Tractatus palchertimus de conſolocione theologie eximij in ſacra pogina profeſſoris ioh̓is gerſon cancellorij pariſienſis incipit feliciter. et habet mō dum libri boecij de conſolacione philoſophie. Vecūqꝫ ſcripta ſūt ait magnus ille diſcipulꝰ theologie paulꝰ ad nrām doctrinā ſcripta ſūt. ut ꝑ paciam et cōſolacōnē ſcripturarū ſpem habea mꝰ. Cōuenerūt aliqn̄ ſuꝑ hoc verbo volucer curſor leuis explicēs vias ſuas. et moͣchꝰ in religione degēs. Qui ut vidit ꝙ voluter ſibi nō tiſſimꝰ ad ſe venit de lōginqͥ. multo qͥdē ſuꝑ m̄ltis multo plus plurima ſuꝑ aduena quodā gerniaō ſuo cōquire̓ diſpoſuit. Cuiꝰ inqͥſicōnē ſequēs dya logꝰ explicabit et hoc ꝑ quat̓duū ſub tetra jono ꝯſideraōnū. q̄ licꝫ adīuitē cōicēt ei̓t tū appropͥaciꝰ Prima de cōſolacōe theologie ꝑ ſpem in cōtēplacō ne diuini iudicij. Scd̓a ꝑ ſcripturā in reuelacōe re giminis mūdi. Tercia ꝑ paciēciā in zeli mod̓aōe Quarta ꝑ doctrinā in ꝯſciēcie ſerenacionē. Deꝰ q̄t paciēcie ⁊ ꝯſolatōis. ꝯſolet̉ nos ī oī t̓bulaicioē nrā ⁊det ẜmonē rtm̄ ī ore duoꝝ Quoꝝ volut̓ ſic īcipit ¶ Primū metrū pͥmi. Epe ꝑeg̓nas volut trāſmiſſꝰ in oras Regrediēs. patrie iam menio vidro. Dulcis que natalis humꝰ. tu frācia felix Indita poriſiꝰ vobile palladiū. LaMES I Sτ4DT. amLR. ILI DLSSIDCRI

Heu quid id ē. ſeuo bellū nam cerno tumulta Ciuiſe fure̓. ſanguine cūcta replet. Spūs in mediū miſſus v̓tiginis errat. Obtrūcant gladijs mutuo ſe ꝓprijs. Carceribus trudūt alios. a flumine mergūt. Memibraqꝫ torturis plurima dilaniant. Pars quis dici pietus vult publica curās Cōmoda. q̄ patrie viſcera rūpit ouans. Iuſticie vultus atrox mentit̉ erinis Rex iuuo te clamans. regia ſceptra rapit Exuperant ſcillam. cathilina crimine vincūt Vmi ꝓ v̓tute bellicus horror hobꝫ. Non pat̄ a notis tutus. fratrēqꝫ ꝑire Vult frater. ſoceri mors venit a genero. Clerū miliciam ciues ſine lege recluſos. Carcere. plebs rabida ſicut oues iugulat Nullus ad eſt nr̄e reſpectus religionie. Iure ſepulture denegat impietas. Quiſqͥs opes vel diuicias famat̉ habe̓. Obicitur titulus ꝓdicionis ei. Cligit hic ꝑtē neutrā defendere. parcis. Nox vtriuſqꝫ ptꝫ innocuus iugulo. Nec ſatis eſt alijs vni ſe trade̓ parti. Ni ſe flagicijs cōſcelerent paribus. Quid ꝙ te patriam pulchrā violare vocatur Exterci gens hoſtis te lacerāo rapit Nulla fides pietosqꝫ manet. cōfundit̉ om̄e

Phasqꝫ nephas. regn̓at horrido teſiphonie. Extremos nōne fuerat iocūdiꝰ vndos. Aut glaciale ſolū me penetraſſe prius. Aduena tu felix alia teꝑte receptēe Numqꝫ patēt ocul̓ non mala tata tuis. Verū mochꝰ hic degit. ſua clauſtra ſubibo. Ac de fratre ſuo face̓ verba ſibi. ¶ Prima ꝓſa pͥmi. qonachꝰ St ne volucer quē video. Et certe is eſt. Dic Ap̄cor o volucer. vn̄ veis; q̄ noua feis: qͣlis ad me te modo ſors attulit? Volucer. Scito mo nache. quoniā in cōſtancienſi cōſilio generali. cum permano tuo cōuerſatus vſqꝫ finalē ſumm ponti ficis egreſſum. tādem diu̓ticula q̄rens exiui cum e odem. qui uixta cognomen ſuum peregrinus effici maluit in terra aliena. ꝙͣ ad ſuos huc regredi. monachus. Satis eſt o volucer. ſi certum me facere potueris quid agit dilectus qnime mee quid amor cordis mei. Nonne dolet velut exulem ſe fieri in ignoto et longinqua regionē. vbi līguā quam non nouerat audit? Nonne ſubtriſtis eſt ſe poni ſub modio vel in obſcuris ſicut mortuos ſeculi. qui lucere ſuper candelabrum fuerat inſtitutꝰ Volucer. Nichil prorſus o monache tēporum tē peſtate penſata proqꝫ diuturna qnimi preporaci one. qua ſibi preuiderat omnia que occurriſſent e quanimiter toleranda. Gaudet pocius in domino

magnificans eum. et exultat ſpiritus eius in deo ſalutari ſuo; deputans ſe adiutum meritis et precibus aliorum. Itoqꝫ de ſe ſecurus. et in ſe domino miſerante tranquillus deflet miſeriam patrie pro prie indigniſſimamqꝫ ſortem. Cuius tamen calamitatis medis pars nō ē ſibi nunciota. quam ocu lis ꝓprijs horrens intueor. Quineciam ſuper con culcacione veritatis et iuſticie plorans ingemiſcit. aiſerabilem deniqꝫ ciuitatis celeberrime deſolacio nem. tumqͣm ietemias ruincis iheruſalem lamentetur. qonachus. Qua racione fieri poteſt o volucer ꝙ exul a patria a parentibus a ꝓpiaqͥs a notis et amicis non anguſtietur in corde: non in aīmo conturbetur; Volucer. qonache. Nich il difficile eſt volēti. qeminiſti puto ut aduena nt̓ ſemꝑ in medijs eciā turbis et vrbibus ſolitudinē ſibi q̄ſiuit ⁊ dilexit. Solitudinē loquor q̄ ē a curio forinſeris et hoīm calūnijs vacacio. ꝓbans illud ſapiētis. qͥ minorat̉ actu ꝑcipiet ſapictm̄. chochꝰ. Scio o volucer et exꝑtus teſtor. Volucer. Ecce āt nūt elōgauit fugiēs ⁊ mōſit in ſolitudine: expec tōs eū qͥ ſaluū ſe ficit a puſillonimitate ſpūs et tē peſtate. qm̄ vidit iniqͥtutē et cōtradictionē in ciuitote. Euolauit ſicut paſſer erepta de laqueo venā ciū. vndiqꝫ nimirū ſibi porabantur inſidiarum tendicule. Enatauit ut potuit a nauſrogis reipub lice preſtolans ſi forte poſtmodum ſit ſpes nichil
ilitꝫ

tādē ſe vidēs adu̓ſus currentē furoris impetū nitē do proficere. deſilijt aliorſum a curru publici regiminis. cedens raptui preualentis nequicie et mali cie quam ad preſens non vincit ſapiencia. ohoͣchꝰ Dincet tundem aliquādo crede michi volucer. qaꝗ na quippe et fortis eſt veritas. et ſuper omnia vin cit ac p̄ualet. Volucer. Veritas o monache ne cio. hoc dn̄ū ꝓprijs oculis inſpicio iuxto vocē yſa ie. ꝙ cōuerſū ē retrorſū iudiciū. et iuſticia longe ſtetit. qꝛ corruit in plotea veritas. et eqͥtus nō potu it ingredi. qm̄ facta eſt veritus in obliuionē. et qui receſſit a malo p̄de patuit. Quo cōtra videre ē falſitatē nō qualēcūqꝫ ſꝫ hereticam pͣuitatē in vic mā datorū dei que perambulat vicos et plateas etec ta ceruice inſultans catholice veritati cum defenſoribus ſuis ꝓterit eos pedibus ſordiſſimis. ac de ip ſis tamꝙͣ domina victorioſa triumphare gloriatur chonachꝰ. Prochdei atqꝫ holm̄ fidem. dic oro vo lucer vn̄ tul̓ eu̓ſio? Nōne ſcā gerieralis ſinodꝰ q̄ ꝓ veritatis tuicōe pͥncipalit̓ inſtituta fuerat ſe cul tricē hm̄odi veritatis exhibuit atqꝫ ꝓtectionē. De rū hāc interī q̄relā omiſſā volo. qm̄ cupit qnimꝰ ex te ꝯgnoſce̓ qͥbus exercicijs ſe refouet frater. quē torpere nequaꝙͣ putuerī inerti ocio; qͥbꝰ inſuꝑ ar mis ſpūalibus aduerſus iniquos fortune ſeuien tis impetus ꝯgredi ſolitꝰ ē. ne triſticia ſeculi q̄ mor te oꝑatur ipſū vel deiciat vel abſorbeat. Volucer
m vincet ꝓ

De verci et ſolida ꝑ egrini cōſolacione tecum ſermo nē habiturus. ſignifico in pͥmis. ꝙ eam accipit doc trice theologio. qͥ comitē ſe dedit peregrinacōni ſue ab infancia em̄ ſacras lrōs nouit. neqꝫ furor hoſti lis. neqꝫ terror p̄uertere potuit qṅ ꝓſeq̄retur iter ſuū. De qua ſapīēs. Attīgit gͦ ait a fine vſqꝫ ad fi nē fortit̉. et diſponit oīā ſuauit̓. hāc amaui et ex qͦ ſiui eū q iuuētute mea et q̄ſiui ſpōſammͥ eam aſſu mere. et amator factꝰ ſū forme illiꝰ. Seqͥt̉ cōſolci cio. Intrans in domū meū ꝯqͥeſcam cū illa. non enim habet amaritudinem conuerſacio illius. net tediū cōuictus illius. ſed leticiam et gaudium. In cuius p̄coniū ita libet metro pangere. ¶ Scd̓m metꝝ pͥmi. dactiliaū ſicuāt ill.d Bl. j He qͣ p̄aipui Elix theologus pulthra ſophia. Cui vult a puero ſe dare ſponſam. Que caſtum tenero ſtringit amore Eius ſe vocitans iure ſororem. Caſus ſe ſociam prebet in omnes. Ac vite releuat tedia ineſte Solat̉ reſonans cantica ſyon Securoqꝫ regit limite greſſus Spes et vera fides cōcōmitant̉. Et diuinus amor qͣdraqꝫ virtus. Prudens ſobriaqꝫ fortis et equa. Bonorumqꝫ cohors iūcta beatis. Ad te ſi tribulans ſors ruit vlla

Duris increpitans torua flagellis Perſtes in pauido ſuſcipe vultū Nam ſic viuit̉ eſt pax in amaro Nam ſi flominigeris intonat ether Fractꝰ fulminibꝰ. totus et orbis In ſe diſſilicit. ſi coro cedit oens eſto ſtobilis ſede retento Nec tu queſieris herculis orma Nec gaudes validis viribꝰ artus Plus horrenda ſatis ꝙͣ ſuꝑcirit Hac iutrice potes perdere monſtra Infandas herebi cormine peſtes Vicit quando lirā tꝑrat orpheus tholleſcūt lapides. flumina ſidūt Sed ſe nō ſuperat victꝰ qmore At vero cithara dum modulatur Paſtor poſtea rex corminis odas Quas aptat freneſis ocius exit neq̄m ſpiritus a rege ſcule Ergo nemo ſatis theologie Iuudes extulerit tato patrotis Qua cure fugiunt mens hilareſcit Que virtute ſua monſtra trucidae Cuiꝰ vi rapit̉ aduena degens Terris ad nitidum ſcandere celū Excelſa reſidens cernit ab arce Fortuna merito rectus vtrāqꝫ
De Orpheo

mhonachꝰ. ¶ Scd̓a ꝓſc pͥmi. Vre quidem laudaueris theologiani volucer. Sꝫ in cōſolacione recipienda contra fortuitos caſus contra vanā mūdi felicitatē. cur nō ſuffecerit celebris ille dyalogus phie cum boecio. qui prorſus ele ganti ſtilo breui et ſplendido cōpoſitus ſm̄as graiuſſimas atqꝫ veriſſimas in ſe tenens. Volucer; Noli mirari monache ſi phi̓e theologia p̄ficitur. qm̄ ſicut naturā gracia. ſicut ancillam domina. et diſcipulā inagiſtra. ſicut tꝑus eternitas ſicut raciocinacōeꝫ intelligēcia. ſicut viſibilia ea q̄ non vl̓ detur. ſic theologiaph̓iani exuꝑat. quā non obicit. ſed in obſequiū ſumit. Eſt autē lex diuinitatis et ordo ut ſup̄ma inferiorū iūgantur ad ſuperiorū infima more cōcuthenacionis veluti plato loquebatur. que in corporalibus argentea. in ſpiritualibus aurea vocabatur. et plone hac in ſcala iacob graduum figuracionem accipimus. ꝓpterea ſub cōpēdio ꝓcedentes inducemꝰ theologiā inchoontē verbum ab illo ſupremo quo ph̓ia cōſolacionē ſuam apud boecium terminauit. ito em̄ rect̓o breuia toqꝫ ordine procedet theologia. ſurſum machinon ſue deductionis erigens. ſi ph̓ie ſibi fundamenta ſubſtrauerit. Quale vero ſit illud qd̓ poſtremum ph̓ia poſuerit puto meminiſti. ꝙ cig vobis ē inqͥt ſi diſſimulare nō vultis neceſſitas indicta ꝓbitatis cū an̄ oculos agitis iudicis cūcta cernentis. ꝙo

nachus. Hhemini volucer. et quali principio exor diens. quali preterea medio progrediens hucuſqꝫ proceſſerit retineo. Nimirū qui ſtudio libri illiꝰ ob adeleſcēcia vehementer incubueri. Volucer. Cō gratulor erudicioni tue. Siquidem ab hac ſenten cia qua philoſophis deſinit. theologis ſuam cum peregrino conſolocionem iniciat. qualis ſentencia formaliter in auguſtini ſoliloquio poſita eſt. et cer te paulus dū ad hebreos ſcriberet collaudaturꝰ v̓ tutē fidei ꝓpoſuit ſimbolū nature qd̓ hominibus ꝓ omni tēpore neceſſariū fuit. credere em̄ oportet accedentē ad deū qꝛ eſt et inquirentibꝰ ſe remunera tor ſit. At vero deus ipſe qͣlis iudex exiſte̓t. qualē in ſuꝑ remuneracōnē daret q̄rentibus ſe nō potuit ph̓ia neqꝫ diſcipuli ſui ductu racōis īuenire. Defi ciebae eī volētibꝰ ad alciod ꝯſcēde̓ ſcala creaturaꝝ ꝑ quā ſempiterna dei virtus atqꝫ diuinitus. licet poſſit attigi. non tamen vſqꝫquaqꝫ. vt cognoſcerent quales qͣntus ve penas reprobis deū ꝯtēpnēti bus. qͣlia porro p̄mio ſe inqͥrentibꝰ iuſtus iudex tri bueret. Qd̓ facere ſi vel p hͦi vel poete tēptauerūt. euanuerūt in cogitacōibꝰ ſuis. et vix aliud qͣm errores fabuloſos ſibiqꝫ diſſidētes finge̓ potuerunt Rectā deniqꝫ mādatoꝝ dei viā neſcierūt qͣ ꝑgit̉ ad vitā que e ſtatus omniū bonorum aggregacione ꝑfectꝰ. qͣlem hic aſſequi neminē poſſe ph̓r a demori ſtrat exꝑimētali rōe. ſꝫ vel v̓tutes vel actꝰ forͣies

Quid epet tumorē dei
qͥbꝰ attigat̉ iſte ſtatus obiectiue̓ qͥdē in deo intuiti ue cognito phi̓a tradere nō valuit. Niſeratus ā̄t deſuꝑ hūcnos erroe̓s deꝰ eas veritōtes neceſſari as et ſalubres. ad qͣs euehe̓ nō pot̓at phi̓a nec tēptore debuerat theologia ſuꝑna̓liter infuſa. ſicut ⁊ humanꝰ ſuꝑnalis eſt finis. reuelauit et addidit. Int̓ quas nō irracōnabilit̓ theologia ſuꝑ iſtā ꝙ deꝰ inqͥrentibꝰ ſe remunerator ſit qꝛ videlicꝫ iuſtꝰ iudex ē cūcta cernēs collocat et adicit modū iudici q̄ xp̄o traditi. Ibūt hij nō dubiū qͥn mali in ſuppli ciū eternū. iuſti autē in vitā eternā. Neqꝫ em̄ eſt a lia veritas efficeciꝰ generatīa tioris dn̄i qͣm iſta claudes in ſe horrendiſſimū illud dompnacōis toni truū. Itē maledicti in ignē eternū. Nūqͥd nō horrē dū valde proici a facie dei ſūmi boni? Sed ad hor roris cumulum inexcogitubilem additur meledictio trudens in ignem non qualemcūqꝫ ſed eternū et hoc cum dyobolo et angelis eius. vbi aſcen det fumus tormentorum in ſtagno ignis arden tis et ſulphuris uſqꝫ in ſecula ſeculorum vbi vermis eorum non morietur. et iunis eorum non ex tinguetur. et erunt vſqꝫ ad ſacietatem viſionis ōii curni. Ad hunc auditum ſi fides admixto eſt. timorem domini quis non ſibi ſuſceperit; IIſt autem timor domini inicium ſapiencie ⁊ ob ipſo cō cipimꝰ ſpiritum ſalutis. et per eū declinat oīs a ma lo illuminātur corda et in oblcācionē veīt miſcd̓ia

honaichus. Qua tacōe fieripoteſt o voluter ꝙ ꝑ timorem et talem timorem veniat queius oblectacio; timor em̄ penā habet quē ꝑfecta caritas forais mittit. Qualis ampliꝰ eē conſolcicio p̄t hn̄ti pre o culis aſſidue ſtagnū ignis ardentis et ſulphuris. in qd̓ ne corruat formidare hobet in omēto quolibꝫ nec vnqͣm dum viuit ab hoc pauore ſecurus eſt neſcit enim homo finē ſuū neqꝫ ſi qmore vel odio dignꝰ ſit. Volucer. Recte cenſeres moche. ſi theologia fidel̓ nequaꝙͣ ad vlteriora ꝑ timorē iſtū ꝓueheret ſi nō ad ſpem que non confundit effuge re cōpelleret. ſi nō deniqꝫ ad deum tociꝰ cōſolacōis ꝑ dilectionē q̄plectēdū. ſibiqꝫ coherēdū velut in locū refugij mirabiliter induceret. qoncichꝰ. Vel lē audire qͦ pacto fieri habꝫ hec inductio vere miro bilis de timore in ſpem et qmorem. neqꝫ em̄ ī eqidem ſede cordis ſimul habiture poſſe videntur timor et ſpes licꝫ legā ꝓphete iuſſionē. regibꝰ terre ut ſeruuiāt dn̄o in timore. et exultēt cū tremore. et per ſai pientē. qui timētis dominū ſpecte in illū. et iterum ꝓpheta. bn̄placitū eſt dn̄o ſuꝑ timentes eū. et in eis qui ſperant ſuper miſericordio eius. et alibi ſine numero ſpes timori ꝯiungitur. Voluter. At tēdendus eſt o monaiche ſollerter ordo iudiciorum ſuꝑemi iudicis dei qualem ph̓is non attingit Vnde theologis velut humano more loquens triplicem deo curiani triplicemqꝫ thronū depacat

Reſidꝫ in prima curici et throno indulgens gracia Reſidet in altera curis et throno corrigens miſcd̓ia Reſidet in tercia curia et throno dumpnans iuſti cis. de qͣ per cpoſtolū d̓t horrendū ē incidere in ma nus dei ꝑiuentis. Tradiderat homines omnes in hanc mortis dampnaocinē preuericator adam. nec erat qui de monū hac iudcctis dei poſſet eruere ſi non ſupra nature vires et merita conſtituiſſꝫ nobis iuſtus iudex deus per ſacromentū reconſilio cionis vnigeniti filij ſui dei curioni primam et alti rom. in quibus graciam et miſericordiam iudices collocauit intronizans. qn̄ factꝰ ē nobis a deo ſapi ēcia et iuſticia ſcīficacio et redempcio. qn̄ p̄te̓a datū ē hoībus dāpnatis in curia iuſticie eū qͣſi gͣuaminis illatricē poſſe declinde̓. appellādo ad ſuꝑiores curias gre et miſcd̓ie. qm̄ ſuꝑexaltar miſcd̓ia iudiciū; ſitqꝫ ut vbi abundauit delictū ſr̄abundat ⁊ grā. qd̓ phi̓a nō cognouit. moͣchꝰ. Incipio vo lucer gͣuioribꝰ qͣm ātea ſcrupul̓ vrgeri. vt omittō qōnes interim multiplices ex tuis hn̄tes dictis ortū de fide ph̓oꝝ ⁊ alioꝝ qͦ pacto ſaluati ſint aliqͦ ſub n ne̓ ſola lege. Tradit itoqꝫ ph̓is vix ꝑſcrutabilē di uine ꝓuidēcie viuacitatē. p̄ſertī dū ad eā cōfertur hūani libertus arbitrij cū certo p̄cognicione futurorum. Sed ecce ſuperaddit theologia difficultatem immenſum minus inueſtigabilem neqꝫ cōpre hēſibilem. dum quoſdā ex hoībꝰ recipit iudicādos

in turia gracie vel miſericordie et eterrie becititudi nis ꝑticipes fatit. Alioc vero multo plures damp nat ineternū ſua iuſticie ſeueritas dicente eo qul ti vocati. pauci vero electi. cirū autē ſi quis in hac recogitocione conſtitutus non perturbetur et totus horrore tabeſcat. qualiter abſcondita nō eſt cō ſolacio ab oculis ſuis iuxta ſcripture verbum. dū ita deus inter fratres diuidit. Volucer. Fatē dū eſt in primis conache ꝙ hec conſideracio iudi ciorum dei. qͥ terribilis ē in cōſilijs ſuper filios hominū ſi cū ſuꝑba curioſitate recēſent̉. p̄cipitat ī illā ſapiētis dūpnacōnē. qͥ ſcrutator ē inaieſtatis oppͥmet̉ a gl̓o. ext̉minat oēm̄ bone ꝯſid̓acōis v̓tutē. de niqꝫ in reprobū de deo deſperacōnē. et ī odioſas ra bidas et inſanas bloſphemias demͤgit et abſorbꝫ hͦ in viatoribꝰ aliqͥbꝰ. hͦ in dāpnatis oībꝰ oꝑat̉. At vero cōſid̓acō talis. ſi cū debito humilitate. et re uerēcia fidelis ⁊ pij cordis aſſumat̉. ſi cū coptiuoci one ōnis intellectꝰ in obſe quiū fidei reuoltiat̉. n̄llā exiſtimat ꝑegrinꝰ noſter pociorem vel efficaciorem ad ꝯſecucōnē legittīe ꝯſolacōis viā diuinitꝰ elargi ri. Nōne ſenſerat hoc ꝓph̓a dū ſuſpirās ait. chemor fui iudicōꝝ tuoꝝ dn̄e et conſolatus ſū. Quam cōſolacionē neſcio ſi vehemēciꝰ exp̄ſſit alio loco is qͥ dixit. Et exultauerūt id ē extra ſe ſalierūt filie iude ꝓpt̓ iudicia tua dn̄e. moͣchꝰ Obẜuādū ne eſt obſetº volucer. ne minꝰ ſobria fortaſſis et īſolēs ſit

huius doctrine tradicio. qm̄ ſtultoꝝ īfinitus ē nu̓t carnaliū et arrogātiū. qͥ nō capiūt q̄ dei ſūt. et ſi n̄ dixeris ea q̄ d̓ſantur ia corde ſuo. et q̄ ſuo ingenio penetrare ſe gloriari poſſint. Volucer. Corrigit et repellit tuā hāc heſitacōnē ꝯſcius archonoꝝ diuinoꝝ apl̓s qui ſatagens ꝯtencionē gentiliū ro manoꝝ et iudeoꝝ qͥ ſuſceꝑant fidem cōpeſte̓: collotauit tociꝰ diſputocionis ſue velut centrū et cardinē ſupremū cōſideracionē diuine predeſtinacionis et p̄ſcie. ab illo loco. Scimꝰ autē qm̄ diligenti bus deū ōnia cooꝑantur in bonū hijs qui ſcd̓m ꝓpo ſitū vocati ſūt ſci. nā quos p̄ſciuit et p̄deſtinauit ⁊cͣ vſqꝫ dū exclamat. O altitudo diuiciaꝝ ſapiēcie et ſciēcie dei qui incōprehēſibilia ſūt iudicia eius. et inueſtigabiles vie eius. qͥs em̄ cognouit ſenſū do mini. eͥ qͥs cōſiliarius eius fuit. q qͥs pͥor dedit ei ⁊ retribuet̉ illi? Illic inſerit ꝙ nō volentis neqꝫ cur rētis ſꝫ miſerētis dei ē. et cuiꝰ vult miſeret̉ ⁊ quē vult īdurat. ⁊ ꝙ nō ex oꝑibꝰ. ſꝫ ex vocēte dictū eſt iacob dilexi eſau āt odio hobui. Apl̓s igr̄ genciū ī fide et veritate. nit̓ quas erāt īſipiētes m̄lte corna les et ſuꝑbe. ſi p̄miſſā eis cōſideracionē ꝓ ſua edifi tacōe nō timuit expone̓ qͣtinꝰ eas et iudeos mutuo r̓duce̓t ad legittimā pacis ⁊ caritatis fōrꝫ. qͦ pocto verēdū ei̓t int̓ xp̄ianos p̄ẜti eos qͥ de ſua ſalute ſol liciti ſūt ꝯſid̓acōe iſta vti q̄ apud eū talē de ſua ſa lute cōſideracionem ſuorūqꝫ ſimilium operata eſt

ut oſſeret. certus ſū eī ꝙ neqꝫ mors neqꝫ vitaneꝫ āgeli neqꝫ pͥncipatꝰ neqꝫ d̓tutes neqꝫ īſtācianeꝫ futua̓ neqꝫ fortitudo neqꝫ altitudo neqꝫ ꝓfundū neqꝫ creatura alia poti̓t nos ſeꝑare a coritate dei q̄ ē in xp̄o ihū dn̄o nr̄o. Por̓at autē certitudo tal̓ accipi de certitudine reuelacionis diuine ſi paulꝰ de ſe ſolo loqueret̉. ſꝫ dū cōnumerauit alios electos dei oueniēcius intelligitur hoc eſſe dcm̄ de certitudine ſpeī. que trāquillitus qͣntū ſit operatiua ſatis admodū ꝓpheta regius expoſuit qui dum gl̓abundus in domino dixiſſet. In pace in id ipſū domiū et reqͥeſcā. ſubītalit ꝓ cā ſpem dicēs. Qm̄ tu dn̄e ſingulariter in ſpē ꝯſtituiſti me. moͣchus. Scire velim o volucer quo ſtudio vel induſtria denent aduena nr̄. ut in hac pace in id ipſū frue̓tur. Volucer. Accipito v̓bo mea ſobrie. neqꝫ ei dicere p̄ſumo niſi qd̓ aſpirat et aſpirare ſuadet ad illam pacē in idipſū. cū ꝓpheto dicēte. Concupiuit anima mea deſiderare iuſtificaciones cuas in ōni tꝑe ſi forte aliqn̄ deſideriū ſui et ſimiliū pauꝑm ex audiat dn̄s. ⁊ p̄poracōnē cordis eoꝝ audicit auris ſua Scit em̄ qm̄ nemo repēte ſit ſūmus. ſcit qͦmā munus hͦ grē magis eſt ꝙͣ induſtri. Nichilom nius doctoꝝ deuotoꝝ ſcripto relegēs theologia dūc trice. ſuis vti concitur induſtrijs. ne ſibimet deeſſe putetur deumqꝫ temptare videatur. Enititur experimento cognoſcere que ſit illa pacis conſolacio

qua ſobrie debriatꝰ exclamat pſalmiſta. Qm̄ magͣ multitudo dulcedinis tue dn̄e quā abſcōdiſti timē tibꝰ te. ſignāt̉ ait. abſcondiſti. qꝛ nec ab hn̄te tradi nec ab eo qͥ nō hobꝫ capi p̄t. Eſt qͥppe nomē no uū in calculo cādido ſcpͥtū qd̓ nēo ſcit ṅ qͥ accipit. ¶ Terciū mētrū pͥmi. Agn̄ crede nis bon̄. Senſus qd̓ capit itimꝰ Untꝰ qͦ valecis frui. Queris qͣlis ei ſapor. Extra nō liceat loq̄ Aurē v̓baqꝫ qͥd paras; Certe neſcit hō vetus. Guſta. poſt videas licꝫ. Intº qͥd ſapiat non.ꝰ Cecꝰ mel ionathas p̓ue Degēs frat̓ agro ſenex Guſtat ꝓtinꝰ hīc vidꝫ Quei̓t gaudia q̄ domi. ꝙel nob̓ ſapidū deꝰ. Frater iunior accipit Quo faſtidia tollere. Hoc ē mqna recōditū chundi noxia fas tibi ¶ Tercia ꝓſa pͥmi. thonachꝰ Miſeris interī voluter. verbū ſuꝑ iſtis affectus deuoti ſentimētis. in qͥbꝰ ſtat ſapiā q̄ in miſterio abſcondita ē. Hec ē theologia miſtica de qua tractatus fr̄is apud me ſeruo. quoſdā latino quoſdā pulgari ſcriptos ſtilo. Sꝫ et ſuꝑ hijs alte ra fortoſſis die ſermo fiet. Perge vero ꝓſeqͥ de ſpe reſpōdēs ad pauculas interrogacōes meas. q̄ ſecretoꝝ aduene nr̄i cōſciꝰ es. Recogitat ne ſupͣmū iudicē deū. hoīēs ex maſſa pecccitrice p̄deſtīaſſe qui dē hos ab et̓no ſempiterne bt̄itudinis fore ꝑticipes Alios v̓o p̄ſcitos ⁊ r̓ ꝓbatos ad ſuppliciū ꝑpetuūt

¶ Polucer. Recogitat monache et id ſane fcequenter. qoncichus. Accuſat ne diuerſum huiuſmodi iudicium dei tumꝙͣ preterra ſit in eo ſe ua quedam crudelitas indignē bonitate ſua ſumma? Volucer. Abſit monathe talis aduerſus deum blaſphernis. neqꝫ eī perſonam accepiſſe neqꝫ iniuriani feciſſe dici poteſt qui nulli debitor ē Qd̓ notauit apoſtolꝰ dicens. O homo tu quis es qui reſpondecis deo. nūqͥd dicit figmentū ei qui ſe finxit; qͥd me feciſti ſic; An non habet poteſtatē figulus luti ex eadē maſſa facere aliud eqͥdē vos in honorem. aliud vero in cōtumeliū. Tal̓ cpud hoīēs ſimilitudo plurima reꝑit̉. nedū ſuꝑ rebꝰ vita curē tibꝰ ſꝫ aiātis. qͥbus ꝓtutur ꝓ arbitrio ſuo. alijs ad mortē alijs ad ꝯſeruacōeꝫ. nec arbitrāt̉ ſe vel iniu rie veſcrudelitati obnoxias eſſe. Quid ſi vult deus in mnagͣ domo ſua manifeſtore diuicias glie̓ ſue iſtis in oſtēſione miſcd̓ie. alijs in manifeſtacionē ſu e iuſticie. glorificēs illos ex miſcd̓ia iſtot ex iuſti cio derelinquēs; qͣtenus reſultet cormen illud pul cherrimū ex graui tenore iuſticie et molli cantu miſcd̓ie de qͣli ꝓfitet̉ ꝓpha. qͣiſcd̓iaꝫ ⁊ iudiciū cōto bo t̓ dn̄e Ꝙ ſi paucioe̓s ſūt qͥ ſaluāt̉ maīfeſtior ē ī hͦ grā dei quēadmodū int̓ ſurdos ⁊ claudos mutos ⁊ mortuos paucioe̓s ſūt qͥ miciculo curāt̉ qͣm qͥ ꝓprie ꝯdicōi relinquūt̉. Vmi dū ad ſingloria fit deſcēſꝰ ⁊ inqͥſicō. cur videlꝫ petꝝ l̓ paulū deꝰ eligei̓t

ad ſalutē iudā vero et diuītē epulonē derelinquerit oportet ꝙ humana garrulitus apponat digitū ori ſuo. hoc vnū cōfitens ꝙ iuſtus eſt dn̄s in omni bus vijs ſuis. itoqꝫ ſicut nulla poteſt aſſignari ra cio cur inter tot res poſſibiles fieri. iſta nō illa fac to eſt niſi beneplacitū dei. ita de recreacione ſeu re zeneracione ad vitā ſpūalem m̄lto mogͥ dici debꝫ Neqꝫ cōfugiendū ē ad illoꝝ merita vel oꝑa qͦs ab eterno p̄deſtinat deus. qꝛ ſi ex oꝑibus iam non ex prā. Sꝫ neqꝫ pͥorē et̓no dei voluntas cām hēt. qͥ fe cit ōnia ꝓpter ſemetipſū. impiū qͦꝫ in diem vindie te. Nichilominꝰ fetēdū eſt. ꝙ nēo ſine culpa dāpnabit̉. ſcut abſqꝫ grā ſaluabit̉ n̄llꝰ. chonochus. Pergo volucer inquirere cōſequent̓. ſi hanc aliqn̄ pcregrinꝰ noſter ꝯſideracionē ſuper ſe et ad ſe reflectit. meditens ne forte ſit ex nu̓o reproborū neqꝫ em̄ glari p̄t ſe pcc̄m nō hobe̓. neqꝫ de aliq maſſo eſſe ꝙͣ ceteros. Volut̉. Dicā id monache qd̓ ſencō meditut̉ aliqn̄ ſecū cōquerens qͥd ſi iuſto dei iudcē dā̄pnandus es: Si reꝑit indiſpoſitū cor ſuum ad humilē huiꝰ cōſid̓acionis ſuſcepcionē d̓elīqͥt eam et ad alic ſe cōuertit quēadmodū fieri ꝯſiliū eſt in tēptacōnibꝰ vel int̓rogacōibꝰ cornalium pcc̄oꝝ. tel ex ꝯſid̓acōe eaꝝ reꝝ q̄ ſūt difficilime electionis. vt ſi q̄rat aliqͥs aſemetipſo. malles qhembratim ſania tꝰ mori qͣm illecebroſe voluptati mulieris pulcher rime cōſentire. Si vero ꝑcipit ofſcm̄ ſuū deo ꝓpicio
ipi

trāquillū humilē et ſuauem. ſicut imp̄ccitur cipoſ tolus deus autē ſpei repleat vos ōni gaudio et pa te in credendo. ut abundētis in ſpe et v̓tute ſpiritus ſancti. ſiſtit pedetentim tomen et caute in hac recōgitacione. ſi forte dampnādꝰ eſt cuius apprehenſioni nequaqͣm remurmurat ſcd̓m pn̄tem affectū et ſenſū de diuina iuſticio ſꝫ hūiliatꝰ dicit. iuſtus es dn̄e et rectū iudiciū tuū. nō ꝙ dūpnacionē eligat abſit qꝛ nec deus hoc vult ipſū velle ſicut nec pecca re nec teſpecare dū vicitor eſt dicit pociꝰ cū iob eci ani ſi me occiderit tn̄ in ipſo ſperabo et conuerſus ad dominū cū pio et humili affectu ſcio inquit eqͥſime iudex quoniam dūpnati in inferno te odiunt te iniuſtū te inuidum te crudeliſſimum iudicant te blaſphemant. tibi ſanctisqꝫ ēnium ore rabido ma ledicūt. Scio ꝙ illit cōſtitutus heu me miſerū ſic agerem. At vero dū interim offectibus tā efferis et blaſphemis cerreo qmo te qui totus es cimabilis te iuſtiſſimū te amantiſſiuiū te clemētiſſimū diuidico tecollaudo tibi ſanctisqꝫ omnibuꝫ tuis ore pi o benedico. quicqͥd poſttemo de me futurū ordinauerit volūtus tua. corde credo. et ore profiteor qm̄ ſilla eſt iniquitus apud te qui ſanctus es in oībus operibꝰ tuis. monachꝰ. Placꝫ volucer diſtīctus iſte modꝰ hn̄di ſe circa recogitacōnē diuine p̄deſti nacōis ſeu p̄ſciē. nā ſicut in pͥmo curioſitas temera ria. ſic in ſcd̓o meritoria valde hūilitas exercetur.

Vide̓ ſimile ē in aſpectu vel recogitacione formoſe mulieris. vbi ꝑiclitaretur incōtiuēs cōtinēs vero fortiter habituutus vteret̉ ad v̓tutem. Video ꝙ a mor hic gratuitus eſt; nō mercenatiꝰ nō recuruus hec affectio filialis vel fidelis ſponſe. quē amorem qꝛ donū ſuū eſt nō accepture non poteſt. qͥ diligen tes ſe diligit. Seatꝰ qui aſcenſiones in corde ſuo diſponēs ad hunc gradū pene ſupremū peruenit Sencio deinceps mogis ac magis que medio poteſt hec conſideracio pocē qͣndam et conſolacionē operari. Ita tamen ſi ſit opud homines qui pecce to iam non iterant. Nā iteracio pcc̄oꝝ quid aliud portēdit qͣm reprobacionē et interitum attento ꝙ ſpes non ex meritis ꝓueniens preſūpcio eſt non ſpes eſtimanda. Volucer. Scis o monache quoniam nemo eſt qͥ viuit et nō peccet. quando et ſepciēs indie cadit iuſtus. et beatus dicit̉ a pſalmiſta nō qui nō fecit ſed cui nō īputauit dominꝰ pcc̄m. qirū forteſſe videbitur qd̓ dicturꝰ ſū. Inueī re eſt hominē qͥ quāto pluribus īpūqͣtur tēptacōi bus. qͣnto renitēs eis pluries eiuncit̉ vel a voracitote gule. vel in ſompniculoſa dormitacione. vel in ſtimuloꝝ carnis crebra perpeſſione et alijs hm̄odi tonto frequencius cercius et ideo forcius quia hūilius in deū ſe ꝓicit de deo ſpecat ⁊ confidit Con ſulte quidem dū millū videt in ſe fiduciam reſiſter di vicijs neqꝫ v̓tutes ⁊ ſalutē adipiſcēdi repoſitū
11

fallor ſi non ita dauid egerit inqͥens. Impulſus euerſus ſum ut coderē. ſubdit cuiꝰ īnxus eſt auxi lio et dn̄s ſuſcepit me. Rurſus cū ob hominibꝰ ſibi deſperacio imꝓperaretur. quia tulerat ouemi et paſtorem occiderat. et diceret. nō eſt ſalꝰ ipſi in de o eius. ipſe ſolidiori ſpe deo fiſus reſpondebat. tu autē dn̄e ſuſceptor meus es gloris mes et exaltēs caput meū. choniechꝰ. Vt intelligo volucer i ta ſe res habꝫ ꝙ apud vere humilē qͣnto minꝰ ē ī ſe ſpei. minꝰ in ope aliena fiducie. miꝰ deniqꝫ pult cōſtituere iuſticiā ſuā. tāto plus ſpei plꝰ fiducie de deo cōcipit. plus qͦꝫ iuſticie dei ſit ſubiectus dicens ex ſm̄a. ꝙichi autē adherere deo bonū eſt et ponere in domino deo ſpem meam clamans ei. in tua iuſti cia plane non in mea libera me. Poſtremo incigis intelligere nūc videor. que in deuotoꝝ libris legi. de introductione ſponſe in cubiculū ſponſi de oſcu lo oris eius ptꝰ oſculū manuū et pedū de habitari one p̄terea in adiu̓torio altiſſimi non in habitacōe vel meritorū ꝓprioꝝ que pona eſt velpenarū futu rarū que anxia vel induſtriarū ꝓpriarū que timida eſt et incerto Certo vero qualiter eſſe poſſit in adiutorio altiſſimi inter tot vite diſcrimina inter tot criminū ſapſus. inter tātā electoꝝ paucitatem ediſſeras velim. Volucer. Rerū iſta condicio eſt omonache. ut in ſuos fines tēdont quibus adeptis quieſcunt adherentes eis hͦ de gͣuibus deorſum

hoc de leuibꝰ ſurſū vide̓ ē. Eſt aūt hūani cordis de ſideriū et pōdus in deū ſicut in locū ſuū et centꝝ fer ri ē ſup̄mū ptꝰ qd̓ nō relinqͥtur aliud hūcne ꝑegri nacōis vefugiū. ſuꝑē igit̉ nichil infra qd̓ reſ vltra qd̓ poſſit hūquū ſe cor deflecte̓ vel fuge̓ dū pōde̓ ſuo ſe cōſtituit adhere̓ deo nūc interī ꝑ ſpem fidē ⁊ qōrē neqꝫ em̄ ſibi det alit̓ ſtatꝰ p̄ſens. porro ſicut aliqͥs dr̄ adhere̓ certitudinalit̓ loco alicui vel baculo dum totis viribꝰ ita ſtare vult. nō alit̓ ſpem certā dici mꝰ ꝑ deliberatō volūtotis adhe̓nciā. Neqꝫ em̄ ſpec ē in aſſenſu et vi rōnali. ſꝫ in deſiderio et exſpectaci onē v̓tutis iraſcibil̓ tēdentis ī arduā. qd̓ deſideriū tēdēcia vel exſpectatio reꝑit̉ in v̓tute ſpei cū tanto certitudine ꝑ adhe̓nciā volūtatis ꝙ ꝑ n̄lliꝰ tēptori onis veſrecogitacōis inſultū vult ab ea femet euelere. Cōfurgīt ex radice ſimili certitudo in aſſenſu fidei dū ꝑ n̄llos racōes vel fantoſias fidem impugͣn tes vult derelinq̄re quo minꝰ ſtet in fide ad obedici ouē dei et meriti conquiſicionem. ¶ Quartū metrū pͥmi. Ve montis alto ſtat iugo Quercꝰ ſuis radicibus Defixa nitēs fortiter Sic ſpes ferēs tēptamīa Vētos ⁊ ymbres n̄ timet. Antheꝰ īuictus fuit. Aſſumit hīc plꝰ viriū Dū cautꝰ īcubās hum Qº plꝰ ī ymo ſe locat Nō vult ī altū ſurrigi Cōcuſſa vēti t̓bine Elatus illico perit

Que collocait̉ ſaxeo. Hece̓ vos ſpe firmiter Domꝰ loco fideliter Vro loco intamini. Venti pluiue flumina Veſter locꝰ certe deus. Deſeuiāt niꝙͣ ruit. Quo ſpes repoīt cercior. ¶ Proſa quarta pͥmi. mochꝰ. Iſū eſt aliquibus o volucer ꝙ ſpes in preſci tis ſemper ſit erronea. id enī ſe putant habi turos quo carebunt. Alij volentes hanc obſurditatē euadere dixerunt ſpem in hac condicionali ex iſtere. ſi dei legem obſeruauero ſaluus ero. No lucer. monciche. nec hoc vltimiū ſufficit ad ſpēm ſtaret enim cum deſpercicione talis condicio. nec p̄ mū ſobrie dictum eſt. ꝙ deus obliget reprobos ad ecrandum. ſicut obligat ad ſperandum; Proinde ſpes ad certam beatitudinis expectacionē ſic ſe ha bet ponit ſibi per fidem ꝙ eſt aliqua talis becititudo Iungit ꝙ ad illam pura libertate et gracia deus ab eterno quoſdam predeſtinat et cligit. addit ꝙ ad conſecucōnē hmōdi finalis btitudīs ordīauit media cōueniēciā varijs modis ſine nu̓o. int̓ q̄ mediū p̄cipuū ē gͣrā q̄ ideo d̓r vita et̓na qꝛ pignꝰ eiꝰ eſt ab arra. Hōc autē grām n̄lli dedit neqꝫ da turꝰ eſt niſi ꝑ meritu mediatoris dei et hoīm qua grām ꝓ omnibꝰ meruit ad ſufficiencio ſꝫ nō ad efficaciam. niſi incorporatis ſibi per fidem hobitualē ut in paruulis. vel actualem et hobitualem que ꝑ dilectionem perſeueranter oꝑat̉. q̄ fides iminius

explicita fuit in ꝓphetis tēꝑe legis ſcripte qͣm in a poſtolis tēꝑe gr̄e et longe minꝰ in ph̓is et alijs gē tilibus ꝓ lege nature; qͣmiīs eiū oēs occedētes ad deū oporterēt credere ꝙ deus eſt. et ꝙ inquirentibꝰ ſe remunerator ſit. qͥs eſſet tamē modꝰ quo talis remuneracio cōſequeret̉ ꝑ miſteriū videlicꝫ incer nacōis filij dei. ſicut non erat explicite reuelatū. ſit nec explicita fide crrdēdū. Ceteꝝ ſpec talit̓ inſtrue ta per fidem que ſuus eſt oculus figit in primis de fiderium ſuū ad beatitudinis adep̄cionem tomqͣm ad finē. et ab illo deſiderio nequaqͣm dult auelli. Deinde deſidercit media q̄ubet ad huius finis aſſetucionem per dei ꝓuidenciam ordinata. per arme iuſticie ſicut dicit apoſtolꝰ a dextris et a ſiniſtris ꝑ gloriā et ignobilitatē. ꝑ infomiā et bonā famā ⁊cͣ. Fides itaqꝫ curſus dicit ei. ꝙ diligentibus deum et ſperantibus in eo ōnia cooꝑant̉ in bonū ſicut tradit apoſtolus ꝙ ōnia nrā ſūt conformiter ad xp̄m pͥmū q̄rite regnū dei. et omnis hec adicient̉ vobis. neqꝫ taliū aliqͥs p̄deſtinatoꝝ ꝑibit vniq̄m. Quo cō tra fit de reprobis qͥbus ōna cedūt in malū eciom aliena bona q̄ in ſcādalū ſibi v̓tūt et ruinā. Nichilominus quoniaui ignotum nobis ē quos vult in ter hoiēs deꝰ et qͣliter ſaluos fieri. oꝑandū eſt bonͣ ad om̄s vel orādo vel cōmonēdo vel hortādo vel incre pādo vel ab erroribꝰ et vicijs abducere ſategendo. Ita ſagena caritotis concludit in ſe bonos et ma

los ſeꝑandos in litore iudicij. Preterea ſi expeccatis electoꝝ diuina bonitos poteſt ſcit et vult eli cere bona. non tomen idcirco mala bona ſunt vel eligenda. ſed cauenda penitus plangendaqꝫ. Col laudandus autē benigniſſimus et omnipotes deue qui malis noſtrie non ſolum non̄ vincitur. ſed ex eis operatur bonū nr̄m. ſic em̄ dicitur omnia ſub peccato cōcluſiſſe ſupple ꝑmiſſiue ut oīm miſereat̉ Peccauit petrus. humilior caucior et miſericordior effectꝰ eſt. nō actione mali ſed miſeracione dei Peccauit magdalena plus poſtea dilexit. quia m̄l tum ſibi dimiſſum ē. et in exemplar pm̄e ceteris ceſ ſit Slaſphemꝰ fuit paulus confitetur humiliatus ꝙ nō ſit dignꝰ vocari apoſtolꝰ. et ē int̓ peccatores pͥmꝰ. Deniqꝫ iocūdūt̉ pater et exultut in recepcōe filij ꝓdigi: et gaudiū eſt angelis dei ſuper vno pec catore penitericiam egente. Quis neſciat proinde pauperes dum de ſtercore pecccitoꝝ erigit eos deus collocans in gloria cū pͥncipibus populi ſui. ꝙ in qͣ pliores erga diuinam benignitatē aſſurgūt grārū actiones nō qͥn īnocēcia p̄ſeruata ſeruātōqꝫ plꝰ habeat dignitatis et gracie ceteris paribus. ſed in reporacione deperdite inqg̓ eminet miſcd̓ie benig nicas qiſerādū vero eſt ꝙ in reꝓbis agit̉ e diu̓ſo de virtute et humilitate ſuꝑbiunt. de qͣtuitis dei do nis vel ingrati ſunt vel tepidi. vel in ſuā et aliorum perniciē et dei inhonoracionem abutentes vertunt

ita ut eoꝝ qn̄qꝫ fiat oracio in pcc̄m. hic ꝑ ingͣtitudi nē in inferno qutē ꝑ blaſphennam in ſamorem. Re cordantes ei quēadmodū fuerunt aliquādo ſuꝑ plices deo. hec et illa bona facientes venerantesqꝫ ſcōs ſcāsqꝫ om̄s cū deuocione quid in robidiori cō tebeſcāt odio. et maledictis latrent adu̓ſus deum ſcōs ſcāsqꝫ oēs. p̄ſertim eos quos p̄cipue coluerūt eos inuidos eos crudeliſſimos impios ⁊ ingͣtos qͥ non ipſos a tormentis cū poſſent eripiūt acclamā tes. Quid ergo dicemꝰ ad hec? faciemꝰ igitur ma la ut deus cliciat bona; vel bouie vitubimus ne cōtingant mala qualia tetigimus; Abſit. ꝓpter id eī qd̓ per accidens eſt nō debet id quod de ꝑ ſe eſt voci ari. eonechus. Horreſco volucer hec audiens et videns te ſuper admirabili via niti pro cōſolaci onis adepcione. dum tremende et contrarie deſolo cionis memoriam ſubinducis. Volucer. Hic mo dus eſt. hec ors theologie credideris monathe. ꝙ ſicut per ſtulticium et ſcandalum predicacionis trucis ſaluos ficit credentis. ſic per inſipienciam trabit ad ſapienciam. dicente cipoſtolo. ſi quis vi detur inter vos ſapiens eſſe in hoc ſeculo ſtultus fi at ut ſit ſapiens; Non aliter vult eadem theologi a per ſūmam deſperacionē de hoīē trahe̓ ad ſūmā de deo ſpem et ꝑ deſolacionem ineſtimabilē ⁊ into lerabilē ſurſū duce̓ ad ſolidā cōſolacōnē; Addide ris illū eſſe recegite cōeꝫ que plus iſta radicaliter

euellat ab humano corde ſuperbiami de ſe ſemꝑ ali quid magnū p̄ſumentē cui reſiſtit deus que inagis inſuper gignat et nutriat humilitotē legittimam ſub deo et ad homines vicijs ꝓcul expulſis que fert ſecum ſuperbia. Nam qua fronte poterit aliqͥs frēm ſuū qualemcūqꝫ de inceps vel odio vel ira vel inuidia proſequi ymmo nec in animo ꝙ reprobus ſit iudicare. qui didēt ſe de ecidē maſſa peccciti in ea dē dāpnacōe eſſe. neqꝫ ſcit qͥd ſibi craſtina pariait dies. Ꝙ ſi voluerit gloriori de bonis ſuis mendaꝫ eſt ſi non habet ſi habet illa gratis accepit a deo. Quid ergo gloriatur quaſi non acceperit; quid p̄terea iudicait alienū ſeruū. qui domino ſuo ſtat aut cadit? ſtabit autem potens eſt enim deus ſto tuere illum. Sub hoc intuitu dixiſſe putandus eſt apoſtolus. venit deus ſaluos facere peccatores qͦrū pͥmus ego ſum. primus intellige. quo nullus prior videns ſe cum alijs equaliter filium ipe et ex eodē peccati maſſa eſſe. quales venerat ſaluore deus. mhonachus. Intelligo volucer materiā hāc de timore et ſpe latā eē. vellem traderetur ſub cōpendio modus quo precipue ſpes ſtabilitur. Volucer. Nimirum ſtabilitur a deo cuius ſupernaturale do nū eſt. Sed ſi particularius aliqͥd exigis īuenit̉ q̄ druplex. meditucio. Que velut in tetragono firmiſſimo geſtat ſpem. Vna meditacō eſt diuine iuſ ſioīs ut ſperes. Altera diuine ꝓmiſſionis ſi ſpēs.

Tercia īmenſe dei pietatis ne deſperes vmiꝙͣ de ſu is miſeracionibꝰ. Quarta ꝓprie fragilitatis. ne ſperes in te vel ꝓprijs viribus. Dic igit̉ cogitocioni ſollicitāti ſpem deſerere dū non facis certam vo cacionē tuā per bona opea̓ cottidie corruens de pec cato in peccatum ingerenti ꝓinde ne ſic de multis vocatis et non electis ſicut vita tua ſimilis eſt m̄l torū; dic reſpondes ꝙ obedis iubenti deo qui mille locis ſcripture ſacre precipit ut ſperes in eo. cul di cito. Exurge domine deus in precepte quod mandeſti proicio me in te iubente te. non es crudelie aūt ſallax ut obicias me. cuncta preſerum multi pl̓ici promiſſionē tua quā deſperontibus in te pollicitus es ꝙ liberares eos et eriperes ſalugres et glorificares. Cuius demum tam immenſa piētas eſt ut nullis peccatis eciam infinitis ſi commiſiſſē ea ſolus vinci poſſit hic in vio. Quid ꝙ faterpoſuiſti eum immobilitote conſilij tui iuſrendum. ut per duos res immobiles ſicut loquitur apoſtoſus tuus quibus impoſſibile eſt mentici te nos fortiſſimum ſolocium habecmus ad tenendum propoſitam ſpem. Quamius enim ſis in obligabilis acre atura tua racionali quicquid agat pro te vel erga te. voluit tamen dignantiſſima condeſcenſio tua commercium quoddam hobēte cum hominibus ut bene de te mereantur ſi iuſſa tua compleuerint et in te ſperauerint qui fidelis es et te ipſum

negare nō pōtes. hec tu ito deo. Poſtremodū pro pria fragilitus obicitur ne deſperes. deſperes volo ſed de te et in te qui homo et caro es; num maledit tus homo qui cōfidit in homine; et ponit cornem brachium ſuū. et a domino recedit cor eius. Sꝫ hic occurrit trepido cogitacō dicens qua racione cōnabor declinare vicia virtutes acquirere ſerua re mandata dei ſine quibus ſperuire vitum ingredi iam nō ſpes eſt. ſꝫ arrogans et infidelis pre ſūpcio. Conaberis ꝓrſus. ſꝫ in adiutorio altiſſimi. et millies victus millies coronaberis. eo qͥdē ampli us ⁊ cercius quo nulla tibi ſuper eſt fiducia de pro prijs operibus. ꝓpteres dicturus ſalomon fuiē cōciocinacōis ſue dū proferre vellet. ſerua mandato premiſit deum time. quia videlicet ab ipſo eſt bonū reſpelle vel perficere. qhonochus. Retineo ꝙ in ſoliloquijs ſimilia de ſe confeſſus eſt auguſtinus. ſperaibam inquit aliquando in virtute mea que non erat v̓tus: et cum ſic volui currere. vbi inagis ſtare credebam ibi magis cecidi factusqꝫ ſū mnagis retro qͣm ante. dicebam enim hoc faciam illud per ficiam fiebatqꝫ poſt nec hoc nec illud quoniam de meis viribus confidebam. niunt autem confiteor ti bi domine rex pater celi et terre. quoniam nō ī for titudīe ſua roborabit̉ vir ut nō gl̓iet̉ an̄ te ſtulto p̄ſūpcō oīs carnis. Volucer. Traducit aduena nr̄ meditacōeꝫ hāc eciā vſqꝫ ad angelos et ſcōs

dū attēdūt horrorē diuinoꝝ iudiciorum in dāpno cis. Canimus enim ꝙ tremebunt angeli atqꝫ archangeli. tremebūt intellige non ex formidine ſue dāpnacionis qͥbus ineſt glorie ſecuritas. ſꝫ eo mogis ex alioꝝ dāpnacione qͣſi ſi tremerent et po uerent in ſe deficientes reſiliunt in adiutorem vni cum deum adherentes ei ſe fragiles ⁊ nichilo ſimi ſes reputentes ſine eo. Addit de humanitate criſti ꝙ ſicut in eſſe ſi ppoſitoli ſic innititur perſonalitati filij dei ꝙ ꝓpriumi deſerit nec in ſe ſubſſtit; ita in eſ ſe gracie vel glorie innititur deo ꝙ nullotenꝰ in ſe et ita de ſanctis quanto perfectiores tanto humili us et reuerencius in adutorē deum reſiliunt. Q contra de reprobis qui magis refugiunt a deo et ad ſe confugiunt quo dompnabilius puniuntur quoniā in ipſis eſt qmor ſui vſqꝫ ad contemptum dei ſicut in alijs eſt qmor dei vſqꝫ ad contemptum ſui. Deniqꝫ ſpes velut anchora quanto minus in arenulis fragilibus et fludis humoni auxilij figit̉. tanto ſolidius et cercius ſupra firmam petrē que criſtus eſt defixa ſtabilitur. Ꝙ ſi queſierit ali quis. quid igitur de illis quos non ſaluat deꝰ? reſponſum habeat ꝙ velut aiālia ꝓpt̓ hoiēs creacō ſūt ad obſeqͥoꝝ varietatē illa blandiēdo iſta ſeuiē do ītellige̓ ſic hēmꝰ ꝓpt̓ electoꝝ ſalutē p̄ſcitos eſſe foͣrtos ſiue noce̓ ſiue cōſeqͥ conētur. ut nō gloriet omnis vel obſequens electis vel aduerſaus eis

Neqꝫ tn̄ ita ſunt accipienda que dicta ſunt quoſi tollat̉ libertus arbitrij. fortificat̉ ſiquidē magͥ ⁊ in ſtituit̉ ſed in deo viuificrite ꝑ graciā q̄ eſt velut anima q̄dā hn̄s vitū in potenciā ad vitā ſcd̓am ad meritoriam didelicꝫ operacionē. Itoqꝫ ſicut opera cio animalis preſupponit eſſe nature. ſic operacō ſpūalis vitō grē. Sed neqꝫ audiendus eſt cice ro. qͥ ut libertatē in hominibus ſtatueret abſtulit adeo prouidenciā. Neqꝫ rurſus ex aduerſo recipi endus alter; qui diuinam prouidenciā ſic inſtituere voluit. ut arbitrio noſtro neceſſitatē imponeret ꝓch mphas etioni in peccatis. dicens deum velle et facere nos peccare in manifeſtacionem glorie ſue Porro diam mediam et regiā tradit theologia re uelata fide ſubnixa qua gradiendū eſt. eciam vbi raciocinacionis ꝯtrarie diſſolucō plena nō pate̓t mhonachus. Exiſtimo ꝙ hac ſentēcias nec inex perti ſatis capiūt. nec exꝑienciam dare p̄t induſtri a. niſi preueniente in benedictionibꝰ dulcedinis et cooꝑāte dei qrā īeffabili valde mō. et hoc ē dei donū ſcire a quo poſtulanda ſit et impetrāda tolis grā vulta em̄ dicimꝰ et deficimꝰ. verbū autē obbreuia tū et cōſūmatū facit ſapiencio. dū in aiōs ſcās ſe trāſfert delicios ſuas cōputēs eſſe cū filijs hoīm in qͥbus beneplacitū eſt deo. qꝛ ſpecuerūt ſuꝑ miſericordio eius. Sed ecce iam adueſperaſcit et indinata ē dies qn̄ ad ſe me vocat opus dei ſimul

vie laſſitudo qͥetē te petere fuadet. expectet̉ ꝓ re liqͥs. multa em̄ q̄renda ſuꝑſūt. ſequēs dies. Volucer. Expectet placꝫ. ſi pͥꝰ audieris ſub exēplari modulamīe qͣl̓ ſit ut eū recogites germaī tui ſtatꝰ ¶ Qu̓tū ⁊ vltim̄ metꝝ pͥmi. Nus ē m̄ltis nauta ꝓfundo. Du regit nauē rētus et ymber. Et procelloꝝ turbidā moles. Si repentinis motibus vrgent Proxīs nautis crebro minantes. Naufrage cladem mortis adeſſe. Nitit̉ fiſꝰ orte ingrāNil īexꝑtū corde pauēti Degnit līqn̄s oīa ſollers. Tēptꝫ ut nouis littoa̓ captet Si mali vero tanta molleſcat. Seuiens peſtis iam latratu. Terret auditum ſcilla conino Attrahene gulpho cūcta voroci. Non opem poſſunt ferre ſodales. Pars ⁊ in p̄ceps vltra laborat. Sicqꝫ nauelerū ſtertere puppi. Obſtupet talis quis nichil ultra. Dibꝰ fidit ſpes nec ī arte eſt Reſpicit celum vota deo dat. Aut mari ſeſe deicit alto. Nudus enatans. ſi ſcopuloſum
nul

Prominēs ſaxū ſuſcipit ipſum. Vel ſinūi tuti cōditur antri. Iaudat excelſum gracior illi Dicit. euaſi ſorte benigna. O reſeruatū ſanctius olim Obſequi ſas ſit criſte tibi me. Aurſus aut ſi me nauigio dae. Vtar illo fac proſperiore. Explicit liber pͥmus Incipit. ſcd̓us. Proſa prima. chonaichus. Cde nobis o volucet altera dies fulſit illa ꝯtinuauei̓s precor effari que cepto ſūt. Volucer. qemīſti puto ſub qͣli ſil̓itudine finē accepit heſterna collocū cio nō ōnino diſſimiliter nūc aduena nr̄ ex ꝓcella publici ciuilisqꝫ naufragij cōſulte fugiēs in locū ſai tis abditū velut in qͣndā ſecuritatis inſulā ſe recepit. Illic more ſolitarij ſedēs leuat ſe ſr̄ ſe. theologi am hn̄s cōſolatricē. que doctrix ē diſcipline dei et ē lectrix operū illius. q̄ ſobrietatē et prudenciam docꝫ et iuſticiā et v̓uuitem quibꝰ vtilius nichil eſt in vi ta hominibꝰ. hec ei̓git ad ſpem futuroꝝ quēadmo dum tetigimꝰ. aſſerens ꝙ non ſunt cōdigne poſſi ones huiꝰ temporis ad futuram gloriam q̄ reuela bitur in nobis. addens ꝙ ſpes nō ꝯfundit. ita tum̄ ſi ſit vera ſpes nō ficta non fallox non temergria

Eſt itaqꝫ repromiſſio ne qͣſſima fallēs ꝙͣ plures blādientes ſibi. vte̓ mundo dū etas florido ē. cōuer ti poteris cū voles tāꝙͣ videlicꝫ ex ꝓprijs viribus nō dei dono fiat cōuerſio. Sūt alij qͦs eo ꝑiculoſi us quo ſubtiliꝰ decipit eſtimecō ſua. dū caſus per catoꝝ varios quos perpeciūt̉ emendae̓ non curāt Vtūt̉ pociꝰ ad ſuꝑbiā reputētes ſimile aliqͥd ſecū fieri cū opoſtolo. cui datꝰ ē ſtimulꝰ cornis ne magnitudo reuelcicōnū extolleret eū. eis āt ſicut aiunt ne magnitudo v̓tutū. Ab alijs inigrat iudas id ē cōfeſſio ꝓpter multitudinē ſeruitutis. tedet em̄ et pudet eos tociens ad cōfeſſores deducere lopſue ſu os a quibus abſtine̓ vel nequeūt domino permit tente. vel non ſatis volunt. Sunt quos ſcrupulo rū inquietudo et cordis puſillonimicus ita pertur bat ut vix relictus ſit in eis ſpei locus. Sufficit alijs ſcire de ſpe ꝑ intellectū diſſerere dicētibus in deo ſolo ſpem eſſe reponēdā quis neſciat; dn̄i apud tales nullus pene ſpei vel ſenſus vel effectus eſt. Inuenies alios ſperātes in miſcd̓ia dei quos ad homines nulla flectit miſcd̓ia venio nulla patet Quid ꝙ deſperāt alij de dei bonitate ſi non ſuaui tatem dulcedinis ſue experimento uuigi guſtent quaſi iam eſſe velint non ſpe ſed ipſa re beati. et poſſidere hereditate ſanctuarium dei. neqꝫ eſſe in laboribus hominū neqꝫ cū hominibꝰ ꝑ tēptacō eo flagellari. Alios vide̓ ē dū eos paululū viſitar
1

deuꝫ in opulento et int̓imo bone ſpei ſenſu ꝓtinꝰ extolli ſibi magnos eſſe ꝓprie vite negligentes et ſeueros aliene cenſores. arroganciores demū. un̄ humiliores corā deo et hominibꝰ et ſibi viliores eſ ſe debuerāt. Quid porro dicemꝰ de duplicibꝰ cor de. qui duobꝰ vijs niti volūt ſpem in mūdo ponē̓ et ſpem in celo collocore cupientes? Quid rurſus de inqͣtis largitori deo ꝓ oībus donis vel ne̓ vel fortunc vel grē. qͥ vtinā ſape̓nt illā ſapientis qͣuē vocē. inqͣti ſpes tāꝙͣ hyb̓nal̓ glacies euaneſcet. Ali oꝝ vox iſta eſt. certus ſum me ſaluandū neqꝫ em̄ fecit me deus ut dampnarer qͥ vult omnes homines ſaluos fieri. gaior eſt iniquitas mea dicit alius ymitator coyn ꝙͣ ut veniam merear quid cō nabor; quid ſperabo. Ioxis hobenis vtit̉ alter certum dampnacionē ſuā pro incerta faciens. qͥcquid īquit egero bonū ſit aut malū qd̓ de me ſtatu it deus illud fiet. mirū vero cur non vtitur argumento ſimili dum medicinam ut ſanetur vel cibū ut viuat ſume̓ moneʳ. qꝛ p̄ſciuit vtiqꝫ deꝰ qn̄ mori etur aͥ viuet. oonaichus. Secitus eſt volucer cuiꝰ eſt vere nomē dn̄i ſpes eius et nō reſpexit in panicōtes et inſanias falſas qͣles ꝯmemoraſti. Sꝫ reuertor ad aduenā nr̄m. Nōne q̄ſo retorquet fre quēs ſue ꝯſid̓acōis oculos ad p̄terita q̄ l̓ ꝑtulit. vel alioꝝ exēplo ꝑferre potuit; Volūt̓. Retor q̄t qͥdē ⁊ id crebro. gracias inter triſticiā ſim̄l ⁊ gaudium

Ipem et mētū agens deo. nichil ſollicitus iuxto mō nicionē apoſtoli. niſi ut peticiones ſue iunoteſcāt apud deū ꝓ ſua ſuoꝝqꝫ liberacione conſolocionē et ſalute. qoncichꝰ. iuſte vero grās agit. qͥs em̄ nō eū felice ex hoc vno ſi cetera deeſſēt iudicauerit ꝙ deformiſſimā et horridā nedū ciuitatis p̄clariſſi me. ſꝫ tociꝰ regni nuꝑ florentiſſimi deſolacōnem nō dica exꝑiri in ſe ſꝫ nec oculis inſpicere cōpellitur: Nonne legimꝰ auguſtinū ea tēpeſtate qua obſide batur ciuitos ſua pocius motē a dn̄o pecijſſe ⁊ im petraſſe ꝓ magno mune̓. qͣm ꝙ mala gentis ſue cō rā ſe cernere cogeretur. Hīc ⁊ mathatics pͥnceps dū vide̓t mala q̄ fiebāt in populo iude et iheruſalē ve michi ait. ut qͥd natus ſū vide̓ cōtricōnē populi mei et ꝯtricionem ciuitaris ſcē et ſede̓ illic cū dat̉ in monibꝰ inimicoꝝ; Nota eſt hiſtoris de cathone qͥ mortē cruentā inferre ſibi maluit qͣm in diſſidio ciuili viuere ipſūqꝫ videre tante tēpeſtatis actorē Volucer. Eſt ut dicis monache. ponit nichiloi nus crebro pre ocul̓ cordis ſui quot indigniſſimas ſubſancciones qͦt obprobria peſſimoꝝ ymmo fortaſſe carceres et vinculū multos ex innocentibus coris ſuis pro fide pro iuſticia pro pace rripublice pro integritate regalis dominij ꝑ̄peti neceſſe eſt Qu̓eciā vide̓ ſibi videt̉ nōnullis hec accide̓ eo dum toxat ꝙ ſibi vel affinitate vel familioritatē vel cē fi mil̓ defenſione pariqꝫ zelo cōiūcti ſūt. Eis obiectet̓

p̄terra ꝙ incgna mali radix et origo ab illo ꝓceſſe rit et aucta ſit. veniſſe q̄t tēpꝰ qn̄ iudicium cū ſuis recipiet. ymmo ⁊ r̓fuga fcūs exul ignominoſus ⁊ abiectus nec aſpectu publico dignꝰ iam recipi. At pero traicit has et ſimiles cōtumelias in ſpem vite eterne. ſciens ꝙ nō eſt ſeruus moior domino ſu o quē nedū beelzebub appellarūt. ſꝫ ad mortē vſqꝫ ꝑſecuti ſūt. Formidat ꝓinde ꝙ apud deū nō ſit di nus hobitus qͥ cū alijs ſimilia pateretur. qͥ tēꝑauit in illo flogellum ſuum qui vincit in martiribus ꝑ cēdo cōfeſſoribꝰ. cut noluit benignitas ſua addere triſticiā ſuper triſticiam. ſuis ꝓ ſe orantibꝰ amicis nec veritatem in eius obprobrio vehemencius conculcari. aut ad extremum reſeruat ipſum ad aliq certaminai. Aut ita fieri voluit quatenus in ſolitudine quadam ſegregatus exercitet̉ liberius et ſco pat ſpm̄ ſuū. recogitōe om̄s q̄nos ſuos in amaritudine cinime ſue. ut ſanctius deinceps ad un teriora ſe extēdat. monathus Spero volucer rertet omnia in bonū deus. cuius ſapiencio attingit a fine vſqꝫ ad finē fortiter et diſponit oīā ſua uiter qualem ei comitem eſſe prememoratus es. Volucer. Confidit taliter euenturum ſibi de o propicio. et in hac meditacione conſtituit alterā ſue conſolocionis cauſam precipuam. que rerſatur in reuelacione regiminis mundi per ſcripturā ſacram que deo dicit. oīā in ſapiū feciſti. Et curſus

Omnio q̄cūqꝫ voluit dn̄s fecit ra celo et in terra ine mari ⁊ ī omnibꝰ obyſſis Que volūtas ſicut ſemꝑ eficox ſic et iuſta eſt ſine qua factū eſt nichil. vſqꝫ adeo ꝙ neqꝫ foliū ab orborē neqꝫ paſſer in terrā dicente criſto cadit fuie ea. vehemens ꝓrſus hec ē diuine libertatis in omni actione concurrentis ex preſſio. cui voluntati noſtra ut conformetur oportet. Nam quis es o homo loquitur theologia qui diuine voluntati p̄ſumis obſiſte̓ vel adu̓ſus eam temerarius mͥmurare; Vide qͥd equius ē aut te vo luntati diuine cōformando ſubdere. aut ꝙ ipſa tue ſubſeruat volūtoti. Honc ſolidā de diuina ꝓuide cio veritatē ſi ph̓ia plene potuiſſet attingere vel ſuis eam ſectatoribus demonſtrare. theologiam ſuperaddi per reuelaicionem non ita neceſſe fuerat ꝙͣuis voluerit alios deus qͣm ph̓os cognicionis huius ſaluberrime participes fieri. Philoſophis vero ſic euenit. ut maior eorum numerus poneret deum non minori neceſſitate ꝙͣ ſolem agere qͥcqͥd agit. vnde ſic libet depromere. ¶ Primū mētrū ſcd̓i. Ol radianti. Condere vultus. uce choruſcꝰ. Non ſibi fas eſt Iumina fundit. Quin ſua virtus Semper eodem. Largiter omnis diſſo tenore. Influait orbi. Neſcit auaros. Philoſophantū

Preſtet oportet Turba prioꝝ. Vona quid ores Lege coercet. Flectere querens Hac dominātem. Ad tua vote Libera dicūt. Qui manet idem Non ſibi vis eſt. Deuius error Influai mundo. Iſte ſacrate Qua valeat plus. Religionis Aut minus vti. Deſtruit omne Perpetuata. Robur et aufert lege gubernans. Sed nec egere Iugiter vnai. Crede ſupremum ꝙens ſua fato. Quoqꝫ creato Stringitur arto. Sat ſibi laus eſt Ergo rependi. Vt placet et vult Gracia qualis. Dat ſine motu. Debet eidem. Cūcta moueri. Id quia preſtat. Scd̓a Proſa ſcd̓i. Hiloſophia volucer nūquid non apud boecium vtramqꝫ ponit et ſaluat libertatem dei pidelicet et nature cuiuſlibet vtētis racione? Do lucer. Cōſtitutꝰ in ſuperiori lumine potuit ita vi dere boecius. qualiter nec platonici nec ſtoyci in lumine ſolo philoſophie verſati viderunt. Alioquin perpetuitutem mundi ut alias modo attingam ne quaqͣm demonſtrare conati fuiſſent ex cōrencia libertatis ad ꝑtrumlibet prime cauſe de

qua cunit theologia. dixit et facta ſunt mādauīt et creata ſunt. Nec mirādum hoc in philoſophis. qui perfectionem et actionem pͥme cauſe veneban tur ex inſpectione creature viſibilis in qua non ē per experimentū reꝑire ꝙ aliqua ſit aūt eſſe poſſit creacio. Hinc pro principio percrebruit apud eos ex nichilo nichil fieri. Sed hec alibi lacius tractāda ſunt et amplectenda theologie tradicio per ſcpͥ turam reuelatum. ꝙ diuina voluntas egit ad extra libere contradictorie et ad vtrumlibet. ſicut hiſtorialis et ꝓpheticus ſcripture decurſus palum monſtrat. Cuius racio eſt quam philoſophi vel ne gauerunt vel neſcierunt. Deus quippe non ideo pult res ad extra fiei̓. quia bone ſunt quemādmo dum mouetur humana voluntus ex obiectione bo ni veri vel apparētis. Eſt ecōtra pociꝰ. ꝙ ideo res ad extra bone ſunt. qꝛ deus vult eas tales eſſe. adeo ꝙ ſi vellet eas vel non eſſe vel aliter eſſe id quoqꝫ ium bonum eſſet. ꝓpterea bene enuciauit magnꝰ ambroſius poſt baſilium ꝙ voluntus diuina natu re pͥma lex eſt. deniqꝫ volūtus eciā creato ſi ꝯcedat̉ īmobilitari circa volicōnē alicuiꝰ boni hoc nō ē ni ſi reſpectu finis ⁊ eoꝝ ſiue qͥbꝰ finis hr̄ī nō p̄t. qͥs vero negauerit diuinā volūtatē nō aliū hrē finem quē velit niſi ſe. qm̄ ꝓpt̓ ſe fecit ōnia. et ꝓpt̓ ſe erāt an̄ꝙͣ fieret omnis qͣlia cōſtat nō eē neceſſario connexa ad volicionem ſeu conſecucionē finis huius
iſuli

quare nec neceſſario volita ſunt Secus in cōicaci one diuinarum perſonarum ad ītra que in ſua ne ceſſitote conſiſtit ſicut in ſua neceſſitate vult ſe deꝰ qualis itaqꝫ reputanda eſſet diuina perfectio. ſi ex ꝓductione creaturarum dependeret quas in ſui cō paracione cōſtat eſſe quaſi nichilum et inane ito ut mirādū pociꝰ videat̉ īmēſam ꝑfectionem fuiſſe dignatā res tāte imꝑfectioīs et cuiiſdā vilitatis ꝓduce̓ at regere quas ſi repēte deſtrueret vel in vnū confunderet quis ei dicere poſſet cur ita facis. Qu̓eciam theologia volens amplius captiuare ō nē intellectū. in obſequiū fidei. ꝓpoſuit in mēoriq diuinoꝝ mircibilium eſcā quā dedit dn̄s timentibꝰ ſe in eukariſtie ſacramento. vbi relucet in comprehēſibiliter ꝙ ſuꝑ ōnemi ſenſum ſuꝑ ōnē nature cō munis ordinē deus poteſt ſcit et dult cotidie mirabiliter operari. Ad cōſolocionē igit̉ aduene nō tri pro recogitatis alioꝝ calamitatibꝰ ⁊ anguſtijs theologia ſumit iniciū c pͥma et ſup̄ma cauſa que deus eſt. in cuiue dicione euncta ſunt poſita. et nō eſt qui ſue poſſet reſiſtere voluntati. de hinc ad inferiores effectus ſe deflectit. Philoſophia vero cō uerſum ut ſepius proceſſum retinet ob inferioribꝰ et cognitis ad ſuꝑiores ⁊ latētes cauſas ductū raci onis ſe ſubleuans. Occurrit autē pͥmitꝰ in hͦ ꝓceſſu mircbilitos reꝝ infra labenciū varicibilitas ſortis humane que numꝙͣ in eodē ſtatu permanet

deniqꝫ cōfuſio q̄dam et imꝑfectio eoꝝ omniū que mundus inferior oſtētat. ut ſunt diuicie opes dignitates regna gloria voluptates que frequencius in conͣria dilabunt̉. Sꝫ inchoat ꝓtinꝰ ab alto ꝑegrinꝰ noſter fide fultus. ita grauioris mali recō gitacio ſuffenciam leuioris facit equanimiorem. pult ecce ſupremus iudex deus prout edocet theolo gia ꝙ ab inicio mundi vſqꝫ hodie et in ſecula ſup plicijs infernalibus angeli multi et homines cru cientur. vult alios in purgatorij locis penis tradi ꝯqueri non audes neqꝫ debes. vult autē homines victores tribulacōnibus multis exerceri tu quis es qui qͣrulando contradicas; Quid magnū ſi corcuūt et pereunt qn̄qꝫ peritura. ſi moriuntur aliqn̄ morituri. hoc vero inqgnū eſt elaborare quo fine cō cludatur vita ſemper victura. vel in ſocietate beotoꝝ vel in dompnatorum colamitate. monachꝰ. Sencio volucer ꝙ in alienorum ſicut et in ꝓprio rum malorum meditacione cōtentus non eſt adue na noſter infima ſectarie ſcandit protinus ad ſup̄ ma velut in arcem ſupra quam non eſt altera. videcit autē ne cadat. eſt em̄ ut aiūt lopſus iſte ſapi entum de ꝓuidencio dei cum arbitrij libertete. vide at inſuper ne dum fragilibus et caligontibus ocu lis incircūſcp̓tibile lumen nititur attingere demer gat̉ in tenebras deſiores. exēplo nocticoracis qd̓ ī ducit ariſtotiles ad nitidiſſimū ſol̓ lucē. Volucer.
1

Tutatur eum monache fides illuminās tenebras ſuas et ciciem mētis inualidū ſua luce colluſtrat. ut in tā excellenti lumine figi poſſit. eiqꝫ ſit delecta bile iocūdū et ſalubre videre lumē diuiniū qd̓ abſqꝫ ea odioſū foret noxiū et triſte. Proinde ium accepiſti quod de cogitucione nedum aliene. ſed ꝓprie dāpnacionis agit. vmiptomen ad intelligenciam huis rei vel ne incredibil̓ vel ſcandaloſa ſit ad ꝯg noſcendū p̄terea qualiter et in qͥbus hūcna volūtas diuine debeat conformari. rememorāda eſt diſ fictio de triplici volūtote ꝓut ad omnem appetitū nomē volūtatis ſe ꝓtendit. Eſt in ſupremo ꝓprie dicta voluntas racōnalis inſite porcioni ſue ſuperi ori que ad leges conuertitur eternas vel ad vnicē pocius et̄nitatis legē ſua fecūditate ſeu virtuoſito te multiplicē. Eſt em̄ iuxta ſapientē dei ſpūs vnicus et multiplex. Hec voluntas ito ſemper confor mis eſſe tenetur diuine voluntati cognite. ut adu̓ ſus beneplacitū ſuum nūqͣ remurmuret qͣſi vel in iuſta ſit vel irracōnabilis aut incōpoſita crudelis et inuida. hec voluntus in beatis ſpiritibus ita di uine cōiūcta eſt īmobilit̓. ut ſicut ipſi cū deo vnuo ſūt ſpiritus. ito ſit vnū velle et vnū nolle qd̓ amitoꝝ eſſe ꝓpriū eciā ph̓ia tradit. Hinc ꝑ pſalmiſtā Abſorpti ſunt iuncti petre iudices eorum. que petra criſtus eſt et deus. quia criſtus deꝰ cui ſci iudices ſeculi ita iūcti ſūt ut abſorpti videantur in deo.

et vnum facti in cōmunione volūtutū cū eo. Porro voluntas hec in viatoribus bonis diuine volūtati cognite. licet mobiliter cōformis eſt. orans ex inſti tuto xp̄i. fiait voluntos tuū ſicut in celo et in terra. qd̓ in orcicionē ſua ſeruauit dicens in agonia poſi tus. Abba pater omnia poſſibilia ſūt tibi. trāſfer hūc calicē a me. ſꝫ nō qd̓ ego volo ſꝫ qd̓ tu. conſiſtit in hac cōformitate et applicacione volūtatis ad pͥmam et inobliquabilem regulā diuine voluntatis rectitudo cordis nr̄i quā cōſequitur exultacio pox iocūditos ac vniu̓ſaliter omē bonū qd̓ videns in ſpiritū ꝓph̓a clamauit. qͣm bonus iſrahel deus hijs qui recto ſunt corde. Quo contra peſſimus iudicatur deus ab habentibus cor diſtortū qualiter eſt in hominibus malis hic in via flexibiliter temen in dāpnatis vero cū obduracione ſempit̓na. Altera voluntus eſt inſertu porcioni racōis inferioris. q̄ quidē altera dicit̉ nō in ſbā ſꝫ qꝛ cōuertit̉ ad leges vel res inferiores elongata qͦdāmodo a pͥmo luce et v̓tute eo tenebroſior et debilior effecta. quo magis ac mnagis in inferiorum oblectacione et viſione ſe cōuertit innectit et demergit. ita ut nequeat quan doqꝫ oculos tenebris aſſuetos in ſupernam veritatis lucē attollere. ſicut oculus cornis poſitus et recluſus vbi ſol materiol̓ occidit vel occaſui ꝓximꝰ eſt caligat. Hanc voluntotem inferioris porcionis qn̄qꝫ vocamꝰ appetitū ſenſualē nō gu̓aliter ſꝫ ꝓut

natus eſt obedire racōni. et ita liber ē ꝑ porticipo cionē. ſcd̓m quā voluntutē permittit nos deus m̄ſ ta velle veſ opture fieri. quoꝝ oppoſita vult abſolu te diuina ſua voluntas. ut pius filius bona volun tate vult patrem viuere quem deus mori ſtatuit. Hec tn̄ intētū recta eſt ſi voluntati ſuperioris racōis. ſic̄ illa diuine nequaꝙͣ remurmuret. Terci o modo ſub volūtutis noīē late ſūpto cōplectitur ōnis appetitus qͥ non cōiūctam racōnē ſequi habet ut eſt in hominibꝰ de duplici volūtote pͥori. ſꝫ regit̉ ⁊ dirigit̉ tm̄mō qͣſi remēorata ab intelligēcia infal libili q̄ deus eſt. qui ſic res ordinat ut eas ꝓprios motus age̓ ſinat. ꝓpteres volūtus hec n̄llo pacto cōtraria p̄t eſſe vel adu̓ſa diuine volūtati cuiꝰ ſoliꝰ influxū vel inſtinctū cōſeqͥtur. Qº ſit ut in brutis n̄ habentibꝰ cōiūctā ſibi racōnē culpa coreāt motus ſenſuales qͣles in ſingulis variantur ſcd̓m naturā huius ſpeciei vel illius quos omnes in homini bus quodāmodo qggregatos inſpicimus. Scd̓m metrū ſcd̓i. Vot ſubiecta modis animalia. Paſſionibus ſunt Crudelis leo tigris et aſꝑa Trux aper furore Indomitus ſiluas onager colit Vnicornis atrox Iaſciuit vitulus. petulans caꝑ

Et equus ſuperbus. Aſtus fraus vulpi. lepori timor Os vorax lupis eſt liuidus eſt catulus. ſus ſordida Tardus eſt aſellus Vrſa ferox. prudens elephas ſibi Caſtitas amico Turtur fida pari ſimplex quoqꝫ Stulta corde perdix Pauo glorius et zelotipꝰ Eſt auara cormix Felle columba curet. canit oniuia Subo dira planctu Eſt apīs arguta mira facit Arte mel fauoſqꝫ Prouida ſe formica regit pigra Pult cicāda ſoles Niſus aues. lucius piſces rapit Eſt odora vultur Pugnaci gallus eſt pectore qiluus eſt merti Quis philoniena mōs vr̄os copit Ac alaudo veſtros. Tales innumeras animalibus Inditus videbis Condicōes quas natura dat Alma cuiqꝫ ſparſim

Omnici ppulchro regit ordine Noxia nullū culpcit Nullꝰ et error ineſt. induſtria Cuiqꝫ mira dalde. Aſt hominis racio cōplectitur Omne tele ſpurſim Per varias ſpecies rectrix data. Cui neceſſe cūctos Affectus iuſto moderamine Temꝑet regatqꝫ Si reniiuit peccat. ſit ſeruaqꝫ Turpiorqꝫ brutis Sret racio fiet ſibi ſubditus Eius appetitus Et dominatur ei. qd̓ ſi nequit Haud ream putato ¶ Proſat̓cia ſcd̓i. mōchꝰ. Iſeret me mei rehementer meiqꝫ ſimilium corde volucer dum iſta perpendo. vident iniquitotem et contradictionem in hominum ciuitote vel regno ſpirituali. vbi ſummo tranquillitas eſſe debuerat. vbi par erat voluntatem quamlibet inferiorem parere ſuperiori. ſed hoc euerſo turbatoqꝫ ordine ut pax abcedat neceſſe eſt. Nam pax quid aliud eſt qͣm ordinis tranquillitas in imperando et obediendo. Volucer. O bedit chonache ſi validū fuerit ſi viuax et efficax

ſi viuax et efficax imperiū. cuiuſmodi viuacicētē grā virtutesqꝫ conferunt. p̄cipue iugis exercitaci o voluntatis ſuperioris. ut ad diuinā ſe cōuertut videat obſeruet inhereat. Ita em̄ fiet ut ipſa roboe̓ tur et debilitetur inferior in contractu ſuo apcior eſ fecta ſuſciꝑe formā vel influxū ſeu virtutē a ſuꝑiori deriuatum. Imitādus ē iheſus factus nobis a deo ſapiencia qui ſuſcepit et oſtendit in ſe quid agere debeomꝰ. in quo preter voluntutem diuinā erat ei deus. triplex quā diximꝰ voluntas inuēta eſt. Do luit ſcd̓m pͥmū aſſidue qͥcquid deus voluit. laudās et aꝓpbans ordinē diuine ſapiencie bonitatis et iuſticie in omnibus quecūqꝫ voluit et fecit in celo ꝑ ſaluacionē in omnibꝰ cibiſſis ꝑ dāpnacionē. ī ter ra et in mari per quandā ſaluandoꝝ et dampnā doꝝ varium cigitocionē. Nos itaqꝫ iheſum ſcd̓m hanc voluntatē debemꝰ imitari. et ſi nō vſqꝫ quāqꝫ poſſimꝰ ex equo dū hic viuuimꝰ quando nōdū confirmati ſumus. quando ꝑ ulterā ſcd̓arū voluntatū diſtrohi poteſt in nobis hec voluntas et turbari ymmo et ab actu ſuo penitus impediri. ſicut et iudicium ſuperioris racōnis ſcd̓m ꝙ dirigit̉ poteſt ab ſorberi. Secus in xp̄o ſicut in beatis; qꝛ ſcd̓m hōc porcionē beatus fuit in vic criſtus. nichilominus hec voluntus in criſto voluit ut inferiorduplex volū tus ageret motus ſuos in omnibꝰ abſqꝫ peccato. hinc doluit hinc triſtis et meſtus fuit. hinc orauit
iit

hinc miſcd̓ia motus eſt ſuꝑ turbas et egrotos hīc lacrimatus eſt. hinc cōqueſtꝰ eſt tūꝙͣ ſenſualitatio aduocatus. deus deus ut qͥd dereliquiſti me. quādo porcio inferior abſqꝫ vllius conſolacionis redundā cia ſuperioris ad eam demerſa erat in acerbiſſime paſſionis abyſſum. nemo autē vnꝙͣ cornem ſuam odio habuit. hinc poſtremo cū clamore valido et lo crimis deo ſupplicans expirauit. Exemplum igit̉ nobis dedit deus. ut quēadmodū iuxto hanc dupli tē voluntatem fecit ſcd̓m quam erat vicitor. ita et nos faciamꝰ tā pro nobis ꝙͣ ꝓ fratribus ploremꝰ oremus triſtes ſimus et clamemꝰ. qꝛ ſit eſt volūtas dei. cui ſuꝑior nrā voluntas conformis eſt ſi bona eſt. Conſurgit inde meritū multiplex ſi nō dimoue tur aſtucione ſua. hoc eſt ſi ꝓpter motus īferiores illius duplicis voluntotis nichil vſpiam mali aigit quod diuine ſit aduerſum. qonaichus. Sꝫ qͦd aget pauperculus et infelix viator venūdatus ſub pcc̄ō ſenciens cū apoſtolo aliam legem in membris ſuis repugnantem legi mētis ſue. et captiuantem ſub pcc̄o qualem ph̓i experti ſunt. quis enim viuēs expers eſſe p̄t. ſꝫ originalis cauſa tante corrup cionis fuit eis incognita quā theologia reuelauit Nōne dū concitur qnimꝰ aſſurgere. illico quaſi ꝑo liſi diſſolutus aut debilitatus coluber relabitur? Ve nobis victoribus quos fatigat et ſepius inter tbat volūtas īferioris racōnis. enitēs ad ſe trahe̓

ſuꝑiorē rectricē volūtotē pōde̓ graui fomicis origi nalis grauiori peccati actualis grauiſſimo inueterate cōſuerudinis. et ſuꝑ omnē modū ingēti mo le obduracionis. qualit̓ in xp̄o nec fuit nec eſſe po tuit nec ſimilit̓ eſt in beatis. Volucer. Exclame mꝰ monache cū apoſtolo. Infelix ego hō qͥs me liberabit de corꝑe mortis huiꝰ; ſubinde rn̄deamꝰ. grā dei ꝑ iheſū criſtū. diccimꝰ eidē. fiait nobis dn̄e ſcd̓m iudicium atqꝫ deſideriū nō inferioris ſꝫ ſuꝑioris rō nis atqꝫ volūtatis. fiait in nob̓ ſicut in celo fit. vbi motꝰ regularis pͥmi mobil̓ tāꝙͣ racionalis tēꝑat obuias reuoluciones orbiū inferiorum ſiue plone torum. Porro contrauitamur ut poſſumꝰ veniten tes ſaltem in ſuſpenſo quodam liberum arbitrium ne precipitanter elicioit actum ſuum. quin ī hac vi ſuſpenſiua ſit velle ſit nolle ſit actus medius. ſaluatur precipue libertas arbitrij et ſuara nobis v tilitas. alioquin ſine ſuſpenſione tali vel reniſu vo luntas inferior fortificatur aſſidue rebellior quoqꝫ et indomebilior efficitur vſqꝫ adeo ꝙ ſimilis fit iu mentis inſipientibus que curent arbitrij volunto te ſuprema. ymmo vero plurimū differt. quia ſubſteruit et ſeruire facit ſue libidini dn̄am voluntotem deterior effecta brutis quo ſeuiſſima eſt iniuſti cio ferens arma. Omittumus eos quos ad hāc ſeruitutem malicia pertrahit. loquamur illos qui iudicium racionis qͦ bbertas radicat̉ vel malū hūc
Iti

ut infantes et fatui vel imꝑfectū ut pueri vel inuoli dum ut femine. namqꝫ pariū et mutubile ſemꝑ fe mina Ꝙ ſi cō cognoſcitur cur pueroꝝ ſit imꝑfectū et mulierū inualidum iudiciū. Credi nō p̄t quantum turbā hm̄odi puerorū et puellarū inter borbatos homines exꝑimur. Gulti multo ſuꝑ hac re locuti ſunt. aſtrologi medici ph̓i. et hij vurio mō poete mnagici ꝓph̓e falſi vel ydolatre. ꝓphete verꝰ tādē dixit de deo. qͥ finxit figillotim corda eorū q̄ in telligit oiā oꝑa eoꝝ. Et ſapiēs. Cor regis in maū dei ē. quocūqꝫ voluerit īclincibit illud. qͥ ſcd̓m̄ opoſtolū cuiꝰ ꝓult miſeret̉: et quē vult indurat. Theo logia vero recipiens ex ōnibꝰ pͥorū dictis id qd̓ ꝓbabilius ē et imꝓbabilia reiciens cōflat et colligit pro ſtatu vie et nature deſtitute cauſam talem Itcqꝫ ſicut aiā rōnalis depēdꝫ a corꝑali diſpoſicio ne vel armonia nō qͥdē in eſſe cū ſit mmimaterialis et īmorlis. ſꝫ inoꝑciri in corꝑe. ita ſcd̓m vorias opacio nes ſuas p̄ſupponit et reqͥrit diu̓ſas diſpoſicōnes armoniacris. vniā hebꝫ ut informet et ſuſtētet corpus. alterā ut regetet ⁊ augeait. alterā ut moueat et ſenſificet. et hoc qͥdem nō vno mō ſicut nec vnꝰ eſt tantum ſenſus cornis ſed eſt exterior. eſt et interior multiplex. quas inter armonias non dubiū qͥn primū in ꝑfectione ſcd̓a excedat. ſcd̓am t̓cia. et ita de reliqͥs. Neqꝫ negat aliqͥs qͥn in p̄dictis operacionibꝰ vtat̉ et egeat aiā rōnal̓ organo corꝑeo

ſicut eſt forma corꝑis organici p̄hifici hominē in eſ ſe cōſtituens. vmi ſuꝑ eſt alia ꝑfectior oꝑacio racio nalis anime ſupͣ brutales. in qua cōuenit cū ange lis. qua oꝑacionē dicimꝰ intellectualē. in qua radicat̉ libertas arbitrij q̄ libertus eſt facultus racō nis et voluntatis. qꝛ nec voluntus ſine racōe elige ret. nec racō ſiue volūtate vellet. libertos idcirco cō plectit̉ vtrāqꝫ vim. Rurſus hec oꝑacio ītellectus lis ꝙuis in ſe nō ſit organica. p̄ſupponit taimē dipoſicōeꝫ organicū in ſenſibꝰ p̄ſertī interioribꝰ ꝑfecti orem lucidiorem et qͥeciorem qͣm aliqua ſit aliarū. Omnē em̄ intelligentem ſicut dicit qriſtotiles ne ceſſe eſt ſantoſmato ſpeculari. ꝙͣuis aucēna et al gazel cum ſimilibus tradiderint intellectum deſui illuſtraciones ab intelligentijs ſine ſenſu preuio vel inſpectione fantoſmatū poſſe ſuſciꝑe. linc prophecias et diuinaciones tam in vigilia ꝙͣ in ſomp nijs ſaluare nitūtur. ſicut aliqͥ tradiderūt fanteſias om̄s brutorum et hominū q̄ celeſtibus corporibus exoriri. longum vero proſequi eſſet opiniones ſingulas. Redeamꝰ ad cōpendiū et dicamꝰ ut cepimꝰ ꝙ intelligēdo pͥmitꝰ et ſpēs intelligibiles ē liciēdo ncc̄e eſt fantoſmata ſpeculari. nō certe qua liocūqꝫ ſꝫ ordinato pura et lucida. ſi lib̓m arbitriū debeat eē ꝑfectū ſtabile et integrū. cū āt mille mod̓ ymmo īnuis cōtingit iſtā quā vſus liberi arbitrij p̄req̄rit armoniacū diſpōſicōuē nūc toͣlit̉ impediri

ut in infantibꝰ et fatuis ebrijs et amentibus multis nūc īꝑfectā hrī ut in pueris. uiūc inſtabilē et va riā ut in feminis et in omnibus generaliter qͥ varijs paſſionibꝰ affecti ſunt. tādē integra vix hobetur hmodi diſpoſicō ad queqꝫ intelligibilis ꝓpter defectū cōſurgente ex naturali vel accidētali cōplexi one. quo ſit ut diu̓ſi vigeant vſu liberi arbitrij. qͦdam in iſtis alteri in alijs et nequaꝙͣ in vtriſqꝫ. qͥd dicemꝰ de diuerſis hominibus. cū varietatē iſtam diuerſis tēporibus ymmo eodē die. et fere de momē to in momentum cognoſcet homo qui ſe diſcuſſerit acriter in ſeipſo. dum famelicus aliter iudicat ꝙͣ repletus. ſobrius ꝙͣ ebrius. manſuetus ꝙͣ ira ſuc cenſus. vigil ꝙͣ ſompniculoſus. cimans ꝙͣ inuidus continens ꝙͣ libidine ſtimulatus. humiliatus ꝙͣ ex altatus. et itu de veliquis ſine numero. Neqꝫ camē adhuc attigimꝰ melācolices fantaſias qͣs infi nitus medici tradūt ex humoꝝ corrupcōe varis ge neratas format ei grā exēpli fantaſia fumis groſis obtēbrato fante ſmata t̓roris et horroris. ſicut puer in tenebris ſolꝰ inde clamēs et fugiēs. Qua ex re ſēꝑ t̓ſtes ſūt aliqͥ. aliqͥ ē diu̓ſo iocularit̓ leti. ¶ Terciū metrū ſcd̓i. Plendidi ſolis radij videndos Exhibent ſeſe tuitu fideli Si ſerenus ſit medioqꝫ purus Aer īmo perſpicuo refulgens

Guttule roris pluuīe vedenſe Rarꝰ aut nymbꝰ vel optat nubes Pendulū ſi ſe per mane librant Frangitor circa radius cathecū Diſibꝰ falſas tribuit figuras Gille portēdens oculis colores Yridis monſtrat pluuioſus arcꝰ Halo lunaris voria veſ ortu Sol vel occaſu ſpecie inteſcens Par in obiectis ſpeculis videre In quibus diſtant color et figura Pro ſitu tali variaqꝫ formo Eſt agens virtus amime ſuprema Que reluceſcit radians in ymci Parte poſſiuū ſpēs in actum Efficox ducit. ſꝫ ſpeculatur Per pͥus groſſi ſimulachra ſenſue Spus que fert cerebri medullis Cum quibus fumos recipi putato Hos vogos turpes fetidos ⁊ atros Alteris mulcens nitor eſt et ordo Pulcher aptatus numero placenti En hēs cauſas. ſapienter optes Cur fit eluſus racionis vſus Arbitrans plene. nec ineſt facultos ¶ Proſa quarte ſcd̓i. chonochꝰ. Ntelligo voluc ꝙ latē poteat iſta de fātoſijs
iiiuumū

cordis de fallacibꝰ iudicijs anime perſcrutocio. ſecūdū quam meminiſſe debet homo frrgilitotis et inperfectionis ſue. nam qualiter inuenietur aliqͥs qui pretectis incommodis vel in aliquo non ſit ob noxius. Sed quemādmodum de vicijs oraicius di cit. optimus ille eſt qui mīmis vrgetur. ita liber ille dicendus eſt qui non vltra cōmunē hominū modū meſancolicis fantoſijs irritet̉. Redeat vero ſermo noſter vnde ſūpſit exordiū. ut cōſorus ſibi fiat. Volucer. Redeat volo. p̄miſimꝰ quidē īueſ tigūdo cōſolacōnē aduene nr̄i ſuꝑ cōtricōe gētis ſu ē ꝙ eum thrologia ad conformandū voluntatem ſuam diuine volūtati pͥmitus anhelat. ito em̄ ha biturus erat cor rectū ac perinde letū pacificū et tn̄ quillū. ſꝫ qm̄ de qua voluntate ſermo fieret ignora ri poterat diſtīctio trimēbris de voluntate ſubiūcta eſt. Reddica ꝓinde racio cur in volūtaite p̄peditur libertas arbitrij quo facilius appareret qualiter adiuuatur. Progredientes igit̉ diceimꝰ ꝙ intel lectus poſtꝙͣ inſpexerit fanto mato poteſt inde ſpe cies intelligibiles elicere denudando quodāmodo eas a materiali cōdicionē et in eis effodiens agal mu ſpirituale hoc eſt ſimulachrū vel cōceptum nūc vniu̓ſalē nūc ſpecificū. Quo facto intellectus tolit̓ actuatus iā poteſt rōcinari nō inſpecto fantoſmo te. iā ſilogizat diſcurrit regulas arciū ſibi format generales et infallibiles ad exēplar artis prime

Neqꝫ neganda ē hec vis intellectius. cū de v̓tute eſtimatia fateam. ꝙ ex ſenſatis elicit ſpēs inſenſatus. ut oius inimiciciā ex figura lupi. At vero dū ſemel actuata fuerit ꝑ fantaſmata ortū hn̄cio ex aliquo ſenſuū exterioꝝ iam poteſt aliū ſibi forre talis generis in ſompno vel vigilia aliter nō. Cuiꝰ ſignū eſt ꝙ a natura ceci nō ſompniant neqꝫ fanta ſiant̉ de coloribꝰ. neqꝫ de eis ſciām hn̄t vllā. Deni qꝫ ꝑ cōtēplacionē ut alibi dicendū eſt venit mens ad intelligēciā purā et ſimplicē ſine motu vel diſcurſu ad exemplar licet imꝑfectū valde ſimplicio intelligencie diuine q̄ vnico cōtēplatur intuim pn̄cia preterito et futura. ⁊ inſtar cētri intelligibilis ſtabilis manēs dat cūcio moueri. ſit vnico et īuo ricito reſpicit et intelligit ōnic q̄ motui ſubiectō ſunt. Ad hunc ſtatū theologia ſucidet aſpirare. cui quanto ꝓximior tanto ſublimior et liberior eſt voluntas. que velut ex alto iubet et imꝑat ſenſua li voluntati. ꝓpter cuius tractum ſicut nec ꝓpter motum naturalis appetitus non deſerit locum ſuum qūo adheret deo ponēs in eo ſpem ſuam fidem atqꝫ dilectionem. Ꝙ ſi iuxto ſapientis verbum ſicut porturientis eor ſuum fantoſias patitur. ut ſit in ſenſualitate. non dat in illis cor ſuum intellectu ale niſi ab alto īmiſſa fuerit viſitotio. ſecundum quam regitur. agitur. atqꝫ dirigitur. non quidem fatali neceſſitate ſeu fluctuacione fortuita. Colliiriti

gimꝰ em̄ ex īmenſa diuine ꝯgnicōnis viuacitate longe ſuꝑ nr̄m cognoſcendi modū ſimul et ex volū tatis libertate ꝙ apud eā nichil eſt fortuitū nichil caſuale nichil inſuꝑ ad extra neceſſariū vel fatale Racō pͥmi eſt qm̄ nichil cigitur in mūdo qṅ ab eter no p̄uiderit illud deus cū tota ſerie cauſarū eciam mimarū. Secus opud hoīēs preter quoꝝ intencō nē ꝓdeūt effectus ex variarū ignotarūqꝫ eis cārū cōcurſu. quemadmodū vide̓ eſt in inuēcōe theſauri dū terra fodit̉ ut excolat̉ nō ut aurū inueniatur. hic ortū habuit fortoſſis illud ariſtotil̓. ꝙ vbi ma gis ē de intellectu ibi minꝰ de fortuna. Recte quidē adeo ꝙ vbi totū ē p̄intellectū nichil ē fortuītū. Si vero fortunā qͥs trāſferat ad cūm ꝓducētem effec tus qui dicuntur in ordine ad nos fortuiti. ſic pͥmō cauſam dicere poſſumꝰ eſſe fortunā. qm̄ pͥncipoliter et immedicte concurrit ad omnem effectū. Dediſſet hoc modo virgilius umi epytheton fortune. dicēs. fortuna omnipotens ⁊ ſaluſtius ſꝫ ꝓfecto inqͥt fortuna in oī re dn̄atur. Ceterū de fati ncc̄ito te liquet ex p̄miſſis ꝙ nichil ī rebꝫ creatis tole ſit. facta ad pͥmū cauſam ꝯꝑatiue q̄ nulla actionis ne ceſſitate cōſtrīgitur neqꝫ reſpectū celi neqꝫ e̓ſpectu terre et oim̄ que in eis. ſunt. Coagit tamen differēter in actionibꝰ que dicūtur na̓les quibus non ē ānexa racō ꝓpria. nec ex ꝯn̄ti vllō hn̄t libertatem ſeu cōtingenciā in agēdo ex pͥncipijs ſuis ītn̓ſecis

Aliter in hobentibꝰ cōiūciam racōeꝫ qͥbꝰ intriſecō facultus ē volēdi l̓ nolēdi ſcd̓m iudiciū ꝓprie rōis nichilominꝰ ſi ad pͥmā caiuſam na̓liter agēciare tuleris. illa nō neceſſario ſꝫ cōtingent̓ efficiūt motus ſuos. hoc in miraicul̓ factis circa ſolē circa ignē circa mare t̓rā et beſtias ꝑſpicuū eſt fidelibus. Dat̉ itoqꝫ regula ꝙ in ōni productione ſi occurrit aliqua calibere cōtingent̉ agēs qͦtquot fuerīt nali ter cogigētes effectꝰ ille cōtigent̓ ꝓducit̉. Qua in re patet ꝙ actꝰ elicitꝰ crecite volūtatis ſortitur cō tigenciā ex duplici radice ex ſua intn̓ſeca et ex ſu periore diuina. qhoncichꝰ. Cauſam nō inuenio volucer hijs q̄ dicta ſūt repugnādi neqꝫ alit̓ phie verba loquētis cepud boeciū de fatali ncc̄itate reci pienda puta. Scis attumē cōturbari nōnullos e pud qͦs deꝰ ita cōſid̓at̉ tāꝙͣ rex ſupͣmus qͥ vnico ſe niel imꝑio cōſtituerit vniu̓ſū mūdū dans vnicuiqꝫ rei ꝓpriū officiū quēadmodū trenꝰ rex inſtituit vel exercitū ſuū vel curia iudicioꝝ et legū cuit arti fex aliqd̓ horologiū. ipſe vero deinceps manet quie tus neqꝫ ſollicitus per fingula. nituntur hanc eſti iecionem ſuam fulcire per dulgatum illud Auguſtini verbum. deus ſic res adminiſtrat ut eas ꝓ prios motꝰ agere ſinat. qui et ꝓphetico ore dixit. e go ſū deus et non mutor. Volucer. ita ē mōche Redeunt tales ad ſuperius improbatum ph̓anciū opinionem. quā inſectantūr m̄lti ſeculariū trārum

ac exiſtimacio pulgariū. quoꝝ videbis aliquos ſi ad ſcripturā ſacra ſe cōuerterint nichilipendere vel irridere ſimplicitatē eius eo ꝙ maximā ꝑs contexi tur hiſtorijs. habemus inquiūt aliunde norraciones hiſtoriceis. que et ſtili ſplendore et rerū geſta rū mugnitudine nō inferiores exiſtunt. Vmiptamē hoc inter eſt qm̄ hiſtorias hebet ſcriptura ſacra ꝓut in eis cōtenta reuelauit deus ꝑ ꝓphetus longe pͥus an̄qͣ fierēt. Ex qͥbus pulcherrime ac ſaluber rime veritōtes eluceſcūt. Eluceſcit pͥmo diuina ō niū p̄cognicio ſimul et ꝓuidencio regitius omniū ē gerūtur tā in celo ꝙͣ in terra que voluntati ſue ſer uire facit vniuerſa nūc ꝑ bonos nunc per malos aduerſum quam nō eſt ſapiencia neqꝫ conſilium udeo ꝙ homines vel demones implent p̄diſpōnē reuelatum dei dū conantur illam vel effugere vel fruſtrare. Sūt in exemplū venditꝰ ioſeph. et expo ſitus cum alijs infantibus aquis moyſes ⁊ dauid a ſaule ꝑſecutus. cū ceteris abſqꝫ numero. Eluceſ cit preterea ꝙ prenūciacōnes dei factas per ꝓphetas vel ꝑ ſcripturā cōdicionē ſepe recipiūit licet ex p̄ſſa nō ſit ſcd̓m varietutē meritoꝝ vel demeritoꝝ et voluntatū apud illos qͥbus vel ꝓ qͥbus hm̄odi p̄ nūciaicōnes fiunt. Hoc de iona reſpectu niniuitoꝝ hoc de yſais reſpectu ezechie. et ita de reliqͥs liquet Relinqͥtur idcirco ſemꝑ hominibꝰ dū viatores ſūt pm̄e locus et pie oraicionis atqꝫ cōuerſionis effectꝰ

nec ex immutabilitate dei vel p̄uūciacionis ſue deperacioni locus datur. Eluteſcit omplius nō eſſe ſeruiendū deo ꝓ ſola ꝓſperitatis adepcione vel ad uerſitatis eitucione tēꝑali. q̄ veritas in euangeli o manifeſtius cradita ē. ꝙͣ lex antiqua tē poralia cōmodo vel incōmoda rememorans exponeret; eſt equidē premiū p̄ſtancius merito nichil autē tēpole p̄ſtancius eſt virtute. Sed neqꝫ cū ſtoycis ē ſa tis dicere virtutē eſſe premiū ſui. ſicut vicium ſeip ſum penam hebet. Alliciendi fuerūt homines ad loborioſa virtutum opera et a ſuis voluptatibus vicioſis arcendi ꝑ ſeporatū aliquod mauis tā pre miū ꝙͣ ſuppliciū. Ad qd̓ ph̓ia qꝛ pertinge̓ non potu it hic deficit cū ſua cōſolacione; deficiunt et illi qui volētes ſuis exhorcōibꝰ vel p̄dicacōibꝰ bn̄ inſtitue̓ ad amorem dei ꝓmittūt ꝓ illo qͣſi cōmutocōnē qͣn dā bō tēꝑalia ut diuicias ut ſanitutē ut ꝓlē egre giū a aliqd̓ ſimiliū. ſit em̄ et cortex lrē veteris p̄tēde bat ꝙͣuis intꝰ ꝓphetici et eleuati viri ſpūalia ſub hijs tēporalibus ꝓmiſſionibꝰ obumbrata cōciperent et guſtarent. ſed de hoc lacius infra. Eluceſ cit poſtremo ex hac diuine volūtatis ad vtrumli bet actione extra ſe liberrima que ſolo muitu tēꝑat orbem ꝙ orciciones ſpesqꝫ noſtre diriguntur non inaniter ad deum ꝙͣuis immtitabilem. qꝛ cetera omnia mutare ſcit et potiſt dū vult. et hic ē gn̓al̓ motus inſitꝰ omni creature. quem obediencialem
rillui

nominare poſſumꝰ ut eꝰ ſequat̉ īperiū. quēadmo dū de aſcenſu gͣuis ne vacuū fiat dici ſolet. Et pro fecto ſi deus ſinat res ege̓ ꝓprios motus. ꝯn̄s eſt ut eos poſſit vel impedire vel mutare. alioqͥn nō iō res ſineret. ſꝫ ageret vellet nollet. Qu̓eciam miniſ tracio nōne reponit̉ in ordine cauſarū quās ab ini cio deus inſtituit. ꝓprius aū motus q̄geloꝝ liber ē in agendo. Proinde ſicut ſpūulis pociora ſunt tem poralibus tamꝙͣ illorum finis. ita ſit in temporali bus mutacio ꝓut exigit gratuitū regimē ſpūaliū p̄ſertim ad finē eterne bt̄itudinis cōſequendū. In hac autem regione vel ordine ſpūalium reponūtur diuina curiſmata. precipue fides ſpes et caritus. quibus motus inditus et quaſi ꝓprius eſt impetra re miracula dum expedit ut ꝙ in aquis validis terra apporeat gridā. in medio fornaicis ardentis ſit ventus roris. ꝙ montes tranſferātur. et qd̓ lon gemaius optobiliusqꝫ eſt fit ꝑ iſtas virtutes et oracionem eis ſubnixam. ut expeditū ſit ⁊ alacre liberū arbitrium voluntatis humane ad dirigendum pedes ſue affectionis. et intencionis in vium pacis et ſalutis. Ad conformandum preterea diui ne voluntati ſuam edemqꝫ prorſus inniti dicendo cū ꝓpheta. ut iumentum factus ſum apud te. et ego ſemper tecum. tenuiſti manum dexteram meam et in voluntate tua deduxiſti me. vn̄ libꝫ collocucōi diei preſentis terminū dare ſub hoc metro.

¶ Quartū et vltimū metꝝ ſcd̓i Ominis orbꝰ ſubſidiū ſibi Querit a vidente Cui plus nitit̉ ut magis audijt mimines periculum catre dū cecidit puer aſpicit Ac ei manū dat Scit quia non valꝫ ex ſe ſurgere Querit hinc iuuamien Vulnere fractꝰ qui medicamina Nouit hunc requirit Potat amaris vrit et ignibus Huit obedit vltro litibꝰ implicitus ſibi querere Iure vult peritum Dictoqꝫ nec refugit ſua credere Conſcius ſuimet Cur igitur cecipueri quoqꝫ Daucijqꝫ valde Iuris et ignari nos tradere Non cito velimus Xp̄e tibi qui rite per omnia Vis opem referre Quo ſine nulla valent diſcrimina Vi vel arte pelli Duc petimus quo vis mora p̄lla ſit Ibit alaeris mene
Iiiluſ Inti iuuti

Si caro turdat perqꝫ pericula Cuncta te ſequetur Grata nec inualido cum murmure Perget aūt trehetur Cur peccata ſciens cumulet nouo Dum licet mereri ¶ Explicit liber ſcd̓s. ¶ Incipit terciꝰ. ¶ Proſa pͥma. onaichꝰ. Sſum volucer. deſiderās curſus ex te audire verbū ſuꝑ ꝯſolacione ꝑegrini; ſollicitā em̄ ſuꝑ hec auiditotē ex ꝑ̄uigi li cordis mei cura que te loco temꝑeqꝫ preuenit intelligis. Volucer. Spes ut dixi monache ſolatur eum confugiens ad deū tōꝙͣ ad thronū gracie ad tēplum et arā miſcd̓ie ad archā federis ad libertatis oſilum ad firmam petrā et ſo lidum littus. A natura ſiqͥdem ita videmus inſtitutū. ut debilior īnitat̉ forciori. ſicut vitis vlmo ede ra quercui naufragus tebule puerulꝰ matri. So latur ipſum preterea ſcriptura ſacra reuelans decurſum mundaui regiminis a pͥma voluntate liberrimo. cui noſtra conformis eſſe debet. Quemad modum vero per ſpem vis irciſcibilis ſic ꝑ hm̄odi ꝯformitatē rōnalis ordinat̉. ⁊ ex cōſequēti cōcupicibil̓ dū ita fuerit ꝯformis et ſubdita ꝙ ipſius et dei ſit vnū velle et vnū nolle qd̓ amicicie ꝓpriū eſt

Videns autē ꝙ ircſcibilis ꝑ impacienciā cōturba tur et ꝑ ignorūciā ſeducitur racionalis. deinceps igitur conplebitur ſermo ſuꝑ īpedimentis hmodi tollendis. pͥmū per pacienciam alterū ꝑ doctrinā vbi nonnulla que in pͥoribus dici potuerant inſerē tur. qonachus. Placꝫ qd̓ dicis. qm̄ et dictorū recordacōne ſūmoriani. et dicēdoꝝ lucidum ordinē tradis. Volucer. locuturꝰ ergo de ꝯſolacione ꝑ pacienciam recte michi videor id eigere ſi de modercmine zeli inchociuero: habet itēqꝫ zelꝰ int̓ paſ ſiones vehemenciā multū. Audi ſapientē. dura ſic̄ infernꝰ emulacio: profert inſuꝑ ſibi ſpēm iuſticie quo fit efficaicior ad nocendū dū deiuat. qͥd em̄ effi cacius ad nocendū. ꝙͣ familiaris inimicꝰ; et qͣm̄ de moniū meridionū. qd̓ in angelū ſe lucis trāſfert? Porro zelus et ſi qn̄qꝫ ſignificat inuidiā qn̄qꝫ odiu aliqn̄ imitacōeꝫ. vtemur hic zelo ꝓut eſt deſiderium vehemēs quo quis incitat̉ ea tollere que reſibi dilecte videntur aduerſa. Sic homo zelat pro vxore ne mechus abutatur ea. et hinc zelotipia; nir̄ ꝓ filia ne violet̉. iuſtꝰ ꝓ domo dei volēs ab ea tolle̓ qͥcquid viderit ſcandaloꝝ. vnde illud. Zeluo domꝰ tue comedit me. cuiꝰ recordati ſunt diſcipuli xp̄i. dū eiceret vendentes et ementes de tēplo ſeu do mō dei. Lelum hūc vltimū laudauit qͥ dixit. nullū eſſe deo accepcius ſacrificiū ꝙͣ zelū amimarū. vere qͥdē ſi comitet̉ ipſū beniuolēcia diſcrecio ⁊ ꝯſtācio
iilpiū

que trici ſi deſercit aut contempucit zelus tecte cōperaueris ipſum gladio bicipiti in manū furioſi. igni rurſus et fulmini ſine obice peruaganti. ¶ Primū metrū t̓ci Agens flamina rapax libera ſi manet Mox ſup̄mo domus ꝑuolitans vorat Quo plus abſqꝫ modo torrida canduit Eſtas. fulguribus crebrius emicat Eliſusqꝫ vapor diſſipat infima Eſt igni ſimilis zelus et eſtuat Intus cor ſtimulans. quo vehemēcior Incūbit cohibe. ſac teneat modū Collidunt in eo ſe pariter duo Affectus nimiū. ſingulus improbus Hinc impellit amor. hinc furit odiū Ielus nam qꝛ rem diligit ⁊ colit Iedi nō patitur. ꝓtinus incitus Ira corripitur recta nec inſpicit Odit ꝑſequicur nec requiem cupit Fingit iuſticiam. tēdit in ardua Supra poſſe ferox frangitur et ruit Secū multa trahens q̄ pereunt ſimul ¶ Proſa ſcd̓a tercij. honachus Onne zelꝰ excuſat̉ o volut̉ ꝓpt̓ intēcōeꝫ boni finis. eciam ſi leſerit. ut dum vult tollers ſcandala a domo dei. ſacogens ab hominibꝰ vel he reſes corrigi vel ſymoniā abici vel tyrāaidē cōpeſci.

Nōne ſuffrrigat̉ ſibi v̓bū xp̄i. ſi oculus tuus q̄ eſt ītēcio tua fuerit ſimplex. totū corpꝰ tuū lucidū erit Voluter. Audiſti criſtū alibi dicētē. Ecce venit hora et iuūic eſt ut oīs qͥ interficit vos arbitretur ſe obſequiū p̄ſtore deo. quis tamen dixerit ꝙ hec inte cio reddiderit occiſores martirū abſqꝫ noxa? Quid q̄ſo iudeos incigis excecciuit qͣm zelus legis antie quā putobāt xp̄m velle ſubuertere. de qͥbꝰ apoſto lus. teſtimoniū ꝑhibeo eis ꝙ zelū dei hn̄t. ſꝫ nō ſcd̓ꝫ ſciām Proinde multos inueramꝰ ex hereticis eciā hac tēpeſtate quos fefellit talis zelus tollendi ſcādala a domo dei per hanc aut illam predicacionis pīoni. Hinc hereſes contra primatū romane eccle ſie ꝙ ſine ecc ſtat ſalus contra dotaciones vniuer ſalis eccleſie ꝙ ſūt ut venenū effuſū ſuper eam. om nisqꝫ ſymomie officina. contra p̄latorū ſtatū ſplēdidū et q̄plā familiā ꝙ a ſecularibꝰ eripi poſſūt eis oiā conͣ religioſoꝝ obſeruēciā ꝙ adu̓ſant̉ libertati legis xp̄i. et eſtimāt queſtū pietatē. cōtra omnem gn̓aliter p̄ſidenciā. ꝙ nullus preſcitꝰ. nullus exn̄s in pcc̄ō moli iuſte dn̄atur. neqꝫ prelatus ē neqꝫ ſa cerdos. qm̄ in coritatis radice fundatur ut dicūt ti tulus prefidencie. et itti de plurimis. Dū em̄ diſpli cuerunt mores. ſuborti ſunt errores. dampnatus eſt preterra ſtatus quando diſplicens in eo cerne batur abuſus; exemplo medici ſtulti deſtruentis ſubiectum. dum conatur expellere morbum. Cete
311

rū reminiſcaris velim eoꝝ que dies heſterna diſſe cuit ſuꝑ turbacionē iudicij racōnis. Addit aduena noſter exēplū aliud et id plaue crebro. Exꝑim̄ uit ſepius nōnullos q̄ vigilantes loquūtur ſimi lia ſompniantibꝰ. nichil pene dicentes qd̓ ſibi cohe reat. hanc poſſionē medici freneſim vulgus fanta ſiam vel reueriam gallice reſuerie denomiāt. Cuiꝰ cauſa ē qꝛ fanto matibꝰ rerū intus occurſantibus vtūtur ꝓ veris rebus ad extra poſitis quēadmodū ſompniantes. p̄ſertī illi quos exercere oꝑa vigilanciū cōpertū eſt. qui cū exꝑgefacti fuerint inue niunt ſe deceptos in aliquo ſuo iudicio qn̓tūcūqꝫ viſi fuerīt in ſompnijs velut invigilia ſe geſſiſſe Profecto nō diſſimiliter euenit aliquibus vehemē ter affectis et paſſionatis ꝙ in vigilia ſenſibus a pertis paciuntur aliquid ſimile dormientibus. ſūt em̄ cōſopiti et ſoporati vel debriati paſſionū radica tarū fumoſitatibus. qui licet eo tūc ſibi videantur ſapientes et virtuoſi ut vel liberales vel magnani mi vel humiles vel valde zelantes rem publicum vmiptamen ceſſantibus hm̄odi paſſionibꝰ intuent̉ in vigilia virtutis et veritatis ſe quaſi ſompnioſſe ⁊ in aliquo ſemetipſos notobiliter fefelliſſe. nempe qͥbus erat ex aliqua porte ſopitū racōnis iudiciū adeo ꝙ n̄llis clamoribꝰ ex adu̓ſo mouenciū poſſēt aut vellent exꝑgiſci nec ſuadentibus obedire. Cur ita; niſi ꝙ ſimulcichra virtutum intus fabricata

ꝓ veris v̓tutibus amplexant̉ in ſompnio vanita tis vbi mentitur iniqͥtus ſibi dicēs zelū eſſe qͥ furor ē. iuſticium que crudelitos eſt. correctionē q̄ dif famacio e. prudeciam q̄ calliditas ē. ⁊ ita de ceteris Sic ira ſic inuidia ſic odiū ſic qmor in excellencio iudiciū racōnis obfuſcant cōſopiūt et excecāt qͣm diu durauerīt. durāt vero qn̄qꝫ plus aliqn̄ minꝰ ꝓ varijs hoīm moribꝰ ꝓ conſuetudine ꝓ cōplexio ne ꝓ occuſionibꝰ datis aut acceptis. Odiūt et refugiunt qͥ hac ſpūali freneſi laborāt reprehēdi. ſi cut letargicꝰ exꝑgiſci. ſperiuit aliorum conſilia. nempe qui plus alijs ſapere ſaltem in hac ſua re a cūciusqꝫ circumſpicere diffinitum apud ſe retinēt Eos preterea qui ſe non ſequuntur culpant vel de negligenti torpore circa ea qne dei que reipubli ē ſūt aut de diſſimulaicione vel inordinato timore cri minantur et rident currūt tāꝙͣ aſinus indomitus in om̄e p̄cipiciū. relinquēte eos in monū cōfilij ſui deo irato qui ſuperbis reſiſtit. qonaichus. No ui tales aliquando quales erant opmor ſymeon et leui. quorū a patre maledictus furor quia ꝑtincix. et indignacio qꝛ dura. Sed quo pacto veri zeli ꝯg nicio p̄ſtabitur audire deſidero. Volucer. Ve rum zelum eleuate ꝓprieqꝫ deſcripſit qui dixit. illum comedit zelus domus dei qui ſcandala que videt in eccleſia tolle̓ vult ſi poteſt. ſi nō p̄t tolea̓t et gemit Vulgata vero regula habꝫ. illd̓ poſſumꝰ
pio

qd̓ de iure poſſumꝰ. vbi nouerimꝰ plurimū intereſſe in eo qͥ zelat ſi fungit̉ auctoritate iudicioria aut ſi caret illa. ꝑtrobiqꝫ tn̄ obſeruanda lex illa. iuſte qd̓ iuſtū eſt exequeris. cionachus. Vellē ſeꝑotus ſuꝑ hus ſermo fieret. et pͥmo de zelo fungenci um publica ptōte. Volucer. Fiat ita et qͦt inſidijs expoſitus eſt iſte zelus accipe. Inſidiatur impotencia ꝓpter quam iubet ſapiens. noli velle fieri iudex niſi virtute valeas irrūpere iniquitutes. Iu dex itaqꝫ quid aliud agit ꝓferens ſentenciam cuiꝰ execucionis non habet facultatem niſi iuſticiam ex ponere vel cōtemptui vel diſcrimini inſidicitur igno rancia eorum que ſtatus requirit eſſe cognoſcenba. hoc in prelatis plurimis reſpectu legis euange lice hoc in ſeculi iudicibus quo ad ciuiles cōſtituci ones īuenimꝰ; quales eſſe dāpnabiles mechanici monſtrant. inter quos nō recipit̉ niſi qui in arte ſua peritus eſt. Turbat eciam in aliquibus lrctis hunc zelum defectus exꝑiencie que circūſpicere facit omnia. ut tandem eligatur. nedū id quod de ſe licet ſed quod expedit id eſt quod expedite ſit attē ta circūſtanciarū qualitate Turbat alios inconſtā cia proſecrcionis eorum que bene p̄conſilioto cōcluſa inceptaqꝫ ſunt. quos vel ira ſuboriens vel hu manus timor infortunij contra ſe vel affines deicit a cathedra iudicij. Quo contra pertinacius obfir mantur alij in male preconſiliatis et ceptis fatuo

quodā pudore victi et vinci videciritur exemplo mi litu quos in certā vltro mortē vicioſus fuge pudor impellit. Quid exiſtimes p̄terea de cōſiliarijs mēdacibus et corruptis. a quoꝝ ſeductione vix aliqͥs in potētatū cōſtitutus ſecurꝰ eſt? Quid de notarijs et ꝓmotoribus. ſed regerit̉ culpa in eos qui tales eligūt nec corrigunt. qui ſola inſuꝑ ſibi placencio dici volūt. qualis erat achob. vmi quippe ē illud ſa pientis. pͥnceps qui libenter audit verba mendacū om̄s miniſtros habet impios. Effitaciſſimū inſuꝑ corruptiuū zeli boni et debiti notat ſcriptura cū ex perienciā eſſe munerū recepcionē a manū līgua vel obſequio. vnde ſequitur accepcio perſonarū. ſimil ꝓ recitu dompnans vnū abſoluens alterum. que ōnia prohibuiſſe legitur cognatus moyſidū eidem optime policie formam deſcriberet. Sūt qui ſe ſuf ficienter exiſtimant rempublicam regere ſi conſti tucionū onera multiplicauerint. ſi ſentencias pe nales ut excōmunicciciones ſulminauerīt. mane ant autem ipſi negligentes. ſimiles facti pedagogis reprobis. qui negligenciam ſuam et ignauiā purgare ſe putant ſi pueris ſuis cōminacōes trebras indixerint. ſi verberibus eoſdem affecerint Inuenies alios ſuis ita cōſtitucionibus poſitiuis inhe̓ntes. ut nullā epyekeye dirtutē admitte velint ſciant aut poſſint. apud quos ſūmū ius ſepe ſūma iniuſticia fit. Alij poſſim hac epyekeye

vel equitutis regula ſic abutūtur ꝙ nichil ī legibꝰ nichil in cōſtitucionibꝰ et regulis ſuis manet ſtabile. cū tamē p̄cipuū cuiuſlibet policie eciā in moͣſte rijs regimen ex racōnabili legū ſuarū ſtabilitate reſultēt. Amplius qͥd de ꝑu̓ſis ſcandaloſisqꝫ ma cibus cenſendū eſt. ex qͥbus redditur ꝯtēptibilis tā vita ꝙͣ auctoritus regitici. vnde cōſequēter inobediencia ſubditorum ꝓuenit. iuſte prorſus ut in eo dn̄i puniant̉ in quo delinquūt. Adam in exemplo eſt cui in deum peccanti facta ſūt omnia prius ſubdita rebellia ſimul et adu̓ſa ita eciam ut cero ꝓpri a. Quid ꝙ aliqn̄ pcc̄a ſubditorū redundant in p̄fidentes. nec mirum dum conſortes ſunt in malicia cōmittendo et omittendo ſicut hely legimus ad filios. illud vero mog̓ ſtupēdū. exēpli grā ī moy ſe qͥ rector v̓tuoſiſſimꝰ extitit. cuiꝰ hec v̓ba ſūt. nec mirāda ait indignacio ad populū. cū michi quo q̄ ircitus dn̄s ꝓpt̓ vos dixit. nec tu ingredieris illuc nō dubiū in t̓rā ꝓmiſſioīs. chonachꝰ. Durꝰ eſt hic ſermo ꝓ regētibꝰ o volucer. durꝰ fateor adeo ꝙ beatos p̄dicare cōpellor illos qͥ ſolitudine ſua cō tēti ſūt. quales papa gregorius ſuſpirauit hn̄tes hanc a deo graciā ꝙ abſoluti ſūt a vinculis publi ci regiminis. p̄coniū itaqꝫ ſuū canaimꝰ placet. ¶ Scd̓m metrū tercij. Onacha clauſtri vite recludens Demet ſeptis mortua mundo

Cuius regimen ferre recuſat Pompasqꝫ ſuas deſerit omīes Alim̄ ſuperēs imꝑioſa Regnat. celle cōditur antro Regio ſit ei manſio celi Nil ſibi vane gloria laudis Nil fallacie gra famē Garrula palpans lubrica nec ſpec Cōplacet. horret ferre tumultus Trepidosqꝫ metus anxis vote Qualia medijs vrbibus errāt Namqꝫ aſſidius turbine vaſto Ceditur curis publicū vito Que p̄ſumt debilis in ſe Homines ꝓprio ponere dorſo Quoꝝ nūgus crimina fraudes Iites rabidas vulnera mortes Auxius portat calculus arto Dandus ſupereſt cū racōe Quid tātis iuuat vltro peridis Subdere vitum mox periturā Scrupulosqꝫ pati iugiter acres Intro vermem cor lacerand Iudicra vanaqꝫ quanto recurſant Quot crudelia turpia fedā Haurit ſenſus diſcolus extra Vnde cor vrit zelus amarus
iuin cuin

Vel dolor aſper dire vel ira Diue libido ſordibꝰ opplens Nonne feneſtras claudere mortie Pceſtat. et vti ſenſibus ymis Celica cernere mente pudicē Quam nō turbat ſeua remordene Extera populi cura recepto fera moro ſibi fit ianua vite Dua ſpes iheſus eſt. viuit in illo De ſanctorū quos coluiſſe Heminit meritis. et prece fidit ¶ Proſa tercia tercij. ꝙoncichꝰ. Ide volucer. nedū clauſtralē vitam extollis ſis iniurioſus reipublire. que peritet vtiqꝫ ſi ne rectoribus. Sed neqꝫ curet iſta vita ſuis peri culis fuisqꝫ temptacionibus. tonto maioribus. quante colluctacio crebrior aduerſus principes te nebrarum mundi huius habenda ſibi eſt. et plus ꝙͣ humanai. Deniqꝫ ſcit dōpnacionem ſerui pigri qui talentum ſibi creditum abſcondit in ſudorio ponitqꝫ lucernam ſub modio. nam ſapiencia abſſcondita et theſaurus īuiſus. que vtilitus in vttiſ qꝫ. eandauit quoqꝫ deus viicuiqꝫ de ꝓximo ſuo quem pereuntem qui nō ſaluat dum poteſt occidit Voluter. Hic eſt crede michi laqueus megnꝰ quo ſolet zelus improbus ſeduce̓ plurimos ut q̄bu ſent in magnis et alienis a ſe nō ſcd̓m ſcienciam

ehagna quippe ſibi videtur omnis p̄ſūpcio. Qua ſu per re m̄ltū diuqꝫ noſter aduena ſecū queſiuit the ologianqꝫ cōſuluit. monachꝰ. Igit̉ audire cupi o qualiter hec zeli decepcio cognoſcenda declināda qꝫ ſit ab illis quos nōdū adminiſtracio publica li gatos detinuit. ymmo ⁊ quos habet r̓ligio. ne mu dus eos ꝑ hanc ſeductionē reſorbeat. quales inuē ti ſūt aliqͥ eo dāpnabiliores quo pͥmā fidē irritō fe cerūt. Paciunt̉ alij nō pauci noxias inquietudiēs ſubmurmurātes ꝙ dona ſua nequeunt in alios tranſfundere docendo conſulendo mouendo dirigē do iuxto datam ſibi ſcienciam moleſte ferentes o cium ſuum quaſi dicerent. vt quid perdicio hec; qꝛ nō hn̄t qͥ doceat eos iter rectū. qͦs cōſtituat me doc tore ſuꝑ eos vel ad eos. Voluter. Eſt ut dicis in qͥbuſdam. qͥ vtinā docerent ſe pͥmitus ad ſobriēta tē ſapere. qͥ alioꝝ fieri doctores tāta auiditate deſi derāt ut cognoſcerent qua racōne zelus ſuus mo derandus eſt. et quibus terminis coercēdꝰ. ꝙho nachꝰ. Expedit ne quaſdam ſuper hac re dari re gulas breues et ſolidas. Volucer. Expedit ac cipe. Et in primis certum habeto ꝙ poteſtatem regitiuam in eccleſiaſtica ierarchia; ſi ſuperior nō im ponit et iubet eam nemo laudabiliter et tute fuſ cipit vel exercet. Talis nimirum ſe glorificat et ingerit non vocatus a deo tomiqͣm aoron. primūqꝫ locum veniens ad nucias impudenter anticipat.
111

deſcenſurus cū rubore. auditurus eciā qͥs te cōſtitu it iudicē ſuꝑ nos. Itaqꝫ ſarcinā hanc ſi nemo īpo nit dicit augꝰ vacādū eſt ocio cōqͥrende veritatis. adde vel ſtudio ꝓprie ſalutis. Neqꝫ em̄ deus indigꝫ auxilio nr̄o ꝓ ſalute alioꝝ ut ſecū laboremus non vocciti. Amplius ptōtem regitiuam nō cōſequitur aliqͥs ex ſolo titulo ſcie vel erudicōnis vel caricōtis ymmo nec ex ꝑcepcione licēcie megiſtralis in che ologica facultote que licēcia nō obligat ſe ſuſcipiē tē ſed ydoneitatē eius monſtrat. Proinde poteſta tē hanc regitiuam ſi ſuperior legittimus ſit deus ſit homo iubet et īponit oportet recipere quando ptꝰ auditus recuſacōme ccuſas. vt in moyſe fuit et iheremia ſuꝑior ꝑſtat in ſm̄a. Refutētem enim qͥd excuſaret ab inobediencia. niſi ꝓpriū forte iudiciū quo ſibi videtur indignus tali miſſione; Sed ſuꝑi ori ſubicere conuenit. nedū ꝓprie voluntatis affectū ſꝫ ecium intellectus ſui iudicium; Alioquin pufillanimitas iſta ſpecie humilitatis ſe pollians arrogancia dicenda eſt eo ꝑiculoſior quo ſibi vide tur humilior. et quo ſenſum ſuū p̄ferre nō dubitet ſenſui iudicioqꝫ ſuperioꝝ. Subinde ptōtē regitiuam poteſt aliquando vel petere vel appetere hō bn̄ ſibi conſcius ꝙ non p̄eſſe ſed ꝓdeſſe vult ſcit et poteſt. tantummodo crueat ne inenciatur ut ſepe ſit iniquitas ſibi. Arbitror hoc intēdebat apoſtolꝰ qui epiſcopatū inquit deſiderat bonū opꝰ deſiderat

ſꝫ ut iniquitatē abiceret ſubiūxit. Oportet aūt epiſ copū ſine crimine eſſe ⁊cͣ. Sic yſcios dn̄o querēti quem mitteret reſpondit. Ecce ego mitte me. veru ſe iam ardenti colculo puirgatū cognouerat. Poterat hec poteſtas tuciꝰ appeti qn̄ priores ad mac tiriū qui p̄ſidebant ipſi trahebantur; hodie vero ſuſpecta nimis hec appeticio ne gignat eam non zelus animarū ſed vel preſumpcio vel mnanis gloria vel cimbicio vel inercia querens in ocio lautē viue̓ vel cupiditas ditare querens carnē et ſanguiuē. aut demū inexꝑiencia poteſtatis huius regitiue. dons audaciā de viribus ꝓprijs ſibiqꝫ blandi ens ꝙ efficaicius ceteris euelleret ꝙ deſtrueret per deret et diſſiparet. edificaret et plantaret. Exper tus vero longe videbit aliter et metuet. videbit q ꝑuerſi difficile corrigunt̉. et ſtultoꝝ infinitus ē numerus. videbit oꝑa dei ꝙ nemo poſſit corrigere quē ille deſpexerit. videbit ꝙ de p̄meditatis ſecū et dic tis tūc fociam hoc tūc faciam illud. fietqꝫ poſtmodum neqꝫ hoc neqꝫ illud. videbit ſe longe fieri et confundi ab exſpectacione ſua. et velut a torrente rapido aliorſum ꝙͣ ratus erat trahi. Ammaduer tet deniqꝫ aliquanto focilius eſſe ſpeculontem in cella vel ſtudio deſcribere ſibi pulchrū boni regim nis modum in republica ꝙͣ exequendo practicare mponachus. Quid de hominibus cenſes noſtre etatis q̄rentibus ex ſpectociones ad bn̄ficio
2ii

qͥbus annexa eſt alioꝝ curai. ꝓ qͥbus vel adipiſcen die vel retinēdis ſe litibus inuoluūt ſūptibusqꝫ conſumūt. Volucer. Viderint ipſi qualis ſua ſit intēcio. et quē ſibi finē pͥncipaliter conſtituunt. po teſt itaqꝫ fieri ut ydoneus aliqͦs ſeruire deo in regimine publico querat. illud intedens ex ꝯn̄ti et tūꝙͣ ſedārie ſuſtentacionē vite ꝓprie ſufficientem habere quatenus abſqꝫ mendicitote vel im ꝓporci onatu ſibi latere ſeruāt in hoc ſtatu liberiori quie te deo nec eſt leuiter hoc imputandum ſymonicice prauitati. ſicut nec dum frequentantur in eccleſijs hore canonice ad recipiendum diſtribuciones cōti dignas et ſolitus. qut dū vicarius deſeruit vni cū re ſuſcipiens inde ſtipendiū. dignus eſt operorius mercede et cibo ſuo. Diccim amplius. ſit profitetur aliqͥs vitū clauſtralē racōnabiliter intēdes illic ſuficienter ſuſtentari alioqͥn nō intraturꝰ. neqꝫ tam̄ ſymoniacus ē. dum intēcio principalis eſt ſeruire deo. et ſuſtentacio finis eſt ad illum finē et ſub illo. vbi autem vnū ꝓpter aliud iam non duo ſed viuū ſūt. ꝙonaichus. Appores loqui fauorabi liter in excuſaicionem ſymonie quam tanto ſeueri tate decreta dampnant. quā amplicire ita nitunt̉ aliqui ꝙ pene nichil apud eccleſioſticos inueniretur ſi verum ſentirent a ſymonia non infectum. Sed hoc interim omiſſo cum multis que mnogis ſcolaſtice tractanda ſunt ꝑfice quod cepiſti

de zeli moderacione ꝑ pacienciū reſpectu fraterne correctionis. Volucer. Correctio frat̓na cū ſit o pus elemoſine ſpūūlis dutū ſub offirmatiuo p̄cep to. ſi pecccuerit inte frater tuus ⁊cͣ. ſemꝑ quidem obligat ſꝫ nō ꝓ ſemꝑ. omittēda quippe eſt dū ꝓbo biliter opporet ꝙ fieret vel fruſtra vel in deterioraci onē corrigendi. hoc autē ꝓbobiliter eſtimatur de peccantibꝰ ex malicio et cōſuetudine ꝑuerſa non ex ignorāciā. Secus in correctione iudiciaria vbi p̄t cōtēpni ſcandalū illius qͥ puniri debet. qꝛ ſit pro ſalute nedum illius ſed tocius reipublice. et ut pu nicio ſceleris cedat alijs in exemplum. poteſt inſuꝑ hec omitti correctio duprobabiliter apperet ꝙ per eans alio modo ꝑ ſe vel alterū corriget̉. ſic enim fe melicus nō eſt de ncc̄itate poſcendus a petro eciam diuite ſi veriſimiliter īminect modus ꝙ ſuſtenta tus ꝑ ſe vel alium nō ꝑibit. Qua ſuper re nemo de bet ſibi fabriture leuiter ſcrupulos tamꝙͣ dencc̄ita te precepti. ſicut nec in alijs plurimis q̄ vel pret̓gre di vel agi poſſunt infra terminos diuine iuſſionis attento preterea ꝙ temerarium frequenter eſſet et vſurpatū iudiciū corrige̓ frēm qͣſi crimiābiliter oꝑantē: vbi p̄t occurre̓ m̄ltiplex excuſacōnis locus vel cōne frrgilitotis ꝓprie ut in pueris et puellis et ruſticanis. vel qꝛ doctrinis et v̓tutibꝰ aliunde pol lent. a quibꝰ eos declinere nec ſe corrigere non eſt leuit̓ p̄ſumendū. Rurſus attēde̓ debꝫ iſta correctio
i 5

eri
ne p̄t̄grediat̉ vllatenꝰ ordinē ierarchicū. quo infe riores reduci hn̄t ad deū ꝑ ſuperiores. eciā vbi videt̉ in ſuperioribꝰ vel inercia vel lata culpa. nō inde publicā ptētē vſurpet aliqͥs neqꝫ in predicacōne neqꝫ in ſacramentoꝝ miniſtracione. neqꝫ in ſuꝑe rioꝝ coram ſubditis ſatirica reprehenſione q̄ non edificacionē moꝝ ſed indignacionem cauſat et cō tēptum. Eſt autem ſpālius aliquid obſeruandum circa eos quoꝝ confeſſiones audiuntur. ut extro neqꝫ publice neqꝫ p̓uatim arguant̉ inde. ymmo neqꝫ laudent̉. ne aperict̉ via ſuſpecte reuelaicōnis in vituꝑato vel fictionis a̓ inanis gle̓icionis in lau dato. vel diffamacōis ꝑ indirectū in cōfitētibꝰ non laudatis. qhonechꝰ. Difficile certe iugū ꝓ preſi detibꝰ in vtroqꝫ foro. qꝛ ſic obligant̉ corrige̓ ſic ſe gere̓. qͣſi penitꝰ in cōfeſſione nil audiſſent. Sꝫ ad vlteriora ꝑgens dic quali moderacōe ſit exercēdo talis correctio; Volucer. Vtiqꝫ non cū imperio non cum auſteritute et mimie cū cōtumelis vel imꝓperio. oendax em̄ correctio in ore contumelioſi. ſꝫ exemplo pauli cum omni humilitate ſacrimis et manſuetudine. Neqꝫ formidandum eſt hit ne nimia ſeruetur humilitos vbi nullo eſt que frangi timeatur r̓gendi auctoritas. Quid ꝙ in multis diſimulando ſunt peccata. vel iuniorū ne perdant verecundiam. vel ſeniorum ne peſſiment̉ per impo genciam. increpandi non ſunt p̄ſertim ī publico.

ſed nec eis delirantibus eſt plauſibiliter aſſencien dum. modeſtū ſilenciū cū facie ſubtriſti ſatis erit ꝓ ſua correctione et nrō ne peccemꝰ caucione. Porro ſi peccata tolia ſint que doctrina criſtiane religi onis inficiunt publice cū ſcandalo puſilloꝝ ſilenci ū ſoluendū eſt et tota libertate ꝯtradicendum. auit ꝓtinꝰ ad ſuperiorem deferendum. Ꝙ ſi cōpertū ſit in ſuperioribus et inferioribus tātā ſucereuiſſe per niciem. eciam in hijs q̄ fidei ſūt ꝓpter deprauacionē intellectus ex inordinato timore cuiuſꝙͣ potēcioris errantis aliosqꝫ trahentis hos violencia iſtos fa uoribꝰ adeo. ꝙ nec periti ſanū cōſiliū nec iudices rectum iudicium libere dabunt diſſimulabunt poce us aūt in veritatis ſubu̓ſionē impudēter ibunt. h caſu ſi defenſio cātholicē veritotis exponēda ſit in publico per perſonas priuatus videtur ambiguū. qm̄ vno loco iubet dominus eſto fidelis vſqꝫ ad mortem. et laudat̉ qui pro lege dei ſui certauit vſ qꝫ ad mortem. et a verbis impioꝝ nō timuit. exem plo iohannis boptiſte. alio loco vox triſti ē. nolite ſcm̄ dore canibus neqꝫ ꝓijciatis mergoritus an̄ porcos. cuiꝰ racō cōtinuo ſubiūcta eſt. ne dans lace retur et verbum dei cōculcetur. monachus. Qm̄ vereor o volucer ne tangat hec cōſideracio ꝑegrinū noſtrū ſua ꝓſecucionē in cauſa fidei. nūc cora ordīa rio iudice. nūc in pn̄cia ſacri cōſilij. nū qͥd inde ꝓue nerit audis quid dicitur quid cgitur. Polucer.
Iuntit luine vtbuImaan

Nolo fiat modo tibi reſpōſio. laciorē hac in re ite rū ſecmonē hobiturus ſeorſū. Etem̄ qua fronte&e ſacro cōſilio ſuſpicionē. de principioꝝ moraliū veri tade dubitacōnē. de proceſſu iudiciario offenſionē cōcepiſſet; Sed accipito cōpendioſū in p̄miſſis do cumentū obſolutos a publicis reſpiciens. ¶ Terciū metrū tercij. Felix nimiū prior etas Pa ſorte voccit te deus hunc tu Contentus agas nec hianci Zeles animo noua doto Que ſūt aliena relinque Tractent quibus eſt datu cura Non te nocuis p̄me gratis Sis ſufficiens tibi queſo Nec te cōquat alterius ſors In ſe retinet ſtotus omnis Quitꝙͣ miſerū graue durū Quod ſcire ſtatus nequit alter Experta feres leuiore Notaqꝫ magis ope fiſus Febrem paciens modo dextrū Nutat latus huc modo leuū Nūc venitre cubat modo dorſo Hinc pace coret qꝛ ſecum Fert intro malum. ſuus onn̄s Idcirco locuꝫ grauis angit De corrigat et paret intra

Patem ſibi detqꝫ quiētē Qua non aliter pocietur Gratū referas dn̄o cor Qui donadedit ſat abunde Utaris eis ſine culpa Dic proderis omnibus apte roſa quarta tercij. choncichus Va racione fiet o volucer ut ſolitarius omnibꝰ ꝓficiat. Volucer. Nimirū bn̄ diuen do. an ignoras ꝙ omē pͥccm offēdit nedū deū ſed omnē imꝑio ſuo ſubditā creaturā. que idcirco ar matur et pugnat contra inſenſatos; nocet p̄terea nedū peccanti ſed toti hoīm cōmunitori que eſt ve lut vnū corpꝰ tāꝙͣ ccies ordīata. cuius nō p̄t ſine leſiua debilitacione qͣntulacumqꝫ pars mortificori vel eripi. qualiter fit ex pccō cuiuſcūqꝫ. Hinc perpē de virtutē vnius multomegis omnibus ꝓficere. vnde ſūpſit ortū pſalmiſte verbū. porticeps ego ſū omniū timēciū te ⁊ cuſtodienciū mēdata tua Vis inſuper ſcire quantū ſegregatus et orans ſit vul̓ moyſen orantem in monte dū pugnaret ſcahel in ſpicito. Ieniqꝫ quis neſciat vicia efficacius oraci onē ꝙͣ ꝑoracionē vinci. Solitorius vero liberius orait qͣm occupatus. Tolle oraiciones timencium de um quid proderit obſecro labor fatigancium ſe vel p̄dicādo vel monendo vel corrigēdo. quādo medicos cciā monet ſapiens orare ut oꝑa dirigat ſus deus
Inulini

Penſet ergo ſolituriꝰ qͣntū poteſt corrige̓ delinquē tes abſens et tecēs ſi bn̄ vixerit et oraiuerit. taliter em̄ et nō aliter ſibi datū eſt tollere ſcandala ab ec cleſia ſi crebro ingeniuerit iuxte viſionē ezechiel̓ de hubentibus ſignum thau in frontibus ſuis. Dē ſet qͣntū difficultatis hobet exterior correctio. qͣntū ſollicite turbacionis. puto gaudebit eligere ꝑtē ma rie ſedentis nō marthe miniſtrātis. deſeret quere lam cōuerſe ad mortham ꝙ nō ſollicitū nō turba tū erga plurima veliq̄rit eū iheſus. Itēqꝫ ſi corpus ꝓpriū et vnicū vix aliqͥs ſufficit obrdiens redde̓ ſu o ſpiritui quotidicnis increpaicionibꝰ cōtinue mō nēs illud et caſtigans. qͥd cenſendū putas de tocorporibus tot cupitibꝰ tot ſpiritibꝰ alieniꝫ nec cō iūctis; Sperat aliqͥs ſe correcturū hos et illos ver bo ſuo. dicat ſibi pͥmitus ſeqꝫ corrigat ſi valet. et dū nō poterit humilius ſapiat. Hec ſi recogitaue rit acriter ſecum ſolitarius grās aget deo ꝙ nō im poſuit hoiēs ſuper coput ſuū. miſerebit̉qꝫ cōſtitu tis in publica poteſtate nō indignabit̉ nō emulabi tur. Attēdet qͥd dn̄s ad iob dixerit. ſi hēs brachiū ſicut deꝰ. et ſi voce ſimili ſonas diſperge ſuperbos in furore tuo et reſpiciens oem̄ arrogātē humilio vbi docet aperte opꝰ hoc ſolius eē dei. Hinc ꝑ pſal miſtā iubet neqꝫ zelaueris facientes iniquicatem qꝛ nec imi candi ſūt tales nec ſpreto diuinitꝰ inſti tuto ordiē corripiendi. q̄ris exerte̓ zelū conͣ pcc̄ores

queris eos de terra ꝑdere. dobo tibi antidotū ſine perborum ſtrepitu. ſine vrega. ſine carcere. ſine fla gellis aut vulnere. ſine tuo ꝑiculo. Bene viue tibi et ꝓ alijs orans ipſos tolera et geme. nichil aliud tibi cōceſſū eſt. ſed inde gaudecis qm̄ alleuiatus geci ui es faſce. Cur aliene miſceberis rixe. cur alienum iudiccibis ſeruū. cur tolento dis vti in non tibi cō ceſſos vſus. qd̓ palam eſt abuti; Memineris illiꝰ qui pecuniami alijs partiendā recipere noluit. ca uens ſibi tā ab inani gloria ꝙͣ a periculo diſtriburi om̄s. ut fit īique ab ingratitudine et remurmura cōne recipientiū et non recipientiū ab ocijdenqꝫ ſui detrimento. Monachus. Suades ſalubrit paciam in zeli moderacōne ſuſcipiendā vn̄ ꝯſurgit cōſolatoria quies multo. p̄ſerti hijs qͦs ſuſceptū nō ligat officiū. Adde̓s vellē aliquo ſuꝑ eadem pacīe v̓tute. et in pͥmis cur dictū ē. pacīia aūt opus ꝑſcm̄ hꝫ. Voluter. Scis ꝑfectionē hoīs in d̓i dilcōe ſu ꝑ oīa et p̄p ſe ꝯſtitui. iō finis leg̓ dilcio. Porro quis neſciat verā dilcōnē nō in ꝓſperis ſꝫ adu̓ſis inſpici Adu̓ſitas nēpe ſola ꝓbatrix ē ſi qͥs in ꝓſperitate verus qmator ſit. venit ad te d̓s cū auro eū argēto cū ſanitute cū honorificēcia cū quiēte q̄ tēptacōibꝫ intus et foris; recipis eū. laudas. grās agis. dubi um michi eſt ſi munera dei non deum diligis. Ita qꝫ qui deum vel amat vel in eo ſperat pro commodo temporali. tolle commodum deſperabit et oderit.

Venit d̓s incomitatus hijs omnibus ſꝫ cū ꝑcuperie egritudine tribulacione. ſi ꝑſtas in qmore ſi in gra ciarū actione. modo opus amicicie ꝑfectū oſtendis ad deū quādo nec dolore nec inopio preſſus diſced ab eius amore Neqꝫ em̄ dolere viciū eſt ſꝫ ꝓpter do lorem nichil vicioſum cōmittere laus eſt egregia. Sūt apud ph̓iam vrre ſplendideqꝫ ſuaſiones ad patienciā. Hec vult animū reddere ſui compotē liberūqꝫ. vicia reprobat laudatqꝫ v̓tutes. oſtendit omne peccatū facienti penū eſſe. omnis aūt virtus magnū ſui p̄miū eſt. Aodit malos eſſe impotentes nec adipiſci qd̓ cupiūt. boni pero deſideriorū ſuorū quibꝫ ſūmū appetunt bonū compotes ſūt. nū ꝑtici pacōe diuinitatis dij fiunt. Docet curſus omnem fortunā bonū eſſe. et ꝙ ſepe plus adu̓ſa ꝙͣ ꝓſperci proſint. Deniqꝫ nulla p̄t in iſtis inferioribus muate bilibus et caducis bonis atqꝫ fortuitis inueniri vel hauriri felicitas que ſufficienciam que potenciam que reuerenciam celebritatem leticiam ſtabiliter reras donet. Specioſa quidem ſunt iſta ait boeci us ad philoſophiam. tū tantū cum audiuntur oblectant. ſed miſeris malorum altior ſenſus eſt. Oſtendenda fuit ꝑ theologiā altior felicitos quā petere. et infelicitos oīno peſſima quā refuge̓ debe remꝰ in cuius reſpcū pn̄tem mortē nō eſſe timendō aſtrueret Nolite ait time̓ eos qͦ corpus occidūt ſed eū qui p̄t aīam et corpus mitte̓ in gehennā ignis.

Cum em̄ triplex ſit muloꝝ penei quedā cōtracta q̄ dā infticta quedā ꝑmiſſa. Primā plurimi nichilipa dūt nec adu̓tūt. quā ph̓is tn̄ recte ꝓbat magnā eſ ſe qꝛ pͥuat animā mogno v̓tutis bono. tollens ab ea modū ſpēm et ordinē. Inflicta pena. qꝛ ſenſum doloris infert plus extimeſcit̉ et fugit̉. Terciā ut pͥmā nō attēdūt peccatores dū in penā pͥoꝝ pecca torū ꝑmittūt̉ iuſto dei iudicio ad alic et alia crebro lobi. Theologia vero criſtianoꝝ ph̓ie doct̉nas ſircē ſi vere ſūt ſi ſalutores approbat vtēs eis iure ſuo et cōtholicos reddēs. ſi tenebroſiores ſūt illuminat. ſi noxijs erroribꝰ mixte ſūt ſeporat pre cioſū q̄ vili. illud retinēs aliud exterminās qm̄ nichil inqͥnatū nichil ſordidū nichil falſū vel noxiū ſi cū intrat. non ſiſtit in cōſid̓acōe ſola nutobilito tis rerū infra labenciū. in voriabilitate ſortis huā ne in imꝑfectione fallaci eoꝝ oīm̄ que mūdus īferi or oſtētat q̄ ſūt diuicie opes dignitates regna glo rio voluptates. q̄ frequenciꝰ recidūt in cōtearia. Crigit ſe cōfeſtim alcius reſpiciens verq bt̄ītudīo formam nō ſimulachrū quoddam vel ydolum beo titudinis quale ſtoyci ponere viſi ſunt in honeſto quod ſuiipſius p̄miū eſt: ꝓ cuius obſeruacione mors voluntaria eciam ꝓpria monū ſicut egit cōtho ſcd̓m eos queri poteſt. quō eſſe viam breuem et expeditam ſed mendacit̉ dixa̓t ad lib̓totē. Si leo de porcinis volupͣtibꝰ epicuri. Sꝫ neꝫ pͥmi boī
Inpli

ſola cōtēplacio qualē locutus eſt ariſtotiles bt̄itudo dici poteſt: ſublimiorem et eternam dat cheolo gia. in cuius aſpectu monſtrat momentaneum et breue hoc tribulaicionis ſupͣ modū īmenſū glorie pondꝰ oꝑari in nobis cōtemplantibꝰ nō ea que vi dētur. ſꝫ que nō vidētur; on̄dit ex adu̓ſo miſeriam ineſtimabilem fine coriturā qualē n̄llus ph̓anciū cō epiſſe viſus ē. Quid aūt gͣuitatis hrē cēſebit̉ pena temꝑalis qͣntalibet et̄ne vite ⁊ morti collato minꝰ certe ꝙͣ ictꝰ leuis virge ad ſuppliciū capite le vitādū et regnū ꝯſequendū. Eccte ꝓponat̉ vtrūqꝫ puerulo. q̄ratur qͥd eliget e duobꝰ mortē po ti vel dirgam. nō dubiū qͥn virgam. orabit eciā flens ſi neget̉ ei timens et horrens ꝓpoſitū ſibi e diu̓ſo vel ſuſpendiū vel incēdiū. Hinc pueros dū ſlagellant̉ et clamant ridē ſolemꝰ tenētes puto il lam ſapientis ſentēciā. virgo eū cedis et animā eius ab inferno liberabis. nos vero grandiuſculi puei̓ nemimꝰ excandeſcimꝰ mͥmuranꝰ ad modicū dei flagellū. illudqꝫ ꝑ īpociēciā rūpimꝰ ut poſſuꝰ qͣſi nō ab inferno ſimiliter lib̓are nos q̄rat pater nr̄ deus. Tribularis qͥd putas tibi theologia ſuo ſu ra ſit. Serui deo. ſcōeqꝫ ſuos ⁊ ſcās honors. ꝓſpe raberis ī ſeculo delicijs diuicijs pace gla frueris ad votū. ſic videlicꝫ docebit ſapiēs. fili cccedens ad ſeruitutē dei p̄para aiqͣꝫ tuō ad tēptacōeꝫ. ſic apl̓s om̄s qͥ pie volūt viuere in xp̄o perſecuōōeꝫ pacient̉

ſic criſtus diceſis. in mepacem in mundo preſſurā habebitis; ſic ſcī ſcēqꝫ omnes exemplo monſtraue rūt. Exſpectādū nō ito eſt p̄parandꝰ animꝰ ad tri bulacionē; que nobis vtiqꝫ talis fiet qͣlis qnimꝰ ē rit vtētis demeruimꝰ milleſies mortē et īferni mor tē. eruet nos ſi volumꝰ tribulacio. ſi nolumꝰ puni et nos bis in idipſū. Itaqꝫ omnino īpoſſibile eſt nō flagellari vel hic ad penitēciā vel in futuro exter minacōnē. Reſpicioniꝰ ſemꝑ ad dn̄m flagellontē ad prēm miſericordiarū corrigēte. ſi rere nō vane nō ſimulatorie nō velut in ſop̄nio xp̄iani dicimur et ſumꝰ. Neqꝫ em̄ venire p̄t aliunde tribulacio. tenꝫ q̄ppe ligatū leonē īfernalē ne furiat qͣntū vellet. n̄ ille. ſꝫ detinēs eū rogandꝰ ē. nō adu̓ſarius qͥuis alius ſit hō ſit beſtia ſit ignis ſit aquātimēdꝰ ē. tiineotur moderās illa deus. et hīc oriet̉ magna ſecu ritus. nolo dicat hic aliquis. nō tēptebo dominum adu̓ſus illa q̄ naturalis fert actio. Liberrimꝰ em̄ nature rector ē deūc vtens illa ꝓut libet ad ſalutē electoꝝ ad cōmoditates ſe diligenciū qͣles enumērate ſunt a ꝓph̓is et ſanctis diligenter. Erudit ꝑ Rlogella purgat et medetur. doctrinas in ſcripturis mltiplicat; qd̓ ꝓphete qd̓ boeciꝰ qd̓ cicero cū ceterie inſinuāt. Cōpellit intrare vocatos ad nupcias. la cerans alterius tunicam. illius crus frangens. huic oculū eruens. aliū mancū reddens; ſepit vias malas ſpinis ne qͥs ambulet ꝑ eas in interitū
iiſticili

Tribularis et tēptaris. iſta cōis ē ſors oīm̄ viuēci ū. hō qͥppe naſcit̉ ad laborē. ſi demeruiſti te equo a nimo id ferre equū eſt ſi tibi bn̄ cōſcius es gaude. qꝛ maior te merces monet. Quid p̄terea ꝙ abſqꝫ tēptacionibꝰ n̄llo pacto pn̄s vita ducit̉ q̄ milicio ē tolera quam hobes. qꝛ dū deerit certus eſto ſuccedi altera tibi fortaſſis aſꝑior. Crede nō eicit hoiēm de us ab orto voluptatis ut hic nouā ſibi cōſtitueret ſꝫ ī labore viueret et erūpna. Aufers ais mͥ pacē mͥ gla̓m mͥ dīcicis mͥ felicitutē. n̄ aufero ſꝫ īuito inrāne diā̄ qꝛ ꝑ p̄ſſurā mūdi pax. ꝑ īfamiā gle. ꝑ īopiū di uuicie. ꝑ luctū et miſeriā bt̄itudo qd̓ eſt omīē bonū cōꝑantur. Ad extremū ꝓ pn̄ti die et re quā agimꝰ ſol em̄ decliuior ſilenciū ſuodꝫ carmē accipe. ¶ Quortū metrū tercij. Nter coeuob Iob vir honeſtior Hultū refulgens prole beatior Simplex tremiſcens te deus optime Rectus fidelis criminis inſcius Gentes eoqis exuperans nimis Gaꝫais. et amplo vellig̓o grege Bobus eomelis etqꝫ laboribus Aptis aſellis. plurima turbaqꝫ Seruire debens mognifice fuit Talem flegellis expecijt ſathan Temptore duris nō aliter volet Vti malignis viribus vſpiam

Ni det ſup̄mꝰ fab dominus ſibi Laxis habenis hinc furioſior Tradit ruine protinus omnio Septena ples dicit bibit ac edie Tres et ſorores obruit hos domꝰ Conuulſa vēti turbine funditus Iob vero viua rupe manencior Ferri recōcti robore durior Spes cuius alte fixa petre fuit Supplex deo mox lumina dirigie Grates rependens religioſius Si que dediſti vis pereant ait Fiat voluntas iure deus tuo Hinc edocemur cūcto per aſperci Ad quam miſellos currere conuenit Quis deprecādus. nō deus vnicus Sontes repurgat trux tribulacio Ac innocentes roborat et ꝓbat Cuiuſqꝫ dicat mens bene ſubdita Que cōmodaſti ſi repetis pater Gratus libenter reſtituo cupe Vis ꝑ latrones enſe vel ignibus Auferre linquo. graciꝰ accipis Sic forte ꝙͣ ſi pauperibus derem Si te vocantem nō ſatis audio Compelle veſtes dilacerans trahe D. mū ꝓut v. o dumodo ſim tuas
i

¶ Incipit liber quartus. ¶ Proſa prime Reteritis diebꝰ locutꝰ es o volucer quē admodū ꝑegrinꝰ nr̄ ſuā in theologia q̄rit cōſolacionē in oībus q̄ circūſtant eū tribulaicōnibꝰ. Nūc ꝑ tuā fidē edici to. nūqͥd nō penitet eū plurimoꝝ que vel in francio vel in gn̓ali cōſilio geſſiſſe meminit. mō circa ceſſio nē et eiectionē cōtedēciū de papatu. ſcribendo de poteſtate cōſilij. mō circa cauſas fidei eam p̄ſertim ē deteſtat̉ homicida ſine legittima autoricate pptra ta cū ſeq̄lis ſuis. q̄ cū tociꝰ pene t̓bacōnis inclitum francie regnū diſcerpētis ut aiūt ſemiāriū fuit; qͣ ius aliq̄ dent alij cupidinē effrenē dn̄andi vel vin dictā expetēdi. nūqͥd nō aliqͥbus ſaltem ſcrupulis ſua cōſciā remordetur? Volucer. Quis gloriobitur o monache mūdū ſe corhre; quis dixerit innocēs et mūdus ſum; qͥs nō cōſtitutꝰ ſub iudicijs deſ terribilis in cōſilijs ſuꝑ filios hominū nō trepido uerit; Hīc afflictꝰ iob. verebor oiā oꝑa mea ait deo ſciēs ꝙ nō ꝑceres delinquēti. Et itmͣ. Si voluerit mecū cōtēdere nō potero reſpōde̓ vnū ꝓ mille. Cui cōformis eſt orō ꝓph̓ica. nō in tres in iudiciū cū ſer uo tuo dn̄e. qꝛ nō iuſtificabit̉ in cōſpcū tuo omnis diuēs. Et rurſū. Si iniqͥtates obſeruaueris dn̄e dn̄e qͥs ſuſtinebit. Porro qͥd yſcias ſe cū ceteris in uoluēs ſibiqꝫ vileſcēs huīli cōfeſſione ꝓtulerit legi mꝰ. Om̄s iuſticie nrē tāqͣm ponnus menſtruate;

Quis igit̉ iuſticias ſuas relut gloriabundus oſtē tauerit d̓o plus ꝙͣ pannū ꝯfuſionis ſue mulier vi ro? Que deiqꝫ non exterruerit apoſtoli rerbū di centis. nichil michi ꝯſcuis ſum. ſꝫ non in hoc iuſtifi catus ſum? Cauſam reddidiſſe videt̉ ſapīēs. timi de ſunt inquit et incerte omnes ꝓuidēcie noſtre. et alibi. Prauū cor hominis et inſcrutebile. qͦs cognoſcet illud; monachus. Quid aget igit̉ pro ſe renacione ꝯſciencie ſue ut d̓o ſit in pace locus ſu us? ipſeqꝫ dormiat in idipſū? Volucer. Doctrinū ꝯſulit quam theologicā tradit ſcola. iudicct aliter agendū eſſe de ſcrupulis inquietis orientibꝫ ex hijs que p̄terita ſunt. aliter ſuꝑ hijs que ogibilio futura reſpiciūt; fatetur ex p̄teritis profecto ſe timere. neqꝫ timorē hūc abijcit. auget pocius cerā iudice deo. ita tn̄ ne deſperet ſuꝑ miſcd̓ia eius ſꝫ in ſolidiorē ſpem oſſurgat. formidat ne forte poſuei̓t ſibi loqueos īimicus latētes et abditos in via hac vi̓tatis qua qbulobat. Neqꝫ em̄ dubius ſꝫ certiſſi mus eſt idip̄m qd̓ ꝓſecutus ē. vi̓tutē eſſe catholicā cuiꝰ oppoſitos erroe̓s ip̄ios atqꝫ peſtiferos ext̓mi nari q̄rebat ordīe iudiciario. Ita em̄ ſe iudicait ob ligatū firmit̓ crede̓ ec iuuillatenꝰ dubitee̓ d̓ noticio ac ītellcū di̓noꝝ p̄ceptoꝝ alioqͥn ſe fidelē quopocto reputorꝫ cū ſcriptū ſit. dubiꝰ in fide infidelis ē? Qd̓ vtiqꝫ vei̓tatē hꝫ dū qͥs illa dubitat q̄ ꝑ crudicionē ſacre ſcripture certā et explicito tenetur fide tenere
jx

Neqꝫ em̄ generalis ſuffecerit credulitus in multie niſi ꝑticularis affuerit plus aut minus iuxta ꝑſonarū et erudicionū qualitatem. Verum ſi iuxce hoc iter veritutis poſuerit ſcandalū angelus ſatho ne qui ſe trāſfigurat in angelum lucis. non ita eſt vſqꝫquaqꝫ certus. neqꝫ ſcit ſi ſcuto veritatis ita ꝓ texerit eum deus ꝙ timere non hobuerit a timore nocturno. a ſagitto volante in die. a negocio ꝑami bulante in tenebris. ob incurſu et demonio meridi ano. Demoniū plone meridicinū dixerūt ſancti qd̓ et fallit. et ſub ſpecie tamen boni nō qualiſcūqꝫ ſed magni boni fallaciā tegit; Hic ē laqueus magnoꝝ viroꝝ dum mogni nō hiūles ſunt in oculis ſuis. dū ꝓprie inogis qm̄ aliene innitūtur prudentie. dū extollunt ſe in cogituicōne ſua ſicut taurus. dum p̄ terea ſic agunt quaſi facto et ſi nō verbo dicerent. manus nrā excelſa. et non dominus fecit hec oīai quippe dū preuenire monitiones ſucis arrogēcio ſuperba. non ſubſequi in humilitate lacrimis et manſuetudine ſepius inueniuntur. Deniqꝫ ſupre modū terribile eſt illd̓ ſapiētis tonitruū. Eſt via q̄ videt̉ hoī iuſta et nouiſſima eiꝰ ducūt ad mortē. be atus igit̉ vir ſapiētis teſtīonio qͥ ſemꝑ ē pauidus qꝛ niſi in tiore d̓i ſe inſtant̓ tenuerit cito ſubu̓tet̉ do mus ſua. Noli ꝓpte̓a mirari monache ſi tales īter recordaciones poſitus paueat et extimeſcat. p̄ſert cum perfectā caritatem que foras mittit timorem

nō ſe p̄ſumat adeptū vtinū hrē ſe cognoſce̓t mīmā vel imꝑfectū. qoncichꝰ. Exterruiſti me taliā de timore diſſerens. et in hoc me truſiſti ſcrupulos du bie queſtionis. ſi ꝓ ꝓſperitate reipublice. ſi ꝓ deferi ſione veritatis catholice. ſi ꝓ errāciū vel delinquen ciū correctione qͥuis hoim̄ ſe debeat expone̓. ſꝫ ſede̓ ſolitoriū et reputore ſapientē eſſe qͥ nō curat in cꝰ manū mūdꝰ ſit. Nā ſi bn̄ p̄cipiūt qͥ decēt nichil eē agēdū qd̓ dubiū ē an bonū fit. exponit em̄ ſe peri culo; et qͥ amat periculū dicit ſapiēs peribit in illo qͥs audect ſub trta rerū humanairū incertitudins qͥppiū deinceps palū ꝓſequēdū aplecti? Volucer Audebit ſi cextus fuerit ex doctrina ſacra ꝙ funda ta ſit in iuſticia fidei ꝓſecucō ſua. ꝓ quā certādū ē eſt vſqꝫ ad mortem corporis vel in anima deteruis moriendum ¶ Primū metrū quarti. Ex in tabellis a deo binis olim Inſculpta petrinis eſt cōtinēs decem Precepta naturr qd̓ idcirco fuit legem ꝙ impreſſam ꝑ indelebile Iumen pͥus noſtris in cordibꝰ fuſcaueraNox criminū nubesqꝫ Alagicioꝝ Obſcura necnō ꝑtinax ſuetudo Que pͥmo circa vera mentiri facit In moribꝰ ſecte docēt hoc impie Illuxit ergo ſūmi velle ꝑ fidem
2i. j

nurſus iubens ſignis et in miraiculio ꝙandata ſerues hec dei vigil tui Si nō mori vel perire funditus vis ¶ Proſa ſcd̓a. conachus. Ed cauenda ſunt o volucer ſcandala. ve em̄ homini per quem ſcandalum venit. Obſeruā dum eſt preterra in collectione zizanioꝝ ne ſimul eradicet̉ et triticū. Tolerari deniqꝫ malai iubentur q̄ ſi tolli q̄rerent̉ deteriores afferrent exitus. Sic ethnici ſic ſarrciceni ſic he̓tici plerūqꝫ dimittutur nec impugnant̉. ymmo ſic age̓ cōſiliū ē vbi cōitas ē in culpci. ne deterior ſciſſura fiat. Volūc. Scā dalaphariſeoꝝ cōtēpnēdo docꝫ veritos. ſinite inqͥt eos ceci ſūt et duces cecoꝝ; talia qͥppe vitare nec poſſumꝰ nec debemꝰ. Sꝫ neqꝫ deſerenda ē veritas aut dite a doctrine vel iuſticie dū certū hēmꝰ ꝙ ꝑi dituret̉ nr̄o ſilēcio. et oppoſito falſitos firmaretur iuxta regulā. error cui n̄ t̓ſiſtit̉ aꝓpbat̉ ohonachꝰ Redit ecce ſermo nr̄ ad materiā q̄ de zelo tractata ē. cudit p̄te̓ci ī aliū difficultutē qͣlit̓ ⁊ qn̄ certi eri mꝰ ꝙ defenſio cotholice vi̓totis n̄ plꝰ affert nocum ti ꝙͣ vtil̓ edificatōis. qm̄ ſi plꝰ officit. nōne ten̄do ea̓t iuſſio xp̄i ſuꝑiꝰ īducta. nolite ſcm̄ dare cōnibꝰ cui ꝑabolā de zizanijs n̄ tollēdis ꝯſoā ē. Voluter. Adhibēdo ē fateor ꝓ diſſoluicōe difficultatis iſtiꝰ ē̄ pl̓ies īcidit doct̓nal̓ vna diſtīctio. cꝰ l̓ ignorācial̓ iudu̓tēcia m̄ltos eē ph̓oꝝ atqꝫ theologoꝝ ꝯt̓o auit

Ituqꝫ certitudo vna eſt ſuꝑnaturalis. alterci no turalis. tercia moralis vel ciulis. Certitudo ſuꝑ naturalis ita ſe hēt ꝙ nō ſtat aliquē ſic aſſentice et falli. Et hec itm̄ certitudo diuidit̉. qꝛ quedā eſt euidencie clare et intuitiue in patria beatoꝝ Altrō euidencie reuelate in illuſtracionē ꝓphetorū. Ter cio ſolius adherencie in ſpeculo et in enginate. q̄ nō euidencie racionis innitutur. ſꝫ auctoritati diui ne. qualem certitudinē fides habet et preſtat in cor dibus fidelium. Eſt em̄ quelibet hm̄odi certitudo tōta ꝙ per nullam potēciā eciā diuinā et abſolutā fallax eſſe poteſt alioquin deus negae̓t ſemetipſū Hāc ph̓oꝝ ſcola nō vidit neqꝫ ſtoycoꝝ neꝫ ꝑypteticoꝝ neqꝫ ochademicoꝝ. hec certitudo ꝓ tercio ſue diſtinctionis membro fidelibus omnibus dū pe regrinantur in via cōuenit. quos tāta certitudine nedum duodecim articulis fidei ſed tote ſacre ſcripture credere neceſſe eſt actū vel habitu implici te vel explicite vel implicite qualiter credendo certi ſunt neqꝫ falli poſſunt. Alioquin iuxto qd̓ p̄tactū extitit dubius in fide infidelis eſt. Certitudinē hāc in mortiribus talē vidimꝰ ut abſqꝫ vllo dubitacōe mallent relinquere vitā ꝙͣ fidem. Cetm̄ paulꝰ hac ſubnixus expreſſurus rehemenciam certitudinis aſſeruit cōdicionalem. cuius an̄s ſciebat impoſſibi le. Eciā inqͥt ſi angelus de celo vobis euangelizouerit p̄ter id quod euangeli, atū eſt anathemā ſit

neqꝫ tn̄ negādū eſt qͥn paulus vlera certitudinem adherēcie ꝑ fidē certicudinē habui̓t euidēcie ꝑ reue lacionis illuſtracionē et quodāmō in trāſitu ſeu raptu ꝑ glum. Porro certitudinē alterā q̄ naͣlis d̓r inuenimꝰ q̄ talis ē. ꝙ nō ſtat ꝑ nam ꝙ aliqͥs ta liter aſſēciat et fallat̉. hāc criſtotiles ⁊ pypatetici hāc et ſtoyci ph̓i poſuerūt nob̓ poſſibilē in pͥmis pͥn cipijs ꝑ ſe notis ꝯgnitis ſcꝫ ex ſolo t̓mīoꝝ app̄hēſi onē ut ꝙ qd̓libꝫ ē vel n̄ ē. poſun̓t et ī ꝯcluſionibꝰ de inrācis et in euidēti ꝯn̄s deductis ꝑ talia pͥncipia. quēadmodū dixi̓t mathematicā eē ſcicꝫ certiſſiqꝫ Achademici d̓o in qͥbꝰ ſocrates carneodes et cice̓o dehīc poſtei̓oe̓s aliqͥ nouā viſi ſūt īduxiſſe ſciāꝫ. u̓l ſcie̓ ymmo nec hoc ſcire ꝙ nͥl ſcimꝰ. ita tolle̓ volue rūt ē medio certitudinē oēm dicētes de ōni re ad v trāqꝫ ꝑtē ex equo diſputari poſſe. et ita neqꝫ pͥmō de qua locuti ſumꝰ certitudinē ſuꝑnalē. neꝫ na̓lem putebāt vllā eē. Deniqꝫ certitudo q̄ moral̓ dici ẜ̄t vel ciuil̓ tēgit̉ ab ariſtotile vna cū p̄cedēti certi tudine in ethicoꝝ ſuoꝝ pͥncipio. cuiꝰ ſm̄a ē. diſcipli nati eē in vnaquaqꝫ re certitudinē q̄re̓ iuxta exigenciam materie. Eque em̄ vicioſum eſt inquit ꝑſuadētē q̄rere mathematicū et moralē demrantē. Non em̄ conſurgit certitudo moralis ex euidencio demrācōnis. ſed ex ꝓbobilibus cōiecturis groſſis et figuralibus inogis ad vnā ꝑtē ꝙͣ ad alteram Talē certitudinē ſi penitus negauerīt achademici

ſi nō eā p̄tēa ſufficientē dixerint ad aliqͥd moralit̉ oꝑari. viderīt qua roē p̄ſūpſerīt aliqͥd vel age̓ bonū vel omitte̓ malū. Conformit̉ ad iudiciū rōnis quale dꝫ eſſe certū ſic̄ certa ē in ſe v̓tꝰ alioqͦn virtus nō eſt. eonachꝰ. Aiāduerto volucer qm̄ ex pͥma certitudiē m̄lta poſſumꝰ et debemꝰ nos fideles ſine ſcrupulo corde crede̓ ad iuſticiō et ore cōfiteri ad ſalutē ꝓſequi defende̓ et tueri priuſꝙͣ vocillet vel auferatur a nob̓ hm̄odi certitudo. Intelligo pre tere a ꝙ in cigibilibꝰ hūanis. q̄ tātō hn̄t varietatē dicente ariſtotile et exꝑiencia teſte. ut caſu magis ꝙͣ arte cōſtare videāt̉. ſufficit tercia certitudo qua lis non ſemper ſcrupulos omnes abicit. ſufficit in cōtempnat vel ſuꝑet ſic operādo quaſi nō ſint. Sꝫ qua racōe poſſit hoc fieri ſcire cupio. qͥd aduena nr̄ in hijs agat. Volucer. De ſcrupulis ſic̄ p̄diximꝰ iudicat aliter agendū eſſe dū oriuntur ex p̄teritis alit̓ dū in eis que agenda ſūt occurrerīt. De p̄teri tis quidē oꝑibus illam amplectit̉ gregorij ſm̄am bonarū menciū eſt ibi culpū agnoſce̓ vbi culpa nō eſt conformiter ad illud. iuſtus in pͥncipio accuſator eſt ſui. Conſtitueris itaqꝫ ſe coram tremendo tribunali diſtricti iudicij dei cōſcienciā ꝓpriā audit et ſuſtinet accuſantē eū qͣnto maiori ſeueritate ſcit et p̄t. qͣtenus fiat ei ſpūs cōtribulatus et ingens cōfuſio contricio et humiliccio cordis. ita vt cadat a ſe per omnimodā ꝓprie defenſionis deſperacōirē
j. 1j

Neqꝫ em̄ vult cū diuina iuſticia cōtēdere. neqꝫ cō ſciencie ꝓ iuſticia teſtimoniū ferēti cōtra reū ſilen ciū impone̓. ſuodet pocius ut clamet vocibus ina nis. Iſte ē equiſſime iudex deꝰ. iſte qͥ iuſto iudicio tuo dūpnādꝰ ē. peccciuit em̄ in talibꝰ et talibꝰ ſuꝑ nu̓m arene maris. ita ut pcc̄a ſua vix totus cape̓ poſſit mūdus. ſūt em̄ obiſſus multo et tenebroſa nimis q̄ altā ſibi dāpnacōis abiſſū meruerūt et in uocāt. et hoc dn̄e deꝰ in voce cōtharcictarū tuarū h eſt viarū tuarū inſcrutubiliū et iudicioꝝ occultoꝝ in quibꝰ hō cōſtitutus vide̓ nō poteſt an amore vel ydio dignꝰ ſit. neqꝫ cognoſcere de ſuis oꝑbꝰ qͣntū tūqꝫ iuſta videant̉ quo terminēt̉ fine aūt qua ditrictione iudicentur. Accuſatus inter talia reꝰ nō defenſoris ſed accuſatoris teſtis ⁊ iudicis in ſe par tes agit exaggerās quantum poteſt; qui eciā ſi to cius populi criſtiani fudiſſet ſanguinē. ſpercit in il lo apoſtoli verbo. ſi nos iudicaremus nō vtiqꝫ iu dicaremur. Quo ꝯtra fit in humanis iudicijs. qm̄ cōfitēti crimē mors infert̉; apud deū vero apud quē eſt miſericordia et copioſa redempcio. Giſericordio hic dū viiuimus ſuꝑexalcat iudicium. quo ſit ut dāpnandꝰ in curic iuſticie hēat aditū cū fiducia ad thronū gracie eius q̄ ſalucit dūpnantes ſe abſolu cionē cōferens in auxilio oportuno. p̄cipue ſi dimi ſerit homo ex corde debitoribus ſuis. ut ꝑticipes ve lit eos fieri glorie. neqꝫ vindictam querere cupiat

ſꝫ oret ꝑ ſalute ſua: quo ſit ut fidēter dicat deo bul Ias venie ſue p̄ſtando hn̄s dimitte nob̓ debita nrā ſicut et nos dimttimꝰ debitoribꝰ nr̄is. qonacha Calia frequenter audiui volucer. ſꝫ qͣliter abſqꝫ mendacio vel fictione p̄t in multis trle aliqͥd agi nō ſatis aꝑtū eſt. Eſto nēpe ꝙ de p̄teritis oꝑibus ſcrupuli ſint in cōſciā. nō idcirco ſe iudiccire reā hꝫ Eſt em̄ ſcrupulus vacillacio q̄dā dubitacō vel for mido cōſurgens ex aliqͥbꝰ cōiecturis debilibꝰ et in certis. Alioqͥn ſi ex vehemētibꝰ argumētis et ꝓboi bilioribꝰ ꝓ hac ꝑte ꝙͣ ꝓ altera dubitacō ꝯſurgeret iū nō ſcrupulꝰ ſolꝰ vel leuis trepidacio dici debe̓t. ſꝫ moral̓ de tu̓ſgreſſione certitudo. ꝙiꝝ v̓o neꝫ cau tū videret̉. ſꝫ ꝓpt̓ hm̄odi ſcrupulos cōſciā teſtifico cionē vel dāpnacōeꝫ ferret certū. nūqͥd int̓rogote ab hominibꝰ vel acrit̉ a ſeip̄a. neꝫ mētiri ſibi volēs reſpondebit ꝓpter ſolos ſcrupulos ſe in veritote re qm ſe criminoſam ſe dampnādā exiſte̓. nōne main hoc caſu de merito qͣm de peccato et ita pocius de ſaluacione qm̄ de dampnaicione preſumit. Quo pacto fert igit̉ ꝯtra ſemet ipſam dompnacionis ſentenciā; Auget dubitacōeꝫ c̄poſtoli dictū. ꝙichi inquit ꝓ mimimo eſt ut a vobis iudicer vel ab hūa nō die. ſed neqꝫ meipſum diiudico qui tamē alibi ſe primū fatetur inter peccatores. Venit inqͥt deus ſaluos face̓ pcc̄ores quoꝝ pͥmus ego ſum. Oro qua lē ad iſta rn̄ſionē aduena noſter daret. Volueer
mulū

Qualē niinirū dat qplūs dū ſubdit ad p̄allegatū qd̓dā v̓bū. qͥ me iudicait dn̄s ē. et alibi. Scio ꝙ nō habitut in me bonū. cōformit̉ ad illud xp̄i. Qui ex ꝓprijs loqͥtur mēdox ē. Certiſſiā igit̉ nō ſcrupu loſa roē tene̓ debet oīs hō viuēs. qm̄ ſine grā dei dāpnatꝰ ē. quaꝓpt̓ humiliet ſe hō qͣntū potuerit ſi bi vileſcat ſe deiciāt ſe cōculter in recogitacōe ſua qꝛ nō hrēt qͥd deo dāpnanti reſponderet qͥd obice̓t dicēti. amice nō facio tibi iniuriā. accipe qd̓ tuū eſt et vade. Quid ē autē illud tuū niſi pccm̄ niſi mēdei ciū? legiſti ꝙ ſcūs abbas agathon moriens frībꝰ int̓rogantibꝰ an time̓t. et an in oꝑibꝰ ſuis cōfide̓t rn̄dit. In veritate timeo. neqꝫ cōfido in oꝑibꝰ meio quouſqꝫ venero an̄ deū. qm̄ alia ſūt iudicio dei alia hoīm. chonachꝰ. Totꝰ crede mͥ volucer horrore cōcutior. totꝰ merore tabeſco. totus in deſolaicionē et in qͣndā velut deſpercicionē deicior hec audiens. nec qͥd de p̄teritis neqꝫ de futuris eiga ſcio. Volu ter. At vero germanꝰ tuus hac cōſid̓acōe ſic vti nititur. ut inter tot premenciā mundi mala inter tot hoſtiles carnis ac demonis moleſtios per ipſam dn̄o ꝓpicio forciorē aſſurge̓ q̄rat in ſpēi ſolidi orem conſolacionem. et in trāquilliori pece quieſcere. cuius racōnē et modum collocucio diei p̓ͥorie expoſuit. qonachꝰ. Memini. ꝑ deſperaicōeꝫ em̄ ad ſpem venire docuiſti. cauſant nichilominꝰ ſcru puli tales inqͥetudinē mētis quā fluctuare faciūs

a qua ſicut muſce moriētes ꝑdūt ſuauitotē odoris id eſt deuocionis et amoris ſentimentū. Euigilare demū cōpellūt et ex ſuſcitare dilectā pͥuſꝙͣ ipſa velit Volucer. accipito conſilium. ¶ Scd̓m metrū quarti. Ignū tabeſcit in te ¶ Scrupulis excigitatum Cor gemens et anxiatum Perſta forcius in ſpe Filijs ſuis quid obeſt Prouida cura patris ſcit Pane filiorum ſeruuc Ut quandoqꝫ cibatur Sic cibo ſerui frequenter Paruus veſcitur heres Glorietur ut nequaꝙͣ Et ſperet cor vtrimqꝫ Proximum ſolet iuuamen Fieri contribulatis Nonne fluctus et procelle Expurgant mare crebro Parturit filium mater Sed non abſqꝫ dolore Ietus alacrisqꝫ fies Norum prole beatus Si memor dei recuſeo Hic ſolamen habere

¶ Proſatercia quarti. Honachꝰ. Ro qͦs bſandimenta mūdi ſuꝑauerit. qͥs adi pleuerit ꝓpheticū votū. letet̉ cor meū ut time at nomē tuū? qͥs ad ſacrificiū ſalutis offerēdū acce dere preſūpſerit; ſi fuerit alienus ⁊ dulcedine dei. ſi aruerit ſicut mons gelboe in quo nec rog deſuꝑ re frigerāe nec pluius rigans et fecūdans cadat. ſed ſit ſibi celū eneū et terra ferres deſerto et inciqͦſa Voluter. Plurimos crede michi fefellit nimia ſentimētoꝝ hm̄odi ꝯqͥſicio ſeu cupido. hoc in turelupinis et begardis. hoc in qͥbuſdā deuotis nō ſecūdū ſciām exꝑtū eſt qͥ delircimēta cordis ſui ꝓ dei ſentimentis q̄plexātes tͣpit̉ errauerūt. alij fruſtra conati ſūt ad nichil paſſionabilit̓ affici. cū ſentiret aplūs aliā legē repugnātē. Alij itai deo ſe voluerūt trade̓ ꝙ oiā deꝰ ageret in eis tm̄ mō paſſiue ſe hn̄ti bus. Alij ꝑ vnionē apicis mētalis cū ſpū ſcō tradūt hr̄ī ſciām miſticā de deo. ita tn̄ ꝙ deꝰ nō apphē dat̉ ſub quacūqꝫ rōne vel entis vel reri vel boni. ſꝫ ab iſtis et a pͥoribꝰ inqͥritur. vbi meritū erit ſi dilectionis volūtarie n̄llꝰ hobeat̉ actꝰ. At vero quo racōe debeat cor tuū medios iat̉ ſcrupuloꝝ at tēp tacōnū agitucōes ſe gere̓. te doceqt exemplū palpobile. vtuntur nauti quodam paſculo in quo ſuper cuſpidem erectam librato eſt ex tranſuerſu volubilis acus ferres. cuius acies affecto eſt per magnetē quo fit ut in polū articū aſſidua ſit ſua directio

nō alit̓ cor affectū dei dilcōe in fide et ſpē ferri ꝯuēit in deū. porro ſicut ex motu voſis cōtinētis acū agi trit̉ acus aliorſū nūc dextrorſū nūc ſiniſtrorſū. r̓dit tn̄ ſemꝑ in idipſū dū qͥeſcere ſinit̉; cōformit̉ tͣbaci onē e̓ vocillocionē cor pati videt̉ ex ſcrupuloſis motibꝰ modo ꝑ has mō ꝑ illas paſſionū fluctucci ones. monect attū diuinꝰ cmor firmꝰ ſaltē in ho bitu qd̓ ſufficit. ſi nō penitus eiecerit ipſū homo. et ita ſufficit ut aliqͥs inuenicit̉ cōſtācior reſiſte̓ pecco tis. ymmo corpꝰ expone̓ martirio corēs actū talibus ſentimētis ꝙͣ alius obundant̉ plenꝰ eis Quo re patet ſignū iſtud ſenſibilis ſuauitatis inefficaci ter arguere caritotē dei ſi nō affuerint comites ca ritatis ſignate ꝑ apoſtolū. Caritas inquit paciēs eſt benigna eſt cū reliqͥs quas ſubiūgit. Itaqꝫ ſi fi des ſi ſpēs ſi cetere v̓tutes informes eē pn̄t. dum de eſt coritus effugiēs a facie latētis ſuꝑbie. cur non poterit hec exꝑta ſuauitas? Guſtas igit̉ hanc ſua uitutē vtere cū humilitate et grārū actione: guſtu cores. fer in paciencio et māſuetudinē. attēdēs ꝙ aliquando demon abutit̉ nali bono tenei̓ cordis ut eſt in mulieribꝰ ſicut econu̓ſo p̄t grā nale bonū tale in adiutorium ſui ſumere. ut vehemencior et crebrior inualeſcat ſpiritualis deuocio. Sed dum ſurrepit ſuperbia. quibus enim non inſidietur que rexcre voluit apoſtolū tollitur hec pax interior. re ditqꝫ colaphizacio tēptacionis cuſtos hūilitatis.
11

quo caſu ſufficiat grā dei. nec more gn̓acōnis praue et ꝑuerſe diuinū ſibi deuocionis ſignū querat. mhonachꝰ. Ecce relabimur in id qd̓ ab inicio qͣſi tū ē. qua racōe poterit aliqͥs qͥcꝙͣ aggredi ſub dubi o cōſtitutus an agat recte. ſi ex interiori ꝯſciē motu ſufficiens certitudo nō habet̉. ꝑibit deniqꝫ ōnis ars diſtīguēdi req̓s a falẜ īmiſſiones ꝓphecias aͥ reuelaciones. Volucer. Habes ſuꝑ hoc vltimo ſccipta nō pauca ꝑegrini nr̄i. primū vero reſpectu eoꝝ q̄ futura ſūt. de p̄teritis qͥppe iō diximꝰ. ſit ob ſeruare cōuenit. ut nō reputet̉ culpa vbi culpa nō eſt: alioquin caiuſatur erronea cōſciā. ꝯtra quā ſi qͥdlibet attēptetur fieri iā culpa eſt ſi fluctuet qnimus; p̄terea ſub hac dubitacōne velut ad vtrūlibꝰ neſciēs qͥd acturꝰ ſit. cōſiliū eſt ut nō agat qm̄ ex pone̓t ſe diſcrimini. quo caſu certū hēat ꝙ pecccit. Vis igit̉ qͥcꝙͣ ſecurus age̓. certꝰ ſis illud eē bonū neqꝫ v̓tuti conͣriū Sꝫ refert qua certitudīe. ſufficit nēpe certitudo moralis. qͣlē vouimꝰ ut vel nō ſis in pcc̄o dū facis qd̓ in te eſt. aut ſaltē pcc̄m nō īcurris nouū ꝑ temeritutē. exempli grā celebrandi. orta ē em̄ ex diligencia tue p̄paraicōis excuſacio. Ceterū moralis hec certitudo ꝑ doctrinā colligit̉ altero tri ū modoꝝ. Vnꝰ ꝓuenit ex alteriꝰ auctoritate. Alt̓ ex ꝓpria erudicōne. Terciꝰ ab exꝑimētali cōſuetu dine. Sub pͥmo viuūt incipientes et animales. ſb̓ ſcd̓o ꝓficiētes ⁊ roͣles. ſb̓ t̓cio ꝑfecti ⁊ ſpūlaes

Cōſonat ph̓s tradens tres hoim̄ maneries ad dotrinā inueniri. pauci ꝑ ſeipſos dociles ſūt ꝓpt̓ cla rā ſue cōplexioīs armoniā qͥddo vel aliā̄ grāꝫ q̄ro tis datū. qua facilit̓ cigēdā cōcipiūt ſcripturas ut auguſtinꝰ intelligūt. ꝙulti ꝑ alios erudiūt̉. recipi entes ab eis intelligēciā ſcpͥturarū. qūt ſi neq̄unt tredūt ſaltē dicētibꝰ et obedit. Terciū genꝰ deſpe ratū eſt ad doctrinā q̄ neqꝫ doceri pn̄t. neqꝫ docen tibus aſſentire volūt. qͥbus relictis. ſūt em̄ plus diſ coli ꝙͣ m̄lta ex brutis q̄ ꝑ humanā domant̉ induſtriā. ut canes ut equi ut ſymee ut aues aliq̄. Fiat ſermo de reliqͥs. puta ꝙ religionū īſtituendaꝝ pͥn tipalis cā fuit aucͣtus regiminis. cui magis obedi encia p̄ſtaret̉ ꝙͣ ꝓprie racioni q̄ in plurimis dubis valde ē debilis et incerta. Preualere ſimilit̓ hꝫ hec auctoritas reſpectu iunioꝝ quorūlibet ad ingrōs vel ꝑntes. qm̄ iudiciū ꝓprie racōis vel n̄llū vel īꝑfec tū hn̄t. hoc pitrgore ſcola ſeruabat. Sic iubet dominꝰ dicēs. Int̓roga pres tuos et dicēt tibi. moaio res tuos et q̄nūciobūt tibi. odiores ītelligo qͥ mul tis experiēcijs eruditi ſūt in eigibilibꝰ hucnis. qͦrū iudicia tradit ariſtotiles eē recipienda tūꝙͣ pͥncipia ꝓpt̓ m̄lta vidiſſe. Extēdit̉ hoc ad eos qͥ reſpcū diuinoꝝ ꝓpt̓ cōſuetudinē exercitatos hn̄t ſenſus. qͣles iā in ſolitudine ſibi viue̓ ſufficiūt. Super eſt ſanctus doctrine modus ꝓpoſito nr̄o vicimor. vn̄ ſumit̉ in agēdis ſufficiēs ⁊ moralis certitudo.
vimi

Oritur modus iſte nutriturqꝫ ex ſtudioſa ꝑſcrute cōne diuinoꝝ mādatoꝝ qualē ſuadꝫ ſapiēs. Que tibi p̄cepit deꝰ illa cogito ſemꝑ et in pluribꝰ oꝑbꝰ eius ne fueris curioſus. Et itm̉. nichil dulciꝰ qͣm reſpicere in mādatis dei. Hīc btm̄ dicit pſalmiſto qui in lege dn̄i meditatur die ac nocte. cum ceteris abſqꝫ nu̓o cadētibꝰ in hāc ſentēciā. Itēqꝫ ſemel in ſcpͥturis ſuis locutꝰ ē deꝰ et idipſū ait iob nō repetet. qm̄ ſufficient̓ erudiūt et ꝯſulūt. tm̄ mō relegē tur puro fideli et integro corde. ꝙ aliuolis qͥdē et incredulis tenebroſior inde naſcit̉ erroꝝ caligo. quos in hereticis olim neſcio ſi amplius noſtra hac eta te perſpicuum fuit. quando cecucientes facti ſunt multi circa fores principiorum moraliū que ſunt de primis impreſſionibus nature. que rurſus di gito proprio ſcripſit deus in tebulis lapideis ad in delibilem memoriā repetens ea tercio per fidei tro dicionem in euangelio. Itaqꝫ lugere plangereqꝫ compellimur. ¶ Tercium metrū quarti. Nigma ꝙͣuis perferat ſecū fides Eſt a fonte tamē lucis origo ſuo Per hanc ſophie veritus recōdito Quā natura nequit inſinuoſſe patꝫ Reuelat ecce paruulis amans eos Atqꝫ docens et cum ſimplicibus gradiē Du ſuperbis mēte cordis clauditur

Pult intellectus ſubſit ut ōnis ei Petitqꝫ ſenſus omnis ut ſe deneget Debet homo totus obſequiū domino Par nēpe beſtijs peccōdo factus eſt Indiget hinc fidei ſubdere colla iugo Ut ombulet vite vicis nec oſſendat Pandit qualis ſit finis habendus ei Precepta rurſus inculcat pͥus dato Num mos ꝑuerſus obnubilarat ea Vis ingredi vitā mandata cōſerua Roborat hic deccidem xp̄s in alta leuans Si pͥma per ſe nota p̄cepto decem Mens ſcelerato docet falſa vel ambigua In hijs fides ſi ſit obſcurior plena Neridie palpons a modo qͥd ſuꝑ eſt Iheſu benigne quid poteſt ineigis tuā Externis legem tradere ludibrio Nodos et regulas viuēdi deincepe Quos hijs eu̓ſis plebs tua ſuſcipiet ¶ Proſa quarta quarti. qonachꝰ. Oc eſt o volucer ꝙ ſtoniaichobor nuꝑ mecū dū theologiā efferres. vn̄ fit ꝙ nōnullos ex theologis exꝑimur in nullo meliores vtinā non deteriores ceteris hominibue. Volucer. Nolo monache de aliena vita theologoꝝ nec alioꝝ ſcru tator eē vl̓ cēſor cui̓oſꝰ. lͦ vnū credidi ꝓpt̓ qd̓ ⁊ lo cutꝰ ſū ꝙ theologis ſi admixta fidei ſpēi ⁊ caritati
ſiui.

inflat et officit. quēadmodū de ph̓ia rōnoꝝ refeci aplūs. qm̄ ꝓpt̓ inqͣtitudinē dati ſūt ſuꝑ alios homines in reꝓbū ſenſū. Cām reddit. qꝛ cū cognouiſ ſent deū. nō ſicut deū glorificauerūt neqꝫ gras ege rūt. Inqͣtitudinē d̓o maiorē eē in cōtēptū vel cibuſu theologie qͣm ph̓ie nemo dubitauerit. ꝓpterea ſic̄ apud ciceronē oraitor deſcribit̉ ꝙ ē vir bonꝰ dicēdi pecitꝰ ita theologū noīōmꝰ virū bonū in ſacris lit teris eruditu. nō qͥdē erudicōe ſoliꝰ intellcūs. ſꝫ m̄ltomag̓ affcūs. ut ea q̄ ꝑ theologiā intelligit tradu cat ꝑ iugē rum̄icicōnē in affectu cordis ⁊ execucōeꝫ oꝑis. qͣtenꝰ ſapiā ſcd̓ꝫ nomē ſuū ſapide ſit in boīs ſuauiter et iocūde in malis triſtabilit̓ et acerbe Alioqͥn tales inſtar vrie ferūt lrc̄s dūpnacōis ſue. dāt adu̓ſus ſemetipſos ex ore ꝓprio iudiciū. plus inficiūt exēplo vite. ꝙͣ inſtruāt v̓bo doctrine. Sa tras deniqꝫ lrās inpudēter ſuis inqͥnatis moribꝰ et deſiderijs ſubſeruure cōpellūt ſenſū a ſcis prībus traditū diſtorquētes ymmo ſepe neſciētes. Neſcia ꝓfecto ē ꝑs magͣ taliū. qͥ ſe theologie ꝓfeſſores iec titant. ita ut exꝑiri ſtupor fit. ideo qͥppe theologiā neſciūt. qꝛ ſe curis alijs quotidie tradūt. Eſto ſciant. vides quēadmodū racio dos hominū p̄clariſ ſima vertitur reprobis ad ſuā alioꝝqꝫ ꝑniciē. vinū quoqꝫ qͣnto melius tanto furioſiores eos qͦ ad ſobrietate ipſo nō vtuntur reddit. non vini vicio ſed potancium. Dicta ſint hec interim quatenus

aiō tuo triſti mos gereret̉. et ſolueret̉ queſtio fcā ſim̄l ut ea q̄ de theologica cōſolacōe ſcribimꝰ qͣlit̓ et a quibꝰ accipiendo ſint vtilit̓ inſinuaremꝰ. Cōfido in dn̄o ꝙ apud ydeotas ſollicitos de ſalute ſua in qͥbus eſt ſimplex fides certa ſpes et ſuauis caritus inſidebunt fructuoſius in aīo theologice ſm̄e. iō nō fruſtra ſunt qͣm aput repletos lr̄īs gignētibꝰ ſciā̄ꝫ illū quā inflare dicit aplu̓s. oculū vero qͥs neſciat qͣntū turbat aut excecat inflacio. Sūt alij minꝰ culpcibiliter neſcio minꝰ tolerabilit̓ errātes. quo ex doctrina dū moralē q̄rūt certitudinē. nullū lumē rōis mouet ad aſſenſū cuiuſius ogibilis. tm̄ modo ſatis eſt ſi dicere potuerīt. hoc ſcriptū eſt. hoc talis doctor in lcura ſua ſenſit. hoc alius ita poſuit. ſimi les aſpicientibꝰ verſo ad ſolē dorſo ſplendorem eiꝰ in montibꝰ. quos ad aſpectū ſolis nullus ſufficit oſtendetis digitꝰ attollere. Cur ito? Quia deorſū oculū merge̓ ſoliti ſūt vbi nō oſpicit̉ ſol niſi circūuolutꝰ caligine. Plane lucis nā nedū ſenſibilis ſꝫ intelligibilis ita hꝫ. ut qͣnto longiꝰ ab origine ꝓtē ditur. eo fiait debilior craſſior et ſubobſcurior. ꝓpte rea ſi lumē intellectuale iugit̉ ad infima cōſid̓anda demergitur groſſeſcit et craſſeſcit quodāmō ha eptūqꝫ reddit̉ ſuꝑiora ꝙͣuis lucidiora cōſpite̓. ſed neqꝫ lumē veritatis accipiūt iſti niſi circumuolutū ſit qͣdā veluti caligīe traductioīs hūane. qonachus. Exꝑim̄ id ſepe qd̓ dicis. Sed qͥd ꝓinde

faciēdū ſit inſinua. Volucer. ehonendi ſūt ab in greſſu ſtudij nō ita fige̓ ſolā in ꝯſtitucōibꝰ ſuis reti nēdis mēoriā ut plurimū mos eſt. qͥn exerceāt intellectū rōnēqꝫ cōſulant. ex qͥbꝰ pͥncipijs vel mora libus vel theologicis originēt̉ hmodi cōſtitucōnes ita em̄ fiet ut colluſtrētur lūie pͥmoꝝ pͥncipioꝝ. ꝙ ſi vel nolūt vel nequeūt credāt illuſtratis. Recogiſēt inſuper p̄ſtanciā hūane cōdicōis q̄ ad hoc cōdita ē ut totū ſenſibilē mūdū q̄ ꝑ ſenſuū portos ingredit̉ impͥmendo ſpēs ſuas atqꝫ ſimulachra reducāt in pͥmum pͥncipiū deum cū qͣdam ſimplifico cione et puritate. Ita ꝓcedens adeo mūdꝰ fit eo cōtinue vtilior in ſuis ꝑtibus quo longinq̄or ꝓut in elemētis vide̓ ē et in ſolis lūie. Rurſus aūt red dit̉ ſpūalior mag̓ ac incig̓ ꝑ oꝑacionē intellcūs agētis in fantaſmata corꝑalia. ex qͥbꝰ elicit ſua v̓tu te ſpēs intelligibiles ſimplices et incorꝑeas. Et ſic̄ natū ex corne ſenſuum cero erait ſuo modo. ſic qd̓ naſcitur ex intelligibili ſpū ſpūs eſt. adeo qͥdē ut nō dubitauerit apl̓s dice̓. qͥ adhe̓t deo vnꝰ ſpūs ē tū eo. Hec oꝑacio p̄cipue ſpectat ad eleuatos the ologos exercitōtes ſe ad theologiā miſticā que abiegacionē tēdit in ſimplificacionē. vm̄ quādo veniendū ē ad egibiliū tractacōnē. oportet rurſus in inferiora reſpicienda deſcendere alioquin falle rentur iſti modi ad primos cōtrario. ſi lumini pͥn cipioꝝ he̓rēt adeo ꝙ ꝯcluſionū viſionē omitten̓t

exemplo aſtrologi cadentis in foueādū ambulās reſpicit aſtro. Deniqꝫ ꝑfectus erit qͥ ſtudioſa circū ſpectione v̓ſabitur in vtroqꝫ. hūc iuriſtā theologū et cū theologo iuriſtā iudicabo; quales fuerūt pri mi doctores. ex quoꝝ ſūijs decretales decretōqꝫ cō pacte ſūt. monachus. Raros affert etas nr̄a ta les. cōm ſcire deſidero. Volucer. Pauei tolerāt laborē ſtudij in multis vel etas vel ingeniū vel ſūptus non ſuppetūt. Euenit p̄terec ꝙ miſtica egor ācilla videns ſe peperiſſe habet cōtēptui ſacram do minā quā ſterilem exiſtimāt. Rachel inſuꝑ fortoſſ limpidos hn̄s oculos irridet aliquando mordaciꝰ ſororis lyc lippitudinē. cū ſe mutuo iure ſororio cō uenicit honorare. ipſam quoqꝫ agar imꝑio dn̄e ſue ſubici dictatisqꝫ ꝑ eā equū fuea̓t obedie̓. Sb̓ inde perpendis difficultatē infinitā quā habet mora le negociū dū ꝓſequi queritur quia non ſatis eſt intelligere quid verum ſit et qd̓ rectū ſicut codit ſub arte tradere. ſed periculares circūſtancias que poricbiles ſūt neqꝫ ſub arte neqꝫ ſua doctrina ve munt. Circumſpicere neceſſe eſt ſtatū in pͥmis rei publice cū moribus eam regenciū. ſi uixto cōſiliū ſoceri moyſi ſint viri potētes timentes deum in qui bus ſit veritas et qui oderint quariciā. neqꝫ ſit apud eos ꝑſonarū accepcio nec incōſtācia neqꝫ dep̄ uatū cōſiliū. Alioquin nō exibit ab eis iudiciū rec tū qͣntucūqꝫ fuerit poſtulatū niſi ꝓuiderit ex alto

deus q̄ ꝑ pueros ꝑ iniqͦs per bruta ꝑ demones ſepi us exercuit iudicia iuſta. Qua in re thobias ore di uino locutꝰ eſt. dū filio iuſſit cōſiliū ſemꝑ a ſapiē te ꝑquire̓. om̄i tēꝑe benedic deū. ⁊ pete ab eo ut vi as tuas dirigūt. ex ōnia cōſilia tua in ipſo ꝑmane āt. Que ſūt autē ꝯſilia dei aꝑuit pſalmiſta loquēe ei. cōſiliū meū iuſtificaicōes tue; nō ita tn̄ ut hūanū vōſiliū deſerait̉. qd̓ vtiqꝫ debet exiſtimari diuinū ſi rite ſi humilit̓ ſi deuote ſi obedient̓ fuerit inqͥſitū q̄ le zelus feruidus et oīs gn̓alit̓ paſſio vehemēs ſo let nec pete̓ nec petito vel ingeſto crede̓. chonochꝰ Omittamus deinceps ea loqui q̄ ſub erudicōne doctrinali non veniunt. neqꝫ em̄ moralis certitudo quantum ex dictis colligo poteſt ſub vna regula tradi que ſufficiat in omni caſu conſcienciam agē tis reddere ſecurā ſe non deliquiſſe qd̓ ex euentu rerum perpendi ſepius ſolet. Volucer. Propte rea ꝯſtitute ſūt in figuā tres cītates refugij. fides ſpes. et coritus ꝯtinētes lauacrū pn̄ie et īmunito tis aſilū qͣtenꝰ pax ꝯturbata ꝑ ea q̄ ſe feciſſe formidat hō reformet̉. q̄ pax qͣlit̓ obẜuāda ſit ītellige Quartū metrū quarti. Vlchra pax ſim munus opiniū Te voluntati ſit bona tantū Nūcius defert miſſus ab alto Nam male menti qualis erit pax? Sternitur lecto ſorde repleto

Complet et ſpinis ſe vicīoꝝ Qualiū turba dilacercitur Tracta nūc iſtuc rurſus et illuc Diſſidet ſecū ſeqꝫ remordet. Viribus vonis omnipotenti Stulta guerrā det more gigātū Pugnat econtra qd̓qꝫ creatum Ius ſui regis ſedulo ſeruans Si placet fiat vera tibi pax Ordinatus ſit primitus omnis Motus affectus nec vagus erret Queritans extra poſſe quieto De frui mundo qd̓ neqͥt eſſe Paucci pertēptet. non alienis Iitibus ſe det. ſed nec habenaie Senſibus laxet. ſemꝑ anhelet Legis eterne iuſſa tenere. Litteris ſacris aſſiduus ſit Quippe dat pacem zelus earū Pacis eterne pignus et arram ¶ Proſa q̄nto et vltīa quarti. qoͣchꝰ. Dueniat oro pax iſta nobis. At vero nondū ſatis explicuiſti que ſit apud peregrinū noſtrū conſolacio ſpālis deliniens eum in tam confuſi bili rerū tempeſtate. qualem in florentiſſimo nuper francie regno nominatim in celeberrima pariſienſi ciuitate contigiſſe non prorſus ignorat et
Ii Ii xxri

nos intuem̄. Voluter. Accipe ſuꝑ iſtis doctrinā theologie celitus īmiſſe. quam deinceps nō me loc̓ putato cōq̄rens o homo ꝙ etate tuo m̄lti depereūt qͥd queſo nouū accidit. habet etos ōnis mortuos ſuos quotidie recipit terra mille modis hūcinū genꝰ. hos peſtis. illos fames. alios gladius. mul tos naufrrgia. morbi incēdis voragines abſumūt q̄ppe terra ſūt et in terrā reuertuntur. Nencieba ris o neq̄m. dum eue dicenti ne forte moricimur. ſubintuliſti nequaqͣm. omnes ex tunc capitali ſuꝑ plicio adiudicati ſunt. Nil refert quis prior quis poſterior ſecuri mortis fericitur. Duum dobo tibi qd̓ iure confiteor eſſe timendum. quo merito vel de merito vita iomīam citiſſime deſitura finiat̉ apud iudicem deum. Scio mecū fateberis. interrogo te. reſpondecit exiſtimacio tua. mortuos quos imma tura. violentoqꝫ nece deflegereptos: aut iuſta cā perdidit aūt iniuſta; ſi iuſta. cur inculpas iuſtici am? cur nō leturis lauans monꝰ tuas in ſanguine peccatoris? Si īiuſta. vide ſi ſobriū eſt eos plāge re quos pro iuſticia morientes becitos criſtus ap pellat. Sed dice̓s. potuerāt iniuſti viuēdo corrigiiuſti vero plus ad ſuā alioꝝqꝫ ſalutē ſuꝑſtites iutificari. Quid ſi ſordidꝰ ſorduiſſꝫ ad hut; ſi ſue dāpnacōnis aſſidue penas auxiſſet; iuſtus vero ut ſepe fit. excidiſſet a iuſticia. Patet locius iſta deductio. Nōne varij ſūt euentus belli. et nūc hunc

nūc illū cōſumit gladius. nt nō gloriet̉ accīctus ue diſcinctus. quoniā nō eſt forciū bellum dicit eccleſi aſtes. Sed ad alciora cōſcendere noſtre racōnes volūt. q̄ nichil cōſuale nichil fortuitū tradūt deo. cuiꝰ ꝯſilia ſuꝑ filios hoim humana curioſitos cōp̄hendere ꝑ ſingula nō p̄ſumat. attīgomꝰ tamē aliqua qͣlia ex ꝓpheticis et hiſtoricis libris nr̄is fas eſt collige̓. Deſtruxerūt oſſyrij ydolatre qͥdem ſine deo iheruſalē ſcūm ciuitatē cū ppl̓o. qͥd ꝑ yſciā dicat dn̄s audi. De aſſur v̓ga furoris mei. et bacū lus ipſe eſt in manu eorum mea indignacio. Sequitur. Ipſe autē nō ſit arbitrabit̉ et cor eius nō eſtimabit. ſed ad conterendū erit cor eius. Ecce ꝙ deus malos de populo ſuo inter quos nō dubiū fu iſſe quoſdā innocētes voluit ꝑ lōge deteriores affli gere. quales appellat virgam furoris ſui. ꝙͣuis ob ſequi deo bloſphemi non crederent. Quid ſi tale aliquid operatus eſt modo deus. qui poteſtatem hobet vite et mortis. in cuius conſpectu non iuſti ficabitur omnis viuens. Nonne frequenter in regimine reipublice cupiditas ſe putat ceritotem cum hec cōe bonum illa ꝓprium cōmodum ſemper inqͥrat. Eſto ſit caritas. qͥd ſi non adhibuit ꝓ ſui ſuoꝝqꝫ cuſtodia cōtra ꝓdicioſas inſidias cauteſā qualē hūctia p̄t et exigit induſtria. Quid ſi bellaſent adu̓ſus infideles aut aduerſus exteros ſui re gis hoſtes et occubuiſſent. felices eos ī altea̓ vica
lud iuntta.
311

nōne iudicares nec morte turpi functos Ꝙ ſi pre ſentē tātū reſpicis vitō. terreat apoſtolꝰ. ſi in hoc vita inqͥt tātū in criſto ſperantes ſumꝰ miſercibi liores ſumꝰ ōnibus hominibus Quis p̄te̓a nouit ſi aſcenderit in aures dn̄i ſabaotij dlomor flagicio rū ſcelerū et abhominacōnū; qͥbꝰ vel populꝰ vel rec tores et nobiles. vel vtriqꝫ forſan peccauerāt qͦs tradidit deꝰ nō in manꝰ infideliū ut alias plerūqꝫ n̄qꝫ ꝑ vuandalos gothos et hunos. aliqn̄ per ali os nominatim ꝓpt̓ ſpurciſſimā cornis corrupcōnē ut aliquibꝰ reuelacio dixit. Expoſuit ſuos modo deus cladibus belloꝝ ciuiliū vbi tumultucit̉ populus contra nobiles ymmo ſine lege ſine ordine nō biles int̓ ſe cū diſſecacōne mutua populoꝝ ſe deſtru unt. Punit crede michi deus occulciora ſepe delicto per flagella patēcia. illa eciam que per cōtritū cor et humiliatū deleto pdem fuerunt. quo ad culpā repetit in penum. hinc fit ut aliquos preſencioliter bene viuentes aliquando cōprehendat afflictio e̓ pro paruo ſicut putacur delicto nouo grādior puni cio ſubſequatur. quēadmodū cernere eſt in corꝑio egritudinibus que ad oc crſionem facilem oriti vi dentur aut recidiuū pati. Sed da nullum neqꝫ modo neqꝫ andea preceſſiſſe demeritum. virtus vel exercetur ad meritum vel ad premium coronatur Adde ꝙ mutat deus ut placet regna de gente in gentem propter iniuſticias et vorios dolos. na

bugodonoſor mēbe cōptus teſtis eſt. teſtis troya. tiſtis roma. teſtis doniel de diſſipacōe monarchio rū qͣtuor pͥncipaliū. Hobet em̄ q̄libet res in terris qͣndā ſue duracōis ꝑiodū. atqꝫ viciſſitudini ſubiet to ē. ſit hō ſit domꝰ ſit ciuitus ſit regnū ſit imperiū Nutauit p̄terea dn̄s ſacerdociū hely iuxta reuelacōnē ſamueli factā. cuiꝰ genꝰ ſaul exterminauit cū ciuitote ſacerdotū in ore gladij viros et mulieres ꝑuulos et lactētes. Vbi p̄cor attēde vigilant̓ eſt enim ꝓpoſito res accōmodo. vide quis occaſio nem preſtiterit ꝓximam neci crudeliſſime ſacerdotū ac virorum veſtitorū ephod lineo cum mulieribus et paruulis et lactentibus et ꝓrſus innocuio cum horrendo demolicione ciuitatis. Nonne legis ꝙ declinauerat dauid ad ochimelech ſacerdotem et ſumpſerat in neceſſitate famis pones ſanctos cū gladio golad? Neuter iſtic culpabilis; et de da uid teſtis iheſus in euangelio licet vſus ſit bona mente. reuerſe memorans executus eſt nichilo ni nuis ſaul irritatus mala voluntate deſtructionem quā dei voluntus optima ſe facturam predixerat Conitur in pſalmis de deo. conuertit cor eorum nō dubium egiptiorum ut odirent populum ſuum. et dolū faceret in ſeruos eius. Conuertit nitellige ꝙꝛ materiani odij et doli miniſtrauit in multiplicacōs hebreorū et in miraculorū ꝑ moyſen on̄ſione Q circa facile ptꝫ eſſe fallax argumētū. ꝓuenerunt

ex iſtius oꝑacione ſe andola mortes malaqꝫ ſine jrumero. egit ergo talis culpabilit̓. nichil em̄ tam honū quo neqͥciā ꝑuerſoꝝ neq̄ait abuti. exemplū in ꝓteſtacione fidei ꝑ martires claret. et pͥmo in p̄dicacione criſti. qui non venit pacē mittere in ter rā ſꝫ gladiū. cuiꝰ ortus vtiqꝫ diuinꝰ tot innocentes ꝑ herodē dedit neci. Caſtigat pat̓ filiū. medicꝰ egrotū. ipſi ſe perimūt. nūquid aget pater ſuper fi lio. medicus ſuper egroto penitenciā. quia mortis occaſionē dediſſe viſi ſunt; non puto. Notaiui̓s et in preſenti re quēadmodū pugnauerūt filij iſrl̓ tribꝰ vicibus cōtra beniamin ob vindictam peſſimi ſcelerio in vxore leuite. cauſa iuſta ercit. et qd̓ fortuſſe miraberis. dederat deus aſſenſū pugnanti bus. victi ſūt pͥmo et iterū ſcd̓o vſqꝫ ad internecō nē qͥnquaginta miliū pugnatorū ex iſrahel. terci a pugna dedit eis purgatis et humiliatis victori am uſqꝫ ad omnimodā pene delecionē benyamiti ce tribus; nō diſcurrā per plurima. ſcrutōti quippe ſcripturas meas occurrūt talia copioſe. quoꝝ lectio viuox eſt et quaſi malleus conterens petras Cōſolacionē deniqꝫ faciēs conͣ morliū caſus inopinatos ⁊ qͥ iuſta dei bonitate vidēt̉ indigni. Si videris ait ecc̄iaiſtes colūpnias egenoꝝ et violēta iudicia. ⁊ ſubuerti iuſticiā in prouincia nō mireris ſuꝑ hoc negocio qm̄ excelſo excelſior alius iſt. Et īſuper vniuerſe terre rex imperat ſeruēti.

et ita imꝑait ut ſeruiāt ſibi ecium neſcientes eciā repugnantes et odientes ut demones. Vis nullū ex amicis perdere. vis eos poſſidere tijquille; oēs in deo dilexeris. ſuam vitum ſuam gloriam ſuas diuicios in eo recōditus habe. vtiqꝫ ſicut nō perdi tur deus. ſic amicos cū ſua vita gloria diuicijs ſēper et vbiqꝫ poſſidebis. Cetm̄ nemo deſperauerit de te iheſu bone. qm̄ cū ircitus fueris miſcd̓ie recordaberis. et ptꝰ tēpeſtatē trāquillū facis. tu rēpub licā ꝑ varias agituciones purificare ſcis. velut ex actione mutua elementorū nobiliora gignis mixto Apud te ſunt innumerebiles modi purgacioniꝫ et ſalucicionis electorum. viius per ignominiam mortis que liba̓t eciam a purgatorijs ſupplicijs. alius per ablocionem totalem tēporalium cum cor pore vnde ſaqueus conteritur omniū debitorū quo rum fortoſſis alio modo non erat bene poſſibilis ſolucio. Alij forſiton egerunt tepide negligenter cauſam vel iuſticie publice vel legis diuine. aut cicūſtancios culpabiles habuit ſua proſecucio. omuio mors abolere potuit eo efficacius quo contume lioſius illata ē coruitqꝫ ſepulchro. Talia qͥs ōnia dinu̓et; Audebo ſublimius vocem attollere plenā cōſolacōis ſcē. Itaqꝫ deſolacōnū omnium quas fu ror hoſtilis oꝑatus ē ꝓut cōquereris. int̓rogo qual̓ aſſignat̉ cauſa. ſi libido dn̄andi regēdiqꝫ. ſi vindcē zelus efferus. ſi diuicigrū vel opū execrāda fames
xi 11 i tum.

ſi tituli fortaſſis alij nō minꝰ ſcelerati ſacrilegi ne phandiqꝫ. felices oro nōne ſūt qͥ v̓tuoſis animis obſiſtere conati ſunt; ꝙͣuis in oculis hoīm̄ ſuꝑatiActores vero tāto infeliciores. qͣnto nichil infeliciꝰ impunita licēcia et ꝓſperitate peccanciū. qualiū miſerearis velim ꝓ ſua cōuerſione ſaluteqꝫ depre cans. Ꝙ ſi cauſa uuxta quorūdam impudenciam que ſe de ꝑtinaicia dampnat aſſignetur defenſio cū tholice veritatis. vicia querens et errores corrige re. ⁊ hoc coram iudice legitimo nūc ordinario nūc ſup̄mo. quid ni fidenter affirmauerim beatos eſſe mortuos qui pro lege dei ſui certauerint vſqꝫ ad mortem exemplo tot martirum. Quid ſtupes? qͥd me reſpicis; nolito mirari. ſi hobet quotidie marti res ſuos mundus. ſi caro. ſi dyabolus. cur non ha beat ſuos criſtus; Hīc apoſtolus. Oportet hereſes eſſe. vt qui probati ſunt manifeſti fiant. quomodo manifeſti; plorie in bonum: ſi legem dei defenderint ſtrennue. ſed prorſus in malum ſi vel maligne im pugnauerint aut impugnantibus fauerint impu denter ſubdole nequit̉ ſubuertendo vel negando iuſticiam. Tales dixeris ſcandalorum cauſam om nium qualem egerūt in alios perſequentes aliqͦo dſqꝫ ad coronam martirij. Quo pacto inquies: Reſpondeo nonne martirum cauſa fuit pro criſto pro peritate pro iuſticia pro viciorum vedur gucione moro vndecumqꝫ tolerata. Attende

que̓ cauſa reddiderit ipſū cibel pͥmū martirē in lege nature. hec nimirū ꝙ in odiū iuſticie religioſe qua ſacrificiū obtulerat deo placcibile coyn fruiter eū nichil tale cogitantē egredientē in agrū inſidioſe ꝑemit. vides quo pacto fit aliqͥs martir eciā dum ignorat. Omtto de ſeptem fratribus machabeie in lege ſcripto. qui non ob aliam cauſam ꝙͣ ne legem in porcine carnis eſu violarent etrociſſime necati ſunt. Non loquar de iohonne boptiſta. qui legis vtriuſqꝫ moyſi et criſti limes quidam fuit cuius martirium aliam non inuenitur cauſam habuiſſe niſi red argucionem publici inceſtus. tho mas cantuarienſis ob defenſionem eccleſiaſtice libertatis. Ieodegai̓us ob zelum domus francis contra ebroinum Agothes Agnes et Lucia prop ter fidem caſtitatis glorioſo celebrantur martirio Et ita de plurimis quorum exemplis perſpicuum ſit omnem hominem qui perimitur odio iuſticie et reritatis dum ſectatur illam proſeqͥtur aut defendit; inſignit̉ apud deum vero titulo mortirij qͣlecūqꝫ fuerit apud hoīēs iudiciū. Quid ſi plus aliqͥd addiderī. īnocētes quidē occiſos cōſidero qͦs eſſe martires nullꝰ qͥ fidē habet eccleſie dubitaui̓t ſꝫ que racio martirij. nūquid clia dabitur qͣm odiū criſti ex ambicōe regnandi proueniens. Vbi curſus colligit̉ hec regula ꝙ īfantes a̓ pueri. qͣnto mogis ꝓuectiores. quos ī odiū xp̄ianoꝝ ſeu criſti
ſidt m
pium d̓

vel ſue legis perimūt infideles iudei ſarrciceni vel pagani aūt aliqui nominetenꝰ criſtiani hereticātes apoſtateqꝫ facti. aut in tyrannidis rabiem ver ſi. tales martirio coronantur eciam mortis timidi p̄cipue ſi non alius criminis obex ineſt actu. Hec inſideant animo tuo. ſi abſqꝫ fictione meus es diſ cipulus. hec mentis turbaciones radicitus euellāt quoniam alcior ſecurior ſalubrior religioſior et glo rioſior nō eſt altera conſolacio ad quū prouehere poſſit doctrina mee legis. ꝙͣ martirij tolerācia per qd̓ deletur in ꝓprio ſanguine q̄libet culpa ſimul et pena. ut ꝓtiuus homo liber et expeditus euolet in celum vbi ſtatum habeat omnium bonorum aggre gacione perfectum. Volucer. Hattenus o monache theologia locuto ſit. nos ex ſua noſtra qꝫ collocucione breuiter epylogantes. ſumcimus hoc cōpendioſū in omni tribulacione ſolomen. ut toto corde ſuſpiremus leuantes oculos in celum ⁊ dicentes. Deus et pater miſericordicrum et tociꝰ conſolacionis. in cuius miſeracione ſperandum eſt. cuius ſe voluntati conformandum eſt. a quo ē virtus paciencie. in quo eſt ſerenacio ꝯſciē. Nos interim trahere conemur in offectum qd̓ ſub qͣtri duo diſſeruimꝰ ꝑ intellectū. ꝙonochꝰ. Fiat ita p̄cor. ⁊ pax dei q̄ exſuꝑat omnē ſenſū. cuſtodiat cor da ⁊ ītelligēcias nr̄cs in coritote dei et pacien̄ xp̄i vt ꝑ paciam ⁊ ꝯſolacōeꝫ ſcpͥturarū ſpē hēamꝰ

¶ Tabula libri p̄tedētis. N ꝓhermo notāt̉ ⁊ cauſe theologice cōſolacōis que ſūt ſpes. ſcriptura. pacienciū. et doctrina. N pͥmo metro deflet̉ miſeria ciuil̓ diſſencionio In pͥmo ꝓſa pͥmi libri colloquūt̉ oͣchꝰ ideſt ſolitoriꝰ. et Volucer. id eſt nūciꝰ int̓medius. ſuꝑ ſtatu ꝑegrini ſeu viatoris. ⁊ de eiꝰ cōſolacōe ꝑ theolo giā. In ſcd̓o metro ponit̉ laus theologie in hoc ꝙ ē efficcix ꝯſolari. In ſcd̓a ꝓſa ponit̉ pͥmo ꝙ the ologia ſuū cōſolacōeꝫ inchoat vbi et vnde deſinit philoſophicō ꝯſolacō. ſcꝫ ꝙ cūcia agimꝰ an̄ oculos iudicis cūcta cernētis. Ampliꝰ ꝙ triplex ē iudiciū dei. vn̄ cōſurgit in nobis ſpes et timor. ⁊ qūo ſe cō mitētur. Ampliꝰ ꝙ cū ſobrietute p̄t vtiliter recōgitori ⁊ tradi ꝯſideracō iudicioꝝ dei in p̄deſtīacōe et re ꝓbacōe. ſicut fecit aplūs. Et dem̄ qͣliter oritur inde cōſolcicio intima et ſolis exꝑtis ꝯgnita. In 3 metro agit̉ de ſentimēto talis cōſolacōis. In 3. ꝓ ſa cigit̉ pͥmo in ſpāli. ſi cauſa ſit aliqͣ cur deus iſtu vel illū p̄deſtinauerit. Dem̄ cū qua cautela talis cō ſideracio in particulari debeat aūt poſſit admitti Demū quo pacto poteſt quieture ſpes in deo. In quarto metro pomitur exempla quomodo per temptaciones nō euellit̉ ſpes. In g ꝓſa tro ditur pͥº in qͦ ſpes cōſiſtit. et ꝙ de n̄llo h̓ ē deſperā dū. Ampliꝰ quō ꝑ ſūmā deſperacōeꝫ venit̉ ad ſpē et qͣntū ſit ꝑtilis ꝯſid̓acō diuine p̄deſtinacionis.
ilait

Rurſꝰ agit̉ de corroboracōe ſpei exēplo ſcōꝝ. ⁊ qūo ſtat cū lib̓tate. nec tn̄ plene p̄t hoc ītelligi ſine grā dei q̄ eſt vnctio docēs de omnibꝰ. In qͦnto et vltimo mētro ponit̉ cōparacō cuiuſdā niaute qͥ ex me dijs tēpeſtatibꝰ exilit in locū tutū et ſecretū. ¶ Tabula ſcd̓i libri. Npͥma ꝓſa ſcd̓i libri fit ẜmo de ſtatu ꝑegrini. int̓ſerendo de varijs ſpēbꝰ falſe ſpei. et addedo ꝙ ex cōſideracione diuine bonitatis oiā libe̓ gub̓nātio ſumit̉ ſcd̓a cū theologice cōſolacōis. In pͥmo metrore ꝓbat̉ opinio ph̓oꝝ ꝙͣ deꝰ agit de neceſſitate nature ſicut ſol lumē ſuū. In ſcd̓a ꝓſadat̉ racō cur diuina volūtas nō eſt dicēda age̓ ad extrai de neceſſitate naturs. Qūo p̄terea ꝓcedit alit̓ theolo gia ꝙͣ ph̓ia. Addit̉ diſtīctio t̓mēbris de voluntate hūana et ꝯformitate eiꝰ ad diuinā. In ſcd̓o metro declarat̉ qͣlit̓ affectiones et īduſtrie q̄ ſporſim ſūt in brutis aiālibꝰ collecte ſūt in hoīē et in eiꝰ ra cione cui ſubdit̉ euis appetitus. In t̓cia ꝓſa fit ꝯqueſtio ſuꝑ difficultatē quā patit̉ liberū orbitriū in regēdo corpꝰ cōformit̓ ad rcōm racōnē. et de mō ⁊formādi volūtatē hūanā diuine exēplo xp̄i. Tan dem cō reddit̉ de varietate iudicioꝝ hūcnoꝝ. In t̓cio metro dat̉ racō diu̓ſificeitōis iudicij rōis ꝑ ſi militudiēꝫ lumīs viſi ꝑ nubes qͥ ī ſpecul̓ variatis In 4. ꝓ. fit ineſtigacō qͣlit̓ adiuuat̉ lib̓tus ar. et īfert̉ ꝙ n̓l ē caſuale l̓ fortuitū ī ordiē ad pͥmā cām

et iuxta quē ſenſū ip̄a poſſet dici fortūa vel fatū. ad dit̉ qͣlit̓ ex hijs q̄ deꝰ inuenit̉ reuelaſſe et p̄ſciuiſſe pulcherrīe ⁊ ſalubres reritates eluceſcūt. In qͣrto metro docem ſub exēplo qͣdruplici qͣlit̓ in ſeq̄ debe¶ mꝰ dei volūtatē. ¶ Tabula tercij libri. N pͥma ꝓſa tercij libri ptꝰ recapitulcicōeꝫ inchoat ẜmo de ꝯſolacōe theologie ꝑ pacīam. deſcribēdo qͥd ſit zelꝰ. In pͥmo metro docet̉ ꝑ ſimilitudiēꝫ ignis et fuliginis qnͣtū ꝑiculoſus ē zelus ſi nō gub̓net̉ racōe. In ſcd̓a ꝓſa deducit̉ hͦ idem ꝑ affectꝰ huq nos. dūdo cum cur zelꝰ t̓bat iudiciū velut in ſomp nijs. Quolis p̄te̓a zelꝰ eſſe debeat. tā in hn̄tibꝰ auc toritatē regitiuā ꝙͣ in corētibꝰ ea. Dennqꝫ notōtur plures cauſe tͣbatīe zeli in rectoribꝰ. In ſcd̓o me tro luudat̉ vita ſolituria ſibi vacas. In terciā ꝓ ſa fit ẜmo de illoꝝ zelo q̄ nō hn̄t regimē aliqd̓ pub licū docēdo ſub qͥbuſdā regul̓ qͣlit̓ et vbi debeāt vti rel n̄ vti zelo ſuo. In 3 met̉ docem ꝙ qͥlibꝫ ſit ꝯtētꝰ voccicōe ſua. et ſcd̓ꝫ illō bn̄ eigat. ⁊ ita ꝓderit ōnibꝰ nec ſe ledꝫ. In qͣrta ꝓſe declerat̉ quo ſolita riꝰ p̄t oībꝰ ꝓfice̓. dem̄ ſubiugit̉ ẜmo de paciā ꝙ ī ea ꝯſolacō theologico repōat̉. In 4 metº ponit̉ vti litas pacie ſb̓ exº iob afflicti. ¶ Tabula ē libri N quarto libro ꝓſa pͥma loqͥtur detrepidacōe cōſciencie humane reſpectū iudiciorū dei et ꝙ nichilo miuus labores aſſumēdi ſūt pro r̓publica. ⁊ adiu torio aliorum. fundando ſe in doctrina ſua.
j31

In pͥmo metro dat̓ racō cur deꝰ legē na̓lē dedit ī ſcpͥtis lapideis. de hīc in eucgelica lege repetiuit In ſcd̓a ꝓſa ponit̉ diffuſe diſtictio de triplici cer titudine. addedo qualit̓ intelligi debeat illud grego rij. Sonarū menciū eſt culpam agnoſcere vbi culpa non eſt. et qͣliter p̄t hoc ſine mendacio fieri. In ſcd̓o metro docemur qualiter vti debeamus ſcrupulis orientibus ex preteritis culpis. In tercia ꝓſa fit itm̄ ſermo ſuꝑ ecidē re. docēdo ꝙ ſerenacō ꝯſciē ꝑ ſentimēta deuote nō ē ſignū effi cax dīne gre gͣtū faciētis. Addit̉ de mō ſe hn̄di reſpectu ſcrupuloꝝ ꝯſurgēciū circa ea q̄ ſūt poſteriꝰ agēda et qͣlis certitudo ſufficit. et vn̄ colligitur. In tercio metro loquitur ꝙ precepta legis nature ſunt eciam precepte fidei ec legis euangelice cōq̄rendo de erroribus contingentibus circa ea. In quarta ꝓſa loquit̉ incidēt̉ de theologis et iu riſtis qͣles eē deben̓t et qͣles aliqͥ ſūt. ꝯcludēdo ꝙ in morali negocio nō p̄t vniu̓ſal̓ ars tradi q̄ cōferre ſufficiat certitudinē in ꝑticulori qͦlibꝫ ogibili quin tōſurgere poſſint ſcrupuli mentis in quiecatiui In quarto metro docetur quomodo pax mentis poſſit aut debeat inueniri. In qͥnta ꝓſa ponit̉ ſb̓ ꝑſoq theologle gͣndis orē ꝯſolatoria ſuꝑ caſibꝰ hūanis nōiā̄tim illiꝰ qͥ tūc frāciā ꝯtͣbabat. Cōcludēdo ſup̄mū ꝯſolacōis theologie qͣdū in animi p̄paracione ad martirium.

¶ Nota ꝙ iſte liber preſupponit ꝙ lecturus ipſum vtiliter fuerit iam per moralem philoſophie conſo lacionem inſtructus et imbutus. homine pretereq̄ requicit ocioſum non ocioſe ¶ Note ꝙ pro intellectu p̄cedētis dialogi ꝙ Voluter eſt intellectus diſcurſiuus ⁊ racōcinatiuꝰ. co nachus eſt intellectus meditatiuꝰ et inqͥſitiuus. Peregrinꝰ eſt homo cōtēplotiuꝰ ſimul et actiuus. Conſūmatū at cōpletū eſt hoc opus de ꝯſolacio rie theologie magiſtri Iohānis gerſon concellarij pariſienſis ad laudem et gloriā dei et vtilitatē egencium. ac impreſſū per me Arnoldū ther hornē Qui vult ergo legat dn̄m poſt hoc beneditut: IIDS M 8741 dbi. κτηκ Ꝙ xea. pC
ſtration
ſibene ulſan

Tractotus pultherrimus de conſolocione theologie eximij in ſacro pogina profeſſoris ioh̓is gerſon cancellarij pariſienſis incipie feliciter. et habet mo dum libri boetij de conſolacione philoſophie. Vecūqꝫ ſcripte ſūt ait magnus ille diſcipulꝰ cheologie paulꝰ ad nram doctrinā ſcripte ſūt. ut ꝑ paciam et cōſolacōnē ſcripturarū ſpem hobea mꝰ. Cōuenerūt aliqn̄ ſuꝑ hoc verbo voluter curſor leuis explicēs vius ſuas. et moͣchꝰ in religione degēs. Qui ut vidit ꝙ voluter ſibi no tiſſimꝰ ad ſe venit de lōginqͥ. multa qͥdē ſuꝑ m̄luis ſꝫ multo plus plurima ſuꝑ aduena quodā germas ſuo cōquire diſpoſuit. Cuiꝰ inqͥſicōnē ſequēs dya logꝰ explicobit et hoc ꝑ quat̓duū ſub tetragono ꝯſideraōnū. qͣ licꝫ adīuicē cōicēt ei̓t tn̄ appropaciꝰ Prima de cōſolacōe theologie ꝑ ſpem in cōtēplacō ne diuini iudicij. Scd̓a ꝑ ſcripturā in reuelaicōe re giminis mūdi. Tercia ꝑ paciēciā in zeli mod̓acōe Quorta ꝑ doctrinā in ꝯſciēcie ſerenaicione. Deꝰ qt paciēcie ⁊ ꝯſolacōis. ꝯſolet̉ nos ī oī t̓bulacioē nrā ⁊ det ẜmonē rcm̄ ī ore duoꝝ Quoꝝ volut̓ ſic īcipit ¶ Primū metrū pͥmi. Epe ꝑeg̓nos voluc trāſmiſſꝰ in oros. Regrediēs. patrie iam menia video. Dulcis aue natalis humꝰ. tu frācia felix Indita pariſiꝰ nobile palladiū. 1IDS 11MHτ. IHEI DIIIITI ICEI

Heu quid id ē: ſeuo bellū nam cernō tumultis Ciuile fure̓. ſanguine cūcta replet. Spūs in mediū miſſus v̓tiginis errat. Obtrūcant gladijs mutuo ſe ꝓprijs. Carceribus trudūt alios. a flumine mergūt. Memibreqꝫ torturis plurima diloniant. Pors q̄uis dici pietas vult publica curās Cōmioda. q̄ patrie raicera rupit ouans. Iuſticie vultus atrox mentit̉ erinis Rex iuuo te claimans. regis ſceptra rapie. Exuperant ſcillam. cathilina crimine vincūt Vim ꝓ v̓tute bellicus horror hobꝫ. Non pat̓ a natis iutus. fratreqꝫ ꝑire Vult frater. ſoceri mors venit a genero. Clerū miliciam ciues ſine lege recluſos. Carcere. plebs rabida ſicut oues iugulcit. Nullus ad eſt nrē reſpectus religionis. Iura ſepulture denegat impietus. Quiſqͥs opes vel diuicias famat̉ habe̓. Obicitur titulus ꝓdicionis ei. Eligit hic ꝑtē neu̓trā defendere. partis. Nox vtriuſqꝫ ptꝫ innocuus iugulo. Nec ſatis eſt alijs vni ſe crade̓ porti. Ni ſe flogicijs cōſcelerent poribus. Quid ꝙ te patriam pulchrā violare votatus Extera gens hoſtis te lacerāo rapit Nulla fides pietosqꝫ manet. cōfundit̉ om̄e

Phasqꝫ nephas. regn̓at horrida beſiphone. Extremos nōne fuerat iocūdiꝰ yndos. Aut glaciole ſolū me penetraſſe prius. Aduena tu felix alic te ꝑte receptēs. Namqꝫ patēt ocul̓ non mala tota tuis. Verū mochꝰ hic degit. ſua clauſtra ſubibo. Ac de fratre ſuo face̓ verba fibi. ¶ Prima ꝓſa pͥmi. Sonothꝰ St ne volucer que video. Et terte is eſt. Dic p̄cor o volucer. dn̄ peīs; q̄ nouo fers: qͣlis ad me te modo ſors attulit; ¶ Volucer. ¶ Scito mo nache. quoniā in cōſtuncienſi cōſilio generali. cum germano tuo cōuerſatus vſqꝫ finalē ſummi ponti ficis egreſſum. tādem diu̓ticula q̄rens exiui cum e odem. qui iuxta cognomen ſuum peregrinus effici maluit in terra aliena. ꝙͣ ad ſuos huc regredi. ¶ ꝙonachus. ¶ Satis eſt o volucer. ſi certum me facere potueris quid agit dilectus anime mee quid amor cordis mei. Nonne dolet velut exulem ſe fieri in ignota et longinqua regione. vbi līgua quam non nouerat audit? Nonne ſubtriſtis eſt ſe poni ſub modio vel in obſcuris ſicut mortuos ſeculi. qui lucere ſuper candelabrum fuerait inſtitutꝰ. ¶ Volucer. ¶ Nichil prorſus o monache tēporum tē peſtate penſata proqꝫ diuturna animi preporaci one. qua ſibi preuiderat omniai que occurriſſent equanimiter toleranda. Gaudet pocius in domino

magnificans eum. et exultat ſpiritus eius in deo ſalutari ſuo: deputans ſe adiutum meritis et precibus aliorum. Itoqꝫ de ſe ſecurus. et in ſe domino miſerante tranquillus deflet miſeriam patrie pro prie indigniſſimamqꝫ ſortem. Cuius tamen calamitatis media pars nō ē ſibi nunciata. quam ocu lis ꝓprijs horrens intueor. Quineciam ſuper con culcacione veritotis et iuſticie plorans ingemiſcit. ꝙ iſerabrlem deniqꝫ ciuitatis celeberrime deſolacio nem. tamqͣm ieremias rumnas iheruſalem lamentotur. ¶ ionachus. ¶ Qua racione fieri poteſt o volucer ꝙ exul a patria a parentibus a ꝓpinqͥs a notis et amicis non anguſtietur in corde: non in aīmo conturbetur; ¶ Volucer. ¶ monache. Nich il difficile eſt volēti. ꝙ eminiſti puto ut aduena nr̄ ſemꝑ in medijs eciā turbis et vrbibus ſolitudinē ſibi q̄ſiuit ⁊ dilexit. Solitudinē loquor q̄ ē a curie forinſecis et hoīm calūnijs vacacio. ꝓbans illud ſapiētis. qͥ minorat̉ actu ꝑcipiet ſapīam.(oͣchꝰ. Scio o voluter et exꝑtus teſtor. ¶ Volucer. ¶ Ccce q̄t nūc elōgauit fugies ⁊ mōſit in ſolitudine; expec tus eū qͥ ſaluū ſe ficit a puſillanimitate ſpūs et tē peſtate. qm̄ vidit iniqͥtutē et cōtradictionē in ciuitate. Euolquit ſicut paſſer erepta de laqueo venā ciū. vndiqꝫ nimirū ſibi porabantur inſidiarum tendicule. Cuatauit ut potuit a naufragio reipub lice preſtolans ſi forte poſtmodum ſit ſpes nichil

cūdē ſe vidēs adu̓ſus currentē furoris impetū nitē do proficere. deſilijt aliorſum a curru publici regiminis. cedens raptui preualentis nequicie et mali cie quam ad preſens non vincit ſapiencia. Sochꝰ Vincet tandem aliquādo crede michi volucer. q ag na quippe et fortis eſt veritus. et ſuper omnia vin cit ac p̄ualet. ¶ Volucer. Veritas o monache neſ cio. hoc vnū ꝓprijs oculis inſpicio iuxte vocē yſa ie. ꝙ cōuerſū ē retrorſū iudiciū. et iuſticia longe ſtetit. qꝛ corruit in plates veritas. et eqͥtas nō potu it ingredi. qm̄ facta eſt veritas in obliuionē. et qui receſſit a malo p̄de patuit. Quo cōtra videre ē falſitatē nō qualēcūqꝫ ſꝫ hereticam pͣuitotē in vic mā datorū dei que perambulat vicos et platecis erec te ceruice inſultans catholice veritati cum defenſoribus ſuis ꝓterit eos pedibus ſordiſſimis. ac de ip ſis tamꝙͣ domine victorioſa triumphare gloriatur qonachꝰ. Proch dei atqꝫ hoīm fidem. dic oro vo lucer vn̄ tal̓ eu̓ſio? Nōne ſcā generalis ſinodꝰ q̄ ꝓ veritatis tuicōe pͥncipalit̓ inſtituta fuerat ſe cul tricē hm̄odi veritatis exhibuit atqꝫ ꝓtectionē. De rū hāc interī q̄relā omiſſā volo. qmͣ cupit animꝰ ex te ꝯgnoſce̓ qͥbus exercicijs ſe refouet fra er. quē torpere nequaꝙͣ putauerī inerti ocio; qͥbꝰ inſuꝑ ar mis ſpūalibus aduerſus iniquos fortune ſeuien tis impetus ꝯgredi ſolitꝰ ē. ne triſticis ſeculi q̄ motē oꝑatur ipſū vel deiciat vel abſorbeat. ¶ Iolucer.

De vera et ſolida ꝑegrini cōſolacione tecum ſermo nsͣ habiturus. ſignifico in pͥmis. ꝙ eam accipit doc trice theologia. q̄ comitē ſe dedit peregrinacōni ſue ab infancio em̄ ſacras lrās nouit. neqꝫ furor hoſti lis. neqꝫ terror p̄uertere potuit qn̓ ꝓſeq̄retur iter ſuū. De qua ſapīēs. Attigit gͦ ait a fine vſqꝫ ad fi nē fortit̉. et diſponit oīā ſuauit̉. hāc amauū et ex qͦ ſiui eā a iuuētute mes et q̄ſiui ſpōſam mͥ eam aſſu mere. et amator factꝰ ſū forme illiꝰ. Seqͥt̉ cōſolci cio ¶ Intrans in domū meū ꝯqͥeſcam cū illa. non en in hobet amaritudinem conuerſacio illius. nec fediū cōuictus illius. ſed leticiam et guudium. In cuius p̄coniū ito libet metro pongere. ¶ Scd̓m metꝝ pͥmi. Clix theologus pulchra ſophic. Cui vult a puero ſe dore ſponſam Que caſtum tenero ſtringit amorē Cius ſe vocitans iure ſororem. Caſus ſe ſociam prebet in omnes. Ac vite releuat tedio ineſte Solat̉ reſonans cantica ſyon Securoqꝫ regit limite greſſus Spes et verai fides cōcomitant̉. Et diuinus amor qͣdraqꝫ virtus. Prudens ſobriaqꝫ fortis et equa. Vonorumqꝫ cohors iūcto beatis. Ad te ſi tribulans ſors ruit vllo

Duris increpicans toruai flagellis Perſtes in pauido ſuſcipe vultū Nam ſic viuit̉ eſt pox in amaro Nam ſi flaminigeris intonat ether Fractꝰ fulminibꝰ. totus et orbis In ſe diſſilicit. ſi coro oedit chens eſto ſtabilis ſede retento Nec tu queſieris herculis arma Nec gaudes validis vicibꝰ artus Plus horcenda ſatis ꝙͣ ſuꝑerrit Hac rutrice potes perdere monſtra Infandas herebi cormine peſtes Dicit quando lirā tꝑrat orpheus molleſcūt lapides. flumina ſidūt Sed ſe nō ſuperat victꝰ amore At vero cithara dum modulcitur Paſtor poſtes rex corminis odas Quos aptat freneſis ocius exit ne qm̄ ſpiritus a rege ſaule Ergo nemo ſatis theologie Iaudes extuſerit tāta patratis Qua cure fugiunt mens hiloreſcit Que virtute ſua monſtra trucidāt Cuiꝰ vi rapit̉ aduena degens. Terris ad nitidum ſcandere celū Excelſa reſidens cernit ab arce Fortuna merito rectus vtrāqꝫ

¶ Scd̓ci ꝓſa pͥmi. monachꝰ. Ore quidem ſaudaueris theologiam volucer. Sꝫ ae cōſolacione recipienda contra fortuitos caſus. contra vanā mūdi felicitatē. cur nō ſuffecerit celebris ille dyalogus phie cum boecio. qui prorſus ele gonti ſtilo breui et ſplendido cōpoſitus ſm̄as graiuſſimas atqꝫ veriſſimas in ſe tenens. Volucer: Noli mirari monache ſi phi̓e theologia p̄ficitur. qm̄ ſicut naturā gracio. ſicut ancillam domina. et diſcipulā inqgiſtra. ſicut tꝑus eternitus ſicut raciocinacōeꝫ intelligēcia. ſicut viſibilia ea q̄ non vl̓ detur. ſic theologiaph̓iami exuꝑat. quā non obicit. ſed in obſequiū ſumit. Eſt autē lex diuinitatis et ordo ut ſup̄mo inferiorū iūgantur ad ſuperiorū infinis more cōcathenocionis veluti plato loquebatur. que in corporalibus argentes. in ſpiricualibus aurea vocobatur. et plane hac in ſcala iacob graduum figuracionem accipimus. ꝓpterea ſub cōpēdio ꝓcedentes inducemꝰ theologiā inchoontē verbum ab illo ſupremo quo ph̓ia cōſolacionē ſuam cipud boecium terminauit. ito em̄ recto breuta toqꝫ ordine procedet theologis. ſurſum mochinomi ſue deductionis erigens. ſi ph̓ie ſibi fundamenta ſubſtrauerit. Quale vero ſit illud qd̓ poſtremum ph̓ia poſuerit puto meminiſti. ꝙ agͣ vobis ē inqͥt ſi diſſimulare nō vultis neceſſitas indicto ꝓbitatis cū an̄ oculos agitis iudicis cūcta cernentis. Iēo.

nachus. Ioemini volucer. et quoli principio exor diens. quali preterea medio progrediens hucuſqꝫ proceſſerit retineo. Nimirū qui ſtudio libri illiꝰ ob adoleſcēcia vehementer incubueri. ¶ Volucer. ¶ Cō gratulor erudicioni tue. Siquidem ab hac ſenten cia qua philoſophis deſinit. theologio ſuam cum peregrino conſolocionem iniciait. qualis ſentencio formaliter in auguſtini ſoliloquio poſito eſt. et cer te paulus dū ad hebreos ſcriberet collaudaturꝰ v̓ tutē fidei ꝓpoſuit ſimbolū noture qd̓ hominibus ꝓ omni tēpore neceſſariū fuit. credere em̄ oportet accedentē ad deū qꝛ eſt et inquirentibꝰ ſe remunera tor ſit. At vero deus ipſe qͣlis iudex exiſte̓t. qualē in ſuꝑ remuneracōnē daret q̄rentibus ſe nō potuit ph̓ia neqꝫ diſcipuli ſui ductu racōis īuenire. Defi ciebat eī volētibꝰ ad alcioa ꝯſcēde̓ ſcala crecturaꝝ ꝑ quā ſempiterna dei virtue atqꝫ diuinitas. licet poſſit attigi. non tumen vſqꝫquaqꝫ. vt cognoſcerent quales qͣntas ve penas reprobis deū ꝯtēpnēti bus. qͣlia porro p̄mia ſe inqͥrentibꝰ iuſtus iudex tri bueret. Qd̓ facere ſi vel ꝑ hͦi vel poete tēptauerūt. euanuerūt in cogitocōibꝰ ſuis. et vix aliud qͣm errores fabuloſos ſibiqꝫ diſſidētes finge̓ potuerunt Rectō deniqꝫ mādatoꝝ dei viā neſcierūt qͣ ꝑgit̉ ad vitā que ē ſtatus omniū bonorum aggregacione ꝑfectꝰ. qͣlem hic aſſequi nemine poſſe ph̓ia demon ſtrat exꝑimētali rōe. ſꝫ vel v̓mites vel actꝰ fories

qͥbꝰ attigat̉ iſte ſtatus obiectiue qͥdē in deo intuiti ue cognito phi̓a tradere nō valuit. ¶ Niſeratus qt deſuꝑ hucnos erroēs deꝰ eais veritutes neceſſori as et ſalubres. ad qͣs euehe̓ nō pot̓at phi̓a nec tēptore debuerat theologia ſuꝑna̓liter infuſa. ſicut ⁊ humanꝰ ſuꝑna̓lis eſt finis. reuelauit et addidit. Int̓ quas nō irracōnabilit̓ theologis ſuꝑ iſtā q deꝰ inqͥrentibꝰ ſe remunerator ſit qꝛ videlicꝫ iuſtꝰ iudex ē cūcta cernēs collocat et adicit modū iudicij a xp̄o traditi. Ibūt hij nō dubiū qͥn mali in ſuppli ciū eternū. iuſti autē in vitō eternā. Neqꝫ em̄ eſt q lia veritos efficūciꝰ generatia tioris dn̄i qm̄ iſta claudes in ſe horrendiſſimū illud dampnacōis toni truū. Itē maledicti in ignē eternū. Nūqͥd nō horre dū valde proici a facie dei ſūmi boni? Sed ad hor rorie cumulum inexcogitobilem additur maledictio trudens in ignem non qualenicūqꝫ ſed eterne et hoc cum dycbolo et angelis eius. vbi aſcen det fumus tormentorum in ſtagno ignis arden tis et ſulphuris uſqꝫ in ſecula ſeculorum vbi vermis eorum non morietur. et innis eorum non ex tinguetur. et erunt vſqꝫ ad ſacietatem viſionis ōni carni. ¶ Ad hunc auditum ſi fides admxto eſt. timorem domini quis non ſibi ſuſceperit; Eſt autem timor domini inicium ſapiencie ⁊ ob ipſo cō cipimꝰ ſpiritum ſalutis. et per eū declinat oīs a melo illuminātur cordo et in oblcācionē veīt miſcd̓i s

monachus. Qua tacōe fieripobeſt o volucer ꝙ ꝑ timorem et talem timorem veniat queuuis oblectacio; timor em̄ penā hobet quē ꝑfecta coricos forois mittit. Qualis ampliꝰ eē conſolacio p̄t hn̄ti pre o culis aſſidue ſtagnū ignis ardentis et ſulphuris. in qd̓ ne corruat formidore habet momēto quolibꝫ nec vnqͣm dum viuit ab hoc pauore ſecurus eſt. neſcit enim homo finē ſuū neqꝫ ſi omore vel odio dignꝰ ſit. ¶ Polucer. ¶ Recte cenſeres moͣche. ſi theologia fidel̓ nequaꝙͣ ad vlteriora ꝑ timorē iſtū ꝓueheret ſi nō ad ſpem que non confundit effuge re cōpelleret. ſi nō deniqꝫ ad deum tociꝰ cōſolacōis ꝑ dilectionē q̄plectēdū. ſibiqꝫ coherēdū velut in locū refugij mirabiliter induceret. qonachꝰ. ¶ Vel lē audire qͦ pacto fieri habꝫ hec inductio vere mira bilis de timore in ſpem et amorem. neqꝫ em̄ ī ecidem ſede cordis ſimul hobiture poſſe videntur timor et ſpes licꝫ legā ꝓphete iuſſionē. regibꝰ terre ut ſeruiāt dn̄o in timore. et exultēt cū tremore. et per ſa pientē. qui timetis dominū ſpeate in illū. et iterum ꝓpheta. bn̄placitū eſt dn̄o ſuꝑ timentes eū. et in eis qui ſperant ſuper miſericordio eius. et alibi ſine numero ſpes timori ꝯiungitur. Volucer. At tēdendus eſt o monache ſollerter ordo iudiciorum ſupremi iudicis dei qualem ph̓is non attingit ¶ Vnde theologis velut humano more loquens triplicem deo curiam triplicemqꝫ throiiūi depatat

Reſidꝫ in prima curio et throno indulgens gracia Reſidet in altera curia et throno corrigens miſcd̓is Reſidet in tercio curio et throno dominans iuſti cis. de qͣ per opoſtolū d̓t horrendū ē incidere in moi uius dei ꝑiuentis. Tradiderat homines omnes in hanc mortis dompnciocinē preuaricotor adam. nec ercit quide manū hac iudicētis dei poſſet erue re ſi non ſupra nature vires et merita conſtituiſſꝫ nobis iuſtus iudex deus per ſacramentū reconſilio cionis vnigeniti filij ſui dei curiam primam et alte ram. in quibus graciam et miſericordiam iudices collocauit intronizans. qn̄ factꝰ ē nobis a deo ſapi eciā et iuſticis ſcficacio et redempcio. qn̄ p̄te̓a dec tū ē hoībus dn̄pnatis in curia iuſticie eā qͣſi gͣuaminis illotricē poſſe declinde̓. appellādo ad ſuꝑiores curias grē et miſcd̓ie. qm̄ ſuꝑexaltar miſcd̓ia iudiciū; ſitqꝫ ut vbi abundauit delictū ſr̄abundat ⁊ grā. qd̓ phi̓a nō cognouit enoͣchꝰ. ¶ Incipio vo lucer gͣuioribꝰ qͣm ātea ſcrupul̓ vrgeri. vt omittā qōnes interim multiplices ex tuis hn̄tes dictis ortū de fide ph̓oꝝ ⁊ alioꝝ qͦ pocto ſaluati ſint oliqͥ ſub ne̓ ſola lege. Tradit itaqꝫ ph̓is vix ꝑſcruteabilē di uine ꝓuidēcie viuacitutē. p̄ſertīdū ad eā cōfertur hūamlibertas arbitrij cū certo p̄cognicione futurorum. Sed ecce ſuperaddit theologici difficulcotem immenſum minus inueſtigabilem neqꝫ cōpie hēſibilem. dum quoſdā ex hoībꝰ reciuit iudicā os

inturia gracie vel miſericordie et eterne bectitudi nis ꝑticipes facit. Alios vero multo plures damp nat ineternū ſua iuſticie ſeueritas dicente eo ꝙul ti vocati pauci vero electi. qirū autē ſi quis in hac recogitucione conſtilutus non perturbetur et totus horrore tobeſcat. qualiter abſcondita nō eſt cō ſolacio ab oculis ſuis iuxte ſcripture verbum. dū ita deus inter fratres diuidit. ¶ Polucer. ¶ Fatē dū eſt in primis oonache ꝙ hec conſideracio iudi ciorum dei. qͥ terribilis ē in cōſilijs ſuper filios hominū ſi cū ſuꝑba curioſitute recēſeat̉. p̄cipitar ī illō ſapiētis dāpnacōnē. qͥ ſcrututor ē inquieſtatis oppͥmet̉ a gl̓o. ext̓minat oēm bone ꝯſid̓acōis v̓tutē. de niqꝫ in reprobū de deo deſperacōnē. et ī odioſas ra bidas et inſanas blaſphemias demͥgit et abſorbꝫ hͨ in viatoribꝰ aliqͥbꝰ. hͦ in dāpnatis oībꝰ oꝑat̉. At vero cōſid̓acō talis. ſi cū debito humilitate. et re uerēcia fidelis ⁊ pij cordis aſſumāt̉. ſi cū coptiuoci one ōnis intellectꝰ in obſe quiū fidei reuoluat̉. n̄llā exiſtimat ꝑegrinꝰ noſter pociorem vel efficaciorem ad ꝯſecucōnē legittīe ꝯſolacōis viā diuinitꝰ elargi ri. Nōne ſenſerat hoc ꝓph̓a dū ſuſpirās ait. qemor fui iudicōꝝ tuoꝝ dn̄e et conſolatus ſū. Quam cōſol cicionē neſcio ſi vehemēciꝰ exp̄ſſit alio loco ie q̄ dixit. Et exultauerūt id ē extra ſe ſalierūt filie iude ꝓpt̓ iudicia tua dn̄e. ꝙoͣchꝰ Obẜuādū ne eſt obſecº volucer. ne miuꝰ ſobria fortaſſis et īſolēs ſit

huius dectrine tradicio. qm̄ ſtultoꝝ īfinitus ē nu̓s carnaliū et arrogātiū. qͥ nō capiūt q̄ dei ſūt. et ſi n̄ dixeris ea q̄ v̓ſantur in corde ſuo. et q̄ ſuo ingenio penetrare ſe gloriari poſſint. ¶ Dolucer. ¶ Corrigit et repellit tuā hāc heſitacōnē ꝯſcius archanoꝝ diuinoꝝ apl̓s qui ſatogens ꝯtencionē gentiliū ro manoꝝ et iudeoꝝ qͥ ſuſceꝑant fidem cōpeſte̓; collocauit tociꝰ diſputacionis ſue velut centrū et cordinē ſupremū cōſideracionē diuine predeſtinacionis et p̄ſcie. ab illo loco. Scimꝰ autē qm̄ diligenti bus deū ōnia cooꝑantur in bonū hijs qui ſcd̓m ꝓ ſitū vocati ſūt ſci. nā quos p̄ſciuit et p̄deſtinauit ⁊cͣ ꝓſqꝫ dū exclemat. O altitudo diuiciaꝝ ſapiēcie et ſciēcie dei qui incōprehēſibilio ſūt iudiciā eius. et inueſtigabiles vie eius. qͥs em̄ cognouit ſenſū do mini. a̓ qͥs cōſiliarius eius fuit. aͥ qͥs pͥor dedit ei ⁊ retribuet̉ illi? Illic inſerit ꝙ nō volentis neqꝫ cur rētis ſꝫ miſerētis dei ē. et cuiꝰ vult miſeret̉ ⁊ quē vult īdurat. ⁊ ꝙ nō ex oꝑibꝰ. ſꝫ ex vocāte dictū eſt iacob dilexi eſau āt odio hobui. Apl̓s igr̄ genciū ī fide et veritate. nit̓ quas erāt īſipiētes m̄lte corna les et ſuꝑbe. ſi p̄miſſā eis cōſideracionē ꝓ ſua edifi cacōe nō timuit expone̓ qͣtinꝰ eas et iudeos mutuo r̓duce̓t ad legittimā pacis ⁊ coritotis fōrꝫ. qͦ pocto verēdū ei̓t int̓ xp̄ianos p̄ẜti eos qͥ de ſua ſalute ſol liciti ſūt ꝯſid̓acōe iſta vti q̄ apud eū tolē de ſua ſa lute cōſideracionem ſuorūqꝫ ſimilium operats eſt

ut aſſere̓t. certus ſū eī ꝙ neqꝫ mors neqꝫ viteneꝫ ū̓geli neqꝫ pͥncipatꝰ neqꝫ v̓tutes neqꝫ īſtācia neꝫ futua neqꝫ fortitudo neqꝫ altitudo neqꝫ ꝓfundū neqꝫ creatura alio poti̓t nos ſeꝑare a caritute dei q̄ ē in xp̄o ihū dn̄o nr̄o. Pot̓at autē certitudo tol̓ accipi de certitudine reuelacionis diuine ſi paulꝰ de ſe ſolo loqueret̉. ſꝫ dū cōnumerauit alios electos dei ꝯueniēcius intelligitur hoc eſſe dcm̄ de certitudine ſpeī. que trāquillitas qͣntū ſit operatius ſatis admodū ꝓpheta regius expoſuit qui dum gl̓abundus in domino dixiſſet. In pace in id ipſū dormiū et reqͥeſcā. ſubītulit ꝓ tā ſpem dicēs. Qm̄ tu dn̄e ſingulariter in ſpe ꝯſtituiſti me. mochus. Scire velim o volucer quo ſtudio vel induſtria deuenit aduena nr̄. ut in hac nace in id ipſū frue̓tur. ¶ Volucer. ¶ Accipito v̓bo mee ſobrie. neqꝫ eī dicere p̄ſumo niſi qd̓ aſpirat et aſpirare ſuodet ad illam pacē in idipſū. cū ꝓpheto dicēte. Concupiuit anima mea deſiderare iuſtificaciones tuas in ōn tꝑe ſi forte aliqn̄ defideriū fui et ſimiliū pauꝑm ex audiat dn̄s. ⁊ p̄poracōnē cordis eoꝝ audicit auris ſua Scit em̄ qm̄ nemo repēte fit ſūmus. ſcit qͦmā munus hͦ grē magis eſt ꝙͣ induſtrie. Nichilominus doctoꝝ deuotoꝝ ſcripto relegēs theologia duc trice. ſuis vti conatur induſtrijs. ne ſibimet deeſſe putetur deumqꝫ tomptare videatur. Enititur experimento cognoſcere que ſit illa pacis conſolacio

que ſobrie debriatꝰ exclcimat pſalmiſta. Qm̄ magͣ multitudo dulcedinis tue dn̄e quā abſcōdiſti timē tibꝰ te. ſignāt̉ ait. abſcondiſti. qꝛ nec ab hn̄te tradi nec ab eo qͥ nō hobꝫ capi p̄t. Eſt qͥppe nomē ne uū in calculo cādido ſcpͥtū qd̓ nēo ſcit nͥ qͥ accipit. ¶ Terciū metrū pͥmi. Agn̄ crede nis bon̄. Senſus qd̓ cupit ītimꝰ Intꝰ qͦ valeas frui. Queris qͣlis ei ſapor. Aurē v̓baqꝫ qͥd poras; Extra nō liceat loqͥ Guſta. poſt videas licꝫ. Certe neſcit hō vetus. Cecꝰ mel ionathos pͥue. Intͦ qͥd ſapiat nouꝰ. Guſtat ꝓtinꝰ hīt vidꝫ Degēs frat̓ agro ſenex chel nob̓ ſapidū deꝰ. Quei̓t gaudia q̄ domi. Quo faſtidia tollere. Frater iunior accipit. chundi noxis fas tibi. Hoc ē mqna recōditū. ¶ monachꝰ. ¶ Tercia ꝓſa pͥmi Miſeris interi volucer. verbū ſuꝑ iſtis affectus deuoti ſentimētis. in qͥbꝰ ſtat ſapiā q̄ in miſterio obſcondita ē. Hec ē theologis miſtica de qua tractatus frīs opud me ſeruo. quoſdā latino. quoſdā vulgari ſcriptos ſtilo. Sꝫ et ſuꝑ hijs ali ra fortuſſis die ſermo fiet. Perge vero ꝓſe q̄ de ſpe reſpōdēs ad pauculas interrogacōes mecis. qͥ ſecretoꝝ aduene nr̄i cōſciꝰ es. Recogitar ne ſupͣmū iudicē deū. hoiēs ex maſſa peccatrice p̄deſtīaſſe qui de hos ab et̓no ſempiterne bt̄itudinis fore ꝑticipes Alios v̓o p̄ſcitos ⁊ r̓ꝓbatos ad ſuppliciū ꝑpetuū?

¶ Volucer. ¶ Recogitar monache et id ſane frequenter. ¶ Honcichus. ¶ Accuſat ne diuerſum huiuſmodi iudicium dei tamꝙͣ pretereo ſit in eo ſe ua quedam crudelitos indigna bonitate ſuo ſumina. ¶ Voluter. ¶ Abſit monothe talis aduerſus deum blaſphenia. neqꝫ eī perſonam accepiſſe neqꝫ iniuriani feciſſe dici poteſt qui nulli debitor ē Qd̓ notauit ꝯpoſtolꝰ dicens. O homo tu quis es qui reſpondeas deo. iuūqͥd dicit figmentū ei qui ſe finxit; qͥd me feciſti ſic; An non habet poteſtatē figulus luti ex eadē maſſa facere aliud eqͥdē vas in honorem. aliud vero in cōtumeliū. Tal̓ apud hoīēs ſimilitudo plurima reꝑit̉. nēdū ſuꝑ rebꝰ vite care tibꝰ ſꝫ aiā̄tis. qͥbus v̓tūtur ꝓ arbitrio ſuo. alijs ad mortē alijs ad ꝯſeruacōeꝫ. nec arbitrāt̉ ſe vel iniu rie vel crudelitati obnoxias eſſe. Quid ſi vult deus in inaigͣ domo ſua mnanifeſtore diuicias glie̓ ſue iſtis in oſtēſione miſcd̓ie. alijs in monifeſtacionē ſu e iuſticie. glorificās illos ex miſcd̓is iſtos ex iuſti cia derelinquēs; qͣtenus reſultet carmen illud pul cherrimū ex graui tenore iuſticie et molli cantu miſcd̓ie de qͣli ꝓfitet̉ ꝓpha. qiſcd̓iqꝫ ⁊ iudiciū cōto bo t̓ dn̄e Ꝙ ſi paucioe̓s ſūt qͥ ſaluāt̉ maīfeſtior ē ī hͦ grā dei quēadmodū int̓ ſurdos ⁊ claudos mutos ⁊ mortuos paucioe̓s ſūt qͥ mio̓culo curāt̉ qͣm q̄ ꝓprie ꝯdicōi relinquūt̉. Vm̄ dū ad ſinglaria fit deſcēſꝰ ⁊ inqͥſicō. cur videlꝫ petꝝ l̓ paulū deꝰ eligei̓

ad ſalubē iudā vero et diuitē epulonē derelinquerit oportet ꝙ htimanci gerculitus apponat digitū ori ſuo. hoc vnū cōfitens ꝙ iuſtus eſt dn̄s in omni bus vijs ſuis. itaqꝫ ſicut nulla poteſt aſſignari ra cio cur inter tot res poſſibiles fieri. iſta nō illa fac to eſt niſi beneplacitū dei. ita de recreacione ſeu re geueracionē ad vitā ſpūalem m̄lto mog̓ dici debꝫ Neqꝫ cōfugiendū ē ad illoꝝ merito vel oꝑo qͦs ab eterno p̄deſtinat deus. qꝛ ſi ex oꝑibus iam non ex grā. Sꝫ neqꝫ pͥorē et̓no dei voluntus cōm hēt. qͥ fe cit ōnia ꝓpter ſemetipſū. impiū qͦꝫ in diem vindie te. Nichilominꝰ fatēdū eſt. ꝙ nēo ſine culpa dēpnebit̉. ſicut abſqꝫ grā ſaluabit̉ n̄llꝰ. Inonachus. Pergo volucer inquirere cōſequent̓. ſi hanc aliqn̄ peregrinꝰ noſter ꝯſideracionē ſuper ſe et ad ſe refledit. meditons ne forte ſit ex nu̓o reproborū neqꝫ emī gſuri p̄t ſe pcc̄m nō habe̓. neqꝫ de aliq maſſe eſſe ꝙͣ ceteros ¶ Volut̉. Dicū id monoche qd̓ ſencō meditut̉ aliqn̄ ſecū cōquerens qͥd ſi iuſto dei iudcō dāpnandus es: Si reꝑit indiſpoſitū cor ſuum ad humilē huiꝰ cōſid̓acionis ſuſcepcionē d̓elīqͥt eam et ad alia ſe cōuertit quēadmodū fieri ꝯſiliū eſt in tēpteicōnibꝰ vel int̓rogacōibꝰ cerrnalium pcc̄oꝝ. vl ex ꝯſid̓acōe eoꝝ reꝝ q̄ ſūt difficilime electionis. vt ſi q̄rat aliqͥs a ſemetipſo. malles ꝯembratim ſaniqꝫ tꝰ mori qͣm illecebroſe voluptoti mulieris pulcher rime cōſentire. Si vero ꝑcipit efſcm̄ ſuū deo ꝓpicio

trāquillū humilē et ſuauem. ſicut imp̄critur apoſ tolus deus autē ſpei repleot vos ōm gaudio et po ce in credendo. ut abundetis in ſpe et v̓tute ſpiritus ſancti. ſiſtit pedetentim tamen et caute in hac recōgitacione. ſi forte dampnādꝰ eſt cuius apprehenſioni nequaqͣm remurmurat ſcd̓m pn̄tem offectū et ſenſū de diuina iuſticia ſꝫ hūiliatꝰ dicit. iuſtus eo dn̄e et rectū iudiciū tuū. nō ꝙ dāpncicionē eligat abſit qꝛ nec deus hoc vult ipſū velle ficut nec peccc re nec deſperare dū vicitor eſt dicit pociꝰ cū iob eci am ſi me occiderit tn̄ in ipſo ſperabo et conuerſus ad dominū cū pro et humili affectu ſcio inquit eqͥͦſ ſime iudex quoniam dāpnati in inferno te odiunt te iniuſtū te inuidum te crudeliſſimum iudicant te blaſphemant. tibi ſanctisqꝫ ōnium ore rabido ma ledicūt. Scio ꝙ illit cōſtitutus heu me miſerū ſic agerem. At vero dū interim affectibus tā efferis et blaſphemis coreo aimo te qui totus es amabilis. te iuſtiſſimū te amantiſſiuiū te clemētiſſimū dituidico te collaudo tibi ſanctisqꝫ omnibus tuis ore pi o benedico. quicqͥd poſtremo de me futurū ordinauerit volūtus tua. corde credo. et ore profiteor qm̄ filla eſt iniquitos apud te qui ſanctus es in oībus operibꝰ tuis.(monachꝰ. PPlacꝫ volucer diſtictus iſte modꝰ hn̄di ſe circa recogitacōnē diuine p̄eſti nacōis ſeu p̄ſciē. nā ſicut in pͥmo curioſitas temero ria. ſic in ſcd̓o meritoris valde hūilicas exercetur.

Vide̓ ſimile ē in aſpectu vel terogitacione formoſmulieris. vbi ꝑiclituretur incōtinēs cōtinēs vero fortiter hobituutus vteret̉ ad v̓tutem. Video ꝙ q mor hic gratuitus eſt; nō mercenariꝰ nō recuruus hec affectio filialis vel fidelis ſponſe. quē amorem qꝛ donū ſuū eſt nō acceptore non poteſt. qͥ diligen tes ſe diligit. Beatꝰ qui aſcenſiones in corde ſuo diſponēs ad hunc gradū pene ſupremū peruenit Sencio deinceps magis ac magis quo medio poteſt hec conſideracio pocē qͣndam et conſolacionē operari. Ita tamen ſi ſit apud homines qui pecco to iam non iterant. Nō iteracio pcc̄oꝝ quid aliud portēdit qm̄ reprobacionē et interitum attento ꝙ ſpes non ex meritis ꝓueniens preſūpcio eſt non ſpes eſtimanda. ¶ Volucer. ¶ Scis o moneche quoniam nemo eſt qͥ viuit et nō peccet. quando et ſepciēs in die codit iuſtus. et beatus dicit̉ a pſalmiſta nō qui nō fecit ſed cui nō īputauit dominꝰ p̄cc̄m. ꝙirū fortoſſe videbitur qd̓ dicturꝰ ſū. Inueī re eſt hominē qͥ quāto pluribus īpuqͣtur tēptacōi bus. qͣnto venitēs eis pluries eiuncit̉ vel a voracitote gule. vel in ſompniculoſa dormitacione. vel in ſtimuloꝝ cornis crebra perpeſſione et alijs hm̄odi tonto frequentius cercius et ideo forcius quid hūilius in deū ſe ꝓicit de deo ſperat ⁊ confidit Con ſulte quidem dū millā videt in ſe fiduciam reſiſten di vicijs neqꝫ v̓tutes ⁊ ſalutē adipiſcēdi repoſitō

fallor ſi non ita dauid egerit inqͥens. Impulſus euerſus ſum ut codere. ſubdit cuiꝰ īnixus eſt auxi lio et dn̄s ſuſcepit me. kurſus cū ob hominibꝰ ſibi deſperacio imꝓperciretur. quia tulerat ouem et paſtorem occiderat. et diceret. nō eſt ſalꝰ ipſi in de o eius. ipſe ſolidiori ſpe deo fiſus reſpondebat. tu autē dn̄e ſuſceptor meus es gloris mea et exaltōs caput meū. ¶ monachꝰ. ¶ Ut intelligo volucer i tr ſe res hobꝫ ꝙ cipud vere humilē qͣnto minꝰ ē ī ſe ſpei. minꝰ in ope alieno fiducie. miꝰ demqꝫ vult cōſtituere iuſticiā ſuū. tāto plus ſpei plꝰ fiducie de deo cōcipit. plus qͦꝫ iuſticie dei ſit ſubiectus dicens ex ſm̄īc. qichi autē adherere deo bonū eſt et ponere in domino deo ſpem meam clomans ei. in tua iuſti cia plone non in meo libera me. Poſtremo mogis intelligere nūc videor. que in deuotoꝝ libris legi. de introductione ſponſe in cubiculū ſponſi de oſcū lo oris eius ptꝰ oſculū mānuū et pedū de habitaci one p̄terea in adiutorio altiſſimi non in hobitacōe vel meritorū ꝓprioꝝ que vana eſt vel penarū futu rarū que anxia vel induſtriarū ꝓpriarū que timida eſt et incerta Certe vero qualiter eſſe poſſit in adiutorio altiſſimi inter tot vite diſcrimina inter tot criminū fopſus. inter tātā electoꝝ paucitotem ediſſerais velim. ¶ Volucer. ¶ Rerū iſta condicio eſt o monache. ut in ſuos fines tēdant quibus adep̄tis quieſcunt adherentes eis hͦ de gͣuibus deorſum

hoc de leuibꝰ furſū vide̓ ē. Eſt aūt hūcni cordis de ſideriū et pōdus in deū ſicut in locū ſuū et centꝝ fer ri ē ſup̄mū ptꝰ qd̓ nō relinqͥtur aliud huāne ꝑegri nacōis refugiū. ſuꝑē igit̉ nichil infra qd̓ vel vltra qd̓ poſſit hūcnū ſe cor deflecie̓ vel fuge̓ dū pōde̓ ſuo ſe cōſtituit adhere̓ deo iuūīc interī ꝑ ſpem fide ⁊ aōrē neqꝫ em̄ ſibi dat alit̓ ſtatꝰ p̄ſens. porro ſicut aliqͥs dr̄ adhere̓ certitudinalit̓ loce alicui vel baculo dum totis viribꝰ ita ſtare vult. nō alit̓ ſpem certū dici mꝰ ꝑ deliberatō volūtatis adhe̓nciā. Neqꝫ em̄ ſpes ē in oſſenſu et vi rōnali. ſꝫ in deſiderio et ex ſpectaci onē v̓tutis iraſcibil̓ tēdentis ī ardua. qd̓ deſideriū. tēdēcia vel ex ſpectotio reꝑit̉ in v̓tute ſpei cū tanta certitudine ꝑ adhe̓nciā volūtatis ꝙ ꝑ illiꝰ tēptaci onis vel recogitacōis inſultū vult ab ea ſemet euelere. Cōſurgīt ex radice ſimili certitudo in aſſenſu fidei du ꝑ n̄llas racōes vel fantaſias fidem impugͣn tes vult derelinq̄re quo minꝰ ſtet in fide ad obedie onē dei et meriti conquiſicionem. ¶ Quartū metrū pͥmi Ve montis alto ſtat iugo Quercꝰ ſuis radicibus Defixa intēs fortiter Sic ſpes ferōs tēptamīs Vētos ⁊ ymbres n̄ timet. Antheꝰ īuictus fuit. Dū cautꝰ īcubās humi Aſſumit hīc plꝰ viriū Qº plꝰ ī ymo ſe locat Nō vult ī aliū ſurris Elatus illico perit Cōcuſſa vēti tͣbine

Que colloccit̉ ſaxeo. Iere̓ vos ſpe firmiter Domꝰ loco fideliter. Vr̄o loco nitumini. Venti pluiue flumina. Veſter locꝰ certe deus. Deſeuiāt nūꝙͣ ruit. Quo ſpes repoīt cercior. ¶ Proſa quarta pͥmi. ¶ Eoͣchꝰ. Iſū eſt aliquibus o voluter ꝙ ppes in preſci tis ſemper ſit erronea. id em̄ ſe putant hobi turos quo curebunt. Alij volentes hanc obſurditutē euadere dixerunt ſpem in hac condicionali ex iſtere. ſi dei legem obſeruauero ſaluus ero. ¶ Do lucer. onaiche. nec hoc vltimū ſufficit ad ſpem ſtaret enim cum deſperacione talis condicio. nec pͥ mū ſobrie dictum eſt. ꝙ deus obliget reprobos ad errandum. ſicut obligat ad ſperandum. Proinde ſpes ad certum beatitudinis expectacionē ſic ſe ho bet ponit ſibi per fidem ꝙ eſt aliqua talis beatitudo Iungit ꝙ ad illam pura libertate et gracio deus ab eterno quoſdam predeſtinat et eligit. addit ꝙ ad conſecucōnē hmodi finalis bt̄itudīs ordīa uit media cōueniēcia vorijs modis ſine nu̓o. int̓ q̄ mediū p̄cipuū ē grā q̄ ideo d̓r vita et̓na qꝛ pignꝰ eiꝰ eſt ab arra. Hac autē grām filli dedit neqꝫ da turꝰ eſt niſi ꝑ meritū mediatoris dei et hoim̄ quā grām ꝓ omnibꝰ meruit ad ſufficienciē ſꝫ nō ad efficaciam. niſi in corporatis ſibi per fidem hobitualē ut in paruulis. vel actualem et habitualem que ꝑ dilectionem perſeueranter oꝑat̉. q̄ fides minus

explicitu fuit in ꝓphetis tēꝑe legis ſcripte qͣm in a poſtolis tēꝑe gre et longe minꝰ in ph̓is et alijs gē tilibus ꝓ leqe nature; qͣmuis erū oēs accedētes ad deū oporteret credere ꝙ deus eſt. et ꝙ inquirentibꝰ ſe remunerator ſit. qͥs eſſet tamē modꝰ quo tolis remunerccio cōſequeret̉ ꝑ miſteriū videlicꝫ incer nacōis filij dei. ſicut non erat explicite reuelatū. ſit nec explicita fide credēdū. Ceteꝝ ſpes tolit̓ inſtrut to per fidem que ſuus eſt oculus figit in primis de ſiderium ſuū ad becititudinis adep̄cionem tamqͣm ad fiuē. et ab illo deſiderio nequaqͣm dult auelli. Deinde deſidercie media q̄libet ad huius finis aſſe. cucionem per dei ꝓuidenciam ordinoro. per armo iuſticie ſicut dicit apoſtolꝰ ci dextris et a ſiniſtris ꝑ gloriā et ignobilitotē. ꝑ infamiā et bonā famā ⁊cͣ. Fides itaqꝫ curſus dicit ei. ꝙ diligentibus deum et ſperantibus in eo ōnic cooꝑant̉ in bonū ſicut tradit apoſtolus ꝙ ōnianrā ſūt conformiter ad xp̄m pͥmū q̄rite regnū dei. et omnici hec adicient̉ vobis. neqꝫ taliū aliqͥs p̄deſtinatoꝝ ꝑibit vinqͣm. Quo cō tra fit de reprobis qͥbus ōma cedūt in malū eciam aliena bona q̄ in ſcādalū ſibi v̓tūt et ruinā. Nichilominus quoniaui ignotum nobis ē quos vult in ter hoiēs deꝰ et qͣliter ſaluos fieri. oꝑandū eſt bon̄ ad om̄s vel orādo vel cōmonēdo vel hortādo vel incre pādo vel ab erroribꝰ et vicijs abducere ſatrgendo. Ita ſagena caritatis concludit in ſe bonos et ma

los ſeꝑandos in litore iudicij. Pretereai ſi expeccatis electoꝝ diuina bonitus poteſt ſcit et vult eli cere bona. non tumen idcirco mala bona ſunt vel eligenda. ſed cauenda penitus plangendoqꝫ. Col laudandus autē benigniſſimus et omnipotes deus qui malis noſtris non ſolum ion vincitur. ſed ex eis operatur bonū nr̄m. ſic em̄ dicitur omnia ſub peccato cōcluſiſſe ſupple ꝑmiſſiue ut oīm miſereat̉ Peccauit petrus. humilior caucior et miſericordior effectꝰ eſt. nō actione mali ſed miſeracione dei Peccauit magdalens plus poſtea dilexit. quia m̄l tum ſibi dimiſſum ē. et in exemplor pͥm̄e ceteris ceſ ſit Blaſphemꝰ fuit paulus confitetur humiliatus ꝙ nō ſit dignꝰ vocari apoſtolꝰ. et ē int̓ peccatores pͥmꝰ. Deniqꝫ iocūdat̉ pater et exultar in recepcōe filij ꝓdigi: et gaudiū eſt angelis dei ſuper vno pec catore penitenciam agente. Quis neſciat proinde pauperes dum de ſtercore pecccitoꝝ erigit eos deus collocans in gloriā cū pͥncipibus populi ſui. ꝙ in qͣ pliores erga diuinam benignitotē aſſurgūt grārū actiones nō qͥn īnocēcio p̄ſeruata ſeruatoqꝫ plꝰ habeat dignitatis et gracie ceteris poribus. ſed in repcraicione deperdite mag̓ eminet miſcd̓ie benig nicas miſerādū vero eſt ꝙ in reꝓbis agit̉ e diu̓ſo de virtute et humilitate ſuꝑbiunt. de qͣtuitis dei do nis vel ingrati ſunt vel tepidi. vel in ſuū et aliorum perniciē et dei inhonoracionem abutentes vertunt

ita ut eoꝝ qn̄qꝫ fiat orocio in pcc̄m. hic ꝑ inqͣtitudi nē in inferno autē ꝑ bloſphenam in ſamorem. Re cordantes em̄ queadmodū fuerunt aliquādo ſuꝑ plices deo. hec et illa bona facientes venerantesqꝫ ſcōs ſcāeqꝫ om̄s cū deuocione quid in robidiori cō tubeſcāt odio. et moledictis latrent adu̓ſus deum ſcōs ſcāsqꝫ oēs. p̄ſertim eos quos p̄cipue coluerūt eos inuidos eos crudeliſſimos impios ⁊ inqͣtos qͥ non ipſos a tormentis cū poſſent eripiūt acclamā tes. Quid ergo dicemꝰ ad hec; faciemꝰ igitur ma la ut deus eliciat bona; vel bona vitobimus ne cōtingant mala qualia tetigimus; Abſit. ꝓpter id ei qd̓ per accidens eſt nō debet id quod de ꝑ ſe eſt vori ari. Fāonachus. Morreſco volucer hec audiens et videns te ſuper admirabili via niti pro cōſolaci onis adepcione. dum tremende et contrarie deſolo cionis memorium ſubinducis. ¶ Voluter. ¶ Hic mo dus eſt. hec ars theologie crdideris monache. ꝙ ficut per ſtulticiam et ſcandalum predicacionie trucis ſaluos fecit credentes. ſic per inſipienciam trahit ad ſapienciam. dicente apoſtolo. ſi quis vi detur inter vos ſapiens eſſe in hoc ſeculo ſtultus fi at ut ſit ſapiens; Non aliter vult eadem theologi a per ſūmam deſperacionē de hoīē trahe̓ ad ſūmā de deo ſpem et ꝑ deſolacionem ineſtimabilē ⁊ into lerabilē ſurſū duce̓ ad ſolidā cōſolacōnē; Addide ris n̄llā eſſe recogitucōeꝫ que plus iſta radicaliter

euellat cib humano corde ſuperbioni de ſe ſemꝑ ab quid inagnū p̄ſumentē cui reſiſtit deus que n. ogis inſuper gignat et nutriat humilitotē legittimam ſub deo et ad homines vicijs ꝓcul expulſis que fert ſecum ſuperbia. Nam qua fronte poterit aliqͥs frēm ſuū qualemeūqꝫ deincepe vel odio vel ira vel inuidia proſequi ymmo nec in animo ꝙ reprobue ſit iudicare. qui didēt ſe de eodē maſſa peccati in eo de dāpnacōe eſſe. neqꝫ ſcit qͥd ſibi craſtina poriait dies. Ꝙ ſi voluerit gloriari de bonis ſuis mendox eſt ſi non hobet ſi habet illa gratis accepit a deo. Quid ergo gloriatur quoſi non acceperit; quid p̄terea iudicat alienū ſeruū. qui domino ſuo ſtat qut cadit; ſtabit autem potens eſt enim deus ſta tuere illum. Sub hoc intuiū dixiſſe putandus eſt apoſtolus. venit deus ſaluos facere peccatores qͦrū pͥmus ego ſum. primus intellige. quo nullus prior videns ſe cum alijs equaliter filium ire et ex eadē peccati maſſa eſſe. quales venerat ſaluare deus. ēonachus. ¶ Intelligo volucer materiā hāc de timore et ſpe latū eē. vellem troderetur ſub cōpendie modus quo precipue ſpes ſtabilitur. ¶ Volucer. Nimirum ſtabilitur a deo cuius ſupernaturale do uū eſt. Sed ſi particularius aliqͥd exigis īuenit̉ qͣ druplex. meditacio. Que velut in tetragono firmiſſimo geſtat ſpem. Pno meditacō eſt diuine iuſioīs ut ſperes. Altera diuine ꝓmiſſionis ſi ſpes

Tertia īmenſe dei pietutis ne deſperes vmiꝙͣ de ſu is miſeracionibꝰ. Quarte ꝓprie fragilitoris. ne ſperes in te vel ꝓprijs viribus. Dic igit̉ cogitacioni ſollicitōti ſpem deſerere dū non fecis certum vo cacionē tuā per bona opee cottidie corruens de pet cato in peccarum ingerenti ꝓinde ne ſie de multis vocotis et non electis ſicut vita tuo ſimilis eſt m̄l torū; dic reſpondes ꝙ obedis iubenti deo qui mille locis ſcripture ſacre precipit ut ſperes in eo. cui di cito. Exurge domine deus in precepto quod mondaſti proicio me in te iubente te. non es crudelis aut fallax ut abicias me. cuncia preſertim multi plici promiſſione tua quē deſperontibus in te pollicitus es ꝙ libe rares eos et eriperes ſalutres et glorificares. Cuius demum tam immenſa pietas eſt ut nullis peccatis eciam infinitis ſi commiſiſſē ea ſolus vnici poſſit hic in vioi. Quid ꝙ interpoſuiſti eum immobilitote conſilij tui iuſrondum. ue per duos res immobiles ſicut loquitur opoſtolus tuus quibus impoſſibile eſt mentiri te nos fortiſſimum ſolocium hobeamus ad tenendum propoſitum ſpem. Quomius enim ſis in obligabilis a cre atura tua racionali quicquid agat pro te vel erge te. voluit tamen dignantiſſima condeſcenſio tuo commercium quoddam habere cum hominibuo ut bene de te mereantur ſi iuſſa tua compleuerint et in te ſperauerint qui fidelis es et te ipſum

negare nō potes. hec tu ita deo. Poſtremo dū pro pria fragilitos obicitur ne deſperes. deſperes volo ſed de te et in te qui homo et coro es; nam maledis tus homo qui cōfidit in homine; et ponit cornem brachium ſuū. et a domino recedit cor eius. Pꝫ hic occurrit trepida cogitacō dicens qua racione cōnaibor declinare vicia virtutes acquirere ſerua re mandatu dei ſine quibus ſperore vitum ingredi iam nō ſpes eſt. ſꝫ arrogans et infidelis pre ſūpcio. Conaberis ꝓrſus. ſꝫ in adiutorio altiſſimi. et millies victus millies coronaberis. eo qͥdē ampli us ⁊ cercius quo nulla tibi ſuper eſt fiducia de pro prijs operibus. ꝓpberea dicturus ſalomon finē cōciocinacōis ſue dū proferre vellet. ſerua mandato premiſit deum time. quia videlicet ad ipſo eſt bonū vel velle vel perficere. Imonachus. Retineo ꝙ in ſoliloquijs ſimilia de ſe confeſſus eſt auguſtinus. ſperaibam inquit aliquando in virtute mea que non erait v̓tus; et cum ſic volui currere. vbi magis ſtare credebam ibi magis cecidi factusqꝫ ſū magis retro qͣm ante. dicebam enim hoc faciam illud per ficiam. fiebatqꝫ poſt nec hoc nec illud quoniam de meis viribus confidebam. niunc autem confideor ti bi domine rex pater celi et terre. quoniam nō ī for titudīe ſua roborabit̉ vir ut nō gl̓ier̉ an̄ te ſtulto p̄ſūpcō oīs carnis. ¶ Polucer. ¶ Traducit aduena nr̄ meditacōeꝫ hāc eciā vſqꝫ ad angelos et ſcōs

bū attēdūt horrorē diuinoꝝ iudiciorum in dāpna tis. Canimus enim ꝙ tremebunt angeli atqꝫ archangeli. tremebūt intellige non ex formidine ſue dāpnacionis qͥbus ineſt glorte ſecuritus. ſꝫ eo inagis ex alioꝝ dāpnacione qͣſi ſi tremerent et po uerent in ſe deficientes reſiliunt in adiutorem vni cum deum adherentes ei ſe fragiles ⁊ nichilo ſimi les reputantes ſine eo. Addit de humanitate criſti ꝙ ſicut in eſſe ſuppoſitali ſic innititur perſonalitati filij dei ꝙ ꝓpriam deſerit nec in ſe ſubſiſtit; ito in eſ ſe gracie vel glorie inuititur deo ꝙ nullotenꝰ in ſe et ita de ſanctis quanto perfectiores cento humili us et reuerencius in aduitorē deum reſiliunt. Q contra de reprobis qui megis refugiunt a deo et ad ſe confugiunt quo dompnabilius puniuntur. quoniā in ipſis eſt amor ſui vſqꝫ ad contemptum dei ſicut in alijs eſt amor dei vſqꝫ ad contemptum ſui. Deniqꝫ ſpes relut anchora quanto minus in crenulis fragilibus et fluidis humoni auxilij figit̉. tanto ſolidius et cercius ſupra firmam perrā que criſtus eſt defixa ſtabilitur. Ꝙ ſi queſierit ali quis. quid igitur de illis quos non ſaluat deꝰ? reſyonſum habeat ꝙ velut aiālia ꝓpt̓ hoiēs creqro ſūt ad obſeqͥoꝝ varietotē illa blandiēdo iſta ſeuiē do ītellige̓ ſic hēmꝰ ꝓpt̓ electoꝝ ſalutē p̄ſcitos eſſe fortos ſiue noce̓ ſiue cōſeqͥ conētur. ut nō gloriet̉ omnis vel obſequens electis vel aduerſans eis.

Neqꝫ tn ita ſunt accipienda que dicta ſunt quoſi tollat̉ libertas arbitrij. fortificat̉ ſiquidē mug̓ ⁊ in ſtituit̉ ſed in deo viuificēte ꝑ graciā q̄ eſt velut anima q̄dā hn̄s vitā in potencia ad vitā ſcd̓am ad meritoriam videlicꝫ operacionē. Itoqꝫ ſicut opera cio animalis preſupponit eſſe nature. ſic operacō ſpūalis vitō grē. ¶ Sed neqꝫ audiendus eſt cice ro. qͥ ut libertatē in hominibus ſtatueret abſtulit a deo prouidenciā. Neqꝫ rurſus ex aduerſo recipi endus alter; qui diuinam prouidenciā ſic inſtituere voluit. ut arbitrio noſtro neceſſitatē imponeret ꝓch nephas eciom in peccatis. dicens deum velle et facere nos peccare in manifeſtacionem glorie ſue Porro diam mediam et regiā tradit theologia re uelata fide ſubnixa qua gradiendū eſt. eciam vbi raciocinacionis ꝯtrarie diſſolucō plena nō pate̓t donochus. ¶ Exiſtimo ꝙ hac ſentēcias nec inex perti ſatis capiūt. nec exꝑienciam dare p̄t induſtri a. niſi preueniente in benedictionibꝰ dulcedinis et cooꝑāte dei grā īeffabili valde mō. et hoc ē dei donū ſcire a quo poſtulanda ſit et impetrāda talis grā ꝙulta em̄ dicimꝰ et deficimꝰ. verbū autē abbreuia tū et cōſūmatū facit ſapiencio. dū in aiūs ſcās ſe trāſfert delicios ſuas cōputūs eſſe cū filijs hoīm in qͥbus beneplacitū eſt deo. qꝛ ſpeauerūt ſuꝑ miſericordia eius. ¶ Sed ecce iam adueſperaſcit et inclinata ē dies qn̄ ad ſe me vocat opus dei ſimui

et vie laſſitudo qͥetē te petere ſuadet. expectet̉ ꝓ ve liqͥs. multa em̄ q̄renda ſuꝑſūt. ſequēs dies. ¶ Dolucer. ¶ Expectet placꝫ. ſi pꝰ audieris ſub exēplori modulamīe qͣl̓ ſit ut eū recogites germiaī tui ſtatꝰ ¶ Qn̓tū ⁊ vltim̄ metꝝ pͥmi. ANus ē m̄ltis nauta ꝓfundo Dū regit nauē vetus et ymber. Et procellaꝝ turbida moles. Si repentinis motibus vrgent Proxīa nautis crebro minantes. Naufrage cladem mortis adeſſe. Nitit̉ fiſꝰ arte ingrā. Nil īexꝑtū corde pauēti Segnit̉ liqn̄s oīa ſollers. Tēptꝫ ut nauis littoa̓ captet Si mali vero tanta molleſcat. Seiuens peſtis iam latrotu. Terret auditum ſcilla canino Attrahens gulpho cūcta voraci. Non opem poſſunt ferre ſodales Pors ⁊ in p̄ceps vltra loborat. Sicqꝫ nauclerū ſtertere puppi. Obſtupet talis quis nichil u tra Hibꝰ fidit ſpēs nec ī arte eſt Reſpirit celum voto deo dat. Aut mari ſeſe deicit alto. Nudus enatans. ſi ſcopuloſum.

Prominēs ſaxū ſuſcipit ipſum. Vel ſinu tuti cōditur antri. Iaudat excelſum gracior illi Dicit. euciſi ſorte benigna. O reſeruatū ſanctius olim. Obſequi ſas ſit criſte tibi me. Rurſus aut ſi me nauigio das Vtar illo fac proſperiore. ¶ Explicit liber pͥmus Incipit. ſcd̓us. ¶ Proſa primo. ¶ Sonaichus. Cce nobis o volucer altera dies fulſit illa ꝯtiuuauei̓s precor effcri que cepto ſūt. ¶ Volucer. oemīſti puto ſub qͣli ſil̓itudine finē accepit heſterna collocu cio nō ōnind diſſimiliter nūc aduena nr̄ ex ꝓcello publici ciuilisqꝫ naufragij cōſulte fugiēs in locū ſa tis abditū velut in qͣndā ſecuritatis inſulā ſe recepit. Illic more ſolitarij ſedēs leuat ſe ſr̄ ſe. theologi am hn̄s cōſolatricē. que doctrix ē diſcipline dei et e lectrix operū illius. q̄ ſobrietatē et prudenciam docꝫ et iuſticiā et v̓tutem quibꝰ vtilius nichil eſt in vi ta hominibꝰ. hec ei̓git ad ſpem futuroꝝ quēadmo dum tetigimꝰ. aſſerens ꝙ non ſunt cōdigne puſſi ones huiꝰ temporis ad futuram gloriam q̄ reuelo bitur in nobis. addens ꝙ ſpes nō ꝯfundit. ita tam̄ ſi ſit vera ſpes nō ficta non fallox non bemerario

¶ Eſt itaqꝫ repromiſſio neqͥſſima ſallēs ꝙͣplures blādientes ſibi. vte̓ mundo dū etas florida ē. cōuer ti poteris cū voles tāꝙͣ videlicꝫ ex ꝓprijs viribus nō dei dono fiat cōuerſio. ¶ Sūt alij qͦs eo ꝑiculoſi us quo ſubtiliꝰ decipit eſtimacō ſua. dū caſus pec catoꝝ varios quos perpeciūt̉ emendae̓ non curāt Vtūt̉ pociꝰ ad ſuꝑbiā reputētes ſimile aliqͥd ſecū fieri cū apoſtolo. cui datꝰ ē ſtimulꝰ carnis ne inagnitudo reuelacōnū extolleret eū. eis āt ſicut aīunt ne inagnitudo v̓tutū. ¶ Ab alijs migrat iudas id ē cōfeſſio ꝓpter multitudinē ſeruitutis. tedet em̄ et pudet eos tociens ad cōfeſſores deducere lapſue ſu os a quibus abſtine̓ vel nequeūt domino permit tente. vel non ſatis volunt. Sunt quos ſcrupulo rū inquietudo et cordis puſillonimitus ita pertur bat ut vix relictus ſit in eis ſpei locus. FSufficit alijs ſcire de ſpe ꝑ intellectū diſſerere dicētibus in deo ſolo ſpem eſſe reponēdā quis neſciat; dni apud tales nullus pene ſpei vel ſenſus vel effectus eſt. ¶ Inuenies alios ſperātes in miſcd̓ia dei quos ad homines nulla flectit miſcd̓ia venia nulla patet ¶ Quid ꝙ deſperāt alij de dei bonitate ſi non ſuaui tatem dulcedinis ſue experimento iuigi guſtent quaſi iam eſſe velint non ſpe ſed ipſa re beati. et poſſidere hereditate ſanctuarium dei. neqꝫ eſſe in laboribus hominū neqꝫ cū hominibꝰ ꝑ tēptacōeo flagellori. ¶ Alios vide̓ ē dū eos paululū viſitat

deus in opulento et intimo bone ſpei ſenſu ꝓtinꝰ extolli ſibi magnos eſſe ꝓprie vite negligentes et ſeueros aliene cenſores. arroganciores demū. vn̄ humiliores corū deo et hominibꝰ et ſibi viliores et ſe debuerāt. ¶ Quid porro dicemꝰ de duplicibꝰ cor de. qui duobꝰ vijs niti volūt ſpem in mūdo pone̓ et ſpem in celo collocare cupientes? ¶ Quid curſue de inqͣtis largitori deo ꝓ oībus donis vel ne̓ vel fortune vel grē. qͥ vtinā ſape̓nt illā ſapientis gͣuē vocē. inqͣti ſpes tāꝙͣ hyb̓nal̓ glacies euaneſcet. ¶ Ali oꝝ vox iſte eſt. certus ſum me ſaluandū neqꝫ em fecit me deus ut dampnarer qͥ vult omnes homines ſaluos fieri. Ieaior eſt iniquitas mea dicit alius ymitator cayn ꝙͣ ut veniam merear quid co nabor; quid ſperabo. ¶ Iaxis habenis vtit̉ alter certum dampnacionē ſuā pro incerto faciens. qͦtquid īquit egero bonū ſit aut malū qd̓ de me ſtatu it deus illud fiet. mirū vero cur non vtitur argumento ſimili dum medicinam ut ſanetur vel cibū ut viuat ſume̓ moneʳ. qꝛ p̄ſciuit vtiqꝫ deꝰ qn̄ mori etur a̓ viuet. monachus. ¶ Seatus eſt volucer cuiꝰ eſt vere nomē dn̄i ſpes eius et nō reſpexit in panitotes et inſanias falſas qͣles ꝯmemoraſti. Sꝫ reuertor ad aduenā nr̄m. Nōne q̄ſo retorquet fre quēs ſue ꝯſid̓acōis oculos ad p̄terita q̄ l̓ ꝑtulit. vel alioꝝ exēplo ꝑferre potuit; ¶ Volucͣ. Retor q̄t qͥdē ⁊ id crebro. gracias inter triſticiā ſim̄l ⁊ gaudium

ſpem et mētū agens deo. nichil ſollicitus iuxte mo vicionē opoſtoli. niſi ut peticiones ſue innoteſcāt apud deū ꝓ ſus ſuoꝝqꝫ liberacione conſolocione et ſalute. q̄ionachꝰ. iuſte vero grās agit. qͥs em̄ nō eū felicē ex hoc vno ſi cetera deeſſēt iudicauerit ꝙ deformiſſimā et horridā nedū ciuitatis p̄clariſſi me. ſꝫ toeiꝰ regni nuꝑ florentiſſimi deſolacōnem nō dicē exꝑiri in ſe ſꝫ nec oculis inſpidere cōpellitur? Nonne legimꝰ auguſtinū ea tēpeſtate qua obſide batur ciuitus ſua pocius mortē a dn̄o pecijſſe ⁊ im petraſſe ꝓ magno mune̓. qͣm ꝙ mala gentis ſue cō rā ſe ternere cogeretur. Hīc ⁊ mathotios pͥnceps dū vide̓t mala q̄ fiebāt in populo iuda et iheruſalē ve michi ait. ut qͥd natus ſū vide̓ cōtricōnē populi mei et ꝯtricionem ciuitoris ſcē et ſede̓ illic cū dat̉ in manibꝰ inimicoꝝ; Note eſt hiſtoria de cathone q̄ mortē cruenta inferre ſibi maluit qͣm in diſſidio tiuſi viuere ipſūqꝫ videre tante tēpeſtatis actorē ¶ Volucer̄. Eſt ut dicis monache. ponit nichilomi nus crebro pre ocul̓ cordis ſui quot indigniſſimas ſubſanaciones qͦt obprobria peſſimoꝝ ymmo fortaſſe cairceres et vincula multos ex innocentibus caris ſuis pro fide pro iuſticia pro poce rripublice pro iitegritate regalis dominij ꝑ̄peti neceſſe eſt Qu̓eciā vide̓ ſibr videt̉ nōnullis hec accide eo dum toxat ꝙ ſibi vel affinitate vel familioritate vel cē ſi mil̓ defenſione pariqꝫ zelo cōiūcti ſūt. Eis obiectai̓

p̄terea ꝙ inugnia mali radix et origo ab illo ꝓceſſe rit et aucta ſit. veniſſe q̄t tēpꝰ qn̄ iudicium cū ſuis recipiet. ymmo ⁊ r̓ſu ja fcūs exul ignominoſus ⁊ abiectus nec aſpectu publico dignꝰ iam recipi. At vero traicit has et ſimiles cōtumelias in ſpem vite eterne. ſciens ꝙ nō eſt ſeruus moior domino ſu o quē nedū beelzebub appellarūt. ſꝫ ad mortē vſqꝫ ꝑſecuti ſūt. Formidat ꝓinde ꝙ opud deū nō ſit dig nus habitus qͥ cū alijs ſimilia pateretur. a tēꝑauit in illo flogellum ſuum qui vincit in mertiribus ꝑ cēdo cōfeſſoribꝰ. ct noluit benignitas ſua addere triſticiā ſuper triſticiam. ſuis ꝓ ſe orantibꝰ amicis nec veritutem in eius obprobrio vehemencius conculcari. aut ad extremum reſeruat ipſum ad alic certamina. Aut ita fieri voluit quatenus in ſolitudine quadam ſegregatus exercitet̉ liberius et ſco pat ſpm̄ ſuū. recogitūe om̄s ānos ſuos in amaritudine qnime ſue. ut ſanctius deinceps ad un teriora ſe extēdat. ¶ cponechus ¶ Spero volucet pertet omnia in bonū deus. cuius ſapiencio attingit a fine vſqꝫ ad finē fortiter et diſponit oīā ſuo uiter qualem ei cōmitem eſſe prememoratus es. ¶ Volucer. ¶ Confidit taliter euenturum ſibi de o propicio. et in hac meditacione conſtituit alterā ſue conſolacionis cauſam precipuam. que verſatur in reuelacione regiminis mundi per ſcripturā ſacram que deo dicit. oīā in ſapiū feciſti. Et curſus

Omnia qͣcūqꝫ voluit dn̄s fecit in celo et inberra in mari ⁊ ī omnibꝰ obyſſis Que volūtas ſicut ſemꝑ et ficax ſic et iuſta eſt ſine qua factū eſt nichil. vſqꝫ adeo ꝙ neqꝫ foliū ob arbore neqꝫ paſſer in terrā dicente criſto cadit ſiue ea. vehemens ꝓrſus hec ē diuine libertatis in omni actione concurrentis ex preſſio. cui voluntati noſtra ut conformetur oportet. Nam quis es o homo loquitur theologia qui diuine voluntati p̄ſumis obſiſte̓ vel adu̓ſus eam temerarius mͥmurare; Vide qͥd equius ē qut te vo luntati diuine cōformando ſubdere. aut ꝙ ipſa tuo ſubſeriuat volūtati. Hanc ſolidā de diuina ꝓuidē cio veritutē ſi ph̓ia plene potuiſſet attingere vel ſuis eum ſectatoribus demonſtrare. theologiam ſuperaddi per reuelacionem non ita neceſſe fuerat ꝙͣuis voluerit alios deus qͣm ph̓os cognicionis huius ſaluberrime participes fieri. Philoſophis vero ſic euenit. ut ioior eorum numerus poneret deum non minori neceſſitate ꝙͣ ſolem agere qͥcqͥd agit. vnde ſic libet depromere. ¶ Primū metrū ſcd̓i. Ol radianti. Condere vultus. uce choruſcꝰ. Non ſibi fas eſt Iumina fundit. Quin ſua virtus Semper eodem. Largiter omnis Mhiſſa tenore. Influcit orbi. Neſcit auaros. Philoſophantū

Preſtet oportet Turba prioꝝ Vana quid ores Lege coercet. Flectere querens Hac dominātem. Ad tua voto Libera dicūt. Qui manet idem Non ſibi vis eſt. Deuius error Influsi mundo. Iſte ſacrate Qua valeat plus. Religionis Aut minus vti. Deſtruit omne Perpetuata. Robur et aufert Lege gubernans. Sed nec egere Iugiter vnai. Crede ſupremum chens ſua fato. Quoqꝫ creato Stringitur arto. Sat ſibi laus eſt Ergo rependi. Vt placet et vult Gracia qualis. Dat ſine motu. Debet eidem. Cūcta moueri Id quia preſtat. Scd̓a Proſa ſcd̓i. Hiloſophia volucer nūquid non apud boecium vtramqꝫ ponit et ſaluait libertatem dei videlicet et nature cuiuſlibet vtētis racione? ¶ Po lucer. ¶ Cōſtitutꝰ in ſuperiori lumine potuit ito vi dere boecius. qualiter nec platonici nec ſtoyci in lumine ſolo philoſophie verſati viderunt. Alioquin perpetuitatem mundi ut alias modo attingam ne qua qͣm demonſtrare conati fuiſſent ex cōrencia libertatis ad vtrumlibet prime cauſe de

qua canit theologia. dixit et facta ſunt mādauit et creata ſunt. Nec mirādum hoc in philoſophis. qui perfectionem et actionem pͥme cauſe veneban tur ex inſpectione crecture viſibilis in qua non ē per experimentū reꝑire ꝙ aliqua ſit aut eſſe poſſit creacio. Hinc pro principio percrebruit cpud eos ex nichilo nichil fieri. Sed hec alibi lacius tractōda ſunt et amplectenda theologie tradicio per ſci turam reuelatum. ꝙ diuina voluntas egit ad extra libere contradictorie et ad vtrumlibet. ſicut hiſtorialis et ꝓpheticus ſcripture decurſus palam monſtrat. Cuius racio eſt quam philoſophi vel ne gauerunt vel neſcierunt. Deus quippe non ideo vult res ad extra fiei̓. quis bone ſunt quemadmo dum mouetur humana voluntus ex obiectione bo ni veri vel apparētis. Eſt ecōtra pociꝰ. ꝙ ideo res ad extra bone ſunt. qꝛ deus vult eas tales eſſe. adeo ꝙ ſi vellet eas vel non eſſe vel aliter eſſe id quoqꝫ iam bonum eſſet. ꝓpterea bone enūciauit magnambroſius poſt baſilium ꝙ voluntus diuina natu re pͥma lex eſt. deniqꝫ volūtas eciā crecta ſi ꝯcedat̉ īmobilitari circa volicōnē alicuiꝰ boni hoc nō ē ni ſi reſpectu finis ⁊ eoꝝ ſine qͥbꝰ finis hr̄ī nō p̄t. qͦs pero negauerit diuinā volūtatē nō aliū hre finem quē velit niſi ſe. qm̄ ꝓpt̓ ſe fecit ōnia. et ꝓpt̓ ſe erāt an̄qͣ fieret omnis qͣlia cōſtat nō eē neceſſorio con. nexa ad volicionem ſeu conſecucionē finis huis

quare nec neceſſario volitr ſunt Secus in cōicaci one diuinarum perſonarum ad ītra que in ſua ne ceſſitote conſiſtit ſicut in ſua neceſſitate vult ſe deꝰ qualis itaqꝫ reputanda eſſet diuinā perfectio. ſi ex ꝓductione creaturcrum dependeret quas in ſui cō poracione cōſtat eſſe quaſi nichilum et mane itai ut mirādū pociꝰ videat̉ īmēſam ꝑfectionem fuiſſe dignatā res tāte imꝑfectioīs et cuiuiſdū vilitatis ꝓduce̓ ac regere quas ſi repēte deſtrueret vel in vnū confunderet quis ei dicere poſſet cur ita facis. Qu̓eciam theologia volens amplius captiuare ō nē intellectū. in obſequiū fidei. ꝓpoſuit in mēoriō diuinoꝝ mirabilium eſcā quā dedit dn̄s timentibꝰ ſe in eukariſtie ſacramento. vbi relucet in comprehēſibiliter ꝙ ſuꝑ ōnem ſenſum ſuꝑ ōnē nature cō munis ordinē deus poteſt ſcit et vult cōtidie mirabiliter operari. ¶ Ad cōſolacionē igit̉ aduene noſ tri pro recogitatis alioꝝ colamitatibꝰ ⁊ anguſtijs theologia ſumit iniciū a pͥmo et ſup̄ma cauſa que deus eſt. in cuius dicione cuncta ſunt poſita. et nō eſt qui ſue poſſet reſiſtere voluntati. de hinc ad inferiores effectus ſe deflectit. Philoſophia vero cō uerſum ut ſepius proceſſum retinet ab inferioribꝰ et cognitis ad ſuꝑiores ⁊ latētes cauſas ductu raci onis ſe ſubleuans. Occurrit autē pͥmitꝰ in hͦ ꝓceſſu mirabilitas reꝝ infra lobenciū variobilitos ſortis humane que numꝙͣ in eodē ſtatu permanet

deniqꝫ cōfuſio q̄dam et imꝑfectio eoꝝ omniū que mundus inferior oſtētat. ut ſunt diuicie opes dignitotes regnai gloria voluptures que frequencius in conͣria dilobunt̉. ¶ Sꝫ inchoat ꝓtinꝰ ab alto jegrinꝰ noſter fide fultus. ita grauioris mali recō gitacio ſuffen̓ciam leuioris fecit equanimiorem pult ecce ſupremus iudex deus prout edocet theolo gia ꝙ ob inicio mundi vſqꝫ hodie et in ſecula ſuꝑ plicijs infernalibus angeli multi et homines tru cientur. vult alios in purgatorij locis penis tradi ꝯqueri non audes neqꝫ debes. vult autē homines viatores tribulacōnibus multis exerceri tu quis es qui q̄rulando contradicas; Quid magnū ſi corruūt et pereunt qn̄qꝫ peritura. ſi moriuntur aliqn̄ morituri. hoc vero mgnū eſt elaborare quo fine cō cludatur vita ſemper victura. vel in ſocietate bectoꝝ vel in dompnatorum calamitate. Vmonachꝰ. ¶ Sencio volucer ꝙ in alienorum ſicut et in ꝓprio rum malorum meditacione cōtentus non eſt adue na noſter infima ſectarie ſcandit protinus ad ſup̄ ma velut in arcem ſupra quum non eſt altera. videcit autē ne cadat. eſt em̄ ut aiūt lopſus iſte ſapi entum de ꝓuidencio dei cum arbitrij libertate. vide at inſuper ne dum fragilibus et caligontibus ocu lis incircūſcp̓tibile lumen nititur attingere demer gat̉ in tenebras deſiores. exēplo nocticoracis qd̓ ī ducit criſtotiles ad nitidiſſimā ſol̓ lucē. ¶ Polucer

Lutatur eum monache fides illuminās tenebras ſuas et aciem mētis inualidū ſua luce colluſtrat. ut in tō excellenti lumine figi poſſit. eiqꝫ ſit delecta bile iocūdū et ſalubre videre lumē diuiniū qd̓ obſqꝫ ea odioſū foret noxiū et triſte. Proinde ium accepiſti quod de cogitucione nedum aliene. ſed ꝓprie dāpnacionis agit. vmiptomen ad intelligenciam huius rei vel ne incredibil̓ vel ſcandaloſa ſit ad ꝯg noſcendū p̄teres qualiter et in qͥbus hūcno volūtas diuine debeat conformari. rememorāda eſt diſ fictio de triplici volūtate ꝓut ad omnem appetitū nomē volūtatis ſe ꝓtendit. Eſt in ſupremo ꝓprie dicta voluntas racōnalis inſita porcioni ſue ſuperi ori que ad leges conuertitur eternas vel ad vnicā pocius et̓nitatis legē ſuai fecūditate ſeu virtuoſita te multiplicē. Eſt em̄ iuxta ſapientē dei ſpūs vnicus et multiplex. Hec voluntas ita ſemper confor mis eſſe tenetur diuine voluntati cognite. ut adu̓ ſus beneplacitū ſuum nūqͣ remurmuret qͣſi vel in iuſta ſit vel irracōnabilis aūt incōpoſita crudelis et inuida. hec voluntas in beatis ſpiritibus ita di uine cōiūcto eſt īmobilit̓. ut ſicut ipſi cū deo vnuo ſūt ſpiritus. ita ſit vnū velle et vnū nolle qd̓ amicoꝝ eſſe ꝓpriū eciā ph̓ia tradit. Hinc ꝑ pſalmiſtā Abſorpti ſunt iuncti petre iudices eorum. que petra criſtus eſt et deus. quia criſtus deꝰ cui ſci iudices ſeculi ita iūcti ſūt ut abſorpti videcntur in deo.

et vnum facti in cōmunione volūtatū cū eo. Porro voluntus hec in viatoribus bonis diuine volūtati cognite. licet mobiliter cēformis eſt. orans ex inſti tuto xp̄i. fiait voluntos tuū ſicut in celo et in terrci qd̓ in orcicione ſua ſeruauit dicens in agonia poſi tus. Abba poter omnio poſſibilia ſūt tibi. trāſfer hūc calicē a me. ſꝫ nō qd̓ ego volo ſꝫ qd̓ tu. conſiſtit in hac cōformitate et applicacione volūtatis ad pͥmoni et in obliquabilem regulā diuine voluntotis rectitudo cordis nr̄i quā cōſequitur exultocio pox iocūditas ac vniu̓ſaliter omē bonū qd̓ videns in ſpiritu ꝓph̓a clemauit. qͣm bonus iſrahel deus hijs qui recto ſunt corde. Quo contra peſſimus iudicatur deus ob hobentibus cor diſtortū quoliter eſt in hominibus malis hic in via flexibiliter tomen in dāpnatis vero cū obduracione ſempit̓na. ¶ Altera voluntus eſt inſertu porcioni racōis inferioris. q̄ quidē altera dicit̉ nō in ſbā ſꝫ qꝛ cōuertit̉ ad legee vel res inferiores elongata qͦdāmodo a pͥma luce et v̓tute eo tenebroſior et debilior effecta. quo magis ac magis in inferiorum oblectcicionē et viſione ſe cōuertit innectit et demergit. ita ut nequeat quan doqꝫ oculos tenebris aſſuetos in ſupernam veritatis lucē attollere. ſicut oculus carnis poſitus et recluſus vbi ſol moterial̓ occidit vel occaſui ꝓximꝰ eſt caligat. Hanc voluntotem inferioris porcionit qn̄qꝫ vocamꝰ appētitū ſenſualē nō gn̓aliter ſꝫ ꝓut

natus eſt obedire racōni. et ita liber ē ꝑ participo cionē. ſcd̓m quū voluntutē permittit nos deus m̄ ta velle vel opture fieri. quoꝝ oppoſita vult abſolu te diuinai ſua voluntas. ut pius filius bona volun tate vult patrem viuere quem deus mori ſtatuit. Hec tn̄ intētū recto eſt ſi voluntati ſuperioris racōis. ſic̄ illa diuine nequaꝙͣ remurmuret. ¶ Terci o modo ſub volūtatis noīē late ſūpto cōplectitur ōnis appetitus qͥ non cōiūctam racōnē ſequi habet ut eſt in hominibꝰ de duplici volūtute pͥori. ſꝫ regit̉ ⁊ dirigit̉ tm̄ mō qͣſi remēorcta ab intelligēcia infal libili q̄ deus eſt. qui ſic res ordinat ut eas ꝓprios motus age ſinat. ꝓpterea volūtas hec n̄llo pacto cōtraria p̄t eſſe vel adu̓ſa diuine volūtati cuiꝰ ſoliꝰ influxū vel inſtinctū cōſeqͥtur. Qͦ ſit ut in brutis n̄ habentibꝰ cōiūctā ſibi racōuē culpa coreāt motus ſenſuales qͣles in ſingulis variantur ſcd̓m naturā huius ſpeciei vel illius quos omnes in homini bus quodāmodo aggregatos inſpicimus. Scd̓m metrū ſcd̓i. Vot ſubiecta modis animalig. Paſſionibus ſunt Crudelis leo tigris et aſꝑa Trux aper furore Indomitus ſiluais onager colit Vnicornis atrox Iaſciuit vitulus. petulans cup

Et equus ſuperbus. Aſtus fraus vulpi. lepori timor Os vorox lupis eſt Iiuidus eſt catulus. ſus ſordido Tardus eſt aſellus Vrſa ferox. prudens elephas ſibi Caſtitas amico Turtur fida pari ſimplex quoqꝫ Stulta corde perdix Pauo glorius et zelotipꝰ Eſt auara cornix Felle columba curet. canit oniuis Subo dira planctu Eſt apīs arguta mira facit Arte mel fauoſqꝫ Prouida ſe formica regit pigra Vult cicada ſoles Niſus ques. lucius piſces rapit Eſt odora vultur Pugnaci gallus eſt pectore qiluus eſt inerti Quis philonena mōs vr̄os capit Ac alauda veſtros. Tales innumeras aninialibus Inditus videbis Condicōes quas natura daAlma cuiqꝫ ſparſim

Omniai ppulchro regit ordine Noxia nulla culpcit Nullꝰ et error ineſt. induſtria Cuiqꝫ mira valde. Aſt hominis racio cōplectitur Omne tale ſpurſim Per varias ſpecies rectrix data. Cui neceſſe cūctos Affectus iuſto moderamine Temꝑet regatqꝫ Si remiuit peccat. ſit ſeruaqꝫ Turpiorqꝫ brutis Stet racio fiet ſibi ſubditus Eius appetitus Et dominatur ei. qd̓ ſi nequit Haud ream putato ¶ Proſatcia ſcd̓i. ¶ moͣchꝰ. Iſeret me mei vehementer meiqꝫ ſimilium corde volucer dum iſta perpendo. vident iniquitutem et contradictionem in hominum ciuitote vel regno ſpirituali. vbi ſumma tranquillitas eſſe debuerait. vbi par erat voluntatem quomlibet inferiorem parere ſuperiori. ſed hoc euerſo turbatoqꝫ ordine ut pax obcedat neceſſe eſt. Nam paꝝ quid aliud eſt qͣm ordinis tranquillitus in imperando et obediendo. ¶ Volucer. D bedit q onache ſꝫ validū fuerit ſi viuax et efficor

ſi viuax et efficox imperiū. cuiuſmodi viuacitotē grā virtutesqꝫ conferunt. p̄cipue iugis exercituci o voluntutis ſuperioris. ut ad diuinā ſe cōuertat videat obſeruet inherect. Itr em̄ fiet ut ipſa roboe̓ tur et debilitetur inferior in contractu ſuo apcior eſ fecta ſuſciꝑe formā vel influxū ſeu virtutē a ſuꝑiori deriuatum. Imitādus e iheſus factus nobis a deo ſapiencia qui ſuſcepit et oſtendit in ſe quid agere debeamꝰ. in quo preter voluntotem diuinā erat eī deus. triplex quā diximꝰ voluntas inuēto eſt. Vo luit ſcd̓m pͥmū aſſidue qͥcquid deus voluit. laudās et aꝓpbans ordinē diuine ſapiencie bonitatis et iuſticie in omnibus quecūqꝫ voluit et fecit in celo ꝑ ſaluccionē in omnibꝰ abiſſis ꝑ dapnacionē. ī ter ra et in mori per quandā ſaluandoꝝ et dompnā doꝝ vorium aigitacionē. Nos itaqꝫ iheſum ſcd̓m hanc voluntutē debemꝰ imitari. et ſi nō vſqꝫ quāqꝫ poſſimꝰ ex equo dū hic ꝑiuimꝰ quando nōdū confirmati ſumus. quando ꝑ alterā ſcd̓arū voluntorū diſtrahi poteſt in nobis hec voluntas et turbari ymmo et ab actu ſuo penitus impediri. ſicut et iudicium ſuperioris racōnis ſcd̓m ꝙ dirigit̉ poteſt ab ſorberi. Secus in xp̄o ſicut in beotis; qꝛ ſcd̓m hac porcionē beatus fuit in vio criſtus. inchilominus hec voluntus in criſto voluit ut inferiorduplex volū tas ageret motus ſuos in omnibꝰ cibſqꝫ peccato. hinc doluit hinc triſtis et meſtus fuit. hinc orauit

hinc miſcd̓is motus eſt ſuꝑ turbas et egrotos hīc lacrimatus eſt. hinc cōqueſtꝰ eſt tāꝙͣ ſenſualitotis aduocatus. deus deus ut qͥd dereliquiſti me. quādo porcio inferior abſqꝫ vllius conſolacionis redundā cia ſuperioris ad eam demerſa erat in acerbiſſime paſſionis abyſſum. nemo autē vnꝙͣ carnem ſuam odio habuit. hinc poſtremo cū clamore valido et lo crimis deo ſupplicans expirauit. ¶ Exemplum igit̉ nobis dedit deus. ut quēadmodū iuxte hanc dupli cē voluntatem fecit ſcd̓m quam ercit vicitor. ito et nos faciamꝰ tā pro nobis ꝙͣ ꝓ fratribus ploremꝰ oremus triſtes ſimus et clamemꝰ. qꝛ ſic eſt volūtus dei. cui ſuꝑior nrā voluntas conformis eſt ſi bona eſt. Conſurgit inde meritū multiplex ſi nō dimoue tur a ſtacione ſuai. hoc eſt ſi ꝓpter motus īferiores illius duplicis voluntotis nichil vſpiam mali aigit quod diuine ſit aduerſum. Ioonachus. Sꝫ qͥd aget pauperculus et infelix viator venūdatus ſub pcc̄ō ſenciens cū apoſtolo aliam legem in membrie ſuis repugnantem legi mētis ſue. et captiuantem ſub pcc̄o qualem ph̓i experti ſunt. quis enim viuēs expers eſſe p̄t. ſꝫ originalis cauſa conte corrup cionis fuit eis incognita quā theologia reuelauit Nōne dū conatur unimꝰ aſſurgere. illico quoſi ꝑo liſi diſſolutus aut debilitatus coluber relobitur? De nobis victoribus quos fatigat et ſepius inter t̓bat volūtas īferioris racōnis. enitēs ad ſe trahe̓

ſuꝑiorē rectricē volūtotē pōde̓ graui fomicis origi nalis grauiori peccati actualis grauiſſimo inueterate cōſuerudinis. et ſuꝑ omnē modū ingēti mo le obduracionis. qualit̓ in xp̄o nec fuit nec eſſe po tuit nec ſimilit̓ eſt in beatis. ¶ Volucer. Exclamē mꝰ in onothe cū apoſtolo. Infelix ego hō qͥs me liberabit de corꝑe mortis huiꝰ; ſubinde rn̄deamꝰ. grā dei ꝑ iheſū criſtū. dicoimꝰ eidē. fiait nobis dn̄e ſcd̓m iudicium atqꝫ deſideriū nō inferioris ſꝫ ſuꝑioris rō nis etqꝫ volūtatis. fiat in nob̓ ſicut in celo fit. vbi motꝰ reguloris pͥmi mobil̓ tāꝙͣ racionalis tēꝑcit obuias reuolutiones orbiū inferiorum ſiue plone turum. Porro contranitamur ut poſſumꝰ reniten tes ſaltem in ſuſpenſo quodam liberum orbitrium ne precipitunter eliciat actum ſuum. quin ī hoc vi ſuſpenſiua ſit velle ſit nolle ſit actus medius. ſaluatur precipue libertas arbitrij et ſua in nobis v tilitas. alioquin ſine ſuſpenſione tali vel reniſu vo luntas inferior fortificatur aſſidue rebellior quoqꝫ et indomabilior efficitur vſqꝫ adeo ꝙ ſimilis fit iu mentis inſipientibus que curent orbitrij volunto te ſuprema. ymmo vero plurimū differt. quia ſubſternit et ſeruire facit ſue libidini dn̄am voluntotem deterior effecta brutis quo ſeuiſſima eſt inuuiſti cia ferens arma. ¶ Omittamus eos quos ad hāc eruitutem malicia pertrahit. loquamur illos qui iudicium racionis qͦ libertas radicat̉ vel malū hūt

ut infantes et fatui vel imꝑfectū ut pueri vel inuoli dum ut femine. namqꝫ variū et mutubile ſemꝑ fe mina Ꝙ ſi cō cognoſcitur cur pueroꝝ ſit imꝑfectū et mulierū inualidum iudiciū. Credi nō p̄t quantam turbā hm̄odi puerorū et puellarū inter borbatos homines exꝑimur. culti multo ſuꝑ hoc ve locuti ſunt. aſtrologi medici ph̓i. et hij vurio mō poete magiti ꝓph̓e falſi vel ydolatre. ꝓphete verꝰ trdē dixit de deo. qͥ finxit figillotim corda eorū qͥ in telligit oiā oꝑa eoꝝ. Et ſapiēs. Cor regis in maū dei ē. quotūqꝫ voluerit īdincibit illud. qͥ ſcd̓m̄ opoſ tolū cuiꝰ vult miſeret̉: et quē vult indurat. Theo logis vero vecipiens ex ōnibꝰ pͥorū dictis id qd̓ ꝓbabilius ē et imꝓbobilia reiciens cōflat et colligit pro ſtatu vie et nature deſtitute cauſam talem Itaqꝫ ſicut aiā rōnalis depēdꝫ ⁊ corꝑali diſpoſicio ne vel armonia nō qͥdē in eſſe cū ſit imimaterialis et īmorlis. ſꝫ inoꝑari in corꝑe. ita ſcd̓m varias oꝑccio nes ſuas p̄ſupponit et reqͥrit diu̓ſas diſpoſicōnes armoniacas. vnā hobꝫ ut informet et ſuſtētet corpus. alterā ut regetet ⁊ augeat. alterā ut moueat et ſenſificet. et hoc qͥdem nō vno mō ſicut nec vnꝰ eſt tontum ſenſus cornis ſed eſt exterior. eſt et interior multiplex. quas inter armonias non dubiū qͥn primū in ꝑfectione ſcd̓a excedat. ſcd̓am t̓cio. et itu de reliqͥs. Neqꝫ negat aliqͥs qͥn in p̄dictis opeeqͥcionibꝰ vtat̉ et egeat aiā rōnal̓ organo corꝑeo

ſicut eſt forma corꝑis organici phiſict hominē in et ſe cōſtituens. vni ſuꝑ eſt alio ꝑfectior oꝑacio racio nalis anime ſupͣ brutales. in qua cōuenit cū ange lis. quā oꝑacionē dicimꝰ intellectualē. in qua radicat̉ libertas arbitrij q̄ libertus eſt facultas racō nis et voluntatis. qꝛ nec voluntus ſine racōe elige ret. nec racō ſiue volūtate vellet. libertos idcirco cō plectit̉ vtrāqꝫ vimi. Rurſus hec oꝑacio ītellectus lis ꝙuis in ſe nō ſit organica. p̄ſupponit tamē dipoſicōeꝫ organicū in fenſibꝰ p̄ſertīi interioribꝰ ꝑfecti orem lucidiorem et qͥeciorem qͣm aliquo ſit aliarū. Omnē em̄ intelligentem ſicut dicit ariſtotiles ne ceſſe eſt fantoſmata ſpeculari. ꝙͣuis duicēna et ad gazeſ cum ſimilibus tradiderint intellectum deſuꝑ illuſtraciones ab intelligencijs ſine ſenſu preuio vel inſpectione fantoſmatū poſſe ſuſciꝑe. inc prophecias et diuinaciones tam in vigilia ꝙͣ in ſomp nijs ſaluare nitutur. ſicut aliqͥ tradiderūt fantuſias om̄s brutorum et hominū q̄ celeſtibus corporibus exoriri. longum vero proſequi eſſet opiniones ſingulas. Redecmnꝰ ad cōpendiū et dicamꝰ ut cepimiꝰ ꝙ intelligēdo pͥmitꝰ et ſpēs intelligibiles e liciēdo ncce eſt fantaſmata ſpeculari. nō certe qua liacūqꝫ ſꝫ ordinato puro et lucida. ſi lib̓m arbitriū debeat eē ꝑfectū ſtobile et integrū. eū qt mille mod̓ ymmo īnuis cōtingit iſtā quā vſus liberi arbitrij ẜ̄req̄rit armoniaicū diſpoſicōnē nūc toͣlit̉ impedixi

ut in infantibꝰ et fatuis ebrijs et amentibus multis nūc īꝑfectā hē̄ ut in pueris. iiūc inſtabilē et vo riā ut in feminis et in omnibus generaliter qͥ varijs paſſionibꝰ affecti ſunt. tādē integra vix hobetur hm̄odi diſpoſicō ad queqꝫ intelligibilio ꝓpter defectū cōſurgente ex naturali vel accidētali cōplexi one. quo ſit ut diu̓ſi vigeant vſu liberi arbitrij. qͥdam in iſtis alteri in alijs et nequaꝙͣ in vtriſqꝫ. qͥd dicemꝰ de diuerſis hominibus. cū vorietatē iſtam diuerſis tēporibus ymmo eodē die. et fere de momē to in momentum cognoſcat homo qui ſe diſcuſſe. rit acriter in ſeipſo. dum ſumelicus aliter iudicat ꝙͣ repletus. ſobrius ꝙͣ ebrius. manſuetus ꝙͣ ira ſuc cenſus. vigil ꝙͣ ſompniculoſus. amans ꝙͣ inuidus continens ꝙͣ libidine ſtimulatus. humiliatus ꝙͣ ex altatus. et ita de reliquis ſine numero. Neqꝫ tamē adhuc cittigimꝰ melācolicus fantaſias qͣs infi nitus medici tradūt ex humoꝝ corrupcōe voria ge neratas format eī grā exēpli fantaſia fumis groſis obtēbrato fanto ſmata t̓roris et horroris. ſicut puer in tenebris ſolꝰ iude clamēs et fugiēs. Quo ex ve ſēꝑ t̓ſtes ſūt aliqͦ. aliqͥ e diu̓ſo ioculorit̉ leti. ¶ Terciū metrū ſcd̓i. Plendidi ſolis radij videndos Exhibent ſeſe tuitu fideli Si ſerenus ſit medioqꝫ purue Aer īmo perſpicuo refulgens

Guttule roris pluuie ve denſe Rarꝰ aut nynibꝰ vel optato nubes Pendulū ſi ſe per mone librant Frangitur circa radius cathecū Viſibꝰ falſas tribuit figuras cille portēdens oculis colores Yridis monſtrat pluuioſus arcꝰ Halo lunaris vorici vel ortu Sol vel occriſu ſpecie niteſcens Por in obiectis ſpeculis videre In quibus diſtant color et figura Pro ſitu tali variaqꝫ forma Eſt egens virtus anime ſupremo Que veluceſcit radions in ymoi Parte paſſiuū ſpēs in actum Efficox ducit. ſꝫ ſpeculatur Per pͥus groſſi ſimulochra ſenſus Spūs que fert cerebri medullis Cum quibus fumos recipi putato Hos vogos turpes fetidos ⁊ atros Alteris mulcens nitor eſt et ordo Pulther aptatus numero placenti En hēs cauſas. ſapienter optes Cur ſit eluſus racionis vſus Arbitrans plene. nec ineſt facultos ¶ Proſa quarta ſcd̓i. Imnonothꝰ. Ntelligo voluc ꝙͣ late pateat iſta de fātaſijs

cordis de fallacibꝰ iudicijs anime perſcrutuicio. ſe cūdū quam meminiſſe debet homo fragilitatis et inperfectionis ſue. nam qualiter inuenietur aliqͥs qui pretectis incommodis vel in aliquo non ſit ob noxius. Sed quemādmodum de vicijs oraicius di cit. optimus ille eſt qui mīmis vrgetur. ita liber ille dicendus eſt qui non vltra cōmunē hominū modū melancolicis fantoſijs irritet̉. Redeat vero ſermo noſter vnde ſūpſit exordiū. ut cōſonus ſibi fiat. ¶ VHolucer. ¶ Redeat volo. p̄miſimꝰ quidē īueſ tigūdo cōſolaconē aduene nr̄i ſuꝑ cōtricōe gētis ſu e ꝙ eum theologia ad conformandū voluntatem ſuam diuine volūtuti pͥmitus anhelat. ito em̄ ho biturus erat cor rectū ac perinde letū pacificū et tn̄ quillū. ſꝫ qm̄ de qua voluntute ſermo fieret ignora ri poterat diſtīctio trimēbris de voluntate ſubiūcta eſt. Reddica ꝓinde racio cur in volūtate p̄peditur libertas arbitrij quo facilius apporeret qualiter adiuatur. ¶ Progredientes igit̉ dicamꝰ ꝙ intel lectus poſtꝙͣ inſpexerit fantaſmato poteſt inde ſpe cies intelligibiles elicere denudando quodāmodo eas a materioli cōdicione et in eis effodiens agal mu ſpirituale hoc eſt ſimulaichrū vel cōceptum nūc vniu̓ſalē nūc ſpecificū. Quo facto intellectus tolit̓ actuatus iā poteſt rōcinari nō inſpecto fantaſmo te. iā ſilogizat diſcurrit regulas arciū ſibi format generales et infallibiles ad exēplor artis prime

Neqꝫ neganda ē hec vis intellectiua. cū de d̓tute eſtimatīa fateam. ꝙ ex ſenſatis elicit ſpēs inſenſatas. ut oīus inimiciciā ex figuca lupi. At vero dū ſemel ectuata fuerit ꝑ fantoſmatā ortū hn̄cio ex aliquo ſenſuū exterioꝝ iam poteſt alia ſibi forre talis generis in ſompno vel vigilis aliter nō. Cuiꝰ ſignū eſt ꝙ a natura ceci nō ſompniant neqꝫ fanta fiant̉ de coloribꝰ. neqꝫ de eis ſciūm hn̄t vllā. Deni qꝫ ꝑ cōtēplacionē ut alibi dicendū eſt venit mens ad intelligēciā purā et ſimplicē ſine motu vel diſcurſu ad exemplor licet imꝑfectū valde ſimplicie intelligencie diuine q̄ vnico cōtēplatur intuitu pn̄cia preberito et futura. ⁊ inſtar cētri intelligibilis ſtabilis manēs dat cūcta moueri. ſic vnito et īua ricito reſpicit et intelligit ōnic q̄ motui ſubiecta ſunt. Ad hunc ſtatu theologis ſuaidet aſpirare. cui quanto ꝓximior tanto ſublimior et liberior eſt voluntus. que velud ex alto iubet et imꝑat ſenſua li voluntoti ꝓpter cuius tractum ſicut nec ꝓpter motum naturalis appetitus non deſerit locum ſuum quo adheret deo pones in eo ſpem ſuam fidem atqꝫ dilectionem. Ꝙ ſi iuxta ſapientis verbum ficut perturientis cor ſuum fantaſias patitur. ut ſit in ſenſualitate. non dat in illis cor ſuum intellectu ale niſi ab alto īmiſſa fuerit viſitacio. ſecundum quam regitur. agitur. etqꝫ dirigitur. non quidem fatali neceſſitate ſeu fluctuacionē fortuita. Collixi

gimꝰ em̄ ex īmenſa diuine ꝯgnicōnis viuacitote longe ſuꝑ nr̄m cognoſcendi modū ſimul et ex volū tatis libertate ꝙ apud eā nichil eſt fortuitū nichil cuſuale nichil inſuꝑ ad extra neceſſariū vel fatole Racō pͥmmi eſt qm̄ nichil egitur in mūdo qṅ ab eter no p̄uiderit illud deus cū tota ſerie cauſarū eciam mīmarū. Secus apud hoīēs preter quoꝝ intencō nē ꝓdeūt effectus ex variarū ignotarūqꝫ eis cārū cōcurſu. quemadmodū vide̓ eſt in inuēcōe theſauri dū terra fodit̉ ut excolat̉ nō ut aurū inueniatur. Hīc ortū habuit fortoſſis illud ariſtotil̓. ꝙ vbi ma gis ē de intellectu ibi minꝰ de fortuna. Recie quidē adeo ꝙ vbi totū ē p̄intellectū nichil ē fortuitū. Si vero fortuna qͦs trāſferat ad cōm ꝓducētem effec tus qui dicuntur in ordine ad nos fortuiti. ſic pͥmā cauſam dicere poſſumꝰ eſſe fortunū. qm̄ pͥncipaliter et immedicte concurrit cid omnem effectū. Dediſſet hoc modo virgilius vni epytheton fortune. dicēs. fortunci omnipotens ⁊ ſaluſtius ſꝫ ꝓfecto inqͥt fortuna in oī re dn̄atur. Ceterū de fati ncc̄itri te liquet ex p̄miſſis ꝙ nichil in rebꝰ creatis tale ſit facta ad pͥmū cauſam ꝯꝑatiue q̄ nulla actionis rie ceſſitate cōſtrigitur neqꝫ reſpectu celi neqꝫ r̓ſpectu terre et oim̄ que in eis. ſunt. Congit tamen differēter in actionibꝰ que dicūtur na̓les quibus non ē ānexa racō ꝓpria. nec ex ꝯn̄ti vllū hn̄t libertatem ſeu cōtingenciā in agēdo ex pͥncipijs ſuis ītn̓ſecis

Aliter in habentibꝰ cōiūctain racōeꝫ qͥbꝰ intriſecā facultus ē volēdi l̓ nolēdi ſcd̓m iudiciū ꝓprie rōio nichilominꝰ ſi ad pͥmā cauſam nu̓liter agēciare tuleris. illa nō neceſſario ſꝫ cōtingent̓ efficiūt motus ſuos. hoc in mircicul̓ factis circa ſolē circa igne circa mare t̓rā et beſtias ꝑſpicuū eſt fidelibus. Dat̉ itoqꝫ regula ꝙ in ōni productione ſi occurrit aliqua cā libere cōtingent̉ agēs qͦtquot fuerīt noͣl ter cocgētes effectꝰ ille cōtigent̓ ꝓducit̉. Qua in re patet ꝙ actꝰ elicitꝰ creaite volūtutis ſortitur cō tigenciā ex duplici radice ex ſuo intu̓ſecō et ex ſu periore diuina. monachꝰ. ¶ Cauſam nō inuenio volucer hijs q̄ dicta ſūt repugnādi neqꝫ alit̓ ph̓is verba loquētis apud boeciū de fatoli nccitate reci pienda puta. Scis attumē cōturbari nōnullos a pud qͦs deꝰ ita cōſid̓at̉ tāꝙͣ rex ſup̄mus qͥ vnico ſe niel imꝑio cōſtituerit vniu̓ſū mūdū dans vnicuiqꝫ rei ꝓpriū officiū quēadmodū t̓renꝰ rex inſtituit vel exercitu ſuū vel curia iudicioꝝ et legū aūt arti fex aliqd̓ horologiū. ipſe vero deinceps manet quie tus neqꝫ ſollicitus per ſingula. nituntur hanc eſti macionem ſuam fulcire per dulgatum illud Au.guſtini verbum. deus ſic res adminiſtrat ut eas ꝓ prios motꝰ agere ſinat. qui et ꝓphetico ore dixit. e qo ſū deus et nonmutor. ¶ Volucer. IIta ē moͣche Redeunt tales ad ſuperius improbatum ph̓anciū i ſeculoriū lrārum opinionem. qua inſectantur in

at exiſtimacio vulgariū. quoꝝ videbis aliquos ſi ad ſcripturā ſacrā ſe cōuerterint nichilipendere vel irridere ſimplicitatē eius eo ꝙ moxima ꝑs contexi tur hiſtorijs. habemus inquiūt aliunde norraciones hiſtoricrs. que et ſtili ſplendore et rerū geſta rū mognitudine nō inferiores exiſtunt. Vmiptomē hoc intereſt qm̄ hiſtorias hobet ſcripcura ſacra ꝓut in eis cōtenta reuelauit deus ꝑ ꝓphetas longe pͥus an̄qͣ fierēt. Ex qͥbus pulcherrime ac ſaluber rime veritutes eluceſcūt. Aluceſcit pͥmo diuina ō niū p̄cognicio ſimul et ꝓuidencia regitius omniū q̄ gerūtur tā in celo ꝙͣ in terra que voluntati ſue ſer iure facit vniuerſa nūc ꝑ bonos nunc per malos aduerſum quam nō eſt ſapiencia neqꝫ conſilium adeo ꝙ homines vel demones implent p̄diſpōnē reuelatum dei dū conantur illam vel effugere vel fruſtrare. Sūt in exemplū venditꝰ ioſeph. et expo ſitus cum alijs infontibus aquis moyſes ⁊ daiuid a ſaule ꝑſecutus. cū ceteris abſqꝫ numero. ¶ Eluceſ cit preterea ꝙ prenūciacōnes dei factas per ꝓphetas vel ꝑ ſcripturā cōdicionē ſepe recipiūt licet ex p̄ſſa nō ſit ſcd̓m varietotē meritoꝝ vel demeritoꝝ et voluntatū apud illos qͥbus vel ꝓ qͥbus hm̄odi p̄ nūciacōnes fiunt. Hoc de iona reſpectu niniuitoꝝ hoc de yſqiā reſpectu ezechie. et ite de reliqͦͥs liquet Relinqͥtur idcirco ſemꝑ hominibꝰ dū victores ſūt pm̄e locus et pie oracionis atqꝫ cōuerſionis effectꝰ

nec ex immutobilitate dei vel p̄nūciacionis ſue deperacioni locus datur. ¶ Eluceſcit amplius nō eſſe ſeruiendū deo ꝓ ſola ꝓſperitatis adep̄cionē vel ad uerſitatis euitacione tēꝑali. q̄ veritas in euangeli o manifeſtius tradito ē. ꝙͣ lex antiqua tēporalio cōmoda vel incōmoda vememorans exponeret; eſt equidē premiū p̄ſtancius merito nichil autē tēꝑole p̄ſtantius eſt virtute. Sed neqꝫ cū ſtoycis ē ſa tis dicere virtutē eſſe prennū ſui. ſicut vicium ſeip ſum penam hebet. Alliciendi fuerūt homines ad loborioſa virtutum operei et a ſuis voluptatibus vicioſis arcendi ꝑ ſeporatū aliquod maiuis tā pre mmiū ꝙͣ ſuppliciū. Ad qd̓ ph̓ia qꝛ pertinge̓ non potū it hic deficit cū ſuo cōſolacione; deficiunt et illi qui volētes ſuis exhorcōibꝰ vel p̄dicacōibꝰ bn̄ inſtitue̓ ad am̄orem dei ꝓmittūt ꝓ illo qͣſi cōmutacōnē qͣn dā boͣ tēꝑalio ut diuicias ut ſanitatē ut ꝓlē egre giū q aliqd̓ ſimiliū. ſic em̄ et cortex lre veteris p̄tēde bat ꝙͣuis intꝰ ꝓphetici et eleuati viri ſpūalia ſub hijs tēporalibus ꝓmiſſionibꝰ obumbrata cōciperent et guſtarent. ſed de hoc lacius infra. ¶ Cluceſ cit poſtremo ex hac diuine volūtatis ad vtrumli bet actione extra ſe liberrima que ſolo iuitu tēꝑat orbem ꝙ oraiciones ſpesqꝫ noſtre diriguntur non inciniter ad deum ꝙͣuis immuitabilem. qꝛ cetera omnici mutare ſcit et poteſt dū vult. et hic ē gn̓al̓ motus inſitꝰ omni creature. quem obediencialem

nominare poſſumꝰ ut eꝰ ſequat̉ īperiū. quēadmo dū de aſcenſu gͣuis ne vacuū fiat dici ſolet. Et pro fecto ſi deus ſinat res age̓ ꝓprios motus. ꝯn̄s eſt ut eos poſſit vel impedire vel mutare. alioqͥn nō in res ſineret. ſꝫ ageret vellet nollet. Qu̓eciam miniſ tracio nōne reponit̉ in ordine cauſarū quas ab ini cio deus inſtituit. ꝓprius aū motus q̄geloꝝ liber ē in agendo. Proinde ſicut ſpūulio pociora ſunt tem poralibus tamꝙͣ illorum finis. ita fit in temporali bus mutacio ꝓut exigit gratuitū regimē ſpūaliū p̄ſertim ad finē eterne bt̄itudinis cōſequendū. In hac autem regione vel ordine ſpūalium reporuitur diuina coriſmato. precipue fides ſpes et caritus. quibus motus inditus et quaſi ꝓprius eſt impetre re miracula dum expedit ut ꝙ in aquis validis terra apporeat aridā in medio fornacis ardentis ſit ventus roris. ꝙ montes tranſferātur. et qd̓ lon ge maius optobiliusqꝫ eſt ſit ꝑ iſteis virtutes et oraicionem eis ſubnixam. ut expeditū ſit ⁊ alacre liberū arbitrium voluntatis humane ad dirigendum pedes ſue affectionis. et intencionis in vium pacis et ſalutis. Ad conformandum preterea diui ne voluntati ſuam edemqꝫ prorſus inniti dicendo cū ꝓpheta. ut iumentum factus ſum apud te. et ego ſemper tecum. tenuiſti manum dexteram meam et in voluntate tuo deduxiſti me. vn̄ libꝫ collocucōi diei preſentis terminū dare ſub hoc metro.

¶ Quartū et vltimū metꝝ ſcd̓ Ominis orbꝰ ſubſidiū ſibi Querit a vidente Cui plus nitit̉ ut megis audijt Imminēs periculum chatre dū cecidit puer aſpicit Ac ei manū deit Scit quia non valꝫ ex ſe ſurgere Querit hinc iuucimen Vulnere fractꝰ qui medicamine Nouit hunc requirit Potat amaris vrit et ignibus Huic obedit vltro Litibꝰ implicitus ſibi querere Iure vult peritum Dictoqꝫ nec refugit ſua credere Conſcius ſuimet Cur igitur cecipueri quoqꝫ Paucijqꝫ valde Iuris et ignari nos tradere Non cito velimus Xp̄e tibi qui rite per omnia Vis opem referre Quo ſine nullo valent diſcrimina Vi vel arte pelli Duc petimus qūo vis mora n̄lla ſit Ibit alacris mens

Si caro turdat perqꝫ pericula Cuncta te ſequetur Grata nec inualido cum murmure Perget aut trahetur Cur peccata ſciens cumulet noua Dum licet mereri ¶ Explicit liber ſcd̓s. ¶ Incipit terciꝰ. ¶ Proſa pͥma. eonachꝰ. Sſum volucer. deſidercs rurſus ex te audire verbū ſuꝑ ꝯſolacione ꝑegrini; ſollicitā em̄ ſuꝑ hec auiditotē ex ꝑuigi li cordis mei cura que te loco temꝑeq̄ preuenit intelligis. ¶ Volucer. ¶ Spes ut dixi monache ſolatur eum confugiens ad deū tōꝙͣ ad thronū gracie ad tēplum et arā miſcd̓ie ad archā federis ad libertatis oſilum ad firmam petrā et ſo lidum littus. A natura ſiqͥdem ita videmus inſtitutū. ut debilior īnitat̉ forciori. ſicut vitis vlmo ede ra quercui naufrogus tobule puerulꝰ matri. Do latur ipſum preterea ſcriptura ſacra reuelans decurſum mundaui regiminis a pͥma voluntate liberrimo. cui noſtra conformis eſſe debet. Quemad modum vero per ſpem vis irgiſcibilis ſic ꝑ hm̄odi ꝯformitatē rōnalis ordinat̉. ⁊ ex cōſequēti cōcupiſ cibil̓ dū ita fuerit ꝯformis et ſubdita ꝙ ipſius et dei ſit vnū velle et vnū nolle qd̓ amicicie ꝓpriū eſt

Videns autē ꝙ irciſcibilis ꝑ impocienciā cōturbo tur et ꝑ ignorāciā ſeducitur racionalis. deinceps igitur conplebitur ſermo ſuꝑ īpedimentis hmodi tollendis. pͥmū per pacienciam alterū ꝑ doctrinā vbi nonnulla que in pͥoribus dici potuerant inſerē tur Iōonachus. Glacꝫ qd̓ dicis. qm̄ et dictorū recordaicone ſūmoriam. et dicēdoꝝ lucidum ordinē tradis. ¶ Volucer. locuturꝰ ergo de ꝯſolacione ꝑ pacienciam recte michi videor id cigere ſi de moderamine zeli inchociuero: hobet itēqꝫ zelꝰ int̓ pciſ ſiones vehemenciā multū. Audi ſapientē. dura fic̄ infernꝰ emulacio: profert inſuꝑ ſibi ſpēm iuſticie quo fit efficacior ad nocendū dū deiuat. qͥd em̄ effi cacius ad nocendū. ꝙͣ familioris inimicꝰ; et qͣm de moniū meridianū. qd̓ in angelū ſe lucis trāſfert: Porro zelus et ſi qn̄qꝫ ſignificat inuidia qn̄qꝫ odiū aliqn̄ imitacōeꝫ. vtemur hic zelo. ꝓut eſt deſiderium vehemēs quo quis incitat̉ ea tollere que reſibi dilecte videntur aduerſa. Sic homo zelet pro ꝟxore ne mechus abutatur ea. et hinc zelotip̄iā; nir ꝓ filia ne violet̉. iuſtꝰ ꝓ domo dei volēs ab ea tolle̓ qͥcquid viderit ſcandaloꝝ. vnde illud. Zelus domꝰ tue cōmedit me. cuiꝰ recordati ſunt diſcipuli xp̄i. dū eiceret vendentes et ementes de tēplo ſeu do mo dei. Lelum hūc vltimū laudauit qͥ dixit. nullū eſſe deo accepcius ſacrificiū ꝙͣ zelū animarū. vere qͥdē ſi comitet̉ ipſū beniuolēcia diſcrecio ⁊ ꝯſtācio

que tria ſi deſerat aut contempnat zelus decte cōporaueris ipſum gladio bicipiti in manu furioſi. igni curſus et fulmini ſine obice peruaganti. Primū metrū t̄cij. Ngens flonima rapox libera ſi manet Mox ſup̄ma domus ꝑuolitans vorat Quo plus abſqꝫ modo torrida canduit Eſtas. fulguribus crebrius emicat Eliſusqꝫ vapor diſſipat infimo Eſt igni ſimilis zelus et eſtuat Intus cor ſtimulans. quo vehemēcior Incūbit cohibe. fac teneat modū Collidunt in eo ſe pariter duo Affectus nimiū. ſingulus improbus Hinc impellit amor. hinc furit odiū Zelus nam qꝛ rem diligit ⁊ colit Iedi nō patitur. ꝓtinus incitus Ira corripitur recta nec inſpicit Odit ꝑſequitur nec requiem cupit Fingit iuſticioni. tēdit in ordua Supra poſſe ferox frangitur et ruit Secū multo trahens q̄ pereunt ſimul ¶ Proſa ſcd̓a tercij.(monachus. Onne zelꝰ excuſat̉ o voluc̉ ꝓpt̓ intēcōeꝫ boni finis. eciam ſi leſerit. ut dum vult tollere ſcandala a domo dei. ſacogens ab hominibꝰ vel he reſes corrigi vel ſymoniā obici vel tyrānidē cōpeſci.

Nōne ſuffrcigat̉ ſibi v̓bū xp̄i. ſi oculus tuus qͦ eſt itēcio tua fuerit ſimplex. totū corpꝰ tuū lucidū erit Voluter. Audiſti criſtū alibi dicētē. Ecce venit horāi et nūc eſt ut oīs qͥ interficit vos orbitretur ſe obſequiū p̄ſtare deo. quis tamen dixerit ꝙ hec inte cio reddiderit occiſores martirū abſqꝫ noxa? Quid q̄ſo iudeos inogis excecciuit qͣm zelus legis antiq̄ quā putobāt xp̄m velle ſubuertere. de qͥbꝰ apoſte lus. teſtimoniū ꝑhibeo eis ꝙͣ zelū dei hn̄t. ſꝫ nō ſcd̓ꝫ ſcium Proinde multos hauemmꝰ ex hereticis eciā hac tēpeſtate quos fefellit talis zelus tollendi ſcādala a domo dei per hanc aut illam predicacionis diam. Hinc hereſes contra primatū romane eccle ſie ꝙ ſine ec ſtat ſalus contra dotaciones vniuer ſalis eccleſie ꝙ ſūt ut venenū effuſū ſuper eam. om nisqꝫ ſymonie officins. contra p̄latorū ſtatū ſplēdidū et q̄plā familiā ꝙ a ſeculoribꝰ eripi poſſūt eis oīa conͣ religioſoꝝ obſeruāciā ꝙ adu̓ſant̉ libertati legis xp̄i. et eſtimāt queſtū pietatē. cōtra omnem gn̓aliter p̄ſidenciū. ꝙ nullus preſcitꝰ. iiullus exn̄s in pcc̄o morli iuſte dn̄atur. neqꝫ prelatus ē neqꝫ ſcꝫ cerdos. qm̄ in coritatis radice fundatur ut dicūtu tulus preſidencie. et ita de plurimis. Dū em̄ diſpli cuerunt mores. ſuborti ſunt errores. dompnatus eſt preteres ſtatus quando diſplicens in eo cerne butur abuſus; exemplo medici ſtulti deſtruentis ſubiectum. dum conatur expellere morbum. Cete

rū reminiſcaris velim eoꝝ que dies heſterna diſſe ruit ſuꝑ turbacione iudicij racōnis. Addit aduena noſter exēplū aliud et id ploue crebro. Exꝑim̄ ait ſepius nōnullos qͥ vigilantes loquūtur ſimi lia ſompniantibꝰ. nichil pene dicentes qd̓ ſibi cohe recit. hanc paſſionē medici freneſim vulgus fanto ſium vel reueriani gallice reſuerie denorāt. Cuiꝰ caiuſa ē qꝛ fantoſmatibꝰ rerū intus occurſantibus ptūtur ꝓ veris rebus ad extra poſitis quēadmodū ſompniantes. p̄ſerū illi quos exercere oꝑa vigilanciū cōpertū eſt. qui cū exꝑgefacti fuerint inue niunt ſe deceptos in aliquo ſuo iudicio qn̓tūcūqꝫ viſi fuerīt in ſompnijs vrlut invigilia ſe geſſiſſe. Profecto nō diſſimiliter euenit aliquibus vehemē ter affectis et paſſionatis ꝙ in vigilia ſenſibus c pertis paciuntur aliquid ſimile dormientibus. ſūt em̄ cōſopiti et ſoporati vel debriati paſſionū radico tarū fumoſitotibus. qui licet eo tūc ſibi videantur ſapientes et virtuoſi ut vel liberales vel magnani mi vel humiles vel valde zelantes rempublicam vmiptomen ceſſantibus hm̄odi paſſionibꝰ intuent̉ in vigilis virtutis et veritatis ſe quaſi ſompniaſſe ⁊ in aliquo ſemetipſos notabilitor fefelliſſe. nempe qͥbus ercit ex aliqua parte ſopitū racōnis iudiciū adeo ꝙ n̄llis clamoribꝰ ex adu̓ſo mouenciū poſſēt aut vellent exꝑgiſci nec fuadentibus obedire. Cur ita; niſi ꝙ ſimulac hra virtutum intus fabricata

ꝓ veris v̓tutibus amplexant̉ in ſompnio vunito tis vbi mentitur iniqͥtus ſibi dicēs zelū eſſe qͥ furor ē. iuſticium que crudelitos eſt. correctionē q̄ diſ fomacio ē. prudēciam q̄ calliditas ē. ⁊ ita de ceteris Sic ira ſic inuidia ſic odiū ſic am̄or in excellencie iudiciū racōnis obfuſcant cōſopiūt et exceccit qͣm diu durauerīt. durāt vero qn̄qꝫ plus aliqn̄ minꝰ ꝓ varijs hoim̄ moribꝰ ꝓ conſuetudine ꝓ cōplexio ne ꝓ occaſionibꝰ dotis aut acceptis. Odiūt et refugiunt qͥ hac ſpūali freneſi laborāt reprehēdi. ſi cut letorgicꝰ exꝑgiſci. ſpernūt aliorum conſilioi. nempe qui plus alijs ſapere ſaltem in hac ſua re q cuciusqꝫ circumſpicere diffinitum apud ſe retinēt Eos preterea qui ſe non ſequuntur culpant vel de negligenti torpore circa ea que dei que reipublice ſūt aut de diſſimulacione vel inordinato timore cri minantur et rident currūt tāꝙͣ aſinus indomitus in om̄e p̄cipiciū. velinquēte eos in manu cōſilij ſui deo irato qui ſuperbis reſiſtit. Imonachus. Nō ui toles aliquando quales erant opmor ſymeon et leui. quorū a patre maledictus furor quid ꝑtincix. et indignacio qꝛ dura. Sed quo pacto veri zeli ꝯg nicio p̄ſtabitur audire deſidero. ¶ Volucer. ¶ Ue rum zelum eleuate ꝓprieqꝫ deſcripſit qui dixit. il. lum comedit zelus domus dei qui ſcandala que videt in eccleſia tolle̓ vult ſi podeſt. ſi nō p̄t toleq̓t et gemit Vulgata vero regula hꝫabꝫ. illd̓ poſſumꝰ

qd̓ de iure poſſumꝰ. vbi nouerimꝰ plurimū intereſſe in eo q̄ zelat ſi fungit̉ auctoritate iudicioria aut ſi caret illa. vtrobiqꝫ tn̄ obſeruanda lex illa. iuſte qd̓ iuſtū eſt exequeris. ¶ monaichus. ¶ Vellē ſeꝑatus ſuꝑ hijs ſermo fieret. et pͥmo de zelo fungenci um publica ptōte. ¶ Voluter. ¶ Fiat ita et qͦt inſidijs expoſitus eſt iſte zelus accipe. Inſidiatur impotencia ꝓpter quam iuber ſapiens. noli velle fieri iudex niſi virtute voleas irrūpere iniquitutes. Iu dex itriqꝫ quid aliud agit ꝓferens ſentenciam cuiꝰ execucionis non habet facultritem niſi iuſticiam ex pouere vel cōtemptui vel diſcrimini inſidiatur igno rancia eorum que ſtatus requirit eſſe cognoſcendei. hoc in prelatis plurimis reſpectu legis euange lice hoc in ſeculi iudicibus quo ad ciuiles cōſtituci ones īuenimꝰ; quales eſſe dāpnabiles mechanici monſtrant. inter quos nō recipit̉ niſi qui in arte ſua peritus eſt. Turbat eciam in aliquibus lrātis hunc zelum defectus exꝑiencie que circūſpicere facit omnici. ut tandem eligatur. nedū id quod de ſe licet ſed quod expedit id eſt quod expedite ſit attē tu circūſtanciarū qualitote Turbac alios inconſtā cia proſecucionis eorum que benie p̄conſiliata cōcluſa inceptaqꝫ ſunt. quos vel irci fuboriens vel hu manus timor in fortunij contra ſe vel affines deicit a cathedra iudicij. Quo contra pertincicius obfir mantur alij in mole preconſiliatis et ceptis fatuo

quodā pubore victi et vinci videontur exemplo mi litū quos in certū vltro mortē vicioſus fuge pudor impellit. Quid exiſtimes p̄tereci de cōſiliarijs mē dacibus et corruptis. a quoꝝ ſeductione vix aliqͥs in potētatū cōſtitutus ſecurꝰ eſt? Quid de notorijs et ꝓmotoribus. ſed regerit̉ culpa in eos qui tales eligūt nec corrigunt. qui ſola inſuꝑ ſibi placenciedici volūt. qualis erait achab. vmi quippe ē illud ſa pientis. pͥnceps qui libenter audit verba mendacij om̄s miniſtros habet impios. Efficaciſſimū inſuꝑ corruptiuū zeli boni et debiti notat ſcriptura cū ex periencia eſſe munerū recepcionē a manū līguci vel obſequio. vnde ſequitur acceptio perſonarū. ſimili ꝓ recitu dampnans vnū obſoluens alterum. que ōnia prohibuiſſe legitur cognatus moyſidū eidem optime policie formam deſcriberet. Sūt qui ſe ſuficienter exiſtimant rempublicam regere ſi conſti tucionū onera multiplicauerint. ſi ſentencias pe nales ut excōmunicriciones ſulminauerīt. mone ant autem ipſi negligentes. ſimiles facti pedagogis reprobis. qui negligencioni ſuam et ignauiō purgore ſe putant ſi pueris fuis cōminacōes trebras indixerint. ſi verberibus eoſdem affecerint ¶ Inuenies alios ſuis ita cōſtitucionibus poſitiuis inhe̓ntes. ut nullū epyekeye virtutē admitte velint ſciant aut poſſint. apud quos ſūmū ius ſepe fūma iniuſticia fit. ¶ Alij paſſim hac epyekeye

vel equa tatis regula ſic abutūtur ꝙ nichil ī legibꝰ nichil in cōſtitucionibꝰ et regulis ſuis manet ſtabile. cū tamē p̄cipuū cuiuſlibet policie eciā in moͣſte rijs regimen ex racōnabili legū ſuarū ſtabilitate reſultet. ¶ Amplius qͥd de ꝑu̓ſis ſcandaloſisqꝫ mo ribus cenſendū eſt. ex qͥbus redditur ꝯtēptibilis tā vita ꝙͣ auctoritus regitici. vnde cōſequēter inobediencia ſubditorum ꝓuenit. iuſte prorſus ut in eo dn̄i puniant̉ in quo delinquūt. Adam in exemplo eſt cui in deum peccanti facta ſūt omnis prius ſubdita rebellia ſimul et adu̓ſa iti eciam ut coro ꝓpri a. Quid ꝙ aliqn̄ pcc̄a ſubditorū redundant in p̄fidentes. nec mirum dum conſortes ſunt in malicia cōmittendo et omittendo ſicut hely legimus ad filios. illud vero mog̓ ſtupēdū. exēpli grā ī moy ſe qͥ rector v̓tuoſiſſimꝰ extitit. cuiꝰ hec v̓ba ſūt. nec mirāda ait indignacio ad populū. cū michi quoqꝫ ircitus dn̄s ꝓpt̓ vos dixit. nec tu ingredieris illuc nō dubiū in t̓rā ꝓmiſſioīs. monachꝰ. ¶Durꝰ eſt hic ſermo ꝓ regētibꝰ o volucer. durꝰ fateor adeo ꝙ becitos p̄dicare cōpellor illos qͥ ſolitudine ſua cō tēti ſūt. quales papa gregorius ſuſpirauit hn̄tes hanc a deo graciā ꝙ abſoluti ſūt a vinculis publi ⁊ regiminis. p̄coniū itaqꝫ ſuū canamꝰ placet. Scd̓m metrū tercij. Onacho clauſtri vito recludens Semet ſeptis mortua mando

Cuius regimen ferre recuſat Pompasqꝫ ſuas deſerit omīes Aim ſupercs imꝑioſci Regnat. celle cōditur antro Regio ſit ei manſio celi Nil ſibi vane gloriā laudis Nil fallacie gra famē Gorrula palpans lubricā nec ſpes Cōplacet. horret ferre tumultus Trepidosqꝫ metus anxis vote Qualia medijs vrbibus errāt Namqꝫ aſſidius turbine vaſto Ceditur curis publica vito Que p̄ſumit debilis in ſe Homines ꝓprio ponere dorſo Quoꝝ nuigus crimina fraudes Iites rabidas vulnera mortes Anxius portat calculus arta Dandus ſupereſt cū racōe Quid tātis iuuat vltro periclis Subdere vitam mox periturā Scrupulosqꝫ pati iugiter acres Intro vernem cor lacerantē Iudicra vaneqꝫ quanto recurſant Quot crudelia turpia feda aurit ſenſus diſcolus extra Vnde cor vrit zelus amarus

Vel dolor aſper dira vel ira Siue libido ſordibꝰ opplens Nonne feneſtras claudere mortis Preſtat. et vti ſenſibus ymis Celica cernere mente pudicet Quam nō turbat ſeua remordens Extera populi cura vecepto Fera mors ſibi fit ianud vite Suaſpes iheſus eſt. viuit in illo De ſanctorū quos coluiſſe Meminit meritis. et prece fidit ¶ Proſa tercia tercū. qonachꝰ. Ide volucer. nedū clauſtralē vitam extollis ſis iniurioſus reipublire. que peritet vtiqꝫ ſi ne rectoribus. Sed neqꝫ criret iſta vita ſuis peri culis ſuisqꝫ temptacionibus. tonto moioribus. quanto colluctacio crebrior aduerſus principes te nebrarum mundi huius habendo ſibi eſt. et plus ꝙͣ humana. Deniqꝫ ſcit dāpnacionem ſerui pigri qui talentum ſibi creditum abſcondit in ſudario ponitqꝫ lucernam ſub modio. nam ſapiencia abſſcondito et theſaurus īuiſus. que vtilitas in vtriſ qꝫ. eandauit quoqꝫ deus vnicuiqꝫ de ꝓximo ſuo quem pereuntem qui nō ſaluat dum poteſt occidit ¶ Volucer. ¶ Hic eſt crede michi laqueus magnꝰ quo ſolet zelus improbus ſeduce̓ plurimos ut q̄bu lent in magnis et alienis a ſe nō ſcd̓m ſcienciam

chcgna quippe ſibi videtur omnis p̄ſūpcio. Qua ſuper re m̄ltū diuqꝫ noſter aduena ſecū queſiuit the ologiamqꝫ cōſuluit. Imnonochꝰ. Igit̉ audire cupi o qualiter hec zeli docep̄cio cognoſcenda declināde qꝫ ſit ab illis quos nōdū adminiſtracio publico lꝫ gatos detinuit. ymmo ⁊ quos hobet r̓ligio. ne mu dus eos ꝑ hanc ſeductionē reſorbeat. quales inuē ti ſūt aliqͥ eo dūpnabiliores quo pͥmā fide irritō fe cerūt. Paciunt̉ alij nō pauci noxias inquietudiēs ſubmurmurātes ꝙ dona ſua nequeunt in alios tranſfundere docendo conſulendo mouendo dirigē do iuxta datum ſibi ſcienciam moleſte ferentes o cium ſuum quaſi dicerent. vt quid perdicio hec; qꝛ nō hn̄t qͥ doceat eos iter rectū. qͦs cōſtituat me doc tore ſuꝑ eos vel ad eos. ¶ Volucer. Eſt ut dicis in qͥbuſdam. qͥ vtinā docerent ſe pͥmitus ad ſobriēte tē ſapere. q̄ alioꝝ fieri doctores tāta auiditate deſi derāt ut cognoſcerent quā racōne zelus ſuus mo andus eſt. et quibus terminis coercēdꝰ. ¶ qo nochꝰ. ¶ Expedit ne quaſdam ſuper hac re dari re gulas breues et ſolidas. ¶ Volucer. ¶ Expedit ac cipe. Et in primis certum hobeto ꝙ poteſtatem regitiuam in eccleſiaſtico ierarchia; ſi ſuperior nō im ponit et iubet eam nemo lauidabiliter et tute ſucipit vel exercet. Talis nimirum ſe glorificat et ingerit non vocatus q̄ deo tomiqͣm aoron. primūqꝫ locum veniens ad nuciqs impudenter anticipat.

deſcenſurus cū rubore. auditurus eciā qͥs te cōſtitu it iudicē ſuꝑ nos. Itaqꝫ ſarcinā hanc ſi nemo īpo nit dicit augꝰ vacādū eſt ocio cōqͥrende veritatis. adde vel ſtudio ꝓprie ſalutis. Neqꝫ em̄ deus indig auxilio nr̄o ꝓ ſalute alioꝝ ut ſecū laboremus non vocciti. Amplius ptōtem regitiuam nō cōſequitur aliqͥs ex ſolo titulo ſcīe vel erudicōnis vel coricōtis ymmo nec ex ꝑcepcione licēcie inegiſtralis in che ologica facultote que licēcia nō obligat ſe ſuſcipiē tē ſed ydonei̓tatē eius monſtrat. Proinde poteſto tē hanc regitiuam ſi ſuperior legittimus ſit deus ſit homo iubet et īponit oportet recipere quando ptꝰ auditus recuſacōnis cauſas. vt in moyſe fuit et iheremia ſuꝑior ꝑſtat in ſm̄a. Refutōtem enim qͦd excuſaret ab inobediencia. niſi ꝓpriū forte iudiciū quo ſibi videtur indignus tali miſſione; Sed ſuꝑi ori ſubicere conuenit. nedū ꝓprie voluntatis affectū. ſꝫ ecium intellectus ſui iudicium; Alioquin puſillanimitas iſta ſpecie humilitatis ſe pollians arrogancia dicenda eſt eo ꝑiculoſior quo ſibi vide tur humilior. et quo ſenſum ſuū p̄ferre nō dubitot ſenſui iudicioqꝫ ſuperioꝝ. Subinde ptōtē regitiuam poteſt aliquando vel petere vel appetere hō bn̄ ſibi conſcuis ꝙ non p̄eſſe ſed ꝓdeſſe vult ſcit et pobeſt. tantummodo criueat ne menciatur ut ſepe ſit iniquitas ſibi. Arbitror hoc intēdebat apoſtolꝰ qui epiſcopatū inquit deſiderat bonū opꝰ deſiderot

ſꝫ ut iniquitutē abiteret ſubiūxit. Oportet aūt epiſ copū ſine crimine eſſe ⁊cͣ. Sic yſcucs dn̄o querēti quem mitteret reſpondit. Ecre ego mitte me. verū ſe iam ardenti calculo puirgatū cognouerat. Poterat hec poteſtas tuciꝰ appeti qn̄ prrores ad mar tiriū qui p̄ſidebant ipſi trahebantur; hodie vero ſuſpecta nimis hec oppeticio ne gigncit eam non zelus animarū ſed vel preſumpcio vel inanis gloria vel aimbicio vel inercia querens in ocio lauto viue̓ vel cupiditas ditore querens carnē et ſang. uiuē. aut demū inexꝑiencia poreſtatis huius regitiue. dans audaciū de viribus ꝓprijs ſibiqꝫ blandi ens ꝙ efficacius ceteris euelleret ꝙ deſtrueret per deret et diſſiparēt. edificaret et plantaret. Exper tus vero longe videbit aliter et metuet. videbit ꝙ ꝑuerſi difficile corrigunt̉. et ſtultoꝝ infinitus ē nuū merus. videbit oꝑo dei ꝙ nemo poſſit corrigere quē ille deſpexerit. videbit ꝙ de p̄meditotis ſecū et die tis tūc faciam hoc tūc faciam illud. fietqꝫ poſtmodum neqꝫ hoc neqꝫ illud. videbit ſe longe fieri et confundi ab exſpectacione ſua. et velut a torrente rapido aliorſum ꝙͣ ratus erat trahi. Animaduer tet deniqꝫ aliquanto fecilius eſſe ſpeculontem in cello vel ſtudio deſcribere ſibi pulchrū boni regimi nis modum in republica ꝙͣ exequendo practicare chonachus. ¶ Quid de hominibus cenſes noſtre etatis q̄rentibus ex ſpectaciones ad bn̄ficio

qͥbus qnnexa eſt alioꝝ curri. ꝓ qͥbus vel adipiſcen dis vel retinēdis ſe litibus inuoluūt ſūptibusqꝫ conſumūt. Volucer. Viderint ipſi qualis ſuo ſit intēcio. et quē ſibi fuiē pͥncipaliter conſtituunt. po teſt itaqꝫ fieri ut ydoneus aliqͥs ſeruire deo in regimine publico querat. illud intēdens ex ꝯn̄ti et tūꝙͣ ſedārie ſuſtentacionē vite ꝓprie ſufficientem habere quatenus abſqꝫ mendicitute vel im ꝓporci onatu ſibi latere ſeruiat in hoc ſtatū liberiori quie te deo nec eſt leuiter hoc imputandum ſymonicice prauitati. ſicut nec dum frequentantur in eccleſijs hore canonite ad recipiendum diſtribuciones cōti dicinas et ſolitas. aut dū viccirius deſeruit vni cu re ſuſcipiens iude ſtipendiū. dignus eſt operarius mercede et cibo ſuo. Diccem amplius. ſic profitetur aliqͥs vitū clauſtralē racōnabiliter intēdes illic ſuficienter ſuſtenturi alioqͥn nō intraturꝰ. neqꝫ tam ſymoniacus e. dum intēcio principolis eſt ſeruire deo. et ſuſtentacio finis eſt ad illum finē et ſub illo. vbi autem vnū ꝓpter aliud iam non duo ſed vnū ſūt. Iāonachus. ¶ Appores loqui fauor abi liter in excuſaicionem ſymonie quam tanto ſeueri trte decreta dompnant. quā ampliare ita nitunt̉ aliqui ꝙ pene nichil apud eccleſioſticos inuenire. tur ſi verum ſentirent a ſymonia non infectum Sed hoc interim omiſſo cum multis que mogis ſcolaſtice tractanda ſunt ꝑfice quod cepiſti

de zeli moderaciotie ꝑ pacienciā reſpectu fraterne correctionis. Volucer. ¶ Correctio frat̓na cū ſit o pus elemoſine ſpūūlis datū ſub affirmatiuo p̄cep po. ſi peccciuerit in te frater tuus ⁊cͣ. ſemꝑ quidem obligat ſꝫ nō ꝓ ſemꝑ. omittēdo quippe eſt dū ꝓbe biliter apparet ꝙ fieret vel fruſtra vel in deterioroci onē corrigendi. hoc autē ꝓbabiliter eſtimatur de peccantibꝰ ex malicis et cōſuetudine ꝑuerſa non ex ignorēcia. Secus in correctione iudiciaria vbi p̄t cōtēpni ſcandalū illius q̄ puniri debet. qꝛ ſit pro ſalute nedum illius ſed tocius reipublice. et ut pra nicio ſceleris cedat alijs in exemplum. poteſt inſuꝑ hec omitti correctio dū probobiliter apparet ꝙ pec ecins alio modo ꝑ ſe vel alterū corriget̉. ſit enim fa melicus nō eſt de nccitate paſcendus a petro eciam diuite ſi veriſimiliter īmineqt modus ꝙ ſuſtento tus ꝑ ſe vel alium nō ꝑibit. Qua ſuper re nemo de bet ſibi fabricore leuiter ſcrupulos tumꝙͣ de ncc̄ito te precepti. ſicut nec in alijs plurimis q̄ vel pret̓goe di vel agi poſſunt infra terminos diuine iuſſionis attento preterea ꝙ temerarium frequenter eſſet et vſurpatū iudiciū corrige̓ frēm qͣſi crimiābiliter oꝑantē: vbi p̄t occurre̓ m̄ltiplex excuſacōnis locus vel rōne fragilitotis ꝓprie ut in pueris et puellis et ruſticanis. vel qꝛ doctrinis et v̓tutibꝰ aliunde pol lent. a quibꝰ eos declinere nec ſe corrigere non eſt leuit̓ p̄ſumendū. Rurſus attēde̓ debꝫ iſta correctio

ne p̄t̓gredict̉ vllatenꝰ ordinē ietarchicū. quo infe riores reduci hn̄t ad deū ꝑ ſuperiores eciā vbi videt̉ in ſuperioribꝰ vel inercia vel lata culpa. nō inde publicā ptētē vſurpet aliqͥs neqꝫ in prediceicōne neqꝫ in ſacramentoꝝ miniſtracione. neqꝫ in ſuꝑe rioꝝ coram ſubditis ſatirica reprehenſione q̄ non edificacionē moꝝ ſed indignacionem cauſat et cō tēptum. Eſt autem ſpālius aliquid obſeruandum circa eos quoꝝ confeſſiones audiuncur. ut extro neqꝫ publice neqꝫ pͥuatim arguant̉ inde. ymmo neqꝫ laudent̉. ne aperict̉ vic ſuſpecte reuelcicōnis in vituꝑato vel fictionis a̓ mnanis gle̓cionis in lau dato. vel diffomacōis ꝑ indirectū in cōfitētibꝰ non laudatis. Iāonochꝰ. ¶ Difficile certe iugū ꝓ preſi detibꝰ in vtroqꝫ foro. qꝛ ſic obligant̉ corrige̓ ſic ſe gere̓. qͣſi penitꝰ in cōfeſſione nil audiſſent. Sꝫ ad vlteriora ꝑgens dic quali moderacōe ſit exercēdo talis correctio. ¶ Volucer. Vtiqꝫ non cū imperis non cum auſteritate et m̄ime cū cōtumelia vel imꝓperio. ꝙendox em̄ correctio in ore contumelioſi. ſꝫ exemplo pauli cum omni humilitate lacrimis et manſuetudine. Neqꝫ formidandum eſt hic ne nimia ſeruetur humilitus vbi nulla eſt que frangi timeatur r̓gendi auctoritas. Quid ꝙ in multis diſimulanda ſunt peccata. vel iuniorū ne perdant verecundiam. vel ſeniorum ne peſſiment̉ per impo cienciam. increpandi non ſunt p̄ſertim ī publico.

ſed nec eis delirantibus eſt plauſibiliter aſſencien dum. modeſtū ſilenciū cū facie ſubtriſti ſatis erit ꝓ ſua correctione et nrā ne peccemꝰ caucione. Porro ſi peccata talia ſint que doctrinā criſtione religi onis inficiant publice cū ſcandalo puſiltoꝝ ſilenci ū ſoluendū eſt et tota libertate ꝯtradicendum. qut ꝓtinꝰ ad ſuperiorem deferendum. Ꝙ ſi cōpertū ſit in ſuperioribus et inferioribus trtā ſucereuiſſe per niciem. eciam in hijs q̄ fidei ſūt ꝓpter deprauacionē intellectus ex inordinato timore cuiuſꝙͣ potēcioris errantis aliosqꝫ trahentis hoc violencia iſtos fa uoribꝰ adeo. ꝙ nec periti ſanū cōſiliū nec iudices rectum iudicium libere debunt diſſimulabunt pote us aut in veritatis ſubu̓ſionē impudēter ibunt. hꝫ caſu ſi defenſio catholice veritotis exponēdo ſit in publico per perſonas priuatus videtur ambiguūqm̄ vno loco iubet dominus eſto fidelis vſqꝫ ad mortem. et laudat̉ qui pro lege dei ſui certauit vqꝫ ad mortem. et a verbis impioꝝ nō timuit. exem plo iohannis boptiſte. alio loco vox criſti ē. nolite ſcm̄ dare canibus neqꝫ ꝓijciatis margaritas an̄ porcos. cuiꝰ racō cōtinuo ſubiūcto eſt. ne dans lace retur et verbum dei cōculcetur. Imnonochus. ¶ Qm̄ vereor o volucer ne tangat hec cōſideracio ꝑegrimū noſtrū ſua ꝓſecucione in cauſa fidei. nūc corā ordīa rio iudice. niūc in pn̄cie ſacri cōſilij. nā qͥd inde ꝓue nerit audis quid dicitur quid agitur. ¶ Volucer.

Nolo fiat modo tibi veſpōſio. laciorē hac in ve ite rū ſecmonē hobiturus ſeor. Etem̄ qua fronte de ſacro cōſilio ſuſpicionē. de principioꝝ moraliū veri tate dubitacōuē. de proceſſu iudiciario offenſionē cōcepiſſet; Sed accipito cōpendioſū in p̄miſſis do cumentū obſolutos apublicis reſpiciens Terciū metrū tercij. Felix nimiū prior etas Ua ſorte voccit te deus hanc tu Contanitus agot nec hionti Zeles qnimo noua vota Que ſūt aliena relinque Tractent quibus eſt data cura Non te nocuis p̄me grcitis Sis ſufficiens tibi queſo Nec te coquat alterius ſors In ſe retinet ſtatus omnis Quitꝙͣ miſerū graue durū Quod ſcire ſtatus nequit alter Experta feres leuiore Notaqꝫ magis ope fiſus ffebrem paciens modo dextrū Nutat latus huc modo leuū Nūc ventre cubat modo dorſo Hinc pace caret qꝛ ſecum Fert intro malum. ſuus onn̄e Idcirco locus grauis angit De corrigat et paret intra

Padem ſibi detqꝫ quetē Qua non aliter pocietur Gratū referas dn̄o cor Qui donadedit ſat abunde Vtoris eis ſine culpo Sic proderis omnibus apte ¶ Proſa quarta tercij. concichus Va racione fiet o volucer ut ſolitarius omnibꝰ ꝓficiat. ¶ Volucer. Nimirū bn̄ diuen do. an ignoras ꝙ om̄e pcc̄m̄ offēdit nedū deū ſed omnē imꝑio ſuo ſubditā creaturā. que idcirco ar matur et pugnat contra inſenſatos; nocet p̄teres nedū peccanti ſed toti hoīm̄ cōmunitati que eſt ve lut diui corpꝰ tūꝙͣ acies ordīata. cuius nō p̄t ſint leſiua debilitacione qͣntulacumqꝫ pars mortificari vel eripi. qualiter fit ex p̄ctō cuiuſcūqꝫ. Hinc perpē de virtutē vnius multomagis omnibus ꝓficere. vnde ſūpſit ortū pſalmiſte verbū. porticeps ego ſū omniū timēciū te ⁊ cuſtodienciū mādato tua Vis inſuper ſcire quantū ſegregatus et orans ſit vtil̓ moyſen orantem in monte dū pugnaret iſrchel in ſpicito. Dennqꝫ quis neſciat viciā efficacius oraci onē ꝙͣ ꝑoratione vinci. Solitarius vero liberius orcit qͣm occupatus. Tolle oraciones timentium de um quid proderit obſecro labor fatigancium ſe vel p̄dicādo vel monendo vel corrigēdo. quādo medicos ēciā monet ſapiens orare ut oꝑa dirigat ſue&us
ſjſ

Penſet ergo ſolitariꝰ qͣntū poteſt corrige̓ delinquē tes obſens et tocēs ſi bn̄ vixerit et orauerit. taliter em̄ et nō aliter ſibi datū eſt tollere ſcandala ab ec cleſia ſi crebro ingeniuerit iuxta viſionē ezechiel de hobentibus ſignum thau in frontibus ſuis. Pē ſet qͣntū difficultotis hobet exterior correctio. qͣntū ſollicite turbocionis. puto gaudebit eligere ꝑtē mei rie ſedentis nō marthe miniſtrātis. deſeret quere lam cōuerſe ad martham ꝙ nō ſollicitū nō turbo tū erga plurima veliq̄rit eū iheſus. Itaqꝫ ſi corpus ꝓpriū et vnicū vix aliqͥs ſufficit obediens redde̓ ſu o ſpiritui quotidionis increpcicionibꝰ cōtinue mo nēs illud et caſtigans. qͥd cenſendū putas de tot corporibus tot copitibꝰ tot ſpiritibꝰ alienis nec cō iūctis? Sperat aliqͥs ſe correcturū hos et illos ver bo ſuo. dicat ſibi pͥmitus ſeqꝫ corrigat ſi valet. et dū nō poterit humilius ſapiat. Hec ſi recogitaue rit acriter ſecum ſolitarius grās aget deo ꝙ nō impoſuit hoiēs ſuper caput ſuū. miſerebit̉qꝫ cōſtitu tis in publica poteſtate nō indignabit̉ nō emulcibi tur. Attēdet qͥd dn̄s ad iob dixerit. ſi hēs breichiū ſicut deꝰ. et ſi voce ſimili ſonas diſperge ſuperbos in furore tuo et reſpiciens oem̄ arrogātē humilio vbi docet aperte opꝰ hoc ſolius eē dei. Hinc ꝑ pſal miſtā iubet neqꝫ zelaueris facientes iniquitotem qꝛ nec imicandi ſūt tales nec ſpreto diuinitꝰ inſti tuto ordis corripiendi. q̄ris exerte̓ zelū conͣ pc̄cores

queris eos de terra ꝑdere. dobo tibi antidotū ſine verborum ſtrepitū. ſine virga. ſine carcere. ſuie fla gellis aūt vulnere. ſine tuo ꝑiculo. Bene viue tibi et ꝓ alijs orans ipſos tolera et geme. nichil aliud tibi cōceſſū eſt. ſed inde gaudeas qm alleuiatus gra ui es faſce. Cur aliene miſceberis rixe. cur alienum iudicabis ſeruū. cur tolento vis vtī in non tibi cō ceſſos vſus. qd̓ palam eſt abuti; Memineris illiꝰ qui pecuniam alijs partiendā recipere noſuit. cauens ſibi tā ab inani gloria ꝙͣ a periculo diſtribuci on̄s. ut fit īique ab ingratitudine et remurmuro cōne recipientiū et non recipientiū ab ocij demq̄ ſui detrimento. ¶ Monechus. Puades ſalubrit̉ paciam in zeli moderacōne ſuſcipiendā vn̄ ꝯſurgit cōſolatoria quies multa. p̄ſerti hijs qͦs ſuſceptuuō lꝗat officiū. Adde̓s vellē aliqua ſuꝑ eadem pacīe v̓tute. et in pͥmis cur dictū ē. pocia aūt opus ꝑſcm̄ hꝫ. ¶ Volucer. Scis ꝑfectionē hoīs in d̓i dilcōe ſu ꝑ oīa et pp̄ ſe ꝯſtitui. iō finis legdilc̄io. Porro quis neſciat vorā dilcōnē nō in ꝓſperis ſꝫ adu̓ſis inſpicē Adu̓ſites nēpe ſolo ꝓbatrix ē ſi qͥs in ꝓſperitate verus amator ſit. venit ad te d̓s cū auro cū argēto tū ſanitote cū honorificēcia cū quiete c tēptocōibꝫ intus et foris; recipis eū. laudas. grās agis. dubi um michi eſt ſi munera dei non deum diligis. Ita. qꝫ qui drum vel amāt vel in eo ſperat pro commodo temporali. tolle commodum deſpercbit et oderit.

Venit d̓s incōmittitus hijs omnibus ſꝫ cū pcuperie egritudine tribulacione. ſi ꝑſtas in cimore ſi in gre ciarū actione. modo opus amicicie ꝑfectū oſtendis ad deū quādo nec dolore nec inopis preſſus diſced ab eius am̄orē Neqꝫ em̄ dolere viciū eſt ſꝫ ꝓpter do lorem nichil vicioſum cōmittere laus eſt egregia. Sūt apud ph̓iam vere ſplendideqꝫ ſuaſiones ad patienciā. Hec vult animū reddere ſui compotē liberūqꝫ. vicia reprobat liudatqꝫ v̓tutes. oſtendit omne peccatū facienti peniū̓ eſſe. omnis aūt virtus magnū ſui p̄miū eſt. Addit malos eſſe impotentes nec adipiſci qd̓ cupiūt. boni vero deſideriorū ſuorū quibꝫ ſūmū appetunt bonū compotes ſūt. nā ꝑtici pacōe diuinitatis dij fiunt. Docet rurſue omnem fortunq bonā eſſe. et ꝙ ſepe plus adu̓ſa ꝙͣ ꝓſpers proſint. Deniqꝫ nulla p̄t in iſtis inferioribus muto bilibus et caducis bonis etqꝫ fortuitis inueniri vel hauriri felicitus que ſufficienciam que potenciam que reuerenciam celebritutem leticiam ſtabiliter percis donet. Specioſa quidem ſunt iſta aet boeci us ad philoſophiam. tū tantū cum audiuntur oblectant. ſed miſeris malorum altior ſenſus eſt. Oſtendenda fuit ꝑ theologiā altior felicitos quā petere. et infelicitas oīno peſſime quā refuge̓ debe remꝰ in cuius reſpcū pn̄tem mortē nō eſſe timendā aſtrueret Nolite ait time̓ eos q̄ corpus occidūt ſed eū qui p̄t aīam et corpus mitte̓ in gehennā ignis.

Cum em̄ triplex ſit muloꝝ perici quedā cōtracta q̄ dā inflicto quedā ꝑmiſſa. Primā plurimi nichilipē dūt nec adu̓tūt. quā ph̓is tn̄ recte ꝓbat magnā eſ ſe qꝛ pͥuat animā magno v̓tutis bono. tollens ab ea modū ſpēm et ordinē. Inflicta pena. qꝛ ſenſum doloris infert plus extimeſcit̉ et fugit̉. Terciā ut pͥmā nō attēdūt peccatores dū in periā pͥoꝝ pecco torū ꝑmittūt̉ iuſto dei iudicio ad alio et alia crebro lobi. Theologia vero criſtionoꝝ ph̓is doct̉nas ſircē ſi vere ſūt ſi ſalutares approbat vtēs eis iure ſuo et catholicas reddēs. ſi tenebroſiores ſūt illimminat. ſi noxijs erroribꝰ mixte ſūt ſepcrat pre cioſū a vili. illud retinēs aliud exterminās qm̄ uichil inqͥnatū nichil ſordidū nichil falſū vel noxiū ſi cū intrat. non ſiſtit in cōſid̓acōe ſola nutobilito tis rerū infra labenciū. in voriobilitute ſortis huā ne in imꝑfectione falloci eoꝝ oīm̄ que mūdus īfert or oſtētrt q̄ ſūt diuicie opes dignitutes regnā glo ria voluptates. q̄ frequenciꝰ recidūt in cōtraria. Erigit ſe cōfeſtini alcius reſpiciens verā btitudīs formam nō ſimulachrū quoddam velydolum bea titudinis quale ſtoyci ponerr viſi ſunt in honeſto quod ſuiipſius p̄miū eſt; ꝓ cuius obſeruacione mors voluntoria eciam ꝓprio manū ſicut egit cōtho ſcd̓m eos queri poteſt. quū eſſe viam breuem et expeditam ſed mendacit̉ dixn̓t ad lib̓trtē. Si leo de porcinis volupͣtibꝰ ep̄icuri. Sꝫ neꝫ pͥmi boī

ſola cōtēplacio qualē locutus eſt atiſtotiles bt̄itudo dici poteſt: ſublimiorem et eternam dat theolo gia. in cuius aſpectu monſtrat momentaneum et breue hoc tribulaicionis ſupͣ modū īmenſū glorie pondꝰ oꝑari in nobis cōtemplontibꝰ nō ea que vi dētur. ſꝫ que nō videtir; on̄dit ex adu̓ſo miſeriam ineſtimabilem fine cariturā qualē n̄llus ph̓anciū cōcepiſſe viſus ē. Quid aūt gͣuitatis hrē cēſebit̉ pena temꝑalis qͣntalibet et̄ne vite ⁊ morti collato minꝰ certe ꝙͣ ictꝰ leuis virge ad ſuppliciū copiter le vitādū et regnū ꝯſequendū. ¶ Ecce ꝓponat̉ vtrūqꝫ puerulo. q̄ratur qͥd eliget e duobꝰ mortē po ti vel virgam. nō dubiū qͥn virgam. orabit eciā flens ſi neget̉ ei timens et horrens ꝓpoſitū ſibi e diu̓ſo vel ſuſpendiū vel incēdiū. Hinc pueros dū flagellant̉ et clamant ride̓ ſolemꝰ tenētes puto il lam ſapientis ſentēciā. v irga eū cedis et animō eius ob inferno liberabis. nos vero granduiſculi puei̓ gemimꝰ excandeſcimꝰ mͥmuramꝰ ad modicū dei flagellū. illudqꝫ ꝑ īp̄ciciēciā rūpimꝰ ut poſſuꝰ qͣſi nō ab inferno ſimiliter lib̓are nos q̄rat pater nr̄ deus. Tribularis qͥd putus tibi theologis ſuo ſura ſit. Serui deo. ſcōeqꝫ ſuos ⁊ ſcās honora. ꝓſpa raberis ī ſeculo delicijs diuicijs pace gla frueris ad votū. ſic videlicꝫ docebit ſapiēs. fili occedens ad ſeruitutē dei p̄para aiqͣꝫ tuā ad tēptacōeꝫ. ſic apl̓s om̄s qͥ pie volūt viuere in xp̄o perſecutōeꝫ pacient̓

ſit criſtus diceſis. in me pacem in mundo preſſurā hobebitis; ſic ſci ſcēqꝫ omnes exemplo monſtraue rūt. Exſpectādū nō ita eſt p̄parandꝰ qnimꝰ ad tri buloicionē; que nobis vtiqꝫ talis fiet qͣtis qnimꝰ ē rit vtētis demeruimꝰ milleſies mortē et īferni mor tē. eruet nos ſi volumꝰ tribulucio. ſi nolumꝰ puni et nos bis in idipſū. Itaqꝫ omnino īpoſſibile eſt nō flagellari vel hic ad penitēciā vel in futuro exter minaconē. Reſpiciomꝰ ſemꝑ ad dn̄m flagellantē ad prem miſericordiarū corrigētē. ſi vere nō vane nō ſimulatorie nō velut in ſop̄nio xp̄iani dicimur et ſumꝰ. Neqꝫ em̄ venire p̄t aliunde tribulocio. ten q̄ppe ligatū leonē īfernalē ne furiat qͣntū vellet. n̄ ille. ſꝫ detinēs eū rogandꝰ ē. nō adu̓ſarius qͥuis alius ſit hō ſit beſtia ſit ignis ſit aqua timēdꝰ ē. timeatur moderās illo deus. et hīc oriet̉ magno ſecu ritas. nolo dicat hic aliquis. nō tēptabo dominum adu̓ſus illa q̄ naturalis fert actio. Liberrimꝰ em̄ nature rector ē deus vtens illa ꝓut libet ad ſalutē electoꝝ ad cōmoditades ſe diligenciū qͣles enumērate ſunt a ꝓph̓is et ſanctis diligenter. Erudit ꝑ flagella purgat et medetur. doctrinas in ſcripturis mltiplicat; qd̓ ꝓphete qd̓ boeciꝰ qd̓ cicero cū ceteris inſinuāt. Cōpellit intrare vocatos ad nupcias. la cerans alterius tunicam. illius crus frangens. huic oculū eruens. aliū mancū reddens; ſepit vias malas ſpinis ne qͥs ambulet ꝑ eas in interitū
jgſ

Tribularis et bēpturis. iſta cōis ē ſors oīm̄ viuēci ū. hō qͥppe naſcit̉ ad laborē. ſi demeruiſti te equo a nimo id ferre equū eſt ſi tibi bn̄ cōſcius es gaude. qꝛ maior te merces manet. Quid p̄terea ꝙ abſqꝫ tēptacionibꝰ n̄llo pacto pn̄s vita ducit̉ q̄ milicio ē tolera quam habes. qꝛ dū deerit certus eſto ſuccedꝫ altera tibi forteſſis aſꝑior. Corde nō eicit hoiēm de us ab orto voluptatis ut hic nouā ſibi cōſtitueret ſꝫ ī labore viueret et erūpna. Aufers ais mͥ patē mͥ gla̓m mͥ dīcias mͥ felicitatē. n̄ aufero ſꝫ īuito inrāns uiā qꝛ ꝑ p̄ſſurā mūdi pax. ꝑ īfamiā gla. ꝑ īopiū di uicie. ꝑ luctū et miſeriā bt̄itudo qd̓ eſt omē bonū cōꝑantur. Ad extremū ꝓ pn̄ti die et re qua agimꝰ ſol em̄ decliuior ſilenciū ſuadꝫ carmē accipe. ¶ Quartū metrū tercij. Nter coeuos Iob vir honeſtior multa refulgens prole beatior Simplex tremiſcens te deus optime Rectus fidelis criminis inſcius Genibes eoais exuperans nimis Gazgis. et amplo vellig̓o grege Bobus eomelis atqꝫ laboribus Aptis aſellis. plurima turbaqꝫ Seruire debens mognifice fuit Talem flagellis expecijt ſathan Temptare duris nō aliter valet Vti malignis viribus vſpiam

Ni det ſup̄mꝰ ſas dominus ſibi Laxis habenis hinc furioſior Tradit ruine protinus omnici Septena ꝓles dicit bibit ac edit Tres et ſorores obruit hos domꝰ Conuulſa veti turbine funditus Iob vero viu̓a rupe mnanencior Ferri recōcti robore durior Spes cuius alte fixa petre fuit Supplex deo mox lumina dirigit Grates rependens religioſius Si que dediſti vis pereant ae Fiat voluntus iure deus tuai Hinc edocemur cūcta per aſperci Ad quem miſellos currere conuenit Quis deprecādus. nō deus vnicus Pontes repurgat trux tribulacio Ac innocentas roborat et ꝓbat Cuiuſqꝫ dicet mens bene ſubdito Que cōmodaſti ſi repetis pater Gratus libenter reſtituo cape Vis ꝑ latrones enſe vel ignibus Auferre linquo. graciꝰ accipis Sic forte ꝙͣ ſi pauperibus darem Si te vocantem nō ſatis audio Compelle veſtes dilacerans trahe Denū ꝓut vio dūmodo ſim tuas
iub iliā nil an

Incipit libar quartus. ¶ Proſa primo Reteritis diebꝰ locutꝰ es o volucer quē admodū ꝑegrinꝰ nr̄ ſuā in theologis q̄rit cōſolacionē in oībus q̄ circūſtant eū tribulacōnibꝰ. Nūc ꝑ tuā fidē edici to. nūqͥd nō penitet eū plurimoꝝ que vel in francio vel in gn̓ali cōſilio geſſiſſe meminit. mō circa ceſſio nē et eiectionē cōtedēciū de papatu. ſcribendo de poteſtate cōſilij. mō circa cauſas fidei eam p̄ſertim q̄ deteſtat̉ homicida ſitie legittima autoricate pptra ta cū ſeq̄lis ſuis. q̄ cū tociꝰ pene t̓bacōnis inclitum fruncie regnū diſcerpētis ut aiūt ſemiāriū fuit: qͣꝫ ius aliq̄ dent alij cupidinē effreuē dn̄andi vel vni dictā expetēdi. nūqͥd nō aliqͥbus ſaltem ſcrupulis ſua cōſciā remordetur? Dolucer. Quis gloriabitur o monache mūdū ſe corhre; quis dixerit innocēs et mūdus ſum; qͦs nō cōſtitutꝰ ſub iudicijs deterribilis in cōſilijs ſuꝑ filios hominū nō trepido uerit; Hīc afflictꝰ iob. verebor oiā oꝑa mea ait deo ſciēs ꝙ nō ꝑceres delinquēti. Et itm. Si voluerit mēcū cōtēdere nō potero reſpōde̓ vuū ꝓ mille. Cui cōformis eſt orō ꝓphica. nō intres in iudiciū cū ſer uo tuo dn̄e. qꝛ nō iuſtificabit̓ in cōſpcū tuo omnis diuēs. Et rurſū. Si iniqͥtates obſeruaueris dn̄e dn̄e qͥs ſuſtinebit. Porro qͥd yſcuas ſe cū ceteris in uoluēs ſibiqꝫ vileſcēs huīli cōfeſſione ꝓtulerit legi mꝰ. Om̄s inſticie nrē tāqͣm ponnus menſtruate;

Quis igit̉ iuſticias ſuas velut gloriabundus oſtē triuerit d̓o plus ꝙͣ panniū ꝯfuſionis ſue mulier vi ro? Quēdennqꝫ non exterruerit apoſtoli verbū di centis. nichil michi ꝯſcius ſum. ſꝫ non in hoc iuſtifi caitus ſum? Cauſam reddidiſſe videt̉ ſapīēs. timi de ſunt inquit et in certe omnes ꝓuidēcie noſtre. et alibi. Prauū cor hominis et inſcrutobile. qͥs cognoſcet illud; conachus. ¶ Quid aget igit̉ pro ſe renaicione ꝯſciencie ſue ut d̓o ſit in paice locus ſu us? ip̄ſeqꝫ dormiat in idipſū? ¶ Volucer. ¶ Doctrinū ꝯſulit quam theologica tradit ſcola. iudicet aliter agendū eſſe de ſcrupulis inquiētis orientibꝫ ex hijs que p̄terita ſunt. aliter ſuꝑ hijs que agibilio futura reſpiciūt; fotetur ex p̄teritis profecto ſe timere. neqꝫ timorē hūc abijcit. auget pocius corā iudice deo. ita tn̄ ne deſperet ſuꝑ mſcd̓is eius ſꝫ in ſolidiorē ſpēm oſſurgat. formidat ne forte poſuei̓t ſibi laqueos īimicus latētes et abditos in via hac vi̓totis qua ābulabat. Neqꝫ em̄ dubius ſꝫ certiſſi mus eſt idip̄m qd̓ ꝓſecutus ē. vi̓tatē eſſe catholicā cuiꝰ oppoſitos erroe̓s īpios atqꝫ peſtiferos ext̉mi nari q̄rebat ordīe iudiciario. Ita em̄ ſe iudicet ob ligatū firmit̓ crede̓ ac nuullatenꝰ dubitue̓ d̓ noticia ac ītellcū di̓noꝝ p̄ceptoꝝ alioqͥn ſe fidelē quo pocto reputarꝫ cū ſcriptū ſit. dubiꝰ in fide infidelis ē? Qd̓ vtiqꝫ vei̓tatē hꝫ dū qͥs illo dubitat q̄ ꝑ crudicionē ſacre ſcripture certo et explicita tenetur fide tenere
xe jatu Reb holt ini tipuli Iiiti

Neqꝫ em̄ generalis ſuffecerit credulitus in multie niſi ꝑticuloris affuerit plus aut minus iuxto ꝑſonarū et erudicionū quolitatam. VVerum ſi iuxte hoc iter veritatis poſuerit ſcandalū angelus ſatha ne qui ſe trāſfigurat in angelum lucis. non ita eſt pſqꝫ quaqꝫ certus. neqꝫ ſcit ſi ſcuto veritatis ito ꝓ texerit eum deus ꝙ timere non hobuerit a timore nocturno. a ſagitto volante in die. a negocio ꝑ ami bulante in tenebris. ob incurſu et demomo meridi ano. Demoniū plone meridianū dixerūt ſancti qd̓ et fallit. et ſub ſyecie tomen boni nō qualiſcūqꝫ ſed magni boni ſallaciā tegit; Hic ē laqueus magnoꝝ viroꝝ dum magni nō hiūles ſunt in oculis ſuis. dū ꝓprie mnogis qͣm aliene innitūtur prudencie. dū extollunt ſe in cogitacōne ſua ſicut taurus. dum p̄ terea ſic agunt quuſi facto et ſi nō verbo dicerent. manus nrā excelſa. et non dominus fecit hec oīa. quippe dū preuenire monitiones ſuas arrogecio ſuperba. non ſubſequi in humilitate lacrimis et monſuetudine ſepius inueniuntur. Deniaꝫ ſupro modū terribile eſt ilid̓ ſapiētis tonitruū. Eſt viā q̄ videt̉ hoī iuſtu et nouiſſima eiꝰ ducūt ad mortē. be atus igit̉ vir ſapiētis teſtīonio qͥ ſemꝑ ē pauidus qꝛ niſi in tiore d̓i ſe iuſtant̓ tenuerit cito ſubu̓tet̉ do mus ſua. Noli ꝓpte̓a mirari monacheſi tales īter recordaciones poſitus paueat et extimeſcat. p̄ſerti cum perfectā coritatem que foras mittit timorem

nō ſe p̄ſumait adeptū vtinū hrē ſe rognoſcēt mīmē vel imꝑfectō. monachꝰ ¶ Exterruiſti me talia de timore diſſerens. et in hos me truſiſti ſcrupulos du bie queſtionis. ſi ꝓ ꝓſperitate reipublice. ſi ꝓ defen ſionē veritotis catholice. ſi ꝓ errcciū vel delinquen ciū correctione qͥuis hoīm ſe debeat expone̓. ſꝫ ſede̓ ſolitariū et reputare ſapientē eſſe qͥ nō curat in cꝰ manū mūdꝰ ſit. Nā ſi bn̄ p̄cipiūt qͥ docēt nichil eō agēdū qd̓ dubiū ē an bonū ſit. exponūt em̄ ſe peri culo; et qͥ amat periculū dicit ſapiēs peribit in illo qͥs qdeat ſub trta rerū humanarū incertitudins q̄ppiū deinceps palū ꝓſequēdū āplecti? ¶ Volucer Audebit ſi certus fuerit ex doctrina ſacra ꝙ fundo ta ſit in iuſticia fidei ꝓſecucō ſuai. ꝓ qua certādū ē eſt vſqꝫ ad mortem corporis vel in anima deterius moriendum ¶ Primū metrū quarti. Ex in tobellis a deo binis olim In ſculpta petrinis eſt cōtinēs decem Precepta nature qd̓ idcirco fuit Legem ꝙ impreſſam ꝑ indelebile Lumen pͥus noſtris in cordibꝰ fuſcaueras Nox criminū nubesqꝫ flogicioꝝ Obſcura necnō ꝑtinax ſuetudo Que pͥma circa vera mentiri facit In moribꝰ ſecte docēt hoc impie Lluxit ergo ſūmi velle ꝑ fidem
lul ibulli ppe ſi

liurſus iubens ſignis et in mirciculis chandata ſerues hec dei vigil tui Si nō mori vel perire funditus visi ¶ Proſa ſcd̓o. Iēnonachus. Ed cauenda ſunt o volucer ſcandala. ve em̄ homini per quem ſcandalum venit. Obſeruā dum eſt preterra in collectione zizanioꝝ ne ſimul eradicet̉ et triticū. Tolerari demqꝫ mala iubentur ī ſi tolli q̄rerent̉ deteriores afferrent exitus. Sic ethnici ſit ſarracem ſic he̓tici plerūqꝫ dimittutur nec impugnant̉. ymmo ſic age̓ cōſiliū ē vbi cōituis ē in culpai. ne deterior ſciſſura fiat. Voluc̄. SScē dala phariſeoꝝ cōtēpnēdo docꝫ veritas. ſinite inqͥt eos ceci ſūt et duces cecoꝝ; talia qͥppe viture nec poſſumꝰ net debemꝰ. Sꝫ neqꝫ deſerendo ē veritas aūt vite aͥ doctrine vel iuſticie dū certū hēmꝰ ꝙ ꝑi clitaret̉ nr̄o ſilēcio. et oppoſito falſitos firmaretur iuxta tegulā. error cui n̄ t̓fiſtit̉ aꝓpbat̉/ monachꝰ ¶ Redit ecce ſermo nr̄ ad materiū q̄ de zelo tractato ē. cadit p̄te̓c ī aliq difficultatē qͣlit̓ ⁊ qn̄ certi eri mꝰ ꝙ defenſio catholice vi̓tatis n̄ plꝰ affert nocum̄ ti ꝙͣ vtil̓ edificacōis. qm̄ ſi plꝰ officit. nōne ten̄do ee̓t iuſſio xp̄i ſuꝑiꝰ īducta. nolite ſcm̄ dore canibꝰ cui ꝑabolā de zizgnijs n̄ tollēdis ꝯſos̄ ē. ¶ Polucer. Adhibēda ē fateor ꝓ diſſolticōe difficultatis iſtiꝰ q̄ pl̓ies īcidit doct̉nal̓ vna diſtīctio. cꝰ l̓ ignorācia l̓ īadu̓tēcia m̄ltos ec̄ ph̓oꝝ atqꝫ thrologoꝝ ꝯtͣoauit

Itaqꝫ certitudo vna eſt ſuꝑnaturalis. altera na turalis. tercia moralis vel ciulis. ¶ Cerritudo ſuꝑ naturalis ita ſe hēt ꝙ nō ſtat alique ſic aſſentire et falli. Et hec itm̄ certitudo diuidit̉. qꝛ quēdā eſt euidencie clore et intuitiue in patria beatoꝝ. Alte̓ euidencie reuelate in illuſtracionē ꝓphetarū. Ter cia ſolius adherencie in ſpeculo et in enginate. q̄ nō euidencie racionis innitutur. ſꝫ auctoritati diui ne. qualem certitudinē fides habet et preſtat in cor dibus fidelium. Eſt emī quelibet hmodi certitudo tōta ꝙ per nullam potēciā eciā diuina et abſolutā fallox eſſe poteſt alioquin deus negae̓t ſemetipſū Hāc ph̓oꝝ ſcola nō vidit neqꝫ ſtoycoꝝ neꝫ pypa teticoꝝ neqꝫ achademicoꝝ. hec certitudo ꝓ tercio ſue diſtinctionis membro fidelibus omnibus dū pe regrinantur in via cōuenit. quos tāta certitudine tiedum duodecim articulis fidei ſed tote ſacre ſcripture credere neceſſe eſt actū vel habitu implici te vel explicite vel implicite qualiter credendo certi ſunt neqꝫ falli poſſunt. Alioquin iuxtu qd̓ p̄tactū extitie dubius in fide infidelis eſt. Certitudinē hōc in mertiribus tolē vidimꝰ ut abſqꝫ vllo dubitocōe mollent relinquere vitā ꝙͣ fidem. Ceem̄ paulꝰ hac ſubnixus expreſſurus vehemenciam certitudinis aſſeruit cōdicionalem. cuius an̄s ſciebat impoſſibi le. Eciā inqͥt ſi angelus de celo vobis euangelizauerit p̄ter id quod euangeli, atū eſt anathenia ſit

neqꝫ tn̄ negādū eſt qͥn ꝑaulus vlcra certitudinem adherēcie ꝑ fidē certitudinē habui̓t euidēcie ꝑ reue lacionis illuſtracionē et quodāmō intrāſitu ſeu raptu ꝑ gla̓m. ¶ Porro certitudinē alterā q̄ naͣlis d̓r inuenimꝰ q̄ talis ē. ꝙ nō ſtat ꝑ nam ꝙ aliqͦs te liter aſſēciat et fallait̉. hac qriſtotiles ⁊ pypotetici ſac et ſtoyci ph̓i poſuerūt nob̓ poſſibilē in pͥmis pͥn cipijs ꝑ ſe notis ꝯgnitis ſcꝫ ex ſola t̓mīoꝝ app̄hēſi onē ut ꝙ qd̓libꝫ ē vel n̄ ē. poſun̓t et ī ꝯcluſionibꝰ de mnrātis et in euidēti ꝯn̄s deductis ꝑ talia pͥncipia. quēadmodū dix̓t mathematicā eē ſcic̄ꝫ certiſſiāꝫ Achademici v̓o in qͥbꝰ ſocrates corneqdes et cice̓o dehic poſteioe̓s aliqͥ noua viſi ſūt īduxiſſe ſciaꝫ. n̓l ſcie̓ ymmo net hoc ſcire ꝙ n̓l ſcimꝰ. ita tolle̓ volue rūt e medio certitudinē oēm dicētes de ōni re ad v trāqꝫ ꝑtē ex equo diſputari poſſe. et itti neqꝫ pͥmō de quo locuti ſumꝰ certitudinē ſuꝑnalē. neꝫ na̓lem putebāt vllā eē. ¶ Deniqꝫ certitudo q̄ moral̓ dici p̄t vel ciuil̓ tāgit̉ ab griſtotile vna cū p̄cedēti certi tudine in ethicoꝝ ſuoꝝ pͥncipio. cuiꝰ ſm̄a ē. diſcipli nati eē in vnaquaqꝫ re certitudinē q̄re̓ iuxto exigenciam materie. Eque em̄ vicioſum eſt inquit ꝑſuodētē q̄rere mathematicū et moralē demrāntē. Non em̄ conſurgit certitudo moralis ex euidencie demrācōnis. ſed ex ꝓbabilibus cōiecturis groſſis et figuralibus inuigis ad vnā ꝑtē ꝙͣ ad alteram Talē certitudinē ſi penitus negauerīt achademicē

ſi nō eā p̄tēa ſufficientē dixerint ad aliqͥd moral̓it̉ oꝑari. viderīt qua roē p̄ſūpſerīt aliqͥd vel age̓ bonūi vel omitte̓ malū. Conformit̉ ad iudiciū rōnis quale dꝫ eſſe certū ſic̄ certa ē in ſe v̓tꝰ alioqͥn virtus nō eſt. enonachꝰ. ¶ Arāduerto volucer qm̄ ex pͥma certitudiē m̄lta poſſumꝰ et debemꝰ nos fideles ſine ſcrupulo corde crede̓ ad iuſticiā et ore cōfiteri ad ſalutē ꝓſequi defende̓ et tueri priuſꝙͣ vacillet vel auferatur a nob̓ hm̄odi certitudo. Intelligo pre tereq̄ ꝙ in ogibilibꝰ hūanis. q̄ trtā hn̄t vorietatē dicente qriſtotile et exꝑiencia teſte. ut caſu magis ꝙͣ arte cōſtare videāt̉. ſufficit tercia certitudo qua lis non ſemper ſcrupulos omnes abicit. ſufficit ut cōtempnat vel ſuꝑet ſic operādo quaſi nō ſint. Sꝫ qua racōe poſſit hoc fieri ſcire cupio. qͥd aduenane in hijs egat. ¶ Volucer. ¶ De ſcrupulis ſic̄ p̄diximꝰ iudicat aliter agendū eſſe dū oriuntur ex p̄tecitis alit̓ dū in eis que agenda ſūt occurrerīt. De p̄teri tis quidē oꝑibus illam amplectit̉ gregorij ſm̄am. bonarū menciū eſt ibi culpū agnoſce̓ vbi culpa nō eſt conformiter ad illud. iuſtus in pͥncipio accuſator eſt ſui. Conſtituens itaqꝫ ſe coram tremendo tribunali diſtricti iudicij dei cōſcienciā ꝓpriā audit et ſuſtinet accuſantē eū qͣnto maiori ſeueritate ſcit et p̄t. qͣtenus fiat ei ſpūs cōtribulatus et ingene cōfuſio contricio et humilicicio cordis. ita vt cadat a ſe per omnimodā ꝓprie defenſionis deſperacōnē

Neqꝫ em̄ vult cū diuina iuſticia cōtēdere. neqꝫ cō ſciencie ꝓ iuſticia teſtimoniū ferēti cōtra reū ſilen ciū impone̓. ſuadet pocius ut clamet vocibus inag nis. Iſte ē equiſſime iudex deꝰ. iſte qͥ iuſto iudicio tuo dūpnādꝰ ē. peccciuit em̄ in tolibꝰ et talibꝰ ſuꝑ nu̓m arene maris. ita ut pcc̄a ſua vix totus cope̓ poſſit mūdus. ſūt em̄ abiſſus multe et tenebroſa nimis q̄ altā ſibi dāpnacōis abiſſū meruerūt et in uocāt. et hoc dn̄e deꝰ in voce cātharcictarū tuarū hͦ eſt viarū tuarū inſcrutobiliū et iudicioꝝ occultoꝝ in quibꝰ hō cōſtitutus vide̓ nō poteſt an amore vel odio dignꝰ ſit. neqꝫ cognoſcere de ſuis oꝑbꝰ qͣntū cūqꝫ iuſta videant̉ quo terminēt̉ fine aūt qua diſ trictione iudicentur. Accuſatus inter talia reꝰ nō defenſoris ſed accuſatoris teſtis ⁊ iudicis in ſe por tes egit exaggerās quantum poteſt; qui eciā ſi to cius populi criſtiani fudiſſet ſanguinē. ſperait in il lo apoſtoli verbo. ſi nos iudicaremus nō vtiqꝫ iu dicaremur. Quo ꝯtra fit in humanis iudicijs. qm̄ cōfitēti crimē mors infert̉; apud deū vero apud quē eſt miſericordia et copioſa redempcio. qiſericordio hic dū viuimus ſuꝑexalcat iudicium. quo ſit ut dūpnandꝰ in curia iuſticie hēat aditū cū fiducia ad thronū gracie eius q̄ ſaluait dāpnantes ſe abſolu cionē cōferens in auxilio oportuno. p̄cipue ſi dimi ſerit homo ex corde debitoribus ſuis. ut ꝑticipes ve ſit eos fieri glorie. neqꝫ vindictam querere cupiat

ſꝫ oret ꝓ ſalute ſua: quo fit ut fidēter dicat deo bul los venie ſue p̄ſtando hn̄s dimitte nob̓ debita nrā ſicut et nos dimittimꝰ debitoribꝰ nr̄is. qoneichi ¶ Calia frequenter audiui volucer. ſꝫ qͣliter abſqꝫ mendacio vel fictione p̄t in multis tale aliqͥd agi nō ſatis aꝑtū eſt. Eſto nēpe ꝙ de p̄teritis oꝑibus ſcrupuli ſint in cōſciū. nō idcirco ſe iudicere reā h Eſt em̄ ſcrupulus vacillacio q̄dā dubitacō vel fomido cōſurgens ex aliqͥbꝰ cōiecturis debilibꝰ et ne certis. Alioqͥn ſi ex vehemētibꝰ argumētis et ꝓba bilioribꝰ ꝓ hac ꝑte ꝙ ꝓ altera dubitacō ꝯſurgeret iū nō ſcrupulꝰ ſolꝰ vel leuis trepidacio dici debe̓e. ſꝫ moral̓ de tnͣſgreſſionē certitudo. eiꝝ v̓o neꝫ care tū videret̉. ſꝫ ꝓpt̓ hm̄odi ſcrupulos cōſciā teſtifica cionē vel dāpnacōeꝫ ferret certū. nūqͥd int̓rogote ab hominibꝰ vel aicrit̉ a ſeip̄o. neꝫ mētiri ſibi volēt reſpondebit ꝓpter ſolos ſcrupulos ſe in veritate re am ſe triminoſam ſe dompnādā exiſte̓. nōne mag in hoc caſu de merito qͣm de peccato et ita pocius de ſalucicione q̄m de dampuncione preſumit. Quo pacto fert igit̉ ꝯtra ſemet ipſam dompnacionis ſentenciā; Auget dubitacōeꝫ apoſtoli dictū. ꝙichi inquit ꝓ minimo eſt ut a vobis iudicer vel ob hūa no die. ſed neqꝫ meipſum diiudico qui tamē alibi ſe primū fatetur inter peccatores. Venit inqͥt deus ſaluos face̓ pcc̄ores quoꝝ pͥmus ego ſum. Oro que lē ad iſta rn̄ſionē aduena noſter dares MHoluer
puſt

Qualē minirū dat cplūs dū ſubdit ad p̄allegatū qd̓dā v̓bū. qͥ me iudiccit dn̄s ē. et alibi. Scio ꝙ nō habitat in me bonū. cōformit̉ ad illud xp̄i. Qui ex ꝓprijs loqͥtur mēdox ē. Certiſſiā igit̉ nō ſcrupu loſa roē tene̓ debet oīs hō viuēs. qm̄ ſine grā dei dāpnatꝰ ē. quaꝓpt̓ humiliet ſe hō qͣntū potuerit ſi bi vileſcat ſe deiciat ſe cōcultet in recogitacōe ſua qꝛ nō hrēt qͥd deo dāpnanti reſponderet qͥd obice̓t dicēti. amice nō facio tibi iniuriū. accipe qd̓ tuū eſt et vode. Quid ē autē illud tuū niſi pcem niſi mēdo ciū? legiſti ꝙ ſcūs abbas agathon moriens frībꝰ int̓rogantibꝰ an time̓t. et an in oꝑibꝰ ſuis cōfide̓t rn̄dit. In veritate timeo. neqꝫ cōfido in oꝑibꝰ meis quouſqꝫ venero an̄ deū. qm̄ alia ſūt iudicio dei aliq hoim̄. ¶nonachꝰ. ¶ Totꝰ trede mͥ volucer horrore cōcutior. totꝰ merore tobeſco. totus in deſolacionē et in qͣndā velut deſperacionē deicior hec audieris. nec qͥd de p̄teritis neqꝫ de futuris agā ſcio. ¶ Volu cer. ¶ At vero germanꝰ tuus hac cōſid̓acōe ſic vti nititur. ut inter tot premencis mundi malo inter tot hoſtiles carnis ac demonis moleſtias per ipſam dn̄o ꝓpicio forciorē aſſurge̓ q̄rat in ſpei ſolidi orem conſolacionem. et intrāquilliori pace quieſcere. cuius racōnē et modum collocucio diei pͥoris expoſuit. monachꝰ. ¶ Memini. ꝑ deſperacōeꝫ em̄ ad ſpem venire docuiſti. cauſant nichilominꝰ ſcri puli tales inqͥetud inē mētis quā fluctuare faciūs

a qua ſicut muſce moriētes ꝑdūt ſuauitu̓tē odorie id eſt deuocionis et qmoris ſentimentū. Euigilabs demū cōpellūt et ex ſuſciture dilectū pͥuſꝙͣ ipſa velit ¶ Volucer. Iaccipito conſilium. Scd̓m mētrū quarti. Ignū tabeſcit in te Scrupulis excigitatum Cor gemens et anxiatum Perſta forcius in ſpe Filijs ſuis quid obeſt Prouida cura patris ſcie Pane filiorum ſeruus Vt quandoqꝫ cibatur Sic cibo ſerui frequenter Paruus veſcitur heres Glorietur ut nequaqͣ Et ſperet cor vtrimqꝫ Proximum ſolet iuuamen Fieri contribulatis Nonne fluctus et procelle Expurgant mare crebro Parturit filium mater Sed non abſqꝫ dolore Ietus alacrisqꝫ fies Norum prole beaitus Si memor dei recuſes Hic ſolamen habere

¶ Proſa tercia quarti. Fojonathꝰ. Ro qͥs blandimenta mūdi ſuꝑquerit. qͦs adī pleuerit ꝓpheticū votū. letet̉ cor meū ut rime at nomē tuū? qͥs ad ſacrificiū ſalutis offerēdū acce dere preſūpſerit; ſi fuerit alienus a dulcedine dei. ſi aruerit ſicut mons gelboe in quo nec ros deſuꝑ ve frigerēe nec pluiua rigans et fecūdans cadat. ſed ſit ſibi celū eneū et terra ferrea deſerto et inciqͦſa ¶ Voluter. ¶ Plurimos crede michi fefellit nimia ſentimētoꝝ hm̄odi ꝯqͥſicio ſeu cupido. hoc in turelupinis et begardis. hoc in qͥbuſdā deuotis nō ſecūdū ſciām exꝑtū eſt qͥ deliramēto cordis ſui ꝓ dei ſentimentis āplexātes tͣpit̉ errauerūt. alij fruſtra conati ſūt ad nichil paſſionebilit̓ affici. cū ſentiret aplūs aliā legē repugnātē. Alij itri deo ſe voluerūt trade̓ ꝙ oiā deꝰ ageret in eis tm̄ mō paſſiue ſe hn̄ti bus. Alij ꝑ vnionē apicis mētalis cū ſpū ſcō tradūt hr̄ī ſciām miſticā de deo. ita tn̄ ꝙ deꝰ nō ap̄phē dat̉ ſub quacūqꝫ rōne velentis vel veri vel boni. ſꝫ ab iſtis et a pͥoribꝰ inqͥritur. vbi meritū erit ſi dilectionis volūtarie n̄llꝰ habeat̉ actꝰ. ¶ At vero qua racōe debeat cor tuū medias int̓ ſcrupuloꝝ ac tēp tacōnū agitacōes ſe gere̓. te docecit exemplū polpo bile. vtuntur nauti quodam vaſculo in quo ſuper cuſpidem erectam librato eſt ex tranſuerſu volubilis acus ferrea. cuius acies affecta eſt per magnetē quo fit ut in polū articū aſſidus ſit ſua directio

nō alit̓ cor affectū dei dilcōe in fide et ſpe ferri ꝯuēit in deū. porro ſicut ex motu voſis cōtinētis acū a̓gi tat̉ acus aliorſū nūc dextrorſū mīc ſiniſtrorſū. r̓dit tn̄ ſemꝑ in idipſū dū qͥeſcere ſinit̉; cōformit̉ t̓baci onē a̓ vacillocionē cor pati videt̉ ex ſcrupuloſis motibꝰ modo ꝑ has mō ꝑ illas paſſionū fluctuaci ones. moneat actū diuinꝰ qmor firmꝰ ſaltē in ho bitu qd̓ ſufficit. ſi nō penitus eiecerit ipſū homo. et ite ſufficit ut aliqͥs inueniat̉ cōſtācior reſiſte̓ peccō tis. ymmo corpꝰ expone̓ meerrtirio corēs actu talibus ſentimētis ꝙͣ alius obundant̉ plenꝰ eis Quo re patet ſignū iſtud ſenſibilis ſuauitatis inefficaci ter arguere caritatē dei ſi nō affuerint comites cō ritatis ſignate ꝑ apoſtolū. Caritas inquit paciēs eſt benigna eſt cū reliqͥs quas ſubiūgit. Itēqꝫ ſi fi des ſi ſpes ſi cetere v̓tutes informes eē pn̄t. dum de eſt coritus effugiēs a facie latētis ſuꝑbie. cur non poterit hec exꝑta ſuauitus? Guſtas igit̉ hanc ſuoc uitotē vtere cū humilitate et grārū actione: guſtu cores. fer in paciencio et mōſuetudine. attēdēs ꝙ aliquando demon abutit̉ nali bono tenei̓ cordis ut eſt in mulieribꝰ ſicut ecōnu̓ſo p̄t grā nale bonū tale in aduitorium ſui ſumere. ut vehemencior et crebrior inualeſcat ſpiritualis deuocio. Sed dum ſurrepit ſuperbiai. quibus enim non inſidietur que vexcire voluit apoſtolū tollitur hec pax interior. re ditqꝫ colaphizacio tēpcacionis cuſtos hūilitatis.
p

quo caſu ſufficiat grā dei. nec more gnͥaicōnis praiue et ꝑuerſe diuinū ſibi deuocionis ſignū querat. Vtnonachꝰ. ¶ Ecce relobimur in id qd̓ ab inicio qͣſi tū ē. qua rcicōe poterit aliqͥs qͥcꝙͣ aggrēdi ſub dubi o cōſtitutus an agat recte. ſi ex interiori ꝯſciē motu ſufficiens certitudo nō habet̉. ꝑibit deniqꝫ ōnis ars diſtīguēdi req̓s a falẜ īmiſſiones ꝓphecias a reuelaciones. Voluter. Mabes ſuꝑ hoc vltimo ſcripta nō pauca ꝑegrini nr̄i. primū vero reſpectu eoꝝ q̄ futura ſūt. de p̄teritis qͥppe iō diximꝰ. ſic ob ſeruare cōuenit. ut nō reputet̉ culpa vbi culpa nō eſt: alioquin caiuſatur erronea cōſciā. ꝯtra quā ſi qͥdlibet attēptetur fieri iā culpa eſt ſi fluctuet qnimus; p̄terea ſub hac dubitacōne velut ad vtrūlibꝫ neſciēs qͥd acturꝰ ſit. cōſiliū eſt ut nō agat qm̄ ex pone̓t ſe diſcrimini. quo caſu certū hēait ꝙ pecccit. Vis igit̉ qͥcꝙͣ ſecurus age̓. certꝰ ſis illud eē bonū neqꝫ v̓tuti conͣriū Sꝫ refert qua certitudīe. ſufficit nēpe certitudo moralis. qͣlē vouimꝰ ut vel nō ſis in pcc̄o dū facis qd̓ in te eſt. aūt ſaltē pcc̄m nō īcurris nouū ꝑ temeritatē. exempli grā celebrandi. orto ē em̄ ex diligencia tue p̄paracōis excuſacio. Ceterū moralis hec certitudo ꝑ doctrinā colligit̉ altero tri ū modoꝝ. Vnꝰ ꝓuenit ex alteriꝰ auctoritate. Alt̓ ex ꝓpria erudicōne. Terciꝰ ab expimētali cōſuetu diue. Sub pͥmo viuūt incipientes et animales. ſb̓ ſcd̓o ꝓficiētes ⁊ roͣles. ſb̓ t̓cio ꝑfecti ⁊ ſpūlges

Cōſoncit ph̓s trudens tres hoīm̄ muneries ad doc trinā inueniri. pauci ꝑ ſeipſos dociles ſūt ꝓpt̓ clō rā ſue cōplexiōis armoniā addo vel aliā̄ grāꝫ q̄ra tis datū. qua facilit̓ aigēda cōcipiūt ſcripturas ut auguſtinꝰ intelligūt. eulti ꝑ alios erudiūt̉. recipi entes ab eis intelligēciā ſcpͥturarū. cuit ſi neq̄unt credūt ſaltē dicētibꝰ et obediūt. Terciū genꝰ deſpe ratū eſt ad doctrinā qͥ neqꝫ doceri pn̄t. neqꝫ docen tibus aſſentire volūt. qͥbus relictis. ſūt em̄ plus diſ coli ꝙͣ m̄lta ex brutis q̄ ꝑ humanā domant̉ induſtriā. ut caues ut equi ut ſymee ut aues aliqͣ. Ficit ſermo de reliqͥs. puta ꝙ religionū īſtituendaꝝ pͥn tipolis cā fuit aucͣtus regiminis. cui magis obedi encia p̄ſtaret̉ ꝙͣ ꝓprie racioni q̄ in plurimis dubis valde ē debilis et incerta. Preualere ſimilit̓ hꝫ hec auctoritas reſpectu iumioꝝ quorūlibet ad ingrōs vel ꝑntes. qm̄ iudiciū ꝓprie racōis vel n̄llū vel īꝑfec tū hn̄t. hoc pitagore ſcola ſeruabat. Sic iubet do minꝰ dicēs. Int̓roga pres tuos et dicet tibi. maio res tuos et q̄nūcioibūt tibi. egiores ītelligo qͥ mul tis experiēcijs eruditi ſūt in cigibilibꝰ hūcnis. qͦcu iudiciā tradit ariſtotiles eē recipienda tūꝙͣ pͥncipia ꝓpt̓ m̄lta vidiſſe. Extēdit̉ hoc ad eos qͥ reſꝑcū diuinoꝝ ꝓpt̓ cōſuetudinē exercitatos hn̄t ſenſus. qͣles iā in ſolitudine ſibi viue̓ ſufficiūt. ¶ Super eſt ſanctus doctrine modus ꝓpoſito nr̄o vicimor. vn̄ ſumit̉ in aͣgēdis ſufficiēs ⁊ moralis certitudo.
pbi ine diunotn abi p̄apitui xuib̓ ſib̓ vſpiau iudulib ilppi multiti

Oritur modus iſte nutriturqꝫ ex ſtudioſa ꝑſcruta cōne diuinoꝝ mōdatoꝝ qualē ſuadꝫ ſapiēs. Que tibi p̄cepit deꝰ illo cogita ſemꝑ et in pluribꝰ oꝑbꝰ eius ne fueris curioſus. Et itm̄. nichil dulciꝰ qͣm reſpicere in mādatis dei. Hīc btm̄ dicit pſalmiſto qui in lege dn̄i meditatur die ac nocte. cum ceteris abſqꝫ nū̓o codētibꝰ in hāc ſentēciā. Itaqꝫ ſemel in ſcpͥturis ſuis locutꝰ ē deꝰ et idipſū ait iob nō repetet. qm̄ ſufficient̓ erudiūt et ꝯſulūt. tm̄mō relegā tur puro fideli et integro corde. ꝙ aliuolis qͥdē et incredulis tenebroſior inde naſcit̉ erroꝝ caligo. quos in hereticis olim neſcio ſi amplius noſtra hac eto te perſpicuum fuit. quando cecucientes facti ſunt multi circa fores principiorum moraliū que ſunt de primis impreſſionibus nature. que rurſus di gito proprio ſcripſit deus in tebulis lapideis ad in delibilem memoriā repetens ea tercio per fidei tro dicionem in euangelio. Itaqꝫ lugere plangereqꝫ compellimur. Tercium metrū quarti. Nigma ꝙͣuis perferat ſecū fides Eſt a fonte tamē lucis origo ſuci Per henc ſophie veritos recōdito Quā natura nequit inſinuoſſe potꝫ Reuelat ecce paruulis amans eos Atqꝫ docens et cum ſimplicibus gradit̉ Dui ſuperbis mēte cordis claudicur

Pule intellectus ſubſit ut ōnis ei Petitqꝫ ſenſus omnis ut ſe deneget Debet homo totus obſequiū domino Par nēpe beſtijs peccōdo factus eſt Indiget hinc fidei ſubdere colla iugo Vt ambulet vite vicis nec offendat Pandit qualis ſit finis habendus ei Precepta rurſus inculcat pͥue data Nam mos ꝑuerſus obmubilarat ea Vis ingredi vitā mandata cōſeruo Roborat hic deccidem xp̄s in alta leuans Si pͥma per ſe nota p̄cepta decem Mens ſcelerata docet falſa vel ambigus In hijs fides ſi ſit obſcurior plena Meridie polpans a modo qͥd ſuꝑ eſt Iheſu benigne quid poteſt inagis tuā Externis legem tradere ludibrio Nodos et regulas viuēdi deincepo Quos hijs eu̓ſis plebs tua ſuſcipiet ¶ Proſa quarta quorti. Imonochꝰ. Oc eſt o volucer ꝙ ſtomachabar nuꝑ mecū dū theologiā efferres. vn̄ fit ꝙ nōnullos ex theologis exꝑimur in nullo meliores vtinā non deteriores ceteris hominibus. ¶ Volucer. Nolo monache de aliena vita theologoꝝ nec alioꝝ ſcru tator eē vl̓ cēſor cui̓oſꝰ. hͦ vnū credidi ꝓpt̓ qd̓ ⁊ lo cutꝰ ſū ꝙ theologia n̄ admixta fidei ſpēi ⁊ caritati
It et vſiti. mines in putꝭ in faus in

inflat et officit. quēadmodū de ph̓ia ronoꝝ refert aplūs. qm̄ ꝓpt̓ inqͣtitudinē dati ſūt ſuꝑ alios homines in reꝓbū ſenſū. Cōm reddit. qꝛ cū cognoui ſent deū. nō ſicut deū glorificauerūt neqꝫ gras ege rūt. Ingͣtitudinē v̓o maiorē eē in cōtēptū vel obuſu theologie qͣm ph̓ie nemo dubitauerit. ꝓpteres ſic̄ apud ciceronē orcitor deſcribit̉ ꝙ ē vir bonꝰ dicēdi peritꝰ itai theologū noiōmꝰ virū bonū in ſacris lit teris eruditu. nō qͥdē erudicōe ſoliꝰ intellcūs. ſꝫ m̄ltonag̓ afſcūs. ut ea q̄ ꝑ theologiā intelligit tradu cat ꝑ iuigē rumīaicōuē in affectū cordis ⁊ execucōeꝫ oꝑis. qͣtenꝰ ſapiā ſcd̓ꝫ nomē ſuū ſapido ſit in boīs ſuauiter et iocūde in malis triſtabilit̓ et acerbe Alioqͥn tales inſtar vrie ferūt lrc̄s dāpnacōis ſue dāt adu̓ſus ſemetipſos ex ore ꝓprio iudiciū. plug inficiūt exēplo vite. ꝙͣ inſtruāt v̓bo doctrine. Sei cras deniqꝫ lrās inpudēter ſuis inqͥnatis moribꝰ et deſiderijs ſubſeruire cōpellūt ſenſū a ſcīs prībus traditū diſtorquētes ymmo ſepe neſciētes. Neſcio ꝓfecto ē ꝑs incgͣ taliū. qͥ ſe theologie ꝓfeſſores iec titunt. ita ut exꝑiri ſtupor ſit. idro qͥppe theologiā neſciūt. qꝛ ſe curis alijs quotidie tradūt. Eſto ſciant. vides quēadmodū racio doc hominū p̄clariſ ſima vertitur reprobis ad ſuā alioꝝqꝫ ꝑniciē. vinū quoqꝫ qͣnto melius tanto furioſiores eos qͦ ad ſobrietote ipſo nō vtuntur reddit. non vini vicio ſed potancium. Dicta ſine hec interim quatenus

aiō tuo triſti mos gereret̉. et ſolueret̉ queſtio fcō ſim̄l ut ea q̄ de theologica cōſolacōe ſcribimꝰ qͣlit̓ eē a quibꝰ accipienda ſint vtilit̓ inſinuaremꝰ. Cōfido in dn̄o ꝙ apud ydeotos ſollicitos de ſalute ſuā in qͥbus eſt ſimplex fides certa ſpes et ſuauis caritas inſidebunt fructuoſius in qiō theologice ſm̄e. iō nō fruſtra ſunt qͣm aput repletos lrīs gignētibꝰ ſciāꝫ illū quā inflare dicit aplu̓s. oculū vero qͥs neſciat qͣntū turbat aut excecat inflacio. ¶ Sūt alij minꝰ culpcibiliter neſcio minꝰ tolerabilit̓ errātes. quos ex doctrinadū moralē q̄rūt certitudinē. nullū lumē rōis mouet ad aſſenſū cuiuſius ogibilis. tm̄ modo ſatis eſt ſi dicere potuerīt. hoc ſcriptū eſt. hoc talis doctor in lcura ſua ſenſit. hoc alius ita poſuit. ſimi les aſpicientibꝰ verſo ad ſolē dorſo ſplendorem eiꝰ in montibꝰ. quos ad aſpectū ſolis nullus ſufficit oſtendētis digitꝰ attollere. Cur ito? Quia deorſū oculū merge̓ ſoliti ſūt vbi nō aſpicit̉ ſol niſi circūuolutꝰ caligine. Plone lucis na nedū ſenſibilis ſꝫ intelligibilis ita hꝫ. ut qͣnto longiꝰ ab origine ꝓtē ditur. eo fiait debilior craſſior et ſubobſcurior. ꝓpde rea ſi lumē intellectuale iugit̉ ad infimā cōſid̓anda demergitur groſſeſcit et craſſeſcit quodā mō in eptūqꝫ reddit̉ ſuꝑiora ꝙͣuis lucidiora cōſpice̓. ſed neqꝫ lumē veritotis accipiūt iſti niſi circumuolutū ſit qͣdā veluti caligīe traductioīs hūcne. qo nachus ¶ Exꝑim̄ id ſepe qd̓ dicis. Sed qͥd pmde
ylifit
none ē pītiu

faciēdū ſit inſinua. ¶ Volucer. Iehonendi ſūt ab in greſſu ſtudij nō ita fige ſolā in ꝯſtitucōibꝰ ſuis reti nēdis mēoriā ut plurimū mos eſt. qͥn exerceāt intellectū rōnēqꝫ cōſulant. ex qͥbꝰ pͥncipijs vel mora libus vel theologicis originēt̉ hm̄odi cōſtitucōnes Ita em̄ fiet ut colluſtrētur lūie pͥmoꝝ pͥncipioꝝ. c ſi vel nolūt vel nequeūt credāt illuſtratis. Recogifēt inſuper p̄ſtanciā hūane cōdicōis q̄ ad hoc cōdite ē ut totū ſenſibilē mūdū qͥ ꝑ ſenſuū portos ingredit̉ impͥmendo ſpēs ſuas atqꝫ ſimulachra reducāt in pͥmum pͥncipiū deum cū qͣdam ſimplifice cione et puritate. Ita ꝓcedens adeo mūdꝰ ſit eo cōtinue vulior in ſuis ꝑtibus quo longinqͥor ꝓut in elemētis vide̓ ē et in ſolis lūie. Rurſus aūt red dit̉ ſpūalior mag̓ ac incig̓ ꝑ oꝑacionē intellcus agētis in fantaſmata corꝑalia. ex qͥbꝰ elicit ſua d̓tu te ſpēs intelligibiles ſimplices et incorꝑeas. Et ſic̄ natū ex corne ſenſuum coro erait ſuo modo. ſic qd̓ naſcitur ex intelligibili ſpū ſpūs eſt. adeo qͥdē ut nō dubitauerit apl̓s dice̓. qͥ adhe̓t deo vnꝰ ſpūs ē cū eo. Hec oꝑacio p̄cipue ſpectat ad eleuatos the ologos exercitōtes ſe ad theologiā miſticā que ꝑ abnegacionē tēdit in ſimplificaicionē. vmi quādo veniendū ē ad agibiliū tractacōnē. oportet rurſus in inferiora reſpicienda deſcendere alioquin falle rentur iſti modi ad primos cōtrario. ſi lumini pͥn cipioꝝ he̓rēt adeo ꝙ ꝯcluſionū viſionē omitten̓t

exemplo aſtrologi cadentis in foueā dū ambulās reſpicit aſtre. Deniqꝫ ꝑfectus erit qͥ ſtudioſa circū ſpectione v̓ſabitur in vtroqꝫ. hūc iuriſtā theologū et cū theologo iuriſtā iudicabo; quales fuerūt pri ri doctores. ex quoꝝ ſūijs decretales decreteqꝫ cō pacte ſūt. Icponcithis. Maros affert etas nr̄a te les. cūm ſcire deſidero. ¶ Volucer. MPauci tolerāt labore ſtudij in multis vel etas vel ingeniū vel ſūptus non ſuppetūt. Euenit p̄terea ꝙ miſtica qgor acilla videns ſe peperiſſe habet cōteptui ſaacem do minū quā ſterilem exiſtimat. Rachel inſuꝑ fortaſſ limpidos hn̄s oculos irridet aliquando mordaciꝰ ſororis lye lippitudinē. cū ſe mutuo iure ſororio cō ueniat honorare. ipſam quoqꝫ agor imꝑio dn̄e ſue ſubici dictatisqꝫ ꝑ eā equū fueqt obedie̓. Sb̓ inde perpendis difficultatē infinitā quā habet mora le negociū dū ꝓſeqm̄ queritur quia non ſatis eſt intelligere quid rerum ſit et qd̓ rectū ſicut codit ſub arte tradere. ſed periculares circūſtancias que varicibiles ſūt ueqꝫ ſub arte neqꝫ ſua doctrina ve munt. Circumſpicere neceſſe eſt ſtatū in pͥmis rei publice cū moribus eam regenciū. ſi iuxto cōſiliū ſoceri moyſi ſint viri potētes timentes deum in qui bus ſit veritas et qui oderint auariciā. neqꝫ ſit opud eos ꝑſonarū accepcio nec incōſtācio neqꝫ depͣ uatū cōſiliū. Alioquin nō exibit ab eis iudiciū rec tu qͣntucūqꝫ fuerit poſtulatū niſi ꝓuiderit ex alto

deus qͥ ꝑ pueros ꝑ iniqͥs per buta ꝑ demones ſepi us exercuit iudicia iuſta. Qua in re thobiais ore di uino locutꝰ eſt. dū filio iuſſit cōſiliū ſemꝑ a ſapiē te ꝑquire̓. om̄i tēꝑe benedic deū. ⁊ pete ab eo ut vi as tucis dirigat. et ōnia cōſilia tua in ipſo ꝑ mane ā̄t. Que ſūt autē ꝯſilia dei aꝑuit ꝑſalmiſto loquēs ei. cōſiliū meū iuſtificaicōes tue; nō ita tn̄ ut hūanū cōſiliū deſercit̉. qd̓ vtiqꝫ debet exiſtimari diuinū. ſi rite ſi humilit̓ ſi deuote ſi obedient̓ fuerit inqͥſitū qͣ le zelus feruidus et oīs gn̓alit̓ paſſio vehemēs ſo let nec pete̓ nec petito vel ingeſto crede̓. ōonachꝰ ¶ Omittamus deinceps ea loqui q̄ ſub erudicōne doctrinali non veniunt. neqꝫ em̄ moralis certitudo quantum ex dictis colligo poteſt ſub vna regulo tradi que ſufficiat in omni caſu conſcienciam aigē tis reddere ſecurā ſe non deliquiſſe qd̓ ex euentu rerum perpendi ſepius ſolet. Molucer. ¶Propte req ꝯſtitute ſūt in figua tres cītutes refugij. fides. ſpēs. et coritus ꝯtinētes lauacrū pn̄ie et īmunito tis aſilū qͣtenꝰ pax ꝯturbata ꝑ ea q̄ ſe feciſſe formidat hō reformet̉. q̄ pax qͣlit̓ obẜuādo ſit ītellige ¶ Quartū metrū quorti. Vlchra pax ſūmi munus opiniū Te voluntati ſit bona tantū Nūcius defert miſſus ab alto Nam male menti qualis erit pox; Sternitur lecto ſorde repleto

Complet et ſpinis ſe vicīoꝝ Qualiū turba dilaceratur Tracta nūc iſtuc rurſus et illuc Diſſidet ſecū ſeqꝫ remordet Viribus vonis omnipotenti Stulta guerrā det more gigātū Pugnat econtra qd̓qꝫ creatum Ius ſui regis ſedulo ſeruans Si placet fiait vera tibi pax Ordinatus ſit primitus omnis Motus affectus nec vogus erret Queritans extra poſſe quieto Se frui mundo qd̓ neqͥt eſſe Pauca pertēptet. non alienis Iitibus ſe det. ſed nec hobenas Senſibus loxet. ſemꝑ auhelet Legis eterne iuſſa tenere. Litteris ſacris aſſiduus ſit Quippe dat pacem zelus earū Pacis eterne pignus et arram Proſa q̄nto et vltīa quarti. Vthoͣchꝰ. Dueniat oro pox iſta nobis. At vero nondū ſatis explicuiſti que ſit apud peregrinū noſtrū conſolacio ſpālis delimens eum in tam confuſi bili rerū tempeſtate. qualem in florentiſſimo nuper francie regno nominatim in celeberrima pariſienſi ciuitate contigiſſe non prorſuꝫ ignorat et
x. iſ

nos intuem̄. ¶ Volucer. ¶ Accipe ſuꝑ iſtis doctrinā theologie celitus īmiſſe. quam deinceps nō me loc putato cōq̄rens o homo ꝙ etuite tuc m̄lti depereūt qͥd queſo nouū accidit. habet etos ōnis mortuos ſuos quotidie recipit terramille modis hūauū genꝰ. hos peſtis. illos fames. alios gladius. mul tos naufrrgia. morbi incēdia voragines abſumūt qͥppe terra ſūt et in terrā reuertuntur. Nenciebo ris o neqͣm. dum eue dicenti ne forte moriamur. ſubintuliſti nequaqͣm. omnes ex tunc copitali ſuꝑ plicio adiudicati ſunt. Nul refert quis prior quis poſterior ſecuri mortis feriatur. Huum dobo tibi qd̓ iure confiteor eſſe timendum. quo merito vel de merito vita iamiam citiſſime deſitura finiat̉ apud iudicem deum. Scio mecū fateberis. interrogo tereſpondeait exiſtimacio tua. mortuos quos imma tura. violentoqꝫ nece deflegereptos: aut iuſta cā perdidit aūt iniuſta; ſi iuſta. cur inculpas iuſtici um? cur nō letaris lauans manꝰ tuas in ſanguine peccatoris? Si īiuſta. vide ſi ſobriū eſt eos plāge re quos pro iuſticia morientes beatos criſtus ap pellat. Sed dice̓s. potuerāt iniuſti viuēdo corrigi. iuſti vero plus ad ſuā alioꝝqꝫ ſalutē ſuꝑſtites iuſ tificari. ¶ Quid ſi ſordidꝰ ſorduiſſꝫ ad hut; ſi ſue dapnacōnis aſſidue penas auxiſſet; iuſtus vero ut ſepe fit. excidiſſet a iuſticia. Patet lacius iſto deductio. Nōne varij ſūt euentus belli. et nūc hunc

ſiūc illū cōſumit gladius. nt nō gloriet̉ accctus ut diſcinctus. quoniā nō eſt forciū bellum dicit eccleſi aſtes. ¶ Sed ad alciora cōſcendere noſtre racōnes volūt. q̄ nichil cōſuale nichil fortuitū tradūt deo. cuiꝰ ꝯſilia ſuꝑ filios hoim̄ humana curioſitas cōp̄hendere ꝑ ſingula nō p̄ſumat. attīgomꝰ tamē aliqua qͣlia ex ꝓpheticis et hiſtoricis libris nr̄is fas eſt collige̓. Deſtruxerūt aſſyrij ydolatre qͥdem ſine deo iheruſalē ſcām ciuitatē cū ppl̓o. qͥd ꝑ yſaiō dicat dn̄s audi. De aſſur v̓ga furoris mei. et bocilus ipſe eſt in manu eorum meā indignacio. Sequitur. Ipſe autē nō ſic arbitrabit̉ et cor eius nō eſtimabit. ſed ad conterendū erit cor eius. Ecce ꝙ deus malos de populo ſuo inter quos nō dubiūi fu iſſe quoſdā innocētes voluit ꝑ lōge deteriores affli gere. quales appellat virgam furoris ſui. ꝙͣuis ob ſequi deo bloſphemi non crederent. Quid ſi tale aliquid operatus eſt modo deus. qui poteſtatem habet vite et mortis. in cuius conſpectu non iuſti ficcibitur omnis viuens. Nonne frequenter in regimine reipublice cupiditas ſe putat ccrritatem cum hec cōe bonum illa ꝓprium cōmodum ſemper inqͥrcit. Eſto ſit caritas. qͥd ſi non adhibuit ꝓ ſui ſuoꝝqꝫ cuſtodia cōtra ꝓdicioſas inſidias cautelā qualē hūano p̄t et exigit induſtria. Quid ſi bella ſent adu̓ſus infideles aūt aduerſus exteros ſui re gis hoſtes et occubuiſſent. felices eos ī altee̓ vita

nōne iudicares nec morte turpi functos Ꝙ ſi pre ſentē tātū reſpicis vitō. terreat apoſtolꝰ. ſi in hoc vita inqͥt tātū in criſto ſperantes ſumꝰ miſercibi liores ſumꝰ ōnibus hominibus Quis p̄te̓a nouit ſi aſcenderit in aures dn̄i ſabaotij clamor flagicio rū ſcelerū et obhominacōnū; qͥbꝰ vel populꝰ vel ret tores et nobiles. vel vtriqꝫ forſan peccauerāt qͦs tradidit deꝰ nō in manꝰ infideliū ut alias plerūqꝫ qn̄qꝫ ꝑ ꝓuandalos gothos et hunos. aliqn̄ per ali os nominatim ꝓpt̓ ſpurciſſimā carnis corrupcōnē ut aliquibꝰ reuelacio dixit. Expoſuit ſuos modo deus cladibus belloꝝ ciuiliū vbi tumultuat̉ populus contro nobiles ymmo ſine lege ſine ordine nō biles int̓ ſe cū diſſecacōne mutua populoꝝ ſe deſtru unt. Punit crede michi deus occulciora ſepe delicto per flagella patēcici. illa eciam que per cōtritū cor et humilicitū deleto p̓dem fuerunt. quo ad culpā repetit in penam. hinc fit ut aliquos preſencioliter beneviuentes aliquando cōprehendat afflictio e̓ pro paruo ſicut putatur delicto nouo grādior puni cio ſubſequatur. quēadmodū cernere eſt in corꝑis egritudinibus que ad occuſionem facilem oriri vi dentur aut recidiuū pati. Sed da nullum neqꝫ modo neqꝫ antes preceſſiſſe demeritum. virtus vel exercetur ad meritum vel ad premium coronatur Adde ꝙ mutur deus ut plccet regna de gente in gentem propter iniuſticias et vorios dolos. na

bugodonoſor mēte captus deſtis eſt. teſtis troya. teſtis roma. teſtis doniel de diſſipaicōe monarchis rū qͣtuor pͥncipaliū. Hobet em̄ q̄libet res in terris qͣnda ſue duracōis ꝑiodū. atqꝫ viciſſitudini ſubiet tū ē. ſit hō ſit domꝰ ſit ciuitus ſit regnū ſit imperiū Nutauit p̄terea dn̄s ſacerdociū hely iuxto reuelacōnē ſamueli factā. cuiꝰ genꝰ ſaul exterminauit cū ciuitute ſacerdotū in ore gladij viros et mulie res ꝑuulos et lactētes. Vbi p̄cor attēde vigilant̉ eſt enim ꝓpoſito res accōmoda. vide quis occaſio nem preſtiterit ꝓximam neci crudeliſſime ſacerdotu ac virorum veſtitorū ephod lineo cum mulieri. bus et paruulis et lactentibus et ꝓrſus innotule cum horrenda demolicione ciuitatis. Nonne legis ꝙ dedinauerat dauid ad ochimielech ſacerdotem et ſumpſerat in neceſſitate famis pones ſanctos cū gladio goliad? Neuter iſtic culpabilis; et de do iud teſtis iheſus in euangelio licet vſus ſit bona mente. reuerſe memorans executus eſt nichilo i rius ſaul irritatus mola voluntate deſtructionem qua dei voluntas optima ſe facturam predixerat Canitur in pſalmis de deo. conuertit cor eorum no dubium egipciorum ut odirent populum ſuum. et dolū facerēt in ſeruos eius. Conuertit nitellige qꝛ materiani odij et doli miniſtrauit in multiplicacōs hebreorū et in miraculorū ꝑ moyſen on̄ſione Q circa focile ptꝫ eſſe fallax argumētū. ꝓuenerunt
iſliub

ex iſtius oꝑacione ſe andala mortes malaqꝫ ſine iumero. egit ergo talis culpabilit̓. nichil em̄ tam bonū quo neqͥcia ꝑuerſoꝝ neq̄at abuti. exemplū in ꝓteſtacione fidei ꝑ martires claret. et pͥmo in p̄dicacione criſti. qui non venit pacē mittere in ter rā ſꝫ gladiū. cuiꝰ ortus vtiqꝫ diuinꝰ tot innocentes ꝑ herodē dedit neci. Caſtigat pat̓ filiū. medicꝰ egrotū. ipſi ſe perimūt. nūquid aget pater ſuper fi lio. medicus ſuper egroto penitenciā. quia mortis occaſionē dediſſe viſi ſunt; non puto. ¶ Notaui̓s et in preſenti re quēadmodū pugnauerūt filij iſrl̓ tribꝰ vicibus cōtra beniamin ob vindictam peſſimi ſceleris in vxore leuite. cauſa iuſta ercit. et qd̓ fortuſſe miraberis. dederat deus aſſenſū pugnanti bus. victi ſūt pͥmo et iterū ſcd̓o vſqꝫ ad internecō nē qͥnquaginta miliū pugnatorū ex iſrchel. terci a pugna dedit eis purgatis et humiliatis victori am vſqꝫ ad omnimodā pene delecionē benyaimiti ce tribus; nō diſcurrā per plurima. ſcrutēti quippe ſcripturas meas occurrūt talis copioſe. quoꝝ lectio viuox eſt et quoſi malleus conterens petras ¶ Cōſolacionē deniqꝫ faciēs conͣ morliū cuſus inopinatos ⁊ qͥ iuſta dei bonitute vidēt̉ indigni. Si videris ait ecc̄iaſtes calūpnias egenoꝝ et violēta iudicia. ⁊ ſubuerti iuſticiā in prouincia nō mireris ſuꝑ hoc negocio qm̄ excelſo excelſior ulius eſt. Et īſuper vniuerſe terre rex imperat ſeruiēti.

et itr imꝑcit ut ſeruiāt ſibi eciam neſcientes eciā repugnantes et odientes ut demones. Vis nullū ex omicis perdere. vis eos poſſidere tijquille; oēs in deo dilexeris. ſuam vitam ſuam gloriam ſuas diuicius in eo recōditas habe. vtiqꝫ ſicut nō perdi tur deus. ſic amicos cū ſua vita gloria diuicijs ſēper et vbiqꝫ poſſidebis. Cetm̄ nemo deſperauerit de te iheſu bone. qm̄ cū ircitus fueris miſcd̓ie recordaberis. et ptꝰ tēpeſtatē trāquillū facis. tu rēpub licā ꝑ vorias ogitaciones purificare ſcis. velut ex actione mutua elementorū nobiliora gignis mixta Apud te ſunt innumerabiles modi purgacionis et ſaluaicionis electorum. vnus per ignominiam mortis que liba̓t eciam a purgatorijs ſupplicijs. alius per oblacionem totalem tēporalium cum cor pore vnde laqueus conteritur omniū debitorū quo rum fortoſſis alio modo non erat bene poſſibilis ſolucio. Alij forſitan egerunt tepide negligenter cauſam vel iuſticie publice vel legis diuine. aut cir cūſtancias culpabiles habuit ſua proſecucio. omnio mors abolere potuit eo efficocius quo contumie lioſius illota ē caruitqꝫ ſepulchro. Talic qͥs ōnia dinu̓et? Audebo ſublimius vocem attollere plena cōſolacōis ſcē. Itaqꝫ deſolacōnū omnium quas fu ror hoſtilis oꝑatus ē ꝓut cōquereris. int̓rogo qual̓ aſſignat̉ cauſa. ſi libido dn̄andi regēdiqꝫ. ſi vindcē zelus efferus. ſi diuiciarū vel opū execrāda fames

ſi tituli fortaſſis alij nō minꝰ ſcelerati ſacrilegi ne phandiqꝫ. felices oro nōne ſūt qͥ v̓tuoſis onimis obſiſtere conati ſunt; ꝙͣuis in oculis hoim̄ ſuꝑatiActores vero tāto infeliciores. qͣnto nichil infeliciꝰ impunita licēcia et ꝓſperitate peccanciū. qualiū miſerearis velim ꝓ ſua cōuerſione ſaluteqꝫ depre cans. Ꝙ ſi cauſa iuxta quorūdam impudenciam que ſe de ꝑtinacia dampnat aſſignetur defenſio ca tholice veritatis. vicia querens et errores corrige re. ⁊ hoc corgini iudice legitimo nūc ordinario iuit ſup̄mo. quid ni fidenter affirmauerim beatos eſſe mortuos qui pro lege dei ſui certauerint vſqꝫ ad mortem exemplo tot martirum. Quid ſtupes? qͦd me reſpicis; nolito mirari. ſi hobet quotidīe marti res ſuos mundus. ſi caro. ſi dyabolus. cur non he beat ſuos criſtus; Hīc apoſtolus. Oportet hereſes eſſe. vt qui probati ſunt manifeſti fiant. quomodo manifeſti; plone in bonum: ſi legem dei defenderint ſtrennue. ſed prorſus in malum ſi vel maligne im pugnauerint aut impugnantibus fauerint impu denter ſubdole nequit̉ ſubuertendo vel negando iuſticiam. Tales dixeris ſcandalorum cauſam om nium qualem egerūt in alios perſequentes aliqͦs dſqꝫ ad coronam martirij. Quo pacto inquies: Reſpondeo nonne mertirum cauſa fuit pro criſto pro veritote pro iuſticia pro viciorum redur gucione mors vndecumqꝫ tolerata. ¶ Attende

que̓ cauſa veddiderit ipſū cibel pͥmū martirē in lege nature. hec ininirū ꝙ in odiū iuſticie religioſe quā ſacrificiū obtulerat deo placebile coyn frater eū nichil tole cogitantē egredientē in agrū inſidioſe penit. vides quo pacto fit aliqͥs martir eciā dum ignorat. Omtto de ſeptem fratribus machabeis in lege ſcripto. qui non ob aliam cauſam ꝙͣ ne legem in porcine cornis eſu violarent atrociſſime necati ſunt. Noni loquar de iohanne boptiſta. qui legis vtriuſqꝫ moyſi et criſti limes quidam fuit cuius martirium ciliani non inuenitur cauſam hobuiſſe niſi redargucionem publici inceſtus. tho mas cantuarienſis ob defenſionem eccleſiaſtice libertatis. Leodegaius ob zelum domus francicontra ebrouium Agathes Agnes et Iucia prop ter fidem cōſtitatis glorioſo celebrantur martirio Et ita de plurimis quorum exemplis perſpicuum fit omnem hominem qui perimitur odio iuſticie et reritatis dum ſectatur illam proſeqͥtur aut defendit; inſignit̉ apud deum vero titulo mortirij q̄lecūqꝫ fuerit apud hoīes iudiciū. ¶ Quid ſi plus aliqͥd addiderī. īnocētes quidē occiſos cōſidero qͦs eſſe martires nullꝰ qͥ fidē habet eccleſie dubitaui̓t ſꝫ que racio martirij. nūquid alia dabitur qͣm odiu criſti ex cimbicōe regnandi proueniens. VVbi rurſus colligit̉ hec regula ꝙ īfentes e̓ pueri. qͣnto magis ꝓuectiores. quos ī odiuxp̄ionoꝝ ſeu criſti
t li̓ ppl

vel ſue legis perimūt infideles iudei ſarrciceni vel pagani aūt aliqui nominetenꝰ criſtiani hereticātes apoſtateqꝫ facti. aut in tyrannidis rabiem ver fi. tales martirio roronantur eciam mortis timidi p̄cipue ſi non alius criminis obex ineſt actu. Hec inſideant animo tuo. ſi abſqꝫ fictione meus es diſ cipulus. hec mentis turbaciones radicitus euellāt quoniam alcior ſecurior ſalubrior religioſior et glo rioſior nō eſt altera conſolacio ad quā prou̓ehere poſſit doctrina mee legis. ꝙͣ martirij tolerācia per qd̓ deletur in ꝓprio ſanguine q̄libet culpa ſimul et pena. ut ꝓtinus homo liber et expeditus euolet in celum vbi ſtatum hobeat omnium bonorum aggre gacione perfectum. ¶ Volucer. ¶ Hattenus o monache theologis locuta ſit. nos ex ſua noſtro qꝫ collocucione breuiter epylogantes. ſumaimus hoc cōpendioſū in omni tribulacione ſolomen. ut toto corde ſuſpiremus leuantes oculos in celum ⁊ dicentes. Deus et pater miſericordiarum et tociꝰ conſolocionis. in cuius miſeracione ſperandum eſt. cuius ſe voluntati conformandum eſt. a quo ē virtus paciencie. in quo eſt ſerenacio ꝯſciē. Nos interim trahere conemur in affectum qd̓ ſub qͣtri duo diſſeruimꝰ ꝑ intellectū. ā̄onachꝰ Fiat itar p̄cor. ⁊ pax dei q̄ exſuꝑat omnē ſenſū. cuſtodiat cor da ⁊ ītelligēcias nrōs in coritate dei et pacien̄ xp̄i vt ꝑ paciam ⁊ ꝯſolacōeꝫ ſcpͥturarū ſpē hēgmꝰ

¶ Tabula librl p̄cedētis. N ꝓhermo notāt̉ ⁊ cauſe theologice cōſolacōis que ſūt ſpes. ſcriptura. pacienciū. et doctrina. I N pͥmo metro deflet̉ miſeriai ciuil̓ diſſencionis In pͥmo ꝓſa pͥmi libri colloquūt̉ chochꝰ ideſt ſolitoriꝰ. et Volucer. id eſt nūciꝰ int̓medius. ſuꝑ ſtatu ꝑegrini ſeu viatoris. ⁊ de eiꝰ cōſolacōe ꝑ theolo giā. ¶ In ſcd̓o metro ponit̉ laus theologie in hoc ꝙ ē efficcix ꝯſolari. ¶ In ſcd̓a ꝓſa ponit̉ pͥmo ꝙ the ologis ſuā cōſolaicōeꝫ inchoait vbi et vnde deſinit philoſaphicō ꝯſolacō. ſcꝫ ꝙ cūcio agimꝰ an̄ oculos iudicis cūcta cernētis. Ampliꝰ ꝙ triplex ē iudiciū dei. vn̄ cōſurgit in nobis ſpes et timor. ⁊ qūo ſe cō mitōtur. Ampliꝰ ꝙ cū ſobrietute p̄t vtiliter recōgitari ⁊ tradi ꝯſideracō iudicioꝝ dei in p̄deſtīacōe et reꝓbacōe. ſicut fecit aplūs. Et dem̄ qͣliter oritur inde cōſolcicio intima et ſolis exꝑtis ꝯgnita. ¶ In 3 metro agit̉ de ſentimēto talis cōſolacōis. In 3. ꝓ ſa cigit̉ pͥmo in ſpāli. ſi cauſa ſit aliqͣ cur deus iſta vel illū p̄deſtinauerit. Dem̄ cū qua cautela talis cō ſideracio in particulari debeat aut poſſit admitti Demū quo pacto poteſt quieture ſpes in deo. ¶ In quarto metro pomitur exempla quomodo per temptaciones nō euellit̉ ſpes. ¶ In g ꝓſa tra ditur pͥº in qͦ ſpes cōſiſtit. et ꝙ de n̄llo h̓ ē deſperā dū. Ampliꝰ quō ꝑ ſūmā deſperacōeꝫ renit̉ ad ſpē et qͣntū ſit vtilis ꝯſid̓acō diuine p̄deſtinacionis.
hapl̓db ge IIIn timid ii natura tur diu

Rurſꝰ agit̉ de corroboracōe ſpei exēplo ſcōꝝ. ⁊ qūo ſtat cū lib̓tute. nec tn̄ plene p̄t hoc ītelligi ſine grā dei q̄ eſt vnctio docēs de omnibꝰ. ¶ In qͣnto et vltimo metro ponit̉ cōparacō cuiuſdā naute qͥ ex me dijs tēpeſtatibꝰ exilit in locū tutū et ſecretū. Tabula ſcd̓i libri N pͥma ꝓſa ſcd̓i libri fit ẜmo de ſtatu ꝑegrini. int̓ſerendo de varijs ſpēbꝰ falſe ſpēi. e addedo ꝙ ex cōſidercicione diuine bonitatis oiā libe̓ gub̓nātio ſumit̉ ſcd̓a cū theologice cōſolacōis. In pͥmo metro reꝓbat̉ opinio ph̓oꝝ ꝙ drꝰ agit de neceſſitate nature ſicut ſol lumē ſuū. In ſcd̓a ꝓſadat̉ racō cur diuina volūtus nō eſt dicēda age̓ ad extrai de neceſſitate naturs. Qūo p̄terea ꝓcedit alit̓ theolo gia ꝙͣ ph̓ia. Addit̉ diſtīctio t̓mēbris de voluntate hūcna et ꝯformitute eiꝰ ad diuinā. ¶ In ſcd̓o metro declarat̉ qͣlit̓ affectiones et īduſtrie q̄ ſparſim ſūt in brutis aiālibꝰ collecte ſūt in hoīē et in eiꝰ ra cione cui ſubdit̉ eius appetitus. ¶ In t̓cia ꝓſa fit ꝯqueſtio ſuꝑ difficultabe quā patit̉ liberū arbitriū in regēdo corpꝰ cōformit̓ ad rcōm racōnē. et de mō ꝯformādi volūtatē hūanā diuine exēplo xp̄i. Tan dem cō reddit̉ de varietute iudicioꝝ hucnoꝝ. In r̄cio metro dat̉ racō diu̓ſificeicōis iudicij rōis ꝑ ſi militudiēꝫ lumīs viſi ꝑ nubes a̓ ī ſpecul̓ variatis ¶ In 4. ꝓ. ſit ineſtigacō qͣlit̓ adiuuat̉ lib̓tas ar. et īfert̉ ꝙ n̓l ē cōſuale l̓ fortuitū ī ordiē ad pͥmā cāni

et iuxta quē ſenſū ip̄a poſſet dici fortūa vel fatū. ad dit̉ qͣlit̓ ex hijs q̄ deꝰ inuenit̉ reuelaſſe et p̄ſciuiſſe pulcherrīe ⁊ ſalubres reritotes eluceſcūt. In qͣrto metro docem ſub exēplo qͣdruplici qͣlit̓ in ſeqͥ debe ¶ mꝰ dei volūtatē. ¶ Tabula tercij libri. N pͥma ꝓſa tercij libri ptꝰ recapitulcicōeꝫ inchoat ẜmo de ꝯſolacōe theologie ꝑ pacīam. deſcribēdo qͥd ſit zelꝰ. ¶ In pͥmo mētro docet̉ ꝑ ſimilitudiēꝫ ignis et fuliginis qnͣtū ꝑiculoſus ē zelus ſi nō gub̓net̉ racōe. In ſcd̓a ꝓſa deducit̉ hͦ idem ꝑ affectꝰ huc mnos. dūdo cōm cur zelꝰ t̓bat iudiciū velut in ſomp nijs. Quolis p̄te̓a zelꝰ eſſe debeat. tā in hn̄tibꝰ auc toritatē regituuīa ꝙͣ in corētibꝰ ea. Deniqꝫ notētur plures cauſe rͣbatīe zeli in rectoribꝰ. ¶ In ſcd̓o me tro luudat̉ vita ſolituris ſibi vacās. In tercia ꝓ ſa fit ẜmo de illoꝝ zelo q̄ nō hn̄t regimē aliqd̓ pub licū docēdo ſub qͥbuſdā regul̓ qͣlit̓ et vbi debeāt vti vel n̄ vti zelo ſuo. ¶ In 3º metº docem ꝙ qͥlibꝫ ſit ꝯtētꝰ voccicōe ſua. et ſcd̓ꝫ illā bn̄ cigat. ⁊ ita ꝓderit ōnibꝰ nec ſe ledꝫ. ¶ In qͣrta ꝓſa declerat̉ qūo ſolito riꝰ p̄t oībꝰ ꝓfice̓. dem̄ ſubiūgit̉ ẜmo de pociā ꝙ ī ea ꝯſolacō theologica repōat̉. In 4 met̉ ponit̉ vti litas pacie ſb̓ exº iob afflicti. ¶ Cabula ē libri. N quarto libro ꝓſa pͥma loqͥtur detrepidacōe cōſciencie humane reſpectu iudiciorū dei et ꝙ nichilo minius labores aſſumēdi ſūt pro r̓publica. ⁊ adiu torio aliorum. fundondo ſe in doctrina ſuq.
Citipri

In pͥmo metro dat̓ racō cur deꝰ legē nalē dedie ī ſcpͥtis lopideis. de hīc in euāgelica lege repetiuit. In ſcd̓a ꝓſa ponit̉ diffuſe diſtīctio de triplici cer titudinē. addēdo qualit̓ intelligi debeat illud grego rij. Bonarū menciū eſt culpam agnoſcere vbi culpa non eſt. et qͣliter p̄t hoc ſine mendacio fieri. ¶ In ſcd̓o metro docemur qualiter vti debeamus ſcrupulis orientibus ex preteritis culpio. In tercia ꝓſa fit itm̄ ſermo ſuꝑ eadē re. docēdo ꝙ ſerenacō ꝯſciē ꝑ ſentimēta deuota nō ē ſignū effi cox dīne gre gͣtū faciētis. Addit̉ de mō ſe hn̄di reſpectu ſcrupuloꝝ ꝯſurgēciū circa ea q̄ ſūt poſteriꝰ agēda et qͣlis certitudo ſufficit. et vn̄ colligitur. ¶ In tercio metro loquitur ꝙ precepta legis nature ſunt eciam precepta fidei ec legis euangelice cōq̄rendo de erroribus contingentibus circa ea. In quarta ꝓſa loquit̉ incidet̉ de theologis et iu riſtis qͣles eē debent et qͣles aliqͥ ſūt. ꝯcludēdo ꝙ in morali negocio nō p̄t vniu̓ſal̓ ars tradi q̄ cōferre ſufficiat certitudinē in ꝑticulori qͦlibꝫ agibili quin cōſurgere poſſint ſcrupuli mentis inquiecatiui. In quarto metro docetur quomodo pax mentis poſſit aut debeat inueniri. In qͥnta ꝓſa ponit̉ ſb̓ ꝑſoā theologie gͣndis orō ꝯſolatoria ſuꝑ caſibꝰ hūgnis noiātim illiꝰ qͥ tūc frāciā ꝯcͣbabat. Cōcludēdo ſup̄mū ꝯſolacōis theologie qͣdū in animi p̄p aracione ad martirium.

¶ Notr ꝙ iſte liber preſupponit ꝙ lecturus ipſum vtiliter fuerit iam per moralem philoſophie conſo lacionem inſtructus et imbutus. hominē preteres requicit ocioſum non ocioſe ¶ Pota ꝙ pro intellectu p̄cedētis dialogi ꝙ Voluder eſt intellectus diſcurſiuus ⁊ racōcinatiuꝰ. co nachus eſt intellectus meditatiuꝰ et inqͥſitiuus. Deregrinꝰ eſt homo cōtēplotiuꝰ ſimul et actiuus. ¶ Conſumatū at cōpletū eſt hoc opub de aſolocio ne theologie mogiſtri Iohānis gerſon concellarij pariſienſis ad laudem et gloriā dei et vtilitatē legencium. ac impreſſū per me Arnoldū ther horaē Qui vult ergo legot dn̄m poſt hoc benedicot I 1. 1Dτ. ηιδ. τηιεν Out. 1. CC. xſ