā glīaꝫ que reuelabitur in nobis. Ro. viii. Conſueuit hō acciꝑe pro parte ſua: qd̓ plus pōderat in ſtatera Et ſcd̓m hoc apl̓s quaſi in ſtatera ꝓponit nobis duo ꝟba in ꝓpoſito ſcꝫ pn̄tē tri bulationē ad ſuſcipiēdum dicēs. Exiſtimo ꝙ nō ſunt cōdigne paſſiōes huius tp̄is. Scd̓o eternā remunera tionem ad eligendum: addens adfuturam gloriam Primo igit̉ debemꝰ pn̄tem tribulationē ſuſtinere pa tienter. quere in materia de patiētia/ ⁊ accidia per cō trarium. fo. xcii. ⁊. xiii. ¶ Dn̄ica v. poſt penthecoſtem Si qͥd patimini ꝓpt̓ iuſticiam btī. Prīa petri. iii. Uix acqͥrūtur magne diuitie ſine magno labore. Et ſcd̓ꝫ hoc in ꝟbis ꝓpoſitis ponūtur ſpāliter tria ſcꝫ virtus laborē ſuſtinēs: cū dr̄. Si quid patimini. Titulꝰ laborē decorās: cū addit̉ ꝓpt̓ iuſti

Dn̄ice poſt pēthecoſtem ciam. Fructus laborē remunerās: cū ſubditur beati. ¶ Prīo enī debemꝰ laborē pn̄tem patient̓ portare. Quere in materia de fortitudine ⁊ ſuꝑbia luxuriaet auaricia per ꝯtrariū. fo. lxv. et fo. vi. xvii. ⁊ xi. ¶ Scd̓o debemus pn̄tem laborem titulo iuſticie de corare. Quere in materia de iuſticia. fo. lxvi. ¶ Tercio dēmus laborē fructu felicitatis coronare. Quere in mat̓ia de ſpe ⁊ gl̓ia paradi ſi. fo. lxiii. ⁊. ciii ¶ Dn̄ica. vi. poſt penthecoſtem. Si aūt mortui ſumꝰ cū chriſto credimus ꝙ ſiml̓ viuemus cū eo. Ro. vi. Cōſueuerūt pueri rūpere veſtes antiquas: vt citius hēant nouas Et ẜm hoc apl̓s in hoc ꝟbo ſpāliter on̄dit nobis duo ſcꝫ veſtem carnis mortificādam: cū dicitur. Si auteꝫ mortui ſumus cū xp̄o. Stolā glorie deſiderādam: cū additur/ ꝙ ſimul viuemus cum eo. ¶ Prīo igit̉ debemus veſtē carnis rūpere ꝑ pnīam Quere ī materia de penitētia. accidia luxuria/ gula per cōtrarium. fo. xix. et fo. xiii. ¶ Scd̓o dēmꝰ ſtolā eterne glorie frequent̓ appetere Quere in materia de ſpe ⁊ gloria paradiſi. fo. ciii. ¶ Dn̄ica. vii. poſt penthecoſtem. zabetis fructū in ſāctificationem: finem ꝟo vitā eternā. Ro. vi. Qui prudēs eſt ꝯſiderat fructū laboris/ ⁊ finē oꝑis. Et ẜm hoc aplūs in oī hora docet nos ꝯſiderare duo.ſ. fructū iuſtificā tem: dicēs Habetis fructū ī ſanctificationē: ⁊ deſiderare finem iuſtificātem: addēs finem ꝟo vitā eternā ¶ Primo fructus boni operis ꝯſiſtit in oꝑe iuſticie Quere in materia de preceptis. fo. xxxiiii.

Secūdo finis operis conſiſtit in cōſummatione ꝑſeuerātie. quere in materia de perſeuerātia. fo. xcvi. Tercio in expectatione future glorie. quere in mate ria de ſpe ⁊ gloria paradiſi. fo. lxii. et. ciii. ¶ Dn̄ica. viii. poſt penthecoſtem. E ſecūdū carnebixeritis moriemini. Ro. viii. Infirmus ſi ſemper bibit ẜm ſitim febris de facili incurrit periculum mortis. Et ẜꝫ hoc apoſtolus oſtendit nobis duo: ſcꝫ febrē vel ſitim carnis omnino reprimendam: dicens Si ẜm carnem vi xeritis. Et gehennalem penam mortis oīno fugiendam: addens/ moriemini. ¶ Primo igit̉ debemus deſideria carnis repͥmere. Quere in mat̓ia de temperātia/ ⁊ gula ꝑ ꝯtrariū. fo. xiiii. et. xv. de caſtitate ⁊ luxuria. fo. xli. ⁊. xvii. Scd̓o debemꝰ mortis ſupplicia formidare: quere in mat̉ia de timore ⁊ ſuꝑbia ꝑ ꝯtrariū fo. lxix. et. vi. in ¶ Dn̄ica. ix. materia de inferno. fo. cii. cupiſcētes maloꝝ: Qō ſimꝰ Prime ad coꝝ. x. Qui equitat laſciuū equum: debet ipſum refrenare/ ſpecialiter iuxta periculum. Et ẜm hoc apſtolus oſtendit nobis duo: ſcꝫ ꝯcupiſcētie viciū caute refrenādum: cū dicit Non ſimus ꝯcupiſcētes. concupiſcentie periculum: addens/ maloꝝ. ¶ Primo igit̉ debemus ꝯcupiſcētie viciū refrenare Quere in materia de preceptis. fo. xxxiiii. ¶ Secundo debemus cōcupiſcentie periculum formidare: ꝙͣtuꝫ ad gulam/ luxuriam/ auariciā. Quere in materia iſtoꝝ. fo. xi. xv. et. xvii. Dn̄ica. x. poſt penthecoſtem.

Dn̄ice poſtpenth. Diuiſiōes miniſtrationū ſūt: idem aūt dn̄s. primo coꝝ. xii. Multū decorat honorē regiū multiformis varietas ⁊ diſtributio mīſteriorū Et ẜm hoc in his verbis duo ſpecialiter deſcribūtur ſcꝫ obſequii diuini diſtributio ſalutaris: cum dicit̉ Di uiſiones miniſterioꝝ ſunt. Diſpēſationis dei dn̄atio ſingularis: cum additur idem autem deus. Prīo igr̄ dēmꝰ nos occupare ꝙͣtū ad oꝑa mīe ⁊ iuſti cie/ ⁊ pn̄ie. q̄re in mat̓ia eoꝝ. fo. xix. lxvi. et. lxxxvi. Scd̓o debemus vnū deū adorare. q̄re in materia de ¶ Dn̄ica. xi. poſt penth. preceptis. fo. xxxiiii. Gratia dei ſum id quod ſum: ⁊ gratia eius in me vacua nō fuit. Prima coꝝ. xv. Na turaliter arbor pͥus nitit̉ radices figere: ⁊ poſtea fru ctus ꝓferre. Et ẜm hoc aplūs ī his ꝟbis de quolibet viro iuſto oſtendit nobis duo: ſcꝫ veritatis ſtabilitatē dicens Gratia dei ſum id qd̓ ſum. et oꝑis fecundita tem: addens/ et gratia eius in me vacua nō fuit. ¶ Prīo igit̉ dēmus eē ꝟtutibꝰ fixi. q̄re in mat̓ia de fide ſpe caritate/ ⁊ ꝟtute in cōi. fo. li. liiii. lvii. ⁊ lxii. Scd̓o debemus eē in bonis fecūdi. quere ī mat̓ia de mīa. ⁊ auaricia ⁊ accidia per ꝯtrariū. fo. lxxxvi. et. ix ¶ Dn̄ica. xii. poſt penthecoſtem. Sufficientia noſtra ex deo eſt. Scd̓a coꝝ. iii. Sicut luna recipit lumē ſuū a ſole: ita creatura bonū ſuū a creatore. ⁊ ad hoc ꝙ luna plene lumen ſuū recipiat: oportet ꝙ ſol directe reſpiciat. et ẜm hoc duo ſpecialiter in verbis iſtis oſtendūtur: ſcꝫ integralis iuſti perfectio: cū dr̄ Sufficiētia nr̄a. ſcd̓o iuſti ſpiritualis contemplatio: cuꝫ additur ex deo eſt.

¶ Primo igit̉ debemus perfectionem ꝟtutis habe re. quere in materia de ꝟtute in cōi. fo. li. ¶ Scd̓o debemus ad deū per ꝯtēplationē reſpicere Quere in materia de orōe ⁊ cōtemplatione. fo. xxvi. ¶ Dn̄ica. xiii. poſt penthecoſtem. Iex ꝓpter trāſgreſſiones poſita eſt. Gal̓. iii. Sicut enī prīcipis equus indiget fre no: ſic ꝓnitas ex ꝯcupiſcētia nr̄a in diget iuſticie p̄ce pto. Et ẜm hoc aplūs in his verbis on̄dit nobis duo. ſcꝫ equitatē diuini p̄cepti: cū dicit Lex. et ꝓnitatem peccati: cū dicit/ ꝓpter tranſgreſſiones poſita eſt. ¶ Primo igitur equitas p̄cepti eſt obſeruāda. q̄re in materia de preceptis. fo. xxxiiii. ¶ Scd̓o pctī ꝓnitas moderanda. qͣre in materia de pn̄ia/ temꝑantia. gula ⁊ luxuria per ꝯtrariū. fo. xix. ⁊ ¶ Dn̄ica. xiiii. poſt pēthecoſtē. lxiiii. et fo. xv. Caro ꝯcupiſcit aduerſus ſpiritū ⁊ ſpūs aduerſus carnē. Gal̓. v. Tp̄s guerre ē val de periculoſum: ⁊ maxime qn̄ eſt ꝯtinuū ⁊ infeſtiuum Idcirco tp̄e belli milites ꝯſueuerūt incedere armati Et ẜm hoc in ꝟbo iſto duo nobis oſtendunt̉.ſ. carnis hoſtilitas domāda/ pre oībus: cū dr̄. Caro cōcupiſcit aduerſus ſpiritum. et mētis ſinceritas armāda ꝟtutibus: cū additur ſpūs aduerſus carnem. ¶ Primo igit̉ debemus hoſtilitatē carnis domare/ et ſpecialiter ꝙͣtum ad gulā ⁊ luxuriam. Quere ī ma teria de gula ⁊ luxuria. fo. xv. ⁊ xvii. ¶ Scd̓o debemus mentis ſinceritatem amare. q̄re in materia de penitentia. fo. xix. ¶ Dn̄ica. xv. poſt penthecoſtem.

Dn̄ice poſt penth. Alter alterius onera portate: 1 et ſic adīplebitis legē xp̄i. Gal̓. vi. Boues iungūtur vt facilius trahant iugū/ ⁊ equi ꝯbinātur vt facilius trahant currum. Et ẜm hoc apl̓s in hoc ꝟbo/ ponens nos ſub dilectionis iugo: docet ſpecialit̓ duo portare ſcꝫ ꝓximoꝝ partem laboris: cuꝫ dicit Alter alterius onera portate. Icd̓o ꝯſeruare legem amoris: addēs ⁊ ſic adimplebis legem chriſti. ¶ Primo ergo eſt neceſſitas ꝓximoꝝ ſupportanda Quere in materia de pietate ⁊ mīa. fo. lxxxvi. ¶ Scd̓o eſt dei ⁊ ꝓximi caritas adimplenda. quere in materia de preceptis ⁊ caritate. fo. xxxiiii. et. liiii. ¶ Dn̄ica. xvi. poſt penthecoſtem. Solliciti ſeruarebnitatē ſpūs in vinculo pacis. Ephe. quarto. Sicut opus glutinū eſt fortiter ꝯiūgere/ et ſicut vinculū ē ligare: ſic opus caritatis ē fortiter amare. Et ẜm hoc aplūs in verbo propoſito monet nos ad duo: ſcꝫ ad hn̄dum caritatis glutinū in vnitate mentis: ibi Solliciti ſeruare vnitatem ſpūs ⁊ ad habēdum caritatis vinculum in vni tate pacis: addens/ in vinculo pacis. ¶ Primo igit̉ caritas loco glutini habetꝭ mentium vnitateꝫ. Quere in materia de caritate ⁊ de inuidia per cōtrarium. fo. liiii. et. vii. ¶ Scd̓o caritas loco vinculi hꝫ neceſſariā pace̓. q̄re in mat̓ia de pace ⁊ ira ꝑ cōtrarium. fo. lxxx. et. ix. ¶ Dn̄ica. xvii. poſt penthecoſtem. In caritate radicati ⁊ fundati Ephe iii. ſicut radix arborē portat/ ⁊ ſicut fūdamētū

edificium ſuſtinet: ſic caritas bonū inchoat ⁊ ꝯſeruat Et ẜm hoc in ꝟbis ꝓpoſitis de caritate duo ꝓponun tur: qm̄ ipſa eſt radix a qua generatur fructus boni operis. et ideo dicitur In caritate radicati. Ipſa eſt fundamētum in qua ſituatur oīs ſtructura veritatis: et ideo ſubdit/ et fundati. ¶ Primo igitur caritas ē radix reſpectu oꝑis boni Quere in materia de caritate. fo. liiii. ¶ Scd̓o caritas ē fundamētū reſpectu ꝟtutꝭ q̄re in eadem materia. ¶ Dn̄ica. xviii. poſt penth. Confirmabit vos bſqꝫ in finē ſine crimīe. Prīe coꝝ. i. Uulgo dr̄ ꝙ finis: nō pugna coronatur. Un̄ incaute ⁊ in vanum laudatur nauta: anteꝙͣ acceperit portū/ miles acqͥſierit triumphum. Et ẜm hoc apl̓s hortat̉ nos ſpāliter ad duo.ſ. ad firmitatem perſeuerātie. cū dicitur Cōfirmabit vos ad puritatem innocētie: addens/ ſine crimine. ¶ Prīo igitur debemꝰ in bono perſeuerare. Quere in materia de perſeuerantia. fo. xcvi. ¶ Scd̓o dēmus pctm̄ odire. q̄re in materia de pctīs in cōi. fo. iii. ¶ Dn̄ica. xix. poſt penthecoſtem. Qui furabaturia non furetur magis autē laboret oꝑando manibus. p̄. q. bo. Eph. iiii. Mercatores ꝯſueuerūt mercaturā/ venationem illam eligere quā cognoſcunt ad lucrum viliorem eē Et ẜm hoc apl̓s in ꝟbo ꝓpoſito facit ſpecialiter duo Prohibet acquiſitionem furtiuā. cum dicit Qui fu rabatur: iam nō furetur. Suadet occupationem: addens/ magis aūt laboret ⁊c. ¶ Prīo igit̉ dēmꝰ furtū ⁊ rapinā deteſtari. q̄re ī ma

Poſt penthecoſtem teria de preceptis ⁊ auaricia. fo. xxxvii. et. xi. Scd̓o debemus bonis operatiōibus occupari/ ⁊ ſpe cialiter in operibus iuſticie. Quere ī materia de pre ceptis/ penitentia/ ⁊ mīa. fo. xxxiiii. xix. ⁊. lxxxvi. ¶ Dn̄ica. xx. poſt penthecoſtem. olite mebriari vino ī quo ē I luxuria. Ephe. v. Medici ſumme ꝓhibēt vinū infirmis. qꝛ ſumme accēdit materiā febris. Et ẜm hoc in ꝟbo iſto aplūs duo facit. Primo enī ꝓhibet vinum gule: dicens Nolite inebriari vino. Secūdo predicit febrem luxurie: addens/ in quo eſt luxuria. Primo igitur debemus gulam cauere. Quere ī ma teria de luxuria ⁊ gula. fo. xv. et. xviii. ¶ Dn̄ica. xxi. poſt penthecoſtem. State ſuccincti lūbos veſtros in ꝟitate: ⁊ īduti lorica iuſticie. Ephe. v. Cōſueuerūt antiqui ⁊ probati milites docere pugnare ⁊ armare minores. et ẜm hoc apoſtolus docet nos in his ꝟbis tria.ſ. corporis caſtitatē: dicens State ſuccincti lum bos veſtros. oris veritatem: addens/ in veritate. oꝑis equitatem: ſubdens induti lorica iuſticie. ¶ Primo igit̉ debet eē caro mūda. q̄re in materia de caſtitate ⁊ luxuria per cōtrarium. fo. xlix. et. xvii. Scd̓o dꝫ eē lingua ꝟa. q̄re in materia de ꝟitate ⁊ mē dacio ꝑ ꝯtrariū. et q̄re ī mat̓ia de p̄ceptis. fo. xxxvii. Tercio dꝫ eē oꝑatio iuſta. q̄re in materia de iuſticia. ¶ Dn̄ica. xxii. poſt penth. fo. lxvi. Repleti fructu iūſticie ꝑ ieſuꝫ xp̄m in gl̓iam ⁊ laudē dei. Phil̓. i. Mercatores ſocit

ꝯſueuerunt primo lucro intendere: ⁊ poſtmodū lucrū diuidere. In om̄i oꝑe bono/ ſunt ſocii deus ⁊ homo. ⁊ honor eſt portio dei qui gr̄am largit̉/ fructus vero eſt portio hoīs: qui bonū opus exeqͥtur. Et ẜm hoc apl̓s in ꝟbo ꝓpoſito monet nos ꝙͣtum ad duo.ſ. ad fructū boni oꝑis cumulādū/ q̄ eſt portio nr̄a: dicēs. Repleti fructu iuſticie ꝑ ieſuꝫ xp̄m. Ad laudē ⁊ honorem deo ꝑſoluēdū/ q̄ eſt portio ſua: addēs ī gloriā ⁊ laudē dei. ¶ Prīo igit̉ dēmus bonis oꝑibus inſiſtere. et ſpālit̓ oꝑibꝰ mīe. q̄re ī mat̓ia de mīa. fo. lxxxvi. vel oꝑibus penitētie. quere in materia de penitentia. fo. xix. ¶ Scd̓o dēmus in oībus deū laudare. q̄re in mat̓ia de bonitate ⁊ ſuꝑbia per ꝯtrariū. fo. xcvi. ¶ Dn̄ica. xxiii. poſt penthecoſtem. Quoꝝ deus benter eſt ⁊ gloria in ꝯfuſiōe ip̄oꝝ qͥ terrena ſapiūt. Phil̓. iii. Cōſueuit nutrix in cōſpectu pueri ꝯͣ immūdiciā ſpuere: vt puer addiſcat immūdicias nō tractare. et ẜm hoc apl̓s in ꝟbis iſtis deſcribit nobis tria vicia deteſtāda.ſ. immundoꝝ ydolatriā deteſtabileꝫ: dicens. Quoꝝ deus vēter eſt. Suꝑboꝝ vanā gloriam ꝯfuſibilē: addens/ et gloria in ꝯfuſiōe ip̄oꝝ. Cupidoꝝ auariciā inexpli cabilem: ſubdens/ qui terrena ſapiunt. ¶ Primo igit̉ debemus immūdiciā fugere. ⁊ ſpālit̓ gulā ⁊ luxuriā. quere in materia eoꝝ. fo. xv. ¶ Scd̓o debemus auariciā calcare. quere in mar̓ia de ſuperbia ⁊ humilitate. fo. vi. et. lxxvii. ¶ Tercio debemus auiditatem cupidoꝝ relegare. Quere in materia de auaricia ⁊ paupertate. fo. xi. et fo. xlviii. ¶ Dn̄ica. xxiiii. poſt penthecoſtem.

De biſitatione. In oī oꝑe bono fructificātes ⁊ creſcētes in ſcīa dei. Col̓. j. Arbor nouella facit naturaliter duo. Nā creſcēdo fructificat/ et fructificādo creſcere nō ceſſat. Et ſcd̓m hoc apl̓s in ꝟbo iſto monet nos ad duo.ſ. adfructū bonoꝝ opeꝝ: dicēs In om̄i oꝑe bono fructificātes. Ad augmētū ꝟtutū: addens ⁊ creſcentes in ſcientia dei. rimo igit̉ debemꝰ bonis oꝑbꝰ inſiſtere: ⁊ ſpecialit̓ tribus.ſ. iuſticie. q̄re in materia de p̄ceptis. fo. xxxiiii. pnīe: q̄re in materia de pnīa. fo. xix. mīe: q̄re in mate ria de mīa. fo. lxxxvi. Scd̓o debemꝰ in ꝟtutibꝰ ꝓficere. q̄re in materia de ꝟtutibꝰ in cōi. fo. li. ⁊ de accidia per ꝯtrariū. fo. xiii. ¶ In viſitatione. Faciet iudiciū et iuſticiam in terra. Hiere. xxiii. Bonꝰ pr̄ familias priꝰ ſeruis ſuis p̄dicit minas ꝙ inferat plagas. ⁊ hoc eſt qd̓ dicit dn̄s per hieremiā ꝓphetā. ⁊ in ꝟbo iſto ꝓponit duo ſcꝫ xp̄i iudiciū qd̓ debemꝰ ſūme formidare: dicēs Faciet iudicium. ⁊ ſcd̓o xp̄i iuſticiā quā debemꝰ obſeruare: ad dens ⁊ iuſticiam interra. Primo igit̉ ꝓponitur xp̄i iudiciū adformidādū. q̄re in materia de timore ⁊ iudicio. fo. lxix. ⁊. xcix. Scd̓o ꝓponitur iuſticia ad obſeruandū. q̄re in mate ria de iuſticia/ ⁊ preceptis. fo. lxvi. ⁊. xxxiiii. ¶ De apoſtolis. Daiorē hāc dilectioneꝫ nemo habet vt aīam ſuā ponat qͥs pro amicis ſuis. Io. xv. Conſuetū eſt in eccl̓ia ꝙ in magna ſolēnitate pulſat̉

maior campana. Ita ⁊ in feſto apl̓oꝝ recitantur magnalia caritatis/ q̄ eſt maxīa ꝟtutū ⁊ ẜm hoc in verbis iſtis ſaluator in laudē huiꝰ apl̓i nobis ꝓponit de caritate duo ſcꝫ caritatis gradū qͥ nō pōt altior eē: di cens Maiorē hāc dilectōeꝫ neō hꝫ Caritatis ſignū qd̓ nō pōt certiꝰ eſſe: addens vt aīam ſuā ponat quis ⁊c. Primo igit̉ debemꝰ exēplo huiꝰ apl̓i dilectiōis gradus aſcēdere. q̄re in materia de caritate ⁊ accidia per contrarium. fo. liiii. ⁊ xiii. Scd̓o debemꝰ ſignū dilectiōis on̄dere. q̄re in materia de caritate ⁊ accidia per contrariū. fo. l. iii. ⁊. xiii. ¶ Item de eiſdem apoſtolis. 9Q Iſtote prudei dūcūt ſerpētes ⁊ ſimplices ſicut colūbe Mat. x. Miles dꝫ eſſe p̄cipue armatꝰ cōtra illa tella quibꝰ vtitur inimicꝰ. Et iō qͥa mūdus hꝫ duo tella p̄cipua ſcꝫ fraudulētiā ⁊ violētiā qꝛ per fraudulētiam decipit/ per violentiā opprimit: Ideo ſaluator ī his ꝟbis armat milites ſuos ſpāliter duobꝰ armis ſcꝫ ſerpētina ſagacitate ꝯtra mūdi frau dulentiā: dicēs. Eſtote prudētes ſicut ſerpētes. colūbina ſimplicitate cōtra mūdi violentiā: addēs ⁊ ſim plices ſicut columbe. Primo igit̉ debemꝰ hr̄e exēplo huiꝰ apl̓i prudētiam ſerpentinā. q̄re in materia de prudētia. fo. lxiii. Scd̓o debemꝰ habere mititatē colūbinā. q̄re in mate ria de māſuetudine/ ⁊ ira per ꝯͣriū. fo. lxxxiii. ⁊. ix. ¶ De eiſdem apoſtolis. Ecce ego mittobos ſicut oues in medio lupoꝝ Mat. x. Cōſueuit lupariꝰ lupo exponere agnū: vt cū agno capiat lupuꝫ. Iſto modo nouo

De apoſtolis. venationis vſus eſt chriſtus qui principibꝰ mūdanis expoſuit apoſtolos: ⁊ per apoſtolos cepit principes ⁊ reges mūdanos. Et ſecundū hoc in verbo iſto ad lau dem huiꝰ apoſtoli deſcribit duo.ſ. diuiuā auctoritatē dicēs. Ecce ego mitto vos. ouinā ſimplicitatē addēs ſicut oues in medio luporum. Primo igit̉ apl̓i fuerūt miſſi ad p̄dicandū dei verbū Quere in materia de predicatione. fo. ii. Scd̓o fuerūt miſſi ad edificandū per exēplum. quere in maferia de religiōe. fo. xlii. Propter pͥmū eſt apo ſtoloꝝ dignitas honorāda. q̄re ī materia de huīlitate fo. lxxvii. Propter ſecundū eſt eoꝝ huīlitas imitāda p̄cipue ꝙͣtum ad pauꝑtatē obediētiā ⁊ caritatē. q̄re ī materia de pauꝑtate/ caritate/ ⁊ obediētia. fo. xlviii ¶ De eiſdem apoſtolis. xlv. ⁊. liiii. Hoc eſt p̄ceptū meū vt diligatis inuicē ſicut dilexit vos Ioh. xv. Conſueuit magr̄ qn̄ vult ſcolares bene īſtruere: exēplaſenſibilia in le ctiōe ꝓponere: vt ſcolares poſſint faciliꝰ retīere et iō ſaluator legēs ſcolaribꝰ ſuis.i. apl̓is lectionē caritatis ꝓponit ſeip̄m tanꝙͣ exēplū lectōis. ⁊ ẜm hoc caritas q̄ fuit lctō apl̓oꝝ deſcribit̉ hic tripl̓r.ſ. vt mādatū intrāſgreſſibile: cū dr̄ Hoc eſt p̄ceptū meū. vt vinculū indiſſolubile/ cū additur vt diligatis inuicē vt exēplū intelliglbile/ cum dr̄ ſicut dilexi vos. Primo igit̉ debemꝰ caritatē ſicut p̄ceptū ſernare. q̄re in materia de preceptis. fo. xxxiiii. Scd̓o debemꝰ caritatē ſicut vinculum nodare. q̄re in materia de caritate. fo. liiii. Tercio debemꝰ caritatē chriſti ſicut exēpluꝫ palpare Quere in materia de caritate. fo. liiii.

¶ De vno martyre. jͣ. ⁊ .xci. Fuſi bt palma florebit Cōſueuit agricola arbores gn̄oſas eligere vt eas poſ ſit in ſuo virgulto plātare. ſic dn̄s noſter ieſus xp̄s ele git arbores nobiliſſimas in virgulto paradyſi plātā das: īter quas elegit huiꝰ venerādi martyris victoriā ſicut palmā fructuoſam et ſpecioſam. et ẜm hoc martyr iſte gl̓ioſus in iſto ꝟbo tripliciter ꝯmēdatur.ſ. vt iuſtus in oꝑe: cuꝫ dr̄ Iuſtus. vt fortis in tribulatione: cū additur vt palma. vt pulcher in ꝯuerſatione: cum ſubditur florebit. Prīo igit̉ debemꝰ exēplo huius martyris hr̄e iuſticie rectitudinē. q̄re in materia de iuſticia. fo. lxvi. Scd̓o patiētie fortitudinē. Quere in materia de fortitudine. fo. lxvi. Tercio mūdicie pulchritudinē. Quere in materia de caſtitate. fo. xlix. ¶ Item de eodē mariyre. Poſuiſti dn̄e in capite eiꝰ coro nā de lapide p̄cioſo. pſal. xx. Magnꝰ honor eſt quādo mꝑator ꝓmouet aliquē in militē: ⁊ maior cū coronat ieuꝫ regē. Talem honorē iſti martyri gl̓ioſo exhibuit dn̄s/ qn̄ non ſolū in ſtrenuū militem ip̄m ꝓmouit: ſed celeſti dyademate coronauit. Et ſcd̓ꝫ hoc apl̓s in lau dem ſue corone duo ſpāliter ꝓponūtur.ſ. honor īperia lis. cū dr̄ Poſuiſti dn̄e ſuꝑ caput eiꝰ. valor martyria lis: cum dicitur de lapide precioſo. Primo igit̉ exēplo huius martyris corona meritoꝝ nr̄oꝝ dꝫ eſſe ꝟtutibus ſpecioſe formata. quere in materia de continentia. fo. xlix. Scd̓o dꝫ eſſe p̄cioſe fabricata. q̄re in materta de vir

De pluribus martyribus. tute ⁊ humilitate. fo. li. ⁊. fo. lxxvii. ¶ De pluribus martyribus. Ao ancti per fide vicerūt regna Heb. xi. Bene debēt reputari ſtrenui milites: quādo pauciſſimi vincūt plures. Tales fuerūt iſti ſctī martyres qui ſuꝑauerunt mūdanos principes ⁊ reges Et ſcd̓m hoc apl̓s in ꝟbis iſtis deſcribit tria martyꝝ pre conia glīoſa ſcꝫ vite mūdiciā: dicēs. Sancti mētis iu ſticiā: addēs per fidem. mortis victoriam ſubdēs vicerunt regna. Primo ergo exēplo ſctōꝝ martyrū debemꝰ hr̄e caſti tatem pro lorica. q̄re in materia de caſtitate. fo. xlix. Scd̓o fidē pro lancea. q̄re in materia defide. fo. lvii. Tercio perſeuerātiam pro corona. q̄re in materia de ¶ De eiſdē martyribus. fortitudine. fo. lxv. Cuſtoruꝫ aīe in manu dei ſunt Sapientie. iii. Conſueuerūt incole ſteriles terras ty rānoꝝ regna dimittere/ ⁊ ad ſteriles t̓ras ⁊ ad regna pacifica ſe trāſferre. ſicfecerūt ſctī martyres qͥ dimiſerunt terras ſteriles huius ſeculi/ ⁊ tyrannidem dya boli: et tranſtulerunt ſe ad pacificum regnum chriſti Et ſecundum hoc in verbis iſtis duo martyꝝ p̄conia proponūtur ſcꝫ plena perfectio reſpectu ſui: cū dicitur Iuſtoꝝ anime. plena ſubiectio reſpectu dei: cū ſubditur/ in manu dei ſunt. Primo igit̉ exēplo martyrū debemꝰ eſſe ꝟtute iuſti cie ꝑfecti. q̄re in materia de iuſticia. fo. lxvi. Scd̓o debemꝰ obediētia eſſe ſubiecti. Quere in materia de obedientia fo. xlv. ¶ De vno confeſſore pontifice.

9 Aſſimilai tilio dei manet ſacerdos in ꝑpetuū. Heb. vii. Satis res ꝯmendatur de cādore/ qn̄ ꝯparat̉ niui. ⁊ res de calore qn̄ ꝯparat̉ igni ſic ꝯmēdant̉ merita huiꝰ ꝯfeſſoris ⁊ pōtificis gl̓ioſi cū ꝯparātur chriſto. Et ſecundū hoc in verbis iſtis iſte confeſſor cōmēdatur de duobꝰ.ſ. de ſanctitate ꝑfecta cū dicitur Aſſimilatus filio dei. de dignitate p̄celſa: cum dr̄ manet ſacerdos in eternum. Primo igitur exemplo huius cōfeſſoris eſt xp̄i ſanctitas imitanda. quere in materia de mititate vel vir tute in cōmuni. fo. li. ⁊. lxxxiii. de humilitate/ miſericordia ⁊ fortitudine. fo. lxxvii. lxxvi. ⁊. lxv. Scd̓o eſt non terrena ſꝫ celeſtis dignitas appetenda Quere in materia de ſpe t huīlitate. fo. lxii. ⁊. lxxvii. ¶ De vno doctore. Os iuſti meditabitur ſapiētiā ⁊ lingua eiꝰ loq̄tur iudiciū. Pſal. xxxvi. Natural̓r os hoīs facit duo ſcꝫ guſtādo ꝓbat cibū ⁊ loquēdo for̄at verbū. Et ẜꝫ hoc gl̓ioſus iſte doctor habuit duo bona ex quibꝰ extollit̉ in his verbis ſcꝫ guſtū ſapiētie inꝯtē plationē: ideo dr̄ Os iuſti meditabit̉ ſapiētiā. Verbū eloquētie in p̄dicatōe: ⁊ iō addit̉/ ⁊ līgua eiꝰ loq̄t̉ iud̓. Primo igit̉ exēplo huiꝰ ſctī doctoris debemꝰ imitari ſapientiā quā ip̄e ꝯſiderauit: ⁊ p̄cipue mortis miſeriā ad humiliandū/ ⁊ celi gloriam deſiderandū. Quere in materia de humilitate quantū ad primū. fo. lxxvii ⁊ de ſpe ꝙͣtum ad ſecundum. fo. lxii. Secundo debe mus formidare iudicia que ipſe formi dauit. Quere in materia de timore. fo. lxix. ¶ De vno confeſſore non pontifice.

De birgine martyre. Iuſtum deduxit dn̄s ꝑ bias re ctas: et oſtendit illi regnū dei. Sapiētie. x. Multum letatur peregrinus quando de aliquo vertice mōtis oſtendit̉ ei terminus ſue diete. ſic fecit dominus huic ſanctiſſimo cōfeſſori: cum in vertice contemplatiōis oſtēdit ei regnū eterne felicitatis. Et ẜm hoc ſapiēs in verbis iſtis proponit duo preconia huius ꝯfeſſoris ſcilicet ſue peregrinationis progreſſum certiſſimum dicens. Iuſtum deduxit dominus per vias rectas. et ſue glorificationis viſum rectiſſimū: addens/ et oſtēdit illi regnum dei. ¶ Primo igitur exemplo huius ſancti confeſſoris debemus per iter preceptorum incedere. Quere in materia de preceptis. fo. xxxiiii. ¶ Secūdo debemus ad finem premioꝝ recte aſcen dere. Quere in materia de gaudio paradiſi. fo. ciii. ¶ De virgine martyre. Sicut liliū īter ſpinas: ſic ami ca mea inter filias. Canticoꝝ. ii. Cōſueuerūt amato res laudibus amicas extolle̓: ⁊ cantionibus laudare Sic amator virginū chriſtus in laudibus huius glo rioſe ꝟginis ⁊ martyris ſponſe ſue cantat per ſapiētiam cantilenam huius dulciſſime melodie. Et ẜm hoc in verbis iſtis commendat eam quadrupliciter ſcꝫ vt decoratam candore floreo: cū dicit Sicut liliū. vt laureatam cruore roſeo: cū additur/ inter ſpinas. ſcilicet martyrii. vt liquefactam amore flameo: cum ſubdit ſic amica mea. vt exaltatam honore ſtelleo: cum cōcludit inter filias. id eſt inter animas beatas

Primo igitur exemplo huius virginis debemꝰ īcor ruptionis florem diligere. quere in materia de caſtitate ⁊ luxuria per contrarium. fo. xlix. ⁊.xvii. Secundo debemus tribulationis ſpinas ſuſtinere. Quere in materia de fortitudine/ de penitentia/ ⁊ de accidia per contrarium. fo. lxv. xix. ⁊. xiii. Tercio debemꝰ igne caritatis ardere. Quere in ma teria de caritate. fo. liiii. Quarto debemꝰ conſortiū celeſte deſiderare. q̄re in materia de ſpe ⁊ timore per contrariū. fo. lxii. et. lxix. ¶ De virgine non martyre. Queramꝰ dn̄o noſtro regi ado leſcētulam virginem. Tercii Reg. i. Sicut de prato colligūtur flores pulchriores: ſic xp̄s de mūdo ꝑ angelos ſuos colligit virgines elegātiores. Et ſcd̓ꝫ hoc duo p̄conia ad laudē huiꝰ virginis ꝓponūtur in ꝟbis iſtis ſcꝫ regale cōnubiū ad qd̓ fuit aſſumpta: cū dicit̉ Queramꝰ dn̄o noſtro regi. virgīale p̄coniū ad quod fuit electa: cum dicitur adoleſcentulam virginem Primo igitur exemplo huius virginis anima fidelis debet eſſe chriſto deſponſata. Quere in materia de fide ⁊ caritate. fo. lvii. ⁊. liiii. Scd̓o debet eſſe caſtitatis priuilegio decorata. quere in materia de caſtitate ⁊ luxuria per ꝯtrarium. xlix. ¶ Item de virgine non martiyre ꝙͣ pulchra ē caſta generatio cum claritate. Sapiētie. iiii. Conſueuit hō mirari ſpe cialiter ꝓpter tria. Miratur enī homo in re multum pulchra/ in re multū noua in re multū clara. Et ſecūdum hoc huius ſctē chriſti ſponſe tria mirāda p̄conia

proponuntur: ſcilꝫ decor conuerſationis: cum dicitur O ꝙͣ pulchra eſt. candor incorruptiōis: cum additur caſta generatio. ſplendor contemplationis: cum ſub ditur/ cum claritate. ¶ Primo igitur exemplo huius virginis debemus eſſe pulchri. Quere in materia de virtute in cōmuni. fo. li. et de temperantia. fo. lxiiii. ¶ Scd̓o debemus eē decori/ incorruptōe. Quere in materia de caſtitate ⁊ luxuria per cōtrarium. fo. xlix ¶ Tercio debemus eſſe radioſi per contēplationem Quere in materia de contemplatione. fo. xxvi. ¶ Explicit dieta ſalutis. lutis. rima tabula di De peccato ī cōi ca. i. ōi xvii. De pctō in ſpeciali ii. abule. xviii De ſuperbia iii De inuidia abule xix iiii. De ira eta De auaricia De accidia De gula viii. De luxuria ix. xxiiii ¶ Secunda dieta eta. De penitentia xxi x cōi De contritione De caritate xi De confeſſione De fide xii. De ſatiſfactione xiii De ſpe xxvi De oratione xiiii. De prudentia xxviii. De ieiunio xv De temperantia xxix. De elemoſina De fortitudine xvi. xxx.

xte. De iuſticia eqͥre ſuij ¶ Sexta dieta. īali. xliii. xxxii. De timore ire ſupra De pietate. Require ī ca re ſupra. pitulo de miſericordia. tate vel De ſciētia: in capitulo de xliiii. prudentia. eqͥre ſuDe fortitudīe. Reqͥre ſupͣ o de mīa. xxxiii. De conſilio xxxiiii xlv. De intellectu ne xlvi. xxxv De ſapientia ¶ Septima dieta. xlvii. xxxvi. qͥre ſup̄ De humilitate ꝑantia. De manſuetudine vel mi xxxvii. cqͥre ſup̄ titate. xxxviii caſtitate De fletu Reqͥre ſu. De eſurie ⁊ ſiti iuſticie: Reqͥre in cap̄ de iuſticia. cio. xlviii De miſericordia xxxix. rni xlix. De mūdici a cordis xl. s paradiſi l. xli De pace xlii. De patientia S eqͥt̉ magna tabula diete ſalutis/ in ſua tabula ſūt diuiſiōes mēbroꝝ cuiuſlꝫ capi tuli in qualꝫ dicta. et ſunt in numero. ix. diete. et ca. l. Incipiunt diuiſiōes mēbroꝝ ¶ Prima dieta. primi capituli. Deformitas quā deus deteſtatur. Peccatū eſt Iniquitas quā demon amplexatur. Infirmitas qua mundus diſſipatur.

Diuiſiones ſecundi capituli. Sicut putredo in pomo. Sicut vulnus in corpore humano. Sicut f. as in panuo. mus taberne. t ¶ Sicut ludus corrigie. Pecc Sicut viſcus et rete. dicūt vinculum beſtie. Diuiſiones fercū capituli. Sicut ventus eualeſcens Superbia eſt/ Sicut fumus euaneſcens. Sicut palea parum valens. Sicut nebula aquoſa q̄ rūpit̉ cū flat̉. Superbia eſt/ Sicut aranca q̄ moritur cum oꝑatur Sicut ferrum quod cū continet mortuum: tunc ornatur. Sicut luctator qui non cauet caſum. pici Superbia et illina que ponit ouum. qui paſcit ventum. refacit. Adnichilat ⁊ conſumit. Infatuat ⁊ decipit. Precipitat et deiicit. Damnat ⁊ infelicem facit. Preſumptio. Ambitio. Inobedientia. Irreuerentia. Irriſio. ypocriſis. Uana gloria.

Diuiſiones quarti capituli. Sicut vermis rubigo/ ⁊ tinea ꝓprium Subiectum conſumens ſeipſum. Sicut dracho venenum infundēs quo Inuidia eſ ad proximum. Sicut leproſus ſanis eſt inuidens. Sicut iudas vnguentum abhorrens. Oculo menſtruato. t̉ Noctue/ ⁊ igni greco. Inui Aque in naui/ ⁊ cereo ſerpentino Sicut caym quem oīs homo occidit riſia vel cecitas que ſodomiSicut um quod nec cum creatu Inuidia eſt eatore conuenit. ędit ſalutē: ⁊ peccat in ſ.ſ. et hoīeꝫ trahitqꝫ ad occl̓tū ſētem/ ⁊ impugnat oē bonū. Facit immiſericordem ꝙͣtū ad ꝓximū Facit infelicem ꝙͣtum ad ſeipſum Claudit viam ſalutis Implet omnibus malis Dāna īuidie Spoliat omnibus bonis Facit immiſericordem. Facit penitus infelicem. Filie īuidie Triſticia in proſperis. Exultatio in aduerſis. Diuiſiones quīti capituli. Sicut ignis ardens qui arida ꝯſumit Sicut olla feruēs que īteriora emittit a eſt Ticut fera furens que ꝯͣ gladiū currit

Inſano vel arrepticio. uſſo. Iracundus Claudo oſo. comparatur RaUaſi iuxta ignem poſito vacuo. Facit hominem ſtultum ⁊ rabidum. Execat rationis oculum. Dāna ire ſūt Reddit hoīem pronū ad qd̓cūqꝫ pctm̄ Aufert homini ſeipſum. Tollit omnem pietatem. Filie ire ſunt Odium. Lis. Guerra. Incendium. Homicidium. Rapina. exti capituli. uſion aris mortui eſt ⁊ inferni mo in e eſt vilis ⁊ deſpicabilis erquilini eſt inutilis. molendini q̄ nunꝙͣ locum Si dimittit ꝙͣtūcunqꝫ vertatur. Auaru Sicut porcus qui nō ꝓficit niſi moriat̉ Sicut pixis terrea ꝑforata que nichil reddit niſi frangatur. Sicut radix arboris ad recipiendum omnem ramum parata. ſicut gallīa q̄ nat̉alit̓ in eſtate ē ſurda. Sicut apoſtema proximum cordi Sicut res q̄ nimis eſt oculis ꝓpinqua Facit hominem nudum. Facit hoīem ſeruū. Facit hoīem ſtultū Facit hoīem abhominabilem. Dāna auaricie Facit hominem inſatiabilem. Facit hominem obliuioſum.

Facit hominem anguſtioſum. Facit hominem tempeſtuoſum. ¶ Nota hic filias auaricie que ſunt duodecim. Diuiſiones ſeptimi capituli. Infructuoſa ad modum ſalicis Accidia eſt b̄ratie cōſumptiua ad modū ethice vel laſſe febris. Membroꝝ amputatiua ad modum adonibeſechregis. Cani famelico qͥ eſurit in cōedendo Accidia ꝯp at̄ Ferro/ aque/ terre/ ſcolari/ ⁊ om̄i rei que deficit non exercitando. Hoī litargioſo qui morit̉ dormiēdo Paupertas. Uilitas. Puſillanimitas Dāna accidie Spiritualium bonorum corruptio. Spiritualium malorum.i. peccatoꝝ accumulatio. ſpūaliū vicioꝝ īproꝑatio ⁊ accuſatio ¶ Nota hic filias accidie que ſunt quindecim. Diuiſiones octaui capituli: Morbo qui ſquinantia vocatur. Gula ꝯparat̉ Morbo qui regius vocatur. Morbo qui boliſmꝰ vel caninus appetitus nuncupatur. Sacco pertuſo qui nunꝙͣ impletur. Porco qui ad moriendum nutritur Freno quo equus circunfertur. Eſau qui primogenita vendidit. Cani qui cecum ducit.

Mentis brutalitas. Corporis infirmitas. Dam Oris loquacitas. Ebrietas. Caſtrimargia. Filie gule Diuiſiones noni capituli. Gehenne que acerrime cruciat. Mercatori qͥ fatue merces ꝯmutat̉. Lux ui cadauera ſemper amat. Coruo Fatuo bellatori qui hoſtē non fugit Sagene de qua nullꝰ piſcis euadit. Luxi Igni greco quem aqua nō extīguit. Equo qui non freno regitur nec cal caribus ſtimulatur. Naui q̄ nec a nauta ducitur/ nec gu Lu bernaculo gubernatur. ori in quo porcꝰ e iumēLuto ad maxīam pauꝑtatē. H. in peſſimā ſeruitutem. Dāna luxurie t in miſerrimā vilitatē. iter infatuat. er mortificat. Dāna luxurie H ortiter illaqueat H. Adulterium. prnicatio. Inceſtus. Stuprum. Filie luxurie Peccatum contra naturam. Diuiſiones decimi capituli. Sicut aqua ꝯͣ canes ꝙͣtū ad ꝯtritionem. denitē Sicut clamor ꝯͣfures ꝙͣtū ad ꝯfeſſioneꝫ. ſicut arma ꝯͣ hoſtes ꝙͣtū ad ſatiſfactiōeꝫ. tis eſt.

Turbatiua inſtar maris. Penitentia eſt Accenſiua inſtar ignis Concluſiua inſtar ſepis. Diſcrete imponenda. Penitentta eſt Deuote aſſumenda. Perfecte adimplenda. Fugit diabolum. Sequitur chriſtum. Penitens Spernit mundum. Appetit celum. Diuiſiōes vndecimi capituli. Moroſa ⁊ attenta non perfunctoris Solitaria/ non publica. Integra/ non diminuta. Cōtritio dꝫ eſſe Ordinata/ non confuſa. Propria/ non aliena. Gemebunda/ non leta. Intima/ non ſimulata. Dīſiones duodecimi capituli Feſtinata. accelerata. Humilis/ ⁊ veneranda. Aperta/ non palliata. Cōfeſſio dꝫ eſſe Vera non ficta. Integra/ non diminuta. Flebilis et lachrymoſa. Obediens ⁊ prompta. Peccati proprii. Cōfeſſio triplex Laudis dei. Recte fidei.

Diuiliō es t̓ciidecimi capituli Abſtinentia a peccato loco diete. Aliene rei reſtitutio/ locofleubotomie. In ſatiſfactio Vera humiliatio/ loco medicine. ne debet eſſe Eilicium loco emplaſtri. Ieiunium/ loco cibi. Oratio deuota/ loco candele vel voti. Diuiliōes qͣrtidecimi capituli Incenſum diuine miẜationi offerendū Scutū diuine īdignationi opponenduꝫ Oratio eſt Tributū diuine dn̄ationi ꝑſoluendum Sicut homo regi preſentans enceniuꝫ. lo a rege poſtulans iudiciū. ſt Sicut rege petens ſubſidium. Sicut paruulus qn̄ vult vbera Clamādū eſt Sicatulus qn̄ ſentit ꝟbera Si in oratione populꝰ qn̄ videt ꝑicula. aticus aeri. Aꝑiendū eſt ulus nutrici. os in or̄one us matri. ilitem ornans. am demonſtrans. Oratio eſt Columba oliuam portans. Diuiliōes quīdecimi capituli Sicut parcitas lignorum ſub olla. Ieiuniū eſt Sicut agilitas in auicula. Sicut concauitas in viella. Sūmū remediū ad expiandū morbum Ieiunium eſt Bonum conſiliū ad fugandum lupum Certū ingenium ad capiendum caſtrū

Cum ieiunans vacat culpe. Ieiunium re cum ieiunans inhiat gule. probatur. cum ieiunans parcit burſe. Cum ieiunans ſeruit guleBonū qn̄ qͥs ieiunat ī ſatiſfactōe pctī. Ieiunium eſt. Melius qn̄ qͥs ieiunat ad honorē dei Optimū qn̄ qͥs ieiunat cū exercitatiōe boni oꝑis. Dīſiones ſextidecimi capituli Sicut lumen radioſum Elemoſyna eſt ſicut flumen copioſum. Sicut ſemen fructuoſum. Sicut arbor que fructum facit. Eleōſynar eſt ſicut nutrix que puerum nutrit. Sicut mercator qui merces vendit. Eleōſynariꝰ dꝫ Quis petit/ quia mēdicus ꝓpter deū cōſiderare. Quid petit deus/ qꝛ nō noſtrū ſed ſuum. Ad quid petit/ qꝛ adfenus centuplū. In donatiōe Modus iuſtus ſine iniuriaeleōſyne dꝫ eſſe Modus gratus ſine triſticia. Modus pius ſine. ſuperbia. Diuiſiones ſeptidecimi capi. Deſcripta indebiliter. Precepta fuerūt Diſtincta rationabiliter. Edita regulariter. Si attēdas qͥs ſcripſit qꝛ digitꝰ crea Scriptura toris Si attēdas vbi ſcripſit qꝛ ī lapide p̄ceptoꝝ eſt marmo reo. In profundo pectoris. In obſeruanda pergameno cordis. Si attendas quō ſcripſit. qꝛ indebiliter ſicut lex im peratoris.

fauidecimi capi. uiſiōe e ordināt hoīem ad deū. ule ordinant hoīem ad pta deos alienos. cepta j nomen dei tui in vanū. me tabule. piem ſabbati ſanctifices lorum. orum. ydolatria oluptuoſorum. cat iudicē quē deberet placare aduocatos quos deberet roi rei ſtes quos n̄ dēret offende̓ es nature es ſcripture. uant feſt Sunt oppoſiti gratie. Diuiſiones deciminoni capi. patrem ⁊ matrem. Honor Nō mechaberis facies. Precepta ſecūde teſtimonium dices tabule. ſces rem ꝓximi tui bis vxorem eius. s ſumus genitiTriplex rō honoz ſumus nutriti. randi parentes. s inſtructi. bedientia. Triplex ē pena nō is infamia. honorātū parētes Breuis temporalis vita

Quidam ſpūaliter ſeipſos interficiunt vt qui peccato conſetiunt. Homicidaꝝ Quidam ꝓximos ſpūaliter occidunt: tria ſūt gn̄a vt qui malum exemplum tribuunt. Quidam qui ſpūalem oborſum faciunt vt qui bonum propoſitum extingunt. Triplex pe Exiliū ſcꝫ a gratia dei ⁊ patria celeſti. na ſpūaliuꝫ Suſpendium ſcꝫ gehennalis ſupplicii homicidaꝝ Irregularitas quo ad ordinē clericoruꝫ ad quem non poſſunt promoueri. Rō q̄re me Quia eſt vilis epydimia huius mundi. chia ꝓhibet̉ Quia eſt maior mercatura dyaboli. Quia eſt communior via inferni. Contra legem nature. Fur peccat Contra legem ſcripture. Contra legem gratie. ¶ Nota hic vigintiduo pctā vel deordinationes lingue/ que omnes hic prohibentur. Labes q̄ cito maculat/ ⁊ vix pōt extergi Cōcupīa eſt Ignis qͥ ſubito īflamat: ⁊ vix pōt extīgui Sitis q̄ ſemꝑ cruciat: et vix pōt ſatiari. Mādatū p̄ci Sub pena corporis ⁊ anime. pit̉ ſub tripli Sub pena bonoꝝ mobilium et immobi lium ſcꝫ gratie ⁊ glorie. ci pena. Sub pena patibuli ſcꝫ gehenne ꝑpetue ¶ Nota hic decem applicationes plagaꝝ egypti ad decem precepta decalogi. Diuiſiones viceſimi capituli. Pondus maturitatis. Tria ſunt laudabilia Amor communitatis. in religioſo. Fuga proprietatis.

ti. Tria ſūt reprobā. Ind Diſſoda in religioſo. are: nō interficere S lire: nō ꝯtradicere Religioſus debet P cere: nō retrocedere Religioſus debet Sicut paruulus in domo. Sicut plantula in orto. nutriri. Sicut virgula in virgulto. Triplex eſt modus Obedientie ſubiugantis. Paupertatis alleuiantis. religionis. Caſtitatis decorantis. Dīſiones viceſimiprimi capi. Saluatoris ſchola. eſt Martyrii palma. Obediēti Paradiſi ſcala. Obedire libēter ſine recalcitratōe. Obedire hylarit̓ ſine murmuratiōe Septē gradus Obędire velociter ſine ꝓtractione. Obedire viriliter ſine eſtimatione. obedientie. Obedire humiliter ſine elatione. Obedir̄ ꝑſeuerāt̉ ſine diſcōtinuatōe Obedire ſimpliciter ſine ſimulatōe Nauis ad celum tranſiens. Obediētia eſt Clauis celum aperiens. Auis ad celum aſcendens. Summa in merito. Obediētia eſt Uicina deo. Proxima celo. Obedientiam Humilitas flectens. Cōſuetudo frequēs Dilectio feruēs iuuant.

errena contemnens. Obedientiam erius vngens. iuuant precipiens: tus mundi. ratie ſpiritus ſancti. Obediētiam Modeſtia prelati. iuuant Preceptis nature. Obedire debemus Preceptis ſcripture. Preceptis gratie. biceſimiſecūdi ca. Diuiſiōes Celeſte precium quo pauperes celum mercantur. Cęleſte prandiū ad quod pauPaupertas eſt peres vocantur. Celeſte ſoliū in quo pauꝑes loUiam ſecuriſſimam.(cantur. Pauperes habent Uiam quietiſſimam. Ueſtem nobiliſſimam. Summe copulata deo. bumme coequata celo. Paupertas eſt Summe cumulata bono. Diuiſiones viceſimitercii ca. Floret ſicut lilium inter ſpinas precium inter gemmas Ha Caſtitas n̄ ſupra ſtellas. ne ſobrietas. rum aſperitas. Ibail̓bj. Sex ſunt folia lilii Laborum ſtrenuitas. q̄ caſtitatē ſeruant Cuſtodia ſenſuum. Modeſtia verborum. Fuga occaſionum.

a contra deceptionem. Pruder a illectionem Dulcite a oppreſſionem Sex grana lilii uia creator. qͥbus diligēdus ia: quia redemptor. Tor eſt deus. Tota mente: quia remunerator. Cū valore cariſſimo: et ideo ſumme amandus. In vaſe fragiliſſimo: et id̓o ſumme Caſſ claudendus. ſaurus. Cum hoſte maligniſſimo: et ideo ſumme timendus. Fructum vberrimum. Caſtitas habet Motum celerrimum. Sertum pulcherrimum. Florea virginum. Triplex aureola Gemmea martyrum. Aurea vel ſtellea doctorum. Caſtitas indiget ſtudioſa clauſura Caſtitatem decet precioſa cinctura Caſtitas In caſtitate lucet ſpecioſa pictura. Diuiliōes viceſimiquarti ca. Ligno fructuoſo. Uirtus cōꝑatur Lapidi precioſo. eleſti paradiſo. Terreſtri iracteri. Signo ve Uirtus cōꝑatur Precio vel pignori. Oleo vel vnctioni. Armature forti. Uirtus cōparat̉ Prebende nobili: Optime poſſeſſioni.

Diuiſiōes viceſimiqͥnti capi. Auro Caritas compatur n̄ rapienti. Caritas comꝑatur Naui mare nauiganti. Morti carnem perimenti. Sicut funis bene tortus. Caritas eſt. Sicut canis bene doctus. Sicut later bene coctus. Arbori vel ligno. Caritas comꝑatur Oneri ⁊ iugo. Glutino ⁊ cemento. Fonti naturali. Caritas comꝑatur Ueſti nuptiali. Igni virtuali. Diuiſiōes uſexti capi. nenti. Fſdes compatui menti. imenti. n̄ ſpeculum. Fides figuratur oculum. nulum. ari. Fides comparatur ri. Rac Columne ſacramentali. Fides comparatur Aureole ſpirituali. Luci primordiali.

Ueridicam confeſſionem. Fides debet hr̄e Magnificam deuotionem. Catholicam profeſſionem. biceſimiſeptimi caDīſio ut colūna domum portans. Fides eſt. galea caput armans anchora nauem ſeruans. Sicu arbor fructuoſa. Spes eſt Sicut gemma precioſa. Sicut molla virtuoſa. Diuiſiōes viceſimioctaui ca. Aſſeſſori iudicis. Prudētia cōꝑat̉ Quattuor terre minimis Aſtutie ſerpentis. Oiuiſiōes viceſiminoni capi. Freno quo equus regitur. Tēꝑantia ꝯꝑat̉ Biſſo quo corpus tegitur. Muro quo caſtrum cingitur Quidam honor deo aſſimilans Temperantia eſt Quidam valor mentem ſanctificans. Quidā dolor hoſtem mortificās Diuiſiones friceſimi capituli Fornaci que probat aurum. Fortitudo ꝯparal Radici que portat lignum. Lorice que vetat ictum. Uirge que noninclinatur. Fortitudo ꝯparat̉ Ferro quod non ſuperatur. Petre que non perforatur.

riceſimiprimi ca. Diuiſit ſemita. Sici egula. Iuſticia eſt inea. ia in ſerto aureo. in noſtro microcoſmo. Iuſticia eſt Sicut ſtella in polo artico. Diuiſiōes triceſimiſecūdi ca. Sicut oſtiarius cuſtodiens ingreſſuꝫ Timor dei eſt Sicut iuſticiarius puniens maleficū. Sicut terrarius vel ſpeculator euigilans exercitum. Sicut medicina infirmorum. Cimor dei eſt Sicut diſciplina puerorum. Sicut officina religioſorum. Specioſus ſicut ortus. ſt Uirtuoſus ſicut ventus. Timor ⁊ Precioſus ſicut theſaurus. Curat hominem a culpa perpetrata. Cuſtodit a culpa futura. Contemnit temporalia bona Suſtinet temporalia mala T Introducit bona opera. Fugit eterna ſupplicia. Acquirit eterna ſtipendia. Naturalis quo timet oīs homo mori Spēs timoris Mūdanus: quo timetur temporalia perdi. Humanus: quo timetur corpus proprium ledi.

Seruilis: quo timet homo ſolum pu niri vel damnari. Initialis: quo non timet homo ſolū Spēs tim puniri. ſed a deo ſeparari. Filialis: quo ſolum timet homo offenſam dei. Diuiſiones triceſimitercii ca. Que ſunt ad cōſilium neceſſaria. De cōſilio nota Que ſunt in conſilio laudanda. Que ſit conſiliorum differentia. Expediens. Ad ꝯſiliū nccīa Facile. Certum. Securum. Deus/ non diabolus. Cōſiliarius eſt Uir iuſtus non impius. Sapiens/ non inſenſatus. eligendus. Senex/ non laſciuus. Caſtitas ꝯtra ꝯcupiſcētiam carnis. ꝯſiliū euāgelicū Pauꝑtas ꝯͣ ꝯcupiſcentiam oculoꝝ Obedientia ꝯtra ſuperbiam vite. Diuiſiōes triceſimiquarti ca. Supra nos deum. Debemus intel Iuxta nos proximum. Intra nos cor proprium. ligere. a friceſimiquīti ca. Diuiſione. Splendidiſſimum inſtar lucis. Sapīa eſt donū Sapidiſſimum inſtar mellis. Profundiſſimum inſtar maris.

Diuiſiones triceſimiſexti ca. Breuis a deuotionis. Humilitas eſt la perfectionis. aluationis. vt ametur a ſponſo. Uir humilis at vt crectur de nouo. vt impleatur a deo. n valore eſt precioſius. Humilitas eſt ī odore eſt gratioſius. decore eſt ſpecioſius t aſcendat. Uir humilis t redoleat. vt reſurgat. ſtendi vilitatem. Homo ꝯparat̉ ſiſtendi difficultatem. cineri. Propter reſurgēdi impoſſibilitatē. Facit peccatum fugere. Meōria mortis Facit mundum contemnere. Facit ſeipſum deſpicere. Facit preſentem vitam regere. Meōria mortis Facit preſentem leticiam tēperare. facit ꝑ ī ⁊ futurā vitā diuidere. Gi arfloris ſpecioſi. Humilitas eſt ſtarſideris radioſi. ar lapidis precioſi deo contendit. Humilitas. circunuenit. paruipendit. ꝝ actionem ſe dilatat. Humilis. uotam orōnem ſe incuruat. ⁊ ſui modicā reputatiōeꝫ ſe euacuat

Fi conſideremus que ſunt infra nos: vt mundus ⁊ infernus. mus que ſunt intra nos: Si conſid prius. vt animu nus que ſunt iuxta nos Cauſe humi. Si conſi vt proximus ⁊ amicus. litatis. Si cōſideremus que ſunt contra nos: vt diabolus. Si ꝯſideremꝰ q̄ ſūt ſupra nos: vt deus Quando videt ſibi gladium īminere. Homo ſe hu Quando habet baſſum oſtiū tranſire. Quando videt maiorem ſe in loco inmiliat. feriori ſedere. Humiles amare. Signum hu Honores ⁊ laudes fugere. militatis eſt. Opprobria ⁊ contumelias ſuſtinere. Humilia officia non recuſare. Libenter obedire. nec preferre ſe equali. Suec ſe preferre minori. pe inori: ⁊ nulli velle p̄ferri mil itis. ndum. lum. Gradu ſum. militatis ſui contemptum. imiſeptimi ca. Dīſiōes trice tem ⁊ ſocietatem cum Habe Homo mitis vel atiam ⁊ familiaritateꝫ manſuetus. Habet cum deo. Habet regnū ⁊ hereditatē ī celo

Natura miniſtrat. Corporis figura demonſtrat. Mititatem Canonis ſcriptura commendat. Diuiſiōes friceſimioctaui ca. Cōpunctiōis ſicut colliriū medicatiuū Cōpaſſiōis ſicut vnguētū lenificatiuū tus Deuotiōis ſicut balneū delectatiuum. Sex ſunt fletus incitamenta. De fletu/ nota Sex ſunt fletus impedimenta. Sex ſunt fletus emolumenta. Diuiſiones triceſiminoni Intima chriſti paſſio. Miẜicordia ē Suprema chriſti lectio. Optima chriſti vnctio. Decenter conuerſatur. Miſericordia Prudenter negociatur. Abundanter remuneratur. Uirtus que cunctas ſuperat. Miẜicordia ē Modus qui reum liberat. Clauis que celum reſerat. Ad mīam dꝫ Nature conformitas. Pre pria indigentia vel neceſſitas. mouere priſti perum amor ⁊ veritas. poſcere. Aſ ofare. Sit tire. Opera mīe Ni Hoſpitem colligere. corporalia Infirmum viſitare. Uinctum liberare. Mortuum ſepelire.

ita dimittere. Pece rigere. Peccat e orare. Opera mīe inſtruere. ſpiritualia em̄ conſulere. pent. Lugentibus conſolationem prebere. Ad oēs afflictos cordis ꝯpaſſionē hr̄e. Diuiſiones quadrageſimi caMundiciam Lectio ſcripturarum. cordis facit Effuſio lachrymarum. Largitio elemoſynarum. Mundiciam Scopa confeſſionis. cordis facit Lima correctionis. Fornax tribulationis. Baptiſmus fluminis. Hominem Baptiſmus flaminis. mundant Baptiſmus ſanguinis. Diuiſiones. xli. capituli. Celi linguagium. Chriſti encenium. Dei veſtigium. Pax interna. ax Paxfraterna. Pax ſuperna/ q̄ dicitur pax eternitatis Conformitas cum deo. cit Humilitas cum proximo. Tranquillitas in ſeipſo. Pax inquinata. Pax ſimulata. ix mala Pax inordinata.

Diuiſiones. xlii. capituli. rudentiſſima ad regendum. Patientia eſt Strenuiſſima ad bellandum Nobiliſſima ad regendum. In acquirendo. Patiētia ē prudēs In conuerſando. In multiplicando. Si attendas pugnantis aīm. Patīa ē ſtrenuiſſia Si attendas pugnantis modū. Si attendas pugne ſcutum. Regali dominio principatur. Patīa ē nobiliſſīs Ad regale prandium inuitatur: Sibi regale ferculū preſentatur. Diuiſones. xliii. capituli. A mundi gaudio ſeparatum Gaudiū ſpūale eſt Aceli gaudio deriuatum. A celi gaudio pigmentatum. Puritas ⁊ impuritas. Dr̄a inter gaudiū Continuitas ⁊ diſcōtinuitas. ſpūale ⁊ humanū Dignitas ⁊ indignitas. Salubritas ⁊ noxietas. Spiritualis puritas. Spiritualis ſanitas. tua Spiritualis tranquillitas. Spiritualis libertas. Spiritualis conformitas. Dominice paſſionis. Aeetar Uirtuoſe operationis. Eterne fruitionis vel felicitatis.

i. capituli. Diuiſior commendatur. r operatur. De perſeuerātia er coronatur. nota ue creationis. Berſeuer auit ſue redemptionis re ſue perfectionis. oata. ſtulata. Perſeuerantia Stabit acquiſita. Pudicicie ꝟgīalis/ ⁊ hec ē florea Sapīe magiſtralis/ ⁊ hec ē aurea. Perſeuerantie triumphalis/ ⁊ hec Corona eſt gemmea. Glorie eternalis/ ⁊ hec eſt ſtellea. Diuiſiones. xlv. capituli. Preceptum quod inducitur Ad benignitatē Exemplum quod proponitur. nos inducunt. Supplicium quod euaditur Premium qd̓ in celo acquiritur. Diniſiones. xlvi. capituli Clarius informātur. Manſueti Rarius impugnantur. Amplius venerantur. Diuiſiones. xlvii. capituli. Sicut fundamentū ad ſuſtinendū Fides At Sicut armamētū ad defendēdum Sicut argumētum ad ꝯcludēduꝫ. Sicut inſtrumentū ad aſcēdendū.

Diuiſiones. xlviii. capituli Signa que premittentur: ſicut peremptoria citatio. Scripta que aperientur: ſicut quedaꝫ In iudicio fi proceſſus recitationali erunt. Uerba que dicent̉: ſicut quedam ſentencie promulgatio. Facta que ſequentur: ſicut quedam ſententie excecutio ¶ Nota: ſigna que apparebunt in iudicio erunt quindecim vt ait hieronimus: ⁊ nota diligenter. Liber paſſionis dominice. Scriptura iu Liber conſcientie. dicii. Liber vite. Sentētia iu Cauſe immenſitatem. dicis habebit Curie ſolennitatem. Iudicis ſeueritatem. In excecutiōe Multitudo miniſtrorum. illiꝰ ſnīe erunt Anguſtia damnatorum. Defectus ⁊ inopia adiutorum. Diuiſion xlix. capituli. ena erbitas. luerſitas icia reiturnitas. um prob P iuerſitas. utilitas. Quibꝰ cauſit ibr ar rūt bona tp̄alia huiꝰ mūdi dolor ineſt re Quia perdiderūt tempus merendi. probis. Quia carebunt viſione dei. Quia incurrerūt vilitatē inferni.

quīquageſimi ca. Diuiſione ciabilis. alo In gloria celis. Honor īſuꝑabilis: īeſti eſt ē glorioſum In gloria cōe precioſum. ſider me copioſum. phalis. Fructus e Gratie ſpiritualis. triplex. Glorie immortalis. Demonum expugnatio. Carceris confractio. Mortuorum id ē peccatoꝝ ſuſcitatio: Captiuorum redemptio. Fructꝰ crucis Inquinatorum mundatio. ſūt duodecim Cecorum illuminatio. Frigidorum ⁊ tepidorum calefactio Deformium ⁊ turpium decoratio Sitibundorum potatio vel recreatio Ianue apertio. Patris placatio. Hereditatis acqͥſitio vel confirmatio Sanitas abſqꝫ infirmitate. Iuuentus ſine ſenectute. Satietas ſine faſtidio. Libertas ſine ſeruitute. Pulchritudo abſqꝫ deformitate. Fructus gl̓ie ſūt duodecim Immortalitas vel impaſſibilitas Abundantia ſine indigentia. Pax abſqꝫ perturbatione. Securitas abſqꝫ timore. Cognitio abſqꝫ ignorantia. Gloria abſqꝫ ignominia. Gaudium ſine triſticia.

lmeniſſima ciuitas. mantiſſima ſocietas. In gloria eſt. Ampliſſima felicitas. Figuram ſpecioſam. enſu Ciuitas celeſtis hꝫ ſpacioſam. tructi precioſam Uiuens n̄ mortua. Fides debet eſſe Celeſtis non terrena Fortis non infirma. Uenie. Spes triplex. Gratie. Glorie. Specioſam puritatem. Caritas dꝫ habere Fructuoſam bonitatem. Radioſam veritatem. Sibi continentiam. Iuſticia reddit Proximo amiciciam. Deo honorificentiam. In chorea celeſti Innumerabilis cetus. Interminabilis circuitus. ſunt tria. Ineſtimabilis cantus. Remittitur ꝙͣtum ad culpam. Lauatur ꝙͣtum ad offenſam. Peccatum ꝙͣtum ad penam. Toll num dirigere. Cecoe am reducere. Miſericordia eſt ad patriā ꝯducere. Errare conuenit eligendo. do. tribus modis. ndo. igere. Uiā ſalutis dēmꝰ Uiriliter incedere. Uiriliter inſiſtere.

( Triplex ſignum ꝙ pctm̄ placꝫ diabo Paradiſus eſt Paradiſus
Prīa eſt de peccato ad peniteutiā tꝙͣ ad ſalubria medicamēta Scd̓a eſt a penitentia ad p̄cepta tanꝙͣ ad facilia documenta. Tertia eſt a preceptis ad cōſilia tanꝙͣ ad vtilia inſtrumenta. Quarta eſt a conſilis ad virtutē tanꝙͣ ad operaria inſtrumenta. Quīta eſt a virtutibus ad dona tāꝙͣ ad deſideratīa oblectamēta Sexta: a donis ad beatitudines que docent operari faciliter. Septima a beatitudinibꝰ ad fru ctus ſcilicet qui docent operari delectabiliter. Octaua eſt a fructibus.ſ. ad fructus vite eterne: qui nos faciunt gaudere perenniter. Nona eſt a iudicio ad infernum vel ad celum. Prim eſt: ꝙ ī nullo alio delectat̉ indum eſt ꝙ in procurando nunꝙͣ fatigatur. num eſt ꝙ peccato mus. pulentus. zuus. lo dei. Locus lucis. Locus ordinati amoris.

Tetera elementa virtute excellit Ferrum frigidum accendit. Omne terreſtre in cinerem et in nichilum redigit. Ignis Semper ſurſum tendit. Nunꝙͣ quieſcit. Rubiginem tergit. Scintillas emittit. Ollam feruere facit. Lapidem a mure cuſtodit. Cuſtodia capitis. Aſtutia ſerpentis Depoſitio pellis. Inſidiatio pedis. Ambulantibus ad defendendū Baculus neceſſa Laborantibus ad fulcimentum. rius eſt. Certantibus ad repellendum. In poſteriori parte: ſicut epiſcoIuſticia locatur pus in fine proceſſionis. Sicut rex in fine aciei. Sicut nauta in cauda nauis. Animal paruum/ in quo laudat̉ humilitas. Formiea Grano paſcitur/ in quo docetur honeſtas. Socios adiuuat: in quo laudat̉ charitas. Uic pal̓ Hꝫ enī alulas ad ꝯtemplandū celum ꝗpicule. Caudulā ad cogitādum finem ꝓpriū Roſtulum ad laudandum deum.

Quia ſunt irrigue ꝑ deuotionē Humiles vallibus Quia ſunt molles ꝑ ꝯpaſſionē. Quia ſunt fructifere per bonā comparantur. operationem. Recognitio ꝓprie culpe. Incolatus preſentis vite. letus incitamēta Timor gehenne. Recordatio paſſiōis dominice. Recordatio humane miſerie. Deſiderium celeſtis patrie. Superbie elatio. Terrenorum affectio. letus īpedimenta Cordis compreſſio Nimia occupatio. Ignorantie excecatio. ccati magnitudo. uotum lanat: alignum necat. Fletus vtilitates dis irrigat. Orando efficaciter impetrat. Et de iſto vltīo habemus nouē exēpla ī ſacra ſcript̉a Scutū patīe debet Timorem ſupplicii. mii. habere tres āgulos Amor priſti. P. ire cōgregantis. Bo tune adornantis. Quattuor ſūt de qͥbꝰ atie reformantis. Gon bonitas predicatur Bonitas glorie quietantis.

¶ Deuota cōtemplatio ſcū meditatio edita a beato Bonaduētura: de natiuitate dn̄i noſtri ieſu chriſti. Adueniēte nouem menſium termīo/ exiit edictū ab īperatore auguſto: vt deſcriberetur vniuerſus orbis: ſcꝫ quilibet in ciuitate ſua. Cūqꝫ ioſeph ire vellet ad ciuitatē ſuā bethleē: ⁊ ſciret partus ſue venerabilis ꝯiugis tp̄s: duxit eā ſecū. Ua dit ergo dn̄a hoc lōgo itinere. Nam bethleē̓ eſt ꝓpe hirl̓m ꝑ quīqꝫ miliaria. Ducūtqꝫ ſecum bouē ⁊ aſinū et vadūt ſicut pauꝑes mercatores heſtiaꝝ. Cum aūt eēt bethleē qꝛ pauꝑes erāt ⁊ ml̓ti ꝯcurrebāt ex ead̓ cauſa hoſpiciū habere non potuerunt. Cōpatere igit̉ dn̄e ⁊ ꝯſpice eā delicatā dn̄aꝫ iuuenem(quindecī enī annoꝝ erat) ex lōgo itinere fatigatam: ⁊ cū ꝟecūdia int̓ gentes incognitas querentē vbi quieſcat ⁊ nō in ueniētem. Oēs licentiāt eam ⁊ ſociū. Et ſic cogūtur diuertē ad quādā viā cooꝑtam/ vbi hoīes tp̄e pluuie diuertebāt: ⁊ ibidē ioſeph qui erat cū ꝯiuge ligamini bus forte aliqual̓r ſe clauſit. Nūc diligent̓ ꝯſpice oīa maxīe qꝛ referā ea q̄ ab ip̄a reuelata ⁊ oſtēſa fuerūt: ꝓut a quodā ſctō patre nr̄i ordinis fide digno habui cui puto reuelata fuiſſe. ¶ Cū ergo veniſſꝫ hora.ſ. in media nocte dn̄ice diei: ſurgēs ꝟgo appodiauit ſe ad quādā colūnā q̄ ibi erat. Ioſeph aūt ſedebat meſtus eo forte ꝙ nō poterat q̄ decebāt parare. Surgēs igi ioſeph ⁊ accipiēs de feno p̄ſepii ꝓiecit ad pedes dn̄e ⁊ ꝟtit ſe ad aliā partē. Tūc filius dei eterni ſine aliqͦ mora/ ſine aliqua leſiōe/ ſine aliqua moleſtia in mo mento ſicut erat in vtero: ſic fuit extra vterū ſuꝑ fenū ad pedes matris ſue. Que īcōtinēti ſe reclinās recol ligens eum/ ⁊ dulciter amplexās: poſuit in gremio ⁊

vbere de celo pleno a ſpūſancto edocta: cepit lauare ip̄m ſcū linire ꝑ totū corpus cū lacte ſuo. Quo facto inuoluit eū in velo capitis ſui ⁊ poſuit eū in preſepio. ¶ Tūc bos ⁊ aſinus poſuerūt ora in p̄ſepio flātes ꝑ nares ac ſi rōe vtētes cognoſcerēt ꝙ puer ſic pauꝑrime ꝯtectꝰ: calefactiōe tāti frigoris īdigebat. Mater ꝟo flexis genibꝰ adorauit eūdem ⁊ gr̄as agēs dixit deo. Gr̄as ago tibi dn̄e ſctē pater: qꝛ filiū tuuꝫ michi dediſti. et adoro te deus et̓ne/ ⁊ te filiū dei viui ⁊ meū ¶ Sil̓iter aūt ioſeph adorauit eū: ⁊ accipiēs ſellam aſini ⁊ extrahēs de ea cuſſinellū de lana ſeu de borra poſuit iuxta preſepe vt ibi dn̄a ſederet ſuper eo. Ipſa ergo ſe poſuit ad ſedēdū ⁊ ſellā poſuit ſubtus cubitū et ſic ſtabat dn̄a mūdi tenēs vultū ſupra p̄ſepe īnixa oculis ⁊ toto affectu ſuper dulciſſimū filium ſuū. Huc uſqꝫ de reuelatōibꝰ. His igit̉ ſic oſtēſis diſparuit dn̄a ⁊ remāſit angelꝰ ⁊ dixit ibi laudes magnas ⁊ lōgas quas etiā ille michi dixit nec dicēdi vel ſcribēdi apti tudinem habui. ¶ Uidiſti ortū dn̄i ſctīſſimi pͥncipis ⁊ partū ſil̓iter regine celeſtis/ etiā ī vtroqꝫ artiſſimā pauꝑtatē attēdere potuiſti. Multis enī indiguerūt ⁊ ip̄am certiſſime obſeruauerūt. In his pānis ꝯplacet ſibi in his ſericis delectat̉ inuolui. Non ꝯſolatur xp̄i infātia ⁊ lachryme eius/ ⁊ p̄ſepe ⁊ ſtabulū/ garrulos ⁊ cachinātes ⁊ in ſtolis ambulātes ⁊ amātes ꝓprias cathedras: ſꝫ pauꝑes/ tribulatos/ ⁊ laborātes. Scd̓ꝫ ꝙ ait beatus bernardus. Hāc pauꝑtatē ſeruauit btā ꝟgo mater/ ⁊ filiꝰ dei. Nō ſunt ſtabulū dedignati: nō heſtias nō fenū nō cet̓a vilia. Idē. O pauꝑ. O īops O primus ⁊ nouiſſimus. Hoſpes in diuerſorio/ paut in preſepio/ fugit in egypto ſedet in aſino cū pauꝑibus offert̉ in tēplo/ ⁊ nudus ſuſpenditur in patibulo.

¶ Tractatus de reſurrectione a pctō ad gr̄am admodū vtilis ex dictis ſācti bonauēture excerptus Paulus apoſtolus videtur fir miter aſſerere hoīem in hoc ſeculo nō ꝓprie eē abſqꝫ gratia: cū inquit/ gratia dei id ſum qd̓ ſum. Ideo me rito de neceſſitate gratie ꝙͣtuꝫ nobis ꝓdeſt dicendū eſt: et prīo de diuiſiōe gr̄e. ſcd̓o de ſurrectione a pctō. et tertio de reſurrectione hoīs ad gratiam. ¶ Pro diuiſionē gratie ē notandū ꝙ gr̄a ip̄a eſt vna ⁊ eadē tn̄ ẜm diuerſas ꝯſideratiōes: ip̄a multas ſortit̉ deno mīatiōes. pͥmo ẜm ꝯſiderationē ad principiū a quo. ſcd̓o ẜm ꝯſiderationē ad ſubiectuꝫ in quo. tertio ẜm ꝯſiderationē ad oppoſitum ſuū. quarto ẜm ꝯſiderati onem ad effectus ad quos ordinat̉. ¶ Un̄ ẜm ꝯſide rationem ad principiū a quo ꝓcedit gr̄a ip̄a: diuidit̉ In gratiam predeſtinationis ſeu preparationis qua deus homines predeſtinauit. In gratiam vocationis quam deus offert vocando. In gratiam iuſtificationis quam deus confert. In gratiam magnificationis quam deus complet. Et hec diuiſio ponit̉ ad Ro. viii. vbi dicit̉/ ſcimus qm̄ diligētibus deum: oīa cooperant̉ in bonum. et ſequit̉ quos aūt p̄deſtinauit: hos ⁊ vocauit. et quos vocauit hos ⁊ iuſtificauit. quos aūt iuſtificauit: hos ⁊ magni ficauit. ¶ Sed ẜm ꝯſiderationē vel reſpectū ad ſubiectum in quo eſt diuiditur. In gratiam cogitationis: ſcꝫ bonum cogitando. In gratiam voluntatis: in bono volendo. In gratiam perfectionis: in completione operis. Un̄ hec diuiſio fit ẜm triplicem potētiam aīe in qua

eſt gratia: ſcꝫ ẜm intellectiuā affe etiuā ⁊ oꝑatiuam. Scd̓m ꝟo reſpectum ad ſuum op poſitum diuiditur: In gratiam protectionis. In gratiam liberationis. In gratiam ſaluationis. Et hec diuiſio ſumit̉ ẜm ꝙ gr̄a adiuuat ꝯtra triplex malū. ſcꝫ ꝯͣ malum tēptationis ſiue pugne. ꝯͣ malum ꝑſecutōis ſeu miſerie. ⁊ ꝯtra malū cl̓pe ⁊ malū ſeq̄lle vel pene. Nā a prīo ꝓtegit. a ſcd̓o liberat. et a tercio extrahit ⁊ ſaluat. Et hec diuiſio ſumitur ab illo dicto Eſaie. xxxi. Protegat dn̄s exercituū iudeam ⁊ hieruſalem: ⁊ ꝓtegens ⁊ liberans/ tranſiens ⁊ ſaluans. Sed ẜm ꝯꝑationē ad effectū ad quē ordinat̉: diuidit̉ In gratiam preuenientem ſiue operantem. In gratiam ſubſequentem ſeu cooperant em. ¶ Unde gr̄a preueniens ſiue operans dicit̉ in ꝙͣtum ip̄am volūtatem facit bonā: et ideo p̄uenit qꝛ non eſt a libero arbitrio: ſed infundit̉ ab ipſo deo. Sed gr̄a cooperās dr̄ inqͣtū adiuuat ip̄am volūtatem ⁊ libeꝝ arbitriū reſpectu boni oꝑis eliciēdi ⁊ ꝓſeq̄ndi. ¶ Sꝫ notādū eſt ꝙ ẜꝫ multiplicitatē huius noīs gr̄a poteſt dari alia diuiſio. Nam gr̄a pōt capi vno mō largiſſime: et ſic ꝯprehēdit ⁊ dona naturalia ⁊ gratuita. et ſic diuidit̉ in p̄uenientem gr̄am ⁊ ſubſequētem. ita ꝙ p̄ueniens vocātur dona naturalia ⁊ ſubſequēs dona gratuita. Scd̓o mō accipit̉ gr̄a minus large: et ſic di uidit̉ in gratiā gratis datam/ ⁊ gr̄am gratū faciēteꝫ. et ſic diuidēdo ē diuiſio in gr̄am p̄ueniētē ⁊ ſubſequē tem. Tertio mō capit̉ gratia ſtricte: ⁊ tūc ſubſe comprehēdit vel diuidit̉ in gratiā gratū faciētē: ⁊ gl̓iaꝫ. et ſic diuidēdo: gratia preueniēs dicitur gr̄a gratum faciens/ ⁊ gratia ſubſequēs dr̄ gloria. qꝛ poſt gratiā

in hoīe decedente in gratia: ſequitur gloria eterna. ¶ Secūdo dicēdum eſt de reſurrectione a culpa vel peccato. et de hoc tria ſunt conſideranda. Prīo ꝙ homo nō poteſt reſurgere a culpa abſqꝫ gr̄a Scd̓o ꝙ nō poteſt aduerſariū ſuū vincere abſqꝫ gr̄a Tercio ꝙ nō poteſt abſqꝫ gr̄a tentatiōibus reſiſtere. ¶ Prīo igit̉ dicendū eſt ꝙ hō abſqꝫ diuino dei adiutorio ſeu gratia non pōt reſurgere a pctō vel culpa et hoc capiendo gratiam ꝓ habitu ip̄ius aīe vt ſcꝫ eſt quedā qͣlitas ſpiritualis in aīa exn̄s. Nam gr̄a illa que dr̄ gratuita dei volūtas qua nobis deus ꝯdonat̉ offenſam ſufficit. Nec gr̄a illa que dr̄ liberalis paſſio xp̄i qua mediāte fit morbi curatio ⁊ ymaginis refor matio: ſꝫ requirit̉ gr̄a gratum faciēs. Ex quo ptꝫ per ap. ad Ro. iii. Iuſtificati gratis ꝑ gr̄am ip̄ius. ⁊ ante ex oꝑibus legis nō iuſtificat̉ oīs caro. Et ad titū. iii. Non ex oꝑibus iuſticie q̄ fecimus nos: ſed ẜm ſuam mīam ſaluos nos fecit. per lauacrū regenerationis ſpūs ſancti.i. ꝑ gr̄am ⁊c. Ideo illi pellagiani merito ſunt cenſendi heretici qui dixerunt ꝙ ad deletionem culpe ſufficit ſola gratuita dei mīa cū libero arbitrio et ꝙ per libeꝝ arbitriū poterat homo ſe iuſtificare et velle bonum. ¶ Scd̓o dicendum eſt ꝙ hō nō poteſt vincere aduerſariū abſqꝫ gr̄a. Pro cuius intellectu eſt notāduꝫ ꝙ differt dice̓ aliquē reſiſtere aduerſario ⁊ aliquē vincere aduerſariū. nā plus īportat victoria ꝙͣ reſiſtētia. Reſiſtentia enī ꝯſiſtit in hoc ꝙ quis non cōſentit ſuggeſtioni diabolice. Sꝫ victoria nō ſolum ꝯſiſtit in nō ꝯſentiēdo ſed etiā in aſſequēdo oppoſitū eius qd̓ diabolus intendebat. Nā diabolus intendit hoīem reddere inimicū deo ⁊ facere dignū ſupplicio eterno. Et tunc vīcit hō diabolū qn̄ ſic reſiſtit tētati

oni vt efficiat̉ magis dei amicꝰ ꝙͣ ante: ⁊ ſic faciēdo mereat̉ vitam eternā. ſed hoc nō pōt facere abſqꝫ dei gr̄a gratū faciēte: igit̉ ꝯcludi pōt ꝙ hō nō pōt vīcere aduerſariū faciēdo ſe amicū dei abſqꝫ tali gratia. Et hec ꝯcluſio ꝓbatur ꝑ illud Prīe ad corinth. xv. Deo gratias qͥ dedit nobis victoriaꝫ per ieſum xp̄m dn̄m nr̄m. Et ad Ro. vii. Infelix ego hō qͥs me liberabit de corꝑe mortꝭ huius? Et rn̄det gr̄a dei ꝑ ieſum xp̄ꝫ dn̄m nr̄m. Itē ſuꝑ illud p̄s. Infirmati ſūt ⁊ ceciderūt dicit glo. non potētes viciis reſiſtere ꝑ ſe. ¶ Sꝫ quis poſſet obicere: nā diabolus vincit hoīem abſqꝫ gr̄a: ergo ſil̓it̓ homo pōt vincere hoīem vel diabolū abſqꝫ gratia. Ad hoc facile rn̄detur ꝙ hec ſil̓itudo nō valꝫ qꝛ victoria diaboli ꝯſiſtit in ſubiugādo hoīeꝫ ꝑ pctm̄ q̄ non reqͥrit gr̄am. Sed victoria hoīs reſpectu pctī diaboli ꝯſiſtit in ꝓmerēdo illud qd̓ diabolus amiſit Item diabolus nō vincit hoīem niſi volentem: ſꝫ dia bolus nunꝙͣ vincit̉ volens. Un̄ notāduꝫ ꝙ hereticus qui videt̉ ſeip̄m vīcere qn̄ ſe exponit morti nō vincit ſed magis ſeip̄m deicit. et ideo non eſt ibi victoria: ſꝫ magis deiectio. ¶ Pro tertio dicēdum eſt ꝙ abſqꝫ aliqua gr̄a nō poteſt homo tētatiōibus reſiſtere. qd̓ pꝫ ꝑ illud math. vi. Et ne nos inducas in tentationē Un̄ homo ꝓpter ſuā infirmitatem nō poteſt reſiſtere Iuxta illud treno. iii. Pctm̄ peccauit ihrl̓m: ꝓpt̓ea inſtabilis facta eſt. Item glo. ſuꝑ illud treno. iii. Mi fericordie dn̄i ⁊c. Nō poteſt homo diu ſtare ꝯͣ inſultꝰ diaboli: niſi mīa dn̄i adiuuet̉. Nota tn̄ ꝙ per gratiaꝫ gratis datā poteſt homo reſiſtere diabolo ⁊ tētatiōi: ergo poteſt ei nō ꝯſentire: ſed nō pōt per talem ꝯſen ſum eē amicꝰ dei abſqꝫ gr̄a gratū faciēte. ¶ Tertio dicēdum eſt de reſurrectione ad gr̄am pͥmo ⁊ multa

ſunt terminanda. Prīo ꝙ homo non pōt ſe diſponere ſufficiēter abſqꝫ gratia gratis data: ad gr̄aꝫ gratum facientem. Scd̓o quō poſſit volūtas abſqꝫ gratia in aliqd̓ bonū Tertio quō homo poſſit mādata ſine gr̄a adīplere. ¶ Primo ergo dicēdum eſt de preparatiōe hoīs ad gr̄am gratū facientem: an ſcꝫ hoc poſſit facere abſqꝫ gratia gratis data. Pro quo aduertenduꝫ eſt ꝙ per gr̄am gratis datam nō tm̄ intelligimꝰ illa q̄ a ppl̓o enumerātur Prīe ad coꝝ. xii. cū dicit: aliqn̄ datur ꝑ ſpm̄ ⁊c. Sed ꝑ gr̄am gratis datā intelligimus om̄e illud qd̓ ſuꝑadditū eſt naturalibꝰ adiuuans aliquo mō ⁊ preparās volūtateꝫ ad habitū vel vſum gratie ſiue tale gratis datū ſit habitꝰ vel timor ſeruilis ſiue aliqua vocatio ſiue locutio vel predicatio mediante qua incitatur aīa ad ſe preparādum. et ideo dicendū eſt ꝙ nūꝙͣ abſqꝫ tali gr̄a gratis data poteſt ſe diſpo nere homo ad gr̄am gratū faciētem. qꝛ vix caret hō aliquo tali dono. Un̄ prima preparatio q̄ fit ad gr̄aꝫ gratū faciētem eſt cogitatio vel app̄hēſio. ⁊ illa non poteſt fieri abſqꝫ gratia gratis data. et rō huius eſt: non qꝛ gr̄a gratū faciens p̄exigat nccīo diſpoſitiōeꝫ gratie gratis date: ſed qꝛ ipſa eſt quid diuinū/ et res exn̄s ſupra libeꝝ arbitriū ⁊ etiā ſupra nat̉ale iudiciū ideo nunꝙͣ libeꝝ arbitriū vel volūtas libera aſſurgit ad ip̄am vel petēdāꝫ vel cognoſcendā: niſi aliquomō adiuuetur de ſurſum ⁊ excitetur. et ideo ꝑ additiōem gratie gratis date q̄ tenet mediū inter gr̄am gratuꝫ facientē ⁊ naturale iudiciū diſponit̉ ⁊ excitat̉ ad ip̄aꝫ gr̄am gratū faciēteꝫ. Un̄ ordo liberi arbitrii ⁊ gratie diuine ponit̉ clare ab auguſtino in libro de eccleſiaſticis dogmatibus/ ⁊ ponit quattuor gradus cū dicit

Iniciū ſalutis nr̄e deo miſerāte habemꝰ: vt acqͥeſo mus ſalutari inſpirationi noſtre p̄ſtantis eſt vt adipiſcamur qd̓ acquirendū admonitione cognouimus diuini eſt muneris: vt non priuemur iam adepte ſalutis munere: ſollicitudinis nr̄e eſt ⁊ celeſtis pariter adiutorii. Ex qͥbus ꝟbis pōt clare cognoſci ꝙͣtū pōt liberū arbitriū reſpectu gratie. nā cum ſint in opere ſalutis iſta quattuor.ſ. imitari/ acquieſcere adiuuari ꝑmanere. primū eſt inſpiratiōis dei. ſcd̓m libertatis arbitrii. terciū muneris diuini. quartū ſollicitudinis noſtre ⁊ pariter diuini adiutorii. Per hoc patꝫ ſatis clare ſolutio queſtionis. ¶ Sꝫ orit̉ dubitatio: vtrum qͥs poſſit deteſtari culpā ꝟtute ꝓpria nat̉e. Rn̄det̉ ꝙ deteſtari culpā dupl̓r poteſt ītelligi. Uno mō qꝛ talis deteſtat̉ in ꝙͣtū ē offenſiua maieſtatꝭ ⁊ eqͥtatis diuine ⁊ iſto mō nullꝰ p̄t abſqꝫ gr̄a. qꝛ n̄ p̄t abſqꝫ gr̄a gratis data cognoſce̓ ip̄am offenſam. Alio mō p̄t deteſtari qꝛ ē leſiua ꝓprie nature. ꝟbi gr̄a qꝛ quis per naturaꝫ ſuā cognoſcit ꝙ ꝓpter fornicationē ꝑdidit oculū vel aliud mēbrū vel īcurrit aliquē aliū morbū: ⁊ iſto mō poteſt quis ꝑ libeꝝ intellectū cognoſcere ⁊ deteſtari culpam ꝓpriam. ¶ Secūdo aūt videndū eſt qualit̓ poteſt volūtas in aliqd̓ bonū. Pro quo notādum eſt ꝙ aliqd̓ opus poteſt dici bonū tripl̓r. Uno mō aliqd̓ opus dicit̉ bonū ſimplicit̓ ⁊ illud dicit̉ qd̓ ē ordinatū in finem optīm: et tale eſt bonū meritoriū/ ⁊ in iſtud nō poteſt libeꝝ arbitriū abſqꝫ gratia gratū faciente Secundo mō aliqd̓ opus dicit̉ bonū qꝛ aliquomō de cōgruo diſponit ad bonū/ ⁊ tale eſt bonū qd̓ fit extra caritatē: nichilominus tn̄ fit cū recta intētione. et in tale nō pōt libeꝝ arbitriū niſi cū gratia gratis data ꝑ quā illuīat̉ ⁊ dirigit̉ vt velit facere qd̓ deo ē placitū

et hoc pꝫ per illud ſapiētie. viii. Sciui qm̄ aliter non poſſuꝫ eē ſapiēs niſi deus det. Tertio aliqd̓ opus dr̄ bonū qꝛ in finē eſt ordīabile ⁊ habet aliquā ordinati onem intra ſe. ſicut paſcere eſuriētem ⁊cͣ. ſiue ex debi ta circūſtantia ſiue exigentia tp̄is loci ⁊c. et ad iſtud poteſt libeꝝ arbitriuꝫ abſqꝫ gr̄a ꝙͣuis ad hoc ꝙ fiat faciliter reqͥrat̉ gratia aliqua diuina ſuꝑaddita naturalibꝰ. Et ſic pꝫ reſpōſio ꝙ liberum arbitriū abſqꝫ gratia aliqua ſuꝑaddita ꝑ dona naturalia poteſt in aliqd̓ bonū morale licet per illud ꝯn̄ter nō diſponat̉ ad gr̄am nec ad gloriā: et hoc ꝑ ſe lꝫ quodāmo diſpo nat qꝛ eſt ordinabile in vltīm finē. Hoc aūt ſic ſuadet̉ Nam ſi libeꝝ arbitrium dimitteret̉ ī puris nat̉alibꝰ adhuc ſibi remaneret aliquod iudiciū quo iudicaret parentes eſſe honorandos. et hoc patet ꝙ ſi haberet tale naturale iudicium: ſcilicet naturaliter parentes eſſe honorādos: ⁊ talem naturalem inſtinctum de pa rentibus venerādis poteſt illud velle/ et ſic cum habeat organa exteriora poteſt cōplere illud opus ẜm ꝙ dictat iudiciū rōnis abſqꝫ munere gr̄e diuine ſuꝑaddito: ſed bene veꝝ eſt ꝙ nō poteſt illud facere nec velle abſqꝫ diuine gratie munere ꝓut tale cogitatuꝫ aut velle eſt ordinatū ad ꝯſequēdum beatitudinem. et ſic ſunt intelligende auctoritates ſanctoꝝ q̄ ꝯcludunt ꝙ abſqꝫ munere diuine mīe ⁊ gratie non poteſt liberum arbitriū in aliqd̓ bonū. ¶ Sꝫ orit̉ dubium Nam ẜm dona naturalia natura ipſa appetit ſuam perfectionē: ergo ſignū eſt ꝙ tendit ad acquiſitioneꝫ gratie. Ad hoc dr̄ ꝙ duplex eſt ꝑfectio. quedā eſt int̓ limites nature: ⁊ iſtā appetit natura. Alia ē ꝑfectio que eſt ſupra naturā: ⁊ de iſta nō oportet qd̓ appetat et ſi appetat/ non tn̄ appetitu ꝑfecto qui reqͥrit gr̄am

ſed magis appetitu ꝯfuſo ⁊ imꝑfecto qui nō eſt ordinatus debito mō. ¶ Pro tertio vtꝝ homo poſſit mā data dei implere. Notandum eſt ꝙ cōiter diſtinguit̉ quia ꝯtingit mādata impleri dupliciter. Uno modo ꝙͣtū ad genus oꝑis: vel ẜm alios ꝙͣtū ad ſubſtātiaꝫ mandatoꝝ. Alio mō ꝙͣtum ad intētiōem p̄cipiētis ⁊ mādantis. Fi loquamur primo mō pōt homo abſqꝫ gratia gratum faciēte illa implere: vt ptꝫ de mādato adorationis ⁊ venerationis ſabbatoꝝ. Sed ſcd̓o mō non poteſt homo implere mādata abſqꝫ gr̄a gratuꝫ faciente. Et hoc ꝯfirmat̉ per ap. dicētem ad Ro. xiii. Qui diligit ꝓxīꝫ legem impleuit. Et iteꝝ: plenitudo legis/ dilectio. Itē pͥme ad thimo. i. Finis p̄cepti eſt caritas de corde puro. ¶ Sed orit̉ q̄ſtio: cū ita ſit ꝙͥ quis poteſt facere qd̓ in ſe eſt ad impletionem māda torum: quare ille non abſoluatur ꝙͣuis ſit in peccato Ad hoc rn̄det̉ ꝙ facere qd̓ in ſe eſt: poteſt dupliciter intelligi. Uno mō poſitiue vel ꝓprie: qꝛ ſcꝫ talis facit aliquid ordinatum adfinem mandatoꝝ ẜm debitas circūſtantias ⁊ tm̄ facit ꝙͣtū poteſt. et iſto mō nullus poteſt facere qd̓ in ſe eſt abſqꝫ gr̄a gratum faciente. Alio mō poteſt intelligi priuatiue vel improprie facere qd̓ in ſe eſt: hoc eſt facit qd̓ poteſt ſed non ꝙͣtum poteſt nec aliquid ordinatum ad impletionem man datorum. et iſto mō per liberum arbitriū quis poteſt facere quod in ſe eſt: ſed non abſoluit̉ ab obſeruatōe mandatoꝝ. Et ſic patet reſpōſio ad queſtionem.

Tabula. ¶ Tractatus de reſurrectiōe hoīs a pctō ⁊ p̄ꝑatione ad gratiam: continens tres particulas. Prima eſt de diuiſione gratie. Secunda de reſiſtentia ad tentationem. Tertia de preparatione ⁊ reſurrectione ad gratiam ¶ Prima diuiſio¶ Primo diuidit̉ gr̄a ẜm diuerſas ꝯſideratōes: ſcꝫ Reſpectu principii a quo procedit. Reſpectu ſubiecti in quo eſt. Reſpectu oppoſiti ꝯtra quod fit. Reſpectu effectus ad quem ordinatur. ¶ Nota ꝙ qd̓libet iſtoꝝ mēbroꝝ hꝫ dīdi. vt pꝫ in lr̄a ¶ Secunda diuiſio. ¶ Gratia capitur vno modo largiſſime. Secundo minus large vel minus cōiter. Tertio capitur ſtricte. ¶ Scd̓a particula de reſiſtēiia ad tentationem: continens tria. ¶ Primo quomodo poteſt homo a culpa reſurgere Secundo quomodo poteſt aduerſarium vincere. Tertio qualiter tentationibus poteſt reſiſtere. ¶ Tertia particula ē de reſurrectiōe ad gratiam continens tria. ¶ Primo de preparatione hominis ad gratiam. Tertio qualiter poteſt voluntas in aliquod bonum. Tertio quomodo poteſt mandata dei adimplere.

¶ Sancti bonaduēture doctoris eximii de dieta ſalutis vnacū tractatu de reſurrectione hoīs a pctō et preparatiōe ad gr̄am tractatus emēdatus nuper ac recognitus: cum tabula ꝙͣacuratiſſime confecta felicit̓ finit. Pariſiis impreſſus ꝑ claudiū Iaumar librariū ꝯmorantē in vico ſctī Iacobi ad interſigniū ſancti Claudii ꝓpe mathurinos.