Tabula ¶ Incipit tabula alphabetica ẜmonū ma giſtri vincentij ordinis p̄dicatoꝝ partis eſtiua lis omniū in hoc volumine ꝯtentoruꝫ faciliter Indicatiua De litera A Bhoīacio ſiue blaſphematio dei pe ior eſt inter omnes ſeptē modos ma le vite. Patet ſermone ferie ſexte pē xhecoſte. ¶ Abſtinentia cū moderamine ⁊ diſcrecōe ꝑficiē da eſt ptꝫ ſermone. ij. dn̄ice in albis. Et ſermōe ferie quite penthecoſtes Abſtinencia corꝑalis neceſſaria eſt pꝫ ſermone pͥmo dn̄ice pͥme poſt octauas paſche Actio xp̄i. Item omnis xp̄i actio nr̄ā eſt inſtru ctio ſer. iij. din̄ce tercie poſt octauas paſche Adoratio euchariſtie.i. hoſtie cōſecrate qualis erit ẜmōe pͥmo feſti corꝑis xp̄i. Adam per pctm̄ ſuum traxit nos oēs ad plures defectus ſiue plura mala ſermōe pͥmo dn̄ice ter cie poſt trinitatis. Ibidem nota hūiliacōe poſ ſumꝰ recuꝑare q̄ adā ſuꝑbiēdo amiſit Aduentus meſſie generalis duplex eſt ſer. pͥmo dince tercie poſt octauas paſche Aduentus ſpūſſancti tria bona nobis confert. ẜmone tercie ferie poſt octauas penthe. Affectio celeſtialis ſiue deſideriū ad paradiſum .i. ad celū empirreū eſt optimꝰ modus lacrima rum ſer. ij. dn̄ice ſcd̓e poſt octa. paſche. Afflictio penitencialis in nobis modica eſt ſed pctā ſunt multa magna ⁊ grauia. ſer. pͥmo ⁊. ij. dn̄ice ſcd̓e poſt octauas paſche Agilitas corꝑis glorificati quāta eſt poſt reſur rectione quere in die paſche ſer. ij Alleluīa canticuꝫ leticie qn̄ cantari debet ⁊ vn̄ dicitur ſer. ij. diei paſche. Altaris ſacrificiū duas habet ꝯdicōes ſeu pro prietates ptꝫ ſer. ij. feſti corꝑis xp̄i ¶ Altitudines ſiue ſecreta mirabilia ſacramēti eu chariſtie patet in E. de euchariſtia. Ambulamus ad paradiſū celeſtem vel equitan do vel pedibus ābulando vel nauigādo vel na tando vel volādo ſer. v. din̄ce. vi. pª trinitatis. Amor ſiue amicicia frāternalis oma interptat̉ ad bonū ſer. pͥmo dn̄ice quarte pꝰ Trinitatis Amor ꝓximi fundamentū eſt tocius legis xp̄i. et principiū oīm bonorū ſermone ſexto dn̄ice ſe cude poſt Trinitatis. Amor xp̄i ad nos tantus eſt ꝙ accepit omnem iniuriā et crudelitatē nrām ad ſe pꝫ ſer. iij. dīce tercie poſt octauas paſche ¶ Angeli cantant nobis catilenam: triplicē virtu tem in ſe ꝯtinentē ptꝫ ſabbato poſt aſcēſionis ¶ Angeloꝝ chori ſeu ordines qͥ ⁊ quot ſunt pꝫ in ſermōe aſcenſionis dn̄i Angeloꝝ peminentia ⁊ etiā ordinacōeꝫ vide ſer ſcd̓o dn̄ice pͥme poſt octa. paſ. Et ī ſer. ſexto dn̄i ce. ix. poſt Trinitatis Animaꝝ purgatorij quatuor ſunt ꝯdicōnes a nobis valde diuerſas ſer. ij. do. xj. pꝰ Trinita. Anime dānate vide in D. ſcꝫ dānatorum Animaꝝ defectus ſiue mala ꝓuenerūt ex pecca to ꝓthoplauſti ſer. pͥmo dn̄ice. iij. pꝰ octa. paſ. Apparuit xpūs poſt reſurrectōem multis mo dis ptꝫ ſer. diei paſche. ij. Et āplius quere ī. R. de reſurrectione. Apparuit xpūs poſt reſurrectionem in triplici forma ſermōe ferie quarte paſche. Appellare debemꝰ ꝯfidēter de iudico iuſticie dei ad iudiciū mīe eiꝰ ſer. iij. ferie ſcd̓e rogacionū. ¶ Arbitriū reꝑitur in pluribus creaturis ſed ſolū in hoībus reꝑit libeꝝ ſer. iiij. din̄ce. iiij. pꝰ trini. Arbitriū libeꝝ qūo ꝑ quatuor ligat̉ ptꝫ ibideꝫ. Ardens erit deſideriū nr̄m in orōibus nrīs ptꝫ ſer. iij. ferie ſcd̓e rogacionū ¶ Arguet dn̄s mundū de multiplici pctō cū vene rit ad iudiciū ptꝫ ſer. ij. din̄ce tercie pꝰ octa. paſ. Argumēta multiplicia diaboli per qͥ arguit tra hēdo nos a bono ꝓpoſito. patēt ſermone quīto dice. xxv. poſt Trinitatis Argumentis multis.i. apparicōibus diuerſis patuit reſurrectio xp̄i Sabba. poſt paſ. Arma q̄ induere debemꝰ vt fortes ſimꝰ in reſiſtē do ꝯtra diaboli ſuggeſtōnes patēt ſer. iij. ⁊. iiij. dince. xxi. poſt Trinitatis Artes diaboli qͣꝫ varie ml̓tiplices ⁊ fallaces ſūt Et arres xp̄i qͣꝫ vere ſunt in oppoſitū ptꝫ ẜmōe quīto dnice. xxv. poſt Trinitatis. Articulꝰ reſurrectōis maioris fuit difficultatis nō ſolū fidelibꝰ ſed etiā infidelibꝰ ad credendū ſermōe tercie ferie ⁊ ſer. ſabba. pꝰ paſche. Articulus reſurrectōis ad oēs ſenſus hoīs decla ratus eſt patet ibidem ¶ Articulos fidei ſcire tenemur ⁊ ſepe in peticōni bus ⁊ orōibus nrīs ex pͥmere adminꝰ mane ⁊ ſe ro qꝛ mire virtutis ſunt ſer. ij. ferie. ij. rogationū Aſcedit nemo ad celū niſi qͥ de celo deſcēdit quo intelligit̉ hoc ſermōe. iiij. Trinitatis Aſcēdimꝰ celū ꝑ noue gradus ptꝫ ibidem. Aſcendimꝰ monte dn̄i.i. celeſte curiā cū ornati ſumus quatuor virtutibꝰ quas dauid enarrat per ſpm̄ſcm̄ ſer. iij. dice. xi. poſt Trinitatis. Aſcēſio xp̄i glorioſa nobis fuit expediens vtilis ꝯueniens ⁊ vtilis ptꝫ in ſer. diei aſcēſionis. ¶ Aſcēſiōis xp̄i nota ſex circūſtācias ſeu ꝯdicōes Tabula que eciā erūt in deſcenſione eius ad iudiciū. ſer mone ferie ſexte poſt Aſcēſionis. Auaricie peccatū aſſimilat̉ ſtatere iniq̄ ⁊ pōde ri doloſo. ſermone. iiij. dn̄ice ſcd̓e pꝰ octa. paſ. ¶ Auaricia cōparat̉ latrocinio. ⁊ auarus latroni ſer. ij. dn̄ice tercie pꝰ octa. paſ. De litera O Aptiſmus mūdat a pctō originali. vi de ſermone. vi. doīce in albis. ¶ Baptiſmꝰ quo mūdamur ⁊ purgamur nos eſt quītuplex. patꝫ ibideꝫ. Baptizatꝰ ſi crediderit ſaluabit̉. vide pulchꝝ ſermone ſer. iij. doīce infra octa. paſ. ¶ Baptiſmus aque ē primū ſacr̄m eccīe princi palius ⁊ coīus. Et dicit̉ hoc baptiſma vnū tri pliciter. cū canit eccīa. Cōfiteor vnū baptiſma etc̄. patet ibidem. ¶ Gapatizādi modus ⁊ forma ptꝫ eodē ſer. ¶ Baptizādi modū vide eciā ī ẜmo.i. diei trīta. ¶ Beatoꝝ locus eſt ineſtimabil̓ ſcꝫ celū empirre um. ſer. ij. do. pri. poſt trinitatis. Geati quo viſitent loca dānatoꝝ. ⁊ vident pe nā eoꝝ. ſer. i. doī. prime poſt trinitatis ¶ Beneficia xp̄i generalia qͣtuor ſunt de qͥbus re tribucōeꝫ honoris ⁊ laudis tenemur ei facere. ſer. infra octa. Aſcenſionis ſcꝫ in oībus. Blaſphemia ſiue abhoīnatio peior ē inter mo dos ſeptē male vite. ſer. ferie ſexte penthecoſtes Blaſphemia iracūdoꝝ notabiliter expͥmit. ſer mone ſcd̓o dnīce. iij. pº octa. paſche. ¶Gonū qd̓ habemus a deo qͦtuplex ē. ⁊ quō vnū ab altero dr̄t ptꝫ ſer. A doī. xiij. pꝰ trinitatis L De litera Amera in qua xp̄s faciet ⁊ p̄parabit cenā Iuā quotuplex ē ⁊ quot āgulos hꝫ illa. pꝫ ſer. prio doī. ſexte pꝰ trinitatis. ¶ Cātilena quā angeli cātant ꝓ noſtra ſaluacōne tres hꝫ virtutes Sabb̓o ꝑª aſcenſionis. Cātilene quedā ſunt abulatibus peregre neceſ ſarie. patēt ſer. vi. dnīce. xx. pꝰ trinitatꝭ ¶ Capitanei infernales oīm dyaboloꝝ qͥ ⁊ quot ſunt ī inferno ⁊ vn̄ temptāt. ptꝫ ſer. ij. doī. xxiij. poſt Trinitatis Captiuitas peccati quo detenti ſumus qͣꝫ ꝑicu loſa eſt. vide ſer. iij. doī. vi. poſt trinitatꝭ. Caracter qͥ dat̉ preſbiteris ī ſacro ordinū eſt in delibilis. ſer. vi. dnīce in albis. ¶ Charitas cordialis qͣꝫ neceſſaria ⁊ vtilis eſt. pa tet ſer. iij. dn̄ice. xxiiij. pꝰ trinitatis. ¶ Charitas ſuꝑnalis eſt optimus gͣdus bone vi te. ſer. ſcd̓o dn̄īce prīe poſt octa. paſche Charitatis obiectu deꝰ eſt. Iteꝫ charitas alias ꝟtutes theologi. excedit. Itē donū earitatꝭ vī culū eſt ꝑfectōis. pꝫ ſer. quodā infra octa. aſcē ſionis ſcꝫ Ante omnia. Caritatis nota tres gradus Ibidem ¶ Tharitatis deifice nota eciā tres gradus ſermo ne qͣrto dn̄ice.xxij. poſt trinitatis. ¶ Carnaliter loqui ⁊ cōuerſari eſt quartus gͣdus quo itur ad infernū. ſer. iiij. do. xi. pꝰ trinitatis Caro ſubici debet imꝑio aīe. vide in dn̄ica in al bis ſermone ſcd̓o ¶ Caro nrā dicit̉ ancilla. aīa ꝟo vera filia. Ibidē Caſte viuere in guloſitate ⁊ ebrietate ē magis miraculoſum qͣꝫ mortuos ſuſcitare. Sermone tercō dn̄ice prime poſt octa. paſche Latholica fides quo teneri dꝫ quere ī domini ca prīa pꝰ paſcha ſcꝫ in alb̓. ſer. v. ¶ Celebraco miſſe. vide de miſſa in. M. ¶ Celebrādo quidā errat. vide in errore. ¶ Celi ꝓprietates q̄ ⁊ quot ſunt. Et in quo celo nos hic viuētes corporal̓r mēte ꝯuerſari debeꝰ. Cena xp̄i q̄ eſt. ⁊ qͥ ſunt ad eā vocati. ſermone prīo dn̄ice ſcd̓e poſt Trinitatis ¶ Cenſus ſiue nūmiſma que vel qd̓ deo tenemur qualis vel quale eſt ptꝫ in N ſcꝫ de numiſmate ¶ Cibamur ſpūaliter qͥncunqꝫ miſſam debite au diamus Ser. i. do. prīe pꝰ octa. paſche Cibus que comedemus hic ꝯuiuādo ⁊ prāden do cū rege xp̄o multiplex eſt. patet ſermōe ſcd̓o dn̄ice. xx. poſt Trinitatis ¶ Ciuitatis fortitudo ꝯſiſtit in ſeptē. vide in ſer mone ſcd̓o dn̄ice prīe poſt trinitatis Claritas corꝑis glorioſi excedit claritate omni um planetarū Ser. iij. dn̄ice in alb̓ Claudi vocātur ad ꝯuiuiū xp̄i quare hoc ⁊ qͥd deſignat̉ ꝑ eos Sermōe prīo dn̄ice ſcd̓e pꝰ tri ¶ Cogitacōes quatuor habebimꝰ ī mēte ꝑ quas. trahi poſſimꝰ ad patrē noſtꝝ celeſtē. Sermōe ferie. iiij. penthecoſtes Collocamur in optimo loco a xp̄o tanqͣꝫ oues a vero ⁊ bono paſtore Sermone prīo dn̄ice pri me poſt octa. paſche Colluctacō multiplex ꝓhibetur nobis ab apl̓o ſer. tercō dn̄ice xxi. poſt trinitatis Cōmunicare volēs cōtra tres reges malos vic toriā habebit qͥ de omni peccato temptāt. Ser mone ſcd̓o infra octauos aſcenſionis Cōmunicare obligamur ſel̓ ad minus in anno realiter. ſed in qualibet dn̄ica ſpūaliter. ſer. prīo dn̄ice prime pª octa. paſche. ⁊ in octa. ſacͣ. ibid̓ ¶ Cōpaſſio ſeminal̓ qͦ ad ꝓximū optima ē eleōſi Tabula na ſer. ij. dn̄ice ſcd̓e poſt octa. paſche. Concluſiones tres ſubtiliter oſtenduntur de opere dei bono qd̓ in nobis incipit cōtinuat ⁊ ꝑ ficit ſermo. v. dince. xxij. poſt triniratis. Cōcordia ſiue pax in triplici ſtatu hoīm ſeruari debet. ſed diuerſimode. qͣre hoc in dīica in alb̓. Sermone primo ⁊ ſcd̓o. Amplius de ꝯcordia quere in P de pace. Concordia fraternalis neceſſaria eſt ad acqͥren dū ſpm̄ ſcm̄. ſer. pri. diei paſche ¶ Condicōes ſeptē male ip̄ius infirmi note fiūt ꝑ dictū Iob ſer. ſcd̓o dn̄ice ſcd̓e pꝰ triuitatis. Cōdicōes peccatoꝝ octo vide ſer. v. do. ij. pꝰ tri Confeſſio ſacr̄alis eſt gͣdus quidā ꝑ quē aſcen dimus ī celū ſer. iiij. diei trinitatis Confeſſio ſit in inferno nō deo ſed dyabolo ex vehementi anguſtia dānatoꝝ ſermone ſcd̓o do mīce. xi. poſt trinitatis Confeſſore eligemus nobis magis diſcretū ſer mone prīo din̄ce qͣrte poſt trinitatis. Confirmacō qꝛ eſt quoddā ſacramentū querē da eſt in litera S de ſacramētis ¶ Confidere nemo debet ex ſe tqͣꝫ ex ſe aliqͥd facere qꝛ oīa a deo ſunt. ſer. iij. do. v. poſt trinitatis ¶ Confortatiuū triplex cūti ad paradiſuꝫ celeſtē ptꝫ ſermone. v. din̄ce ſexte pꝰ trinitatis Conſcīa noſtra dicit liber dei qꝛ ex ꝯſcīa deꝰ no ſcit opera noſtra ⁊ nos noſmetipos dn̄ica infra octa. Aſceuſionis. Conſolacōes tres magnas fecit nobis xp̄s. ſer. primo dn̄ice. iiij. pꝰ octa. paſche. Cōuerſacō noſtra erit ī celis quō hoc intelligit̉ ſer. iiij. do. xxiij. poſt trinitatis. Corde decē in pſalterio deſignāt decem precepta decalogi In die paſche ſermo. pri. ¶ Coronari voluit xp̄s vt ſuꝑbia que eſt radix oī um maloꝝ ⁊ initin noſtre perdicōis nos vitare doceret. ſer. iij. dn̄ice pri. pꝰ ecta. paſche ¶ Corpus dn̄icuꝫ qͣꝫ drn̄ter dat̉ nobis hic ⁊ ī eter na gloria ſer. ij. diei paſche. Corpus xp̄i poſt reſurrectōeꝫ qͣtuor dotibꝰ fuit dotatū ſcꝫ nobilitate. agilitate. claritate. ⁊ im paſſibilitate. Pꝫ ibidē Eciā ſer. iij. dinice ī alb̓. ¶ Crapula quot defectus ⁊ morbos corpori ad ducit ptꝫ ſer. prīo dince. xvij. pꝰ trinitatis ¶ Creaturarū diuerſaꝝ diuerſuꝫ nota gradū ſer. quarto dinice..iiij. pꝰ trinitatis. ¶ Creaturarū nouarū in aīa. xv. ſunt cōditiones ſermone quīto dnice. xxij. Creatōem mūdi vide infra de M Credere deo credere deū ⁊ credere in deū quomō dr̄n̄t ptꝫ ſer. ſcd̓o dn̄ice xxi. poſt trinitatꝭ ¶ Credere qͥd tenemur ⁊ quo. Et ꝙ credentia ſim plex eſt neceſſaria ⁊ meritoria ſer. v. in albis. Credere tenemur articulos fidei hoc dcm̄ eſt ſu pra in A de articulis vide ibi Chriſti dicimur om̄s criſtiani ⁊ ei ꝑtinemꝰ tri plici iure ſer. tercō dince. xiiij. pꝰ trinitatis ¶ Criſtus orādo quadruplice obſeruauit moduꝫ ſcꝫ oculos ſubleuādo. manꝰ extendēdo. genua flectendo. ⁊ ad terrā ꝓcidēdo ſer. ī vigilia aſce. ¶ Crudelitate qͥntuplice peccatoꝝ nota ī ſermone tercō dince tercie pꝰ octa. paſche. ¶ Crucꝭ ſignū quō facieꝰ ſignādo nos expͥmendo hec ꝟba. In noīe prīs ⁊ filij ⁊ ſpūs ſcī. patet in ſermone ſcd̓o diei trinitatis. ¶ Curauit xp̄s leprā quītupliciter pꝫ ſermo. ſcd̓o dice. xiiij. poſt trinitatis ¶ Curia ſiue palaciuꝫ xp̄i in extremo iudicio erit duplex.ſ. mīa ⁊ inſticia ſer. iij. ferie ſcd̓e rogatō. ¶ Cuſtodias duas hn̄t angeli de nobis principa les. vide ſer. tercio do. xvi. poſt trinitatꝭ De litera D Amnatoꝝ facies vel forma qͣꝫ turpis eſt. et qͣꝫ horribilis reqͥre ſer. iii. do. ī alb̓ Danatoꝝ triſticias ⁊ dolores ꝯſidera ⁊ vn̄ cau ſant̉ ſer. ferie quīte penthe. ¶ Dauid ꝓpheta maīfeſtiſſime locutus eſt de mi ſteriis xp̄i p̄cipue de reſurrectione xp̄i ⁊ eius ho ra ſer. primo diei Paſche. ¶ Defectus ſiue error clericoꝝ ī celebrādo miſſas vide de miſſa in litera M. ⁊ de errore ī lrā E ¶ Debitores ſumꝰ tribꝰ ſcꝫ deo ꝓximo ⁊ nobiſip ſis. ſer. quinto dn̄ice. viii. poſt trinitatis. Decipiūt nos diuitie multipliciter. vide decep tiones notabiles ſer. iii. do. xv. pꝰ trinitatꝭ Denario ſeptuplici emit̉ villa infernalis. vide ſer. ii. dince. ii. poſt trinitatis ¶ Deſcendimꝰ ad infernū gradibꝰ. vii. hoc reqͥre ſer. iiii. din̄ce. xi poſt trinitatis ¶ Deuotio noſtra ſpūalis qͣꝫ modica ⁊ qͣꝫ parua eſt ſer. pri. do. ſcd̓e poſt octa. paſche Dyaboloꝝ ſeptē noīa de ſeptē peccatis mortali bus teptantiū pꝫ ſer. i. do. xv. pꝰ trini. Dyaboli poteſtas tripl̓r annibilata ē in paſſio ne xp̄i. In die paſ. ſer. ſcd̓o Dies ſex ſunt qͥbus ꝓ corpore laboramꝰ. ⁊ ſolū vna die ꝓ anima ſer. i. do. ſcd̓e pꝰ octa. paſche. ¶ Dies octo ſunt qͥbus octies penitere debemus. dinca in albis ſermone prīo. Dies in qua letemur ⁊ exultemus ptꝫ ibidē Digiti quīqꝫ in manu quomodo noīant̉. ⁊ qͥd deſignat q̄re per M de manu Dimēſiones caritatꝭ quatuor ſūt.ſ. longitudo latitudo ſublimitas ⁊ ꝓfundū ſer. īfra oc. aſcē. Tabula Dilectō fraterna ſiue ꝓximi ptꝫ in litera Pibi Proximū noſtrū. ¶ Dilectōem exercebimꝰ generalē qͦ ad om̄s hoī nes ſine ꝑſonaꝝ exccptōe Ser. iij. trinitatꝭ ¶ Dilectōem adhibebimus ꝟtualē ſꝑ cū recta in tentōe Ser. tercō trinitatis Diligere tenemur quinqꝫ per ordinē. Prīo deū ſcd̓o ꝓximū. tercō anī maͣ noſtrā. qͣrto corpꝰ no ſtrū. quinto bona tēporalia. ſer. iij. dn̄ice quar te poſt Trinitatis. ¶ Diligere tenemur̄ ⁊ obligamur deū quatuor de cauſis Sermōe. iiij. dn̄ice infra octa. aſcenſio. Dilectōnis ꝓbaco eſt operis exhibicō Sermo ne primo dinice quarte pꝰ octa. paſche ¶ Diſcipulus diſc ere cupiēs quales q̄ſtiones p̄t mgr̄o ſuo mouere ſine rep̄henſiōe. ſer. i. de ſcā tri ¶ Diſpoſicōnes quatuor qͥ diſponūt nos ad reci piendū ſp̄m ſcm̄ In die penthe. ſermo primus. Diuicijs dn̄ari ⁊ eis ſeruire nota dram ſermo ne prīo dn̄ice. xv. pꝰ trinitatis Diuitie quatuor ꝯdicōes malas hn̄t qͥbus tra hut hoīem ad ꝑditionē. ptꝫ ſer. iij. do. xv. pꝰ tri. Diuitiarū ⁊ diuitū hꝰ ſeculi reꝓbatōes patent ſer.i. dn̄ice prīe pꝰ trinitatis Diuicie tripliciter dicūtur māmona iniqͥtatis ſer. primo dn̄ice. ix. pꝰ trinitatis Doctrinas xp̄i bonas ⁊ multas vide ſer. primo decime do. poſt trinitatis Dolores danatorū quere in Triſticia. Dolores ⁊ fletus maximi erūt peccatoribus in ſeparacōe eorꝑis ⁊ anime coram iudice xp̄o. ſer mone ferie ſexte poſt aſcenſionis Dolores plurimos xp̄i ī cruce. q̄re ſermōe tercō dn̄ice prime pꝰ octa. paſche ¶ Dn̄ica in albis dicit̉ dn̄ica prima pꝰ feſtū paſ che ſcꝫ octaua paſche. Dn̄ica die ceſſare debemꝰ ab occupatōe corꝑali et ſolū inſiſtere negocijs ſpūalibꝰ anime noſtre deſeruientibus ſer. i. ⁊. iij. do. ſcd̓e pꝰ oc. paſche. Domus ſiue locus ab hoc ſeculo decedentiū qͦ tuplex eſt ptꝫ ſer. prīo dn̄ice pri. pꝰ trinitatis Dominus vniuerſal̓ eſt xp̄s. ptꝫ ſermone ſcd̓o ⁊ tercio dn̄ice tercie pꝰ trinitatis Donū cariſſimū ⁊ optimū dedit nob̓ xp̄s qn̄ fu it viuus ſcꝫ corpus ſuū quō ꝯuenit cū pane no ſtro materiali. vide mirabilia ſer. iiij. corꝑis xp̄i Dotibus quatuor fuit corpus xp̄i dotatū pꝰ re ſurrectōem in die paſche Ser. ij. Dubitās in fide fluctui maris aſſil̓atur. ⁊ quō reprehendit̉ ſer. v. dn̄ice pri. pꝰ paſche. Dubiū multi hn̄t de illo ꝟboxpi cū dixit. Qui crediderit ⁊ baptiſatus fuerit hic ſaluus erit. ¶ Nota pulchras ſolucōes illius in ſermone tercō dn̄ice infra octa. aſcenſionis Dubia ſunt ſꝑ in meliꝰ interpretāda. Sermo ne prīo dn̄ice quarte pꝰ trinitatis. Duracō ꝟtutis ſiue virtualis in nobis breuis et modica eſt ſer. prīo do. ſcd̓e pꝰ octa. paſ litera E De Brietas ⁊ guloſitas inimicātur omī ope ri bono. Et ꝙ ebrius caſte viuat maiꝰ mi raculū eſt qͣꝫ ſuſcitare mortuos. ſer. iij. do. i. poſt octauas paſche. Effectus finales fiunt a deo diſpoſicōes vero ꝑ nos.ſ. ꝑ arbitriū noſtrū liberū In vigilia pen. Elemoſina quot modis fit vide quid pulchrū ſermone ſcd̓o. do. xv. poſt trinitatis. Elemoſina optima eſt ꝯpaſſio ſeminal̓ ad ꝓxī mū ſer. ſcd̓o do. ij. pꝰ octa. paſche Equus multiplex.ſ. pallidus ruſus ⁊cͣ. hoſtem multiplice aduerſus aīam noſtrā militante deſi gnat Ser. iiij. dn̄ice ſcd̓e pꝰ octa. paſ. Errare nolens in via quatuor ꝯſiderabit ſigna peregrinis ꝯueniētia. ſer i. ferie ſcd̓e paſche. Error clericoꝝ vel ſacerdotū indebite celebran tiū patet ſer. ij. dn̄ice tercie pꝰ octauas paſche. Ide patet ꝑpulchre ſer. ſcd̓o do. vi. pꝰ trinitatꝭ Etates mūdi ⁊ hoīs q̄ ⁊ quot ſunt patet ſermo ne pri. do. ſcd̓e pꝰ trinitatis Etates mūdi ſeptē cōmuniter aſſignātur. ⁊ in ſex ⁊ ꝑ ſex etates clauſa fuit porta celi Sermōe quarto do. xvi. pꝰ trinitatis Euchariſtia quinqꝫ mirabilia ſecreta ſiue alti tudines in ſe continet. Sermo. pri. corꝑis xp̄i. Itē ſex mirabilia eꝰ patet Sermone tercō eiuſ dem feſti. Item noue mirabilia patent ſermone quarto eiuſdem. Euchariſtia ꝑ preſbiteꝝ ſūpta ſepe ꝓficit miſſā audientibus plus qͣꝫ miſſam celebrātibus. in octaua corporis xp̄i ¶ Euchariſtia ſumere volens victoriā habebit cō tra quatuor reges diabolicos de omī genere vi cioꝝ temptātes. ẜmo. ij. infra oc. aſcenſionis. Eucariſtiā accedentes qūo habebūt ſe in ſumē do. Sermone. iiij. feſti corporis xp̄i. Et ſermo ne ſcd̓o diei paſche Eucariſtia quinqꝫ magnas confert nobis vtili tates in hac vita Ser. ij. die. paſ. Eucariſtiā ſumere tenemur omni anno ad mi nus ſemel realiter. ſed in qualibet dn̄ica die ſpi ri tualiter. ſer. pri. do. i. poſt octauas paſ. ¶ Exaltās ſe in hoc ſeculo quomodo humiliabit̉ patet ſermone pri. dn̄ice. xvij. pꝰ trini. ¶ Excellencie ſiue dignitates xp̄i tres patent ſer. Tabula primo doīce. vij. poſt trini. Excellētie corꝑis xp̄i glorioſi patēt ſer. ſcd̓o di ei paſche. ⁊ ſer. iii. dince ī albis Excellentias ſanguīs xp̄i vide in S. Excuſatōes illoꝝ ad cenā xp̄i non venientium ſer. pͥmo dn̄ice ſcd̓e poſt Trinitatis Exemplo vxoris bone vir ſepe ꝯuertitur ad emē dationem vite vide in Uxor. Exemplo achab iniqͥ demonū inuocatoris ⁊ in nocentū occiſoris. hoīes mali ad penitenciā re uocātur ſer. iij. ferie ſcd̓e rogationū. Exempla duo dedit Augꝰ ꝑ que credenciā ⁊ fir mā fide poſſumus hr̄e de trinitate ꝑſonaꝝ ī vni tate eſſencie ⁊ ꝯſequēter de omībus articul̓ fidei ſer. primo diei trinitatis ¶ Exemplū pulchꝝ de charitate ꝙ in paucis vera reperit ſer. iij. do. xxiiij. poſt trinitatis ¶ Exitus dei ab hoīe triplex eſt quō intelligit̉ cuꝫ deus vbiqꝫ eſt ptꝫ ſer. pri. do. v. pꝰ trinitatis ¶ Explicare debemꝰ patenter palā ⁊ manifeſte. ſcꝫ corde ore ⁊ oꝑe nil occultādo in ꝯfeſſione ſermo ne tercō ferie ſcd̓e rogationū. Extraneꝰ ſiue peregrinus ꝑ quatuor ꝯgnoſcit̉. ſermōe. vi. do. xx. poſt trinitatis ¶ Extraneo peregrino quot cautele ſunt neceſſarie patet ibidem F De litera Acies ⁊ apparentia dānatoꝝ qͣꝫ turpis ⁊ E horribilis eſt ptꝫ ſer. tercō in alb̓ Falſoꝝ ꝓphetaꝝ drāꝫ vide in ꝓpheta Fallūt diuitie diuite vide in litera D. Fama bona qͣꝫ vtilis eſt ⁊ quo reſtitui debet poſt qꝫ fuerit ablata ſer. pri. do. in albis Fama bona ablata citius ⁊ diligentius eſt recu perāda qͣꝫ furtū latronis vel furis ſermone ſcd̓o do. tercie pꝰ octa. paſ. Idē ptꝫ ſer. iiij. triniratis Feſti obſeruātia ꝯfert nobis omē bonū Feſti vero fractō adducit omē malū ſer. vi. doī ce ſcd̓e poſt trinitatis. Feſtiuat̉ in ciuitate celeſti de quintuplicibus ꝑ ſonis ſanctis ſer. ferie. v. penthe. Fornicatio ſimplex peccatū graue eſt patꝫ do. i. poſt paſcha ſcꝫ in alb̓ ſer. v. Forma danatoꝝ patet in facies Forma triplici xp̄s poſt mortē ſuā apparuit ſer. ferie quarte paſche Fides a principio mūdi fuit neceſſaria ad ſalu tē. ſed dr̄nter in antiqͦ teſtamēto ⁊ in nouo. ſer mone quinto dn̄ice in albis Fidei articuti qui ⁊ qͦt ſunt ⁊ a quibus cōpoſiti ſunt ptꝫ ſer. tercō do. xxiij. poſt trinitatis Filius dei efficit̉ quilibet xp̄ianus ꝑ quid. vide Ser. ferie ſexte poſt paſche Filij dei efficimur ꝑ gr̄am quō poſſumus hoc ꝑ cipere ⁊ cognoſcere ſer. vi. do. octa. pꝰ trini. Fletus ſiue lacrimacōis quinqꝫ ſunt modi ⁊ qͦ modo fletus noſter ꝯuertet in gaudiū ptꝫ ẜmo ne ſcd̓o dn̄ice ſcd̓e pꝰ octa. paſche FFletus ſiue ploracō noſtra in orōnibus noſtris erit lacrimalis ſer. iij. ferie ſcd̓e Rogationū ¶ Frater noſter qͣs dicit ⁊ quo ei reconſiliari tene mur ſer. ſcd̓o dn̄ice ſexte poſt trinitatis ¶ Fraternitate ſpūali oēs xp̄iani dicūtur fratres. ſer. ſcd̓o do. prime pꝰ trinitatis ¶ Fraternitate multiplice vide ibidem Fraternalis cōcordia ſine rācore inuidie ⁊ deſi derio vindicte neceſſario reqͥritur ad recipiendū ſpm̄ ſcm̄ ſer. pri. diei penthecoſtes Fraterna ſiue ꝓximalis dilectō qualis ⁊ quāta erit. vide in P de ꝓximo. Fraudulentia mēdoſitas ſiue furtū lingue exce dit omne furtū manus. patꝫ ſcd̓o dominice ter cie poſt octa paſche Fructū adipiſcimur ſi ocioſitatem ſubterfugere velimus ſer. tercō do. tercie poſt octa. paſche FFructus ex qͥbus cognoſcitur an ſit bonus vel malus patet ſer. pri. do. octa. pꝰ trinitatis. Funiculus quadruplex eſt quo trahimur ad a mandū celeſtia. feria quarta penthe. De litera G Allane ſerijs comꝑat ꝓpter quaſdam condicōnes patet ſermōe tercio dn̄ice xxiiii. poſt trinrtatis Gaudium magnū oritur cū puer naſcit̉ in mū dū quīqꝫ rōuibus Sil̓iter cū ſanctus hīc dece dit ad celum. quia vterqꝫ per dolores acquirit gaudium vide ꝯueniencia ⁊ differeciā vtriuſqꝫ ſermone ferie. v. penthecoſtes Gaudere ⁊ letari quādo ⁊ quo debemus vide ī fra in lrā Libi letari. Baudium huiꝰ mūdi vertetur in luctū. ſꝫ gau dium celeſte perfectiſſimū ſemper durabit ẜmo ne tercio dn̄ice ſcd̓e poſt octa. paſche. Bradus digne penitencie ſunt deceꝫ ſermo. iij. dnīce. xj. poſt trinitatis Gradus per que aſcendimus in celū nouē ſunt patet ſer. qͣrto trinitatis Gradus quidā in quibꝰ cōſiſtit bona vita ſep tem ſermōe tercio dnice. xvij. pꝰ trinitatis Gradus ſeu mōdi bone vite nouē ſer. ſcd̓o dn̄i ce pͥme poſt octa. paſche. Tabula ¶ Gradus miſercordie dei erga ꝓximos ſermo. ſcd̓o dn̄ice quarte poſt trinitatis. ¶ Gradus ſeptē ſunt quibus deſcendit̉ ad infer nū ſermo. iiij. dn̄ice vndecime poſt trinitatis Grāmatica chriſti ⁊ gramatica diaboli quo modo differunt vide in lit tera A de Arte ¶ Gratiaꝝ ſpūaliū diſtinctio ſiue diuiſio eſt ſe ptuplex ſermo. iij. diei penthecoſtes. Guloſos ⁊ ebrioſos caſte viuere maius mira culum eſt qͣꝫ ſuſcitare mortuos ſermo. tercio do minice prime poſt octa. paſce. Guloſitas quot mala amminiſtrat patet ſu pra in Cſcꝫ crapula. G De litera Abundantiam quadruplicē habebūt qui vitam bonaꝫ ducere nituntur ſer. infra octa. aſcenſio. ſcꝫ ante oīa Heretici ſunt illi qui fornicationem ſimplicē dicunt non eſſe peccatum Dn̄ica in albis. Homīs etates quō durāt ⁊ cōputant ꝑ diuer ſa tꝑa patet ſer. ij. dn̄ice. xv. poſt trinitatis Homo quare dicit̉ digniſſima creaturaꝝ nota triplicem gradū in creaturis ſer. iij. trinitatis Honorare oportet nos deū ex quatuor cauſis ſer. quarto dn̄ice infra octa. Aſcen. Hore diei ſex ſunt ſcꝫ prime. tercie. ſexte. nōne veſperorū ⁊ cōpletorij pꝫ ſer. ſcd̓o dn̄ice. xv. pꝰ trini. Itē hoīs etates ꝑ tꝑa diuiſas vide ibidē Hoſpiciū ter in die ingredit a ꝑegrinis Feria ſcd̓a paſce ſer. primo. ¶ Hoſtie conſecrate Adoratio patet ſupra in A Humili cōpatitur deus ⁊ contentat̉. duro aut et recalcitranti rigoroſe corrigit ſer. ſcd̓o dn̄ice ſecūde poſt trinitatis. Humiliauit ſe xp̄s ſub angelis ſub hoībus et ſub demonibus quare merito exaltatus eſt ſer. ſcd̓o dn̄ice infra aſcenſi. Humilitatis fuerunt in xp̄o quatuor gradus feria ſexta paſche. Et quo humilitas cōtraria tur ſuꝑbie ſer. tercio prime dn̄ice pꝰ octa. paſce Humilitatis vere ſunt quatuor ſpecies nota ī ſermone primo dn̄ice tercie poſt trinitatis ¶ Humiliatio ꝓfunda ex quatuor cauſat̉ patet ſermone ſeptimo dn̄ice. xvi. poſt trinitatis De litera Acula diaboli qͣꝫ varia ſunt vide infra in littera Tibi Temptationes ¶ Iacula ſiue tela nequiſſima antixpi quatuor ſunt patet ſer. quarto dn̄ice. xxi. poſt trinitatis ¶ Ieiuniū ⁊ penitentia occulte facienda ſunt ne in vanam gloriā penitens ceciderit ſermone in die aſcenſionis Ieiuniū non erit nimiū ſed fiet cū diſcretione vide ſupra de Abſtinentia ¶ Ignis purgatorij dici poteſt baptiſmus vide in ſermone tercia dn̄ice infra octa. aſcēſi. Immundicia luxurioſorū. Uide de ea in littera L de luxuria Imprudentes efficimur ꝑ ſeptem ſtulticias no ta in ſermone ſeptimo dn̄ice. xx. poſt trinitatis Inclinationes quinqꝫ facit preſbiter in miſſa patet ſer. v. domice. xvi. poſt trini. Incredulitas quo reprehēditur. vide in dn̄ica prima poſt paſce ſermone quinto. Infidelitas quintuplex reperit in hoīe peccato re ſcꝫ cordis. oris. manuū. pedū ⁊ totius corpo ris ſer. tercio dn̄ice tercie poſt octa. paſce. Infirmitates ⁊ dolores corꝑis appetere debe mus. quia purificāt nos patet ſermo. vi. dn̄ice decimeſexte poſt trinitatis Innocentia baptiſmalis filiorū diligenter cu ſtodiri debet ꝑ bonam doctrinā parentum do minica in albis ſermone ſexto Iniuriarum remiſſio deſignatur nobis ꝑ pla gam lateris xp̄i Dn̄ica in albis ſermo. iiij. Inquinari non poteſt corpus niſi ex conſenſu mentis patet ſer. vi. dn̄ice. xxi. poſt trini. Intellectualis cognitio ſiue diſcretio in nobis modica eſt ſer. primo dn̄ice ſcd̓e pꝰ octa. paſce Intentio noſtra dicit̉ oculus noſter ſermo. pri mo dn̄ica ſexta poſt trinitatis Inuitatio qua nos inuitamur ad cōuiuiū xp̄i et qua inuitamur ad cōuiuiū dyaboli eſt alia ⁊ alia ſer. primo dn̄ice. ij. poſt trinitatis Inuidia excedit oīa pct̄a mortalia ſermone. iij prime dn̄ice poſt octa. paſce Irreprehenſibilem faciunt aliquē octo vide in ſermone ferie ſecūde poſt pentheco. Iudiciū extremū qͣꝫrigoroſe examinabit homi ne cuiꝰ cūqꝫ ſtatꝰ huiꝰ mūdi. vide pulcerrimas doctrinas ⁊ optīa exēpla ſer. ij. dn̄ice. ix. pꝰ tri. Iudiciū extremū in quatuor excellentias debet peminere ſer. primo dn̄ice tercie pꝰ octa. paſce Iudices in hoc ſeculo iudicantes rectum obſer uabunt iudiciū. tamen cū cōpaſſione cordis pꝫ exemplo xp̄i flentis ſuꝑ iheruſalem ſer. primo dn̄ice. x. poſt trinitatis Iuramentum falſum plus puniet̉ coraꝫ deo qͣꝫ homicidiū qͣꝫuis in mundo ſit cōtrariū pꝫ ſer. in do. infra octa. aſcen. ſcꝫ in oībꝰ honorifice Iuſticia diuina quinqꝫ habet puncta quere in ſermone ſcd̓o domīce ſecūde pª octa. paſce. Iuſticia queuis ordinata tā in lege qͣꝫ in cano ne vel in ꝯſtitutionibꝰ regū ⁊ eiuitatū a deo eſt Labula ¶ Item quō iuſticia pauꝑibꝰ nō eſt ꝓtrahenda vel ꝓcraſtināda ſer. ij. do. iij. poſt octa. paſce K De litera Friceleyſon quare cantat̉ ⁊ quotiēs cā tando vel legendo replicatur patet ſer mone primo ferie ſecunde rogationum. Katholica fides quō teneri debet ⁊ obſeruari q̄ re ſupra in littera C Karitas quotuplex. eſt charitatis obiectū qͥd eſt. charitatis gradus quot ſunt vide ſupra in littera C. quia charitas non debet ſcibi ꝑ R Karacter quere etiam ſupra in E De litera L Achrimatōnis ſiue fletꝰ noſtri quintū plex ē modꝰ ſupͣ ī lr̄a Fibi fletꝰ ſiue ⁊c̄ Lanceatiō lateris xp̄i inuidia nos vitare docet ſermone tercio dominice xiiij. poſt trinitaris Latitudinē charitatꝭ petit apl̓s ꝙ hēamꝰ id eſt beniuolentiā et dilectionem generalem ptꝫ ſer. vij. dominice decimeſexte poſt trinitatis Lectiones tres docuit nos xp̄s require in ſer. iij. dominice quinte poſt trinitatis Lepram xp̄s curauit quintupliciter patet ſer mone ſecundo dominice. xiiij. poſt trinitatis Legatos fecit apl̓os ſuos xp̄s ſer. ij. do. in albis Letanie quotuplices ſūt ⁊ quo obſeruari debēt Et qn̄ ⁊ quare inſtitute ſunt vide ſermone ſecū do ferie ſecunde rogationum ¶ Latari debemus quare ⁊ quando patet ſermo ne ſecundo diei paſche. Leticia naſcentiū ⁊ etiā ab hoc ſeculo decedenti um patet ſupra in Gͦ ſcꝫ in Gaudium ¶ Ler moyſi ⁊ lex chriſti quomodo differunt pa tet ſermone ferie tercie paſce Liber ſeptē ſigillis clauſus quē nemo aꝑire po terat niſi agn occiſus quo deſignat miſterium ſancte trinitatꝭ ſermone ſcd̓o diei trinitatis Libeꝝ arbitriū ſolū reꝑit in creaturis hūanis ſer. iiij. dominice quarte poſt trinitatis Ligat̉ libeꝝ arbitriū ꝑ quinqꝫ patet ibidem. Liquorū omniū melior eſt ſanguīs xp̄i in infi nitu vide in littera S ſcꝫ ſanguīs ¶Eis ſiue diſcordia angeloꝝ et demonū in ago ne hoīs diuerſa ⁊ magna pꝫ ſabbato pꝰ aſcen. Locꝰ qͣdruplex ē in terra vbi recipiunt̉ ab hoc ſeculo decedētes patet ſer. vi. do. ix. pꝰ trinitatis Idem patet ſermone ſcd̓o dominice. xv. pꝰ tr. et ſermo. primo dominice. xxv. poſt trinitatis Locꝰ nouiſſimꝰ ī quo recūbere dēmꝰ qͥs ē ⁊ qͥd æſignat ſer. ij. dn̄ice. xvij. poſt trinitatis Loqui rōnabiliter debemus ſine alicuiꝰ offen ſione ſermone tercio trinitatis Loqui ſtulte et contra deū vnde ꝓuenit patet ſermone. iiij. dn̄ice vndecime poſt trinitatis Luciper quare d̓r draco ⁊ quare oēs dignita tes eius ſunt in vicia ⁊ difformitates mutate ſer. ferie ſexte penthecoſtes Lucꝝ ⁊ vſurā exiget deꝰ a nobis de oībꝰ donis que dedit vnicuiqꝫ ẜm ſtatū tā de corꝑalibus qͣꝫ de ſpūalibꝰ ſermone primo do. xi. pꝰ trinitatis Luxurie multa ſunt incitamenta ⁊ occaſiones ſermone ſcd̓o dominice tercie poſt octa. paſce. Luxurie quīqꝫ ſpecies docuit nos vitare xp̄s in cruce ſer. iij. dominice prime poſt octa. paſce. Luxurioſi dicētes fornicatōnē ſimplicē nō eē pctm̄ in hereſim cadūt ſer. v. do. in albis. N De literā k Agiſtros tres inuenimus in ſacra ſcri ꝑtura ſer. ij. dn̄ice. iij. poſt trinitatis Magdalene facta eſt precipue apparitio reſur rectionis ſer. ſecundo diei paſce Maior erit in celo qui in hoc mundo ſe humi liando minorauit ſermo. ij. do. infra octa. aſce. Mala duo ſunt que nos p̄cipue retrahunt a bono ſer. ferie. iiij. penthe. ¶Mala quinqꝫ ſcꝫ fames. peſtilētia gladius ca ptiuitas ⁊ deſtructio que ſuꝑuenerunt ciuitati iheruſalem que nobis ꝓpter pctā cōtingunt ¶ Manet ep̄s nobiſcū tribus obſeruatis cōditō nibus ſer. ſcd̓o ferie ſecunde paſce Manꝰ hoīs quinqꝫ habet digitos ⁊ quid per quēlibet eoꝝ deſignat̉ ſer. viij. do. xvi. poſt tri nitatis. Mādata dei. x. Reqͥre in lr̄a Pͣ de Preceptis. Manſiones in celo multe ſūt pꝫ ſer. diei aſcē. Marie matri xp̄i primo oſtenſa fuit reſurrectō dn̄i ſermo primo diei paſce ¶ Martir verꝰ. x. pugnas.i. x. tribulatōnes ſuſti net ſer. iij. dominice. xi. poſt trinitatis ¶ Martir corā deo ml̓tipliciter efficit̉ ml̓tiplici ter pꝫ do. infra octa. aſcē. ſcꝫ Qui crediderit ¶ Medius illoꝝ ē chriſtꝰ qui in noīe eiꝰ ſūt con gregati ſermo. vij. dn̄ice in albis. Itē multipli citer chriſtus tenet mediū Ibidem ¶ Mediū ꝑticipat naturā ſuoꝝ extremoꝝ ſer. tercio dn̄ice ſecunde poſt octa. paſce Medicus ſpūalis dr̄ chriſtus ſer. iij. do. pꝰ tri nitatis. ¶ Meſſie duplex ē aduētus generalis. primꝰ ꝓ reꝑatione animaꝝ ſolū. ſecūdus ꝓ reꝑatione Tabula corꝑuꝫ ⁊ animaꝝ ſil̓ ſer. prīo do. iij. pꝰ octa. paſ Militāt aduerſus aīam ⁊ ſpm̄ quatuor mor talia mala ſer. iiij. do. ſcd̓e poſt octa. paſce Miracula diuerſimode fiunt a creatore ⁊ a cre aturis ſermo. primo diei paſce ⁊ ſer. primo do minice. xij. poſt trinitatis Miſericordie ⁊ pietatis differentiam vide in littera Pde Pietate ¶ Miſericordia et compaſſio chriſti ad nos ma gna patet in ſermone primo dominice ſeptime poſt trinitatis Miſeratio ſiue miſericordia ꝓximalis fit tri pliciter ſermone primo dominice ſecunde poſt octa. paſce ⁊ ſermone primo dominice quarte poſt trinitatis Miſericordie dei erga nos peccatores ſex ſunt gradus ſermone ſecundo domīce. iiij. poſt trini. Miſſa non debet fieri ꝓ pecunia tāqͣꝫ pro pre cio ſed tanq̄ꝫ ꝓ ſtipendio victus ⁊ amicti ſermo ne ſeptimo dominice in albis Miſſam celebrantiū defectus ⁊ errores. Reqͥ re ſermone ſecūdo dominice tercie pꝰ octa. paſ. Miſſam quis male celebrat quis bene Requi re ſermone ſecundo domīce ſexte poſt trinitatis ¶ Miſteria chriſti cuncta que fecit fuerunt no bis ad exemplum remittendi peccata ſermone tercio dominice tercie poſt octa. paſce. ¶ Miſteriū mirabile ſacramenti euchariſtie que re ſupra in Ede Euchariſtia Modi vocationis quibus xp̄us vocauit nos ad paradiſi conuiuiū quatuor ſunt ſermone ter cio dominice ſecunde poſt trinitatis. Modi ſeu gradus bone vite nouem ſūt ſupra in littera G ſcilicet Gradus. ¶ Modicū ſeptuplum. Nota qn̄ chriſtus dixit totiens modicum quid deſignatur per hoc ¶ Modus petendi ſiue orandi habes octo infra in litera O de Oratione Monumentū chriſti tripliciter clauſum fuit ſermone in dic paſce Monete bone ⁊ vere cōditiones ⁊ ꝓprietates nota ſermone tercio dn̄ice. xxiij. poſt trinitatis Montem domini id eſt celeſte regnum quis de bet aſcendere querit dauid ⁊ reſpondit ſibiipſi Innocens manibus ⁊cͣ tangendo quatuor vir tutes ſeu conditiones ꝑſonaꝝ qui ſtabunt in lo co ſancto dei ſermone tercio dominice vndeci me poſt trinitatis Mors quadruplex accidit nobis ex defectu di lectionis ſupra dilectio Morientium ⁊ ab hac vita decedentiū tres ſunt conditiones ſer. vi. domīce. ix. poſt trini. Et mundani non poſſunt recipe ſpiritumſan ctum patet in vigilia penthecoſtes. ¶ Mundus alius quē poſt mortem acquirimꝰ quatuor diuerſa habet loca ẜm merita vel de merita noſtra nobis p̄parata patet ſermone ſe cundo dominice.xvij. poſt trinitatis. Mundum creauit deus duplici rōne ſermone quarto dominice infra octa. aſcenſionis Mundicia cordis dicit̉ penitentia duplici rō nę ſermone quinto do. v. poſt trinitatis Mulier honeſta ⁊ bona reducit ſepe virum ad emendatione vite ſue ſermōe tercio do. in albis Mulieribus congruit vt in itinere non ſepa ratim diſcurrunt ſermone ſecundo diei paſce. Multitudo piſcium ab apoſtolis detenta qͥd deſignat ſermone ſecundo do. v. poſt trinitatis Mutuare debemus ꝓximo large ſine ſpe lucri ſermone primo do. xv. poſt trinitatis ¶ De littera Nqueras per alias litteras. vt cū̄ d̓r Naſcitur puer in littera Pͣ. Item nomen xp̄s in X. Item dum naſcitur infans gaudet ma ter poſt dolorem quere in littera G de Gaudio Et ſic vlterius ſinge oīa incipientia ab Nin a lias litteras. E De litera Bedientia requiritur ad omnia decē precepta ſermōe primo domīce quarte poſt trinitatis Obedientie duplex eſt gradus ſermone primo diei paſce in fine Obedire ⁊ ſubici debet caro humana ſpiritui et anime ſermone ſecundo dominice in albis. Obiectum charitatis vide ſupra in Charitas Oblationem deo faciemus tunc quando cum proximo noſtro ſumus recōciliati ſermone pri mo dominice ſexte poſt trinitatis Ocium vitare debemus ⁊ occupationem pre cipue ſpiritualem ſemper arripere ſermone ter cio dominice prime ⁊ ſecunde poſt octa. paſce Idem patet ſermone tercio domīce tercie poſt octa. paſce. Odium cui nocet ⁊ qͣꝫ deteſtabile eſt. require in ſermone ſecundo dominice prime poſt trinita. Offerre volens deo munus primo debet ſe re conciliare ꝓximo ſuo ſermone primo dominice ſexte poſt trinitatis ¶ Officium diuinū in duobus vel tribus perfi ciendum eſt ſer. vij. poſt trinitatis. ¶ Opus bonū fit in nobis ꝑ xp̄m tripliciter ſcꝫ incipiendo continuando ⁊ ꝑficiendo patet in ſermone quinto dn̄ice. xxij. poſt trinitatis Cabula ¶ Oꝑa bona nō ſunt dimittēda qͣꝫuis faciēs cēt in pctō mortali ſer. pͥmo domīce. v. poſt trini. Opera xp̄i omnia fuerunt bona ſermone primo domīce. xij. poſt trinitatis Oꝑa pnīe ſunt octo pꝫ in P de pnīa Opera miſericordie ſeptē vide ſermone quarto dominice poſt trinitatis ¶ Opera miſericordie poſſunt comprehendi ſub quatuor ſermone. ij. domīce. xvi. poſt trinitatis ¶ Oꝑa xp̄i q̄dā fiebat manifeſte. ⁊ quedā occulte rōne illiꝰ vide in ſer. aſcēſionis domini. ¶ Opera pietatis ⁊ miſericordie quō differunt. Itē oꝑa mīe corꝑalia ſūt quatuor. Et totidem oꝑa pietatis aīe ſer. v. domīce. iiij. poſt trini. ¶ Gꝑa ſeptē valde notabilia xp̄s oꝑabat̉ in paſ ſiōe ſua ſer. iij. domīce pͥme poſt octa. paſce ¶ Opera ſiue miſteria xp̄i ſeptē nos docent omnē iniuriā nobis illatam remittere ſermone tercio domīce tercie poſt octa. paſce ¶ Ordines angeloꝝ vide ſupra angeloꝝ ¶ Orandū quo eſt ſcꝫ equo animo mane. ſero ſer mone. iij. dominice ſecunde poſt octa. paſce. ¶ Ordinati ⁊ diſpoſiti erimus in vita bona qua drupliciter ſer. prīo domīce pꝰ trinitatis ¶ Oradi ſiue petendi octo ſūt modi patet ſer. iij ferie ſecunde rogationū ⁊ ſermone quinto domi nice. xvi. poſt triuitatis ¶ Orando xp̄s tenuit quatuor modos ſcꝫ ſuble uando oculos in celum. extendendo manus. fle ctendo genua ⁊ ꝓcidendo in terrā pꝫ ī aſcē. do. Oratio ꝑ alio facta multum vtilis eſt domica in albis ſermone tercio Oratio ſemper a deo exaudit̉ ſeruatis quibuſ dam cōditionibus ſer. pͥmo domīce quarte pꝰ octa. paſ. Idem pꝫ in ſermone quinto domini ce. xi. poſt trinitatis Oratio noſtra erit pater noſter ⁊cͣ ꝑ quē eſt illa oratio ordinata. Quō debet dici ⁊ quot petitio nes ꝯtinēt̉ in eadē ſer. ij. do. iiij. pꝰ octꝰ a. paſce Orationes tres breues etiā magne virtutis re periunt̉ ī ſacra ſcriptura p̄ter pater noſter ⁊ aue maria. Require in ſer. domīce. xxi. trini. Oratōnes in vnanimitate ⁊ cōcordia fient Itē attente humiliter cōfidenter ⁊ ordinate Oratō nis bone nota ſex cōditiones ſermone ſexto do minice quinte poſt trinitatis ¶ Orare credo in deū. mane ⁊ ſero maxime neceſ ſariū ē ⁊ vtile ſer. quarto dn̄ice. xi. pꝰ trinitatis ¶ Oratio phariſei triplice defectu habebat qui vi tari debet in omni bona oratiōe ſermone quar to dominice. xi. poſt trinitatis. ¶ Originale peccatum deriuatur ad omnes ab adam ſeminaliter deſcendentes quere in ſermo ne ſexto dominice in albis. ¶ Dſtenſio viſualis corā ſacerdote eſt optimus modus curandi lepram ſcꝫ confeſſione ptꝫ ſer. mone ſecundo dominice. xiii. poſt trinitatis ¶ Ques xp̄i dicimur ⁊ ꝑ p̄cioſum ſanguinē eius redempti ſermō. primo poſt octa. paſce. De litera K Acem neceſſario ſeruabit hic qui in pͥo ſterū eadē frui deſiderat dn̄ica in albis ſermo primo et ſecundo De pace vide in loco ſuo ibi ſcꝫ pax Paradiſum celeſtē quidam intrant ambulan do quidam equitādo quidam nauigando qui dam natando quidam volando ſermone quin to domīce ſexte poſt trinitatis ¶ Paradiſum intrare compellimur ⁊ rigoroſe ad eam trahimur ſer. iiij. dn̄ice. ij. poſt trinitatis Parētes ſūma diligētia tenēt̉ cuſtodire pueros in innocētia ⁊ bonis moribꝰ ſer. vi. do. ī albis Partui infantiū mors ſanctoꝝ merito comꝑa tur. quia tam hunc qͣꝫ illa gaudiū magnum ſe quitur ſermone ferie quinte penthecoſtes Paſſio xp̄i tripliciter nos liberauit a ptāte dya boli ſermone ſecūdo diei paſce Paſtor bonus et verus quis dicitur ſermone primo domīce prime poſt octa. paſce. Paſtoris bonitas erga oues patet quadrupli ci rōne. vide ibidem patet etiā ſermone ſecūdo et tercio dn̄ice tercie poſt trinitatis Patientiā ſuſtinere tenemur hic tꝑalem cū ve ra exultatione ſermo. tercio trinitatis Patientia in tribulatione eſt quinta ſpecies hu militatis ſermone primo dn̄ice tercie poſt tri. Pax ſeptuplex neceſſaria eſt in hoc mundo ſer. quarto domīce ſecunde poſt paſce Pax ſiue concordia quotuplex eſt et quotupli citer ſeruari debet. do. in albis ſermōe prīo et. ij. Pacem et concordiam quo tempore anni ma xime petere debemus ⁊ deſiderare ſermone ſecun do ferie ſecunde rogationum ¶ Pax tripliciter poteſt etiam diuidi. quia ē que dam pax ethica. quedam ycononica. ⁊ quedam pollitica ſermone ſecundo diei penthecoſtes ¶ Pedes quibus gradimur quo crucifigēdi ſūt patet ſermone. iij. dn̄ice. xiiij. poſt trinitatis ¶ Peccatū originale ad nos omnes deſcendit pꝫ ſupra in littera O ibi originale peccatum ¶ Peccata totius mundi ꝑtulit xp̄s in cruce ſer. tercio dn̄ice prime poſt octa. paſce Peccata venialia vide in littera U. Pnīa ꝑficiet octo modis qͥ modi pulcre deſig nant̉ ꝑ octo dies dn̄ica in albis ſer. primo ctmn qudd ſit Drͣs ꝑv po tria? Ier. vj. Tabula ¶ Penitēcia qͣre laxius ⁊ remiſſius fiet infra pa ſcha et penthecoſten. hoc plene notat̉ ſermōe qͣr to eiuſdem dn̄ice ¶ Penitencia digna ꝯtinet in ſe octo gradus ſer. tercio dinice. xi. poſt trinitatis Penitencia vt ſit deo grata habebit duo ſermo ne ferie qͥnte penthecoſtes. Penitencie octo oꝑa patet ſermōe ſcd̓o dn̄ice ſe cude poſt trinitatis Penitencie decē opera patēt ſer. pͥmo dn̄ice poſt Trinitatis Pn̄ie ſunt qͣtuor partes. ſcꝫ cordis ꝯtritio: emē dandi ꝓpoſitū. oris cōfeſſio. ⁊ oꝑis ſatiſfactio. ſer. pͥmo dn̄ice tercie poſt octa. paſche Pnīalis afflictio per ſeptem durabit annos ꝓ vno pctō mortali ſer. jͣ. do. ij. poſt octa. paſche. Peregrinus verus tria incōmoda ſuſtinet ẜmo ne pͥmo ferie ſcd̓e paſche Peregrinus verꝰ fuit chriſtus ex multiplici rō ne patet ibidem ꝯſequēter. Peregrini ne errāt ambulant viā qͣtuor ſignis notata ſermōe pͥmo ferie. ij. paſche Peregrini ter in die ſolēt intrare hoſpicium. ſic xp̄s ī hoc mūdo triplex hūit hoſpiciū pꝫ ibideꝫ Perſonalia bona ⁊ ſpūalia ſiue eſſencialia que habemus a deo patre patent ſermone tercio do mice. xiij. poſt trinitatis Peticiones ſeptem cōtinētur in orōne dn̄icali. ptꝫ ẜmōe. ij. dn̄ice qͣrte poſt octa. paſche Peticio De peticionibus vide amplius ſupra in lrā O. de Orationibus Philoſophoꝝ dicta ſunt deficiencia ſed theolo goꝝ vera patet ſer. v. dn̄ice octaue pꝰ trinitatis Pietas ⁊ miſericordia qͣdrupliciter dn̄t ẜmo ne ferie ſcd̓e penthecoſtes. Piſces in tā magna multitudine ab apl̓is cap ti quid deſignāt ſer. ij. dn̄ice. v. poſt trinitatis. ¶ Plage ſiue vulnera qͥnqꝫ que xp̄s poſt reſurrec tionem ſibi retinuit minores fuerūt qͣꝫ in cruce. quid per hoc deſignatur quere Sermone quar to dnice in albis. Platee ⁊ manſiones regni celeſtis ſunt ex auro puriſſimo et quotuplices ſunt vide in Sermo ne aſcenſionis dni. Planctus ⁊ dolores horribiliſſimi erūt nobis in peccato decedentibus. Sermone ferie ſexte. poſt Aſcenſionis. Plenitudine triplici fuerūt apoſtoli repleti de ſpūſancto ſer pͥmo diei penthecoſtes. Ploratio ſiue fletus noſter erit lacrimalis ī orā do ſermōe. iij. ferie ſcd̓e rogacionū ¶ Ploratōnis ſiue fletus quīqꝫ ſunt modi ſupra in littera F. ſcꝫ fletus ¶ Porte ciuitatis iheruſalē qͦt fuerunt ⁊ quid per eas noīatim deſignatur Require ſermone quar to dn̄ice. xvi. poſt trinitatis ¶ Poteſtates quatuor dedit deus cuilibꝫ homini Sermōe ferie ſexte paſche Poteſtas qualis ⁊ quāta data eſt xp̄o pꝫ ibidē Prandium chriſti ad quod nos ſumus vocati et quod nobis paratum eſt quale ⁊ quotuplex ē vide Sermone ſecūdo dince. xx. poſt trinitatis Precepta dei decem conſiſtūt in obediencia ptꝫ ſermone pͥmo dn̄ice tercie poſt trinitatis. Et ſer mōe pͥmo. xiiij. poſt Trinitatis Precioſitas ſanguinis xp̄i vide in S. Predeſtinacōis ſubtilem q̄ſtionē require in ſer mone pͥmo diei pentheooſtes Premiū eternū quere in S. de Salario Preſbiteri quid operabūtur vide in litera S. ſcꝫ Sacerdotes ¶ Preſumpcio ip̄iꝰ intellectꝰ valde mala triplex eſt ſer. ij. dn̄ice ſexte poſt trinitatis Propiciatōeꝫ xp̄i magnā ẜ. iij. do. jͣ. pꝰ oc. paſ. Promiſſiones valde ꝯſolatorias fecit xp̄s apo ſtolis ſuis ſer. pͥmo dn̄ice. iiij. pꝰ octa. paſche. Prophetarū falſorum nota drām ſermo. ſcd̓o. dn̄ice octaue poſt trinitatis. ¶ Proprietates celi quot ⁊ q̄ ſunt in qͦ ſemꝑ men taliter ſit ꝯuerſatio nrā ſer. iiij. dn̄ice pꝰ trinita. Proximū nr̄m qūo diligere tenemur ſermōe pͥ mo dn̄ice ſcd̓e poſt octa. paſche ¶ Proximꝰ nr̄ quis eſſe dicit ſer. jͣ. do. xiij. pꝰ Tri. Prudencia dicendoꝝ dicit ſextus gradus bo ne vite ſer. iij. dn̄ice. xvij. poſt Crinitatis Pueri in iuuetute ſumma diligēcia cuſtodien di ſunt in īnocētia baptiſmali ſer. vj. do. ī albis ¶ Purgatorij ignis d̓r baptiſmꝰ miſericordie dei ſermōe in dinica infra octa. aſcenſionis. ¶ Purgatorij pena triplex eſt ⁊ on̄dit̉ nobis ꝑ ſi militudinē ſer. ſcd̓o dn̄ice. xv. poſt trinitatis Purgatorij locū coīter dicimus eſſe in terra vi de q̄ſtionē ſermōe pͥmo dinice. xxv. pꝰ Trinita. De literā Ueſtiones ſiue interrogacōes diſcipu li ad mgr̄m qn̄qꝫ poſſunt fieri ſine rep henſione ⁊ qn̄qꝫ nō ſer. pͥmo de trinita. Querere debemus pͥmo regnū dei. ſer. pͥmo do minice. xv. poſt trinitatis Queſtio bona in theologia An aliquis de ſeip ſo vel etiā de alio poſſit cognoſcere ꝙ ſit filiꝰ dei. ꝑticipatiue ſcꝫ per grām dei ſer. vi. dnn̄ce octaue poſt Trinitatis Queſtio eſt inter doctores vbi locus purgato rij et inferni ſituatus eſt ſer. j. do. xxv. pꝰ Trini. Tablua I De litera Ationem de omni verbo ⁊ oꝑe reddeꝰ in extremo iudicio vide horribilia exē pla ⁊ documēta ſer. ij. do. ij. pꝰ Trini. ¶ Redempcōis nr̄e opera vide tria in ſermōe. iij. dnice octaue poſt Trinitatis ¶ Regnuꝫ dei querimus primum.i. primitꝰ an te omnia oꝑa ẜ. ſcd̓o dn̄icē qͣrte pꝰ oct. paſce Religioneꝫ mutare ſcꝫ exire vna ⁊ intrare aliaꝫ ꝑiculoſū ⁊ vituꝑabile eſt Require exēplū de ſcō benedicto ⁊ quodā canonico regulari ẜ. quarto dn̄ice octaue poſt Trinitatis Religioſi q̄ ⁊ quot tenēt̉ obſeruare ẜmone ſcd̓o decimequarte dn̄ice poſt Trinitatis ¶Renonamur in aīa ⁊ vitā tribꝰ modis ẜmo. qͣr. dn̄ice ſexte poſt Trinitatis Reſurrectionis articulꝰ maiorꝭ difficultatꝭ fuit ad credendū feria tertia ⁊ ſabbato pꝰ Paſce Reſurrectio xp̄i duas habuit exellencias ſuper oēs alias reſurrectiones mortuoꝝ q̄ vnqͣꝫ erūt vel fuerūt ẜ pͥmo in die Paſche ¶ Reſurrectio xp̄i fuit celebrata affectuoſe. demō ſtrata gracioſe. ⁊ publiceta virtuoſa ptꝫ ibidem Reſurrectionis hora ptꝫ ibidem ¶ Reſurrectō xp̄i quibus primo manifeſtata fuit patet ibidē et ſer. ij. eiuſdem diei ¶ Reſurrecriōis xp̄i dies quare maxime deſidera bilis eſt ſer. ſcd̓o diei paſche. ¶ Reſurrectōis chriſti die quare letāri et alleluia cantare debemus Ibidem ¶ Reſurrectionis miſteriū inter omnia miſteria chriſti fuit nobis magis vtile ſermone ſecundo diei paſche. ¶ Reſurrectio chriſti quare petro et quare mulie ribus oſtenſa fuit patet ibidem. ¶ Reſrurectio chriſti patuit multis argumentis et multis modis Sabbato paſche Reſurgere volens cum xp̄o ornabit ſe quatuor dotibus in pn̄ti vitā ſer. ij. diei paſche ¶ Retribucōeꝫ quadruplicē acqͥremus pro bona menſura qua ꝓximo hic menſuramus ſermone pͥmo dnnice quarte poſt Trinitatis ¶ Retribuciones tam de bonis qͣꝫ malis oꝑbus a deo recipiemus ⁊ hoc in tribus vicibus patet Sermone ſecūdo dinice. xiij. Rex diabolus eſt que ſuꝑare nos oportet qua druplex vt patet Sermōe ſecundo dn̄ice infra octauas Aſcenſionis. Rogationes ſiue rogacionū dies quo tempore anni ſunt inſtituti. quo obſeruādi Et quid noet proceſſioues patet in ſermonibꝰ pͥmo ſecūdo et tercio ferie ſcd̓e rogacionum. De litera Abbata ſanctificās multū bonuꝫ adi piſcit̉ in hac vita qui vero eadem vio auerit multiplicia pericula incurrit ẜ none ſexto dn̄ice ſcd̓e poſt Trinitatis. ¶ Sacerdos ꝯſecrās mudiciam mentis ⁊ corpo ris ſeruabit qꝛ excedit omnes angelos in digni tate officij ſer. pͥmo corporis xp̄i. ¶ Sacerdotū errores ſiue defectus circa miſſarū celebratione vide ſupra in errore ¶ Sacerdotes rēnuere debēt et vitare ruſticorum ſocietates dn̄ica in albis ſermōe ſeptimo ¶ Sacerdotes āgeli dicūtur Ibidē ſermōe. vj. ¶ Sacramentū ꝯfirmacōnis quibus debet dari. ¶ Sermone ſexto dn̄ice in albis Sacramentū primū inter ſacramenta eccleſie eſt baptiſmus aque. ſermone quodā infra octa. aſcēſionis ſcꝫ Qui crediderit ¶ Sacramenti eūchariſtie mirabilia vide ſupra de euchariſtia in lrā E. ¶ Salariū qd̓ a xp̄o recipiemus magnū et in eter num durabile erit ſer. vij. do. xvj. pꝰ Trini. ¶ Salarium glorie eterno ſi digne ꝓmereri volū mus. qͣtuor obſeruare oportet Sermone tercō dn̄ice. xxiiij. poſt Trinitatis Saluos fieri vult deus oēs hoīes ſermone ter cio dn̄ice. viij. poſt Trinitatis Saluari volēs tria neceſſaria habebit in ſe. ſer mōe pͥmo dinice. xiij: poſt trinitatis Idē vide ẜ mōe pͥmo dn̄ice ſexte poſt Trinita. ¶ Sācti qūo deſcendūt ad loca dānatorum ⁊ vi dent penas eoꝝ ſer. pͥmo do. jͣ. pꝰ trinitatis Sanguinis effuſio pro chriſti noīe optimus ē baptiſmus. Sermone tercio dn̄ice infra octa uas Aſcenſionis. ¶ Sanguinis xp̄i effuſi p̄cioſitas et dignitas in finita fuit. ſermone pͥmo dn̄ice prime poſt octa uas Paſche. Sapiencia et ſtulticia opponūtur ſicut virtus et viciū ſer. vij. dince. xx. poſt trinitatis. ¶ Satiſfactio et reſtitutio que ſunt et qūo diffe tut ſermōe quarto trinitatis. ¶ Sciencia philoſophoꝝ ⁊ theologoꝝ qūo drn̄t ptꝫ in Pͣ. ſcꝫ philoſophoꝝ Sciētia vel ars ptꝫ ſupra in A de Arte. Scuto fidei reſiſtēdum eſt qͣtuor iaculis anti xp̄i ſer. qͣrto dinice. xxj. poſt trinitatis. ¶ Secreta ſeptem per qͥ falſaꝝ ꝑſonaꝝ errores ex tirpant̉ ſer. iij. din̄ce. viij. pꝰ Trinitatis. Tabula Secreta enchariſtie vide ſupra ī Euchariſtia. Secretū oīm miſterioꝝ chriſti et totius ſcrip ture tam veteris qͣꝫ noui teſtamenti declaratuꝫ fuit apl̓is ſer. pͥmo dinice. iiij. pꝰ octa. paſche ¶ Semita eſt via ſtricta et quid nobis deſignat. patet ſer. tercio dince. xiij. pꝰ trinitatis. ¶ Sepulture mortuoꝝ ꝯparat̉ damnatio īferni ex tribus ſil̓itudinibus ſer. fe. vj. penthe. Sepultura inferni ſeptuplex eſt patet ibidem. Sermones diſcipuloꝝ eunciū in emaus qͥ fue rn̄t nota quedā quibuſdā inaudita ſermone ſe cūdo ferie ſecūde paſche. Seruitus peccati q̄re de pctō in lrā P. Sigilla ſeptem illius libri clauſi Iohāni euā geliſte on̄ſi. deſignāt ſepteꝫ ſignacula quibus li ber ſancte trinitatis perſonaruꝫ in vna eſſencia clauſus eſt que nemo aperire vel intelligere pote rat niſi agnus occiſus ſcꝫ filius dei. Sermone ſecūdo trinitatis. Signa duo per que fidei trinitatis excellēciam cōſiderare poſſumꝰ ptꝫ ibidem in fine Signū ſancte crucis qͣliter faciendū eſt a nob̓. quo nos ſigͣre debemus patet ibidem. Signa multiplicia et reuelacōes oſtendit nob̓ dens tam corporalia qͣꝫ ſpūalia pro coroboracō nę fidei ſermōe ſexto dn̄ice in albis ¶ Symoniam ꝯmittit qui dinina perficit ad the ſauriſādū tꝑalia ſer. pͥmo dinice. jͣ. pꝰ oct. paſche ¶ Situs ordinū angeloꝝ ẜm ſub et ſupra prout ſancti nobis tradiderūt patēt ſer. ſcd̓o dn̄ice in fra octa. aſcē. vide āplius ſupͣ de āgelis in lr̄a A. ¶ Solitaria vita quibus cōgruit et quibus vita cōis ſer. tercio din̄ce. ix. poſt trinitatis Societas in qͥbuſdā ꝯmendabilis eſt. et qn̄qꝫ neceſſaria ſer. ij. diei paſche Societatem laycoꝝ p̄ſb̓ri vitare debēt ſermōe ſeptimo dn̄ice in albis ¶ Somnia apparent vera ſed plerūqꝫ falſa ſunt et coīter decipiunt ſomniante. ſermōe tercio do minice. xv. poſt trinitatis Sōnianti diues huiꝰ ſeculi ꝯparat̉ quia nihil de diuitijs ſuis ſibi retinebit patet ibidem. Species hūilitatis vere q̄re de hūilitate in H. ¶ Spirituſſcūs dicit̉ ſpritus veritatis duplici rōne In vigilia penthecoſtes Status hominū ſeptem ſunt ⁊ qͣlibet obligat̉ ad obſeruacōem mādatoꝝ decem dei ſer. primo dn̄ice.vij. poſt trinitatis ¶ Status hominū qͣdruplex eſt bn̄dictiōem glo rie hereditarie poſſidenciū ſer. v. do. v. pꝰ trini. Status hominū per viaꝫ ad paradiſum duce tem eunciū triplex eſt ſermōe infra octa. aſcēſio. ſcꝫ illo Hec locutus ſum. ¶ Status hoīm peccato ſeruienciū periculoſiſſi mus eſt ſer. tercio dn̄ice ſexte poſt trinitatis. ¶ Stulti efficimur et īprudentes per ſeptē ſermo ne ſeptimo dince. xx. poſt trinitatis ¶ Superbia abhoīabilis eſt et deteſtanda qꝛ ini ciū omnis perdicōis eſt ptꝫ ſer. tercio dn̄ice pri me et ſermōe qͣrto ſcd̓e dn̄ice. poſt octa. paſche. Subſtancie tres ſunt in chriſto. ſermōe tercio dnice octaue poſt trinitatis Sublimitas charitatis eſt ſapiencia vel inten cio ſuꝑnaturalis ſer. vij. dince.xvj. pꝰ trinitatis ¶¶ Subiectio nr̄a diuinalis valde exigua ⁊ modi ca eſt ẜmōe pͥmo dn̄ice ſecn̄de pꝰ octa paſche Subiecti erimus deo triplici timore ſermo. qn̄ to dn̄ice ſcd̓e poſt paſche. ¶ Superſcriptio bone monete qualis erit ſermo ne tercio dn̄ice. xxiij. poſt trinitatis. Supplicare tenemur in oracōibus noſtris hu militer ſer. tercio ferie ſcd̓e rogacionum Supplicatio patrū in lymbo detentoꝝ pro li beratione multiplex fuit ſer. pͥmo diei paſche Supplicacōnes quere de orōnibus in P. Suſcitare mortuos aliter ꝯuenit deo alitet ſan ctis aut angelis ſer. pͥmo diei paſche Suſtinere ⁊ ſufferre debemꝰ libenter tribulatio nes et aduerſitates in hoc mūdo ꝓpter tres rō nes ſer. ſexto dn̄ice. xvj. poſt trinitatis. De literā L Abula in qua plantantur boni mores ꝗnadruplex eſt. feria quīta paſche. Tactꝰ xp̄i triplex īuenit̉ ī ſacͣ ſcriptura vide declaracōeꝫ hꝰ ꝑlucidā ẜ. viij. do. xvi. pꝰ tri. Theologicales virtutes que ſunt ⁊ quo inter ſe differūt ſermone dn̄ice infra octa. aſcenſiōis Et ſer. qͥnto dn̄ice.xxv. poſt trinitatis Temperancia humanalis eſt ſacerdotibus ne teſſaria ẜmone. vij. dn̄ice in albis. ¶ Temptacio dyaboli inuadit hoīes cuiuſcunqꝫ ſtatus mūdi ſer. qͣrto dn̄ice. viij. pꝰ trinitatis. ¶ Tēptacōes tribulacōes ſiue pugne qͣs ꝑfcī mar tires ſuſtinebūt ſunt. x. ſer. iij. do. xj. pꝰ trinita. Temptacōes qͣꝫ multiplices ⁊ qͣꝫ varie ſunt ſer. qͣrto dn̄ice ſcd̓e pꝰ octauas paſche ¶ Terra diuerſa ꝯtinet in ſe loca in qͥbus purgan tur anime peccatrices ſupͣ in lr̄a L. ſcꝫ Locus. ¶ Teſtimoniū qd̓libꝫ erit in ore duoꝝ vl̓ triū ſer mone. ij. infra octa. aſcenſiōis Teſtꝭ ⁊ iudex ſil̓ erit xp̄s ī iuditio ſuo pꝫ ibideꝫ ¶ Thuribulū quīqꝫ habꝫ ſil̓itudines cū corpore xp̄i. ſermōe. ſcd̓o corporis xp̄i. ¶ Limor triplex eſt ꝑ que ſubicimur deo.ſ. natu ralis filialis ⁊ reuerecialis. ſer. v. pꝰ oct. paſche. Labula Tributum qd̓ deo tēmur quale eſt ptꝫ ſer. pͥmo et ſcd̓o diice. xxiij. poſt trinitatis ¶ Trinitatē ꝑſonaꝝ ī vnitate eencie dei inqͥrere: ꝑ uerſa curioſitas ē tenere ⁊ credere vt docꝫ eccīa fi des et ſecuritas eſt videre eā ſicut eſt felicitas eſt ſermone pͥmo diei trinitatꝭ. Trinitatem perſonaꝝ in vnitate eſſencie ſermo ne ferie. ij. penthe. ſcꝫ Grā ſpūs Triſticia vere penitenciuꝫ ꝯuertet̉ in perfectiſſi mū gaudiū qd̓ nunqͣꝫ remouebit̉ ab eis ſer. iij. dn̄ice ſecūde poſt oct. paſche. Triſticia damnatoꝝ qualis ⁊ quāta eſt ⁊ vnde cauſat̉ vide ſermōe. v. ferie penthecoſtes De litera Adunt hoīes per viaꝫ paradiſi tribus modis ſer. iiij. dinice. ij. pꝰ Trinitatis. Ubiqꝫ eſt deus tripliciter ſermone pri mo dn̄ice quīte poſt trinitatis. Uelocitas chriſti ad dandū teſtimoniū contra peccatores ſer. ij. dn̄ice infra octā. aſcenſionis. Uenialia peccata ſunt triplicia. que per tria ſcꝫ lignū fenū ⁊ ſtipulam deſignātur ſermone ſcd̓o din̄ce. ij. poſt Trinitatis. Uerbum patris eterni.i. filius in diuinis ⁊ ver bum a nobis ꝓlatū dn̄t multifarie. Itē verbū dei duplex eſt ſcꝫ eternū qd̓ eſt eius verbū ꝓpriū et tꝑale qd̓ eſt verbū eius cōe. Itē verbū dei tꝑa le ſiue cōe digne p̄dicatū ⁊ deuote auditum tria bona operat̉.ſ. illūiat īflāmat ⁊ purificat ſermo ne qͣrto dn̄ice tercie pꝰ octa. paſche Uiā ducēs ad paradiſum ſecura ⁊ bona triplex eſt In ſer. infra octa. aſcen. ſcꝫ hec locutꝰ ſum ⁊cͣ Etiā ſermōe. iiij. dn̄ice ſcd̓e poſt trinitatis Uia peregrinoꝝ quo ſignata erit quere ſermōe pͥmo ferie ſecūde paſche Uiaticū ſpūale dicit̉ ſacramentū eūchariſtie ẜ. in octa corporis xp̄i ¶ Uidere ⁊ aud ire chriſtū qūo ꝓphē ⁊ ſcī prēs an tiqui teſtamēti deſiderabat ⁊ quo nos eū videre debemꝰ ſer. pͥmo dn̄ice. xiij. poſt Trinitatis Uille tres ſunt ī alio mūdo qͣs hoīes per bona opera huiꝰ mūdi emere pn̄t ſermone ſecūdo do minice. ij. poſt Trinitatis ¶ Uiciū ſuperbie deteſtabiliſſimū eſt. qꝛ inicium oīs perdicōis ſupra in S. De vicio inuidie ſu pra in I. ⁊cͣ. Uictoriam nos habere oportet ꝯtra qͣdruplicē regem de omni vicio inſtigātē anteqͣꝫ ad corona conē accedamus ſermone ſecūdo infra octauas Aſcenſionis. ¶ Uir tenetur vxori dilectionem et prouiſionem. patet Sermōe pͥmo in die penthecoſtes. Uirginitatem ſeu caſtitatem tenere in ꝯmeſacō nibus et ebrietatibus impoſſibile eſt. ſermone. tercio dn̄ice pͥme poſt octa. paſche Uite ſpūalis perfectio ꝯſiſtit in quatuor patet in Sermōe. tercio Trinitatis Uitam bonam quadruplicem ꝯfert nobis ſpi rituſſcūs ſermōe ferie tercie penthecoſtes. Uite bone ſunt plures gradus ſupra ī Gradus Uite male ſunt noueꝫ modi ſermone ferie ſexte poſt penthecoſtes Uiuere nr̄m in hoc ſeculo nō eſt niſi mori. quia ꝯtinue tendimꝰ ad morte Sab. pꝰ aſceoſinis. Uiuere incipiens deifice tres ſimilitudines ſibi maxime deſeruiētes notabit. Sermone qͦdam infra octa. aſcenſiōis ſcꝫ Ante oīa. Uocati et electi ad cenam chriſti. vide in Cena patet ſer. ſecūdo dn̄ice. ij. poſt Trinita. et ẜmo ne ſcd̓o dn̄ice. xx. eiuſdem Uocati ſumus oēs ad ꝯuiuiū chriſti Item vo cationis quatuor modos vide in ſermoe tercio dn̄ice ſecūde poſt Trinitatis ¶ Uoluntas eſt vna patris et filij et ſpūſſancti ẜ mone qͣrto de eadem dn̄ica. Uox dn̄i ſuper aquas multas quo intelligitur Et quedam mulier extollens vocem qūo expo nitur ſermōe. iiij. dn̄ice. xxv. poſt trinitatis Unitatem eſſencie triū ꝑſonarū patet ſupra de Trinitate in lr̄a T. Uſuram ſuperlucrata exiget a nobis deus de oī bn̄s tam corproalibꝰ qͣꝫ ſpūalibus q̄ dedit nob̓. ſermōe pͥmo dn̄ice. xj. poſt Trinitatis Utilitates qͥnqꝫ ꝓueniūt nobis ex ſacramento euchariſtie digne ſumpte In octa. ſacramenti. ¶ Uulnera chriſti poſt reſurrectōem minora fue rūt qͣꝫ in paſſione. Quid hoc deſignat patet ſer mone. iiij. dn̄ice in albis. ¶ Uulnera chriſti ⁊ cicatrices nō difformitatem ſed magnā pulchritudinē oſtendunt in eiꝰ cor pore glorioſo ſer. iij. eiuſdem dn̄ice. Uulnera qͥnqꝫ perfoſſa habuit et habet xp̄s ſer mone tercio dn̄ice poſt trinitatis. Uxor deuota ſepe ꝯuertit virum ſuum de mala vita Exemplū ſer. iij. dn̄ice in albis. Uxor viro ſuo tenetur duo obſeruare. ſcilicet re uerenciam et dilectionem Sermone primo pē thecoſtes D litera T Priſtus orando quadrupliceꝫ mo dum ſeruauit. Uide ſupra de Ora gone in litera O. Tabula Xp̄i reſurrectio qūo ⁊ quādo fiebat: quare xp̄s ſuam reſurrectionem nō retardauit vſqꝫ genera lem oīm reſurrectionē. Quibus reſurrectionem ſuā chriſtus per ordine manifeſtauit. quare xp̄s omīa iſta fecit vide ſupra de reſurrectiōe ī lr̄a R ¶ Xp̄i vulnera quīqꝫ q̄re in litera U. ¶ Epi quelibet actio noſtra eſt inſtructio ſermōe tercio dn̄ice tercie poſt octauas paſche Xp̄i hūiliacio ſub tribus creaturis ſcꝫ ſub āge lis ſub hominibus ⁊ ſub diabolo ſupra de hui litate vide in litera H. Item Chriſtus ⁊ Chriſtianus debent ſcribi per L. quere ſupra in regiſtro de lrā C. De litera Mago ⁊ ſuꝑſcripcio vere ⁊ bone mo nete patēt ſermōe pͥmo dominice vice ſimetercie poſt Trinitatis ¶ Ffnago anime noſtre deturpatur per peccatum mortale Sermōe eodē eiuſdem dn̄ice. ¶magines anime nrē ſunt memoria intellectꝰ ⁊ voluntas que reformantur per vite emendacio nem patet ibidem. ¶ Imaginis veritas requiritur neceſſario in omni bona moneta ptꝫ ſer. iij. eiuſdē dince ymaginē trinitatis quēlibet anima habet in ſę per creationē. tamē vltra hoc neceſſario requirit in anima ſi ſaluari debet virtualis xp̄i ymitatio patet ibidem Ymitando xp̄i doctrinam efficimur eiꝰ diſcipu li. patet in D. de diſcipulis ¶ Exphioit tobula ſiue reqͥſtmū ſermomū. viu centij ordinis p̄dicatoꝝ tempis eſtiualis ī cau da āni ſalutis. MLLLLLXXXU. Sermones electiſſimi ſancti Iincētii Ferrarienſis regni Irrogonie fratris diui ordīs predicatoꝝ cōuētus Ualētie ſacreqꝫ theologie profeſſoris ſubtiliſſimi per tēpꝰ eſtiuale Sermo In die ſcō Paſche .I. I ¶ Diuini verbi pre conis interpretꝭ ⁊ ꝓfeſſoris ſubtiliſſimi A Sancti Uincētij ferrarij de regno Ar X rogonie cōuentus valencie diui. predica toruꝫ ordinis. Sermones vberrimi eſti X iūt feliciter uales de ti C. ermone reſurre Ih̓u xp̄i deus velit in cordibus noſtris aliquod ſpirituale ſen timentū dulcedinis ⁊ benedictōis huius feſti ꝓ aīaruꝫ conſolacōe ⁊ vite reforma cōe infundere. recurramus ad virginem Mariā iam letiſſimā de filij ſui reſurre ctione dicendo ſibi. Aue maria ⁊cͣ. No ta verbū ꝓpoſitum bona noua inſinuat. de glorioſa reſurrectōe Ih̓u xp̄i quē nu ciauit angelus bonus iſtis tribꝰ Marijs que cū maxima deuocōe frequēter currē do ſepulchrū xp̄i adierūt dices eis. Sur rexit quaſi diceret Iā ſuū corpus exiuit de monumēto Iā non eſt aīa in lymbo. I qꝛ iam exiuit. Itē ſua humanitas nō eſt hic nec corpus qꝛ iam ſurrexit. quaſi di ceret. non q̄ratis ip̄m hic. Pro huiꝰ ver bi declaracōe ſciendū ꝙ xp̄i reſurrectō ſu ꝑ omēs alias reſurrectōes mortuorum que vnqͣꝫ ante fuerūt vl̓ erūt habuit du as excellentias magnas. Prīa qꝛ fuit ꝟ tuoſa. Scd̓a qꝛ fuit glorioſa. Multi eī ſurrexerūt de morte ad vitā tam in vete ri teſtamento qͣꝫ in nouo ſꝫ non ſurrexe rūt ꝑ ꝓpriā potenciā ſꝫ alienā. xp̄s vero ſurrexit de mortē ad vitā ꝓprio poſſe et n̄ alieno ſicut verus deꝰ. qꝛ eius corpus ī monumēto habebat infinitū poſſe ex di uinitatis ꝯiūctione ad ſuſcitandū ſeipſuꝫ et eciā anima ī lymbo vt dicit ſcūs Tho mas. iij. ꝑte. q. liij. arti. iiij. Nunqͣꝫ ſic fuit de alio mortuo qꝛ corpus mortuū alteri us nullū habet poſſe. nec eciaꝫ anima ad ſuſcitandū ſe. ymo dicit Dauid. ſpūs va dens ſup̄ ad morte. ⁊ nō rediens ꝓprio ſupple poſſe ad vitā. De helya ⁊ helyſeo legitur ꝙ ſuſcitauerūt mortuos in veteri teſtamēto. Similit̓ legitur ꝙ apoſtoli ⁊ alij ſancti diuerſos ſuſcitauerunt mortu os. ſed quomō orando ⁊ ſupplicādo nō virtute ꝓpria nec mortuoruꝫ ſed virtute dei ⁊ ſolū miniſterialiter. Dicit enī ſcūs Tho. pri. ꝑte. q. c. x. arti. iiij. vbi cōcludit ꝙ ſolus deus miracula facere p̄t in ſolu tōe ad primū argumentū ꝙ āgeli aliqui dicūtur miracula facere vel qꝛ ad eorum deſideriū deꝰ miracula facit ſicut ⁊ ſanc ti homines dicūtur miracula facere. vel quia aliquod mīſteriuꝫ exhibent in mira culis que fiūt ſicut colligendo pulueres in reſurrectōne cōmuni vel aliquid hmōi agendo. Hec ille ibi ſupra. Dicit eciam idē ſanctꝰ Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. vij. i. lxxvii. arti. jͣ. ad primū argumentū. ⁊. iij. ꝑte. lx xxiiij. q. iij. arti. ad quartū. Et in de poten cia. q. vi. iiij. c. ꝙ ſācti faciūt miracula du pliciter ſcꝫ poſtulacōe ⁊ ptāte id eſt nō precedete orōe manifeſta. tn̄ in vtriſqꝫ deus oꝑatur principaliter. Sancti autē inſtrumētaliter. Ex quibꝰ verbis patꝫ ꝙ ſancti nō faciūt miracula propria ꝟtute. vel ptāte ſed dei. qꝛ ſolū faciūt miracula vel impetrādo ⁊ miniſtrādo ſiue inſtru mentaliter. Sed xp̄i reſurrectō hodierna AA.i. In die ſco Paſche Sermo .I. nō fuit niſi ꝑ ꝓpriū poſſe Iō dicebat xp̄s ego pona.i. dimitto aīam meā ⁊ iterū ſu ma eam nemo tollit eā a me ſcꝫ violen ter ſꝫ ego ponā eam a meip̄o. poteſtatem habeo ponendi eā ſcꝫ ꝑ morte. ⁊ ptātem hēs iteꝝ ſumēdi eā ſcꝫ ꝑ reſurrectōneꝫ. Ioh̓. x. Scd̓a excelleutia fuit qꝛ iſta re ſurrectō fuit glorioſa. ſurrexit enī xp̄s ad vitā glorioſā inmortaleꝫ ⁊ īpaſſibilem. Alij autē qui ſuſcitabātur in veteri ⁊ no uo teſtamēto poſtea reſuſcitati ſunt de cō muni lege ⁊ curſu ſuſcitabant ad vitam mortale ⁊ ad miſeriā ⁊ paſſibilē huius mūdi ⁊ poſt iteꝝ morituri. Sed xp̄s ex ſingulari priuilegio de morte ad vitā glo rioſā. Aucͣtas. xp̄s reſurges ex mortuis iā non moritur mors illi vltra nō dn̄abi tur. ad Ro. vx. Huius āt reſurrectōnis gl̓oſe poīt beatus Tho. triplice cauſā. iij ꝑte. q. liiij. arti. ij. Tū qꝛ ſua reſurrectio fuit exemplar ⁊ cā noſtre reſurrectōnis. vtꝫ. i. ad Coꝝ. xv. Tū ſcd̓o rōne humi litatꝭ paſſiōis ex qua meruit gloriā reſur rectōnis. Tū tercō qꝛ ꝑacto miſterio re dempcōis ex gl̓a anime in corpus gloria redūdabat qͣꝫuis antea diſpenſatiue illa redundancia impediebat̉ vt miniſteriuꝫ noſtre redempconis ſua paſſione imple ret. Iſte due excellencie xp̄i reſurrectio nis ſubtiliter tangūtur in themate Prīa ſcꝫ ꝙ fuit virtuoſa tangitur in illo verbo quaſi actiuo ſurrexit. Nō dicit ſuſcitatꝰ eſt ab alio vt fuit lazarus ſꝫ ſurrexit.ſ. ꝑ ꝓprium poſſe. Surrexit xp̄s a mortuis ꝑ gloriā patris Ad ro. vi. que eſt eius glo ria cum filio ⁊ ſpū ſancto. Scd̓a excel lencia ſcꝫ ꝙ fuit glorioſa oſtendit ibi nō eſt hic ſcꝫ corpus in ſepulchro. nec aīa in lymbo. nec huānitas in hac vitā mor tali ſꝫ ſacramentalit̓ in altaris ſacramēto Iō dixit angelus mulieribꝰ xp̄m in ſepul chro querētibus. Scio enī ꝙ Ih̓m que ritis qui crucifixus eſt ſurrexit ſicut dixit. venite ⁊ videte locū vbi poſitus eſt dn̄s et cito eūtes dicite diſcipulis eius qꝛ ſur rexit ⁊ precedet vos ī galileā ibi eum vi debitis ecce p̄dixi vobis Math̓. vltimo Ptꝫ thema. De hmōi glorioſa reſur rectōne notaui tria puncta. In quibꝰ cō ſiſtit tota practica huius benedicte reſur rectōnis xp̄i. Reſurrectio xp̄i fuit cele brata affectuoſe. Demonſtrata gracioſe. Publicata virtuoſe. In hijs tribus pūctis ſeu cōcluſionibus ſtat tota practica ſermonis. ¶ Prīo di co ꝙ reſurrectō xp̄i fuit celebrata affec tuoſe. tot eī ſancti patres quaſi inmume rabiles qui erāt in lymbo ardenter deſi derabant videre illud glorioſuꝫ corpus. quod ſuſtinuit ictus ⁊ totū onus paſſio nis. Uidētes autē ſancti patres ꝙ iaꝫ trāſiuit dies veneris ſancta ⁊ ſabatuꝫ in iſta nocte deſiderabāt xp̄i reſurrectōnem videre ⁊ eius vulnera queadmoduꝫ cu pit homo videre equū cum quo rex triun phauit. ſancti pres concordit̉ xp̄o ſuppli cauerūt vt reſurgeret. qꝛ licet deus ab et̄ no p̄deſtinauerit filij ſui reſurrectōem. p̄ deſtinauit eciā ꝙ ꝑ oracōes ⁊ ſupplicati ones ſanctoꝝ patrū fieret. Iō anima fi delis hic dulciter cōtemplari poterit inte ſuꝫ deſideriū ſanctoꝝ patrū in lymbo qͦ modo ꝯcorditer xp̄o ꝑ ordine ⁊ moduꝫ hic notatū ꝑiter ſupplicare potuer̄t vt re ſurgeret. Primo adā primus prīarcha cum noe. mathuſſaleꝫ melchiſedech. A brahā. Iſaac. Iacob ⁊ alijs qui habue rūt primū locū ꝓponendi ⁊ genibꝰ flexis cora xp̄i anima ꝓpoſuerūt ſuas ſupplicati ones quas regiſtrauit dauid ī libro curie ſcꝫ in pſalterio ⁊ dixerunt xp̄o. Surge dn̄e in requiem tua tu ⁊ archa ſanctifica cōis tue pͣs. xiij. Nota tu anima ſctīſſima ſurge in requie tuaꝫ ſcꝫ carnē que nunqͣꝫ repugnauit ſpūi ⁊ tu aīa ⁊ archa ſcīficati onis tue ſcꝫ caro plęna oībus eſcis ꝟtu tū. Scd̓a ſupplicacō fuit ſcōꝝ ꝓph̓arū.ſ. Sermo In die ſcō Paſche Moyſi. ſamuelis. helye. helyſei. Iſaye. Iheremie ⁊ alioꝝ dicentiū psͣ. lxvij. Ex urgat deus ⁊ diſſipent inimici eꝰ ſcꝫ de mones ⁊ milites qͥ cuſtodiert ſepulchꝝ eius. ⁊ fugiāt qui odierūt eū a facie eius vt iudei qͥ eciā hodie fugiunt a facie xp̄i. Tercō fuit ſcōꝝ ſacerdotū aarō. eleazar tamar phinees. ⁊ alioꝝ dicentiū psͣ. vij Exurge dn̄e deus meꝰ in p̄cepto quod mādaſti ⁊ ſynagoga ppl̓oꝝ circūdabit te Nota in p̄cepto quod mandaſti ſcꝫ qͥ ſe humiliat exaltabit̉ Luc. xviij. Id̓o dn̄e qꝛ tm̄ te huīliaſti exurge ⁊cͣ. ⁊ ſynagoga .i. ꝯgregacō diſcipuloꝝ tuoꝝ qͥ ꝑdidert fidem circūdabit te credendo tua reſurre ctione. Quarta ſupplicacō fuit ſcōruꝫ re gū vt dauid. ezechye. Ioſie. Ioſaphat et ſanctoꝝ iudicū ⁊ ducuꝫ vt gedeonis. Iepte. ſāpſonis. Iude machabei. ⁊ alio rū dicentiū. Exurge dn̄e adiuua nos ⁊ redime nos ꝓpter nomē tuuꝫ. pͣs. xliij. Nota adiuua nos qꝛ licet haberent glo riā eſſencialē tantā qͣꝫtam hodie. tn̄ non habebāt locū glorie. Iō dicebāt ⁊ redi me nos qͣꝫtū ad locū qꝛ adhuc ad locum non erāt redempti. qꝛ adhuc erāt in car cere lymbi. ⁊ inde nō poterant exire ſine adiutorio dei. Quīta fuit ſanctarū mu lierū ſcꝫ matris noſtre eue que poſt pec catū fecit magnā penitenciā ⁊ ſare. rebec ce. ⁊ rachelis. lye. Iudith. heſter. anne. e lyzabeth. ⁊ aliarū dicentiū ⁊ eua ꝓpoſu it dixit. Exurge ⁊ intende iudicō deus meus ⁊ dn̄s meus in cauſā meam. Dū eua viuebat in hac vita dicere potuerunt ſibi qui tūc viuebat qn̄ patiebant̉ aliqd̓ malū ꝓpter te habemus iſta mala. Eciaꝫ in lymbo dicebāt ſibi non cū iniuria ſeu ī dignacōe ꝓpter te ſumus hic omēs. ꝓpt̓ hoc eua dicebat ⁊ ſupplicabat vt xeſurge ret ⁊ eos inde educeret. ⁊ decetero ſibi talia nō dicerent̉. Sexta fuit ſanctorum noui teſtamēti. vt Ioh̓is baptiſte. ⁊ ſāc toꝝ innocentiū. Ioſeph ⁊ latronis boni dicentiū. Exurge deus iudica cauſā tuā meōr eſto imꝓperioꝝ tuoꝝ eoꝝ que ab inſipiēte ſūt tota die ꝑs. lxxiij. Nota eua dixit iudica cāꝫ meam Et Ioh̓es ⁊ alij dicūt cauſā tuā. quilibet dicit verū diuer ſis reſpectibꝰ. qꝛ vt dixi Ioh̓es ⁊ ſancti noui teſtamēti dixerūt. Exurge deus iu dica ⁊cͣ. Naꝫ iudei qn̄ audiuerūt dici ꝙ xp̄s reſurgeret tercia die deridebāt ⁊ de ridendo dicebāt. de cruce nō potuit deſcē dere ⁊ mō exibit de monumēto ⁊ poſue rūt cuſtodes ne diſcipuli furarētur cor pus ⁊cͣ. Et dicebant xp̄o multa imꝓpe ria ꝓpter hoc dicebāt. Exurge deus iu dica cauſā tuaꝫ ⁊ tūc tacebūt iudei qͥ cre dūt te nō habere poteſtatē reſurgēdi. Et quare eua dixit cauſā meā. iam dcm̄ eſt ī quīta peticōe. Septīa ſupplicacō fuit ſā ctoꝝ angeloꝝ qͥ aſſociabantur aīe xp̄i. qͥ videntes ꝙ ſcī patres ſupplicauerāt xp̄o vt reſurgeret eciā ⁊ ipſi oſtendēdo eoꝝ bonū deſideriū humiliter ſupplicarūt di cendo. Exurge qͣre obdormis dn̄e ⁊ ne repellas ī fineꝫ pͣs. xliij. Loquūtur ſancti angeli vt amicus loquit̉ amico excitan do eū in ſomno. Sciebāt enī angeli gene ralē reſurrectōem eſſe futurā in fine mū di Iō dicebāt. Exurge qͣre obdormis .i. valde dormis. qꝛ hodie eſt tercia dies Et ne repellas ī fineꝫ.i. tardes tuā reſur rectōeꝫ vſqꝫ in finē ſcꝫ ī generaleꝫ reſur rectōeꝫ qn̄ omēs reſurgemꝰ in etate. xxx. annoꝝ vel circiter. Dicit tn̄ ſanctꝰ Tho mas in. iiij. diſtin. xliiij. q. j. arti. iij. ꝙ om nes reſurgēt in etatē iuuenili nō tamē qͦ ad numerū annorum ſꝫ quo ad ſtaturā. Qn̄ autē iſte ſeptē ſupplicacōes ſic cum magno deſiderio fuerunt xp̄o ꝓpoſite in aurora xp̄us omībus circū exntibꝰ rn̄dit dicēs. Propt̓ miſeriā inopiū ⁊ gemitū pauperū nunc exurgaꝫ dicit dn̄s pͣs. xi. Saluū me fac. Nota ꝓpter miſeriaꝫ ſcꝫ localē ſcōruꝫ ⁊ gemitu pauperū.i. di ſcipuloꝝ ſuoꝝ flentiū nūc exurgā. Ecce AA In die ſco Paſche Sermo .I. quō voluit ꝙ ſua glorioſa reſurectō ꝑfi ceret̉ ꝑ ſanctoꝝ ſupplicacōes licet ab et̓ nō eſſet p̄deſtinata ⁊ anima xp̄i cū omni bus ſcīs patribꝰ exiuit de lymbo ⁊ ille lo cus remanſit ſolus. qꝛ tūc nullus māſit ibi. Et anima xp̄i aſſumpſit illud corpus glorioſū ⁊ ſurrexit. In cuius reſurrectō ne terra tremuit ⁊ cuſtodes facti ſunt ve lud mortui ⁊ xp̄s exiuit de monumēto ſi ne eius aꝑtura. quęadmoduꝫ natus fuit de virgine ſine ꝟginitatꝭ fractura. ⁊ ſtās ſupra ſepulchꝝ on̄dit ſuū corpus glori oſū vulnera ⁊ plagas oībus ſanctis prī bus qui genibꝰ flexis adorādo dixerunt Gl̓a tibi dn̄e qui ſurrexiſti a mortuis cū patre ⁊ ſancto ſpū ⁊cͣ. Ecce pͥmus punc tus hꝰ benedicte reſurrectōis Iheſu xp̄i hodie facte ¶ Dico ſcd̓o ꝙ eſt demōſtra ta gracioſe ſingulariter ꝟgini marie. Cō cluſio eſt pluriuꝫ theologoꝝ dicentiū ꝙ xp̄s in ſua reſurrectōe prīo apparuit ꝟgī ni marie ſue matri. hoc exp̄ſſe dicit Am bro. in libro de ꝟginibꝰ dicēs. Marīa reſurrectōeꝫ xp̄i vidit ⁊ prīa vidit. Sꝫ euāgeliſte non curāt hoc ponere. ſolū cu rauerūt ponere teſtes indubitatos. quia teſtimoniū matris ꝓ filij fauorē poſſet calumniari. Et ꝙ prīo apparuit matri ꝟ gini ad hͦ credēdū cogit nos t̓plex ro. pͥ ma ꝓpter diuinū preceptū qꝛ in paſſiōe filij ſuꝑ omēs alios fuit tribulata. xp̄us ex ſpēali pͥuilegio peꝑcit matri vt ſine do lore pareret ꝯcōeꝫ curſū nature. Itē ne ſentiret dolores ī ſua mortē. qͥ excedunt omēs hꝰ vite dolores vt dic̄ dn̄s Al bertus ſuꝑ miſſus eſt. finis oīm terribili um eſt mors. qꝛ anima tota ſil̓ eradicat vt arbor. ſꝫ omēs dolores partus ⁊ mor tis vener̄t ſuꝑ eā in paſſiōe filij ſui. Cū gͦ dicat ſcriptura. honora pr̄em tuuꝫ ⁊ ge mitus mr̄is tue ne obliuiſcaris. Eccī. vi. Cum gͦ xp̄s ꝑfectiſſime ſeruaſſet legeꝫ de honoracōe paretuꝫ ſequit̉ ꝙ prīo ap paruit mr̄i q̄ pre alijs oībꝰ fuit tribulata Scd̓a ꝓpter fidei meritū nā ꝓ certo habe tur ⁊ oſtendit̉ ſatis clare ex textu. ꝙ tꝑe paſſionis xp̄i ꝑdider̄t fideꝫ xp̄iana oēs apl̓i ⁊ diſcipuli aliqͥ totaliter Aliqͥ dubi tando an eſſet verus deꝰ ⁊ meſſyas licet omēs reputarēt euꝫ ſcīſſimuꝫ ꝓph̓aꝫ. ſo la ꝟgo Maria illo ſabato ſcō inuariabi lit̓ credidit. ꝓpter hoc obtinuit vt quoli bet ſabb̓o fiat officiū de ea in eccīa dei. cū gͦ dicat ſcriptura. Apparet āt dn̄s eis qͥ fide habent in illū. Sap̄. i. Uidet̉ gͦ hoc pro p̄mio meriti ſue fidei ꝙ prīo ei appa reret igit̉ ⁊cͣ. Tercia ꝓpter amoris intē ſioneꝫ Nā certū eſt ꝙ nunqͣꝫ fuit mater que tm̄ diligeret filiuꝫ ſicut ꝟgo Maria xp̄m. Cū gͦ ip̄ē dixiſſet qui diligit me di ligetur a pr̄e meo ⁊ ego diligā euꝫ ⁊ ma nifeſtabo ei meip̄m. Ioh̓. xiiij. igitur ⁊cͣ. Ex hijs tribꝰ racōibus ptꝫ ꝙ prīo appa ruit ꝟgini matri. licet ſancti doctores hoc exp̄ſſe taceant. Dicat̉ practica q̄ mō ſe quēti fieri potuit ⁊ aīa deuota pie ꝯtem plari poterit vt det in cordibꝰ deus ſenti re dulcedinē huius apparicōnis. Uirgo autē Maria certiſſima erat ꝙ filius ſuꝰ reſurgeret die tercia vt ipē p̄dixerat ſꝫ for te neſciebat horā ſue reſurrectōnis. qꝛ n̄ legitur ꝙ xp̄s dixiſſet horā ſue reſurrecti onis ſi hora prīa vel tercia ⁊cͣ. Iō virgo Maria in nocte pn̄ti que fuit ſibi longa nox exſpectabat reſurrectōeꝫ filij ſui. ⁊ ce pit cogitare qua hora reſurgeret ⁊ neſci uit. Et ſciens ꝙ inter alios ꝓph̓as dauid plus locutus fuit de xp̄i paſſione ⁊ reſur rectōne poſuit ſe ad legendū pſalterium vt inueniret ſi Dauid dixiſſet aliquid de hora ⁊ legit pͥmuꝫ pſalmū ⁊ ſcd̓m ⁊ ter ciū ⁊cͣ. ⁊ nihil inuenit de hora. tandeꝫ le gendo fuit in. pͣs. lvi. vbi legit̉ ⁊ loquit̉ Dauid in ꝑſona prīs ad filiū dicēs. Ex urge gl̓a mea exurge pſalteriū ⁊ cythara Rn̄ſio filij ad patre exurgā diluculo. Nota ꝙ pater vocat filiū tripliciter. ſcꝫ gloriā ſuaꝫ. pſalteriū. ⁊ cytharaꝫ ꝓpter In die ſco Paſche Sermo tria que xp̄s habuit in hac vita. Primo deus pat vocat xp̄m gloriā ſuā ⁊ hoc qꝛ xp̄s in hac vita in omībus q̄ fecit ⁊ dixit diligebat ⁊ ꝓcurabat honore patris Iō dicebat Ego gloriā meā non q̄ro ſꝫ ho norifico patrē meū. Ioh̓. viij. Iō pater dixit. Exurge gl̓a mea. Scd̓o vocat ip̄ꝫ pſalteriū. Pſalteriū enī habet decē cor das ⁊ eſt inſtrumentū camere ſecretū ⁊ nō ſonat multū. ⁊ ſigͣt legē moſaycaꝫ q̄ quaſi inſtrumētuꝫ camere fuit ſoluꝫ da tu illi populo iudayco. que in decē p̄cep tis qͣſi decē cordis ꝯſiſtit. Huic fuit xp̄us valde obediēs. Iō dicebat. Nō veni ſol uere lege ſꝫ implere. Mat. v. Ex hmōi obediencia vocat̉ a patre pſalteriū. Ter cō vocat ip̄m cytharā. Cythara enī ligͣt lege euangelica. Rō qꝛ habet vocē cla riorē ⁊ magꝭ audibilē. Talis fuit lex euā gelica q̄ ꝑ totuꝫ mundū fuit audita. In omne terrā exiuit ſonus eoꝝ ⁊cͣ. Rn̄dit filius patri. Exurgā diluculo. Cogitate qn̄ virgo Maria ſciuit horā reſurrectō nis quō ſurrexit de oracōe ad videndū ſi erat hora. ⁊ vidit ꝙ nō. Et iterū redijt ad legendū ſi inueniret alibi aliū teſtē de hora reſurrectōis ⁊ ꝯtinuādo lectōeꝫ fu it in. c. viij. pͣsͣ. ſcꝫ ꝑatū cor meū deus. ꝟ inuenerit p̄dictū verſū iterū. Exurge glo ria mea. ⁊ iterū reſpexit ꝑ feneſtrā ſi erat aurora. ⁊ vidit ꝙ nō. ⁊ ꝑfecit pſalteriuꝫ Deinde voluit videre ſi aliqͥs ꝓphetaꝝ dixit aliqͥd de hora reſurrectōis. ⁊ inueīt in Oz ee. ca. vl. qͥ loquit̉ in ꝑſona apl̓oꝝ Uiuificabit nos poſt dies duos ⁊ tercia die ſuſcitabit nos ⁊ timemꝰ qͣſi diluculū Nota vi p̄paratus eſt egreſſus eius. uificabit nos qꝛ mortificati erāt apl̓i ꝓp ter incredulitatē. Tunc ꝟgo Maria ſur rexit dicēs. Sufficit mihi habere tres te ſtes de hora reſurrectōis ⁊ parauit came ra ⁊ cāthedrā ꝓ filio dicēs hic ſedebit fi lius meus ⁊ hͦ loquar ei ⁊ reſpexit ꝑ fene ſtrā ⁊ vidit inciꝑe aurorā ⁊ gauiſa eſt di cēs. Modo reſurget filius meꝰ ⁊ geībꝰ flexis orabat dicēs. Exurge dn̄e ī occur ſū meū ⁊ tu dn̄e deus meꝰ virtutū deus iſrabel pͣs. lviij. Et xp̄s ſtatim miſit vir gini Gabriele nunciū dicens. Sicut nū ciaſti matri mee incarnacōeꝫ nuncia ſibi eciā meā reſurrectōem. ⁊ incōtinenti cū magno gaudio venit ad ꝟginem dicens. Regina celi letare all̓a. quia quē merui ſti portare all̓a. reſurrexit ſicut dixit all̓a. vt fuit reuelatū beato Gregorio qui ad didit. Ora ꝓ nobis deū all̓a. Et ſtatim poſt venit ad eaꝫ filius benedictꝰ cū om nibus ſanctis prībus ⁊cͣ. Si dicat̉ quō poterant recipi in illa ꝑua camera. Dico ꝙ tanta eſt eoꝝ magnificēcia ꝙ ſi vellēt mille milia poſſent recipi in ea. ymo ⁊ in minori loco ꝑ virtuteꝫ diuinā ad nutuꝫ eis aſſiſtente vt tāgit ſanctꝰ Tho. in. iiij. diſtinc. xliiij. Et xp̄s ſalutauit matre di cēs. Pax vobis. virgo autē flexis geni bus ⁊ plena pre gaudio adorauit eū oſ culando manus ⁊ pedes dicens. O vul nera benedicta ⁊ tm̄ doloreꝫ mihi dediſtꝭ die veneris ⁊cͣ. Et xp̄s oſculādo matrē dixit. Mater mea gaudēte qꝛ iam dece tero non habebitis niſi gaudiū ⁊ leticiā. tergendo ei lacrimas ⁊ ſedit in cathedra et loquebant̉ ſil̓ valde dulciter. O qͥ fu eſſet in illo ꝑlamento. Dixit ꝟgo filio. fi li ego ꝯſueui facere feſtuꝫ in die ſabbati ad ſignificandū requieꝫ creacōis mundi. Sed de cetero faciā feſtū in die doīca in memoriā veſtre reſurrectōis ⁊ quietis ⁊ glorie ⁊ placuit xp̄o. xp̄s autē dixit ma tri ea que egit ī inferno. quō ligauerat di abolū et oſtendit ſibi ſcōs patres quos ī de extraxerat. qui fecerunt ꝟgini Marie magnam reuerentiā. Cogitate quō adā et eua dixerūt virgini Marie Benedcā vos eſtis illa filia noſtra ⁊ dn̄a de qͣ do minus dixit dyabolo ſerpenti. Inimicici as ponaꝫ inter te ⁊ mulierem. Gen̄. iij. Dixit eua. Ego ex culpa clauſi ianuā pa In die ſcō Paſche Sermo I radiſi ſꝫ vos ex gracia aperuiſtis. Itē ꝓ pheta quilibet dicebat ꝟgini marie. Ego pphetaui de vobis in tali loco dicens ⁊cͣ. et humiliter eā ſalutādo dixerūt omnes ſil̓ virgini marie. Tu gloriā iherl̓m. tu le ticia iſrabel. tu honorificencia ppl̓inr̄i Iu dith. xv. Et ꝟgo Maria eos ſalutans dixit. Uos eſtis genus electu. regale ſa cerdotiū gens ſct̄a populus acqͥſicōis vt ꝟtutes eius nūcietis qͥ de tenebris vos vocauit in admirale lumē ſuuꝫ.i. pet̄. ij. Deinde ſancti angeli dixerūt ſibi vt pri us. Regina celi ⁊c̄. qꝛ iſtud fuit vnū de ſeptē gaudijs prīcipalioribꝰ ꝟginis ma rie. Uirgo autē humiliter eos reſalutas dixit. Uos omēs eſtis admīſtratorij ſpi ritus in miniſteriū miſſi ꝓpter eos qui he reditatē capiūi ſalutis Ad heb̓. jͣ. Pꝫ mō reſurrectō xp̄i fuit demōſtrata gracio ſe. ¶ Dico tercō ꝙ publicata fuit ꝟtuo ſe. Poſtqͣꝫ enī xp̄us conſolatus eſt ꝟgi nem Maria ꝟgo mater conſolacōis ro gauit filiū vt eciam dignaretur cōſolari dilectricem ſuā mariā magdalenam que tantū doluit de paſſione ſua dicēs qͣꝫuis apoſtoli habuerūt magnū dolorem de veſtra paſſione maria magdalena habu it maximū. Ideo placeat vobis eam cō ſolari ⁊ ſorores meas que hodie ſummo mane iuerūt ad monumentuꝫ vt vngē rent corpus veſtrū. Et valde mane vna ſabatoꝝ venerūt ad monumentuꝫ orto iam ſole. Et introeuntes in monumen tum viderunt iuuenem ſedentem in dex tris coopertum ſtola candida ⁊ obſtupu erunt. Qui dicit illis. Nolite expaſcere. ih̓m q̄ritꝭ ⁊cͣ Mar. xvi. Nota valde ma ne.i. in aurora orto iam ſole. qꝛ claritas aurore eſt aduentus ſolis. Ideo fili con ſolamini eas. Illa enī magdalena philo capta veſtra moritur amore veſtri. Iteꝫ apoſton eciā plorāt ſingulariter petrus. qui exiſtens in quo dā monumento non facit niſi flere. Statim xp̄s miſit angelū ad monumentū vt nunciaret tribus ma rijs ſuā reſurrectōem. quas inuenit cum capſis vngentoꝝ dicētes ſollicite Quis reuoluet nobis lapidem ⁊cͣ. Item quia cuſtodes non ꝑmittent nos intrare. Et quādo fuerūt ad monumentū ſcd̓a vice viderūt reuolutū lapidem. Erat quippe magnus valde. Et introeuntes in monu mentum viderūt iuuenem ⁊cͣ. vt habet̉ ibi ſupra. ¶ Et dum receſſerunt a mo numento xp̄us apparuit eis. que adoran tes tenuerūt pedes eius. forſan dicendo ſibi. Domine ibimus ad matreꝫ veſtrā que tot dolores ſuſtinuit in veſtra paſſio ne Reſpondit eis. Non oportet vos ire quia iam vidi eam ⁊ conſolatus ſum eā Sed miſit eas ad diſcipulos vt eis nū ciarent ſuam reſurrectōem. ⁊ poſt ipē ap paruit diſcipulis. Qui gauiſi ſūt viſo do mino ⁊ non crediderāt mulieribus. Ecce quō fuit publicata virtuoſe. Moraliter vt patet xp̄i reſurrectio fuit publicata ⁊ manifeſtata tribus condicōnibus ꝑſoā rum. Primo virgini Marie. Secūdo tribus marijs. Tercō diſcipulis vbi oſtē ditur miſtice ꝙ ipē apparebit per gloriaꝫ in paradiſo Innocentibus. qui per virgi nem. deſignantur. que ſemper fuit inno cēs ab omni peccato. Ideo dicebat xp̄s Sinite paruulos venire ad me. ⁊ nol ite ꝓhibere eos. Talium enim eſt regnum celorum. Mathei. xix. Secundo appa rebit penitentibus qui per mulieres ſigni ficantur. Penitentes enim portant cap ſas vnguentorum ſcilicet corpora in qui bus ſunt vnguenta medicinalia peniten cie curatiue plagaruꝫ ⁊ infirmitatuꝫ pec catorum. Ideo dicebat xp̄us. Peniten ciam agite appropinquabit enim regnum celorum. Mathei. iiij. Tercio apparebit in gloria obedientibus qui ſignificantur per diſcipulos. Nota duplex eſt gra dus obediencie. Primus eſt obedire p̄ ceptis ſeu mandatis. dei. ad qd̓ tenentur In die ſcō Paſche Sermo II om̄es generalit̓ ⁊ obedire oībus p̄ceptꝭ eccl̓ie ſingularit̓ p̄cepto de cōionē hodie fienda ex eccl̓ie p̄cepto niſi de conſilio bo ni confeſſoris anticipet̉ vel ꝓroget qͥa xp̄s hodie triūphauit ⁊ leuauit campum Ideo hodie vult intrare caſtrū qd̓ tanto labore acquiſiuit. Ideo dicebat. Si vis ad vitā ingredi ſerua mandata Math̓. xix. Ideo apparuit apl̓is in menſa ad fig nificandū ꝙ hodie apparet cū gr̄a digne cōicantibꝰ Secūdus gradus obedie tie eſt obedire conſilijs. ſed ad iſtū gradū tenent̉ illi qui ſe obligarunt ꝑ votū ad obſeruandū pauꝑtate. caſtitatē. obedien tiā ⁊cͣ vt religioſi. De iſto gradu dice bat xp̄s. Si vis ꝑfectus eſſe vade ⁊ ve de oīa que habes ⁊cͣ Math̓. xix. ¶ In die paſche Sermo ſecundus Lleluia Tho. xiij. ⁊ Apoca. xix. Iſta dies eſt multum deſiderabilis ad quā multi anhelauerūt ⁊ vtinā ꝓpter ſā ctitatē diei ⁊ nō potius ꝓpter tediū peni tentie in ieiunijs vel qd̓ peiꝰ eſt ꝓpter de ſideriū redeundi ad peccata priſtina ſicut canis redijt ad vomitum. de quibꝰ dicit apl̓us ad Hebre. ſexto. Crucifigentes rurſus filiū dei in ſemetip̄is. Nō ergo ſic deſiderabilis eſt ſed ꝓpter ſanctificatōnē huiꝰ diei. ⁊ eiꝰ magnitudinē. Unde ſciē dū ꝙ oīa feſta anni agunt̉ in memoriaꝫ bn̄ficioꝝ dei que cōtulit eccleſie ſācte ſue vt de his laudet deum ⁊ regratietur vn de Iſaie Scd̓m dn̄i recordabor laudē dn̄i ſuper omnibꝰ que reddidit vobis do minꝰ ⁊ ſuꝑ multitudinē bonoꝝ dn̄i iſ rahel q̄ largitus eſt eis ẜm indulgentiaꝫ ſuā. Quāto beneficia ſunt collata maio ra tanto maius feſtum eſt de hoc. vide ſanctū tho. ſuper Iohānē. x. ca. Magna fuit dies dominice annunctiationis quia tūc ſuſcepimꝰ bn̄ficiū inchoatōis noſtre ſalutis deo aſſumēte naturā humanā in vtero virginis Maior dies natiuitatis ſue qꝛ tūc ſalus nr̄a palā manifeſtata ē diuinitate viſa in carne. vel humanitate ad Thitū. ij. Apparuit gratiā dei ſalua toris nr̄i ⁊cͣ. Et ꝑs viderunt oēs fines terre ſalutare dei nr̄i. Adhuc maior eſt dies dominice paſſionis. quia tūc ꝑ mor tem xp̄i p̄ciū ſolutum eſt ꝑ qd̓ redem pti ſumus ab eterna morte pͥma Corm. ſexto. Empti eſtis p̄cio magno ⁊cͣ. Et pͥma Petri pͥmo. Nō corruptibilibꝰ au ro ⁊ argento ⁊cͣ. Nihil enī nobis naſci ꝓfuiſſet ſi non redemptio ſubſecuta fuiſ ſet. Sed ſuꝑ om̄es magna eſt dies iſta paſce. dies domīce reſurrectiōis qꝛ nob̓ hodie ſecuritas data ē et̓ne ⁊ īmortalis vite obtinendi in anima ⁊ corꝑe quā no bis tribuit xp̄us ꝑ reſurrectionem ſuā q̄ cauſa eſt ⁊ ſecuritas reſurrectōnis noſtre Iō hodie maxime letari debemꝰ ⁊ ipſum laudare dicendo alleluia. Nam alleluia dicit̉ ab allelu qd̓ eſt laus ⁊ ya qd̓ eſt no men dei ẜm qd̓ eſt inuiſibilis. vnde alle luia id eſt laus dei ẜm Huguitonē Pa pias dicit alleluia latine dr laudate do minū. Debemꝰ igit̉ hodie laudare dn̄m ps. Laudate dn̄m oēs gentes ⁊cͣ. hodie enī oēs creature laudāt dn̄m ⁊ gaudēt ſcꝫ ſuꝑiores mediocres ⁊ infime vt ptꝫ ex ſermone p̄cedenti ſcꝫ ſurrexit nō ē hic Eſt āt multiplex rō qͣte hodie ſpecialit̓ debemꝰ gaudere ⁊ deū laudare. Prima qꝛ deꝰ nos ſuo corꝑe cibauit ⁊ ſanguīe in ſacramēto altaris. Nā famelicꝰ mul tum gaudet de cōmeſtione. vn̄ corpus qd̓ hodie nobis ſacramentalit̓ contulit ē idē corpꝰ qd̓ d̓ ꝟgīe ſumpſit ī qͦ. xxxiij. an nis vixit in quo pati voluit ⁊ ſepeliri ⁊ reſurgere. dedit aūt cum hoc corꝑe aui mā ⁊ diuinitatē ex naturali cōcomitātia ẜm enī ſanctū thomā tercia parte queſti on. lxxvi. articulo pͥmo in hoc ſacramēto eſt aliquid dupliciter ex vi ſacramen In die ſco Paſche Sermo ui ti id eſt ſignificatū per formā. ⁊ ex natu rali concomitantia id eſt realiter coniun ctum chriſto. vnde in hoc ſacramento aīa chriſti ⁊ diuinitas eius. ſcd̓o mō tantum ſub vtraqꝫ ſpede ſimilit̓ ⁊ quantitas ⁊ a nima chriſti. Caro autem ⁊ os ⁊ hmōi ſūt ſb̓ ſpecie vin ſcd̓o mō tm̄ ⁊ ſub ſpecie panis pͥmo mō. Sanguis vero ecōuer ſo eſt ſub ſpecie vini ex vi ſacramenti ⁊ ſub ſpecie panis ex naturali concomſitan tia vt etiā dicit ſanctꝰ tho. in qͣrto ſcrip. diſ. x. Unde ꝑ hoc donū ſignificat̉ ſtatus beatitudinis in qua dabit ſe ipſum inſe ꝑabiliter ⁊ mamiſſibiliter īmediate ⁊ vi ſibiliter non ſub ſpecie panis. Et hec eſt differentia huiꝰ dationis ad eternā. qͥa hic dat ſe corꝑaliter. ibi totaliter. hic tꝑa liter ibi eternaliter. hic ſub ſpede panis latent̉. ibi ſine omni medio apparent. O quale donū vbi deus dat ſeip̄m nunqͣꝫ ta le donū recipiens pauper poteſt fieri. qͥa in ip̄o eſt qͥcqͥd deſiderabile eſt. nūqͣꝫ tur bari aūt triſtari poteſt. qꝛ ip̄m eſt gaudiū ſine fine. nūqua p̄t infirmari nec antiqua ri. quia deus vita eſt. O vere pauꝑ ē il le qui hodie non eſt hoc cibo obatus. ſed anteqͣꝫ poſſet digne recipi oportet ꝙ re cipiens ſit bn̄ diſpoſitus. Nam ſicut me dicina qͣꝫto eſt virtuoſior tanto recipiēs debet magis timere vt ſit bene paratus. quia ſicut medicina ſanat bene paratum ita interficit indiſpoſitū. Corpus xp̄i eſt medicina tante virtutis ꝙ recipientē bn̄ diſpoſitū curat ab omni peccato. qꝛ cum tanta deuotione p̄t hō cōicare ꝙ erit ſine oī pctō ſicut puer mox baptizatus. Ma gnus enī vt inquit ſanctꝰ rho. tercia par te. q. lxxix. ꝑ tota queſtione ⁊ in quarto diſ. xij. eſt euchariſtie fructus. Nā ſcele rū remiſſione cauſat triplicit̓.ſ. ignorato rū futuroꝝ inqͣꝫtū robur nobis cōfert ad ſcelera futura vitanda ⁊ cauſando con tritionē. ⁊ hoc dupliciter cōtingit. Uno modo non perceptū actu ſed voto ſicut cum quis prius iuſtificat̉ a peccato. Alio modo etiā ꝑceptū ab eo qui eſt in pecca to mortali cuiꝰ conſcīam ⁊ affectu non habet. Forte enī primo non fuit ſuf ficienter contritꝰ. ſed deuote ⁊ reuerent̉ accedens cōſeqͥt ꝑ hoc ſacramētū gratiā caritatꝭ q̄ ꝯtritōne ꝑficit ⁊ inqͥſitōeꝫ pctī tam mortalis qͣꝫ venialis. penā etiā debi tā ꝓ pctīs delꝫ nō totā. ſed ẜm menſurā pctoꝝ ⁊ deuotionis. A purgatorio inſu per euchariſtia liberat ẜm cundem ſanctū tho. tercia ꝑte. q. lij. articulo octauo ad ſe cūdū inqͣꝫtum eſt ſacrificiū ſatiſfactoriuꝫ ꝓ pctīs. Inſuꝑ ⁊ alios habet effectus. Nā qn̄ ē effectiuū vite ſpūalis ad ſimili tudinē cibi corꝑalis facit qꝛ ſuſfentat au get reſpirat ⁊ delectat. īmo ⁊ ī beatis au get gloriā accidentalē ſed nō eſſentialeꝫ. ꝓprius tamē effectus euchariſtie ẜm ſan ctū tho. in quarto diſ. xij. eſt tranſforma tio hoīs in deū ad quā ſeqͥt̉ augmentum virtutū ⁊ reſtauratio perditoruꝫ. Con ſequēs vero effectꝰ ⁊ numerꝰ pͥncipal̓ ē diminutio fomitꝭ. Notat etiā idē ſāctus rho. Iſa. x. euchariſtia dat qͥnqꝫ ſcꝫ veni am culpe. vitā gratie. cōfirmarōem ī pug na. cōfortatione in via. ⁊ p̄guſtationem gl̓ie. Cōfortat enī ⁊ a pctō p̄ſeruat du plicit̓ vt dicit b. tho. in tercia ꝑte ⁊ quar to ſcrip. vbi ſupra ſcꝫ īteriꝰ roborādo ꝑ gr̄am. ⁊ exteriꝰ repellēdo omnē impug nationē demonū ꝑ paſſionē xp̄i cuiꝰ ē ſi gnū. p̄t etiā qͥs cū tāta indeuotione acce dere ꝙ dānatōeꝫ acquirat. vn̄ pͥma Co rinth̓. xi. Qui indigne manducat ⁊ bibit iudiciū ſibi manducat ⁊ bibit. Sumens enī euchariſtiā cū conſcientia pctī morta lis peccat mortaliter vt dicit b. tho. iiij. diſ. ix. ⁊ tercia ꝑte. q. lxxix. ar. ij. ad terciuꝫ et. viij. iiij. Ideo cum magno timore ⁊ reuerētia debemus nos p̄parare. vnde ibidē ꝓbet auteꝫ ſeip̄m homo ſcꝫ p̄me ditādo ⁊ ſic de pane ⁊cͣ. Modus man ducandi traditur ſub figura Exod̓. xij. Sermo 1i In die ſācto paſce. de agno paſchali. nota ⁊cͣ. Scd̓o debe mꝰ gaudere ⁊ ip̄m laudare qꝛ nos de in ferni captiuitate liberauit. Nā captiuus mitū gaudet de ſua liberatōe ⁊ nos gau dere debemꝰ de liberatōe a carcere infer nali. Nā carcer ille inferni ē igneꝰ ⁊ ig nis eternꝰ ⁊ pena ē ibi ſine numero illata dyabolo ⁊ mēbris eiꝰ ibidē exn̄tibꝰ Iſtū carcerē xp̄s deſtruxit qn̄ ad inferos deſcē dit pͣs Qui cōtriuit portas ereas ⁊ vectes ferreos cōfregit ⁊cͣ. porte eree inferni ſūt cupiditates ⁊ vicioſe cōſuetudines hoīm q̄ nō ſinūt clauſos exire. Uectes autem xp̄us ſua fortitudine fregit. Huiꝰ figurā habemꝰ Iudicū. xvi. de Sampſone qui abijt in gazā ⁊ vidit ibi muliere meretri cem ⁊ ingreſſus eſt ad eam. qd̓ cum vi diſſent philiſtei poſuerunt in porta ciui tatis cuſtodes ibi tota nocte p̄ſtolātes cū ſilentio. ⁊ facto mane exeuntē occide rent. dormiuit aūt ſampſon vſqꝫ ad me dium noctis ⁊ qn̄ ſurrexit ⁊ apprehēdit ambas fores porte cum poſtibꝰ ſuis ⁊ ſe ris impoſitiſqꝫ humeris portauit ad ver ticē montis Ubi gloͣ. Grego. qͥd ī hoc fa cto ſampſon redemptionem ſignificat. qͥd gaza niſi infernū. qͥd philiſtei niſi per fidiam iudeoꝝ. qui cū xp̄m mortuū vi derent ⁊ corpus eius in ſepulcro poſitū. cuſtodes illico deputauerunt. ⁊ auctorē vite letati ſunt ſe dep̄henſiſſe inferni clau ſtrū recte tamē ſicut ſampſon in gaza. Samipſon vero nocte media non ſolum exit ſed etiā portas tulit. qꝛ redemptor noſter ante lucē reſurgens. non ſolum de inferno liber exijt. ſed clauſtra inferni de ſtruxit. portas tulit. ⁊ montis verticem ſubijt. qꝛ reſurgendo clauſtra inferni diſ rupit. ⁊ aſcēdendo regna celoꝝ penetrat. Nō ſolū etiā xp̄s deſttuxit infernū. ſꝫ etiā et dyaboli potentiam minuit. Nam an te paſſionem xp̄i dyabolus libere circu ibat terrā. ab initio mundi vt ſeduceret om̄es gentes. ⁊ ideo hunc xp̄us ligauit Apoca. xx. Apprehendit angelꝰ draco ne ſerpentē antiquū qͥ ē dyabolꝰ ⁊ ſatha nas ⁊ ligauit eū ꝑͤ annos mille. ⁊ miſit eum in abiſſum ⁊ clauſit ⁊ ſignauit ſuper illum vt non ſeducat amplius gentes do nec conſumerē̓t̉ mille anni. Gloſa inter linialis Angelus chriſtus apprehendit draconē. pro violentia nocendi. ſerpentē pro fallacia antiquū. quia ab initio mun di nocuit. qui eſt dyabolus deorſum flu ens. ⁊ ſathanas id eſt aduerſarius ⁊ li gauit eum. id eſt priori poteſtate priua uit. ⁊ miſit in abiſſum. ⁊ clauſit ⁊ ſignauit ſuper illum. id eſt ſigillum poſuit ſignum ſancte crucis vt non ſeducat ampliꝰ gen tes donec conſūmentur mille anni. id eſt donec antixp̄us veniat. Nota ẜm ſan ctū Tho. in tercia parte. q. xlix. articulo ſecundo ꝙ per paſſionem chriſti triplicit̓ liberati ſumus a poteſtate dyaboli. Tria enī ſūt cōſiderāda circa ptāte quā dya bolꝰ ī hoīes exercebat an̄ xp̄i paſſionem Primū ē ex ꝑte hoīs qͥ ſuo pctō meruit vt ī ptātē traderet̉ dyaboli ꝑ cꝰ tēpta tione fuerat ſuꝑatꝰ. Scd̓m ē ex ꝑte dei quē hō peccādo offēd̓at qͥ per ſua iuſti ciā hoīeꝫ reliqͥt ptāti dyaboli. Terciū ē ex ꝑte ip̄iꝰ dyaboli. qͥ ſua neqͥſſima volū tate a cōſecutōe ſalutꝭ īpediebat. Quātū ergo ad pͥmū hō ē a ptāte dyaboli libera tꝰ ꝑ paſſionē xp̄i īqͣꝫtū paſſio xp̄i ē cā re miſſionis pctōꝝ. Quātū āt ad ſcd̓m ec̄ ſumꝰ liberati īqͣꝫtū paſſio eiꝰ nos deo re cōciliauit Quātū etiā ad terctū ſumꝰ li berati ꝑ paſſionē xp̄i a dyaboli ptāte in qͣꝫtū ī paſſiōe xp̄i exceſſit modū ptātꝭ ſi bi tradite a deo machinādo ī mortē xp̄i qͥ nō hēat meritū mortꝭ cū eēt abſqꝫ pec cato dic̄ enī Augꝰ. xiij. de trini. Iuſticia xp̄i victꝰ ē dyabolꝰ. qꝛ cū ī eo nihil̓ mor te dignū īueniēt occidit eū tn̄. ⁊ vtiqꝫ iu ſtū ē ut debitores qͦs tenebat libere di mittet ī eū credēſ quē ſine vllo debito oc cidit̉. Ercō gaudere demꝰ ⁊ ip̄ꝫ laudare In die ſcō Paſche Sermo ii qꝛ ꝑ reſurrectōem ſuā dedit nob̓ certitu dine cognitōis. nā ml̓tū gaudet̉ qͥ diu de ſideratū videt. Prīo enī nō poterat ap parere nec clare videri. Rō ē qꝛ in libro ſubtilis lr̄e nō bn̄ legit ſubtilis etiā ocu lus ſuppoſito ſibi groſſo corꝑe ⁊ obſcuro Sed qn̄ ſupponit̉ corpꝰ clarū ⁊ lucidū meliꝰ legit̉ qꝛ bn̄ apparet groſſior ſicut qn̄ ſupponit̉ criſtallꝰ vel vitrū. filiꝰ dei eſt liber cōtinens enī qd̓ ē nccͣm hūane ſa luti. etiā eſt liber vite ⁊ teſtamētū altiſ ſimi ⁊ agnitio veritatis. ſꝫ ille liber ſubti lis eſt ſua diuinitas. Ita ꝙ nullꝰ intelle ctꝰ creatꝰ p̄t ibi legere ī vita pn̄ti Exod̓. xxxiij. Nō videbit me hō ⁊ viuet. Poſt incarnatōem iſte liber fuit cooꝑtꝰ pille groſſa ⁊ rudi ſcꝫ corꝑe mortali. Iō non poterat legi nec videni diuinitas latens ſub tali corꝑe. Iō iudei volebāt ip̄m la pidare dicētes Ioh̓. x. De bono opere non lapidamus te ſed de blaſphemia ⁊cͣ ſed hodie ī btā reſurrectōe qn̄ corpꝰ glo rioſū claꝝ lucidū fuit poſitū ſupra diuini tatem tunc liber fuit cognitꝰ ⁊ apparuit Ioh̓. ij. hoc nō cognouerūt diſcipuli eiꝰ pͥmū ē qn̄ glorificatꝰ ē ih̓s recordati ſūt qꝛ hec ſcripta erāt de eo g ꝑ reſurrecto nem dat nob̓ cognitōeꝫ. In ſignū cuiꝰ pluries legit ī die reſurrectionis ſue ap paruiſſe. pͥma apparitio facta ē btē virgi ni lꝫ de hͦ euāgeliū nō faciat mētionē. ⁊ hoc p̄t on̄di aucͣtate ſedulij dicetꝭ ſemꝑ virgo manens hꝰ ſe viſibus aſtans luce ꝓpriā pͥus dn̄s obtulit. Scd̓o ex cōſuetu dine eccl̓ie ſūmꝰ enī pontifex in die paſce ad ſanctā mariā maiorē pͥmā celebrat ſtationē ꝑ hͦ innuēs pͥmā aperitōeꝫ fcāꝫ btē ꝟgini. Tercio ꝑ p̄cepti obſeruatio ne deꝰ enī p̄cepit. honora pr̄em ⁊ matre etcͣ. Si enī eēt aliqͥs ī ꝑtibꝰ vltra mari nis de qͦ mr̄ intellexiſſet ꝙ mortuus fuiſ ſet ⁊ tn̄ fanꝰ redies extraneas ꝑſonas vi ſitaret ⁊ ad mr̄em tribulatā vltio veniret iſte nō eſſet bonꝰ filiꝰ nec mr̄eꝫ honoraſ ſe videret̉ ſi pͥus alias de ſua reſurrectōe letificaſſet ⁊ tāde mr̄i deſolate apparuiſ ſet ⁊ ſic nō videret̉ obſeruare p̄ceptū de parētibꝰ honorādis. De hͦ vide ī ẜmone p̄cedēti alias rōnes. Scd̓a apparitio fcā fuit marie magdalene de qͣ loqͥt̉ cuāgeli um hodiernū di. Maria magdalena et maria iacobi ⁊ ſalomē emeit aromata etcͣ. Sꝫ q̄ris qͣre iſte mulieres p̄cipue q̄ ſi erūt xp̄m. Rō qꝛ xp̄o plꝰ erāt obliga te eo ꝙ plura officia ab eo rereperat ma ria enī magdalena ml̓tū xp̄o tenebat̉ qͥa ab ea. vij. demonia eiecerat Mar. vltīo marthā ſororē ſuā a fluxū ſanguīs libe rauit. ⁊ fr̄em ſuū lazarū qͣtridianū ſuſcita uit. ⁊ eā ſꝑ excuſauit. ſcꝫ apud pharizeuꝫ qui dicebat ip̄am immundā ⁊ aput ſoro rem que dicebat eam eſſe ocioſam. ⁊ a put iudam qui dicebat eam eſſe ꝓdigaꝫ Secūdo maria iacobi matris minoris ei multū tenebatur. Tum quia nepos ſuus erat Tum quia tres filios ſuos ſcilicet Iacobū ⁊ alphei ſymonem iudam. car dinales.i. apl̓os fecit. Tercio maria ſalo me ei multū tenebat. qꝛ nepos ſuꝰ erat Tum quia duos filios eiꝰ ſcꝫ iacobum et iohāne apl̓os fecerat. Scd̓o q̄rit̉ quare inſil̓ tres venerūt. Racō pͥma ꝓ pter maiorē teſtimonij veritate. qꝛ ī ore duoꝝ vel triū teſtiū ſtat om̄e ꝟbū. ſcd̓o ꝓpter decentiā ⁊ honeſtate decet enī ma tronas ire bn̄ aſſociatas. Tercō ꝓpt̓ mi ſticā ſignificatōeꝫ vt ex hoc daret intelli gi ꝙ illi ad xp̄m veniūt qui fidem carita te ⁊ oꝑa hn̄t. Quarto ad cōmendandū ſocietate. meliꝰ enī eſt ſeruire deo ī ſocie tate qͣꝫ ī ſingularitate Eccleſiaſtes qͣrto Melius eſt eſſe duos ſimul qͣꝫ vnū ⁊cͣ tales enī aliqn̄ merito ſocietatis liberā tur a malo culpe perpetrate. Ideo ſubdi tur ſcꝫ ſi vnus ceciderit ab alio fulcire tur. aliqn̄ a malo culpe perpetrādo. Id̓o ſubditur. ſi quis preualuerit aduer ſus vnū duo reſiſtent ei aliquando mutuo ſe Sermo ii In die ſācto paſce. accendunt in amore dei. Iō ſubdit̉. Si dormierūt duo ſimul fouebunt̉ mutuo vnꝰ ab alio calefiet. aliqn̄ ꝓtegūt̉ a tem ptatōibꝰ dyaboli. vn̄ dr̄ funiculꝰ triplex difficile rūpit̉. dyabolꝰ nō p̄t rūꝑe ſer uos inſil̓ cōgregatos p̄s. Ecce quā bonū et quā iocundū ⁊cͣ. Nec p̄t inuadere v nitos pͥmo. Reg. xvij. Eligite vobis vi rū ⁊ deſcēdat ad ſingulare certamē. De iſtꝭ tribꝰ ml̓ieribꝰ on̄dit̉ magͣd̓uotō ī tribꝰ Prīo in hoc ꝙ voluerūt xp̄m inungere. vn̄ d̓r ꝙ emerūt aromata.i. vnguetaʳ a romatica ut venientes vngerent ih̓m ex magna deuotiōe corpꝰ xp̄i volebāt inun gere. cōſuetudo enī erat iudeoꝝ vngere corꝑa mortuoꝝ ut cōſeruarent ab incine ratione ⁊ a fetore. ⁊ a vermiū corroſiōe. ſed iſte mulieres decepte erāt. qꝛ corpus xp̄i in diuinitate erat balzamatū. ⁊ ideo ſi ꝑ mille milia annoꝝ in terra iacuiſſet nō potuiſſet putrefieri aut incinerari. nec nō potuiſſent vermes generari ps. No dabis ſcm̄ tuū corruptōem ī hoc tn̄ be ne on̄derūt dilectōem xp̄o mortuo quā A ſechabuerūt ad xp̄m viuū. Pauci enī ſunt amici qͥ vere diligūt ī vita qꝛ fere diligūt oēs ꝓpt̓ ſua nō ꝓpter ſe Ectl̓. vi. Eſt ami cus menſe ſociꝰ ⁊ nō ꝑmanebit in tꝑe ne ceſſitatꝭ. pautiores ſūt in morte qͥ diligūt īmo ſepe ꝑentes filijs ⁊ filij ꝑentibꝰ ad uerſant in morte. qn̄ ꝓ ſalutē volūt aliqͣ ordinare pauciſſimi ſūt qͥ diligunt̉ poſt mortē. qꝛ poſt modicū ⁊ filiꝰ pr̄is ⁊ pr̄ filij ⁊ amicꝰ amici obliuiſcit̉ pͣs. Obli uioni datꝰ ſum tanqͣꝫ ⁊cͣ. Et alibi perijt memoria eoꝝ cū ſonitu. Iſto aūt ſancte mulieres dilexerūt xp̄m in vita q̄ ſequē bant̉ ip̄m p̄dicantē Luc. viij. Sequebā tur maria magdalena ⁊ alie mulieres q̄ miniſtrabāt ei de ſuis facultatibꝰ. dilexe runt in morte qꝛ aſſociabant eū in cruce Ioh̓. x.x. Stabat iuxta crucē mater eius et ſoror matris eiꝰ maria cleophe ⁊cͣ di lexerunt eū poſt mortē qꝛ voluerunt eū vngere in monumento exn̄tē. Scd̓o de uotio iſtaꝝ mulieꝝ on̄dit in hoc ꝙ valde tempeſtiue voluerūt venire. Iō d̓r. Et valde mane ⁊cͣ. Sed ſi valde mane erat quō ortꝰ erat ſol ⁊ ſi ſol iam ortus qm̄ erat valde mane. Rō ꝙ iſte mulieres in ciuitate habitabāt. ſepulcrū aūt xp̄i ex tra ciuitatē erat. ip̄e aūt valde mane ſur rexerāt. ſed qꝛ via longa erat ⁊ honeſtas matronas nō decet currere. ſed mature ī cedere. Iō iam ortꝰ erat fol qn̄ venerūt ad ſepuſcrū. Eſt ergo ſenſus valde ma ne veniūt.i. venire incipiūt orto iam ſo le ſcꝫ qn̄ ꝑuenerūt vel veniūt orto ſole qͣꝫtū ad fulgorē ſuū qui dicit̉ aurora nō qͣꝫtū ad ſperā ſuā. vnd̓ dicit Augꝰ orto iam ſole.i. cū celū ad ꝑte oriētis iā albe ſceret. vel nomine ſolis intelligit̉ xp̄sq fuit ortus de mr̄is vtero ꝑ natiuitate car nalē ⁊ de tumulo ꝑ ntītate qd̓āmō gl̓io ſam. Eſt gͦ ſenſꝰ valde mane veniūt ſcꝫ cū verꝰ ſol.i. xp̄s qͥ fuerat ortꝰ ī hͦ md̓o de mr̄is vtero ntītate carnali iā ortus erat reſurgendo de tumulo natiuitate ce leſti. ꝙ āt d̓r vna ſabbatoꝝ intelligit pri ma die ſabbati q̄ nūc dn̄ica d̓t. dies enī a lit̓ noīant iudei. alit̓ romani. alit̓ ec̄cia. iu dei enī noīant eos a ſabbato di. pͥma fab bati ſcd̓a ſabbati ⁊cͣ. ⁊ h̓ ꝓpt̓ reuerētiam ſabbati ī qͦ deꝰ reqͥeuit ob oꝑe qd̓ ⁊ ſan tificauit. Romani noīant dies a planetꝭ et maxīe ab illo qͥ pͥma hora illiꝰ dn̄at̉ ⁊ qꝛ ſol dn̄at pͥma hora dn̄ice illū vocant diem ſolis ⁊ ſic de alijs. Eccl̓ia noīat di es a ferijs dicēs feria pͥma. feria ſecunda tercia ⁊ ſic de alijs. Eſt idē feria qd̓ ceſſa tio vn̄ antiqui diē ſolennē feriam appel labant. qꝛ ab oꝑe ſeruili ceſſabant. vel dicit̉ feria ab offerendis victimis. quia in diebꝰ feſtiuis ſacrificia offerebant Sꝫ nunc eccl̓ia econuerſo omnē diem appel lat feriam. qꝛ in omni tꝑe a victimis eſt ceſſandū. qͣꝫuis enī p̄cepta cerimonialia legꝭ veteris fuerūt viua vſꝫ ad paſſionē In die ſācto paſce. Sermo ii xp̄i tn̄ deinceps fuerūt mortua ⁊ poſt di uulgatione euāgelij mortifera. vt dicit beatꝰ tho. pͥma ſcd̓e q. ciij. ar. iij. ⁊ ſcd̓a ſcd̓e q. lxxxvij. ar. pͥmo ⁊. q. xciij. ar. pͥmo et in qͣrto diſ. pͥma ⁊ ſcd̓a. Tercio deuo tio iſtaꝝ mulſeꝝ oſtendit̉ in hoc ꝙ mo numentū deſiderabāt videre aꝑtu. vn̄ dicebāt qͥs reuoluet nobis lapidem ⁊c̄. Nā monumētū triplicit̓ clauſuꝫ erat.ſ. aduolutiōe grādis lapidis ad os eiꝰ. ſi gilli impoſitione. ⁊ militū armatoꝝ de putatiōe. Iō mulieres nō ſperabāt ſe poſ ſe intrare qꝛ lapide tā grande remouere nō poſſent. cum fragiles eſſent. ⁊ milites eas fugaret. ⁊ ſigillū p̄ſidis frāgere non auderet. xp̄s aūt qͥ exiuit de vtero virgi nis clauſo. ⁊ qͥ ianuis clauſis ad diſcipu los intrauit ip̄e exiuit de monumēto la pide clauſo ſaluis ſigillis ⁊ cuſtodibꝰ ex pauefactis. Poſtqͣꝫ aūt refurrexit ange lus lapidē reuoluit. vt ſic daret militibꝰ aditū ad introeundū. ſed qꝛ adhuc ꝓpter milites facti ſūt tanqͣꝫ mortui ⁊ qͣſi ame tes ⁊ hoc ex ſubita aꝑtione monumenti Et terre magna cōcuſſiōe. terremotꝰ enī ideo factꝰ ē magnꝰ ut milites exterreret et ut de reſurrectione xp̄i terra leticiā de mōſtraret. Sicut aūt in paſſione xp̄i mo ta ē terra in ſignū triſticie. ſic in reſurre ctiōe mota ē in ſignū leticie. vel terremo tus ideo factꝰ ē ut ꝑ hoc ſignificaret̉ ꝙ corda terrenoꝝ ꝑ fidē paſſionis ⁊ reſur rectionis ad fide eſſent ꝓmouēda. Mu lieres igit̉ accedētes ⁊ reſpicie tes vide rūt reuolutū lapidē. Sed qͣre iſte mulie res voluerūt appinquare monumēto cū nullā haberēt de reuolotōne lapidis cer titudinē. Rō qꝛ credebāt adhuc corpus xp̄i eſſe in monumēto vn̄ dicebāt ⁊ ſi nō poſſumꝰ eū vngere ſaltē potuerimꝰ mo numētū eiꝰ tangere ⁊ ibi eū flere ⁊ aſſo ciare. Ecce mirabilis dilectio ⁊ deuotio mulieꝝ erga mortuū ſuū ſed hodie aput multos perijt memoria eaꝝ cum ſonitu. hodie multi ſunt porci qͥ ad clamorem vniꝰ porciꝓpter mortē rugientꝭ currunt et cū ip̄i viderūt poni in albiolo. ſtatī re cedūt ⁊ illiꝰ obliti ſūt. ſic multi mortuuꝫ deflentes. dū ſepulture ē traditꝰ eiꝰ obli uiſcūt̉. Mulieres ergo introeūtes ī mo ū viderūt iuuene.i. angelū qͥ vi numę debat qͣſi iuuenis ad innuendū ꝙ in eta te iuuenili om̄es reſurgemꝰ non quo ad numerū annoꝝ ſꝫ quo ad ſtaturā vt di cit ſanctꝰ tho. iiij. ſcrip. diſ. xliiij. ar. iij. Et tercia ꝑte q. xlvi. arti. ix. ad ſcd̓m. Hic ſe debat in dextris Grego. Quid ꝑ ſiniſtrā niſi vita pn̄s. qͥd vero ꝑ dextra niſi vita eterna deſignat̉. Quid ergo redemptor noſter iam pn̄tis vite corruptione tran ſierat. recte angelꝰ qͥ nuncciare eiꝰ ꝑhen nā vitā venerit in dextrā ſedebat. Et hic cooꝑtꝰ erat ſtola candida Seueriꝰ ſtola iſta nō ē ex mortali vellere. ſꝫ ex vi tali ſplendēs celeſti lumīe nō terreno co lore dicēte ꝓpheta Amictꝰ lumine ſicut veſtimento. Et de iuſtis d̓r Math̓. xiij. Fulgebūt iuſti ſicut ſol in regno pr̄is mei Brego. Stola candida cooꝑtus appa ruit qꝛ feſtiuitatis gaudia annuncciauit. Candor enī veſtis ſplendore denūcciat nr̄e feſtiuitatis Marcꝰ etiā dicit ꝙ aſpe ctus eiꝰ erat ſicut fulgur veſtimēta ſicut nix. Fulgure de celo. nix de terra. per qd̓ dat intelligi ꝙ in xp̄i reſurrectione terre na celeſtibꝰ ſūt cōiuncta ẜm aūt Grego. In fulgore terror timoris. in niue blan dimentū candoris ẜcat ⁊ ꝑ qd̓ dat̉ intel ligi ꝙ xp̄s in iudicio terribilis peccatori bus. ⁊ blandus iuſtis apparebit. Iſte an gelus allocutꝰ ē mulieres. pͥmo eas con fortādo dicēs. Nolite expaueſcere in hͦ enī dinoſcit̉ bonꝰ angelꝰ a malo. qꝛ bo nus in principio terret ex fulgore. In me dio cōfortat ex ſua allocutōe. In fine le tificat ex īmēſa cōſolatione ⁊ ſua iocūda viſionē. Malꝰ āt ecōuerſo qꝛ ī pͥncipio terret ex ſua horribili viſionē. In medio Sermo In die ſct̄ō paſche II ex ſua allocucōe magis terret. In fine cō triſtat ex ſubſecuta decepcōe. vt dicit ſan ctus Tho. ꝑte. iij. q. xxx. arti. iij. ad terciū et ſuꝑ Iob. iiij. ca. ⁊. ij. ad Coꝝ. xi. ⁊ ibi dicit. ꝙ omīs angelus appares in princi pio hortatur ad bonū. ſꝫ bonus angelus pſeuerat. malus autē ſe nunciat ad malū Scd̓o ipſas ꝯfortādo ⁊ certificando de reſurrectōe dicens. Iheſū nazarenū que ritis crucifixuꝫ nō eſt hic ⁊c̄. Gregoriꝰ. nō eſt hic ꝑ pn̄ciaꝫ carnis. ſꝫ tn̄ vbiqꝫ eſt ꝑ pn̄ciaꝫ maieſtatꝭ. Ꝙ autē hoc ſit veꝝ ecce locus vbi poſuerūt eū. Nam ꝓpter hoc reuoluerat lapide vt locū oſtenderꝫ quaſi diceret. Si meis verbis nō creditꝭ vacuo credatis ſepulchro. Tercō ange lus miſit eas ad apoſtolos dicēs Itē di cite ⁊cͣ. Notandū ꝙ prima mulier fuit media īter ſerpente ⁊ homine trahēs ad ꝑdicōeꝫ. Scd̓a ſcꝫ ꝟgo Maria fuit me dia inter deū ⁊ homine faciens nr̄aꝫ re cōſiliacōeꝫ. Iſte autē mulieres fuerūt medie int̓ angelū ⁊ apl̓os nunciātes eis noſtrā ſalute ⁊ ſaluacōeꝫ. Iā homo nō poteſt cōqueri de muliere qꝛ ſi prima dā nauit. ſcd̓a ſaluauit. tercia nūciauit. Si pͥ ma fuit cauſa mortꝭ noſtre. ſcd̓a fuit cā vite noſtre. tercia ānunciatrix ſalutꝭ nr̄e. Iō angelus fecit iſtas mulieres nūcios noſtre reſurrectōis. Sꝫ qͣre dixit ⁊ petro Rn̄o ꝓpter tria. Prīo qꝛ petrus ꝑ nega cōeꝫ deſinebat eē diſcipulus. ⁊ adhuc n̄ erat certus vtꝝ reſtitutꝰ fuerit ad gͣciaꝫ vn̄ ſi non fuiſſet noīatus remāſiſſet con fuſus ⁊ forte deſperaſſet. Et ideo vt ſci ret ꝙ ꝑ fletū fuerat pctm̄ dimiſſuꝫ. ⁊ ꝙ crat reſtitutus ad officiū diſcipulatꝰ fu it ꝓprio noīe nominatꝰ. Scd̓o vt angelꝰ ſibi tanqͣꝫ ſūmo pōtifici deferret. ſi qͥs eī pape ⁊ collegio cardinaliū lrās mitteret papā noīatim expͥmeret cardinales ꝟo ī generali ꝓferret. Angelus igit̉ noīatim expreſſit petrū tanqͣꝫ ſūmuꝫ pontificem. diſcipulos āt generalit̓ tanqͣꝫ collegium Tercō qꝛ petrus interp̄tat̉ agnoſcēs vel diſſoluēs. ꝑ qd̓ dat ītelligi ꝙ illi ad xp̄ veniūt qͥ ab amore carnali ſe diſſoluūt ⁊ qͥ pctā ſua cū ꝯtricōe agnoſcūt. ⁊ huilit̓ ſe nihil eē exiſtimāt. Quarto angelꝰ iſtꝭ mulieribꝰ apparicōeꝫ xp̄i in galileā denū ciauit dicēs. p̄cedet vos in galileā ibi eū etcͣ. Apparicō facta in galilea fuit. Tū ꝓpter muſteriū in ipſa ſpēaliter nomīatur galilea eī interp̄tat tn̄ſmigracō. xp̄s dū eſſet in hac mortali vita triplicē defectū paciebat. ſcꝫ qͣꝫtuꝫ ad corpus mortalita te̓. qͣꝫtuꝫ ad aīaꝫ paſſibilitateꝫ. qͣꝫtuꝫ ad vtrūqꝫ penalitatē. ⁊ ml̓tiplicē miſeriam. Sꝫ in reſurrectōe facta ē tn̄ſmigracō. qꝛ corpꝰ migrauit de mortalitate ad īmor talitate. aīa de paſſibilitate ad īpaſſibili tatē. Corpꝰ ⁊ aīa de miſeria ⁊ penalita te ad gl̓aꝫ ⁊ felicitate. Un̄ Leo papa pꝰ paſſionē ruptꝭ vincul̓ mortꝭ infirmitates in ꝟtutē. mortalitates ī eternitatē. ꝯtuē lia tnͣſiuit in gloriā. Ille āt mulieres ex eutes denunciant apl̓is qꝛ ſurrexit. ſꝫ ipſi apl̓i reputauer̄t qͣſi deliramēta ⁊ nō cre debāt illis. Tūc petrus ⁊ Ioh̓es cucur rerūt ad monuinētuꝫ ⁊ vider̄t lintheami na ⁊ ſudariū ⁊cͣ. Et abier̄t ad alios diſci pulos. Maria āt ſtabat ad monumētū foris plorās ⁊cͣ. ibi xp̄us in ſpē ortulani ei apparuit. ⁊ hec fuit prīa apparicō de qͣ loqͥtur euāgeliuꝫ lꝫ pͥus mr̄i apparuerat vt dcm̄ ē? Sꝫ qͣre xp̄c prīo marie ingͣda lene apparuit Rōꝓpter qͣtuor. Prīo qꝛ ardētiꝰ diligebat vn̄ ſtabat ibi plorās. Scd̓o vt on̄derꝫ ſe mortuū ꝓ pctōribꝰ Mat. ix. ⁊ Lu. v. Nō vei vocare iuſtos ſꝫ pctōres Tercō vt ſic̄ mulier fuerat nū cia mortꝭ. ita eēt nūcia vite ẜm glo. qͣrto vt ꝟ ſuꝑhabūdauit delictū ſuꝑhabūda ret ⁊ gr̄a. Ro. v. Scd̓a apparicō facta fu it mulieribꝰ redeūtibꝰ de moūmento qn̄ di. eis auete. tercō petro ſꝫ ꝟ aūt qn̄ euā. n̄ di. qͣrto diſcipul̓ eūtibꝰ ī emaus. qͥnto diſcipul̓ ī vnū ꝯgregatꝭ. debeꝰ igit̉ letari In die ſct̄ō paſche Sermo de eiꝰ reſurrectione ſicut apl̓i ⁊ mulieres letati ſūt qꝛ viderūt quē mortuū puta bāt. vn̄ ſi volumꝰ xp̄m videre oꝫ ꝙ ſer uiemꝰ diligētes in feruore caritatis ſuc cenſi ſicut maria magdalena. Nā vide mꝰ ꝙ humor habūdās maxīe impedit claritate ſolis videre. ſed ſicdi oculi bn̄ vi dēt. ſic homo hn̄s oculos cordis plenoſ humore voluptatꝭ carnal̓ nō p̄t xp̄m vi dere. vn̄ maria magdalena qͣꝫdiu vixit ī voluptate xp̄m nō vidit interiꝰ qꝛ ocl̓ꝰ interior plenꝰ erat humore īpediente eā Sed poſtqͣꝫ feruor diuine dilectōis eaꝫ exſiccauit tunc xp̄us ei apparuit. Iō vole tes ꝙ xp̄us eis appareat debent omnem humore prauā remouere ⁊ feruore di uine dilectionis in ſeip̄os excitare Ro. xij. Spū feruētes dn̄o ſeruiētes. Quar to debemꝰ gaudere ⁊ letari qꝛ ꝑ reſurre ctionē ſuā nob̓ ianuā celi aperuit. Nam multū gaudēt qui ad ſocietate principū aſſumunt̉ ſic ⁊cͣ. Unde ſic̄ xp̄s in reſurre ctione qͣtuor dotes habuit licet non ẜm ꝓpriā rationē dotis ſicut nec angeli vt di cit doctor ſanctꝰ. iiij. diſ. xlix. q. iiij. articu. iij. ⁊. iiij. ſic btī in futura reſurrectione do tabunt̉ qͣtuor dotibꝰ in corꝑe vt etiā do ctor ſanctꝰ tangit ī qͣrto diſ. xliiij. ⁊ ter cia ꝑte. q. xlv. arti. pͥmo ad terciū. fuit eī corpꝰ xp̄i ſubtile agile clarū ⁊ impaſſi bile iſtis qͣtuor erit corpꝰ nr̄m dotatum Que ideo vocant̉ dotes. qꝛ dabit eas dn̄s in dote ſāctꝭ qui ſibi copulabunt̉ hic ꝑ verā fidē ⁊ dilectione ⁊ in futuro per eternā fruitionē ſicut ſponſa dotat̉ a ſpō ſo. Prima dos vel nobilitas ē ſubtili tas quā recipiet corpus ab anīa q̄ faciet corpꝰ totaliter ſubditū aīe ⁊ releuabit x ſpm̄ in qͣndā ſil̓itudinē aīe ſicut ⁊ ip̄a ele uata erit in ſil̓itudinē dei ita vt corpꝰ vi deat̉ qͣſi vnꝰ ſpūs cū aīa ⁊ hoc dicit apo ſtolꝰ pͥma Corin. xv. ſeīat̉ corpꝰ aīale id ē hn̄s beſtiales motꝰ inordinate cōcu piſcentie ſicut in alijs aīalibꝰ ſed reſurget corpꝰ ſpūale.i. totalit̉ ſpūi ſubiectū ⁊ cō forme. Ita ꝙ ī nullo p̄ſtabit impedimē tū anīe quo minus deū cōtemplet amet et inhereat ei ꝙ nō hꝫ aīa in ſtatu huius vite. nūc enī corpꝰ qd̓ corrumpit̉ aggra uat aīam ⁊ caro cōcupiſcit aduerſus ſpm̄ et impedit aīam ne poſſit deū cōtinue me ditari nec ad ꝑfectā eiꝰ noticiā adtinge re. vel amore. ⁊ hoc facit groſſities ⁊ pō dus corꝑis aīam depͥmentis. Et ſignuꝫ huiꝰ accipi p̄t in ſomno dū aīa nō occu pat̉ vſu ſenſuū exterioꝝ ſicut vigilando tunc cōſueuerūt fieri reuelationes. mens enī hꝫ duos reſpectus. ſcꝫ ad ſuꝑiora a qͥ bus illuſtrat̉. ⁊ ad corpꝰ reſpectu cuiꝰ li gat̉ in ſomnis non aūt reſpettu pͥmi ſꝫ fit liberior qͣꝫ in vigilia. vt dicit b. tho. in de veritate. q. xij. ar. iij. ad ſcd̓m ⁊. q. xxviij. iij. ar. ad ſextū videmꝰ inſuꝑ ꝙ groſſiti es corꝑis impedit ꝙ nō p̄t tranſire ad li bitū qꝛ aliqua corꝑa ſibi reſiſtunt ſic̄ mu rus vel paries. Sed corpꝰ gl̓ioſum ita ſubtile erit ꝙ om̄e corpꝰ penetrabit ſine reſiſtentia. Cuiꝰ ſil̓e videmus in natura nā oleū penetrat vas cōtines ip̄m ſine va ſis diuiſione. ꝑ oleū enī intelligit̉ gr̄a ſic̄ enī nauta deſcēdens in mari portas ole um in ore mediāte qͦ illuminat̉ videns maris ꝑicula. ſic gr̄a dei illumīat ⁊ diri git nauigātes inter mūdi ꝑicula ne pere ant. ij. Corin. xij. Sufficit tibi gr̄a mea. Iō corpꝰ gl̓ioſū plenū nō ſolū gr̄a ſed potius gl̓ia q̄ ē gr̄a cōſūmata omne cor pꝰ etiā celū penetrat ſine diuiſione Pro uerbioꝝˡ. xxix. Hūilē ſpū ſuſcipiet gl̓ia. Scd̓a dos erit agilitas q̄ etiā ꝓuenit de gl̓ia aīe in corpꝰ ut ſtatī vbi velit ſpi ritꝰ ibi erit corpꝰ abſqꝫ vllo impedimen to. nā ꝓpter ponderoſitatē corꝑis in hac vita nō p̄t aīa eſſe vbi vult. vn̄ qn̄ anīa putat pondus corꝑis ſecū leuare ⁊ duce re ad bona oꝑa. ſeip̄am frequēter p̄cipi tat. ſicut ſymea cū credit globū ſibi alli gatū ſuꝑ tectū leuare pondus globi ſy Sermo II In die ſctō p̓aſche meā in lutū precipitat. ſic corpꝰ p̄cipitat animā in lutū peccati. Sed in reſurrecti on corpus oīo obediet anime. Auguſti nus. vbicūqꝫ voluerit ſpūs ꝓtinus erit corpus. Iō dicit apl̓us ibidem. Semi natur in infirmitate ſurget in ꝟtute. Cꝰ ſil̓e videmus in natura. nā aliquis lapis iacens in terra nō poteſt moueri a decem qui mouet tn̄ a puero extra terrā ſiue lo cū ꝓpriuꝫ exn̄s. Sic corpus qd̓ non p̄t moueri ab aīa qͣꝫdiu iacet ī terra in reſur rectōne eleuabitur ad celū ⁊ mouebitur ab anima ad nutū. hanc virtutē dedit de us ipſi corpori glorioſo. Eccī. xvij. De us de terra creauit hoīeꝫ ⁊ ẜm ſe veſtiuit illū virtute. Nam ſicut radius ſubito ꝑ tranſit ab oriente in occidēs ⁊ oculus ſu bito de terra videt ſtellam. ſic ſubito ad nutū corpus erit vbi anima voluerit. ſ Tercia dos erit claritas que eciā fluet de gl̓a aīe. ⁊ ẜm quod quilibet ſanctus erit maioris meriti ẜm hoc erit maioris clari tatis in corꝑe. prīa ad Coꝝ. xv. Stella differt a ſtella in claritate. nihilominꝰ qͥ libet habebit claritatē corꝑis excedentē ſepcies claritatē ſolis. qꝛ erit tunc lux ſo lis ſic̄ lux ſeptē dieruꝫ. ⁊ tunc fulgebunt iuſti ſicut ſol in regno patris eoꝝ Mat. xiij. Et licet nunc lux ſolis non ſit ꝓporci onata oculis tn̄ ſic non erit ibi. qꝛ erit cla ritas demulcēs ⁊ oculi erunt forcōres ⁊ nobiliores. Hec ec̄ claritas ẜm Grego riū erit ꝑuia. ita vt ſine impedimēto cor poris vnius ſcōꝝ. videbit quid eſt ī cor pore alterius. ⁊ qͣꝫto habundat in lumīe glorie tāto clarius videbit ſicut in claro fonte. Iō apl̓us ibid dicit. Seminator in ignobilitate ſurget in gloria non tn̄ in illa gloria de qua Machab̓. ij. Gloria eius ſtercus ⁊ vermis. Sicut ſerpēs to tam virtutē ſuam ponit in pelle pulchra et colorata ⁊ ſub pelle hꝫ nō niſi putre dinem ⁊ venenū. Sicut quidā tm̄ curāt de pulchritudine corꝑali ꝙ interius non remanet niſi putredo pēccati. Talis pul chritudo non erit ibi. ſꝫ qꝛ pulchritudo corꝑis glorioſi veīet ab anima p̄s. Om nis gloria eius filie regis abintus. Id̓o ſemꝑ durat. Nō ſic de pulchritudine mo derna de qua Iaco. i. Exortus eſt ſol cū ardore ⁊ arefecit fenū flos eius decidit. decor vultus eius deperijt. Tūc autem omēs corꝑales defectus ceſſabūt ⁊ qͥc quid pulchritudinis eſt habebit corpus. ¶ Quarta dos erit impaſſibilitas ⁊ im mortalitas ita vt neqꝫ fames aūt ſitꝭ fri gus aut eſtus. nec aliqͥd leſiuū a quo cor pus modo patitur ibi locū habebit̉. Et hoc eciā erit in gloria anime qꝛ ſicut tunc ipſa tota erit eleuata in diuinam ſil̓itudi nem. Ita ⁊ corpus ꝑ animā ꝯſequetur impaſſibilitatem ⁊ immortalitate Au guſtinus tā potenti ꝟtute fecit deus ani ma vt redundet ī corpus in corrupcōis vigore. Rō eſt mutacō alterat naturaꝫ. ſicut patet arbor ſita in t̓ra mala nō fruc tificat. ſꝫ ſublata ad terram bonā ſtatī fru ctificat. qꝛ arbor trahit alimentū a terra Ideo fructus ſequit̉ condicōeꝫ terre in qua ſita ē. ꝓpt̓ quod dicit Augꝰ ꝙ primi parentes ſi ſtetiſſent in innocencia corpo ra eoꝝ fuiſſent immortabilia ꝓpter eſuꝫ ligni vite qd̓ incorruptibile erat hoc pro tanto dico. Nunc comedimus cibū cor ruptibileꝫ ⁊ putribilē. vtꝫ de pane ⁊ vi no ⁊ iō corpus mō tali cibo nutrituꝫ ha bet corrūpi ymmo qͥ plus comedit ⁊ de licatius cicius putreſcit ⁊ morit. ſꝫ poſt re ſurrectionē in paradiſo edemꝰ cibū vite. in quo nulla corrupcio ſeu putrēdo eſt. Apoc̄. ij. Uincenti dabo edere de ligno vite quod eſt in paradiſo dei mei. Itē bi bemus in fonte vite. Apoc̄. vij. deducet eos ad fontes aquarū vite. Bibere delici as mūdi eſt bibere de fonte mortꝭ. Ideo ſicut oportet nūc corpus nr̄m corrumpi ꝓpter corrupcōeꝫ cibi quē ſumit. ita ī pa radiſo erimus immortales ꝓpter cibuꝫ BB Feria ſecunda Sermo quo vtemur. Ioh̓. vi. Qui māducat ex hoc pane viuet in eternū. Igit̉ ꝓpter cō dicōeꝫ cibi in paradiſo oportꝫ corrupti bile hoc induere incorruptelā. ⁊ morta le hoc induere immortalitatē. jͣ. ad Coꝝ xv. Hoc eſt qd̓ apoſtolus dicit ibidem ſupra Seminatur in corrupcōe ſurget in incorrupcōe. Hee ſūt quatuor dotes vel nobilitates quas recipient corꝑa noſtra a deo mediāte gloriā anime. Et vt nos aſſecuraret in pn̄ti voluit eos in corpore ſuo monſtrare ad tempus cum adhuc in mundo eſſet. Naꝫ ſubtilitate habuit qn̄ de clauſo ꝟginis vtero exiuit. Agilitate qn̄ ſuper vndas maris ambulauit. Ma thei. xiiij. ⁊ Ioh̓. vi. Claritatem quādo in monte thabor tranſfiguratus gloriaꝫ claritatis ſue diſcipulis oſtendit. Mat. xvij. Impaſſibilitatem qn̄ de manibꝰ iu deoꝝ ipſum precipitare ſeu lapidare vo lentium euaſit. Iohānis. viij. Si ergo ī reſurrectione renouari deſideramus ẜm has nobilitates corporis quas ante re ſurrectōeꝫ dominus in ſuo corpore oſtē dit ⁊ poſt reſurrectionem perpetuo con ſeruauit. oportet ꝙ ſic in nouitate vite ā bulemus ⁊ eciaꝫ nos in hac vita eas ſpi ritualiter in anima repreſentemus. Ita vt habeamus ſubtilitatem agilitateꝫ ⁊cͣ Subtilitatē habemus quando cor nr̄m purgatum eſt ab inordinato amore ter renoꝝ in quibꝰ impuritate ⁊ groſſiciem cōtrahit. Amor enī inordinatus impuri tatē facit in aīa. ꝑ hoc ꝙ eam extͣ ſe efflu ere facit in id quod amat ⁊ cum eo vniri pͣs. Factū eſt cor meum tanqͣꝫ cera. Sic̄ enim argentum ꝑ liquefactōeꝫ mixtum cū cupro impurū efficitur. Ita aīa ꝑ in ordinatum amore mixta terrenis impu ra efficitur. Igitur qͣꝫto anima plus ele uatur ſuꝑ terrena ea contemnēdo tanto ſubtilior eſt. Sicut eī aer dicitur ſubtil̓ qn̄ non eſt ꝑ mixtus ⁊ ingroſſatus nebu la groſſa. ⁊ vinū ſubtile quādo eſt eleua tum ſupͣ feces ⁊ depuratuꝫ. Sil̓r homo dicitur ſubtilis ingenio cuius mens non eſt depreſſa ſuꝑ ſenſibilia ⁊ groſſa quin ſpūalia poſſit ⁊ latencia conprehendere Sicut eciaꝫ videmus cū omnibus bene ordinatꝭ. ꝙ id quod ſubtilius eſt ſuꝑemi net vt flos in arbore. ignis inter elemen ta. Sic ⁊ anima qn̄ ſuꝑfertur iſtis terre nis ſubtiliatur ex hoc ꝙ tunc vnitur deo. qui eſt in termino oīs ſubtilitatis. q̄ libet enim res qͣꝫto magis a ꝓpinquat ſuo per fectīo ⁊ illi a quo recipit ſuam ꝑfectiōeꝫ tanto plus nobilitatur. ſicut aer illumīa tus nobilior eſt qͣꝫ obſcurus ⁊ ſil̓r corpꝰ coniūctuꝫ anime qͣꝫ ſeꝑatū. Cū igitur a nima ſoli deo inherens que ſurſuꝫ ſunt qͥ rit non que ſuꝑ terrā vt dicat cum apl̓o NNoſtra cōuerſacō in celis eſt tunc ſubtil̓ eſt et eciam abilis ⁊ meretur ſubtilitatē in corpore. Econuerſo autē quādo con uertitur ad terrena ⁊ deſideria corꝑis ꝑ ficit. groſſa efficitur vt patꝫ in auaro qui animā habet terrenam qꝛ totam volun tatem ponit in acquirēdo terrena. Sil̓it̓ luxurioſus animā habet luteā. qꝛ in luto ꝑ luxuriā iacet. Suꝑbus habet animaꝫ de vento ⁊ ſic de alijs. Iō ſi aīa velit ſub tilitate habere. oporteret hmōi remoue re ⁊ ab inordinato amore terrenoꝝ ſe ex trahere ⁊ ad celeſtia ꝯtemplanda eleua re ꝑ hāc ſubtilitatē. Seqͥtur alia nobili tas ſcꝫ agilitas. dū enim mēte abſtracti ſumus ab amore ⁊ groſſicie deſideriorū terrenoꝝ ⁊ mente totaliter erecti in amo rem dei ⁊ deſideriū celeſtiuꝫ. tūc efficim̄ agiles ⁊ ꝓmpti ad currendū ꝑ increme ta bonoꝝ operum illuc quo amor noſter et deſiderium tendit. Augꝰ. Amor me us pondus meū. ego fetor quocunqꝫ fe ror. Ad hanc agilitatem ꝓficiendi hor tatur nos apoſtolus dicens. Sic currite vt conprehendatis. prīo ad Corinthios ix. ⁊ dat in exemplū dicens. Sequor an tē ſi quō conprhendam ⁊ ꝑ hunc curſum Germo Feria ſecunda et ſequelā nihil aliud intendit qͣꝫ ꝓfectū in bono ⁊ ꝟtutibꝰ ꝑ exerciciū bone oꝑa cōis ⁊ ad hoc obligamur qͣꝫdiu ſumus in hac vita. Qꝛ ẜm Iero. Grego. Augꝰ. et Bernardū nemi cōceſſuꝫ eſt ſtare nec in corꝑe nec in anima. qꝛ in via dei nō ꝓ gredi regredi eſt. ¶ Tercō oportet nos habere claritate ꝑ viam. ſi vere velimus reſurgere cū xp̄o. ⁊ voco ꝑ viam clarita tem qn̄ homo clarꝰ eſt intus ⁊ extra. In tus ꝑ teſtimoniū bone ꝯſciencie. Extra ꝑ redolentiā bone fame. de prīo dicit a ſtolus. ij. Coꝝ. j. Gloria noſtra.i. gaudi um hoc eſt teſtimoniū bone conſcīe ⁊ me riti qꝛ naturaliter lucida ⁊ clara letificāt. vtꝫ in auibus nā conſurgēte aurora leti ficant ⁊ cantant. Eciaꝫ hoīes in locis te nebroſis exn̄tes timet ⁊ viſo lumine cō fortantur. Si talia extrinſeca letificant. qͣꝫtomagis claritas intrinſeca que lucet ī conſcecia. ꝓuerb̓. xv. Secura mes qua ſi iuge cōuiuiuꝫ. ⁊ ſicut ꝯſciencia pura leti ficat ſic ecōuerſo conſcīa obumbrata pec catis ꝯturbat ⁊ cōtriſtat Sap̄. xvij. ꝓpte rea p̄ſumit ſeua turbata conſcīa. ¶ Quar to oportet nos habere impaſſibilitateꝫ.i. nō extolli ꝑ proſpera deprimi ꝑ aduerſa ſed omēs tribulacōes.i. aduerſitates pa cienter ſufferre ꝓpter xp̄m. Non tamen debemus pacienciā habere azininā. Naꝫ dicūt naturales ꝙ azinus qn̄ vidit lupū venientē abſcondit caput ſub vepribus. et ꝑmittit ſe a lupo morderi quouſqꝫ ap propinquat ad cor ⁊ tunc vult reſiſtere. Ita plures. Nam lupus eſt dyabolus. azinus eſt homo in peccatis querēs dele ctacōeꝫ. Talem pacienciā non debemus habere ſꝫ fortiter reſiſtere dyabolo in fug geſtionibus malis. ⁊ in principio temp tacōnuꝫ. ſꝫ contumelias ⁊ obprobria gra tanter ⁊ hilariter ꝓpter xp̄m. et exemplo ſui ſuſtinere. orare pro malefactoribꝰ nō ſtris vt tandem impaſſibilitati anime qͣ anima xp̄i cum corpore in reſurrectione ſua veſtita eſt in generali reſurrectione in dui mereamur qd̓ nobis cōcedat ⁊cͣ. ¶ Feria ſecunda Paſche U ſolus pere grinus es in iheruſalem. Luc̄ Ayltimo. Quāuis xp̄us in ꝓ pria veniſſet ⁊ cū dn̄s oīm eſſet tamen ī mundo voluit ꝯuerſari ſicut peregrinus. Unde nullā domū habere voluit in hoc mundo Si aliqͥs naſceretur in peregrina cōe oporteret ꝙ in aliena domo nutriret̉. et poſtqͣꝫ creuiſſet oporteret ꝙ in aliena domo cōuerſaretur ⁊ ſi moreretur opor teret ꝙ in alieno monumento ſepeliretur Iſto mō xp̄us fuit peregrinus. Nam in aliena domo fuit natus. In aliena domo cōuerſatus. ⁊ in alieno ſepulchro ſepul tus. Iō vere fuit peregrinus. Ideo ipſe dicit Luc̄. ix. Uulpes foueas habēt ⁊ vo lucres celi nidos Filius āt hominis non habet vbi caput ſuū reclinet. Ac ſi dicerꝫ Ego non habui in vita niduꝫ.i. domum ſicut volucres vbi poſſem habitare. ego in natiuitate mea non habui ceruical vbi aurē meam potuiſſem reclinare. In mor te eciam foueaꝫ non habui. ſed in alieno ſepulchro ſepultus fui. Ut tamen meli us videamus quō xp̄us fuit peregrinus Dicendū ꝙ peregrinus fuit qͣꝫtuꝫ ad ha bitum que aſſumpſit. qͣꝫtum ad vias qͣs fecit. qͣꝫtuꝫ ad hoſpicia que intrauit. qͣꝫtū ad pericula que ſuſtinuit. ⁊ qͣꝫtum ad ſig na que reportauit. ¶ Primo igitur dici tur peregrinus qͣꝫtum ad habitu queꝫ aſ ſumpſit. xp̄s enim habuit ſclauiam ſcar tellaꝫ. baculū. ⁊ pileuꝫ. ꝑ ſclauiam ſigni ficatur eius caro quā virgo beata in vte ro ſibi miniſtrauit. Dicit eī ſanctus Tho mas in. iij. ꝑte. q. xxxiij. arti. iiij. ad quintū Et. iij. ſcpti diſtinc. iij. q. ij. arti. j. Ꝙ btā virgo ſe habuit actiue in preparacōe ma BB ij eria ſecunda Sermo terie ſꝫ nō in cōcepcōe xp̄i. qꝛ vt idem di cit in textu vbi ſuꝑ ⁊. iij. diſtīc. iiij. Ꝙ cō cepcō xp̄i attribuit ſpūi ſancto efficient licet ſit a tota trinitate ⁊ a ſingulis ꝑſo nis. Iſta ſclauia prīo fuit albiſſima.i. pu riſſimis guttis ſanguinis beate ꝟginis fa cta ſine omni peccato Unde dicit xp̄s de ſe ⁊ de alijs qͥ habent ſclauias.i. corpora ſua pura Apoc̄. iij. Ambulabūt mecum in albis ⁊c̄. Deinde iſta ſclauia facta eſt tota rubea in cruce qꝛ tota ipſa fuit aſper ſa ſanguine. vnde admirantes angeli dix erūt Iſa. lxiij. Quare rubeū eſt veſtimen tum ſuum Reſpondit torcular ſolus cal caui ⁊cͣ. Ultimo facta eſt iſta ſclauia to ta nigra. quando remanſit in cruce mor tua ⁊ liuoribꝰ plena. apoc̄. vi. Sol.i. xp̄c factus eſt niger tanqͣꝫ ſaccus cilicus. per ſcartellam intelligitur eius anima. Pere grini enī in ſcarteila ſolent portare argen tum. anima auteꝫ xp̄i plena fuit argento triplici argento ſcꝫ glorie gracie ⁊ ſapien cie. Ioh̓is prīo. Uidimus gloriam eius Ecce primum argentum plenum gracie Ecce ſecundum. quia veritatis. Ecce ter cium. xp̄us enim in primo inſtanti ſue cō cepcionis habuit plenitudinem gracie ⁊ congnicōnis. vt dicit ſanctus Thomas tercia parte. q. vij. articū. iij. ⁊. iiij. Et. iij. ſcripti. diſtinc. xiij. ⁊. xiiij. Nam homines erant a celeſti regno excluſi. Ideo appor tauit xp̄us argentum glorie ⁊ gracie. per quod eos patri reconſiliaret. Exant ceci et tenebris inuoluti neſcientes viam in uenire que ducit ad vitam. Ideo appor tauit argentum ſapiencie per quod vitaꝫ celeſtis patrie demonſtraret. ¶ Terdio aſſumpſit piſeum ſiue capellum.i. coro nam ſpineam. Solent eniꝫ peregrini por tare capellum contra eſtum ventū ⁊ plu uiam. Sic conſideracō corone ſpinee di citur nobis eſſe in vmbraculum diei ab e ſtu carnalis voluptatis vt refrigeremur Quia vt ſicut dicit Auguſtinus. Non decet ſub ſpineo capite menbrum fieri de licatuꝫ debent eſſe in defenſione a pluuia tribulacionum vt alleuiemur. quia ſicut Gregorius dicit. Si paſſio xp̄i ad meō riam reducitur nil eſt omnino qd̓ non eqͦ animo tolleretur. Debet eſſe in abſconſi onem a vento tempta cōnuꝫ vt propul ſentur Hec ſignificatur Numeri. xxi. vbi dicitur. Ꝙ ad viſionem ſerpentis enei in patibulo ſuſpenſi ſanabātur illi qui a ſer pentibus percutiebantur ¶ De hijs tribꝰ dicitur Iſaye iiij. Tabernaculum erit in vmbraculum diei ⁊ in ſecuritatem ⁊ ab ſconſioneꝫ a turbine ⁊ a pluuia. Per ba culum intelligitur crux. peregrini enim v tuntur baculo ad ſuſtentacioneꝫ ⁊ ad tnͣſ eundum flumen ⁊ ad malarum beſtiarū percuſſionem. Sic xp̄us ſue crucis bacu lo homines tribulatos ſuſtentauit ne fa tigarentur Ieremie. xij. Recogitate euꝫ qui talem ſuſtinuit aduerſus ſeipſum a peccatoribus contradictioueꝫ vt non fa tigemini animis veſtris deficientes. Ip eciam xp̄us per baculum ſue crucis flu men iſtius mundi tranſiuit ⁊ ad patriaꝫ venit. Geneẜ. xxxij. In baculo. meo tranſ iuimus Iordanem iſtum. Luc̄. vltimo. Oportebat xp̄m pati ⁊ ſic intrare in glo riam ſuam. Terco per baculum crucis di abolum percuſſit Iſaye. xxx. A voce do mini pauebit aſſur virga percuſſus id eſt dyabolus. Timēt enim demones nimis baculum crucis. Unde vbicumqꝫ demo nes baculum crucis vident territi fugiūt timentes baculum quo plagam accepe runt. ¶ Secundo dicitur peregrinus ꝓp ter vias quas fecit. Solent peregrini di ligere vias planas ⁊ mundas. et odire aſcenſus ⁊ deſcenſus. Iſte autem pere grinus nihil habuit ſcꝫ de plano ſed tota via ſua fuit aſcenſus ⁊ deſcenſus. Pri mo enm fecit magnum deſcenſum ⁊ ſal tum quando ſcilicet venit de celo in hunc munduꝫ. Iohanis. xvi. Exiui a patre ⁊ Sermo Feria ſecunda veni in mundū. Deinde fecit magnū aſ cenſuꝫ quādo de mūdo aſcendit ad pati bulū crucis. Ioh̓. iij. Sicut moyſes exal uit ſerpentē in deſerto. ita exaltari opor tet filiū hominis Eciā fecit magnū deſcē ſū qn̄ a cruce deſcendit ī tumulū ⁊ in lym bū. Et inde fecit magnū aſcenſū quādo ſcꝫ de lymbo rediens ⁊ de ſepulchro. et reſurges aſcendit in celū Epheẜ. iiij. qui deſcendit ip̄ē eſt ⁊ qui aſcendit ſuꝑ om̄s celos. Notate vita pn̄s eſt quēdā via ī qua nullus ferre vult aliquā difficulta tē in aſcendendo ad aliqua ſublimia nec in deſcēdendo ⁊ in ſuſtinendo aliqͣ aduer ſa ſꝫ tantū ire volūt ꝑ planū.i. hr̄e omīa proſpera ⁊ delectablia Sed quicūqꝫ va dit poſt xp̄m nō errat cum ipē ſit via ve ritas ⁊ vita. Ioh̓. xiiij. ¶ Quatuor ſūt q non ꝑmittūt alique errare in via ſcꝫ fer ramentoꝝ impreſſio. Unde coīter dicit̉ Tene viā ferratā ſi vis habere bonā vi am. Scd̓m eſt cruciuꝫ erectō quādo cru ces in via recta erigūtur. Terciū eſt raō rum ⁊ plantarū reflexio. Quartū eſt la piduꝫ congregacō. Et iſta qͣtuor ſigna voluit habere xp̄s. Habuit ferramenta .i. vulnera in corꝑe ſuo in ferramētꝭ im preſſa. habuit crucē quaꝫ ſuꝑ humeros ſuos portauit ſuꝑ quā aſcendit. Habu it reflexione plantaꝝ.i. coronā ſpineam. Habuit cōgregacōeꝫ lapiduꝫ qꝛ ip̄m iu dei pluries lapidare voluerūt. Io. viij. et. x. Qui gͦ non vult errare ſequat̉ iſta quatuor ſigna q̄ xp̄s in via poſuit ne er remus ⁊ hoc fuit neceſſariū. qꝛ vie eius nō fuer̄t plane ſꝫ aſpere. Qui gͦ non vult ſuſtinere aliqua aſꝑa ſꝫ omnia vult habe re proſpera ꝯſtat ꝙ multū errat a via Tercō d̓r xp̄s ꝑegrinꝰ ꝓpt̓ hoſpicia q̄ in trauit. Solent peregrini ter in die intra re hoſpiciuꝫ ſcꝫ in tercia ad prandiuꝫ vel ad prandendū. In meridie ad bibenduꝫ et quieſcēdū. In ſero ad cenandū ⁊ dor miendū. Sic iſte peregrinus habuit tria hoſpicia. Primū fuit vterus ꝟginis et iſtud intrauit in tercia i marcio qui ē ter cius meſis a Ianuario. vel ī tercia id eſt tercō tꝑe ſcꝫ gracie. Preceſſerat enim duplex tempus ſcꝫ nature ⁊ legis ſcrip te In tercō tempore.i. gracie. In iſto ho ſpicō xp̄us prādiuꝫ fecit habens carnem virgineam ꝓ cibo ⁊ ſanguinē ꝓ potū et iſtū potū ⁊ cibum ipē eciam dat nobis. Ioh̓is. vi. Caro mea vere eſt cibus ⁊cͣ. Secundū hoſpicium fuit patibulum cru cis Et iſtud hoſpicium ingreſſus eſt ī me ridie ibi bibit quādo dixit ſicio. Sed ta men qꝛ iudei obtulerūt ei acetum. pͥus cuꝫ guſtaſſet noluit bibere vt patꝫ Ma thei. xxvij. Ibi eciā requieuit ⁊ inclinato capite tradidit ſpirituꝫ. Luc̄. xxiij. Ideo dicit ſponſa. Cantico. i. Indica m. hi vbi paſcas vbi cubes in meridie. Tercium hoſpiciuꝫ fuit ſepulchruꝫ vbi dormiuit. pͣs. Ego dormiui ⁊ ſoporatus ſuꝫ. Se cudo anima xp̄i in triduo mortis in lym bo fuit vbi xp̄us eciam cenam fecit omī bus ſanctis Heſter. i. Aſſuerus tercō an nō imperij ſui id ē temꝑe gracie fecit grā de conuiuiuꝫ cunctis homībus id eſt pa triarchis ⁊ ꝓphetis ⁊ apoſtolis ⁊ pueris ſuis id eſt virginitatem ſeruātibꝰ ⁊ puri tatem. fortiſſimis ꝑſarū id eſt martiribꝰ et medoꝝ inclitis.i. confeſſoribus ⁊ pre fectis prouinciarū.i. angelis. ¶ Quarto xp̄us dicitur peregrinus qͣꝫtum ad pericu la. Sunt enim peregrini in multis pericu lis. quādoqꝫ a ſocijs qui eos produnt. qn̄qꝫ ab hoſtibꝰ qui eos occidūt. quādo qꝫ a latronibꝰ qui eos ſpoliant. Sic xp̄s a ſuo ſocio ſcꝫ iuda fuit traditus. Mat. xxvi. Amen dico vobis qꝛ vnus veſtrū me traditurus eſt. a iudeis inter quos fu erat hoſpitatus. fuit vulneratus ⁊ occiſꝰ Sacharie. xiij. Quid ſūt plage in medio manuum tuarū ⁊ dicet hijs plagatꝰ iſte ſum in domo eoꝝ qui diligebāt me. a mi litibus a quibus fuit veſtibus ſpoliatus. BB iij Feria ſecunda Sermo II Iohānis. xix. Milites cū crucifixiſſent eū acceperūt veſtimenta ſua ⁊ fecerūt qͣ tuor partes vnicuiqꝫ militum parteꝫ ſu am. psͣ. diuiſerunt ſibi veſtimenta ſua ⁊cͣ Quīto dicit̉ peregrinus ꝓpter ſigna que reportauit. Solēt peregrini ī ſclauia ſua reportare quedā ſigna ad oſtendenduꝫ ꝙ ſuā peregrinacōeꝫ ꝑfecerūt ⁊ vt homi nes cicius moueantur ad bene facienduꝫ eis vt ſecurius ꝑ viā incedunt. Sic xp̄s ad patriā rediens in carne cicatrices reti nuit triplici rōne. ¶ Primo in oſtenſione paterne obediencie. Pater enī ſibi com miſit vt genus humanū ſua paſſione re dimeret. vt igitur oſtēderet patri ꝙ opꝰ ſibi iniunctum conſummauit. cicatrices retinuit. Ioh̓is. xvij. Opus conſumma ui quod dediſti mihi vt facerem. Secun do in prouocacōnem paterne miſericor die. vt hijs oſtenſis patri eum ad miſe ricordiam prouocaret. vt nobis benefaci at ⁊ nobis miſericordiam ſuam imparti atur. prime Ioh̓is. ij. Aduocatum ha bemus aput patrem Iheſuꝫ xp̄m iuſtuꝫ et ipē propiciacō pro peccatis noſtris Tercō in ſignum ſecuritatis nobis acqui ſitē ne ſcꝫ hoſtes de cetero in via timea mus ſicut hoſtes timent ⁊ fugiunt quan do vident crucis ſignaculum. Iſaye. xiij. Super montem caliginoſum.i. dyabolū leuabo ſignum ⁊cͣ. Alias racōnes vide in tercia parte ſcī Thome queſtione quī quageſimaquarta arti. vltimo ⁊cͣ. ¶ Feria ſecunda poſt Paſcha āne nobiſcuꝫ domine quoniam adueſperaſ cit. Luc. xxiiij. Sermo noſter erit de ſācto euāgelio hodierno. In quo agitur de quadam nō tabili apparicione xp̄i manifeſtantis ſuam glorioſam reſur rectionem quomō apparuit duobus diſcipulis ſuis euntibus per viaꝫ in emaus Iſta apparicō continet magna ſecreta et ſpeculacōes ad illuminacōem intellectꝰ noſtri. Sed ſalutetur prius ꝟgo Ma ria ⁊cͣ. Uerbū ꝓpoſitum eſt quedaꝫ bre uis oracō ſed deuota quam frequent̉ ſā cta mater eccleſia in iſto tempore reſur rectionis dicit. Mane nobiſcuꝫ dn̄e ⁊cͣ Pro breuiori declaracōne ⁊ materie in troductōne Sciendum. ꝙ tam in veteri qͣꝫ in nouo teſtamento xp̄us dicitur ſol. Racō quia ſicut ſol naturalis ꝑ ſuā pre ſenciam illuminādo ⁊ calefaciendo cau ſat die in mūdo ⁊ ꝑ ſuam abſenciaꝫ ob tenebrādo ⁊ infrigidando relinquit noc tem. Sic xp̄us qͣꝫdiu eſt preſens creatu re ꝑ gracia cauſat in ea diem gracie illu minando cōtra errores dubitacōnes. ⁊ falſas apparicōnes ⁊ calefaciendo in dei amore confortat ad vitanduꝫ vicia ⁊ de lectacōes carnales ⁊cͣ. ⁊ facit fructificare in oꝑbꝰ mīe. penitēcie. ⁊ iuſticie ⁊ ſic de alijs bonis oꝑbus. Et ſicut ſol natural̓ abſentat̉ ⁊ occidit ꝑ interpoſicōem terre inter ip̄m ⁊ nos. ita xp̄s ſol iuſticie quā do homo inter xp̄m ⁊ ſe interponit terrā. ſcꝫ terrenas affectōes honoꝝ diuiciaruꝫ officioꝝ dignitatū ⁊ hmōi xp̄s abſenta tur ⁊ relinquit noctē tenebroſā culpa ⁊ homo ābulat ceſpitando de pctō in pecca tū. Ecce rō quare dicit ſol. Aucͣtas. O rietur vob̓ timētibꝰ nomē meū ſol iuſti cie ⁊ ſanitas in pēnis eꝰ. Mal̓. iiij. No ta vob̓ timētibꝰ nomen meū qꝛ nō timē bus deū licet eis oriatur ſol nature. nō tn̄ eis oritur ſol gracie. Itē ⁊ ſanitas in pēnis eius. gracia ⁊ gl̓a ſunt due ale eius Gracia enī ꝯfert ſanitatem cōtra infirmi tates culparum mortaliū ⁊ vulnera pec catoꝝ. Gloria eſt ala que confert ſanita tem miſerijs temporalibus. Item in no uo teſtamento dicitur ſol. Nam eccleſia dicit virgini Marie. Ex te natus eſt ſol iuſticie xp̄us deus noſter et cetera. Iteꝫ. Feria ſecunda Sermo ſol in quadrageſima erat ſuꝑ nos qꝛ era mus in pnīa ⁊ ieiunijs ⁊ or̄onibus vigi lijs ⁊cͣ. Sed mō video ꝙ vadit ad occi dentē qꝛ iā multi redeūt ad vanitates or namentoꝝ ⁊cͣ. dimittendo bonā vitaꝫ Multi credūt ꝙ non dn̄t tenere bonaꝫ vitā nec facere penitenciā niſi in qͣdrage ſima. quia gͦ in cordibꝰ multoꝝ ipē dies gracie ꝑ exceſſus vite iā incipit in veſpe ruꝫ cuipe declinare. Iō eccīa petit in theā te Mane nobiſcū dn̄e ⁊cͣ. Mō viden di ſunt modi quibꝰ retinet xp̄s. Et noͣui ī euāgelio hodierno tres mōs quibꝰ xp̄s manebit nobiſcū ne cadamus in noctem culpe ſcꝫ loquendo. Uerba ſpūalia. Audiendo documenta celeſtia. Faciendo mīe opera. Dict thema. Mane nobiſcuꝫ dn̄e ⁊cͣ. ¶ Dico primo ꝙ xp̄s manet nobiſcum loquēdo verba ſpūalia Rō natural̓. qꝛ omne ſil̓e naturalit̉ adtrahit ⁊ retinetur a ſuo ſil̓i vtꝫ de magnēte q̄ trahit ⁊ reti net ferruꝫ non ex aliquibꝰ qͣlitatibꝰ cali ditatis vel ſiccitatꝭ. ſꝫ ex ſil̓itudine ⁊ cōue niencia quā habet̉ a tota ſpē vt dicūt ph̓i Idē de agetēſteyn adtrahenti paleā ex ſi militudine naturali quā habet a tota ſpē Idē de animalibꝰ ſi ſint hic diuerſa mix tim ꝯgregata ſtatī ad vnā ꝑteꝫ ſepara būt ſe boues ad aliā equi ad aliā azmni ⁊ ad aliā oues ⁊ ſic de qualibet ſpē. Idem de hoībus qui ſibi ſil̓ibꝰ ꝯiungunt̉ vanus cū vanis. pauꝑ cum pauꝑibꝰ. diues cuꝫ diuitibꝰ. bonꝰ cū bonis. In hoc ꝯcordat ſcriptuea. Omne aīal diligit ſibi ſimile. ſic ⁊ omīs homo ꝓximū ſibi. Omīs caro ad ſil̓em ſui ꝯiungit ⁊ omīs homo ſil̓em ſui ſociabit̉ Eccī. xiij. Ptꝫ gͦ ꝙ ſil̓itudo eſt rō attractōis ſeu ꝯiuctōis. Mō vide amus quā ſil̓itudineꝫ hꝫ xp̄s cum verb̓ ſpūalibꝰ. Dico ꝙ magnā qꝛ ip̄ē eſt ver bū non corꝑale nec traſitoriuꝫ ſed ſpūa le ⁊ eternū. De qͦ dauid. Uerbo dn̄ī ce li firmati ſūt. Et apoc̄. xix. Uocabit̉ ver bū dei ſcꝫ ante incarnacōeꝫ. Si gͦ ſimile adtrahit a ſuo ſil̓i cum xp̄s ſit verbū ſpū ale rōnabilit̉ trahitur ⁊ retinet̉ a loquen tibus ꝟba ſpūalia. Aucͣtas. vbi ſūt duo vel tres ꝯgregati in noīe meo ibi ſuꝫ ego in medio eoꝝ. Math̓. xviij. Iſtud on̄di tur in prīcipio euāgelij vſqꝫ oculi auteꝫ eoꝝ tenebatur ne eū ꝯgnoſcerēt. Unus iſtoꝝ diſcipuloꝝ vocabat Cleophas. Alius vt d̓r a quibuſdaꝫ erat Lucas. ſꝫ xro. dicit. ꝙ lucas nunqͣꝫ fuit diſcipu lus Ih̓ū ſꝫ apl̓oꝝ preſertī beati pauli. et exeutibꝰ de Iherim inceper̄t loqui verba ſpūalia de xp̄o de eius paſſione ⁊ ſtatim xp̄s fuit cū eis. Si dicat ⁊ vnde venerat xp̄s. non legit̉ clare vbi ſtabat illo tꝑe. non in celo inqͣꝫtuꝫ homo. Sed dicūt do ctores aliqui ꝙ ſtabat in paradiſo terre ſtri cum ſcīs patribꝰ. Rō que fundat in ph̓ia eſt. qꝛ locus ⁊ locatū debent ꝓporci onari vt d̓r in quarto ph̓icoꝝ. Cum gͦ poſt reſurrecōeꝫ xp̄us habuiſſet corpus glorioſū immortale. ⁊ impaſſibile ⁊ in corruptibile decebat eū habere locū con uenientē. De hoc dauid in pͣs. Dn̄e pro baſti me in ꝑſona xp̄i dicit. ſi ꝓ qꝛ Si ſū pſero pennas meas diluculo ⁊ habitaue ro in extremis maris. Etenī illuc manus tua deducet me ⁊ tenebit me dextera tua pͣs. c. xxxviij. Penne ſūt corpus glorio ſuꝫ ⁊ aīa ſanctiſſima. Scūs Tho. dicit ī iij. ꝑte. q. lv. arti. iij. in ſolucōe ſcd̓i argu mēti. ꝙ incognitū eſt quibꝰ in locis tꝑe inter medio ſcꝫ int̓ reſurrectōeꝫ ⁊ a ſcen ſione corꝑaliter eſſet xp̄s cum hoc ſcrip tura non tradat ⁊ in omni loco ſit domi nacō eius. Cum gͦ illi duo diſcipuli irent de Iherl̓m ad caſtellū emaus qd̓ erat in ſpacō ſtadioꝝ. lx. ab iherl̓m. Sicut nos ꝯ putamus via ꝑ leucas ytalici conputāt ꝑ miliaria. Greci autem ꝯputāt ꝑ ſtadia Stadiū dicitur qͣꝫtuꝫ currebat heccules gygas vno auhelitū ⁊.xv. ſtadia faciunt BB iiij Sermo II Feria ſecunda leucā. Ita ꝙ. lx. ſtadia ſūt quatuor par ue leuce. Et ſic incedebāt triſtes loquē tes de paſſione xp̄i magiſtri eoꝝ. ⁊ ſtatī fuerur extra rauale iherl̓m ſoli ābulantes loquebātur adinuicē de hijs omībꝰ que acciderāt. Ecce materia de qua loquebā tur Ergo ſi vobis dico aliquid de hijs q̄ loquebatur nō poſſuꝫ errare qꝛ ſi de omī bus loq̄bantur gͦ ⁊ de aliquibꝰ arguēdo ab vl̓i ad ꝑticularē. Et factū eſt dū fabu laretur. Fabulari eſt loqͥ cū dubitatōe. et homo nō firmat cor ſuū in aliquo. Et ſecū querentes gͦ ibant. Dicat̉ practica qn̄ ipſi fuerūt extra rauale ciuitatꝭ iherl̓m dixit vnus alteri. Sociē qͥd tibi videtur de iſto noſtro mgr̄o Ih̓u. Rn̄t alius. ne ſcio quid dicā credebā ipſuꝫ eſſe filiū dei ꝓpter miracula q̄ faciebat ſꝫ mō nō credo qꝛ ita crudeliter mortuꝰ eſt. Nunqͥt ſi fi lius dei eēt pater iuuiſſet filiū poſituꝫ in tali preſſura. Rn̄t alter nec ego crdo ip ſū eſſe dei filiū. Et ipē Iheſꝰ appinquas ibat cū illis. Dixit alius ſi nō eſſet filius dei quō potuiſſet lazarū ſuſcitaſſe. hunqͥt ibi vn̄ẜ tu fuiſti ⁊ vidiſti qn̄ ſuſcitauit lazaruꝫ q̄ driduanū. ita eciā ⁊ ego fui ⁊ vidi. Ide de illo ceco a natītate cui dedit viſū. ⁊ ſic loquēdo ⁊ fabulādo ibant ⁊ flendo. pꝰ modicū dicebat alter. O ſocie nunqͥt he lyas ⁊ helyzeus ſuſcitauer̄t mortuos tn̄ nō ex hoc credūtur filij dei fuiſſe. nec ipſi dicebāt ſe eſſe filios dei. xp̄us autē retro ſequebat eos audiēdo verba eoꝝ. ſꝫ ipſi calefacti de verbis nō curabāt de eo quia nec ip̄m ꝯgnoſcebāt. Dicebat alter. veꝝ eſt ꝙ multi ꝓphetarū fecer̄t miracula ml̓ ta. ſed quomonon ꝑ ſe nec virtute pro pria ſed aliena. ſꝫ Iheſus virtute propͥa faciebat imperando. alij auteꝫ faciebant orando. Dixit alter. cerum dicis ꝓ certo iſta racō eſt bona. Et poſt modicū dixit alius ſocius. Neſcis tu ſocie ꝙ in noctę paſſionis ſue orauit ne moreretur ſi fuiſ ſet filius dei nunquit pater adiuuiſſet eū Reſpondit alter. Ueruꝫ dicis tamen ſi noluiſſet mori bene potuiſſet fugere vel latere. ſicut quādo iudei voluerunt ip̄m lapidare. ſed īpēmet venit ad paſſionem voluntatie. ⁊ non violenter. ymmo dix it nobis Ecce aſcendimus iherolimā ⁊cͣ Math̓. xx. Dixit alius modo ponamus ꝙ non ſit filius dei. tamen non poſſumꝰ negare quin ſit meſſyas. Naꝫ omnes do ctores ponunt ⁊ dicunt ꝙ tempus meſ ſye eſt conpletum. Et iſte habuit omīa ſigna data ⁊ poſita a prophetꝭ de meſſia. Quia cecis dedit viſum. claudis greſſuꝫ etcͣ. Reſpondit alter. O ſocie rex meſſy as debuit nos liberare a captiuitate. et iſte non liberauit nos ſed mortuus eſt. et nos remanemus hic in captiuitate ſub Imperio romano et cetera. Dixit alter ſocio. Ecce quid ego cogito Nunquam iſte predicauit de donunio iſtius mundi. nec de bonis temporalibus. Ideo quan do prophete dicunt ꝙ Meſſyas debuit nos liberare ⁊ redimere a captiuitate nō intelligitur de iſta captiuitate Impera toris Romanorum. ſed dyaboli. vt cre do. Dixit alius. O tam bona racio eſt iſta. Ueruꝫ dicis. Et alter dixit. Pona mus ꝙ non ſit filius dei. nec meſſyas. ta men ipē fuit ſanctiſſimus propheta ⁊ bo nus. Tu ſcis ꝙ nunquam vidimus in eo aliquem defectum. nec pilatus qui exa minauit eum inuenit in eo aliquam cau ſam pro qua ip̄ē eſſet dignus morte. ym mo erat plenus virtutibus. humilitate. ſanctitate. caſtitate. paciencia. abſtinencia ieiunijs. vigilijs ⁊cͣ. Reſpondebat alter Si ip̄e fuit ita ſanctus ⁊ amicus dei quō do in cruce dixit. Hely helyid eſt deus meus deus meus reſpice in me et cetera. Nunquit deus omnipotens iuuat ⁊ cō ſeruat ſuos? Nunqͥt dicit dauid de aīcis dei cū ip̄o ſuꝫ ī tribulatione eripiam euꝫ etcͣ. Si forte ſanctꝰ fuit ſed nō reliqͥſſet eum. Ecce quō ibant ⁊ loquebantur de Sermo ui Feria Secunda oībus ⁊ intus ip̄m amabant ⁊ dubita bant. dixit alter videt̉ mihi ꝙ qn̄ dixit he ly hely ⁊cͣ ꝙ hoc dicebat de amicis apl̓is et diſcipulis qͥ eum derelinquebant ⁊ d̓ hoc dicebat patri qui ordinauit ita fieri. Rūdit alter. vere bene dicis ⁊ nō recor datis de ſole obſcurato ⁊ de terra que tre muit. Itē de mortuis qui ſurrexer̄t. Itē de multis qui conuerſi fuerūt vt Longi nus ⁊ alij de ſimplicibꝰ qui ꝑcutientes pectora ſua reuertebant Et xp̄s ſequeba tur eos. Iō Grego de ſe ergo loquētibꝰ pn̄tiā exhibuit ſed de ſe dubitātibꝰ cog nitionis ſue ſpem abſcondit. Ex his faciā rōnē qꝛ iſti diſcipuli nō habebāt fideꝫ Et ſi hoībꝰ nō credētibꝰ ꝑ ſolā loquelā ver boꝝ ſpūaliū ſe iunxit ih̓s qͣꝫtomagis no bis qui ſumꝰ credentes ſi loquamur ver ba ſpūalia. Conſiderādū ē aut hic qua re xp̄s iſtis duobꝰ diſcipulis apparuit in aliena effigie ſicut dr̄ Mar. vlti. Ad hͦ rn̄det ſanctꝰ tho. in tercia ꝑte. q. lv. arti. quarto. ꝙ reſurrectio xp̄i manifeſtanda fuit hoībꝰ ꝑ modū quo eis diuina reue lant̉ Innoteſcunt aūt diuina hoībꝰ ẜm ꝙ diuerſimode ſūt affecti. Nam illi qͥ hn̄t mentē bene diſpoſitā ẜm veritatē diui na ꝑcipiunt. Illi aūt qui hn̄t mentē non bn̄ diſpoſitā diuina ꝑcipiūt cum quadaꝫ cōfuſione dubietatis vel erroris. aīalis enī hō nō ꝑcipit ea que ſunt dei vt dicit̉ pͥma Corin. ij. Et iō xp̄s quibuſdaꝫ ad credendū diſpoſitis ꝑ reſurrectione appa ruit in ſua effigie. Illis aūt in alia effi gie apparuit qui iam videbant̉ circa fidē tepeſcere. vnde dicebant. hos ſperabamꝰ qꝛ ip̄e eſſet redempturus iſrael. vn̄ Gre goriꝰ dicit in omelia ꝙ talem ſe exhibuit eis in corꝑe qualis aput illos erat in mē te. quia enī adhuc in eoꝝ cordibus pere grinus erat a fide ire ſe longius finxit ſcꝫ ac ſi eſſꝫ ꝑegrinꝰ. Nec illa fictio fuit mē daciū. qꝛ ẜm Augꝰ. in li. q. euāgelij. non om̄e qd̓ fingimꝰ mēdaciū ē. ſꝫ qn̄ illd̓ fin gimꝰ qd̓ nihil ẜcat. cū aūt fictio nr̄a re fert in aliquā ſignificationē nō ē menda ciū ſed aliqͣ figura veritatꝭ Alioqͥn oīa q̄ a ſapiētibꝰ ⁊ etiā ab ip̄o dn̄o figurate di cta ſūt mēdacia reputabunt̉. qꝛ ẜm vſi tatū intellectū nō conſiſtit veritas in ta libꝰ dictis. Sicut aūt dicta illa etiā fin gunt̉ facta ſine mendatio ad aliquā rem ſignificādā ⁊ ita factū ē hīc. Clarū ē er go ꝙ dixi ꝙ ex verbis ſpūalibꝰ adtrahit̉ et retinet xp̄s. Iuxta qd̓ dicit̉ thema. ma ne nobiſcū dn̄e ⁊cͣ ne ſcꝫ cadamꝰ ī nocte pctī. Habemꝰ hic exēplū morale vt loqͣ mur verba ſpūalia nō carnalia nec mun dana nec mendacia. Turpius ē mendaci um in ore qͣm ſtercꝰ qꝛ auffert officiū lī gue. Iō cauēte a falſis iuramentis a dif famationibꝰ. a blaſphemijs ꝓpt̓ hoc apl̓s dicebat. Deponentes mendaciū loqͥmī veritate vnuſqͥſqꝫ cū ꝓxīo ſuo. ⁊ omīs ſermo ⁊cͣ ad Ephe. iiij. ¶ Dico ſcd̓o ꝙ eſt aliꝰ modus contrahendi ⁊ retinendi chriſtum per gratiam ſcilicet audiendo verba celeſtia ſicut modo me predicante vobis audientibus nunc iheſus eſt ī me dio noſtrū. Ideo dicunt naturales ph̓i ꝙ ſicut ſimilitudo eſt cauſa ſocietatis ⁊ di lectionis. ita ⁊ vacuū. ẜm enī ph̓os vt impleretur vacuū ſi eſſet cicius deſcēde ret celū qͣꝫ ut ꝑmaneret vacuū in aere. Si enī vas plenū a parte inferiori euametur ſubito per foramen ſuperius adtrahit vē tum al̓s non euacuaret̉. Sic quando cor hoīs audientis doctrinas celeſtes euacu atur a cogitationibus mundanis trahit ad ſe preſentiam dei Actuū decimo. Ad hūc loquente petro verba hec cecidit ſpi rituſſanctus ſuper omnes qui audiebant verbū. ¶ Nota hic ſcd̓am ꝑtē euāgelij Et ait dn̄s ad illos. Qui ſūt hij ẜmōes etcͣ vſqꝫ in oībꝰ ſcripturis q̄ de ip̄o erāt. Nota aūt hos ſperabamꝰ. gl o. iā nō ſpe ramꝰ ad qͦs dixit xp̄s. Et vos fuiſtis di ſcipuli ſui dixerunt īmo ⁊ audiuiſtis eiꝰ Feria Secunda Sermo ii ſermones ita. Et dixit. O ſtulti ⁊ tardi corde ad credendū. Stulticia ſumit̉ hic ꝓ goceria ꝓut opponit̉ conſciētie. In oī bus que locuti ſunt ꝓphete. O dixerunt illi. Et tu ſcis qͥd dicūt ꝓphetie. Ita au dite textꝰ que inciꝑiens a moyſe ⁊ oībꝰ ꝓphetis interp̄tabat illis in illis ſcriptu ris oībꝰ que de ip̄o erant. Ergo ſi dico vobis de aliqͥbꝰ non potero errare. Alia practica dixit eis xp̄s Nō ſcitis ꝙ a pͥn cipio qn̄ deꝰ creauit mūdū ī medio pa radiſi cōſtituit arbore vite que habebat talē virtutē ꝙ qui cōmedebat de illo fru ctu nullā haberet ſenectutē ⁊ euaderet mortē. vn̄ hoc nunqͣd ſine arbore potuit deꝰ p̄ſeruare gētes in vita corꝑali. Re ſponderūt illi neſcimꝰ credimꝰ ꝙ ſic Et xp̄s īmo potuit. Sed illa arbor fuit figu ra ih̓u xp̄i qͥ in medio mūdi oꝑatus eſt hūani generis ſalutē. de qͦ Dauid. deus aūt rex noſter ante ſecula oꝑatus eſt ſa lutem in medio terre pͣs. lxxiij. Mediuꝫ terre eſt ibi vbi crux magiſtri noſtri fuit reteeratm xtapoſita. ibi enī eſt centrū terre ſiue mundi Ecce ibi arbor vite que cōmedit de illo fructu cū duabꝰ mandibulis ſcꝫ creden do ⁊ obediendo nō moriet̉ eternalit̓. di xerūt illi nunqͣꝫ audiuimꝰ tale ſecretū. ⁊ dixerūt dicatꝭ nobis plus. Et dixit poſt qͣꝫ deꝰ formauit adā ⁊ voluit formare mulierē quo fecit. Rn̄derūt miſit ſopo rem in adā. Cūqꝫ obdormiſſꝫ tulit vnā de coſtis eiꝰ ⁊cͣ Gen̄. ij. Et xp̄s nunqͥd deꝰ aliter poterat. formare mulierē īmo Sed figura fuit qꝛ ſic de latere xp̄i dor mientis ꝑ morte debuit formari eccleſia ſponſa ſua ꝑ ſanguinē redemptōnis ⁊ a quā regeneratōis. Itē qn̄ deus tꝑe noe voluit deſtruere mūdū ꝑ aque diluuiū ex habūdantia pctōꝝ none mandauit fie ri archā in qua ſaluaret̉ ſemē ſcꝫ noe et alij. nunquid poterat aliter eos ſaluare īmo ſed hoc fuit figura. Figurabat enim diluuiū pctōꝝ qd̓ ſubmergit anīmantia ſcꝫ hoīes aīales ⁊ mundanos ⁊ volu cres ſcꝫ multos cōtēplatiuos et non ha bent remedium ſaluationis niſi per ar cham crucis cuiꝰ porta aꝑta eſt in latere xp̄i. De quo illi admirātes dicebāt ve rum dicit ꝓ certo. Ille ſcit plꝰ qͣm magi ſter nr̄ ⁊ ſil̓ia verba. Itē cū abrahā non haberet niſi vnū filiū de ſara ſcꝫ yſaac ⁊ deꝰ p̄cepit ſibi ut ſāctificaret filiū ſibi ⁊cͣ Gen̄. xxij. qͣre deꝰ p̄cepit hoc maxīe quia nō fuit factū ſacrificiū de eo ſed de ariete niſi qꝛ fuit figura paſſionis xp̄i in qͣ diui nitas figurata ꝑ yſaac nō fuit paſſa ſꝫ hu manitas figurata ꝑ arietē. Itē de pr̄iar cha iacob qn̄ debuit mori ⁊ ioſeph collo cauit corā pr̄e ſuo iacob duos filios vt benediceret eos ⁊ iacob cancellatꝭ mani bus in moduꝫ crucis bn̄dixit eis ſcꝫ ma naſſen ⁊ effraym. Et illa benedictio fi gurabat xp̄i paſſionē. duo filij ioſeph fi gurabāt duos ppl̓os Manaſſes maior filiꝰ qd̓ idē eſt qd̓ obliuio ſignificabat po pulū iudaicū qͥ ꝓpt̓ ſcelcra ⁊ peccata ſua non meret̉ benedici cū dextero īmo bene dictio tranſlata ē in xp̄ianos. Effraym vero filiꝰ iunior qd̓ idē eſt qd̓ augmētū ſignificabat ppl̓m xp̄ianū. Chriſtianitas enī creuit ⁊ ampliꝰ creſcet in fine mundi Itē filij iſrael qd̓ remediū habuerunt in deſerto cōtra ſerpentes Numeri. xxi. fuit lignū cū ſerpente eneo in modū crucis. et figura fuit crucis xp̄i que eſt remediū cō tra ſerpentes inferni. Poſtqͣꝫ declara uit eis figuras dixit eis quō xp̄i paſſio fu it apphetis ꝓphetizata. Dauid fecit de ea totū illū ps. Deꝰ deꝰ meꝰ reſpice in me. In quo cōp̄hendit fere totā eiꝰ paſ ſione Ite Iſa. liij. vere languores nr̄os ip̄e tulit ⁊c̄. Itē Daniel̓. ix. poſt ebdo madas. lxxij. occideret xp̄s. Et ſic interp̄ tabat̉ illis ſcripturas. O dicere potuer̄t illi. magiſter nr̄ nō predicabat nobis iſta īmo. ſed erat culpa eoꝝ qꝛ nō intellige bant. ptꝫ ergo quō audiendo doctrinas Feria Secunda Sermo u adtrahit̉ ⁊ retinet̉ xp̄us. Moralit̓ ergo audiēdi ſūt ẜmones miſſe ⁊ verba dei ꝓ pter hoc dicit Ieremias. Tu ī nobis es dn̄e ⁊ nomē ſcm̄ tuū inuocatū ē ſuꝑ ⁊cͣ Iere. xiiij. Aures enī ſunt porte ꝑ qͣs in trat xp̄s qn̄ hō audit doctrinas celeſtes. Ideo magnū malū faciūt ſibi illi qͥ no lut audire ſermones. Iō apl̓us dicit Fi des eſt ex auditu. auditꝰ aūt ꝑ verbum dei ad Roma. x. Nota ꝑ verbū xp̄i non dicit ouidij nec ph̓oꝝ nec poetaꝝ. Et iō maiꝰ malū qd̓ fecit mathomētꝰ fuit p̄ci piendo ſuis ꝙ nō audirēt p̄ dicatōes xp̄i ānoꝝ ꝑ hoc claudēs eis portā ſaluatōis que eſt auditꝰ verbi dei qꝛ ſi audiſſent ī dubie om̄es pene eſſent xp̄iani vn̄ nullꝰ eſt qͥ iugiter audiat verbū dei qͥn conuer tat ſi bn̄ p̄dicet. Dico tercio ꝙ ē aliꝰ mo dus trahendi ⁊ retinendi xp̄m ne recedat a nobis ſcꝫ faciēdo oꝑa miſcd̓ie. Nā ẜꝫ ph̓os tria adtrahūt. pͥmū ē ſil̓itudo. ſecū dū eſt vacuū vt dixi. Terciū ē calidum qd̓ etiā hꝫ virtutē adtractiuā ſicut ptꝫ ī lampade vbi oleū trahit ab igne. Sic ca lor caritatis ⁊ miſericordie trahit pn̄tiā dei. auccͣtas. Qui manet in caritate ī deo manet ⁊ deꝰ ī eo pͥma Ioh̓. iiij. Et hāc terciā rōnem on̄dit euāgeliū in fine. Et appinquauerūt caſtello vſqꝫ ad fine. Et nota ꝙ ip̄i ibant ad caſtelluꝫ ⁊ ip̄e dn̄s finxit ſe longius ire. qꝛ nō venit ſoluꝫ ad ſaluādū illos ſed etiā alios multos. Et coegerūt illū dicētes. Mane nobiſcum dn̄e qm̄ adueſꝑaſcit potuit cogitare ita cogitꝭ me bn̄ placet mihi. ⁊ intrauit cuꝫ illis. p̄t aūt ymaginari ꝙ ip̄i voluerunt̉ ſoluere cenā ⁊ facere ſibi miſcd̓iam ⁊ ele moſinā ſi in alieno erant hoſpicio ⁊ ſic re tinuerunt eum patet ergo ꝙ elemoſinis deus retinet̉ a creatura. Qn̄ aūt fuerūt in hoſpicio ꝓbabile eſt ꝙ rogauerunt ho ſpitem vt pararet bona cenam. bene po terat admirari hoſpes ꝙ homines paupe res vellent tm̄ expendere qͥ dixerunt ꝙ ille ꝑegrinꝰ licet ſic incederet erat littera tiſſimus quia plus oſtendit nobis in iſta via in vno ẜmone qͣꝫ magiſter nr̄ in tot ſermonibꝰ. Iō volumꝰ eū inuitare ad ce nā ideo paretis nobis bonā cenā ⁊ illa iam qͣſi ꝑata dederūt aquā ad manꝰ ho norando valde ꝑegrinū. Et xp̄us ince pit benedictionem menſe iuxta ſuā cōſue tudinē d. Oculi oīm in te ſperāt domīe etcͣ. Et illi admirātes quo ſciebat ipſe bn̄dictōem eoꝝ magiſtri ⁊ reſpiciebant eū nec cognoſcebāt. Et cū fuiſſent ī mē ſa xp̄s fregit pane ac ſi cuꝫ cultello hoc eſſet diuiſus. ⁊ in fractione panis cogno uerāt eū ⁊ ſubito diſparuit Albertꝰ ta men dicit ſuꝑ lucā ꝙ Cleophas in pro pria domo ſibi parauit cenam. Et eadeꝫ hora reuerſi ſunt irl̓m ¶ Moraliter er go faciatis elemoſinā pauperibꝰ franga ris eis pane̓ recipiatis ꝓ vobis neceſſita tem ⁊ nō ſuꝑfluitatē. de alijs aūt ſubue niatis pauꝑibus verecundis viduis pu pillis hoſpitalibus ⁊ ſic retinebitis chri ſtum ꝑ gr̄am. Ideo dicebat xp̄s Ma thei. v. Beati miſericordes qm̄ ip̄i miſe ricordiā conſequent̉ ⁊cͣ. ¶ Feria tercia Paſche. Pperuit eis ſenſum vt intelligerent ſcri ꝑturas Luce. xxiiij. Sciendū inter omnes difficultates ⁊ veritates ta lis fidei xp̄iane articulus reſurrectiōis fu it maioris difficultatꝭ ad credendū nō ſo lū in infidelibꝰ paganis ⁊ ph̓is ſꝫ etiam apl̓is ⁊ diſcipulis xp̄i. De ph̓is legitur Actu. xvij. ꝙ cū apl̓us paulus p̄dicaret athenis articulos ph̓i ip̄m libenter audie runt quouſqꝫ fuit ꝑuentū ad articulū re ſurrectionis qꝛ tūc ip̄m deridēdo dixer̄t. Quid vult ſeminator verboꝝ hic dicere Alij dixer̄t nouoꝝ demonioꝝ videt̉ āuū Feria tercia paſce. Sermo ciator eſſe qꝛ ih̓m ⁊ reſurrectionē annū ciabat eis. Rō qꝛ ph̓i habebāt ꝓ regula et ꝓ pͥncipio ꝙ a pura priuatione nō eſt ꝓceſſus ad habitū ſicut a cecitate ad vi ſum. vel ſurditate ad auditū. Cum ergo mors ſit priuatio oīm ſenſuū ⁊cͣ. Iō ar ticulus reſurrectionis fuit maxime diffi cultatis ad credendū de hoc ꝓphetia. A ſpicite in gentibꝰ ⁊ videte ⁊ amiramini ⁊ obſtupeſcite qꝛ opus factū ē in diebꝰ no ſtris ⁊ nemo credet cū narrabit̉ Abacuc primo ⁊ loquit̉ de oꝑe ⁊ paſſionis ⁊ re ſurrectionis Itē Iſaie. liij. Quis credi dit auditui noſtro ⁊ brachiū dn̄i ⁊cͣ ſcꝫ regem meſſiā. qꝛ ſicuc miles brachio de fendit ita deus ꝑ regē xp̄m defendit nos a dyabolo. ptꝫ ergo difficultas creduli tatis huiꝰ articuli ꝓpter hoc xp̄s multipli citer on̄dere voluit ⁊ manifeſtare apl̓is ditum. Scd̓o ꝑ tactū. Tercio per viſuꝫ Quarto per guſtū. Quinto ꝑ odoratuꝫ Sexto ꝑ intellectū. de ſexto dicit thema Aperuit eis ſenſum vt intelligerent ſcri pturas. Dico pͥmo ꝙ xp̄s on̄dit ſuā re ſurrectionē ꝑ ſenſum auditꝰ ibi. Stetit ih̓s in medio diſcipuloꝝ ſuoꝝ ⁊ dixit eis pax vobis ego ſum nolite timere Diſci puli oēs erant cōgregati qui loq̄bant̉ in ſe nec credebāt xp̄i reſurrectionē quā au diuerūt a tribꝰ marijs. Et xp̄s intrauit ia nuis clauſis d. pax vobis ego ſum nolite timere. Dico ꝙ hic ꝑ auditū xp̄s oſten dit diſcipulis ſuis ſua verā reſurrectionē qui dubitabant ne forte eſſet ſpūs mali gnus. qꝛ ſic intrauerat ianuis clauſis. Iō xp̄s ip̄os certificando locutꝰ eſt diſcipu lis d. pax vobis ego ſū ⁊cͣ. q. d. ſpūs ma lignus nō offert pacē ſed guerrā. diuiſio nes inimicicias ⁊ fugit pacē iō qn̄ xp̄us miſit apl̓os ad p̄dicandum dixit eis. In quā cūqꝫ domum intraueritꝭ pͥmū dicite Pax huic domui Luc. x. dixit eis pax vo bis ⁊cͣ. Que quidē verba veniebāt ad aures apl̓oꝝ cū infinita dulcedine mel lis on̄dente auditui apl̓oꝝ ꝙ nō erat ſpi ritus malus ſed bonus. De hoc ꝓphetia. Canti. v. Aīa mea liq̄facta eſt vt dile ctꝰ locutus eſt. Et loquit̉ in ꝑſona cuiuſ libet apl̓i xp̄i ¶ Queſtio ſi aliqͥs diceret frater ⁊ ſi verba xp̄i veniebant cū tanta dulcedine. quare iudei nō credebāt ī eū Rn̄ſio ꝙ qn̄ infirmꝰ hꝫ palatū inordi natū ⁊ infectū aliquo malo humore dul ce videt̉ ſibi amarū. ſecus de ſanis ⁊ be ne ordinatis ⁊ ſanis. Iō ſani ⁊ bn̄ ordi nati crediderūt xp̄m ⁊ non iudei malicio ſi Augꝰ. Impius nō ſentit dulcedinem dei ⁊cͣ. De hoc ꝓphetia nōne verba meo bona ſūt cū eo qui recte gradit̉ Michee ij. Et loquit̉ in ꝑſona xp̄i ⁊ verba que ſe ne obſtinatione veniunt ad audiendumi ſermones illuminant̉ verbo dei. al̓s non ſuā gl̓ioſam reſurrectōem. Primo ꝑ au ⁊ ¶ Scd̓o xp̄s on̄dit ſuā reſurrectionē ꝑ ta ctū. poſtqͣꝫ diſcipuli credider̄t ꝙ nō erat malꝰ ſpūs. opinati ſūt alid̓ ſcꝫ ꝙ aīa eēt xp̄i ſola ſine corꝑe. Tūc dixit eis ih̓us. Palpate ⁊ videte qꝛ ſpūs carnē ⁊ oſſa nō habet ſicut me videtis habere. Ecce quō ꝑ tactū on̄dit ſuā reſurrectionē ip̄e qui videbat corda eoꝝ ⁊ falſam opinio nē ꝑ tactū voluit eis on̄dere veritatem d. Palpate ⁊ videte ⁊cͣ. Dic practice quō vocauit petrū d. veni petre palpa vi de nūqͥd ſunt hic carnes ⁊ oſſa. Ideꝫ de alijs apl̓is Ex iſto tactu trahit̉ vna talis conſideratio vel diſtinctio inter vetus ⁊ nouū teſtamētū. qꝛ deꝰ antiquitꝰ noluit ꝙ archa teſtamēti tangeret̉. īmo ſi tange bat̉ ab aliquo. ſtatī moriebat̉ vt ptꝫ de oza. ij. Reg. vi. Sed archa vite noui te ſtamenti ſcꝫ corpꝰ voluit tangi ⁊ palpa ri. Ecce qͣlis dr̄a ſicut inter amore ⁊ tīo rem. qꝛ tūc volebat timeri nūc aūt ama ri. iō deꝰ tm̄ aſſumpſit formā terribileꝫ ignis ſed nunc aſſumpſit formā mirabile hoīs ⁊ ſicut tunc adorabat̉ in forma ar che. ſicut mō adorat̉ in hoſtia. Et ſicut ī Feria tercia paſce Sermo archa erāt tria ſcilicet virga aaron tabule legis moyſi. ⁊ vrna māne. virga ſignifi cat paſſionē ⁊ regnū regale dauid. tabu la vero aīam xp̄i in qua on̄dit ſcīa dei. māna aūt diuinitatē ſapidā. ⁊ nō poteſt tangi hoſtia. ⁊ ſicut tunc ex tactu arche moriebāt̉ ita modo de tactu xp̄i viuunt et ſaluant̉ Math̓. vl. Quotqͦt tange bant eū ſalui fiebāt ¶ Tercio ꝑ viſuꝫ qͥd turbati eſtis ⁊ cogitationes deſcendunt in corda veſtra videte manꝰ meas ⁊ pe des meos ⁊ latus qꝛ ego ip̄e ſum. De pͥma illa opinione falſa ꝙ erat ſola anīa xp̄i. receperūt aliā falſam opinionē cogi tabant ꝙ xp̄s aſſumpſit aliud corpꝰ. qͥa corpus ſuū erat ita clauſū ⁊ cuſtoditum in ſepulcro ꝙ credebant ip̄m non poſſe ire de ſepulcro cōtra hoc xp̄us dixit eis. Quid turbati eſtis nūquid vidiſtis vul nera. qꝛ illud idem corpus qd̓ vidiſtis ē Tunc ex viſu diſcipuli crediderūt. Ecce dr̄am inter legem vetereᵇ ⁊ nouā. qꝛ in vetere lege nō videbant eum vt patet Exo. xxxiij. de moyſe qͥ ſtetit in mōte. xlij. diebꝰ ⁊ loquebat cū deo tn̄ nō vidit eū īmo petijt ꝓ gr̄a d. Si inueni gr̄am ī cō ſpectu tuo oſtende mihi faciē tuā. Item etiā deꝰ aſſumpta forma hūana videba tur ab oībus. Idem de archa que ſi vi debat ab aliquo ſtatim moriebat. iō pre cepit deꝰ moyſi ne intrarent leuite ad vi dendū archa ne morerēt̉. Io legit̉ pͥmo Reg. vi. de illis ex viſu arche mortui ſūt Ratio quia illa tota lex fuit velata ⁊ co operta ⁊ figura. Iō deus nolebat videri ſed modo vult videri. quia iam ſunt fi gure manifeſte ⁊ clare. Ideo petebat de dauid d. Reuela oculos meos ⁊ conſi derabo mirabilia de lege tua reuela ſcꝫ fi guras. ſed modo videt̉ deleant̉ in ho ſtia de hoc ꝓphetia Parauit dn̄s brachiū ſuū ſanctum in oculis oīm gentium ⁊cͣ Iſa. lij. Quarto ꝑ guſtū ibi adhuc aūt illis nō credentibꝰ ⁊ mirantibꝰ dixit habetis hic aliquid qd̓ māducet̉ At illi ob tulerunt ei parte piſcis aſſati aſſi ⁊ fauuꝫ mellis ⁊ cū manducaſſet coram eis ſu mens reliquias dedit eis. Depoſitis pri mis opinionibꝰ falſis opinati ſūt Quar to ꝙ xp̄us non ſurrexit a mortuis veraci ter ſed fantaſtice ⁊ ſimilitudinarie. ꝓpter hoc xp̄us volens probare ⁊ oſtendere ſuam veram reſurrectionem dixit habe tis hic aliquid qd̓ manduce tur(ſi dicatur hic quomodo corpus glorioſum poteſt comedere. Dico ꝙ corpus glorioſuꝫ ꝑ didit neceſſitatem cōmedendi ſed non ꝑ didit poteſtatem. quia non indigebat ci bo tn̄ ſi vult poteſt cōmedere. Ideo chri ſtus cōmedit vere ⁊ realiter. ⁊ cibus de ſcendit in ſtomacho. ſed non fecit ibi di geſtionem. Quid ergo factum eſt de il lo cibo. Dic quid fit de gutta aque que cadit circa ignem vel ſolem que euapora tur idem de illo cibo. Et fuit completa ꝓphetia Sampſonis Iudicum. xiiij. Dic hyſtoriam de leone quem occidit ⁊cͣ et quo poſuit ꝓbleuma ſocijs di. de cō medente exiuit cibus ⁊ de forti egreſſa ē dulcedo. totum hoc fuit figura chriſti qꝛ leo mortuus non erat cōmedens nec for tis. ſed vult dicere de comedente.i. xp̄o qui cōmedit cum apoſtolis in cena exiuit cibꝰ ſcꝫ vite De qͦ dicit̉ ip̄e. Caro mea vere ē cibꝰ ⁊ ſanguis ⁊cͣ Ioh̓. vi. Ecce ſacramentū altaris ⁊ de forti.i. xp̄o mor tuo qꝛ corpꝰ xp̄i mortuū ex cōiūctōe di uinitatis tātā habuit fortitudinem. quā tam habet nunc. egreſſa eſt dulcedo ſcꝫ glorioſe reſurrecionis. Quinto ꝑ olfa ctum de hoc nihil dicit Lucas ſed Ioh̓. x: dicit inflauit quare. Rn̄ſio ut ex illo o dore ſuā veram reſurrectionē ꝓbaret ꝓ pter quintā opīonē falſā quā ml̓ti hn̄t. opināt̉ nōnulli ꝙ pꝰ r̄ſurrectōeꝫ n̄ hēbi mꝰ inteſtīa. Dico ꝙ īmo hēbimꝰ ventrē et inteſtina ſed nō ſic̄ mō ſꝫ erūt pl̓ea op timo liquore odorifero aromatico. Iō Feria tercia paſce Sermo xp̄s ad ꝓbādū hoc inflauit in diſcipulos ſuos anbelitū odoriferū neqꝫ mirū legi tur Iob quarto de leuiathan ſeu cete de ore eiꝰ ꝓcedit ſuꝑ hoc qꝛ hꝫ anhelitū o doriferū ⁊ clarū ⁊ clarificat mare ⁊ qn̄ vult cōmedere emittit multū de anheli tu. ad cuiꝰ odoris fragrantiā veniunt pi ſces ⁊ abſorbet eos mō fiat rō ꝑ locum a minori ſi illa fera beſtia hꝫ anhelitum odoriferū ⁊ clarū ⁊ clarificat mare ⁊ qn̄ vult cōmedere emittit multū de anhelitu qͣꝫtomagis corpꝰ xp̄i gl̓ioſū qui eſt deus et homo. ⁊ ſic extraxit diſcipulos ex illa falſa opinionē. ⁊ fuit cōpleta ꝓph̓ia de yſaac. Ecce odor filij mei ſicut odor agri pleni cui benedixit deꝰ Gen̄. xxvij. nō di cit odor de monſtris vel de cineta vel de algalia ſed ſicut odor agri pleni. Nota differentiam inter agrum ⁊ ortuꝫ. quia ortus ē clauſus ager non. Ecce differen tiā int̓ lege moyſi ⁊ lege xp̄i. qꝛ lex moy ſi fuit tanqͣꝫ ortus clauſus ⁊ ſtrictꝰ. quia ſolū data fuit illi ppl̓o iſrael Iō Canti. v. Deſcendat dilectus meus in ortum ſuū nō dicit agrū ſuū ⁊ comedat fructū deſce dat in incarnatōe vt colligeret fru ctus obedientiū. Sed lex xp̄i euāgelica eſt tanqͣꝫ ager apertus qꝛ nō ſolū vni po pulo ⁊ in vna patria. ſed in omne terraꝫ exiuit ſonꝰ eoꝝ ⁊ in omnes gentes ⁊ ſi cut iacob iunior abſtulit benedictionem eſau antiquioris. ita ppl̓us xp̄ianus qͥ ve nit poſt populū iudaicū abſtulit ppl̓o iu daico benedictionē. Lex euāgelica dicit̉ ager plenꝰ. qꝛ in lege euāgelica cōplet lex moyſi ⁊ ceſſat ſicut portus cōplet ⁊ ꝑficit nauigationē nauis ⁊ ceſſat. Item ſicut cōpletio domꝰ dat cōplemētū edi ficatōis ⁊ ſicut virilitas dat cōplemētū hoī ſic ⁊ lex euāgelica dat complemētū legi moyſi. Ideo dicebat xp̄s iudeis. nō veni ſoluere legem ſed adimplere Ma thei. v. ¶ Sexto on̄dit xp̄s ſua reſurrectō uem ꝑ intellectū. Nā dubitauerūt apoſtoli an xp̄s ſurrexit verus deꝰ ⁊ homo. ideo ad illud ꝓbandū xp̄s apperuit illis ſenſum id eſt intellectum ut intelligerent ſcripturas qꝛ nullus alius p̄t dare cito ſcīam dare ignoranti ut rudo niſi ſolꝰ de us. Apoſtoli aūt oēs erant ignorantes et ideote ⁊ ſine lr̄is ⁊ xp̄s ſubito oſtēdit eis ſcripturas ꝓph̓ias ⁊ figuras qͣs intel lexerunt melius qͣꝫ ꝓphete. Quis potuit illuminare ſalomone in tanta ſcīa niſi de us. ſed maiorē illuminationē cognouer̄t apl̓i. ⁊ ſic apl̓i cognouerūt vere ꝙ xp̄us ſurrexit a mortuis verꝰ deꝰ ⁊ verꝰ ho mo ⁊ fuitꝭ cōpleta ꝓphetia dauid in ꝑſo na cuiꝰ libet apl̓i d. Benedicā dn̄m qui tribuit mihi intellectū Inſuꝑ ⁊ vſqꝫ ad noctē increpuerūt me renes mei ꝑs Iu dei dicunt renes. dicūt ph̓i ⁊ medici ꝙ virtus generatiua hoīm maxīe eſt in reni bus. Et qꝛ iudei genuerunt apl̓os. Iō dicūt̉ iudei renes. renes vult ergo dicere id eſt iudei vſqꝫ ad nocte id eſt ad finem mundi verbo ⁊ ſcripto increꝑant id ē re p̄hendunt xp̄m ⁊ xp̄ianos ſanctos ⁊ ſan ctas dei ſed in fine dn̄t deſtrui zach̓. iij. ⁊ conuerſus ſum ⁊ leuaui oculos meos ⁊ vidi ⁊ ecce volumē volās ⁊ dixit ad me Feria quarta paſche Anifeſtatus ē ih̓us Ioh̓ xvi. Sermo erit de ſancto euāgelio hodierno qd̓ cōtinet vnā gratam ⁊ mirabilemap paritionē quā fecit xp̄us diſcipulis ſuis poſt ſuā reſurrectionē. In qua cōtinent̉ multa ſecreta ſpeculatiua ad illuminā dū intellectus noſtros ⁊ moralia ex bona ī ſtructione vite veſtre ſed pͥmo ſalutetur virgo Maria. Manifeſtatꝰ eſt ⁊cͣ In ſacro euāgelio ſunt qͣtuor moralia circa apparitionē quā fecit xp̄us diſcipul̓ ſuis ſcꝫ occaſio neceſſitoſa. oꝑatō miraculoſa Feria quarta Sermo cognitio virtuoſa. refectio gratioſa. de oībus iſtis ſimul dicit thema. Manife ſtatus eſt ih̓s ⁊c̄ ſcꝫ iſtis qͣtuor modis ¶ Dico pͥmo ꝙ de iſta xp̄i apparitione on̄dit̉ in euangelio occaſio neceſſitoſa.ſ. ex qua neceſſitate hec apparitio fuit facta Pro quo ſciēdū ꝙ xp̄s ante ſuā paſſio ne qn̄ ibat p̄dicando de villa in villam nō ſolū ip̄e ſed etiam antecedēs ip̄m ſe quentes inueniebant ꝓuiſione ꝓpter de uotionem quā ppl̓us habebat ad doctri nam xp̄i ⁊ eius cōuerſationē intm̄ ꝙ mi qn̄ ſit apl̓os p̄dicare p̄cepit eis ne portaret ſacculū neqꝫ perā ⁊ bene ꝓuidebant̉. Iō dixit eis xp̄us in nocte paſſionis qn̄ miſi vos ſine facculo ⁊ pera nūquid aliquid defuit vobis ⁊ dixerūt. hihil. Luce. xxij. ſꝫ poſt xp̄i paſſione maiores iudeoꝝ ad ſe iuſtificandū dabant intelligere ppl̓o ꝙ iō crucifixerūt xp̄m qꝛ erat magnꝰ incanta tor iō pplus amiſit deuotione de xp̄o ꝓ pter qd̓ eiꝰ diſcipuli non inueniebāt ad cōmedendū ꝓpter hoc quilibet ip̄oꝝ redi bat ad ſuū officiū mechanicū vt habe rent vitā ſicut xp̄s p̄dixerat eis in nocte poſſionis d. Percucia paſtore ⁊ diſꝑ gentur oues gregis Math. xxvi. Item Ioh̓. xvi. Ecce venit hora ut diſꝑgami ni vnuſquiſqꝫ in ꝓpria ⁊ me ſolū relinqͣ tis Ideo ꝓpter neceſſitatem vite redibat ad officia ſua petrus ⁊ alius iuerunt ad piſcandum. Ecce occaſio neceſſitoſa qua re venit miraculum De hoc dicit prima ꝑs euangelij manifeſtauit ſe iterū ih̓us vſqꝫ aſcenderūt nauim Illi alij duo di ſcipuli qui non noīant credunt fuiſſe an dreas ⁊ philippus In hoc enī ꝙ ibi noīa tur petrus innuit quia aliꝰ erat frater eiꝰ andreas ⁊ in hoc ꝙ noīat̉ nathanael in nuit̉ ꝙ alius erat frater eius philippus. Nota practice quō dixit. vado piſcari nū quid debemus mori fame. Rn̄derunt ā lij vadamus ⁊ nos tecum ⁊ iuerunt ad no vin mare galilee qd̓ eſt tyberiadis. ſic dictuꝫ ab illa ciuitate. Et ꝑ totam noctem piſcā do. laborando nihil prendiderunt Id̓o hodie mane erant triſtes ⁊ famelici. tunc apparuit eis. Sed notanda ſunt hic duo ſecreta. Primū cū dixit petrus vado pi ſcari. Querit beatus Grego. in omel̓ ho dierna vtruꝫ fuit licitum ⁊ ſine peccato redire ad officiū dimiſſū ex ſequela xp̄i hec q̄ſtio habet difficultate ex verbo xp̄i Luce. ix. d. Nemo mittens manū ad ara trum reſpiciens retro aptus ē regno dei. Aratrū eſt pnīa vel ſignificat pnīam. qͥa ſicut aratrū frangit terrā ad fructifican dū. ſic pnīa colit terraꝫ corꝑis vt faciat fructus ſpūales. Ergo nō reſpicere retro p̄t intelligi duplict̓ ſcꝫ redire ad officiuꝫ qd̓ includit vel inducit pctm̄ vel ad offi ciū qd̓ fieri p̄t ſine peccato. Primo mo do nullus debet retroſpicere ſcꝫ redeun do ad officium quod includit vel indu cit peccatum. ſed poſt vitam ſpiritualem licitum eſt redire ad officium quod non includit peccatum. Uerbi gratia de religi oſo qui intrauit religioneꝫ talis miſit ma num ad aratrum ex obligatione. ſed reſpi cit retro dimittēdo habitū n̄ ē aptus reg nō dei. Idem de p̄ſbitero quando reci pit ſacros ordines tunc mittit manū ad aratrum ad viuendum caſte ⁊ honeſte. ⁊ dicendo officium diſtīcte. ſed reſpicit re tro retinēdo concupiſcentiam vel dimit tendo horas vel iurat. ludit. mentitur nō eſt aptꝰ regno dei. Idē de vobis qͥ in ſa cra quadrageſima miſiſtis manum ad a ratrum. faciendo penitentiam. conteren do. confitendo. bonum ꝓpoſituꝫ aſſumē do. ſi autē modo reſpicitis retro dicen tes vere nimis eſſet reuertamur ad ludē dum. iurandum ⁊ ad malas voluntates et cetera non apti eſtis regno dei. Ideꝫ de illis qui diuiſerunt officia que in cludūt peccata vt latroues vel faciētes Feria quarta Sermo taxillos tales non debent redire Iō bea atus matheus qui ante conuerſionē fuit cābiator qd̓ includit peccatū vel ꝓuo cat ad peccatū Iuxta illud. Qui tetigerit picem inquinabitur ab ea Eccle. xiij. Iō Grego. in omel̓. hodierna ſunt enī plura officia negocia que vix ⁊cͣ ſed ad officia que non includūt nec ꝓuocant pctm̄ lici tum eſt ⁊ bonū redire ſicut eſt officium piſcationis Idem legit̉ de apl̓o paulo ꝗͥ erat ſcenofactorie artis Actu. xviij. dicit glo. a ceros grece id eſt corda vel tenda latine. Et qn̄ ibat ad aliquē locū vbi nō ꝓuidebat ſibip̄i oꝑabat̉ cū aliquo magi ſtro de officio ſuo certis horis diei vt in de viueret ⁊ in alijs horis p̄dicabat vel diſputabat Io dicit ip̄emet Actuū. ij. Argentū ⁊ aurū aut veſtem nullū con cupiuit Iō ꝑſone deuote ſicut domicelle que nolunt nubere ꝓpter deū dn̄t certis horis diei oꝑari manibꝰ ⁊ certis oris o rare ⁊ audire miſſam. Iſto modo tenet vitā beate virginis marie E talis vita ē benedicta tam ꝓ hoībꝰ qͣꝫ ꝓ mulieribus etiā ꝓ religioſis ſcribere vel libros liga re vel habeatis ꝓuiſionem. Idē de p̄ſbi teris tūc nō oportet facere ſymonias nec vendere confeſſiones nec Iō apl̓s Ro gamꝰ vos fratres vt habundetis magꝭ et oꝑam detis vt quieſcitis ⁊ ut veſtꝝ negociū agatis ⁊ oꝑamī manibꝰ veſtrꝭ ſicut p̄cipimꝰ vobis pͥma Tymo. quar to dicūt dn̄i iuriſte ꝙ vbi ponit ad p̄ci pimꝰ obligat ad mortale. Ecce qͣre pe trus ⁊ alij redierunt ad officiū piſcatōis ſed ex hoc nō dimiſerūt officiū ſpūale in ceptū. Scd̓m ſecretū eſt ibi. Illa nocte nihil prendiderāt iō debebāt eſſe triſtes Nota ꝙ noctę huiꝰ vite multi laborant tam ꝑ mare tam ꝑ terrā tam de die qͣꝫ d̓ nocte negociando cū magnis ꝑiculis. cō gregando bona tꝑalia. domos magnas edificando. caſtra ⁊ villas emendo. ſed tranſacta nocte ſcꝫ poſt morte. multi per totā noctē laborantes nihil prendider̄t niſi ſtercora ſcꝫ bona tꝑalia quibꝰ dicet xp̄s vbi ſunt illa que cōgregaſtis rn̄de būt illud verbū Luce. v. p̄ceptor ſcꝫ que p̄cipis oꝑari ſcꝫ meritorie. Per totā no ctē laborātes nihil cepimꝰ. Iō ſapiēs ē ille qui in nocte huiꝰ vite vt apprehenꝰ ptā ch̓ q̄ dat̉ piſces oꝑat̉ oꝑa meritoria. ieiunia o rationes. elemoſine oꝑa miſcd̓ie ⁊ penitē tie. Iō xp̄us cōmtulit d. Oꝑamini non cibū qui perit ſex in hoc mundo ꝑ mor tem ſed qui permaneꝫ in vita eterna Io han. vi. Scd̓o on̄dit in euangelio pn̄ti apparitio miraculoſa ibi. Mane aūt fa cto venit ih̓us ⁊ ſtetit in littore vſqꝫ p̄ multitudine piſciū. Dic practice quō apl̓i erant triſtes ⁊ famelici ⁊ non cognouer̄t dn̄m qui apparuit eis in littore maris et forte in ſpecie mercatoris volentis eme re piſces d. o pueri habetis piſces. Qui rn̄derunt non habemus piſces. dixit eis ih̓us mittite in dexteraꝫ nauigij rei he ⁊cͣ potuit dicere petrus ⁊ vn̄ vos ſcitis tm de arte piſcandi ⁊ iuxta cōſiliū ſuū ita fe cerunt ⁊ prendiderunt centū qͣdraginta tres magnos piſces ⁊cͣ ¶ Nota hic quō xp̄s poſt ſuā reſurrectionē apparuit diſci pulis ⁊ amicis ſuis in tribꝰ formis ſeu fi guris. Primo in forma peregrini Luce. xxiiij. Secūdo in forma ortulani Ioh̓. ſcd̓o. Tercio in forma mercatoris ut ho die. nec inuenit̉ ꝙ in alia forma apparuit. qd̓ fecit dn̄s ad on̄dendū vitā quā te nuit in hoc mundo. qm̄ ip̄e fuit ꝑegrinꝰ in ſua cōuerſatione. fuit ortulanus ī ſua p̄dicatione. fuit mercator in ſua paſſione Quantū ad pͥmū inſtar peregrini noluit habere in hoc mūdo domū nec camerā. nec tellā ꝓpriā ſed voluit ire vt peregri nus. de domo in domū Iō dicebat Ma thei. viij. Uulpes foueas hn̄t ⁊ volu cres celi nidos. Ecce vita peregrini. Se cūdo fuit ortulanus in ſua predicatione Officiū aūt ortulani ē malas herbas Feria quarta Paſche. Germo eradicare ⁊ bonas plātare ſicut fecit xp̄s qͥ ligone lingue ſue p̄dicando ⁊ cū ligone bone vite de cordibꝰ gentium eradicauit malas herbas erroꝝ. peccatoꝝ falſarum opinionū ⁊ plantabat ꝟtutes. Id̓o dice Mca bar deus pat̓. Ecce dedi verba in ore tuo quātū ad p̄dicationē ecce cōſtitui te ſuꝑ gētes ⁊ regna vt euelles ⁊ deſtrues ⁊ diſ ſipes ⁊ edifices ⁊ plantes Iheremie. pͥmo Tercio fuit mercator in ſua paſſione. qꝛ in hoc mūdo emit totū genꝰ humanū p̄cio ſanguinis ſui dicēs patri. Pater re cipiatis hoc p̄ciū ꝓ redēpcionē. Id̓o pri ma petri pͥmo. Redēpti eſtis.ſ. de natu ra veſtra cōuerſacione paterne tradicōis precio ſanguine agni īmaculati iheſu xp̄i. Ecce quō in hijs formis oſtenditur tota vita xp̄i. In quibꝰ tropoloyce on̄dit no bis ꝙ in hac vita debemꝰ eſſe ꝑegrini cō uerſando ortulani oꝑando ⁊ mercatoes ꝑſeuerando. Iuxta illud gregꝭ. Omnis xp̄i actio noſtra eſt inſtructio. Mundus iſte eſt adinſtar domꝰ q̄ habet duas por tas vnā ad intrandū ſcꝫ natiuitatē. aliā ad exeundū ſcꝫ mortē. Nullus decipiat̉ qͥn in hoc mundo oēs ſumus ꝑegrini ⁊ viatores. ideo nō debemꝰ facere ſuꝑflui tatem qm̄ ꝑegrini non faciūt exceſſus in veſtibꝰ nec ſuperfluitates nec vanitates. ſolū curāt de neceſſitate. Unde ſcpͥtura Peregrini enī ſumus cora te ⁊ aduene ſicut oēs patres nr̄i. pͥmo paralipo. vltīo ⁊ talem ſe reputabat ille magnꝰ rex da uid potens ⁊ glorioſus di. Quoniā ad uena ego ſum apud te ⁊ ꝑegrinus ſicut oēs patres mei. psͣ. xxxviij. Nota ſic̄ om nes patres quia nō legit̉ de patribꝰ anti quis ꝙ edificarēt domos. Noe qui vixit nōgentis qͥnqͣginta annis Gen̄. ix. ⁊ non edificauit domū ⁊cͣ. modo qͥlibet edificat domū ⁊cͣ. ⁊ in alio mūdo nō faciunt vnā paruā cellā. tales ſe non reputant pere grinos ſꝫ habitatores huiꝰ mundi. Qui bus dixit apoſtolꝰ. Obſecro vos fratres tanqͣꝫ aduenas ⁊ peregrinos abſtinere a carnalibꝰ deſiderijs q̄ militant aduerſus animā cōuerſacōnē inter gentes habētes/ bqꝫ bonā. jͣ. petri. ij. Itē apl̓s. Ꝙͣdiu ſumꝰ in hoc mūdo corꝑe ꝑegrinam, ſcd̓a Coꝝ. adō qͥnto. Scd̓o debemꝰ eſſe ortulaui. qͥlibet noſtꝝ habet vnū ortū ſcꝫ corpꝰ ꝓprium ſeu vitā p̄ſentē Ideo diligent̓ attendēdū eſt ⁊ notandū ſi ſint ibi male herbe.ſ. illa mala herba ſcꝫ ſuperbie ⁊cͣ. ⁊ eradicare de bemus ligone diſcretionisⁱ ⁊ plantare ibi illā bona herbam plantā humilitatꝭ ⁊ ſic de alijs. Tercio debemꝰ eſſe boni merca tores ꝑſeuerando in bona vita vt in fine qn̄ aīa debet ſeperari a corpore intremus poſſeſſioneꝫ glorie. Angelus eſt creditor. xp̄s venditor ⁊ hō mercator ⁊ in fine vo nit angelꝰ vt creditor di. Quid dab̓ xp̄o ꝓ gloria habēda. tn̄det bonꝰ religioſus vi tam bonā quā tenui Iuxta regulā ⁊cͣ. de qͦ p̄cio deus ē contētus ⁊ ſufficit. Idē de bono clerico qͥ debet xp̄o tot ānos bone vite. Itē de laycis qͥ dant xp̄o tot ānos de pn̄ia. Ideo d̓t ipſe Ioh̓. x. Sequunt̉ me tenēdo ſcꝫ bonā vitā qd̓ eſt preciuꝫ iuſtū ⁊ ego vitā eternā do eis. Scd̓m ſe cretum eſt morale ibi mittite in dexteraꝫ nauigij rethe ⁊ inuenietꝭ ⁊cͣ. dextera autē ⁊ ſiniſtra ſignificāt vitā eternā ⁊ tꝑalem ſiue ſtatū grē ⁊ culpe. Aucͣtas Leua eiꝰ ſub capite meo hoc eſt ſtatꝰ vite p̄ſentꝭ ⁊ ſtatus culpe ⁊ dextra illius ampliabit̉ me in eternū ſiue ſtatꝰ glorie. Canticoꝝ. ij. Illi mittūt rethe ⁊ piſcant̉ ad ſiniſtrā qͥ quicijd faciunt. faciunt ad habendū tem poralia diuicias honores ⁊ dignitates vl̓ illi qͥ in ſtatu culpe mortalis faciūt bona opera de genere nō cōp̄hendunt merito rium ꝓ gloria ⁊ honore dei Uerbi grā de illo qui mittit filiū ſuū in religionē vt ſer uiat deo vt oret ꝓ ſe ⁊ pro eo ⁊ ſic tales piſcant̉ ad dexterā. Secus qui mittit fi lium ſuū in religionē vt ſit abbas vel epi ſcopus. Idē de religioſo qͥ ſuā intencio nem ordinat in omnibꝰ ſuis operibꝰ ⁊ p̄ dicacionibꝰ vt fiant ꝓ honore dei ⁊ ſalu C C.j. Paſche Sermo Feria quarta te animaꝝ talis piſcat̉ ad dexterā Secꝰ de illo qui ordinat totā intencionē ſuam ad bona tēporalia habenda vel vt reputē tur ſubtilis ⁊cͣ. Idē de clericis qͥ omnes quaſi piſcant̉ ad finiſtrā vendētes ſacra menta eccleſiaſtica. Idē de laycis qn̄do dimittunt iniurias amore dei tunc app̄ hendunt piſces meritoꝝ. Id̓o pͥma petri pͥmo. In omnibꝰ honorificet deus. Se cus qn̄ remittūt amore dn̄oꝝ tꝑaliū vel pecunia Id̓o d̓t deus Math̓. v. Neſ ciat ſiniſtra tua qͥd faciat dextera tua ꝓpt̓ hoc ſcpͥtura ſacra vias q̄ a dextris ſunt no uit dn̄s approbatiue ſcꝫ ꝓuerbioruꝫ. iiij. Tercio oſtendit in ſcō euuāgelio cogni cio virtuoſa quō xp̄us fuit cognitꝰ a ſuis diſcipulis de hͦ d̓t euuāgeliū Dicit ergo diſcipulꝰ ille quē diligebat iheſus petro. Dn̄s eſt ⁊c̄. vſqꝫ trahentes rethe piſcium beatꝰ Iohānes amirans qͥs eſſet ille hō qͥ tantū ſciebat de arte piſcandi. curio ſius inſpexit euꝫ ⁊ cognouit eū eſſe dn̄m iheſum xp̄m ⁊ dixit Iohānes petro dn̄s eſt. Dic quō petrus venit ad xp̄m Notan da ſunt hic duo ſecreta. pͥmū quare. Io hannes p̄ alijs xp̄m cognouit. Reſpon ſio qꝛ Iohānes int̓ alios habebat illam excllenciā ꝙ erat ꝟgo puriſſimꝰ ideo p̄ alijs habebat oculos aīe clariores. Id̓o pͥmo cognouit xp̄m. Iuxta illud mathei qͥnto. Beati mūdo corde qͦniā ipſi deū videbunt. Oppoſitū eſt de luxurioſis qͥ habent oculos aīe lippos. de quibꝰ Sa piētie pͥmo. In maliuolā anima non in troibit ſapīa Id̓o religioſi vel p̄ſbiteri qͥ volūt ītelligere archana ſacre ſcpͥture de bent ſe cōſeruare in pura caſtitate. Secū dū ſecretū cū iohānes pͥus cognouit do minū quare ergo petrꝰ venit ad xp̄m Re ſponſio Symon petrus ſigͣt obedientē ⁊ penitentē. ſymon obediens. petrꝰ dolorē. meroris. Ecce penitētes in quo innuitur ꝙ obediētes ⁊ penitentes citius veniunt ad xp̄m qͣꝫ virgines. quoniā ꝟgines mul te dapnant̉ ex inobedientia obediētes ve ro ſaluant̉. Ideo xp̄s. Si vis ad vitam ingredi ſerua mandata dei Mathei. xix. Idē de penitentibꝰ Mathei. iiij. peniten ciam agite appropinquabit enī regnū ee lorum. Quarto oſtenditur in euuāgelio refectio glorioſa ibi. vt ergo deſcēderūt in terrā vſqꝫ in finē. Dic practice quomō quādo oēs diſcipuli fuerūt in terra vide runt ꝙ xp̄s eis parauerat prandiū fece rat ignē. ⁊ poſuit piſcē ſuꝑ prunas ⁊ pa rauerant menſā ⁊ pane ⁊ vinū ſciens fa mem ⁊ laborē diſcipuloꝝ. Unde d̓t de ipſo dauid tu ſolus labore ⁊ dolore con ſideras. Iō dicit ipſem et. Mathei. v. vo nite ad me oēs qui laboratis ⁊ onerati eſtis. Nota duo ſecreta. pͥmū traxerunt centū quinqͣginta piſces magnos Qui nvs dā dicunt ꝙ hoc figurabat ꝙ poſt petruꝫ erant venturi centu qͥnqͣginta ſummi pon tifices hec opinio diu durauit ſꝫ non eſt vera ſꝫ iſta eſt veritas. Nā tres ſunt ꝑfe ctiones neceſſarie vt ꝑueniamꝰ ad litꝰ ce leſtis glorie ſcꝫ obediencie ad decē pre cepta qd̓ ſignificat̉ per numeꝝ centena rium qꝛ decies decē faciunt centū qͥ eſt numerꝰ perfectus. Scd̓o neceſſaria eſt obẜuācia qͥnqꝫ ſenſuū corporaliū qͥ figu ratur per numeꝝ qͥnqͣgenariū Tercio eſt neceſſaria triū virtutū theologicaliū ob ſeruancia. tales veniunt ad litus glorie. Iuxta illud Mathei. xiij. Simile eſt reg num celoꝝ ſagene miſſe ī mari ⁊cͣ. Se cundū ſecretū xp̄s parauit prandiū diſ cipulis qd̓ ſignificat ꝙ poſtqͣꝫ nos labo rauimus ī malubus mundi in operibus na lj miſericordie ⁊ meritorijs ſcꝫ in ſeruicio dei ⁊ in penitencia. chriſtus parabit nob̓ prandiū dicens. Ego prandiū meū pa raui vſqꝫ ad nupcias. Mathei. xxij. Itē luce viceſimo ſecūdo. Ego diſpono vo bis ſicut diſpoſuit mihi pater meꝰ regnū vt edatis ⁊cͣ. Deo gracias ¶ Feria quinta paſche. Sermo Paſche. Sermo Feria quinta Iidi dominū ⁊ hec dixit michi. Ioh̓. xx. Quia ſanctū euuāgeliū facit mentionē ꝙ xp̄s marie magdalene apparuit in forma or tulam Iō in p̄ſenti ſermone volo tenere modū ortulani qͥ pͥmo parat terrā deīde ſeminat ⁊ plantat ortū. Sic faciā de or to euuāgelice hyſtorie. Deinde planta bo moralitates. Dicat̉ hyſtoria euuāge lica ſicut recitat a iohāne. quō die reſur rectionis ſūmo mane. maria magdalena venit ad monumentū cū vngento vt vn geret corpꝰ iheſu ⁊ ſtabat ad monumen tū foris plorans ⁊cͣ. Queſtio litteralis quare conuerſa fuit retrorſū. Reſponſio ꝙ angeli quibꝰ maria loquebat exhibu erunt reuerentiā xp̄o veniēti in forma or tulani tunc maria magdalena cōuertebat ſe ad videndū cui angeli fecerāt reueren tiam ⁊ vides iheſū in forma ortulaui nō cognouit eum ſꝫ credidit ortulanū eſſe ⁊ ſanctū homine. quia angeli faciebant ſibi reuerētia. Dixit marie mulier quare plo ras. Que queris. illa eſtimās ꝙ ortula nus eſſet dixit ei dn̄e ſi ſuſtuliſti eū dici to mihi. vbi poſuiſti eū ⁊ ego tollā. No ta qͦmodo ſunt h̓ tria relatiua ſine antece dente aliquo. Condicio eſt amātis. quia credit ꝙ oēs teneāt in corde id quod īpē amat ſicut mulier q̄ perdidit filiuꝫ que ꝑ quirendo dixit vidiſtis eū ⁊c̄. O qualis amor. Deinde cōuertit ſe ad angelos. runc xp̄s vocauit eā ſuo noīe maria. Tūc ipſa cognouit eū voluit eū tenere ⁊ oſcu lari pedes eius ⁊ xp̄s noluit di. noli me tangere nondum aſcendi ſcꝫ in corde tuo ad patrē ſcꝫ in mortalitate vult dicere tu non credis adhuc mea reſurrectionem vade ad fratres meos ⁊ dic eis aſcendo ad patrē meū ſcꝫ ꝑ eterna generacionē ⁊ patre veſtrū ſcꝫ ꝑ tꝑalem adopcionē. deū meū ꝑ vnitateꝫ eſſencie ⁊ deū veſtꝝ ſcꝫ ꝑ creationę. Aunc maria feſtinant ve nit ad apoſtolos dicēs vidi dominū ⁊ hec dixit mihi. patet hyſtoria. Nota ꝙ ī iſto ſancto euuagelio ſunt qͣtuor tabule in qͥ bus poterimꝰ ſeminare vel plantare bo nas moralitates. Prima eſt diligencia ſpūalis. Scd̓a eſt cōfidentia cordialis. Tercia credentia general̓. Quarta audi entia diuinalis. De quarta d̓t thema. vi di dn̄m ⁊ hec dixit mihi. de pͥma d̓t pͥnci pium euuangelij maria ſtabat ad monu mentū foris plorās Ecce hic diligencia quia petrus ⁊ iohānes ⁊ alie marie fuer̄t ad monumentū in die reſurrectionis in aurora. Et non inuento corpore redie runt ad domos ſꝫ magdalena ſola reman ſit dicens ꝙ ibi maneret qͦuſqꝫ ſciret vbi eſſet ⁊ fleret quouſqꝫ īueniret xp̄m. Id̓o qͥlibet qͥ cōmunicauit in paſcha eſt monu mentū ⁊ ſanctū ſepulchꝝ xp̄i. Racio qꝛ ſicut corpus xp̄i fuit poſitū in ſepulchro. pͥmo fuit vnctū vngentis p̄cioſis. deinde inuolutū fuit ī ſindone. ſic ⁊ in cōmunio ne. pͥmo dolet de peccatꝭ ⁊ ꝓponit de pecca tis abſtinere homo ⁊ confitet̉ ſic vngitur corpus xp̄i inter nos aromatibꝰ. Scd̓o vngit̉ aloēs q̄ multū cōfortat quādo ho mo reſtituit ⁊ remittit iniurias orat ⁊cͣ. audit miſſas ſermones ⁊cͣ. Tercio inuol uitur infra illā cortinā albā hoſtie ⁊ poni tur in ſepulchro dignius ⁊ ſanctius qͣꝫ ſe pulchrum in quo ſemel corpus xp̄i fuit poſitū ſꝫ in corpore hoīs non ſolū ſemel ſꝫ pluries ponit. Item quia in illo ſepul chro fuit corpꝰ xp̄i ſine anima ⁊ ſine ſan guine quia fuit corpꝰ mortuū ſꝫ in ſepul chro corporis homīs ponit̉ cum anima ⁊ ſanguine ⁊ corpus eſt viuū ⁊ glorioſum Nota in die illa ſcꝫ reſurrectōis qꝛ tunc ex p̄cepto ⁊ ordinacōe eccleſie debetis cō municare qui illa die nō recipit deum aīa eius nō recipiet̉ a deo in paradiſo nec eiꝰ corpus debet recipi ad ſepulturā eccleſi aſticā. de illa d̓t dauid. Hec dies ⁊cͣ. exul temus ⁊ letemur in ea Et d̓t ſcpͥtura tro poloyce Iſaie. xi. In die illa radix yeſſe que ſtat in ſignum populoꝝ ideo gentes C C ij Paſche Sermo Feria quarta dep̄cabunt̉ ⁊ ſepulchꝝ eius glorioſuꝫ ra dix yeſſe vocatur xp̄s ꝓpter eius diuini ratem ⁊ flos quantū ad eius humanita tem q̄ ſtat in ſignū populoꝝ ſcꝫ in miſſa quādo eleuat hoſtia ſicut in paſſione fuit eleuatus in cruce ⁊ ſepulchꝝ eius glorio ſum nō legit̉ de illo ſepulchro materiali. quia nō eſt capax glorie. Nota qͣꝫdiu ma ria magdalena vidit monumentū clauſū non credidit corpus xp̄i furatū. ſecus qn̄ vidit ipſum apertū. Sic poſt cōmunionē ſi vultis ne xp̄s a vobis tollat faciatis ꝙ ſepulchꝝ ſit clauſum ſcꝫ in oculis auribꝰ ⁊ ore. Quoniā qn̄ ſentimēta ⁊ ſenſuum organa ſūt ſic benę gubernata nō oportet timere ꝙ xp̄s furet a nobis ſꝫ quādo mo numentū eſt apertū in oculis in auribꝰ ⁊ ore ⁊cͣ. vacuū remanet. dauid. Quoniā nō eſt in ore eoꝝ veritas cor eoꝝ vanuꝫ eſt. Remediū gͦ ē diligentia ſpūal̓. quā oſtendit Maria magdalena ꝑquirendo xp̄m plorando ⁊ plangēdo.i. penitenciā faciendo. Dic qͦmodo pueri. xij. annoruꝫ cōmunicari debent vt dicunt doctores ⁊ concordat textus euuangelij Luce. viij. Surrexit puella ⁊ dn̄s iuſſit ei dare ad manducandū Id̓o xp̄s Ioh̓is. vi. Amē amen dico vobis niſi maducaueritis car nem filij hoīs ⁊cͣ. Scd̓a tabula ē confi dentia cordialis. Iſtā etiā oſtendit mag dalena qn̄ dixit xp̄o credēs ipſum ortu lanum fuiſſe. Dn̄e ſi ſuſtuliſti euꝫ dicito mihi ⁊cͣ. Nota ego eū tollam Cum eſſꝫ mulier nobilis ⁊ delicata ⁊ xp̄s magnus homo quomō vna mulier poſſit portare vnū corpus hoīs mortui oſtendit hic cō fidencia cordialis pauidꝰ ⁊ timidꝰ nunqͣꝫ faciet aliquid boni. de corde enim ꝓcedit fortitudo vel motus Id̓o legit̉ De utro. ij. ꝙ antiqͥtꝰ quādo debebāt ire ad bella p̄conizabant̉ Si qͥs ē timidus corde ⁊cͣ. Idē in prelio ſpūali quādo confeſſor d̓t poteſtis facere hoc vel illud. dicunt non poſſum Rō quia corde pauet. Iō nullū bonū faciet ſꝫ qn̄ dicūt pr̄ bn̄ poſſū face̓. Iō dixit xp̄s cuidā Si potes credere oīa poſſibilia ſunt credēti Mathei. v. Con fide ergo in deo de omnibꝰ ⁊ in omnibus nec eſt currendū ad diuinos pro aliqua mundi neceſſitate ſꝫ ad deuꝫ tam ꝓ filijs habēdis qͣꝫ ꝓ ſalute. ⁊cͣ. Tercia eſt ar dentia generalis qd̓ oſtendit in hoc ꝙ ma ria magdalena voluit tenere pedes dn̄i ⁊ ipſos oſculari ſicut fuerat aſſueta in vi ta ⁊ xp̄s ſibi dixit. Noli me tangere. Se cundū hunc textū maria magdalena du bitabat in ſexto articulo fidei ſcꝫ t̓cia die reſurrexit a mortuis. Dicat̉ credo ī deū id̓o xp̄s non ꝑmiſit vt eū tangeret tanqͣꝫ minus credente in illo articulo habemus hic doctrinā ꝙ caueamꝰ ne in aliqͦ articu lo fidei dubitemꝰ quia xp̄s non ꝑmitte ret ꝙ ſibi vniremur in gloria. Id̓o addiſ catis credo in deū ⁊ tēpore antixp̄i eritis armati quia eius nūtij venient dicendo. quā credentiam habetis nobis dicatis ſi neſcitis credo decipient vos ⁊ facient cre dere errores. Itē de anima quando exit de corpore ſtatim veniet corā xp̄o ad iu dicium ⁊ dicet xp̄s. quis es tu. reſpondet dn̄e. xp̄ianus ſum ⁊ ipſe q̄ eſt fides xp̄ia noꝝ neſcio. ⁊ xp̄s neſcio te. Un̄ ſcpͥtura d̓t. Qui ignorat ignorabit̉. pͥma Choꝝ. xiiij. ſꝫ quando dicit iſta eſt ⁊ dic. Credo in deū ⁊cͣ. tunc dicet xp̄s. Euge ſerue bo ne ⁊ fidelis ⁊cͣ. Roma. x. Si crediderꝭ in corde tuo ⁊cͣ. Quarta eſt audiētia di uinalis. quādo maria dixit. vidi dominū ⁊ hec dixit mihi ⁊cͣ. Moralit̓ hoc poteſt dicere qͥlibet noſtrum in dominica poſtqͣꝫ audiuerit miſſā. vidi dominū ſcꝫ in mani bus preſbiteri ⁊ hec dixit mihi ſcꝫ verba miſſe. Nota de dominica ſeruanda ⁊ de miſſa cōpleta audienda nō ſicut faciunt multi qͥ in die feſto non poſſunt ſtare in eccleſia per horā in ſaluacionē anime ſed ſtant extra locutionibꝰ vacātes ⁊ quādo pulſatur ꝓ corpore xp̄i tunc veniunt vt porci. tales poſſunt dicere vidi dominū ſꝫ nihil dixit mihi. quia nō andiui miſſam. Paſche. Sermo Feria ſexta qͦmodo creditis ꝙ deus det vobis ꝓuiſio nem ſi non facitis ſibi ſeruiciū quod tene mini nullus dn̄s ꝓuideret ſeruitoribus nec vaſallis nō ſeruientibꝰ ſibi. ¶ Feria ſexta paſche. Sermo Ita ē mihi oīs I poteſtas. Mathei vltimo. hoc eſt verbū xp̄i ꝓprie. appropͥate vero poteſt eſſe verbū cuiuſlibet xp̄iani dicit xp̄s ꝓprie tanqͣꝫ dn̄s ⁊ ſaluator. Data eſt mihi oīs poteſtas. hoc dixit diſcipulis ſuis quādo eis apparuit poſtqͣꝫ ſurrexit a mortuis. da ta eſt mihi oīs poteſtas ſcꝫ ſuper omnes creaturas merito paſſionis. Racio nam lex dei eſt qͥ vult in hac vita ꝓ honore dei humiliare ſeipſum in alia vita exaltabit̉. dixit ergo apoſtolis cōtendentibꝰ de ma ioritatē regni celoꝝ Mathei. xviij. Ec ce lex dei. Quicunqꝫ humiliauerit ſe ſicut ꝑuulus iſte. hic maior eſt in regno celo rum Marhei. xviij. Ecce lex dei. Modo videamꝰ qͦmodo xp̄s merito ſue humili tatis meruerit exaltari ſuꝑ omnes crea turas. Nota qͣtuor gradus humilitatis xp̄i Primꝰ qꝛ voluit hūiliari ſub crea turis corporalibꝰ ſcꝫ ſub elementꝭ corpo ralibus qͥ dabant ei tediū ⁊ calorē frigꝰ pluuiā ventū ⁊ ſic id̓o ẜm legē dei meruit inquantū homo dn̄iū ⁊ exaltacionē ſuꝑ omnes creaturas corporales id̓o omnes ſubiciunt̉ īperio ſuo. ita ꝙ ſi p̄ciperet mon ti vt ſe mutaret ſtatī eſſet factū. Ideo ſi p̄ciperet ſoli lune vel ſtellis vt ſtarent. ⁊ ſic hoc meruit quia ſub eoꝝ influentijs vo luit humiliari. Scd̓s gradus eſt quia voluit humiliari ſub creaturis angelicis. aſſumens nō angelos ſꝫ carne paſſibilem ⁊ mortalē. Itē quia voluit ab āgelis gu bernari quia quādo erat ꝑuus per ange lum qͥ apparuit Ioſeph voluit in egiptū fugere ⁊ redire de egipto. Itē ab angelo in paſſione voluit cōfortari. licet nō indi geret quia maior eſt angelis ſꝫ voluit hu miliari ideo meruit habere dominiū ſuꝑ angelos intantū ꝙ ſtatim faciūt quicqͥd p̄ceperit eis. Tercius gradus eſt quia voluit humiliari ſub creaturis humanis ſingulariter ī ſua paſſione in qua fuit hu milis ⁊ obediens ſagionibꝰ ⁊ miniſtrꝭ eo rum imperio expoliando ⁊ ponendo ſe in cruce ⁊c̄. extendendo brachia. id̓o meruit habere dominiū ſuper oēs homines mun di qui ſunt fuerunt ⁊ erunt. Quartus gradus eſt quia voluit humiliari ſub cre aturis infernalibꝰ quādo a demonio vo luit tēptari in tēplo. in deſerto. ⁊ in mon te. ideo meruit habere dominiū ſuper om nes demones qͥ fugiunt quando audiunt nomen eius. Patet ergo ex lege dei. quo modo in alia vita exaltat̉ qui in hac vita ꝓ deo vult humiliari. de quo auctoritas ad philippēſes. ij. humiliauit ſemetipſuꝫ factus obediens. Nota humiliauit ſemet ipſum ſub ipſis p̄dictis qͣtuor gradibus creaturaꝝ id̓o ꝓprie dn̄s iheſus poteſt di cere. thema. Data eſt mihi oīs poteſtas. Scd̓o ꝙ aꝓpriate quilibet xp̄ianus po teſt dicere aliquo modo. data eſtꝭ michi omnis poteſtas. Et hoc ꝓpter qͣtuor po teſtates quas deus dedit cuilibet homini. Prima eſt de generacōne diuinali Scd̓a de reconſiliacōne ſpūali Tercia de ſanacione corporali Quarta de ſaluacione celeſtiali Ex hijs d̓r xp̄ianus. Data ē mihi oīs poteſtas ⁊cͣ. Prima poteſtas data cuili bet homini. eſt de generacōne diuinali. qꝛ qͥlibet homo efficitur filius dei ſcilicet in baptiſmo. baptiſmꝰ enī eſt ſpūalis gene racio. Semen eſt verbū dei quod mittit̉ a deo per os ſacerdotis baptizantis iſto modo efficit̉ homo filius dei Magna po teſtas eſt iſta ꝙ de filio ruſtici vel paſto ris ſubito efficiatur filiꝰ dei ⁊ habeat tus in regno dei quod nō habuit ante baptiſ mum. Racio quia uondū eſt filius dei ſꝫ poſt baptiſmū puer ita intrat paradiſum C C..iij. Paſche. Germo Feria ſexta ſecure ſicut filius in domo patris. Ecce magna poteſtas. De iſta poteſtate d̓t ſo hannes. Dedit illis poteſtatē filios dei fieri hijs qui credūt in noīe eius. Iohan nis pͥmo. Moralit̓ exquo oēs ſunt bo ni filij dei ⁊ regis iheſu xp̄i. patet quantū debent cauere de tribus maxime peccatis Primo ne bibant in tabernis quia nō de cet hoc filios regis. licet viatores poſſunt nō tamē debent hoc facere illi qͥ habēt ibi domos vxores ⁊ filios. Id̓o apoſtolꝰ pr̄i ma Choꝝ. xi. Nunqͥd domos nō habetis Scd̓o ne ludant cū taxillis. nō enī conue nit filijs regis ꝙ ſint luſores īmo omnes mirarent̉ ſi viderent filiū regis cū luſori bus. Ide de xp̄ianis quibꝰ non licet. Rō quia ludus taxilloꝝ eſt fons iurandi per deū ⁊ furandi quia ex ludo nihil poteſt lu crari. quia oportet reſt ituere. ſꝫ quod per ditur hoc eſt perditū. Unde talis ludus eſt inuentꝰ a dyabolo ad dāpnandū ani nias. quoniā ex ludo condēpnant̉ ſepteꝫ cōdiciones gentiū ⁊ hoc oſtendit taxillis quia inter duas ꝑtes ſemꝑ oſtendit. pri mo dāpnant illi qͥ inuitant alios dicēdo ludamꝰ. ſcd̓o conſentiētes. tercio iuuan tes. quarto taxillos p̄ſtantes vel pecuni as. qͥnto qͥ intrant domū vel tabernā. ſex to dominꝰ domus. ſeptimo rectores com munitatꝭ quia ſciunt ⁊ nō corrigūt quod eſt tā magnū peccatū hinc dicit tercio. Mundā ſeruaui anima meā nunqͣꝫ cum ludentibus miſcui me ſꝫ bonus ludus eſt ludus baliſte ⁊ cū pila. Terciū peccatuꝫ cauendū eſt deuꝫ iurare vel renegare qd̓ eſt tā magnū peccatū qd̓ terra nō poteſt ſuſtinere. Dicā vobis vnū magnū mira culū de biblia Legit̉ quarto regū. xix. de quodā magno rege aſſirioꝝ vocato Sen nacharib qͥ hēbat centū octuaginta qͥnqꝫ milia hoīes armoꝝ qͥ dixit vnā blaſphe miā contra deū dicēs. Et nō poteſt deus tuꝰ tantū ꝙ liberaret te de manibꝰ meis hoc dixit regi iſrahel. Ex iſta blaſphemia omnes ſui hoīes armoꝝ fuerunt incinera ti illa nocte. Modo attende quotiēs lu ſores dicant. nō poſſet deus ꝙ ante veni at quater qͣꝫ zinck. id̓o cauete vos ab iſtꝭ blaſphemijs Ideo eſt bonū affirmare ꝑ aduerbia ⁊ honorare nomen dn̄i. Unde dicit ſcpͥtura Maledicti erūt qui contēp ſerint te ⁊ condepnati erunt omnes qui blaſphemauerint te. Thobie. xiij. Cauea tis ergo ab illis ⁊cͣ. Secūda poteſtas no bis a deo data eſt de reconciliacione ſpiri tuali. Dic poſtqͣꝫ ſumus filij dei per bap tiſmum tanqͣꝫ filij mali ⁊ ingrati per ma lam vitā ⁊ peccata efficimur inimici xp̄i ⁊ perdimꝰ primā poteſtatē ideo ꝓuidit no bis deus dando poteſtate de reconciliaci on ſpirituali ſcꝫ per penitencia per quā poſſumꝰ patri noſtro iheſu xp̄o reconcilia ri. Nullus eſt ī mundo ita magnꝰ pecca tor ⁊ malꝰ ꝙ ſi dolet de peccatis xp̄s ſta tim ꝑat pater eſt ⁊ nō obliuiſcitur filios ſuos. Ideo quādo filij humilit̓ petunt ve niam ⁊ ꝓponunt emēdare ſe. ſtatim pius pater ꝑcit eis. Nota miraculū Mathei ix. de illo para latico qͥ nihil poterat face re. amici vero eius portauerūt ipſum xp̄o dicendo ſuā infirmitate ad que dixit xp̄s Confide fili dimittunt tibi peccata tua. Et ecce quidā de ſcribis dixerūt intra ſe. Hic blaſphemat. Et cū vidiſſet iheſus cō gitacōnes eoꝝ dixit. Ut quid cogitatis mala in cordibꝰ veſtris. Quid ē faciliꝰ di cere dimittuntur tibi pctā tua? an dicere ſurge ⁊ ambula. Ut aūt ſciatꝭ qꝛ filiꝰ ⁊cͣ. vſqꝫ videntes autē turbe glorificauerūt deū qui dedit talem poteſtatē hominibꝰ Mathei. ix. Hic paraliticus eſt peccator qui nullū opus meritoriū poteſt facere licet poſſet ieiunare orare ⁊ elemoſinas dare. non tamē eſt meritoriū ad gloriaꝫ Si dicat̉ ergo dimitta ergo hmōi opera Reſponſio bona opera nō ſunt dimitten da quia licet non valeāt ad gloriā tamē valet ad multa alia bona ⁊ finalit̉ ad ha bendū cōtricionē Id̓o qͣꝫtucūqꝫ ſit pctōr ⁊ ſit in pctō bona non ſunt dimittenda. Sabbato poſt Paſcha Sermo immo tunc ſunt magis neceſſaria ſꝫ non ſunt meritoria. Auc̄tas Ioh̓. iij. Sine me d̓t xp̄s nihil poteſtis facere. ſꝫ hic pa raliticus curat̉ ſi in lecto pn̄ie per qͣtuor ante xp̄m portat̉ duo portatores a ꝑte ante ſunt cōtricio ⁊ ꝓpoſitum abſtinēdi a peccatis. duo a ꝑte poſt ſunt oris ꝯfeſſio vt exeant īmundicie ſicut īſanies de apo ſtemate. Scd̓s eſt pn̄ie a confeſſore in iuncte obſeruacio. talis peccator ſi ſic por tatur ante xp̄m reconſiliabit̉ cum xp̄o. ⁊ xp̄s vocat eū filiū dicens. Confide fili remittunt ⁊cͣ. Tercia poteſtas nobis a deo collata eſt de ſanacōe corporali ſcꝫ ſi habemꝰ infirmitates plagas dolores. ⁊ ſic in corporibꝰ noſtris poſſumus curari etiā ſi nō eſſet aliqua medicina in mūdo. Racio xp̄s non ſolū eſt dn̄s ⁊ medicus animaꝝ noſtraꝝ. ſꝫ etiā corpoꝝ que ipſe format quia pr̄ ⁊ mater modicū ibi faci unt ſcꝫ vile mater neſcit qͥd portat ſꝫ deꝰ eſt ille qͥ ſuis manibꝰ format corpus de inde creat animā. Ideo xp̄s curat de ani mabus qͥbus ꝓuidit per baptiſmū ⁊ per alia ſacͣmenta eccleſie ⁊ dedit etiā reme diū ⁊ medicinā ꝓ corporalibꝰ ſcꝫ in die aſcenſionis qn̄ debuit aſcendere in celuꝫ Primo ordinauit medicinā ꝓ corpora libus noſtris dicēs ſigna autē eos q̄ cre diderint hec ſequent̉ ⁊cͣ. Marci vltimo Nota eos qͥ crediderint non eos ſcꝫ qui ſancte viuūt. Nota in noīe meo cuiꝰ no men eſt iheſus xp̄s ⁊ alia oīa ſunt cogno mina linguis loquent̉ nouis.i. mutis da bit verbū ſi ſit vtile aīe ſꝫ multis eſſet vti lius vt eſſent muti vt mulieres loquaces de infirmitatibus Nota ꝙ multis vtilis eſt infirmitas quia humiliant̉ ⁊ ſequunt̉ eccleſias. Dic practice de noīe iheſu cum ſigno crucꝭ ⁊cͣ. Si haberemꝰ fidē nō opor teret nos ire ad medicos nec diuinos nec ſortilegos. Dic de illo hoīe curato ſub an dia a vulnere cum noīe iheſu Ideo xp̄us Luce. x. Ecce dedi vobis poteſtatē calcan di ſupͣ ſerpentes ⁊ ſuꝑ omnē virtutē ini mici ⁊ nihil nocebit. Quarta poteſtas a xp̄o nobis data eſt de ſaluacōe celeſtia li hec eſt alijs melior ſcꝫ habere poteſta tem regnādi in paradiſo De hac poteſta te dicit ſcpͥtura Thobie. pͥmo. Dedit illi poteſtatem q̄cunqꝫ vellet. Nota q̄cunqꝫ vellet in alio mūdo ſunt due ciuitates.ſ. paradiſus ⁊ infernꝰ. In paradiſo eſt glo ria. in inferno ē pena ⁊cͣ. Dedit aūt deus poteſtatē hominibꝰ ex libero arbitrio aſcē dere qͦcunqꝫ vellent. Si vis ad ciuitateꝫ paradiſi ire. poteſtate habes eundi. ſi vis ad ciuitatē inferni. ad idē. Diceret aliqͥs ergo omnes ibimꝰ ad paradiſum. qꝛ om nes volunt illuc ire. Nota q̄modo licet dicant ore volumꝰ ire ad paradiſum tn̄ opere ⁊ facto oppoſitū faciunt ⁊ ideo re cipiunt̉ in alia ciuitate ſcꝫ in inferno. ideo mendaciū dicunt ſicut ſi qͥs dicit ſe velle ire bethauiā ⁊ ceperit viā ad valenciā. ſic omnes dicitꝭ ꝙ vultis ire ad paradiſum ⁊ recipitis viā inferni ſcꝫ viā ſuperbie ⁊cͣ. que ducit ad infernum dimiſſa via plana humilitatꝭ que ducit ad paradiſū Idē de alijs vicijs ⁊ virtutibꝰ Ecce qͣre dt dedit illi poteſtate ⁊cͣ. Si dicat p̄dicta repug nant p̄deſtinacioni. Reſpondeo ꝙ hoc ē erroneū qͦniā p̄deſtinacio nō aufert libe rum arbitriū. Etiā ſi fis p̄deſtinatꝰ ⁊ fi nis vitā tuā in peccato mortali. dāpnatꝰ es. quia p̄deſtinacio includit vt impleat̉ per bona vitā Iob xxxvi. Annūciat de ea id eſt de vita eterna amico ſuo ꝙ poſſeſſio eius ſit ⁊ ad eā poſſit aſcendere. De hijs poteſt dicere quilibet. Data eſt mihi po teſtas ⁊cͣ. ¶ Sabbato poſt paſcha. Sermo Onumentū vi dit ⁊ credidit. Iohānis. xx. ca. Uerbū ꝓpoſitū declarat nobis modū qͦ modo Iohānes euuāgeliſta credidit xp̄i C C.iiij. Paſcha Sermo Sabbato poſt reſurrectionē ſcꝫ quādo vidit monumen tum apertū ⁊ ſudaria. hoc d̓t thema mo numentū vidit ſcꝫ apertum ⁊ credidit xp̄i reſurrectionem. Sciendum ꝙ chriſti re ſurrectionem credere fuit valde difficile gentibꝰ mundi ⁊ etiā diſcipulis xp̄i. Rō niā in ſacra ſcpͥtura īuenit̉ reſurrectio mul torū. vt. iij. regū. xvij. de helya qͥ ſuſcita uit vnū mortuū non ꝟtute ꝓpria ſed dei Idē. iiij. regū. iiij. de helyſeo qͥ ſuſcitauit vnū mortuū ⁊ poſt mortē etiā ſuſcitauit aliū. iiij. regū. xiij. Itē in nouo teſtamen to legit ꝙ multi ſurrexerunt a mortuis. nō tamen ꝓpria virtute ſꝫ dei. Sed xp̄s ꝓpria virtute ⁊ poteſtate ſurrexit a mor tuis ꝓpter cōiunctionē diuinitatꝭ cū cor pore ⁊ etiā cū anima. de qͦ vide ſcm̄ tho. iij. ꝑte. q. liij. ar. iiij. E ex hͦ habebat poſſe infinitū Ideo fuit quoddā ſingulare ⁊ val de difficile ad credendū de xp̄i/ paſſione ⁊ reſurrectōe. de hͦ ꝓph̓ia iacob Gen̄. xlix Ad p̄dā aſcēdiſti fili mi reqͥeſcens accu buiſti vt leo ⁊ quaſi leena. quis ſuſcitabit eū. Ad predā aſcendit xp̄s in cruce bra chijs extenſis. Brachijs enim ſapientie ⁊ iuſticie amplexus eſt totū mundū qͥndo quieuit ī paſſione leo dormiēs tantā ha bet fortitudinē ⁊ virtutē quantā vigilās. Idē de anima. Quia ergo xp̄i te ſurrec tio fuit ita difficilis ⁊ mirabilis ⁊ ad vitā immortalē quia alij quādo reſurgebant iteꝝ morituri reſurgebāt. xp̄us vero ſur rexit ad vitā glorioſam ⁊ īmortalē. Id̓o fuit ita difficilis eius reſurrectio ad cre dendū ꝓpter hoc xp̄s multipliciter voluit oſtendere ⁊ manifeſtare ſuā reſurrectio nē vt dicit Aucas actuū pͥmo. Prebuit ſeipſum viuū poſt paſſione ſuā in multis argumētis per dies qͣdraginta apparens eis ⁊ loquēs de regno dei. Nota nouem argumenta q̄ inueni in euuāgelijs ex qͥ bus argui poteſt eciā noſtra reſurrectio a morte peccati mortalis ad vitam gracie Primū argumentū fuit thema ꝓpoſitum. Monumentū vidit ⁊ credidit ⁊cͣ. Non credatis ꝙ in xp̄i reſurrectōne mo numentū aperiret̉ vt poſſet inde exire qꝛ in ſuo exitu de monumēto ipſum nō fuit apertū. Quoniā ſicut exiuit vteꝝ virgi nis vt radius ſolis tranſiens ꝑ feneſtraꝫ vitreā Ita exiuit de monumēto clauſo ⁊ ſignato ſine aliqua apertura. Sed poſt exitu de ipſo monumēto angelus domi ni deſcendens de celo ⁊ accedēs reuoluit lapidē ⁊ ſedebat ſuꝑ eū. Mathei vltimo Quia alias nō potuiſſent videre ſi corpꝰ erat intra vel extra monumentuꝫ. Et ſic Ioh̓es monumentū vidit ⁊ credidit xp̄i reſurrectionē. Ecte pͥmū argumentū qͦ Iohānes credidit. Moraliter ſic qͥlibet poteſt cognoſcere ex apertura monumen ti ſi ſurrexit de morte peccati ad vitā gra de. Dic qͦmodo corpꝰ peccatoris eſt vt monumentū depictuꝫ foris. Intus vero plenū corrupcionibꝰ. Sic peccatores ex tra ſunt picti ⁊ ornati ⁊cͣ. Intus vero fe tent ex malis cogitacionibus. deſiderijs odijs ⁊cͣ. qͥbus dicit xp̄s. Ue vobis ypo crite qͥ ſimiles eſtis ſepulchris dealbatꝭ que a foris apparent ſpecioſa intus vero plena ſunt oſſibꝰ mortuoꝝ ⁊ omni ſpur citia ſicut ⁊ vos Mathei. xxiij. patꝫ ergo cōne ⁊ auctoritate ꝙ peccatores ſunt vt monumēta ⁊ aīa lacet intꝰ mortua ſꝫ po teſt reſurgere ꝑ aperturā ſepulchri ſcꝫ cō fitendo peccata aperiendo os ⁊ ꝓiciendo peccata extra Iſto mō peccator reſuſcitat̉ de morte culpe ad vitā gracie ꝑ aperturā monumenti. Ideo Iſaie. xxxviij. viuens viuens ipſe cōfitebit tibi ⁊ ego hodie ⁊cͣ. Nota viuens ſcꝫ vita nature viuens ſcꝫ vita gracie confitebit tibi ⁊cͣ. Et viuen tes in inferno nō confitent deo ſꝫ dyabo lo vitormentoꝝ. Sicut ille qͥ torquet̉ confitetur ſuum peccatū. Sic in inferno quādo ſuperbus calcatur a denionibus ⁊ auarus mittit̉ in metallo liquefacto ⁊cͣ. de alijs confitent̉ ſua peccata dicendo O Sabbato poſt Paſcha. Sermo miſer maledicta dies in qua fui ſuperbꝰ vel auatꝰ vel luxurioſus ⁊c̄. ſꝫ illa cōfeſſio nihil valet eis. ſꝫ cōfeſſio q̄ fit ab hominę viuente vita nature et gratie illa eſt op tima Id̓o Prouerbiorum. xxviij. Qui abſcondit ſcelera ſua non dirigetur. Qui ꝯfeſſus fuerit ⁊ reliquerit ea miſcd̓iā cō ſequet̉ Scd̓m argumentū fuit ꝑ teſti monium angeloꝝ qui mentiri nō poſſunt nec fallere. Ideo eoꝝ teſtimonio voluit xp̄s oſtendere ⁊ ꝓbare ſuam reſurrectōꝫ Dicit beatus matheus ꝙ qn̄ ille marie ve nerunt ad ſepulchꝝ vt vngerent ih̓m an gelus dixit eis. Scio em̄ ꝙ ih̓m queritis crucifixum. nō eſt h̓ ſurrexit ſicut dixit veī te ⁊cͣ. Mathei vltimo. Ecce ſcd̓m argu mentum. Moraliter ſic quilibet vr̄m ex teſtimonio angeli boni poteſt cognoſcere ſi ſurrexit ⁊cͣ. Angelus bonꝰ eſt ꝯfeſſor Ratio qꝛ ſicut angelus bonus eſt purus ⁊ honeſtus talis debet eſſe ſacerdos. Itē angelus nō curat de pecunijs. Sic nec cō feſſor ⁊cͣ. Ideo bonus ſacerdos dicit̉ an gelus in ſacra ſcript̉ adabia ſacerdotis cu ſtodiunt ſcientiam ⁊ legem requirent de ore eius qꝛ angelus domini eſt Malach̓ ij. Sacerdos bonus ꝯputatur pro ange lo bono. malus vero pro dyabolo. Tūc enim homo habet teſtimonium ſcꝫ in con feſſione bona ſacerdotis Qn̄ ꝯfeſſor dic̄ audiui ꝯfeſſionem veſtram ⁊ video ꝙ do letis de peccatis ⁊ ꝓponitis abſtinere. Iō ego auctoritate mihi cōmiſſa abſoluo te. Iſto teſtimonio patet ꝙ aīa veſtra ſur rexit de morte culpe ad vitā gr̄e ⁊ poteſt tunc dicere peccator vitā ⁊ miſcd̓iam tri huiſti michi ⁊ viſitacio tua cuſtodiuit ſpi ritum meum Iob. x. Nota vitam ⁊ mi ſericordiaꝫ tribuiſti michi tanqͣꝫ vicarius dei. Sicut em̄ vicariꝰ regis remittit ⁊ ab ſoluit reū qꝛ nullus aliꝰ poſſet remittere crimina ꝯtra lege regis facta. Ita ſolꝰ ſa cerdos eſt vicarius dei qui pōt remittere peccata qꝛ ſolis preſbiteris criſtus dixit. Quoꝝ remiſeritis peccata remittunt̉ ⁊ eis Ioh̓is. xx. Tercium argumentum alijs melius fuit ꝑ vulneꝝ oſtenſionem. dic quō xp̄s poſt ſuā reſurrectōnem volu it rennere ſigna quinqꝫ plagaꝝ pr̄īcipali um non ꝙ habeat manus perforatas nec pedes nec latus ſꝫ ſūt ad inſtar ſtellaꝝ. ſꝫ ſctūs tho. dic̄ in tercia ꝑte. q. liiij. ar. vlri. ad ſcd̓m ꝙ illa aꝑtura vulneꝝ pꝰ reſur rectōeꝫ qͣꝫuis ſit cū qͥdā ſolucōe cōtinuita tis totū tn̄ hoc recōpenſat̉ ꝑ maiorē deco re gl̓e vt corpꝰ nō ſit minꝰ integꝝ ſꝫ ma gis ꝑſcm̄/ ⁊ ſubdit thomas nō ſolū vidit ſꝫ ⁊ vulnera tetigit qꝛ vt dic̄ leo Papa ſufficit ſibi ad fide ꝓpriaꝫ vidiſſe qd̓ vide rat ſꝫ nobis oꝑatus eſt vt tangeret queꝫ videbat Et ad pͥmū ar. dicit ꝙ cicatrices ille q̄ in corꝑe xp̄i ꝑmāſerūt nō pertine̓t ad corrupcōeꝫ vel defectū ſꝫ ad maioreꝫ cumulū gl̓e inqͣntū ſūt q̄dā ꝟtutis inſig nia ⁊ in illis locis vulneꝝ quidā ſpēalis decor apparebit. oū dit diſcipulis manus ⁊ pedes ⁊ latꝰ qui nolebāt credere reſur rectōeꝫ. Tunc gauiſi ſūt diſcipuli viſo do mino Ioh̓is viceſiō. Moraliter ſic nos habemus vulnera animarum ſcꝫ peccata mortalia que ſūt ſeptem ſcꝫ ſuꝑbia ⁊ ſic de alijs. Si iſta vulnera mutant̉ in ſigna clara ſcꝫ virtutes oppoſitas ſignū eſt qd̓ ſurrexiſtis de morte culpe ad vitā gratie. Uerbi gratia quando vulnus ſuperbie ⁊ vanitatis mutatur ī humilitateꝫ ſignum eſt ꝙ ſurrexiſtis. Idem de plaga auaricie quando fur vel vſurarius reſtituit ⁊cͣ. ſic̄ ille qui recepit ſuperfluas ⁊ inordinatas potiones ſi vult ſanari oportet ipſum vo mitare. Ita qui recipit iniuſte aliqua bo na que ſunt tanqͣꝫ inordinate ⁊ ſuperflue pocōnes ea oportet reſtituere alias opor tet mori eternaliter. Quando ergo fit re ſtitutio ſignum eſt reſurrectōnis. Ideꝫ de vulnere luxurie. vir ⁊ vxor ſeruando de bitum modum nō faciunt luxuriā ſꝫ aliter totum eſt luxuria. Quādo ergo mutatur in ſignum claꝝ caſtitatis ſignū eſt ꝙ ani ma ſurrexit a mortuis ⁊ ſic de alijs. Ideo Sermo. I. Diica in albis jͣ. pe. ij. Conuerſacōnem inter gentes ha bentes bonā vt in eo qd̓ detrectāt de vo bis tanqͣꝫ de malefactoribꝰ ex bonis ope ribus vos ꝯſiderantes glorificent deum. Quartum argumentum fuit ꝑ tactuꝫ. Dicit Lucas ꝙ diſcipuli ſe eſtimabant ſpi ritum videre qn̄ xp̄s apparuit eis. Quibꝰ dixit xp̄us palpate ⁊ videte qꝛ ſpūs car nem ⁊ oſſat non habet ſicut me videtis habere Luc̄ vltimo. Moraliter ſto mo do tactu probatur ſi homo ſurrexit a mor te peccati ⁊cͣ. Non eſt bene ꝓbabile viſu. nam multi videntur boni ⁊ ſancti vt be gine ⁊cͣ. Uiſus em̄ bonum argumentum eſt ſꝫ nō ꝓbat ſufficienter. qꝛ ml̓ta lucēt que nō ſunt auꝝ. Ideo florenus nō ꝓba tur ſolo viſu vel ſono ſꝫ tactu. Ita de ml̓ tis hominibꝰ qui nō bene ꝓbantur viſu qꝛ vident̉ ſancti ⁊ ſunt pleni ſuperbia ⁊ ypo criſi nec bene ꝓbantur ſono qꝛ habent bo na ⁊ pulchra verba. Multī predicāt hu militatē qui ſūt ſuperbi ⁊ ſic de alijs. S qn̄ tangunt̉ aliquo verbo iniurioſo verbū iniurioſum eſt tanqͣꝫ lapis durus ⁊ ſi non tenent virtutē pacientie nichil valēt per ſona ypocrita nō pōt ſe tenere ad factum, xemplum de iob qui faciebat multa bo na de quo dixit deus ſathane. Nunqͥd cō ſi detaſti ſeruum. meum Iob ꝙ nō ſit ſil̓is ei in terra. homo ſimplex ⁊ rectꝰ ⁊ timēs deum ⁊cͣ. Iob. j. Rn̄dit ſathanas extēde paululū manū tua ⁊ tāge cūcta q̄ poſſidꝫ niſi in faciē benedixerit tibi. Deꝰ vero ad ꝓbandum dedit licentiā dyabolo vt tan geret eum. Sꝫ iob habuit pacīam in om nibꝰ dicens Benedictus deus Iſte erat de ꝓbatis. Sic multi credunt̉ eſſe iuſti bo ni ⁊ ꝑfecti. ſꝫ qn̄ tanguntur ip̄i deturpant ſeipſos. Id̓o poteſt dicere quilibet tl̓is. o miſer paꝝ de bono eſt in me Quintuꝫ argumentum fuit ꝑ manducacōm qn̄ an geli apparent nonnunqͣꝫ vident̉ ꝯmedere vt patet Geneẜ. xviij. De abraam qui ī uitauit tres angelos ⁊ videbant̉ ꝯme de re ſꝫ nō erat vera ꝯmeſtio. Sed xp̄s poſt reſurrectionem vere ꝯmedit ad ꝓbandū ſuam reſurrectionem qꝛ habebat os gut tur ⁊ ſtomachū qꝛ in hijs tribꝰ ꝯſiſtit cō meſtio ſꝫ nō faciebat digeſtionē qꝛ hoc ē facere nutrimentū quo ipſe nō indigebat qꝛ habebat corpus glorioſū. Et iſtud tā git doc. ſctūs thomas. jͣ. ꝑte. q. lj. ar. iij. ad quintum ⁊ tercia ꝑte. qͣ. liiij. ar. ij. ad terci ciū vbi ponit qd̓ auguſtinꝰ dicit in. xiij. d̓ ci. d̓i ſaluator noſter poſt reſurrectionem iā quidē ſpirituali carne ſꝫ tn̄ vera cibum ⁊ potum cum diſcipulis ſumpſit nō ali mentorum indigentia ſꝫ ea qͣ hoc poterat ptāte vt em̄ Beda dicit ſ. lucam. Aliter abſorbet aquam terra ſitiens al̓r ſolis ra dius calens. Illa indigentia iſte potentia manducauit ergo xp̄s poſt reſurrectionē nō quaſi cibo indigens ſꝫ vt eo modo na turam corporis reſurgētis aſtrueret. Et ꝓpter hoc nō ſequitur ꝙ fuit eius corpus animale qd̓ eſt indiges cibo ſꝫ ſpūale. vt patet. jͣ. Coꝝ. xv. Sic nec nos poſt reſur rectōneꝫ ꝯmedemus cibū corꝑalem. De iſto argumento Luce vltimo. Habetis a liquid qd̓ manducetur ⁊ illi obtulerūt ei ⁊ cetera. Moraliter ſic vos etiam ꝑ cō meſtionem poteſtis probare veſtram re ſurrectionem. Si ꝯmediſtis agnum paſ chalem conmunicando digne ſignum eſt ꝙ ſurrexiſtis ⁊cͣ. Quia deus ordinauit ꝙ ſicut totum noſtrum malum venit ex cō meſtione cibi ⁊cͣ. Sic vult etiam ꝙ ex cō meſtione fructus ventris virginis marie veniat totum noſtrum bonum. Dicatur quomodo in hoſtia conſecrata eſt criſtus verus deus ⁊ homo ⁊ virtute illiꝰ cibi vi uemus vita nature gratie ⁊ glorie ⁊ con fortat intellectum memoriam ⁊ volun tatem. Ideo xp̄s inquit panis quem ego dabo caro mea eſt ⁊cͣ. Ioh̓. vj. Sex tum argumentum fuit per ābiuacōnē qū ambulauit cum duobus diſcipulis eunti tibꝰ in caſtellum emaus Luce. xxiiij. Ꝙꝛ ambulare eſt ſignum reſurrectōnis. Id̓o xp̄s poſtqͣꝫ ſuſcitauit Lazaꝝ dixit ſoluite Sabbato poſt Paſcha. Sermo eum ⁊ ſinite abire in ſignum reſurrectōis Moraliter iſto argumento patet ſi vere ſurreximꝰ ambulando ẜm ꝙ dicit dauid in pͣs. Ibunt de virtute in virtute ⁊c̄. in ſyon.i. in gloriā celeſtē. Practice ⁊ inci piamus a religioſis dicatis vos dn̄e reli gioſe modo eſt annus eratis deuotꝰ paꝝ ⁊ modo quō verecundor dicere. qꝛ nō cō tinue ꝓfeci in virtutibꝰ ⁊ ſic alio āno am bulaui ſꝫ magis ſteti ⁊ retroceſſi. Qꝛ ẜm bernardū ī via dei ſtare ⁊ nō progredi re trogradi eſt. Idem de clericis quō dixiſtꝭ miſſam eratis deuoti. Pater ita ⁊ modo quō pater verecundor dr̄e. qꝛ modo non dico officiū teneo ꝯcubinā ⁊cͣ. Idem de ſecularibus anno preterito nō fui ꝯfeſſus nec modo. Dicatur quō miraremī ſi eun do ⁊ redeundo ꝑ viam inueniretis aliqͣꝫ in eodem loco ⁊cͣ. Uidetis periculum nō ambulare cum dicat ſcriptura. ambuletꝭ digne deo per oīa placentes in omni oꝑe Sep bono fructificantes ad Colo. j. timum argumentū fuit ꝑ locucionem qn̄ illis duobꝰ diſcipulis īterpretabat̉ ſcrip turas Luce. xxiiij. Loqui em̄ rationabilit̉ eſt opus hoīs viui. Ido dixerunt diſcipu li poſtqͣꝫ ip̄m cognouerunt. Nōne cor ve no ſtꝝ ardens erat ī nobis dum loqueretur nobis in via ⁊ aperiret nobis ſcripturas. Moraliter iſto argumento probat̉ no ſtra reſurrectio. Si loquimur rationabili ter orando vel legendo vel ꝓximum cor rigendo ſignum eſt reſurrectionis. Loqui verba dei ſignum eſt vite anime. Quan do enim arbor facit flores folia ⁊ fructus ſignum eſt ꝙ radix viuit. Sic quando ho mo loquitur de deo cum reuerētia ⁊ orat non mentitur nec diffamat proximū ſig nū eſt ꝙ anima viuit. Secus quando ho mo non curat ⁊ loquitur malum de proxi mo ſignum eſt mortis anime. Ideo xp̄s ait. Bonus homo de bono theſauro cor dis profert bona. Malus homo de ma lo theſauro ꝓfert mala. Mathei. xij. Dic̄ ph̓us in ethicis. Qualis vnuſquiſqꝫ eſt talia loquitur ⁊ operatur. Item pͥmo pe riermenias. Uoces ſunt note.i. ſigna que ſunt in anima paſſionum. Octauū ar gumentum fuit per fractionem panis qn̄ illi duo diſcipuli inuitauerūt ipſum ad ce nam credentes ipſum fuiſſe peregrinum. parauerunt bonam cenā ⁊ ipſe iuxta mo dum ſuum dixit verſum pro benedictiōne menſe. Oculi omnium in te ſperant dn̄e ⁊ tu das illis eſcā ī tꝑe ⁊cͣ. In fractione panis cognouerunt eum Luc. xxiiij. Cog nouerunt ꝙ vere ſurrexerat a mortuis. Moraliter in hoc poſſumus cognoſcere ſi vere ſurreximus a morte culpe. Panis enim in ſacra ſcriptura ſignat prouiſioneꝫ corporalem. Unde dixit deus ade Gene ſis. iij. In ſudore vultus tui veſceris pae tuo. donec reuerteris in terrā de qua ſūp tus es. qꝛ puluis es ⁊ in puluerem reuer teris. Et vocauit adā nomen vxoris ſue euā. eo ꝙ mater eſſet cunctorum viuenti um Fecitqꝫ dominꝰ deꝰ ade ⁊ vxori eius ⁊cͣ. Summitur hic panis pro tota pro uiſione. Si ergo frangitis panem de bo nis noſtris dando pauperibus verecun ⁊cͣ. ignum eſt ꝙ viuitis. vnde ſcriptura Thobie. xij. Elemoſina a morte liberat ⁊ ipſa eſt que peccata purgat ⁊ facit inueni re vitam eternam Nonum argumen tum fuit per teſtimoniū ſcripture ſcilicꝫ ꝑ ſcripture implecōne quando aperuit illis ſenſum vt intelligerent ſcripturas Luō. vltimo. Quia ſic oportebat pati criſtum ⁊ ita intrare gloriam ſuam. Quia ita fue rat figuratum. Quia quando deꝰ forma uit adam obdormiuit ⁊ tunc accepit coſ tam de qua formauit euam. Ita criſtꝰ de buit dormire in cruce ⁊ aperiri latus de qͦ exiuit ſanguis ⁊ aqua vn̄ formata eſt ec cleſia. Item tempore noe ſaluati ſunt ali qui hoīes aues ⁊ iumenta in archa a dilu uio. Archa fuit crux vt ſaluent̉ gentes a Sermo. I. Dn̄ica in albis diluuio peccatoꝝ ⁊ vicioꝝ in qͣ ⁊ ꝑ quā ſaluant̉ homines lr̄ati ⁊ aues ſcꝫ ꝯtemp platiui ⁊ iumenta ſcꝫ hoīes terreni. Ideꝫ de ẜpente eneo Numeri. xxj. Signū fuit xp̄i vt gentes euaderent a morſibꝰ ſerpē tis inferni ⁊cͣ. Moraliter ſic per ſcriptu raꝝ implecōm patet nr̄a reſurrectio ſpū alis. Tota ꝑfecto ſcripture ꝯſiſtit in ob ſeruantia decem preceptoꝝ legis. Si er go ſeruamus decem precepta ſignum eſt vite. Ideo xp̄s Mat. xix. Si vis ad vitā ingredi ſerua mandata ⁊cͣ. ¶ Dn̄ica in albis ſcꝫ in octauis paſche ſer mo Primus. Oſt dies octo Fiteꝝ veuit iheſus Ioh̓is. xx. c. Uerbum ꝓpoſitum ẜm intel lectū hyſtoricū vel lr̄alē loquit̉ de aduē tu xp̄i ⁊ de apparicōne quā fecit vt ꝯͣuer teret thomā apoſtolum incredulum Id̓o ne dāpnaretur xp̄s iterum poſt octo di es apparuit ei hoc dicit thema Poſt dies octo ⁊cͣ. Scd̓m vero intellectum miſti cum ⁊ ſpiritualem thema loquitur de ad uentu criſti in aīaꝫ ad iuſtificandū eaꝫ de peccato ⁊ ad dandū gr̄am ſibi ⁊ benedic tionē ⁊ iſtos duos intellectꝰ volo nunc declarare in preſenti ẜmone Iuxta pri mū intellectū lr̄aleꝫ dicat̉ hyſtoria euā gelij lr̄aliter. Nota inſufflauit dicens acci pite ſpm̄ ſanctū Anhelitꝰ hꝫ duas ꝯdi cōes qꝛ eſt calidus ⁊ humidꝰ hͨ duo dat ſpūſſanctus. Prīo dat caliditatē amorꝭ ⁊ deuocōnis. Scd̓o dat humiditatē ꝯtri cōnis ⁊ lacrimaꝝ. hij ſūt duo effectꝰ ſpi rituſſancti. xp̄s vero inſufflauit. Innuens ꝙ ſpūſſanctus nō ſolū ꝓcedit a patre ſed etiā ab ipſo dās apoſtolis ⁊ preſbiteris ptātem remittendi peccata dicens. Quo rum r̄miſeritis peccata ⁊cͣ. Ex iſta xp̄i cō cata inſtrumentaliter qꝛ xp̄s remittit prī cipaliter. In iſta xp̄i apparicione thomas nō erat cum alijs diſcipulis. Qui dixer̄t thome vidimus dn̄m. Qui reſpondit di cens. niſi videro in manibꝰ ⁊cͣ. Ac ſi vel let dicere reſurget ipſe nūc. Certe nō cre do. qꝛ cum pependit adhuc viuꝰ in cruce ⁊ iudei dicebat ſibi. Si rex iſrahel eſt ⁊cͣ. ⁊ offerebant ſibi conuerſionem ſuam nō potuit deſcendere de cruce. Quomō ergo mortuus potuit exire de clauſo monumē to ⁊ cuſtodito dico vobis ꝙ niſi videro. Ecce quomodo thomas erat dubiꝰ ⁊ mi nus credens. Intantū ꝙ ſi in credētia ta li fuiſſet mortuus fuiſſet perpetuo damp natus. Cogito ego ⁊ vobis hoc dico for taſſis ꝙ per totam ebdomadam apoſtoli laborauerunt ad ipſum ꝯuertendum etiā virgo maria ⁊ magdalena ⁊ thomas v recundabatur forte coram virgine marie negare ſꝫ retro forte. Dicebat nunqͥd ma ter diceret vnum mendacium ꝓ filio ſuo videns criſtus ꝙ nec apoſtoli nec mater ſua poterant ipſum ꝯuertere ipſe met cri ſtus miſericordia motus. Poſt octo di es ſcilicet a prima apparicōne venit ⁊ ia nuis clauſis intrauit dicens. Pax vobis Secretum huius nota ꝙ Iheſus tri bus vicibus ſalutauit apoſtolos in euuan gelio hodierno ad docedum ꝙ omne bo num ꝯmunitatis ſi debēt conſeruari in bo no tres paces debet habere. Prima inter maiores ⁊ minores ſcilicet ſupportando minores ⁊ honorando maiores. Secun da inter maiores ⁊ maiores debet eſſe cō cordia ⁊ caritas. vt in charitate bona in tendāt bonum cōmune. Tercia pax inter minores ⁊ minores vt inter ſe ꝯcordāt. Ideo dixit tribus vicibus pax vobis pax vobis pax vobis Nota quomodo po tuit Criſtus dicere thome. Nōne tu es il le qui noluiſti credere meam reſurrectio nē. Reſpondit thomas ymo dn̄e ego cre do. Tu es deus meus ⁊ dominus meus. Dn̄ica in albis Sermo. I. O qualem verecundiā habuit de ſua in credulitate thomas qn̄ vidit xp̄m ⁊ xp̄s vocauit eū dicēs. Infer digitum tuum ⁊cͣ. Et thomas credidit. Dicit hic gloſa auguſtini ꝙ thomas nolebat tangere. qꝛ iam firmiter credebat ſtatim qn̄ vidit cri ſtum. Sꝫ dic̄ beatus gregoriꝰ ꝙ xp̄s vo luit omnino ꝙ tangeret loca clauorū ne decetero aliquis dubitaret ⁊ dicebat tho mas credo dn̄e. Cui dixit xp̄us qꝛ vidiſti me thoma credidiſti ⁊cͣ. Non dicit qꝛ te tigiſti. Dico tibi ꝙ beati qui nō viderūt ⁊ crediderunt patet thema iuxta intellectū hyſtoricum ⁊ lr̄alem. Modo oportet de clarare iuxta intellectum miſticum ⁊ ſpi ritualē. Pro quo ſciendum ꝙ duo opera ſūt in ſūma per que xp̄s venit in creaturā per gr̄am. Prīo venit per baptiſmū. Se cundo ꝑ pniam. Si em̄ perdit xp̄s poſtqͣꝫ venit per baptiſmum in creaturam. Iteꝝ venit per penitentiā poſt dies octo. Dico primo ꝙ xp̄s ꝑ gr̄am venit in creaturam ꝑ baptiſmū qꝛ ante baptiſmum xp̄s nō eſt in creatura per gr̄am. ymo dico vob̓ ꝙ ante baptiſmum creatura eſt habitacō demonū. Dic quomodo Adaꝫ ⁊ eua ex peccato facti ſūt captiui dyaboli. Sic qn̄ duo milites in cāpo clauſo faciūt duellū ⁊ vnus dicit. Heu me reddo me tibi effi cit̉ captiuus alterius. Ita int̉ illos duos milites ſcꝫ adā ⁊ dyabolo clauſoˢ ī cam po paradiſi terreſtris fuit duellum vbi a dam fuit victus ⁊ reddidit ſe dyabolo ꝑ conſenſum. Ideo fuit ipſe captiuus cum vxore ſua. Et eſt lex talis ꝙ ſi captiui ge nerant filios etiam filij ſunt captiui. Ita de adam auctoritas Iſaie. v. Proptea ductus eſt populus meus ⁊ genus huā num captiuus qꝛ non habuit ſcientiam ⁊ loquitur pph̓ia in perſona dei. Nota quia nō habuit ſcientiam. Qm̄ peccatū ade ve nit ex deſiderio ſcientie quia ſerpens dixit. Eritis ſicut dij ſcientes bonum ⁊ malū. gen̄. ij. Pꝫ gͦ ꝙ oēs erāt captiui diaboli Quō dyabolꝰ expellit̉ Rn̄ deo ꝙ ꝑ bap tiſmū. Id̓o qn̄ creatura debet baptiſati n̄o ꝑmittit ſacerdos ꝙ intret eccīaꝫ quouſqꝫ eſt ꝯiurata ſeu exorcizata dicens. Exorci z0 ⁊cͣ. Exij maledicte dyabole. Ex hoc ī fert ꝯcluſio ꝙ om̄s iudei ⁊ infideles ſunt demoniaci. qꝛ non ſunt exorcizati. Ergo in baptiſmo expellit Quo expulſo ⁊ mū data camera venit xp̄s ꝑ gr̄aꝫ. Ecce pͥ mus aduentus xp̄i in creatura auctorits Hic eſt qui venit ꝑ aqͣm ⁊ ſanguinē ih̓s xp̄s n̄ in aqͣ ſolū ſꝫ ī aqͣ ⁊ ſāguine. jͣ. Ioh̓ v. Nota ꝑ aqͣꝫ ⁊ ſanguine. Si dicat ego fui in baptiſmo multociens Et non vidi ſanguinem ibi. Reſcondeo ꝙ virtute ſāg uinis xp̄i baptiſmus hꝫ virtutem ⁊ effica ciam. Auguſtinus Que eſt tanta vis aq̄ vt corpus tangat ⁊ animam abluat. qua ſi dicat ſanguis xp̄i. Sed ecce poſt baptiſ mum quando peccamus expellimus a no bis xp̄m ex inmundicijs peccatorum quia non eſt porcus vt velit ſtare in luto luxu rie. Et tunc dyaboli porci inferni redeūt ibi ⁊ criſtus recedit vt ipſe dicit. Cum in mundus ſpiritus exierit ab homine ⁊cͣ. Mathei duo decimo ⁊ Luce vndecimo. Nota ⁊ fiūt nouiſſima hominis illius peiora prioribꝰ Quia peiora ſūt peccata actualia intenſiue qͣꝫ originale peccatū vt dicit ſanctus thomas tercia parte queſtio ne. jͣ. ar. iiij. qꝛ plus habet de rōne volun tarij licet originale ſit maius malum ex tenſiue. Modus iterum expellendi dya bolum eſt per conuerſionem penitentialē Ecce diuina prouidentia quomodo ꝓui dit vt per penitentiam humilē ⁊ deuotā conſcientia depuretur ⁊ mundetur ⁊ dya bolus expellatur. Ideo Iacobi quarto. Reſiſtite diabolo ⁊ fugiet a vobis. Iō dicit thema poſt dies octo iterum ⁊ cete ra. Hij octo dies ſunt opera penitentialia quibus completis iterum venit criſtus. Primus dies eſt peccatorum cognicio. Scd̓s cordis ꝯtricō. Terciꝰ oris ꝯfeſſio Qrtꝰ vite correctō. Quitꝰ īiuriaꝝ r̄miſ Duica in abis Sermo. II. ſio. Sextus debitoꝝ reſtitucō. Septimꝰ fame reparatio. Octauus eukariſtie cō munio de hijs dicit thema poſt dies octo iteꝝ venit iheſus Dico primo ꝙ primꝰ dies eſt peccatorū cognitio qn̄do ex clari tate diuine gratie homo cognoſcit pecca ta ſua dicendo. O miſer ego ſū religioſꝰ ⁊ nō tenui obedientiaꝫ paupertatem nec caſtitatem nec cerimonias noſtri ordinis in victu ⁊ veſtitu ⁊ inclinacōnibꝰ ⁊ ſilen tio ⁊cͣ. Ecce primꝰ idē de clericis ⁊ lay qis. Et poſſunt dr̄e poſt recognicōeꝫ cū apoſtolo nox preceſſit dies aūt appropī quabit ad Ro. xiij. Scd̓s dies eſt cordꝭ cōtridio. Quid valeret cognoſcere grauiſ ſima peccata niſi diſplicerent hoc eſt cōtra illos qui gloriant cum malefecerint ⁊cͣ. Oportet ergo poſt ꝯgnicōm peccatorum dolere ⁊ flere ex contricōne exemplo pue ri cadentis in luto qui plorat qꝛ deturpa uit tunicam ⁊cͣ. Sic ⁊ tu qui peccatis det paſti tunicam tuam nouā innocentie quā pater tuus xp̄us fecerat tibi in baptiſmo qꝛ cecidiſti in luto luxurie vel auaritie vel gule. Ideo debes flere ⁊ accuſare teip̄m Iuxta illud Prouerbiorum ſexto. Ze lijs ⁊ fuxor viri nō parcet in die vindic te nec acquieſcit cuiuſqͣꝫ precibus nec ſuſ cipiet pro redemptione munera. Nota zelus ſicut qui habet pulchram vxorem vel filiam eſt zelopitus ⁊ hoc ex nimio a more. Multo magis debet eſſe zelopitꝰ de aīa ſua ne tangat a demonibꝰ vel p̄c̄is furor eſt illa reprehenſio quā homo habꝫ re ſe ex contricoue d. O miſer quantum offendi deum ⁊cͣ Tercius dies ē oris confeſſio ex quo perſona cognoſcit pecca ta ⁊ dolet Id̓o proiciantur extra. Sicut ancilla portat vel ꝓicit ſtercus de came ra domini ſui per feneſtram. Ita ſcopa cū qua ſcoꝑatur camera conſcientie eſt me moria peccatorum. Ideo ꝓicienda ſunt tra per feneſtram oris in ſterquilinio cō feſſionis. De iſta cantatur modo hec di es ſcꝫ confeſſionis quā fecit dominus ex ultemus ⁊ letemur in ea. Confeſſio dici tur dies ꝓpter claritatem gratie dei. Et d̓r dies dn̄i. qꝛ xp̄s ordinauit confeſſio nem. Quidaꝫ heretici dixerunt ꝙ xp̄s nō ordinauit confeſſionem. ſed iacobus cum dicit. Confitemini alterutrum peccata ve ſtra Iacob̓. v. Sed hoc eſt error. qꝛ nec iacobus nec beatus petrus poterant ordi nare aliqd̓ ſacramētum. ſꝫ xp̄s ordinauit ſeptem ſacramenta. Sed iacobus recitat iſtud. Quia dicit ſctūs thomas in tercia parte queſtione. lxiiij. ar. ij. ad terciuꝫ ꝙ a poſtoli ⁊ eoꝝ ſucceſſores ſunt vicarij dei quātum ad regimen eccleſie conſtituti ꝑ fidem ⁊ fidei ſacramenta. vnde ſicut non licet eis conſtituere aliam eccleſiam. ita n̄ licet eis tradere aliam fidem neqꝫ inſtitu ere alia ſacramenta ſed per ſacramenta q̄ de latere criſti pendentis in cruce fluxerūt dicitur eſſe fabricata eccleſia xp̄i ⁊ in cor pore ar. dicit ꝙ ſolus deus eſt ſacramen toꝝ īſtitutor ⁊ admonet ad hoc ꝙ xp̄us ordīauit. Et quare dicit hec dies quā fe qt dn̄s qꝛ ordinauit ꝯfeſſionem. Exulte mus ⁊ letemur in ea. Quia poſt ꝯfeſſio nem hō remanet letꝰ valde. qꝛ remanet deoneratus ab onere peccatoꝝ. Quar tus dies eſt vite correctio facta cōfeſſiōe oportet corrigere ⁊ emēdare vitā ſuā ꝑ deuotas orationes ⁊ vtile eſt qͣlibet ma ne ⁊ ſero cogitare ꝙ videtis criſtum in ca thedra ſue maieſtatis iratum contra vos Idem de virgine maria itē caſtigare car nem occaſione cuius fiunt omnia peccata per ieiunia vel ciliciū vel diſciplina. Iteꝫ facere elemoſinas aliquas maxime in do minica qn̄ venietis ad miſſam Cogitā do modo ego vado ad petendum elemoſinā a deo. Ideo vt optima habeam elemoſi nā dabo et iā elemoſinā corrigendo vi tā. Ꝙꝛ ſi ante eratis ſuꝑbꝰ vanꝰ de cete ro huīliemī ⁊ ſic de alijs pectatis de iſto die dic̄ apoſtolus in die ſcꝫ correctionis vite honeſte ambulemus non in conmeſ ſacōnibꝰ ⁊ ebrietatibꝰ ad Romanos. xiij Dn̄ica in albis Sermo. II. Quintus dies eſt iniuriaꝝ remiſſio ſ. ꝙ vellitꝭ remittere iniurias inimicꝭ ⁊ nol le recipere vindictam ſꝫ amore iheſu par cere dicēdo deo domine talis iniuriā mihi intulit Sꝫ domine maiores iniurias ego feci vobis. Ideo ne vos recipiatis vindic tam de me nolo recipere vindictā ſꝫ amo re veſtro totum remitto. de iſto die dicit xp̄s. Si quis ambulauerit in die nō offē dit qꝛ luceꝫ hꝰ mundi videt. Si aūt am bulauerit in nocte offendit qꝛ lux nō eſt ī eo Ioh̓is xj. Offēdit ſcꝫ cadēdo in infer num. qꝛ lux dei ſcꝫ pax ⁊ amicicia non eſt in eo. Quia quando ille qui non vult re mittere moritur aīa que vellet celum ex naturali deſiderio aſcendere tunc offendit ⁊ cadit in infernū Sextus dies debito rū reſtitucio ſcꝫ ꝙ quilibet qui habet pul chrā domū vel taſſeā debet reſpicere ſi eſt aliqͥd ibi de furto rapina deceptione rete cōe iniuſta aut iuuencōe ⁊ reſtituere. De nedicta eſt dies talis reſtitucōnis de qua dicit ſcriptura in die em̄ bona venimꝰ ad te. j. Re. xxv. Septimꝰ dies eſt fame reparatio. Multi ſunt qui nō furarentur bona nec pecunias ⁊ tn̄ furantur plꝰ. ſcꝫ bonam famā que valet plus Prouerbi orū. xxij. Melius eſt nomen bonum qͣm diuitie multe. Fama em̄ bona nobis ne ceſſaria eſt vt ꝓpter nos ⁊ ꝓpter alios ꝓpt̓ uos qꝛ eſt precipuū bonū inter exteriora bona. Ꝙꝛ facit ydoneū ad officia huma na ⁊ p̄ſeruat a peccatis Et ꝓpter alios ne ſcandaliſent̉ ⁊ malum exemplū ſummāt ad peccādum vt dic̄ ſctūs tho. in de ꝟita. q. iij. ar. ij. ſcd̓a ſcd̓e q. lxxiij. ar. ij. Sic̄ em̄ fur tenet ad reſtituconeꝫ ſic qui furat fa mam ꝓximi ex malicia etiam ſi ſit verum qd̓ dixit ſꝫ erat ſecretum tenetur ad repa racōeꝫ fame alias nō poterat intrare pa radiſum. Sꝫ queritis quomodo reſtitue tur. Reſpō deo ꝙ coram omnibꝰ coraꝫ qͥ bus fuiſtis male locutꝰ tenemini reuoca re dicendo ꝙ nō credāt qꝛ malicioſe lo cuti fuiſtis ⁊ ſi ille qui eſt diffamatus ſcit hoc oportet etiā ab eo petere veniam al̓s nō oportet. De iſto vide ad lōgum ſ. tho ſcd̓a ſcd̓e. q. lxxiij. ſcꝫ per totū. Multī da nantur ex hijs diffamacōibꝰ. quia verbū tranſit deinde nō curant nec ꝯfitentur nec tn̄ faciunt ſibi conſcientiam. De iſto die dicit dauid tropologice. Ordinacōne tua ꝑſeuerat dies ⁊cͣ. Nota perſeuerat in ta tum ꝙ ſi in hoc mundo nō reſtituūt fama vel qꝛ non habet oportunitatem ⁊ morit cum ꝯtricione ⁊ ꝓpoſito petendi veniam animā interdum ꝯtingit redit̉ de alio mū do ad petendum veniam. Unde nota ꝙ erant duo qui quendā diffamauerunt ⁊ diffamatus ⁊ vnus diffamās adhuc vi uunt ⁊ vnus diffamator obijt ⁊ ſtetit ꝑ aliqd̓ tempus in purgatorio ⁊ cum exiuit credidit ſtatim ire ad paradiſum ⁊ dixit. Deus nō aperies qꝛ primo habes facere reſtitucōm fame illius. Et ego ſcio iſtud eſſe verum ꝙ anima redijt qꝛ ego ipſe fui per ip̄m diffamatus ⁊ a me veniam peti uit. Qm̄ omnia ſeruiunt tibi. Quia nō ſo lum boni xp̄iani ſeruiunt criſto. ymo etiā bona fama Qm̄ ſi predicator vl̓ ſacerdos ſit male fame nichil apreciatur. Ideo bo na fama multum ſeruit xp̄o. Octauꝰ di es eſt eukariſtie ꝯmunio poſtqͣꝫ em̄ perſo na cognoſcit peccata ſua ⁊ conteritur cō fit etur corrigit viram ſuam remiſit iniu rias reſtituit debita reꝑauit famam ⁊ fi naliter ꝯmunicat deuote. Tunc verificat̉ thema poſt dies octo.i. ꝑ octo oꝑa penite cialia predicta īterum venit iheſus de iſto die dicit dauid. Melior eſt dies vna in atrijs tuis.i. in eccleſijs vbi eſt ꝯmunicā dum ſuper milia. ergo poſt dies octo ite rum venit iheſus ⁊cͣ. ¶ De eadem Sermo ſecundus. Ax vobis pax vobis. Pax vobis Ioh̓s. xx thema ꝓpoſitū colligit ex ſancto euuāgl̓io hꝰ dn̄ice In quo dixit xp̄s apoſtolis ter Sermo. II. Dn̄ica in albis pax vobis Primo ꝯſolando eos quia quando apparuit eis timuerunt valde vt habet̉ Luc̄. xxiiij. Tūc ꝯſolando eos dixit pax vobis ego ſū nolite timere Scd̓o dixit eis pax vobis exaltando eos facien do eos ſuos legatos d. pax vobis ſic̄ mi ſit me pr̄ ⁊ ego mitto vos Tercio dixit eis pax vobis ad firmādum eos. Quoni am quidam eorū non erant bene firmi in credentia ideo dixit eis pax vobis beati qͥ nō viderūt ⁊ crediderūt. Ecce vnde col ligitur thema. Et qꝛ xp̄s ter dixit pax vo bis. Innuitur ꝙ triplex pax eſt nobis ne ceſſaria in hoc mundo ſi volumus venire ad patrem glorie. Prima eſt pax interi or ſcꝫ cum ſeip̄o. Secunda pax exterior ſcꝫ cum proximo Tercia pax ſuperior ſcꝫ cum deo Et ꝓ qualibet dicit thema Pax vobis ⁊cͣ. Dico primo ꝙ prima pax no bis in hoc mundo neceſſaria eſt pax interi or ſcꝫ cum ſeipſo. ſi dicatur ⁊ quis habet guuerrā cum ſeipſo. Reſpondeo ꝙ om nes. Un de guuerra naturalis eſt in quo libet homine ſcꝫ inter corpus ⁊ ſpiritum ſiue inter carnem ⁊ animam quia quicqͥd placet vni diſplicet alteri. Anima em̄ de ſua natura ſemper vellet contemplari de um. quia eſt ſubſtantia ſpiritualis vt an gelus. Sed caro quia de terra eſt Gen̄. Formauit deus hominem de limo ter re. Id̓o trahit animam ⁊ inclinat ad ter ram ad vilitates ⁊ corrupcōnes. Anima trahit ſurſum ⁊ caro deorſū. Ecce guuer ra in homine. Uultis iſtam guuerram be ne intelligere cogitate ille qui torturatur in qͣli guuerra eſt ⁊ tribulacione quando ſurſum trahitur corda deorſū lapide non ne videtur vobis ꝙ eſt ibi guerra. Talis guuerra eſt in quolibet homine qui trahit ſurſum corda cōdicōnis naturalis anime deorſum vero pondere carnis ad terrena inclinātis. Ecce guuetra in ſcriptura. cor pus qd̓ corrumpitur aggrauat animaꝫ ⁊ ⁊ terrena inhabitacio deprimit ſenſū ml̓ ta cogitantē. Sapientie. ix. Uerbi gratia Si incipitis orare anima aſcendit ꝯtem plando. Sed ſtatim corpus trahit eam inferiꝰ ad cogitandum de coquina vel de taberna. Ideo dicit deprimit ſenſum id ē ſpiritum multa cogitantē de iſta guuerra dicit apoſtolus. Caro concupiſcit aduer ſus ſpiritum. Spiritus auteni aduerſus carnem. Hec em̄ ſibi inuicem aduerſātur vt nō quecūꝫ vultis illa faciatis ad Gal̓ v. Modo videamus nos in iſta tam for ti guuerra quomodo fiet pax dico ꝙ vno duorum modorum vel ꝙ anima ſubiciat corpori. Iſte modus eſt malus reproba tus ⁊ indecens ac ſi dn̄a domus nobilis ⁊ prudens ſubiceretur captiue fatue cum qua haberet guuerram talis domus non eſſet bene ordinata. Sic in domo corpo ris nobilis dn̄a ⁊ prudens filia creatorꝭ eſt anima. Ancilla ⁊ fatua de ſe ⁊ fetida ⁊ inmunda eſt caro. O qͣꝫ fetida eſt caro quilibet qui aduertit bene ſcit licet plures modo lateat publicabitur tamē finaliter. Nota de domicella pariſienſi que noluit deponere cornua de capite ꝓpter ammo nicionem mariti qui tandem depoſuit ſibi violenter ⁊ tunc apparuit caput ſcabioſū ita ⁊cͣ. Ideo non eſſet bona pax ſi anima ſubiceret̉ carni. Bernardꝰ Non decet do minam ancillari. nec ancillam dominari. Alius modus faciendi iſtam pacem eſt. Ꝙ ancilla ſcꝫ caro humilietur ⁊ ſubicia tur domine ſcꝫ anime. Et hoc fit per peni tentiam. Ecce quare eſt neceſſaria peni tentia. qꝛ ſicut equus pinguis ⁊ laſciuiēs humiliatur quando ſibi amouetur ānona Ita ⁊ corpus amouendo ſibi ānonā ⁊cͣ. Iſto modo ancilla ſubicitur domine. Et hoc modo ſancti patres noſtri dominicꝰ ſc̄s thomas ⁊ ſctūs petrus franciſcus be nedictus bernardus auguſtinus ⁊cͣ. Sub iciebant carnem anime ⁊ habebant pacē ſecum Et hunc modum ponit auguſtinꝰ dicens Carnem veſtraꝫ domate ieiunijs ⁊ abſtinentia eſcę ⁊ potus quātū valitu do ꝑmittit. Nota domate nō dic̄ occidite Dominica in albis Sermo.III. Ideo diſcrete fiat abſtinencia. Ideo di cit qͣꝫtuꝫ valitudo ꝑmittit. Quilibet ſcit qͣꝫtum poteſt portare animal ſuū nec vl tra ſibi imponeret qꝛ ꝑderꝫ animal Idē de corpore. Quilibet debet cogitare ⁊ at tendere fortitudinē ſuā ⁊ longitudinem vie ſcꝫ qͣꝫtum poteſt viuere ⁊cͣ. De iſta pace dicit ſacra ſcriptura. Pacem habe at tabernaculum tuū ⁊ viſitans ſpēm tu am non peccabis. Iob. v. Nota taber naculum tuum.i. ꝑſonam tuam. Et viſi tans ſpēm tuam ſcꝫ animā. non peccab̓. ſcꝫ defendendo parte anime. Sed oppo ſitum faciunt multi qui in iſta guerra fo uent ⁊ iuuant carnem cōtra animā. No ta ad hoc ſilitudinem de illo rege qui ha bebat filiam valde dilectā ſibi. Qui vo lens ire vltra mare ad viſitandum loca ſancta cōmiſit filiam ſuā vni militi ꝓmit tens ſibi facere magnum honorem ſi filie ſue ſeruiret bene ⁊ ipſam cuſtodiret. qui dedit eciam ſibi ancillam ſeruitricē Poſt receſſum regis miles adamauit ancillam intantū ꝙ non curabat de filia ymo ibat nuda diſcalciata ⁊ īprouiſa ⁊cͣ. Et flēs dicebat militi. Nunqͥt ego filia regis ſuꝫ etcͣ. Ad quaꝫ dicebat ancilla. Si vis di ligi a milite conſencias ſibi corpus tuum que omnino contradicebat. Sed finalit̓ victa tedio conſenſit ſibi. Sed quando venit rex pater eius ⁊ ipſum militem an cillam ⁊ filiam meretucem ꝓiecit in ignē ad conburendum. Rex iſte eſt dominus Iheſus xp̄us. Apoc̄. xix. Rex regum et dominus dominantium. Filia huius re gis eſt anima. Quia in anima nihil agūt parentes ſꝫ ſolus deꝰ creat ipſaꝫ ad yma ginem ſuam cum tanta pulchritudine ꝙ mirum eſt ⁊cͣ. Ancilla eſt caro. Rex au tem Iheſus tranſfretauit in die aſcenſio nis ad illam Iheruſalem que ſurſum eſt Ad gal̓. iiij. Miles cui deus promiſit fi liam ſuam ſcꝫ animam eſt quilibet noſtꝝ cui dicit deus Cuſtodi temetipſuꝫ ⁊ ani mam tuaꝫ ſollicite. Deutro. iiij. Sed ſic adamatis ancillam.i. carnem quia pro ip ſa paratis magnas eſcas gallinas ⁊cͣ. qꝛ illud non eſt cibus anime. Item expendi tis in veſtibus totum pro ancilla dimit tendo filiam nudam. quia veſtes anime ſunt virtutes. Item paratis bonum lec tum pro ancilla non curando filiaꝫ quia lecti anime ſunt xp̄i vulnera. vbi contem plando quieſcit. Idem de equis ſcutiferꝭ et alijs. Et filia regis eſurit. quia cibi eꝰ ſunt verba dei miſſe ſermones. Mathei iiij. Non in ſolo pane viuit homo ſꝫ in oī verbo quod procedit ab ore dei. Et mo ritur fame. Finaliter ancilla dicit anime. vt conſenciat ⁊ victa tedio conſentit ⁊ ſi mul faciunt multa mala et peccata. Sed quando venit xp̄us ſcꝫ in iudicō ꝑticula ri vel vniuerſali quid faciet rex dico ꝙ to tum ſimul proiciet in infernuꝫ. quia talis pax multum diſplicet deo. Iuxta illud Dauid in perſona dei. Selaui ſuꝑ iniqͦs pacem peccatorum ſcꝫ hominis cum an cilla ⁊ filia quam corrumpit videns. psͣ. lxxij. Non eſt reſpectus ſcꝫ miſericordie nec firmamentum in plaga eorum. quia in eternū ardebunt Ideo neceſſaria eſt ī terior pax vt caro ſubiciatur anime. de qͣ Secunda pax neceſſaria dicit thema. ad ſaluacōnem eſt pax exterior ſcilꝫ cum proximo. Primo debent habere pacem domini cum vaſallis ipſos defendendo. et nihil aliud preter ſuos redditꝰ ab eis recipiendo ⁊ ī pace ⁊ iuſticia eos conſer uando. Et vaſalli cum dominis eis obe diendo ⁊ fidelitateꝫ ſeruando. Item di uites debent habere pacē̓ cum pauperibꝰ. ipſis dando vel mutuando ſine vſura et econuerſo pauperes diuitibus ſeruiendo dietam conpletam faciendo. alias non debent recipere ſalarium. Item debet eſſe pax inter ſanos ⁊ infirmos. Sani infir mis ſeruiendo et econuerſo. Infirmi pa cienter ſuſtinendo. Item inter virum et DD Sermo II Dominica in albis vxorem ſibi inuicem fidelitatem ſeruan do quia alias non eſt pax. Item inter fili os ⁊ parentes honorando corde ⁊ ore. et opere ⁊ iuuando ⁊ econuerſo. paren tes filijs prouidendo nutriendo ⁊ inſtru endo maxime quādo ſunt parui ne iurāt ne menciantur ne furetur aliquid. vt ore confiteantur ⁊ communicent. Item cū inimicis nolendo vindictam ſed commit tere totum deo. Racō quia nullus qͣꝫtū cumqꝫ eſſet audax in paſacō regis preſē te rege reciperet vindictam licet dicat in corde. O ſi iſtum inuenire extra. Sic to tus mundus eſt domus dei. Garuch. iij O iſrahel qͣꝫ magna eſt domus dei ⁊ in gens locus poſſeſſionis eiꝰ. Et omnes ſumus infra ſuum palacium et in preſen cia ſua Iō in hoc mudo debemus hr̄e pa cem cum inimicis. Sed quando inuenis inimicum tuum extra ſcꝫ in inferno. tunc audacter recipias vindictam. quia tunc ī cipiet tempus rixe. Sed modo dimitte totum ⁊ non aufer ei verbum. ſed eī loqͥ debes ⁊ ſalutare ⁊cͣ. Item habere paceꝫ cum omnibus nihil ab eis recipiēdo nec eciaꝫ fructus. Racō quia non placet pa tri exquo dedit partem filijs ꝙ vnus re cipiat partem alterius. Sic deus diuiſit omnia bona huius mundi. ⁊ vni dedit multum alteri parum vt ſibi placet. Iō ſitis contenti quia ip̄ē diuiſit ⁊ precepit non tangere partem alterius. Ideo fur tum eſt peccatum mortale quia eſt contͣ ordinationem dei. Ideo apoſtolus Ad Epheẜ. iiij. Qui furabatur iā non furet magis auteꝫ laboret manibus quod bo uuꝫ eſt vt habeat vnde tribuat neceſſita tem pacienti. Item non diffamare aliū De iſta dicit ſcriptura ſancta. Solliciti ſeruate vnitatem ſpūs in vinculo pacis vnum corpus ⁊ vnus ſpiritus ſicuti vo cati eſtis vna ſpe vocaconis veſtre. Ad Ephe. iiij. Nota ſolliciti. non dicit di ſpoſiti. Quidam ſunt diſpoſiti ad facien dum pacem cum proximo ſed non ſunt ſolliciti dicendo ſi petat veniam ⁊ facit ē mendam. vel ſi aliquis dominus interpo nit ſe vel prelatus amore ſui ꝑcam alias non. Tales diſpoſiti ſunt ſed nō ſunt ſol liciti quia non curant de pace. O quan tum bonum ꝑdit talis. Sic quando ani ma talis venit coram xp̄o ad iudicium ⁊ xp̄us oſtendit ſibi vulnera dicens. Ecce quid feci pro te. videamus quid tu feci ſti pro me. Si vellet dicere anima. Do mine remiſi mortem patris ⁊cͣ. Et xp̄us amore cuius ⁊cͣ. Ideo quando a liquis dominus dicit alicui amore mei faciatis pacem quia ego dabo vobis ⁊cͣ Debet talis reſpondere Plus volo ego remittere ſibi amore xp̄i qͣꝫ veſtri. Quia conſequi ſuuꝫ regnum ex hoc volo quod non poſſetis mihi dare ſed xp̄us. Ideo non amore veſtri ſed amore domini no ſtri Iheſu xp̄i ego remitto ⁊ facio paceꝫ Et tali anime dicet xp̄us in iudico. Eu ge ſerue bone ⁊ fidelis quia in pauco fu iſti fidelis ſupra multa te conſtituam. in tra in gaudium domini tui. Mathei. xxv Ideo Dauid concordans cum apoſto lo psͣ. xxxiij. dicit. Quis homo eſt q̄ vult vitam ſcꝫ eternam ⁊cͣ. Reſpondit ipſe met dicens. Inquire pacem ⁊ perſeque re eaꝫ. Ecce ſollicitudo non exſpectes ꝙ inimicus veniat ad te. vel ꝙ aliquis do minus te roget ⁊ perſequere eam. Con tinue quere pacem quouſqꝫ habeatur Nota vnum corpus ſcilꝫ xp̄ianitatis in quo multa ſūt menbra. Caput eſt xp̄us ad Ephe. x. Oculi ſūt ꝯtemplatī. aures ſunt iudices tꝑales ⁊ ꝯfeſſores. Nares ſūt deuoti ſenciētes odore xp̄i ꝟtutuꝫ ⁊ ſcōꝝ Os qͣꝫtū ad officiū loquēdi ſūt p̄ dicatores. qͣꝫtū ad offidiū comedēdi ſūt ſacerdotes qͥ recipiūt eſcas corꝑis ⁊ ſā guinis dn̄i Ih̓u xp̄i. Brachia ſunt mili tes. Uterus burgenſes ⁊ diuites. Tibie ſunt ipſi laboratores qui portant onus. Sermo .III. Dominica in albis Aucͣtas ad Roā. xij. Sicut in vno cor pore ⁊cͣ. Et qͣꝫdiu menbra corporis ſūt coniuncta ⁊ vnita ibi manet ſpūs. ſecus quando ſunt diuiſa. Iſta eſt racō quare omnes eſſe debemus vniti quia ſic manꝫ in nobis ſpūs qui viuificat Ideo ſi volu mus ad pacem glorie ꝑuenire habeamꝰ hic paceꝫ. Quoniā deus in paradiſo nō vult aliquem brigoſum. ymmo ſi aliqͥs vellet intrare diceret nolo quia tu pone res hic guerram. Ideo aplus ad Heb̓. xij. Pacem ſequamini cum omnibꝰ ⁊ ſā ctimonia ſine qua nemo videbit deum Tercia pax nobis neceſſaria eſt pax ſuꝑi or ſcꝫ cum deo que pax eſt fienda ⁊ habe da ad inſtar vaſallorum qui habent pa cem cum domino ſi ſunt ſibi obedientes. Idem de nobis erga deum ſeruando ſua precepta. Et ſicut prima pax habetur ꝑ penitenciaꝫ. Scd̓a ꝑ amiciciā. ſic hec ter cia habet ꝑ obedienciam. Aucͣtas. Acqͥ eſce ei ⁊ habeto paceꝫ cum eo ⁊ poſt hec habebis fructus optimos. Iob. xxij. Ac quieſcit homo corde ꝑ fidelitatem deo n̄ frangendo iuramentuꝫ quod facimus in baptiſmo. Dic modū. Frangitur autē fi des huius homagij quando homo recur rit ad diuinos ⁊c̄. vt proditor quia in ſu is neceſſitatibus non debet recurrere ad dīnos. Pax autem ſeruatur quando ho mo tenet fidelitatem promiſſam ſibi Secundo ore loquendo de eo cuꝫ hono re ⁊ reuerencia. Contra hanc faciūt iura tores. ⁊ blaſphemi. quādo emendo vel vendēdo iurant falſe. Ideo ipē defendit ſe mittēdo lapides ⁊ tempeſtates ⁊ qn̄ creditis colligere bladū ⁊ vinū nihil eſt etcͣ. qꝛ ipē vaſtat totum. Ideo nō debe tis iurare ſꝫ ꝑ aduerbia affirmare Ter cio habetur pax cum deo in opere ſoluen do ſibi redditus al̓s vaſalli non haberent pacem cum dominis ſuis. Deus autem ſibi retinuit redditꝰ de fructibꝰ decimas. et primicias ideo ſoluere debetis. Item de tempore quod currit ꝑ ſepteꝫ dies re tinuit ſibi vna diem ſcꝫ dominicā. Id̓o ſoluere debetis nō tangere partē ſuaꝫ fa ciendo aliquod opus tꝑale ⁊cͣ. Sed ſpi rituale audire miſſam cum ſilencō ſermo nes ⁊cͣ. Et dicit ꝙ ꝑ hoc habebis frcūs optimos. boni fructus ſūt habundancia bonoꝝ temporalium qui dantur a deo. Meliores fructus ſunt bona ſpūalia.ſ. remiſſio peccatoꝝ. gracia dei ſanctitas et hmōi. ſed optimi fructus ſunt fructꝰ glo rie qui dantur illis qui habent eum. Id̓o Dauid. Fiat pax in virtute tua ⁊ habū dancia in turribus tuis ⁊cͣ. ſcꝫ vt ſimus ſibi obedientes. quia iſta eſt virtus ſua. Deo gracias ¶ De eadem drica Sermo tercius Enit ianuis clauſis ⁊ ſtetit in medio. Io xx. Sermo noſter erit de glo ria corporis domini noſtri Iheſu xp̄i pꝰ reſurrectionem. Materia erit alta in the ologia. Sed ſalutetur ꝟgo Maria ⁊cͣ. Pro huius verbi declaracōne ⁊ mate rie predicande introductōne Scienduꝫ ꝙ communis doctrina eſt theologie. ꝙ dominus noſter Iheſus xp̄us diuerſimo de habuit ⁊ recepit gloriam anime ⁊ cor poris. qꝛ in vno tempore recepit gloriā anime ⁊ in alio gloriam corꝑis. In con ceptione enim quando ꝟgo Maria dix it angelo. Ecce ancilla domini fiat mihi etcͣ. ī vltīo ꝟbo tuū. anima xp̄i tūc habu it ⁊ recepit tantam gloriam a deo qͣꝫtam habet nunc in celo. Rō quia anima xp̄i ex vnione diuinitatis habuit ⁊ recepit ī extimabilem claritatem gracie ⁊ glorie. Sicut ſi criſtallum vniretur ſoli maximā in ſe reciperet claritatem. Ita de anima xp̄i cum diuinitate vnita. Ideo Ioh̓es dicit. Uidimus gloriam eius gloriam Dominica in albis iii Sermo quaſi vnigeniti a patre. Ioh̓ i. videbāt gloriam anime xp̄i intellectualiter quia ꝑ opera xp̄i miraculoſa videbant in xp̄o diuinitatē. Sed corpus xp̄i non fuit glo rioſum quando fuit formatum licet eſſꝫ ſanctum ⁊ purum ymmo fuit paſſibile ⁊ mortale vſqꝫ ad reſurrectōnem ꝓ noſtra redempcōne quia aliter non fuiſſet paſſi bile ideo voluit ꝙ eius corpus non habe ret gloriam vſqꝫ poſt reſurrectōneꝫ. pꝫ gͦ ꝙ diuerſimode xp̄us habuit gloriam in anima ⁊ corꝑe. De gloria corporis Luc̄. xxiiij. Nonne hec oportuit pati xp̄m et ita ⁊cͣ. Gloria autem corporis oſtē ditur ſubtiliter in themate. cum dicitur. Uenit xp̄us ianuis clauſis ⁊cͣ. Dicit a poſtolus. prīa ad Coꝝ. xv. ⁊ gloſe ⁊ do ctores eciam ponūt hoc. Ꝙ gloria cor poris glorioſi conſiſtit in quatuor excel lencijs. Et omnes oſtenduntur in theā te Prima eſt agilitas vigoroſa ibi ve nit Iheſus. Secunda ſubtilitas virtuoſa ibi ianu is clauſis. Tercia īpaſſibilitas rigoroſa ibi ſtetit Quarta claritas glorioſa ibi ī medio Prima gͦ excellentia corporis glori oſi ē agilitas vigoroſa qꝛ ſubito.i. inꝑce loco ad aliuꝫ ſicut vult. Magria eſt agi litas equorum currentium. maior autēꝫ volucrum ⁊ auium volantium ⁊ maior ſagittarum. Et adhuc maior eſt agilitas et leuitas ſolis qui ſubito.i. inꝑceptibili ſiue ꝑuo tꝑe tranſit magnum ſpaciuꝫ. ſꝫ pre omībꝰ maior eſt agilitas corꝑis glo rioſi. Racō quia ſol in ſuo curſu indiget multis horis ſꝫ corpus glorioſum ſubito tranſit/ ⁊ vadit de oriente in occidentem. nec indiget vna hora. Dicatur quō yma ginacō ſubito vadit vbi vult ⁊ in pūcto. ſic et corpus glorioſum ex excellentia a gilitatis corporis glorioſi. Et ponit̉ ab apl̓o prīa ad Coꝝ. xv. Sic erit reſut rec tio mortuoꝝ. Seminatur corpus in īfir mitate ſurget in virtute. Nota ſemiā tur ſcꝫ in ſepultura. Sepelire vocat apo ſtolus ſeminare qꝛ ſicut granum ſemina tur vt faciat fructum. ita ſeminatur cor pus vt reſurgat glorioſum. Iſta excellē cia corporis glorioſi tangitur in themate cum dicitur. venit Iheſus. Et vnde veīt Sde paradiſo terreſtri. Quoniam doctrīa eſt communis ꝙ xp̄us poſt reſurretōem ſtetit cū ſanctis patribus in paradiſo ter reſtri vſqꝫ ad diem aſcenſionis. De hoc dicatur racō et aucͣtas. Racō eſt iſta. qꝛ ẜm ph̓m locus ⁊ locatum debent ꝓporci onari ⁊ qꝛ xp̄us poſt reſurrectionem ha buit corpus glorioſum ⁊ impaſſibile cō ueniens gͦ fuit ꝙ ſtetiſſet in excelſiori lo co huius mundi. Igitur veīt Iheſus ſcꝫ de paradiſo terreſtri ad diſcipulos in ihe ruſalem ſubito. Auctoritas dauid in per ſona xp̄i. Si ſumpſero pennas meas di luculo ⁊ habitauero in extremis maris. Etenim illuc manus tua deducet me. et tenebit me dextera tua. Si aſcendero in celum tu illuc es. ſi deſcendero ad infer num ad es. Quo ibo a ſpiritu tuo ⁊ quo a facie tua fugiam ⁊cͣ. pͣs. c.xxxviij. Uer ptibili tꝑe non autem in inſtanti de vno ꝓedit̉ bum eſt xp̄i ad deum patrem de ſua glo rioſa reſurrectōne. Nota ſi ſumpſero pennas meas. Criſtus in ſua reſurrecti one recepit duas alas. Dexteram ſcilicꝫ animam ſanctiſſimam. et ſiniſtram cor pus glorioſum ⁊ impaſſibile. Patet gͦ racionē ⁊ auctoritatē ꝙ xp̄us poſt ſuam reſurrectioneꝫ ſtetit in paradiſo terreſtri. Ideo cum dicitur. Uenit Iheſus oſten ditur eius agilitas vigoroſa. quia in pū cto hoc eſt paruo ⁊ inperceptibili tempo re veniebat de tanta diſtancia. Mora liter hanc autem virtutem poſſumus ha bere nos merito diligencie ſpiritualis in bonis oꝑibꝰ. verbi gra. Religioſus qͥ cū Dominica in albis Gexmo iii diligēcia ſeruat ea ad que tenetur hic ta lis merito huius virtutis conſequetur a gilitatē corporis poſt diem iudicij. Idē de preſbitero qui cū diligencia dicit offi ciū ſuuꝫ ſurgit ad matutinas ⁊ cum dili gencia confitetur ⁊ dicit miſſam ſuam et diligenter procurat ſaluteꝫ animarū ⁊cͣ Idem de laycis qui diligenter exercent officium ſuum qui habent officium iudi candi vt iudices. aſſeſſores. procurato res. notarij non dilatando queſtiones. nec protrahendo ſentenciam tales meri to huius diligencie conſequentur excel lenciam agilitatis. Idem de alijs ſi dili gentes ſint. In orando mane ⁊ ſero et cum diligencia veniunt ad miſſam in do minica. Item confitentur ꝓ tempore et cōmunicant cum diligencia. et dant ele moſinam pauꝑi. vel dant congeriuꝫ ſibi et non faciunt ip̄m exſpectare merito hu ius conſequentur excellenciam agilicatꝭ in die iudicij. Ideo dicit ſcriptura. Con fortamini ⁊ agite diligenter ⁊ erit domi nus vobiſcum in bonis. ij. paralippo. xix. Per oppoſitum quando homo eſt negli gens in operibus ſpūalibus. vt religio ſus ⁊cͣ. vel preſbiter ⁊ Iuriſte ⁊cͣ. et lay ci licet in die iudicij ſuſcitentur. tamē cor pora eorum erunt grauia ⁊ ponderoſa. ꝙ ad eundum mediam leucam indigerēt tota die ibūt vt ligati ⁊cͣ. et hoc ꝓpter eo rum negligenciam quā habuerūt. Ideo dicit ſcriptura. Iheremie. xlviij. Male dictus qui facit opus dei negligenter. Secunda excellencia corꝑis glorioſi eſt ſubtilitas virtuoſa quia nihil eo ſubtiliꝰ. Subtilis eſt aer ſeu ventus tranſiens ꝑ parua foramina. Subtilior eſt lux. que tranſit ꝑ feneſtram vitream per quā nō poteſt ventus tranſire. Sed adhuc ſubti lior eſt vox hominis vel campana quaꝫ vos auditis in camera ⁊ ianuis clauſis intrat ibi. Pre omnibus hijs ſubtilius eſt corpus glorioſum. Quia licet ſit verum corpus tanta eſt tamen eius ſubtili tas ꝙ eciam de taſſia ferrea exiret ſi in ea clauderetur ſine eius apertura cum tamē inde non poſſet exire ventus. nec lux nec aqua nec vox. Hec excellencia ſubtilita tis ponitur prīa ad Corinth̓. xv. ſic erit reſurrectō mortuoruꝫ. Seminatur cor pus animale. ſurget corpus ſpūale. quia habet condicōnes ſpūs. Hoc oſtenditur de corpore xp̄i glorioſo cum dicitur ia nuis clauſis ſcꝫ intrauit ad diſcipulos Dic quomodo diſcipuli timore iudeoꝝ erant in cenaculo ianuis clauſis. Ioh̓. xx. Cum fores eſſent clauſe. ⁊cͣ. Sicut enim exiuit vterum ꝟginis ſine fractura. et exiuit de monumento ſine eius apertu ra. Ita ītrauit ad diſcipulos ianuis clau ſis. Moraliter) ſtam excellentiam ſub tilitatis poſſumus nos habere merito ab ſtinencie corporalis ſcꝫ abſtinendo a ni mio cibo ⁊ potū ⁊ a delectacōibus. quia perſona abſtinens attenuatur ⁊ ſubtilia tur in corpore. O qͣꝫ bonū eſt in hoc mū do attenuari vt in die iudicij reſurgamꝰ cum illa excellencia ſubtilitatꝭ. Ideo dix it xp̄us. Attendite vobis ne grauentur corda veſtra in crapula ⁊ ebrietate. Luc̄ xxi. Per oppoſitum perſone que nolunt abſtinere a ſuperfluitate cibi et potus et deliciarum nec ieiunant ieiunia eccleſie. in reſurrectōne erunt corpora eorum groſſa ꝙ vix poterunt ſe mouere ⁊ cum magna violentia aer permittet eos tran ſire. De illis dicit apoſtolus. Quoruꝫ deus venter eſt. Ad philippen̄. iij. quia ſicut deberent ſeruire deo ſic ſeruiunt ven tri. Tercia excellencia corporis glorio ſi ē impaſſibilitas rigoroſa quia nō pote rūt pati decetero aliquod malum ſeu do lorem ⁊ erunt ſemper in etate. xxx annoꝝ in qua omnes reſurgemus tam ſenes qͣꝫ iuuenes. ac eciam pueri in vtero matrꝭ. mortui reſurgent in etate triginta anno rum nec ſeneſcūt ⁊ erimus imꝑaſſibiles DD iij Dominica in albis Sermo iu ſicut radius ſolis nō poteſt ſcindi gladio. nec ſubmergi aqua. nec conburr igne nec eciā coinquinari turpitudīe. Sic nec cor pus glorioſum enſe poteſt ſcindi. nec a qua ſubmergi. eciam ſi deſcenderet in ꝓ fundum maris. nec igne poteſt conburi. nec eciam ignis inferni poteſt ſibi nocere ſi vult illuc intrare ad videndum dam natos. nec ignis nec demones poſſunt ſi bi nocere. vel aliquod facere tedium. nec aliqua immundicia poteſt coinquinari. De hoc dicit ſcriptura ſacra. Sic erit re ſurrectō mortuorum. Seminatur cor pus in corrupcōne. ſurget in incorrupti one. prima ad Corinth. xv. Hec excel lencia oſtenditur de xpriſto eum dicitur. Stetit. Nos in hoc mundo non ſtamus ſed contiuue fluimus. Sicut a qua con tinue fluit per flumen vſqꝫ ad mare. Sic nos omnes continue vadimus ad mare amare mortis. ſcd̓o Reḡ. iiij. Omnes morimur ⁊ quaſi aque dilabimur in ter ram que non reuertentur. Corpus vero glorioſum ſtat continue impaſſibiliter. Iō de corpore xp̄i glorioſo dicit Stetit Auctoritas allegorice. Deus ſtetit in ſynagoga deorum id eſt angelorum. psͣ. lxxxi. Moraliter iſtam excellentiam impaſſibilitatis poſſumus nos habere.ſ. merito paciencie quod aufert ſentimen tum doloris ⁊ paſſibilitatis. Nam qui vere eſt paciens non ſentit iniurias ſicut impaciens qui ſtatim aſcendit ad quin tam. Si occiditur amicus pacientis di cit Fecit deus hoc. Sicut dixit Iob ſpe culum paciencie poſt tot iniurias ſibi illa tas ab inimicis. Dominus dedit dominꝰ abſtulit. ſicut domino placuit ita factum eſt. Sit nomen domini benedictuꝫ. Iob primo. Paciens ſemper dicit. Deus fę cit hoc ⁊ non talis. quia ſolum fuit mini ſter. Ideo dicit ſcriptura ſacra. Pacien cia vobis neceſſaria eſt vt voluntatem dei facientes reportetis promiſſionem. ad Hebre. x. Nota promiſſionem ſci licet huius excellencie impaſſibilitatis. Omnia mala pene ſunt a deo Ideo non impacienter debemus ſentire. Mala au tem culpe ſunt a nobis. Per oppoſitū impacientes qui de nihilo ſtatim aſcen dunt ad quintam reſurgent in iudicio nē tamen imꝑaſſibiles ſed paſſibiles. quia totum corpus erit plenum doloribus a capite vſqꝫ ad pedes ⁊ nihil corporis ē rit impaſſibile ⁊ quilibet ipſorum dicet. Infelix ego homo quis me liberabit d corpore mortis huius. Ad roma. ſeꝑti mo. ¶ Quarta excellencia corporis glo rioſi eſt Claritas glorioſa. Non ſolum corpꝰ agile ſubtile ⁊ impaſſibile ymmo eciam erit ita clarum ꝙ in mundo nihil ē ita clarum nec ſtelle. nec luna. neqꝫ ſol. Clarum eſt vitrum. carius eriſtallum. et adhuc clarior eſt ignis. ſed ſol eſt clari or. Omnos doctores dicunt ꝙ ſepciēs erit clarius ſole corpus glorioſum. Ex hoc ſequitur ꝙ ſi deus loco ſolis poneret corpus glorioſum magis mundum illu minaret qͣꝫ ſol. Unde ſi nos poſſemꝰ vi dere vnum corpus glorioſum nollemus comedere nec bibere ⁊cͣ. De iſta excellē cia dicit ſcriptura ſancta. Sic erit reſur rectio mortuorum. Seminatur corpus in ignobilitatē ſurget in gloria. prima ad Corinthios decimoquinto. Hec excellē ꝗa oſtenditur de xp̄i corpore glorioſo cū dicitur. In medio. Dicunt aſtrologi ꝙ ſol eſt in medio planetarum rimus eſt luna. Secundus mercurius Terctus venus. Quartus eſt ſol Quintus eſt mars. Sextus iupiter. Septimus ſaturnus. Dominica in albis Sermo IIII illuminat omnes alios planetas. Ita ⁊ xp̄us in medio diſcipulorum Ideo cum dicit̉ in themate. In medio notatur clari tas corporis xp̄i glorioſi. Eſt tamen in voluntate corporis xp̄i glorioſi oſtende re ſuam claritatem quādo vult alias nō videtūr̉ Ideo quādo xp̄us apparebat a poſtolis non videbāt ſuam claritatem. De iſta dicit ſcriptura. Tunc iuſti fulge būt quaſi ſol in regno patris corū. Ma thei. xiij. Moraliter iſta excellentia cla ritatis habetur. merito caſtitatis clara et pulchra eſt ꝑſona caſta ſiue ſit religioſꝰ. ſiue clericus ⁊cͣ. Aucͣtas. O qͣꝫ pulchra eſt caſta generacō cuꝫ caritatē alias clari tate. Sap. iiij. Nota cum caritate qꝛ quidā ſunt caſti cum timore ſcꝫ diffama cōis vt multi religioſi clerici ⁊ mulieres timore periculi. ſꝫ tamen habent deſideriū Talis caſtitas nihil valet. ſed quando ſunt caſti amore xp̄i dicēdo. Sicut vos domine qui nunqͣꝫ guſtaſtis de illo ⁊cͣ. a more mei. ſic nec ego volo guſtare amo re veſtri. Talis caſtitas dicitur cum cari tate eſſe ⁊ deuocōne. Per oppoſitum ꝑ ſona luxurioſa eſt ita vilis ⁊ reſurget ī iu dicō ſed ita immūda ⁊ fetida ꝙ ſi modo nos videremus vnū corpus tale ſtatim moreremur. Nota hic miraculum de quodā malo homine qui habebat bonaꝫ vxorem ⁊ deuotam que inducebat virū ſuum ad confeſſionem nec volebat ſe cō tinere a ſuis rebaldarijs. Ipſa tamē cō tinue orabat pro eo ꝑicens. Domine ex quo ego non poſtuꝫ corrigere vos domi ne faciatꝭ ne damnet. Accidit ſemel ꝙ ip ſe veniens de lupanari. a deo mutata eſt facies eius in turpiſſimam figuram ⁊ hor ribilem intantum ꝙ vxor ianuis clauſis aſcendit ad feneſtram nolens ſibi aperi re. Et omnes de vico fugiebant eius aſ pectuꝫ ac ſi demonem viderent. Qui de hoc admirans tranſiuit ꝑ domum barba tonſoris ⁊ in ſpeculo vidit ſuam horribilem formam ⁊ eciam terruit ſeipſum qui ſtatim iuit ad curatum vt confiteretur ⁊ curatus fugiebat. Sed percipiens eum eſſe ad vocem clamoris eſſe ſuum ſub ditum eius cōfeſſionem audiuit. Et cō feſſus recuperauit priſtinā formam. In hoc oſtendebatur qualem faciem debent habere damnati. Intantum ꝙ nullꝰ po terit ſuſtinere eorum aſpectum. Ideo ca uete a corrupcōnibus. a concubinis ⁊cͣ. de quibus Dauid. Corrupti ſūt ⁊ abho minabiles facti ſunt ⁊cͣ. ꝑs. xiij. De iſtꝭ dotibus quatuor vide ſanctū Thomam ad longum in. iiij. di. xliiij. Deo gracias. ¶ De eadem dnīca Sermo quartus Stendit eis manus ⁊ latus Iohānis. xx Hoc verbum dat mihi moti uum ⁊ racōem predicandi de quadā ma teria valde vtili ⁊ deuota. ſcꝫ de quinqꝫ plagis xp̄i ſi placet deo erit materia/ mag ne conſolacionis animaꝝ noſtrarū. Sꝫ primo ſalutetur ꝟgo Maria ⁊cͣ. Doc trina eſt generalis ⁊ certa in ſacra theolo gia Ꝙ quādo xp̄us ſurrexit in die reſur rectōis de morte ad vitam. glorioſus in corꝑe ⁊ anima voluit reſurgere cum qͥn qꝫ plagis quas eciam retinet ⁊ retinebit eternaliter. Non tamē intelligatis vos. ꝙ xp̄us habeat mauus vel pedes ꝑfora tos nec latus perforatum ſicut habuit in cruce. ymmo ꝑfecte fuit curatus gloria reſurrectōis ⁊ impaſſibilitatis. De hoc Dauid in ꝑſona xp̄i dicit. Domine deꝰ m̄s clamaui ad te ⁊ ſanaſti me. Dn̄e eduxi ſti ab inferno animam meam. ſanaſti me a deſcendentibꝰ in lacuꝫ. pͣs. xxix. Sed re manſerūt ſigna illarum plagarū ſicut cu rato vulnere a perito medico remanet ta men ſignum. Sic in xp̄o poſt reſurrectio nem remanſerunt ſigna plagarū non cuꝫ DD iiij Dominica in albis Sermo IIII aliqua deformitate ſeu turpitudiue ſꝫ re ſplendencia ad inſtar ſtellarum ⁊ vulnꝰ lateris ad inſtar medie lune ⁊ in eternuꝫ retinebit iſta ſigna. Eergo amore veſtri queſiui quare ⁊ inueni ſex racōnes cōfi matas auctoritatibus ſacre ſcripture ve teris ⁊ noui teſtamenti quare xp̄us vult ſigna plagarū in ſuo corpore glorioſo re tinere ſcꝫ. Prima ꝓpter ꝯfirmacōeꝫ de credēcia Scd̓a ꝓpt̓ demōſtracōꝫ de beiuolēcia Tercia ꝓpt̓ cōmendacōeꝫ de victoria Quarta ꝓpter impetracōneꝫ de venia Quīta ꝓpter maīfeſtacōeꝫ de iuſticia Sexta ꝓpt̓ informacōeꝫ de penitencia Hijs ſex rōnibus xp̄us voluit reſurgere cum ſignis qͥnqꝫ plagarū. Et de prima loquitur thema dicens. Oſtēdit eis ma nus ⁊ latus ⁊ eciam pedes. Luc̄. vltimo ſcꝫ ꝓpter confirmacōem credencie diſci pulorum increduloruꝫ. Patꝫ thema Dico primo ꝙ prima racō quare xp̄c vo luit reſurgere cum ſignis plagarum fuit. ꝓpter cōfirmacōeꝫ de credencia. vt fides et credencia eſſet ꝯfirmata in apoſtolis. et conſequeter in nobis. hoc declaratur ſic Inter omnes articulos fidei maioris difficultatis fuit ad credendū articulus reſurrectōnis qͣꝫ alij articuli. Non ſoluꝫ infideles. pagani. ⁊ ph̓ij non potuerunt credere hunc articulum. ymo eciaꝫ nec a poſtoli. Rō qm̄ regula eſt ph̓ie. Ꝙ a pura priuacōne non eſt regreſſus ad ha bitum ſcꝫ naturalē. Qm̄ cecꝰ nullo poſ ſe naturali poteſt reduci ad habitum vt videat. nec ſurdus ad auditū. nec mutꝰ ad loquendū. Modo maior priuacō q̄ poteſt eſſe eſt mors. qꝛ ꝑ ipſam priuat̉ homo non ſolū viſu vel auditu ſꝫ omībꝰ ſenſibus. Si gͦ a priuacōne cecitatis non eſt regreſſus ad habitum multo minus a pura priuacōne omnium ſenſuum ⁊c̄ͣ. Ideo legitur de apl̓o paulo ī actibꝰ apo ſtoloꝝ ꝙ predicādo iuit in grecia ad p̄dicandum in ciuitate athenienſi vbi erat tunc maximū ſtudium ph̓oruꝫ Qui pa cienter ⁊ cū magno ſilencō audiuerūt a poſtolū quo vſqꝫ ventum fuit ad articu lum reſurrectōnis tunc quidā dixerunt. Quid vult ſeminator verboꝝ h̓ dicere. Alij vero dicebāt nouoꝝ demoniorum videtur annūciator eſſe qꝛ Iheſuꝫ ⁊ re ſurrectōeꝫ annūciat eis. Actu. xvij. Un̄ non ſolū ph̓ij non poterāt credere xp̄i re ſurrectionem ymmo eciā nec apl̓i ipſi. lu ce. xxiiij. legit. Ꝙ tres marie regreſſe a monumēto nunciarunt apl̓is. quō xp̄us ſurrexerat a mortuis. Et viſa ſunt ante illos quaſi deliramentū verba iſta ⁊ non credebant illis intm̄ ꝙ Thomas apl̓us qui non fuit cum alijs apoſtolis quādo eis apparuit Iheſꝰ qn̄ dixerunt ſibi apl̓i vidimꝰ dn̄m Ioh̓. xx. Rn̄t thomas ul tis me deludere niſi videro in manibꝰ eꝰ fixurā clauoꝝ ⁊ mittā digitum meuꝫ in locū clauoꝝ ⁊ mittā manum meā in la tus eius nō credā. Quādo erat in cruce et iudei ſibi ꝓmittebant ꝙ ꝯuerterent ſi deſcenderet de cruce ⁊ nō potuit deſcen dere ⁊ ꝙ mō ſurrexerit nō credo. Iō mar ci vlti. Nouiſſime recūbentibꝰ. xi. apparu it eis ⁊ exꝓbrauit incredulitatē illoꝝ et duriciā cordis qꝛ hijs q̄ viderat eū ſur rexiſſe a mortuis nō crediderāt. Nota nouiſſiē qꝛ in die aſcenſioīs q̄ fuit appari cō vltīa exꝓbrauit incredulitatē eoꝝ qꝛ prīo nō credider̄t. Dicit Ambro in li. de ꝟginibus ꝙ ꝟgo Maria poſtqͣꝫ xp̄s ſur rexit ⁊ ſibi apparuit vocauit apl̓os ⁊ nū ciauit eis ꝙ eꝰ filius ſurrexerat ⁊ nolue rūt ſibi credere ymo dicebāt bonū ē dn̄a corā eaſſꝫ retro dicebāt qͥ vult cred̓e cre dat Iō mō rn̄deo ad q̄ōēꝫ quā inſti fa ciūt ī arti. reſurrectōis. ⁊ r̄ſurrexit. iij. die etc̄. qͣre addit̉ ẜm ſcpͥturas ⁊ n̄ ī alijs ar ti. fidei. Dic quō ſcī prēs ordīarūt credo ī ꝯſilio neceno ⁊ de alijs arti. fidei getes credebāt ſipl̓r eis. ſꝫ ī arti. reſur. addider̄t Germo iuii Domīca ī albis ẜm ſcripturas ad maiorē confirmationē et hunc modū habuerunt de Biblia ab apl̓o paulo dicente. Tradidi vobis in primis qd̓ ⁊ accepi quoniā chriſtꝰ mor tuus eſt ꝓ peccatis noſtris ⁊ quia ſepul tus eſt ⁊ reſurrexit tercia die ẜm ſcriptu ras qͣſi dicat. non ſolū dico vobis ẜm ī tellectu meū ⁊ credentiā meā ſed ẜm ſcripturas pͥma ad Corinth̓. xv. Sciēs ergo xp̄s difficultate credendi huiꝰ arti culi ꝓpter duriciā ⁊ minꝰ credentiā diſci puloꝝ ſuoꝝ voluit reſurgere ⁊ retinere ſigna plagaꝝ ꝓ cōfirmatione credentie Iō dicit Iohes ꝙ apparuit eis di. pax vobis ⁊ on̄dit eis manꝰ ⁊ latꝰ. qꝛ dixit credite ego ſum. deinde vocauit thomā di. Infer digitū tuū ⁊cͣ. Et thomas cre dendo dixit. dn̄s meꝰ ⁊ deꝰ meꝰ. Non ſolū hoc fuit cōfirmatio credentie thome et alioꝝ apl̓oꝝ ſed etiā ꝓ cōfirmatione nr̄a ⁊ oīm xp̄ianoꝝ qn̄ audiūt vel legūt totā ꝓbationē. Ecce pͥma rō. de iſta au ctoritas. Surge ꝓpera amica mea ⁊ ſpō ſa mea veni colūba mea in foramībꝰ pe tre in cauerna Canti. ij. Nota hec eccīa vel xp̄ianitas vocat a xp̄o amica ſponſa columba. Primo vocat ip̄am amicam ⁊ bn̄ cū ſibi on̄dit maximā amiciciā. nun qͣꝫ aliqͥs tm̄ fecit ꝓ vxore ſua Iō dicit. Surge amica mea ſcꝫ de infidelitate ⁊ minus credentia in quā cecidiſti qꝛ oēs ꝑdiderant fide in xp̄i paſſionē. Deinde vocat eam ſponſam qꝛ ex ea xp̄s generat filios. Tercio vocat ip̄am columbā ꝓ pter ſimplicitate gentiū in primitiua ec cteſia non faciebāt rapinā ⁊cͣ dicit ergo xp̄s eccl̓ie Surge ⁊cͣ in foraminibꝰ pe tre illiꝰ ſcꝫ de qͦ dicit apl̓s pe tra aūt erat xp̄s pͥma ad Corin. x. In cauerna mace rie hūanitatis ē paries ſiue maceries. nā ſicut maceries cooꝑit ⁊ abſcōdit. ſic hu manitas diuinitatē cooꝑiebat. latꝰ eius dicitur cauerna quia dicit̉ Ioh̓. xix. vnꝰ militū lancea latꝰ eius aperuit. non dicit vulnerauit ſꝫ aperuit. Ecce hec pͥma rō Moralit̓ cogitate hic xp̄i benignita tē qͥ amore pauꝑum ſeruare voluitre ſurgere cū ſignis plagaꝝ vt cicius cre derent in quo dedit nobis exemplū ha bendi pietatē ⁊ cōpaſſionem de miſera bilibꝰ ꝑſonis. pupillis viduis ⁊cͣ vt eis ſubueniamꝰ. Uidue ⁊ pupillo nō noce bitꝭ ⁊cͣ Exo. xxij. Scd̓a rō ē ꝓpter de monſtratōem beniuolentie quā ſcꝫ ha bet erga nos. hoc p̄t declarari qͣdā exꝑien tia mūdana de milite diligēte aliqua do micellā amore cuiꝰ portat denodium ex auro ad on̄dendū ſuū amorē ⁊ gl̓iat̉ de ea intm̄ ꝙ ſi aliqͥs tangit clenodiū illud ſequit̉ duellū ⁊cͣ. Sic̄ miles xp̄s philo captus eſt de illa domicella ſcꝫ eccīa ſeu xp̄ianitate vel de natura hūana. ſūqͣꝫ ali qͥs homo cū tanto ardore dilexit aliquā muliere ſicut xp̄s naturā hūanā. ꝓ cuiꝰ amore recepit clenodiū in veſte hūanita tis ſcꝫ. v̓. vulnera qͣſi. v. ſtellas q̄ voluit retinere poſt reſurrectionem. vnde ſi ali qͥs interrogaret. dn̄e amore cuiꝰ porta tis iſtud clenodiū. Rn̄deret amore phi locapte mee. de hoc aucͣtas Iſa. in ꝑſona xp̄i dicit. Dixit ſyon dereliqͥt me dn̄s ⁊ dn̄s oblitꝰ eſt mei. Rn̄dit xp̄s. Nūqͥd obliuiſci poteſt mulier infante ſuū vt nō miſereat filio vteri ſui ⁊ ſi illa oblita fue rit ego tamen nunqͣꝫ obliuiſcor tui. Ec ce in manibus meis deſcripſi te. muri tui coram oculis meis ſemper Iſaie. xlix. Nota dixit ſyon id ē chriſtiana eccleſia ſpeculatiua in die aſcenſionis dixit dereli quit me dominus ⁊ dominus oblitus ē mei. Cui reſpondit chriſtus dicēs. Qua re dicis hoc? Nunquid obliuiſci poteſt mulier infantem ſuum ⁊cͣ. quaſi dicat plus diligo te.ſ. ſponſam meā qͣꝫ mater filium. quia ecce in manibus meis deſcri pſi te ſcilicet calamis clauorum. Nul lus ſuſtineret amore ſue dilecte ꝙ no men ſue dilecte ſcriberetur ferro ignito Domica ī albis Sermo īui in carne ſua. Et muri tui ſcꝫ vulnera. qꝛ ſicut muris defendunt̉ ville ab inimicis ſic nos cruce xp̄i defendimur ab inimicis ſcꝫ demonibꝰ. Moraliter ſicut xp̄us amore noſtri portat diuiſam ſic nos amo re ſui debemus portare aliquā diuiſam. Dic quō qd̓libet opus pnīale eſt diuiſa xp̄i. qui ergo amore xp̄i ieiunat ⁊ ē diſco loratus diuiſam xp̄i portat. Ide de illo qui portat ciliciū vel ſe diſciplinat. Idē de hoībꝰ vel de mulieribꝰ qui amore xp̄i dimittūt vanitates ornamentoꝝ ⁊ va dunt humiliter Grego. euidentiſſimum ſignū re ꝓboꝝ ē ſuꝑbia ⁊ electoꝝ humi litas. Nā qd̓ illoꝝ quiſqͥs ſupra ſe por tat ſub quo rege militat declarat Ter cia rō eſt ꝑ cōmendationem victorie de bello qd̓ habuit in die veneris ſctā vult enī ꝙ tm̄ negociū nō tradat̉ obliuioni. iō retinuit ſigna plagaꝝ. hoc p̄t declarari ꝑ ꝑabolā de nobili ciuitate ab infidelibus inimicis obſeſſa crudeliter ita ꝙ nullum recipiebāt niſi ad mortē. Sed venit no bilis fortis miles ⁊ valens qͥ ꝓ libera tione bellauit cū inimicis ⁊ finaliter ha buit victoriaꝫ. Sed fuit in p̄lio grauiter vulneratus. rex aūt ciuitatis habuit ꝑi tiſſimū medicū qͥ poterat ip̄m totalit̓ cu rare ne in eo apparerēt ſigna plagaꝝ. ſed miles noluit īmo voluit ꝙ talit̉ curaret̉ ꝙ remanerēt ſigna plagaꝝ ad cōmēda tionē victorie. Hec magna ⁊ nobilis ciui tas ē natura hūana q̄ fuit ab illo magno pͥncipe lucifero obſeſſa vltra. v. milia an noꝝ ſcꝫ ab ad ā vſqꝫ ad xp̄m intm̄ ꝙ ne minē recipiebat captiuū ſed om̄es duce bant̉ ad morteꝫ in infernū. nec poterant habere remediū ſed venit ille nobilis mi les filiꝰ virginis marie armatꝰ oībꝰ pe tijs vt poſſet reciꝑe ictus qꝛ in ſua diuini tate nō poterat pati ⁊ in die veneris ſā cta intrauit p̄liū cōtra luciferū. ⁊ finalit̓ liberauit ciuitatē ſed fuit grauiter vulne ratus ꝑ totū corpus. Rex aūt id eſt deꝰ pater poterat ip̄m talit̓ curare ꝙ nullū ſignū remaneret in ſuo corꝑe. ſed xp̄us voluit retinere ſigna qͥnqꝫ plagaꝝ pͥnci paliū in ſignū ⁊ cōmendationē victorie. De hoc aucͣtas ⁊ ꝓphetia Iſa. in ꝑſona angeloꝝ di. quis ē iſte qͥ venit de edom tinctis veſtibꝰ de boſra iſte formoſus in ſtola ſua gradiens in multitudine virtu tis ſue. Et̉ qui loquor iuſticiā ⁊ ꝓpugna tor ſum ad ſaluandum. Quare ergo ⁊cͣ in die aſcenſionis qn̄ xp̄s aſcēdit angeli qui erāt in celo videntes ſigna plagarū in xp̄o. Querebāt qͥs ē iſte qui venit de edom nō querebāt hoc angeli ex dubita tione ſed ex admiratione tinctis veſtibꝰ ſcꝫ mēbris hūanitatis de boſra.i. de tri bulatione. Rn̄dit xp̄s Ego qͥ loquor iu ſticiā. qꝛ cū poſſet liberare ciuitate hūa ne nature ꝑ potentiā ⁊ violentiā noluit niſi ꝑ iuſticiā liberare eā. Ecce ſcd̓a rō. Moralit̓ dicit Augꝰ qꝛ ſicut xp̄s re tinuit ſigna plagaꝝ in cōmedationē vi ctorie. ſicut ī die iudicij oēs martires re ſurgent cū ſignis plagaꝝ ⁊ doloꝝ in ſig nū cōmendatōis ⁊ gl̓ie ip̄oꝝ. Dicit enī ſāctꝰ Augꝰ. xxij. de ci. dei. vt doc. ſanctus dicit tercia ꝑte. q. liiij. arti. vlti. ꝙ fortaſ ſis in illo regno in corꝑibꝰ martiꝝ vide bimꝰ vulneꝝ cicatrices q̄ ꝓ xp̄i noīe ꝑ tulerāt. Nōn enī deformitas in eis ſed dignitas erit ⁊ q̄dā qͣꝫtitas in corꝑe nō corꝑis ſꝫ ꝟtutū fulgebit pulcritudo. ꝟbi gr̄a de btō Thoma cantuariēſi qͥ in capi te fuit vulneratꝰ in die iudicij reſurget cū illo ſigno ſpeciali rutilanti ⁊ ꝑlucido ī capite. Ita ꝙ om̄es cognoſcēt ſignum martirij in cōmendationē ſuā. Ide de be ato petro martire. Idē de btō paulo et dyoniſio qͥ fuerūt decapitati ꝓpter xp̄m. Idem de illis qui fecerūt pnīam appare bunt veſtigia cilicij diſaplinaꝝ ⁊c̄ Au ctoritas. Semꝑ mortificationē ih̓u xp̄i in corꝑe vr̄o circūferētes. vt ⁊ vita ih̓u in corꝑibꝰ vr̄is manifeſtet̉. ij. ad Corī. Sermo iiii domīca ī albis quarto ⁊ ad Gal̓. vi. De cetero mihi nul lus moleſtus ſit ego enī ſtigmata dn̄i no ſtri ih̓u xp̄i ī corꝑe meo porto Secretū qn̄ aliqͥs vult facere pnīam ſtatī reperit ſocios. ſed qͥ facit pnīam portabit ſplen dorē gl̓ie Quarta rō ē ꝓpter impetra tionem venie ſeu miſcō̓ie ꝓ nobis apud patrē ſupplicando inqͣꝫtū hō. qꝛ inqͣꝫtuꝫ deꝰ nō cōuenit ſibi ſupplicare. qꝛ ſupplica tio fit maiori. xp̄s inqͣꝫtū deꝰ eſt equalis patri ⁊ ſpūi ſcō. ſed inqͣꝫiū hō ſupplicat patri ⁊ orat ꝓ nobis ⁊ bn̄ expedit nobis qꝛ alias iam fuiſſemus conſumpti ex pec catis Auctoritas. xp̄us ih̓us qͥ mortuꝰ eſt īmo qui ſurrexit qͥ ē ad dexterā dei qͥ etiā interpellat ꝓ nobis ad Ro. viij: Ad declarandū modū huiꝰ interpellatō nis notaui hyſtoriam quā recitat Ioſe phus de antipatre pr̄e hetodis aſcoloni te qͥ occidit innocentes qͥ ꝓ imꝑatore fu it vulneratꝰ ī multis p̄lijs. Qui fuit ab inuidis accuſatꝰ apud imꝑatorē de ꝓdi tione Et citatꝰ ab imꝑatore cōparuit ⁊ rn̄dit nō verbo ſꝫ facto qꝛ nudatꝰ on̄dit vulnera imꝑatori dicēs. Nō ſunt iſta ſi gna ꝓditōis ſed fidelitatis. Tūc ample xatus ē eū imꝑator ⁊ oſculatꝰ ⁊cͣ. Sic miles xp̄s ꝓ honore dei patris bellauit. Et in domo xp̄i ſcꝫ eccl̓ia ⁊ in genere ſuo ſcꝫ hūano fiūt multa mala ⁊ ꝓditiones cōtra deū pr̄em recurrēdo ad diuinos in imicos dei ⁊cͣ. Et clamores q̄rimonie ⁊ accuſatōes veniūt cōtidie corā deo pr̄e qui dicit filio. Fili in domo veſtra ſuſti netis vos ꝓditiones cōtra me ⁊cͣ. xp̄us rn̄det pr̄i on̄dendo vulnera d. Et qͣre re cepi ego iſta vulnera. nūqͥd vt expectētis eos ad pnīam. ⁊ deꝰ pr̄ licet ſciat ip̄m in terrogat. Quid ſunt iſte plage in medio manuū tuaꝝ Rn̄dit xp̄s/ plagatꝰ ſū ſcꝫ hnjs zach̓. xiij. Nota in domo eoꝝ ſcꝫ pr̄iar chaꝝ ⁊ ꝓphetaꝝ qͥ dilexerāt xp̄m ſꝫ eoꝝ filij fuerūt mali ⁊ ip̄m odio habuerunt et ip̄m vulnerauerūt. Ecce quarta racō Moralit̓ pꝫ quō ſecure poſſimꝰ con fidere ſi volumꝰ corrigi de pctīs ꝙ deꝰ ꝑ̄cet nobis qꝛ talē aduocatū ibi habe mus. vn̄ ſi miles in terra regis haberet aduocatū eloquētem. ſapientē ⁊ a rege valde dilectū poſſet ſecurꝰ eſſe degr̄a re gis. Talis aduocatus eſt xp̄us in curia dei. Miſer eſt enī qͥ defendit ſe in pecca tis vel deſperat ⁊ non corrigit ſe iō Ioh̓ ſcd̓o. Filioli mei hec ſcribo vobis vt nō peccetis. Sed ⁊ ſi quis peccauerit aduo catum habemus apud patrē ih̓m xp̄m et ip̄e eſt ꝓpiciatio ꝓ peccatis noſtris Quinta rō eſt ꝓpter manifeſtationem iuſticie qn̄ xp̄us in die iudicij deſcendet et ſtabit in aere ⁊ omnes gentes in circui tu eius. dicit Criſoſtomus ſuper Ma theum viceſimoquarto. ꝙ tunc chriſtus oſtendet ſigna plagaꝝ dicens. Ecce qͥd ego feci ꝓ vobis vt vos redimerē ⁊ ia nuā paradiſi aperirem. Ecce manifeſta tio iuſticie. Quid feciſtis vos pro me Benedictus erit ille qui potuerit oſten dere aliqd̓ opus notabile factū ꝓ chri ſto. verbi gratia dicēt illa die deuoti reli gioſi. dn̄e non feci tantū ꝓ vobis qͣꝫtum vos feciſtis ꝓ me. ſed amore veſtri re nunciaui libero arbitrio cui naturalite inclinabar per votum obedientie. Item dimiſi diuitias temporales per votum paupertatis. Idem de bonis clericis et laycis dicentibus. dūe vos amore mei fuiſtis plagatus in capite ⁊ ego amore veſtri dimiſi ornamenta ⁊ vanitates ca pitis. Item ſicut vos habuiſtis faciem deturpatam et cetera amore veſtri di miſi pulchritudinem faciei ſcilicet ieiu nando ⁊ cetera. Item vos amore mei extendiſtis manus in cruce ⁊ ego amo ꝓ honore vr̄o in domo eoꝝ qͥ diligebāt me. re veſtri extendi manus dexteram dan do elemoſinam ⁊ ſiniſtram faciendo re ſtitutionem. Item habuiſtis latus aper tū ⁊ ego remiſi de corde inimicis. Item domīca ī albis Sermo iiii habuiſtis pedes clauatos ⁊ ego abſtinui a malis paſſibꝰ. tūc dicet xp̄s ex qͦ fuiſtꝭ mihi ſimiles in doloribꝰ eritis mihi ſimi les in gl̓ia. Uenite benedicti ⁊cͣ. Dein de dicet poſt his qui erūt a ſiniſtris. Ec ce qͥd feci ꝓ vobis on̄dendo ſigna pla gaꝝ qͥd feciſtis ꝓ me ac illi tacebūt. Et tūc xp̄s dicet. Ecce ſuſtinui ꝓ vobis do lores in capite ⁊ vos habuiſtis caput plenū vanitatibꝰ pompis ſuꝑbia ⁊cͣ. ego habui manꝰ ꝑforatas ⁊ vos feciſtis ra pinā ⁊cͣ. Ide de alijs ⁊cͣ. Ideo. ite ma ledicti ⁊c̄ diſcedite a me maledicti ⁊cͣ. d̓ hoc ꝓphetia aſpiciēt ad me quē erucifixe runt ⁊ planget eū planctu qͣſi ſuꝑ vnige nitū ⁊ dolebunt ſuꝑ eū ſicut dolere ſolet in morte pͥmogenitiIn die illa erit ma gnus planctꝰ in irl̓m. qꝛ ibi erit iudicium ſic̄ plāctꝰ ad remon in campo magedon zach̓. xij. Sexta rō ē ꝓpter informatō nem ſiue cōtinuatōem penitētie dn̄s ih̓s in tꝑe pnīe ſcꝫ in die veneris ſancta rece pit. v. plagas pͥncipales ⁊ poſt reſurre ctione ī tꝑe paſcali ip̄as voluit retinere ſed nō ita magnas ſicut qn̄ ip̄as recepit ſic nos in tꝑe pnīe ſcꝫ in. xl. recipimꝰ. v. plagas ī qͥbꝰ cōſiſtit tota pnīa. Et mo do tꝑe carnali ⁊ paſcali debemꝰ eas re tinere licet non ita magnas ⁊ fortes. Prima plaga fuit contritio doloroſa de peccatis cōmiſſis. ſi bonꝰ xp̄ianꝰ es in qͣdrageſima doluiſti de pctīs. de iſta pla ga debet nunc remanere ſignū ſcꝫ ꝓpoſi tum nō redeundi ad pctā. Sūt multi qͥ credūt ꝙ ſoluꝫ ī qͣdrageſima dn̄t facere pnīam ⁊cͦ īmo oī tꝑe nccͣm eſt cauere a pctīs. Iō xp̄s dixit vade ⁊ iam ampliꝰ Scd̓a plaga noli peccare Ioh̓. viij. fuit cōfeſſio pudoroſa. ⁊ illa plaga dicit qꝛ doloroſū ē ſeip̄m diffamare. De iſto eſt notandū ſignū in die dn̄ica ſitis ī cō feſſione miſſe qm̄ illa cōfeſſio ſignū eſt illiꝰ plage ſcꝫ cōfeſſionis in quadrageſi ma. iō ꝓ vobis dicit̉ ante miſſam confiteor. Nam ſacerdos debet eſſe confeſſꝰ ſacramentaliter ſi mortaliter cōmiſit ⁊cͣ Iō dauid pͣs xcix. populus eiꝰ ⁊ oues paſcue eiꝰ introite portas eiꝰ ī cōfeſſiōe Tercia plaga eſt afflictio doloroſa.ſ. ieiunare nō cōmedere carnes plaga ē do loroſa nō cōſuetis ⁊cͣ. Signū retentio nis huiꝰ plage ē tꝑantia in cibo ⁊ potu. Itē ut ieiuni veniatis ad miſſā ī die do minica. Qui hꝫ loqui cū rege vel papa nō bibit ante ⁊cͣ. Et talis p̄t dicere diri gatur dn̄e oratio mea ſicut incenſuꝫ ī cō ſpectu tuo pͣs. xiij. Quarta plaga ē re ſtitutio copioſa ſignū retinēdū huiꝰ eſt decetero non facere vſurā nec ſymoni am nec rapinam. nec furtū. nec retinere mercedē eis debitā nec rem inuentā. de cimas nec pͥmicias. nec bona eccl̓ie nec ho ſpitalioꝝ nec defūctoꝝ iuxta illud apl̓i. Cui furabat̉ iā non furet ⁊cͣ ad Ephe qͣrto. Quinta plaga ē remiſſio iniurio ſa ſcꝫ remittere iniurias ſta ē plaga late ris que reſpicit cor ⁊ doloroſa plaga eſt ſignū retinendi huiꝰ ē ne decetero porte mus odiū rancorē ⁊cͣ. ſed pace ⁊ amorē et vnitatē ⁊ cōcordiā. in hoc enī cogno ſcent om̄es ꝙ mei eſtis diſcipuli ⁊c̄ Io han. xiij. vel hec mando vobis vt diliga tis inuicē ſicut dilexi vos Ioh. xv. De his ſignis dicit Berij. data ſunt quedaꝫ ſigna ⁊ iudicia manifeſta ſaltē vt indubi tabile ſit eū eſſe de numero electoꝝ ī qͦ hec ſigna ꝑmanſerint. Nota hāc materia de cicatricibꝰ ⁊ rōnes ꝓpter quas cicatri ces ſeruauit xp̄s ineternū in eo ꝑmanſu ras qͣs vt Beda ſuꝑ Lucā dicit non ex impotentia curandi ſeruauit ſed vt in p petuū victorie ſue circūferat triūphum tangit b. Tho. tercia parte queſtio e. liiij. articulo vltimo per totum. ¶ De eadem ſermo quintus Sermo iiii domīca ī albis Oli eſſe incre dulus ſed fidelis Ioh̓. xx. Sermo nr̄ erit de fundamē to bone vite ſcꝫ de fide catholica. ſꝫ pͥmo ſalutet̉ virgo maria ⁊cͣ. Pro cuiꝰ decla ratione ⁊ materie introductiōe Sciēdū ꝙ doctrina cōis ē ⁊ certa ⁊ vera in ſacra theologia. ꝙ a principio mundi ſꝑ fuit nccͣm ad ſaluationē fidē habere de deo ſine qua nullꝰ potuit hic habere gratiaꝫ dei nec in alio mundo gl̓iam ſed diuerſi mode. qm̄ tꝑe legis nature ſufficit fides explicita q̄ poterat haberi intellectu natu rali ſine libris ſcꝫ credere pͥmo vnū deū qꝛ intellęctu naturali p̄t cognoſci. ſicut cognoſcit potentia dn̄i in edificio mag ne domus. Scd̓o ip̄e ē deꝰ iuſtꝰ retribu tor ⁊cͣ. hij duo articuli fuerūt ſemꝑ ne ceſſarij ad credēdū Aucͣtas Sine fide impoſſibile ē placere deo. credere enī o portet accedētē ad deū qꝛ deus eſt ⁊ in quirentibꝰ ſe remunerator ſit ad Hebre. xi. qꝛ iuſtus dn̄s bonis ſeruitoribꝰ retri buit bona ⁊ malis dat punitionē. Tem pore aūt legis moyſi debuerunt habere maiorē fide explicitā triū articuloꝝ ſcꝫ p̄dictoꝝ duoꝝ ꝙ deꝰ ē. ⁊ ꝙ ē remune rator. Tercio credere ꝙ deꝰ deberet mit tere filiū ſaluatore mundi. qꝛ hoc fuit cla re reuelatū in lege ſcripture. hoc dauid. qui annucciat verbū ſuū iacob iuſticias et iudicia ſua iſrl̓ ꝑs. cxlvij. Nota verbū ſuū ſcꝫ illd̓ de qͦ Ioh̓. pͥmo In pͥncipio erat verbū ⁊cͣ Et verbū caro factū eſt Alia ſecreta fidei nō tenebant̉ ſcire niſi magni lr̄ati. Sed mō tꝑe legis gr̄e tene mur credere plus ſcꝫ.xij. articulos fidei iam publicatos ⁊ declaratos in eccleſia dei. Iō Athanaſius. Quicūqꝫ vult ſal uus eſſe ante oīa opꝰ ē vt teneat catho licā fidē. Quā niſi quiſqꝫ integrā inuio latāqꝫ ſeruauerit ſaluꝰ eſſe nō poterit. tioneꝫ. Iō dicit thema cuilibet xp̄iano2 Noli eſſe incredulꝰ ſꝫ fidelis. pꝫ thema. fides catholica ē a nobis credenda tri plicit̓ ſcꝫ ſimplicit̓ ſine diſputatōe. Ple nalit̓ ſine diminutōe. Firmit̉ ſine dubita tione. Et ꝓ qͣlibet dicit thema. Noli eſſe incredulus ⁊cͣ. De pͥmo ꝙ debemꝰ credere fidē catholicā ſimplicit̓ ſine di ſputatione vel contradictōne. Credere ſimpliciter ē qn̄ hō credit alicui ſimplici verbo ſine iuramēto ⁊ ſine teſtibꝰ de re mirabili in qͦ fit ſibi magnꝰ honor hunc honore debemꝰ nos facere dn̄o nr̄o ih̓u xp̄o credendo ſimplicit̓ ſuo ſimplici ver bo ſine ꝓbatiōe iuramēto demōſtratōe et teſtibꝰ ꝙ falli nō p̄t nec fallere nec me daciū dicere Talis ſimplex credētia eſt multū meritoria ⁊ nccͣia. Rō qͥa veri tas fidei ſeu veritaets fidei ſūt altiſſime et trāſcendentes intm̄ ꝙ intellectu natu rali nō pn̄t cōp̄hendi iō oportet credere ſimplicit̓ ſine diſputationē. Stultꝰ eſſꝫ cecꝰ ſi vellet diſputare de coloribus qͦs nūqͣꝫ vidit ſed oꝫ eū credere qd̓ dr̄ ſibi. ſic nos ceci ſumꝰ in hoc ꝙ nūqͣꝫ vidimꝰ veritates fidei iō nō oꝫ diſputare ſꝫ cre dere dn̄o ih̓u xp̄o Dicit nanqꝫ. ij. Me thaphi. phūs ſicut ſe hꝫ oculus noctue ad lumē ſolis. ita ſe hꝫ oculꝰ nr̄ ad ma nifeſtiſſima nature. ꝙ aūt oculꝰ noctue nō poſſet clare intueri ſole nō ē defectꝰ ſolis ſꝫ noctue. Sic veritates fidei clariſ ſime ſūt. in ſe ex defectū intellectꝰ noſtri cōp̄hendi non poſſunt Iō dicit ſcriptura Qui cōfidūt in dn̄o intelliget veritateꝫ et fideles ī dilectōe acqͥeſcet illi Sapi iij. Nota qͦ cōfidūt ī dn̄o.ſ. ꝙ nō p̄t men tiri nec fallere ī dilectiōe acqͥeſcēt illi nō dicit in diſputatione. qn̄ cū aliquis vult ſecū diſputare in fide dyabolus facit ſi bi argumētū ⁊ tūc nō ſcit rn̄dere. Ideo cadet in errorē. Sicut cadunt multi di centes quomodo p̄t chriſtus eſſe ī tam ꝑua hoſtia ⁊ quō ſtat nunquid frangit̉ Domica ī albis Sermo v. in fractione hoſtie ⁊cͣ. Cogitate ꝙ om̄es veritates fidei iam ſunt diſputate. ergo oportet credere iō dicit apl̓us ad Corī. qui diſputabant de fide. Timeo ne ſicut ſerpens euā ſeduxit aſtucia ſua ita corru pant̉ ſenſus veſtri ⁊ excidāt a ſimplici tate fidei que ē in xp̄o. ij. ad Corin. xi. Dic practice quō eua diſputādo cū dia bolo dicete cur p̄cepit vobis deus vt nō cōmederetis ex oī ligno ꝑadiſi Gen̄. tercio. Ecce pͥma q̄ſtio mūdi ⁊ ꝑ hanc cecidit in dubitationē ⁊ in pctm̄ dicens ne forte moriamur. cū tn̄ deꝰ ſine dubio dixiſſet moriemini. Rn̄dit dyabolꝰ ne quaqͣꝫ moriemi. Scit enī deꝰ ꝙ in qͣcun qꝫ die cōmederitis ex eo apperient̉ oculi veſtri ⁊cͣ Eua debuit rn̄dere dyabolo. O ꝓditor tu facis mihi q̄ſtione de vo luntate dei recedas ⁊cͣ ⁊ nō fuiſſet vi cta. Sic debetis vos rn̄dere q̄ſtionibꝰ quas vobis facit dyabolus de fide lo quendo imaginationi veſtre ⁊ nō diſpu tare ſed dicere Credo. Ecce qͣre dicit apl̓us timeo ⁊cͣ Moraliter ex diſpu tatione fidei ſunt in mundo multi incre duli. verbi gr̄a pͥmo vſurarij dicētes. qͣ re de peccunia mea quā ille tenet cum q̄ lucrat ⁊ facit ſuū cōmodū nō potero re ciꝑe lucrū. Ecce error cōtra fidē qꝛ reci pere aliqͥd ex mutuo vſura eſt. Un̄ ſi ꝓ mutuo mille flotꝭ. recipitꝭ obulū vſura ē. Et qn̄ d̓r de mea peccunia ⁊cͣ Error ē peccunia nō ē vr̄a ſed dei. qꝛ ē dn̄s nō te net̉ dare cōputū nec rōne ⁊ vos habetꝭ dare rōnē de oībꝰ etiā obulis qͣlit̓ acqui ſiuiſtis cuſtodiuiſtis ⁊ expendiſtis. quia dn̄i eſt terra ⁊ plenitudo eiꝰ ⁊cͣ. diuites enī ſolū ſunt diſpenſatores. Sic vos exi ſtimet hō vt mīſtros xp̄i ⁊ diſpenſatores pͥma ad Corin. iiij. Iō tenent̓ diſpenſa re iuxta volūtatē dn̄i. Et alibi ip̄e iā de dit regulā iuxta ſuā volūtatē dicēs Nō fenerabis fratri tuo ad vſurā ⁊cͣ Deut. xxiij. Sed vſurarius magis cōfidit de in ſtrumēto alicuiꝰ notarij falſi qͣꝫ dei. Ec ce in hoc defectꝰ fidei. qꝛ eſt articulus fi dei Credere ſanctā eccl̓iam catholicā q̄ ſcꝫ determīat ꝙ vſura ē pctm̄ mortale. Alij diffamāt eccl̓iam dicētes ꝙ papa licentiat viduis pupillis hoſpitalibꝰ ⁊cͣ Etror ē qm̄ nō ſūt facienda mala vt eue niāt bona Roma. iij. Scd̓o luxurioſi diſputāt ꝙ ſimplex fornicatio nō ē pec catū ⁊cͣ ⁊ cadunt in hereſim dicēdo. cui facimꝰ iniuriā ⁊cͣ. Si cū filia regis face res nūqͥd faceres iniutiā regi ⁊c̄ Si om nes mulieres ſunt filie regis xp̄i Iō ⁊cͣ Ideo dicit ſcriptura abhoīatio facta ē in iſrael ⁊ in irl̓m qꝛ cōtaminauit iudas ſā ctificatōem dn̄i quā dilexit ⁊ habuerunt filiā dei alieni Malach̓. ij. qͣꝫto ergo ma gis ꝑiculū ē diſputare de altiſſimis ſunt et alij diſputantes ⁊ reꝓbantes ymagi nes dicētes ꝙ ē pctm̄ ydolatrie vel ꝙ ē ydolatrare. Ecce ignorātia ex qua cadūt in hereſim ⁊ ymagines enī ſunt in eccl̓ia dei nō ad adorandūi eas vt res quedaꝫ ſunt ſed ad repreſentādū ⁊ ſunt libri lay coꝝ ⁊cͣ. Nota ꝙ ẜm ſanctū tho. in ter cio ſcrip. diſ. ix. q. pͥma art. ij. q. ij. ad terci um ⁊ ſcd̓a ſcd̓a q. xciiij. arti. ij. ad pͥmū tri plici de cauſa ymagines xp̄i ⁊ ſanctoꝝ ſiūt in eccl̓ia. vn̄ ſicut eſſet error ⁊ pctm̄ amouere ymagines laycis In veteri enī lege p̄cepit deꝰ ne fierent ymagines ſcꝫ ad adorandū Exo. xx. Primꝰ hō qui in teſtamento nouo inuenit ymagine fuit xp̄s dichyſtoriā quō miſit ymaginē ſuā regi abagas. vt dicit ſāctꝰ tho. iij. ſcrip. diſ. ix. q. pͥma arti. ij. q. ij. ad terciū. Dico ſcd̓o ꝙ debemꝰ credere fidē catholicam plenarie ſine diminutione. vn̄ cōcluſio ē btī thome doctoris in ſcd̓a ſcd̓e qͣ. de fide ꝙ ſi aliqͥs credit oēs articulos fidei pre ter vnū. dicit ꝙ de nullo articulo hꝫ fi dem ſed ſolū opinionē. Rō qm̄ oēs ar ticuli fidei hn̄t vnū fundamentū. ſcꝫ ve ritatē diuinā infallibilē. Qui ergo non Sermo vi Domīca ī albis credit vnū articulū fidei non credit fun damētū iō de nullo hꝫ fidē. Nota ſimi litudine de domo.xij. cameraꝝ fundata ſuꝑ colūnā vnā. qꝛ deficiēte colūna fun damenti nō ſolū cadet vna ſed om̄es ca dunt. Sic̄ de fūdamēto fidei. de qͦ apl̓s Fundamētū aliud nemo p̄t ponere ⁊cͣ. pͥma ad Corinth̓. iij. Ideo credere ſine diminutione debemꝰ ⁊ caritas oīa cre dit pͥma ad Corinth̓. xiij. Credendi ſūt magni articuli ſicut parui ⁊ ecōuerſo vn̄ xp̄s. Qui fidelis ē in minimo ⁊ in maio ri fidelis ē. Et qͥ in minimo iniquus ē ī maiori iniquꝰ ē Luc. xvi. Io ad melius ſeruādū hanc fidelitate fidei ē cōſilium eccl̓ie ſcꝫ dicere qͦlibet die mane ⁊ ſero. credo ad īſtar militꝭ qͥ facit omagiū regi ad Ro. x. Si credideris in corde tuo do minū nr̄m ih̓m xp̄m ⁊c̄. Rō qͣre oꝫ vt ore dicat̉. Quia alias ſicut lucerna in la terna extinguit̉ niſi ſpiret ⁊cͣ. Sic fides ī corde eſt vt lucerna accenſa in laterna. Aucͣtas psͣ. xxvij. Qm̄ tu illuminas lu cernā mea. ſcꝫ credētiā fidei. Dn̄e illu mina tenebras meas ſcꝫ ne cadā in erro res cōtra fide. Ideo niſi ſpiret ꝑ fora men oris extinguit̉ paulatim. Id̓o apl̓s Uos metip̄os temptate ſi eſtis in fide ip̄i vos ꝓbate. ij. ad Corin. iij. Probat fides in ore cōfitendo. ſicut firmat̉ ī cor de credendo. Sicut trabs qͣꝫto fortius ꝑcutit̉. tantomagis in terra firmat̉. Iſto modo dauid qͥ ſpū ꝓphetie ſciuit om̄es ar ticulos fidei ore hilarit̓ ꝯfitebat̉ aucͣtas Credidi ſcꝫ ī corde ꝓpt̓ qd̓ locutꝰ ſūſcꝫ ī orę ⁊ quō rn̄dit. Ego aūt hūiliatꝰ ſū ni mis. qͥ hoc cōſiliū ſeruauerit diligent̉/ ſal uabit̉ virtute fidei q̄ nō ꝑmittet ip̄m mo ri ſine vera pnīa ⁊ cōtricōne. Ergo noli eſſe incredulꝰ Dico tercō ꝙ debemꝰ credere fidē catholicā firmit̉ ſine dubita tione vn̄ cū maiori certitudīe credendi ſūt articuli fidei qͣꝫ illa q̄ videt oculis ꝓ prijs. Rō qꝛ ſenſus pn̄t leuit̓ decipi ex aliquo defectu vel indiſpoſitōne obiecti vel ſubiecti ſiue medij. vt pꝫ de ſenſu vi ſus in ebrijs ⁊ de guſtu in infirmis. Iō apl̓us. Poſtulet in fide nihil heſitans qͥ enī heſitat ſil̓is ē fluctui maris. qui a ve to mouet̉ ⁊ circūfert̉ Iaco. pͥmo. Sic̄ enī vnda maris agitat vetꝭ hincinde ſic ꝑſona q̄ dubitat in fide agitat̉ hincinde argumētꝭ ⁊ rōnibꝰ ⁊ nihil p̄t obtinere a deo. Secꝰ de fideli ī nullo dubitāti. iō Apoca. ij. Eſto fidelis vſqꝫ ad morteꝫ et dabo tibi coronā vite. Nota ꝙ tā for titer ⁊ fidelit̓ ē tenēda fides catholica ꝙ cicius deberet hō omittere bona tꝑalia diuitias ⁊cͣ ⁊ famā etiā ⁊ vitā qͣꝫ fideꝫ vſqꝫ ad morteꝫ ſcilicet incluſiue. Et qd̓ hō cōſeqͥt ex hoc dicit xp̄s Appc. ij. da bo tibi coronā vire de qͣ Ioh̓. Apoc. xij. Signū magnum apparuit in celo muli er amicta ſole ⁊ luna ſub pedibꝰ eiꝰ ⁊ in capite eiꝰ coronā ſtellaꝝ. xij. Hec aucto ritas intelligit̉ ad lr̄am de ecctīa allego rice de virgine maria Tropologice de a nima btā. Et ẜm hunc intellectu modo loquor. Hec multer eſt quelibet anima deo fidelis ⁊ deuota amicta ſole ſcilicet xp̄o. vnde eccleſia. ſol iuſticie xp̄s deus noſter. Induit̉ enī ꝑ veram fide ⁊ cre dentiam. Et luna id eſt ſcientia philoſo phie ſub pedibus eius qꝛ qui ẜm princi pia ⁊ regulas phīe ſe vellet gubernare ī his que fidei ſunt caderet. dicit enī pͥnci pium philoſophie ꝙ multiplicatis ſup poſitis multiplicantur et eſſentie. ſub pe dibus ponatur. quia non tenet in creato re. Item ꝙ finiti ad infinitum nulla ē ꝓ portio fallit in chriſto deo ⁊ homine Itē ꝙ locus ⁊ locatum debent proporcio nari. Item ꝙ ſi impoſſibile eſt deum mo ri ⁊cͣ ⁊ ſic de alijs. Ideo apoſtolus. Ui dete ne quis vos decipiat̉ ꝑ philoſophi am ⁊ manem fallaciam. ſcilicet logicam etcͣ ad Collo. Ex tali fidelitate fidei da tur corona ſtellarum. xij. in alio mundo Domīca ī albis Sermo vi ſicut ſunt. xij. articuli fidei. Sic corgna gl̓ie eſt. xij. beatitudinū eis correſpondē tiū Tres ſtelle a ꝑte ante ſunt. Prima credere deū patre. Secūda credere de um filiū equalem patri. Tercia credere ſpiritū ſanctū a patre ⁊ filio ꝓcedentem in equalitate. Tres a ſiniſtris. pͥma cre dere xp̄i incarnationē. ſcd̓a xp̄i paſſioneꝫ tercia ſanctoꝝ patrū liberatione. Tres a dexrris credere xp̄i reſurrectionē. ſecūda xp̄i aſcenſionē. tercia eccl̓ie gubernatōem virtute ſacramētoꝝ. Tres retro ſtant. pͥ ma ꝙ xp̄us venturꝰ ē iudex. ſcd̓a ꝙ oēs reſurgemꝰ. tercia ꝙ dabit oībꝰ retribu tione ẜm oꝑa ſua. Ex his. xij. credentijs corona ē gl̓ie. xij. ſtelle ſūt. xij. articuli fi dei quibꝰ aīa coronat iam in hoc mundo ꝑ gr̄am. ⁊ in alio ꝑ gl̓iam quibꝰ corre ſpondent. xij. beatitudines. Iō apl̓us. ij. ad Thymo. iiij. Bonū certamē certaui. ¶ De eadem ſermo ſextus. Ulta quideꝫ alia ſigna fecit ih̓us Ioh̓. xx. Pro declaratōe hꝰ ꝟbi iuxͣ ta intellectū quē volo practicare ſciēdū ꝙ deꝰ in homī ſaluatōe tenet modū que tenuit in eoꝝ formatōe. qꝛ pͥmo forma uit corpꝰ ī vtero mr̄is. Deinde creat a nimā ⁊ creādo infundit. Iſto mō fecit de adā. qꝛ pͥmo formauit corpꝰ eiꝰ d̓ lu to ⁊ inde creauit aīaꝫ eiꝰ ī corꝑe infudit Gen̄. ij. Formauit igit̉ deꝰ hoīeꝫ d̓ limo terre ⁊ inſpirauit in faciē eiꝰ ſpiraculum vite ⁊ factꝰ ē hō in aīam viuentē. Dicē do ꝙ ſil̓em modū tenuit deꝰ in ſaluatōe Qm̄ in veteri lege. Primo dedit legē ad ſolū corpꝰ ꝑtinente Iō apl̓us. Non pͥus qd̓ ſpūale eſt ſꝫ qd̓ anīale eſt deinde qd̓ ſpūale ē pͥma ad Corinth̓. xv. verbi gr̄a ī veteri lege pͥmo deꝰ ppl̓o ſuo dedit ad diſtinctōem ⁊ dr̄am alioꝝ ppl̓oꝝ ſigna carnalia ſicut ſunt ſigna circūciſionis. Gen̄. xvij. dixit deꝰ abrahe Circūcidetꝭ carnē p̄pucij vr̄i vt ſit in ſignū federis in ter me ⁊ vos. Nota ꝙ abrahā fuit pͥmꝰ hō qͥ vnqͣꝫ recepit circūciſionē ſꝫ qꝛ hoc ſignū erat ſecretū. Iō voluit deus dare ppl̓o ſuo ſignū notoriū extra ſcꝫ in pilis ⁊ in capite ⁊ ī barba ⁊ nullꝰ de ppl̓o ſuo ra deret pilos capitis nec barbe ſicut facie bant alij ppl̓i Leuit. xix. non in rotundum attondebitꝭ comā neqꝫ radetis barbam Ecce ſignū corꝑale. Item dedit ſignuꝫ ppl̓o ſuo ad dr̄am in veſtibꝰ de quatuor vittis iacinctis que dicunt̉ fimbrie Nu meri. iij. dixit quoqꝫ dn̄s ad moyſen. Lo quere filijs iſrael ⁊ dices ad eos vt faci unt ſibi fimbrias ⁊cͣ. Itē dedit eis etiam ſignū in cibis Leuitici. xi. ne cōmederent etcͣ. Sed omīa iſta ſigna fuerunt corpo ralia. qꝛ ꝓuidit ſolū corꝑi ⁊ ꝓ tunc non curauit aīam. Ideo ſapiens orabat di cens. Dn̄e innoua ſigna ⁊ immuta mi rabilia glorifica manū ⁊ brachiū dextrū Eccle. xxxvi. Nota īnoua ſigna q. d. qꝛ iſta carnalia ſunt. Manū id eſt potentiā et brachiū dextrum. id eſt nouū reſtamē tū. brachiū ſiniſtrū fuit vetus teſtamen tum modicā habens virtutē. Deinde deus dedit illa ſigna ſpūalia de quibꝰ di cit thema. Multa quidē ⁊ alia ſigna ſcꝫ a corꝑalibꝰ vel carnalibꝰ ſignis fecit ihe ſus que dedit populo ſuo xp̄iano pꝫ the ma. Amore veſtri queſiui qͣt ſunt ſigna et que ſunt que xp̄s dat in nouo teſtamē to aīabꝰ noſtris ⁊ inueni ꝙ ſicut dedit qͣ tuor ſigna in veteri teſtamento Sic dat qͣtuor ſigna ſpūalia in nouo teſtamento ſcꝫ pͥmū de innocentia baptiſmali. ſecū dū de milicia ſpeciali. terciū de p̄ſidentia ſpūali. quartū de penitentia ſacramenta li. Ideo dicit thema Multa quidem et alia ſigna fecit ⁊cͣ. Primo xp̄us ſuis fidelibus in nouo teſtamento dat ſignū ſpirituale de innocentia baptiſmali qd̓ Sermo Dominica in albis vi a doctoribꝰ vocatur caracter grece quod eſt ſignum latine. Aīa enim ante baptiſ mū ꝓpter peccatū originale eſt immūda et abhominabilis intm̄ ꝙ ſi ꝑſona morit̉ ante baptiſmū non p̄t intrare paradiſuꝫ ſed in baptiſmo anima mūdat̉. ⁊ recipit ibi illud pulcherrimū ſignum caracteris. Ad hoc melius intelligendū. Dic ſil̓itudi nē de ymagine facta vt ponatur in tēplo etcͣ. ⁊ dū portatur ad tēpluꝫ cadit in lu to nec ponit̉ in altari niſi pͥus lauet̉. Sic aīa rōnalis eſt ymago dei a magno argē tario trino d̓o facta ad ymaginē ſuā. Ge neẜ. ij. Ad ymaginē quippe dei factus eſt homo. q̄ inqͣꝫtum eſt ad ymaginē dei pul cherrima eſt. Sꝫ in generacōe carnali ca dit in lutū qꝛ in vtero creat ⁊ creando ī funditur vt dicit Augꝰ. Unde ſi aliter crearet̉ anima ſine illa generacōe carnali nō haberet peccatū originale. ſicut anima Ade ⁊ eue nō habuerūt peccatū origīa le vt oſtendit pulchre ſcūs Tho. i. ij. q. lxxxi. arti. iiij. vbi q̄rit vtrū ſi aliqͣs forma ret̉ ex carne humana miraculoſe diriuare tur ad eū pctm̄ originale. Et reſpondit ⁊ cōcludit ꝙ non qꝛ talis nō fuiſſet in adā ẜm ſeminalem rōeꝫ qd̓ ſolum cauſat tra ductōeꝫ peccati originalis. vt Augꝰ di cit ſupra. Gen̄. ad literā. Sꝫ illi ſoli pec catū originale cōtrahūt qui ab adam de ſcendūt ẜm ſeminalē racōeꝫ. ⁊ ideo niſi talis ſic deſcendes ab adam ⁊ in pctō ori ginali exn̄s prius lauetur aqua baptiſmi nō recipitur in templo paradiſi. Et ſi vel let dicere qꝛ nunqͣꝫ peccaui nec feci aliqd̓ peccatū ꝑmittatis me intrare. diceret ſi bi xp̄us. Reſpicias quō es immūda ⁊cͣ quid faceres tu inter iſtas mundiſſimas De iſta materia dicit ſcriptura. Quid ē homo vt immaculatus ſit ⁊ iuſtus appa reat natus de muliere Iob. xv. Nota abhominabilis ⁊ inutil̓ homo ſcꝫ ad glo riam. Quia ſicut meretrix nuda ſi veniret abhominaret̉ a vobis. ſic ⁊ anima non baptiſata abhoīatur a ſanctis. Sꝫ ī bap tiſmo mundatur cum dicit̉. Ego te bap tiſo ⁊cͣ. Et datur ſibi a xp̄o illud ſignum in fronte ad inſtar ſtelle fulgide. Unde ſi tunc aīa poſſet a nobis videri tanta eſt pulchritudo ꝙ ⁊cͣ. Et ſi anteqͣꝫ peccet re cedat a corpore recta via vadit ad para diſum. vt dicit ſcūs Tho. iij. ꝑ. q. lxviij. arti. ij. ad ſcd̓m. ⁊. iiij. ſcpͥ. diſtinc. iiij. q. ij. arti..i. q. iij. ad quartū. Et omnes angeli volunt ipſam oſculari. De iſto ſigno dic̄ apoſtolus. Credentes ſignati eſtis ſpiri tu promiſſionis ſancto qui eſt pignus he reditatis noſtre. Ad epheẜ. i. Nota credentes quia requiritur ꝓpria ſi ſit edul tus vel credencia eccīe in paruulis. Hoc ſignum eſt glorie huius ſigni exiſtentis. in anima datur capida extra tota picta q̄ ſignat veſtem innocencie qua anima in duitur quouſqꝫ peccat mortaliter qꝛ tūc ꝑ̄ditur veſtis innocencie. ⁊ ſignum cara cteris deturpatur ſed nō ꝑditur. ymmo remanꝫ ſemꝑ in damnatis quia indelibi lis eſt. quarto diſtīc. iiij. q. j. arti. iij. q. iiij. Et. iij. ꝑte. q. l. arti. iiij. ad terciū ⁊. q. lxiij et. lxvi. ⁊. lxxxij. Ideo Iohānes apocal̓. xvi. Beatus qui vigilat̉ ⁊ cuſtodit veſti menta ſua ne nudus ambulet ⁊ videant turpitudinē eius. Quia anima nuda ma gis eſt abhominabilis qͣꝫ corpus nudum Moraliter dic quomō parentes de bent prouidere ne filij eorum ꝑdāt hanc veſtem innocencie nutriendo eos ⁊ dan do bonas doctrinas. Primo vt ſciant ſe ſignare. Secūdo virgineꝫ ſalutare tā qͣꝫ reginam etcͣ. Item ne iuret ne menti atur ⁊cͣ. Quoniam magna eſt culpa pa rentum ſi filij ſunt mali. Ꝙꝛ quando ſūt parui ad inſtar virgule dirigi poſſunt ⁊cͣ Ideo dicit xp̄us beato Iohāni. Habes pauca nomina in ſardis qui non coinqui nauerūt veſtimenta ſua ⁊ ambulant me cum in albis qꝛ digni ſunt. Appcͣ tercio. Nota ſardis interpretatur prīcipatꝰ EE.I. Dominica in albis Sermo vi vel pulchritudo. Ecce innocencia baptiſ mi in qua pauci ſunt. Ideo dicit. habes pauca nomina in ſardis. Un̄ dicit apl̓s Nolite contriſtare ſpm̄ ſanctuꝫ ſcꝫ qͥ ha bitat in vobis qui ſignati eſtis in die bap tiſmi redempcōis ad Theẜ. iiij Secū do dat deus ſignum de milicia ſpūali ⁊ hͦ in ſacramento ꝯfirmacōis que nō poteſt dari niſi ab ep̄o. Immo eſt q̄ſtio vtrū ppa poſſit ꝯmittere ſimplici ſacerdoti vt cōfirmet ⁊ aliqui doctores tenēt ꝙ non. Beatus Tho. tn̄ in qͣrto ſcripto diſ. vij. q. iij. arti. i. q. iij. ⁊ diſ. xxv. q. i. ad terciū. ⁊ iij. ꝑte. q. lxxij. arti. xi. ad primū. tenet ꝙ confirmacō ꝯferri poteſt a ſimplici ſacer dote ex cōmiſſione ſoliꝰ pape nō autem a dyacono. Hoc ſignū dat̉ a xp̄o quando ep̄us dicit Conſigno te ſigno crucis ⁊cͣ. et dat ſibi alapam vt recordetur. Sic e ciā ꝑcutit̉ miles alapa vl̓ enſe quādo fit miles. Iō dicitur ſignū milicie. qꝛ in ea datur robur ad pugnā ſpūalem vt dicit ſcūs Tho. iij. ꝑte. lxxij. arti. iiij. ⁊ ad terci um. ⁊ arti. v. vij. ix. x. Hoc ſignū eſt ad ī ſtar monilis aurei in fronte. intm̄ ꝙ quā do anima intrat paradiſuꝫ ſtatim cogno ſcit̉ quomō vnus fuit ꝯfirmatus ⁊ nō ali us ex illo ſigno milicie ſpūalis. Ideo fa ciatis confirmare filios veſtros. Quia ꝯ firmati habent maioreꝫ gloriā in celo qͣꝫ non confirmati vt dicit ſanctus Tho. iij. ꝑte. q. lxxij. ar. viij. ad quartū. ⁊ in cōfir macōe confertur pleitudo gracie ſpiritꝰ ſancti vt in dcō arti. jͣ. ⁊ cōfirmacō robo rat homine contra alias īpugnacōnes qͦ ad fidem vt in. iiij. diſ vij. in literali expo ſicōe. ⁊. iij. ea. q. arti. ix. De illo ſigno di cit ſcriptura. Nolite nocere terre ⁊ ma ri neqꝫ arboribus quoaduſqꝫ ſignemꝰ ſeruos dei noſtri in frontibus eoruꝫ. Et audiui numerum ſignatorum. cxliiij. mi lia ſignati. Apoc̄. vij. Nota nolite no cere preceptum eſt xp̄i ad antixp̄m ⁊ ſu os dicens. Nolite nocere terre.i. laycis laborantibus ꝓ terrenis. neqꝫ mari. i. pe nitentibus qui dicitur mare ob contricō nis amaritudinem. Neqꝫ arboribꝰ.i. per ſonis ꝑfectis in bonis operibus fructifi cantibus. Ideo ex iſto ſacramēto cor xp̄i ani confirmatur intantuꝫ ꝙ tempore an tixp̄i forcior erit confirmatus qͣꝫ alter nō confirmatus. Ideo xp̄s precepit apoſto lis Luc. vltimo. Sedetē in Iheruſalem donec induamini ꝟtute ex alto.i. donec ſi tis confirmati. Quia licet apoſtoli fue runt a xp̄o baptiſati baptiſmo xp̄i vt di cit ſanctus Tho. quarto ſcpͥ. diſtinc. xxix. et arti. iiij. ad terciū. tamen nō fuerunt ꝯ firmati vſqꝫ ad diem penthecoſtes. Id̓o dixit eis. ſedetē.i. non intretis bellum p̄ dicacōnis quia non eſſetis fortes donec induamini ⁊cͣ. Fuerūt enim a poſtoli cō firmati a xp̄o ſed ſine materia vt dicit ſā ctus Tho. quarto. di. vij. q. i. aiti. ij. q. jͣ. ad terciū. iij. ꝑte. q. lxxij. arti. ij. ad primū Sic in quatuor p̄lijs antixp̄i multi non erūt fortes. quia non ſunt confirmati qui timore negabunt fidem. Primuꝫ p̄liuꝫ exit ꝑ dona placencia. Secuindum ꝑ mi racula apparentia. Tercium ꝑ inſolubi lia argumenta. Quartū ꝑ duriſſima tor menta. Sed illi qui erunt cōfirmati erūt fortes in omnibus iſtis prelijs. dicentes illud Actu. xiiij. Per multas tribulacō nes ⁊cͣ. Ecce quare dicit. Nolite nocere terre ⁊cͣ. Et ſequitur ⁊ audiui numeruꝫ ſignatorum. c. xliiij. milia ſignati vbi poīt tria conpoſita. Quia tres condicōnes ꝑ ſonarum debent recipere ſacramentuꝫ cō firmacōnis ſcꝫ centū milia.i. ſenes. Qua draginta milia.i. iuuenes. Quatuor mi lia i. pueri. Milia autem ſignificat perfe ctionem confirmacōnis que poteſt dari ſenibus. iuuenibus. ⁊ puerꝭ quatuor an norum et ſupra. Dicit enim ſanctus tho mas. iij. ꝑte. q. lxxij. diſtinc. v. arti. viij. ⁊ quarto ſcripto diſtinc. vij. q. iij. arti. ij. de hoc ꝙ confirmacō debet dari cuilibet bap Dominica in albis Sermo vi tizato cuiuſcūqꝫ etatis ſexus ⁊ conditio nis et eciā morienti. O qualis honor eſt habere hoc ſignū. Quia ſicut in curia regꝭ licet omnes ſint domeſtici tamen magna differencia eſt inter milites ⁊ ſcutiferos etcͣ. ſic omnes xp̄iani ſunt domeſtici regꝭ ip̄ius xp̄i tamen nobiliores ſūt confirma ti qꝛ ſunt milites qui dicere poſſunt ar ma milicie noſtre non ſunt carnalia. Qui libet noſtrum magis vellet ꝙ filius ſuus eſſet miles in curia regꝭ qͣꝫ ſcutifer tantū Idem de curia regis xp̄i. Ergo labora ſi cut bonus miles xp̄i. ſcd̓a ad Thimo. ij. Tercium ſignū eſt de preſidencia ſpi rituali Hoc ſignum datur p̄ſbiteris in ſa cramēto ordinū quando ordinātur ad ſa cerdotiū quod ſignum dicitur eſſe carac ter indelibilis. Unde magna preſidecia eſt remittere peccata. Quis poteſt remit tere peccata niſi ſolus deꝰ. Hoc poſſe cō miſit deus ſacerdotibus. Item poſſe ape rire celum in conſecracōne. Quis enim fidelium dubiū habere poſſꝫ in ipſa ymo lacōis hora ad ſacerdotis vocē celos ape riri ⁊ in illo Iheſu xp̄i miniſterio angelo rum choros adeſſe ac yma ſummis ſocia ri vt dicit Gregorius in. iiij. dyalogoꝝ. Angeli autem dicere poſſunt cantando. Panis angelicus fit panis hominū. dat panis celicus figuris terminū. O res mi rabilis manducat dominū ſeruus pauꝑ. et humilis. De iſto ſigno dicit ſcriptura Uidi alterum angelum aſcendentem ab ortu ſolis habente ſignum dei viui. Apo ca. vij. Nota ꝙ alter angelus dicitur ſacerdos quia licet non ſit angelus in na tura vel perſona debet tamen eſſe angelꝰ ſil̓itudine vt bonus frater p̄dicator dici tur alter dominicus ſimilitudinē. Dic qͦ modo debet tenere vitam angelicam ⁊cͣ Ideo Exodi. xxi. Sacerdotes qui acce dunt ad altare ſanctificentur ne ꝑcuciaꝫ cos. Dic quādo ſunt boni ſacerdotes qͣ modo ab angelis cōmendantur. quando vero ſunt mali deteſtantur. Ecce quare dicit vidi alterum angelum de ſacerdote Malach̓. ij. Labia ſacerdotis ⁊cͣ. No ta aſcendentē ab ortu ſolis. qꝛ miſſa nō eſt celebranda ante ortū ſolis id eſt lucꝭ niſi de ſpēali licencia pape. Unde dicit ſā ctus Tho. iij. ꝑte. q. lxxxiij. arti. ij. ad quar tum. ⁊ quarto ſcpͥ. di. xiij. q. i. arti. ij. q. iiij. ꝙ miſſa poteſt dici quādo incipit appare re aurora non autem de nocte niſi in nati tate xp̄i ⁊ in vigilia paſche. Tunc eniꝫ ex digna celebracone miſſe ſacerdos aſcen dit in ſcala gracie dei plus qͣꝫ ex aliquo a lio opere. Per oppoſitum mali ſacerdo tes ex illo deſcendūt vſqꝫ ad profunduꝫ inferni. Dauid pͣs. c. viij. aſcendunt vſqꝫ ad celos. i. boni. deſcendunt vſqꝫ ad abiſ ſos ſcꝫ mali preſbiteri. anima autem eo rum in malis tabeſcebat. Nota haben tem ſignū dei viui. ſcꝫ preſidencie ſpiritu alis ſeu preſidencie ſacerdotalis. Hoc ſignum habuit eciam dominus Iheſus xp̄us non ſub racōne caracteris. Quia dicit ſanctus Tho. quarto diſtinc. iiij. q. pri. ar. iij. ⁊. iij. ꝑte. q. lxiij. arti. v. ꝙ xp̄us nullum habuit caracterem. Dauid. Iu rauit dominus ⁊ nō penitebit eū tu es ſa cerdos in eternum ẜm ordinem melchi ſedech. Quartum ſignū eſt de penitē cia ſacramentali. vn̄ quādo aliquis cum cordis contricōne ꝯfitetur peccata ſua qn̄ ſacerdos abſoluit ipſuꝫ in illo pūcto da tur in anima ſignū quod dicitur ornatus et non dicitur caracter ſed ornatus intm̄ ꝙ quādo anima ſic penites recedit a cor pore. demones qui veniūt ad morte cu iuſlibet videntes hoc ſignū fugiunt. Se cus de anima inpenitenti que nō vult exi re de corpore ſicut nec captus de carcere. ad audiendā ſentēciaꝫ damnacōnis. De hoc ſigno dicit ſcriptura. Preceptuꝫ eſt illis ne lederent fenū terre neqꝫ omē vi ride neqꝫ oēꝫ arbore niſi tantuꝫ hoīes qͥ nō habēt ſignū dei in frōtibus ſuis Apoc EE ij pii Dominica in albis Sermo nono. preceptū eſt illis ſcꝫ demonibus. Ideo dauid orando hoc ſignuꝫ petebat dicens. pͣs. lxxxv. Fac mecū ſignum ī bo nō vt videāt qui me oderūt ſcꝫ demoēs et confundantur ⁊cͣ. Quoniā tu domine adiuuiſti me ⁊ conſolatus es ſcꝫ ꝑ glori am. Ecce quare dicit thema. Multa qui dem ⁊ alia ſigna ⁊cͣ. Deo grās ¶ De eadem Sermo ſeptimꝰ Tetit iheſus in medio diſcipuloꝝ ſuoruꝫ. Ioh̓is. xx. ẜm ꝙ clare inueni ri poteſt rōe ⁊ auctoritate ſacerdotes no ui teſtamenti ⁊ eciā omnes eccīaſtici di cūtur ꝓprie diſcipuli xp̄i. Racō. Illi enī qui cōtinue ſtudent ⁊ cogitant loquūtur et racōcinantur de doctrina alicuius doc toris recte dicūtur eius diſcipuli. vt gra matici dicūtur diſcipuli priſtiani. ph̓ij e ciam de doctrina ph̓ij. Idem qui corde cogitant ⁊ ore loquūtur doctrinā ⁊ legē doctoris Iheſu xp̄i et ſeruāt eius p̄cep ta. recte dicūtur diſcipuli. Aucͣtas. Li ga teſtimoniū ſigna legē in diſcipul̓ me Nota liga teſtimoniū is. Iſaye. viij. Lex euāgelica dicitur teſtīoniuꝫ ſcꝫ de ſe cretis celeſtibus teſtificando. Ioh̓. tercō Quod ſcimꝰ loquimur ⁊ quod vidimꝰ teſtamur. Signa legem ſcꝫ vetereꝫ que non debet ſeruari qꝛ figura fuit noue legꝭ Item alia aucͣtas. Si manſeritis in ſer mone meo vere diſcipuli mei eritis. Io hānis. viij. Nota ſi manſeritis ſcꝫ ſtu dendo cogitādo loquendo conuerſando tales ſunt clerici qui ꝯtinue cogitant ſtu dent loquūtur ⁊ ruminant doctrinā xp̄i in officō Ideo dicit thema. Stetit Ihs in medio diſcipuloꝝ ſuoruꝫ. Modo vi dendum eſt ex quibus oꝑbus xp̄us ſtat in medio preſbiteroꝝ. Et inuenio ex tri bus ſcilicꝫ. Prīo ꝑ collaudacōneꝫ angelicalem Scd̓o ꝑ conſecracōeꝫ ſacramentaleꝫ Tercō ꝑ conuerſacōeꝫ ſpūaleꝫ Ergo ſtetit in medio diſcipuloꝝ ſuorū Dico prīo ꝙ xp̄us ſat in medio p̄ſbi teroꝝ ꝑ collaudacōem̄ angelicalē. Offi cia ei eccīaſtica dicūtur collaudacō a con quod eſt ſil̓ ⁊ laudacō qꝛ angeli nobiſcū laudant dn̄m. Nunqͣꝫ fit officiū in aliqͣ ectīa quin angeli ſint pn̄tes nobiſcū. Au ctoritas. psͣ. lxvij. preuenerūt principes cōiuncti pſallentibꝰ in medio iuuenculaꝝ tympaniſtarum. Prīcipes dicūtur ſanc ti angeli vt exponit Bernardus. Rō qꝛ ſicut quilibet rex huius mūdi dicit̉ prin ceps ita angelus ymo magis eo. Ꝙ mi nor angelus celi eſt maior quolibet rege huius mūdi in honore ⁊ dignitate preue nerunt inqͣꝫ prīcipes ſcꝫ angeli qꝛ anteqͣꝫ dicatis pͣs. iam ſunt ꝯͣiuncti vobiſcuꝫ ad pſalmodiā dicendaꝫ vt exponit Bernar dus. Nota in medio iuuecularū tym paniſtarū non dicit vetularū. Synago ge dicunt̉ vetule. Sꝫ eccīe xp̄iane dicun tur iuuencule tympaniſtarū. Non ſoluꝫ angeli ſꝫ eciam ipē rex angeloꝝ eſt in me dio. Quod ptꝫ ex ſuo teſtimoīo Mat. .xviij. Ubi ſunt duo vel tres in nomine meo in medio eoꝝ ego ſum ⁊cͣ. In hac aucͣte xp̄us oſtendit nob̓ tria que debeꝰ habere faciendo officiū diuinū. Prīo o ſimꝰ duo vel tres ⁊ nō plures neqꝫ pau ciores. Duo ſūt chorus dexter ⁊ ſiniſter vel tres ꝓ illis qͥ ſunt ī pulpito. vel duo ſunt cor cogitādo ⁊ os loquendo. qꝛ of ficiū non debet dici ſolū contēplando ſꝫ ſi mul ꝯtemplādo ⁊ loquēdo. vn̄ ſi os di cit officiū ⁊ cor cogitat aliud iā non ſunt duo. Ideo dicit Augꝰ. Pſalmis ⁊ ym nis cū oratis deū hoc verſet in corde qd̓ ꝓfert̉ in ore ⁊cͣ. al̓s xp̄c dicet Mat. xv. Populꝰ hic labijs me honorat cor aūt eoꝝ lōge ē a me ⁊cͣ. Duo rep̄ſentāt du as xp̄i ſubſtācias ſcꝫ diuinitatē ⁊ hūāni Sermo vii Dominica in albis tate. tres autē ttes ꝑſonas trinitatis. de hijs tribus dicit ſcriptura. In tribus bn̄ placitū eſt ſpūi meo q̄ ꝓbata ſunt coraꝫ deo ⁊ hoībꝰ Cccī. xv. Corā deo ⁊ hoībꝰ cōprobat̉ qn̄ chorus dexter ⁊ ſiniſter cā tat ordinate. Sꝫ hodie taliter cantāt cō tendendo ⁊cͣ. ꝙ reꝓbata ſūt corā deo ⁊ hoībus. Iō auiſetis vos ⁊cͣ. Nota cū d̓r in noīe meo Lu. ij. Uocatū eſt nomē eius Ih̓s.i. ſaluator. tūc clerici ſūt ꝯgre gati in noīe Ih̓ū qn̄ ꝓcurāt honore dei. et ſalua cōeꝫ animaꝝ viuentiū ⁊ defunc toꝝ. Multi tn̄ ꝯgregātur in eccīa nō in noīe Iheſu ſꝫ denarij. qꝛ al̓s nō venirent niſi ſint ibi p̄ſencie. Dicūt aliqui nō intro ducā malā ꝯſuetudine ſurgēdi ad matu tinas ⁊cͣ. Un̄ raro viſitatur eccīa a pluri bus niſi amore denarij: nec audiūt ꝯfeſſi ones ⁊ ſic de alijs ſacramētis. tales rece perūt mercedē ſuaꝫ. Math̓. vi. Ex iſta rōne dicebat apl̓us. Om̄e quodcūqꝫ fa citis in ꝟbo aūt in oꝑe in noīe dnī Ih̓u xp̄i facite. Ad col̓. iij. Nota ibi ego ſū in medio qn̄ opus ſit ꝓ ſuo honorē certi tudinaliter ipē eſt ī medio ex hͦ ſeqͥtur ſi gno ꝙ in qͣlibet ſermone facto ī noīe ih̓u xp̄i ip̄e eſt ibi Ideo ſitis auiſati ⁊ ꝯſidera te qꝛ ibi eſt papa Iheſus ⁊ cardinales.ſ. angeli ꝙ debetis conpoſite ſtare in choro. quō ſtarētis ſi rex vel papa eſſet ī veſperꝭ etcͣ. Dic quō ſunt dicende deuote ſepteꝫ hore canonice. De quo loqͥtur capl̓m do lētes extͣ de cele. miſ. vbi eccīa p̄cipit ꝙ officiū diurnū pariter ⁊ nocturnū qͣꝫtuꝫ deus dederit deuote ꝑſoluat̉. Dico ſe cūdo ꝙ xp̄us ſtat in medio ꝑ conſecraci onē ſacramentalē. Iā videtis ꝙ ī miſſa ſacerdos tenet hoſtia ꝯſecratā in medio manuū ſuarū ⁊ ip̄aꝫ recipit in medio cor poris. Dauid in pͣs. Deus ſtetit in ſyna goga.i. cōgregacōe deoꝝ.i. angeloꝝ qͥ di cuntur dij nō eſſencialiter ſꝫ participatīe. In medio autē deos.i. ſacerdotes diiudi cat.i. diuerſimode iudicat ⁊ ꝯdemnat ꝓp ter defectus qͦs faciūt in miſſa. Prīo iu dicat ſac̄dotes ⁊ ip̄os rep̄hendit de ma teria ſacrificij ſi nō eſt ita p̄parata vt de cet ſcꝫ ꝙ hoſtia ſit mūda alba ⁊ ſine ma cula ⁊ rotūda qꝛ ſigͣt eternitatē dei. Itē de materia ſāguinis ꝙ ſit vinuꝫ puruꝫ ⁊ bonū ⁊ nō acetoſuꝫ. De quo ſcm̄ Tho mā vide quarto ſcpͥ. di. xi. q. ij. arti. iij. q. ij. ⁊. iij. ꝑte. q. lxxiiij. ar. v. ad ſcd̓m vbi di cit ꝙ de aceto nō poteſt cōfici ſanguis. ſꝫ de vino acetoſo bene licet peccatū ſit. Secūdo iudicat ip̄os de forma ſi dicitur vt debet dici. Dic contra illos qͥ anhelāt et cū capite faciūt ſignū crucis. Ideꝫ de forma cōſecracōis ſanguinis ⁊ quō aliqͥ dicunt feſtināter nimis. aliqui nimis ſpa cioſe. Tercō iudicat de inſtrumētis im mūdis ſcꝫ corꝑalibus pānis ſeu mappis et calice ⁊ cādelis. Itē ꝙ illud qd̓ ſeruit altari vt cādelebra ⁊cͣ. nō ſeruiāt vobis in domo veſtra l̓ in mēſa. qꝛ Quod ſel̓ dicatū eſt deo ampliꝰ ad vſus humanos non eſt tranſferendū vt dicit re. iu. li. vj. Quarto iudicat intencōeꝫ ſi celebrāt ꝓ pecunia vt iudas vendēdo xp̄m. Ꝙꝛ ac cipere ꝓ miſſa aliqd̓ quaſi preciū eius eſt ſymonia. non autē ſi ſumat quaſi ſtipen diū vt dicit ſcūs Tho. ſcd̓a. ij. q. c. arti. ij. ad ſcd̓m. ⁊ quarto diſ. xxv. q. iij. arti. ij. q. pri. ad quartū. Et tales coīter dant miſ ſas ꝓ penit encia in ꝯfeſſione. Quia dic̄ ſcūs Tho. iij. ꝑte. q. lxxxij. arti. ix. ⁊ quot libeto. x. q. viij. ⁊ quarto ſcpͥ. diſ. xiij. q. i. arti. ij. ⁊ diſ. xxiiij. q. i. arti. iij. ꝙ cęlebrans miſſam in peccato mortali vel inducens talem ſcient̉ peccat mortal̓r. Quīto iudi cat vtꝝ celebrāt male parati ⁊ ſine deuo cōe. Ecce qͣre dicit diiudicat.i. diuerſi mode ⁊ ex diuerſis cauſis iudicat. Ideo apl̓s prīa ad Coꝝ. xi. ꝓbet autē ſeipſum hō ⁊ ſic ⁊cͣ. ꝓbet ſcꝫ motiuū celebrandi qd̓ habet ⁊ ſic de pane illo edat ⁊cͣ. dictꝭ verb̓ nihil remanet ibi de pane niſi ſoluꝫ accidēcia vt dicūt doc. iiij. ſcpͥ. di. xij. ⁊ ē Dnīca i. poſt octa Paſche Sermo de neceſſitate fidei. Si dicat̉ de quo gͦ fi unt vermes in hoſtia ⁊cͣ. Rn̄deo ꝙ illd̓ ſacramentū eſt miraculis plenū. Ita ꝙ illa accidencia hn̄t vigore ſub̓e qꝛ per ſe ſubſiſtūt. Iō de illis accn̄tibꝰ generātur vermes. qꝛ habet virtute ſub̓e. De hoc vide ſcm̄ Tho. quarto ſcpͥ. di. ij. q. i. ar. ij. et. iij. ꝑte. q. lxxvij. arti. ij. Et dicit panis non materialis ſꝫ celeſtialis. Iuxta illud Ego ſū panis qui de celo deſcendi. ſi qͥs manducauerit ex hoc pane ⁊cͣ. Ioh̓. vi. Nota iudiciū ſibi māducat.i. dānacio ne. Dicit glo. Ambro. Ita punietur acſi xp̄m ꝓprijs manibꝰ interfeciſſet. No ta de hoc ſanctū Tho. in. iij. q. lxxx. arti. ij. et quarto ſcpͥ. di. ix. dicente ꝙ pctm̄ indi gne ſumentiū euchariſtiā eſt minꝰ graue pctīs cōmiſſis in deū. ⁊ gͣuius pctīs q ꝓximū vel ꝯͣ ſeip̄m ⁊ eſt eciā minus gͣue pctō occiſioīs xp̄i ⁊ ꝓditōis eius ⁊ eciā minus graue ꝓiectōne eius in lutū. Iō antiqui ſancti dubitabāt ⁊ valde time bant ſi eſſent digni ſacerdocō ⁊cͣ. Ter cō xp̄us eſt in medio ꝑ ꝯuerſacōem ſpū alem. omnes debemus ſpūaliter conuer ſari ⁊ dicet nobis xp̄s. Ego in medio ve ſtrū ſum ſicut qͥ miniſtrat. Luc̄. xxij. Sꝫ conuerſacō ſpūalis debet eſſe ꝑ quatuor ꝟtutes quas debemus hr̄e in vita noſtra que ſunt Continencia ꝑſonalis Abſtinencia corporalis. Temperācia humanalis. Sufficiencia temporalis Primo enī in noſtra ꝯuerſacōe debemꝰ habere ꝯtinenciā ꝑſonaleꝫ ſcꝫ viuere ca ſte. Dic ꝯͣ illos qui dicūt luxuria mīmuꝫ pctm̄ eſt mortale ⁊cͣ. veꝝ eſt in laycis ꝑ reſpectū ad ſpūalia peccata. Et dicit tn̄ ſanctus Tho. ſcd̓a. ij. q. c. liiij. arti. iij. ⁊ ī q. de malo. q. i. arti. i. ad xiij. ꝙ fornicacio eſt maius pctm̄ hijs que ſūt circa exterio ra. ⁊ minus hijs q̄ ſunt conͣ deū vel con tra ꝑſonā ꝓximi. ⁊ ẜm eundē quarto ſcpͥ di. xxxiij. q. i. arti. iij. ⁊ ſcd̓a. ij. ꝟ ſupͣ. ar. ij. concubinatus. ⁊ qͥlibēt coytus extra ma trimoniū eſt ꝯͣ legeꝫ nature ⁊ pctm̄ mor tale. In ſacerdotibꝰ tamē ⁊ religioſis ē de maioribꝰ peccatis carnis qꝛ ſacrilegiū et ergo racōe iſtius magnum peccatū eſt furtum. maiꝰ eſt homicidiū. ⁊ adhuc ma ius ꝑiuriū. Et dicit ſcūs T homas in ſe cūda ſcd̓e. q. lxxxviij. ꝙ maius eſt adhuc fractō voti ſimplicis ⁊ maius fractō vo ti ſolemnis vel expreſſi vt in religioſis l̓ annexi vt in p̄ſbiteris ex ordinacōe eccīe Iō oportet hr̄e ꝯtinenciā ꝑſonaleꝫ. Iō dicit xp̄us ſacerdotibꝰ. Sint lumbi vr̄i p̄cincti ⁊ lucerne ⁊cͣ. Luc̄. xij. Et ita nul lus ⁊ p̄ſertī ſacerdos hr̄e debet concubi nas nec ſuſpectas familiaritates. Se cūda neceſſaria ē abſtinecia corꝑalis qꝛ aliter non p̄t homo viuere caſte. Luc̄. xxi Attendite ne grauetur corda vr̄a ⁊cͣ. iō hodie tot ſunt luxurioſi qꝛ nō habent ab ſtinenciā. qꝛ ẜm Iero. venter mero eſtu ans de facili in luxuriā ſpūmat. Ter cia virtus neceſſaria eſt tꝑancia huma nalis ſcꝫ ne nimis velitis ꝯuerſari cū lay cis. Rō naͣm habemus cōdicōes ymagī num que de longe apparēt pulchre. ſecꝰ de ꝓpe qꝛ tūc vidētur defectus ymaginū Ide de eccīaſticis. antiqͥtus eī qn̄ preſbi teri l̓ religioſi ibāt ꝑ villā tarde ⁊ ex ma gna ncc̄itate honorabātur ab oībꝰ ⁊cͣ. iō apl̓s exite de medio eoꝝ ⁊ ſeparamī dic̄ dn̄s. ij. ad Coꝝ. vi. Quarta ē ſuffici encie tꝑalis. hn̄tes enī alimēta ⁊ quibꝰ tegamur hijs ꝯtenti ſumꝰ. jͣ. ad Thy. vi nō facere debetis ſymoīas nec vſuras te nendo pecuīas in poſſe iudeoꝝ nec face re mercācias. p̄ſb̓r qͥ bn̄ facit officiū ſuū nunqͣꝫ egebit. qꝛ di. xp̄c pͥmuꝫ q̄rite reg nū dei ⁊cͣ. Lu. xij. ⁊ Math̓. vi. ¶ Dnīca.jͣ. pꝰ octa. paſche Sermo. pri Go ſuꝫpaſtor boꝰ Io. x. ẜmo nꝛ erit de ſā cto euāgelio huiꝰ dnīce. Et Dnīca.i. poſt octa paſche Sermo I habebimꝰ multas bonas doctrinas ꝓ in cellectus illuminacōe ⁊ vite reformacō ne. Sꝫ primo ſalutētur beatiſſiā virgo Maria ⁊cͣ. Uerbū ꝓpoſitū ꝓ themate et fundamēto noſtri ſermonis eſt ꝟbuꝫ dnī Iheſu xp̄i de ſe loquētis. di. Ego ſū paſtor bonus. Bonitas hꝰ benedicti pa ſtoris erga oues ſcꝫ fideliū xp̄ianoꝝ on̄ ditur in ſancto euangelio hodierno qua druplici racōne. Prīa rō qꝛ cōparauit oues p̄cioſe Scd̓a racō qꝛ cuſtodiuit eas ſtudioſe Tercia racō qꝛ paſcit eas copioſe. Quarta qꝛ collocat eas ſecure. Dico prīo ꝙ xp̄us vt bonus paſtor emit ſuas oues p̄cioſe ſcꝫ p̄cio ſanguinis ſui. nō habet eas de furto vel rapina ſiue ex deceptione ſed emit eas p̄cio iuſto et ſuꝑhabundanti. De hoc dicit ipē in prī cipio euāgelij. Ego ſum paſtor bonus. Rō qꝛ bonus paſtor aīam ſuā.i. vitam corporaleꝫ dat ꝓ ouibꝰ ſuis. Rō quare dat tam p̄cioſuꝫ preciū eſt valor incon parabilis anime. Ꝙꝛ nulla creatura cor poralis cōparabilis eſt aīe in valore. vn de ſi in ſtatera diuine iuſticie q̄ eſt iuſta ⁊ equa in ꝑte vna poneretur oēs creature corꝑales ſcꝫ aurū argentū margarite ele mēta ſol luna ⁊ oēs ſtelle. ⁊ in alia ꝑte vna anima rōnalis plus ponderaret ī va lore aīa rōnalis qͣꝫ omnes creature. Au ctoritas. Quid enī ꝓdeſt hoī ſi munduꝫ vniterſū lucretur. anime vero ſue detri mentū paciat̉ autⁱ quā dabit homo ꝯmu tacōeꝫ ꝓ anima ſua Math̓. xvi. Qua ſi dicat nullā ſufficiente parū lucratur qͥ ꝑdit animā. Si gͦ ꝓ redempcōe vnius aīe nō ſufficit totus mūdus qͣꝫto magis ꝓ omībus aīabꝰ. Iō nullū erat precium ſufficiēs niſi ſanguis xp̄i infiniti valoris ex ꝯiunctōe diuinitatꝭ. vn̄ ſi in ſtatera di uine iuſticie in vna ꝑte eſſent oēs anime et in alia mīma gutta ſanguinis xp̄i. plꝰ ponderaret in valore ſāguis xp̄i qͣꝫ om̄s anime ex cōiunctōe diuinitaet̉. nec aliud p̄ciuꝫ ſufficiēs poterat dari. De hoc dic̄ ſcriptura. Sciētes ꝙ nō corruptibilibꝰ auro ⁊ argento redempti eſtis de vana vr̄a conuerſacōe paterne tradicōis. ſꝫ pre cioſo ſanguine quaſi agni incōtaminati ⁊ immaculati Iheſu xp̄i. prīa pe. j. ta paterne tradicōis.i. vendicōis. Dic qͦ mō pater noſter adā vendidit ſe ⁊ totuꝫ genus huānuꝫ p̄cio vnius pomi licet nō legatur cuius erat ſpēi ⁊ fuit captiuus di aboli ipē ⁊ vxor ⁊ ꝯn̄r omnes filij. Aucͣ tas De quo eniꝫ qͥs ſuꝑatus eſt ſcꝫ du ello huius ⁊ ſeruus eſt. ij. pe. ij. Sic adā et eua cōſencientes pctō reddiderunt ſe dyabolo. Si gͦ captiui generāt filios. fi lij eciā ſunt captiui. Sed venit xp̄us op timus mercator de celo ī terrā ſciens va lorē animarū dedit non pomū nec aurū. etcͣ. Sed ſolū ſanguineꝫ p̄cioſiſſimū in extimabilis valorꝭ qͦ redemit nos. Ideo dicit redempti eſtis. Nota vedēpti.i. iterato empti. Unde ꝯcluſio eſt theolo gie ꝙ mīma gutta ſanguinis xp̄i etat pre ciū ſufficiens ⁊ ſuꝑ habundans ꝓ mille mundis redimēdis ꝟtute diuinitatꝭ. et infinite caritatis Modo cogitatē qͦt gut tas ſanguinis xp̄us ꝓ nobis dedit. Pri mo adhuc puer in circūciſione ⁊ in prima gutta redemit nos. Idem in ſecunda. ⁊cͣ Scd̓o in nocte paſſionis qͦt guttas ſang uinis emiſit. Luc̄. xxij. Factus eſt ſudor eius ⁊cͣ. quelibet gutta fuiſſet p̄ciuꝫ ſuffi ciens. Tercō qn̄ fuit adductus in domo pylati ⁊cͣ. Quarto qn̄ fuit coronatꝰ ſpi nis totū caput fluit ſanguīe. Quinto qn̄ fuit crucifixus in manibꝰ ⁊ pedibꝰ qͦt gut te ſanguinis cadebāt ſuꝑ caput ꝟginis Marie. Iteꝫ qͦt lacrimas qͦt guttas ſu doris qͦt labores dū iret predicādo. Iō non dicit empti eſtis ſꝫ redempti.i. pluri es empti. Ideo apl̓us. habemus redēp P quē tionem nō dicit empcōeꝫ ꝑ ſanguinē eiꝰ et remiſſionem pctōꝝ ẜm diuicias gr̄e eiꝰ Domica prīa poſt octa. paſ. Sermo īa que ſuꝑhabundauit in nobis. ad Epheẜ prīo. Ecce prīa racō quare xp̄us eſt pa ſtor bonꝰ. qꝛ oues ſuas emit p̄cioſe. Moraliter hic penſari p̄t ſi tanti valorꝭ eſt aīa ⁊ xp̄s tantū preciū dedit ⁊cͣ. quō quilibet debet animā ſuā cuſtodire. Quo mō eſt dignus magͣ reprehenſione ille qͥ ꝓ aliqua vtilitate mūdana. vel pro aliqͦ bono terreno ꝯſequēdo dat animā ſuam dyabolo peccādo mortaliter. qꝛ tūc aīa venditur dyabolo modico p̄cio ſuꝑbie. l̓ auaricie ⁊cͣ. de alijs pctīs tunc aīam care a xp̄o emptā das ꝓ tam vili p̄cio. Dica tur parabola de mercatore ditiſſimo qui in nundinis expoſuit totā ſuam pecuniaꝫ et emit vnā precioſā margaritā ⁊ dedit illā vxori que poſuit ad burſā ſuaꝫ ⁊ tnͣſ iuit quedā mulier portās lactucas ⁊ de dit illam ꝓ lactucis nunqͥt iudicatis vos ipſaꝫ fore ſtultā vel fuiſſe. Simil̓r vos eſtis in tali vel in hac fatuitate. Iſte mer cator eſt xp̄us qui veīt de celo ad forum et feriā huius mūdi ⁊ emit p̄cioſiſſimaꝫ margaritā ſcꝫ animā ꝓ qua dedit totum ſuū ſanguine ⁊ cōmiſit eam mihi meā/ ti bi tuam. Uetula cum lactucis tranſiens eſt temptacō dicēs. O qualis delectacō etcͣ. Et quādo ſibi conſentꝭ tūc tradis ſi bi margaritaꝫ.i. anima. verbi gracia. quā do temptacō temptat te de vana gloria ſuꝑbia ⁊ f. de alijs peccatis. tunc vendis animam. vel quādo ꝓ modico lucro iu ras falſe. Alij dant pro modica delecta tōne ſicut luxurioſi. Alij pro vno pran dio vel tacia vini vt guloſi frangendo ie iunia. Alij ꝓ vna dormicōne vt accidio ſi quādo dimittūt miſſam ⁊cͣ. Ideo ſcpͥ tura dicit Deutro. iiij. Cuſtodi temetip ſū et animā tuam ſollicite ſcꝫ ne redeat ī ſeruituteꝫ dyaboli. Quādo reuertetur mercator.i. xp̄us in morte hodie vel cras Quid dicet vobis Uidēte gͦ quomodo eſt cauendū a peccatis. Dicit ille doctor Leo papa in ſermone paſſioīs dnī agno ſce O xp̄iane dignitateꝫ ⁊cͣ. Dico ſe cūdo bonus paſtor xp̄us cuſtodit. oues ſuas ſtudioſe. Iam videtis quomodo qͦ libet dominꝰ qui habet oues in terra vbi ſunt lupi bene cuſtodit. Sic facit xp̄s de xp̄ianis ne a lupis inferni deuorētur. De hoc dicit ipēmet in ſecūda parte euangeli Marcenarius autem qui non eſt paſtor/ Aº Exl̓. etcͣ. vſqꝫ me mee vbi ponit differenciam vaatē ⁊ fūꝫ inter verum paſtorem ⁊ mercenariuꝫ Nota quomō domini qui habent oues ī ⁊t fgˣ. 4 deſertis dant duas cuſtodias ouibus ſcꝫ C paſtorem ⁊ canem contra lupum latran ẜao F tem. Sic xp̄us ad cuſtodiam ouium ſua A rum dat duas cuſtodias ſcꝫ paſtoruꝫ ⁊ miniſtrorum. Paſtores ſūt ſancti ange li. Unde doctrina eſt ſacre theologie ꝙ qͥ libet ab ortu natiuitatis ſue habet angelū ad cuſtodiam deputatū. Dic practice qn̄ debet mulier parere. xp̄us in celo vocat vnum angelum nomine ſuo. Quia omī bus eis nomina vocat dicens. Commit to tibi filiū vel filiā cuſtodias ⁊cͣ. Pro les naſcendo ꝑ prius recipitur ꝑ angelū in manibus angeli id eſt in cuſtodia ⁊ di ligencia qͣꝫ obſtetricis quantumcunqꝫ ſit preſto. Ex quo ſequitur ꝙ nunqͣꝫ aliqua mulier parit ſine obſtetrice. Dicit Iero nimus ſuꝑ illo verbo angeli eoruꝫ.i. ho minū ſemꝑ vident faciē patris mei qui ī celis eſt. Math̓. xviij. Dic̄ hic gloſa Ie ronimi. Magna eſt dignitas animaruꝫ vt vnaqueqꝫ habeat ab ortu natiuitatis ſue bonū angelū ad cuſtodiaꝫ deputatū Nota vnaqueqꝫ nullꝰ dn̄s dat vnū paſtorē cuilibet oui ſꝫ mittit. c. vel. cc. vni paſtori. xp̄us ꝟo tm̄ diligit aīas ꝙ cuili bet dat ſuū paſtoreꝫ ſiue cuſtode. Ecce quō cuſtodit oues. Cogitate h̓ ⁊cͣ. ſi rex hr̄et oues ſicut antiqͥtus habebāt dauid et alij reges ⁊ diceret militibꝰ ſuis ⁊ ba rōnibꝰ ꝯmitto vob̓ illas oues deſerti vt ip̄as cuſtodiatꝭ quō indignarent ip̄i nec haberēt pacīaꝫ. ⁊ ſcī angeli quoꝝ minor paſche Sermo I Dnīca.i. poſt octa eſt maior qͣꝫ ſit hic papa rex vl̓ imꝑator reputant ſibi ad honorē ꝙ deus velit eis cōmittere creaturas quas deus fecit ad ymaginem ⁊ ſimilitudinē ſuā ⁊ redemit ſanguine ſuo. ⁊ regratiant deo. nec vnqͣꝫ angelus deſeirt creaturaꝫ ſibi cōmiſſam vſqꝫ ad mortē quā tunc ducit ad ꝑadiſū ſi ſit ꝑfecta vel ad purgatoriū vel ip̄aꝫ dimittit in manibꝰ demonū ſi ſit impeni tens ⁊ mala. de hoc Dauid Angelis ſu is mandauit de te ut cuſtodiant te in om nibꝰ vijs tuis. Nota vniuerſaliter ī om nibꝰ. ⁊ ꝑ mare ⁊ ꝑ terrā ⁊cͣ. Moraliter habetis hic doctrinā qn̄ habetis aliquaꝫ temptationem vel occaſionē peccandi. ꝙ cogitetis pn̄tiā angeli. Nullus enim furꝭ faceret furtū alio vidente nec luxurio ſus luxuriā. Cogita ꝙ angelus ſemper te videt ⁊cͣ Idem Bern̄. In quolibet angulo ⁊ quolibet diuerſorio da reuerē tiam angelo ⁊ noli pn̄te eo facere ꝙ me pn̄te facere nō auderes Scd̓o xp̄s ad cuſtodiā ouiū ſuaꝝ dat canes qui latrāt contra lupos inferni. Sꝫ canes ſunt om nes qͥ habent officiū p̄dicandi. Magis enī timent ⁊ terrent demones clamore et latratu p̄dicatōnis qͣꝫ lupi latratu ca nū maior dignitas eſſe talem miniſtruꝫ et cane̓ qꝛ eſt officiū apl̓icū ouiū xp̄i qͣꝫ eſſe patriarchā vel ꝓphetā. Auctoritas Iob in perſona chriſti crucifixi d. Nunc derident me iuniores tꝑe quoꝝ non dig nabar patres ponere cum canibꝰ gregis mei Iob. xxx. Nota nunc ſcꝫ in articulo paſſionis derident me iuniores tꝑe ſcꝫ iudei qui tunc erant quoꝝ patres ſūt pa triarche ⁊ ꝓphete nō dignabar ponere cū canibꝰ gregis mei ſcꝫ cū apl̓is. quia maio ris dignitatꝭ fuerūt apl̓i ⁊ viri apl̓ici qͣꝫ priarche ⁊ ꝓphete. Nota ergo quō ē ma gnū officiū p̄dicatoris ⁊ cū quāta dilige tia exercendū. viriliter latrando. Ideo dauid pͣsͣ. lxvij. dixit dn̄s ex baſan cōuer tam ꝓfundū maris vt inungatur pes tu us in ſanguine. lingua canū tuoꝝ ex ini micis ab ip̄o. Nō dixit dn̄s ex baſan id ē ex cōfuſione cōuertā.ſ. pctōre. cōuertā in ꝓfundū maris.i. amaris cōtritōnibꝫ Et quō fiet iſtud. Rn̄dit dauid. vt intingat̉ pes tuus ſcꝫ corpus in ſanguīe ſcꝫ paſſi onis. Et lingua canū tuoꝝ ſcꝫ p̄dicato rū de xp̄i paſſione p̄dicantiū. Ex inimicꝭ ſupple liberant̉ oues ab ip̄o ſcꝫ xp̄o ⁊ n̄ virtute p̄dicatōis Moralit̓ modo ca nes dati a xp̄o ad cuſtodiā ouiū fecerūt pace cū lupis inferni. Iō oues male cu ſtodiūt̉. Nota hic ꝑabolā de yſopo de ca nibꝰ et lupis volentibꝰ bellare. Quidaꝫ lupus antiquus qͥ multa viderat ⁊ audi uerat dixit. rogo ꝙ ante p̄liū ꝑmittatꝭ me loqui cū canibꝰ Qui dixit canibꝰ magnū malū erit vobis bellare nobiſcū. qm̄ vel eritis victi ⁊ ſic male ꝓ vobis. vel victo res. Et ſi morimur vos ꝑditis vitā qꝛ nobis mortuis nō indigent vobis hoc au dito canes diſſil̓auerūt ⁊ fecerūt pacem Significatū huiꝰ parabole eſt bonū. lu pi ſunt demones. canes autē predicato res qui debent bellare ſed pacem fecerūt quia iam predicatores non latrant con tra demones pro cuſtodia ouium. Sed vt videantur clerici aut habeant familia ritates peccunias ⁊cͣ predicāt doctrinas poetaꝝ ⁊ non xp̄i. Ideo iam verificatur illud Iſaie. lvi. Omnes beſtie agri veni te ad deuorandum vniuerſe beſtie ſal tus ſpeculatores eius ceci omnes neſci erunt vniuerſi. canes muti non valen tentes latrare. videntes vana. dormien tes ⁊ amantes ſomnia. ⁊ canes puden tiſſimi ⁊cͣ Ideo deuorāt lupi ſcꝫ demo nes oues. Si dicat mirū ē ꝙ aliqͣ ouis ꝑeat quia habet angelū cuſtodē ⁊cͣ. Rn̄ deo ꝙ deꝰ ꝑ angelos cuſtodit oues. ſed nō cogit liberū arbitriū. xp̄s p̄cipit. ange lus vero cōſilium dat ⁊ inducit ſed nō cogit. verbi gratia xp̄us vt dominus et paſtor principalis precipit humilitateꝫ Domica prīa poſt octa paſ Bermo iii et angelus te inducit ad eandē/ ſi es ita malus ⁊c̄ ꝙ non vis credere xp̄o p̄cipi ente nec angelo cōſilianti. ſed vis facere ſuꝑbia pompa. Ite de alijs virtutibus et vicijs oppoſitis. Ecce qͣre ꝑduntur o ues xp̄i qꝛ nolunt ſtare ſub cura ſeu regi mīe paſtoris Ideo dauid. Erraui ſicut ouis que perijt ⁊cͣ Dico tercio ꝙ boni tas paſtoris xp̄i on̄dit in hoc ꝙ oues ſu as paſcit copioſe ſcꝫ in ſacramento alta ris. Multū enī ē qn̄ dn̄s ꝑmittit come dere oues in orto ſuo. multomagis qn̄ ī ſua menſa et de ſuo pane. plus facit xp̄s ouibꝰ ſuis qͣſi ꝑmittit comedere in domo ſcꝫ eccl̓ia ⁊ in menſa ſua ſcꝫ altari qͥbus dat non pane ſed corpꝰ ſuū in cibū ⁊ ſā guinē ſuū in potū. nō vnū fruſtū ſed to tu corpꝰ. De hoc dicit euangeliū. Sicut nouit me pr̄ ⁊ ego noſco pr̄eꝫ ⁊ aīaꝫ meā pono ꝓ ouibꝰ meis. dic̄ hic gre. ꝙ hͦ dic̄ de ſacramento altaris fecit xp̄s ꝙ monu it. on̄dit ꝙ iuſſit. bonꝰ paſtor aīam ſuaꝫ ꝓ oubꝰ ſuis poſuit vt in ſacramēto nr̄o corpꝰ ſuū et ſanguine verteret ⁊ oues qͣs ſt redimerat carnis ſue alimento ſaciaret De iſta paſtura ꝓphetia Ezech̓. xxxiiij. Hec dicit dn̄s ego paſcā oues meas in montibꝰ iſrael in paſcuis vberrimis pa ſcam eas in montibꝰ excelſis. ſcꝫ in tribꝰ ſubſtātijs altiſſimis q̄ ſunt in hoſtia con ſecrata. vn̄ altior mons ſeu creaturaᶠ mū di corꝑalis ⁊ melior eſt corpꝰ ih̓u xp̄i qd̓ ibi eſt in hoſtia Math̓. xxvi. Accipi te ⁊ manducate hoc ē corpus meū dixit xp̄s in cena apl̓is. Secūdꝰ mons altiſ ſimus ſuꝑ om̄es creaturas ſpūales meli or ⁊ excellentior ē aīa xp̄i q̄ ibi ē etiā in hoſtia cōſecrata ꝑ naturalē cōcomitātiā Tercius mons altiſſimꝰ qꝛ de oībus ſubſtantijs liquoroſis melior ⁊ excellen cior ē ſanguis xp̄i qͥ ibi eſt ꝑ naturalem cōcomitātiā. Io n̄ dant̉ vͦobis in calice. Itē ſuꝑ om̄es creaturas corꝑales ⁊ ſpi rituales ⁊ liquores ē diuinitas q̄ ē tota in hoſtia cōſecrata. ecce qͣlis bolus. Ec ce qͣre dicit ego paſco oues meas ⁊cͣ Moraliter ſi ergo vultis eſſe cū angel̓ in paſcuis ꝑadiſi cōicate quolibet āno in paſca bn̄ parati al̓s nunqͣꝫ recipiemī ī pa radiſo ⁊ eſt magna rō. ꝙ qui nolunt reci pere xp̄m in domo ſua non recipiantur a xp̄o in paradiſo. Amen amen dico vo bis niſi manducaueritis carnem filij ho minis ⁊ biberitis eius ſanguinē non habe tis vitam in vobis Ioh̓. vi. Qui auteꝫ cōicant recipiunt̉ a chriſto. dicente dig num eſt quia me recepiſtis vt te recipiā in domo mea Math̓. xxv. Euge ſerue bone ⁊ fidelis ⁊cͣ. Nota ꝙ ſicut quoli bet anno xp̄s debet recipi ſacramentalit̓ Sic in qualibet dn̄ica debet recipi ſpūa liter in miſſa in qua ſacerdos ip̄m. reci pit ſacramentaliter. ⁊ totus populꝰ ip̄m reciꝑe debet ſpūaliter. Ideo dicit ſacer dos in cōicando refecti cibo potūqꝫ cele ſti ⁊cͣ Non dicit refectus qꝛ ſicut omīa membra corꝑis reficiunt̉ cibo ab ore ſū pto. Sic de corꝑe eccleſie oīa membra coniuncta reficiunt̉ ⁊cͣ Dic quō ſeruatꝭ quatuor cōditionibꝰ debent xp̄m recipere in miſſia ſpūaliter in dn̄ica Prima ne ſint potati pͥma ad Corinth̓. xi. Cū con uenitis ad māducādū inuicē expeccate.ſ. nō bibatis qn̄ ⁊cͣ Scd̓a vt ſint in con feſſiōe qꝛ qn̄ hō inuitat̉ ſꝑ debet eſſe in manuū ablutōne Dauid. ppl̓us eiꝰ ⁊ o ues paſcue eiꝰ introite portas eiꝰ ſcꝫ ec cleſie in cōfeſſiōe. Nō dicit in epl̓a vel ī euāgelio. Tercia ne loquent̉ in eccleſia Pdꝓhs hec dicit dn̄s deꝰ ſcūs ſi reuertamī ⁊ qͥ eſatis ſalui eritis in ſilentio ⁊ in ſpe erit fortitudo vr̄a Iſa. xxx. Nota ſi reuerta mini ſcꝫ a laboribꝰ ⁊ negocijs tꝑalibus. Quarta ne recedāt qͦuſqꝫ dat cōgeries bn̄dictōis iuxta illud Deutro. xxxij. date magnificentiā deo nr̄o. dei ꝑfecta ſūt ope ra ⁊cͣ. Dico qͣrto ꝙ xp̄s tanqͣꝫ bonꝰ pa ſtor oues ſuas collocat ſecure. Sicut pa Domica i. pꝰ octa. paſce Sermo i ſtor in ſero collocat oues ſuas ⁊cͣ. Ideꝫ dicit xp̄s de hoc qͣrta ꝑsᶻ euangelij. Ali as oues habeo qͥ nō ſunt ex hoc ouili ⁊c̄ vſqꝫ in fine. vn̄ bona gens video ꝙ voſ qͥ habetis oues in monte in paſcuis cum venit nox ponitis eas in aliquo ouili ne lupi deuoret eas. Sic̄ facit ih̓s de nobis qn̄ venit veſper ſcꝫ dies mortis. ih̓s col locat aīas in ꝑadiſo ſi bn̄ vixerūt ne lu pus id eſt dyabolꝰ eas deuoret Et loqͥt̉ xp̄s angelis di. Alias oues habeo ſcꝫ hoīes ⁊ mulieres ⁊ illas oꝫ me adduce re ſcꝫ ꝑ innocētiā vel ꝑ obedientiaꝫ vel ꝑ pnīam. Quile ſeu locus ouiū haꝝ vbi in nocte mortis ſecuriſſime requieſcant eſt celū empirreū ſcꝫ ſocietas angeloꝝ et fit vnū ouile ⁊ vnꝰ paſtor. ⁊c̄ ¶ De eadem dn̄ica ſermo ſecundꝰ. Iet vnuꝫ oui le ⁊ vnꝰ paſtor Ioh̓. x. In preſenti ſermone iuxta moti uum thematis volo vobis p̄dicare ⁊ de clarare quo aīe ſancte collocant̉ ⁊ ordi nant̉ in paradiſo ⁊ ſi vultis tenere bonā vitā ſcietis cū qͥbꝰ angelis eritis colloca ti in paradiſo. Credo ꝙ erit materia deo gratioſa ⁊ acceptabilis ⁊ nobis ꝓficuo ſa ⁊ meritoria. Sed pͥmo ſalutet̉ virgo maria. Pro huiꝰ verbi declaratōe ⁊ ve niendo ad materiā p̄dicandā. Sciendū ꝙ inter antiqͦs doctores ⁊ magiſtros fu erūt due magne q̄ſtiones de ordinatio ne aīaꝝ ⁊ angeloꝝ in ꝑadiſo. Queſtio pͥma erit de p̄eminētia. ſcd̓a de reſidētia Prima de p̄eminentia. vtꝝ angeli in celo ſint ſuꝑiores ⁊ altiores anīabꝰ vel ecōuerſo vel ſint equales Scd̓a de re ſidentia an angeli om̄es in gloria ſint ad dexterā xp̄i ⁊ aīe ad ſiniſtra vel per oppo ſitum vel ſi ſtant ſimiles. hec queſtiones erant difficiles ad ſciendum ſed chriſtus eas declarauit. Rn̄dendo ad vnā que ſtionę quā ibi fecerunt iudei de qua lo quunt tres euangeliſte ſcꝫ Math̓. xxij. Mar. xij. Luc. xx. Dic hyſtoriā de que ſtione facta xp̄o de muliere que habuit ſeptē viros in reſurrectōe cuiꝰ eſſet vxor Quibꝰ xp̄s rn̄dens dixit Filij huiꝰ ſecu li nubūt ⁊ tradūt̉ ad nuptias illi vero qͥ digni habebūt̉ ſeculo illo nō nubūt neqꝫ ducut vxores neqꝫ enī vltra mori pote runt equales enī angelis ſunt Luc. xxij. patet rn̄ſio ad pͥmā q̄ſtionē de p̄eminen tia ꝙ angeli nō ſunt ſuꝑiores aīabꝰ nec ecōuerſo ſꝫ aīe ⁊ angeli ſunt eqͣles ſcꝫ in puritate dignitate ⁊ gl̓ia. Scd̓a que ſtio ē de reſidentia q̄ patet ex alia xp̄i re ſponſione quā fecit iudeis dicēs. Erratꝭ neſciētes ſcripturas neqꝫ virtutē dei In reſurrectōe enī neqꝫ nubūt neqꝫ nubetur ſed ſicut ſūt ſic̄ āgeli dei in celo Mat. xxij Nota lyſicut ē aduerbiū ⁊ dicit ſimilitu dine. ergo angeli nō erunt ad dextram ⁊ aīe ad ſiniſtra vel ecōuerſo ſꝫ erūt ſiml̓ ⁊. hoc dicit themaꝓpoſitū fiet vnū ouile.ſ. de hoībꝰ bone vite ⁊ de angelis ſub vno paſtore ſcꝫ xp̄o regnāte ſuꝑ oēs. Mo do ex doctrina xp̄i ⁊ apl̓i pauli ⁊ iohan nis euangeliſte qui hoc viderunt ex xp̄i o ſtenſione eis facta nos ſcimus ordinatō nem ꝑadiſi quō ſūt ibi nouē ordines an geloꝝ vt exp̄ſſe hoc ponit Dyoniſius qͥ habuit a Paulo quos ordines btūs fo hannes vocat plateas ⁊ platee ciuitatis aurum mundum tanqͣꝫ vitrū perluciduꝫ Apocalip. xxi. Nota corporalem pul chritudinem plateaꝝ Intantū ꝙ ſi poſ ſet videri ⁊cͣ̄. In prima platea ſunt an geli ſic dicti ⁊ de iſto ordine quilibet no ſtrum habet vnum angelū ad cuſtodiaꝫ deputatū vbi ſunt plures qͣꝫ ſūt in mun do folia arborū dicit ſanctꝰ Tho. ꝙ ſi cut quātitas continua iſtoꝝ inferioꝝ nō eſt niſi punctus reſpectu quantitatis celi paſce Sermo i Domica i. pꝰ octa. Sic quantitas diſcreta reꝝ mundanaꝝ nihil eſt reſpectu quantitatis diſcrete il loꝝ qui ſunt in celo ⁊ in hac prima pla tea ē capitaneus raphael. Scd̓a platea altior eſt archangeloꝝ capitaneus ē ga briel. Tercia platea eſt pͥncipatuū ca pitaneus ē michael. Ecce michael vnꝰ de pͥncipibꝰ pͥmis Quarta oībꝰ p̄dictꝭ excellētior ē poteſtatuū neſcit̉ qͥs eſt ibi capitaneus qꝛ deus nō reuelauit niſi de p̄dictis tribꝰ Quinta pulchrior ē vir tutū Sexta dn̄ationum Septima thronoꝝ. Octaua cherubin. Nona oībꝰ alijs maior nobilior ⁊ pulchrior ſe raphin. Aīe aūt collocant̉ q̄dā in pͥmo ordine q̄dam in ſecundo ⁊cͣ. Nulla aūt eſt ſuꝑ om̄es ordines angeloꝝ niſi ſolū xp̄s cū virgine maria matre a dextris eꝰ Iero. non ē fas credere aliquē ſanctorū oēs ordines angeloꝝ tranſcendere niſi ſolū virgo maria de qua dicit eccl̓ia. Ex altata es ſancta dei genitrix ſuꝑ choros angeloꝝ ad celeſtia regna Et ſic fit in ce lo empirreo vnū ouile ⁊ vnꝰ paſtor. Modo declarabo vobis que aīe vadūt in pͥmo ordine ⁊ que in ſecundo ⁊cͣ. Et dum ego dicā quilibet veſtrū cogitet de ſe ⁊ videat ſi teneat talem modū viuen di. vn̄ ſicut ſunt in celo nouē platee ſeu ordines angeloꝝ. Sic ſunt in hoc mūdo nouē modi bone vite correſpondentes noue ordinibꝰ angeloꝝ ⁊ qͥ ſunt in pͥmo gradu bone vite collocant in primo or rimꝰ modus ſeu gradus dine ⁊cͣ. bone vite ē afflictio pnīalis ſcꝫ de pecca tis de quibꝰ nullus ſe p̄t excuſare facere pnīam ꝓ tꝑe conuerti ad deū. cōteri cū ꝓpoſito non redeundi ad peccata. Confi teri vitare occaſiones peccandi affligere carnem aliquo modo vel ieiunio vel ci licio vel diſciplinis ⁊cͣ qꝛ occaſione car nis peccamus. Tales quando decedūt facta condigna penitentia quia alias cō plebitur in purgatorio quando talis eſt in articulo mortis ſubito angelꝰ cuſtos aſcendit in celum Et xp̄s interrogat que noua licet ſciat oīa tamen ip̄e interrogat iuſtū ⁊ impiū pͣs. x. Rn̄dit āgelꝰ dicēs dn̄e modo ſunt tot anni ꝙ vos cōmiſi ſtis mihi talē ⁊ modo eſt in articulo mor tis ⁊ dn̄e vixit ſic ⁊ ſic ⁊cͣ. Et virgo gau det ⁊ dicit filio fili honorandus ē exquo amore vr̄i fecit hoc ⁊ non ex vana gl̓ia. Tūc xp̄s vocat michaelē dicēs ꝙ vocet angelos ⁊ mittat ad ſociandū ⁊ liberan dum a demonibꝰ de hoc auctoritas. Si fuerit ꝓ eo angelus loquens ut annūcti et homīs equitatē miſerebit eiꝰ ⁊ dicet libera eum vt non deſcendat in corruptō nem Iob. xxxiij. hoc videntes ⁊ ſcientes filij veſtri parui petunt ꝓ gr̄a a chriſto vt honorent patrem vel matrem ⁊cͣ. Et de ſcendunt cum angelis ut hoc ptꝫ ex mul tis miraculis. Anima ſtatim ſentit pre ſentiam angeloꝝ ⁊ ſeparata a corꝑe ſta tim videt angelos ⁊ animas ⁊ cognoſcit̉ omnes ſalutat eos dicens. O angeli be nedicti ⁊ vnde hoc mihi. deinde vocat fi lios nominibꝰ dicens ⁊ vbi eſt frater tu us maior. Reſpondet in inferno eſt No ta quomodo de magnis pauci ſaluantur quia ſunt pleni ſuperbia ⁊cͣ. Quāuis ani ma dum eſt coniuncta carni non poteſt videre niſi carnalia vel corporalia ⁊cͣ de inde aſcendunt in celum ⁊ anima aſcen dit in medio angeloꝝ ad inſtar nobilis ſponſe que in die nuptiaꝝ aſſociatur a ba rōnibus ⁊cͣ de hoc auctoritas. Factum ē vt moreretur mendicus ⁊ portaret̉ ab angelis in ſinū abrahe id eſt in gloriā pa radiſi Luc. xvi. Et quando ſunt in porta paradiſi portarij apperiunt ⁊ intrant. et ſtatim in prima platea fit magnum fe ſtum ab angelis. Auctoritas. Dico vo bis ꝙ gaudium eſt coram angelis dei ſuper vno peccatore penitentiam agen te Luc. xv. bis ponit̉ aucͣtas ī dicto cap. qꝛ gaudent tam angeli qͣꝫ etiam ſancti octa. paſ. Sermo iii Dommīca prīa poſt Quanto ergo magis gaudent ⁊ angeli et ſancti ſuꝑ vno peccatore pnīam com plente ⁊ celū introeunte. Deinde anīa venit vſqꝫ ad xp̄m ⁊ ibi coronat̉ ab ip̄o xp̄o. Ꝙ qualis honor. Auctoritas. Iu ſti inꝑpetuū viuēt ⁊ apud dn̄m eſt mer ces eoꝝ ⁊ cogitatio eoꝝ apud altiſſimū ideo accipiunt regnū decoris ⁊ dyade ma ſpei de manu dn̄i Sap̄. v. Quantū gaudet rex in die coronatōis ſue qn̄ co ronat ab ep̄o q̄ coronatio nihil eſt reſpe ctu illiꝰ corone que amitti nō p̨̄t. Tunc aīa coronata dicit xp̄s collocet in ordīe angeloꝝ in cathedra. ergo bonū ē facere pnīam de pctīs Id̓o xp̄s. pnīam agite appinquabit enī regnū celoꝝ Mat. iiij. Secūdꝰ gradus ſeu modus bone vi te eſt melior ſcꝫ deuotio ſpūalis ꝑͤ addi tionē qꝛ vltra afflictōem pnīalem hn̄t deuotōem ſpūalē q̄ eſt melior. Rō qͥa melior ē aīa qͣꝫ corpꝰ. Afflictio pnīalis tangit corpꝰ. ſed deuotio ſpūalis tangit aīam que eſt melior corꝑe. Spūs ē qui viuificat. caro non ꝓdeſt qͥcqͣꝫ Ioh̓. vi. corpus enī oīa bona habet ab aīa ſcꝫ vi dere audire ⁊cͣ. Deuotio ſpūalis eſt qn̄ homo libenter ⁊ cū gaudio facit ſpūalia vt orare. Qn̄ religioſi ⁊ clerici dicūt ſu um officiū deuote diſtincte ſurgunt ad matutinas de nocte qͦs dicunt in memo riā paſſionis ſeu captōis xp̄i. Idē d̓ alijs horis canonicis. Secꝰ de illis qui dicūt matutinas albas vel rubeas nec cele brant niſi ꝓ peccunijs. Ide de deuotiōe ſpūali ſeculariū facere orōne quolibet die deuote nō induendo ⁊cͣ audire miſ ſam ⁊ ſermones in dn̄ica cū ſilentio con fiteri ⁊ cōicare ⁊cͣ. Qn̄ tales decedunt collocant̉ in ſecūdo ordine ſcꝫ archāge loꝝ ẜm practicā pͥus dictā ⁊ fit eis ma ior honor qꝛ vltra afflictione pnīalem habuerūt deuotionē ſpūalē ⁊ in quali bet platea fit magnū feſtū dicēdo. felix dies. felix hora. felix tempꝰ felix mora in qua pnīam cōpleuiſti cantando. Rō eſt qꝛ decet ꝙ qͥ in hͦ mundo magis appxīat deo ꝙ etiam in alio ſit ꝓpinquior. Ideo dicebat dauid. Ecce qui elongāt ſe a te ſcꝫ ꝑ indeuotionē ſpūalem ꝑibunt ī cor pore ⁊ aīa. Mihi aūt adherere deo ſcꝫ ꝑ deuotionē ſpūalē bonū eſt ps. lxxij. Tercius modꝰ eſt melior ſcꝫ miſeratio fraternalis ſemꝑ intelligit ꝑ additōneꝫ qn̄ vltra afflictōem ⁊ deuotionem ſpūa lem hn̄t miſerationem fraternalem. Di cunt doctores theologie. ꝙ bonū ſit ie iuniū qd̓ eſt afflictio. Melior eſt oratio que eſt deuotio. Sed melior eſt elemo ſina que eſt miſexatio fraternalis. Quā do homo cōpatit pauperi tūc dat ſibi de corde qn̄ iuuat eum dando ſibi cibū vel potū tunicā ⁊cͣ tunc dat ſibi elemoſinaꝫ de burſa. Dic modum dandi elemoſinā portando peccunias in manu ⁊cͣ. Sic̄ eī vitatur vana gloria in te ⁊ verecundiā paupere Seneca. Nihil carius emit qͣꝫ qd̓ precibus obtinet̉. Cogitate ꝙ qn̄ vadatis ad eccleſiā vadatis ad petendū elemoſinam a chriſto ⁊cͣ vel ſanitatem vel pacem. Ideo date ⁊ dabitur vobis vel mutuando ſine vſura. vnde in aliquo caſu maior elemoſina eſt mutuare qͣꝫ da re ⁊cͣ. Item ſecrete mittere pauꝑibus verecundis bladū vel vinū vel veſtes. Item puellis ad maritandum. Itē ſol uēdo ꝓ captis qn̄ tales moriūt aīa col locat̉ cū maxīo honore ī tercō ordīe.ſ. pͥn patus non ſine rōne ergo dixit xp̄us. Be ati miſericordes qm̄ ip̄i miſericordiā cō ſequentur Math̓. v. Quartus mo dus oībꝰ alijs p̄dictis melior ē paciētia virtualis. Rō quia ſunt multi qui libent̉ faciunt penitentiam ⁊ orant deuote ⁊ fa ciunt elemoſinas ſed in aduerſitate neſci unt habere pacientiā qn̄ deus dat eis a liquā tribulationem qꝛ omīa mala pene ſunt a deo vt infirmitates quas habe mus ⁊ paupertatem patienter ſuſtinere paſce S Domica i. pꝰ octa. i nō indignari in corde murmurari cōtra deum de hoc dico vobis mirabile de illo ſancto hoīe Iob ditiſſimo qui habe bat. vij. filios nobiles ⁊ tres filias. ſeptē milia oues mille boues tria milia came los qͥngentas azinas ⁊ multas poſſeſſio nes ⁊ redditꝰ ⁊ vna die ꝑdidit oīa Dic practice quō veniebāt ſerui nūcciantes ſibi quō caldei ceꝑant boues ⁊cͣ. Qui in fine pacienter rn̄dens dixit. Nudꝰ egreſ ſus ſum ⁊cͣ Dn̄s dedit dn̄s abſtulit. ſit nomē dn̄i benedictū Iob. pͥmo ⁊. ij. ca. Et qn̄ vos ꝑditis vnū aīal vel aliud qͥd Maledicis ⁊cͣ iō patient̉ ſuſtinete. hic eſt dei virtus q̄ vocat̉ magna Actuum viij. Qn̄ tales decedūt collocant ī quar to ordīe altiores michaele.ſ. ī ordīe po teſtatuū cū tāto honore ꝙ nō ſufficiunt verba ad expͥmendū ſꝫ cogitate Iō apl̓s pacīa vobis nccͣia ē ſcꝫ ꝓ iſta gl̓ia habē da vt volūtate dei facientes reportetis ꝓmiſſionē ſcꝫ illiꝰ gl̓ie ad Hebre. x. Quintꝰ modꝰ melior eſt. Cocordātia ꝓximalis q̄ ē maior. Rō qꝛ habere pati entiā in hoc qd̓ deꝰ facit eſt de neceſſitate facere virtute qꝛ nō potes te vindicare de deo ſed de iniurijs q̄ fiūt a ꝓxīo de quo hō p̄t ſe vindicare ⁊ velle vindictā ꝓpt̓ deū hec ē magna virtus qn̄ nec indigna tur in corde nec auffert verbū īmo orat ꝓ eis qn̄ tales decedūt collocant̉ ī qͥn to ordine ſcꝫ virtutū. Cogitate q̄ feſta fiūt in qd̓libet ordine qn̄ tranſit ⁊cͣ. Io apl̓s. Si fieri p̄t qͣꝫtuꝫ ex vobis eſt oībꝰ hoībꝰ pacē hn̄tes nō voſmeip̄os deffē dentes.i. vindicantes Cariſſimi ſed da te locū ire. Scriptū eſt enī mihi vindi ctā ⁊ ego retribuā dicit dn̄s ad Roma xij. ⁊ Deutro. xxxij. Nota ſi fieri p̄t ſcꝫ qͣꝫtū eſt ex ꝑte vr̄a requirendo pacē etiā ſi eſtis iniuriatus qꝛ ibi eſt meritū. Sex tus modꝰ alijs melior ē p̄ſidētia hūana lis ſcꝫ p̄latoꝝ eccl̓ie ⁊ dn̄oꝝ tꝑaliū hec eſt maior. Rō qꝛ nō ſolū reſpicit vtilita tem ꝓprie ꝑſone vt alij qͥnqꝫ modi p̄dicti ſed vtilitatē etiā totius ppl̓i ſibi ſubiecti qꝛ non ſolū gubernat ſe bene in perſona ſua ⁊ virtuoſe ſed etiā totū ppl̓m ſibi cō miſſum. v̓bi gr̄a de bono papa ⁊cͣ vſqꝫ ad rectorē ⁊ de bono imꝑatore vſqꝫ ad rectore ciuitatis qn̄ habuit iuſtū tituluꝫ etcͣ. Et qn̄ ſūt in dominio nō ſolū guber nant ꝑſonā in afflictōe pnīali ⁊ deuōtio ne ſpūali ⁊ miſeratōne fraternali ⁊ ī pa cientia virtuali ⁊ cōcordia ꝓximaliʸ īmo vltra hoc regunt ppl̓m in iuſticia qꝛ neca more nec odio nec peccunia faciūt contra iuſticiā. Cōtentat de ſuis redditibꝰ non faciūt oppreſſiones ⁊cͣ. Idem de p̄latis eccleſiaſticis corrigūt peccata notoria. qꝛ ex p̄dictis ſecretis q̄ non cadunt ī iu dicio hoīm ſed dei nō punit̉ ciuitas ſiue cōmunitas. qn̄ tales decedūt collocāt̉ cū magno feſto ⁊ honore in ſexto ordīe ſcꝫ dn̄ationū. dic quō ſit ſibi magnū fe ſtū in qd̓libet ordine tranſeundo. dicit virgo maria filio magnū feſtū debet fieri qꝛ tot anni ſūt ꝙ nullꝰ deſcendit de tali bus qꝛ oēs ſe male gubernāt. Dic de il lo qͥ pꝰ morte apparuit amico ſuo dicēs ſit:dͣ fuiſſem de numero p̄latoꝝ nō fuiſ ſem de numero ſaluādoꝝ. Iō dic̄ ſcrip tura. ſi delectamī ī ſedibꝰ ⁊ ſceptris. o re ges ppl̓i diligite ſapīaꝫ ut in ꝑpetuū reg netꝭ diligite lume ⁊cͣ Sap̄. vi. Septīꝰ ſꝑ aſcēdēdo ē maior ſcꝫ pauꝑtatꝭ apl̓i calis qn̄ amore xp̄i hō deſpicit ⁊ dimit tit oīa bona tꝑalia ⁊ ē ita philocaptꝰ d̓ pauptate ꝙ nihil vult hr̄e niſi ncc̄itatē ⁊ ꝓcurat honorē dei ⁊ ſaluatōeꝫ aīaꝝ. qn̄ tales decedūt cū magnis honoribꝰ collo cant̉ ī ſcptīo ordīe.ſ. cū thronis aucͣtas beatꝰ petrꝰ ꝓ ſe ⁊ ꝓ alijs de vita apl̓ica q̄ſiuit a xp̄o d. Ecce nos relinqͥmꝰ ⁊cͣ. Mat. xix. Rn̄dit xp̄s. Amen dico vo bis ꝙ vos qui ſecuti eſtis me in regene ratione cū ſederit filius hominis in ſede maieſtatis ſue ſedebitis ⁊ vos ſuper Domica prīa poſt octa paſ Sermo iii ſedes Lucas dicit ſedebitis ſuꝑ thronoſ iudicantes duodecī tribꝰ iſrael Luce. xxij Octauꝰ gradꝰ melior ē ſapientia di uinalis qn̄ vltra pauꝑtatē apl̓icā hn̄t ſa pientiā diuinā ⁊ ſunt illuminati ⁊ in ſe hn̄t intellectū claꝝ ⁊ illumināt alios in veritate fidei catholice p̄dicādo cōtra te nebras pctōꝝ. qn̄ tales decedūt collo cant̉ in octauo ordine ſcꝫ cherubin qͥ int̓ p̄tat̉ plenitudo ſcīe Aucͣtas. Qui docti fuerint fulgebūt qͣſi ſplendor firmamen ti ⁊ qͥ ad iuſticiā erudiūt multos qͣſi ſtel le imperpetuas eternitates Dan̄. xij. Nonꝰ gradꝰ oībꝰ alijs ſupradictis me lior ē caritas ſuꝑnalis. Quia maior ho rū ē caritas pͥma ad Corin. xiij. Sunt a liqui ſꝫ pauci ita ardentes ⁊ inflāmati in amore dei ꝙ oēs ſūt igniti ꝙ nihil aliud volūt nec deſiderāt niſi deū amore eius oēs labores ſūt dulces ſꝑ deſiderāt eē cū xp̄o. Un̄ ſi deꝰ diceret eis adhuc oꝫ per annū expectare ⁊ viuere ī md̓o. Rn̄ derēt o dn̄e ⁊ qͣre nō ſtatī ⁊cͣ. Nota cō tra illos qͥ fugiūt mortalitates exemplo d̓uoꝝ captoꝝ iuſtꝰ gaudet qn̄ d̓r ſibi ꝙ exeat de carcere ſecus de illo qͥ ē cōſcius ſibi ⁊cͣ. Idē ſi pauci ſūt ita ardētes niſi de vanitatibꝰ mūdi vt miles de pulchro equo. ſacerdos de pulcro benefidio. reli gioſus de aliquo libro ſꝫ nō de libro vite ſcꝫ xp̄o. mulieres de pulcra veſte vl̓ or natu. laboratores de pulcra poſſeſſione vel vinea. Inflāmatꝭ vos de iſtis miſe rijs ſtatī dimittendis ⁊ nō curatꝭ de iſtis bonis ꝑpetuis de xp̄o de virgīe maria d̓ ſanctis ⁊cͣ. qn̄ tales decedūt cū honore et feſtis indicibilibꝰ collocant̉ ī nono or dine ſcꝫ ſeraphinoꝝ. Dicat̉ quō illa aīa eleuat̉ a ſanctis angelis vt depingitur de magdalena cū canticis ⁊ inſtrumētis et angeli reſpiciūt ꝑ ſeneſtras ſuas ⁊ ip̄am ſalutāt dicēdo. O benedicta dies ī qua incepiſti ſeruire deo. Iō apl̓s ſuꝑ oīa ca ritatē habete qd̓ ē vinculū ꝑ fectōis ad Collo. iij. Auiſetis vos qꝛ niſi teneatis alique modū viuēdi de nouē p̄dictis nō intrabitis ꝑadiſum qꝛ nō ſunt alij modi bn̄ viuendi. Ecce quō ſit vnū ouile ⁊ v nus paſtor ⁊cͣ. ¶ De eadem dn̄ica ſermo tercius. eccata noſtra ip̄e ꝑtulit in corꝑe ſuo ſuꝑ li gnū pͥma cano. Pe. ij. Ser mo nr̄ erit de fructu paſſiōis xp̄i ſcꝫ vitā di deſtruendi ⁊ expellendi pct̄a. ſꝫ primo ſalutet̉ virgo maria ⁊cͣ. Uerbū ꝓpoſitū hꝫ ſubtilitatē ⁊ difficultatē in theologia Iteꝫ volo ip̄m declarare dupliciter in tellectū ẜm duas rōnes ꝓpter qͣs xp̄us pctā nr̄a ꝑtulit in corꝑe ſuo ſuꝑ lignuꝫ Prima ꝑ ſatiſfactionē generaleꝫ ⁊ hoc vt peccata p̄terita ſint indulta. Secūda ꝑ inſtructionē virtualē ⁊ hoc vt peccata futura ſint defenſata ⁊ ꝓpulſata vel eie cta. Ideo dicit thema pctā nr̄a ip̄e ꝑtu lit id eſt ꝑfecte tulit. Dico pͥmo ꝙ xp̄us ꝑtulit pctā nr̄a in corꝑe ſuo ſuꝑ lignum crucis. ꝓ ſatiſfactionē generali iō vt p̄te rita dimitterent̉ qꝛ onꝰ et pena quā nos debebamus portare ꝓ noſtris peccatis ip̄e portauit. Pro declaratōe dic̄ caſum de cōitate ſeu in vniuerſitate q̄ cōmiſit crimē magnū cōtra ſuū principem ⁊ do minū ꝓpter qd̓ fuit data ſnīa cōtra eā cō dempnatōis vel ꝙ ſi infra certū tempꝰ mille milia floꝝ. ſoluerēt ⁊ nō poterant nec centū vel ꝙ hoīes ⁊ mulieres ⁊ ꝑue ri ſuſpederent. Sed venit hō qͥdaꝫ di ues ⁊ ſoluit principi pro vniuerſitate et ſic illa cōmunitas fuit libera a pena ⁊ ſo lutione. Sic de facto domini noſtri ihe ſu chriſti. Nam tota vniuerſitas ſeu cō munitas generis humani exprimi hoīs et alioꝝ poſt obligata erat. ⁊ data ſen tentia fuerat contra eū in iudicio diuino octa paſ Bermo iii Domīca prīa poſt vel ꝙ ſatis facerent deo vel ꝙ ſuſpendē tur in furca inferni. Et totū genꝰ hūa nū non poſſet deo ſatiſfacere ꝓ vno pec cato mortali. Rō qꝛ pctm̄ cōtta. deū fa ctū eſt infinite offenſe ꝓpter dignitatem dei qui offendit̉. Unde offendere labo ratorē eſt pctm̄ ſꝫ magꝭ pctm̄ eſt militeꝫ maius pctm̄ comitē ⁊ ſic aſcendendo in finitū ꝙ offēdit̉ deꝰ. Sed venit ille di ues hō xp̄s portans infinitū theſaurū in gazophilatio corꝑis ſui dicens deo pa tri pater comꝑatior huic vniuerſitati ꝙ omēs ſuſpendant̉ ad que pr̄. fili ſicut ſuꝫ miſericors eternaliter eſſentialit̓. ita ſum et iuſtus Iō ⁊cͣ. Et filiꝰ iō pater ego ſal ua. ego ſolus ſuſpendat ī furca crucis ne aliquis mihi credens ⁊ obediens ſuſpen dat in furca inferni ⁊ placuit deo patri Iō xp̄s ſoluit p̄ciū ſanguinis de capite ꝑ coronā de manibꝰ ⁊ pedibꝰ ex clauis etc̄. Ecre quō pct̄a nr̄a ſcꝫ p̄terita ipſe xp̄s ꝑtulit ꝑ ſatiſfactionē ⁊ redemptōeꝫ generalem ut dimittant̉. De hoc aucto ritas. xp̄s ſemel ꝓ pctīs nr̄is mortuꝰ eſt iuſtꝰ ꝓ iniuſtis vt nos offerret deo mor tificatos quidē carne viuificatos aūt ſpi ritu prima Petri. iij. Nota viuificatos ſpū. Sūt hic due q̄ſtiones. Prima di ceret aliqͥs qͣlem redemptōem fecit xp̄s cū tn̄ adhuc tot dānent vt infideles iu dei ⁊ agareni ⁊ multi alij Scd̓a que ſtio de nobis xp̄ianis. Si xp̄s ſufficient̉ et habundant̉ redemit nos ⁊ ꝓ nob̓ ſol uit p̄ciū qͥd ergo oꝫ me ſoluere ⁊ facere pnīam de peccatis meis. exquo xp̄s ha bundant ſoluit. Quare ergo cōfeſſores dant pnīam. hic dico iſtā veritatem ꝙ xp̄ꝰ ſufficienter ⁊ habundant̉ īmo ⁊ ſu ꝑhabundant̉ ſoluit ꝓ oībꝰ pctīs p̄teritꝭ pn̄tibꝰ ⁊ futuris q̄ pn̄t fieri nō ſolū pro pctīs xp̄ianoꝝ īmo etiā oīm infideliū n̄ ſolū ꝓ iſto mūdo īmo etiā ꝓ mille milia mundis ſi eſſent aucͣtas Ip̄e ē ꝓpiciatio ꝓ pctīs nr̄is nō ſolū ꝓ nr̄is tm̄ ſed etiā ꝓ totiꝰ mundi ſupple pectatis pͥma Io han. ij. Rn̄deo ad q̄ſtiones. ꝙ licet p̄ci um redemptōis ſit ſolutū habundanter ꝓ oībꝰ ⁊ ſuꝑhabundant̉ tn̄ oꝫ ꝙ illa re demptio vel ſolutio ſit aliquo mō appli cata qd̓ fit duplicit̓ vel ꝑ lotionē baptiſ malē vel ꝑ afflictōnē pnīalē. De pͥmo qn̄ aliqͥs baptizat ꝑuus vel adultꝰ. q. d. xp̄s ſoluit iō venio ad baptiſmū gau dens de ſua ſolutōne ⁊ in ſignū huiꝰ re cipio baptiſmū. tali nihil oꝫ ſoluere pro pctīs ſuis etiā ſi feciſſet oīa peccata mun di nullā oꝫ ſibi facere pnīam. Exquo di ues hō ſoluit ꝓ cōitate. Si vos qͥ eſtis de cōitate ꝓteſtatis dicēdo nolo gaude re illa ſolutione remanetꝭ in illa obliga tione. Ita faciūt infideles ut iudei ⁊ aga reni. Sed ſi vos ꝓteſtatis et dicitis ꝙ vultis gaudere illa ſolutōe nō remanētꝭ obligati. pꝫ rō qͣre iudei ⁊ agareni dam nant̉. Diceret aliqͥs qͣre ſolutio ⁊ redem ptio xp̄i executat ⁊ applicat nobis ꝑlaua mentū aque baptiſmalis dicat̉ quō xp̄s fuit lauatus ⁊ baptiſatus in ſanguine. ſꝫ qꝛ hō nō p̄t lauari in illo ſanguine xp̄i. Iō lauat hō in ſignū illiꝰ lauationis ſā guinis xp̄i virtute cuiꝰ lauamentū aque baptiſmalis hꝫ virtutē ⁊ efficaciā lauā di aīam. Ecce qͣre dicit aucͣtas xp̄s mor tuus eſt ⁊cͣ vt nos offerret deo ſcꝫ per baptiſmū pꝫ ſolutio ad pͥmā q̄ſtionem. Ad ſcd̓am q̄ſtionē de nobis xp̄ianis qͥd dicemꝰ ꝙ ſi xp̄s habundant̉ ⁊ ſuꝑ habundant̉ ſatis fecit ꝓ nobis. Quare ergo dicit cōfeſſor ſoluatꝭ ſatis faciendo pnīam ⁊cͣ. Rn̄deo hic ⁊ dico ꝙ in pͥma applicatōe ſolutionis xp̄i ꝑ baptiſmum quē recepit nō oꝫ ꝙ vos ſoluatis aliqͥd ſcꝫ faciendo pnīam de pct̄īs. Sꝫ qꝛ pꝰ baptiſmū iteꝝ vos obligaſtis ad ſuppli cium inferni ex pct̄īs q̄ poſt baptiſmū fe ciſtis. Iō oꝫ ꝙ iteꝝ vob̓ applicet̉ illa ſo lutio ⁊ redemptio xp̄i nō ꝑ baptiſmum qꝛ nō hꝫ virtute niſi ſemel. Sic nec xp̄s Dn̄ica j. pꝰ octa. paſche Sermo. III. non eſt mortuus ꝓ nobis niſi ſemel id̓o oportet ꝙ applicet̓ nobis per afflictionē penitencialē. Quoniā ſicut xp̄s ſenſit do lores in paſſione ita nos in pn̄ia debemꝰ ſentire dolores in corpore noſtro ieiunā do cilicium portando orando vigilando diſciplinando ſe ⁊cͣ. Sic applicat̉ in nob̓ ſcd̓o modo. Et ſicut xp̄us in paſſione ha buit multos dolores. ſic iſte modus pn̄ie poteſt iterari multociens quia tociens qͦ tiens. Ideo qn̄ aliquis d̓t nolo confiteri nec facere penitenciā talis eſt vt iudeus qͥ dicit nolo gaudere de xp̄i ſolucione ⁊ re dempcione ꝓpter hoc mōdo vult recipere baptiſmū. Idē de īpenitente ⁊ licet hoc nō dicat ore. hoc tamē dicit facto ⁊ opere patet pͥma rō ¶ Dico ſcd̓o ꝙ xp̄s ꝑtulit peccata mundi in corpore ſuo ſuꝑ lignuꝫ crucis ꝑ informacionē vel inſtructionem virtuale. ⁊ hoc vt peccata futura vitent. Dic qͦmodo oīa peccata mortalia mūdi includunt̉ ⁊ reducunt̉ ad ſeptem peccata mortalia q̄ dicūt capitalia ꝓpter hͦ dn̄s nr̄ iheſus xp̄s in cruce fecit ſeptē opera ⁊ in qͣlibet opere dedit nobis exemplū ⁊ in ſtruccione vitandi vnū peccatū mortale ¶ Primū opus notabile qd̓ xp̄s fecit ē quia qn̄ debuit poni in cruce ipſemet vo luit ſe denudare qꝛ nullus poterat eū co gere ſi voluiſſet Eſt hic queſtio quare ſic nudus voluit crucifigi quia ſicut videtis nullus malefactor ſuſpendit totus nudꝰ Cū ergo xp̄s eſſet nobilis homo de gene re dauid ⁊ hoc iudeis erat notū quare er go voluit nudari. Reſpondeo ꝙ hoc fecit xp̄s vt daret nobis exemplū ⁊ inſtructio nem vitandi ⁊ expellendi a nobis vnū pec catum mortale qd̓ dicit peccatū auaricie voluit nudari anteqͣꝫ ſe poneret in lecto crucis dando exemplū ꝙ ſi tenetis aliqͥ d per auaritiā vel per rapinā coactā vt dn̄i tēporales vel maiores cōtra minores vel per furtū ſecretū vt faciunt vaſalli cōtra dn̄os ⁊ cōtra eccleſiā retinendo decimas vel pͥmicias ⁊cͣ. vel per vſuram vt faciūt vſurarij mutuādo vel emēdo ⁊cͣ. vel per fraudē vt faciūt aliqͥ mercatores vel per calūpniā vt faciūt iuriſte iudices aſſeſſo res aduocati ꝓcuratores vel ꝑ retencionē vt faciunt dn̄i qͥ retinent ſolidatas ſeruo rum vel heredes bona defunctoꝝ vel alij retinendo rē inuentā vel qͦcunqꝫ mō. Si vis ſaluari fac̄ vt xp̄s. Unde anteqͣꝫ po uas te in loco ꝑ infirmitatē denuda te vt xp̄s ſatiſfaciendo ⁊ reſtituēdo. O qualis inſtructio ꝓ vſurarijs qͥ dicunt cōfeſſori pater dimittā ī teſtamēto vt heres ſatiſ faciat ⁊cͣ. Non credas te ex hoc euadere dapnacione eternā exquo tu non vis ſa tiſfacere in vita tua licet dimittas ī teſta mento quia tua voluntas eſt nō ſatiſface re ſi viuis ⁊ condēpnas filiū vel heredeꝫ qͥ etiā nihil faciet de ſatiſfactione vt pa tet ad oculū de omnibꝰ īmo dicet ipſe fe cit vſura ⁊ furta ⁊ dicit ꝙ ego ſatiſfaciā bene faciā ⁊cͣ. Ideo multi ſunt in hoc de cepti de diuicijs taliū d̓t ſcpͥtura ſancta. de mercedibꝰ meretricis cōgregata ſunt ⁊ vſqꝫ ad mercēde meretricis reuertent ſuꝑ hoc plangā ⁊ vlulabo vadā ſpoliatꝰ ⁊ nudus Michee. pͥmo/ Nota de nerce dibus meretricꝭ. hec meretrix eſt auaricia q̄ ōnibꝰ ſe cōmunicat ⁊ dn̄is tꝑalibꝰ ⁊ p̄ latis ⁊ eccleſiaſticꝭ religioſis ⁊ clericis iu deis ⁊ agarenis pecunie ergo de malo iuſ to de mercedibꝰ meretricis reuertent̉ qꝛ qn̄ moriunt dep̄dant ex auaricia. pͥmo a ſcutiferꝭ amicis ⁊ ꝑentibꝰ ⁊cͣ. Ide de pre latis clericꝭ ⁊ religioſis. Quia de merce de meretricꝭ ſcꝫ ſymonie ꝯgregata ſunt ⁊ vſqꝫ ad mercede meretricꝭ reuertet Qꝛ collectores totū recipiūt ⁊cͣ. Remediuꝫ eſt ergo illd̓ ꝙ d̓t ꝓpheta ſuper hoc ſcꝫ ma lum qd̓ feci congregando pecunias plan gam ꝑ contricionē ⁊ vlulabo ꝑ cōfeſſio nem vadā ſpoliatꝰ ⁊ nudus ꝑ ſatiſfactio nem. Si ergo aliquis veſtrū eſt indutus iſta mala veſte auaricie denudet ſe vt xp̄s ne dāpnet. ¶ Scd̓m opus notabile ꝙ FF paſche Sermo. III. Dn̄ica.I. pꝰ octa. xp̄s fecit fuit conclauacio. poſtqͣꝫ fuit de nudatus dixerunt ſibi iudei ponas te hic ⁊ clauabimus manus ⁊ pedes ⁊ poſuit ſe ſuper lectū crucis aſperū ⁊ durū. Cogi tate cū quanto dolore fuit illa conclaua do quia manus ſūt neruoſe ⁊ etiā pedes Eſt hic queſtio quare hoc. Quia omnes doctores theologie dicunt ꝙ minimꝰ do lor ſuus ſuffeciſſet ex cōiunctione diuini tatis quare ergo voluit tot dolores ſuſti nere. Reſpondeo ꝙ hoc fecit vt daret no bis exemplū vitandi peccatuꝫ luxurie qd̓ ſit ad delectandū corpus vt cogitet luxu rioſus dolores corporis iheſu xp̄i quos voluit ꝓ eo ſuſtinē vt dicat gͦ nolo delec tari ⁊cͣ. Nota ꝙ xp̄s in cruce in qͥnqꝫ par tibus ſui corporis maxime ſuſtinuit dolo res ſcilicet ¶ Prima in toto corpore quādo iacuit ſuꝑ crucem duram Scd̓a in clauacōne manus dextre Tercia ſiniſtre Quarta pedis dextri Quinta ſiniſtri Quare hoc. Rn̄deo ꝙ ad exemplum vi tandi qͥnqꝫ ſpēs luxurie. ¶ Prima dicit̉ ſimplex fornicacio ⁊ iſta eſt minor. Die quid eſt ⁊ ꝗmodo dicunt multi qd̓ nō ſit peccatū ⁊cͣ. Et detur rō de filiabꝰ regꝭ ⁊cͣ ¶ Scd̓a ſpēs eſt adulteriū quādo alter ipſoꝝ vel ambo ſunt de matrimonio qꝛ iā eſt maius peccatū quia nō ſolum ſit in iuria deo ſꝫ etiā ꝓximo. ¶ Tercia ſpēs dicit̉ inceſtus qn̄ eſt ibi affinitas carnal̓ vel ſpūalis iā eſt maiꝰ peccatū ¶ Quar ta ſpes eſt ſacrilegiū quādo ꝑſona eſt ſa crata quia religioſus vel dericus vel mo nialis maius peccatū facit quia contra vo tum ſuū facit ⁊cͣ. ¶ Quinta ſpēs contra naturā tā magnū peccatū eſt ꝙ nō debet noīari. cōtra natura eſt quādo fit tali mo do ꝙ non poteſt ſequi generacio qͦmodo cunqꝫ fiat. Ecce qͣte xp̄s in qͥnqꝫ locis ſui corporis voluit ſuſtinere dolores vt hec qͥnqꝫ ſpēs peccati luxurie vitentur. Ideo apoſtolꝰ. Qui xp̄i ſunt vt xp̄iani carnem ſuā crucifixerūt cū vitijs ⁊ cōtupiſcent ijs Ad gal̓. v. ¶ Terciū opus notabile xp̄i fuit in cruce ꝓpiciatio. poſtqͣꝫ fuit crucifixꝰ erexerūt cruce. Cogitate dolore tocius corporis qd̓ ſolū in clauis pendebat Tūc xp̄s vidit deū patre ad recipiendū vindi ctam de crucifixoribꝰ filij ſi filius voluiſſꝫ ꝓ quibꝰ xp̄s orauit dices. pater dimitte illis quia neſciūt quid faciūt. Luce. xxiij. Nota h̓ exemplū ⁊ inſtructione qua dat nobis qꝛ non ſolū noluit ipſe recipere vin dictā ſꝫ nec ſuſtinuit ꝙ alius ſcꝫ pater re ciperet ꝓ eo vindicta. quare hoc. Reſpon deo ꝙ ad dandū exemplū vitandi pecca tum ire ſeu vindicte. qd̓ peccatū multū ⁊ nimis regnat in mundo. Dicunt enī non nulli per caput vel per corpus dei ego me vindicabo ⁊cͣ. Quid dices in iudicio qn̄ xp̄s dicet tibi quare nō remiſiſti morteꝫ patris vel filij ⁊cͣ. Si diqis dn̄e quia cer te malo modo ⁊ iniuſte fuit interfectꝰ ⁊cͣ ⁊ cū falſo ꝓceſſu ſentenciatꝰ. Dicet xp̄s ⁊ nunqͥd ego qͥ ſum dn̄s rex ⁊ papa ma lo modo iniuſte ⁊ cū falſo ꝓceſſu fui ſen tenciatꝰ ⁊ tamen peperci. Dic̄ contra ali quas mulieres duriores hominibꝰ. quid dicetis cū virgo maria remiſerit mortē filij ſui qͥ tantū ⁊ plus valebat qͣꝫ filiꝰ ve ſter. ⁊ quādo audiuit ꝙ filiꝰ pepercit etiā ⁊ ipſa pepercit. ⁊ quando videbat illos qͥ crucifixerāt filium ſuū ſalutabat eos di cens. dominꝰ ſit vobiſcū quia dyabolus erat cū eis. ideo orabat ꝓ eis. oportet re mirtere. Unde dicit xp̄s Mathei. xviij. Pater meus celeſtis tradet vos torto ribus ſi non remiſeritis vnuſquiſqꝫ fratri ſuo de cordibus. ⁊ ad epheſeos quarto. Eſtote benigni inuicē miſericordes do nantes inuicem ſicut ⁊ deus in xp̄o dedit vobis. Nota benigni in loquendo miſeri cordes in remittendo ſicut deus in xp̄o. ſcꝫ exiſtēs ī cruce donauit vobis exēplū Qn̄ica Ipꝰ octa. paſche Sermo iii ¶ Quartū opus fuit coronacio. Dic qͣ modo iudei portauerūt coronā ſpineam quā ſibi īpoſuerāt in domo ſua ⁊ dixerūt Rex veni hūc ⁊ ponemꝰ tibi coronā quā mereris. Quare voluit ſic coronari. Re ſpondeo vt daret nobis exēplū ⁊ inſtruc tionē vitandi peccatū ſuperbie. Suꝑbꝰ enī cōiter vadit capite erecto. ſꝫ humilis vadit capite dimiſſo ⁊ ſtat ſimplicit̓. Su perbus enī pompoſe ⁊cͣ. cōtra quos dicit ſcpͥtura. Ue corone ſuperbie ebrijs effra ym ⁊ flori decidāt glorie exultacōnis eiꝰ. Iſaie. xxviij. Nota ve corone ſuperbie. Quemadmodū corona habet qͣtuor flo res lilij. Sic corona ſuperbie venit in ca pite ex qͣtuor. Flos ante. ſuꝑbia ex gene re. flos retro. ſuperbia ex bonis ſpūalibꝰ. flos a dextris. ſuperbia de officio vel digni tate. flos a ſiniſtris. ſuperbia q̄ venit ex bo nis tēporalibꝰ ſiue ex diuicijs. Ebrijs ef fraym. qd̓ interp̄tat creſcens vel habun dans Quoniā ſuꝑbia venit vel ex habun dancia bonoꝝ. ideo faciūt vanitates vel ebrietate ambicionū ⁊ honoꝝ. Et ſic licꝫ ſint pauperes oīa expēdūt in vanitatibus ornamentoꝝ. Ideo maria ꝟgo cōmen datur de hūili capite. Canticoꝝ. iiij. Ꝙ pulchra es amica mea oculi tui colūbaꝫ nō falconū qͥ hincinde reſpiciunt. ſequit̉ abſqꝫ hoc qd̓ intrinſecus latet ſcꝫ humili tas cordis Item thobie quarto. A ſuper bia iniciū ſumpſit omnis ꝑdicio ſcꝫ ange loꝝ ⁊ hominū vt patet ī lucifero ⁊ in pri mis parentibꝰ qͥ pͥus peccauerūt ꝑ ſuper biam qͣꝫ gulā. Nota in legēda ſcī lodoui ci regis q̄mō mr̄ ſua docuit eū ſextꝭ ferijs nō portare crinilia Et dic ꝯͣ illos qͥ ornāt ſe perlis. ¶ Quintū opus xp̄i fuit pota cio. Quia xp̄s in cruce ꝓpter ꝑdicionem ſanguinis ⁊ ꝓpter malā nocte quā habue rat ⁊ ꝓpter calorē habuit ſitim ⁊ clamauit dices. Sicio ⁊ tn̄ ſciebat bene potum ſibi dandū ⁊ licet petet potū etiā dederūt ſi bi qͥbū. Menſa fuit arundo. Mappa fo lia. Cibus ſpongia. potus acetū. Quare hoc. Rn̄deo vt daret nobis exemplū vi tandi peccatū gule Cogitandū eſt quale prandiū fuit datū dn̄o noſtro iheſu xp̄o. ideo de cibis noli recipere niſi neceſſitatē Idē de vino bene limphato ⁊ nō come dere in dominica ante miſſā maiorē. Ra cio quia qͥ habet loqͥ cū rege vel papa ⁊cͣ. Item ſeruare eccleſie ieiunia. Item non bibere in taberna ſꝫ in loco veſtro. perſona guloſa ſemper vel frequent̉ eſt luxurioſa Ideo ſunt tot mali eccleſiaſtici ī mundo quia d̓t beatus Bernhardus ꝙ guloſis perſonis ⁊ ebrioſis viuere caſte eſt maiꝰ miraculum qͣꝫ ſuſcitare mortuos. Ideo xp̄s Attendite ne grauent̉ corda veſtra in crapula ⁊ ebrietate Luce. xxi. ¶ Sextū opus xp̄i notabile fuit ſpūalis occupacō Quoniā exiſtens viuus in cruce. cōtinue orauit. Dicit Iheronimꝰ cui fuit reuela tum ꝙ dixit. x. ps. ⁊ incepit. Deus deus meus reſpice in me ⁊cͣ. vſqꝫ ad pſalmū. In te dn̄e ſperaui vbi dicit̉. In manus tuas dn̄e cōmendo ſpiritū meum. Dixit decē pſalmos vbi ſunt centū qͥnquaginta verſus in cōmendacionē pſalterij in quo ſunt centum qͥnquaginta pſalmi. Nota quare xp̄s ſic voluit occupari. Reſpon deo vt daret nobis exemplū ⁊ inſtructio nem vitandi peccatū accidie ne ocioſe di mittamus repus tranſire nobis conceſſū ad operandū. non ſolum teporaliter ſed ſpūaliter orando. Dic modū orandi de uote. Ocioſi ſunt multi qͥ creduntur eſſe diligentes. Dic qͦmodo iudicat ille ocio ſus qui in ſero non portat lucrū. licet la borauerit per totā diem. ſꝫ qui portat lu crum in ſero dicit̉ diligens. etiaꝫ ſi fuerit ſedens per totā dieꝫ. Sic in ſero mortis oportet nos ire ad portā paradiſi. Et di cet xp̄s cuilibet videamꝰ quid portas de quo viues hic quid lucratus es. Si non portas lucrū meritoꝝ bonoꝝ operū. di cet xp̄s in quo expendiſti tot annos quos FF.ij. paſche Germo I Dn̄ica ii pꝰ octa. tibi conceſſi Reſpondes dn̄e in laboribꝰ mūdanis ⁊cͣ. tales iudicabunt̉ ocioſi apd̓ xp̄m. qͥ tamē hic iudicant diligentes apd̓ mundū. diligentes iudicabunt̉ tunc apd̓ xp̄m illi qͥ orant audiunt miſſas ſermo nes ⁊cͣ. qui in ſero portabunt manus ple nas theſauro meritoꝝ qͥ cū gaudio reci pientur a xp̄o. ocioſi vero mittent̉ ad hoſ pitale miſeroꝝ ſcꝫ infernū. Id̓o d̓t ſcpͥtu ra. Quodcunqꝫ poteſt manꝰ tua inſtant̉ operare quia nec opus nec rō nec ſcientia nec ſapientia erunt apud inferos quo tu ꝓperas Eccleſiaſtes. ix. ¶ Septimū opꝰ xp̄i in cruce fuit lanceatio. Dic quomodo poſt morteꝫ vnus militū lancea aperuit latus eius. Iohānis. xix. Quare voluit hoc fieri. Reſpondeo ꝙ ad dandū nobis exemplū ⁊ inſtructione vitandi peccatuꝫ inuidie. Alia vulnera voluit xp̄s recipere dū viueret. ſꝫ vulnus lateris poſt mortē Racio quoniā alia peccata mortalia oīa habent qͥd boni vel apparens bonū. Dic verbi grā de omnibꝰ Primo de ſuperbia quia delectabile videtur ſuperbo quādo honorat ⁊cͣ. ⁊ ſic de alijs. Sed peccatum inuidie nullā habet racionē boni totū eſt mors quia inuidia nō eſt niſi dolor de bo no alterius qͥ in corde conſiſtit licet etiaꝫ oſtendat̉ lingua. Quoniā cor inuidi ha bet linguā diffamatrice. Unde ſi homo loquit inuido de aliqua bona ꝑſona. ſta tim dicitꝭ non cognoſcitꝭ eā ſicut ego ⁊cͣ. Item de alijs plagis xp̄i exiuit ſolū ſan guis. de iſta ſanguis ⁊ aqua Racio qꝛ in uidus caleſit gaudendo de malo ꝓximi. ideo exiuit aqua ad refrigerandū. ſecūdo frigeſcit in amore ⁊ bono ꝓximi. ideo ſan guis exiuit ad calefacienduꝫ. Ideo dicit ſcpͥtura. deponentes omnē maliciā ⁊ om nem dolū ⁊ ſimulacionē ⁊ inuidias ⁊ om nes detractiones. ſicut modo pͥmogeniti infantes lac concupiſcite vt in eo creſcatꝭ in ſalutē. pͥma petri ſcd̓o. lac ſcꝫ caritatꝭ ⁊ dilectionis. Concupiſcite ⁊cͣ. ¶ Dominica ſecunda poſt octauas paſche. Sermo pͥmus. uid ē hoc quod dicit nobis. Modicū videbitis me ⁊ modicū nō videbitis me Ioh̓. xvi. Sermo noſter erit de ſancto euuāgelio. ⁊ habebimꝰ multas bonas doctrinas Sꝫ ſalutet̉ virgo maria ⁊cͣ. Sanctū euuan gelium hodiernū continet quoddā pium plamentū ⁊ gracioſū. quod fuit int̉ xp̄m ⁊ diſcipulos ſuos in nocte paſſionis In qͦ ſit mētio nō ſolū de xp̄i paſſionē ſꝫ etiā de eius reſurrectione ⁊ aſcenſione. Id̓o hoc euuangeliū legit̉ modo inter reſurrectio nem ⁊ aſcenſionē. In quo ẜm ꝙ videbitꝭ dicitur ſepcies modicū non ſine miſterio Ideo recepi ꝓ themate. Quid eſt hoc ꝙ dicit nobis ⁊cͣ. Quoniā in nocte paſſio nis xp̄s dixit modicū ⁊ non videbitis me ⁊cͣ. vſqꝫ ad patrē. ¶ Primū notat tem pus paſſionis quia tunc modicū ideſt tri bus diebus nō viderunt eū. modicū tem pus fuit quia ſolum per qͣdraginta horas. durauit. ¶ Scd̓m modicū fuit a reſur rectione vſqꝫ ad aſcēſione̓. ⁊ de iſto dixit. Et iteꝝ modicū ⁊ videbitis me. ¶ Ter cium modicū fuit quia diſcipuli ipſū nō intelligentes dicebant adinuicē. Quid ē hoc ꝙ dicit nobis modicū neſcimus quid ⁊ nō hVn loquit̉. ¶ Quāctū quādo eis declarauit dicens de hoc queritꝭ inter vos quia dixi 4ajꝯ vobis modicū ⁊ non videbitis me ⁊ iteꝝ modicū ⁊cͣ. Dicatur ſimilitudo mulieris ꝑturientis. quia tēpus partus videt̉ ſibi longū ꝓpter dolores. licet ſit modicū Sic poſtqͣꝫ terra peperit filiū dei per reſurrec tionem glorioſā gaudebitꝭ ⁊cͣ. patet eu uangeliū ad litterā In quo patet ꝙ ſepci es dicit̉ modicū. Mirū eſt qͦmodo tam paruo ꝑlamento tociens dicit̉ modicū. Ideo habemꝰ racionē querendi ⁊ facien di queſtionē thematis. Quid eſt hoc ꝙ dicit nobis ⁊cͣ. In quo dominus noſter Dn̄ica. II. pꝰ octa. paſche Sermo. I. iheſus xp̄us oſtendit ſecrete ꝙ nos habe mus modicū de ſeptē bonis ſpūalibus q̄ debemus habere. Primo habemꝰ modicū de diſcretione vel cognicione intellectuali Scd̓o modicū de deuocione ſpūali Tercio modicū de dilectione fraternali Quarto modicū de afflictionē pn̄iali Quinto modicū de ſubiectione diuinali Sexto modicū de miſeracōne ꝓximali Septimo modicū de duracōne ꝟtuali. Ecce racio moralis quare tociens dicit modicū. Quibꝰ declaratis habemus re ſponſionē ad thema qd̓ dicit Quid eſt h̓ ꝙ dicit nobis modicū; ¶ Quantuꝫ ad pͥmū habemꝰ modicum de diſcrecione in tellectuali quia vt beſtie gubernamꝰ nos. quia ſcimꝰ cognoſcimꝰ corporalia ⁊ carna lia que tangunt carnē ſꝫ non ſpiritualia q̄ tangunt animā. verbi gracia quia ſtatim ſentimus lapidē in ore quando comedi mus legumina ⁊cͣ. ſꝫ non ſentimꝰ ſaxum dyaboli in anima quādo recurrimus ad diuinos ⁊cͣ. ſtatim ſentimꝰ calorē febris corporalis ſꝫ non febrē luxurie. Itē ſta tim ſentimꝰ modicū puluerꝭ in oculo ſed non terrā auaricie ⁊c̄. Itē ruſticus bene ſcit qͦt ſolidi ſunt in vno floreno ſꝫ non qͦt ſunt p̄cepta dei ⁊cͣ. Item mulieres bene ſciunt cantaciones ⁊ ſortilegia ⁊ cōiuracō nes ſꝫ non ſciunt Credo in deū ⁊cͣ. Ideo xp̄s Iohānis. xij. Adhuc modicū lumē eſt in vobis ⁊cͣ. Nota modicū lumē ſcꝫ diſcrecionis ſiue cognicionis intellectua lis. Quantū ad ſcd̓m habemus modi cum de deuocione ſpūali. quia cū modica deuocione facimꝰ ſpūalia vt ieiunia ora ciones. Sed totā diligenciā ⁊ feruorem ſpūs ponimꝰ in rebus tēporalibus. Dic qͦmodo deus diuiſit totū tēpus in ſeptē diebus. de quibꝰ dedit nobis ſex ad labo randū ⁊ lucrandū ⁊ retinuit ſibi ſeptimū die vt ꝓ anima laboremꝰ ⁊ adhuc non vult totū Nam in die ſunt. xxiiij. hore da ſolum vnā deo audiendo miſſā alias ho ras poteris dare ad placita corporis lici ta ⁊ honeſta. Sed de iſto tēpore modicū damus deo frangēdo feſta ⁊cͣ. Unde in ebdomada ſunt. clxviij. hore ⁊ de iſtis ſo lum datur vna deo in miſſa modicū eſt ⁊ expecta vſqꝫ ad benedictionē/ quid facitis non niſi loqui de mercancijs ferijs quid dicit̉ de papa de rege ⁊cͣ. videt̉ vobis ſi habemꝰ modicū de d̓uocione ſpūali quia quaſi nihil īmo defraudamꝰ deū de ſuis regalibꝰ quia neſcimꝰ ſeruare feſta. Ad intelligendū hoc peccatū. Nota parabo lam de rege diuidente gallina cum ſuis qͥ ſolum ſibi retinuit caput. Qui recepe runt de manibꝰ regis caput gallinę ⁊ ip ſum dederunt canibꝰ. Sic gallina dr̄ eb domada cuiꝰ caput eſt dies dominica ⁊ datur per nos canibus.i. demonibꝰ ⁊cͣ. Ideo quia nos deū defraudamꝰ frauda mur ab eo quoniā modicū ꝓficiunt agri noſtri. Dic qͦmodo ꝓficiunt omnia nr̄a magis extempore dei ipſum dando deo qͣꝫ ex noſtrꝭ laboribꝰ quia ex fraude feſti uitatum veniunt ſiccitates tēpeſtates la pides ⁊cͣ. de iſto modico auctoritas Oc cupacio magna creata eſt omnibꝰ homini bus ⁊ iugū graue ſuper filios adam a die exitus de ventre matris eoruꝫ ⁊cͣ. vſqꝫ in diem ſepulture. Sequit̉ modicū tanqͣꝫ nihil in requie. Eccleſiaſtici. xl. Nota iu gum graue eſt labor ſex dieꝝ ebdomade qui incipit a die natiuitatis ⁊ durat vſqꝫ ad diem mortis. In quo die mortuꝰ mo redit in vterū matris ſcꝫ terre que e modo grauida modicū in requie ſcꝫ ſpi rituali qͣſi ad nihilū venit patet. Primū modicū cum dicit̉ quid eſt hoc ꝙ dicit no bis modicū conſiliū bonū do ſcꝫ ꝙ iſtud modicum diuidat in quatuor partes ſcꝫ ꝙ iſtud modicum de quolibet die ſcꝫ ora re mane ⁊ fero ⁊cͣ. Scd̓m modicū de qͣli bet ebdomada ſcꝫ ī dominica ceſſare a la bore tēporali ⁊ occupare ſe in labore ſpi FF .iij. paſche Sermo I Duīca īi pꝰ octa. rituali ⁊ dare illā horā deo audiēdo miſ ſam ⁊cͣ. Terciū modicū de quolibet mē ſe confiteri quaſi abluendo camiſiam ani me vt camiſia corporis ⁊cͣ. Quartū mo dicum de quolibet anno cōmunicare in paſcha ⁊cͣ. hoc cōſilium eſt beati petri apo ſtoli. Deus omnis gre qui vocauit vos in eternā ſuam gloria in xp̄o iheſu modi cum paſſos. pͥma petri qͥnto ¶ Quantū ad tercium habemꝰ modicum de dilectio ne fraternali quia nō diligimus ꝓximos niſi amore beſtie qͣꝫdiu facitis eis bonuꝫ diligunt vos vt canis licet ſit rabidus di liget vos qͣꝫdiu facitis ſibi bonum. ſꝫ la trat ſi facitis ſibi malum. ſic de nobis qui neſcimus diligere niſi parentes ⁊ benefa ctores. Sed ſi nocent nobis aliquid ſta tim vt canes latramꝰ ſcꝫ vindictā minan do. Nullus cum hac dilectione poteſt in trare paradiſum oportet vt diligamus plus qͣꝫ beſtie. ſcꝫ diligere etiā inimicos. Unde in iudicio quādo xp̄us dicet quid feciſti ꝓ me. Si dicis domine dilexi ami cos parentes ⁊ benefactores. dicet xp̄us nec grates nec gracias hoc modicū ē. Sꝫ ſi dicis dn̄e amore veſtri quia vos prece piſtis dilexi inimicos licet non mererent̉ hoc apud me. Tunc dicet xp̄s non ē hoc modicū hoc eſt meritū ⁊ recipiet te in pa radiſum. de iſto modico dicit xp̄s ore bea ti Iohānis. Scio opera tua ⁊ ecce dedi corā te oſtium apertu quia modicum ha bes virtutē. Apocal̓. iij. Nota ſcio opera tua. Que bona feciſti amicis ⁊ mala ini micis. modicā habes virtutē.i. caritatem que per excellentiā dicit̉ virtus ſimplici ter quia maior hoꝝ eſt caritas. oſtiū aper tum dicitur vulnus lateris xp̄i Iohānis xix. vnus militū lancea latus eius aperuit quod nemo poteſt claudere ita eſt mani feſtum qͦmodo xp̄s orauit non ſolum ꝓ amicis ſꝫ etiam ꝓ inimicis. Racio quare inimici ſunt diligendi declaret per ſimili tudinem. Quidā homo tenebat ſoluere mille florenos ſub pena ſuſpēſioīs Cūqꝫ in craſtinū eſſet ſuſpendēdus quia nō ha bebat vnde ſolueret de nocte quidā diues ꝓiecit ſibi vnā burſam ꝑ trapā capcōis cuꝫ mille florenis ⁊ qͣſi fregit ſibi caput. Qui ſenciens dolore maledicebat ꝓiciē tem burſam Inuenta auteꝫ burſa letatus eſt ⁊ ſoluit. ⁊ liberatꝰ eſt dicens Benedi ctus ſit qͥ dedit michi burſam ⁊cͣ. Idē de quolibet peccatore ſūm certū ſit nobis ꝙ ſentencia ſit data ꝙ nos habemꝰ ſoluere debitū deo per penitenciā ſub pena mortꝭ aliter reſtat furca inferni Luce. xiij. Dico vobis ꝙ niſi penitenciā egeritis omnes ſi mul ꝑibitis ⁊ nō poſſumꝰ ſoluere. tot ſūt peccata. Ideo quādo venit tribulacio ſcꝫ quādo occidunt tibi fratrē filiū vel patre Ecce auꝝ qd̓ frangit tibi caput. Sed re ſpice ⁊ attende qͥd eſt intus infra tribula cionem Nam licet tribula ciones veniant vltra cor. tamē ſi pacienter recipiunt̉ de illis homo poteſt ſoluere deo plus qͣꝫ cuꝫ ieiunijs ⁊ orōnibus ⁊cͣ. remittendo inimi cis vt deus remittat tibi. De hoc auctori tas. Benedictū eſt nomen tuū deus pa trum noſtroꝝ qui cū iratus fueris miſeri cordiam facies ⁊ in tēpore tribulacōnis peccata dimittis hijs qͥ inuocant te. Tho bie. iij. Ideo iohānis. vi. vnuſquiſqꝫ mo dicū quid accipiat ſcꝫ de pacientia. ¶ A Quantū ad quartū habemꝰ modicū de afflictione peniteciali ⁊ peccata ſunt mul ta ⁊ magna ⁊ grauia. penitencia vero mo dica. determinacio eſt ſanctoꝝ doctorum ꝙ ꝓ quolibet peccato mortali homo obli gatur in ſeptē annis de penitencia tēpus eſt equale ſiue ꝓ magno peccato morta li ſiue ꝓ modico. Sed qualitas peniten cie eſt arbitraria ẜm arbitriū confeſſoris vt iuxta quantitatē peccati ſit qualitas pe nitendie. Sed quātitas tēporis ꝓ quoli bet peccato mortali eſt ſeptē annoꝝ Ra cio in quolibet peccato mortali ſit iniuria contra ſeptē dona ſpūſſanctiModo fiat Dn̄ica. II. pꝰ octa. paſche Sermo. I. quociens peccaſti mortalit̉ quocienſcūqꝫ recurriſti ad diuinos iuraſti ⁊cͣ. computa ꝓ quolibet ſeptē annos ⁊ ſi nō complen tur hic complebunt in purgatorio ī alio mundo. Remediū eſt ergo lucrari indul gencias ieiunare orare elemoſinas dare ⁊ alia opera bona facere ⁊ ſic reſecat̉ tem pus. Ideo dico ꝙ reſpectu peccatoꝝ mo dicum habemꝰ de afflictione penirenciali īmo quilibet excuſat ſe dicendo confeſſo ri ꝙ non poſſit ieiunare nec ciliciū porra re ⁊cͣ. Sed modicā penitenciā detis Ec ce de iſto modico quid dicit apoſtolꝰ pe trus. Modicum nunc ſi ꝓ quia. oportet cōtriſtari in varijs tēptacionibus vt ꝓba cio fidei noſtre multo precioſior fit auro quod per ignem ꝓbatur. pͥma petri pͥmo Nota ꝙ tēptaciones vocat penitencias. Racio quia hodie ille qͥ vult facere peni tenciam ponit ſe in tēptacionē quia quili bet deridet ipſum ſꝫ modicū curare debet de talibus. ¶ Quantū ad quintū habe mus modicū de ſubiectione diuinali quia in voluntate noſtra modici ſubiciunt̉ deo. ꝓbatur quoniā nullus dn̄s mundi eſt qͥ habet minorē ſubiectionem in ſubditis ⁊ vaſallis qͣꝫ deus. verbi grā ſi dn̄s facit ꝓ clamacionē penitencialeꝫ ſub pena qͥnqꝫ ſolidoꝝ ꝙ nullus dicatꝭ malū de tali iu deo optime ſeruabit̉ ſꝫ ꝓclamacio ⁊ ordi nacio dei eſt ꝙ nullus dicat malū de crea tore iurando ⁊cͣ. ſub pena mortis ⁊ aīe ⁊ corporl ⁊cͣ. hihil feruat ⁊cͣ. deus p̄cipit ꝙ nullus vadat ad diuinos ſub pena ꝑden di omnia bona corpꝰ ⁊ animā ⁊cͣ. Item ꝙ nullus operat aliqͥd tēpprale in die fe ſto ſub pena ⁊cͣ. nihil ſeruat. Item ꝙ nul lus ponat offendiculū corā ceco ⁊cͣ. ſub pena ⁊cͣ. ⁊ vos ponitis meretrices in ho ſpicio in laqueū animaꝝ ⁊cͣ. Itē ꝙ nul lus ludat ad taxillos ⁊ nihil ſeruat Cre ditis ꝙ deus non videat iſtos deſpectus eius. Ecce modicū de ſubiectione diui nali. Item rex xp̄us cū gente armoꝝ ſcꝫ ſiccitatū tempeſtatū lapidum mortalita tum locuſtaꝝ ⁊cͣ. terre motꝰ ⁊ huiuſmo di. de hoc pphetia. Manda remāda expe cta reexpecta modicū ibi ⁊ modicū ibi ⁊cͣ Iſaie. xxviij. Nota manda ſcꝫ in veteri le ge. remanda in noua in qua cōfirmantur p̄cepta moralia. Manda ſcꝫ per teipſuꝫ Remāda ſcꝫ per p̄dicatores apoſtolos ⁊ alios. Expecta ſcꝫ iuuentutē? Reſpe cta ſcꝫ ſenectuteꝫ. Expecta ſcꝫ in tēpore carnali. Reſpecta ſcꝫ in qͣdrageſima ſed modicū ibi ⁊ modicū ibi ſcꝫ vbiqꝫ. ⁊ Quantū ad ſextū habemꝰ modicū de mi ſeracionē ꝓximali quia qͣſi nihil eſt opus miſericordie qd̓ fecimꝰ. Iſta miſericor dia ꝓximalis fit triplicit̓ ſcꝫ dando mu tuando ⁊ ꝑ donando Sed de quolibet ha bemus modicū. pͥmo nec dando quia ta lem modū tenemꝰ dando elemoſinā fa ciendo aurē ſurdā pauperi ꝙ quaſi nichil valet quia das malo corde ꝓpter impor tunitate petentis modicum valet. Nota modū dandi elemoſinā. Sicut ille qͥ po nit pecuniā ſuā in menſa cambij vt lucre tur. Auctoritas. da pauperibꝰ ⁊ habebis theſauꝝ in celo Mathei. xvij. Itē mutua te eſt magna miſericordia. quādoqꝫ in ca ſu maior eſt qͣꝫ dare. verbi grā. Si dant duo ſolidi miſericordia eſt ſꝫ ſi mutuant xij. floreni pauperi cuſtico vt poſſit ſe iu uare ⁊cͣ. maiore miſericordiā facitis ſibi. Ideo pͣs. Iocundus homo qͥ miſeret̉ ⁊ cōmodat diſponit ſermones ſuos in iudi cio in eternū non cōmouebit̉. Sed miſe ricordia iſta iam ad modicū venit ꝓpter vſurā. Nota practicā vſurarioꝝ diuituꝫ quando pauperes ruſtici veniunt ad eos mutuando decē ꝓ duodecim vel vendē co plus ꝓpter ſperaꝫ vel emendo minus ꝓpter pecuniā promptā. Item ꝑdonan do inimicis ⁊ multi ſunt qͥ nolūt parcere ꝓpter xp̄m ſꝫ ⁊cͣ. ſi papa ⁊cͣ. vel rex diceret amore mei parcatis quia ego poſſū vo bis facere hec ⁊ illa ⁊cͣ. Tunc dicunt dn̄e FF.iiij. Dn̄ica. IIpꝰ octa. paſche Sermo. I. amore veſtri faciam. talis miſericordia parcendi modicū valet quia quādo eritꝭ coram xp̄o in indicio dicet. Quid feciſti amore mei ⁊c̄. Remiſiſti morteꝫ patris vel fratris ſꝫ non amore mei ſꝫ talis dn̄i. Ideo vadas ad eū vt det tibi paradiſum Ideo amore dei ⁊ ꝓ eius honore remit tere debetis vt̓ habeatis paradiſuꝫ de iſto modo auctoritas. Semente multam ia ceas in terra ⁊ modicū congregabis quia locuſte deuorabūt omnia Deutro. xxviij Magnum ſemen eſt dare elemoſinas ⁊ mutuare ⁊ parcere ⁊ remittere iniurias. Sed locuſte.i. mali modi deuorāt totū. Quantū ad ſeptimū modicū ha bemus de duracione virtuali Quoniā ſi aliquis incipit vitam virtuoſam ⁊ bonā modicū durat in ea. ſtatim dimittit. Sꝫ ſi incipit vitā malā ⁊ in peccatis ita firma tur ī illa ꝙ nec monicionibꝰ nec huiuſmo di talibus vult malā vitā dimittere. ꝟbi gracia Credo ꝙ multi ſunt tacti in corde ⁊ receperunt bonū ꝓpoſitum remittendi iniurias ⁊ faciendi pace. Sed ad verbuꝫ alicuiꝰ mali hominis nichil boni facient. Ecce modicū virtutis. Ite de rectoribꝰ cōmunitatū qui ꝓponunt corrigere pecca ta notoria. ſꝫ in conſilio aliqͥs aduocatus dyaboli cōtradicit ⁊ nihil fit. patet qmo do bona vita ſtatim dimittit̉ Idē de mul tis qui ꝓponunt recedere a mala ſocieta te. ſꝫ non poſſunt ⁊cͣ. magis nolunt. Ideꝫ de multis qui ꝓponunt reſtituere. Sed quando vident pecunias ꝓpoſitum mutāt ⁊ non reſtituūt. patet ergo qͣmodo habe mus modicū de duracione virtuali Au ctoritas. Que eſt vita veſtra ſcꝫ bona ⁊ virtuoſa vapor ad modicū parens ⁊ dein ceps exterminabitur Iacobi. iiij. ¶ De eadē dominica. Sermo ſcd̓s Ico vobis qꝛ plorabitis ⁊ flebitis Ioh̓. xvi Sermo noſter erit de vtilitate lachrima rum huiꝰ mundi ex tribulacionibꝰ ⁊ miſe rijs. Sed primo ſalutet virgo maria ⁊cͣ. Dico vobis quia plorabitꝭ ⁊cͣ. Magna vtilitas que ſequit̉ ex lachrimis poteſt vi deri ⁊ declarari ex ſimilitudine. Ex vtili tate que ſequit̉ ex pluuia quādo deſcēdit in terra. Quia poſtqͣꝫ homo ſeminauit ſi deus dat pluuiaꝫ ⁊ rorem homo colligit habundant̉ alias nō. Ita eſt de lacrimis Quando homo facit bona opera vt ope ra miſericordie vel penitencie ⁊cͣ. hoc dici tur ſeminare in hoc mundo vt colligamꝰ tēpore meſſis. Meſſis eſt cōſumacio ſe culi. Mathei. xiij. Si ergo deus dat plu uiam.i. lachrimas habundanter collige mus ſꝫ quādo homo facit ml̓ta bona ope ra ſꝫ ſine aqua lachrimaꝝ non ita habun danter homo colligit. de hoc auctoritas. Iſaie. xxx. Dabitur pluuia ſemini tuo vbi cunqꝫ ſeminaueris in terra ⁊ panis frugū terre erit vberrimus ⁊ pinguis. Nota in terra quia nec in celo nec in inferno poſſu mus ſeminare. Itē alia auctoritas. Da uid Euntes ibant ⁊ flebant mittentes fe miina ſua. venientes autē venient cū exul tacione portantes manipulos ſuos. Eun tes quia vita noſtra non eſt niſiʳ via eundi ad mortē ⁊ ſic ibant ſcꝫ ad vitā et ernam Et qͦmodo ibant d̓t Mittentes ſemina ſua ſcꝫ bona opera faciendo. Uenientes ſcꝫ ad diē iudicij venient ad gloriam por tantes manipulos ſuos ſcꝫ bonoꝝ opeꝝ miſericordie iuſticie pn̄ie caſtitatꝭ ⁊cͣ. pa tet ergo vtilitas lachrimaꝝ. Ideo dice bat xp̄s bonis ꝑſonis. Dico vob̓ qꝛ plo rabitꝭ ⁊ flebitꝭ vos ⁊cͣ. patet the̓. Amore veſtri ego q̄ſiui quot ſunt modi plorandi ⁊ inueni in hoc mūdo ꝙ qͥnqꝫ ſunt modi flendi ſeu lachrimandi. Primꝰ eſt de tēporali afflictione Scd̓s eſt de ſeminali cōpaſſione Kriaſi Terciꝰ eſt de internali cōpunctione Quartꝰ eſt de ſpūali deuocione Quintꝰ de celeſtiali affectione Dn̄ica IIpꝰ octa. paſche Sermo. II. Et quilibēt eſt meritorius ſi bēne ordīet̉ ẜm ꝙ ego declarabo vobis de hijs dic̄ cri ſtus in themate dico vobis ꝙ plorabitis ⁊ flebitis vos. ¶ Primus fletus eſt de temporali afflictione vnde quando homo ꝑdit anicum caꝝ ſicut patre vel matrem filiū vel fratrem vel homo perdit bona te poralia ⁊ venit ad paupertatem tunc vlti mum remediū eſt flere. Ratio eſt natura lis. Qm̄ leticia ⁊ triſticia contraria ſūt ⁊ habent effectus ꝯtrarios leticia aūt dyla tat ⁊ hilarat cor. Ideo homo tunc ridet ſꝫ triſticia ſtringit cor ⁊ faciē ⁊ oculos ⁊ ce rebrum ⁊ ideo homo tunc plorat. Sicut quādo ſpongia humida ſtringit̉ deguttat Sic quando ſtringit̉ cerebꝝ a triſticia de guttat per oculos. Ideo legit̉ Trenoꝝ. j. de quadam muliere que vna die perdidit omnes filios ⁊ filias ſuas ⁊ amicos ⁊ cū nō haberet remedium fleuit d̓ qͣ dicit Ie remias plorans plorauit in nocte ⁊ lacri me eius in maxillis eius nō eſt qui conſo letur eam ex omnibꝰ caris eius. Trenoꝝ j. Patet fletus ex temꝑali afflictōne Et licet hic fletus ſit naturalis tn̄ ſi homo gu bernat ſe in hoc fletu eſt meritorius. Uer bi gratia In morte amicoꝝ homo natali ter plorat. Sed tunc homo debet cogita re infra ſe dicēdo. Iſta pena ſcilicet moro vn̄ venit nōne eſt a deo qꝛ omne malum pene eſt a deo. licet actio peccati ſit a dya bulo. Exemplū in multis in quibꝰ culpa eſt a dyabolo ⁊ hanc nō facit deus. Sed malum pene Ꝙ ego verberer paſſiue hoc eſt a deo ꝙ iudas vendidit xp̄m eſt opus dyaboli. Sed ꝙ xp̄s fuiſſet venditus hoc erat opus dei/ ⁊ ordinadio dei omnipotetꝭ patris idem ꝙ eſſet captus ligatus ſpinis coronatꝰ crucifixus ⁊ paſſus actiue. hoc erat a dyabolo paſſiue auteꝫ totum erat a deo quantum ad penam actio diſplicuit paſſio gͣta fuit auctoritas Actuum. iiij. Cōuenerūt gͦ vere in ciuitate iſta aduer ſū pueꝝ ſcm̄ tuū ih̓m qͣꝫ vnxiſti heco des ⁊ poneiꝰ pylatus cum gētibꝰ ⁊ ppl̓is iſrl̓ facere. Ecce actōm dyaboli. Que manꝰ tua ⁊ ꝯſiliū tuū decreuerit fieri. Ecce paſ ſionē a deo. Idem de dāpnis nobis datꝭ vel illatis in bonis tollendo vel in ꝑſonis percutiendo actiue eſt a dyabolo. Sꝫ ꝙ tu ſis dāpnatus ꝑcuſſus vel ſciſus hoc eſt a deo qͣntū ad penā. Qn̄ ergo homo plo rat ex afflictōne temꝑali cogita ꝙ iſta pe na ⁊ paſſio eſt a deo qͣ vult ꝙ habeas iſtū laborem ⁊ tūc debes te ꝯformare cum di uina volūtate d. dn̄e exqͦ vobis placet placet michi. tunc totum eſt meritorium de hoc auctoritas de alia muliere que per diderat omnes filios ⁊ plotabat cui dixit ꝓph̓a. Hec dicit dominꝰ quieſcat vox tua a ploratū ⁊ oculi tui a lacrimis. quia eſt merces oꝑi tuo ait dn̄s Iere. xxxj. et iſto fletu plorauerūt apoſtoli ⁊ alij ſancti na turaliter ſꝫ cogitabant hoc vult deus ⁊ iō ¶ Scd̓us mō dus lacrimarū eſt melior de fr̄nali cōpaſſione. Quando homo non habet in ſe afflictōneꝫ ſꝫ quando homo vi det ꝓximum in dolore ⁊ miſeria ⁊ homo ꝯpatitur ei in corde ⁊ incipit plorare cum illo. Iſtę modus eſt melior primo. Ra tio quia iſte fletus nō venit ratione natu rali vt prius ſꝫ ratione morali ex dilectō ne fraternali que ẜm dioniſiū eſt vis vni tiua. Qm̄ dilectio facit vnū qͥd ex aman te ⁊ amoto. De hoc auctoritas Actuum iiij. Ml̓titudinis credentiū erat cor vnū ⁊ anima vna. Quādo ergo diligo aliqͣm ꝑſonā vere facimꝰ vnū cor ⁊ vnā volū tatē. Ideo qn̄ ille patit ego recipio ma lum ſuū vt meū non ſic de inimico. Ideo homo plorat ex cōpaſſione hoc dicit apo ſtolus ad Ro. xij. gaudere cū gaudentibꝰ flere ⁊cͣ. Ꝙꝛ gaudiuꝫ amici eſt gaudium meum. Idem de malo. Iſte lacrime ſūt magis meritorie qͣꝫ prime. Racio qꝛ hec eſt maior elemoſina q̄ poteſt fieri ꝓximo ſcꝫ ꝯpaſſio cordis. Quia plus dat pau peri tribulato ille qui compatit̉ ei ī corde ꝑ aſche Sermo. III. Dn̄ica IIpꝰ octa. qꝫ ille qui dat ſibi elemoſinā ſine ꝯpaſſio nę. Ratio qꝛ maior eſt in ꝯſpectu dei ele moſitia de burſa cordis qͣꝫ d̓ burſa corij ſi ne ꝯpaſſione cordis. Sed ſi totū ꝯcurrit ſimul ſcꝫ cōpaſſio cordis ⁊ elemoſina de burſa talis elemoſiā eſt valde meritoria Id̓o quando portant aliqͣꝫ ad ſepulturā ⁊ ploratis cum illo qui plorat iuuatis ip ſum ad portandū onus doloris ⁊ dulctꝰ tranſijt. Ideo vos diuites ꝯpaciamī pau peribꝰ ſani iufirmis prudētes ſtultis ⁊ ig norātibꝰ vos de mrimonio viduis. Id̓o dicebat Ioh Flebam quoqꝫ ſuper eo qͥ afflictus erat. ⁊ cōpaciebatur anima mea pauperi Iob. iij. Sic xp̄s ꝯpaciendo ma rie magdalene ⁊ marte ſuper mortē laſa ri fleuit. Ideꝫ ſuper ciuitatem Iheruſalē dicit textus videns iheſus ciuitateꝫ fleuit ſupet illam ſcꝫ ex ꝯpaſſione. Tercius mo dijs lacrimaꝝ eſt melior ſcꝫ d̓ eternali cō punctōne ſcꝫ ex ꝯtricōne ⁊ hic fletus ve nit quā do homo cogitat peccata que fecit ⁊ malā vitaꝫ qͣꝫ tenuit d. O miſer ſi mo do morerer quid dicerem in iudicio diui no. Et ex illa parte cogitat penam infer ni tunc veniūt lacrime qꝛ ponit cor inter duas molas ad inſtar oliuaꝝ ⁊ diſtillat oleum lacrimiarum ꝯpunctōm. Et iſte la crime ſūt meliores quia veniunt ꝑ aīam Qn̄ cogitat ꝙ eſt religioſus ⁊c̄. vel cleti cus ⁊cͣ. l laycus vel dn̄s vel iudex ⁊ nō fecit qd̓ debuit. Id̓o diſtillat oleum lacri maꝝ qꝛ cor ſtringitur inter duas molas vt oliua de hoc dauid. Exitus aquaꝝ de duxerūt oculi mei qꝛ nō cuſtodierūt legē tua. Iuſtus es dn̄e ⁊ rectū iudicium tuū Ecce hic due mole. Prima ibi iuſtus es dn̄e. Scd̓a ibi eſt rectū iudiciū tuū. Id̓o eſt optimū flere ꝓ peccatis qꝛ tanta eſt virtꝰ talium lacrimaꝝ ꝙ minima gutta lacrimaꝝ vere ꝯtriconis. lauat omnia pec cata quantum ad culpas ymo. Dico ꝙ ſi anima vnius dampnati poſſet hr̄e vnam guttā lacrimaꝝ vere ꝯtricōnis deus illaꝫ ſaluaret. ſꝫ nō poſſunt qꝛ tales lacrime ſo lum in hoc mundo poſſunt habere. Ideo precioſiſſime ſunt lacrime ꝯtricōnis oleū eſt miſcd̓e ſanās animas dauid. Qui ſa nat contritos corde ⁊ alligat omnes con tricōnes eorum. ¶ Quartus modus eſt melior ſcilicet plorare de ſpirituali deuoti one. Iſte lacrime veniunt quando perſo na cōtemplatur opera vite domini noſtri Iheſu criſti ſcilicet humilitatem incarna conis ⁊ ſtatim perſona plorat ex ardore ⁊ feruore deuocōis. Sicut cera liqueſcit ad ignem ſic ſit quādo perſona deuota ſe ap plicat ad criſtum cogitando humilitatem incarnacōnis ⁊ puritatem natiuitatis et puritatem virginis matris quomodo trā ſiuit criſtus vt cadius ſolis per ſeneſtraꝫ vitream non rumpendo ⁊ perſona plorat Ideꝫ contemplando criſti conuerſacōeꝫ predicacōnem paſſionem ⁊ ſic anima liq̄ ſit ⁊ perſona plorat tales lacrime ſunt de uocōnis ſpiritualis. De iſto fletu dixit cri ſtus. Beati qui lugent ſcilicet ex deuocōe ſpirituali quoniam ipſi conſolabunt̉. mat xv. ¶ Nota quomodo in omnibus operi bus criſti magnam debemus habere deuo cōnem ſcꝫ ſingulariter in ſacramento alta ris. quia illa opera criſti iam tranſiuerunt ⁊ ſolum ſemel facta fuerunt. ſꝫ iſtud opꝰ cottidie. ¶ Nota quomodo factum fuit quādo virgo maria dixit. Ecce ancilla do mini fiat michi ẜm verbum tuum ⁊cͣ. In vltimo ꝟbo effecta eſt grauida ⁊ mater dei. Ita dictis iſtis verbis ⁊cͣ. ctiſtus deꝰ ⁊ homo eſt in hoſtia conſectata ¶ Nota hie quante honeſtatis debent eſſe ſacerdo tes ⁊cͣ. Item nota concubinas. quomō enim tripliciter poteſt corrigi illud pecca tum. Primo intimando pape ⁊cͣ. Secū do modo non audiendo miſſam concubi narioꝝ ⁊cͣ. Tercio modo ꝙ villa faceret ordinacionem ꝙ nulla ml̓ier notoria me retrix ſit auſa ſtare niſi ī lupanari. ¶ Quī tꝰ modꝰ lacrimaꝝ ē melior ſ. d̓ celeſtiali Dnica li pꝰ octa paſche Sermo iii affectōne. ante ꝑſona cogitatꝭ ꝙ eſt exul ī in hoc mundo ⁊ deſiderat paradiſum. Et ex illo deſiderio plorat tales lacrime ſunt optime. vnde deus in inicio fecit tres ha bitacōnes vitam ꝓ angelis ⁊ animabus ſctīs celum ſcꝫ empirreū. Aliā pro homi nibꝰ ſcꝫ paradiſum terreſtrem. Aliā pro iumentis ſiue beſtijs ſcꝫ iſtū mūdum vbi ſumus nos modo quia in paradiſo terreſ tri nulla beſtia nec auis poteſt ītrare. Sꝫ ex peccato a de homines fuerūt expulſi de ꝑadiſo terreſtri ⁊ fuerunt poſiti inter beſ tias tanqͣꝫ ꝓſcripti ſiue exules. Quando ergo homo cogitat infra ſe dicēs. O mi ſer vbi ſum ego modo qn̄ ibo ad patriaꝫ meā ⁊cͣ. ⁊ plorat tales lacrime ſunt de ce leſtiali affectōe. Iſto modo flebat dauid qui tn̄ erat ditiſſimus qui dimiſit filio ſuo ſalomoni centū milia quītalia auri ⁊ mil le milia de argento. Qui habebat ex diui na diſpenſacōne. xij. vxores ſine peccato ⁊ ⁊ tn̄ cognoſcendo ſuū exiliū plorabat di cens. Quęadmodum deſiderat ceruus Nota fuerunt michi lacrime mee panes die ac nocte. dic quō cum eſſet in menſa ī mēſe incipiebat flere ⁊ lacrime miſcebāt̉ cum eſcis dicebāt milites dn̄e quid plo tatis. Rn̄ debat o miſer Iſte eſce ſūt cor ruptibiles. ſꝫ celeſtes ſūt incorruptibiles Idem de nocte in lecto in quo dicebat ſe iacere vt beſtia. ſꝫ nos nō ploramus ꝓ de ſiderio paradiſi ymo nullus vellet de hoc mundo exire. Sed iſtud peruenit ex mala vita qͣꝫ tenemus. Sicut captus vellet ſta te ſemper in carcere fetido timore iudicis Ita de anima peccatrice in carcere fetido corporis vnde timet exire. Secus de per ſonis perfectis ⁊ beatis que cupiunt exire Intm̄ ꝙ ſi deus dr̄t eis adhuc viuetis ꝑ annū Reſponderēt o dn̄e tantū ſtabimꝰ de iſto exilio dicit̉ virgini marie. ad te cla mamus exules filij eue ad te ſuſpiramus gementes ⁊ flentes. Cogit etis vos eſſe de ꝑadiſo ⁊ nō de hoc̓ mūdo quia oportet ip̄m dimittere. Id̓o xp̄s Mat. vj. Pri mum querite regnum dei ⁊ iuſticiaꝫ eius ⁊ hec omnia ⁊cͣ. Nota hec omnia ſcꝫ pax pluuia ſanitas ⁊cͣ. quā petitꝭ adicient vo bis ¶ Nota ⁊ iuſticiā eiꝰ que habet quī qꝫ puncta. Primus punctus diuine iuſ ticie eſt pro ꝯſeruacōne ꝯmunitatum nō ſuſtīere diuinos nec ſortile. Scd̓s pūctꝰ non ſuſtinere blaſphemos nec iuratores nec renegatores ⁊cͣ. Tercius nō ſuſtine re fractōnes feſtiuitatum notorie Quar tus nō ſuſtinere truffatores de taxillis hͨ ludus eſt fōs renegacōnū Quintus non ſuſtinere meretrices in vitijs ſeu hoſpitijs que ſūt laquei animaꝝ ad inſtar putei in ingreſſu domus ¶ Sermo tercius Triſticiā veſt ra vertetur in gaudium Ioh̓ xvj. Pro huius verbi decla racōne Sciendum ꝙ in hoc mundo omīa ꝙ gaudia ſunt mixta cum triſtitijs ⁊ tribula cōnibus in hoc mundo non ſunt vera gau dia. Ratio eſt ⁊ ſumitur per regulā phi loſophie dicentꝭ. Ꝙ omne medium na turaliter participat naturaꝫ extremoꝝ vt patet d̓ elementis de aere calido ab igne ⁊ humido ab aqua. Item de aqua humi da ab aere ⁊ frigida a terra. Sic ad ꝓpoſi tum vita hꝰ mundi eſt media inter duo extrema ſcilicet paradiſum ⁊ infernum in paradiſo enim eſt gaudium purum. Nō erit ibi leo ⁊ mala beſtia nō aſcendet ꝑ eā nec īueniet ibi. Et ambulabūt qui libera ti fuerīt ⁊ redēpti a dn̄o ꝯuertent ⁊ veni ent in ſyō cū laude ⁊ leticia ſem. ⁊cͣ Yſaie xxxv. Gaudium ⁊ leticiam obtinebūt ⁊ fugiet dolor ⁊ gemitus. In inferno autē eſt totum oppoſitum. Quia ibi dampna ti nō habent niſi puram triſticiam. dolorē ⁊ deſolacōnem de nullo gaudēt ſꝫ triſtan tur. ¶ Primo de eorum dampnacōne. ¶ Secundo de bonorum ſaluacione. ¶ Tercio de aliorum dampnatione. paſche Sermo. III. Dn̄ica. II pꝰ octa Quarto de malis ⁊ de peccatis que fece runt Quinto de bonis que fecerūt que ꝑ diderunt. Ideo plangendo dicunt defecit gaudiū cordis noſtri ꝟſꝰ eſt in luctū cho rus noſter Trenoꝝ. v. Si ergo om̄e me dium participat naturam extremoꝝ Cū ergo vita noſtra ſit media inter iſta ꝯtra ria. Ideo participat de vtriſqꝫ Ideo boe cius Omnis dulcedo felicitatis humane multis amaritudinibꝰ eſt reſꝑſa. Sed ꝑ ſonis bonis ⁊ deuotis triſticie huiꝰ mun di vertuntur in gaudium ex diuina proui dentia. Hoc dicit xp̄s in themate Triſti cia veſtra vertet̉ ī gaudiū. Sꝫ malis gau dium huius mundi vertitur in luctū. Et amore veſtri volui videre in ſacra ſcrip tura. qͣt ſunt tribulacōnes hꝰ mundi ⁊ in ueni ꝙ ſūt in quadruplici gradu ⁊ h̓ expe rientia docet ſcꝫ prima triſticia de occupa cōne temꝑali. Scd̓a de contricōne cordi ali. Tercia de t̓bulacōe mūdanali. Quar ta de morte corporali. Et oīa diuina ꝓ ui dentia ordinante vertunt̉ in gaudiū niſi ſit culpa noſtra ⁊ de qualibet dicit thema Triſticia veſtra vertetur in gaudium ꝓri ma triſticia hꝰ mundi eſt de occupacione temporali. qꝛ qͣꝫdiu homo viuit oportet occupari in diuerſis laboribꝰ corporalibꝰ qui dant triſticiam in corde. Sic em̄ occu patus dicit. O miſer cōtidie habēo labo rare vt prouidere poſſim domui mee ⁊cͣ. Hec triſticia fuit data ade ⁊ in ꝑſona ſua omnibꝰ alijs hoībꝰ poſt eum futurꝭ in hoc mundo Geneẜ. iij. In ſudore vultus tui veſceris pane tuo donec reuertaris in ter ra de qua ſumptus es qꝛ cinis es ⁊ in pul uerem reuerteris. Et vocauit adā nomē vxoris ſue euam. eo ꝙ mater eſſet cunc toꝝ viuentium. Fecitqꝫ dominꝰ deꝰ ade ⁊ vxori eiꝰ tunicas pelliceas ⁊ īduit eos et ait Ecce adā ⁊cͣ. Nota quō ſic̄ ꝯfeſſor facta ꝯfeſſione dat pn̄iam peccatori ſic fe cit deus ade d. In ſudore vultus tui veſ ceris pane tuo donec reuer ⁊cͣ. Si dicat̉ ab aliquo. ymo ſūt multi qui ſine tali oc cupacōne viuūt vt magni dn̄i vt diuites qui ſine ſudore vultus habent ſuā proui ſionem gͦ videt̉ ꝙ iſta triſticia ⁊ peniten tia nō tangit oēs general̓r. Reſpondeo ꝙ ymo om̄s tangit. Si volumus loqui ſo lum de facie corꝑali veꝝ eſt ꝙ tangit ſo lum laboratores. ſꝫ ſi volumus loqui de facie anime ſpūali plus laborāt ⁊ ſudāt magni dn̄i qͣꝫ ruſtici. quia cottidie ſunt in magnis negotijs ⁊ cum magnis triſticijs ⁊ anguſtijs. Ruſticus vero ī ſero letat ⁊ gaudet ⁊ ꝯmedit cum vxore ⁊ filijs. Dic quomodo in quadam ciuitate erat quidā laborator qui ſuis manibꝰ procurabat ſi bi vitam qui morabatur coram palatio regis qui in ſero poſt cenam letabatur cū filijs. Ꝙ attendens rex vocauit eum di cens. Quomodo ita letabatur cū ipſe rex nō haberet tantam leticiā. Qui reſpōdit ꝙ exqͣ in die laborauerat in ſero gaude bat de quiete. Cui ꝯpaciēs rex dedit ſibi magnos redditus qui extunc nō ita leta batur vt conſueuit. Sed cogitabat quid de illis pecunijs faceret. Si mutuaret ad vſuram vel faceret ſe mercatorem ⁊cͣ. ꝓp ter ꝙ rex vocauit eum iterum dicens qͣre non letabatur vt prius. Qui reſpondit o domine in magna ymaginacōne ſeu angu ſtia me poſuiſtis ſcilcet quomodo augmē tabo iſtos redditus. Ideo reddo vobis redditꝰ ⁊ cetera. Ex quo ſequitur ꝙ ma ior eſt labor mentis ſiue ẜm faciem ani me dominorum ⁊ diuitum qͣꝫ labor ruſti corum qui cōmedunt ⁊ bibunt ⁊ dormi unt firmiter etiā in malo lecto. Patet gͣ regula generalis ꝙ omnes in ſudore vul tus corꝑis vel anime viuunt. Aliud ar guinentum in oppoſitum eſt de prelatis qui habent ſuos redditus qui non habent laborare ⁊cͣ. Reſpondeo ꝙ ymo. Quo niam ſi bonus prelatus eſt euiꝰ poteſtas ſit ſtatus magnos habet labores ⁊ triſti cias ⁊ anguſtias pluſqͣꝫ aliquis ruſticoꝝ. Dn̄ica iipꝰ octa paſche Sermo iii Cogitando qualem cōpotum reddet deo nō ſolum de anima ſua ⁊ de domo. ſed de omnibꝰ animabus ſibi ꝯmiſſis ymo mirū eſt quō poſſunt viuere cogitando tantum onus qd̓ ſupra ſe portāt. Si vero eſt ma lus prelatus tunc qn̄qꝫ dicit deus. Qm̄ tu etiā ſeruabis pn̄iam qͣꝫ ego dedi ⁊ dat ſibi infirmitates. bonꝰ ꝟo prelatus cuſto dit̉ ab infirmitatibꝰ qn̄qꝫ exquo curā ha bent de animabꝰ ¶ Nota d̓ illo ſancto he remita de quo ī vitis patꝝ dicitur. Ꝙ la borabat in heremo ⁊ nunqͣꝫ ibi fuerat in firmus qui ex ſua ſanctitate fuit electus ī epiſcopum qui coactus recepit qui ſtatim fuit infirmus de podagra ⁊ dolore lateris. qui timens ne deus ip̄m dimiſiſſet ⁊ flē do dicebat. O dn̄e qͥd eſt hoc cuui ante ī heremo ſemꝑ eſſē ſanꝰ. Cui angelꝰ dixit Iſta infirmitas venit tibi hac d̓ cauſa. qꝛ cum eſſes in heremo deus te conſeruabat qꝛ nō habebas ſeruitorem. Sꝫ modo qꝛ habes ſeruitores vt ipſi ⁊ tu q̄ habes. vn̄ viuere poteſtis ſitis occupati deus mittit tibi hanc ⁊cͣ. Patet regl̓a generalis. In ſudore ⁊cͣ. Eccl̓. iiij. Occupacio magna creata eſt omnibꝰ hominibꝰ ⁊ iugum gra ue ſuper omnes filios ade a die exitus de ventre matris eoꝝ vſqꝫ in diem ſepultu re. Sed deus ꝓuidit qꝛ iſta triſticia ocut pacōnis temꝑalis vertitur ī gaudium ſcꝫ ī die feſti quādo hō quieſcit. Qm̄ poſtqͣꝫ laboraſtis ſex diebꝰ in dn̄ica illa occupa cio laboris vertit̉ in gaudiū quietis ceſſā do ab omni labore temporali Manꝰ ceſ ſent ab omni labore nō lauāt āpliꝰ neqꝫ nent neqꝫ ⁊cͣ. pedes etiā debēt quieſcere no ambularę niſi ꝓ magna neceſſitate/ līgua ne loquat̉ d̓ negotijs temꝑalibꝰ qꝛ nō ſo lū manus ⁊ pedes ſꝫ etiā lingua dꝫ quieſ cere a teꝑalibus. Dic ꝯtra illos qui cre dunt ſolum manus debere abſtinere ⁊ nō linguā. Item cor debet quieſcere non cō gitando nec penſando in negotijs. Ratio quia criſtus qui totam ſuam vitam habuit plenam laboribus redempcōnis. Sed in dominica reſurrectōnis quieuit non ſo lum in corpore ſed etiam in anima. Id̓o vult ꝙ criſtianus requieſcat in dominica. Iſto modo triſticia occupacōis vertitur in gaudium quietis in illis qui bene colūt dominicam. Ideo dicit ſcriptura. Ꝙꝛ ſāc tus dies domini eſt nolite contriſtari gau dium etem̄ domini eſt ⁊ fortitudo veſtra. Neemie. viij. ¶ Nota tres clauſulas pri ma ibi ſanctꝰ dies domini eſt. Quare di cit dies domini cum omnes ſint dies do mini ⁊ nullus ſit malus. Nota contra il los qui dicunt tali die non eſt fiendum hͦ dies egipciacus eſt ⁊cͣ. Solum in nego tijs temporalibus naturalibꝰ obſeruandi ſunt dies ꝓpter lunam ſicut īminucōe ⁊cͣ. In alijs aut operibꝰ nō ſunt obſeruandi. ymo eſt error ⁊ peccatum magnum. quia omnes dies ſunt boni ⁊ a deo facti. Sꝫ ſinglariter dies dominica dicitur dies do mini qꝛ ip̄m fecit ſolennem ꝓpter ſuā glo rioſam reſurrectionem. De iſta dicit dd̓. Hec dies quam fecit dominus ⁊cͣ. Non ſolum per creationem vt alios dies ſed ꝑ reſurrectōnem. Ideo gaudendum eſt de illo die ceſſando ab omni opere ſeruili Secunda ibi gaudium domini eſt ⁊ for titudo noſtra. quia qui bene cuſtodiunt do minicam cuſtodiuntur a domino ab infir mitate corꝑis ⁊ cuſtodit eis agrum vine am gregem ⁊ omnia bona. Sed illis qui nō ſeruant dūicam dn̄s eſt in debilitate. ¶ Nota contra illos qui colunt ſabbatū ⁊ nō dn̄icam credentes complacere vir gini marie Sed aliqui miſeri gaudium fe ſti ꝯuertunt in triſticiā ludendo quicqͥd lu crati ſūt in ebedōada. Ideo non ſuſtinea tur ludos. Maledictus eſt locus ⁊ dus qui ſuſtinet ludū. Alij miſeri in tab̓na in ebriantur ⁊ ebrij reuertuntur ad domum et vxor nec filij nō biberūt forte vinum ⁊ ꝯplet̉ ī eis illa maledictio ſcripte dies fe ſti vr̄i ꝯuertent ī luctū ⁊ lamentacōnem paſche Sermo iii Dn̄ica īi pꝰ octa Thobie. ij. Alij miſeri currūt ad lupanar Ideo dicit dies feſti vr̄i ⁊cͣ. Scd̓a triſti tia huius mūdi eſt melior ſcꝫ triſticia de contricione cordiali qū homo cogitat de peccatis ⁊ malis que fecit ⁊ de tempore qd̓ amiſit ⁊ triſtat̉ ad inſtar militis qui ex culpa ſua venit in odiū ⁊ irā regis qui co gitat O miſer rex occidet me ⁊ perdā om nia bona ⁊ triſtat̉. Ita quilibet peccator eſt in ira regis xp̄i. Suꝑbꝰ em̄ ex ſua ſuꝑ bia eſt in ira regis. auarus ex ſua auaricia. ⁊ ſic de alijs intm̄ ꝙ miꝝ eſt quō aliquis poteſt letari vel viuere cum ſciat ſe in ira tanti regis. De iſta triſticia dicit ſcriptu ra q̄ ẜm deum triſticia eſt penitētiam in ſa lutem ſtabilem operatur. ij. ad Corinthe vij. ¶ Nota q̄ ẜm deū triſticia eſt. Qui dam triſtant̉ de peccatis. ſꝫ non ẜm deum ſꝫ ẜm mundum vel ẜm periculum vel ẜm penam que triſticia nichil valet īmo dicit ſeculi triſticia mortem operatur. Sed tri ſticia que eſt ẜm deum quando homo tri ſtatur ⁊ dicit. O miſer tantum offēdi de um meum ⁊cͣ. Talis penitentiam in ſalu tem operatur. Hec triſticia ꝯuertit̉ ī gau dium in cōfeſſione ſacramentali quomo do proicit extra peccata de quibus triſta tur ſicut ancilla proicit de domo inmundi cias domus. ſic cum ſcopa contricōnis pec cata congregantur in angulo memorie ⁊ proiciuntur extra portam cōfeſſionis. di catur quomodo facta ꝯfeſſione homo ſen tit gaudium ⁊ leticiam in cor de. Sic ille qui obligatur ad ſoluendū ſub pena mor tis quando ſibi remittitur debitum a do mino quomodo gaudet ⁊ letatur. Ita in confeſſione dimittuntur debita peccatoꝝ Ioh̓is. xx. Quoꝝ remiſeritis peccata ⁊cͣ Et facta abſolucōne totum debitum eſt remiſſum. Ideo ſequitur gaudium in cor de. Id̓o dicit ſcriptura cor qd̓ nouit ama ritudinē aīe ſue in gaudio eius nō miſce bit̉ extraneꝰ Nora nō miſcebit̉ extraneus ſcilicꝫ dyabolus. Sꝫ dūs ꝓprius per conmunionem. quia poſt confeſſionem debet homo conmunicare ¶ Tercia triſticia eſt de tribulacōne mundanali. qꝛ in hoc mū do multum habundat vt infirmitatū pau pertatum ⁊ miſeriarum ⁊c̄ que dant triſ ticiā. Ratio naturalis ⁊ regula eſt ꝙ om ne medium participat naturam extremo rum. Modo vita preſens eſt īter duo ex trema ſcꝫ paradiſū ⁊ infernum. Id̓o ẜm illam participamus de conditione extre morum in paradiſo eſt gaudium ſine triſ ticia ſine infirmitate Apocalipẜ. xxj. Ab ſterget deus omnem lacrimam ⁊cͣ. In in ferno aūt eſt dolor ⁊ triſticia. Nos vero ſumus hic in medio ꝑticipantes cū vtriſ qꝫ. Cum gaudemus participamus cum illis de paradiſo. qꝛ nichil aliud eſt niſi de melle celeſti. Quando triſtamur partici pamus cū illis d̓ in ferno. Id̓o dicit ſcrip tura Exiguū ⁊ cū tedio eſt tempus vite nr̄e ⁊ nō ē refrigeriū in fiē hoīs ⁊cͣ. Sꝫ cō uertitur ī gaudium deuota oratione quo niam quando homo habet tedium ſūmū remedium eſt recurrere ad orationeꝫ ele uatis oculis ⁊ manibus verſus celum et ſic deſcendit dulcedo mellis ſpirituſſanc ti auctoritas Triſtatur aliqͥs ī vob̓ oret equo animo ⁊ pſallat Iacobi quīto No ta equo animo hoc dicit contra aliquos qͥ orant ſed non equo animo. Quia os lo quitur vnum ⁊ cor cogitat aliud. Sed ī oracōne quando homo dicit pater noſter in ore cor debet cogitare cum quo loquit̉ homo. Quia cum rege celeſti ⁊cͣ. Idem quando dicitur aue maria al̓as modicum valet oratio. Nota ꝙ qui orat mane ⁊ ſe ro cottidie viuit cum gaudio ⁊ in proſpe ritate Dic miraculum de milite norman no eunti ad peregrinacōem ⁊cͣ. Ideo xp̄s oportet ſemper orare ⁊ non deficere Luc̄ xviij Quarta triſticia eſt de morte cor porali. Magna triſticia eſt homī in mor te parentum ⁊ amicorum carorum ſed in morte ꝓpria ibi eſt triſticia maxima. quia paſche Sermo. IIII. Onica. II. pꝰ octa totum ſimul amittitur. Dic ſimilitudīeꝫ de arbore ſi eradicaretur per aliqͣꝫ potenti am ⁊cͣ. Ita eſt de anima que habet radi ces in qualibet parte corꝑis in neruis oſſi bus venis ⁊cͣ. ⁊ mors ipſā eradicat. ideo ibi eſt maxima triſticia nec eſt aliqua ſil̓is Iam videtis quando aliquod menbrum ſcinditur quantum cunqꝫ paruum quō ho mo triſtatur quant omagis in morte. qn̄ anima ſeparatur a toto corꝑe. Ideo xp̄s ante mortē cepit cōtriſtari ⁊ meſtus eſſe vt habetur Mathei. xxvj. Quantomagꝭ nos peccatores. Sed hec triſticia conuer titur in gaudium bonis perſonis quando aīa egreſſa a corpore ſtatim vidꝫ ſanctos angelos ipſam comitantes honorifice ad inſtar ſponſe nobilis ī die uuptiarum qn̄ ducitur ad miſſam vel ſicut depingitur be ata maria magdalena quando ab angelis eleuabatur Iſto modo triſticia veſtra ſcꝫ mortis corporalis verretur in gaudium. Ideo xp̄s nunc quidem triſticia habetis. Iteꝝ autem videbo vos ⁊ gaudebit cor veſtrum ⁊ gaudium veſtrum nemo tol let a vobis Ioh̓is decimoſexto ¶ De eadem dominica Sermo quartus Ilitant aduer ſus animam. jͣ. pe. ij. cap̄. Hoc thema dat motm̄ predicandi de prelijs q̄ nobis dāt demones vt dāpnemur cum illis. Ideo auiſando vos volo nunc eorum prelia de clarare. Sed primo ſalutetur virgo ma ria ⁊cͣ. Militant ⁊cͣ. Sancta ſcript̉a vo lens nob̓ oſtendere condicōm vite noſtre in hoc mundo breuiter declarat d. Mili tia eſt vita hominis ſuper terram ⁊ ſicut mercenarij dies eiꝰ Iob. vij. Ratio qͣre dicit. ꝙ vita noſtra eſt militiā qꝛ ſicut de mones ſūt dāpnati ⁊ bellant contra nos vt peccemus ⁊ dāpnemur cum ipſis. Et ſic ſic̄ mercenarij dies eius ſcꝫ hoīs. quia ſicut mercenarius qui diligenter ⁊ fidelit̓ laborat meretur ſolariū alias ⁊cͣ. Sic de nobis ſꝫ ſi fortiter bellamus nō ꝯſentien do demonibꝰ meremur magnum ſolariū glorie ſꝫ ſi ſumus victi memur ſupplicium eternum. Iſtud preliū declarat dauid in psͣ. xix. d. hij in curribus ⁊ hij ī equis nos autem in nomine domini inuocabimus. Nota hij quare nō vult ipſos nominare iuxta illud nec memor ero omnium eoꝝ per labia mea defenſio noſtra eſt cum dic̄ Nos antem in nomīe dei noſtri inuocabi mus ¶ Nota hij in curribus ſcꝫ rotundꝭ Currus ſignat tēptacōnes que ad inſtar rotarum voluunt de vna in aliā. Quā do dyabolus nō poteſt per vnaꝫ temptat ꝑ aliaꝫ. Et hij in equis equi demonum ſūt peccata mortalia. Ideo de demonibꝰ dic̄ thema militant aduerſꝰ ⁊cͣ. ſcꝫ equeſtres aduerſus animam. Hanc miliciam decla rat beatus Iohannes in apocalipſi. ẜm in tellectum moralem iuxta reuelacōnem ſi bi factam d. Uidi ⁊ ecce equus albus et qui ſedebat ſuper illum habebat archum ⁊ data eſt ei corona ⁊ exiuit vincens ⁊ vin ceret ¶ De ſecundo dicit ⁊ exiuit equus ruffus ⁊ qui ſedebat ſuper illum datum eſt illi vt ſummeret pacem de terra ⁊ vt inuicem ſe interficerent ⁊ datꝰ eſt ei gla dius magnus. ¶ De tercio milite dicit Et ecce equus niger ⁊ qui ſedebat ſuper illum habebat ſtateram in manu ſua Et de quarto milite dicit Ecce equꝰ pal lidus ⁊ qui ſedebat ſuper eum nomen illi mors ⁊ iufernus ſequebatur eum Et da ta eſt illi poteſtas ſuper quatuor ꝑtes ter re. ⁊ interficere gladio fame ⁊ morte Et beſtijs terre ⁊ cum aperuiſſet ⁊cͣ. Apo calipſis vj. Hij quatuor equi ſunt qua tuor peccata mortalia ſuper que demōes equitant ⁊ militant contra nos. Primū eſt ſuperbia ⁊ vanitas. Secundum luxu ria ⁊ carnalitas. Tercium auaricia ⁊ cupi ditas. Quartumⁱ inuidia ⁊ malignitas. Cum hijs demones militant aduerſus animam. ¶ Primus equus dicit erat albus hoc deſignat ſuperbiam ⁊ vanitatē Dn̄ica. II pꝰ octa paſche Sermo. IIII. Ratio color albus preceteris magis ap paret ſic ſuperbus ſuper alios vult appa rere ⁊ videri ſi vis cognoſcere ſi es ſuper bꝰ ſi habes aliqd̓ bonum temꝑale vel ſpi tituale ⁊ vis vt videatur ⁊ appareat ſuꝑ bꝰ es. Uerbi gratia ſi es generoſus ⁊ vis vt ſciatur ſignum eſt ſuꝑbie humilis ab ſcondit ⁊ nō curat. Idem ſi es diues ſta tim vis facere vanitates in veſtibus. Et cogitas qui ſūt iſti ego poſſem emere om nes. Idē ſi bona ſpūalia que habet vult vt videantur ſi orat vel ieiunat vel ſi por tat cilicium ſtatim vult videri ſignū eſt ꝙ peccatū ſuperbie eſt in corde. ſed humilis omnia abſondit quantū poteſt. Ecce ra tio quare equus albus ſignat peccatū ſu perbie Ideo dicit xp̄s ſuꝑb̓. Omnia ope ra ſua faciūt vt videantur ab hominibus Mat. xxiij. Sꝫ quare dicit ꝙ miles qui ſedebat ſuper eum habebat archū in ma nu ſua Reſpondeo ꝙ iſte miles eſt demō qui temptat de ſuperbia qui ſagitando fa cit bellum. O quot ſunt iſto archu ſagit tati ⁊ percuſſi. Uerbi gratia omnes hoī nes qui ponunt in cor de ſuo aſcendere ta les ſunt ꝑcuſſi iam ⁊ vulnerati iſto archu Uerbi gratia dicatur de religioſo ſeruan te regulaꝫ cerimonias ⁊cͣ. Recta via va dit talis ad paradiſum Sed dicit dyabo lus nō qꝛ ego ſagittabo eum ⁊ facit eum cogitare vt aſcendant ⁊ vadant ad ſtudi um. qꝛ poterit eſſe magiſter ⁊ confeſſor regis ⁊cͣ. Factum eſt talis iam vulnera tus ſagitta dyaboli. Idem de preſbiteris ſimpliciter viuentibꝰ. Sed dyabolus ſa gittat quando facit eum cogitare dicēdo Si tu ſic viuis nō poteris iuuare amicos Ideo oportet aſcendere vel cū ſymonijs vel vſuris vel ſeruicijs ⁊cͣ. Idem de lay cis ſimpliciter viuentibꝰ rct̄a via vadūt ad paradiſum. nec ꝓ filijs faciūt ſibi va nitates ⁊cͣ. ſꝫ nutriūt eos bene ī bonis mo ribꝰ. Sed dicit dyabolus ego ſagittabo eum ⁊ facit eum cogitare. Quare tu non eſſes iuratus ſiue ꝯſul vt talis. qꝛ de pecu nijs ville te poteris iuuare tenere famu los ⁊cͣ. Cum tn̄ ad regimen deberet ho mo venire ſicut ad furcam. Sunt ml̓ti qͥ neſciunt regere domum ſuam ⁊ volūt re gere ꝯmunitatem. Ideo deſtruunt̉ ville ⁊ ꝯmunitates ⁊ ciuitates ex ambicōne aſ cēdēdi. Ideꝫ de mulieribꝰ que qn̄ deffer̄t viris ſuis honorem amorē ⁊ obedientiaꝫ niſi in peccatis tales recta via vadunt ad paradiſum. Sed quādo cogitant predic tis opoſita ⁊ conſentiunt factū eſt iā ſunt ſagittate a dyabolo. Ideo dicit dauid d̓ dyabolo Archū tetendit ⁊ parauit illū Et in eo parauit vaſa mortis ſagittas ſu as ardentibꝰ effecit pͣs. vij. Nota ardenti bꝰ ſcꝫ in habendis officijs honoribꝰ p̄emi nentijs ⁊ dignitatibꝰ. Tercio dic̄ ⁊ data eſt ei corona ⁊ exiuit vincēs vt vinceret. Ꝙ demon qui temptat de ſuperbia coro nam regis portat Ideo Iob. xlj. Ip̄e eſt rex ſuper vniuerſos filios ſuꝑbie nec ali quis rex habet tot vaſallos vt ipſe. Et ex iuit ſcꝫ de celo dic caſū ipſoꝝ ex ſuperbia dicente dēo. Non habitabit in medio do mus mee qui facit ſuꝑbiaꝫ ps..xx. vincēs ſcꝫ angelos malos ſibi ꝯſentientes vt vi ceret ſcꝫ homines in mundo iſto. Ecce pͥ mū preliū. Id̓o quilibet auiſet ſe ⁊ caue at a ſagittis ſuperbie. qꝛ magnū periculū eſt ire ꝑ altiſſimos montes. qꝛ periculo ſus eſt caſus ab alto. Quā diu em̄ homo vadit plane ꝑ viaꝫ humilitatis vadit ho mo ſecure ſine periculo. Ideo xp̄s diſci te a me. qꝛ mitis ſum ⁊ humilis corde ⁊ inuenietis requiē animabꝰ veſtris. Mat xj. Diſcite ſcꝫ lcōeꝫ qͣꝫ docuit verbo ⁊ ex emplo Scd̓a milicia eſt cū dicit vidi ecce equus ruffus ⁊ qui ſedebat ſuper illū da tū eſt illi vt ſūmeret pacē de terra ⁊ vt in uicem ſe interficerent ⁊ datus eſt illi gla dius magnus hoc prelium dant demōes per peccatū luxurie q̄d innuit in hoc ꝙ eqꝰ erat ruffus In ſignum huius qn̄ ꝑſona cogitat de illo peccato efficitur rubea. Et ſicut domus ⁊ omnia bona ibi cōgregata Dnica ii. poſt octa paſche Sermo IIII conburūtur quādo incenditur igne. Ita ex illo peccato ꝑduntur merita cōgrega ta ⁊ bona. Ideo de iſto pctō dicit ſcrip tura. Ignis eſt vſqꝫ ad ꝯſumpcōeꝫ deuo rās ⁊ omīa eradicas germina Iob. xxxi. O miſeri ꝓ modica delectacōne beſtiaꝝ que ſtatī tranſit non dubitāt amittere tā tam gloriā ⁊ incurrere tantā penā. Iteꝫ dicit ꝙ miles equitās ſuꝑ equū ruffum habebat poteſtatē ſumendi pacem de ter ra. Nota ſepteꝫ paces Prima eſt inter deum ⁊ hoīes. Secūda inter angelos ⁊ hoīes Tercia eſt inter aīam ⁊ corpus Quarta inter virū ⁊ vxoreꝫ Quinta inter clericos ⁊ populuꝫ. Sexta inter dn̄os ⁊ vaſallos. Septīa inter vaſallos adinuicem Prima pax eſt inter deū ⁊ ꝑſonā qn̄ viuit caſte ⁊ honoſte qꝛ cum ip̄a deꝰ ha bitat. qꝛ deus non eſt porcus vt velit ī lu to habitare. Sed qn̄ ꝑſona cogitat de il lo peccato ⁊ ꝯſentit ad faciendū dominꝰ indignatur ⁊ ꝑditur pax ⁊ fit gͣuerra ⁊ di uiſio. Secūdo ex iſto peccato tollitur pax que eſt inter angelos ⁊ hoīes. Dic quō quilibet habet angelū cuſtodeꝫ quia alias demones nos deſtruerēt. ⁊ angelꝰ bonus diligit ſibi cōmiſſos ſinceriter et plus qͣꝫ mater filiū ſibi carū. De iſta cu ſtodia Aucͣtas. Angelis ſuis deus man dauit de te ⁊cͣ. Sed qn̄ perſona vult fa cere illud pctm̄ cogitacōe vel factu vl̓ lo cucōe vel oꝑacōe angelus indignatur di cendo O iſte ribaldꝰ qͥd facit. Dic quō non fieret illud pctm̄ corā puero ex vere cūdia multomagis deberꝫ hoc verecūda ri de angelo pn̄te ⁊ dicēte. O de iſtori baldo ⁊cͣ. ⁊ claudit naſuꝫ. Tercia pax eſt inter carnē ⁊ ſpm̄ quā habent ꝑſone que viuūt in penitēcia. qꝛ ꝑ pnīam caro ſubicitur aīe vt captiua dn̄e ⁊ ſic habent paceꝫ. Sꝫ pax tollitur qn̄ captiua rebel lat ⁊ reſiſtit cōtra dn̄am. Sic qn̄ caro ꝯͣ animā facit illud peccatū pax dicta tolli tur. Quarta pax eſt inter virū ⁊ vxo rem qn̄ ſeruāt ſibi mutuā fidelitatē que pax tollitur ⁊ ſoluit ꝑ peccatuꝫ luxurie. Uidemus ꝙ qn̄ vir ſentit vxorem adul terari nō bene portat nec ecōuerſo Qui ta pax eſt inter clericū ⁊ populū alicuius ville vel coītatis. qꝛ layci debent honora re clericos vt patres ⁊ ſoluere decimas. etcͣ. Sed hec pax tollitur ꝑ luxuriaꝫ ⁊cͣ. Clerici auteꝫ debent viuere honeſte ⁊cͣ. Sexta pax eſt inter dn̄m ⁊ vaſallos ſed hec tollitur qn̄ dn̄s vult habere vxo. rem vel filiā vaſalli. qꝛ non ſeruarēt ſibi fidelitate ymmo occiderēt eum. Sep tima pax eſt int̓ vos laycos adinuice qui vt fratres debetis vos diligere ⁊ habere pacem. ſꝫ hec pax tollitur ꝑ luxuriā. quā do vnus curat de vxore vel filia alterius Ex quo ſequūtur multa inter vos mala De hoc peccato dicit ꝓph̓a. Impij quaſi mare ferues qd̓ quieſcere non p̄t ⁊ redū dāt fluctus eius ī ꝯcͣulcōeꝫ ⁊ lutū nō eſt pax impijs dicit dominus deus Iſa. lvij Impij dicūtur luxurioſi. Rō qꝛ vt dent delectacōeꝫ captiue.i. carni damnant ani nimā. Sed dicitur ꝙ datꝰ eſt militi gla dius magnus nō eniꝫ bellat cū archu ſꝫ gladio magno. qꝛ totū mundū quaſi con prehendit pctm̄ hoc. tn̄ religioſus ⁊cͣ. Nota exēpluꝫ de demone ī corꝑe obſeſ ſi dicente ſe non inde exire niſi dicerētur tres miſſe a tribꝰ clericis virgībus ⁊cͣ ctō tus mūdus eſt iſto pctō corruptus ⁊ iaꝫ cōpleta eſt ꝓph̓ia dauid. Corrupti ſūt ⁊ abhoīabiles facti ſūt nō eſt qui faciat bo nū ſcꝫ caſtitatis non eſt vſqꝫ ad vnū ſcꝫ de adultꝭ ꝯparatiue loquēdo. Ecce quō hic gladius eſt bn̄ magnꝰ qꝛ tot occidit. Iō cuſtodiamus nos ab iſto gladio cu ſtodiendo corda a luxuria. qꝛ ita vult de us. hͨ ē volūtas dei ſcīficacō veſtra vt ab ſtineatis vos a fornicacōe. jͣ. ad Theſſa. iiij. De tercō p̄lio dic̄. Et ecce equus GG paſche Sermo iiii Onīca īi poſt octa. niger ⁊ qui ſedebat ſuꝑ illū habebat ſta teraꝫ in manu ſua. Ecce pctm̄ auaricie ⁊ cupiditatis. dicit ꝙ equus erat niger ſigͣt pctm̄ auaricię. Unde ſicut color albꝰ p̄ alijs oſtendit. ita color niger p̄ alijs ab ſcondit̉. qꝛ auarus ſꝑ abſcondit pecuīas. et facit ſe pauperē qn̄ petūt ab eo elemo ſinā ꝓ aliqua pia cauſa ⁊ vadit ſꝑ male indutus vt videat pauper. Iteꝫ abſcon dit ad decipiendū qꝛ fingit ſe amicū ver bo vt decipiat facto. In ore ſuo pacem cū amico loquitur ⁊ occulte ponit ei inſi dias Iere. ix. Nota inſidias vt ſcꝫ ha beat pecunias ⁊ bona veſtra. Itē dicit ꝙ miles habebat ſtaterā in manu ſua. In quo oſtenditur modus pctī auaricie. qm̄ ad inſtar falſe ſtatere pctm̄ auaricie facit qꝛ illud qd̓ eſt magis ponderis ⁊ infiniti valoris ſcꝫ paradiſū ⁊cͣ. parū ponderat̉ in cōſpectu ⁊ corā oculis auari. Et illud qd̓ modicū ⁊ paꝝ valet vt pecunia ⁊ bo na temporalia ponderat ⁊ reputat eſſe ī finiti valoris. Ecce ſtatera falſa ⁊ dolo ſa qꝛ deus qui eſt infiniti valoris ⁊ hono ris dyabolus facit ꝙ corā auaro non pō derat vnam fabam. qd̓ fit qn̄ pro lucro vnius ſolidi iuras falſe dicendo ꝑ deum tantū conſtat. Nota hic ꝯͣ falſitates q̄ fiunt inter emptores ⁊ venditores Ite hec falſa ſtatera facit ꝙ palea vanitatuꝫ multū ponderat in conſpcū diuitū ⁊ glo ria ⁊ gaudia ⁊ theſauri paradiſi q̄ ſunt in extimabilis ponderis nihil pōderent Iō dicit ſcriptura. Nunqͥt iuſtificabo ſtate rā impiaꝫ ⁊ ſaccelli.i. occulti ſacci in quo occultat̉ falſuꝫ pondus. pondera doloſa. in quibꝰ diuites eius repleti iniquitate. Michee. vi. Nota ſtatera impiaꝫ et pondera doloſa ſaccelli. ſtaterā impiam vocat pctm̄ ſymonie in qua vendit ſpūs ſanctus. Iō doctores vocat ſymoniam hereſiꝫ. Symoniaci ponderādo vēdunt graciā dei. Nota hic de fraudibꝰ ſymo nie. Prīo in miſſis ſancti amatoris in qͥ bus ꝯmittūtur ml̓te impietates. prīa qꝛ dicūt ꝙ debent dici ꝯtinue ſine interual lo cum tn̄ pauci ſint talis vite ꝙ cōtinue etcͣ. Scd̓a qꝛ frāgitur ordinacō eccleſie. que quolibet die habet ſuā miſſaꝫ deter minatā ⁊ certā. Tercia impietas eſt pre ciū certū qd̓ faciunt clerici. qꝛ habent ce lebrare ſine interuallo petendo plus. I tem tot cādele ⁊ tot denarij ⁊cͣ. Quarta eſt error qꝛ licet beatus amator triginta miſſis extraxit aīaꝫ matris de purgatorio creditis ꝙ eciā vos. Nā ſicut infirmita tes nō ſunt eedem nec eciā pene ⁊cͣ. Dic de medico qͥ applicat medicinas iuxta in firmi condicōes. Ecce quare dicit. Nun quit iuſtificabo ſtaterā impiā. Scd̓o di cit ⁊ ſaccelli pondera doloſa hoc dicit con tra laycos vſurarios qui mutuāt. x. ꝓ. xij non eſt pondus equale. Dicit vſurarius racōne tꝑis non valet. qꝛ tempus eſt dei ideo tantū pro tāto ⁊ nō amplius. Idē vendūt plus rōne dilacōis ſolucōis. vel emendo minus rōe pecunie parate. Ecre ſaccelli pondera doloſa in qͥbus diuites etcͣ. De quarto p̄lio dicit. Ecce equꝰ pallidus ⁊ qui ſedebat ſuꝑ euꝫ nomē il li mors ⁊ infernus ſequebat̉ illū. Ecce quartū preliuꝫ dyaboli ex peccato inui die. Nā color pallidus ſiue glaucus ſig nificat pctm̄ inuidie. Rō qꝛ eſt amarica tus ſiue mortificatus qꝛ inuidia animaꝫ mortificat ⁊ occidit. prīa Ioh̓. iij. Nos ſcimus qm̄ tranſlati ſumus de morte ad vitā qm̄ diligimus fratres qͥ non diligit manet in morte. oīs qui odit fratrē ſuuꝫ hoīcida eſt ſcꝫ ſuijp̄ius. Sꝫ quare dicit ꝙ infernus ſeq̄batur eū. declaret̉ ꝑ que ſtionē quam faciūt doctores di. Quare demoēs nos temptāt cuꝫ tn̄ ex qualibet temptacōe augmentet eis pena Rn̄deo ꝙ inuidia cogit eos quā habēt cōtra nos qꝛ habebimꝰ locū quem ipſi ꝑdiderunt. nec valuit eis xp̄i incarnacō ſeu paſſio. iō inuident nobis. Iō dicit ꝙ infernus ſeq̄ Onica ii. poſt octa paſche Sermo v batur eū qꝛ omēs demones habent iſtā inuidiā. Nota hic exemplū de inuido et auaro quō rex dixit inuido vt prīo pe teret donū ⁊cͣ. Qui infra ſe cogitauit F miſer ſi peto vnū equū alius habebit du os ⁊cͣ. qꝛ iſta eſt condicō inuidi. Iteꝫ de demonibꝰ qꝛ licet hn̄t penaꝫ temptādo. tn̄ inuidia cogit eos. Sap̄. ij. Inuidia di aboli mors intrauit ī orbeꝫ terrarū ymi tantur auteꝫ illū qui ſunt ex parte illius. Itē alia Aucͣtas Iob. v̓. capl̓o. Par uuluꝫ ſcilicet in dilectōe occidit inuidia Deo gracias. De eadem Sermo quintus Ubditi eſto te in omni timore. prīa pe. ij. Quia ſacra ſcriptura tā vete tis qͣꝫ noui teſtamēti multū laudat ⁊ cō mendat timorē dei. Et qꝛ thema loquit̉ de timore dei. Iō volo vobis mō decla rare bonos mos timendi deū. Sꝫ pͥmo ſalutet̉ virgo Maria ⁊cͣ. Subditi eſto te ⁊cͣ. Pro declaracōe ⁊cͣ. Sciendū ꝙ ī ter alia ꝑ que homo ī hoc mūdo p̄t habe re habundāciaꝫ ⁊ afflueciaꝫ bonoꝝ tē poraliū ⁊ in alio bonoꝝ celeſtiū eſt tior dei. Iō timor dei cōꝑatur fōti emananti Qui hꝫ in domo ſua fonte aque viue n̄o habet defectū aque. Ita qui in corde ſuo habet timorē dei hꝫ in ſe fonteꝫ dantem habundanciā oīm bonoꝝ tꝑalinꝫ ⁊ ſpū aliū. hoc dicit dauid pͣs. xxxiij. Timete do minū om̄s ſancti eius qm̄ non eſt inopia timētibꝰ eū. diuites eguerūt ⁊cͣ. vſqꝫ oī bono. multū gͦ valet timor dei. Iō dicit thema. Subditi eſtote ⁊cͣ. ſcꝫ deo in omī timore. Nota in omī Innuit̉ gͦ ꝙ ſunt multi timores. Ego amore veſtri queſi ui quot timores ſūt. ⁊ inueni ꝙ ſūt tres in quibꝰ debemus deo ſubici. ⁊ habebimꝰ multa bona. Primus eſt timor natu ralis. et iſte eſt rigoroſus. Secundus eſt timor filialis ⁊ iſte eſt gracioſus. Tercius eſt timor reuerēcialis. ⁊ iſte eſt glorioſus. De hijs dicit thema. Sub diti eſtote in omī timore. Dico ꝙ pri mus timor in quo debemꝰ ſubici deo eſt timor naturalis ⁊ iſte eſt rigoroſus quia nō poſſumus vitare hic timorē de malo pene qꝛ naturalit̓ quilibet timet̉ malū pe ne vt infirmitates. ꝑdicōeꝫ bonoꝝ hono rū officioꝝ ⁊cͣ. caſus ⁊ mortē qꝛ talis ē natura noſtra ⁊ condicō. Sancti angeli non habēt hūc timorē. qꝛ confirmati ſūt Dde iſto timore dicit ſcriptura. Timor pe nā habet ſup̄ ꝓ obiecto. prīa Ioh̓is. iiij. Eciā xp̄s habuit hūc timoreꝫ ex natura li condicōe carnis. Sꝫ in iſto timore de bemus eſſe ſubditi deo. Ꝙꝛ ꝑfugendo ſeu vitando qd̓cumqꝫ malū pene nō de bemus facere aliqd̓ peccatū contra de nec in illud cōſentire. ꝟbi gracia. Quili bet timet naturaliter ꝑdere bona. pecuni as Modo ponat caſus ꝙ ꝑdidiſtis ali quod tale ⁊cͣ. ⁊ neſcitis qͦs habet ⁊ vos timētis ne illud amittatis total̓r. ⁊ nūqͣꝫ ip̄m inueniatis. Et dr̄ vobis vadatꝭ ad talē diuinū ſi vultis inuenire ⁊ recupera re. Mō apparebit ſi in iſto timore eritis ſubditus. Qm̄ ex vna ꝑte vos timetis il lud amittere. ⁊ ex alia p̄cepit deus ne ꝓ aliqua re m̄di homo recurrat ad diuinos. Si gͦ vos vadatis ad diuinū nō eſtꝭ ſb̓ diti deo ſꝫ peccatis mortalit̉. Sꝫ ſi non vultis ire tūc eſtis ſubditi deo ad quē de betis recurrere in orōne dicendo. Dn̄e vos ſcitis qͥs habet ideo ponatis ī corde ſuo vt mihi reddat. vel volo ꝑ̄dere ma gis illud qͣꝫ animā meaꝫ ⁊cͣ. Ideꝫ de mu lieribꝰ de matrimoīo q̄ timent ſterilitatē bonus eſt timor qꝛ iō inuentuꝫ eſt mrio niū. Modo qn̄ aliqua mulier non p̄t cō cipere ⁊ dicit̉ ſibi ꝙ recurrat ad taleꝫ ſor tilegū ⁊cͣ. ſi recurrat timor eꝰ non eſt deo ſubiectus. qꝛ deus p̄cipit oppoſitū ſcꝫ ꝙ GG Duīca li. poſt octa paſche Sermo v ꝓ nulla re homo recurrat ad ſortilegos. ⁊c Dic quō nullus p̄t dare filios niſi ſo lus deus qꝛ nccͣia eſt ibi dacō aīe ⁊cͣ. I tem qͥlibet timet mori de infirmitate quā habet ipē vel filius ⁊cͣ. Et d̓r vobis ꝙ re curratis ad taleꝫ incātatoreꝫ ⁊cͣ. ⁊ xp̄s p̄cipit oppoſitū qꝛ ad eū debet homo re currere ī omni neceſſitate ad eꝰ matrem ꝟgineꝫ Mariā ⁊cͣ. Si nō recurritis ad incantatoreꝫ ſꝫ ad deū ⁊cͣ timor ille mor tis deo eſt ſubiectus. Si ꝟo recurritꝭ ad incantatorē non eſt deo ſubditus. Item aliqͥs amicus veſter eſt captus ⁊ vos ti metis ne puniat vel occidat ⁊ eſtis reqͥſi tus in teſteꝫ cū iuramēto vt dicatis ſi fe cit iſtud malū. ⁊ vos timetis ⁊cͣ. Dicat quō qͥlibet debet ſubici deo iurādo vere. et dicere veritateꝫ qꝛ dicit deus. Nō aſ ſumes inuanū nomen dnī dei tui. Exo. ij. Ecce dicit thema. Subditi eſtote ⁊cͣ. de hoc timore dicit xp̄us. Nolite timere videlicet eos qͥ occidūt corpꝰ. animā au teꝫ nō poſſunt occidere. Sꝫ potius time te eū qui poteſt ⁊ aīaꝫ ⁊ corpus ꝑdere ī gehennā Math̓. x. Hoc p̄dicabat xp̄us apl̓is ⁊ diſcipul̓ dicēs. Nolite timere.ſ. taliter vt ex iſto timore faciatis ꝯͣ deum qꝛ alias talis timor naturalis eſſet malꝰ Dicat hic miraculū de ſacra ſcriptura qd̓ legit̉. jͣ. Re. xxviij. xxxi. de illo magno re ge Saul qͥ ſemel ꝯgregauerat ml̓tas ge tes armoꝝ vt bellaret ꝯͣ inimicos ⁊ infi deles philiſteos. Qui videns exercituꝫ inimicoꝝ magnū ne moreret in p̄lio cū filijs timuit ⁊ fuit ſibi datū ꝯſiliū vt re currexet ad phytoniſſaꝫ vt ſciret finem belli. Dicat̉ quo iuit ⁊ ex iſto pctō qꝛ in iſto timore nō fuit ſubditus d̓o. in dicto p̄lio fuit vulneratus ⁊ ꝑ impacīaꝫ occi dit ſe ⁊ ꝑdidit regnuꝫ intm̄ ꝙ nullus de ſuo genere regnauit pꝰ eū. ⁊ credit̉ ꝙ ſit damnatus. Iō dicit xp̄s. dico vobis aī cis meis ne terreamī ab hijs qui occidūt corpus ⁊ poſt hoc nō habent ampliꝰ qͥd faciāt oſtendā auteꝫ vob̓ quem timea tis. timete eū qui poſtqͣꝫ occiderit habet poteſtateꝫ mittere in gehennā. Ita dico vobis hūc timete Luc̄. xij. Scd̓us ti mor eſt melior ſcꝫ timor filialis ⁊ iſte ē gracōſus. Hic timor eſt qn̄ homo timet deū non rōne pene ſꝫ rōne culpe qn̄ timꝫ homo peccare ne ꝑdat amorem ⁊ gracia dei ⁊ deuocōeꝫ. talis timor d̓r filialis. Rō qꝛ condicō boni filij ē tmere ne ſuo patri diſpliceat in aliquo. ⁊ qn̄ dicit̉ ſibi facias hoc. rn̄dit non faciā. qꝛ patri meo nō placeret vel matri. Nō timet patrem rōne pene ꝙ vapulet̉ a patre ſꝫ timet ſibi diſplicere ne ip̄m grauet ⁊ ꝯturbet. Dico ꝙ in iſto timore magis debemus deo ſu bici qͣꝫ patri carnali. Racō quia in plus facit nobis deus. Dicitur qͥd facit pater carnalis in filio modicū ⁊ vile. Mater eciam que neſcit quid portat modicū ib facit ſed deus facit totum. ipē format cor pus ⁊cͣ. et creat animam. Ideo Iob. x. Manus tue domine fecerunt me ⁊cͣ. nō dicit Pater meus fecit me. Sed manꝰ tue acſi de luto vel terra ⁊cͣ. Item deus conſeruat in vita in vtero clauſo ne ſuf focetur. Item deus cauſa natiuitatis eſt et dat lacͣ matri. Ille gͦ eſt ꝓprie pater. Math̓. xxiij. Ergo patrem nolite ⁊cͣ. qͣꝫ tum ad formacōnem corporis dicit hoc et creacōnem anime. Ideo vult vt time atur timore filiali. Sicut gͦ bonus filius timet offendere patrem. ita nos deum. li cet ſis inclinatus ad aliquod peccatuꝫ vl̓ vicium dicas hoc diſpliceret meo patri celeſti. Ideo non faciam. Uerbi gracia. Aliquis inclinatur ad ſuperbiam. pom pam. gulam. inuidiam. luxuriam. vanita tes. ornatum ⁊cͣ. Cogitate ſi hoc diſpli cet patri veſtro Iheſu xp̄o qui vult ⁊ p̄ cipit humilitatem. Idem ſi diſplicet ma tri veſtre virgini Marie. Ideo amore eorum dimittere debetis. Idem de illis qui inclinantur ad auariciam. vſuras. et Onīca iii poſt octa paſche Sermo i furta ad retinendū decimas ⁊cͣ. Cogita te ſi hoc diſplicet patri xp̄o qui p̄cipit op poſitū. Nota de ſua pauꝑtate aliquid idē de vicō luxurie. Cogitate ſi diſplicet patri dn̄o Iheſu xp̄o qui oīa videt qͣꝫtū cunqꝫ fiāt ſecrete. Qui voluit naſci de ꝟ gine matre ⁊ viuere caſte vt daret nob̓ exemplū. Idē de illis qͥ inclinant̉ ad gu lā ad bibendū demane. reſpice ſi diſplicꝫ patri xp̄o. Idem de illis qͥ inclinātur ad vindictā. Cogitate ſi diſplicet pr̄i xp̄o qͥ ſibi ſoli retinuit vindictā De iſto timore dicit ꝓph̓a dauid in pͣs. Benedicā dn̄m di. venite filij dei audite me timorē ſcꝫ fi lialē docebo vos. Dicat hic miraculum qd̓ legit̉. ij. machab̓. vi. de eleazaro ſcō hoīe qn̄ anthyochus rex iniquus ꝑſeque batur iudeos ⁊ p̄cepit omībus vt come deret carnes porcinas. quō eleazarus qͦ noluit comedere in tormētis dixit. dn̄e qui habes ſcām ſcīam manifeſte tu ſcis. qꝛ cuꝫ a morte poſſeꝫ liberari duros cor poris ſuſtineo dolores ꝓpter timorē tu um libenter hec patior. Iō dicit ſcriptura ſcā Cccī. j. Timor dn̄i expellit pctm̄. nā qui ſine timore eſt nō poterit iuſtificari. Tercius timor ē reuerēcialis ⁊ iſte ē glorioſus. Hic timor eſt qn̄ homo timet ſe equari maiori vt ſi rex veniret ⁊ vellet ſedere in ſcamno tuo tu ſtatī ſurgeres E quare nō timore pene nec culpe ſꝫ timore reuerencie. ⁊ talis timor eſt glorioſꝰ. qꝛ eciā angeli iſto timore timet. Aucͣtas. Tremūt videntes angeli Gregꝰ. qui tn̄ non timēt prīo nec ſcd̓o timore Sꝫ ter cō iſto timore debemꝰ ſubditi eſſe deo ī tribꝰ In oracōnibꝰ ſpēalibus In officijs diuinalibꝰ. In miſſis ſacramētalibꝰ De prīo dic quō qͥlibet dꝫ tenere cer tā oracōeꝫ in die ⁊ vacare orōibꝰ ſpēali bus. Et dicūtur orōes ſpēales qꝛ vltra horas ⁊ in iſtis debetꝭ timere deū reuere cial̓r ne velitis loqͥ cuꝫ deo ſicut loqͥmur inter nos. ſꝫ cū magna reuerēcia flexis ge nibꝰ. Quēadmodū loqͥtur homo regi vl̓ pape ſupplicando ⁊cͣ. hoc dicit ſcriptura. Timete dn̄m ⁊ date illi honorē ſcꝫ reue rencialeꝫ. Apoc̄. xiiij. De ſcd̓o in offi cijs diuinalibꝰ hoc tāgit clericos ⁊ religi oſos. Dicat cum quāta reuerēcia debent ſtare in choro. Rō qꝛ xp̄us papa ⁊ rex ē preſens ī medio. Aucͣtas. Ubi ſūt duo vel tres cōgregati in noīe meo in medio eoruꝫ ſum. Math̓. xviij. De tercō in miſſis ſacramē talibus. Rōͣ qm̄ in quali bet miſſa eſt xp̄s vere. ſicut eſt in celo. Nota gͦ cuꝫ quāta reuerēcia debet ſtare celebras ⁊ ne vendant̉ miſſe. Dic ꝙ non faciat preciū qn̄ volūt dicere miſſas ⁊cͣ Dic modū ⁊ preciū dandū ꝓ miſſa ſcꝫ pro ꝓuiſione vnius diei ⁊cͣ. De iſto tiō re reuereciali dicit dauid in pͣs xviij. Ti mor dn̄i ſanctꝰ ꝑmanet in ſeculū ſeculi. Deo gracias. ¶ Dnīca. iij. poſt octa. paſ. ẜmo primꝰ. . Um venerit arguet mundū Ioh̓. xvi. hoc verbū indigꝫ declaracōe ma xime amore iudeoꝝ. Sciendū ꝙ in ſacra ſcriptura tā in veteri teſtamento qͣꝫ in no uo inueniūtur duo aduentus generales meſſye ẜm ꝙ genus humanuꝫ reqͥrebat duas reparacōnes. Primus aduen tus fuit ꝑ reꝑacōnem ataꝝ ſolum. Scd̓us aduētus erit ꝓ reparacōe aīa rum ⁊ corpoꝝ ſimul. De prīo aduen tu ſciendū ꝙ ex peccato ade ⁊ alioꝝ aīe inciderūt hoīes in plura pctā ⁊ mala. Primū malū fuit ignorācia de rebꝰ ſpi ritualibꝰ ⁊ celeſtibꝰ. de quibꝰ nō ſciebant gētes ante aduentū xp̄i nec ꝑ ph̓iam qꝛ ſolū curant de rebꝰ de motibꝰ ⁊ de influē cijs corpoꝝ ſuꝑceleſtiū. nec ꝑ lege moy ſi qui ſolū loquitur de hoc mūdo. Ideo ignorabamꝰ ſpūalia ⁊ celeſtia. Ideo da GG iij Dnica ini poſt octa paſche Sermo uid loquēs de antiquis dicit. Neſcierūt. ſup̄ ph̓ij. nec intellexerūt ſcꝫ iudei in te nebris ambulāt. ſꝫ venit meſſyas qͥ reꝑa rauit iſtā ignorāciaꝫ declarās quō ille de us vnus quē ph̓ij vocāt primū principi um ſiue prima cauſā ſeu primū motorē eſt trinus ī ꝑſonis pater filius ⁊ ſpūs ſā ctus. Scd̓o declarauit quō ſunt in celo nouē ordines angeloꝝ. Tercio de aīabꝰ que ẜm gradū bone vite quē tenuerunt collocātur in illis ordinibꝰ angelorum. Quarto declarauit nob̓ purgatoriū ꝟ vadūt anime q̄ nō fecerūt hic condignā penitenciā Ite de animabꝰ pueroꝝ qͥ de cedūt cū originali quō vadūt ad lymbū. Secūdus defectus ſiue malū aīaꝝ ē inclinacō ad peccata ex pctō ade. Quidā ad ſuꝑbiā. quidā ad auariciā ⁊cͣ. de alijs Ideo dicit ſcriptura. Senſus eī ⁊ cogi tacō humani cordis ad mala ꝓna ſūt ab adoleſcēcia ſua. Gen̄. viij. Sꝫ venit xp̄c et reparauit ꝑ exēpla ꝟtutū ſue ſcē vite Terciū malū erat habundācia pctōꝝ Ideo ſcriptura. Non eſt homo iuſtus in terra qui faciat bonū ⁊ nō peccet. Ecc̄s. vij. Sed venit xp̄us qͥ conͣ plagas ordīa uit medicinas ſacramētoꝝ. Quartuꝫ malū erat debilitas bonoꝝ qꝛ nō poſſuꝰ ꝑſeuerare in bonis. Iō ꝓuidit xp̄s vt ꝑ penitenciā reꝑamur ⁊ emedemus nos. Quītus defectus erat damnacō infer ni qꝛ nullus poterat euadere qͣꝫtumcūqꝫ ſcūs ⁊ bonus. De hoc eciā dauid in psͣ. Quis eſt. qui viuet ⁊ nō videbit mortē et eruet animā ſua de manu inferni qͣſi di cat nullus. Sed venit xp̄us ⁊ reparauit. Quia modo ꝑſona bona ⁊ ſcā in morte euolat ⁊cͣ. Sed remanet paſſiones cor poris. Iō in ſecūdo aduentū qn̄ veniet xp̄us ad iudiciū tunc reparabūt̉ mala cor poꝝ. Quia tunc reſurgent corꝑa bono rū impaſſibilia incorruptibilia clara ⁊cͣ. Ecce quare ſunt duo aduentus xp̄i. Ra do iam ſatio ptꝫ ꝙ mala ⁊ peccata in mū do primo venerūt in anima quādo adaꝫ et eua deſiderabāt equari deo in ſciencia et tamen adhuc nō patiebant̉ in corpore Sed poſt venerūt mala corꝑis quando Adā in ſudore vultus ⁊cͣ. et eua peperit cū dolore. Ideo xp̄us primo voluit re parare mala animarū quia prīo fuerunt Deinde veniet ad reparandū mala cor porū que poſtea venerūt. Patet hic re ſponſio ad q̄ſtioneꝫ iudeorū dicentium. Quare venit meſſyas. qd̓ bonū fecit qꝛ ita patimī modo ⁊cͣ. De hijs duobꝰ ad uentibus Aucͣtas abacuch. ij. Dicatur hyſtoria de viſione ⁊ reſpondit dn̄s Ap parebit in finē ⁊ non mentietur ſi moraꝫ fecerit. exſpecta euꝫ. quia veniēs veniet ⁊ non tardabit. Abacūch. ij. Quia veniēs ſcꝫ in primo aduentu ꝓ reparacōne ani maꝝ. veniet in ſecūdo ꝓ reparacōne cor porum. Et de iſto ſecūdo aduentu dicit thema. Cum venerit ille arguet munduꝫ De iſto iudicō faciā duos ſermones. ho die erit p̄dicacō de ordinacōne generali. et cras erit de executōne effectuali. De illa ordinacōne dicit euāgeliſta. Cuꝫ ve nerit filius hoīs in maieſtate ſua ⁊ omēs angeli eius cū eo tunc ſedebit ſuꝑ ſedem maieſtatis ſue. ⁊ cōgregabūtur ad eum omnes gentes ⁊ ſeparabit eas abinuice ſicut paſtor ſegregat oues ab edis. ⁊ ſta tuet oues quideꝫ a dextris ſuis. edos au tem a ſiniſtris. Math̓. xxv. Hec ordina cio cōſiſtit in quatuor cōcluſionibꝰ. Prima qꝛ iudex vl̓is manifeſtabitur illa die omnibꝰ generaliter. Cū venerit filius hoīs in maieſtate ſua. Secūda ꝙ illa die iudex erit aſſocia tus multū ſolenniter ibi Et omnes an geli eius cum eo Tercia ꝙ illa die iudex vniuerſal̓ erit collocatus multū alte. ibi ſedebit ſuꝑ ſe dem maieſtatis ſue. Quarta ꝙ illa die totuꝫ genus huā nū preſentabit̉ corā xp̄o iudice ꝑſonalit̓ Dnica iii poſt octa paſche Sermo I ibi Et cōgregabūtur ad eum omēs gen tes ⁊cͣ. Prima cōcluſio dicit ꝙ iudex vniuerſalis manifeſtabit̉ illa die omni bus generalit̉. Nam doctrina eſt cōmu nis ꝙ xp̄us in iudicō videbitur ab omni bus tam hoīs qͣꝫ malis qͣꝫtum ad huma nitate ⁊ cognoſcetur ꝙ eſt deus ⁊ homo ſꝫ ſolum boni videbūt diuinitateꝫ. De iſta manifeſtacōe dicit euāgeliſta. Cum venerit filius hoīs in maieſtate ſua. No ta in maieſtate.i. magno ſtatu nō veniet in ſimplicitate ⁊ pauꝑtate vt in prīo ad uentū venit. Iō fuit refutatus a iudeis. qui exſpectabat ⁊ exſpectāt habere a meſ ſya vanitates mūdi ⁊cͣ. Ideo quādo be atus Ioh̓es ip̄m oſtendit dicēs. Ecce agnus ⁊cͣ. dixerūt iudei Ille pauꝑ eſt no lumus hūc regnare ſuꝑ nos. Luca teſte. Sed ad iudiciū veniet cū tanta maieſta te ꝙ celū ⁊ terra ⁊ omīs creatura tremꝫ Nota ad hoc ſil̓itudineꝫ de arbore ꝟ ſunt auicule cātantes ⁊ ludētes. ſꝫ quan do niſus vel accipiter volat omēs tacēt et timent. Iſt arbor eſt iſte mūdus. cu ius fructus ſunt honores. diuicie. delicie. Et quilibet vult colligere ⁊cͣ. Aues lu dentes ſunt creature que nō faciūt niſi lu dere. Prīo ſol videtur ludere currendo ab oriente in occidentē et ecōuerſo. Itē luna ſtelle. aer eciā qui qn̄qꝫ eſt clarus. qn̄qꝫ eſt tenebroſus. Ideꝫ de mari quia ſemꝑ videtur ludere. Item de terra q̄ in vere floret ⁊cͣ. ⁊ in autumno omīa depo nit. volucres eciā ludūt in vere quilibet ducit vxore ⁊ in hyeme nō curant de ea. homines eciā vident ludere hīc inde diſ currendo. Sꝫ qn̄ veniet ille falco ſiue a quila nobilis ſcꝫ xp̄us in iudicō omnes creature ſtabūt. ſol in oriente. luna in oc cidente. nec decetero mouebūtur. mon tes ſoluētur. Iō eccleſia in ꝑſona cuiuſli bet xp̄iani orādo dicit. Libera me dn̄e de morte eterna. in die illa tremenda. quan do celi mouēdi ſunt ⁊ terra. dū veneris iudicare ſeculū ꝑ ignem. Moraliter co gitate hic. ſi creature corꝑales q̄ nunqͣꝫ peccauerūt nec cōtra mādata dei fecerūt tm̄ timebūt in xp̄i aduentu. qͥd faciēt pec catores qui tot offenſas fecerūt contra deū? quid facient tūc infideles iudei ⁊ a garem. quid faciēt falſi xp̄iani. qͥ licet ha bebāt fidem nō habent bonā vitam. Sꝫ aut ſunt ſuꝑbi aūt auari ⁊cͣ. Cogitate gͦ illā diem. Iō de iudeis ⁊ malis xp̄ianis dicit ſcriptura in ꝑſona xp̄i. Aſpicient in me quē confixerūt. ⁊ plangē̓t eum quaſi ſuꝑ vnigenitū ⁊ dolebūt ſuꝑ eum. ſicut doleri ſolet in morte prīogeniti. Sacha. xij. De planctu maloꝝ xp̄ianoꝝ. Appc̄. prio. Ecce venit cū nubibꝰ ⁊ omīs ocu lus videbit eum ⁊ qui eū pupugerūt ⁊ ſunc plāgent ſe ſuꝑ eum omnis tribꝰ ter re ⁊ amen.i. eternaliter. Patet prīa con cluſio. Suꝑ hoc do vobis cōſilium opti mū ⁊ benedictus erit qͥ illud ſeruabit. qꝛ tūclicet celū ⁊ terra ⁊ omīs creatura ti meat vos nō timebitis. Quia ſicut ha betis duos pedes in corꝑe ad ſtandū fir miter. ita in aīa habebitis duos pedes. pes dexter eſt vera credencia. ſiniſtra bo na vita. Et in illa die ſtabitis firmiter ⁊ ſine timore. Iō beatus Gregꝰ orando ī collecta vigilie natiuitatis petebat dices. Preſta q̄ſumus vt vnigenitū tuū quē redemptoreꝫ leti ſuſcipimꝰ venienteꝫ qͣ qꝫ iudicem ſecuri videamus. Secūda concluſio dicit ꝙ illa die iudex vniuerſa lis erit aſſociatus multum ſolenniter. qꝛ omnes angeli eꝰ cum eo. Mirū eſt cum in primo aduentu venit ſolus. ſꝫ ad iudi ciū veniet cū omnibus angelis. qui ſunt plures qͣꝫ folia arboꝝ in toto mūdo Si ſtelle celi ſunt innumerabiles? quāto ma gis angeli. Queſtio ꝗͥd dicimꝰ de ſā ctis qꝛ euangeliſta nō loquitur niſi de an gelis. Quid de patriarchis apl̓is ⁊cͣ. Re ſpondeo ꝙ nō ſoluꝫ angeli ſed eciaꝫ om nes ſancti venient cū eo. Sed de ſanctis paſche Sermo Dn̄ica iu poſt octa nihil dicit̉ hic qꝛ iam dictuꝫ fuerat a ꝓ pheta in veteri teſtamēto. Stat ad iudi candū dominus ſtat ad iudicandū ppl̓os dn̄s ad iudiciū veniet cū ſenioribꝰ popu li ſui ⁊ prīcipibus eius. Iſa. iij. Nota ſeniores dicūtur ſancti. Rō qꝛ ad inſtar ſenū gubernauert ſe prudent̉ in hoc mū do Prīcipes auteꝫ dicūtur angeli. Itē alia aucͣtas. Sacha. xiiij. Ueniet dn̄s de us meus omēsqͣꝫ ſancti eius cū eo. Dic pratice quō xp̄us in die iudicij qn̄ vult deſcēd̓e ad iudiciū dicꝫ matri ſue. Mat̉ mea. hodie eſt dies iudicij. Ideo deſcen damus ⁊ vos angeli ⁊ archāgeli prece datis Et vos patriarche ⁊ ꝓph̓e ⁊cͣ ſeqͥ mini. Et ip̄e cum matre in medio. Mo raliter cogitate hic in qua platea ⁊ corā quibus oſtendent omīa mala ⁊ pctā et omīa bona que fecimꝰ qꝛ ibi omīa maī feſtabūtur ꝟtute diuina vbi boni de bo nis laudabūtur. mali vero deteſtabūtur. Naꝫ coīs eſt doctrina theologoꝝ ꝙ om nia mala eciā cogitacōnes ibi manifeſta būtur ꝟtute diuina. Sicut ille qͥ ponit ī ſcala ⁊ oſtendūtur omīa mala ſua. Ita illa die in libro cōſcīe virtute diuina qui libet oſtendet omīa mala que fecit. Aucͣ tas Iudiciuꝫ ſedit ⁊ libri aperti ſunt Da nielis. vij. Scd̓o modo cogitate qͦt ma la ibi manifeſtabūtur. quāta mala occul ta ibi aperientur. Quot mali clerici religi oſi et layci qui nunc reputantur boni ſed ſecrete faaiunt multa. Sed tunc omīa vi debuntur. Nota practice quomō dice tur et quis eſt ille. ⁊ nunquit eſt qui ⁊cͣ. Cogitate ſi ego dicere modo omnia pec cata alicuius veſtruꝫ. quāta eſſet ſibi cō fuſio. Ita tunc. Dic de quolibet ſtatu. Ideo dicit apoſtolus. Nolitę ante tem pus iu dicare quoaduſqꝫ veniat dominꝰ qui illuminabit abſcondita tenebrarum. et manifeſtabit conſilia cordium ⁊ tunc laus erit vnicuiqꝫ ſup̄ bono a deo. prima Ad corinth̓. iiij. Nota ante tempꝰ ſcꝫ iudicij iudicare qꝛ modo multi videntur boni vl̓ mali ⁊ eſt oppoſitum. Conſiliū ſuꝑ hoc do vobis ꝙ ſi vultis ipſū tenere in illa die nullum malum ſeu peccatum veſtrum apparebit in confuſionē veſtrā Recipiatis quadratum ſcꝫ penitenciam que habet quatuor angulos ſcꝫ quatuor partes penitecie. Primuꝫ eſt cordis contricō Secundū emendandi ꝓpoſituꝫ Terciū oris confeſſio. Quartū oꝑis ſatiſfactō. Et in illo iudicō nullum peccatum appa rebit in confuſionem veſtraꝫ. De hoc ꝓ pheta dauid. Beati quoꝝ remiſſe ſunt iquitates ⁊ quoꝝ tecta ſunt peccata gloͣ. velo penitencie. Tercia concluſio dic̄ ꝙ illa die iudex vniuerſalis xp̄us erit col locatus alte qꝛ ſedebit ſuꝑ ſedem maie ſtatis ſue. Iam ſcitis ꝙ iudex dando ſen tenciam ſedet. Dicatur quomō illa die in aere altius xp̄s ſedebit vt poſſit ab oī Queſtio ſi xp̄us ſedebit. bus videri. quomō ſancti ſtabunt. virgo maria ⁊ alij Quidam credūt ⁊ ita pingunt pictores ꝙ illa die virgo Maria ab vna parte ⁊ Iohānes ab alia genibus flexis orabūt pro peccatoribus Falſum eſt. nec illa die orabūt ꝓ aliqͦ ſꝫ ſedebūt cum xp̄o. Aucͣ. tas dixit petrus xp̄o ꝓ ſe ⁊ ꝓ alijs Ecce nos reliqͥmus oīa ⁊c̄. Mat. xix. Rn̄dit xp̄s. Amē amen dico vob̓ ⁊cͣ. iudicātes nō dicit iudicādi n̄ ſolū apl̓i ſedebūt ſꝫ om̄s de vita apl̓ica. Moraliter dic ꝓ re ligioſis cū quāta diligencia debēt ſeruare vitā apl̓icam ꝓ tanto honore habendo. Dic̄ quantuꝫ laboraret miles ſi ſciret ꝙ ex ſuo labore poſſet fieri rex. ⁊ ſacerdos ſi poſſet ex ſuo labore eſſe papa. Idem de muliere ſi poſſet fieri regīa vel magna domina alicuius patrie. Si iſte honor ⁊ dignitas a nobis cogitaretur omnes la bores religionis noſtre ⁊ penitēcie eſſent dulciſſimi dic quō reſpicit inferius Au paſche Sermo. ii Dnīca iii. poſt octa ctoritas ⁊ pph̓ia dauid. Quis ſicut dn̄s deus noſter qui in altis habitat ⁊ humi lia reſpicit in celo ⁊ in terra ⁊cͣ pͣs. Lau date pueri. Quarta cōcluſio dicit ꝙ illa die totū genꝰ hūanū pn̄tabit̉ cora xp̄o iudice vniuerſali ꝑſonaliter. quia ī omni iudicio criminali maxime oportet cōꝑere ꝑſonaliter. Iō dicit ⁊ cōgregabūtur ad eū om̄es gentes. Queſtio vbi tūc cōgre gabunt̉ Rn̄deo ꝙ in illis ꝑtibꝰ vbi xp̄s fuit ꝓ nobis iudicatꝰ ⁊ ſententiatus) vult facere iudiciū ⁊ dare ſnīam. Rō q̄ͣ re. qꝛ oīs qui ſe humiliat. ſcꝫ ꝓ deo exal tabit̉ Luc. xviij. Iō oportꝫ nos ire illuc. Ide hoc ꝓph̓ia Ioelis. iij. In diebꝰ illis ⁊ in tꝑe illo cū cōuertero captiuitatē iuda et irl̓m cōgregabo oēs. ⁊ deducā eos in vallē ioſaphat ⁊ diſceptabo ibi cum eis. Dic quō oues ſcꝫ boni erunt a dextris. mali a ſiniſtris. Si ergo illa die vultis eſſe a dextris. ſitis mō oues xp̄i. Dic con ditiones ouis. ſic q̄ noͣ nocent cornibꝰ po tentie. ⁊ iuſticie. ſcīe. nec dentibꝰ vt lupi mordendo famā vel reuelando occultū Itē dat bn̄ficiū lane.i. ſb̓e tꝑalis ⁊ lac tis correctionū. Itē ſunt obediētes de qͥ bus dicit xp̄s Ioh̓. x. Ques mee voceꝫ meā audiunt. ¶ De eadē dn̄ica ſermo ſecundus. Aguet mūdū de pctō Ioh̓ xvi. Origina liter ⁊ recitatiue in euāgelio hodierno ſcribit pn̄s verbū. Pro decla ratōne huiꝰ verbi ⁊ introductōe mate rie p̄dicāde Sciendū ꝙ inter om̄es bo nas conditiones ⁊ nccͣias ꝑſone q̄ vult corrigere pctā ⁊ rep̄bendere ē ꝙ ſit ſine pttīs ⁊ virtuoſꝰ ⁊ bonꝰ. Iſtud fundat̉ ꝑ vnā regulā q̄ dic̄. Cōtraria cōtrarijs curant̉ ⁊ expellunt̉. qn̄ infirmitas venit ex calore. dant̉ medicīē frigide ⁊ ecōuerſo. Iō qͥ infirmitates pctōꝝ vult corri gere ⁊ rep̄hendere. oꝫ ꝙ ip̄e habeat qͣli tates cōtrarias ſcꝫ ꝙ ſit bonꝰ ⁊ virtuo ſus. ꝟbi gr̄a. Qui vult corrigere infirmi tatē ſuꝑbie pompe ⁊ vanitatis nccͣm eſt ꝙ ſit huilis ⁊ ſic de alijs. Si forte ille qͥ vult alios corrigere vel arguere eſt in iſtis pctīs nō ſequit̉ correctio. ſꝫ indigna tio ⁊ erit deſpectꝰ in cordibꝰ audiēcium qͥ ſtatī dicūt O ille deberet ſeip̄m tene re ꝑ naſū pͥmo. ⁊ pꝰ ⁊cͣ. Ip̄e dicit ꝙ ſi mus hūiles. ⁊ ip̄e ē ſuꝑbꝰ ꝙ ſimꝰ libe rales ⁊ ip̄e ē auarꝰ ⁊cͣ. Iō dicit Poe ta Turpe ē doctori.i. correctori cū culpa redarguit ip̄m. Neceſſariū ē ergo arguē ti pcta ut ſit ſine pctīs. Mō videamus qͥs eſt ille qͥ eſt ſine pctō ⁊ defectu. Di co ꝙ ſi ꝑquiritꝭ a pͥncipio mūdi vſqꝫ ad fine nō inuenietꝭ niſi xp̄m ih̓m qͦ nunqͣꝫ peccauit. nec pctm̄ habuit ⁊ hͦ ẜm cōmu nē legēDicit Augꝰ. de natura ⁊ gr̄a. ꝙ ſi oēs ſcī pr̄iarche ꝓphete apl̓i martires do ctores ⁊cͣ eſſent ſil̓ interrogati an eēt ſi ne pctō oēs. Rn̄derēt. Si dixerimꝰ ꝙ pctm̄ nō hēmꝰ ip̄i ſeducimꝰ ⁊ veritas ī nol nobis nō ē pͥma Ioh̓ pͥmo. niſi xp̄s de qͦ Iſa. liij. Qui pctm̄ nō fecit nec ⁊cͣ pͥma Pet. ij. Iō dicebat xp̄s iudeis qn̄ p̄di cabat. Quis ex vobis arguet med̓ pctō q. d. nullꝰ Ioh̓. viij. Ergo ꝓprie ſibi cō uenit ſoli arguere mūdū de pctō Iō d̓ eo dicit thema. Ille ſcꝫ xp̄s qͥ eſt ſine pctō arguet md̓m de pctō. pꝫ thēa. Inuenio in ſacra ſcriprura ꝙ. x. pctā ſūt de qͥbꝰ ſin gularit̉ xp̄s arguit ⁊ increpat md̓m ⁊ ꝑ ſonas mūdanas ⁊ oīa īueni ī qͣdā aucͣte dauid ⁊ ī. vi. ꝟſibꝰ pſalterij. pctōri āt di xit deꝰ vſqꝫ argua te pͣs. xlix. De oībꝰ iſtꝭ arguit xp̄s md̓m ꝑ os ſuū qd̓ ē ſcriptura Iō dicit thēa. Ille arguet md̓m d̓ pctō ſcꝫ de qͦlibꝫ iſtoꝝ Prīo tāgit̉ vnū pctm̄ ꝙ ē īiuſticia dn̄oꝝ ibi. qꝛ tu enarras iuſti cias meas hoc verbum dicit deꝰ cuilibꝫ Domica tercia pꝰ octa paſ. Sermo ii cuilibet qui habet aliqd̓ officiū regendi ppl̓m qꝛ tu enarras ⁊cͣ. Oīs iuſticia or dinata tam in lege quā in canonē vl̓ ī cō ſtitutōibꝰ regū ⁊ ciuitatū a deo eſt Ip̄e enī ordinauit oēs iuſticias hoc dicit īpe met ꝑ me reges regnāt ⁊ legū cōditores iuſta decernunt. per me pͥncipes imꝑant et potentes decernūt iuſticiā Prouer. viij. Omnes ergo leges ⁊ canones et oēs bone ordinatōnes ſūt iuſticie dei. ℟ p̄hendendo ergo dn̄os qui nō ſeruāt iu ſticiā dicit deꝰ cuilibet. Quare tu enar ras iuſticias meas ſcꝫ extra in ore. ⁊ ope re nihil facis. Quia hoc in mūdo qn̄ in trāt ad regendū inrant ꝙ reſpiciēt hono rem dei ⁊ vtilitatē cōitatis ꝙ ſe guberna bunt ẜm iuſticiā. ⁊ qn̄ ſunt intꝰ nihil fa ciunt. vbi inueniēs rectorē cōitatis qͥ ſe gubernat ẜm iuſticiā quā iurauit. ſed ẜm amorē vel fauorē vel donū vel affectō nem declinant iuſticiā. Ideo dicit quare tu enarras ⁊cͣ. Si aūt iuſticia dei ſerua retur totus mundꝰ haberet bonū. Sed hodie vidue pupilli ⁊ orphani ⁊ paupe res nō poſſunt inuenire nęc obtiuere iu ſticiā. Si ad minꝰ diceret̉ eis. vadatis qꝛ non habetis iuſticiā bonū eſſet. ſed fa dūt eos placitare ⁊ ꝑdere tp̄s ⁊ labo res ⁊ verant pauꝑes qͣꝫdiu ſentiūt ī eis 10 peccunias ⁊ in fine dr̄ eis nō habebatꝭ bo nū ius. O qd̓ pctm̄ ē ꝓ vna hora qͣ tu ꝓ trahis iuſticiā ⁊ facis ſtare vnā viduam aut pupillū vel aliquē pauꝑem̄ an̄ por tam tuā tu ſtabis ad portā ꝑadiſi mille annis pulſans dicēdo. dn̄e dn̄e aꝑi no bis Math̓. xxij. nec vnqͣꝫ intrabis Dicet tibi xp̄s ⁊ non recordaris de tali vidua etcͣ ⁊ facit te ibi ſtare. nec intrabis. Ecce qͣre dicit. qͣre tu enarras ⁊cͣ Ideo dauid in ꝑs. Si vere iuſticiā loquim ī recte iu dicate filij hoīm. tūc eſt vera iuſticia qn̄ ſicut d̓r ⁊ loqͥtur ore ꝑ dn̄m iudicē vel aſſeſſorē. Sic ⁊ cōcordat in oꝑe. qꝛ nec amore nec fauore ⁊cͦ ſit cōtra iuſticiam. Ecce pͥmū pctm̄. de quo dicit thema. Il le ſcꝫ xp̄us arguet mundū de peccato Scd̓m dicit̉ ſymonia eccl̓iaſticoꝝ ibi. Et aſſumis teſtamētū meū ꝑ os tuum. Qū alqͥs dn̄s facit teſtamētū vnū ī vi ta ſua/ ⁊ in morte facit aliud ſcd̓m confir mat̉ ꝑ mortē ⁊ pͥmū annullat̉ ⁊ caſſat. Ita fecit deꝰ qͥ fecit pͥmū teſtamētū or dinando de bonis huiꝰ mūdi que dimi ſit iudeis qͣꝫdiu fuiſſent obedientes ⁊ no ydolatraret. Sed de bonis paradiſi nul lum legatum fecit extunc. Sed exquo de us fuit factus homo. extunc fecit aliud te ſtamentum ⁊ ordinauit de bonis celeſti bus ⁊ nihil de terrenis. quia nihil terre num legauit. īmo dixit ꝙ deſpicerentur. ſed legauit gloriam paradiſi dicēs. bea ti pauperes ſpiritu qm̄ ip̄oꝝ eſt regnum celoꝝ Math̓. v. Item qui fecerit vo luntatem patris mei qui in celis eſt ⁊cͣ. m. Antꝭ reloꝝ Math̓. vij. Item beati qui ꝑſecutionē patiunt ꝓpter iuſticiā Math̓. v. Ecce le gata que fecit in ſecūdo teſtamēto qd̓ ꝑ morte fuit cōfirmatum pͥmo caſſato et annullato. Sed eccleſiaſtici oēs volunt gaudere de pͥmo teſtamēto licet ore aſ ſumat ſcd̓m teſtamētū legendo epl̓as ⁊ euāgelia. Sed in corde ⁊ oꝑe nō curāt niſi de teſtam̄to nonti niſi tꝑalia ꝓmittē te cū p̄latus vel curatus ⁊cͣ non vis niſi tꝑalia peccunias ⁊ bona. Quando va cat ep̄atus rectoria vel beneficiū ſtatim dicit̉. ⁊ qͣꝫtum valet tantū importat. O modo potero tenere tot ſcutiferos. Ide de iſtꝭ qui p̄dicant vel de clericis qui mi niſtrant ſacramenta. omnes vadunt ad primū teſtamentū diuitias ⁊ bona ⁊cͣ Quis eſt modo qui ſolum pro honore dei ⁊ ſaluatione animaꝝ intendat labo rare? nullus. Ecce quare dicit̉. peccatori aūt dixit deꝰ. quare tu aſſumis teſtamen tum meū per os tuum Imo dicam vo bis vnū magnū defectū clericoꝝ d̓ miſ ſis ſcī amatoris que licet de ſe ſint bone Dnīca iii. poſt octa paſche Sermo. ii multi defectus tamē circa eas cōmittūt̉ Primus ꝙ dicantur ſine interuallo Ideo oportet dimittere miſſas ꝑ eccle ſiā ordinatas. quolibet die ſunt iā certe miſſe vt in magnis feſtiuitatibꝰ/ ⁊ deſpi ciūt tam magnū conſiliū ſicut ē ſcē mr̄is eccleſie ordinatū a ſpū ſcō. Secūdus defectꝰ qui ē ibi ꝙ dicat̉ cōtidie. Et vbi inuenies mō vnū ſacerdotē qui. xxx. die bus cōtinuis ſit ꝑatus ad celebrādum. apl̓i ⁊ ſancti qͥ nō tenebant faciebāt ma gnas pnīas orabant poterāt celebrare q̄ libet die. Sꝫ ẜm vitā quā mō tenet cle rici. cōmedendo. bibendo. truffando ⁊ lo quendo de mulieribꝰ forte qͦlibet die fa cient nōnulli. xxx. pctā mortalia ⁊ cele brabit in damnatōem aīe ſue ⁊ illiꝰ qͦ fa cit ip̄m celebrare Tercius error ſeu de fectꝰ ē qn̄ ex quo habet cōtinue celebra re petit plus ꝓ illis miſſis. Ecce ſymo nia pura qua facit qꝛ vendit xp̄m cū iu da d. Quid vultis mihi dare ⁊ ego euꝫ vobis tradā. iō cū iuda ibitis Quar tus error ſeu defectus eſt qꝛ vt ſcitis di cunt̉ certe miſſe trinitatis virginis ma rie ⁊ apl̓oꝝ ⁊ dicunt qn̄ ego dixero miſ ſam de trinitate debetis offerre tres can delas cū tribꝰ denarijs ī qͣlibet ⁊ in illis de btā virgīe. vij. denarios ꝓpter reuerē tiā. vij. gaudioꝝ ⁊cͣ. Quintꝰ defectus qꝛ vel ſacerdos erit curatꝰ vel benefici atus ⁊ tūc miſſe ſue ſunt oēs aſſignate et hꝫ cantare ꝓ illis qͥbꝰ tenet̉. quō er go poterit cantare ꝓ te Sextꝰ defectꝰ qꝛ ſequit error credunt cōiter gentes ꝙ ex illis miſſis extrahat̉ vna aīa de purga torio. veꝝ eſt ꝙ ſcūs amator cū. xxx. miſ ſis extraxit aīam matris ſue de purgato rio. Sed nō ſequit̉ ꝙ ſi ip̄e fecit tu facias qꝛ tu nō ita ſcūs ⁊ iuſtus es ſicut ip̄e aꝫ miſſe habeāt magnā virtutē tn̄ etiā reqͥ rit̉ deuotio celebrantis. Itē qꝛ pctā ma tris btī amatoris ⁊ mr̄is tue vel pr̄is n̄o ſunt eadē. Nūqͥd eadē medicina erit vti lis in qualibet infirmitate. Talibꝰ accidit vt cuidam ruſtico qͥ curauit ſe de quadā infirmitate ſeu inflatura quā habebat ī ti bia. Qui videns hoc fecit ſe medicum ⁊ oībus infirmitatibꝰ mīſtrabat vna cepā aſſam ⁊ excecauit aliquos qͥ patiebātur in oculis. Ita creditis vos ꝙ ille miſſe que fuerūt vtiles mr̄i ſancti amatoris q̄ forte nō habebat niſi vnū pctm̄ veniale ſint etiā vtiles pr̄i vr̄o qͥ fuit magnꝰ v ſurarius. Sed hoc fit ꝓ peccunijs gaudē tes de pͥmo teſtamēto in oꝑe ⁊ de ſcd̓o in ore. Iō dicit qͣre aſſumis teſtamentū. Ideo dauid nō cuſtodierūt teſtamētuꝫ dei ⁊ in lege eiꝰ noluerūt ambulare pͣs. lxxvij. Io ille ſcꝫ xp̄s qͥ eſt ſine pctō ar guet md̓m ⁊cͣ Terciū ē impenitentia pctōꝝ ꝙtangit cū d̓r ibi pectatori autē dixit deꝰ. Tu vero odiſti diſciplinā ⁊cͣ ſcilicet penitentie que dicitur diſciplina Ratio quia diſciplina facta eſt ad ſi militudinē ſtelle hn̄tis radios. Ita recte eſt de pnīa hꝫ enī ſex radios. pͥmꝰ ē cor dis cōtritio. ſecūdus eſt emendādi ꝓpoſi tio. tercius oris cōfeſſio. Iſti radij ſunt multū pungentes ad modū diſcipline. Iſta diſciplina pnīe nō debet eſſe odio ſa alicui qꝛ de magno peccatore inimico dei facit iuſtū ⁊ amicū ⁊ filiū dei. Ido apl̓us In diſciplina ꝑſeuerate tanqͣꝫ fi lijs nobis ſe offert deus ad Hebre. xij. Ille ſcꝫ xp̄us arguet illos qui nolūt fa cere pnīam Quartū eſt negligētia di uinoꝝ ibi peccatori autē dixit deus ꝓie ciſti ſemones meos retrorſum vos mo do qn̄ auditis ſermonem habetis verba dei coram vobis audiendo ⁊ cogitando Sed vtinā facto ſermone non ꝓiciatis retrorſum non ponendo in opere ꝙ au diuiſtis. Ideo dicit proieciſti ſermones meos retrorſum ſcilicet per negligenti am non eſt parum peccatum. maxime qn̄ ſermo eſt correctiuus cōmunitatis cōtra paſche Sermo. i1 Duica. iii. poſt octa ꝓieciſti ſermones meos retrorſuꝫ Cor rumpunt ꝑ diuitias vel fauores ⁊cͣ. Iō dicit ſapiēs fili mi auſculta ſermones me os ⁊cͣ de negligētibꝰ dicit pͥus thema. Ille arguet mūdū de pctō Quintuꝫ eſt de auaricia cupidoꝝ Ibi peccatori aut dixit deꝰ. Si videbas fure currebas cū eo ſcꝫ ī ſocietate. latro ⁊ fur cū quo oēs volūt currere eſt vſurarius. qͦlibet em̄ v ſurarius eſt latro. Quia ſicut latro tenet̉ ad reſtitutionē ſi vult ſaluari. ⁊ om̄es vo lunt currere cū eo dicēdo. qͦd ē hoc. ꝙ ta lis qui erat pauꝑ ⁊ pr̄ ſuus erat ſutor v nus ⁊ modo ē ita diues. O qꝛ mutuat x. ꝓ. xij. ⁊ ita ponit ī carta. Item mutuat frumentū ad lucrū. Itē emebat ꝓ para ta peecunia pro minori p̄cio ⁊ vendebat plus qn̄ dabat ad terminū. ⁊ ſic aſcendit ⁊ multiplicauit peccunias. totū ē vſura et damnatio. Si vultis cenſualia habea tis duo ꝙ ſit vera emptio ſcd̓o ꝙ p̄cium ſit iuſtū. Sed mō oēs volūt currere cū latrone ſcꝫ vſurario. dicēdo ſicut ille fe cit ita ego faciā ⁊ multiplicabo peccuni as. Ecce qͣre dicit ſi videbas furem ⁊cͣ Sed aliqͥ volūt ſe excuſare dicēdo holo eſſe vſurarius ſed ponā centū floꝝ. ī ma nū iudei ⁊ ille faciet vſurā. qꝛ iudei pn̄t facere vſurā ⁊ dabit mihi de lucro. talibꝰ accidit ut pylato qͥ nolens condemnare xp̄m. qꝛ ſctm̄ ⁊ iuſtū ip̄m inuenit ſꝫ tradi dit ip̄ꝫ volūtati iudeoꝝ ⁊ lauit manꝰ ſu as Ita facis tu ponendo peccunias ⁊cͣ. cū tn̄ nec iudei pn̄t facere vſurā īmo decipi unt̉ in illa aucͣte Nō fenerabis fratri tuo ad vſurā peccuniā nec fruges nec quāli bet aliā rē ſed alieno Deutro. xxiij. hoc vocabulū alieno decipit eos. qꝛ nō intel ligūt qͣre dixit moyſes alieno ꝓ rn̄ſione Nota hyſtoriā de loth qͥ recepit in hoſpi cio duos angelos. Et hoīes illiꝰ ciuita tis ſodomē. credentes angelos fuiſſe ho mīes carnales. voluerūt peccare cū eis et obſederunt domū loth. quibꝰ obtulit duas filias virgines ⁊t abuterent̉ eis et nō abut erent̉ ſanctis angelis Si illi ſo domite cognouiſſent filias loth fuiſſet pctm̄ ⁊ qͥs diceret cōtrariū O diceres tu ille ſanctꝰ hō loth dicebat hoc verū ē ad vitandū maiꝰ pctm̄ ſiue malum. Ita de moyſe qui dixit iudeis. Non fenerabis fratri tuo ſꝫ alieno. nō ꝙ nō eēt pctm̄ ſed ad vitādū maius pctm̄. Un̄ dicit b. tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. lxviij. arti. pͥmo in ſolu. ad ſe cūdū ꝙ iudeis ꝓhibitu fuit ne acciperet vſura ſcꝫ a iudeis. ꝑ qd̓ dat̉ intelligi ꝙ acciꝑe vſura a quocūqꝫ hoīe ē ſimplicit̓ malū. Debemꝰ enī omnē hoīem habe re qͣſi ꝓximū ⁊ frem p̨̄cipue in ſtatu euā gelij ad qd̓ oēs vocal̉. vn̄ in pͣs. abſolu te d̓r. Qui peccuniā ſua nō dedit ad vſu rā ⁊ Ezech. xviij. Qui vſurā nō acce perit. ꝙ aūt ab extraneis vſurā acciperet nō fuit eis cōceſſum qͣſi licitū ſed ꝑmiſſū ad maius malū vitandū ne ſcꝫ a iudeis deū colentibꝰ vſuras acciꝑent ꝓpter aua riciā cui dediti erat vt habet̉ Iſaie lvi. Ecce qͣre dicit ſi videbas fure ⁊cͣ. De qͥ bus dicit Iſa. Pedes eoꝝ ad malū cur rūt Iſa. lix. Sextū eſt immudicia lu xurioſoꝝ. ibi pctōri aūt dixit deꝰ. Et cū adulteris portione tuā ponebas. adulte riū ē qn̄ vir ut ꝓditor curat de alia mu liere. vel vxor de alio homīe. Ideo vt ꝓ ditores damnabunt̉ in inferno. quia frā gunt ſibi fidem. Et ſunt multi qͥ licet non faciant adulteriū. tn̄ ponunt cum adult̓is portionē. Nota. x. portiones ⁊ vnus po nit vnā. ⁊ alius alia. vbi gr̄a aliqui por tione ſua ponunt cū adulteris. ſcꝫ corde vt aliqui religioſi vel clerici qͥ ex timore ī famatōis ſeu ꝑiculi vl̓ ſcandali nō audēt facere pctm̄ oꝑe. qꝛ vbi fit ignis fumus hꝫ exire. iō non faciunt opꝰ. Sed ponūt cor cogitando O qͣlis delectatio eēt cū tali ⁊c̄ Iō dicit cū adulteris. Aliqui ponūt os turpiter loquendo de illa mate ria ſcꝫ de mulieribꝰ vel cantādo cantile Domīca tercia pꝰ octa paſ. Sermo ii nas que tot continent vanitates vel di ſputando de pulcritudine mulierū ⁊cͣ. Ideo dicit cum adulteris et cetera A liqui ponunt oculos ſi poſſent videre ꝑtes diſcooꝑtas q̄ ꝓuocāt ad pctm̄ vel libenter reſpiciūt qn̄ gallus agit cū galli na. colūbus cū colūba. aſinus cū azina. vel reſpiciendo ſe. Ideo dicebat bn̄di ctus ad ſororē ſuā ꝙ nūqͣꝫ reſpiceret cor pus ſuū. Sed qn̄ vellet mutare ciliciuꝫ ſuū ꝙ mutaret in tenebris ⁊cͣ. qꝛ multe ſunt q̄ qn̄ vidēt vbera dicūt O quō ha beo ego pulcra vbera. Aliqui ponūt au res ſi loquūtur de deo ſtatī attediant̉ au dire ſed ſi loquunt̉ de illa materia dicunt qͥd eſt hoc reſumite ſiue dicatis iterū et ſic delectant̉ audiendo turpia. iō dicit et cū adulteris. Alij ponunt nares in odo ribꝰ ⁊cͣ. Alij ponūt gulā bene cōmedē do ſalcētes iſta inclināt qꝛ ꝑſona guloſa ſꝑ eſt luxurioſa. Alij ponunt manꝰ tan gendo ſe vel aliū ⁊cͣ. Alij pedes ponunt aſſociando alios dicēdo ego nō faciam pctm̄ ſed aſſociabo vos. Iō cū adulterꝭ ponitis ꝑtem vr̄am. Alij ponūt veſtes qꝛ eſt bonꝰ hō vel mulier q̄ hꝫ tantas ſciſſuras vel veſtes ⁊ ornatus on̄dunt ꝙ ſunt putane vel meretrices. Alij po nunt corpus faciendo pctm̄ oꝑe. ecce qͣ re dicit ⁊ cū adulteris portionē tuā po nebas In meliori loco ponebat Dauid portōnē ſuā dicēs. Tu es dn̄e ſpes mea portio mea dn̄e in terra viuentium psͣ. clxxxi. Septimuꝫ blaſphemia iracūdo rum ibi. Os tuuꝫ habundauit malicia. Iſta malicia ē blaſphemia in deum q̄ ē inter xp̄ianos qn̄ ſunt irati iurādo ꝑ ca put ꝑ cor ⁊cͣ. ſcd̓o renegando maledicar etcͣ. tercio dicēdo ꝟba enormia ꝯͣ xp̄m ⁊ virginē mariā ꝙ celum ⁊ terra deberēt ſubintrare. Dico ꝙ ſi nō eſſent alia pctā in md̓o iſtud ē ſufficiēs ad deſtruēduꝫ villas cōitates ⁊ totū munduꝫ niſi corri gat̉. Nota hic hyſtoriā de ſenacherib re ge aſſirioꝝ qͥ venit ꝯͣ ciuitatē irl̓m regnā te illo ſcō rege ezechia qͥ ſēnacherib dice bat qͥs deꝰ liberabit vos de manu ſenna cherib. Ex iſta blaſphemia occiſi ſunt. clxxxv. milia hoīes armoꝝ ſennacherib. Aucͣtas Egreſſus autē ē angelꝰ dn̄i et percuſſit in caſtris aſſirioꝝ. clxxxv. milia Iſa. xxxvij. Et iſta blaſphemia d̓r quoli bet die ſi ſunt duo ludentes ad taxillos dicit vnꝰ non p̄t deꝰ facere ꝙ perdam lu dum iſtū etiā ſi nō ꝓicerē niſi tules. Si Pẜ45..&02υ dicat̉ qͥd hoc ad nos qui nō ludimꝰ. Re ſpendeo vobis ꝙ ſuſtinetꝭ qꝛ ſicut ſi lu pus intraret villa oēs clamarent ſuꝑ eū ein wolff eim vol ff. Ita ꝯͣ illos debetis clamare traditores ribaldi ⁊cͣ. ſed mo do totū ponit ad truffā qn̄ ē aliqͥs mag nus iurator dr̄ ab alijs faciamꝰ ſibi aliqͥd et irritemus eū ⁊ ip̄e blaſꝑhemabit. Et qꝛ iſtud peccatū nō corrigit reuertit̉ ī ca put illoꝝ qͥ hn̄t corrigere. Dicit ſcriptu ra Dominatores ppl̓i mei inique agunt dicit dn̄s qꝛ iugit̉ nomē meū blaſphe mat̉ ꝓpter hoc ſciet ppl̓s meꝰ nomē meū in die illa egdip̄e qͥ loquebar ſcꝫ p̄cipiē do. Ecce aſſum ſcꝫ puniēdo Iſa. lij. 1c Octauū ē fraudulētia negocioꝝ ibi pec catori aūt dixit deꝰ līgua tua cōcinabat dolos. Cōcionare dolos.i. ſil̓ cātare fal lacias hoc fit inter emptorē qꝛ quilibet conat̉ deciꝑe aliū primo incipit emptor dicēs ꝓ qͣꝫto dabis mihi iſtud venditor aūt ſi illud valet tres ſolidos petit decē et emptor rn̄det d. vultis. xviij. denaꝝ. truffat ⁊ ip̄e de altero. dicit venditor ꝑ corpꝰ dei conſtat mihi tm̄ ⁊cͣ. Antiqͦtꝰ xp̄iani habebāt magnā cōſcīam menciē di ⁊ qn̄ emptor dicebat ꝓ qͣꝫto dabitis mihi iſtud rn̄debat venditor. ſecure cō ſtabat tm̄ iō detis mihi tantū vt lucrer a liqͥd vobiſcū. Sed mō noͣ fit īmo vnus decipit aliū ⁊cͣ. Iō de iſto tꝑe ꝓph̓ando dixit Iere. docuer̄t līguā ſuā loq̄ mēda ciū vt iniq̄ agerēt ⁊ laborauer̄t Iere. ix. octa paſ. Sermo ii Domica tercia p Intantū mentiunt̉ ꝙ non p̄t homo cre dere eis in aliquo. Ido ille arguet mun dū de pctō Nonū ē obloquētia ocio ſoꝝ. ibi pctōri aūt dixit deꝰ. Sedens ad uerſus fr̄em tuū loquebaris. Infra eb domadā nullꝰ ſedet ad porta qꝛ qͥlibet laborat in negoctjs ſuis alius in campo alius in vinea. alius in foro. Sed in die feſto tūc ſedent ocioſi ad portam iudicā do trāſeuntes qn̄ tranſit aliqͥs diues di cūt iſte ē magnꝰ vſurariꝰ. dicit alter ec̄ pr̄ ſuꝰ erat vſurariꝰ. Ite de alijs qͥ tran ſeūt qͥlibet hꝫ ſuū motiuū de ip̄is vel ꝙ eſt latro vel homicida. Si trāſeunt reli gioſi vl̓ clerici dicūt. O quō ē iſte ping uis ⁊cͣ. Itē ſi trāſeūt mulieres dicūt. ec ce quō ſociauit ſe iſta cū illa q̄ ē meretrix dicit alter Iam mr̄ ſua amica alterius eſt que etiā nō fuit bona. Ecce qͣre dicit ſe dens aduerſus fr̄em tuū loquebaris de berent ſedere ī eccīa ⁊ occupare ſe in bo nis ſpūalibꝰ. audire ẜmones veſꝑas cō pletoriū. ⁊ ip̄i iudicāt. Iō p̄t dicere ille qͥ eſt ꝑ eos iudicatꝰ aduerſum me loq̄ bāt̉ qͥ ſedebant in porta ⁊ in me..i. ꝯͣ me pſallebāt qͥ bibebāt vinū ps. lxi. No ta qͥ bibebant qꝛ talis oblocutio cōit̉ fit pꝰ prādiū. Dico ꝙ plures damnant̉ ex furto lingue qͣꝫ manuū. cū lingua furatur famā ⁊ cū manu bona pͥmū ē maiꝰ furtū Dicit enī b. tho. ſcd̓e ſcd̓e. q. lxxvij. arti. iij. ꝙ detractio ẜm ſuū genꝰ eſt maiꝰ pec catū qͣꝫ furtū. qꝛ int̓ bōa exteriora fama p̄eminet diuitijs. vn̄ Salomon dic̄. me liꝰ ē nomen bonū.i. boa fama quā diui tie multe Prouer. xxij. Et ſicut latro n̄ p̄t ſaluari niſi reſtituat bona ſic nec diffa mator niſi reſtituat famā corā oībꝰ illis. corā qͥbꝰ diffamauit. dicēdo ego dixi ⁊/ ho hoc de tali nō credatꝭ qꝛ male ego dixi ē tiā ſi ſit veꝝ qd̓ dixit ſꝫ erat ſecretū. De iſta reſtitutōne fame quō eſt nccͣia vide b. tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. lxxiij. ar. ij. ⁊. q. lxij. art. ij. De modo aut reſtituendi famā vide b. tho. ſcd̓a ſcd̓a. q. lxij. arti. ij. in ſolutione ad ſcd̓m vbi ponit ꝙ aliqͥs p̄t̄ auferre fa ma triplicit̓ ⁊cͣ vide doc. ibi ſuꝑ Deci mū eſt reſiſtentia bonoꝝ ibi aduerſuꝫ fi liū mr̄is tue ponebas ſcandalū hoc p̄t de clarari tripliciter. ſi expediat. primo de iu deis qͥ modo ſunt filij alteriꝰ matris ſcꝫ ſynagoge. ſed qn̄ cōuertunt̉ ⁊ baptizāt fiant filij matris nr̄e ſcꝫ eccl̓ie. Sed ſunt aliqui miſeri ⁊ mali xp̄iani qui aduerſus tales ponūt ſcādalum. vituꝑando eos deſpiciendo. O qd̓ pctm̄ ē ⁊ ſcādalizan tur ⁊ ꝑdunt fidē. Iō dicebat xp̄s qͥ ſcā dalizauerit vnū de puſillis iſtis ſcꝫ ī fide qui in me credūt/ vt ſuſpendat̉ mola aſi ꝙxedriſꝫ naria in collo eius ⁊ demergatur in ⁊cͣ Math̓. xviij. Scda declaratio eſt ꝙ videmꝰ hodie ī mundo ꝙ qn̄ aliqͥs reli gioſus vel clericꝰ eſt bn̄ diſſolutꝰ. ⁊ nō ſeruat ea ad q̄ tenet̉ nullꝰ dicit ſibi aliqͥd īmo cōmendat ⁊ laudat̉. ſꝫ ſi vult ſerua re ſuā regulā quā vouit ⁊ ordinē. talis ſtatim deridet̉ ab alijs. verbi gr̄a ſi ī ali qua religione aliqͥs vult inciꝑe bonā vi tā ⁊ ſeruare ſuū ordinē talis vadit ad pa radiſum. Sed ſtatī alij qͥ vadunt ad īfer nū ponūt corā eo ſcandulū dicēdo o tra ditoris ⁊cͣ ypocrita ⁊cͣ. Intātū ꝙ faciūt ip̄m cadere. Idē de clericis ⁊ laycis. ml̓ ti vellent inciꝑe bonaꝫ vitā qͥ iſto tīore nō xccipiunt di. O ip̄i trufant̉ de me. iō dicebat xp̄s. Ue mundo a ſcandalis ne ceſſe eſt enī vt veniant ſcandala ſcꝫ pro pter malā vitam quā tenent. Uerūta men ve homini illi ꝑ quē ſcandalū venit Mathei octauo Tercia declaratio eſt qn̄ alique ꝑſone vel cōmunitates habēt guerrā ⁊ diuiſionē ⁊ aliqͥ tractāt pacem etcͣ. Sunt aliqui miſeri maledicti. qui im pediunt ponentes ſcandalum. dicendo. dicetur ꝙ eſtis iudeus ⁊ nihil valetis. vel ꝙ timore facitis. et ſic ponunt diſtur bium. vel dicendo ſatiſfaciant ⁊ ſoluant damna ⁊ expenſas cum ſe adinuicem Dnīca iii. poſt octa paſche Germo. iii damnificauerūt Illi ponunt ſcādalū. Ec ce qͣre dicit aduerſus filiū matris tue.ſ. eccl̓ie vl̓ cōitatꝭ ponebas ſcādalū. hec ſuꝑ ple pctā feciſti ⁊ tacui. Exiſtimaſti iniq̄ ꝙ ero tui ſil̓is arguā te. Ecce qͣre dicit thema. Ille ſcꝫ dn̄s ih̓s xp̄s arguet mū dum de pctō. ¶ De eadem ſermo tercius Um venerit ille arguet munduꝫ de pctō Ioh̓. xvi. Si ſubtilit̓ volu mꝰ vitā xp̄i cōtemplari manifeſte inue niemꝰ ꝙ ab incarnatōne ſua vſqꝫ ad aſcē ſionē ſua oīa oꝑa q̄ fecit. fuerūt ad expel lendū vicia ⁊ pctā remittēduꝫ Ad pra cticā. Primū opꝰ qd̓ fecit ꝓ nr̄a re demptiōe. fuit eiꝰ incarnatō. qꝛ de pala tio pr̄is voluit deſcēdere hūiliari ⁊ īclu di in vtero vniꝰ puelle hoc opꝰ fecit ad expellendū pctm̄ ſuꝑbie de mundo qꝛ ſi ip̄e qͥ ē rex ⁊ dn̄s oīm tantū voluit hūi liari qͥs hō dꝫ extolli ⁊ ſuꝑbiēdo exalta ri ſuꝑ alios Scd̓m opꝰ fuit natiuitatꝭ qn̄ de vtero paruo incorrupto voluit na ſci ⁊ ī puritate ⁊ virginitate ſꝑ voluit vi uere. ⁊ hoc ad expelledū ⁊ corrigenduꝫ pctm̄ luxurie Terciū opꝰ fuit eiꝰ con uerſatōis in hoc md̓o ī maxīa pauꝑtate qꝛ ſtatī natꝰ nō in lecto delicato ſꝫ in pre ſepio fuit poſitus extūc nūqͣꝫ habuit do mū ꝓpriā. Itē ſꝑ portauit vnā veſtem quā ſibi fecit virgo maria cū eſſet puer. tercio anno q̄ ip̄o creſcēte augmentabat̉ nec portabat peccuniā hoc fuit ad expel lendū pctm̄ auaricie. Si rex voluit ita eē pauꝑ. qͥd curādū ē cōgregare ꝑ vſuras furta ⁊ hmōi Quartū opꝰ fuit magͦꝭ amoris erga nos laborādo ꝓ nobis p̄ dicādo vt ꝓcuraret nr̄am ſalutē ⁊ ſalua tione. hoc fuit ꝯͣ pctm̄ inuidie. ut cogites ſi xp̄s tātū dilexit nos ⁊ nos etiaꝫ debe mꝰ nos diligere adinuicē. Quintum opꝰ fuit qꝛ ieiunauit. xl. diebꝰ ⁊ noctibꝰ nihil cōmedens nec bibēs. tota vita ſua fuit vt qͣdrageſia hͦ fecit ad expellendum pctm̄ gule. Sextū opꝰ fuit eius dura paſſio. voluit enī capi. ligari ⁊cͣ cuꝫ ma gna pacīa remittēdo ⁊ orādo ꝓ crucifi xoribꝰ hͦ fuit ꝯͣ pctm̄ ire ⁊ vindicte. qꝛ ſi rex noluit vindictā de tāta iniuria ⁊ nec tu debes reciꝑe vīdictā de tuo inimico. Septimū opꝰ fuit qn̄ tercia die vo luit reſurgere a mortuis h̓ fecit ꝯͣ pctm̄ accidie. qꝛ multi ſunt mortui pctīs. qͥ no lūt reſurgere ꝑ pnīamēres dies hꝫ peni tētia ſcꝫ cōtritōnem. cōfeſſionē ⁊ ſatiſfa ctionē. Itē ordinauit ſacramēta eccl̓ie ī remiſſionē pctōꝝ. pꝫ gͦ totꝰ labor xp̄i fu ꝙ it ad expelledū ⁊ remittēdū pctā. Idcir co ſuꝑ hͦ dimittet̉ iniqͥtas domui iacob et iſte oīs fructꝰ ut auferat̉ pctm̄ eiꝰ Iſa xxvij. Nota idcirco ſuꝑ hͦ ſcꝫ aduētū xp̄i Duo aduentus xp̄i inueniuntur in ſacra ſcriptura. Primꝰ fuit ad redimēdū hūa nū genꝰ. Secūdꝰ erit ad iudicādū. Et ſicut pͥmus aduentꝰ fuit ad expellenduꝫ et redimendū pctm̄ ſiue remittendū. ſe cundus erit ad arguēdū ⁊ puniēdū pctō res. hoc dicit thema. Cū venerit ille argu et mūdū de pctō cū venerit ſupple in ſe cūdo aduentū ad iudicādū arguet mun dū.i. hoīes mūdanos de peccato. In ad uētu xp̄i ad iudiciū. de tribꝰ peccatis ma xime ſūt arguendi hoīes mundani. Pri mū de ocioſitate cōtra ſeip̄m. Secūduꝫ de crudelitate ꝓͣ ꝓxim. Terciū de infide litate ꝯͣ deū. Et de tercio ſimplicit̓ loqͥt̉ thema Quātū ad pͥmū ⁊cͣ ocioſitas eſt qn̄ hō ſiue religioſꝰ ſiue clericꝰ vl̓ lay cus ꝑmittit trāſire tp̄s inane. Nā deus dat tꝑs ad acqͥrendū merita ⁊ virtutes et ocioſus nō curat ſꝫ cōgregat bōa tꝑa lia. Mō ſi hō nō cōgregat ſpūalia meri ta ⁊ virtutes lꝫ cōgregaret oīa bōa tꝑa lia hmōi ocioſꝰ iudicabit̉ ⁊ tāqꝫ ocioſus in iudicio cōdēnabit̉ Sdet̉ rō ꝑ ſil̓itudinē de pr̄efamilias hn̄te multos captiuos octa paſ. Sermo iii Domica tercia pꝰ quos mittit ad plateā ad lucranduꝫ de narios in meſſe ⁊cͣ. dicens eis laboreris taliter. ꝙ in ſero portetꝭ lucrū. qn̄ illi ca ptiui veniūt ī ſero ad domū cū lucro cū gaudio a dn̄o recipiunt̉. Si vero n̄ por rant lucrū. qͣꝫuis laborauerunt ⁊ ſudaue runt currendo ⁊cͣ. ocioſi iudicant̉ ⁊ dure rep̄hendunt̉. nec dat eis cenā. ſed ponun tur in captōe. Idē in ꝓpoſito xp̄s ē dn̄s et pater familias. nos vero ſumꝰ ſeruito res ⁊ captiui eiꝰ. p̄ciſo ſanguine ſuo em pti. Auctas. Empti eſtis p̄cio magno pͥma ad Corin. vi. Et miſit nos ad pla teā huiꝰ mundi ad lucranduꝫ merita. ⁊ virtutes. Ego poſui vos ſcꝫ in mūdo vt eatis ꝑ bōa oꝑa. Et fructū ſcꝫ lucri af feratis ⁊ fructꝰ veſter ſcꝫ ſpūalis mane at qꝛ tꝑalis trāſit Ioh̓. xv. In ſero aūt ſcꝫ in morte. tunc enīº cōplent̉ dies vite nr̄e et vadimꝰ ad domū dn̄i. ſcꝫ ad iudi ciū. ⁊ xp̄s licꝫ oīa ſciat. ip̄e tn̄ interrogat iuſtū ⁊ impiū. Quis es tu oportet ſibi rn̄dere dn̄e ego ſum talis Et qͥd vis; dn̄e vt intre ꝑadiſū. ⁊ xp̄s videamꝰ qͥd por tas. portas lucrū Tūc apparebit qͦ fuer̄t diligentes vel ocioſi. Illi aūt qͥ ſolū cu rant de laboribꝰ huiꝰ mundi ⁊ negocijs que oīa hic remanet. nullū lucrū porta bunt. Iō mittit eos ad hoſpitale miſero rū ad carcerē inferni. Sed illi qͦ nō ſolū curabāt de bonis huiꝰ mundi vt viue rent ſed magis curabāt de factis aīe ora bant ieiunabāt cōfitebant̉ cōicabant̉. ⁊cͣ tales portant lucrū ⁊ fructꝰ meritoꝝ ⁊ bonoꝝ oꝑum. Iō gaudioſe a xp̄o recipi unt̉ ad gl̓iam. Multi credunt̉ mō eē di ligentes qꝛ laborāt ⁊ negociant qui tūc cōdemnabunt̉ tanqͣꝫ negligētes ⁊ ocioſi. Et multi iudicant̉ mō ocioſi vt contem platiui ⁊ qui faciūt pnīam. qͥ tūc reputa bunt̉ diligentes fuiſſe. Ecce quare dicit. ego poſui vos ſcꝫ in platea huiꝰ mundi vt eatis de virtute in virtute. continue meliorando vitā ⁊ fructum afferatis. Modo ne ſitis ocioſi on̄dam vobis qͣ les fructus debetis afferre qui placent xp̄o ⁊ inueni ꝙ ſunt qͥnqꝫ. Primꝰ quē debetis portare ē de oratione ſpūali ſcꝫ quolibet die in mane ⁊ ſero facere oratō nē genibꝰ flexis. cogitando ꝙ videtꝭ illū qui minat̉ vobis ex peccatis que feciſtis tunc incipiatis orationē humilit̉ dicēdo Pater noſter. Aue maria Credo ī de um ⁊cͣ Secūdus fructꝰ ē de ſanctifi catione tꝑali ſcꝫ ſeruare dn̄icā. Rō qͥa xp̄s quieuit in reſurrectōne. Tercius fructꝰ eſt de cōfeſſione ſacramentali ex p̄ cepto dei in qͣlibet qͣdrageſima. ſed de bo nō cōſilio quolibet menſe debet mundari camiſea aīe ſcꝫ cōſcīa ſicut camiſea corpo ris Quartꝰ fructꝰ ē de cōione eucha riſtie In illa hoſtia nō eſt panis ſed ibi ē fructus ille. de quo d̓r virgini marie be nedictus fuructus ventris tui Quin tus fructꝰ ē de afflictōne pnīali quēad 560 modū em̄ colit̉ terra. vt faciat fructū. qꝛ aliter nō eſſet apta ad fructificandū Ita corpꝰ nr̄m de terra formatū ad hoc ꝙ habeat cōditiones terre oꝑtet ꝙ aretur vel ieiunio vel cū cilicio ⁊c̄ ut faciat fru ctū p̄cioſum pnīe. dde ꝑſona qͣ facit iſtos fructꝰ p̄t dieirerit tanqͣꝫ lignū qd̓ plan tatū ē ſecus decurſus aquaꝝ ſcꝫ p̄dica tionū. ꝙ fructū ſuū dabit in tꝑe ſuo prīo pͣs. Inutiles aūt ⁊ ocioſi ſeu infructuoſi dure arguent̉ a xp̄o. Nota hic ꝑabolaꝫ de ſeruo pigro ⁊ inutili ⁊ ocioſo pꝰ mul tū vero tp̄s venit dn̄s ſeruoꝝ illoꝝ et poſuit rōne cū illis Math̓. xxv. Et loq̄ bat̉ xp̄s de ſe. qn̄ debuit celū aſcendere. qꝛ tūc ꝑegre ꝑfectꝰ ē. Quantū ad ſe cundū pctm̄ de trudelitate cōtra ꝓximū Tantus eſt amor xp̄i ad nos. ꝙ iniuria q̄ fit cōtra ꝓximū xp̄s recipit in ſuā. Ame dico vobis ꝙ vni ex minimis meis feci ſtis mihi feciſtis Math̓. xxv. Iſta rō de beret nos cogere ne ſimus crudeles ꝓxi mo ſed benigni ⁊ miſericordes Nota Dn̄ica III pꝰ octa. paſche Sermo iiii qͥnqꝫ crudelitates in hominibꝰ mundi. Prima eſt dando ſcꝫ elemoſinā quādo pauꝑ petit elemoſinā ſtat ⁊ ille a quo pe tit non reſpondit pauꝑ iteꝝ querit qꝛ eſt indigens. ⁊ ille dure ⁊ crudeliter dicit va datis laboretis ⁊cͣ. Dicatur qͦmodo ele moſina eſt danda. Ideo apl̓s. vnuſqͥſqꝫ ꝓut deſtinauit ī corde ſuo ſcꝫ dare nō ex triſticia hylare enim datorē diligit deus ſcd̓a ad chorinth̓. ix. Scd̓a crudelitas eſt vendendo ſcꝫ plus ꝓpter ſperā hoc eſt ꝓpter ſolucionis dilacionem. vſura eſt ⁊ dāpnacio. Tercia crudelitas ē in mu tuando. mutuare em̄ eſt miſericordia ⁊ in caſu maior qͣꝫ dare elemoſinā. Sed mō totū vertitur in crudelitate. quādo enim pauꝑ habet neceſſitatē quia habet ꝓuide re filijs mulieri ⁊ filiabꝰ ⁊ ſeruitoribꝰ do mus. venitʸ ad diuitē ad mutuandū ſtatī ſequit̉ crudelitas de vſura ⁊cͣ. Quar ta crudelitas ē in ſoluēdo ſunt multi cru deles qͥ nolunt ſoluere ſolidatū ſeruis ⁊ ancillis laboratoribus Cuilibet tali dicit dn̄s. qͥcunqꝫ tibi aliquid oꝑatus fuerit. ſtatim mercedē eius ei reſfitue ⁊ merces mercenarij tui aput te ōnino nō remane at Thobie. iiij. Quinta crudelitas eſt ſcꝫ in retinendo bona defunctoꝝ non cō plendo teſtamenta ⁊ ordinacōnes eoꝝ. qualis crudeliˢ eſſet ſi videres patrē tuū vel matrē in igne ⁊ nolles eos iuuare cū poſſes Maior crudelitas eſt de animabꝰ q̄ cōburunt̉ in igne purgatorij calidiore iſto incōparabilit̉ ⁊ clamant ad dn̄m O dn̄e iuſticia de filio meo ꝓditore ſiue de herede ⁊cͣ. Auctoritas. Nunquid faciet deus vindictā electoꝝ ſuoꝝ clamanciuꝫ ad ſe die ⁊ nocte ⁊ pacientiā habebit in il lis. Dico vobis ꝙ cito faciet vindictā il loꝝ. Luce. xviij. De iſtis crudelitatibus arguet mundū xp̄us in iudicio. Auctori tas cū venerit filiꝰ hominis in maieſtate ſua ⁊ omnes angeli eius cū eo ⁊cͣ. Ma thei. xxv. Quantū ad terciū peccatum de infidelitate cōtra deū eſt. Iſtud pecca tum eſt maius alijs quia cōtra deū īme diate de hoc loquit̉ ſingularit̓ thema Cū venerit ille arguet mundum de peccato. Subdit̉. de peccato quidē. quia nō credi derunt in me. nihil taꝫ rep̄henſibile eſt in ſubdito ſeu vaſallo qͣꝫ infidelitas q̄ quin tuplex inuenit̉. Prima eſt infidelitas cordis aliquoꝝ xp̄ianoꝝ qui ſolo noīe di cuntur xp̄iani. ſed in corde ſuo nō habent firmā fidem nec clarā credenciā dicētes quid ſcit homo qͥd eſt in alio mūdo. Aliꝰ dicit qͦmodo eſt poſſibile ꝙ in tam parua hoſtia ſit totus xp̄s ⁊cͣ. Non eſt īpoſſibi le apud deū omne verbū ⁊cͣ. Ex peccatis enī ⁊ mala vita diu cōtinuata perditur fi des in corde Elicet in ore nō audeāt di cere ex timore tamen in corde titubant. Auctoritas. Bonā conſcientiā quidā re pellebant circa fidē naufragauerūt. pͥma ad thimotheū pͥmo. Ideo quolibet ma ne ⁊ ſero debetis dicere. Credo in deum genibꝰ flexis cū ꝓteſtacione ⁊ ſic conſer uatur fides in corde. Scd̓a eſt oris iu rando crudeliter renegādo blaſpheman do qui renegat dominū ſuū infidelis eſt. O quociens renegat̉ deus maxime in lu dis. Ideo ꝓuideat ne maledictio ⁊ dāp nacio incurrat̉. vnde dicit ſcpͥtura ſancta dn̄e maledicti erūt qͥ contēpſerint te. ⁊ condēpnati erunt qͥ te blaſphemauerint. Thobie. xiij. Tercia eſt manuū recipi endo vindictā de inimicꝭ. quia facere vin dictam ad regē ꝑtinet. qͥ ergo aufert re galia regi īfidelis ē. vindicta enī facere re gale ē dei. mihi ſupple vindictā reſeruaui ⁊ ego retribuā d̓t dn̄s. Ad roma. xij. Quarta eſt pedū ſcꝫ eundo ad demones ſcꝫ diuinos ſortilegos ꝯiuratores inimi cos xp̄i. qͣlis infidelitas eſt ſeruoꝝ qui in ſuis neceſſitatibꝰ recurrunt ad inimicos. cū eis habentes ſua colloquia ⁊ conſilia. talis eſt xp̄ianoꝝ recurrentiū ad demo nes pro ſanitate habenda vel inuencione eius quod perdidiſtis. nec valet excuſacio dicenciū non habemus hic medicos nec paſche Sermo iiii Dn̄ica III pꝰocta. apothecarios ꝑmittā ergo mori filiū me um paciētē ⁊c̄. Falſum eſt. quia xp̄s me dicus magnꝰ vbiqꝫ eſt. Ad ipſum ergo re currendū eſt qͥ virtute noīs ſui curat om nem infirmitate. Quinta fidelitas eſt/ tocius corporis qnͣdo illi de matrimonio et alij faciūt luxuriā ꝙ ſit infidelitas claꝝ eſt quia qn̄ vir curat de vxore alterius. vel de alia muliere. fidē ꝓmiſſā vxori frā git ⁊ econuerſo. De illis qui non ſunt de matrimonio ꝙ luxuria ſit infidelitas. ꝓ batur ſic. Nā ille qui ymaginē xp̄i cruci fixi vel ꝟginis marie ꝓiceret in latrinam eſſet infidelis ⁊ proditor. Modo nulla ymago eſt magis ꝓpria ymago dei qͣꝫ ho mo. Auctoritas ad ymagine dei factꝰ ē homo. Nec ſol nec luna nec aliqua ſtella rum habet imagine dei. Quamo ergo tu facis luxuriā ꝓicis ymagine dei in latri na ⁊ luto luxurie. Dicat contra illos qui dicūt ſimplicē fornicacionē nō eſſe pecca tum. De luxurioſis autē dicit̉ generacio enī ꝑuerſa eſt ⁊ infideles filij. Deutrono mij. xxxij. Ergo cū venerit ille arguet mū dum de peccato ſcꝫ infidelitatis. Taliter ergo viuamus vt contra iſta tria peccata deus det nobis tres virtutes eis oppoſi tas contra ocioſitatē diligenciā ſpūalem contra crudelitatē dilectionē ꝓximalem ⁊ contra infidelitatē credenciā cordiale. hic per graciam ¶ De eadem dominica poſt octauas paſcie Sermo qrtus ve epiſtola Erbum poteſt aluare aīas noſtras Iacobi. jͣ. Iſtud verbū dat mihi motiuū p̄dicandi de effectu verbi dei in ſaluacionē animaꝝ Materia erit bona ⁊ vtilis. Sed pͥmo ſalutet̉ virgo maria ⁊cͣ. Iſtud verbū indi get breui declaracōne ꝓ introductōe ma terie. Pro quo ſciendū ꝙ in ſacra ſcpͥtu ra verbū dei accipit̉ dupliciter. quia inue nitur verbū dei. pͥmo ꝓpriū ⁊ eternale. ſecundo inuenit̉ verbū dei cōmune ⁊ tēpo rale. Quantū ad pͥmū illud verbū eſt filius dei. nō eſt verbū tranſitoriū vt meū verbū vel tuū ꝙ non durat niſi qͣꝫdiu fit. ſꝫ verbū dei eſt eternū ⁊ durabile ſine pͥn cipio ⁊ ſine fine. Unde beatus Thomas multiplicē ponit differenciā inter verbū diuinū ⁊ noſtꝝ verbū. Uerbū enim diui num vt dicit in de potencia. q. ix. articu. v. eſt tantū vnū perfectu. ⁊ idē quod eſſen cia diuina. ideo eſt filiꝰ Non autē noſtꝝ quia eſt multiplex imꝑfectū ⁊ accidens Itē in de potencia. q. viij. ar. pͥmo in cor pore articuli dicit ꝙ verbū noſtꝝ non ꝑ manet in intellectu nr̄o niſi durante actu intelligendi. Sed clarū eſt ꝙ verbū diui num nō eſt tranſitoriū nec tēporale ſed eternū. Dicat̉ de illo magno alphaqͥno ſcꝫ ſacerdote ſarracenoꝝ qͥ petijt a mgrō vincentio qͦmodo poteſt ficri ꝙ deus ha beat filiū. Cui reſpondit magiſter vincen tius. tu credis ꝙ deus ſit eternus. reſpon dit ꝙ ſic. ⁊ credis ꝙ ſit mutꝰ vel loquat̉. reſpondit ꝙ nō credebat ipſū mutū eſſe. ſꝫ loquebat̉. ⁊ magiſter. ⁊ illud verbū d̓r filius dei. de quo ꝟbo Iohānis pͥmo In pͥncipio ſcꝫ mundi erat verbū. ⁊ verbum erat apud deū ſcꝫ patrē quia pr̄ non eſt ſuū verbū. ſed diſtinguūtur ꝑſonalit̓ Et deus erat verbū. Si thema intelligit̉ de iſto verbo certū eſt ꝙ poteſt ſaluare aīas noſtras ſcꝫ cauſalit̓ ⁊ pͥncipalit̓. quia ipſe cauſa totalis ⁊ pͥncipalis eſt noſtre ſalua cionis. Ideo dixit angelꝰ Ioſeph ſponſe virginis marie. poſtqͣꝫ virgo cōcepit filiū dei. vocabis nomē eius iheſū.i. ſaluato rem. Ipſe eniꝫ ſaluū faciet populū ſuum a peccatis ſcꝫ credētes ⁊ obediētes a pec catis eoꝝ. Mathei pͥmo. Si de iſto ver bo volumꝰ loqui claꝝ eſt thema Dico ſcd̓o ꝙ inuenit in ſacra ſcpͥtura verbū dei cōe ⁊ tēporale. qꝛ habuit pͥncipiū ⁊ iſtud eſt verbū ſacre ſcpͥture. tā in veteri qͣꝫ in nouo teſtamēto ⁊ v̓bū p̄dicacōis. Sed qͣre ſacra ſcpͥtura d̓r verbū dei ⁊ nō ꝓphe Dn̄ica. III. pꝰ octa. paſche Sermo. IIII. tarū vel euangeliſtaꝝ aut apoſtoloꝝ vel p̄dicatoꝝ. Et dico hic ꝙ ꝓprius dr̄ ꝟbū dei qͣꝫ p̄dicatoꝝ dei. rō quia ſi organū ci thara fyala vel fiſtula facit bonū ſonū ⁊ gratū audientibꝰ. Ille ſonus cuiꝰ erit or gani vel fiſtule Nunqͥd organiſte vel fiſtu latoris. certuꝫ eſt ꝙ ſic. quia ipſe mouet organū ⁊cͣ. Ideo deus eſt bonus fiſtula tor. ꝓphete ⁊ apoſtoli euāgeliſte ⁊ p̄dica tores ſunt organa vel fiſtule ⁊ ſimplicit̓ ſunt inſtrumēta ſꝫ deus eſt ita bonus ma giſter. ꝙ cū malo inſtrumēto facit bonū ſonū. Non enī vos eſtis qͥ loqͥmini ſꝫ ſpi ritus patris veſtri qͥ loquit̉ in vobis Ma thei. x. Iſta eſt rō quare verba ſacre ſcrip ture dicunt̉ verba dei. Unde d̓t ſcpͥtura Cū accepiſſetis a nobis verbū auditus dei. accepiſtis illud nō verbū hominū ſꝫ ſi cut eſt vere verbū dei. pͥma ad thiſſiothen̄ ſcd̓o. Iſtud verbum eſt cōmune multꝭ ⁊ teporaliter. de iſto verbo ego volo ꝑtra ctare thema ꝓpoſitū. quia de iſto verbo ē difficultas q̄mō poteſt ſaluare animas.n. Iſtud verbū. qn̄ eſt digne p̄dicatū ⁊ de uote auditū facit tria Primo illuminat in cognicione de rebꝰ ſpiritualibus Secundo inflāmat in dilectione de bo nis celeſtialibus Tercio purificat de infectione de culpis mortalibus Iſta tria ſufficiunt ad ſaluacionē aīaruꝫ ergo verbuꝫ poteſt ſaluare animas nr̄as Dico pͥmo ꝙ ꝟbū iſtd̓ qn̄ eſt p̄dicatū digne ⁊ auditū deuote. illuminat audito res in cognicione ſpūaliuꝫ. qꝛ illa q̄ ſunt fidei ꝑ aures habet intrare in corde. nō ꝑ oculos nec aliter. ita ſunt alta ⁊ tranſcen dentia illa q̄ fidei ſunt ꝙ nō poſſunt intra re in corde niſi per aures. verbi grā. vos creditis ꝙ qn̄ homo morit̉ ⁊ aīa ſeparat a corde ꝙ viuit ⁊ vadit vel ad paradiſum ſi fuit bone vite. vel ad purgatorium vel ad infernum ſi fuit īpenitens Iſta veritas nō intrauit in corde veſtro ꝑ oculos quia vos nō poteſtis videre animā quādo re cedit a corpore qͣꝫtūcunqꝫ reſpiciatꝭ Sed iſta veritas intrauit ꝑ aures. quia ita dicit apoſtolꝰ. fides eſt ex auditu. auditꝰ autē per verbū dei. Ad roma. x. Si enī videre tur ad oculuꝫ non haberemꝰ meritū. Si creditis vos ꝙ hoſtia ſit alba vel rotūda nec grates nec grās meremini. Sed cre dere ꝙ xp̄s deus ⁊ homo ſit intꝰ vt d̓t ver iat bum dei eſt meritū Iſta veritas ꝑ aures intrat. auditꝰ autē per verbū dei intrat. Itē qn̄ creatura baptizat̉ ab ea expellit̉ dyabolus. Id̓o exorcizat̉ quia ante bap tiſmū inhabitat a diabolo In baptiſmo autē exit ⁊ venit ſpūſſanctꝰ ⁊ vos non vi detis qͣꝫtūcunqꝫ attente veſpiciatis qͦmō ergo ſcitis iſtā veritatē per verbum dei. Itē quādo ſacerdos d̓t illa verba a xp̄o ordinata xp̄s venit in hoſtia. vos nō vide tis ipſum venire. tn̄ creditis ipſū ibi eſſe ex verbo xp̄i. quia multociens audiuiſtis p̄dicare. Unde eſt ꝙ nos non poſſumus iſta ſpūalia ꝑcipere:? Dico ꝙ ex carne im pediente. Sicut ſi ego tenerē ocularia de vitro rubeo vel colore alio oīa que vide rem eſſent eiuſdē coloris in mea apparen cia licet eſſet falſum iudiciū quia audiui. ⁊ ita eſt ꝙ ille eſt indutꝰ de albo ⁊ ille de nigro ⁊cͣ. Ita eſt de oculis aīe qͣꝫdiu vi det per ocularia corporis non videt niſi corporalia. Ideo ꝑ auditū habet iudica re de ſpūalibꝰ Sed qn̄ eſt ſeparata a cor pore qͦmodo vadit vel ad paradiſum vel ad purgatoriū vel ad infernū videt xp̄m in hoſtia cōſecrata videt dyabolum rece dentem a creatura qn̄ baptizat/ ⁊ ſpūm ſanctū venientē. Ecce rō quare per viſuꝫ nō poſſumꝰ cognoſcere ſpūalia ſꝫ per au ditum verbi dei. Ideo dicebat dauid Lu cerna pedibꝰ meis verbuꝫ tuū ⁊ lumē ſe mitis meis. p̄s. cxviij. Nota paſſus eun di ad paradiſuꝫ ſunt veritates fidei ⁊ bo na opera. Si oraſtis hodie iā feciſtꝭ vnū paſſum. aliū ſi dediſtis elemoſinā. alium ſi audiuiſtis miſſā ⁊cͣ. Id̓o dauid Ibunt HH.ij. paſche Sermo iiii Dn̄ica III pꝰ octa. de ꝟtute in virtutē ⁊ videbit̉ deus deoꝝ in ſyon Sꝫ multi ſunt qͥ errāt circa iſtos paſſus quēadmodū ille qͥ vadit denocte per viā ꝑiculoſā lutoſā ⁊ lapidibus ple nam indiget lumine alias ⁊cͣ. Ita qͣꝫdiu nos ſumꝰ in via huiꝰ mundi ꝑiculoſa ⁊ lu toſa in qͣ ſunt moles lubrice īmunde de luxuria ⁊ de alijs multꝭ peccatis. Ideo in digemꝰ lumē lucerne ꝟbi dei Si enī iſtd̓ lumen p̄cederet nō īpingeremꝰ intantuꝫ verbi grā qn̄ iuuenes interrogant̉ a con feſſore dicunt ꝙ fecerunt luxuriā cū pub licis mulieribus ⁊ excuſant ſe. dicendo ⁊ qd̓ pctm̄ eſt ⁊cͣ. Ecce quō ledunt̉. Ideo eſt nobis neceſſariuꝫ verbum dei vt illu minet. Nā ſi cum filia regis peccaretꝭ qd̓ pctm̄ eſſetꝰ hunqͥd eſſet ꝓdicio ⁊ nunqͥd oēs muli eres ſunt filie dn̄i tui regꝭ iheſu xp̄i: ſibi ergo facis iniuriā ⁊ prodicionē Sꝫ vero ipē rex dat tibi filiā ſua in vxorē tūc habeas ſolaciū cū ipſa. O qͦt cadunt ī lu to iſto ꝑiculoſo ꝓpter hoc neceſſariū eſt lumē verbū dei. diceret aliqͥs ego nō pec caui cū mulieribꝰ ſꝫ mecuꝫ tangendo ⁊cͣ. Non poteſtꝭ dicere ꝙ fecerim iniuriā ali cui. īmo quia qͥ ꝓicit calice conſecratū in luto ſcient̓ magnū pctm̄ fecit. Noueritis ꝙ magis cōſecratū eſt corpꝰ xp̄iani qͣꝫ ca lix ad recipiendū corpus xp̄i. Qudergo tangendo facis illud pctm̄ ꝓicis calicem corporis in latrina ⁊ grauiꝰ peccat̉. Et qͦt cadunt ibi qꝛ non p̄cedit eos verbum dei. Alij īpingunt in lapides duros vt vſu rarij. Qui qn̄ a confeſſore interrogant̉ ſi faciunt vſurā dicunt nō. ⁊ nunqͥd mutua tis. īmo ⁊ qualit̉ Ego mutuo decē flore nos ⁊ in īſtrumento ponunt. xij. ⁊ dicunt nunqͥd hoc eſt vſura ⁊ qͣre. Nōne de meis pecunijs poſſum recipere lucꝝ. Dicat̉ q̄ mo decipiunt̉ quia pecunie nō ſunt ſue. ip ſi ſolū ſunt theſaurarij. Si ergo theſaura rius regis cōtra voluntatē ⁊ ordinacionē ſuā diſpenſat pecunias regis quid faceret de ipſo rex ⁊cͣ. Ita ſolus xp̄s eſt dominꝰ pecuniaꝝ bladi vini olei ⁊ omniū fructuū ⁊ aliaꝝ omniū reꝝ. Auctoritas dauid. Domini eſt terra ⁊ plenitudo eius. diui tes autē ſunt eius adminiſtratores ⁊ the ſaurarij. ⁊ non dn̄i. quiaⁱ ille qͥ eſt dominꝰ alicuiꝰ rei non tenet̉ alteri reddere com putū. Sed vos tenemini reddere cōpu tum. īmo de omnibꝰ que habuiſtis ⁊ ex pendiſtis qͦmodocunqꝫ ⁊ qͣlitercunqꝫ ⁊cͣ. Auctoritas. Sic nos exiſſimet homo vt miniſtros xp̄i ⁊ diſpēſatores ⁊cͣ. pͥma cho rinh̓. iiij. Multī errant ergo ꝓpter defec tum luminis. Ecce quare d̓t dauid. Lu cerna pedibꝰ meis verbū tuū. quo homo regitur in hoc mundo: ſcd̓o dicit ⁊ lumen ſemitis meis Nota differentiā inter viā ⁊ ſemitā. via generalis eſt credencia que habet de deo naturalit̉. ꝙ eſt vnus deus creator ⁊ gubernator omniū. vna prima cauſa pͥmꝰ motor ⁊ pͥmū pͥncipiū ⁊cͣ. Se mite vero ſunt ſecreta fidei q̄ naturaliter non poſſunt ſciri nec videri ſꝫ ſolū ſciunt̉ per diuinā reuelacionē. Ideo d̓t ⁊ lumē ſemitis meis. patet pͥma ꝟtus verbi dei. Secunda ꝟtus verbi dei eſt ꝙ inflam mat in dilectione celeſtiū. Iam ſcitis ꝙ omnia bona huiꝰ mundi fine habebunt ⁊ dimittenda ſunt ſicut ſunt honores diui cie dignitates etiā ſi eſſetis rex vel papa oportet dimittere ⁊ ꝑdere omnia ⁊ ſepe liri ⁊ corrūpi ⁊ tunc perdunt̉ delectacio nes corporis ⁊ ſolacia qꝛ nec vxor nec fi lia vellent ire vobiſcū. ideo neceſſariū eſt inflāmare ſe ⁊ deſiderare bona ſpūalia ⁊ eſſe cū deo ⁊ cum ſcīs ⁊ ſtare cū ipſis. O qualis honor O qͣlis dignitas habere ſo cietatē cum patriarchis ⁊ ꝓphetis apoſto lis ⁊cͣ. Iteꝫ de diuicijs hunqͥd aliquis in hoc mudo qͣꝫtūcūqꝫ diues habuit qͥcqͥd voluit ꝓfecto nō. Et in paradiſo qͥlibet habet quicqͥd vult ⁊ deſiderat ſunt īmor tales īpaſſibiles. de hijs bonis ergo ho mo ſe debet inflāmare ⁊ nō de bonis hu ius mundi. hoc fit per verbū dei quod in flammat cor. Auctoritas. Nunqͥd non verba mea ſunt quaſi ignis ardēs d̓t dn̄s. Dn̄ica. IIII. pꝰ octa. paſche Sermo. I. ⁊ quaſi malleus cōterens petrā: Ihere mīe. xxiij. verba dei ſunt qͣſi ignis ardens. hoc ad oculū poteſtis videre. quia multi veniunt ad ſermonē frigidi?. qͥ audiendo ſermonē calefiunt. frigidus eſt ſuperbus. ſꝫ caleſit qn̄ humil̓iat. Ide de alijs pctīs In furno enī p̄dicacōnis calefiunt. ⁊ il le qͥ p̄dicat ſufflat ⁊ incendit ignē ⁊ gen tes calefiunt. vnꝰ recedit ita calefactꝰ ⁊ inflāmatus vt viuat caſte. alius remittē do iniurias inimicis. alius ſatiſfaciendo. Ideo xp̄s Luce. xij. Igne veni mittere in terrā ſcꝫ amoris ⁊ caritatꝭ. quia gentes erant frigide calide ⁊ congelate. non cura bant de bonis paradiſi ſꝫ de bonis huius mundi. Dicit ſcd̓o ⁊ quaſi malleus con teres petrā. Sicut enī verbū dei dr̄ ignis quia inflāmat cor in dei amore. Ita dici tur malleus cōterens petra durā cordis in amore ꝓximi. Multi habent cor lapi deum dicendo nō parcerē inimicis ſꝫ mal leo verbi dei frangit cor. ⁊ faciunt pacem ꝓ honore dei ⁊ non hominū ⁊ ſaluacione animaꝝ ide illo autē qui nō vult remitte re d̓r Ioh. xli. Cor eius indurabit̉ quaſi lapis ⁊ ſtringit quaſi malleatoris incus. Tercia virtus verbi dei eſt ꝙ purificat de infectione de culpis criminalibꝰ qꝛ ver bum dei qn̄ deuote audit̉ totā animā pu rificat intellectū memoriā ⁊ voluntatem Nota ad hoc exemplū in vitis patrū de quodā hoīe qui ex deuocione iuit ad viſi tandū vnū ſanctū heremitā querēs ab eo regulā ⁊ modū bene viuendi vt poſſit ſal uare animā ſuā cū eſſet rudis ⁊ ignorans qͥd deberet facere. reſpondit heremita. au dias ſermones euāgelicales nō queſtio nales ⁊ ille. libenter audio ⁊ multū dele ctor in audiendo ſed poſt nō recordor de aliquo verbo ſermonis id̓o qͥd mihi ꝓde runt. tunc ſcūs homo volens ſibi oſtende re ad oculū effectū verbi dei in purifican do a culpis ⁊ maculis peccatoꝝ miſit euꝫ ad fontē cū vna ciſtella foraminibꝰ plena ⁊ īmūda vt portaret ſibi aquā in ciſtel la. Ille autē nolens ſcō homini cōtradi cere iuit ⁊ impleuit ciſtellā. ſꝫ quādo extra hebat ipſā de fonte ſtatim ciſtella euacua batur ſꝫ fuit purificata qͥ vēniens de fonte dixit ſe nō poſſe aquā portare ⁊cͣ. Et he remita. quādo tu iuiſti ad fonteꝫ ciſtella erat īmunda: reſpondit ꝙ ſic. ⁊ modo eſt pulchra. Ita pari modo qn̄ tu vadis ad ſermone vadis ad fonte. de quo Exͣci.i. Fons ſapīe verbū dei in excelſis Ciſtella īmunda eſt cōſcientia vagabunda ⁊ crapu loſa ⁊ quādo audis ſermonē implet tota ⁊ licet memoria nihil retineat tamē puri ficat̉. Ecce pulchra ſimilitudo. ⁊ confir matur auctoritate xp̄i dicentꝭ. Iam vos mundi eſtis ꝓpter ſermonē que locutus ſum vobis. Iohanis. xv. ¶ Dominica quarta poſt octauas paſche Sermo pͥmus ater amat vos quia vos me amaſtis. Habetur verbū iſtud textualiter Iohānis. xvi. et officiat̉ in euuangelio hodierno ⁊ ſi placꝫ deo habebimꝰ bonas doctrinas. Sꝫ pͥus ſalutet̉ virgo maria ⁊c̄. Totū ſanctu eu uangeliū hodiernū eſt verbū xp̄i conſola torium qd̓ xp̄s dixit apoſtolis conſolan do eos. qꝛ erant valde triſtes Quia xp̄s dixerat eis ꝙ in die iouis ſequēti erat ab eis receſſurus. de quo erāt valde triſtes nec miꝝ quia amore ſui dimiſerant pa triam. bona amicos ⁊ ꝑentes ⁊ ꝙ recede ret ab eis non viſuri eū vnqͣꝫ in hoc mun do ex hoc multū erant deſolati. Quando enī amicus care dilectus recedit ab alio amico cū quo habuit magnā familiarita tem ſtando comedendo bibendo dormīe do ⁊cͣ. alter remanet valde triſtis ⁊ deſo latus. īmo etiā beſtie irrōnales ſi vna fue rit diu cū alia in eodē ſtabulo ⁊ alia rece dit altera nō poterat comedere nec qͥeſce paſche Sermo. I. Dn̄ica. IIII. pꝰ octa. re. hoc naturale eſt Idē de apoſtolis. au ctoritas. Uado ad eū qui miſit me ⁊ ne mo ex vobis interrogat me qͦ vadis. Sꝫ quia hec locutꝰ ſum vobis. triſticia imple uit cor veſtꝝ Iohānis. xvi. Ideo xp̄us hodie dedit tres magnas cōſolacōnes. Prima de exaudicione generali. Scd̓a de declaracōne ſcpͥturali. Tercia de accepcione diuinali. De tercia autē ꝙ deus pater habebat eos acceptos loquit̉ thema dicens Pat̉ amat vos qꝛ vos me amaſtis. Quan tum ad pͥmū xp̄s conſolando apoſtolos ꝓmiſit eis exaudicionē generale de om nibus q̄ peterent in orōne. maxima cōſo latio debuit eſſe apoſtolis iſta ꝓmiſſio. ac ſi rex diceret militibꝰ ſuis petatis grās p̄uilegia dona quia ego ꝓmitto vobis da re. Bene eſſet magna cōſolacio militum vel ſi papa diceret clericis. Sciatꝭ pete re beneficia dignitates ep̄atus quia ego vobis ꝓmitto ꝙ vobis dabo qualis con ſolacio eſſet clericis. Quāto magis apo ſtoli debuerunt eſſe conſolati quia rex ⁊ papa indubitatus iheſus qͥ nō poteſt mē tiri fallere nec falli ꝓmittebat eis ꝙ exau diret oēs peticiones eoꝝ. Iſta ꝓmiſſio conſolatoria tangit̉ in pͥncipio euuange lij Ioh̓is. xvi. Amen amen dico vobis ſi quid pecieritꝭ patrē in noīe meo dabit vo bis vſqꝫ ad gaudiū veſtꝝ ſit plenū ⁊ mar c. xi. Quecunqꝫ orantes petitꝭ credite qꝛ accipietꝭ ⁊ euenient vobis. Nota modū loquendi xp̄i in euuāgelio cum d̓r amen amen hunqͣꝫ iurabat aliter. pͥmū amen i. ſecure. ſcd̓m ame.i. certe dico vobis dan do nobis exemplū ne iuremꝰ vnqͣꝫ niſi ex neceſſitate qn̄ iudex cogit iurare ⁊ tūc di cere veritatē quicqͥd ſequit̉ ⁊ veritas pu xa debet dici vel habemꝰ iurare ꝓ magna vtilitate aliqͥ iurant ſolū per aduerbia ⁊ ita debetis oſtendere filijs veſtris. Que ſtio eſt hic ſi iſta ꝓmiſſio facta ſanctꝭ apo ſtolis per xp̄m extendat ad nos. Dicunt ſcī doctores ꝙ ſic ſi in nr̄is peticionibꝰ ſer uamus qͣtuor ꝯdiciones qͣꝝ tres ſubtil̓r tāgunt̉ in xp̄i ꝓmiſſione p̄dicta qͥbus cō currentibꝰ infallibilit̓ peticio exaudietur. de qͥbus qͣtuor cōdicionibꝰ vide ſcm̄ tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. lxxxiij. ar. vij. et in qͣrto diſtī. xv. q. iiij. arti. vij. q. iij. Prima vt petamꝰ perſeuerant̉ Scd̓a vt petamꝰ confidenter Tercia vt petamus vtiliter Quantū ad pͥmā perſeuerant̉ petitur illud qd̓ petit̉ q̄libet die ⁊ multociēs pe titur Iſta perſeuerātia tangit̉ in hͦ verbo cōiunctiuo pecieritꝭ qd̓ ſignat cōiunctionē ſeu cōtinuacionem peticōis de vna die in aliā. de vna ſeptimana in aliā Sd̓o nō d̓t. Si qͥd petitꝭ. Sed ſi qͥd pecieritꝭ ſcꝫ mul todens ⁊ ꝑſeuerant̉ apl̓i ſtatī obtinebāt ſꝫ nos nō. ⁊ hoc ꝓpter noſtꝝ defectū ⁊ in ſtabilitatē ꝑſeuerant̉ quia ſic petendo ⁊ orādo recipimꝰ amicitiā ⁊ familiaritatē cū deo. Sicut homo cuꝫ hoīe vel mulier loquēdo efficiunt̉ familiares. Alij autē incipiūt petere ⁊ quia nō ſtatī exaudiunt̉ dimittunt orōnē ⁊ peticionē. Male fa ciunt tales qꝛ o portet ꝑſeuerare. hoc de clarat xp̄s ꝑ quādā ſimilitudinē de duo bus amidꝭ Luce. xi. Nota hiſtoriā quō ex defectu panis iuit ad aliū d. Amice accō moda mihi tres panes poſtulādo ⁊ pul ſando ad portā eius. qͥ rn̄dit. ego ſū in le cto cū pueris meis id̓o noli mihi mole ſtus eſſe nō poſſū ſurgere ⁊ dare tibi. Et ille pulſabat iteꝝ ⁊ iteꝝ intm̄ ꝙ ille dixit deintꝰ Iſte nō dimittit me dormire. me lius eſt vt ſurgā ⁊ dem ei. Et ita fecit, de qͦ d̓t xp̄s. dico vobis ⁊ nō dabit illi eo ꝙ amicus eius ſit ꝓpter īportunitatem eius ſurget ⁊ dabit illi quotqͦt habet neceſſa rios Luce. xi. Ita de nobis. Amicꝰ nr̄ eſt xp̄us qͥ nos care diligit. qn̄ nobis deficit panis qͥ ſignat neceſſitates quas habemꝰ debemus ire ad eius portam ⁊ ibi pulſa re. porta eſt miſericordia ſua. Ipſe enim Dnica IIII pꝰ octa. paſche Sermo I qui iā eſt in lecto glorie cū ſilijs ſuis ſcꝫ patriarchis ꝓphetꝭ apoſtolis ⁊cͣ. ſi pulſat ad eius porta orando ⁊ ſuſpirando. Si nō dat tibi eo ꝙ amicꝰ ſit ꝓpter importu nitatem tn̄ ſcꝫ ex perſeueracia dabit tibi. Id̓o d̓t ipſemet. petite ſcꝫ ore ⁊ dabitur vobis. q̄rite ſcꝫ corde ⁊ inuenietis. pulſa te ſcꝫ ꝑſeuerant̉. Omnis enī qui petit ac cipit ⁊ qͥ querit inuenit ⁊ pulſanti aperiet̉ Luce. xi. Scd̓a condicio eſt petere con fidenter q̄ tangit̉ ibi cū dr̄ patre. non d̓t dominū nec deū. nec creatore. imperato rem vel rege vel oīa ſic. ſꝫ dicit patre. Rō De qͦ poteſt magis filius cōfidere qͣꝫ de pa tre. Ipſe enī eſt pr̄ noſter qͥ genuit nos in vtero ſponſe ſue. ſcꝫ eccleſie. Id̓o ſecure poſſumꝰ petere quia qͥ patrē habet iudicē ſecure vadit ad iudiciū. Ideo orō quam xp̄s ordinauit q̄ eſt melior omnibꝰ alijs incipit pater noſter ⁊cͣ vt cōfidamꝰ de eo quantū filij de patre carnali. qui totā cu ram īponunt patri. Si queratur a puero vnde habebit aliā tunica. quādo illa fue rit lacerata. Rn̄det pat̉ meꝰ dabit mihi Idē de ſotularibꝰ Idē de quo prandebit Ita vult deus ꝙ cōfidamꝰ de eo. Sꝫ di ceret aliquis. Tunc nō laborabo ⁊ expe ctabo neceſſaria a deo. Non ſic ſꝫ ſicut fi lius obedit patri ⁊ facit qd̓ ſibi p̄cipit Itꝫ tu obedias deo ⁊ fac officiū qd̓ pr̄ tuus deus docuit te. Si es laborator vel mer cator notarius vel ſartor ⁊cͣ. labora in of ficio tuo ⁊ obedias patri quia ipē tibi ꝓui debit qꝛ nullus poteſt dare bladū in cā pis nec vinū in vineis nec fructꝰ in arbo ribus nec pecuniā in marſubio niſi deus. Idem de dericꝭ. ⁊ religioſis faciant offi cium ſuū diligent̉ quia nō deficient eis indumenta nec eſce. quia pater ꝓuidebit Sꝫ modo plus cōfidimꝰ de vno infide li iudeo quā de deo patre noſtro. Si enī iudeus cū inſtrumēto publico ꝓmiſit vo bis centū florenos dare qͦlibet anno. dici tis vos. O bene eſt mihi pluat vel nō. ſe curus ſum ego ⁊ nō confiditꝭ de deo. qͥ vo bis ꝓmiſit ⁊ voluntarie ſe obligauit ad dandū nobis nō ſolum centū florenos ſꝫ omnia neceſſaria. Inſtrumentū receper̄t qͣtuor notarij maiores ſcꝫ qͣtuor euuan geliſte. Ecce clauſula petite ⁊ dabitur q̄ rite ⁊ inuenietis. Omnis enī qͥ petit acci pit ⁊ qͥ querit inuenit. Luce. xi. Et non cō fidimus cū tanto īſtrumēto. Dicatꝭ vos vſurarij. qͣre congregatꝭ tot pecunias ⁊cͣ. Nunqͥd ꝓmiſit vobis deꝰ ꝓuidere? Re ſpondebit ponēdo ciſtam plenā de bonis florenis. de hoc cōfido ego. Idē ſi dicat clerico. O quare facitꝭ tot incōuenientia vendendo ſacmenta. negociando mutuā do ⁊cͣ. faciatꝭ bene officiū veſtꝝ quia deꝰ ꝓuidebit. Beatus qͥ tenebit vitā ſuā ta liter ꝙ nō faciat tales excuſaciones ī pec catis. Idē de religioſis. Si dicit̉ O qͣre congregatis pecunias ⁊cͣ. rn̄det. O quia ordo nō ꝓuidet bene nec dat neceſſaria. ⁊cͣ Faciatꝭ officiū veſtꝝ diligent̉ ⁊ ſerue tis regulā quia citius ꝑmittet deus celū cadere qͣꝫ ꝙ vohis deficiat. Confidamus ergo de deo patre noſtro. de hac confidē cia d̓t iohānes. Cariſſimi ſi cor noſtrum non rep̄henderit nos fiduciā habemꝰ ad dominū. vt quicqͥd pecierimꝰ accipiemus ab eo quoniā mandata eius cuſtodimus Ecce racio pͥma canonica iohānis t̄cio. Nota ſi cor noſtꝝ non rep̄henderit nos ſcꝫ de aliquo peccato. quādo vultis pete re aliquā graciā pͥmo videatꝭ ſi cor veſtꝝ rep̄hendit vos. quia ſi in peccato eſtis nō eſſetis filij ſꝫ inimici dēi. Inimicus auteꝫ non debet confidere de inimico ꝙ det ſibi neceſſaria ſed aduerſa. Ideo qn̄ tēpore ſiccitatis mortalitatū vel alterius incom moditatis fiunt ꝓceſſiones petunt hoīes ſꝫ multociens nō recipiunt quia dimittūt illud quod eſt pͥncipale ſcꝫ confeſſionē ⁊ correctiones peccatoꝝ publicoꝝ. Ideo dicit ſcpͥtura petitꝭ ⁊ non accipitis eo ꝙ male petitis. qͣꝫdiu em̄ ferrum eſt in vul nere ſeu in corpore nihil valebit medici na. Ita qͣꝫdiu ferrū peccati eſt in homine HH.iiij. paſche Sermo. I. Dn̄ica. IIII. pꝰ octa. nihil valet medicina ꝓceſſionū ⁊cͣ. Ecce quare dicit ſi cor noſtꝝ ⁊cͣ. Tercta cō dicio eſt petere vtiliter ⁊ ſalubriter. qd̓ tangitur ibi in noīe meo. Nomen xp̄i eſt iheſus qd̓ idem̄ eſt ꝙ ſalus vel ſaluacio. petimꝰ enī in noīe iheſu quādo petimꝰ ſa lutem vel que pertinent ad ſalute vel ad ſaluacionē quia multogens petimꝰ perſe ueranter ⁊ cōfident̉ ⁊ non vtiliter. ⁊ id̓o non obtinemus ⁊alia poteſt petere filius a patre que non obtineret. Si enī filius egrotus de magna febre. petit a patre vi num vel fructus vel alia ſibi cōtraria ⁊ no ciua pater nullo modo dabit ſibi qͣꝫtum/ cunqꝫ petit ⁊ ploret. qꝛ pater ſcit ꝙ eſſet ſibi mors licet hoc filius ignoret. Ita de nobis multi multa petūt ⁊ deus ſcit ꝙ n̄ eſſet ſibi vtile. ideo non dat. verbi gracia multi infirmi in mundo ſunt qͥ petunt a deo ſanitatē quā ipſe nō vult dare. Ra cio eſt qꝛ cum ipſi ſūt infirmi ſunt huīles orāt nō curant de peccatis. Qui ſi eſſent ſani eſſent ſuperbi non curarent de deo da rent ſe peccatis. Idem de multis ignoran tibꝰ qui petunt ſcientiam ⁊ non obtinent. quia deus ſcit ꝙ ſi haberent eſſent ſuperbi qꝛ ſcīa inflat. jͣ. ad Corintheos. viij. ſtatī deſpicerent alios ⁊ vellēt magiſtrari vel epiſcopari ⁊ dāpnarent̉. Aliqui petunt diuicias aliqui officia ⁊ beneficia ⁊ digni tates dicendo. O quot bona facere ſi hͦ haberē ⁊ non obtinent quia deus ſcit ꝙ ſtatim acciperent bona muliere ⁊ vnam concubinā. Sed dat meliora ſicut pater nō dat filio egroto vinū qd̓ petit quia ſi bi noceret ſꝫ dat ſibi melius ſcꝫ reſtauran di ⁊cͣ. Dicat̉ exemplū de beato paulo. qͥ habebat grauē infirmitatem in latere ſcꝫ punctiones qͥ aliquociens nō poterat per multos dies celebrare nec p̄dicare. ⁊ cu rabat omnes īfirmitates. ſuſcitabat mor tuos ⁊ ſeipſum nō poterat curare īmo qn̄ dicebat iheſus iheſus iheſus īfirmitas au gmnentabat̉. bene debebat admirari ⁊ pote rat dicere qͦmodo portabant ſibi īfirmos ad curandū ſi non poſſuꝫ curare meipſū de hoc dicit ipſemet. Ne magnitudo reue lacionum extollat me. datus eſt mihi ſti mulus carnis mee. angelꝰ ſathane qͥ me colaphiꝫ et ꝓpt̓ qd̓ ter dominū rogaui vt diſcederet a me ⁊ dixit michi ſufficit tibi gracia mea. Nā virtus in infirmitate per ficitur. ſcd̓a ad Chorintheos. xij. Illa enī infirmitas erat quaſi frenū quo humilia batur. de qua īfirmitate dicit Beda. Si apoſtolus hac caruiſſet ſaluus eſſe non poſſet. Neceſſariuꝫ eſt ergo ꝙ petamꝰ in nomine iheſu ſcꝫ vtiliter. ⁊ tunc ſine du bio obtinebimꝰ Auctoritas qd̓cunqꝫ nō ta vtiliter. pecieritꝭ patrē in nomine meo hoc faciā Iohannis. xiiij. Quantū ad ſcd̓am conſolacione xp̄us ꝓmiſit apoſto lis declaracionē ſcpͥture tam veterꝭ qͣꝫ no ui teſtamenti ⁊ clarā noticiā. O qualis conſolatio eſſet ruſtico ignoranti ſi ꝓmit teretur ſibi. Cras vos ſcietꝭ tantū qͣntuꝫ vnus magiſter in theologia vel quantum auguſtinꝰ ſciuit. Maior fuit iſta xp̄i pro miſſio quādo dixit apoſtolis in ſcd̓a ꝑte euuangelij; hec ſcꝫ ſecreta fidei. In ꝓuer bijs.i. ſignis ⁊ figuris locutus ſum vobis ſcꝫ in veteri teſtamēto venit hora ſcꝫ noui teſtamenti cū iam non in ꝓuerbijs loqͣr vobis. Sed pala de patre meo anuncia bo vobis. Dicat̉ ſi expediat qͦmodo om nia ſecreta ⁊ veritates fidei xp̄iane fuerūt figurate ⁊ ſignificate in vēteri teſtamēto ſecreto modo. Racio quia ille populus erat rudis ⁊ dure ceruicis ⁊ non poterat ſpūalia intelligere. pͥmo fuit ibi ſignū tri nitatꝭ in pͥncipio biblie quādo dixit moy ſes. In pͥncipio creauit deus celū ⁊ terra Iudei habent eleim.i. dy in plurali non dixit clare. ſed in ꝓuerbijs. Itē ibi facia mus hominē ad ymaginē ⁊ ſimilitudinē noſtrā ⁊ p̄ſit piſcibꝰ maris ⁊ volatibus celi ⁊ beſtijs vniuerſeqꝫ terre. omniqꝫ rep tili qd̓ mouet ſuꝑ terrā. Et creauit deus hoīem ad ymaginē ⁊ ſimilitudinē ſuā ad ymaginē dei creauit illū maſculū ⁊ femi Dnica qͣrta pꝰ octa paſche Sermo. I. nam creauit eos. Benedixitqꝫ illis deus ⁊ ait. Creſcite ⁊ multiplicamini ⁊ reple te terra ⁊ ſubicite eam ⁊ dominamini ⁊cͣ. Iteꝫ ibi audi iſrahel dominus deus tuus vnus eſt. Ubi ponuntur tria nomina tri nitatem perſonarum ſignificantia hec ī ꝓ uerbijs locutus ſum vobis Scd̓o ſe cretū incarnaconis ſcꝫ ꝙ debebat aſſum mere naturam huānam ⁊ eſſe deus ⁊ ho mo vt habet̉ Geneẜ. xvij. Qn̄ deus dix it abrahe. Ego dn̄s omnipotens ambu la corā me ⁊ eſto perfectus Inter te ⁊ me ponā fedus meū ſcꝫ pactū circumciſionis Iſaie. xlviij. Audi me iacob ⁊ iſrahel qͣꝫ ego voco ego ipſe/ ego primꝰ ⁊ ego no uiſſimus. Ꝙ deus ſit primus claꝝ eſt. ſꝫ ꝙ ſit nouiſſimus h̓ eſt difficultas. In pͥn cipio mundi ī prima die fecit deus lumē In ſcd̓a firmamentū. In tercia planetaſ In quarta ſolem. In quinta piſces ⁊ ani malia Ultima die fecit hoīeꝫ qui vltimo fuit formatus Hec in ꝓuerbijs locutus ſū vobis. Et ſic d̓ alijs ſecretis fidei. Sꝫ venit hōra ⁊cͣ. Iſtam ꝓmiſſionem ꝯple uit xp̄s tripl̓r. Primo poſt reſurrectionē qn̄ apparuit eis dicēs. Necceſſe eſt imple ri oīa que ſcripta ſunt in lege moyſi ⁊ pro phetis ⁊ pſalmis de me tūc apperuit illis ſenſū vt intelligeret ſcripturas Luc. xxuix Scd̓o poſt aſcenſioneqn̄ miſit eis ſpiritu ſanctum qui illos illumīauit ẜm ꝙ eis ꝓ miſerat dicens. Adhuc multa habeo vo bis dicere ſꝫ nō poteſtis portare modo cū aūt venerit ille ſpiritus veritatis docebit vos omnem veritateꝫ Iohannis. xvj. ca Tercius poſt mortem apoſtolorum quā do intrauerunt paradiſum viderunt om nia clare facie ad faciem? Querit an iſta ꝓmiſſio extendatur ad nos. Dico ꝙ ſic. ſi tenemus bonam vitam. Iaꝫ enim in hoc mundo exiſtentes ſcimus ſecreta fidei per fidem claram ⁊ in paradiſo videbimꝰ ma nifeſte qn̄ anima intrat patadiſum deus oſtendit ſibi vnum libꝝ ī quo ſolum ſūt due carte ⁊ ſubito anima eſt ita illumina ta ꝙ ſcit pluſqͣꝫ ſciuerūt in hoc mūdo ph̓ij vel doctores vt Auguſtinus Ieronimꝰ Bernardus. Iſte eſt liber vite ſcꝫ Ih̓us habens duas cartas ſcꝫ diuinitatis ⁊ hu manitatis. Laboremus ergo vt in ſcola paradiſi poſſumus intrare vbi ſola viſiōe illius libri erimus optimi magiſtri. Sed oportet iam in hoc mundo ꝯtinuare ſcolā dei que ē eccleſia ad minus in diebꝰ dn̄i cis ⁊ ibi audire cum ſilentio lectionē miſ ſe ⁊ ẜmonū al̓s vapulabimur a mgr̄o ꝑ aduerſitates ſiccitatum mortalitatum et huiuſmodi. Quantū ad terciam ꝓmiſſi onem de accepͣtione diuinali oſtendit eis quomodo erant accepti ⁊ dilecti per deū patre quando dixit eis Pater amat vos qꝛ vos me amaſtis. O qualis cōſolatio ac ſi miles qui venit de rege diceret alicui veſtrum certe rex amat vos. qualis ꝯſo lacio eſſet vobis. maior ꝯſolatio fuit apo ſtolorū quando criſtus dixit eis. Pater amat vos. Moraliter ſi volimus amari a deo patre diligamus criſtum. quia pr̄es multum amant dilectores filiorum. Si dicatur qualiter eſt amandus criſtus. di co ꝙ ſuꝑ omnia vos poteſtis diligere vx orem filios ⁊ filias ſꝫ plus criſtum In lā pade cordis humani amor xp̄i debet nata re ſuper omnes alios amores corporales qͣꝫ ſpūales auctoritas xp̄i Qui amat pa trem aūt mr̄eꝫ plus qͣꝫ me nō eſt me dig nus. ⁊ qui amat filiū aut filiā ſuꝑ me no eſt me dignus Mathei. x. Si ego quere rem modo a vobis ſi diligitis xp̄m ſuper omnia Ita dn̄e reſponderet quilibet. ſed multa mendacia dicunt̉. Dicit gregorius Probacio dilectionis exhibitio eſt ope ris ꝓouatur caſus ꝙ filius veſter ſit infir mus ⁊ dicitur vobis a vicinis. vadatꝭ ad talem diuinatorem vel coniuratorem ⁊ Criſtus dixit oppoſitum ꝙ non vadatis qd̓ facitis? Si vaditis ad diuinum patet ꝙ plus amatis filium. Si vero amore paſche Sermo ii. Dilica iuii pꝰ octa. xp̄i nō vultis ire dicendo ego diligo filiū meū ſꝫ magis diligo xp̄m qͥ dicit ꝙ nō va damꝰ Ide ſi ꝑdidiſtis aliqͥd ⁊ recurritis ad diuinū on̄ditis ꝙ plus diligatis illam rem qͣꝫ xp̄m. Itē ſi amicꝰ veſter ſit captꝰ ꝑ aliqͦ crimine ⁊ iudex vocat vos medio iuramento ⁊ vos ſcitis factū. Si vos vt iuuētis amicū iuratꝭ falſū ſiguū eſt ꝙ plꝰ diligitis eū qͣꝫ xp̄m qui dic̄ nō iurare fim ꝓ toto mūdo. Item ſi pr̄ aūt mr̄ aut fra ter dicūt vob̓ ꝙ recipiatis vindictam de aliqͣ iniuria eis facta. Et xp̄s dic̄ ꝙ nullꝰ recipiat vindictā qͥd facietꝭ vos. Ecce qͦ mō ꝓbat̉ ſi hō diligit xp̄m ſuꝑ oīa vel nō Si gͦ volumꝰ amari a d̓o pr̄e ẜuemꝰ mā data xp̄i ⁊ amemus eū Si qͥs diligit me ẜmone meū ẜuabit ⁊ pr̄ meꝰ diliget eū Ioh̓. xiiij. ¶ Dn̄ica. iiij. pꝰ octās paſche. quid petie tis pr̄em ī noīe meo dabit vob̓ Ioh̓. xvj. ſca mr̄ eccl̓ia ī hijs tribꝰ diebꝰ an̄ aſceſione pluſqͣꝫ in alio tꝑe ꝓuocat xp̄ia nos ad facienda orōnem ⁊ iſti tres dies vocant̉ letanie ⁊ rogacōes. Ratio eſt qꝛ qn̄ xp̄s aſcēdit in celū dixit diſcipulis et nobis in ꝑſona diſcipuloꝝ vt petamus ⁊ oremus. Id̓o in preſenti volo declarare orōneꝫ dn̄icaꝫ que eſt excellētiſſima ora tio. Pro qͦ ſciendum ꝙ in oībꝰ orōnibus ⁊ peticōnibꝰ que poſſunt fieri potentior ⁊ pͥncipalior eſt oratio dn̄ica. Ratio quia ſi aliquis vellet impetrare officiū a papa aut gratiam vel a rege ⁊cͣ. habet ſupplica cōnes ordinatas per notarios aut docto res vel ſecretarios quas preſentabit pa pe vel regi. Si papa vel rex ordīauit ſuꝑ plicacōneꝫ ꝓ officio vel beneficio obtinē do nōne dimittende ſūt alie ſupplicacōes notarioꝝ ⁊cͣ. ⁊ preſentāda illa qͣm papa vel rex ordinauit ⁊ dictauit: naͣ mgͣna ſtul ticia eſſet dimittere illaꝫ pro alijs ⁊cͣ. ſic eſt in ꝓpoſito plures orationes facimus ⁊ ſupplicacōnes ad deum pro beneficijs ob tinendis. Iteꝫ alique orōnes ſūt ⁊ bone ſunt que fuerunt ordinate ꝑ ſanctas ⁊ de uotas ꝑſonas ſicut per Gregorium Au guſtinum anſhelmum ⁊cͣ. Item alia ora tio eſt ordinata per eccleſiam vniuerſalē orōnes q̄ ſūt in miſſa ſūt valentiores qͣꝫ alie. Alie ſūt ordīate ꝑ creaturā īmorta lem. ſicut aue maria ꝑ gabrielem archan gelū. ⁊ ille ſūt adhuc meliores. Sꝫ ora tio ordinata per veꝝ papam ⁊ regem do minū dominantiū ſcꝫ ih̓m xp̄m videlicet oratio vl̓ ſupplicatio que eſt pater noſter eſt magis deo acceptabilis ⁊ nobis ma gis meritoria ⁊ vtilis qͣꝫ om̄s alie oratio nes. Ideo eſt magna ſtulticia aliquoꝝ qͥ dimittūt dominicam orationem ⁊ accipi unt alias orōnes ordinatas ꝑ creaturas qꝛ illi qui ſciūt orationem iſtaꝫ ⁊ deuote orauerint eā ꝯſequunt̉ ea que petunt̉ auc toritas Que ꝓcedūt de labijs meis non faciā irrita in pſalmo. Item alibi d̓m̄e qd̓ locutus fuero fiet tibi ⁊ hec eſt oratio pa ter noſter. Ideo dicit thema. Si quid pe tieritis patrem in nomine meo dabit vo bis Nota quomodo criſtus ordinauit iſtam orationem quia vt dicitur Luce. xj. Dominus ſtans in oratione flexis geni bus ⁊ leuatis oculis ad celum inqͣntum homo orabat. dixerunt diſcipuli. Domīe doce nos orare ſic̄ Ioh̓es baptiſta docu it ſuos diſcipulos Reſpondit iheſus ſum oratis dicite. pater noſter ⁊cͣ. Ꝙ etiam orationem Mathei ſexto. capitulo reci tat. Ideo preceptum habemꝰ vt dicamꝰ pater noſter ⁊cͣ. In iſta oracōne ſunt ſep tem peticōnes quatuor prime petunt bo na. Alie tres petunt elongationem mali Prima petitio eſt. pater noſter qui es in celis ſanctificetur nomen tuum. Hic eſt queſtio quare dicitur pater noſter ⁊ non rex noſter vel domīe noſter Ratio eſt qꝛ pater noſter eſt nomē miſericordie ⁊ rex ⁊ princeps nomina dominoꝝ ſūt. Dicit ꝓuerbiū ꝙ ſecure venit ad iudiciū qui hꝫ patrem iudicem. Ideo oratio dn̄icalis ſic incipit pater noſter vt habeamus. ꝯfidētiā Dnica qͣrta pꝰ octa paſche Sermo. ii. Confidētiā em̄ habemꝰ ꝙ ea que petimꝰ habebimus auctoritas. Si vos cum ſitis mali noſtis bona data dare filijs veſtris qͣnto magꝭ pater veſter de celo dabit ſpi velētibꝫ ritū bonū timentibꝰ ſe Luce. xj. Sequit̉ poſt ſanctificet nomē tuū bi eſt glorifica tio diuinalis ſcꝫ vt nomē dei qd̓ eſt bene dictū. ab omnibꝰ ꝑſonis ſanctificet ⁊ glo rificet̉ ⁊ benedicat̉. Ibi petimꝰ honorem dei. Iſta peticio eſt ꝯtra peccatū blaſphe mie. qꝛ ꝑ multos nomē dei nō eſt ſancti ficatū nec glorificatū ſꝫ blaſphemāt Iudei. ſaraceni ⁊ infideles ſi blaſphemant nō eſt miꝝ. qꝛ multi falſi xp̄iani blaſphemāt ne gāt ⁊ ꝯſpuunt. Id̓o petimꝰ gr̄am vt deꝰ auferat illā malā ꝯſuetudine ab ore ho minū. Doctrina eſt ſacre ſcript̉e vt legit̉ ꝙ dauid habebat plures filios ⁊ de māe qn̄ exibat de camera filij ſui ⁊ filie facie bāt ſibi magnā reuerentiam. vnde dauid dicebat illis Laudate pueri dn̄m lauda te nomen domini in pͣs. Et ſic docebat fi lios ſuos laudate dominum. Et ipſi dice bant ſit nomen domini benedictum ex hoc nunc ⁊ vſqꝫ in ſeculum. Hoc idem oſten dendum eſt in ꝓſperitatibꝰ ⁊ aduerſitati bꝰ ⁊cͣ. vt Iob dicebat dominus dedit ſcꝫ in ꝓſperitatibꝰ dn̄s abſtulit ſcꝫ in aduer ſitatibus ſicut dn̄o placuit ita factum eſt ſit nomē dn̄i benedictū Iob. Et ſic ſimi liter vos debetꝭ facere ſcꝫ docere filios ve ſtros ne deum blaſphemant ſꝫ vt benedi cāt ⁊ laudēt. qꝛ nō eſt nomen domini blaſ phemādum. ymo etiā nec inuanū nomē dn̄i eſt aſſummendū auatoritas Nō aſ ſūmes nomen dn̄i dei tui inuanū Exo. ij nō dicit in falſū ſꝫ inuanū Naꝫ aſſumere nomē dn̄i falſe eſt maximū peccatū. Sꝫ aſſūmere nomen dn̄i inuanū eſt peccatū. Uerbi gratia. ſi ego dicere ꝙ cappa mea nigra eſſet alba. dicendo ꝑ deum eſt alba. hoc eſt magnum peccatum. qꝛ eſt falſum Sed ſi iuret ꝑ deū ſic eſt. ⁊ eſt veꝝ qd̓ di citur peccatū eſt. qꝛ nō eſt ibi vtilitas nec neceſſitas. Quidam tamen quando rep̄ hendunt̉ de iuratione dicunt ꝙ iurant in veritate. ſꝫ hoc eſt ſine cauſa. Ideo peccāt quando aūt quis producit̉ in teſtem tūc habet iurare ꝑ deum vel alias ⁊ dicere ve ritatē ⁊ ẜm hoc eſt neceſſitas ⁊ tūc n̄ pec cat. Ideo cogitate qͣntum ſit peccatū iura re ꝑ deum inuanū ⁊ ſine cā eum in teſte ꝓducere. ſꝫ fortius ⁊ diligentius penſan dū eſt ꝙ maius peccatū eſt iurare fraudu lenter aut blaſphemare aūt iurare enormi ter Renegare eſt iurare infideliter. Ideo xp̄s ſciens oīa ⁊ ꝙ xp̄iani ſūt in iſtis blaſ phemijs on̄dit nob̓ pͥmā peticōeꝫ Dicēs pr̄ nr̄ qͥ es in celis ſctīficet̉ nomē tuū ꝓpt̓ hoc erūt dn̄i tꝑales ⁊ rectores villarum ꝯdēpnati. qꝛ nō corrigūt blaſphemantes ꝓph̓a dn̄atores ppl̓i mei iniq̄ agūt ⁊ iugi ter tota die nomē meū blaſphemat̉ Iſa. lij. Rex frātie ſanctꝰ ludouicꝰ bn̄ corrige bat iſtos blaſphemos. nā fecit ordinacōꝫ in ſuo regno ꝙ ſi qͥs blaſphemaret aut re negaret deū ſigͣret̉ in lingua vel in facie cū ferro calido ⁊ hr̄t ſignū. Accidit in ciuita te pariſien̄. ꝙ qͥ dā magnꝰ burgenẜ blaſ pheāuit deū ſtatī rex ſciuitᶠ ⁊ burgenẜ cap tus fuit ⁊ rex mādauit ꝙ cū ferro calido ei fieret crux in facie qͥ burgenẜ habebat pl̓es amicos ſupplicates ꝓ ſe ⁊ preſentā tes regi magnā pecunia ⁊ rex nolēs vēde re iuſticiā facere iuſſit puīcōm de illo bur gen̄. Et dixit rex vellē portare ſignū illd̓ vt iſta mala ꝯſuetudo auferetur a regno meo. Scd̓a peticō eſt adueīat regnū. In iſta peticōe petīus ꝓ nob̓ ſaluacōꝫ celeſti alē ⁊ alid̓ nō petimꝰ niſi vt regnū tuū ve niat ī nob̓. ſecretū ē h̓ qn̄ petimꝰ adueīat regnū tuū nōne meliꝰ peteremꝰ dicendo ꝙ veneremꝰ ad regnū tuū qͣm veīet reg nū ad nos. ſciatis ꝙ qn̄ veīt ī fine.ſ. ī mor te hoīs ⁊ hō eſt īpenites tūc veniūt dya boli cū cathena īferni ī inferno fct̄ā. ⁊ qn̄ aīa exit a corꝑe īmediate capit̉ aīa q̄ hꝫ mēbra ſpūalia fortiora qͣꝫ corꝑalia. quia mēbra ſpūalia aīe dāt vigorē mēbrꝭ cor ꝑis qꝛ ſi aīa retͣheret ſe ab vno mēbro nō poſſꝫ ſe moue̓ ocl̓i n̄ poſſēt vidē niſi eēnt ocl̓i aīe ⁊ ſi tunc ꝑſona eſt in pctō morta paſche Sermo. ii. Dn̄ica qͣrta pꝰ octa li capitur a dyabolo. Et horribiliter cla mat. Auctoritas qͥ declinauerit a via di ſcipline in cetu gigantiū cōmorabitur. ꝓ uerbioꝝ. xxi. Nota hic quare dyaboli vo cant gigantes. quia dyabolus eſt maior vel poteſt fieri qͣꝫ ciuitas Per cōtrarium ſi homo fuerit penitēs. tunc veniēt angeli boni ⁊ aliqn̄ xp̄s. ⁊ angelꝰ portat coram eo animā penitentis ⁊ ibi eſt regnū. Au ctoritas. Ecce aduenit dn̄ator dn̄s ⁊ re gnum ī manu eius ⁊ poteſtas ⁊ īperium. Ideo regnū celeſte habet venire ad nos. puſqͣꝫ nos veniamꝰ ad ipſū Ideo petimꝰ adueniat regnuꝫ tuū vt poſtea ad ipſum veniamꝰ. Iſta peticio eſt cōtra peccatum auaricie. qꝛ auarus nō curat petere regnū ſꝫ ſemꝑ ad terrā reſpicit. Si quis habet pulchrā vxorē dominiū redditꝰ ⁊ poſſeſ ſiones. habet cor ad terrā ⁊ nō ad celum. Et de iſtis dicunt aliqͥ fatui. ſi deus non habet curā ad me. nec ego de ipſo. Ideo quia auarus nō curat de regno celeſti ſed de rebus tꝑalibus. ideo deꝰ oſtendit iſtā peticionē. adueniat regnū tuū ſcꝫ in arri culo mortꝭ. Aucͣtas. Primū querite re gnuꝫ dei ⁊ iuſticiā eius ⁊ hec oīa adicient̉ vobis. Luce. xij. Itē nolite timere puſil lus grex. quia cōplacuit patri veſtro vob̓ dare regnuꝫ. Nota pͥmū eſt aduerbiū.i. pͥmitus qꝛ continue in pͥncipio diei debe mus petere regnū celeſte. dicendo pater noſter. placeat vobis ꝙ tali mō ego viuā vt poſſim facere voluntatē veſtra ⁊ ī fine venire ad regnū celeſte. ſeꝫ in dn̄ica quia tūc dimiſſis rebus tꝑalibꝰ debemꝰ q̄rere regnū dei ꝯtinue dicēdo. dn̄e ſcē pr̄ quia totā ebdomodā expendi in rebꝰ tꝑalibꝰ. id̓o hodie venio ad qͣrendū regnū dei Sꝫ magnū incōueniēs ē hodie in aliqͥbꝰ qͥ di mittunt iſtū diē ⁊ accipiūt vltra h̓ ſabba tū ⁊ hͦ eſt opꝰ iudaicū qꝛ pͥmū opꝰ qd̓ fa ciet antixp̄s ē ꝙfaciet colere ſabbatū ⁊ fa ciet laborare in dn̄ica die. vn̄ dicūt do ctores ꝙ qui colunt ſabbatū debent pu niri ſicut infideles. Etiā votum factum de feſtiuacōne ſabbati non debēt teneri ſi cut qui facit votuꝫ ꝙ fieret infidelis. Si quis iret ad regē ꝓ pete do regnum ſuum miꝝ eſſet ſi rex eum non decollaret patit̉ tamen benignus rex Iheſus ⁊ vult ⁊ pre cipit vt queramus primum regnum eius Id̓o dicit nolite timere puſillus grex. ⁊cͣ ſcꝫ petere regnū. Tercia peticio ē fiat vo luntas tua ſicut in celo ⁊ in terra Ibi eſt conuerſacio ſpūalis. qꝛ petimus vt volū tas dei fiat in nobis ſicut facta eſt ī celo ⁊ in terra vbi nō ē creatura q̄ nō facit volū tatem dei niſi nos miſeri homines. qꝛ ſi de us alicui colūbe mandaret ſibi dari plum as incontinenti columba ſibi obediret ⁊c̄. ꝓchdolor quia deus precepit nobis ſim plicitatem ⁊ nō accipimꝰ nec acceptamꝰ ſꝫ contrariū facimus ſcꝫ ſuꝑbiam. Item aquila que ieiunauit ꝑ quatuor vel quīqꝫ dies ſi deus preciperet ſibi ꝙ dimitteret gallū ī mediate dimitteret. Sed deus p̄ cepit vſurarijs ⁊ depredatoribꝰ vt reſti tuat ⁊ nolūt facere. Ideo fiat voluntas tua ſic̄ in celo ⁊ in t̓ra. Item ſi eſſet equꝰ infrenatus ⁊ deus preciperet ei vt nō fa ceret illud opus incōtinenti nō iret ſꝫ ceſſa ret ſꝫ luxurioſi vadūt ad lupanar ⁊ nolūt abſtinere. Iteꝫ ſi leo per vnā ſeptimanā ieiunaret ⁊ caperet vnā capraꝫ aut aliud animal ⁊ preciperet̉ ei a deo ne ꝯmederet vere nō ꝯmederet. Et nos nolumus ieiu nare ieiuuia quatuor tempoꝝ ſꝫ nos facia mus ꝯtrariū in omnibꝰ que facere debe mus. Item ſi vrſo vel lupo eſſet facta in iuria qͣꝫtacunqꝫ magna ⁊ deus preciperet ne faceret vindictā nō ſumerent vindic tā ⁊ nos ſepe facimꝰ contrariū. Id̓o nos petimus ī tercia peticōne dn̄e om̄s create faciūt voluntatem tuam ⁊ nos ſimiliter faciamꝰ. Et ſi deꝰ preciꝑet monti ꝙ iret vltra mare incōtinēti mons iret ⁊ nō eſt creatura inobediens niſi homo auctorir̄s Domine rex oīpotens in dicione tua cūc ta ſunt poſita ⁊ non eſt qui poſſit reſiſtere volūtati tue heſter. xiij. itē tu t̓ribil̓ es et Dn̄ica iui pꝰ octa. paſche Sermo ii. qͥs reſiſtet tibi īquid. pͣs. niſi ſupple homo. Ideo xp̄s nō oīs qui dic̄ michi dn̄e dn̄e intrabit in regnū celoꝝ. ſꝫ qui facit volun tatē pr̄is mei qͥ in celis eſt ip̄e intrabit in regnū celoꝝ Mat. vij. Om̄s xp̄iani di cūt dn̄e dn̄e corde credendo ⁊ ore loquē do. ſꝫ nō faciūt oꝑe obediendo. Id̓o opor tet dicere ter dn̄e ⁊ ſic per obedientiā ha bebimꝰ regnū celorum. Ideo caueat ſibi vnuſquiſqꝫ ne vadat ad ſortilegos. Iteꝫ ne iuret nomen dei inuanū. Itē conet vt colat feſta ⁊ ſic de alijs. Pone practicā de decem preceptis. Id̓o xp̄s. Si vis ad vitā ingredi ſerua mandata Mat̉. xix. et iſtd̓ eſt quo ad laycos. Preſbiteri habēt acciorē vitā que ſtat in tribꝰ. Primo ꝙ ſurgāt nocte ad laudandū deū denocte et diſtincte dicendo horas ſuas recte ꝓnū ciando ⁊ habēdo cor ad deum. Scd̓o dig ne celebrando miſſaꝫ. Tercio ſancte edifi cādo nō ſint ꝯcubīarij nec inhoneſti veſti bꝰ ſꝫ officiare debent digne ⁊ reuerenter. Religioſi aūt adhuc aſtrictiores ſūt. qꝛ vltra precepta ⁊ tria alia ſuꝑdicta habet qͣtuor pͥncipaliter obẜuare. Primo pau ꝑtatē apoſtolicā. Scd̓o caſtitatē. Tercō obedientiā. Nā ſanctus bn̄dictus dicit ꝙ licet p̄cipiat̉ īpoſſibile religioſo. ꝙ nō de bet ſe excuſare ſꝫ debet obedire ⁊ temptare facere. In oībꝰ tn̄ licitis ⁊ honeſtis ſicuti ſi abbas diceret mōacho trāſfer monaſte riū iſtd̓ forte ꝑ obediētiā fieret ꝙ nō poſ ſet fieri ꝑ nat̄aꝫ. Quarto debent religioſi ẜuare regl̓aꝫ ⁊ cerimonias auctoritas hec eſt via ābulate in ea. Nota qn̄ aīa religi oſi venit ad aliū mūdū dic̄ dn̄e dn̄e tunc deus qͥd petis auctoritas dn̄s interrogat iuſtū ⁊ impiū ꝑs. inqͥd dic̄ deꝰ ẜuaſti re gulā Rn̄det nō dn̄e qͣre qꝛ alij nō ſerua bāt. Et quō feciſti ꝓfeſſionē tuaꝫ ẜm ꝙ alij faciebāt nō dn̄e. ſꝫ vere ꝓmiſi eā ẜua re qͣre. Quarta peticō eſt panē noſtꝝ cot tidianū ⁊cͣ. Ibi petit̉ ꝓuiſio tꝑalis ꝯmuī ter d̓r de hoīe ꝓuiſo bn̄ lucrat̉ pane̓ ſuum .i. ꝓuiſionē auctoritas. In ſudore vultꝰ tui ⁊cͣ. Gen̄. iij. Id̓o pane̓ noſtꝝ cottidi anū ⁊cͣ. In iſtis qͣtuor ſupdictis peticio nibꝰ petimꝰ bona. Et iſta qͣrta peticio eſt cōtra guloſitate qꝛ guloſi nō ꝯtentant̉ de ꝓuiſionē nccͣtia ſꝫ petut habūdātiā. Id̓o xp̄s attēdite ne corda vr̄a gͣuent̓ crapula ⁊ ebrietate. Quinta peticō dimitte nob̓ debita nr̄a ſic̄ ⁊ nos dimittimꝰ ⁊cͣ. ⁊ hec eſt vt mala euitemꝰ doctrina theologie ē ꝙ hō ꝓ quolibet peccato mortali debꝫ d̓o ſeptē annos pūiaꝫ facere ſꝫ tm̄ hō nō ve quirit. Ideo purgatoriū ē in qͦ ꝯplebunt. ſatiſfactōes. Ideo d̓r dimitte̓ nob̓ debita ⁊cͣ Ereddit rōeꝫ ſic̄ ⁊ nos dimittiꝰ debi ⁊cͣ. ſi qͥs tibi fecerit vel dixerit iniuria eſt debitor tuꝰ. ⁊ tu dimirtis ei ꝓ certo tunc deus dimittet tibi pctā tua. Id̓o dimitte nob̓ debita ⁊cͣ. Ꝙ ſi nō vultis dimittere debitoribꝰ vr̄is ꝟe deꝰ nō dimittet vob̓. Sed dicet ẜue neqͣꝫ oē debitū dimiſi tibi qm̄ rogaſti me Nō gͦ oportuit ⁊ te miſe reri ꝯẜui tui ſic̄ ⁊ ego tui miſertꝰ ſū Mat̓ xviij. Et iſta qͥnta peticō eſt ꝯtra pctm̄ ire auctoritas Si em̄ dimiſeritꝭ hoībꝰ pcctā eorū dimittet vob̓ pr̄ vr̄ celeſtis delicta vr̄a Si aūt nō dimiſeritis hoībꝰ neqꝫ pr̄ veſter dimittet vob̓ pctā vr̄a Mat. vj. ymo om̄s ſctī nō īpetrarēt indulgentiam vmi pc̄ti venialis ſi hō ſtat in malicia. Sexta peticio eſt Et ne nos inducas in tēptacō nē. Et hic petimus ne labamur in pctīs. Nota ꝙ dens nullū temptat ꝗd peccādū. auctoritas Nemo cū temptat dicat qm̄ a deo tēptat̉ Deꝰ em̄ ītēptator maloꝝ ē. Ip̄ę āt neminē tēptat vnuſquiſqꝫ ꝟo tēp tat a ſua ꝯcupiſcentia abſtractꝰ ⁊ illectꝰ. Iaco. j. Sꝫ inclinatio carnis occaſio mū di ⁊ dyabolꝰ tēptāt. Iō petīꝰ. ⁊ ne nos Iſta petitio eſt ꝯtra ꝓctm̄ pigricie. qꝛ oci oſi ſemper temptant. Ideo dicit Ieroni mus ſemper aliquid boni facito vt te dya bolus ocrupatū inueniat. Id̓o beatꝰ ber ordinauit ꝙ monachi irent ad laborē auc toritas. Uigilate ⁊ orate ne ītretis in tē tacionē Mathei. xxv. Septima peticio. in rogacionibus Feria ſecunda Sꝫ libera nos a malo amē qꝛ in hͦ mūdo ſūt multa mala ſcꝫ infirmitates peſtilen tie guerre fames diuiſiones ⁊c̄. Id̓o pa ter libera nos a malo Et iſta vltima peti cio eſt multū nobis neceſſaria qꝛ nos ſu mus ꝓpe infernū ⁊ lōge a ꝑadiſo. qꝛ ſunt plus qͣꝫ mille diete vſqꝫ ad ꝑadiſum qui eſt celū empirreū. Id̓o longe ſumꝰ a ce lo. ſꝫ ſumꝰ ꝓpe infernū qꝛ nos ſumꝰ ī t̓ra ⁊ infernꝰ ē in medio t̓re ⁊ de illo veniūt mala auctoritas xepleta eſt malis anima mea ⁊ vita mea īferno apropinqͣuit inqͥt ꝑs. Id̓o petimꝰ ſꝫ lib̓a nos a malo ſtmō oēs debēꝰ rogare dn̄m vt deꝰ det ſꝑ ⁊ te neat vnionē eccl̓ie qꝛ qn̄ ꝯciliū erat in cō ſtātia erāt mille miliademonū repugnā tiū vnioni eccl̓ie. Id̓o orandū eſt ſꝫ libera nos a malo ⁊ vt deꝰ det paceꝫ in pr̄ia qꝛ ſūt ml̓ta mala q̄ occurrūt ⁊ eueniūt vob̓ laborātibꝰ diuitibꝰ mercatoribꝰ ⁊ militi bꝰ ⁊ de iſtꝭ malis petimꝰ lib̓acōeꝫ. Ideo faciamꝰ pn̄iaꝫ auctoritas qͥ diligitꝭ dn̄m odite malū cuſtodit dn̄s aīas ſctōꝝ ſuo rū de manu pctōꝝ liberabit eos ꝑs. xcvj. Id̓o dic̄ thema ſi qͥd petieritꝭ pr̄eꝫ ī noīe meo dabit vob̓ qd̓ vobis ꝯcedat. ¶ Feria ſcd̓a in Rogacōnibꝰ Yrie eleyſon xp̄e eleyſō kyrie. Non poſſu mus aſſignare libꝝ nec capl̓m vbi hͨ ꝟba ſcripta ſint tn̄ frequēter cantant̉ in eccl̓ia Et ſpēaliter iſtis diebꝰ rogacōm ⁊ ſūt tā te auctoritatis ꝙ bēatꝰ Greḡ. ordinauit cātari in miſſa. qꝛ eſt verbū multū appro batū ꝓpt̓ illud qd̓ figurat. Et id̓o ad intel lc̄m verboꝝ eſt ſciendū ꝙ meliꝰ ꝯcilium qd̓ hō poſſit hr̄e qn̄ offendit dn̄m ſuū eſt ꝙ ſe humiliat ⁊ petat veniā ab eo. Rō e qꝛ nō poſſet ꝯtra fortiſſimū reſiſterę. necͣ ꝑ ſuas cautelas euadere. Iō nō eſt aliud remediū niſi ꝙ ſe eiꝰ miſcd̓ie reconmittat Hoc nob̓ on̄dit̉ in brutis. legit de ꝓprie tate leonis ꝙ qͣꝫuis ſit multū fortꝭ ⁊ aſtu tus ⁊ malicioſus. qn̄ capit ſtatim humiliat ſe quaſi miſcd̓iam petendo. Si hec ꝓ batio nō ſit ſufficies habet figura. ij. Re. xxiiij. De dauid qui multū offenderat de um qͥ iratus voluit eum gͣuiter punire ⁊ miſit ad eū Gad ꝓph̓am dd̓. tibi dat op tio eligere vnum tibi qd̓ volueris ex hijs tribꝰ ſeptē annis veniet fames ī terra tua aut tribꝰ mēſibꝰ fugies aduerſarios tuos ⁊ ip̄i te ꝑſequent̉ aut tribꝰ diebꝰ erit peſ tilentia in domo tua Reſpondit dd̓ coar tor nimis vndiqꝫ ſꝫ melius eſt michi inci dere manus domini. Multē em̄ ſunt mi ſericordie eius qͣꝫ incidere in manus hoīm Iſte vidit ꝙ nō poterat reſiſtere potētie dei nec abſcondere ſe eiꝰ Sapīe vnde di cit quo ibo a ſpiritu tuo ⁊ quo ⁊cͣ. Ideo ſe ſubmiſit ſue miſcd̓ie ſic ſi perſona cadit in peccatu mortali aut cadit in magnā of fenſam dei per fragilitatem ⁊ ſic offendit patrem cui attribuit̉ potentia vl̓ per igno rantiam ⁊ ſic offendit filium cui attribui tur ſapientia vel per malam voluntatem ⁊ ſic offendit ſpiritum ſanctum cui attri buitur bonitas. Iſta tria ſcꝫ poſſe ⁊ ſcire ⁊ velle ſūt in qualibet ꝑſona ī diuinis tn̄ patri attribuit poſſe filio ſcire ſpūi ſancto velle. ẜm aliqͣs ꝓprietates de quibꝰ nunc loqui eſſet valde longū ⁊ extra ꝓpoſituꝫ ſꝫ hͦ eſt dictū ꝙ quicūqꝫ peccat ꝯtra iſtas tres ꝓprietates eſt dignus illas peſtilēti as hr̄e que fuerūt ꝓmiſſe dd̓. verbi gr̄a ſi peccat ꝑ nō poſſe ſibi debet̉ fames ⁊ ſitis. Rō qꝛ aīa eſt talis cōdicōnis ꝙ ſꝑ vellet orare ⁊ deo ſe huīliare. ſꝫ corpꝰ ſꝑ optat in de litijs eſſe. Iteꝫ aīa vellet ieiunare ⁊ corpꝰ in delitijs eſſe aīa vellet in bonis o peribꝰ ſe exercere ⁊ corpꝰ vult ſemꝑ qui eſcere. vn̄ dic̄ corpus ꝙ hoc nō poſſet fa cere pone in practica ⁊ ſic peccat ꝑ nō poſ ſe. Id̓o talis meret̉ hr̄e famen in alio ſe culo. ſꝫ illi peccāt ꝑ nō ſcire qui qn̄ nolūt aliqͥd boni facere dicūt ꝙ neſciret reciꝑe modū addiſcēdi credo in deū ꝯtra qͣs deꝰ mittet ꝑſecucōꝫ. ſꝫ alij ſūt qͥ peccāt ꝑ cer tā maliciā ſic̄ ſūt ꝯcubīarij fl̓i mercatores Feria ſecūda in rogacionibus Exqͣ em̄ ſit peccatū deū offendimꝰ ⁊ nō fugere poſſumꝰ nec ſcimꝰ reſiſtere qͥn pu nit nos. ſic ꝑ ſuā potentiā ⁊ ſuam ſapīaꝫ. vn̄ bonū ꝯciliū eſt ꝙ faciamꝰ ſic̄ dd̓. ſcꝫ ꝙ reddamus nos omnino ſue miſcd̓ie ⁊ petamꝰ vt miſereat nr̄i. qꝛ ſi vellemꝰ cō tradicere eſſemꝰ farui vbi nullū eſt reme diū. qꝛ potentiſſimꝰ eſt. ſi ꝑ aſtuciā velle mus euadere ſic̄ aliqn̄ aduocati qui ſubti les ſūt ꝑ ſuā aſtucia euadūt ⁊ euitāt iu diciū hūānū nō poſſemꝰ. qꝛ ſapiētiſſimꝰ ē. Et id̓o eccl̓ia ordīauit ꝙ iſto tꝑe q̄ fa ciliter in pctm̄ labim̄ ne illa tria ad nos ve niāt dicamꝰ letaniā ⁊ fiāt rogacōes in qͥ bꝰ miſcd̓ia dei īuocat qͣſi diceremus illud palip. In nobis quidē non eſt tanta forti tudo vt poſſemꝰ huic multitudī reſiſtere ſequit̉. ſꝫ cū ignoramꝰ qͥd agere debeamꝰ hͦ ſolū habemꝰ reſidui vt oculos nr̄os ad te dirigamꝰ. Et primo īuocat pr̄. ſcd̓o fi liꝰ. tercio ſpūſſanctꝰ. qͣrto virgo maria ⁊ ꝯſueuit ibi cantari pͥncipaliter in pͥncipio ꝟbū aſſūptū viꝫ kyrieley. vbi īploramꝰ dei miſcd̓ia ꝯtra tres mōs peccādi. primo ꝯtra nr̄aꝫ īpotentiā īuocamꝰ pr̄eꝫ vt mi ſereat ꝑ ſuū poſſe. ſcd̓o ꝯtra nr̄aꝫ ignoran tiā īuocamꝰ filiū vt nr̄i miſereatur ꝑ ſuū ſcire. tercio ꝯtra nr̄aꝫ maliciam īuocamꝰ ſpm̄ ſctm̄ vt miſereat noſtri ꝑ ſuum velle ꝓpt̓ pͥmū dicimꝰ kyriel̓. ꝓpt̓ ſcd̓m dicimꝰ xp̄eel̓. ꝓpt̓ terciū dicimꝰ kyriel̓. Circa pri mū dico qꝛ īuocamꝰ miſcd̓iā dei ſcꝫ pr̄is ꝯtra nr̄ꝫ īpoſſe qd̓ maxīe manifeſtat in hͦ qd̓ dic̄ infra pr̄ de celis d̓s miſerere nob̓. vbi allegamꝰ tres rōnes qͣre dꝫ miſere ri. pͥma qꝛ pr̄. ſcd̓a qꝛ de celis. tercia quia deꝰ pͥmū cātamꝰ kyriel̓. ſcd̓m xp̄e el̓. terci um kyriel̓. Implorā do auxiliū d̓i quicqͥd ſit in alijs diebꝰ tn̄ ſpēaliter mō ⁊ h̓ ratio nabiliter vos em̄ videtis ꝙ qͥ vult elemo ſinā petere a diuite obẜuat locum ⁊ tem pꝰ in qͦ tenet burſā aꝑtā ⁊ hꝫ manꝰ ple nas pecunia tūc inſtanter petit ⁊ nō expec tat ꝙ reponat pecunias in burſa. qꝛ tūc nō reciꝑet. ſic in vita pn̄ti eſt tēpus petendi dei miſcd̓iaꝫ. qꝛ mō burſa eſt aꝑta. Ideo qui mō petit accipit vn̄ tu exurgens miſe rebris ſyō qꝛ tēpꝰ miſerendi ⁊cͣ. ī dd̓ pͣs Sꝫ poſt in alia vita nō erit tēpꝰ miſcōie ſꝫ iuſticie tunc em̄ fiet iuſticia ſine miſcd̓ia qd̓ tn̄ etiā debite intelligendū eſt. qꝛ tūc manifeſtius apparebit iuſticia qͣꝫ miſcd̓ia. Exemplū habēꝰ in diuite epulone. qͥ poſt qͣꝫ burſa fuit clauſa petijt elemoſinā dicēs pr̄ abrahā miẜere mei Luce. xvj. Dic hy ſtoriā ſi vis ⁊ tn̄ nūqͣꝫ potuit obtīere nec obtinebit. Iſta burſa maxīe fuit aperta in dię veneris ſc̓ta cū latꝰ xp̄i lancea fuit aꝑ tū ⁊ exin̄ fluxit ſanguis ⁊ aqͣ ⁊ oīa ſacra menta q̄ ſūt miſcd̓ie ꝯtentiua trahunt̉ de iſta burſa ⁊ id̓o ad talē burſā recurramꝰ tꝑe pn̄tꝭ vite dū ē aꝑta ⁊ nō expectemꝰ ꝙ ſit clauſa. qꝛ tūc nichil obtineremꝰ vn̄ ꝑſona pͥuilegiata vt clericꝰ qui hr̄t rn̄ de re in curia eccl̓iaſtica q̄ ꝯmuniter eſt miſe ricors aut dꝫ eē reputaret̉ bn̄ fatuꝰ ſi re nūciaret pͥuilegio ſuo ⁊ vellet ſnīare iudi cem ſcl̓are qͥ ꝯdēpnaret eū ad mortē xp̄s rex regū qͥ eſt pontifex nr̄ apud pr̄em ẜm apl̓m duplicē hꝫ curiā ſ. pn̄tem q̄ eſt mi ſcd̓ie ⁊ iudicij finalis ī qͣ fiet mera iuſticia ⁊ igit̉ qͥ nūc indiget mīa fatuus ē ſi renū ciet ⁊ nō vellet eaꝫ reciꝑe in hac vita mō em̄ dabit̉ ꝓ modica ⁊ temꝑali penitētia alias habebit iuſticiam ſtrictam ⁊ mortē eternā vnde qui abſcondit ſcelera ſua ⁊cͣ. Pro. xxviij. Circa ſcd̓m dico ꝙ inuoca mus dei miſcd̓iā. ſcꝫ filij dei Iheſu xp̄i cō tra nr̄am ignorātiam vt ip̄e miſereat nr̄i ꝑ ſuā ſapīam h̓ maxime infra exponit̉. qn̄ d̓r filij redēptor mūdi deꝰ miſerere nobis ⁊ allegamꝰ tres rōnes ꝓpter qͣs dꝫ nos exaudire ⁊ nobis miẜeri. Prima qꝛ fra ter noſter. Scd̓a qꝛ redēptor. Tercia qꝛ deus. Ideo debet nos exaudire ⁊ nobis miſereri. Ideo in miſſa ter dicimus criſte eleyſō. ⁊ licꝫ filiꝰ ſit eiuſdeꝫ ſubſtantie cū pr̄e ⁊ ſpū ſctō tn̄ in eo incarnato ſūt due nature ſcilicet diuina ⁊ humana. Id̓o qd̓ ammodo ⁊ aliqualiter diuiſim inuocatur in rogacionibus Feria ſecūda Primo em̄ dicitur xp̄e audi nos ⁊ poſt hͦ dicit pater de celis miſerere nobis q̄ dic to ſubiungitur fili redemptor mundi Nō ſic de patre ⁊ ſpiritu ſācto fili redemptor mundi ⁊cͣ. Quia nō diuerſificatur in eis natura. Si igitur quis peccauit contra fi liū per ignorantiam petat miſcd̓iam. Sic̄ dauid. Miſerere mei deus ⁊ licet miſeri cordia patris ⁊ ſpirituſſancti magna ſit. ymo ⁊ eadem eſt miſericordia patris ⁊ fi lij ⁊ ſpūſſancti miſcd̓ia tamen filij appa ruit maxīa ratio vna corda pōt dici mag na quando longe attingit maxima ſi ſit ita fortis ꝙ rem magnā ⁊ ponderoſam poſſit trahere de ꝓfundo. vn̄ miſcd̓ia nichil alid̓ eſt niſi miſeroꝝ corda miſcd̓ia ih̓u Criſti fuit talis ꝙ trāſmiſſa captiuis in ꝓfūdiſſi mo carcere exeūtibꝰ eos eduxit. Fecit em̄ xp̄s ſicut facere ſolent dn̄i tēꝑales qui fe ſtū faciētes ꝯpaciūt̉ captiuis ⁊ eos edu cūt de carcere ſubmittēdo cordā ad ꝓfun dū carceris cui miſeri adherent ⁊ ſic trahē do cordā ad ſe captiuos educūt ⁊ liberan tur. Sic legit̉ de Ieremia quē rex de car cere voluit trahere ⁊ ne duritia eū graua ret ꝯſuluit vt pānos veteres ⁊ putridos poneret ſub ſe ⁊ inter manus ⁊ cordam. ⁊cͣ. Dic̄ textꝰ traxer̄t ieremiam funibꝰ ⁊ eduxerūt de lacu ſic filiꝰ dei incarnatꝰ eſt funiculꝰ triplex qͥ difficile vt d̓r rumpit̉. Eccl̓. iiij. Quia in xp̄o tres ſūt ſubſtancie ſcꝫ diuītas aīa ⁊ caro hūc deus pr̄ ſubmi ſit in hūc mūdum ad educēdū nos de car cere pctī in qͣꝓpter pctm̄ pͥmoꝝ parentū fueramꝰ ꝑ quīqꝫ milia ānos vl̓ circa vbi ꝯſidero huīliatā diuītatem que dꝫ trahe re ſuꝑbos. vn̄ augꝰ Humiliatur deꝰ tu meſcit vermiculꝰ mundiſſimam aīam xp̄i q̄ dꝫ trahere luxurioſos ⁊ corpꝰ pauper rimū qd̓ debet trahere cupidos ⁊ auaros ⁊ qͥ volūt carcereꝫ pctī exire debent huic cor de miſcd̓ie adherere cū deuocōe corde ore ⁊ oꝑe ip̄m inuocādo dicendo filij re dēptor mundi deꝰ miſerere nobis hec eſt corda miſcd̓ie de qͣ Oſee. xj. d̓r. In funiculis adā.i. Ih̓u xp̄i trahā eos in vincu lis caritatis. Sꝫ bn̄ aduertendū eſt quō quidā in deuoti huic cor de nō adherēt nec curāt eā inuocare. qꝛ videt̉ eis nimis du ra ⁊ ledit eos. qꝛ dura eſt ſuꝑbis humili tas luxurioſis caſtitas auarꝭ lib̓alitas ⁊cͣ. Ideo talibꝰ ꝯſulit̉ ꝙ cū veſtibꝰ putridis ⁊ veteribꝰ.i. cum vita ſua antiqͣ ⁊ peccatꝭ putrida pctīs rememoratꝭ cū ꝯtricōe ⁊ di ſplicētia pctā ſua ponāt de quibꝰ dolent. tūc tales cū deuocōne hāc inuocabūt mi ſcd̓iaꝫ ⁊ facilit̓ obtinebūt Greg. ij. l. mo raliū. Ille deo verā orōnem exhibet qͥ ſe metip̄m qͣſi puluis ſit ſe huīliat ꝙ nichil ſibi virtutis tribuit. Caſſiodorꝰ ſuper ps Ad dn̄m cum tribularer dicit dn̄s neſcit differre qd̓ cū ꝯpuncto cor de ſenſerit ſuꝑ plicare ⁊ talis ſic in ſua ſupplicacōe exau ditꝰ poterit dicere qͣꝫ magna eſt miſcd̓ia tua dn̄e ſuꝑ me eruiſti aīaꝫ meā pͣs. lxxx viij. Circa terciū dico ꝙ inuocamꝰ dei mi ſericordiā. ſcꝫ ſpūſſancti contra noſtram maliciā vt nobis miſereat per ſuum velle hoc magis exponit eccleſia dicens ſpiritꝰ ſancte deus miſerere nobis vbi ponit tres rationes ꝓpter qͣs debet nobis miſereri Primo qꝛ dat ſe ſine violentia. qꝛ ſpūs Scd̓o qꝛ dat ſe ſine precio. qꝛ ſācte Ter cio qꝛ dat ſe ſimul ⁊ oīa. qꝛ deus Huius vei gratia ter cātamꝰ Kyriele eyſon. quia cum magna fiducia ꝓpter illa tria petimꝰ miſcd̓iam. Ratio quia quilibet faciliter tͣ hitur ad illud ad qd̓ natural̓r inclinatur. Ideo ſpūs ſanctus miſeris peccatoribus ꝓpiciat cui bonitas attribuitur. Eſt enim amor pr̄is ad filium cui ꝓprium eſt miſe reri auctoritas ad Epheſeos. ij. Deꝰ qui diues eſt in miſcd̓ia ꝓpter nimia caritateꝫ ſuam qua dilexit nos cū eſſemus mortui peccatis viuificauit nos videmus ꝙ domī temꝑales ſuis ſubditis qui al̓s rebellaue rūt ad ſuū ſeruitiū reuertentibꝰ ſūt miſeri cordes ⁊ pij vt eos magis alliciāt ⁊cͣ. ſic legit̉ feciſſe dauid. qui cuidaꝫ proſtrato ⁊ cognoſcenti peccatum ſuū ⁊ miſcd̓iam Feria ſecūda in ro gacionibꝰ ſermo. II. poſtulanti. bēnigne locutꝰ eſt. ſimilit̓ cete ris reuertentibꝰ qui eum fuerāt ꝑſecuti. ſic deus peccatoribꝰ qui multiplicit̓ eum offenderūt reuertentibꝰ ac miſericordiā poſtulātibꝰ vt benignꝰ interponit benigni tatē ſpūſſancti cui cōuenit peccata remit tere Mathei. ix. ca. Murmurabāt pha riſei dicētes quare cū publicanis ⁊ pecca toribus manducat magiſter veſter. Re ſpondit dn̄s. Non ē opus valentibꝰ me dicus ſꝫ male habentibꝰ. Euntes diſcite miſericordiā volo ⁊ non ſacrificiū ¶ Feria ſecūda in diebus rogacionū Sermo ſecūdus Etite et dabit̉ vobis. q̄rite ⁊ inuenietꝭ. pulſate ⁊ aperiet̉ vobis Luce. xi. Iſti tres dies hodie cras ⁊ poſtcras dicuntur letanies grece ꝙ idē eſt ꝙ rogaciones vel pͥgaries latine. Quia hodie gentes in omni loco vadunt ꝓceſſionalit̉ cantando letāies ⁊ orando. Sed qͣre fit hoc erit ſermo pn̄s. Sed pͥmo ſalutet̉ virgo maria ⁊cͣ. dicit xp̄s nobis. petite ⁊ accipietꝭ ⁊cͣ. Subtili ter punctando verba in themate on̄dunt̉ tres rōnes qͣre iſtis tribꝰ diebus fiūt iſte ꝓceſſiones ⁊ cantamꝰ letanias Prima rō eſt ad obtinendā ꝓſperitateꝫ temporalem Scd̓a ad poſſidendā ſanitatē corporalē Tercia retinendā vnitatē amicabilē Prima rō tangit̉ in pͥma clauſula the matis cū dicit̉ petite. Scd̓a cum dicit q̄rite. Tercia cū d̓r pulſate ⁊ aperiet vobis. Ecce hic ſūmarie totā materiam p̄dicandā. Dico pͥmo ⁊cͣ. ad obtinen dā ꝓſperitatē tꝑalem vt ſcꝫ habēamꝰ ha bundanciā bonoꝝ tēporaliū ſcꝫ bladū ī campis. vinū in vineis ⁊ fructꝰ in arbori bus ⁊ velit nobis etiā cōſeruare greges. Id̓o faciamꝰ modo iſtas ꝓceſſiones Et magis in iſto tꝑe paſchali qͣꝫ in alio duplici rōne. pͥma eſt naturalis. ſcd̓a theolo gicalis. Quantū ad pͥmā quia iſto tē pore ſol aſcendit per zodiacū ⁊ ſic aſcen dendo trahit ad ſe vapores terre qꝛ terra nunc caleſit ⁊ feruet ⁊ mittit ſurſum va pores ⁊ vapores in media regione q̄ eſt frigida qꝛ nō eſt ibi reuerberatio radioꝝ ſolariū vt in terra ingroſſant̉ condenſant ⁊ congelāt̉ in lapides generāt̉ tonitrua ⁊ fulgura ⁊ tunc lapides cadunt ⁊ deſtru unt ⁊ deuaſtant bona terrenalia blada vi neas fructꝰ ⁊cͣ. Ideo eſt ordinatū a ſcīs patribꝰ ꝙ in iſto tempore maxime xp̄iani faciant iſtas ꝓceſſiones ⁊ orando currāt ad dominū qͥ ſuper totā naturā habet do minium vt velit natura refrenare ⁊ bona terrena nobis cōcedere. Ecce rō natural quare facimus hec. Sed vt rōne melius intelligatꝭ declarabo eā vobis per quan dā ſimilitudinē. Erat quidā dn̄s diues ⁊ potens qui habebat multos filiosʸ par uos ⁊ magnos ⁊ habebat vna captiuam ſeu ancillam Cui cōmiſerat claues panis vini ⁊ fructuū ⁊ omniū. Intantū ꝙ fili nō poterāt habere pane nec vinū nec ali quod niſi per manu eius ſcꝫ captiue. que aliquādo erat ita crudelis ꝙ nolebat da re filijs domini panē nec vinū. filij auteꝫ neſcientes qͥd aliud facerent recurrebant ad patrē vt corrigeret captiuā. Ita eſt de nobis. dominꝰ domus huiꝰ mundi eſt deus qͥ eam fabricauit Camere ſunt al cius ſunt Nos autē ſumꝰ in ſtabulo. De iſta domo d̓t Baruth. O iſrahel qͣꝫ magͣ eſt domus dn̄i ⁊ ingens locus poſſeſſio nis eius. magnꝰ eſt ⁊ non habet finē ſup ple in duracione Baruth. iij. Filij eius le gittimi ſunt xp̄i Iudei ⁊ alij infideles ſūt am ſpurij. Ideo nō habent hereditate paradi ſi. Uidete qualē caritatē dedit nobis deꝰ pater vt filij dei nominemur ⁊ ſimꝰ. pͥma Iohānis. iij. Captiua ſiue ācilla cui deꝰ cōmiſit claues panis ⁊ vini ⁊ alioꝝ eſt na tura ꝑ manꝰ eius oportet nos hr̄e pane II.j. gacionibꝰ ſermo. II. Feria ſecūda in ro ⁊ omnia bona terrena quia ita ordinauit pater noſter deus. q̄ aliquociens eſt cru delis nimis filijs dn̄i. Quia quādo puta mus colligere bladū multū ⁊ bonū ⁊ vi num ⁊cͣ. Ipſa nō vult īmo aufert ⁊ mit tit lapides locuſtas ſiccitates. ⁊cͣ. ꝓpter hoc nos recurrimꝰ ad dominū patre no ſtrum. Supplicātes ei ⁊ orantes vt corri gat ⁊ refrenet captiuam ⁊ mandet ſibi ꝙ det nobis panē vinū ⁊ alia neceſſaria no bis. Ecce rōnē quare fiunt iſte letanie ⁊ ꝓceſſiones. Auctoritas. Domine deus oīpotes in dicione tua cuncta ſunt poſita ⁊ non eſt qͥ poſſit reſiſtere voluntati tue. Heſter. xiij. Scd̓a racio eſt theologi calis ⁊ ẜm ſanctam theologiaꝫ. ab inicio poſtqͣꝫ deus in celo empireo creauit ſcōs angelos. lucifer qͥ erat maior peccauit cō tra dominū cū magna multitudine ange lorum. Credo ꝙ plures ſint qͣꝫ ſint folia arboꝝ in mundo qui ex peccato facti ſunt demones quos deus eiecit de paradiſo ⁊ aliqui ceciderūt in inferno ad cruciandū animas dāpnatas. aliqui autē remanſe runt circa nos ad temptanduꝫ. Sed tot manſerunt ī media regione aeris ⁊ in tan ta ſpiſſitudine ſicut ſunt athomi ī radio ſo lis ⁊ quid faciunt ibi? tenent conſiliū con tra nos quādo blada ſunt colligenda ⁊ vina īpediunt naturā qui poſſunt ex poſſe naturali deo ꝑmittente deſtruere totum orbē ⁊ mittunt lapides ⁊ deſtruunt om nia bona. vt xp̄iani peccent cōtra dominū per impacientiā ⁊ blaſphemias. ꝓpter hoc modo oramꝰ vt dn̄s cōpeſcat demonuꝫ malicias. ⁊ iſta eſt rō theologicalis. Sꝫ vt melius eā intelligatis declarabo eam vobis per talē ſimilitudinē. Quedā ma gna quitas ſemel erat in magna egeſtate de cariſtia ⁊ fame. ad qͣꝫ veniebant naues onerate ꝑ mare ⁊ curtus per terrā. la trones autē voluerunt capere omnia illa q̄ ciuitati ducebant per mare ⁊ per ferrā. Sed quid fecerūt illi de ciuitate. hoc ſciētes habuerunt recurſum ad regē eoꝝ po tentem vt iuuaret eos. Ita de nobis qͥ ſu mus in ciuitate huius mundi que habet multas indigencias ⁊ neceſſitates ad qͣꝫ veniunt naues onerate ſcꝫ poſſeſſiones vinee bladū ⁊cͣ. Sed latrones ſcꝫ demo nes volunt illa capere ⁊ deſtruere. ꝓpter hoc nos recurrimꝰ ad dominū regem no ſtrum petentes eius auxliū. Ideo qn̄do apparent male nubes ⁊ tonitrua pulſant capane ⁊ cruces extrahunt̉ ⁊ getes orāt dominū genibꝰ flexis. Campane ſunt tu be que ſonitū ſuo terret inimicos crux xp̄i eius vexillū eſt ⁊ ymago ⁊ tunc qͥlibet de bet orare genibꝰ flexis. Sed que orōnes ſint dicende quia multe ꝑſone tunc faci unt multas ſtulticias maxime mulieres quādo venit illud malū tēpus faciunt ſo num in caldario vel in pelui ad terrenduꝫ demones ſꝫ ipſi nihil curāt ſicut nec equꝰ tubicinarij terret̉ ad ſonū tube qꝛ aſſue factus eſt. Alij cōburunt herbas fetentes ſꝫ ipſi ſunt iam aſſueti de inferni fetoribꝰ Alij ponūt alias truffas ⁊cͣ. ſtulticie ſūt Sed oraciones deuote quas facere de betis ſunt qͣtuor ſiue in qͣdruplici gradu. Prima letania in qua inuocant̉ pat̉ filius ⁊ ſpūſſanctus ꝟgo maria ⁊ omnes ſancti. hoc maxime ꝑtinet ad clericos qꝛ Se non omnes layci ſciunt letaniā. cunda oracio optimū eſt canticū de qui cunqꝫ vult ſaluus eſſe faciendo cruce con tra tempeſtatē in quolibet verſu. ꝓbatū eſt ꝙ ſi deuote dicat̉ genibꝰ flexis ꝓ ma la nube vel ſpargit̉ vel vadit ad deſertum locū ne noceat ⁊ reuertit bonum tēpus. Tercius modus eſt dicere. Credo in deū. quia omnes tenemini ſcire in quo ſunt. xij. articuli fidei. faciendo magnam cruce contra tempeſtate in quolibet arti Quartus gradus eſt de quo culo. nullus ſe poteſt excuſare quādo iam inci pit tempeſtas genibꝰ flexis cū ſigno cru cis contra tepoſtate dicendo Iheſus Ihe Feria ſecūda in ro gacionibꝰ ſermo. II. ſus. ⁊ ſic expellunt̉ demones ⁊ malū tem pus. Auctoritas dauid in. p̄sͣ. xliij. deus auribus noſtris audiuimus. In te inimi cos noſtros ventilabimꝰ cornu ſcꝫ crucꝭ que habet qͣtuor cornua. Et in nomine tuo ſcꝫ iheſu ſpernemus.i. expellemus in ſurgentes in nobis ſupple demones Iſte ſunt orōnes quas debemꝰ facere deo. pe tentes auxiliū eius. Ideo dicit petite ſcilꝫ vbertate ⁊ dabitur vobis. Amen amen dico vobis ſi qͥd pecieritꝭ patre in nomine meo dabit vobis Iohānis. xvi. Dico ſe cundo ⁊cͣ. ad poſſidendū ſanitate corpo ralem. cōmuniter in iſto tēpore veniūt in firmitates ⁊ mortalitates ⁊ īcipiunt du plici rōne. pͥma ē naturalis. ſcd̓a eſt theo logicalis. Quantum ad pͥmā. quia ex aſcenſu ſolis modo humores multiplicā tur ⁊ arbores emittunt flores ⁊ fructus volucres volunt generare ideo querunt vxores ꝓprias ſꝫ aliqui hoīes ſunt deterio res beſtijs ſcꝫ qui vadunt ad alienos ⁊cͣ. id̓o modo ſunt maiores tempeſtates qͣꝫ in alio tēpore anni. quia gentes neſciunt facere penitenciā nec abſtinenciā. ideo ve niunt īfirmitates glandule ⁊ alie corrup tiones ſanguinis. ꝓpter hoc nos mō hijs tribus diebus recurrimꝰ ad illū magnū medicum dominū noſtꝝ iheſum xp̄m vt cuſtodiat nos ⁊ p̄ſeruet ab hijs infirmi tatibus Ipſe enī quādo debuit celū aſcen dere poſtqͣꝫ. xxxiij. annis ꝓcurauit ſalutē animaꝝ tunc ordinauit vnū āforiſmū ſi ue receptā pro ſanitate corporis dicens. Signa autē eos qͥ crediderint/ non dicit qͥ apoſtoli vel ſancti fuerint. Sed loqui tur generaliꝰ. Qui crediderint hec ſequū tur. In nomine meo demonia eicient ⁊cͣ. Marci vltimo. Nota qui credidederint non dicit apoſtoli vel ſancti fuerint. Sed loquit̉ generalius. Qui crediderint ⁊cͣ. Si ſanitas ſit vtilis anime deus dabit. Ete naturalis rō quare facimꝰ iſtas ꝓ ceſſiones. Scd̓a rō eſt theologicalis nos in quadrageſima recepimꝰ a deo multas gracias quia nobis penitentibus dimiſit peccata ⁊ ſeipſum nobis cōmuni cauit in paſcha. Nos vero in iſto tēpore ſumus ingrati redeūdo ad peccata ⁊ ad malam vitā. ⁊ enormiter expellimꝰ ipſuꝫ Iſta eſt racio theologicalis quare modo veniunt mortalitates. Sed vt melius in telligatis declaro per talem ſimilitudine. Quidā magnus rex iuit ad venandū ad quoddā nemus qͥ in nocte inuenies ſe ſo lum declinauit ad quoddā caſtrū ſuum. pulſans ad ianuā vt reciperet̉ ibi ad ma nenduꝫ. qui dixerunt ſibi. licet ſitis rex ⁊ ita credimꝰ tamen nō intrabitis hic/ quia nō eſt decent̉ paratū ꝓ vobis ⁊ rex. n̄ cure tis ego ero contentꝰ apertatis vel mādo vobis ⁊ minabat eis ⁊ ipſo p̄ſente ꝑmit tebant intrare animalia bruta. Breuiter noluerūt ſibi aperire. rex autē inde rece dens iuit ad aliud caſtꝝ pulſans ⁊ petēs ianuas caſtri ſibi aperiri qui permiſerunt ipſum intrare faciendo ſibi magnū feſtū dando ſibi bona cenā ⁊ parando bonum lectuꝫ ſed in media nocte inimicus regis venit ad caſtꝝ. Illi autē de caſtro enor miter eiecerunt regē de lecto. dicendo qꝛ talis qͥ venerat hēbat ibi dormire ⁊ etiā eiecerunt ipſū de caſtro ⁊ dure. Rex vero inde recedens iuit ad aliā villam ſuā pul ſans ⁊ petens ingreſſum qͥ aperuerūt ſibi ianuam ⁊ introduxerūt ipſum cum porce̓. Modo quid merent iſti qͥ talia operati ſunt in dominū ſuū. Rex autē iratus mi ſit gentes armoꝝ qͥ illa caſtra combuſſe runt. vtinā vos non ſitis in iſto caſu. Iſte rex eſt xp̄s de quo appc̄. xix. Rex regū do minus dominanciū qͥ venit in nemore hu ius mundi ad venandū auimas qui dicit mundo. da mihi animas. cetera tolle tibi Geneẜ. xiiij. Et ſingulariter iſta venacio ſit in qͣdrageſima quia tunc gentes faciūt penitenciā dolent de peccatis ſuis. confi tentur ⁊ canes ſcꝫ p̄dicatores tūc maxi II gacionibꝰ ſermo. II. Feria ſecūda in ro me latrant p̄dicando. In nocte autem.i. in fine qͣdrageſime xp̄s venit ad caſtrum Cogitetis ꝙ q̄libet patria ſit vnū caſtrū ſeu villa in quo vult xp̄s intrare in die pa ſche ⁊ multi dicunt licet ſitis rex nō intra bitis quia nō ſum paratus quia non feci pace̓ nec reſtitucionē ⁊cͣ. culpa eſt veſtra paretis vos. Sed bene ꝑmittunt intrare animalia bruta pullos capones ⁊cͣ. aliqͥ ex falſa humilitate dicunt dn̄e non ſū di gnus vr̄ intres ſub tectū meuꝫ ⁊cͣ. videt̉ nunqͥd vobis ſi eſt magnū peccatū hoc ꝙ non ꝑmittatis intrare xp̄m. Alij autem bene parati ſunt ⁊ recipiunt eum vt illi de ſecūdo caſtro. dando ſibi bonam cenā ⁊ bonū lectū. Sed modo expellunt ipſum turpiter redeundo ad peccata. ſuſcipien tes dyabolū eius inimicū. Alij autē re cipiunt eū vt illi de tercia villa quādo ma li ⁊ male confeſſi cōmunicant ſolū ex ve recundia vt reputent boni xp̄iani/ ⁊ collo cant xp̄m cum porcis ſcꝫ cum peccatis in eoꝝ conſciētia que nō eſt ſine īmundicia porcoꝝ O dicit deus ego ſcio quid faciā. contra iſtos ꝓditores mittit gentes ar moꝝ ſcꝫ angelos. cōſtillaciones de ſang uine ⁊ ignē. Sanguis ſunt glādule ignis ſunt febres hoc ſingulariter fuit oſtenſuꝫ in tēpore beati gregorij in roma xp̄iani cō municabant in tēpore paſchali ⁊ redibāt ad peccata ⁊ ad malā vitā. finaliter deus miſit gentes armoꝝ quia in aere videbā tur angeli cū armis ſagittis ⁊cͣ. ⁊ gentes ſubito moriebant̉ oſſitando. Ideo ē in uentū quādo quis oſcitat homo tunc ſig nat ſe ſigno crucis. Item quādo ſternita bant ſubito expirabant Id̓o inuentū ē di cere valete vel benedicite ꝓpter hoc papa gregoriꝰ ordinauit letanias. ⁊ cū hͦ iſtas proceſſiones/ ⁊ ceſſauit illa plaga. Ecce ſecunda racio quare fiunt ꝓceſſiones mo do. Ideo dicit ſecūda clauſula thematis Querite ſcꝫ ſanitatē corporalem eundo in ꝓceſſione ⁊ inuenietꝭ̓. Querite dominum duꝫ inueniri poteſt. inuocate eū dū ꝓpe eſt. derelinquat mpius viā ſuā ⁊ vir iniquus cogitaciones ſuas ⁊ reuertat ad dominū ⁊ miſerebit eius ⁊ ad deū noſtꝝ quoniā multus eſt ad ignoſcendū Iſaie lv. Modus querēdi dominū oſtenditur ibi derelinquat īpius ſcꝫ auarus vel quo libet alio peccato peccator vt tibi placue rit. Et vir iniquus ſcꝫ vindicatiuꝰ. cogi Dico tercio ⁊cͣ. ſcꝫ taciones ſuas ⁊cͣ. ad retinendū vnitatē amicabilē ſcꝫ pacē ⁊ concordiā. quia modo eſt illud tēpus. de quo d̓r ſcd̓o Regū. xi. Eo tempore qͦ ſolent reges ad bella ꝓcedere. Racio eſt naturalis iſta. quia ex ſolis aſcenſu ſang uis inflammat̉ ⁊ bulit ⁊ colera accenditur ⁊ homines efficiuntur magis elati. qͣꝫ in alio tēpore. Ideo modo excitant̉ guerre ⁊ bella. Ideo modo magis qͣꝫ in alio te pore orandū eſt ꝓ pace ⁊ vnitatē. Id̓o dicit tercia pars thematis. pulſate ſcilicet ad portā pacis ⁊ aperiet̉ vobis. Omnis enī qui petit accipit ⁊ qui querit inuenit ⁊ puſanti aperiet̉ Mathei. vij. Nota pulſa te. Iam videtis quādo pauperes vadūt hoſtiatiꝫ. pulſant petendo elemoſinam ⁊ ſic obtinent elemoſinas. Ita dicit ꝙ fa ciamus nos ꝙ vadamꝰ hoſtiatim per illā quitatē paradiſi. de qua dicit dauid glo rioſa dicta ſunt de te ciuitas dei. vbi ſunt infinita palacia. Et pͥmo vadamꝰ ad pa lacium trinitatis pulſando ⁊ petendo e le moſinam. dicendo pater de celis miſere re nobis. fili redēptor mundi deus miſe rere nobis. Spus ſancte deus miſerere nobis. Deinde vadamꝰ ad palaciuꝫ vir ginis dicēdo. Sancta maria. Sancta dei genittix. Sancta virgo virginum ora pro nobis. Deinde vadamꝰ ad palaciū ange lorum dicendo. Sancte michael. San cte grabriel. Sanete raphael orate pro nobis. Deinde in alio vico ad palacium patriarchaꝝ quoꝝ maior eſt Iohānes Deinde ad palaciū Innocentiū. Dein Feria ſecūda in ro gacionibꝰ ſermo. II. de ad palaciū apoſtoloꝝ: martirū. con feſſorum ⁊ virginū ⁊cͣ. Non ſunt iſti cru deles quin faciant nobis elemoſinam ali quā. Ecce tercia rō quare facimꝰ ꝓceſſio nes rogando ꝓ pace Ideo dauid rogate que ad pacē ſunt iheruſalē ſcꝫ xp̄ianitatꝭ in pſalmo ¶ De eadē feria alius ſermo mnis qui petit accipit. Luce. xi. textualit̓ ⁊ in eu uangelio hodierno officiat. In ſermone heſterno declaraui rōnes quare facimus letanias. Modo volo vob̓ declarare bo nos modos. quos debemꝰ tenere in roga cionibus ad obtinendū illa que a deo pe timus. Si placet deo materia erit vtilis ⁊ conſolatoria. Sed pͥmo ſalutet virgo maria ⁊cͣ. verbū ꝓpoſitum oſtendit inexti mabilem liberalitatē ⁊ pietatē ⁊ magni ficentiā diuinalē dicens. Omnis qui pe tit accipit vt pauperes a diuitibꝰ videmꝰ tamen in hoc mundo ꝙ multi ex neceſſi tatibus ſuis petunt vt pauperes a diuiti bus ⁊ nichil obtinent. Quot ſunt qui va dunt ad regē petentes officia ⁊ non obti nent. Quot clerici vadunt ad papam ad petendū beneficia ⁊ nichil obtinent. īmo vani veniunt ⁊ vani redeūt ad ꝓpria. Et xp̄us dicit. Omnis qui petit accipit ⁊ qͦ querit inuenit ⁊cͣ. beatꝭ ergo oſtendit̉ ſua liberalitas inextimabilis ⁊ eius magnifi centia ſuꝑ omnes alios dn̄os. Sed eſt argumentū in oppoſitū ex quadā auctori tate beati Iacobi dicentꝭ aliquibꝰ qͥ pete bant grās a xp̄o petiris ⁊ nō accipitis eo ꝙ male petatꝭ Iacobi. iiij. videtur ꝙ iſte due auctoritates cōtradicant omnis qui petit vniuerſalis ē ⁊ alia petitꝭ ⁊ nō accipi tis eſt indiffinita negatiua. Et nunqͥd in verbis ſacre ſcpͥture poteſt eſſe contradi ctio. Dico ꝙ non eſt ibi contradictio qꝛ ſecunda auctoritas d̓t petitis ⁊ nō accipi tis. ⁊ aſſignat rōnē eo ꝙ male petitis Et noſtrū thema intelligit de illis qͥ petunt bene ⁊ bono modo. Omnis qͥ petit acci pit ſcꝫ bona negocia. patet thema Amo re veſtri ego queſiui quot ſunt modi bene petendi ⁊ inueni quot ſunt octo modi et non plures. Primus deſiderare ardenter Scd̓s plorare lacrimabiliter Tercius explicare patenter Quartus ſupplicare humiliter Quintus allegare prudenter Sextus appellare confident̉ Septimꝰ mendicare fiducialiter Octauus moleſtare ꝑſeuerant̉ Qui in ſuis peticionibꝰ ſeruat iſtos modos octo ſine dubitacione obtinebit. Quia omnis qͥ petit accipit. Dico ꝙ eſt vnꝰ modus petendo grās a dn̄o iheſu xp̄o. ſcꝫ deſiderando ardent̉. quando cor deſiderat illā graciā ardenter ⁊ inflāma tur. licet os nihil dicat p̄ verecundia quia nō reputat ſe dignū illud petere ore Sꝫ corde deſiderat. illud deſideriū eſt clamo ſa peticio in auribꝰ dei Non ſic de alijs do minis quibꝰ oportet ore vel ſigno vel ſcpͥ tura ſuū cordis deſideriū oſtendere. Sꝫ deus videt clarius corda hominuꝫ qͣꝫ tu vides facie meā homo enī videt ea que patent dn̄s autē intuet̉ cor. pͥmo Regū xvi. Iſtud deſiderium mouit ⁊ inclinauit deū ad dandū gratiā. Nota ſimilitudinē affectuoſus affectus filij ad patrē ſeden tem in menſa. eſt clamoſa peticio in auri bus patris ꝓuocans patre ad dandū fi lio carnes vel piſces ⁊cͣ. Ita deus pat̉ cū regina ꝟgine maria ſed et in menſa glorie nos vero in orōne ſtamꝰ corā eo. quaſi di cendo dn̄e non audeo petere ſꝫ vos ſcitis deſideriū meū quaſi dicendo cum dauid Domine ante te omne deſideriū meum. Nota ad hͦ hyſtoriā de filijs iſrahel eun tibus de deſerto quos egipcij inſequebā tur ⁊ nō poterant fugere quia ab vna ꝑte II.iij. gacionibꝰ ſermo. II. Feria ſecūda in ro erat mons altiſſimus ⁊ ad aliaꝫ partem mare rubrū ⁊ inceperunt murmurare cō tra moyſen dicendo. Nunquid erant ſe pulchra in egipto ⁊cͣ. moyſes vero vidēs neceſſitatē ſtetit corā domino. Non legi tur ꝙ diceret aliquid ſꝫ deſiderabat ī cor de auxilium diuinū. cui dixit deus. qͥd cla mas ad me. Exodi. xiiij. Dicunt gloſe ꝙ deſideriuꝫ moyſi erat clamor in auribus dei ⁊ obtinuit ꝙ mare diuideretur. Ecce qͦmodo eſt iſte bonꝰ modꝰ Dico ſecun do ꝙ ſcd̓s modus eſt plorare lacrimabi liter quādo enī perſona eſt in aliqua tri bulacione. anguſtia. vel temptacione. cor reſtringit̉ ⁊ cerebrū velud ſpongia diſtil lat lacrimas. Iſte modus eſt melior qꝛ non ſolum eſt ibi deſideriū cordis ſꝫ etiā lacrime que deū pungunt. Unde Ber nardus. Oracio deum vngit ſꝫ lacrima deū pungit res aſpera dura ⁊ rigida ſi vn gatur mollis efficit̉ ⁊ ſuauis. Sic ꝓpter peccata noſtra deꝰ eſt nobis rigidꝰ aſper ⁊ durus Sed oracio deuota ipſum vngit ⁊ efficitur ſuauis mollis ⁊ benignꝰ Nota exemplū de euangelio vbi xp̄s loquens de ſe in ꝑſona cuiuſdā regis dixit. ꝙ qui dam rex pecijt cōputū a ſuo theſaurario ⁊ facta adequacione inuenit ꝙ theſaurariꝰ tenebat̉ reddere dece milia talenta. Qui dixit domine nō habeo nunc vnū denariū Et rex tu expendiſti pecuniā meā cū vxo re ⁊ filijs tuis ⁊cͣ. Ideo p̄cepit vt ipſe ca peretur cum vxore ⁊ filijs ⁊ ꝙ venderent Ecce hic duricia regis ⁊ aſperitas. Sed dicit textus ꝙ ille theſaurarius ꝓcidens ad pedes regis orauit humilit̓ dicens do mine pacientiā habe in me ⁊ miſertus ē ei. Mathei. xviij. Et dimiſit ſibi totum debitū. Ecce oracio quomodo deū vngit hoc eſt plus. Sicut enī oracio deū vngit ad remittendum peccata. ſic lacrima pun git eum ad dandū gracias. Ideo eſt bo nus modus ꝓ perſonis ⁊ deuotis ⁊ ꝑſo nis tribulatis ⁊ viduis pupillis ⁊ orpha nis qui non habent aliud remediū niſi re currere ad dominū ⁊ flere coraꝫ eo ⁊ iſte lacrime pungunt deū ad dandū eis con ſolaciones. gracias. ad faciendū iuſtidaꝫ de perſecutoribus. Auctoritas. Non de ſpiciet deus viduā ſi effundat loquelam gemitus. nōne lacrime vidue deſcendūt ad maxillā. ⁊ exclamacio eius ſuper dedu centem eas. a maxilla ēnī aſcendunt vſqꝫ ad celū. ⁊ dominꝰ exauditor nō delectabi tur in illis qͥ adorat deū in oblectacione ſuſcipiet ⁊ dep̄catio illius vſqꝫ ad nubes ꝓpinquabit Oracio humiliantꝭ ſe nubes penetrabit donec ꝓpinquet non conſolabi tur ⁊ nō diſcēdet donec altiſſimus reſpi ciet. Et dominꝰ non elongabit ſed iudica bit iuſtos ⁊ facit iudiciū. Ecͣci. xxxv. Ois qͥ petit ſcꝫ plangendo lacrimabilit̉ accipit Dico tercio ꝙ tercius modus eſt explica re patenter ſcꝫ ore dicendo deo ſuas ne ceſſitates miſerias tribulaciones ⁊ tēp taciones Iſto modo dicēdo domine ego ſum in tali temptacione anguſtia. miſeria ſeu tribulacione vel infirmitate velitꝭ me iuuare. Non intelligatis ꝙ talia ſint deo explicanda vt ipſe neſciat quia melius ſcit qͣꝫ vos veſtras tribulaciones ſꝫ dicit̉ ad humiliandū cor quia qnͣdo talęs tribula ciones dicunt ore. cor humiliat ⁊ deuo cio augmentatur. Iſtum modū oſtendit dauid. Reuela domino viam tuā ſcilicꝫ aſperā ⁊ durā ⁊ ſpera in eo ⁊ ipſe faciet. pſalmo. xxxvi. Legitur in vitis patrum ꝙ quidā ſanctus heremita mirabiliter habe bat graciā orandi. ⁊ aliqui queſierunt ab eo vt doceret eos orare qui reſpondit eis Illi qui docuerūt me docebunt vos mo dū orandi ſi vultis qui dixerūt ei. ⁊ quis docuit vos. Reſpondit pauperes. qͥ oſte dentes plagas ſuas. dicendo videte. ⁊cͣ. mouet pias ꝑſonas ad dandū. Ita ego oſtēdo plagas peccatoꝝ meoꝝ vilitates miſerias meas ⁊ neceſſitates dicendo do miue totus ſum corruptus de luxuria cor Feria ſecūda in ro gacionibꝰ ſermo. II. meū os meum ⁊cͣ. Ideo dn̄e iuuētis me ꝑando virtute caſtitatis ⁊ ſic de alijs pec catis ⁊ iſto modo omnis qui petit accipit. Dico quarto ⁊cͣ. ſcꝫ ſupplicando huī liter. Qui em̄ vult obtinere gr̄am a rege ſeu papa quomodo modū tenet. Nunqͥd ſupplicat humiliter genibus flexis capite diſcooꝑto ymo. Item qn̄ facit oratiōes tunc ſupplicat regi xp̄o vel pape iheſu qn̄ dicitis aue maria ſupplicat regineᶠ celi. id̓o humiliter genibꝰ flexis debēt fieri oratio nes que nō ſūt niſi ſupplicacōnes. Sed in hoc multi deficiūt qꝛ qn̄ ſurgunt ⁊ induūt ſe dicūt orōnes. Idem de mulieribꝰ quā do pingūt ſe dicūt Aue maria dicat̉ quō debet orare cogitādo ꝙ vident xp̄m iratu ex peccatis. tūc incipiatis oratōnem deuo te. talis ſupplicatio eſt humilis ⁊ tunc pa pa Ih̓us ſignat ſupplicacōeꝫ dicēdo fiat Nota hyſtorā de rege achab iniquo ⁊ malo ⁊ ydolatra ⁊ demonum inuoca tore ⁊ innocentium occiſore ⁊ ſine iuſti cia ad quem venit helyas ꝓpheta ex parte dei dicens tu feciſti hoc ⁊ hoc. Ideo hoc dicit dominus deus. Si mortuꝰ ſis in ci uitate canes ꝯmedunt carnes tuas. Si in campo aues celi nec remanebit de achab vſqꝫ ad mingentem ad parieteꝫ. Achab vero timens humiliauit ſe ſciſſis veſtibꝰ regalibꝰ ⁊ indutus eſt cilicio ⁊ in terra cō medebat panem ⁊ aquam ⁊ depoſitis or namentis lecti regalibꝰ fecit ornamenta de ſacc̄is ⁊ ibat humiliter ſtatim deꝰ dixit ꝓphete Nōne vidiſti achab humiliatum coram me. Reſpondit ymo domine. va de ergo ad eum ⁊ dic ei ꝙ qꝛ humiliatus eſt mei cā nō inducam malum in diebus eius. iij. Regum. xxj. Ex iſta humilitate deus pepcit ſibi cum eſſet malus ⁊ pro teruus. Ideo in veſtris orationibꝰ humi lietis vos. Cogitate cum quo loquimini de tali oratōne dicit ſcriptura Oratio hu miliātis ſe nubes penetͣrbit ⁊ noͣ diſce det donec altiſſimus aſpiciat Eccl̓. xxxv. Dico quinto ⁊cͣ. Allegando prudenter ſcꝫ leges canones priuilegia ꝯſuetudines vt faciunt iuriſte coram principe vel iudice. multi taliter allegant in oratione ꝙ con dempnantur ex eorum allegatione vt le gitur de quodam Luce. xviij. Qui aſcen dit ad templum vt oraret petens a deo gratiam ⁊ incepit allegare dicens. Non ſum ſicut ceteri hominum ⁊cͣ. Iſte allega cōnes fuerunt ſue condempnacōnes. Ra tio quia apropriauit ſibi bona oꝑa ⁊ ma le quia creatura in bonis operibꝰ non eſt niſi inſtrumentum ⁊ deus eſt operarius ⁊ ſicut non eſt regratiādum calamo de bo na littera. ſꝫ not ario. Ita nec nobis de bo nis operibus ſꝫ deo. Ideo prudenter alle gandum eſt dupliciter. ſcilicet per creden tiam. per obedientiam per credentiam ob ſecrando allegando ꝙ homo credit de d̓o tali vel ſimili modo domine vos qui eſtis prouiſor omnium prouideatis michi per veſtram infinitam bonitateꝫ ⁊ ſic de alijs que credimus de deo per ſanctam vitam quam tenuiſtis. Detis michi gratiam vt teneam bonam vitam. Quarto per obe dientiam ⁊ gratiarum actionem allegan do ex parte dei ⁊ non tui. Dicendo domi ne ex quo michi tot gratias feciſtis. quia ſum re demptus ⁊ baptizatus placet vo bis etiam hanc gratiam michi facere. qꝛ ego ſum inclinatus ad ſuꝑbiam dētis mi chi cor humile ⁊ ſic de alijs. De iſtis du obus modis allegādi auctoritas In om ni oratione ⁊ obſecracōne cum gratiarum actione peticōnes veſtre innoteſcant apd̓ reum. Et pax dei que exuperat om̄eꝫ ſen ſum cuſtodiat corda veſtra ⁊ intelligen tias veſtras in criſto ih̓u. Decetero fres quecunqꝫ ſunt vera quecunqꝫ pudica que cunqꝫ iuſta. quecunqꝫ ſancta. quecunqꝫ amabilia. quecunqꝫ bone fame. ⁊cͣ. Ad Philipenſes quarto Iſto modo omnis qui petit ⁊cͣ. Dico ſexto ⁊cͣ. ſcꝫ appel lare ꝯfidenter ⁊ nunquid pōt hō appellaē̓ In vigilia aſcenſio nis domini Sermo a rege ſeu papa vel imꝑatore dico ꝙ ſic. Nota de eodem ad alūt ſed de vna curia ad aliam vt ſit ſepe qꝛ de curia officialis appellatur ad curiā epiſcopi ⁊ ab illa cu ria ad curiā archiepiſcopi ⁊ ab illa ad cu riam pape. Idem de curia regis. dei. Deꝰ habet duas curias in quibꝰ dant̉ ſentēcie Prima ē iuſticie. Scd̓a miſtd̓ie de qui bus inquid dauid in psͣ. miſcd̓iam ⁊ iudi ciū cantabo tibi dn̄e Et qͣꝫ diu ſūus ī hac vita curia miſcd̓ie eſt maior auctoritas. Miſcd̓ia ſuperexaltat iudicium Iacobi ij. Ideꝫ dauid miſeracōnes eius ſuꝑ om nia opera eius ps. cxliiij. Poſt mortem auteꝫ curia iuſticie eſt maior qͣꝫdiu ergo viuimus. ſi datur ſententia ꝯtra nos in cu ria iuſticie poſſumus cōfidenter appellare ad curiaꝫ miſcd̓ie debito modo. qꝛ maior eſt nunc ⁊ obtinebimus reuocacōm ſentē tie. Nota ad hoc duo exempla de biblia d̓ veteri teſtamento. Primum de dauid qͦ ticꝫ ſit ſanctus tn̄ grauiter peccauit. Cum em̄ ſemel reſpiceret de pallacio ſuo ⁊ vi deret vxorem vr̄ie pulchrā valde debuit auertere ſtatim oculos ſuos ſꝫ non fecit ſꝫ ſtabat fingendo oculos ſtatim aliqͥs ſcu tifer dixit ſibi dn̄e talis mulier eſt ⁊ vir eius non eſt in patria ⁊cͣ. peccauit cum ea grauidauit eam ⁊ ad operiendum pecca tum interficit virum eius vriam. qꝛ vnū peccatum trahit ad ſe aliud. Statim in cu ria dei fuit data ſentencia contra dauid ⁊ nathan ꝓph̓a nūciauit ſibi ſententiā di cens. viuit dominus. qꝛ filius mortis es tu. ij. Regū. xij. Dauid aūt fuit ille qui ī telligebat factū ⁊ appellauit ſtatim ad cu riā miſcd̓ie. Forma appellacōnis ſue fuit hec. Miſerere mei deus ſcd̓m magnā mi ſericordiam tuam. Statim ꝓpheta redijt ex parte dei dicens. Non morieris patet ergo ꝙ ſentencia data in curia iuſticie p̄t reuocari in curia miſcd̓ie. Scd̓ꝫ exemplū eſt de ezechia rege ꝯtra quē fuit data ſen tentia in curia iuſticie vt moreretur. Et yſaias ꝓpheta legit ſibi ſentenciam ex par te dei dicens. Hec dicit dn̄s deus diſpo ne domui tue qꝛ morieris tu ⁊ nō viues iiij. Regum. ij. Qui ꝯuertit faciem ſuam ad parietem ⁊ appellauit ad curiam miſe ricordie orando dicens. Obſecro domīe ⁊cͣ. Statim dixit deus yſaie recedenti re uertere ⁊ dic ezechie Hec dicit dominꝰ audiui orationem tuam ⁊cͣ Et reuocauit ſententiam ⁊ addidit ſibi. xv. annos vite Patet ergo ꝙ ſententia reuocatur in cu ria miſericordie que datur ī curia iuſticie Si ab ea appellatur ꝯfidēter auctoritas. Si dixero impio morte morieris ⁊ ege rit penitentiam a peccato ſuo feceritqꝫ iu dicium ⁊ iuſticiā ⁊ pignus reſtituerit ille qͣꝫuis rapinam qͣꝫ reddiderit in mandatis vite ambulauerit qͣꝫ nec fecerit quicqͣꝫ in iuſtū vita viuet ⁊ nō moriet omnia pec cata eius que peccauit nō imputabūtur ei iudicium ⁊ iuſticiam fecit vita viuet. Et in eo deꝫ capitulo. Cum em̄ receſſerit ⁊cͣ. auctoritas aurea Ezechi. xxxiij. Nota ꝙ tria dicit ī predicta auctoritate. Prīoꝗ facit penitentiam. Ecce contricio ſcd̓o iu dicium. Ecce confeſſio in qua confeſſor eſt iudex. Ideo ſedere debet tercio iuſticiā ſcꝫ ſatiſfactionem vel punicōnem de pec catis ieiunando diſciplinando vel aliter. Iſto modo omnis qͥ petit accipit Di co ſeptimo ⁊cͣ. ſcilicet mendicare fiducia liter ſcꝫ petere hoſtiatim. Iſtum modum ſeruamus iſtis tribus diebus in eccleſia in proceſſionibus enim vadimus per vi cos ⁊ plateas ciuitatis patadiſi mendicā do hoſtiatim ſanctos deprecando. Pri mo vadimus ad pallatium ſancte trinita tis ⁊cͣ. Iſtum modum debent tenere per ſone lr̄ate dicere letaniam quolibet ſero Quia oratio eſt multum bona in qua in uocantur omnes ſancti et cetera. Ideo a mici Iob quando fuit tribulatus deder̄t ſibi de conſilio vt teneret iſtum modū di centes voca igitur ſi eſt qui tibi rn̄deat ⁊ In digilia aſcenſio nis domini Sermo ad aliquē ſanctoꝝ ꝯuertere Iob. v. Oīs qui petit ſp̄. iſto modo accipit. Dico oc tauo ⁊ vltimo ſcꝫ moleſtare ꝑſeueranter ſcꝫ perſeuerando in oratione qͣliter huius īportunitas vel moleſtia eſt fienda decla rat̉ Luc̄. xj. Quis veſtꝝ habebit amicum ⁊ ibit ad illū media nocte vſqꝫ quotqͣt ha bet neceſſarios qui em̄ ꝯtinuat orōm om̄i die ad bonum finem veniet Nota hic mi raculum de illo milite capitaneo latronū in cuiꝰ domo ſtetit dyabolus. xiiij. annis ī forma humana ⁊ erat coquinariꝰ vbi vo nit ille ſanctus religioſus ⁊cͣ. deo gratias ¶ In vigilia aſcenſionis domini Ubleuatis ihe ſus oculis in celum dixit Ioh̓is xvij. Iſtd̓ thema ⁊ tempus preſens ſcꝫ rogacōnū dat mihi motiuū d̓ modis ora tionū qualiter debemus orare dn̄m ma teria erit valde ſubtilis. Sed primo ſalu tet virgo maria ⁊cͣ. verbum ꝓpoſitum ꝓ themate ⁊ fundamēto noſtri ſermonis d̓ clarat modum orandi q̄ꝫ xp̄s tenuit quā do debuit recedere ab hoc mundo ⁊ ora uit pro nobis dicit Ioh̓es ꝙ ſubleuatis iheſus oculis in celum dixit ſp̄. orationeꝫ ſuam. Pro huiꝰ verbi declaracōne ⁊ ma terie predicande introductione ſciendum ꝙ xp̄s ſuper om̄s homines habebat iſtam excellentiam. Ꝙ inter animam ⁊ carne ſiue inter ſpiritum ⁊ corpus rōnem ⁊ ſen ſualitatem nullam habuit cōtradictionē ſeu repugnantiam. Imo illud ꝙ anima volebat etiam ⁊ corpus. Idem de ratio ne ⁊ ſenſualitace in nobis autē eſt oppoſi tum quia continuum bellum habemus in ter animam ⁊ carnem ſpiritum ⁊ corpꝰ rationem ⁊ ſenſualitatem. Multi reges ⁊ magni domī poſtqͣꝫ diu habuerūt guer ram faciunt pacem. ſꝫ inter animam ⁊ car neꝫ nō pōteſt fieri pax. ymo ſi anima vult vnum caro vult aliud Idem de ratione ⁊ ſēſu alitate auctoritas. Caro ꝯcupiſcit ad uerſus ſpiritum. Spiritus autem̄ aduer ſus carnem hec em̄ ſibi inuicem aduerſant̉ ad Galathas. v. In xp̄o aūt non ſic ymo erat tanta concordia ⁊ conformitas int̓ carnem ⁊ animam. ꝙ quidquid volebat anima etiam ⁊ caro ratio ⁊ ſenſualitates de hoc dixit dauid in ꝑſona xp̄i. Cor meū ecce ſpiritus ⁊ caro mea ecce ſenſualitas. Exultauerunt in deū viuum ſcꝫ concor diter paſſer inuenit ſibi domum ⁊ turtur nidū vbi reponat pullos ſuos paſſer vo lans dicit̉ eſſe ſpiritus turtur caſta eſt ca ro. Turtur em̄ exquo ꝑdit maſculū nul li alteri aſſociatur nec ponit ſe ī arbore vi ridi ſꝫ arido nec bibit aqͣm claram ſꝫ turbi dam ⁊ dat gemitum ꝓ cantu ſignat car nem xp̄i dicit ergo paſſer.i. ſpiritus criſti ī uenit ſibi domum celi. Et turtur nidum ſcꝫ in celo vbi reponat pullos ſuos ſcꝫ d̓ ſi deria quando. Ideo qn̄ criſtus eleuabit mentem in altum etiaꝫ corpus eleuabat oculos ī altum hoc dicit thema ſubleuatꝭ Iheſus oculis ⁊cͣ. Legimus in ſacris euā gelijs ꝙ criſtus tenuit quatuor modos ī ſuis orationibus ⁊ non leguntur plures Primus modus oculos verſus celū eleuando. Secundus manus extendendo Tercius genua flectendo. Quartus ſuꝑ terram procidēdo. Et quilibet modꝰ ha bet ſuam ꝓprietatem quare ẜit ſiue ꝓpriaꝫ rationem. Primus per confidentiam di uinalem. Secundus per noſtram indigē tiam humanalem. Tercius per reuerenti am principalem. Quartus per deſinenti am corporalem Primus modus quē Criſtus tenuit eſt iſtud de quo loquitur ma. Subleuatis iheſus oculis in celū ⁊cͣ. Iſte modus habet rationem ſcilicet confidentiam diuinalem. Ꝙꝛ omnis cre atura in ſuis neceſſitatibus ⁊ aduerſitati bꝰ etiā ſi ſit deſtituta oī auxilio ⁊ derelicta ab oībꝰ confidentia cordis in deū dat ſibi nis domini Sermo In vigilia aſcenſio mot uū eleuādi ocl̓os ī celū Nō exēplū de ſuſanna in tribulacōne poſita que flens ſuſpexit in celum. erat em̄ cor eius fiduciā habens in domino Danielis. xiij. Etiam iumenta ſine ratione in ſuis neceſſitatibꝰ tenent iſtum modum legimus Ioelis. jͣ. De quadam magna ſiccitate que fuit in terra iuda intm̄ ꝙ beſtie non inueniebant herbam ad ꝯmedendum nec aliquid. Et ibant congregatim quaſi facerent proceſ ſionem vllulando ⁊ eleuabant capita ver ſus celum gentes etiam faciebant ꝓceſſi ones petentes miſericordiā dei de hoc aucͣ toritas. Ad te domine clamabo. quia ig nis ꝯmedit ſpecioſa deſerti ⁊ flāma ſuctē dit omīa ligna regionis. Sꝫ ⁊ beſtie agri quaſi arena ſiciens imbrem ſuſceperūt ad te Ioelis. j. Cum dicit̉ ad te domine cla mabo loquitur de gentibus qui petebant. auxilium ⁊ cum dicitur ſꝫ ⁊ beſtie loquit̉ de iumentis. Si ergo animalia tenet iſtū modum multomagis nos. Ideo modo cantamus letanias. qꝛ iſto tempore con ſueuerunt venire ſiccitates ⁊ malū tempꝰ Moraliter auiſentur hic multi vt corri gatur vnum peccatum qd̓ claudit ianuaꝫ miſcd̓ie dei ne eam obtineamus ſcꝫ pecca tum de blaſphemijs diuinalibꝰ declaretur hoc peccatū ꝑ ſimilitudinem ac ſi ꝯtra ſu um dominum naturalem homo iret cum balliſtis tentis ⁊ᶠ cum enſibus euaginatis nunqͥd hoc eſſet magnum peccatum ⁊ ꝓ dicio. Tale peccatum ⁊ ꝓdicōnem faciūt criſtiani contra deū quando iurant ⁊ blaſ phemant lingua em̄ hominis adinſtar enẜ eſt facta ⁊ quando iurant tunc ſcindūt cri ſtum ⁊ nō credunt ſe aliqͥd facere. Imo quando ꝯfitentur ⁊ interrogantur a con feſſore ſi iurant pater ꝯſuetudo eſt Item cum baliſtis ip̄m perſecuntur. qꝛ os hoīs ad inſtar baliſte eſt duoꝝ lignorum ſagit ta eſt ligua ictus vel vulneratio eſt blaſ phemia. Iſtud peccatum eſt tam magnū ꝙ claudit ianuam miſcd̓ie domini. quia licet clamemus miſcd̓ia domine non ob tinebimus eam Imo oppoſitum. Ratio quando enim caſtrum impugnat cum ba liſtis illi de caſtro defendunt ſe lapidibus Ita facit deus Ideo corrigatur hoc pec catum ⁊ erit bonum illi domui vbi cori getur. ꝓ cuius correctione eſſet neceſſa rium ne ludus taxilloꝝ ſuſtineretur. quia ibi eſt fons blaſphemiaꝝ ⁊ poſt poterimꝰ dicere cum dauid. Ad te domine leuaui oculos meos qui habitas in celis. Ecce ſicut oculi ſeruorum in manibus domino rum ſuorum ⁊cͣ. Uſqꝫ donec miſereatur noſtri Secundus modus xp̄i fuit ma nus extendendo. Iſtum modum tenuit ī die aſcenſionis cum iam aſcenderet ⁊ vir go maria ⁊ apoſtoli ⁊ diſcipuli flerent ex vna parte pre gaudio de ſuo honore ⁊ ex alia triſtes de ſuo receſſu Criſtus eleua tis manibꝰ ſuis benedixit eis Aic̄. vltimo Ratio huiuſ modi orandi eſt pro noſtra indigentia humana naturali. Nam in hoc mundo habemus indigentiā de bonis ſpi ritualibus de virtutibꝰ ⁊ meritis ⁊ de bo nis terrenalibꝰ totum habet venire de ce lo auctoritas ōne datum optimum ⁊ om ne donum perfectum de ſurſum eſt deſcen dens a patre luminū Iacobi primo. ideo orando extendimus duas manus ſcꝫ dex tram ꝓ bonis ſpiritualibꝰ ⁊ ſiniſtraꝫ pro bonis temporalibꝰ habendis. Iſtum mo dum docent nos pauperes mendicantes quando petunt elemoſinas a diuitibꝰ di ues eſt criſtus qui preconiſauit dicens. Petite ⁊ dabit̉ vobis. querite ⁊ inueni etis pulſate ⁊ aperietur vobis. Omnis em̄ qui petit accipit ⁊ qui querit inuenit ⁊ pulſanti aperietur. Quis autem ex vob̓ patrem petit panem. nunqͥd lapidem da bit illi Mathei ſeptimo ⁊ Luce vndecīo Nos vero ſumus pauperes mendicātes Ideo modo cum letanijs ⁊ orationibus vadimus ad eum extendentes manus no ſtras petentes elemoſinam de bonis ſpi In vigilia aſcenſio nis domini Sermo ritualibꝰ ⁊ temporalibꝰ. Ideo Ieremias Leuemus corda nr̄a cum manibꝰ ad do minuiū in celo vt habet Trenoꝝ tercio c Moraliter eſt aduertendum vt manus veſtre ſint munde qꝛ al̓r non obtinercmꝰ elemoſinā ſꝫ irā dei. Nam ſi pauꝑ exten deret manus ſuas ſtercore plenas corā diuite nō obtineret elemoſinā. ſꝫ plagas. Ita de nobis apud dn̄m. Ideo ſi vultis ꝙ deus de gratijs ſuis beneficijs ⁊ miſeri cordijs īpleat mauus veſtras lauetis ne ſint macl̓oſe a luto auaricie. vſure. rapine. furtoꝝ lauant em̄ manꝰ reſtituendo Itē auiſetis vos vt veſtre ſint pure ⁊ munde a ſtercore fetido luxurie vir ⁊ vxor nō fa ciant luxuriā ẜuantes modum ⁊ eadem que ſeruanda ſunt. Sed aliter quōcunqꝫ velis delectacōm hr̄e per illas partes lux uria eſt ⁊ de dāpnacio ꝓpter hoc dicit ſacͣ ſcriptura Uolo viros orare in omni loco leuātes puras manus. jͣ. ad Thymotheū ij. Tercius modus q̄ꝫ xp̄s orādo tenuit fuit genua flectendo ⁊ hoc in nocte paſſio nis poſitis genibꝰ orabat dicens. Pater ſi vis trauſfer a me calice Luce. xxij. Iſtū modum xp̄s nobis oſtendit Ratio huiꝰ modi orādi eſt reuerentia principalis ſcꝫ diuine dn̄acionis. Naꝫ ſuper om̄s dn̄os mundi deus habet iſtam excellentiā ꝙ eſt dn̄s tā corꝑis qͣꝫ aīe Alij dn̄i habent do miniū ſuper corpus ſolum ⁊ nō ſuꝑ aīam ꝓpter hͦ dicebat xp̄s. Nolite timere illos qui occidunt corpus. aīam aūt nō poſſūt occidere. Sꝫ potius timete eū qui poteſt ⁊ animam ⁊ corpus perdere in gehennaꝫ Mathei. x. Ideo dominis temporalibus ſolo vnum genū ſcꝫ ſiniſtrum eſt flecten dum qꝛ ſolū habent dominiū ſupra par tem minus principalem ſcꝫ corpꝰ ſolum prelatis aūt eccleſiaſticis vt pape vel epi ſcopis genū dextro exhibēda eſt reuerētia qꝛ hn̄t dominium ſupra animam que eſt pars principalis deo aūt qui eſt dominꝰ vtriuſqꝫ vtrūqꝫ genu flectendum eſt quia tam corpori qͣꝫ anime dabit gloriā in pa radiſo vel penam in inferno. dicatur con tra illos qui in oratione vel corporis ele uacōne ſolum flectunt vnum genū aucto ritas viuo ego dicit dominus qm̄ michi flectitur omne genu ⁊ omnis lingua con fitebit d̓o ad Ro. xiiij. Nota oīs ling ua quilibet noſtꝝ habet duas lin guas ſcꝫ corporis ⁊ anime. Corporis eſt iſta qua loquimur anime autem eſt memoria vel intellectus ⁊ cum tali locuntur angeli in celis ⁊ anime beate Ideo apoſtoſus de ſe dicebat. Si linguis homiuū loquar et an gelorum. j. ad Corintheos. xiij. Dicatur cōtra multos clericos ⁊ religioſos ⁊ lay cos qui in oratione ſolum loquuntur ling ua corporis dicendo verba. ſꝫ cum lingua anime ſcꝫ memoria vel intellectu loquū tur cum coquina vel taberna vel meretri ce ⁊cͣ. vel cum negotijs mundi de tali ora tione nō contentat deus. ymo dicebat cri ſtus ppl̓us qui labijs me honorat ſcꝫ ling ua corporali. Cor aūt eoꝝ lōge eſt a me ſme cauſa colunt me.i. ſine vtilitato Mat xv. Iſta eſt cauſa quare modo orationes noſtre non ſunt efficaces apud deū ymo quando oramus claudit ſibi aures I deo attendatis ꝙ in orationibꝰ veſtris tā ling ua corporis qͣꝫ mentis loquamini eleuan do intellectū cogitā do cui loquimini quā do dicitis pater noſter vel aue maria ⁊ ta lis oratio eſt efficax. Id̓o apoſtolus. Si orem lingua ſemper tantum mens mea ſine fructu eſt quid ergo orabo ſpiritu ⁊ mente pſallā ⁊ mente. jͣ. ad Corintheos xiiij Quartus modus quem criſtus te nuit ſuper terraꝫ proſtrando humiliter ⁊ iſtum modum tenuit criſtus in nocte paſ ſionis quando debuit capi a iudeis proci dit ſuper terram ⁊ orabat Marci decimo quarto capitulo. Iſte modus orandi ha bet rationem que eſt deſinentia corpora lis ſ. ncc̄itas moriēdi qͣ iaꝫ mortuos nos reputamꝰ. ſic̄ d̓ illo qͥ ducit̉ ad ſuſpēdium domini Sermo In die aſcenſionis ſentenciatus irreuocabil̓r d̓r factum eſt. Iam eſt mortuꝰ exqͦ iam fit executio ita eſt de nobis qn̄ facimꝰ peccata morimur morte claꝝ eſt ⁊ ꝓceſſus factus eſt ⁊ ſen tentia eſt iaꝫ data in curia iuſticie dei. Sē tentia eſt aīa que peccauerit ip̄a morietur Ezech. xviij. Itē apoſtolus ſtipēdia pec cati mors ad Ro. vj. Et iā fit executio eundo ad mortē Equꝰ qui ducit nos eſt ſol dicat de eiꝰ curſu. Ideo quilibet pru dēs debet ſe reputare iaꝫ mortuū. Io qn̄ ꝓſtramus nos in oratione hoc figuramꝰ Id̓o ſignificandū hoc xp̄s in nocte paſſio nis ꝓcidit ſuꝑ terrā ⁊ orabat. Id̓o dicit apl̓s. Si in vobis xp̄s eſt corpus quideꝫ mortuū eſt ꝓpter peccatū ſpūs viuit ꝓpt̓ iuſtificacōm ad Ro. viij. Moraliter ita debemus facere ſicut ſentenciatus ad ſuſ pendium vel infirmus derelictꝰ a medicis qui petit ꝯfeſſioneꝫ facit teſtamentū ꝑcit inimicis facit reſtitucōm petit veniā ordi nat vitā ſuam. Ita debet facere quilibet noſtꝝ nullus noſtꝝ eſt certꝰ ꝙ in ſero ſit viuus. Id̓o ꝯfiteamini remittatis in iuri as reſtituatis debita reſpiciatis burſam ſi eſt ibi aliquid de iniuſtis bonis qꝛ iam fit executio de vobis continue vadimus ad mortem ꝓpter hoc dicebat apoſtolus Ex iſtimate vos mortuos quidem eſſe pecca to viuentes autem deo in xp̄o ih̓u. Non ergo regnet peccatū in veſtro mortali cor pore vt obediatis ꝯcupiſcētijs ad Ro. vj. ¶ In die aſcenſionis domini Sermo Idētibus illis ęleuatus eſt. Uerbum iſtud ha betur textualiter in Actibꝰ apoſtolorum. capitulo primo ⁊ officiat̉ in epiſtola ho dierna. ẜm ꝙ ſcitis hodie eſt ſolennitas mirabilis aſcenſionis domini noſtri Ih̓u criſti quando completo opere noſtre re dempcōnis de hoc mundo aſcendit in celum patent̉ corā virgine maria ⁊ apoſto lis ⁊ diſcipulis. Et de hac benedicta aſcē ſione erit ſermo noſter. Sed primo ſalu tetur virgo maria. Pro declaracione fundamentali huius verbi ⁊ introductio ne materie. Sciendum ꝙ dominꝰ noſter Iheſus criſtus in vita quā tenuit in hoc mundo ſeruauit talem ordinem ⁊ modū viuendi in ſuis operibꝰ ꝙ aliqua oꝑa vo luit facere ſecrete ⁊ occulte alia publice ⁊ manifeſtę ⁊ hoc duplici rationē. Prima pro noſtra inſtructione vt faciamus ope ra bona ſecrete vt fugiamus vanam glo riam vt ſicut homo abſcondit theſauꝝ ita ⁊ bona opera ſunt abſcondenda aucoritͣs attendite ne iuſticiaꝫ veſtram id eſt bona opera facietis coram hominibꝰ vt videa mini ab eis alioquin mercedem non habē bitis apud patrem veſtrum qui in celis ē Math̓. vj. Scd̓a ratio eſt de illis que fa ciebat publice ⁊ manifeſte. vt deus pater laudaretur ⁊ ſanctificaretur inſtruamur nos vt bona que facimus publice vt pre dicare celebrare ⁊ alia que nō poſſunt fie ri abſconſe ſint ad laudem ⁊ honorē ⁊ glo riam dei. Ideo dixit ipſemet. Sic luce at lux veſtra coram hominibꝰ vt videant opera veſtra bona ⁊ glorificent patrē ve ſtrum qui in celis eſt Mathei. v. Ecce qͣ re xp̄s in vita ſua fecit aliqua opera ſecre te ⁊ occulte. ⁊ aliqua publice ⁊ manifeſ te. Uerbi gratia Primum opus qd̓ xp̄s fecit in hoc mundo pro noſtra redempcōe fuit eiꝰ benedicta incarnatio in vtero vir gīali vt formatur granum infra auellanā que fuit ſecreta que nulla perſona huma na niſi virgo maria ſciuit iuxta ꝓph̓iā. dd̓ Deſcendit ſicut pluuia in vellus ⁊ ſicut ſtillicidia ſtillācia ſuꝑ terrā inquid pſal miſta. Deus iudicium tuum regi da ⁊cͣ. Secundum opus fuit eiꝰ natiuitas ⁊ iſtud fuit publicum ⁊ manifeſtum. Quia in vico publico Criſtus voluit naſci vt omnes viderent eum angeli in aere can In die aſcenſionis Sermo tauerūt. ⁊ aīalia ipſuꝫ in p̄ſepio adora uerūt. ſtella reges ꝓduxit ſtatī ⁊ nox vi debatur dies. iuxta ꝓph̓iam Iſa. Popu lus qͥ ambulat in tenebris vidit luce ⁊c̄ Iſa. ix. Terciū opus fuit opus ſue cō uerſacōis ⁊ vite. Aliqua oꝑa ſue vite fu erūt occulta. ⁊ aliqͣ manifeſta. vixit eniꝫ circa. xxxiij. ānos in domo cū Ioſeph ⁊ ꝟ gine Maria matre ſua ꝙ nō faciebat mi racula nec cognoſcebat eius diuinitas. li cet om̄s gētes reputarēt euꝫ virū caſtu ſcm̄ ⁊ bonū nō tamen om̄s reputabāt ip ſuꝫ dn̄m. qꝛ diuinitas erat abſconſa. iux ta ꝓph̓iam Iſa. Uere tu es deus abſcon ditus deus iſrl̓ ſaluator. Iſa. lxv. Sed in baptiſmo voluit publicari ⁊ maīfeſta ri intm̄ ꝙ celū fuit viſuꝫ apertū. ⁊ ſpūs in ſpē colunbe ſuꝑ eū deſcendit ⁊ vox pa tris intōnuit dicēs. Hic eſt filius meꝰ in quo mihi cōplacuit. Tūc Ioh̓es incepit dicere. Ecce agnus dei ecce qͥ tollit pec cata mūdi Ioh̓. i. Deinde ſtatī intrauit deſertū ⁊ fecit ibi qͣdrageſimā nihil come dens nec bibes in illis. xl. diebꝰ Et. iſtud opus fuit ſecretū dando nob̓ exemplum faciendi ſecrete pnīaꝫ ſcꝫ ieiunia orōnes elemoſinas ⁊ ſil̓ia. Deinde deſertū exiuit et incepit publice p̄dicare toti populo. iō dixit corā anna. Ego palā locutus ſum mūdo ⁊ in abſcondito locutus ſū nihil. Ioh̓is. xviij. Aliud opus fuit occul tu ſcꝫ eius tranſfiguracō in quo oſtendit ſuā diuinitatē. hoc voluit eſſe ſecretuꝫ qꝛ nullus diſcipuloꝝ fuit ibi nec apl̓oꝝ niſi petrus Iacobꝰ ⁊ Ioh̓es quibꝰ p̄cepit ne mini dixeritꝭ viſionē hanc donec filiꝰ ho minis a mortuis reſurgat. Math̓. xvij. Aliud opus voluit eſſe publicū ſcilꝫ oꝑacōeꝫ miraculoꝝ curādo infirmos. ſu ſcitando mortuos Iō dicebat ipē. Oꝑa que ego facio ipſa teſtimoniū ꝑhibent de me Ioh̓. v. Aliud opus occultū fuit ſacramentū altaris. de quo ipē dixit. Ca ro mea vere eſt cibꝰ ⁊ ſanguis meus vere eſt potus Ioh̓ vi. Sed opus publicuꝫ fuit eius doloroſa paſſio iuxta ꝓph̓iaꝫ in ꝑſona xp̄i di. O vos oēs qui tranſitꝭ ꝑ viam ⁊cͣ. Aliud opus fuit eius glori oſa reſurrectō. qꝛ nec ꝟgo Maria nec a lij viderūt ip̄m reſurgente. Sꝫ ſtatī ſe quitur opus publicū ⁊ manifeſtū ſcꝫ ſue glorioſe aſcenſioīs qꝛ ꝟgo Maria ⁊. lxx diſcipuli apl̓i ⁊ mulieres ſancte inter om nes erāt. c. xx. qͣſi. Et oēs viderunt ip̄m aſcendere. Iō dixit ipē. vado ad eū qͥ mi ſit me ⁊ nemo interrogat me quo vadis Ioh̓. xvi. Suꝑ quo dicit gloſa bede acſi aꝑte dicat. reuertar aſcendendo ad eū qͥ me incarnari ꝯſtituit. ⁊ tāta tam qͣꝫ maī feſta erit eiuſdeꝫ aſcenſioīs claritas. vt nemini veſtrū opus ſit interrogare qͦ va dis. videntibꝰ cūctis ad celū ꝑgam. Et hoc dicit thema. Uidētibꝰ illis ſcꝫ ꝟgine apl̓is ⁊ diſcipul̓ ad oculū publice ⁊ ma nifeſte eleuatus eſt. Ecce qͣliter primuꝫ opus noſtre redēptionis fuit ſecretuꝫ ⁊ occultū. ⁊ finis publicū ⁊ manifeſtum. Oꝑa ꝟo mea aliqua fuerūt occulta ⁊ a liqua maīfeſta. De iſta glorioſa aſcenſi on volo vobis de pn̄ti p̄dicare tria pūc ta in quibꝰ ſtat tota materia huius feſti. Primū eſt racō theologicalis quare iſta aſcenſio fuit expediens. Secūdū de practica hiſtorie quomō ipſa fuit cōueniens. Terciū eſt vtilitas finalis de iſta aſ cenſione proueniens. Prima racō theologicalis quare xp̄i aſcenſio fuit expediēs fundatur in quadā regula ph̓ije di. Quelibet res ardent̓ di lecta trahit ad ſe cor ⁊ cogitacōes aman tis. Sicut calore ſolis trahūtur ſurſū va pores terre Et lux in lāpade trahit ad ſe totū oleū paulatī. Ita ꝑſona ardenter a mata trahit ad ſe amante ad cogitanduꝫ de ea ī corde. os ad loquendū. oculos ad videndū. qꝛ talis eſt natura amoris licꝫ hoc ſit veꝝ tn̄ dabo vob̓ aucͣteꝫ xp̄i di. RK Sermo In die aſcenſionis vbi eſt theſaurus tuus ibi eſt ⁊ cor tuuꝫ Luc̄. xij. Ꝙꝛ igitur apl̓i ⁊ alij diſcipuli ar dentiſſime amabāt corꝑaleꝫ pn̄ciaꝫ xp̄i. nec miꝝ qꝛ nimiū amoroſus erat ex ꝟbi dulcedine ⁊ ꝯuerſacōnis gratiſſime ⁊ in alijs. Iō plurimū a dilectōe ⁊ recepcōe celeſtiuꝫ bonoꝝ qͣꝫdiu xp̄s fuit in terra ī pediebatur. ⁊ nō curabat eleuare cor nec deſideriū in celuꝫ. O dixit xp̄s ego faciā vos eleuare cor ⁊ intellectuꝫ ī altum et cogitacōes veſtras. qꝛ ego aſcendā in ce lum. Iō poſt aſcenſione totuꝫ cor ⁊ deſi deriuꝫ ⁊ cogitacōes eleuabāt ſurſuꝫ Ec ce rō quare fuit expediēs non ſoluꝫ ipſis apl̓is ⁊ diſcipulis ſꝫ eciā nobis vt aſcen deret qꝛ nullus curaſſet de celo ſꝫ de xp̄o vbi eſſet. Iſtā racōneꝫ ponit īpēmet di. apl̓is flentibꝰ de ſuo receſſu. Ego verita te dico vobis expedit vobis vt ego va dam. ſi enī non abiero paraclitus nō veī et ad vos. Ioh̓is. xvi. Suꝑ quo dicit gloſa bede. Expedit vob̓ vt forma ſerui veſtris aſpectibꝰ ſubtrahat. qͣtenꝰ amor diuinitatis arcius prīs impͥmatur cordi bus Patet rō huius benedce aſcenſioīs Moraliter habemus hic doctrinā ar guendi ꝑ locuꝫ a minori. Si apoſtoli im pediebātur a recepcōe graciarū ſpiritua liū ex dilectōe xp̄i qͥd erit de nobis miſerꝭ qui ita ardenter nō diligimus xp̄m vt a poſtoli ſꝫ bona tranſitoria huius niundi. ſcꝫ diuicias. honores. officia. dignitates delectacōnes carnis. que nō ꝑmittūt ele uare intellectuꝫ in altū. Sed infertus in negocijs terrenis. Ecce qualiter ſumus impediti a recepcōne bonoꝝ ſpūaliuꝫ et graciarū. ꝓpter hoc bona huius mundi diligenda ſunt cū ſale temperācie. verbi gracia. diuicie huius mūdi taliter diligē de ſunt ne ex hijs ꝑdamus diuicias para diſi incorruptibiles que nunqͣꝫ deficient. Idem de honoribꝰ ne ex hijs ꝑdamꝰ ho nores paradiſi. O qualis honor eſt eſſe in ſocietate ſanctoꝝ angeloꝝ archange loꝝ ⁊ ſupra ⁊ eſſe cum patriarchis ⁊cͣ. Idem de officijs ⁊ dignitatibꝰ. Ideꝫ de delicijs huius mūdi ne ex delicijs beſtiaꝝ p̄damus delicias ⁊ honores ⁊ delectacō nes angeloꝝ ⁊ ſcoꝝ. Si vos habetꝭ bo nam vxorem vel ipſa mulier bonum vi ruꝫ debetis ip̄m diligere temperate ne ex ipſius amore in corde veſtro minuatur a mor dei. Idem de dilectōe filioruꝫ et ſic de omnibꝰ iſtis. Aucͣtas. Nolite dilige re mundum ſup̄ nimis nec ea que in mu do ſunt. quoniam omne quod eſt in mun do cōcupiſcencia carnis eſt. Ecce hic pec catum luxurie. Et concupiſcencia oculo rum. Ecce hic peccatum auaricie. Et ſu perbia vite. ecce hic peccatum ſuꝑbie ex honoribꝰ officijs ⁊cͣ. prīa ca. Ioh̓is ſecū do. Quantum ad ſecundū punctum. ſcꝫ de practica hyſtoriali quomō iſta aſ cenſio fuit conueniēs. Exquo enim ſci mus racionem quare aſcendit videamꝰ modum quomō aſcendit. Non enī vo luit ſtatim poſt reſurrectōnem in celuꝫ a ſcendere ſꝫ quadragīta diebꝰ voluit ī hoc mūdo remanere vt ſuā reſurrectōeꝫ per multa argumenta ꝓbaret ⁊ apoſtolos ī ſtrueret ⁊ doceret ⁊ quadrageſimo die a ſua reſurrectōne voluit aſcendere in celū ꝓpter quod hodie bis apparuit apoſtolis De prima apparicōne loquitur euange liuꝫ. De ſecunda epiſtola hodierna. Re cunbentibꝰ vndecī diſcipulis apparuit il lis Iheſus Marci vlti. Salutans eos iuxta morem ſuum dicens. Pax vobis Et dixit eis ꝙ hodie volebat aſcendere celum exquo conpleuerat totū opus no ſtre redemptōnis. hoc audientes apuſto li inceperūt flere. ⁊ xp̄s. ſi diligeretis me gauderetis vtiqꝫ qꝛ vado ad patreꝫ Io hāuis xiiij. Domine gaudemus de hono re veſtro ſed triſtamur. qꝛ dimittitis nos orphanos. nec poterant comedere pre triſticia. Ideo xp̄us amore eoruꝫ come dit vt ipſi comederent. Sed conueſces In die aſcenſionis Sermo precepit eis ab iheroſolimis ne diſcede rēt ſꝫ exſpectarēt ꝓmiſſionē patris. Actu uꝫ.i. ⁊ ſurrexerūt oēs ⁊ ꝓceſſionalit̓ iue rūt ad montem oliuēti ẜm ꝙ dixerat eis Ih̓us ꝓpter hoc in multis locis fit hec ꝓ ceſſio. Cū autē fuiſſent in monte xp̄s vi ſibiliter apparuit eis ⁊ ſalutauit matrem et omnes alios dicēs. pax vobis. ⁊ dixit eis quō ꝑfecerat opus ꝓpter qd̓ venerat Iō volebat aſcendere in celū ad patreꝫ ꝟgo autē Maria q̄ ſentiebat pn̄ciaꝫ ſcō rū qui cū xp̄o debebāt aſcendere dicebat filio cū lacrimis vt placeret ſibi ꝙ ip̄a aſ cenderet cū eo. xp̄us vero terges ſibi la crimas dixit. Mater benedcā vos rema nebitꝭ loco mei. ꝯſolabitis apl̓os meos et ꝓpter ſapīam quā dedi vob̓ deſtruetꝭ hereſes q̄ inſurgēt. ꝓpter hoc dicit̉ ꝟgini marie. gaude maria ꝟgo. cūctas hereſes ſola interemiſti ī vniuerſo mūdo. Item apoſtoli rogauerūt eū vt aſcenderet cuꝫ eo ne relinqͥret eos orphanos. qͥ dixit. eū tes docete oēs gentes baptiſantes eos ī noīe prīs ⁊ filij ⁊ ſpūs ſcī. Docētes eos ſeruare oīa quecūqꝫ mādaui vob̓ Mat vltīo. Non dimittā vos orphanos ec ce ego vobiſcū ſuꝫ. ſcꝫ in ſacramēto alta ris omībꝰ diebꝰ vſqꝫ ad ꝯſummacōeꝫ ſe culi. Math̓. vlti. Deinde dixit ſibi ma ria magdalena. O dn̄e ego erā magna baroniſſa ⁊ modo ſum pauꝑ. Iō placet vobis ꝙ aſcendā vobiſcuꝫ Et xp̄s vos eritis ſocia matris mee ⁊cͣ. Cū aut ē ele uaret̉ a terra ⁊ cepiſſet aſcendere apl̓i in terrogauer̄t eū dicētes. Dn̄e in tꝑe hoc reſtituēs regnū iſrahel. Actu. i. Dn̄e vo nietis cito ad dandū regnū iſrl̓ Rn̄t xp̄c non eſt veſtrū noſcere tꝑa ⁊ momēta q̄ pater poſuit ī ſua peteſtate ſꝫ accipiētꝭ ꝟ tuteꝫ ſuꝑueniētis ſpūs ſcī in vos ⁊ eritꝭ mihi teſtes in iherl̓m ⁊cͣ. Nota nō eſt veſtrū ſcire determīate diē iudicij ſꝫ inde termīate poſſumus dic ere ꝙ cito ⁊ bene cito ⁊cͣ. Cū autem iā aſcenderet ⁊ ipſi ī altū euꝫ reſpicerēt dixerūt dn̄e detis no bis benedictōeꝫ. Et eleuatis manibꝰ be nedixit eis. Lu. vlti. Sicut ſacerdos pꝰ miſſam dat benedictōeꝫ ppl̓o. Tunc nu bes ſuſcepit euꝫ ab oculis eoꝝ. Non ꝙ ea indigeret ad aſcendendū ſꝫ ad innuen dū ꝙ omīs creatura eſt ſibi ſubiecta. da uid dicit de deo pr̄e. Omīa ſubieciſti ſub pedibꝰ eius. Cū autē xp̄s fuiſſet in celo. qꝛ ſubito aſcendit exquo apoſtoli non vi derūt eū. miſit duos angelos ad apl̓os. adhuc intuētes in celū qui dixerunt eis Uiri galilei quid ſtatis aſpiciētes in ce lum hic Ih̓us qui aſſumptus eſt a vob̓ in celum ſic veniet quēadmoduꝫ vidiſtꝭ eū aſcendēteꝫ in celū Actu. i. Ecce pͣc tica hyſtorialis quō iſta benedicta aſcen ſio fuit ꝯueniēs ⁊ qualiter aſcendit ⁊ ſe det ad dexteraꝫ dei ⁊ fuit conpleta ꝓph̓ia Iſa. Uidi dn̄m ſedenteꝫ ſuꝑ ſolium ex celſum ⁊ eleuatū ⁊ plena erit omīs ter ra maieſtate eius ⁊c̄. Iſa. vi. Tunc apl̓i et diſcipuli adorātes regreſſi ſunt in ihe ruſalem cū magno gaudio ⁊ erāt ſemꝑ ī templo laudātes ⁊ benedicentes deū. lu ce vlti. Moraliter hic cū dicit̉ adorātes etcͣ. habemꝰ hic exemplū ⁊ inſtructōem moraleꝫ eundi ad eccīaꝫ ⁊ colendi feſta cū gaudio ceſſando a negocijs tꝑalibus vt xp̄us quieuit in die reſurrectōnis. Et ſunt colenda ꝑfecte quod innuitur cū di citur. erāt ſꝑ in templo.i. ꝑfecte. plus eī ꝓficiūt bona veſtra ex bona obſeruacōe feſti qͣꝫ ex veſtris laboribꝰ. Tercō ſūt co lenda deuota mēte cuꝫ d̓r laudātes ⁊ be nedicētes dn̄m ſcꝫ ſilencō audiendo miſ ſam. Dicat̉ conͣ loquētes in eccleſia ⁊cͣ. Quantū ad terciū punctuꝫ ſcꝫ de vti litate finali ab ipſa ꝓueniēte ex ip̄a ſcilꝫ aſcenſionē. Iſtā vtilitateꝫ ſiue frcm̄ de clarauit īpēmet di. in domo prīs mei mā ſiones ml̓te ſunt. Si qͦ minꝰ.i. aliqd̓ mi nus dixiſſeꝫ vob̓ qꝛ vado parare vobis locū. Si abiero ⁊ p̄parauero vob̓ locū. KK ſionis Sermo Feria. vi. poſt aſcē erū venio ⁊ veniā ⁊ accipiaꝫ vos ad me. Ioh̓is. xiiij. Ecce hic vtilitas finalis ꝓueniēs. Nota māſiones multe ſunt Noue ordīes angeloꝝ quos Iohānes vocat plateas. Apoc̄. xxi. Et platee ciui tatis aurū mundū tanqͣꝫ vitruꝫ ꝑlucidū Primus ordo ſeu prima platea ſta tim in ingreſſu eſt ſcōꝝ angeloruꝫ Secūda archangeloruꝫ. Tercia principatuuꝫ. Quarta poteſtatuum. Quinta virtutuꝫ Sexta dominacōnum. Septima thronorum Octaua cherubinorum. Nona ſeraphinorum. Iſtas manſiones xp̄s parauit. Iō dixit vado parare vob̓ locū Nota maxīaꝫ xp̄i humilitatē. Reges coīter p̄mittunt nūcios ⁊ ſcutiferos vt p̄paret locū. S xp̄s rex gl̓e ipēmet voluit ire ad parandū nob̓ locū. Poſſet hic fieri argumentū in oppoſitū. Cū xp̄s dicat. venite benedicti patris mei poſſidete paratū vob̓ regnū a cōſtitutōe mūdi. Math̓. xxv. Quō di cit gͦ vado vob̓ parare locū. Rn̄o ꝙ hͦ poteſt intelligi dupl̓r. Uel ꝑ differecia leꝫ diſtinctōeꝫ. vel ꝑ realeꝫ poſſeſſionē. Quātuꝫ ad primū a conſtitutōe mundi ſā paratū erat luxta aucͣteꝫ Math̓. xxv Uenite benedicti. Scd̓o autē mō ſcꝫ per realē poſſeſſionē hodie parauit ꝓpter rea lem diſtribucōeꝫ ſcōꝝ qui cū xp̄o aſcēde rūt in ordībus angeloꝝ iuxta merita vni cui uſqꝫ qꝛ nunqͣꝫ antea intrauit aliqͥs vſ qꝫ hodie ſcꝫ ante xp̄i aſcenſionē Dicatur practice quō qn̄ fuit in celo cū ſanctis pa tribꝰ tot milia ī prima platea ſcꝫ angelo rū Collocauit ibi illos qͥ ī hoc mūdo ſer uier̄t ſibi in pnīa quēlibet in ſua cathedra Iā erat ibi nomē cuiuſlibet ſcriptū et cui libet imponēdo ſuā coronā in capite. In ordine archāgeloꝝ collocauit eos qͥ ſibi ſeruierūt in oꝑbꝰ ſpūalibꝰ. In tercō or dine ſcꝫ prīcipatuū collocauit illos qͥ ſi bi ſeruierūt in oꝑibus mīe In quarto or dine ſcꝫ poteſtatuū illos qͥ ſibi ſeruierūt in magna pacīa in aduerſitatibꝰ. In quī to ordine ſcꝫ ꝟtutū illos qͥ ſibi ſeruierūt in pacīa nō habendo malā voluntateꝫ a licui ⁊cͣ. In ſexto ordine ſcꝫ dn̄acionum collocauit dn̄os terrenales. rectores ⁊ iudices qͥ cū iuſticia magna rexerūt com munitates ⁊cͣ. In ſeptīo ordine ſcꝫ thro noꝝ illos qͥ amore ſui tenuer̄t vitā pau pere̓. In octauo ordine cherubin ꝯtēpla tīos qui habuerūt ſapīaꝫ diuinā. In no nō ordine ſcꝫ ſeraphin caritatiuos arden tes in dei amore. Ecce quō intelligit̉ va do parare vob̓ locū qͣꝫtuꝫ ad reale poſ ſeſſioneꝫ. xp̄us vero ſuꝑ om̄es ordines angeloꝝ ſedet in ſolio ſuo ad dexteraꝫ qͥ clare videtur ab omībꝰ. Et ſic patet ter cius punctus et ꝑ ꝯſeques totus ſermo. Dęo gracias ⁊c̄ ¶ Feria ſexta poſt aſcenſionis Sermo. Ic veīet que admoduꝫ vidiſtis eū aſcen dentē in celuꝫ. Actu. j. Heri p̄dicaui vob̓ quō xp̄us aſcendit in celuꝫ Modo āt volo vob̓ declarare quō de ſcendet cito ad iudiciū. materia erit vtil̓ Sed prīo ſalutetur ꝟgo Maria ⁊cͣ. ꝓ declara cōe huius ⁊ introductōe materie predicāde Scienduꝫ ꝙ in ſacra ſcriptu ra inueniuntur duo xp̄i aduentus. ẜm ꝙ erāt due repara cōes neceſſarie. Ex pctō enī ade humanū genus incurrit duo ma la. Primū in aīa. Secūduꝫ in cor pore. Prīo enim qn̄ anima ꝑdidit grāꝫ dei incurrit ignorācias. Scd̓m in corꝑe. qꝛ cū labore oꝫ vitā acqͥrere. habere mi ſerias tribulacōes ⁊ finalit̓ oꝫ nos mori ꝓpt̓ hoc duo aduentꝰ xp̄i legūtur. primꝰ eſt p̄teritus qn̄ veīt ad reparandū mala aīaꝝ. Prīo eī reꝑauit mala aīaꝝ. ſicut Feria vi poſt aſcē ſionis Sermo prīo venerāt mala aīe qͣꝫ corꝑis. qꝛ oīa pctā ⁊ culpas ⁊ defectus reparauit ꝑ ſa cramētuꝫ baptiſmi ⁊ ꝑ alia ſacramēta ec cleſie. Ignorā cias aīe reparauit ꝑ legeꝫ euāgelicā ⁊ ſpūaleꝫ quā dedit dando a nime diuerſas grās ⁊ ꝟtutes. In iſto au tē aduentu nō reparauit mala corꝑis ſꝫ adhuc cū labore ⁊ ſudore viuimꝰ ⁊ eci am morimur. Sꝫ in ſcd̓o aduētu ſcꝫ qn̄ veniet ad iudiciū cito ⁊ in breui tūc veni et ad reparandū mala corꝑis qꝛ tūc re ſurgemus cū corꝑibꝰ gl̓oſis iuuenes eta tis xxx. annoꝝ ſine oī defectu labore ⁊ do lore immortales īpaſſibiles De iſtis au ctoritas Apparebit in fine ⁊ nō menciet ſi morā fecerit exſpecta eū qꝛ veniens.ſ. in prīo aduentu veīet ſup̄ in ſcd̓o. ⁊ non tardabit. Abacuc̄. ij. Qualiter āt veniet hoc declarat theā dicēs. Sic veniet quē. etcͣ. In xp̄i aſcenſione notaui ſex circum ſtancias ſeu condicōnes. Prima ſociacō glorioſa. Secunda conclamacō viceroſa Tercia congregacō copioſa. Quarta allocucō gracōſa Quīta increpacō rigoroſa. Sexta retribucō virtuoſa Oēs iſte ꝯdicōes ſil̓r erūt in xp̄i deſcen ſionē ad iudiciū igitur ſic veīet quēadmo dū ⁊cͣ. ptꝫ tota materia in ſūma. Pri ma gͦ condicō vel circūſtancia q̄ fuit ī xp̄i aſcenſione fuit aſſocia cō glorioſa qꝛ non aſcendit ſolus ſꝫ cū magna ſocietate glo rioſa oīm ſanctoꝝ angeloꝝ qͥ deſcende tūt ad ſociandū rege eoꝝ ⁊ oīm ſcārum aīarū a prīo iuſto ſcꝫ abel qͥ mortuus fu it vſqꝫ ad vltimū mille milia quis poſſꝫ numerare ⁊ aliqͥ p̄cedebāt ⁊ aliqui ſeq̄ bātur ⁊ xp̄s ibat in medio quēadmodū ſit in ꝓceſſioībꝰ. hec vocat̉ aſſociacō glo rioſa de qua dicit Bernardus in ſermōe aſcenſionis qͣꝫ digna iſta ꝓceſſio fratres cariſſimi qua xp̄s cū aīaruꝫ ſcārum ⁊ ce leſtiū virtutū triumphali pompa deductus eſt ad patrē. Sic veniet in die iudi cij qꝛ non deſcendet ſolus ſꝫ omēs angeli deſcendēt cum eo ⁊ omēs ſcī ⁊ ſancte qꝛ in iſta die euacuabit̉ celū totum. Dica tur practica quō ī die iudicij demane xp̄c dicet ꝟgini Marie matri ſue. Mr̄ mea hec eſt dies iudicij. Iō deſcendamus ad iudicandū munduꝫ. ⁊ vos angeli prīci patus ⁊ poteſtates p̄cedatis ⁊ vos pa triarche ꝓph̓e apoſtoli martires cōfeſſo res virgines ⁊cͣ. ſeqͥmini. Et xp̄s cū vir gine Maria in medio deſcendet. ſic veni et ⁊cͣ. De hoc ꝓph̓ia. Dn̄s ad iudiciū ve niet cū ſenatoribꝰ populi ſui ⁊ prīcipibꝰ Iſa. iij. Nota cū ſenatoribꝰ.i. ſcīs. qꝛ licet multi eoꝝ iuuenes fuer̄t mortui. tn̄ dū viueret gubernauerūt ſe vt ſenes. I tem cū pͥncipibꝰ.i. angelis ſāctis qui ſūt principes ad gubernandū populuꝫ ſuum gͦ ſic veniet ⁊c̄. Moraliter ecce inqͣꝫ tu platea manifeſtabūtur oꝑa vr̄a. non ſolū bona ſꝫ eciā mala. omēs cogitacōes locucōes oꝑacōes ⁊ omiſſiones. O qͣꝫ ta mala tūc diſcooperiētur. qꝛ volūtate diuina ſolo intuitu videbūtur oīa pctā. et dicet̉. O ecce traditor ille ⁊ qͣlia oꝑa tus eſt iſte. iuſte damnatus eſt. Et qͣlis verecūdia erit. Multi reputātur boni ⁊ iuſti qͥ tunc erunt damnati. ꝓpter hoc di cebat apl̓s. Nolite ante tꝑeiudicare qͦ aduſqꝫ veniat dn̄s qͦ ⁊ illuminabit abſco dita tenebraꝝ ⁊ manifeſtabit ꝯſilia cor diū. prīa ad Coꝝ. iiij. Tūc eniꝫ reſpici ent ⁊ dicēt. ⁊ qͥs ille. non eſt ille talis re ligioſus. ymmo. O ribalde ypocrita vi debat̉ deuotus ⁊ ecce quō erat ꝓprietari us inobediens ⁊ malus. Idem de clericꝭ de militibꝰ. de doctoribꝰ. de diuitibꝰ vſu rarijs. Idē de mulieribꝰ parientibꝰ ſecre te vel anteqͣꝫ veniāt ad mrīoniuꝫ. Ecce quō tunc iudicabūtur a bonis. Iō dicit. holite ante tꝑe iudicare. regraciamī mihi ſi dem vob̓ modū ⁊ remediū cooperiēdi peccata vr̄a ne illa die appareāt in ꝯfuſi KK ſionis Feria. vi. poſt aſce Sermo onē vr̄aꝫ cooꝑiatis vos velo pnīe q̄. iiij pecias hꝫ ſiue qͣtuor fruſta vel angulos. ſcꝫ contricōeꝫ ꝯfeſſionē ⁊cͣ. De hͦ aucto ritas dauid Btī quoꝝ remiſſe ſūt iniqͥta tes ⁊ quoꝝ tecta ſūt pct̄a.ſ. pallio p̄nīe. beati ſup̄ erūt in illa die. Iſta remiſſio ſit in ꝯfeſſione dicēte xp̄o. Quoꝝ remiſeri tis pctā remittunt eis. ⁊ qͦꝝ retinueritꝭ retenta ſūt. Ioh̓. ij. Scd̓a ꝯdicō ſiue circuūſtācia fuit ꝯclamacō virtuoſa ſiue viceroſa. Dicat̉ ſil̓itudo de rege qͥ miſit primogenitū ſuuꝫ ad barbaria. qͣ capta cū magnis ꝑiculis ⁊ p̄lijs finaliter redijt ad patrē In occurſu fit cōclamacō tubarū et gentiū dicentiū viuat viuat Ita ꝓprie fuit de dn̄o Ih̓u xp̄o dei patris prīogeī to ⁊ vnigenito que miſit ad barbariā hu ius mūdi ſicut radius ſolis mittit̉ a ſole. vt obtineret genꝰ hūānuꝫ bellauit ꝯͣ deō nes ⁊ ꝯͣ infideles ⁊ pctōres ⁊ fuit gͣuit̉ vulneratus. final̓r hodie victorioſus re dijt ad prēꝫ. Iō cogitate qͣlis clamacio facta fuit ſcꝫ angeloꝝ ⁊ ſcōꝝ. de hͦ dauid in pͣs. Oēs gentes. dic̄. Aſcedit deꝰ ī iu bilacōe ⁊ dn̄s in voce tube. Gregꝰ. Iu bilus eſt exultacō mētis q̄ non p̄t expͥmi nec taceri vꝫ. Sic veīet que admodū ⁊c̄ Nā in die iudicij qn̄ cuꝫ ꝟgine maria ⁊ oībꝰ ſanctis angel̓ ⁊ alijs ſcīs deſcendet ī aere. om̄s mortui ſubito reſurget diuina ꝟtute. Dicet eī xp̄s michaeli. Citent̉ ꝑ tes ad iudiciū ⁊ ſtatī tuba ſonabit. Non intelligatꝭ ꝙ illa tuba ſit alicꝰ mētalli vl̓ eris vl̓ argenti. ſꝫ d̓r ſil̓itudinarie qꝛ ſic̄ tu be hn̄t voces terribiles ⁊ mouent ſāgui neꝫ hoīm ⁊ equoꝝ ⁊ animatur. Ita tūc erit vna vox terribil̓ q̄ ad qͣtuor ꝑtes ter re clamabit dicens ẜm Iexo. Surgite mortui venite ad iudiciū. In primo pū cto omnes mortui a primo vſqꝫ ad vlti mū tam boni qͣꝫ mali reſurgentiin etate. xxx. annoꝝ ſiue mortui fueriūt ſenes l̓ iu uenes ſiue pueri in vtero matris mortui quelibet anima tā bona qͣꝫ mala aſſumet ſuū corpus ꝟtute diuina. De hoc aucto ritas Ipē deus in iuſſu ⁊ in voce archan geli ⁊ in tuba dei deſcendet de celo. pria ad Theſſa. iiij. Moraliter rogo vos ꝙ cogitetis ꝓ bono ſtatu vite veſtre. quo erit terribile audire illaꝫ vocē que in ce lo ⁊ in inferno audiet̉ ⁊ omnes terrebit qͥd erit de peccatore in illa die qualiter ti mebit. Scūs Iero. dicebat de ſe qͥ cogitabat de hijs. Siue comedaꝫ ſiue bibam ſiue quid aliud faciā ſemꝑ videtur ſona re in auribꝰ meis illa terribil̓ tuba. Sur gite mortui ⁊cͣ. O vos boni homines de quibꝰ cogitatis in taberna ſi ibi eſt bonū vinū ⁊ alter in coquina quid comedet ⁊ alter in bordello ſi eſt ibi aliqua pulchra putana ⁊ alter quō poterit deciꝑe alterū etcͣ. Et ſic vadimus ad mortem inferni. ſine timore vt capre ad macellum. Qua liter daret bonum conputum theſaurari us regis qui quatuor vl quīqꝫ annis di ſpenſauit pecunias regis cui diceret rex. cras ſub pena mortis reddas mihi bonū conputum ⁊ iſte non haberet aliquid in ſcriptis. Sic de nobis qui miniſtrauimꝰ plus qͣꝫ thezaurarius regis Primo eniꝫ cogitacōnes cordis ex quo habuiſti vſū liberi aībitrij. De omnibꝰ oportet te red dere conputum deo. Item de ore. Item de omni verbo bono vel malo ſiue ocio ſo qꝛ verbum ocioſum dicitur quod non eſt bonum nec malum. de omnibꝰ opor ret te reddere conputum deo. Aucͣtas. Dico vobis quoniam de omni verbo o cioſo quod locuti ſunt homines reddent rōem deo in die iudicij. Math̓. xij. Iteꝫ de omnibꝰ que audiuiſtis. de omni paſſu quē feciſtis. de omni motu manuū ⁊ pe dū ⁊cͣ. de quolibet bolo panis. de quali bet tacia vini. Et de omnibꝰ bonis terre nis. diuicijs. hereditatibus ⁊c̄. De omni bus gracijs a deo datis. de omnibus ha bebimus reddere conputum deo. Et de omnibꝰ iſtis habetis aliqͥd in ſcriptꝭ hihil. Sabbato poſt aſcē ſionis Sermo Qualiter ergo debemꝰ timere quia illa die celū ⁊ terra tremebūt. Iō orat eccīa di. Libera me dn̄e de mortē eterna ī die illa tremenda qn̄ celi mouēdi ſunt ⁊ ter ra ⁊cͣ. Remediū ē ſi vultis eſſe ſine tīo re in illa die cuſtodiatis feſta exquo la boratis ſex diebꝰ. quieſcatis in ſeptīo die qꝛ ſic quieuit deꝰ. Iō dauid In memo ria eterna erit iuſtus ab auditione mala n̄ timebit pͣs Tercia cōditio ſiue circun ſtantia fuit cōgregatio copioſa.ſ. hoīm ⁊ mulieꝝ in monte oliueti p̄ſens fuit vir go ſcā maria cū alijs ſcīs mulieribꝰ apl̓i et alij diſcipuli. Dicit apl̓s pͥma ad Co rin. xv. ꝙ viſus ē pluſqͣꝫ qͥngentis fratri bus ſil̓ qͥ cōuenerat Actu. x. Nā in die iudicij oēs tam boni qͣꝫ mali cōgregabū tur in valle ioſaphat. Aucͣtas. In diebꝰ illis ⁊ in tꝑe illo cū cōuertero captiuita tem iuda ⁊ irl̓m cōgregabo oēs gentes ⁊ adducā eas in valle ioſaphat ⁊ ibi di ſceptabo cū eis Ioelis. iij. Goni āt erūt a dextris. mali aūt a ſiniſtris. Cū venit fi lius hoīs in maieſtate ſua. ⁊ om̄es angeli cū eo tunc ſedebit ſuꝑ ſedem maieſtatis ſue ⁊ cōgregabunt̉ ante eū om̄es gentes et ſeꝑabit eos abinuicem. ſicut paſtor ſe gregat oues ab edis ⁊ ſtatuet oues a dex tris ſuis edos aūt a ſiniſtris Mat. xxv. Moraliter iuxta dr̄am ouiū ⁊ edoꝝ di lata ſicut tibi placuerit. Si vis vide de iſta materia in ſermonibꝰ de aduentu do mini Quarta circūſtantia fuit allocu tio gl̓ioſa qꝛ dixit apl̓is. Accipietis vir tute ſuꝑueniētis ſpūſſancti in vos ⁊ eri tis mihi teſtes in irl̓m ⁊cͣ Actu. x. Eun tes in mūdū vniuerſū ⁊cͣ vl̓ illd̓ Mar. vltimo. Ecce ego vobiſcū ſū vſqꝫ ad cō ſumatōem ſeculi. dico ꝙ ſic veniet quia tunc multū gratioſe loq̄t bonis qui erūt a dextris. leta facie dicet eis vt mater fi lio. veni fili mi veni ⁊ dabo tibi fructus Sic xp̄s dicet. venite bn̄dicti pr̄is mei poſſidēte ꝑatū vobis regnū a cōſtitutō ne mundi Mathei. xxv. Ecce allocutio xp̄i gl̓ioſa Moralit̓ notaʳ aplauſuꝫ xp̄i ad bonos diuerſimode iuxta diuerſos ſtatꝰ hoīm d. O bn̄dicte veni tu qͥ ſer uaſti tuā religionē. Et ſic de alijs etiam boni eleuabūt ī altū ⁊cͣ in are cū ſāctis De hͦ apl̓s Hoc enī vobis dicimꝰ ī ver bo dn̄i qꝛ nos qͥ viuimꝰ qͥ reſidui ſumꝰ ī aduentu dn̄i. Et ſeqͥt̉ deinde Nos qͥ vi uimꝰ qͥ relinqͥmur ſil̓ rapiemur cū illis in nubibꝰ obuiā xp̄o in aera ⁊ ſic ſꝑ cū dn̄o erimꝰ pͥma ad Theſſa. iiij. Quīta cōdi tio fuit rep̄hendendo increpatō rigoroſa et increpādo pctā de hoc dicit euāgeliū Apparuit illis ih̓s ⁊ exꝓbrauit incredu litatē illoꝝ ⁊ duriciā cordis. qꝛ his qͥ vi derāt eū ſurrexiſſe a mortuis nō credide rāt Mar. vlt. Et tūc veīet ⁊ arguet du re ⁊ increꝑabit malos qͥ erūt a ſiniſtris eiꝰ di. Diſcedite a me maledicti in ig. ⁊cͣ Mathei. xxv. Sicut dicit homo mimo quē vult expellere de domo ſua. diſcedi te ⁊cͣ. Moralit̓ nota exprobratōeꝫ xp̄i ad malos diuerſimode iuxt a diuerſitatē pctōꝝ. ibi tūc erūt tres planctꝰ flebiles pͥmꝰ erit iudeoꝝ. ſcd̓s agarenoꝝ. tercius maloꝝ xp̄ianoꝝ de pͥmo zach̓. in ꝑſona xp̄i aſpiciet ī me que crucifixerūt ⁊c̄ ſecū do qꝛ agareni nō obedierūt xp̄o cū tn̄ di cat machomētꝰ ꝙ credere euāgelijs xp̄i O qͣlis plāctꝰ ⁊ dolor erit tūc inter eoſ De tercō dicet tūc xp̄s pctōribꝰ ⁊ maliſ xp̄ianis Diſcedite a me maledicti qͥ fui ſtis ſuꝑbi vani ⁊cͣ. Cū ego fuerim hūi lis ⁊ dedimꝰ vobis exemplū hūilitatis Idē d̓ auarꝭ luxurioſis iracudis ⁊ vindi catiuis ⁊c̄ pr̄ reſurget ꝯͣ filiū ⁊ ecōuerſo vxor ꝯͣ viꝝ ⁊ ecōuerſo ⁊ qͣꝫto amores fu erūt hic maiores. tātoplꝰ int̓ eos erunt dolores. fletꝰ ⁊ adinuice ꝑſecucōes Iō auiſemꝰ ⁊ bōa hora corrigamꝰ nos eigo Eſtote pati qꝛ qua hora non putatis ⁊cͣ Lu. xij. Sexta cōditō fuit retributio vir tuoſa. quia quando fuit in celo collocauit ſcōs pr̄es in ſuis cathedris ī ordībꝰ ange loꝝ Apl̓s aſcēdens xp̄us in altū. capti ſionis Sermo Sabbato poſt aſcē uam duxit captiuitatē. dedit̉ dona hoībꝰ ad Ephe. iiij. ſic veniet. pͥmo enī retribu et malis dicens. Inferne aꝑi os tuū et deglutire oēs iſtos impios. hoc facto ter ra redibit in pͥmo ſtatu in quo fuit in pͥn cipio mundi. Tunc xp̄s cū virgine ma tre aſcendent in celū p̄cedentibꝰ angelis et oēs beati ſequent. Et qn̄ intrabūt ce lū ſancti qui nōdum oculis corꝑeis vi derūt celū dicēt. O dn̄e tam pulchra res. et xp̄s. cogitate qꝛ ego cum patre ⁊ ſpūſancto certaui ⁊ p̄cio ſanguīs mei ca re emi ꝙ magnū qd̓ debet eſſe. O dn̄e non potamus cogitare et collocat inter omnes angelos ſiue inter ordines ange loꝝ in ſuis cathedris. Aucͣtas. Filiꝰ ho minis venturus ē in gloria pr̄is ſui cum angelis ⁊ tunc reddat vnicuiqꝫ ẜm oꝑa eiꝰ Math̓. xvi. Dum ergo tpus habe mus oꝑemur bonū ad oēs maxime aut ad domeſticos fidei. ergo ſic veniet que admodum ⁊cͣ. ¶ Sabbato de eodem Sermo. iij. N ciuitatē ſā ctificata ſil̓r requieuit Eccle. xxiij. Materia quam volo modo p̄dicare erit qͣliter aīa deuota. ad inſtar xp̄i aſcendit in celū ⁊ habebimus bonas doctrinas. Sed pͥmo ſalutet̉ vir go maria ⁊cͣ Uerbū thematꝭ ē ꝓprie ver bū virgīs marie. ſꝫ appriate ē verbū cuiꝰ libet aīe deuote euntꝭ ad ꝑadiſū ⁊ dicen tis. In ciuitate ſanctificata ſcꝫ in gloria ꝑad iſi Sil̓r ſcꝫ xp̄o aſcēdēti reqͥ eui Pro declaratōe huiꝰ verbi ⁊ introductione materie ſciēdū ꝙ gl̓ia ꝑadiſi d̓r ciuitas ⁊ ſcīficata. Rō qꝛ gl̓ia ꝑadiſi ē ordīata vt ciuitas irl̓m q̄ tribꝰ muris erat circūdata vt mitra pape vl̓ imꝑatoris q̄ hꝫ tres co ronas. in pͥma clauſura ⁊ laciori habit a bāt laboratores. In ſcd̓a in altiori habi tabant milites ⁊ ꝓphete. In tercia erat tē plū dn̄i ⁊ palaciū regis. ⁊ ī ea habitabāt ſeruitores dei. ſcꝫ leuite ⁊ ſacerdotes. Sic ī celo ſūt tres ierarchie qͣſi tres mu ri. In pͥma habitant qͥ in hoc md̓o vixe rūt ſimplicit̓ in ſeruicio dei. In ſcd̓a aūt magis ꝑfecti ⁊ virtuoſi. In tercia altiori habitāt illi qͥ in hoc md̓o tenuerūt vitā apl̓icā dimittentes diuitias ⁊ honores tꝑales ꝓpter deū. ⁊ fuerūt ardentes ī ca ritate dei ⁊ amore. Ecce rō qͣre gl̓ia ꝑa diſi d̓r ciuitas. cuiꝰ ꝑticipatio in idipſum in pͣs. Letatus ſum. Diceret aliqͥs. ſi ita ſunt collocati in ꝑadiſo ẜm ſuꝑius ⁊ in ferius an vident oēs deū. Dico ꝙ ſic iō dicit cuiꝰ ꝑticipatio in idip̄m. d̓r etiā ſā ctificata id ē in ſcītate cōfirmata In hoc mūdo nullꝰ ſanctoꝝ niſi xp̄s ⁊ ꝟgo ma ria fuerūt ſine pctō. Sed in ꝑadiſo ſunt ita cōfirmati. ꝙ nō pn̄t peccare iō omneſ ſunt ſancti. Aucͣtas. Oīs qͥ relictꝰ fue rit in ſyon ⁊ reſiduus ī irl̓m ſāctꝰ voca bit̉. Oīs qͥ ſcriptꝰ ē in vita in irl̓m Iſa. iiij. Nō oīs qͥ relictꝰ fuerit ī ſyon. Syon ẜcat vitā pn̄te in qͣ qͥ bn̄ vixerit de ſyon veīet ī irl̓m.ſ. ī viſionē pacꝭ ꝑadiſi. d̓ iſta ciuitate dicit thema ī ꝑſona aīe ſcē. In ci uitate ſcīficata ⁊cͣ. Nota. v. in aſcēſione xp̄i ad qͦꝝ ſil̓itudine aīa ſcā aſcedit in te quie ciuitatꝭ ſuꝑne q̄ qͥnqꝫ ſūt nccͣia vo leti aſcēdere ⁊ ex indo exite. Prīo qͥdē xp̄o affuerūt angeli celoꝝ. oēs aīe ſcōꝝ ꝑentes. apl̓i ⁊ diſcipuli ⁊ amici. De hoc legit figura Gen̄. xxxij. de iacob quō ſolꝰ receſſit de domo pr̄is ⁊ cū bacl̓o ī manu trāſiuit iordanē. ⁊ pꝰ ml̓tū tꝑis rediens cū magna multitudine dixit. In baculo meo trāſiui iordane iſtū ⁊ nūc cū duabꝰ turmis ⁊cͣ. Gen̄. xxxij. Figura fuit xp̄i. flumē lordanis ẜcat paſſionē ⁊ morteꝫ xp̄i. Ior. id ē riuus. dan. i. iudiciū. Ior danid eſt riuus iudicij. Ecce mors chri ſti ad quā ſtatim natus incepit fluere et ideo modo d̓r riuus ſcd̓o Regū. Ecor oēs morimur ⁊ qͣſi aque dilabimur ſuꝑ Sabbato poſt aſcē ſionis Sermo terram. Totū noſtrū viuere non eſt niſi mori. qꝛ cōmedendo bibendo. loquēdo dormiendo vel ſtando. continue vadi mus ad mortē. qͣſi aque dilabimur. Di citur aūt mors riuus iudicij. Rō qꝛ mo rimur dei iudicio. qꝛ ita diffinitū eſt dei iudicio ⁊ ſentenciatū a deo. vt nullꝰ in tret ꝑadiſum niſi pͥus tranſeat hoc flumē mortis. Intantū ꝙ nec xp̄us nec virgo maria btā fuerunt exempti. Iō Eccle. xli. Noli metuere iudiciū mortis ſcꝫ cogi tando ꝙ euades. qꝛ nullus euaſit. Iō de morte dicit xp̄s. In baculo meo.ſ. ctu cis tranſiui iordanē iſtū. ſcꝫ iudiciū mor tis. qꝛ nulla ſcā ꝑſona mortua eſt cū eo ſed ip̄e ſolus ⁊ pauꝑrimꝰ qꝛ nudus ⁊cͣ Nunc aūt in die aſcenſionis cū duabus turmis regredior ſcꝫ angeloꝝ ⁊ patruꝫ ſanctoꝝ. Sil̓r ī receſſu aīe ſce de hoc mu do qn̄ aſcendit in celū. habet duas ſocie tates d̓ celo Ecce qn̄ ꝑſona deuota q̄ fe cit magnā ⁊ condigna pnīam eſt in ex tremis. angelus bonus qͥ eſt cuſtos qͥ vi det omīa interiora ⁊ cognoſcit horam mortis. ſubito aſcendit in celum ⁊ totꝰ le tus vadit ad cathedrā xp̄i et virgīs ma rie dicens bona noua. licet xp̄s ſciat to tū. tn̄ ip̄e interrogat iuſtū ⁊ impium d. qͥd eſt. Rn̄dit angelꝰ dn̄e vna ꝑſona ꝑ vos mihi cōmiſſa tot anni ſūt. modo la borat in extremis. vixit bn̄ ⁊ ſcē. dicit ibi cora xp̄o oīa bona que fecit. qͣlis honor. Tūc xp̄s p̄cipit michaeli vt mittat. l. vl̓ centū milia angelos. vt aſſociēt aīam eiꝰ angeli vero ꝓpter amorē magnū quē ha bent ad nos offerunt ſe dicendo dn̄e. ec ce ego ſum hic mittatis me ⁊cͣ. Filij ve ro vel parentes ſeu amici qui ſunt iam in celo qui cognoſcunt angelū. vadunt ad xp̄m dicēdo. dn̄e vos p̄cepiſtis honora re parentes. Ideo pater vel mater mo do vel talis amicus nr̄ modo ē ad mor tem infirmꝰ. Iō de vr̄a licentia ibimꝰ ad aſſociandū eū. ⁊ placet xp̄o. ⁊ veniūt cū angelis. ⁊ licet nō videant̉ a nobis carne impediente. tn̄ tota camera ē plena eoꝝ pn̄tia ⁊ ſtatim aīa ſentit eoꝝ pn̄tiā ⁊ qn̄ eſt extra corpꝰ. ſtatim vidit angelos et aīas clarius qͣꝫ vos videtis me mō. ⁊ di cit ⁊ vnde mihi tantus honor ⁊ aſcendit cū eis in celū. Aucͣtas. Ecce quō cōputa ti ſunt inter filios dei ⁊ inter ſāctos ſors illoꝝ eſt Sap̄. v. Talis aīa p̄t bn̄ dice re in ciuitate ſanctificata ſil̓r. Nō dico eqͣ liter xp̄o aſcendenti reqͥeuit. Secꝰ de a nima impenitente q̄ non dolet de peccatꝭ nec cōfitet̉ nec reſtituit nec remittit inimi cis. ad tale non veniūt angeli boni ſꝫ de mones. Dicat̉ quō illemet dyabolꝰ qͥ fecit eam peccare qn̄ eſt in articulo. vadit ad luciferū. dicens talis religioſus cleri cus vel laycus quē ego inclinaui ad pec cata. mō eſt in articulo mortis iō habea mus ſocietate. Et luciper mittit copiam demonū. ⁊ aīa ſtatī ſentit eoꝝ pn̄tia ⁊ nollet exire ⁊ reuertitur intus. Sicut enī criminalis vel criminoſus nollet exire ca ptionem quando debet duci ad furcā ſed cogitur. Ita tunc de anima impenitente. Auctoritas. Uir qui errauit a via do ctrine in cetu gigantiū cōmorabit Pro uerbioꝝ. xxi. Nōt a a via doctrine. eundi ad paradiſum que eſt illa. penitentiaꝫ a gite appinquabit enī regnum celorum. Mathei quatro. Qui enī ab iſta via de clinauerit in fine in cetu gigantiū. id eſt demonū cōmorabitur. Ideo ꝓ tꝑe faci amus pnīam ſi euadere volumus tam grandia futura mala. Secūda conditio et ſimilitudo in xp̄i aſcenſione ⁊ anime ē cōclamatio. xp̄s nō cum ſilentio ſed cum laudibꝰ tubarum aſcendit ſicut rex quan do redijt victorioſus ad ſuū regnū a va ſallis ſuis fit et ſubditis conclamatio. Ita poteſtis cogitare de xp̄o quando vi ctorioſus de diabolo de mūdo ⁊ d̓ pctō ribꝰ. hodie ad ſuū regnū redibat Cogita te qͣlit̓ aer totꝰ erat plēꝰ choreis āgl̓oꝝ iō Sabbato pōſt aſce ſionis Sermo dauid in pͣs. Omnes gentes. dicit aſcē dit deꝰ in iubilatione. ⁊ dn̄s in voce tu be Grego. Iubilus eſt exultatō que nec expͥmi poteſt taceri valet. Sil̓r ē de aīa ſancta ⁊ deuota. non dico equalit̓ qn̄ a ſcendit in celū ſcitis qualiter aſcēdit quē admodū depingit̉ maria magdalena qn̄ eleuabat ab angelis in aere. Ita de anīa ſcā aliqͥ āgeli p̄cedūt aliqͥ comitat aliqͥ ſequūtur. Ide de filijs paruis qui veni unt aīam aſſociare de quibꝰ deberetis fa cere magnū feſtū ⁊ gaudiū qn̄ moriunt̉ et vos ploratis ꝙ nō deberetis facere. ⁊ ſcā aīa aſcendit letabunda. Et ſi place at ſibi talis honor tn̄ dicit. Nō nobis do mine nō nob̓ ſed noī tuo da gl̓iaꝫ. Ange li aūt cantāt vnā cantilenā hn̄tem tres verſus ẜm tres virtutes neceſſarias ad ſalutē ſiue ad ſaluationē. Prima virtꝰ eſt recedere a pctīs ⁊ ab oī occaſione pec candi. Iſta virtꝰ eſt pnīa ppter hanc can tant angeli pͥmā cantilenā dicētes. Fe lix dies. felix hora. felix tempꝰ ſelix mora in qua pctā dimiſiſti. Cogitate qͣꝫtum gaudiū eſt ip̄iꝰ aīe. Scd̓a virus neceſ ſaria eſt obediētia. modicū eſſet recede re a pctīs niſi homo ſeruaret bonū ꝓpo ſitum. ⁊ ſeruaret dei p̄cepta. verbi gr̄a vt religioſus ſeruet ſuā regulā ⁊ cerimo nias ⁊c̄ ꝓpter hanc cantāt ſcd̓am catile nā. Felix dies. felix hora ⁊c̄ in qͣ xp̄o ad heſiſti. Tercia virtus ꝑſeueratia in iſta cōplet̉ totū nr̄m ſtudiū ꝓpter hac can tant terciā cantilenā dicēdo. Felix dies felix ora ⁊cͣ in qua pnīam cōpleuiſti. Et ſic aīa aſcēdit. Factū ē aūt ut moreretur mendicus ⁊ portaret ab angelis. Nota angelis in plurali in ſinu abrahe Auc. xvi Secus ē de aīa peccatrice et īpenitente qͣ exeunte a corꝑe ſtatī demones ſūt ibi et faciūt ſicut venatores ad venationeꝫ poreoꝝ faciūt. qꝛ totū nemꝰ reſonat de illo ſtrepitu ſiue cōcrepatione cornuum tubaꝝ ⁊ latratuū canu. Aucͣtas. Infer nꝰ ſubtꝰ cōturbatꝰ ē in occurſum aduen tus tui ſuſcitabit tibi gigantes Iſa. xiij. Et loquebat̉ quidā hoī male vite. Illā turbationē poteſtis intelligere ad inſtar ville. ad qua ſubito venient agareni ſi ue inimici ad capiendū eā. qͣlis turbatio eſſet in villa. Iō auiſetis vos. Tercia ſi militudo vt dicit Augꝰ xp̄o aſcendēte fuit ꝙ maximū terrore incuſſit demoni bus mediā regionē inhabitātibꝰ Nota hic declarationē tubaꝝ ⁊cͣ. Sꝫ xp̄o a ſcendente fugerūt timore cōcuſſi. vt fugi unt qͥ morant̉ in nemore qn̄ ſentiūt re gem inde tranſire de hoc dicit dauid. Ex urgat deꝰ ſcꝫ aſcēdendo ⁊ diſſipent̉ ini mici eiꝰ ut fugiāt qͥ oderūt a facie eius ps. lxvij. Augꝰ Aſcendente xp̄o pauct om̄e celū mirant aſtra. plaudūt agmina tuba ſonat ⁊cͣ. Sil̓r de aīa ſcā. poſtqͣꝫ enī xp̄s aſcendit demones redierūt ad ſuuꝫ locū dicēdo xp̄o nō potuimꝰ cōtradicere ne tranſiretis ſed decetero videbimus qͥs tranſibit. Sed cū aīa ſcā cū ſocietate angeloꝝ aſcendit. ſil̓r demones fugiunt Cōtemplate h̓ qn̄ aīa videt demones fu gientes ⁊ cognoſcat illos qͥ eā tempta uerūt dicit cuilibet noīando eū. o tu tra ditor leuiathantu temptaſti me de ſuꝑ bia. o ꝓditor niſi dn̄s iuuiſſet me fuiſſeꝫ damnatus. ⁊ ſic de alijs. Exquo ē iā ſe cura de gl̓ia ⁊ bn̄ aſſociata deridet eos. ip̄i vero fugiūt Aucͣtas. Turbabuntur gentes ſupple infernales ⁊ timebūt qui habitāt terminos a ſignis tuis exitꝰ ma tutinis ⁊ veſꝑe delectaberis ꝑs. lxiiij. Nota qͥ habitāt termīos ſcꝫ ī media re gione qꝛ om̄e medium ē terminꝰ extre moꝝ a ſignis ſuis ſcꝫ gr̄e ⁊ gl̓ie ⁊ virtu tū ip̄iꝰ aīe. Exitꝰ matutinis ⁊ veſpere d̓ finibꝰ huiꝰ vite qꝛ finis d̓r matutinis ⁊ veſꝑe diuerſis reſpectibꝰ dr̄ matutine. qꝛ tūc orit claritas gl̓ie anīe ſcē. Et d̓r ve ſpere qꝛ ē finis hꝰ vite. Totalit̓ ſecus de aīa iniqua ⁊ impenitēte ē qn̄ deſcendit ſionis Sabbato poſt aſcē Sermo ad infernū demones deridāt eā d. mō mo ribaldi qꝛ aqua baptiſmi ꝑdita fuit ī vobis et etiā criſma. ⁊ ſanguis redem ptoris ⁊ ſacramēta. de hoc aucͣtas. Si p̄ ſtes aīe tue cōcupiſcētias eiꝰ faciet te in gaudiū inimicis eiꝰ Ectl̓. xiiij. Nota in gaudiū ſcꝫ falſū ⁊ malicioſū queadmo dū gauderet ille qͥ ſuſpendit ſi pͥmo vi deret ſuſpendere inimicos ſuos. Quar ta cōditio fuit xp̄o aſcēdente qn̄ enī fuit ad portas ꝑadiſi q̄ erant clauſe ex pecca to ade. tūc oēs turbati ſūt qn̄ angeli qui p̄cedebat clamauerūt diceres. attollite portas pͥncipes vr̄as ⁊ eleuamī porte ē ternales ſcꝫ ex longa duratōne ⁊ introi bit rex gl̓ie p̄s. xxiij. Et lꝫ iā ſcirent quis erat tn̄ ex admiratione rn̄derūt. Quis ē iſte rex gl̓ie ⁊cͣ Tūc xp̄s intrauit cū ſcīs aīabꝰ. Iō beatꝰ ſtēphanꝰ qͥ poſt xp̄i aſce ſione fuit paſſꝰ clamauit di. Ecce video celos aꝑtos ⁊ ih̓m ſtantē a dextris dei poſtqͣꝫ xp̄s celū intrauit porte celi clauſe ſunt. ſed n̄ ita fortit̉ vt pͥus. aucͣtas. Cū intrauerit pr̄familias ⁊ clauſerit oſtium incipiēt foris ſtare ⁊ pulſare oſtiū Luc. xiij. Sic qn̄ aīa ſcā aſcendit ſil̓r porte ſta tim aperiunt̉ ⁊ dr̄ ſibi a xp̄o. Euge ſerue bone ⁊ fidelis qꝛ in pauco fuiſti fidelis ſupra multate cōſtituā intra ī gaudiū do mini tui Math̓. xxv. Nota in pauca fui ſti fidelis qꝛ bona q̄ facimꝰ in hoc md̓o ſunt pauca reſpectu gl̓e q̄ dat̉ bonis. Fi delis d̓r qꝛ ī bonis q̄ fecit noluit honore ꝓpriū ſꝫ honorē dei qꝛ bona oꝑa facta iu ſta ⁊ recta intentōe faciūt hoīem fidelem Secꝰ de aīa peccatis infecta qn̄ veīt ad portas inferni ⁊ videt illa horribilia tor mēta tūc aꝑit̉ gula inferni ⁊ aīa clamat O miſera. dicūt demones adinuicē ha beatis vob̓ iſtū pctōrē qꝛ vitā vr̄a me ret iſta. De hͦ aucͣtas Dilatauit infernꝰ aīam ſuā ⁊ aꝑuit os ſuū abqꝫ vllo ter mino Iſa. v. Quīta cōditio xp̄o aſcen denti fuit ſollēnit̉ feſtiuatꝰ. qͣlit̓ aūt fuit receptꝰ a deo pr̄e ⁊ ſpūſcō nō p̄t līguis declarati. ſꝫ deuote ꝑſone ꝑ intellectum poſſunt hoc cōtemplari. qͣlit̓ fuit receptꝰ a deo pr̄e hoc fuit relatū danieli qͥ dixit Ecte cū nubibꝰ celi filius hoīs veniebat et vſqꝫ ad antiquū dieꝝ ꝑuenit ⁊ in cō ſpectu eiꝰ obtulerūt ei ⁊ dedit ei ptāte et honorē ⁊ regnū Dan̄. vij. Nota Ec ce cū nubibꝰ celi filiꝰ hoīs veniebat. ſ ẜꝫ hūanitatem qꝛ inqͣꝫtū deꝰ ſꝑ erat in ce lo et in terra ut radius ſolis. qꝛ lꝫ veni at in hūc mundū ad illuminādū calefa ciendū ⁊ fructificandū tn̄ nō recedit. ita de xp̄o ẜm diuinitate. Sed d̓r aſcendere ẜm hūanitate ⁊ qn̄ fuit corā deo ado rādo eū inqͣꝫtū deꝰ. eqͣlis ē deo pr̄i ma nifeſtaui nomē tuū hoībꝰ qͦs dediſti mi hi opus conſūmaui Ioh̓. xvij. Rn̄dit ſibi pater. Tu es filius meꝰ dilectꝰ in qͦ mihi bene cōplacui Luc. iij. Itē ſpiritui ſancto eū adorando dixit inqͣꝫtū homo. Spus dn̄i ſuꝑ me. qꝛ inqͣꝫtū deꝰ eqͣlis eſt ꝓpter ꝙ vnxit me euāgelizare paupe ribꝰ miſit me ⁊cͣ Luc. quarto. Reſpon dit ſpūſſanctꝰ ſpecioſꝰ forma p̄ filijs ho minū. diffuſſa ē gratia in labijs tuis ps. lxxxiiij. Tūc a patre ⁊ ſpirituſancto fuit collocatus ad dexteram in cathedra glo rie ſuper omnes creaturas. Deinde ve nerunt ſancti angeli ut vaſalli facientes reuerentiam regi adorando chriſtum di cendo. Benedictio ⁊ claritas ⁊ ſapien tia ⁊ gratiarumactio honor ⁊ virtus et fortititudo deo noſtro in ſecula ſeculo rum amen Apocalipſis ſeptimo. Qui reſpondēs ait. Uos eſtis admīſtratores ſpiritus in miniſteriū miſſi propter eos qui hereditatem capiunt ſalutis ad He breos pͥmo. Deinde omnes anime ſan ctorum que cum eo aſcenderunt vt A de ⁊ omnium patriarcharum ⁊ prophe tarum ⁊cͣ adorantes chriſtum dixerunt dignus es domine accipere librum et a perire ſīguacula eius quoniam occiſus Iſcen. Sermo i Domīca infra octa es ⁊ redemiſti nos in ſanguine tuo A pocal̓. v. Rn̄dit xp̄s dicēs vos eſtis ge nus electū regale ſacerdotiū gens ſācta ppl̓us acquiſitionis vt virtutes eius an nunctietis qͥ de tenebris vos vocauit in admirabile lumē ſuū pͥma Pet. ij. Ec ce hic vnū modicuꝫ de receptōne facta xp̄o aſcēdente. Sil̓r aīe ſancte non dico equalit̓ qn̄ enī aīa ſcā intrat celū empire um tranſit ꝑ ordines angeloꝝ angeli ⁊ ſancti qui ſtant in illis pallacijs corꝑali bus nō de materia terreſtri ſed celeſti re ſpicientes ꝑ feneſtras ſuas om̄es ſalutā tes aīam intrantē dicēs. O benedicta a nima. benedicta dies in qua pnīam feci ſti reſtituiſti remiſiſti. Aīa rn̄dit. Non nobis dn̄e nō nobis ſed noī tuo da glo riam ⁊ ſic ꝑducit̉ vſqꝫ ad xp̄i cathedrā vbi adorat xp̄m regratiādo ſibi qꝛ ip̄aꝫ ꝑduxit ad debitum fine ⁊ ibi coronat̉ a xp̄o quēadmodū depingit̉ virgo maria qn̄ coronat̉ a xp̄o iuxta illud. Ueni ele cta mea veni coronaberis. Aucͣtas. Iu ſti imꝑpetuū viuent ⁊ apud dn̄m ē mer ces eoꝝ accipiūt regnū decoris ⁊ dya dema ſpei de manu dn̄i Sap̄. v. O qua le feſtū fit tunc in celo ⁊ tripudia ab an gelis dei Aucͣtas Dico vobis ꝙ gaudiū eſt in celo ſuꝑ vno peccatore pnīam agē te Luc. v. Quātomagis ſuꝑ vno pecca tore pnīam cōplente. Secus de aīa dā nata impenitente aliud feſtū fit ſibi in in ferno ut dn̄s cuſtodiat nos ab iſto feſto de quo Iſa. Omnes pͥncipes ſurrexer̄t de ſolijs ſuis om̄es pͥncipes nationū. ¶ Dn̄ica infra octauas Aſcenſionis ſer. jͣ. Lle teſtīonio ꝑhibebit de me. Uerbū iſtd̓ habet̉ textualiter Ioh̓. xv. et officiat̉ in euangelio hodierno ſermo noſter erit de ſancto euangelio pn̄tis dominice ſingulariter de verbo ꝓpoſito ꝓ themate ⁊ habemus multas bonas do ctrinas ad pctōꝝ correctionē ⁊ vite in ſtructionē. Sed pͥmo ſalutet̉ virgo ma ria. Pro declaratione huiꝰ verbi ⁊ ꝓſe cutione totius materie nr̄i ſermonis. ſci endū. ꝙ deꝰ dans doctrinā ⁊ regulā et legem oībus iudicibus mundi quō ſe de beant regere ad puniendū ⁊ corrigēdū pctā dixit nō ſtabit teſtis vnꝰ cōtra ali quē qͥcqͣꝫ illud peccati vel facinoris fuit Sed in ore duoꝝ ⁊ triū teſtiū ſtabit oē verbū Deutro. xix. Rō huiꝰ legis ē. qͥa qn̄ vna ſola ꝑſona teſtat̉ cōtra aliam et alia negat equales ſūt. Iudex non plus rōnē cōdemnandi qͣꝫ ſoluendi. Sed qn̄ ſunt duo teſtes cōtra vnū tūc vnꝰ ē cō uictus ſi ſint tres teſtes meliꝰ iam iudex p̄t eū cōdemnare. Ideo dicit in ore duo rū aut triū teſtiū ⁊cͣ. Ecce legē quā de dit ⁊ ſicut dedit illis alijs iudicibꝰ. Ita etiā ip̄e vult eam ſeruare. Nam an̄qͣꝫ a nima intret ꝑadiſum ſi ſit bona vel infer nū ſi ſit mala. vel purgatoriū. pͥmo ve nit ad iudicū xp̄i ⁊ ibi iudicat̉. Aucͣtas. Statutū ē hoībꝰ ſemel mori poſt hoc iu diciū ad Hebre. ix. In pͥmo enī iudicio xp̄s ꝓcedit ꝑ legē datā alijs iudicibus ſcꝫ cū duobꝰ aut tribꝰ teſtibꝰ cōtra reum et ẜm ꝙ teſtes ſūt ꝓ vel cōtra aīam ip̄a iudicat. Primꝰ teſtis ē cōſcīa ꝓpria hu manalis. Secundꝰ bonꝰ angelus cele ſtialis. Tercius eſt ih̓us iudex vniuerſa lis. de quolibet iſtoꝝ dicit thema ille ſcꝫ pͥmus vel ſecundꝰ vel tercius teſtis. te ſtimonio ꝑhibebit de me pro vel cōtra Dico pͥmo ꝙ ꝓpria cōſcīa hūana ē te ſtis qꝛ cōſcīa hoīs eſt liber in quo ſcribū tur oīa bona vel mala q̄ homo facit. qn̄ homo facit aliqd̓ bonū opus. illud opꝰ tranſit ſed remanet ſcriptū in libro cōſcīe verbi gr̄a Credo ꝙ quilibet nr̄m hodie orauit poſtqͣꝫ fuit indutus genibꝰ flexis. etcͣ illud opus iam tranſiuit tn̄ remanet aſcēſioīs Sermo Domica infra octa ſcriptū in libro ꝯſcīe ad teſtificandū in iu dico. Idē ſi hodie feciſtis elemoſinaꝫ ſi deuote ⁊ cū ſilencō audiuiſtis miſſaꝫ. I dem ſi ſalutaſtis aliū bono corde ⁊ ſic de alijs. Iſta oꝑa trāſeunt ſꝫ remanet ſcrip ta in libro conſcīe. Aucͣtas. Cū gentes q̄ legeꝫ nō habent natural̓r ea q̄ legꝭ ſūt faciūt. hmōi legeꝫ non habentes ipſi ſibi ſunt lex. q̄ oſtendūt opꝰ legis ſcriptū in cordibꝰ ſuis. ad Ro. ij. Ideꝫ de mal̓ oꝑi bus dicas. Dixiſti hodie aliqd̓ mendaci um. illud iā trāſiuit ſꝫ remanet ſcriptū in libro ꝯſcīe ad teſtificandū cōtra te in iudi cō. Idē ſi iuraſti deū ⁊ vituꝑaſti aliquē vel locutus fuiſti in miſſa. ſi es religioſꝰ qui ſilere in mēſa debes. vel reſpexiſti mu lieres diſcurrēdo ꝑ villā vel ciuitatē vel in eccīa Aucͣtas. Imꝑfectū meū vide rūt oculi tui ⁊ in libro tuo oēs ſup̄ defec tus ſcribent̉. pͣs. c. xxxviij. Nota imꝑ fectū meū ⁊cͣ. quaſi diceret dn̄e qn̄ ego peccabā credebā facere pctā ſecrete. ab ſcōdēdo me a getibꝰ. ſꝫ tu dn̄e vidiſti ⁊cͣ Et in libro tuo ⁊cͣ. conſcīa enī hoīs dici tur liber dei. Rō qꝛ ipē fecit illū librū. et creauit ⁊ ſcribit. ⁊ legit. ⁊ nullus alius. Cognoſcere enī cogitacōes cordiū ſiue intellectuū vt ſūt in intellcū ſolius dei ē de qͦ vide ſcm̄ Tho. prīa ꝑte. q. lvij. arti. v. Mō iſte lib̓ eſt clauſus qꝛ nullus p̄t legere niſi deus ⁊ ego in mea tu ī tua con ſciencia ⁊ ille in ſua ⁊cͣ. Sꝫ in iudicio qn̄ aīa veniet timēs ⁊ tremes dicit xp̄s. vi deamus librū. tūc ꝯſcīa aperiei ⁊ dabit teſtimoniū Si aīa receſſit a corꝑe in gra cia. mala ⁊ pctā non apparebūt in ꝯfuſio nē. ymmo ī bonū teſtimoniuꝫ aīe in gl̓a. Un̄ apl̓s. gloria noſtra hec eſt teſtīoniū conſcīe noſtre. ij. ad Coꝝ. i. Sꝫ ſi vixit in mala vita in peccatis ⁊ finalit̓ moritur inpenitēs tunc nullū bonū apparebit ſcpͥ tu in libro ꝯſcīe qꝛ qͣꝫdiu ſumꝰ ī peccato oꝑa bona nō ſunt meritoria. Iō nō appa rebūt niſi mala oꝑa ſcripta in carta illa. Iō apl̓us. Teſtimoniū reddēte illis cō ſcīa ipſoꝝ ⁊ inter ſe inuicē cogitacōnum accuſantiū in die cū iudicabit deus occul ta hoīm. ad Ro. ij. Do vobis hoc reme diū ⁊ bonū conſiliū qd̓ ſi vultis tenere. et mihi credere tūc teſtimoniū conſcien cie veſtre erit ꝓ vob̓ ⁊ non contra vos. licet feceritis multa mala ⁊ pctā. Iſtud remediū capiatis ꝑ ſil̓itudineꝫ hāc In qͣ dam loco erit homo quidā male vite la tro. homicida. ⁊ faciebat ml̓ta mala ſꝫ ſe crete timore iuſticie. Sed qͣꝫtuncūqꝫ ig nis fiat ſecrete ⁊ ī abſcondito fumꝰ exiet Inde rex ſciēs mala illius hoīs ꝯmiſit iu dici illius loci vt faceret ꝓceſſuꝫ ꝯͣ illum hoīeꝫ taliter ꝙ ille homo nihil ſciret. quo facto ꝓceſſu clauſo ⁊ ſignato ſciēs iudex ꝙ iſte homo cōtra quē fecit ꝓceſſuꝫ eēt iturus ad regeꝫ dixit ſibi ꝙ portaret regi vnū libruꝫ qui acceptauit librū ⁊ erat ꝓ ceſſus ꝯͣ eum factus. qn̄ auteꝫ latro fuit in via cogitauit ⁊ timuit an iſta ſcriptura eſſet cōtra eum. qꝛ Conſcius ipē ſibi de ſe putat omīa dici Dicēs infra ſe qͥd ſcio quid porto Iſte liber ꝓceſſus videt̉ qui aperuit dcm̄ ꝓceſſuꝫ ⁊ legit ibi. ⁊ inueīt clare omīa mala q̄ fecerat qui incepit fle re dicens. O miſer qͥd facia ſi ego porto hoc regi ſuſpenſus ſuꝫ. volebat ꝯburere ꝓceſſuꝫ ſꝫ timebat ꝑdere oīa bona ſua qͥ acceſſit ad quendam notariū amicuꝫ ſu um exponēs ei ſuam neceſſitatē ⁊ caſum ad queꝫ notarius dixit. Si decetero vul tis vos cauere ⁊ emēdare vitā veſtram ego iuuabo vos. Qui ꝓmiſit emendam Tūc notarius fidelis raſit de ꝓceſſu ſub tiliter vbi erat affirmatīa poſuit negati uā ⁊ vbi teſtes erant ꝯͣ eum poſuit ꝓ ip ſo ⁊ clauſit ꝓceſſuꝫ dicens. Modo va datis ad regem nec oportet vos timere. ymmo rex bene recipiet vos. Quādo au tem fuit cū rege aſſiſtentes qui erant cuꝫ rege dicebāt. Domine iſte eſt ille malus homo talis loci capiatur. ⁊ ſtatiꝫ rex mā LL Domica infra octa aſcēſioīs Sermo dauit vt ſtatim caperet̉ ⁊ ſuſpenderetur. Sꝫ ipē homo pn̄tauit ꝓceſſuꝫ regi qͥ lec to ꝓceſſu rex oſculatus eſt eū ⁊ manda uit ſibi dare centū florenos. Rex iſte eſt ille de qͦ rex regū ⁊ dn̄s dn̄āntiuꝫ Apo. xix. ſꝫ malefactor eſt qͥlibet noſtꝝ Sumꝰ enī homīcide ⁊ latrones ⁊cͣ. Si tu dicis ego nunqͣꝫ occidi aliqueꝫ. ꝓbo ꝙ ſic. hoī cida occidit corpus. ſꝫ qui peccat morta liter occidit animā. quodes enī peccaſti mortaliter. tociēs occidiſti anima. aīa q̄ peccauerit ip̄a moriet̉ Ezech̓. xviij. Itē odiſti ꝓximū homicida es. Aucͣtas. oīs enī qui odit fratrē ſuuꝫ homīcida eſt. pri ma Ioh̓. iij. Item qͣciens inclinaſti vel ī duxiſti aliū ad peccandū mortaliter toci ens animā occidiſti. Itē ſumus fures qͦ cienſcūqꝫ furati ſumus deo honoreꝫ vel reuerenciā vel obedienciā ad ſua p̄cepta. tociēs fecimꝰ furtū. Item ꝓximo famā et eccleſie decimas. ſeruitoribꝰ ſolidatuꝫ et mercedem operū mortuis legata. fur tum ꝯmittimus om̄s. Aucͣtas. Quotqͦt venerūt fures ſunt ⁊ latrones Ioh̓. x. ca. Et ꝓceſſus eſt iam factus clauſus ⁊ ſig natus. Et quilibet portat ſuuꝫ ꝓceſſuꝫ ad regem xp̄m. Ergo quid fiendum. di co ꝙ ſicut fecit iſte latro. Primo aperiatur iſte ꝓceſſus legen do ea que ibi continentur. Scd̓o debemus flere ſicut iſte fleuit. Tercō debemus on̄dere ꝓceſſuꝫ ami co ſuo notario. Quarto fiat ꝙ notarius radat ſubtili ter ⁊cͣ. Primo liber conſciencie aperi tur cogitando malā vitaꝫ quam tenuit. Si es religioſus cogita ſi ſeruaſti regulā et ceremonias. Si ſacerdos cogita qua liter officiū qualiter celebraſti. ſi cuꝫ pu ra deuocōe vel pro pecunia ſi vnqͣꝫ iuraſti vel mentitus fuiſti. ſi vixiſti caſte ⁊cͣ. I dem de vob̓ quilibet cogitet vitā quam tenuit. Iſto mō liber conſcīe aperit. Se cūdo plora ecce ꝯtricō di. O miſer quid erit de me ⁊cͣ. Tercō recurrereʳ debes ad amicū ⁊ dicere ſibi totū ⁊ oſtendere ſibi librū. Amicus iſte eſt cōfeſſor amicus pluſqͣꝫ pater vel mater ⁊ oſtendere ſibi li brū debes clare dicendo pctā. Pat̉ ego ſum magnus pctōr prīo feci hoc ⁊ hoc. ⁊ poſt ꝯfeſſione confeſſor dꝫ querere ꝓpo ſitū in corde veſtro decetero cauendi ⁊ e mendādi vitā veſtraꝫ ſi dicit ꝙ ſic tūc ꝯ feſſor radet ⁊ delet peccata de cōſciencia ſcꝫ cū ligua nullus gladius tm̄ ſcindit qͣꝫ tu ligua confeſſoris qn̄ eleuat manū et dicit Miſereatur tui omnipotens deus. et dimittat tibi oīa ⁊cͣ. Facta abſolucō ne oīa peccata ⁊ mala ſūt raſa de libro ꝯ ſcīe. Ita radit ſubtiliter ꝙ ſicut pͥus con ſcīa erat contra te. tūc teſtat̉ ꝓ te. Dein de dicet ꝯfeſſor. modo ſecure vadas ad regem. Uadit homo ſecurus pnīam im plens datā a confeſſore. ⁊ qn̄ anima ve nit corā xp̄o in iudicō ⁊ ꝓceſſus conſcīe aperitur om̄s teſtes ſunt ꝓ anima. Bene dictus erit qͥ conſiliū hoc ſeruauerit. hoc deus met dicit peccatori. Sume tibi li brū grandem ⁊ ſcribe in eo ſtilo hominis velociter ſpolia detrahe cito predare. Iſa viij. Nota ſume tibi nō alteri qꝛ nul lus alius poteſt ibi legere librū grandeꝫ Magnus liber eſt decret ales. maior de cretum. ⁊ maior biblia. Maior omnibꝰ hijs eſt conſcīa. Liber ſumitur cogitando peccata vt dixi. Scribitur ſtilo hominis. qꝛ exquo deus factus eſt homo dedit hoī bus poteſtatem remittendi peccata et nō ante. Additur velociter ⁊cͣ. Nullus di cat volo confiteri in quadrageſima ⁊cͣ. forte hodie vel cras morieris ⁊cͣ. ⁊ ſic pa tet prima pars ſermonis. Dico ſecun do ꝙ alius teſtis eſt angelus bonus cele ſtialis. Sciendum ꝙ quilibet homo vel mulier a natiuitate qͣꝫdiu viuit in hoc mu do habet vnum angelum bonum de celo ſummo ad ſui cuſtodiam a deo omnipo tenti deputatum. Unde Iero. Magna Dnica infra octa aſcēſionis. Sermo eſt dignitas aīarum vt vnaqueqꝫ aīa ab ortu ſue natiuitatis hꝫ angelū ad cuſto diā deputatū qꝛ aliter demones ſuffoca rēt nos ⁊ impedirent oīa oꝑa noſtra. I deo deus dat angeluꝫ ad cuſtodiā. Sic̄ dn̄s qui hꝫ oues dat eis cuſtodiā paſto ris. De hac cuſtodia dauid in pͣs. Ange lis ſuis deꝰ mādauit de te vt cuſtodiāt te in omībus vijs tuis. pͣs. xc. Iſte autē teſtis videt quitqͥd homo facit ⁊ dicit. I deo teſtificat̉ de viſu ⁊ auditu. Modo contēplate hic qͣꝫtuꝫ placꝫ angelo bono qn̄ homo facit bona oꝑa orōeꝫ deuotaꝫ ieiuniuꝫ ⁊cͣ. Tūc enim angelus eleuat o culos ad deuꝫ dicens. O dn̄e audiatis eum. iā videtis quō deuote orat ieiunat etcͣ. Sic de quolibet bono oꝑe ⁊ nō ſo lū iſte angelus gaudet ſꝫ oēs alij de celo Gaudiū eſt angelis dei ⁊cͣ. Luc. xv. per oppoſitum qn̄ facimus peccata vel aliqͣꝫ inhoneſtateꝫ dicit angelus o de iſto ꝓdi tore quid dicā. Cogita ſi corā aliqua de uota ꝑſona tu faceres inhoneſtatē qͥd di ceret. Ita angelus. Multi credūt ꝙ qn̄ volūt facere aliqd̓ furtū vel luxuriaꝫ ſe crete ꝙ nullus videat dicūt o nullus vi det me. O miſer aperi oculos mētis ⁊ vi de ibi angelū preſentē qui dicit. o de iſto ꝓditore quid ego dicā iudici. O de iſta meretrice ſiue putana quid dicā. Eciā de celo illi clamāt ꝯͣ illuꝫ peccatorē acſi mo do corā nobis veniret aliqua mulier me retrix nuda om̄s vos diceretꝭ. O illa vi lis meretrix foras ⁊cͣ. Mō cogitate qua liter ſcī angeli qui abhorrēt peccata qua liter indignant̉. Aucͣtas. Ecce videntes clamabūt foris. angeli pacis amare fle būt. Iſa. xxxiij. Nota ecce vidētes qꝛ ſunt nobiſcū hic angeli qui ſūt de celo qꝛ illi de inferno ſunt angeli guerre ⁊ diuiſi onis amare flebūt qͣꝫtuꝫ ad deteſtacōeꝫ pctōꝝ. Non intelligatis ꝙ ſit talis fletꝰ ſicut ⁊ noſter. qui venit ex triſticia vel de uocōe ſicut in deuotis ꝑſonis. Cogita qͣ le teſtīoniuꝫ faciet angelus in iudicō qn̄ enim aīa peccatrix īpenitens venit ad iu diciū ⁊ demones ea accuſant dicit xp̄us iuſtus iudex vult audire ꝑtes. videamꝰ quid dicitis vos angeli. Qui rn̄dent ſcꝫ demones. Dn̄e iſta anima fecit hoc ⁊ h̓. Iō faciatis iuſticiā. ꝓ vno peccato dam naſtis nos in ꝑpetuū ⁊ iſte fecit tot pec cata iō ⁊cͣ. Tunc xp̄us licet ſciat totū tn̄ ẜm formā iudicis q̄rit a teſtibꝰ. Interro gat angelū dei quid ē hͦ tu qͥd vidiſti qͥd dicꝭ. Et angelus qͣſi ꝯplangēdo ex amo re quē habet ad nos dicit. Dn̄e tot anni ſunt ꝙ mihi ꝯmiſiſtis iſtū veꝝ eſt quod dicūt demones dedit ſe ſuꝑbie. vanitati. et ſic de alijs pctīs qͣꝫtuncūqꝫ ego induce reꝫ eū ad celū noluit mihi credere. Tūc xp̄s auditis duobꝰ teſtibꝰ ſcꝫ conſcīa et angelo dat ſentenciā dicēs. Surge tol le qd̓ tuū eſt ⁊ vade. Tūc demones reci piūt animā. ⁊ ſic ducit ad infernuꝫ. Si autē homo fuit bene ꝯfeſſus ⁊ ꝓpoſuit ab ſtinere a peccatis ⁊ fecit condignā penitē ciam qn̄ venit ad iudiciū ⁊ demones euꝫ accuſant xp̄s dicit ad bonū angelū. qͥd tu dicis angele. Rn̄t angelus dicens ve eſt dn̄e ꝙ ipſa fecit hoc vt dicunt demo nes tn̄ recurrit ad medicinas ⁊ ad reme dia veſtra. Fuit enī bene ꝯfeſſus ⁊ cōtri tus ⁊ fecit penitenciā ⁊ communicauit. Iō videtur mihi ꝙ debet abſolui. Tunc xp̄us dat ſentencia ⁊ precipit angelo ⁊ mandat ſibi vt collocetur in paradiſo ī tali ſede vel cathedra. De hoc dicit ſcrip tura. Si fuerit ꝓ eo angelus loquēs v nus de milibꝰ vt annūciet hominis equi tatem id eſt penitenciā ⁊ bonam vitam. Miſerebitur eius et dicet Libera eū vt non deſcendat in corrupcōeꝫ. Iob. xxxiij Remediū gͦ ⁊ conſiliū bonū beati Ber nardi eſt dicentis. Noli pn̄te ſancto an gelo facere quod me pn̄te facere non au deres qͣꝫtumcunqꝫ eſſet temptatus quis ꝓpter verecundiā coraꝫ vna bona ꝑſona LL Dnīca infra octa aſcēſionis. Sermo nollet facere peccatum vel inhoneſtatem aliquā quare gͦ ex pn̄cia angeli nō times facere. O quale teſtīoniū angelus face ret ſi amore ſui homo nō peccaret oportu nitate habita vt placeret ei. Dico gͦ ꝙ a lius teſtis eſt Ih̓s iudex vniuerſalis Diceret aliqͥs quō eſt poſſibile ꝙ xp̄s ſil̓ ſit iudex ⁊ teſtis. Si eſt iudex quo eſt te ſtis ⁊ ecōuerſo. Dico ꝙ ꝓprium eſt xp̄o eſſe ſil̓ iudicē ⁊ teſteꝫ. Nec rex nec papa p̄t eſſe ſil̓ iudex ⁊ teſtis. ſꝫ xp̄s ideo dicit Ego ſum iudex ⁊ teſtis. dicit dn̄s Iere mīe. ij. Si alij teſtes nō eſſēt iſte ſuffice ret. Iō dicit accedā ad vos in iudicō. ⁊ ero teſtis velox maleficis ⁊ adulterꝭ ⁊ ꝑ iuris ⁊ qui calumniatur mercedē merce narij ⁊ humiliant pupillos ⁊ viduas ⁊ opprimūt peregrinos nec timuerunt me. dicit dn̄s exercituū. Mala. iij. Nota ſeptē peccata in dicta aucͣte. De quibus erit teſtīoniuꝫ xp̄i cōtra hoīes in iudicio Primū peccatū eſt maleficiū. om̄s qui faciūt mala oꝑa dicūtur malefici. ſꝫ ſimpl̓r qͥ damnificāt ꝓximuꝫ tollēdo eꝰ bona vel furando de vineis ortis ſeu cā pis. Quidā dicūt ꝙ reciꝑe fructus non eſt peccatū. error eſt qꝛ ex furto fructus. humanū genus fuit exul a paradiſo terre ſtri. ⁊ xp̄s ꝓ eo paſſus eſt. tales non hn̄t remediū niſi ꝙ ſatiſfaciāt ſi volunt intra re paradiſū vel petere veniā debet Sę cundo ero teſtis velox adulteris. Dicat quid eſt adulteriū qn̄ eſt publicū niſi cor rigat̉ ira dei eſt ſuꝑ coītateꝫ. Tercō ⁊ ꝑiuris. Dicat̉ quō ꝓ toto mundo ſalua do homo nō deberet iurare falſuꝫ iuramē tū. Quarto qui calūniantur mercedeꝫ mercenarij. Iſte mercenarius eſt xp̄s qͥ xxxiij. annis laborauit in vinea xp̄ianitatꝭ Solariū quod vult eſt de ſeptē diebus ebdomade.ſ. ꝙ vult vnā.ſ. dn̄īcaꝫ. qͥ ve ro non ſeruat dnīcaꝫ calumniat mercēde etcͣ. Quinto erit teſtis velox hijs qͥ hu miliāt viduas ⁊ pupillos. Uidua ē mu lier que hꝫ virū ſuum ī alio mūdo. Ita anime nr̄e ſunt vidue que hn̄t ſponſū ſu um in alio mūdo. Pupilli ſūt corꝑa. hu miliantur iſti pupilli qn̄ inebriātur homi nes in tabernis ⁊c̄. Dicat̉ conͣ iſtud vici um. Sexto ⁊ opprimūt peregrinos. qͥ libet noſtrū eſt peregrinus qͣꝫdiu viuimꝰ in hoc mūdo. Iō dauid, aduena ⁊ pere grinus ego ſuꝫ. opprimit peregrinꝰ in lu do taxilloꝝ ⁊c̄. Septīo nec timerūt me. p̄cepta dn̄oꝝ temporaliū timent. ſꝫ non dei. Remediuꝫ gͦ eſt in omībꝰ q̄ fa cimus habere reſpectu ⁊ timore ad deū. vt Iob qͥ dicebat. Ecce in celo eſt teſtis meus ⁊ cōſcius meꝰ in excelſis. Subdit ad deū ſtillat oculus meus ſicut oculus mulieris ad virum eam reſpiciēteꝫ ꝑ fe neſtrā Ideo nō ſuſtinet tactus philocap ti ⁊cͣ. Deo gracias. ¶ De eadē dn̄īca Sermo alius. Cle teſtimoni um ꝑhibebit de me. Ioh̓. xv Pro huius verbi declaracō ne ⁊ materie p̄dicande introductōe Sci endum ꝙ ſingularis excellencia ⁊ priuile gium eſt de xp̄o dn̄o ſuꝑ alios dominos omnes. qꝛ ip̄e ſimul eſt iudex ⁊ teſtis qd̓ non eſt de aliquo iudice in aliqͣ bono iu dicō. Rō qꝛ teſtificari nihil aliud eſt qͣꝫ iudicem de veritate informare: Hodo aliud eſt informare ſe ⁊ aliud informari Iudex eniꝫ p̄t informari ſcꝫ ab alio ſꝫ īpē met nō poteſt ſe informare Iō nō poteſt eſſe iudex ⁊ teſtis ſil̓. ſꝫ in xp̄o iſta rō non habet locū. qꝛ ipē non indiget informacō ne alterius. Iō ipſe informat omnes ali os de veritate. Plus ſcit ip̄ē de negocijs meis ⁊ tuis qͣꝫ nos. Aucͣtas. Omnia eī nuda ⁊ aꝑta ſunt oculis eius. Ad heb̓. iiij. Iō neceſſario ip̄e iudex habet eſſe te ſtis. Scd̓a racō qꝛ iudicare eſt inter par tes ſentencialiter diffinire. In omī eniꝫ Domīca infra octa aſcēſioīs Sermo iudicō ſunt reus. accuſans ⁊ teſtis qͥ ſem ꝑ eſt alicuius ꝑtis ⁊ cū iudex non poſſet eſſe ſiml̓ iudex ⁊ pars. Igit̉ nullus iudex p̄t eſſe ſimul iudex ⁊ teſtis. Sed in xp̄o iſta racō non habet locū qꝛ ī omni bono oꝑe ipē eſt ꝑs. Rō qꝛ bona oꝑa maxīe fiuūt ꝓpter deū. Si vero oꝑa mala ibi n̄ eſt pars qꝛ fiunt cōtra eum. Iō dicebat ipē qui nō eſt mecū aduerſuꝫ me ē. Luc̄. xi. Crgo neceſſario ē ꝑs Pꝫ gͦ priuilegi um ⁊ excellencia xp̄i qꝛ ſil̓ eſt iudex ⁊ te ſtis De hoc aucͣtas clara. Ego ſū iudex et teſtis dicit dn̄s Iere. xxix. Ex iſta rōe ꝓpoſui thema. ⁊ quilibet vr̄m poteſt vera citer dicere ille ſcꝫ Ih̓s xp̄us dn̄s ⁊ iu dex teſtimoniū ꝑhibebit de me. ptꝫ theā. Et ego ſum mō in materia quā volo ꝑ tractare moraliter. Mō videamꝰ quo xp̄us eſt teſtis ⁊ iudex in iudicō ⁊ conͣ q̄ peccata. De hoc inueni aucͣteꝫ que dicit ctare de quibꝰ pctīs perhibebit in iudicio teſtimoniū accedā ad vos ī iudicō ⁊ ero reſtis velox maleficis. ⁊ adulteris. ⁊ ꝑiu ris. ⁊ qui calūniantur mercedeꝫ mercena rij ⁊ humiliāt viduas ⁊ pupillos ⁊ op primūt peregrinū nec timuerūt me dicit dn̄s exercituū. Mal̓. iij. Hic noīat ſep te condicōes peccatoꝝ que ſi vitent̉ ha bebitꝭ in iudico iudice̓ ⁊ teſtē xp̄m ꝓ vo bis alias erit cōtra vos. ⁊ poteritis dice re thema Ille teſtīoniuꝫ ꝑhibebit de me Prīo dicit accedā ad vos in iudicō tan qͣꝫ iudex ⁊ ero teſtis velox maleficis. qui libet peccator faciēs mala opera p̄t dici maleficus general̓r. Sed ꝓprio ⁊ ſtricto mō malefici ſūt qui nō ſoluꝫ nocet ſibijp ſis ſꝫ toti coītati. ſicut ſunt diuini. ſortile gi. ꝯiuratores ⁊ pocionatores ſiue intox icatores qui ſi ſuſtinent̉ in aliqͦ loco tota illa patria deſtruet̉. exquo eſt notorium. qꝛ ꝓceſſionaliter gētes recurrūt ad eos et ſi ſuſtinetur ira dei eſt ſuꝑ illam ciuita teꝫ ſiue cōmunitatē. Secus de ſecretis quos deus ſecrete damnabit ⁊ terra erit ſine periculo exquo peccatū eſt ſecretum non cadit in iudicō hominū ſꝫ in iudicō d̓i Dauid. Iudica illos. Iteꝫ da illis ẜm opera eoꝝ. dicūt id quod volūt ⁊ neſci unt qꝛ tenebroſi ſūt ſꝫ diffamant aliquē et oſtendūt ī ſpeculo vel in amphora ⁊cͣ figuras ⁊cͣ. ⁊ ſequitur diuiſio inter vos ꝓpter hoc non eſt petenda ſanitas ab eis Si tu haberes inimicū capitalem in hac villa recurreres ad eum in tuis neceſſita tibus clarum eſt ꝙ non. Ita eſt de diui nis qui cuꝫ dyabolo inimico capitali no ſtro habent ſua conſilia. Ad dn̄m Ih̓m xp̄m recurratis in veſtris neceſſitatibus. quia ipē poteſt dare ſanitatem filijs ⁊cͣ. Precepit deꝰ antiqͥtus dicēs. Uir ſiue mulier in quibus phitanicus ſiue diuina cōnis fuerit ſpūs morte moriatur. Do mine et qua morte an ſuſpenſionis deca pitacōnis vel conbuſtionis. Reſponſio ꝙ non ſed lapidibus obruent eos. ſang uis eorum ſit ſuꝑ eos. Leuiti. xx. Quia qui moritur ſuſpenſus vel decapitatꝰ ⁊cͣ niſi ab vno poteſt interfici. Sed qꝛ di uinus nocet toti populo. vult deus ꝙ a toto populo occidatur. Ecce quare dicit Accedam ad vos vſqꝫ maleficis. Se cundo dicit Accedam ad vos ⁊cͣ. Iſta clauſula debet addi cuilibet peccato. acce dam ad vos ⁊ ero teſtis velox adulterꝭ Qui in matrimonio ſunt actū matrimo nialem facere poſſunt ſine peccato ⁊ eciā qn̄qꝫ cum peccato ⁊ mortali ⁊ veniali et quādoqꝫ eciam cum merito. Sed quan do vir cognoſcit de aliqua alia muliere. l̓ econtra. hoc peccatum dicitur adulteriuꝫ Iſtud peccatum eſt multum abhomina bile maxime quādo eſt notorium qꝛ eci am nocet toti cōmunitati. Secus ſi ſit ſe cretum. Dicatur hyſtoria de corinthijs. quos Paulus conuerterat ad fidem et pꝰ aliqͦs dies ira d̓i fuit ſuꝑ eos. qꝛ habe bant ſiccitates mortalitates. hec dicitur ira dei qui neſcierūt cauſaꝫ quare ⁊ ſcrip LL.iij. ¶Hdic Dnīca infra octa aſceſionis. Sermo ſerunt apl̓o paulo corum neceſſitatem. Aplus autē ꝑ literam reſpondit eis di cens. Neſcitis qꝛ modicum fermentum totam maſſam corrunpit. et ſequitur. au ferte malū ex vobis ipſis. prīa ad Corī. v. Patet clare ꝙ ſuſtinere adulteriū no torium eſt deſtructō cōmunitatis. Ideo vos rectores qui portatis onus debetis ꝓuidere ⁊ facere ordinacōem ſtatim cū preconiſacōne publica ⁊ certis penis. ꝙ nulla putana ſiue meretrix notoria poſſꝫ eſſe niſi in bordello ſiue lupanari. ⁊ cor rigantur omnia iſta peccata. Primo de meretricibꝰ in hoſpicijs. lupanaria poſſūt ſuſtineri vt dicit Auguſtinus in libro de ordine ad vitandū maiora peccata. Sꝫ lupanaria ꝑticularia que ſunt in laqueū non ſunt ſuſtinenda. quia morbꝰ contagi oſus eſt. Quādo vxor veſtra vel filia vi det meretricem cū homine garrulare qͥd cogitabit cito erit putana. vel quādoqꝫ fieri poſſit putana. Ideo ad partem ī re medium malorum ⁊ non in laquem lu panaria erunt collocata ne vxorati ⁊ cle rici ⁊ religioſi venientes ad hoſpicium in cidant in laqueum. Cogitate quale pec catum eſt qꝛ xp̄us dedit vitam ſua ⁊ ſā guinem vt ſaluaret animas. Et vos po nitis ibi laqueum vt damnentur. Se cundo corrigatur peccatuꝫ clericoruꝫ de concubinis ⁊cͣ niſi hoc peccatum corriga tur dicit dominus. Accedaꝫ ad vos ⁊cͣ vſqꝫ adulteris. Tercō dicit accedam etcͣ. vſqꝫ ꝑiuris. De iſto peccato deus re putat ſe valde grauatuꝫ quādo notorie fit. Secus qn̄ ſecrete. quia tunc non eſt periculū cōmunitati. Sed quādo noto rie iurant renegāt ⁊ xp̄m deſpiciūt. dicen do verba cōtra xp̄m ⁊ virginem Mariā et ſanctos. creditis ꝙ deus ſurdus ſit ⁊ mutus ⁊ cecus. Mirum eſt ꝙ non mit tit plagas ad deſtruendū nos quia talia ſuſtinemus. Si de domino vel rege dice rentur mala ſtatim puniretur. Et de xp̄o ſine correctōne. Heu omnes poſſunt di cere. ymmo inter ſcutiferos aliqui ꝓuo cātur vt iurent. ⁊ blaſphement deum et virginem beatam Mariam ⁊ omnes ſā ctos ⁊ tunc rident. Et ex peccato iſto ve nerūt ſiccitates ſterilitates ⁊ mortalita tes ⁊ ira dei ſuꝑ terram ⁊ ſuꝑ habitato res terre. Sed diceret aliquis. quare ſuꝑ me quia ego nō iuro ⁊cͣ. Reſponſio licet non iuremus omnes quia tamen fu ſtinemus omnes habemus peccatum. qꝛ quādo aliquis iurat ⁊cͣ. omnes debemꝰ inſurgere contra eum. Oribaldus inter ficiatur ⁊cͣ. Acſi lupus intraret villam ad deuorandum pueros. nonne omnes clamarent ad lupum. ⁊ nullus curat de blaſphemia contra deum. ymmo ponūt in truſis quando eſt aliquis magnus iu rator ſcienter prouocant eum adiram. vt iuret vt ipſi poſſunt ridere de iuramē tis illius. Ideo deus de rectoribus conq̄ rendo qui hoc peccatum deberent corrige re dic̄. Dominatores populi mei inique agunt contra me dicit dominus ⁊ iugiter tota die nomen meum blaſphematur. ꝓp ter hoc ſciet populus nomen meum ī die illa quia ego qui loquor ſupple precipiē do Ecce aſſum ſic puniendo Iſay. lij. Quarto dicit accedam ad vos ⁊cͣ. vſqꝫ qui calumniantur mercedem mercenatij ſeruitoribus ⁊ ancillis. Et ſcutiferis qn̄ conpleto tempore ſeruicij petunt ſolari um domini calumniantur ⁊ faciunt pla citare ⁊cͣ. De iſto peccato multum gra uatur deus omp̄s intantum ꝙ prece pit per Thobiam dicens. Quicumqꝫ ti bi aliquid operatus fuerit ſtatim merce dem eius ei reſtitue ⁊ merces mercenari tui apud te omnino non remaneat. Tho bie quarto. Quinto dicit. Accedam ad vos ⁊cͣ. vſqꝫ hijs qui humiliant vi duas ⁊ pupillos. Iam quando multer vel vxor aliqua ꝑdit ſuum bonum virū remanet vidua ⁊ filij qn̄ ꝑdunt patreiu Infra octa aſcēſio Sermo alius remanent orphani. tunc omnes debe rent iuuare. Sed modo fit totū oppoſi tū. dicūt modo non hn̄t defenſionem ⁊ cū tali lr̄a qͣꝫ habeo potero hr̄e cāpū. vi neā domū ⁊cͣ ⁊ pater faceret ſibi de debi to ⁊ non curauit de lr̄a cōfidēs de ſua a micicia ⁊cͣ. Sed licet ꝑdiderūt viruꝫ ⁊ carnalē pr̄em. nō perdunt patrē nec de fenſore qꝛ deꝰ pater orphanoꝝ ⁊ ſi iu dex viduaꝝ defendit eos. qui dicit vide te ⁊ pupillo nō nocebitis ſi leſeritis eos vociferabūt ad me ⁊ ęgo audiā clamo rem eoꝝ ⁊ indignabit furor meꝰ ꝑcutiā qꝫ vos gladio ⁊ erunt vxores veſtre vi due ⁊ filij veſtri pupilli Exo. xxij. Iō ca ueatis ab iſto pctō. Iō dicit accedā ad vos ⁊cͣ Sexto dr̄ accedā ad vos vſ qꝫ hic. qͥ opprimūt peregrinū. peregrinꝰ dicit̉ viator qͥ portat modicū ꝓuiſionis Ita in hoc mūdo peregrini dicūt̉ paupe res. quoꝝ quilibet p̄t dicere aduena et ꝑegrinus ſum apud te. Cōtra illos qui pauꝑes iſtos opprimūt. deus erit iudex et teſtis maxime cōtra vſurarios. qui ni hil ſciūt facere niſi cū vſuris. ſi hn̄t mutu are pauꝑibꝰ ſtatī cū vſura mutuant. Si vendunt plꝰ qͣꝫ ē p̄ciū cōdignū recipiūt ꝓpter dilationē ſolutōis Si emūt minꝰ dant ꝓpter hoc qꝛ dāt pecuniā ꝓmptaꝫ Dicat̉ cōtra illos qui faciūt vſuram de pānis vendendo plꝰ. deinde illę qͥ emit ſtatim vendit pannū minꝰ. dicat ꝙ pec catū eſſet vendere qd̓ non ē ſuū. Ita tu vendis neceſſitatē alterius. Itē faciunt aliā crudelitatē cōtra pauꝑes. qꝛ emūt frumentū contra pauꝑes ⁊ abſcondunt ſperantes ip̄m vendere ad pondus argē ti. vultis cognoſcere qd̓ pctm̄ ē. dicit ſcri ptura. Qui abſcondit frumēta maledice tur in pupillis benedictio aūt ſuꝑ caput vendentiū Prouer. xi. Septimo āt accedā ⁊cͣ vſqꝫ his qͥ non timuerūt me dicit dn̄s. Modo audite defectū qͥ mō eſt in toto mūdo. qꝛ gentes hn̄t verecū diam ⁊ timorē. gentibꝰ ⁊ non timēt de um. ſeruant p̄cepta ⁊ ordinatōnes dn̄o rū tꝑaliū timore pene ſcꝫ quinqꝫ ſolido rū et non timent frangere precepta ⁊ or dinationes dei quas precepit ſeruare nō ſub pena quinqꝫ ſolidorum. ſed perden di omnia membra ⁊ corpus ⁊ animam in damnationem eternam. ⁊ tamen nul lus timet. Ideo dicit chriſtus. Nolite ti mere eos qui occidunt corpus. animaꝫ auteꝫ non poſſunt occidere. Sed potius timēte eum qui poteſt animā ⁊ corpus perdere in gehennam Math̓ x. ⁊cͣ M die ¶ Infra octa. Aſcēſionis Sermo aliuo. Sſumptus ē in celum ſedet a dextris dei Marci vltimo. Uerbum ꝓ poſitum ꝓ fundamento ſermonis decla rat excellentiam ⁊ altitudinem chriſti qͣ liter inqͣꝫtum homo fuit receptus ⁊ col locatus in celo dicens. Aſſumptus eſt in celum ſedet a dextxis dei. Iſtud ver bum habet magnā difficultatem ī fheo logia qualiter chriſtus dicitur ſedere ad dexteram dei inqͣꝫtum homo. Pro cuiꝰ declaratione ⁊ materie p̄dicande intro ductione ſciendū ꝙ in ſubſtantijs ſpiri tualibus non reperiuntur partes dextre vel ſiniſtre ꝓprie loquendo dicit enī ſan ctus Thomas ⁊ ꝓbat pͥma parte que ſtione quinquageſima ꝙ angeli ſunt in corporei queſtione qͥnquageſtma articu lo primo. quia non ſunt diuiſibiles ꝑ par tes. indiuiſibiles enī ſunt. Ideo in eis non inuenit̉ differentia partis dextre vl̓ ſiniſtre. Sed quicquid eſt in eis totum poteſt dici dextra. qꝛ ꝑs ſiniſtra d̓r mino ris fortitudinis ⁊ vnitutis. ſed in ange lis totū ē forte. ⁊ nihil debile. Sꝫ dr̄a partis dextre ⁊ ſiniſtre. proprie ſolun in uenitur in creaturis corꝑalibꝰ ⁊ ſenſiti dio Infra octa. aſcēſio. Sermo alius uis vt in hominibus ⁊ animalibus. quia arbores vel lapides. non dicunt̉ habe re ꝑtes dextera ⁊ ſiniſtrā. qꝛ equalit̓ ha bent fortitudine in qualibet ꝑte. homīes vero ⁊ iumenta hn̄t maiore fortitudinē et virtute in dextera qͣꝫ in ſiniſtra. Iō di cit Salomon leua eiꝰ ſub capite meo et dextera illiꝰ amplexabitur me tanqͣꝫ res fortis ⁊ firma Canti. ij. ergo dicit the ma Aſſumptus eſt in celū ⁊ ſedet a dex tris dei. Et etiā eſt articulꝰ fidei qͥ dicit aſcendit ad celos. ſedet ad dexteram dei pr̄is. Si dicas cum pater in ſua eſſen tia ⁊ diuinitate. ſit ſb̓a ſpūalis ⁊ indiuiſi bilis quō reꝑiet ꝑs dextera. cū in eo non ſit ſiniſtra. qꝛ in eo nihil debile. ſed totꝰ fortis ⁊ omp̄s. Rn̄deo ꝙ ī deo. dextera ſumit̉ ſimilitudinarie ⁊ figuratiue. verbi gr̄a. Sicut qn̄ ad aliquē magnum dn̄m veniūt magne ꝑſone ⁊ notabiles. Iſte dn̄s cā honoris ad dexterā ſuā facit ſta re honorabilit̓ ꝑſonā. Ita legit̉ de mr̄e ſalomonis. iij. Reg. ij. poſitꝰ ē thronus matris regis q̄ ſedit a dextris eiꝰ. Et pꝰ rege erat ꝑſona excellentior. Ita ꝙ ſe dere ad dextera ẜcat habere excellentiā honore ſeu dignitatē ſuꝑ oēs alios. Et qꝛ xp̄s eſt in excellentiori gl̓ia. honore et dignitate in ꝑadiſo ſuꝑ oēs creaturas Iō d̓r ſedere a dextris dei. Cū ergo dicit thema. Aſſumptꝰ ē in celū ⁊ ſedet a dex tris dei ſenſus eſt in maiori excellētia ho nore ⁊ dignitate exiſtit ⁊ eſt maior oībꝰ creaturis. ſuꝑ hoc ꝙ d̓r ī themate Sedet a dextris dei fundabo materiaⁱ meā. qͥa articulus fidei. dicit in ſingulari. Sedet ad dexterā dei. per oppoſitū thema dicit in plurali ſedet a dextris dei. Rn̄deo ꝙ ad dexterā dei ſedere in ſingulari. notat ſūmā excellentia. de quo loquit articu lus fidei. ſed qꝛ iſta ſūma excellentia tri plicat̉ in xp̄o ſcꝫ Maieſtas imꝑialis. Dignitas pontificalis. Auctoritas iudicialis. Ex his tribꝰ excellentijs dicit thema. Aſ ſumptus eſt in celū ⁊ ſedet ad dexteraꝫ dei Prima ergo excellentia ex qͣ xp̄s dicitur ſedere a dextris dei eſt maie ſtas imꝑialis. Imꝑator ē enī maior do minꝰ tꝑalis huiꝰ md̓i. qꝛ ē ſuꝑ oēs re ges ⁊ pͥncipes ⁊ dn̄os Iſtā habuit xp̄s in ſua aſcēſiōe. qꝛ oēs creature tam ſpūa les qͣꝫ corꝑales ſūt ſub eo. De hoc apl̓s dicit. Cōſtituens ad dexterā ſuā in cele ſtibꝰ ſuꝑ omnē pͥncipatū ⁊ ptātē ⁊ vir tutē ⁊ dn̄ationē. oīa ſubiecit ſub pedibꝰ eius ad Ephe. j. De iſta xp̄i imꝑiali ma ieſtate dixit dauid ī pͣs bn̄dic. jͣ. Dn̄s in celo ꝑauit ſedē ſuā. ⁊ regnū ip̄iꝰ oībus dn̄abit̉. Nota ꝑauit ſcꝫ in terra hūanita te ſua. ⁊ qͣlit̓ ꝑauit. dico ꝙ ꝑ virtutē hu militatis. voluit eī hūiliari infra om̄es creaturas. iō meruit exaltari ſuꝑ oēs cre aturas ẜm legē ⁊ regulā d. Oīs qͥ ſe hu miliat exalta. Luc. xviij. Creature ſūt in triplici gradu. vel qꝛ ſūt in celo. vt ange li vel interra vt homines vel in corde terre vt demones. ſub oībꝰ iſtis xp̄s vo luit hūiliari. In celo enī ſūt. ix. ordines angeloꝝ. Primꝰ ordo eſt altior ſcꝫ ſeraphin vbi ſūt plures angeli qͣꝫ hoīes ī mundo Secūdus cherubin Tercius thronorum. Quartus dominationū. Quintus virtutum Sextus poteſtatuum. Septimus principatuū. Octauus archangelorum. Nonus angelorum. Chriſtus autem in die incarnatōnis ſue humiliauit ſe ſub omnibꝰ angelis. deſcē dens de cathedra eternitatis ſue ⁊ non aſſumpſit naturam angelorum. ſed ve nit in hunc mundum. vt radius ſolis qͥ non recedit a ſole ⁊ aſſumpſit naturam humanam. Ut radius ſolis calorem u I1c Infra octa aſcēſioīe Sermo alius vitree ⁊cͣ. Ideo ait dauid. Mintiiſti eū paulominꝰ ab angelis. qꝛ fuit paſſibilis ẜm hūanitatē. ⁊ angeli ſunt impaſſibileſ Scd̓o voluit hūiliari ſub hoībꝰ.ſ. in ſua vita ⁊ cōuerſacōe. qꝛ vixit ita pauper ꝙ nunqͣꝫ aliqͥs hō fuit ita pauꝑ. Prio ī naͣ tiuitate qꝛ non in domo ſed in porticū. in via publica naſci voluit. non in lecto ſꝫ in p̄ſepio reclinatꝰ. Itē nunqͣꝫ voluit ha bere domū niſi camerā. non cellā ꝓpriaꝫ ſed inuitabat̉ ad dormiendū ⁊cͣ. Iteꝫ in fine vite ſue voluit humiliari qꝛ ſagiōibꝰ ⁊ ribaldis ⁊ latronibꝰ fit ꝓceſſꝰ anqͣꝫ ſē tencient̉. ſed nō ſic ē factū de xp̄o qꝛ iudi catus fuit ſine ꝓceſſu. Iō dauid in ꝑſo na ſua dixit. Ego aūt ſum vermis ⁊ nō homo ob ꝓbriū hoīm ⁊ abiectio plebis. pͣs xxi. Licet eſſet homo tn̄ nō tractabat̉ vt homo ſed vt vermis deſpectus calca tur. Ita xp̄s in ſua paſſione. Tercio vo luit hūiliari ſub demonibꝰ qꝛ ꝑmiſit ſe tē ptari a dyabolo qͥ temptauit eū de pctō gule. ſcd̓o de pctō vane gl̓ie. tercio d̓ pec cato auaricie ſed dyabolus fuit victꝰ fi at ergo rō ſi ẜm legē diuinā. Oīs qui ſe humiliat exaltabit ⁊ qͣꝫto plus ſe humi liat tantomagis exaltat ⁊ qꝛ xp̄s fuit tā tū humiliatus vt dictū eſt. Ideo ꝑauit in celo ſedem ſuā. ſcꝫ ꝑ humilitate. Au ctoritas Humiliauit ſemetip̄m factus o bediens ⁊cͣ vſqꝫ dei patris ad Phil̓. ij. Moraliter hic nota ꝑ talem ꝯn̄am Si dn̄s ih̓s xp̄s ut ꝯſequeret̉ tātā gl̓iaꝫ vo luit in hoc mundo tantū hūiliari. quanto magis nos qͥ reſpectu ſue maiſtatis non ſumus niſi vermes putridi. Si cupimꝰ habere cathedrā in ꝑadiſo. debemꝰ nos hūiliare ⁊ obedire xp̄iani p̄latis. filij pa rentibꝰ. diſcipuli magiſtris. iuuenes ſeni bus. vxores viris ſuis. nō cōtra deū. ſo cius ſocio. ⁊ ſic de alijs. Nota exempluꝫ de euāgelio xp̄s ſemel venit in quadam domo feſſus exitinere. ⁊ ſedebat. apl̓i āt fecerūt ſibi queſtione dicētes. Quis pu tas maior eſt in regno celoꝝ Mathei. xviij. Quia nos nō ſcimꝰ eā determina re. ⁊ xp̄s bene placet mihi. ꝙ de iſtis di ſputatis. ⁊ volēs eis clare determīare q̄ ſtionē vocauit vnū pueꝝ qui erat ibi dr ꝙ fuit ſanctꝰ marcialis ⁊ ſtatuit eū ī me dio eoꝝ ⁊ dixit. Quicūqꝫ humiliauerit ſe ſicut paruulus iſte. hic maior eſt in re gno celoꝝ Math̓. xviij. Maioritatem gl̓ie deus ſtatuit in illo ꝙ quilibet p̄t hr̄e Si aūt cōſtituiſſet in dominio dicendo. Quicūqꝫ erit maior dn̄s in hoc mundo erit maior in ꝑadiſo qͥd feciſſent paupe res. Idē de maioritate ī ſcīa qͥd feciſſēt ſimplices ⁊ ignorātes. Idē de maiori tate in fortitudine qͥd dixiſſent debiles. Sed iſtis dimiſſis maioritatem glorie conſtituit in hoc ſcꝫ ꝙ quilibet p̄t habe re ſcꝫ in humilitate que maxime in corde cōſiſtit. humiliemꝰ nos ⁊ dimittamus ī flacōnes cordis ⁊ diuitias. remittendo ī iurias mimicis. apl̓us Petrus. Oēs in uicem humilitatē inſinuate qꝛ dn̄s ſuper bis reſiſtit humilibus autem dat gratiā pͥma Petri qͥnto Secūda xp̄i excellē tia q̄ dicit ſedere eſt dignitas pontifica lis. Iam ſcitis ꝙ inter om̄es p̄latos ec cleſie papa eſt maior. Iſtam dignitateꝫ habet xp̄s. De hoc dauid pͣs. cxc. Dixit dn̄s dn̄o meo ſede a dext. me. Subdit̉ pro qua cauſa tu es ſacerdos in eternum ẜm ordinem melchiſedech. Nullus pa pa habet dignitatem papalem niſi ad vi tam xp̄s autē in eternum. Nota ẜm or dinem melchiſedech. Non ẜm ordineꝫ aaron. qui offerebat animalia. Sed ẜm ordinem melchiſedech qui in lege natu re. erat ſimul rex ⁊ ſacerdos valde deuo tus. qui obtulit panem ⁊ vinum in ſacri ficio vt legitur Geneſis decimoquarto Nota hyſtoriam de abraham. qui cum ccc. ⁊ xviij. ſcutiferis vicit quatuor reges propter ꝙ melchiſedech obtulit panem et vinum. exquoº intellexit Abraham Sie Infra octa aſcēſio Sermo alius ꝙ xp̄s meſſias debuit inſtituere ſacrifici tim in materia panis ⁊ vini. ⁊ flexit ge nua. ⁊ melchiſedech benedixit. ⁊ dixit ⁊ ait. Benedictꝰ abraham deo altiſſimo qͥ creauit celū ⁊ terrā. Nota ꝙ ſacrificiuꝫ melchiſedech figurabat ſacrificium qd̓ xp̄s inſtituit. ⁊ melchiſedech nō obtulit ſacrificiū quouſqꝫ abrahā habuit victo riam de iſtis qͣtuor regibꝰ. Innuitur hic moralit̓ ꝙ licet oēs tenemur cōicare in paſcha tn̄ oꝫ nos pͥmo habere victoriā de qͣtuor regibꝰ ſcꝫ de qͣtuor paſſionibꝰ ex qͥbꝰ veniūt oīa pctā q̄ facimꝰ. Pri mus rex ē amor inordinatus qͥ bellat et multos vicit ⁊ captiuat. Sꝫ vincit a no bis qn̄ ꝓ nulla re mundi. homo facit cō tra deū. verbi gr̄a. parentes diligunt fi lios. auiſetis vos ꝙ ex iſto amore inor dinato nō faciatis aliqͥd cōtra deū. eun do ad demones vt ſanent vel faciendo vſuras vt ditet̉ ⁊cͣ. Ite filij diligūt pa rentes. vir vxorem ecōuerſo attendatis ne ꝓpter hoc faciatis cōtra deū. Et ſi di ligitis diuitias honores dignitates. atte datis ne ꝓpter hoc faciatis cōtra deū. Se cundus rex e timor inordinatus de ami cis. verbi gr̄a ſi aliqͥs amicꝰ vel cōſang uineus veſter ꝓ aliquo crimine ſit captꝰ et vos eſtis vocatus ꝑ iudice ſub iura mento ut teſtis. ⁊ vos ſcitis veritat em et vos timore punitionis eiꝰ iuratis fal ſe victꝰ eſtis ⁊ captiuus dyaboli. Si di citis veritate eſtis victor qꝛ nemo timo re debet iurare falſe plus debetis timere deū quā aliqͥd aliud. Idē de illis qͥ tīo re gentiū obloquētiū nolūt ꝑcere inimi cis cū dn̄s p̄cipiat oppoſitū. Terciꝰ rex eſt placētia corꝑalis ſcꝫ cōmedēdi bibe di ⁊ dormiendi. caueatis ne ex his facia tis cōtra deū. ſed ſitis victores. Quar tus rex ē triſticia aliqui triſtant̉ de amiſ ſione amicoꝝ vel pueroꝝ innocētiū. de qͥbꝰ eſt gaudēdū quādo moriunt̉ qꝛ ta les via recta vadunt ad ꝑadiſum. aliqui triſtant̉ de amiſſione bonoꝝ ⁊cͣ. talis tri ſticia multos ⁊ multas captiuat in car cerem inferni. Iſte rex vincitur ꝑ bonā patiētiā. poſt victoriā habitā de iſtis qͣ tuor regibus poteſtis cōicare ⁊ melchi ſedech id ē ſacerdos dei altiſſimi offeret vobis panē ⁊ vinū id ē corpꝰ xp̄i qͥ eſt panis angeloꝝ. Io apl̓s dicit. Probet aūt ſeip̄m homo ⁊ ſic de pane illo edat ⁊ de calice bibat pͥma ad Corin. xi. Tercia xp̄i excellentia qua ſedet a dextris dei ē aucͣtas iudicialis. Iam ſcitis ꝙ in iudi cio ſedet iudex eminenter inter ꝑtes. ita xp̄s in die iudicij ſedebit in throno ad iu dicandū de hoc Ioh̓es Apoca. xx. Uidi thronū magnū candidū ⁊ ſedentē ſuper eū. a cuiꝰ cōſpectu fugit terra ⁊ celum ⁊ locꝰ nō eſt inuentus ab eis. ⁊ vidi mor tuos magnos ⁊ puſillos ſtātes in con ſpectu throni ⁊ libri aperti ſūt ⁊ iudicati ſunt mortui ex his que ſcripta erāt in li bris ẜm oꝑa ip̄oꝝ. Nota qͣtuor q̄ dicit Primo ibi vidi thronū vſqꝫ ſuꝑ eū. qꝛ dn̄s ih̓s xp̄s in die iudicij ſedens in ca thedra. iudicabit dās vnicuiqꝫ ẜm opera ſua pctōribꝰ impenitentibꝰ dabit dam nationē. bonis aūt dabit ſaluatōem eter nā. aucͣtas. Filius hoīs venturus eſt in gloria patris ſui cū angelis ſuis ⁊ reddꝫ vnicuiqꝫ ẜm oꝑa eiꝰ Math̓. xvi. Secū do ibi cū dicit a cuiꝰ cōſpectu fugit terra vſqꝫ ab eis. Ecce mūdi conflagratio. qͥa cōis ſcīa eſt oīm doctoꝝ. ꝙ ante diē iu dicij erit cōflagratio. ⁊ tūc terra ⁊ celum fugiet qͣꝫtū ad qͣlitates qͣs mō hn̄t. Un̄ ait dn̄s. Celū ⁊ terra tranſibūt Auc. xxi. Tercio vidi mortuos vſqꝫ throni. Ecce mortuoꝝ reſurrectio. poſt cōflagrationē ille qui de nihilo cūcta creauit mortuos ſuſcitabit. ⁊ veniēt audire ſnīam ſaluatō nis vel damnatōis. Cogitate in iſta die quatus timor ⁊ metus erit in omībus. Ideo orando dicebat beatus Gregori us. Preſta queſumus omp̄s deus vt Infra octa. aſcēſio. Sermo alius vnigeītū tuū quē redemptorē nr̄m leti ſuſcipimꝰ. venientem quoqꝫ iudicē ſecu ri videamꝰ. Quarto ⁊ libri aperti ſunt. Ecce meritoꝝ retributio. dicunt docto res glorioſi ⁊ poſtille ꝙ iſti libri ſunt cō ſciētie qui modo ſūt libri clauſi qꝛ nullꝰ p̄t ibi legere niſi tumet ⁊ deꝰ. ibi enī ſcri bunt oīa bona ⁊ mala que facimꝰ ⁊ ī iu dicio aperient ita ꝙ virtute diuina quili bet poterit ibi legere boni laudabūt̉ di cetur o qͣꝫ bonꝰ ille fuit licet ſuꝑius iret optime indutꝰ tn̄ ad intra portabat cili ciū ⁊ ſic de alijs. Mali aūt vituꝑant di cendo pͥmo de religioſis. o de falſarijs vi debat deuotus ⁊ ecce totū erat ypocri ſia ⁊ ſic de alijs. O qͣꝫta mala abſcondi ta reꝑiunt̉. Iō apl̓s. Nolite an̄ tp̄us iu dicare quouſqꝫ veniat dn̄s qͥ illumīabit abſcōdita tenebraꝝ ⁊ maīfeſtabit ꝯſilia cordiū. ⁊ tūc laus erit vnicuiqꝫ.ſ. bono ⁊ vituperiū vnicuiqꝫ malo pͥma Corinth̓. iiij. Ecce qualiter xp̄s habet auctoritarē iudicalē. de hoc dauid parauit in iudicio tronū ſuū ⁊ ip̄e iudicabit orbe terre in equitate. iudicabit ppl̓os in iuſticia psͣ. ix. Nota parauit ſcꝫ qn̄ fuit iudicatꝰ Iob xvi. Cauſa tua quaſi impij iudicata eſt cauſam iudiciūqꝫ recipies. ptꝫ ergo qua re d̓r aſſumptus eſt in celū ⁊ ſedet a dex tris dei. ⁊cͣ Cē ¶ Infra octa. Aſcēſionis Sermo alius. vl crediderit et baptizatus fuerit ſaluus erit Mar. vlti. Quia multi ſumūt occa ſionem male viuendi ex verbo ꝓpoſito. ip̄m male intelligendo. Ideo ad corri gendū vitam. ⁊ peccata mala. volo ip̄m nunc declarare. Sed pͥmo ſalutētur vir go maria. Hoc verbum eſt de vltimis que xp̄us dixit in hoc mundo. in die aſcē ſionis. qn̄ debuit in die aſcenſionis de hͦ mundo recedere dixit. Qui crediderit ⁊ baptizatꝰ ⁊cͣ. Dicunt ergo illi qui non intelligunt hoc verbum. Certum eſt ꝙ xp̄us ponit ſaluationē in duobꝰ ſcꝫ ī cre dentia ⁊ in baptiſmo. Cum dixerit qui crediderit ⁊cͣ. Quare ergo vos fratres et ſacerdotes tātū reſtringitis dicentes ꝙ oportet facere pnīam. conteri. confite ri. reſtituere. remittere. audire miſſas. ſer mones. orare ⁊ hmōi. qͣre vos tot impo nitis. cū xp̄s fecerit viā ꝑadiſi leue cum det intelligere ꝙ ſufficit ad ſalutē ꝙ hō habeat fidē in corde ⁊ ſit baptiſatꝰ ⁊ ſic dant ſe pct̄īs ⁊ male vite dicedo exquo ego habeo fidē. ⁊ ſum baptizatꝰ ſufficit ſaluus ero. qꝛ xp̄s bn̄ ſciebat qͥd ē nccͣm ad ſaluatōem. Ecce quō male intelligūt verbū Qui crediderit ⁊c̄. Iō ꝓ declara tione ſciēdū ꝙ iſta duo verba crediderit et baptizatꝰ fuerit. ſūt futuri tꝑis cōiun ctim ⁊ hn̄t duo tꝑa ſcꝫ p̄teriti tꝑis ⁊ fu turi. Si aūt cū dr̄ qͥ crediderit ⁊ baptiza tus fuerit intelligat de tꝑe p̄terito ſoluꝫ hoc ē falſū ⁊ ętiā error qꝛ tūc oporteret. cōcedere ꝙ iudas eſſet ſaluꝰ qꝛ credidit et ꝑ xp̄m baptizatus fuit cū alijs apl̓is Tuc poſito ꝙ aliqͥs xp̄ianꝰ habuerit fi dē catholicā in corde ⁊ baptizatꝰ fuerit Sed poſt inter agarenos abnegat fideꝫ et morit̉. nōne talis damnat̉. īmo ⁊ cui dubiū Nō ergo intelligit̉ de p̄tento ſed de futuro tꝑe. qͥ crediderit hoc eſt ī hor a mortis fide catholica ⁊ ī corde habuerit et baptizatꝰ.i. in hora mortis mūdiciam baptiſmalē habuerit ſaluꝰ erit. Quid eī eſt eē baptizatū niſi a pctīs eē mūdatuꝫ Qui ergo ī hora mortꝭ inuenit̉ in credē tia diuinali ⁊ mundicia baptiſmali. ſaluꝰ erit. Nō enī ſufficit rediſſe ⁊ baptizatuꝫ fuiſſe. Om̄es nos xp̄iani iā ſumꝰ ꝑ bap tiſmit mūdati. ſed nūc nō ſumꝰ oēs mu di. Nota ad hoc ſil̓itudinē de rege qͦ ī ſua ciuitatē p̄conizauit dicēs. qͥcūqꝫ mihi ti delis fuerit mecum prandebit. Et fuit S1c Sermo alius Infra octa. aſceſio. quidā ruſticus regi fidelis qͥ audita p̄co nizatōem bono mane manus lauit. De inde ad granū ſeu ortū ⁊ vſqꝫ ad horam prandij reuoluit hinc ⁊ inde ſtercus. ho ra aūt pradij qn̄ audiuit trompetas ip̄e cito venit ad prādiū. Sed qn̄ rex vidit manus ſuas īmundas fecit eum punire ſiue fecit eū ſuſpendi. Ita in ꝓpoſito rex noſter dn̄s nr̄ ih̓s xp̄s inuitauit nos om nes ad nuptias ꝑadiſi di. Qui credide rit ⁊cͣ ⁊ mane lauamus nos ſcꝫ cū ſimꝰ pueri in baptiſmo ſed poſt reuoluendo ſtercus pctōꝝ ſordidamur in manibꝰ tā gendo ⁊cͣ in oculis reſpiciēdo. in ore lo quendo. ⁊ in gula finaliter in toto corꝑe Iō oportet iteꝝ abluere nō ꝑ baptiſmū qꝛ niſi ſemel hꝫ efficaciā Iō oportet vt ꝑ pnīam mundemur. Io xp̄s Peniten tia agite appinquabit ⁊cͣ. Ecte quō ſunt decepti qui dicūt be. Qui crediderit ⁊cͣ Ideo dicit ſcriptura Eccle. xxxiiij. Qui baptizat̉ a mortuo id eſt a peccato mor tali. Et iterū tangit mortuū qͥd ꝓdeſt la uatio eius Eccle. xxxiij. Nota qͥd ꝓdeſt lauatio eius qͣſi dicat nihil. Intellectus verus ē iſte. Qui crediderit ſcꝫ in fine. ī hora mortis ⁊ baptizatus fuerit. Idem de futuro ſcꝫ in fine ſaluus erit. pꝫ thema Et ſic ſum in materia p̄dicanda. Mo do ſuꝑ iſto verbo ad Hebre. vi. Bapti zatū doctrine ſupple ſūt. tangūt gloſe. v. baptiſmata ad ſaluatōne hoīm. Primꝰ eſt de aqua baptiſmali. Secūdꝰ de gr̄a ſpūali. Tercius de ſanguine materiali. Quartꝰ de miſcd̓ia pnīali. Quintꝰ de igne purgatoriali. Et de quolibet iſtoꝝ p̄t dici thema. Qui crediderit ⁊ baptiza tus fuerit. ſcꝫ aliquo iſtoꝝ modoꝝ ſfueit baptizatꝰ ſaluꝰ erit. Dico ꝙ pͥmꝰ bap tiſmꝰ ē aqua ſacramentalis iſte aūt ē pri mus ⁊ pͥncipalior ⁊ cōmunior alijs et pͥmū eccl̓ie ſacramentū. Iſto mūdantur nō ſolū pueri a pctō originali ſed etiā iu dei adulti ⁊ alij infideles ab oībꝰ peccatꝭ et culpa ⁊ pēna etiā ſi haberēt oīa pctā mundi. De iſto baptiſmo dicit articulꝰ fidei. Cōfiteor vnū baptima in remiſſio ne pctōꝝ. Si aūt dicat̉ vos frater dici tis ꝙ ſunt qͥnqꝫ baptiſmata articulꝰ fidei nō ponit niſi vnū dicēs. Confiteor vnū baptiſma ⁊cͣ. Rn̄deo ꝙ articulꝰ fidei ſo lū loquit̉ de baptiſmo aque qͥ dr̄ eē vnꝰ triplici rōne. ſcꝫ ꝓpter vnitateꝫ materie. ꝓpter vnitatē forme. ⁊ ꝓpter vnitate v ſus. De pͥmo vnitas materie huiꝰ ē aq̄ materialis qꝛ cū aqua artificiali vt roſa cea nō poſſet dari baptiſmus oportet ꝙ detur cum aqua naturali ſiue ſit de fonte flumīe puteo vel maris hoc on̄dit xp̄s ī ſuo baptiſmo qͥ nō cū aqua artificiali. ſed naturali baptizari voluit. Aucͣtas Sal uator nr̄ aquis iordanis baptizari volu it vt tactu ſue mundiſſime carnis vim re generatiuam cōferret oībꝰ aquis ſupple naturalibꝰ que nō eſt niſi vna ſpece. Se cūdo d̓r vnū ꝓpter vnitatē forme q̄ eſt iſta. Ego te baptizo in noīe pr̄is ⁊ filij ⁊ ſpūſſancti ibi nō mutando addendo vel diminuendo Auiſent̉ hic clerici ⁊ etiā vetule q̄ aliqn̄ baptizant ꝓpter ꝑiculuꝫ et alique neſcientes formā dicūt. C re baptizo in noīe ſcē trinitatis ⁊cͣ No ta de vetula que dixit ſe baptizaſſe illuꝫ magiſtrū in theologia hāc formā on̄dit xp̄s qn̄ debuit celū aſcendere dicēs Eū tes docete gentes baptizātes in nomīe pr̄is ⁊ filij ⁊ ſpūſſancti Math̓. xxviij. Tercio d̓r vnū ꝓpter vſū ſiue practicam quā ſeruamꝰ qꝛ nō dat niſi ſemel eo ꝙ rep̄ſentat paſſionē xp̄i ⁊ mortē. qͥ ſoluꝫ ſemel fuit mortuꝰ. hac rōnem tāgit apo ſtolꝰ dicēs. xp̄s reſurgens ex mortuis. iam nō morit mors illi vltra nō dn̄abit̉ ꝙ enī mortuꝰ eſt pctō mortuꝰ eſt ſel̓ ꝙ aūt viuit viuit a deo ad Roma. vi. Ec ce qͣre dicit articulꝰ fidei. Cōfiteor vnū baptiſma ī remiſſionē pctōꝝ. Iō Actuū ſcd̓o legit̉. ꝙ cum petrꝰ p̄dicaſſet iudei domini. Sermo In aſcēſione compuncti dixerunt apoſtolis. Quid fa ciemus viri fratres. Reſpondit petrꝰ di cens. Penit enciā agite ⁊ baptizet̉ vnꝰ quiſqꝫ veſtrū in noīe iheſu xp̄i in remiſſio nem peccatoruꝫ.i. in fide iheſu xp̄i. de iſto baptiſmo dicit thema qͥ crediderit ſcꝫ in hora mortis ⁊ baptiſatꝰ fuerit ſaluus erit Scd̓s baptiſmus eſt de gracia ſpūali quādo infidelis cupit baptizari ⁊ nō ha bet oportunitatem. nec ipſemet poteſt ſe baptiare oportet enī ab alio baptizari ſi ue recipere baptiſmū. Quia ſicut nullus poſſet ſeipſum generare nec etiā baptiza re cuꝫ ſit alia generacio ⁊ morit cum tali deſiderio Dico ꝙ baptizatus eſt nō bap tiſmo fluminis ſꝫ flamīs.i. ſpūſſancti bap tiſmo ſpūali ī fonte ſpūſſancti. de iſto au ctoritas. Iohānes baptizat aqua. Ecce pͥmū vos autē baptizabimini ſpūſancto Ecce ſcd̓m Actuū pͥmo Nota ꝙ iſte bap tiſmus ſcd̓us non eſt tante efficacie ſicut pͥmus. ſꝫ ſaluat hominē ẜm quātitate fi dei ⁊ deuocionis. pͥmus enī dat caracterē indelibilem qͥ eſt quidam ornatus quaſi ſtellaꝫ habens in fronte et ex hoc ſingula rem gloriā habent in paradiſo. vbi cog noſcit̉ ſtatim dū anima intrat celū intrat ſi iſte fuit baptizatus ⁊ nō iſte ex iſto ca ractere. Itē quia pͥmus baptiſmꝰ remit tit omnia peccata non ſolū a culpa ſꝫ etiā a pena. Iſte autē ſcd̓s dat remiſſionem peccatoꝝ a culpa. ſed non a pena niſi ẜm quantitate fidei ⁊ deuocionis. Nota mi raculum quod legit in vita beati martini de cathecumino mortuo per euꝫ ſuſcitato qͥ dixit ſe fuiſſe ductū per vias tenebro ſas ad purgatoriū. Sed orōnibus beati martini fuit ſuſcitatus qͥ ꝓ eo flens ora bat dubitando ne eſſet dāpnatus. Iſte ſecundus baptiſmꝰ gracie ſpūalis dat no bis etiā xp̄ianis magnā conſolacionem. vnde ſi aliquis noſtꝝ dubitaret dicens. O miſer quid ſcio ego ſi ſum bene bap tizatus quia forte fui baptizatꝰ ab igno rante ſiue a vetula ⁊cͣ. Ideo quid erit de anima mea. Ideo ecce conſolacio poſito caſu ꝙ baptizans errauit in forma vel in intencione ſꝫ tu neſcis quia ſi ſcires dece tero faceres te baptizare hoc ſuffitit ⁊ iā es haptizatus baptiſmo flaminis hec de claracio abſtrahit ab illa auctoritate apo ſtoli ſcd̓a Choꝝ. viij. Si enim voluntas ꝓmpta eſt ſcd̓m illud qd̓ habet accepta eſt non ẜm qd̓ nō habet. Nota voluntas 13 ꝓmpta eſt. ſcꝫ deſiderādo illud ꝙ nō ha bet accepta eſt ſupple apud deū ſꝫ illud ꝙ habet ſcꝫ deſideriū vel ꝓmptitudinē. Iō nullus debet iteꝝ baptizari niſi eſſet cer tus ꝙ nō eſſet baptizatꝰ. Sed de puerꝭ ꝑuis qͥ non habent libeꝝ arbitriū nec vo luntate eſt periculū. vnde ſi puer qͥ por tatur ad baptiſmū morit̉ in via nō ſalua tur. Rō quia nō habet voluntatē. Si di catur nunqͥd ſaluatur in fide ꝑentū. dico ꝙ nō niſi recipiat baptiſmū quia n̄ habet ꝓmptitudine volūtatis. Id̓o multū de bent cauere mulieres ne pueri moriantur fine baptiſmo. Sꝫ ſi adultus iudeus vel agarenꝰ vadens ad baptiſmū recta intę cione ⁊ nō ficta morit̉ in via talis ſaluat ꝓpter ꝓmptitudine voluntatꝭ. Id̓o xp̄s ego ficienti.i. ardent̓ deſideranti dabo de fonte aque viue gratis Apoc̄. xxi. de iſto dicit thema. Qui crediderit ⁊ baptizatꝰ fuerit nō ſolū baptiſmo fluminis ſꝫ flami Terciꝰ ē de ſanguine nis ſaluus erit. martiriali qn̄ enī nō baptizatꝰ baptiſmo aq̄ interficit ꝓpter xp̄m ſaluat vt pꝫ de re thoribꝰ adducts ad diſputādū cū bēata katherina Dic hiſtoriā ⁊ quō ſine dolore mortui ſunt. de hͦ baptiſmo d̓t xp̄s marti ribus. Calice quidē meū bibetis ⁊ bap tiſmo quo baptizor baptizaui Marci. x. Nota calice.i. paſſione qꝛ ſicut calix con tinet certa menſura Sic in paſſione mar tixū nihil fiebat. ſine menſura ſꝫ ẜm men ſurā certā a deo ordinatā Iſte baptiſmꝰ eſt minor in aliqͦ. Minor eſt in hͦ quia n̄ dat caracterem vt pͥus. vnde illi. l. retho MM.j. domini Sermo In aſcēſione res nō habēt caracterē. ſꝫ eſt maior in hoc quia nō ſoluꝫ purificat vt baptiſmꝰ aque a culpis ⁊ penis ſꝫ etiā ſcīficat creaturam ita vt de ea fiat feſtū. Id̓o ioh̓es. Beati qͥ lauant ſtolas ſuas ī ſanguine agni vt ſit poteſtas eoꝝ in ligno vite ⁊ ꝑ portas in trent ciuitatē. Apoc̄. xxij. Nota beati qͥ la uant ſtolas ſuas.i. corpora ſua Rō quia ſicut veſtꝭ cooperit corpꝰ ita corpꝰ coope rit animā In ſanguine agni. Quare nō d̓t in ſanguine ꝓprio. Rn̄ſio qꝛ modicū va let effundere ſanguinē ꝓpriuꝫ qꝛ cum ſit infectus peccatis nō poſſet lauare animā. oportet gͦ lauare in ſanguine agni. Ideo de martiribꝰ d̓r hij ſunt qͥ venerūt ex magͣ tribulacione ⁊ lauerunt ſtolas ſuas ⁊ de albauerūt eas ī ſanguine agni. Apo. vij. Sed qͥd ſi aliqͥs ꝓ xp̄o morit̉ ⁊ nō occi ditur ⁊ nō effundit ſanguine quia ſuſpen ditur vel ſubmergit vel ſuffocat̉ vel fame morit̉ nunqͥd eſt martir. Dico ꝙ ſic. quia in ſanguine.i. ꝓ fide xp̄i morit̉. Itē vt po ſa teſtas eoꝝ in ligno vite ſupple ad accipi endū fructꝰ eius. lignū vite eſt xp̄s. quia facit fructus tociꝰ ſcīe gaudij ⁊ leticie cari tatis ⁊ ſcītatꝭ ⁊ vite eterne. Et ꝑ portas .i. ꝟtutes intrent ī ciuitatē ſcꝫ celeſtē nō d̓t per portā in ſingulari ſꝫ ꝑ portas ī plu rali ad oſtendendū ꝙ nō ſolū ſunt mar tires illi qͥ occidunt̉ ꝓ fide xp̄i ſꝫ etiā ꝓ qͦ cunqꝫ ꝟtute ſeu iuſticia manutenēda vn Iohānes baptiſta martir eſt qꝛ eccleſia d̓t p̄potens martir heremiqꝫ cultor tamē non ꝓ fide qꝛ nulla q̄ſtio ſibi fiebat de fi de. Sed ꝓ ꝟtute caſtitatꝭ quia rep̄hendit herodē de luxuria mortuꝰ eſt ⁊ decapita tus. O qͦt martires eſſent ī mūdo ſi vel lent. verbi grā qn̄ aliquis videret aliquē deū blaſphemantē etiā dominū vel regē. ⁊ aliqͥs rep̄henderet eū ſi occideret mat tir efficeret̉ cū ioh̓e. qꝛ maiorē rōnē hꝫ martirij qͣꝫ iohānes qꝛ plus peccat blaſ phemator qͣꝫ fornicator. Ite ſi qͥs occi ditur quia defendit cōitateꝫ iuſte martit eſt. Itē ſi dn̄s occidit ſcutiferū quia non vult vocare meretricē ⁊cͣ. martir eſt ⁊ ꝑ portam caſtitatꝭ intrat ciuitatē paradili. Itē de muliere maritata nolenti cōſenti re viro eā indebite ⁊cͣ. Itē de notario vel teſte nolente facere falſū inſtrumentū ⁊ occidit martir efficeret ⁊ per portā iuſti cie intrat ciuitatē celeſtē. Ecce qͣliter d̓t ꝟ ꝑ portas.i. ꝟtutes. de iſto d̓t thema Qui crediderit ⁊ baptizatꝰ fuerit ⁊cͣ. Quar tus eſt de mīa pn̄iali. iſto oportētet nos baptizari qꝛ licet fuerimꝰ baptizati bap tiſmo fluminis tn̄ depoſt facimꝰ tot pecca ta ꝙ maculamꝰ nos turpiter tā corpus qͣꝫ animā. Id̓o non habemꝰ aliud reme diū niſi mīe pn̄ialis ſcꝫ in corde conteri de peccatꝭ recipere ꝓpoſitū d̓cetero nō pec care ⁊ debemꝰ recipere ꝓpoſitū confitēdi ⁊ cū vna gutta lacrimaꝝ plus faciet ⁊ la uabit qͣꝫ cū tota aqua maris ⁊ tunc reſtat pena in purgatorio. Dicit̉ baptiſmꝰ mīe pn̄ialis. qꝛ iſto aīa peccatrir lauat̉ in fon re mīe dei. de iſto d̓t ſcpͥtura in figura iu dith. Exibat iudith noctibꝰ in vallem be tulie ⁊ baptizabat ſe in fontē Iudith. xij Nota iudith.i. confeſſio ẜm interp̄tacio nem hebraycā. Exibat noctibꝰ. Noctes in ſcpͥtura ſigͣnt peccata. Sed dies grām ⁊ bonaꝫ vitā. Qui ambulat in tenebris neſcit quo vadit. Ergo ambulate dū lu cem habetꝭvt non tenebre vos compre hendant. Iohānis. xij. Exibat ergo nocti bus ſcꝫ ad cogitandū peccata cū dolore ⁊ cū contricione. Et concordat dauid di cens. Laboraui in gemitu meo lauabo ꝑ ſingulas noctes gloſa per ſingula pecca ta. Nota quia ſi qͥs peniteret de vno pec cato ⁊ non de alio nihil valet. Ideo con feſſor debet interrogare a cōfitente ⁊ pec catore et penitemini de omnibꝰ iſtis pec catis ſi dicit ſic. niſi de tali ⁊ tali nihil va let nec eſt abſoluēdus. Nota in valle be tbulie.i. penitencie non d̓t in montē quia penitencia requirit humilitateꝫ vt patet Sermo .I in operibꝰ penitencie. pͥmo in contricione in qͣ cor leonis per ſuperbiaꝫ reſtringitur per humilitate/ peccator cōtritus dicitur O miſer qͥd exit de me contricio ſi vera ē nō ē ſine hūilitate. ſcd̓o in cōfeſſione hu miliādo ſe qͣꝫtūcūqꝫ ſit magnꝰ dn̄s flexis genibꝰ debet confiteri. Itē dicendo mala ⁊ peccata ſua qͣſi ſe diffamando Ecce in valle bethulie. Idē de alijs operibꝰ mīe q̄ omnia humilitatē īportant vt oracio flexis genibꝰ. Ieiuniū humiliat corpus elemoſina burſam remiſſio iniuriaꝝ cor. Ecce qualit̓ humilitas pn̄ie eſt fons di uine miſericordie. anima purifi cās ergo lauamini ſcꝫ per pn̄iaꝫ. mundi eſtote. au ferte malū cogitacionū veſtraꝝ ab ocul̓ meis Iſaie pͥmo. de iſto d̓t thema. Qui crediderit ⁊c̄. Quintꝰ eſt de igne pur gatorij dicūt aliqͥ ignorātes ꝙ vltra ma re ſunt gentes qͥ baptizat igne hoc nichil valet quia deus in hoc mūdo nō inſtituit baptiſmū ignis ſꝫ aque Sed ex ſua nimia miſericordia in alio mūdo inſtituit bap tiſmum ignis purgatorij. vbi baptizant̉ penitētes qͥ non ꝑacta pn̄ia condigna de cedunt. verbi grā quādo morit̉ penitens qͥ de peccatis habuit cōtricionē ſꝫ non tan tam ſicut peccata ſua reqͥtunt ad dimiſſio nem culpe ⁊ pene que fuit cōfeſſus ⁊c̄. et morit̉ ſtatim aīa ducit̉ ad iudicium ⁊ d̓t xp̄s angelo. baptizet̉ in fonte ignis pur gatorij. vt mundet̉ a maculis. Nota mo dū qualit̓ ab āgelo tanqͣꝫ a ſacerdote im mergitur. ⁊cͣ. de iſto auctoritas dicebat Iohānes. Ego vos quidem baptizo in aqua qͥ poſt me venturꝰ eſt forcior me e. ipſe vos baptizabit in ſpūſancto ⁊ igni Mathei. iij. Nota forcior quia iſte bap tiſmus ignis valde eſt penalis. ipſe ſcilicꝫ xp̄s vos baptizabit in ſpūſancto. qꝛ gra cia eſt ſpūſſancti. ꝙ in alio mundo habea mus locū penitencie ignis. ⁊ per ignem. ſcd̓m gramaticā antiquā in ablatiuo di cebatur igne vel igni. Ideo poſſunt dice re anime. quādo exeunt de iſto baptiſmo ignis purgatorialis tranſiuimꝰ per ignē ⁊ aquā ⁊ eduxiſti nos in refrigeriū. pͣs. lxv Nota per ignē ⁊ aquā quare pͥmo ponit ignē cum pͥus baptizent̉ aqua. Reſpon deo quia ignis eſt forcior ⁊ pͥncipalior. Ideo de pͥoribas pͥor eſt ſpeculacio No ta ꝙ ſolum xp̄iani intrant purgatorium. de iſto dicit thema. Qui crediderit ⁊ bap tizatus fuerit ſaluus erit. Deo grās. ¶ Dominica infra octauas aſcenſio nis domini. Sermo pͥmꝰ de epiſtola N omnibꝰ ho norificetur deus. Habet̉ ver bum iſtud originaliter pͥma petri quarto. ⁊ recitatiue in epiſtola cur rentis dominice. hoc verbum indiget vna breui declaracōne. Pro qua ſciendū ꝙ dicunt oēs ſancti doctores loquētes de mundi creacione deꝰ creauit mundū du plici rōne. Prima ex parte hominū fuit neceſſitas ⁊ vtilitas. Scd̓a ex parte dei vt pͥncipalis fuit ꝓ honore ⁊ gloria ſua De pͥma ſciebat deus. ꝙ homines in digebant loco firmo ad habitandū. labo randū ſeminandū colligendū nutriendū iumenta. ꝓpter hoc creauit terrā. Itē ſcie bat ꝙ homines indigehāt aqua ad lauan dum bibendū nauigandū ⁊cͣ. Ideo crea uit mare ⁊ fontes ⁊ flumina. Item quia habebant reſpirare ideo fecit aerē. Ideꝫ de igne ad calefaciendū ⁊ ad p̄parandū alimenta ⁊cͣ. Itē quia indigebamꝰ lumi ne fecit ſolem ꝓ die. lunā ⁊ ſtellas ꝓ no cte. Item ſciens ꝙ terra nō germinaret ſine influencijs. ideo fecit planetas. Iteꝫ ſciens ꝙ morimur fecit celum ꝓ bonis ⁊ carcere inferni ꝓ malis. Iſtā primā ra cionem tangit ſcpͥtura dicens. Siue mū dus ſiue vita ſiue mors ſiue p̄ſencia ſiue futura omnia enim noſtra ſunt. pͥma ad MM.ij. aſcenſionis domini Duica infra octa. Chorinth̓. iij. O quantū deberemꝰ ipſū diligere quia tantū fecit ꝓ nobis. De ſcd̓a rōne pͥncipali. ſcꝫ pro gloria ⁊ honore ſuo vt in mundi creacione cogno ſcatur eius potencia diuina. qͥ talia de ni hilo fecit potens eſt. Itē vt cōgnoſcatur cius ſapīa in mundi gubernacōne. Item eius clemencia in omni ꝓuiſione. Item eius miſericordia in bonoꝝ premiacōne Et eius iuſticia in maloꝝ dāpnacione. Ecce ſcd̓a racio pͥncipalis quare creauit omnia. vt a nobis laudet̉ honoret̉ ⁊ glo rificetur. Nota ad hoc ſimilitudine de potentiſſimo rege habente palaciū ꝓ ſe. ſꝫ gentes ſue non habebāt domos villas vel ciuitates ſꝫ viuebant in nemoribꝰ qui ſuis ꝓprijs ſumptibꝰ edificauit eis vnam pulchrā ciuitatē. Duplici rōne. Prima ꝓpter neceſſitatē ⁊ vtilitate genciū ſuarū Scd̓a ꝓ honore ſuo. Ita etiā de deo di cimus. qͥ habebat palaciū ſue eternitatis vbi habitabat ſꝫ ꝓ nobis creauit celum ⁊ terrā ⁊cͣ. ꝓ ſuo honore vt oſtenderet ſuā miſeri cordiā habundant̉ ⁊ iuſticiā rigo roſam. Ideo d̓t ſcpͥtura regi ſeculoꝝ im mortali inuiſibili ſoli deo honor ⁊ glo ria. pͥma ad thimotheū pͥmo. vtilitas eſt hominū ſꝫ honor ⁊ gloria ſunt dei Ideo ſi cut deus nō tangit parte noſtrā ſed totā vtilitatē dimittit nobis Ita etiā nos nō tangamꝰ partem ſuā querētes honorem ſeu gloriā noſtram ſꝫ dei quia ſoli deo ho nor ⁊ gloria. Ideo d̓t thema. In omni bus honorificet deus patet thema. Occa ſione huiꝰ verbi amore veſtri queſiui in ſa cra ſcpͥtura que ſunt ⁊ quot in quo debe mus deū honorare Et inueni ꝙ ſunt qua tuor in ſumma. Primo debemꝰ dare deo de corde amo rem ſupernalem Secundo de ore laude tēporalem Tercio de corpore rigorē virtualē Quarto de bonis exterioribus principa litatem. Et de qu̓atuor loquit̉ thema dicēs. In omnibus ſupple bonis honorificet deus. Dico enī pͥmo ⁊cͣ. Licet em̄ debea mus diligere patrē ⁊ matrē. ſorores. pa rentes ⁊ amicos. vitā ꝓpriam. ⁊ famam. ſuper oīa tn̄ diligendꝰ eſt deus quia diui nō amori nō eſt p̄ponedus amor alicuiꝰ rei create nec patris nec matris ⁊cͣ. Sed amor creatoris ſit in corde quaſi oleum in lampade quia debet omnibꝰ dilectioni bus ſuꝑnatare. Si vis bene ſoluere debi tum deo. facias ꝙ amor patris ⁊ matris ⁊cͣ. ſit in corde tuo vt aqua frigida. non ſuꝑnatando. Amor autē dei ſit vt oleu in lamꝑade calidū ⁊ natans alias non ſol uis deo. Ecce quid dicit ipſem et qͥ amat patrē aut matre plus qͣꝫ me. non eſt me dignus ſupple habere in hoc mūdo ꝑ gra ciam ⁊ benedictionē. nec ī alio per gloriā ⁊ ſaluacionē. ⁊ qui amat filiū aut filiam ſuper me non eſt me dignus. Mathei. x. Queſtio moralis diceret aliquis pat̓ ego diligo deum ſuper omnia. detis mihi aliquod ſignū. Ideo ego dabo ſignū vo bis quia multi credunt diligere deū ſuꝑ omnia ⁊ non faciūt. Ad ꝓbacionē ſi vos habetis duos amicos ⁊ illi diſcordant in terſe ⁊ vos facitis partē cum altero illo rum. Signū eſt ꝙ plꝰ diligitis illum qͣꝫ alium. Sic iuꝓpoſito. Nos diligimꝰ pa trem ⁊ matre ⁊cͣ. ⁊ dominū. Ecce venitꝭ ad punctū in qͦ oportet face̓ vel ꝯͣ deū ve ꝯtra creaturā dilectā. Si amoe creature facitis contra deū ſignum eſt ꝙ plus dili gitis creaturā qͣꝫ deum Si oppoſitū ſignū eſt ꝙ plus diligitis deū verbi gracia. Si filius veſter infirmat̉ ⁊ dicitur vobis ꝙ vadatis ad diuinos vel coniuratores ⁊ deus p̄cipit oppoſitū ꝙ nullus vadat ⁊ neceſſitas ⁊ amor filij te īclinat ꝙ vadas ꝓpterea certū eſt ꝙ plus diligis filiū qͣꝫ deum. Idem ſi perdidiſti tacea argentea vel pecuniā vel aliquod iocale ⁊ cupis il lud inuenire. ⁊ dicit. ꝙ vadas ad ſortile Sermo .I gos diuinos ⁊cͣ. et deus precipit ꝙ nulla de cauſa recurramꝰ ad eos. ſi vadis ad ſor tilegos certū eſt ꝙ plus diligis faceam e creaturā qͣꝫ deum. Idē de amico capto etiā de ſe vt homo dicat veritate cogitur medio iuramento ⁊ deus p̄cipit ꝙ ꝓ to to mundo ſaluādo non faciamꝰ falſum iuramentū. ſi ꝓ vite conſeruacione amici vel ſuijpſius falſū iurat plus creaturā qͣꝫ deū diligit O quot ſunt qͥ dicunt ſe ama re deum ⁊ menciunt quia ꝓ vno denario vel ꝓ vna paruare ne ſoluāt. iurant falſe. Nota ꝙ peccatū eſt ⁊ magnū iuramen tū falſum. ⁊ fac gradus peccatoꝝ in ma nū dicēdo. Magnū peccatū eſt furtum. ſꝫ maius peccatū eſt fornicatio ſimplex ⁊ maiꝰ adulteriū ⁊ maius homicidiū ſꝫ ſuꝑ omnia iſta maius eſt falſum iuramentū licet in hoc mundo plus puniat̉ homīci dium. tamē apud deū plus puniet faſſū iuramentū Racio quia homicidiū eſt pec catum cōtra ꝓximū. Sed iuramentū fal ſum eſt directe cōtra deū tangit enī coro nam dei. modo peccatū aggrauat̉ ex dig nitate perſone in quā peccat̉. de hoc vide ſanctū thomā pͥma ſcd̓e. queſtione. lxxiij. articulo. ix. Ideo ſūmopere cauendū eſt periuriū ⁊ falſum iuramentū Ecce ſignū maioris dilectionis. Ideo gregorius. ꝓ bacio dilectionis exhibicio eſt operꝭ. Qn̄ autē quelibet res dilecta poſtponitur ne dei p̄ceptum tranſgrediat quis tunc deū ſuꝑ omnia diligere cōprobat̉. Id̓o xp̄s. qui habet mandata mea ⁊ cuſtodit illa il le eſt qͥ diligit me Iohānis. xiiij. Qui ha bet mandata mea ſcꝫ in corde ⁊ ſeruat ea ſcꝫ in opere. ⁊ ille eſt qͥ diligit me. qͥ autē diligit me diliget̉ a patre meo ⁊ diligaꝫ eū ⁊ manifeſtabo ei meipſū. Ecce quid eſt amor ſupernaturalis ⁊ poterimꝰ dice re thema mutando vnū verbū dicens In omnibꝰ ſcꝫ p̄cordijs amet deus ſcꝫ ipſū laudando benedicēdo ⁊ glorificando. Dico ſcd̓o ⁊cͣ. racio pulchra. Cōmunis experiencia docet ꝙ quilibēt debet ꝓ tem pore aſſueſcere officio de quo ſemꝑ ha bet viuere. Ideo pater ſi vult ꝙ filiꝰ ſuꝰ ſit notariꝰ iam quādo eſt puer oſtendit ſi bi litteras ⁊ ſcpͥturā. Itē ſi ſartor vel ſu tor ⁊ ſic de alijs. Modo videamꝰ quod officiuꝫ habebimꝰ in alio mundo de quo viuamus. in celo enī nō ſunt ſartores vel ſutores. quia veſtis glorie nunqͣꝫ rumpit̉ ſicut nec veſtis ſolis ⁊ ſtellaꝝ ⁊ lune nec ſunt ſutores nec argentarij ⁊cͣ. Solū eſt ihi officiū laudandi deū. ſicut tu delecta biliter comedis vel bibis quando eſuris habes ſitim. Id̓o dicebat dauid Beati qͥ habitant in domo tua dn̄e in ſecula ſecu lorum laudabūt te. in pſalmo. Fiat ergo racio qͥlibet tenet̉ addiſcē officiū de quo viuat ⁊ nos in alio mundo habemꝰ viue re de officio laudandi deū. Ideo iam hic in preſenti mundo debemus hoc officiuꝫ addiſcere ⁊ linguam ſuā abilitare. Seꝫ ſunt multi miſeri qͥ addiſcunt officium in ferni quod eſt maledicere. iurare. blaſphe mare ⁊cͣ. vt dicit beatus iohānes. Eſtua uerunt hoīes eſtu magno ⁊ blaſphema uerunt nomen dei Apoc̄. xvi. Et loqnit de dāpnatis quia ignis noſter frigidus ē reſpectu illius inferni. Et quot ſunt mo do in hoc mūdo qͥ addiſcunt iſtud officiū qͥ ſtatim quādo habent irā blaſphemant Illi autē qui debent eſſe ⁊ viuere in pa radiſo cum angelis iā hic incipiunt lauda re deū ⁊ benedicere orando ⁊cͣ. Quili bet talis poterit dicere cū dauid. Bene dicam dn̄m in omni tempore ſemꝑ laus eius in ore meo. pſalmo. xxxiij. Nota ꝙ dicit̉ in omni tēpore refert ad eccleſiaſti cos. qͥ omnibꝰ horis canonicis habent be nedicere deum q̄ ſunt ſeptem ⁊ dicunt̉ in memoriā paſſionis. tales tenent conſiliū Thobie dicentꝭ. Omni tempore benedic deum ⁊ pete ab eo vt vias tuas dirigat ⁊ conſilia tua in ipſo ꝑmaneāt. Thobie. iiij Nota pete ab eo vt vias tuas ⁊cͣ. Et ſi MM.iij. aſcenſionis domini Dn̄ica infra octa. tu dicis deuote ⁊ diligenter matutinas. deus diriget vitā tuā per viā humilitatꝭ īperbiā. Si pͥmā dirigit vitā tuā per viā miſericordieʸ liberalitatꝭ contra auari ciam ⁊ ſic alijs virtutibꝰ Ꝙ dicit̉. Sem per laus eius ī ore meo refert̉ ad laycos qͥ mane ⁊ veſpere ſemꝑ debent orare qͣſi iuge ſacrificiū offerant deo. Ergo offera mus hoſtiā laudis ſemper deo.i. fructum labioꝝ confitenciū nomini eius. Ad he Dico tercio ⁊cͣ. ſcꝫ breos vltimo. per penitencia ieiunij vigiliaꝝ ⁊cͣ. Si rex cōmitteret caſtꝝ cuſtodiendū militi. qui ſciens caſtꝝ regi rebellare quantū place ret regi ſi ille miles prudent̓ ⁊ cū rigore teneret caſtrum. ne poſſet rebellare. Sic cuilibet noſtꝝ cōmiſſum eſt caſtꝝ corpo ris ⁊ habitatores ſcꝫ ſenſus īclinaciones ⁊ mēbra vellent cōtra deū rebellare Sen ſus enī ⁊ cogitacio humani cordis in ma lum ꝓna ſunt ab adoleſcentia ſua Geneẜ viij. Itē alia ſapīa carnis inimica eſt deo. legi enim dei non eſt ſubiecta Ad roma. viij. Quantum ergo placebit regi xp̄o ſi cū rigore pn̄ie prudent̉ cuſtoditis caſtꝝ ⁊ notabiliter talis remunerabitur ab eo Ideo apoſtolꝰ Ego quidē ſic pugno nō quaſi aere verberans Sed caſtigo corpꝰ meū ⁊ in ſeruituteꝫ redigo ne forte cum alijs p̄dicauerim ipſe reprobus efficiar. pͥma ad Choꝝ. ix. Ecce qualit̓ penitencia eſt neceſſaria Dicunt ſtulti. Et quid ꝓfi cit deo mea penitēcia vel ieiuniū ⁊cͣ. Re ſpondendū eſt hijs ſtultis. Et quid ꝓfi cit regi quādo miles ſibi cuſtodit caſtruꝫ: Nonne de hoc rex habet honorē ſeruiciuꝫ ⁊ gloriā? Immo d̓t apoſtolꝰ. Obſecro vos fratres per miſericordiā dei vt exhi beatꝭ corpora veſtra hoſtiā ſanctā deo pla centē rōnale obſequiū veſtꝝ Ad roma. xij. Ideo dicit thema. In omnibꝰ ſupple corporibꝰ honorificet̉ deus ſcꝫ per peni tenciam. Empti enim eſtis p̄cio magno. Dico quarto pͥma ad chorinth̓. vi. ꝙ debemꝰ dare deo de bonis exterioribꝰ. deꝰ nō indiget pane vino ⁊ alijs ꝓ ſe. ſꝫ ꝓ ſuis ſeruitoribꝰ. Sicut nec rex expendit ꝓ ſe omnes redditus ſꝫ indiget ꝓ ſeruitori bus. In rebus eſt deus honorādus pͥn cipalit̓. Et hoc fit ſoluēdo iuſte decinias ⁊ pͥmicias ⁊ dādo pauperibꝰ elemoſinas amore ſui Multū honorat patre qͥ filijs ſuis pauperibꝰ dat elemoſinā. Nota pa rabolam de illo magno dn̄o qui dimiſſis filijs iuit peregrinacionē. Filijs autē de pauperatis. quidā dabat eisʳ elemoſinā amore patrꝭ ⁊cͣ. Iſte dn̄s eſt xp̄s iheſus Auctoritas. honora dn̄m de tua ſubſtā cia ⁊ de primicijs omniū frugū tuaꝝ da pauperibꝰ. ⁊ implebunt horrea tua ſaturi tate ⁊ vino ⁊cͣ. ꝓuerbioꝝ. iij. Nota hono ra dominū ſcꝫ dando decimas ⁊cͣ. Scd̓o da pauperibꝰ. Si dicat̉. mihi deficiet ⁊cͣ. non eſt veꝝ. īmo magis habundabis Ec ce quid d̓t Et implebunt̉ horrea ⁊cͣ. Sꝫ hic multū deficiunt diuites qͥ nolunt do minū honorare dando vel mutuando ſi ne vſura Nota hic ſpeciēs ⁊ rōnes vſure Deo gracias ¶ De eadē pominica. Sermoſcd̓s Nte omnia ca ritatem habentes. Uerbum iſtud habetur textualit̓ in canonica petri ꝓ capitulo. iiij. ⁊ recitatiue in epiſtola cur rentis dominice. Pro huiꝰ verbi declara cione ⁊ materie p̄dicande introductione Sciendū ꝙ doctrina eſt cōmunis in ſacͣ theologia. certa ⁊ vera. ꝙ inter omnes vir tutes morales ⁊ theologicales; virtus ca ritatis eſt maior pͥncipalis ⁊ excellencior Patet hoc pͥmo in virtutibꝰ moralibus nam ꝟtutes morales ſolū habent ꝓ ob iecto creaturas quia ſolū habēt ſuū actū officiū ſeu oꝑacionē in rebꝰ creatꝭ. verbi gracia. Quid eſt ꝟtus prudētie niſi ꝙ in periculis huiꝰ mundi ſiue aīe ſiue corporꝭ .II. Sermo vel bonoꝝ. homo ſciat gubernare ſe ergo obiectū ſuum in creaturis eſt. Iteꝫ quid eſt virtus iuſticie. nihil aliud eſt niſi ꝙ in negocijs huiꝰ mundi queſtionibꝰ litigijs ⁊cͣ. detur vnicuiqꝫ qd̓ ſuum eſt; ergo ſuū officium eſt circa creaturas. Itē de virtu te teperancie quid eſt ꝟtus temperancie niſi ꝙ in delicijs huiꝰ mundi homo ſciat tenere menſura. Ide de fortitudine que in hoc cōſiſtit ꝙ ex laboribꝰ tribulacioni bus anguſtijs ⁊ ꝑſecucionibꝰ. homo non dimittat bonā vitā nec bona opera. Idē de humilitate q̄ in hoc conſiſtit ꝙ in hono rihus officijs dignitatibꝰ non tranſeat li mites ſꝫ cognoſcat ſuā fragilitatē. Idem de virtute miſericordie q̄ in hoc conſiſtit ꝙ de bonis ſpiritualibꝰ ⁊ tēporalibꝰ ſub ueniatur indigentibꝰ. Idem de caſtitate ad quā pertinet cuſtodire ſe ab actibꝰ ve recundis luxurie. Idē de paciētia que in hoc conſiſtit ꝙ de iniurijs nō recipiat ho mo vindictā. ⁊ ſic de alijs. Patet ergo ꝙ omnes ꝟtutes morales ſuum actū effe ctum officium ⁊ operacionē habent circa creaturas ⁊ etiā obiectum eaꝝ aliquod creatum eſt. Caritas ſolum deum habet ꝓ obiecto. quia caritatis eſt diligere deū ꝓpter ſe. ⁊ ꝓximū ꝓpter deuꝫ. totū hoc eſt diligere deuꝫ vnica rōne. Quia d̓t ph̓us ꝙ vbi vnū ꝓpter alteꝝ. vtrobiqꝫ tantuꝫ vnū. verbi grā. vos diligitꝭ ſanitatē ⁊ di ligitis medicinā amarā ꝓpter ſanitatem. ergo tota rō amabilitatis eſt in ſanitate. Sic nulla creatura eſt amabil̓ de ſe amo re caritatꝭ ẜꝫ ꝓpter deū inquantū eſt yma go dei. patet ergo ꝙ caritas excellit ꝟtu tes morales. Auctoritas. Induite vos ſicut electi dei ⁊ ſancti ⁊ dilecti viſcera mi ſericordie benignitate. humilitate mode ſtiam pacientiā ⁊cͣ. vbi numerat multas ꝟtutes morales. ſuꝑ omnia autē carita tem habentes qd̓ eſt vinculū perfectionis Ad colocenẜ. iij. Nota induite quia vir tutes ſunt veltes aīe. ⁊ ph̓us in ethicis virtutes vocat habitus ⁊ ſicut frater ſine habitu dicit apoſtota. ita anima ſine vir tutibus abhominabilis eſt deo ⁊ omnibꝰ ſanctis. Suꝑ omnia autē caritatē baben tes. Ecce qͦmodo ponit̉ ſuper omnes vir tutes morales. Rō quia eſt vinculū per fectionis. Cū dicamus hec caritas nonne melius diceret̉ que eſt vinculū ⁊ tunc re latiuū ⁊ antecedēs conuenirēt. ꝓ reſpon ſione nota ꝙ ꝟtutes morales ſunt acqui ſite exercitio bonoꝝ opeꝝ. nā habitꝰ vir tutum ex bonis operibꝰ diu ꝯtinuatis ge neratur. Sed caritas eſt puꝝ donū dei ꝑ infuſionē. non enī educit ad eſſe de poten cia materie ex vſu bonoꝝ opeꝝ ſicut vir tutes morales ſꝫ infunditur a deo. Id̓o ly qd̓ nō facit relacionē ad id qd̓ dicit̉ cari tas ſꝫ ad donū qd̓ ſubintelligit̉. Quando dicit ſuꝑ omnia caritatē habentes quod ſcꝫ donū caritatis eſt vinculū ꝑfectionis Itē caritas habet excellentiā ⁊ maiorita tem ſuꝑ alias ꝟtutes theologicales. Di cuntur enim theologicales a theos ꝙ eſt deus quia ordināt ad deū ⁊ habent deum ſolum ꝓ obiecto. ⁊ ſunt tres ſcilicꝫ fides ſpes caritas. De iſta materia vide ſcm̄ Thomā pͥma ſcd̓e. q̄ſtione. lxij. Ibi oſten dit articulo pͥmo quare dicunt̉ theologi ce. Et arti. ij. oſtendit differenciā earuꝫ a virtutibꝰ moralibꝰ ⁊ intellectualibꝰ. ⁊ articulo. iij. eiuſdē queſtionis oſtēdit nu meꝝ eaꝝ quia tres ſūt ⁊ nō plures neqꝫ pauciores. Et arti. iiij. oſtendit ordinem eaꝝ que ſit pͥor inter eas ſcꝫ inter fidem ſpem ⁊ caritatē. Quaꝝ actus ſunt vt ſeqͥ tur. Fides eſt credere deo de hijs qͥ nob̓ reuelauit. quia fides xp̄iana nō eſt crede re petro nec paulo nec apoſtolis nec ꝓphe tis. Sed credere deo qͥ locutꝰ eſt apoſto lis ⁊ ꝓphetis. Spes autē eſt ſperare ī deo nō ſperare in pͥncipibus ſeu p̄latis. Ideo dauid. Nolite cōfidere in pͥncipibꝰ neqꝫ in filijs hoīm in quibꝰ nō eſt ſalus Sed ī deo. Sed caritas eſt maior. de hoc vide MM.iiij. Qn̄ica infra octa. aſcenſionis domini ſanctū thomā pͥma ſcd̓e. q. lxvi. arti cu. vi Rō quia caritas in ſua eſſencia nō inclu dit defectu ſiue īperfectionē ſicut fides ⁊ ſpes. Quia fides eſt credere qd̓ nō vides Ecce imꝑfectio. Spes vero eſt ſperare qd̓ non habes. Ecce defectus. Et quid ē caritas diligere deū ꝓpter ſe. ⁊ ꝓximum ꝓpter deū. qd̓ non includit alique defectū Id̓o dicit auctoritas ſcpͥture. Nunc ma nent fides ſpes caritas tria hec maior ho rum eſt caritas. pͥma ad Choꝝ. xiij. No ta maior horū. Nunꝗd debet dici maior haꝝ. Reſpondeo ꝙ ly hoꝝ non refertur ad fidē ⁊ ſpem. ſꝫ ly donoꝝ ꝙ ſubintelli gitur ſcꝫ maior autē donoꝝ hoꝝ eſt cari tas. quia iſte tres ꝟtutes dant̉ a deo per infuſionē. patet ergo ꝙ dixi ꝙ inter ꝟtu tes morales ⁊ theologicales excellencior eſt caritas. ꝓpter hͦ dicit thema Ante om nia caritate habentes. ſcꝫ amore dei fer uidum ⁊ amore ꝓximi ordinatū. Nota ante omnia. quia debemꝰ laborare vt ha beamus ꝟtutes morales. Sed ante om nia caritatē habentes. Iſta virtus carita tis habet tres gradus Primꝰ eſt incipere bonam vitā fortiter Scd̓s ē ꝓficere in bona vita habundant̉ Terciꝰ eſt ꝑſeuerare in bona vita finalit̓ Dico pͥmo ꝙ pͥmus gradus ⁊cͣ. eſt in cipere bonā vitā fortiter. Poſtqͣꝫ homo diu tenuit malā vitā viuendo in peccatis addendo cōtinue peccata peccatis ⁊ deus facit grāꝫ ꝙ redit ad ſe cōſiderās mala ⁊ peccata q̄ fecit d̓r. O miſer ⁊ qͣꝫtū tem pus ꝑdidi ꝙ nullū bonū feci anime mee. O miſer quid erit de me. volo redire ad deū. dolet ⁊ conuertit de peccatis ꝓponit non redire ad ea. confitet ea clare alicui confeſſori. acceptat libent̉ penitenciā con feſſoris. ⁊ ſeruat eā diligent̉. cōmunicat deuote. audit miſſas. ſermones. talis eſt in pͥmo gradu caritatis. de hoc d̓t petrus apoſtolus. poſtqͣꝫ dixit ante omnia carita tem habentes aſſignauit rōnem quaſi dicat nam caritas operit multitudinē pecca torum. pͥma petri. iiij. nō dicit expellit vel abicit ſꝫ operit. videt̉ ergo ꝙ caritas ⁊ pec cata ſtent ſimul. Reſpondeo dicendo ꝙ caritas deſtruit peccata qͣꝫtuꝫ ad culpas. qꝛ culpe nō ſtant ſimul cuꝫ caritate. ſicut nec lumē cum tenebris. ⁊ operit qͣꝫtū ad penas. Nā ẜm ſn̄iam rheologoꝝ in iudi cio ꝑticulari vel vniuerſali ſiue generali. oīa peccata q̄ hō fecit ſiue corde cogitan do ſiue ore loquendo ſiue oꝑe faciendo. oīa diſcooperient nō ſolū xp̄o cui oīa nu da ⁊ aperta ſunt oculis eiꝰ Ad hebre. iiij. ſꝫ etiā angelis ⁊ ſcīs ꝟtute diuina. Sicut vident peccata illiꝰ ꝗͥ ponit̉ in ſeala quia ponunt̉ ſcpͥta in fronte eius. clariori mo do videbunt̉ oīa peccata ſua ī iudicio vni uerſali. O qͣlis confuſio ē multi ſunt qui modo reputant boni religioſi vel clerici qͥ tūc videbunt̉ totū feciſſe ex ypocriſi ⁊cͣ Idē de p̄latis. Auctoritas. veniet dn̄s q̄ illuminabit abſcondita tenebraꝝ ⁊ ma nifeſtabit cōſilia cordiū. pͥma ad Choꝝ. qͣrto. Sed qͥ habebūt caritate eoꝝ pecca ta non manifeſtabunt̉ in eoꝝ confuſionē quia caritas eſt qͣſi velum ſeu mantelluꝫ que operit multitudinē peccatoꝝ. ⁊ ergo quia ſic eſt. incipiamꝰ bonā vitā Sꝫ dico ꝙ oportet incipere bonam vitam forti ani mo ⁊ vigoroſo. patet hoc triplici ſimilitu dine. Prima de hoīe ad altū monteꝫ aſcendentem. cui neceſſarius eſt vigor ⁊ fortitudo. qꝛ cū labore ⁊ violencia aſcē dit. Secus deſcendēdo. Sic de nobis ſi volumꝰ aſcendere ad montē bone vite ⁊ virtuoſe. neceſſarius eſt vigor ⁊ forca. quia violent̉ aſcendimꝰ quia perſona que inclinat̉ ad ſuperbiā vanitate ⁊ pompaꝫ cum difficultate humiliat. Ideo eſt ne ceſſaria forca. Idē de auaro luxurioſo ⁊ ſic de alijs quia ire cōtra inclinacionē cū difficultate fit. Ideo requirit̉ forca. Se cus deſcendendo in infernū per malā vi tam. vadit homo conſtancius naturaliter Sermo .II. quia caro inclinatur ad vicia et peccata ſine mgr̄o ⁊ doctore adiſcimꝰ peccare ⁊ mala agere. Senſus em̄ ⁊ cogitacio huā ni cordis in malum ꝓua ſunt ab adoleſ ſentia ſua Geneẜ. viij. Oportet em̄ face re vigoroſe. facere vim ſibi ipſi. hoc ſciēs apoſtolus dicebat Ego ſic curro non qͣſi incertū. Sic pugno qͦuaſi aereꝫ verberas Sed caſtigo corpus meū ⁊ in ſeruituteꝫ redigo. jͣ. ad Cor. ix. Scd̓a ſimilitudo eſt de homine leuiter ligato cum filo ſtu pe ſimplici talis leuiter ſoluet. Secus ſi cum cordis vel cathenis ferreis ſit ligatꝰ. quia tunc requirit ⁊ forca ad ſoluendum ſe. Ita ille qui nouiter incipit peccare eſt ligatus cum filo ſtupe. qꝛ leuiter poterit dimittere peccata qn̄ vero eſt iam aliqua liter aſſuetus eſt cum cordis ligatꝰ. Sꝫ qn̄ eſt iam antiquatus in peccatis/ cathe nis ferreis eſt ligatus. Ideo nccͣria eſt ſi bi forca ſampſonis vt ſoluat̉ multi homi nes ⁊ mulieres ſūt ligati iſtis cathenis de malis ꝯſuetudinibꝰ qui qn̄ interrogantur a ꝯfeſſore ſi iurāt deum dicūt pater con ſuetudo eſt hoc vultis dicere. qꝛ iaꝫ eſtis ligatus iſta cathena que ducit vos ad in fernum. Multi vellent ſoluere iſtam ca thenam ne iurarent ⁊ nō poſſūt ita ſūt ma li aſſueti ſꝫ frangetis eā aſſuefaciēdo vos ad affirmandum vel negandum ꝑ aduer bia. Item ſi mr̄es que curant de filijs cor rigerent eos ne iurarent ⁊ docerēt eos lo qui ita nō ſic eſt ꝑ aduerbia qn̄ eſſent ma gni nō iurarent. Ideꝫ de peccato vſure. ſi vniuerſitas vel ꝑticularis homo venit ad diuiteꝫ vt mutuo recipiat pecunias ab eo Reſpondit diues placet michi. ſꝫ ſoluetꝭ vltra ſortem tm̄ quolibēt anno dico ꝙ h̓ eſt vſura qꝛ ꝓ mutuo. Non poteſt homo aliquid accipere. Et vſurarius dicit con feſſori pater conſuetudo eſt. O vos vul tis dicere ꝙ eſtis ligati iſta cathena cen ſualia bona ſunt ſeruatis duabus ꝯdicio nibꝰ. Prima ꝙ ſit vera emptio. Scd̓a ꝙ precium ſit iuſtum. Item vendere plus ꝓpter dilationem ſolucōnis dicit vſurari rius pater cōſuetudo eſt ſꝫ vſurarios hac cathena dyabolus trahit ad infernū. Itē cōfeſſor dicit emere pro pecunia parata minori precio eſt vſura. pater cōſuetu do eſt ⁊cͣ. Reſpondit vſurarius Item obli gatio libertatis ad molendinū racōe mu tui vſura eſt. Sed poteſtis dicere tantū pro tanto ſine aliqua ꝯdicōne ⁊ ille bene faciet ſꝫ nō obligetis eum Item mutuare poſſeſſiones ⁊ interim recipiendo fructꝰ vſura eſt. Item ſi ſeruatis vos pignora vtimini pignoribꝰ vſura eſt. pater conſue tudo eſt dicit vſurarius. Sed ſolutio nul la eſt. Contra leges humanas poteſt al legari conſuetudo que ſemper contrari am conſuetudinem abrogant. Sed non contra legem dei ymo ꝓpter conſuetudi nem grauiꝰ peccatum eſt. ⁊ talis mala cō ſuetudo vertitur in naturam intantum ꝙ qͣſi impoſſibile eſt dimittere illas malas conſuetudines auctoritas. Si mutare po teſt ethyops pellem ſuaꝫ aut pardus va rietates ſuas ⁊ vos poteritis bene facere cum didiceritis malum. Ieremie. xiij. Tercia ſimilitudo eſt d̓ illo qui vadit per viam ⁊ habet tranſire paſſum anguſtum in quo expectant eum inimici enſibꝰ euagi natis contra eum vt occidatur neceſſaria eſt ſibi forca ad tranſendum vt poſſit eua dere. Ita eſt de nobis lingua hominis eſt adinſtar enſis facta ⁊ quādo aliquis vult incipere bonam vitam dimittendo vicia vanitates ⁊ peccata ſtatim illi qui prius fuerunt ſocij in peccatis nituntur eum re trahere ſcilicet obloquentes. Uerbi gra tia Si in aliquo monaſterio vel collegio eſt aliquis religioſus vel clericꝰ bene diſ ſolutus ⁊ cet̓a. Nullus dicit ſibi aliquid Imo conmendabitur de fortitudine ⁊cͣ. Et ſi ponit ſe in via bone vite vt vadat ad paradiſum factum eſt alij qui vadunt ad infernum ſtatim perſecuntur eum. aſcenſionis domini Quica infra octa. Idem de clerico ⁊ layco. idem de mulieri bꝰ. idē dē illo qui ꝑcit inimicis ⁊cͣ. Quot religioſi miſeri clerici ⁊ alij ſūt qui vellēt in ciꝑe bonaꝫ vitā. Sed dicūt O miſer qͥd faciā quia dicent ꝙ ſum ypocrita. Iō neceſſaria eſt furca non curare qͥd dicunt male gentes. Sed qͥd vult deus ⁊ qͥd te pphetā nemini facere hoc ſ. ꝙ dicit dn̄s ꝑ Ieremie. ix. vnuſquiſqꝫ a ꝓximo ſuo ſe cu ſtodiat ⁊ in om̄i fratre ſuo nō habeat fidu ciā. qꝛ omnis fr̄ ſuplantans ſuplātabitur ⁊ omnis amicus fraudulenter incedet ⁊ vir fratrem ſuū deridebit tn̄ dilectio diui ne voluntatis vigoroſe liberat ab omni bꝰ iſtis ſupradictis auctoritas Aque ml̓ te nō potuerunt extinguere caritattē nec flumina obruent illā Canticoꝝ. viij. Et loquit̉ de illo qui fortiter ⁊ vigoroſe re cepit bonā vitam. In tali em̄ aque mul te ſcꝫ malaꝝ inclinacōnum ⁊ male cōſue tu dinis nō potuerunt extinguere caritatē nec flumina ſcꝫ obloquentium obruent il lā. Ecce pͥmus gradus caritatis principi um bone vite. Idēo incipiamus pro tꝑe dum ſumus in hoc mundo auiſando ⁊cͣ. Scd̓us gradus eſt ꝓficere in bona vi ta habundanter exqͦ hō incepit ⁊ ꝯtinua uit iam gentes non obloquunt̉ ꝯtra eum qꝛ vident bonā ꝯtinuacōm. qꝛ nō ficte ſꝫ veraciter bonā tenet ꝯtinuacom ⁊ bonaꝫ vitam. licet a principio mirent̉ ⁊ obloqͣn tur tacent poſt tunc tales ſiue talis debet vel debēt ꝯgregare virtutes ⁊ bona opera ⁊ merita habundant̉ Nota ſimilitudinē de arbore tranſplantata in bona terra ri gata ⁊ radicata facit flores folia ⁊ fructꝰ Ita exquo ꝑſona eſt trāſplantata de ter ra ſterili male vite in bonam vitam debꝫ facere flores orationum folia elemoſina rum ⁊cͣ. ⁊ fructuꝫ meritorum auctoritas Hoc oro vt caritas veſtra magis ac ma gis habū det in ſcientia ⁊ in omni ſenſu vt ꝓbetis pociora vt ſitis ſinceres ⁊ ſine of fenſione in die xp̄i repleti fructu iuſticie. Nota quatuor in ad Philipenſes. jͣ quibꝰ eſt habēda habundantia Prīo debet habundare in ſcientia. Si dicat ru ſticus ⁊ quomodo ergo potero habunda re in ſcientia. Reſpondeo Nos qui habe mus predicare habemꝰ habundare in ſci entia theologie. qꝛ al̓s faceremus errare populum. Sed vobis ſimplicibꝰ ſufficit ſcire. Credo in deum in quo ſunt omnes articuli fidei dicatur hoc Secundo de bet habundare in omni ſenſu penitentiam faciendo. Sicut em̄ ex quinqꝫ ſenſibꝰ pec camus ita ipſis debēmus facere penitenti am in oculis lacrimando. In auribꝰ miſ ſas ⁊ ẜmones audiendo. In odoratū vi am domini ſentiendo ſicut canis qui ſequi tur leporem per odore ſentit in biuio vn̄ tranſiuit. In guſtu in ieiunando. In ſen ſu tactus totum corpus affligendo beatꝰ vir qui in ſapientia morabitur quantum ad credo in deum Et in ſenſu cogitabit ſ. penitendo Ecccleſi. xiiij. Tercio probe tis potiora bonum eſt corpus hominis. ſꝫ melior eſt anima. Ita bona ſunt oꝑa bo na corporis. ſed meliora ſunt anime ſcili cet orationes deuote ⁊ contemplacōes Multi ſunt qui ex operibꝰ miſericordie corporis perdunt bona anime. quia negli gunt nimis. Non poſſunt audire ſermo nes que eſt optima contemplatio ⁊ ſic de alijs. Propter hoc ſcripſit apoſtolus ad Thimotheum qui faciebat magnas afflic tiones corporis dicens. Exerce teipſum ad pietatem ſcilicet ad ſpiritualia. Nam corporalis exercitatio ad modicum vti lis eſt pietas autem ad omnia vtilis eſt. Promiſſionem autem habens vite que nunc eſt ⁊ future prima ad Thimoteum Quarto per iheſum criſtum do quarto minum noſtrum. quia nll̓a alia lex ducit ad paradiſū niſi lex criſti. Non moyſi nec machomēti licet dicant iudei Nota hic exemplum de illo diuite qui habebat tres filios ⁊ vnum lapideꝫ precioſum magni precij. ⁊ quilibet filius petebat illum lapi dem a patre. Pater autem volens illos Sermo .III cōtentare vocauit vnum lapidarium qui fecit ſibi duos alios lapides omīno ſil̓es lapidi precioſo ⁊ quādo pater debuit mo ri dedit vnum ſeniori ſcd̓o quem magꝭ di ligebat dedit lapidem verum. tercio filio dedit alium de illis de vitro. Mortuo pa tre quilibet ſe dicebat habere lapideꝫ pre cioſum. ſꝫ argentarius in pondere cogno uit verum lapidem. Idē tres filij ſūt tres popnli ſcꝫ iudeorum criſtianorum ⁊ aga renorum pater eſt deus tres lapides ſunt tres leges eorum ⁊cͣ. ſꝫ cognoſcuntur in pondereˣ Pondus legis moyſi ẜm ꝓmiſ ſionem eius eſt que ſolum ꝓmittit rerre na ⁊ iſta qͣntum ponderauerūt. Ecce qͥd dicit ſalomon de terrenis vanitas vani tatū ⁊ omnia vanitas. Quid habet am plius homo de vniuerſo labore ſuo. quo laborat ſub ſole. Generatio p̄terit ⁊ ge neratio aduenit terra autem in eternum ſtat. Orit̉ ſol ⁊ occidit. ⁊ ad locum ſuuꝫ reuertit̉. ibiqꝫ renaſ. ⁊cͣ. Eccl̓. j. Itē vidi cuncta que fuerunt ſub ſole ⁊ ecce omnia vanitas nichil aliud ponderat nō eſt ergo iſte lapis precioſus. Pondus autē ſecte agarenorum qd̓ eſt promittit em̄ lex illa male dicta riuos mellis ⁊ lactis ī celo ⁊ vxores quingentas virgines ⁊cͣ. ꝑadiſꝰ porcorum ⁊ aſinorum beſtialis. Ecce qͥd ꝓmittit nil ponderat lex autem criſti pro mittit nō vanitatem vt lex iudeorum nec beſtialitatem vt agarenorum. ſꝫ regnum paradiſi qd̓ eſt infinitum ⁊ infiniti pon de ris ⁊ valoris nō enim poteſt extimari eiꝰ valor. quia minor eſt maior tota hyſpa nia. Ecce promiſſiones Beati pauperes ſpiritu quoniam ipſorum eſt regnum ce lorum Mathei. v. Beati qui ꝑſecucōm patiuntur ꝓpter iuſticiam quoniaꝫ ⁊cͣ Terciꝰ gͣdus caritatꝭ ē ꝑſeuerare ī bona vita finaliter ꝯtinuando vſqꝫ in finem qꝛ qui nō currit nō obtinet brauium nec be ne currens obtinet brauium niſi curſum ꝯſummauerit vſqꝫ ad brauium. Id̓o apo ſtolus orando dicebat det vobis deꝰ ẜm diuitias glorie ſue virtutem corroborari per ſpititum eius in interiori homine xp̄m habitare ꝑ fidē in cordibꝰ veſtris in cari tate radicati ⁊ fundati vt poſſitis ꝯprehē dere cum omnibus ſanctis que ſit latitu do ⁊ longitudo ſublimitas ⁊ profundum ad Epheſeos. iij Prima que ſit latitu do extenſa dilectio que debet eſſe tanta in corde criſtiani ꝙ debet diligere ſeipſum ⁊ ſed ꝓximos non ſolum illos de domo ſua ſed etiam extraneos. Nō ſolum amicos ⁊ benefactores qꝛ ⁊ canis diligit benefac torem ſuum. Ideo qui ſolū diligunt ami cos habent amorem caninū. Ex tali amo re nō habebunt a deo ſaluacōem ſiue me ritum. Sed meritum eſt diligere amicos ⁊ inimicos ꝓpter deum. qꝛ inimici non ha bent rationem diligibilitatis niſi ꝓpter de um qui precipit illos diligere. Iteꝫ dili gere debemus iudeos moros ⁊ alios infi deles ⁊ orare pro eis vt conuertantur. ſꝫ nō participare cum eis. Secunda que ſit longitudo ſcꝫ ꝑſeuerantis duracionis hic tangit rectores qui fecerunt bonas or dinacōnes ad vtilitatem cōmunitatis vt ſeruent al̓s modicum eſſet. Sed dicitur modo hodie facta hodie fracta. Id̓o neceſ ſaria eſt longitudo duracōnis ꝙ mirum ē quare deus dat̉ nobis panem vel aquam vel vinum. Ideo nullo modo frangūtur ordinacōnes. Nota hyſtoriam Ione de ciuitate magna niniue in qͣ fiebant ml̓ ta peccata ⁊ deus miſit ad eos Ionam ꝓ phetaꝫ qui predicauit ⁊ gentes timuerūt ⁊ fecerunt ordinacōnes ⁊ penitentiam ſꝫ noͣ habuerunt longitudineꝫ fregerunt or dinacōnes ⁊ redierūt ad peccata ꝓpter ꝙ tota ciuitas vt inquit Lira verſa eſt in ab biſſum nec aliquis euaſit in qua erant plu res gentes qͣm in regno aragonie italerat populoſa Id̓o dauid Domum tuam ſcꝫ villam vel conmunitatem decet ſanctitu do domine in longitudine dieꝝ ī pſalmo aſcenſionis domini Dn̄ica infra octa. Tercio que ſit ſublimitas ⁊ altitudo celeſtis p̄mij qd̓ deꝰ ꝓmiſit bonis dn̄is ⁊ rectoribꝰ ꝯmunitatū ſcꝫ regnum para diſi. O qualiter deberemꝰ eſſe aduocati. Ih̓u xp̄i ⁊ zelotipi de ſuo honore quē ad modū aduocatꝰ alicuius baronis ꝓ mo dico ſolario ſtatim in omni loco defendit eū ⁊ ſua ⁊c̄. Et ꝓ xp̄o qͥ ꝓmittit regnū ꝑadiſi nullꝰ eſt aduocatꝰ nullus curat de ſuo honore. Id̓o curetis de ſuo honore ⁊ adtēdatis qͥd ꝓmittit Id̓o apoſtolꝰ In ſublimitate eternū glorie pondus operat ī nobis nō ꝯtemplatibꝰ nobis que vidē tur. ſꝫ q̄ non vident q̄ vero vident tꝑalia ſūt que aut non videntur eterna ſūt. ij. ad Cor. iiij. Quarto ⁊ ꝓfundū ſcꝫ infer nalis dampnacōnis que ꝑata eſt dn̄is ⁊ rectoribusⁱ qui ſuſtinent pctā notoria ⁊ negligenter exercent officiū ſuum qͥꝓpter lucꝝ ſuſtinent ludū taxilloꝝ meretrices in hoſpitijs vel ꝯcūbinas ⁊cͣ. Quilibet cu rat diligenter de domo ſua magis ⁊ dili gentius curandū eſt de ꝯmunitate Racō eſt iſta de ꝯmunitate eſt vt de naui in ma ri ſi patronꝰ vel nauta ſolum curaret de ſua camera malum eſſet ꝓ naui. Quia ſi camera patroni vel alia deſtruatur nō eſt periculū. ſꝫ ſi vnus poſtꝭ vel tabula amo ueatur de latere nauis ibi eſt periculum ꝑ īclitandi omnibus ⁊cͣ. Iſta caritas eſt ad inſtar magne nauis ⁊c̄. Caritas em̄ de qͣ ſcriptum eſt nō querit que ſua ſunt. ſic in telligit̉ ꝙ nō ꝓpria ꝯmunibus ſꝫ ꝯmunia ꝓprijs anteponit. Tanto em̄ vos magis ꝓficere noueritis qͣnto rem ꝯmunem cu raueritis vt ait Auguſtinꝰ in regula Er go ante omnia caritatem habētes ⁊cͣ. ¶ Dominica infra octauas Aſceſionis. Ec locutꝰ ſum Ovobis vt nō ſcādalilemiui Ioh̓ xvj. Uerbum iſtud xp̄i fuit dictum apo ſtolis. quādo vidit eos paratos vt cadērent in peccato. qꝛ erant fragiles. Ideo di cit eis. Hec locutus ſum vobis ⁊c̄. Scā dalum grece idem eſt ꝙ offendere latine vt cum homo vadit per viam qua nō cō ſiderat ſꝫ cogitat de alijs ⁊ ponit pedes ad lapides ⁊cͣ. Illud vocat̉ ſcandalum. Iō ſapiens dicebat filio ſuo Eccleſ. xxxij. In viam ruine id eſt petroſā non eas ⁊ nō of fendas in lapides nec credas te vie labo rioſe ne ponas anime tue ſcādalum Mō ita ē om̄s qͥ ſumus mō in vita ſumꝰ ī via nullus credit hic remanere. qꝛ omnes ſu mus peregrini ⁊ viatores vnus venit ſcꝫ naſcendo. alter tranſit ſed moriendo. Iō dauid in ſua oracōne dicebat peregrini ſu mus coram te ⁊ aduene ſicut om̄s pr̄es nr̄i dies nr̄i qͣſi vmbra ſuper terram nul la eſt mora. j. Paral̓. vl. Exquo ergo ſu mꝰ viatores volo vos auiſare modo ne vos offendatis pedes ⁊ lapides ⁊ in fine ſermonis potero vobis dicere hec locutꝰ ſum vobis ⁊cͣ. Ꝙuis ſumus omnes vi atores. tamen nō omnes imus ad paradi ſum per eandem viaꝫ. ymo in ſcriptura ſa cra inueni tres vias ſecuras ⁊ bonas eun di ad paradiſum. Prima eſt pura īnoce tia. Secunda eſt digna penitentia. Ter cia eſt firma obedientia. Prima eſt pura īnocentia Sed quia multi ſcandaliſantur in qͣlibet iſtarum. Ideo volo vos auiſare vt poſſum vobis dicere thema. Hec locu tus ſum vobis ⁊cͣ. Dico pͥmo ꝙ prima via eundi ad paradiſum eſt īnocentia pu ra que eſt nullum peccatum vnqͣꝫ feciſſe. nec veniale nec mortale nec corde cogi tando. nec ore loquendo. nec opere operā do. De iſta via ꝓphetizauit yſaias ꝓpheta capitulo. xxxv. ⁊ erit ibi ſemita ⁊ via ſanc ta vocabitur nō tranſibit per eam pollutꝰ. ⁊ hec erit vobis directa via ita vt ſtulti nō errāt per eā. Nota ⁊ erit ibi ſcꝫ in tem pore gratie vt noue legis ſemita.i. via in nocentia ⁊ non ſolum dicit via. Sed ⁊ ſemita ſtricta. qꝛ pauci hodie vadunt per Sermo .III. eā ⁊ via ſancta vocabit̉ qꝛ nō tranſibit ꝑ eā pollutꝰ. Primus gͦ qͥ ꝑ hanc viā tra ſiuit fuit xp̄s qͥ peccatū nō fecit nec inuen tus eſt dolꝰ in ore eiꝰ. jͣ. pe. ij. Etiaꝫ ꝟgo maria ſecuta eſt eū. qꝛ nunqͣꝫ pecauit ali qͦ mō cui dic̄ ſpūſſanctus Can. iiij. Tota pulchra es amica mea ⁊ macula nō eſt in te. Nec de adultis īueniunt̉ pl̓es niſi xp̄s ⁊ virgo maria nec de pr̄iarchis nec ꝓphe tis nec apoſtolis nec mr̄ibꝰ nec ꝯfeſſoribꝰ. Nullus em̄ p̄ter xp̄m ⁊ virgine poteſt ſe excuſare de pc̄to mortali vel veniali. ymo beatus ioh̓es euuāgeliſta de ſe ⁊ de alijs dic̄. jͣ. Ioh̓is. jͣ. Si dixerimꝰ qꝛ pctm̄ nō habemꝰ ipſi nos ſeducimꝰ ⁊ veritas ī no bis nō eſt. Solum em̄ pueri nouiter nati ⁊ baptiſati qui autēqͣꝫ peccāt moriunt̉ ſe quunt xp̄m ⁊ virginem mariā ꝑ viā īno centie cogitate qꝛ qn̄ ꝟgo maria fuit ī ce lo cū filio vertit ſe reſpiciendo ſi aliqͥs eā ſequebat ⁊ vidit ꝙ multi niſi īnocentes de quibꝰ regͣtiando filio ſuo dic̄ īnocētes ⁊ recti cor de adheſerunt michi. ꝑsͣ. xxiiij. Nota ꝙ ſuſtinui te tripliciter pͥmo ī vto noue menſibꝰ. ſcd̓o in brachijs ⁊ amplex ibꝰ. tercio in manibꝰ cū geītibꝰ ⁊ dolori bꝰ. Id̓o īnocentes adheſerūt ſibi. Cariſſi mi ꝓ vera declaracōe intelligatꝭ ꝙ in hac via hoīes tripliciter ſcādaliſant̉. Quidaꝫ em̄ ſcandaliſant̉ cadēdo in puteū inferni. Alij nō cadunt ſꝫ deuiant a via paradiſi. Tercij nō cadūt nec deuiāt. ſꝫ retardant̉. Primi ſūt pueri qͥ nō baptiſant. Et ꝓpt̓ hͦ vt pueri nō veniret in iſto ſcandal̓o xp̄s p̄cepit Math̓ vl. d. Eūtes docēte om̄s getes baptiſātes eos ī noīe pr̄is ⁊ filij ⁊ ſpūſſancti. Scd̓o aliqͥ ſcādaliſāt̉ nō in in ferno cadēdo. ſꝫ deuiādo ſic̄ ille qͥ offendit peccādo mortalit̓ in qͦ ſcādaliſati ſumus om̄es qꝛ ſtatim dū quinqꝫ fuimꝰ annoꝝ vel ſex incepimꝰ peccare. Nota de puero quinqꝫ annoꝝ ī dyalogo greḡ. In iſta gͦ etate multi deuiāt peccādo mortalit̉ licet nō ī inferno ſtatī cadāt ymo ꝑ pn̄iaꝫ poſ ſūt ſe iuuare. Nota qͣliter eſt magna triſticia viatoribꝰ qn̄ ꝑ vnā leucā vel duas deuiāt ampliꝰ qn̄qꝫ deuiāt ꝑ dietā Mō cogitate qͦt dietas quilibet vr̄m ambula uit poſt viā īnocētie deuiā do qn̄ peccamꝰ mortaliter deuiamꝰ in tātū ꝙ īpoſſibile ē redire ad īnocētie ſtatū ⁊ id̓o ꝑͤ aliā viā poꝫ nos redire vt poſſumꝰ dr̄e errauimꝰ a via ſcꝫ xp̄i qͥ dic̄ ego ſū via ꝟitas ⁊ vi ta Ioh̓. xiiij. Et laſſati ſumꝰ in via iniqͥ tatis ⁊ ꝑdicōnis Sap̄. Id̓o vos qͥ ha betis filios nutriatis eos bn̄ ⁊ cuſtodia tis ne deuiet a via dn̄i Sꝫ heu ml̓ti ma gis curāt ꝙ filij ſui ſint bn̄ induti. Tercio aliqͥ ſcādaliſāt nō cadēdo in inferno nec deuiā do ſꝫ ret̄ardā do ꝑ pctā veīalia qͥ nū qͣꝫ peccauerūt mortalit̓ vt credit̉ de Iere ⁊ ioh̓e baptiſta ⁊ ceteris. Id̓o nō ꝑdide rūt viā īnocētie. qͥ aūt ſolū hn̄t pct̄a veī alia retardāt̉ in purgatorio. Id̓o de hoc dicebat dd̓. ps. cxlj. In via hac qͣ ambu labā abſcōder̄t laqueum mihi. Scd̓a via eūdi ad ꝑadiſū eſt digna pn̄ia ⁊ ꝑ iſtā oꝫ nos ire ex qͦ ꝑdidimꝰ uiā īnocētie. Nota digna pn̄ia ē adeqͣtio culpe ad penā. ver bi gr̄a ſi peccamus corde male cogitando. odiendo vel ꝯcupiſcendo faciamꝰ pn̄iam ꝯterēdo. ſi ore blaſphemādo iurādo facia mꝰ pn̄iaꝫ ꝯfitēdo deū ⁊ laudādo. ſi ocl̓is vane vidēdo fiat pn̄ia plorā do. ſi manibꝰ fiat pn̄ia erectis maībꝰ orādo ⁊ reſtituē do. ſi ꝑ gulā fiat pn̄ia ieiunādo. ſi ī corꝑe affligendo fiat pn̄ia. Iſta ē digna pn̄ia ſi ẜm pctm̄ fiat pn̄ia. ſꝫ iſta via anguſta eſt vn̄ xp̄s Mat. vij. qͣꝫ anguſta porta ⁊ ar ta ē via q̄ ducit ad vitā ſꝫ pauci ſūt qͥ in ueniūt eā Nota qͣꝫ dcō ē āmiratiua angu ſta porta hꝰ vie ē ꝯfeſſio anguſta ē qꝛ hō hꝫ ſe diffamare ⁊ dr̄e de pctō. Hec por ta dn̄i iuſti intͣbūt in eā in hac via pn̄ie. tripliciter ſcādaliſantur homines quidam faciendo plus. quidam minus quidaꝫ ex toto dimittēdo pͥmi plꝰ faciūt/ qͥ vtunt̉ ī diſtrecōe qͣꝫ qͥ īdiſcrete vigilādo vel ieiu nando vel corpus affligendo efficiuntur magni fatui ⁊ ſic dampnantur. Dyabo aſcenſionis domini Dnica infra octa. lus em̄ impugnat eos aliquo colore dicē do. ꝙ parum facit ꝓ xp̄o qui tantum fecit ꝓ te ⁊ ſimilia ⁊ tunc ſic illuſus facit magꝭ de penitentia qͣꝫ poſſit ſuſtinere. Talis em̄ ex indiſcretione facit de via paradiſi viam inferni. Cōtra iſtos dic̄ ſcriptura ad Roͣ xij. Obſecro vos fratres ꝑ miſcd̓iaꝫ dei vt exhibeatis corpora veſtra hoſtiam vi uentem ſanctam deo placentem rationa bile obſequium veſtrum.i. ſeruiciū veſtꝝ Nota rationabile quilibet cogitet qͣntum poteſt portare aſinus ſuus ſcꝫ corpꝰ ⁊cͣ. Scd̓i ſūt facientes minus de penitentia qͣꝫ deberent ⁊ in hoc plurimi deficiunt Ha bent em̄ bonum corpus qd̓ fecit multa ⁊ magna peccata ⁊ faciunt parum de peni tentia contra iſtos qui minus de peniten cia faciunt ad Colo. iij. Dicit apoſtolus Mortificate membra veſtra que ſūt ſu per terram. Tercij ſunt qui nullam peni tentiam faciunt bene incipiunt magnā pe nitentiam ſꝫ poſtea dimittunt totum ſicut multi religioſi qui optime incipiunt. quia religio non eſt niſi penitentia ⁊ poſtea di mittunt frangendo penitentiam Ieiunia vota eſſentialia ⁊ cerimonias ⁊ illud eſt magnum ſcandalum Auguſtinus. Non vidi meliores qͣm eos qui in monaſterio ꝓfecer̄t nec deteriores qͣꝫ qui ibi defece rūt. quia bonus religioſus plus lucratur de meritis qͣꝫ ſecularis ceteris paribꝰ quia opus bonum factum ex voto magis eſt meritoriū qͣꝫ ſi fiat ſine voto. Aliquā do in malo religioſo tanta eſt ingratitudo et tm̄ peccatuꝫ qd̓ facit ꝯtra deū ꝙ dimittit totaliter penitentiā reuerentiam ſuaꝫ vel habitū ſuum vel nō curat ampliꝰ de ſua reuerentia. Ideo multi religioſi ſūt peio res ad ꝯuertendum qͣꝫ infideles. Ideꝫ de preſbiteris qui optime ⁊ deuote incipiūt penitentiā. Idem de laycis hominibus ⁊ mulieribꝰ. Ideo dicit xp̄s Mat. xjBea tus eſt qui nō fuerit ſcandaliſatus in me Tercia via eūdi ad paradiſum eſt firma obedientia ſcꝫ ad dei precepta ⁊ cuſtodi re ſe a peccatis mortalibꝰ quā declarauit xp̄s predicando de gloria paradiſi. Nota qͣnte dulcedinis ⁊ ſaporis erant verba d̓i incarnati. p̄dicabat em̄ ſepe de gloria pa radiſi. vt corda gentium inflāmaret ⁊ vt ex iſta gloria deſpicerent mundana ⁊ trā ſitoria. Et tunc poſt predicacōnem venit ad eum quidaꝫ totus inflāmatus gloria xp̄o dicens magiſter bone quid boni faci am vt habeam vitā eternā Mathei. xix. Xp̄s aūt ſibi rn̄dit on̄dens ſibi viaꝫ obe dientie. Dicens ſi vis ad vitā ingredi ẜ ua mādata Id̓o ſapiens dic̄ Prouerbi. vij. Filij ſerua mandata mea ⁊ viues de iſta via dicit̉ Iſaie. triceſiō. Hec eſt via ambulate in ea neqꝫ ad dextrā neqꝫ ad ſi niſtrā. Dextra em̄ ⁊ ſiniſtra ſunt due ripe vie obedientie. ꝑs ſiue ripa dextra eſt obe dite p̄ceptis dei ore ſuo dictis ⁊ mādatꝭ vn̄ petrus apoſtolꝰ dic̄ Actu. v. Obedi re oꝑtet deo magis qͣꝫ hoībꝰ pars fiue ri pa ſiniſtra eſt obedire p̄ceptis dn̄oꝝ tem poraliū de qͣ apl̓s dic̄ obedite prepoſitis vr̄is ad He b̓. vl̓. Ad dextraꝫ ergo decli nāt cadentes inobedientes deo. Ad ſini ſtrā inobedientes dn̄is ſiue p̄latis in hac via obedīe ſcandalizant̉ hoīes tripliciter pͥmo ꝑ ignorātiā. ſcd̓o ꝑ malicia. tercio ꝑ ꝯcupiſcētiā. ꝑ ignorātiā ſcādaliſāt̉ illi q̄ neſciūt mādata dei nec excuſāt̉. qꝛ bene ſciūt qͦt denarios valet florenꝰ ⁊cͣ. Id̓o apl̓s. jͣ. a ¶ Cor. xiiij. Si qͥs autē ignorat ignorabit̉. Quidā ſcādaliſant̉ ꝑ maliciā qꝛ ſciūt qͥd debet facere ẜm deū ⁊ nō cu rāt ponētes aratꝝ an̄ boues ⁊ non retro ſcꝫ affectionē male an̄ iuſticiā ⁊ veritatē ⁊ diuina ordīacōꝫ de quibꝰ ſcript̉ a diē ſa pientie. ij. Execauit em̄ illos malicia eoꝝ Tercij ſcādaliſant̉ ꝑ ꝯcupiſcētiā ſcꝫ dig nitatū ſeu diuitiaꝝ ⁊ delitiaꝝ ⁊ hꝰ modi Et id̓o dd̓ p̄s. xlviij. hec via illoꝝ ſcāda lum ip̄is ⁊ poſtea in ore ſuo ꝯplacebunt Ecce qͣre dic̄ thema hͨ locutꝰ ſum vobis In vigilia ꝑenthe coſtes. Sermo ¶ In vigilia penthecoſtes Sermo Piritum veri Itatis mundus nō poteſt acci pere Iohannis. xiiij. Iam ſci tis quomō craſtina die erit feſtum penth̓ coſtes in quo ſpūs ſanctus deſcendit viſi biliter ſuꝑ apl̓os in iheruſalem ⁊ iam ho die eſt vigilia facimus officiū de hoc ꝓpt̓ quod volo vobis declarare quomodo ad recipiendum gratiam ſpirituſſancti nos debemus preparare. Et qui(mā eam ha bent qualiter poterunt conſeruare eam ⁊ augmentare. Sꝫ primo ſalutetur virgo maria ⁊cͣ. Pro thematis declaratione de terminande ſūt due queſtiones. Prima ꝓ introductione ſcd̓a ꝓ proſecucone. Prima eſt quare ſpirituſſanctus dicitur ſpiritus veritatis. Scd̓a quare mūdꝰ non poteſt eū accipere? Quid eſt iſte mū dus Pro prima queſtione notaui du as rationes quas īueui in themate quare ſpirituſſanctus dicit̉ ſpiritus veritatis Prima ratio eſt reſpectu ꝓceſſus quem eternaliter habuit. Scd̓a eſt reſpectu effectus qͣꝫ temperaliter ꝓducit. De pri ma principium a quo ſpirituſſanctus et̄ naliter procedit eſt nō ſolum pater ſꝫ fili us ⁊ pater qui nō ſunt duo ſꝫ vnum tan tum. quia ꝯmunis ſpiratio eſt vna nocio duarum perſonarum patris ⁊ filij. quia gͦ filius dicitur veritas. Ego ſum via veri tas ⁊ vita Ioh̓is. xiiij. Dn̄s dicit id̓o ſpi ritū ſanctum qui etiaꝫ ab eo ꝓcedit dicit ſpiritū veritatis Scd̓a ratio eſt reſpec tu effectus que temporaliter ꝓducit naꝫ nulla veritas poteſt eſſe in corde nec ī ore nec in oꝑe alicuius ꝑſone niſi a ſpū ſanc to aucoritas. Nemo poteſt dicere domi nus iheſus niſi in ſpiritu ſancto. jͣ. ad Cor xij. gloſa ambroſij. Omne verum a quo cūqꝫ dicatur a ſpiritu ſancto eſt ꝓpter hoc dicitur ſpiritus veritatis de hijs duabus rationibꝰ auctoritas. Cū venerit ille ſpi ritus veritatis qͣntum ad pͥmam rōeꝫ do cebit vos om̄eꝫ veritatē qͣntū ad ſcd̓am rōeꝫ Ioh̓is. xvj. Patet pͥma queſtio in troductiua ⁊ ꝑ ꝯſequēs pͥma ꝑs theͣ. qͣre dicit̉ ſpūſſanctus ſpūs veritatꝭ Scd̓a queſtio ẜmonis ꝓſecutīa eſt qͣre mundꝰ nō pōt reciꝑe ſpm̄ ſcm̄ ⁊ qͥs eſt iſte mūdꝰ. ꝓ qͣ ſciendū ꝙ iſta dictio mūdus in ſcrip tura ſancta capit qͣtuor modis. Prīo ꝓ eccleſia vniuerſali. Scd̓o ꝓ iſta habitacō ne terrenali. Tercio ꝓ mundi fabrica ge nerali. Quarto ꝓ om̄i populo criminali. Et om̄s iſtasⁱ expōnes huius noīs ī veni in vna auctoritate. Illuminat om̄eꝫ hoī nem venientē in hūc mundum. h̓ accipit̉ ꝓ eccleſia vniuerſali. In mundo erat hic ꝓ habitacōne t̓renali. Et mūdus ꝑ ip̄m factꝰ eſt h̓ ꝓ fabrica generali. Et mūdꝰ eū nō ꝯgnouit h̓ ſūmit mundus ꝓ gente carnali vel criminali Ioh̓is. jͣ. Et de iſto qͣrto dicit thema ſpm̄ veritatis mūdꝰ ſcꝫ gens mūdialis carnalis vel criminalis nō poteſt accipere. Dico pͥmo ⁊cͣ. ꝓ eccleſia vniuerſali ſcꝫ xp̄ianitate. Rō qꝛ ſic̄ mun dus ꝯprehendit ⁊ amplexat oīa. Ita ec cleſia non ſolū vni ppl̓o data eſt vt ſyna goga ſolis iudeis. ſꝫ omni ppl̓o ⁊ toti mū do auctoritas. Et loquitur deus pater fi lio ſciliceet Criſto homini parum eſt vt ſis michi ſeruus ad ſuſcitandas tribꝰ Ia cob ⁊ feces iſrahel conuertendas dedi te in lucem gentibus vt ſis ſalus mea vſqꝫ ad extremum terre Iſaie quadrageſimo nono. Ideo dicitur illuminat omnem ho minem venientem in hunc mundum. Et niſi mundus ſumatur hic pro eccleſia vni uerſali iſta ꝓpoſitio nō poſſet ſaluari Et ſi acciperetur hic pro mundo vniuerſali fal ſa eſſet. quia non omnes illuminant nec lumine naturali. quia multi fuerunt ⁊ ſūt ſtulti nec lumine ſcientie. quia multi ig norantes ſūt nec lumīe fidei. qꝛ multi ſūt infideles nec lumine gr̄e qꝛ ml̓ti viunt et coſtes. Sermo In vigilia penthe moriunt̉ in peccatis. Quomō ergo veri ficat̉ dicta auctoritas. Illuminat om̄em hominem venientē in hunc mundum nō al̓r niſi qꝛ ibi mundus ſumitur ꝓ eccleſia militante. Quia qn̄ aliquis venit ad eaꝫ ſtatim in porta illuminat. Porta huius eſt baptiſmꝰ ibi quilibet illuminatur ha bitualiter vel etiam actualiter niſi ficte ac cedat ad baptiſmū. Ibi em̄ illuminantur lumine fidei lumine gratie. lumine ſciētie ⁊ lumine ſapīe. ⁊cͣ. Sic intelligit Illuī nat om̄eꝫ hoīem venientem in hunc mun dum. Nota ſimilitudineꝫ de magna pla tea in cuius circuitu eſſent carceres tene broſi ⁊ platea eſſet illuminata a ſole oēs venientes ad plateaꝫ eſſent illuīati. Qui aūt eſſent in carceribꝰ nō eſſēt illuminati nō ex defectu ſolis ſꝫ ip̄oꝝ nolentium ad plateam venire. Ita criſtianis eſt magna platea a ſole xp̄o illumīata ad qͣꝫ omnes venientes illuminant̉. Qui vero ſtant in carceribꝰ infidelitatis nō illumīant̉ Iud̓i ſtant ī carcere moyſi pleno puluere. quia ſolum promittit terrena. Agareni ſtant inj carcere fetido machomēti ſꝫ dicit xp̄us Ego ſum lux mundi qui ſequitur me nō ambulat in tenebrꝭ ſꝫ habebit lumen vite dicit dn̄s Ioh̓is. viij. Ecce quare eccle ſia dicitur mundus ⁊ ꝯcordat diriuatio gͣ maticalis. Mundus a mundicia eſt dic tus ex lauacro baptiſmi ⁊ iſte eſt intellec tus apoſtoli dic̄ xp̄s diligit eccleſiaꝫ ⁊ ſe metip̄m tradidit ꝓ ea vt illam ſāctifica ret mundans eam lauacro aque in verbo vite nō habentem maculam ad Epheſe. vj. Nota ſemetipſum tradidit ⁊cͣ. Quia baptiſmus nō habet virtutem niſi ꝑ ſang uinem xp̄i auctoritas h̓ eſt qui venit per aquā ⁊ ſanguinem nō in aqua ſolum ſꝫ in aqua ⁊ ſanguine. jͣ. Ioh̓is. v. Nota ī ver bo vite. Iſtud verbum eſt forma baptiſ mi. Item nō habentem maculam aut ru gam. Macule cōmunitatis ſunt peccata publica ⁊ notoria. Iſtas maculas debēt abluere ⁊ purgare rectores. Et ſi dicatur quō corrigent̉ ſi nō accuſant̉ vel nō denū ꝗantur. Modus eſt facere ſtatutū ⁊ p̄ coniſacōꝫ ꝙ nullus ludat ad taxillos nec teneat cōcubinam nec meretrices ſint in hoſpitijs ⁊ tranſacto tempore ſiue termi nō eis aſſignato debēt facere execucōnem ⁊cͣ. De hac macula dicit ſcriptura. Ma cula huius ſterilis ſcꝫ peccatoꝝ publico rum in nobis ꝑmanet multiqꝫ de populo corruerunt Ioſue. xxij. Ruge ſūt pecca ta ſecreta que nō cadunt in iudicio homi num ſꝫ dei vt ſecretoꝝ vſurarioꝝ qui ſcꝫ ꝑ ſe ſecrete vel mediāte iudeo faciūt vſu ras ⁊cͣ. Qui talia agunt digni ſunt mor te ad Romanos. j. Sic accipiendo mun dum ꝓ eccleſia vniuerſali nō poſſumꝰ ve re dicere thema. Spiritū veritatis. ymo ipſum recipit realiter ⁊ eſſentialiter iſto modo quia ſic̄ eſſentiale eſt corpori huā no viuo habere ſpiritum rationaleꝫ. Ita corpori xp̄o miſtico viuo qd̓ eſt eccleſia vniuerſalis. Ipſum dedit caput ſuꝑ om nē eccleſiaꝫ ꝗͥd eſt corpus ip̄iꝰ ad Ephe ſeos.jͣ. Eſſentiale eſt habere ſpm̄ ſanctū. auctoritas. Solliciti ſeruate vnitatē ſpi ritus in vinculo pacis vnū corpus ⁊ vnꝰ ſpiritus ad Ephe. iiij. Nota ſolliciti. Nul lus poteſt auferre diuiſiones ſeu malas voluntates aut ſciſma per ſe. Ratio dic̄ ſanctus tho. in pͥma in queſtione de libro arbitrio. Ꝙ diſpoſicōnes ſūt in libro ar bitrio ſꝫ effectus finales non. Uerbi gra tia de piſcatore volente caꝑe ſeu dicente volo capere piſces. Talis effectus a deo eſt ⁊ nō a piſcatore. piſcator poteſt diſpo nere hamos philat etiam retia ⁊cͣ. Idi de labaratore dicēte Iſto anno volo ha bere multum bladum vinū ⁊ huiuſmodi Talis effectus a deo habet eſſe diſpone re poteſtis laborando ſeminando inſeren do parando ⁊cͣ. Sed ꝙ naſcat̉ ⁊ creſcat ī herbā a deo eſt ⁊ non a natura. qꝛ natura poteſt ip̄m corrumpere ſꝫ non viuificare. In vigilia penthe coſtes Sermo Ideo nō attribuitur nature ſꝫ deo. Ideꝫ de bona litera. nō attribuit calamo ſꝫ no tario. Itē de illis in mrīonio ꝙ hn̄t pro les a deo eſt. ⁊ ſic ptꝫ ꝙ effectus finales ſunt a deo ſꝫ diſpōnes a nobis. Ideꝫ d effectu ſpūali. ſi dicat p̄dicator ego vo lo cōuertere iudeos. mores vel pctōres ad bonā vitam ſtulticia eēt qꝛ talis effe ctus a deo eſt. Sꝫ p̄dicator dꝫ cogitare ego faciā quod in me eſt p̄dicando ⁊ ſa cram ſcripturā declarādo. ⁊ veritates o ſtendēdo. Si eī ex iſtis diſpoſicōibꝰ ſeqͣ tur effectus ꝯuerſionis hoc eſt a deo. Au ctoritas. loquēte petro verba hec cecidit ſpūs ſanctus ſuꝑ oēs qͥ audiebāt verbū. Actuū. x. Nota cecidit ſpūs ſanctus. nō dicit miſit. qꝛ ipē nō poterat mittere. qꝛ hoc eſt effectus dei. ſꝫ ip̄e diſpoſuit p̄di cando ſecreta fidei. Iō apl̓us. Ego plā taui appollo rigauit. deus āt incrementū dedit. Itaqꝫ nec qui plātat eſt aliqͥd nec qui rigat. ſꝫ deus qͥ incrementū dat. prīa ad Coꝝ. iij. Ita in ꝓpoſito de ſciſmate l̓ pace nullus enī preſumat dicere ego fa ciā ⁊cͣ. diſpōnes poteſtis facere. Iō dic̄. ſolliciti ſeruare vnitatē.ſ. diſponendo Dico ſecūdo ꝙ mūdus capit ꝓ iſta ha bitacōe terrenali in qͣ habitamus cū dici tur In mūdo erat xp̄s ante ſuā incarna tione iam erat in mudo iſto ẜm ſua diui nitatē. Sicut filius regis iā erat homo ī domo regis anteqͣꝫ militet̉. Ita de filio dei iam erat in mūdo iſto anteqͣꝫ incarna retur. Sꝫ d̓r veniſſe in hūc mundū non ꝑ mutacōeꝫ localē qꝛ ipē dicit. Ego do minus ⁊ nō mutor. Mala. iij. Sꝫ ꝑ no uū modū eſſendi d̓r deſcendiſſe ſcꝫ ꝑ aſ ſumptā huānitatē. qꝛ tūc apparuit in for ma viſibili factus nouus miles in aula vteri ꝟginalis armatus vt bellaret. Au ctoritas. Ex tꝑe anteqͣꝫ fieret ſcꝫ oꝑa re dempcōis ibi erā. ⁊ nūc dn̄s deus miſit me ⁊ ſpūs eius. Iſa. lxviij. Et ſic accipi endo mūduꝫ d̓r mūdus a motu qꝛ mutabilis. qꝛ nihil eſt firmū in hoc mundo. nec dominiū tꝑale vt p̄lacōnes. nec offi cia dignitatꝭ. ſeu honores diuicie nec gau dia ymmo d̓r qͥd eſt de tali mortuus eſt Ecce quō eſt mutabilis. Iō beatus Io hānes euāgeliſta dat optimū conſilium dicens. Nolite diligere mundū neqꝫ ea que in mūdo ſūt. Si quis diligit mun dū non eſt caritas patris ī eo. qm̄ omne qd̓ eſt in mundo ꝯcupiſcencia carnis ⁊ o culoꝝ eſt ⁊ ſuꝑbia vite. prīa Ioh̓is. ij. Racō quare nō eſt diligendus qꝛ non ē firmus. Iſte mūdus eſt vt arbor. fructꝰ eius ſūt honores dignitates. diuicie ⁊cͣ. Et quilibet vult colligere ſꝫ iaꝫ minatur ruinaꝫ. Ideo deſpectis terrenis deſidere mus celeſtia. Iō apl̓us dicit. Qui vtū tur hoc mūdo tanqͣꝫ non vtantur. p̄terit enī figura huius mūdi prīa ad Coꝝ. vij Dixi tercō quādoqꝫ ꝙ mundus acci pitur ꝓ tota mūdi fabrica de creacōne ge nerali. cum d̓r ⁊ mūdus ꝑ ipſum factus eſt ſcꝫ totalis fabrica vniuerſi. Sicut eī domificator ꝑ ſuā ſapienciaꝫ oꝑatur do mū. ita deus pater ꝑ xp̄m qui eſt eius ſa piencia. Nos p̄dicamus xp̄ꝫ dei virtutē et dei ſapiencia. prīa ad Coꝝ. i. Opera tus eſt domū huius mūdi Sapiecia edi ficauit ſibi domū. excidit columnas ſeptē ꝓuerb̓. ix. De iſta domo dicit Baruch. O iſrahel qͣꝫ magna eſt domus dei ⁊ in gens. ⁊ inextimabilis locus poſſeſſionis eius ſup̄ in duracōe excelſus ⁊ immēſus Baruch. iij. Iſtam domū edificauit ſibi non ad vtilitatē ſeu neceſſitateꝫ. ſꝫ ad ho norem gloriā ⁊ laudem ſui. Nos auteꝫ ſumus hic inferius adhuc cum beſtijs in ſtabulo. camere pulchre ſunt ſuꝑius. Nota excidit calumnas ſeptē ſcꝫ ſepteꝫ gradus creaturarū in quibus cōſiſtit to ta fabrica mūdialis. hec ſunt quatuor ele menta. ſcꝫ terra aqua aer ⁊ ignis. natura celeſtis quā ph̓ij vocant quiutā eſſenci am. ſexta eſt natura humana. ſeptima eſt coſtes Sermo In vigilia penthe natura angelica. tota fabrica dicit̉ mūdꝰ Ecce quare dicitur mūdus mīma dans Item nota ꝙ in creaturis habemꝰ ex emplū obediencie. Poſtqͣꝫ deus a princi pio creauit oīa. dedit p̄ceptū ſoli. lune ⁊ ſtellis licet non haberet racōeꝫ vt moue rentur. ſic et ſic ⁊cͣ. eciā primo mobili. ſꝫ ſeptē milia anni vel circa ſunt ꝙ dedit eis p̄ceptuꝫ ⁊ nunqͣꝫ p̄termiſerūt preceptū tn̄ non ꝓmiſit eis p̄miuꝫ ſi obediret. nec punicōeꝫ ſi facerent ꝯͣ ſuuꝫ p̄ceptū. De iſto p̄cepto dic̄ in pͣsͣ. dauid. Statuit ea deus ſup̄ in eternū ⁊ in ſeculū ſeculi pre ceptū poſuit ⁊ non p̄teribit. O qualis vcrecūdia eſt nobis qͥ habemus rōneꝫ et ꝓmiſſionē glorie ⁊ cōminatōneꝫ pene ⁊ tn̄ non ſeruamus eius p̄cepta. Si tamē deus monti preciperet vt mutaret ſe. ſtatim eſſet factū. Et tu pectator cui dic̄ deus vt mutes tuā malaꝫ vitam ⁊ con uertaris. ⁊ recedas a pctīs a mala ſocie tate. non vis facere. Si p̄ciperet aquile eſurienti ne tangeret cibū factū eſſet ⁊ ti bi p̄cipit ne frangas ieiunia ⁊cͣ. tu nihil curas. Si preciꝑet azino cunti ad aꝫinā ne eam tangeret ſtatī eſſet factum. Et ti bi dicit. Non mechaberis ⁊ nō vis obe dire. Item in elementis habemꝰ exem plū amicicie que ſunt qͣſi quatuor hoīes tripudiātes tenētes ſe. qꝛ quodlibet hꝫ duas qͣlitates quaſi duo brachia ⁊cͣ. I teꝫ in elemētis habemꝰ exemplū dilige di deū. Ignis eſt calidus. dat nob̓ exem plū de feruore ſpūali. Aer qͥ ſubito illuī natur de ꝯtemplacōe celeſti. Aqua que mūdat. de mūdicia ꝑſonali. Terra q̄ fru ctificat de habūdancia meritali vel pnīa li. Augꝰ. Celū terra mare ⁊ omīa q̄ ī eis ſunt dicūt mihi vt te dn̄e diliga. Di co qͣrto ꝙ mūdus accipitur ꝓ tota gente criminaliter vel carnaliter viuete. ⁊ ſic ſu mitur cū dicit. Et mūdus eū non cogno uit. ſic nec carnales ſpm̄ ſanctū. qꝛ macu la peccatoꝝ īpedit. Aucͣtas animalis ho mo nō ꝑcipit ea que ſpūs dei ſūt. jͣ. Ad coꝝ ij. qꝛ qͣꝫdiu homo viuit in peccatis n̄ habet ſpm̄ ſanctū. Et ſic accipiendo mū dum d̓r quaſi inmūdus ꝑ antifraſym. qͣ re dicit Bernardus. O mūde inmunde etcͣ. De iſto dicit theā. Spiritū veritatꝭ mundus.i. gens carnalis nō poteſt acci pere Nota ad hoc figurā Gen̄. viij. de columba quā noe emiſit de archa volēs experiri ſi iam ceſſaſſent aque. dicit textꝰ Emiſit quoqꝫ columbā vt videret ſi iaꝫ ceſſaſſent aque ſuꝑ faciem terre. que cū non inueniſſet vbi requieſceret pes eius reuerſa eſt ad eū in archā. aque eniꝫ erāt ſuꝑ vniuerſaꝫ terrā. Columba alba ſig nificat ſpm̄ ſanctuꝫ Luc̄. viij. Deſcendit ſpūs ſanctus corꝑali ſpē ſicut columba ī ip̄m ⁊cͣ. Noe autē.i. deus de archa ſcꝫ de celo mittit columbā.i. ſpm̄ ſanctū ⁊ venit ad palaciuꝫ dn̄oꝝ temporaliū ⁊ inueuit eos plenos de iniuſticia rapina. non inue niēs vbi requieſcat pes eius vadit ad p̄ latos ⁊ inuenit eos plenos de ſymonia. guloſitate. de luxuria. de exceſſibus. ⁊ ſu ꝑfluitatibus ⁊ negligencijs circa curam aīaruꝫ ⁊ non inueniens vbi ⁊cͣ. venit ad mercatores ⁊ vidēs ibi tot vſuras. frau des. decepcōes primi neſciūt pat̉ noſter nec Credo in deū. Sciūt tamē ꝯiuracō nes ⁊ ſortilegia ⁊cͣ. reuertit̉ ad archā. ve nit ad monaſteria religioſoꝝ ⁊ vides ꝙ non ſeruātur ibi vota nec regule nec cere monie ⁊cͣ. ſꝫ ſunt ibi inuidie. diuiſiones. nō inueniens ⁊cͣ. reuertit ad archā. Iſta eſt rō quare mūdus.i. hoīes carnales ſeu carnal̓r viuētes nō pn̄t reciꝑe ſpm̄ ſcm̄. nō ꝓpt̓ aliqd̓ impedimētuꝫ ſpūs ſcī. ſꝫ ꝓp ter pctā. Remediū gͦ habeꝰ ſi die craſti na volumꝰ reciꝑe ſpm̄ ſcm̄ ꝙ mūdemus nos ⁊ purificemꝰ ꝑ ꝯtricōeꝫ. ꝯfeſſionē ⁊ ſatiſfactōeꝫ ⁊ iniuriarū remiſſionē. iuxta illud Dauid. Cor mundū crea in me de us ⁊ ſpiritum rectum innoua in viſceri bus meis. pͣs. l. Dco gracias. In die ſcō pētheco ſtes Sermo ¶ In die ſancto penthecoſtes. ẜmo. i. Epleti ſūt omēs ſpū ſancto Actu uꝫ. ij. Tota ſolennitas hodierna eſt de aduen tu ſpūs ſancti qͥ viſibiliter in forma ignis deſcendit de celo ſuꝑ apoſtolos ⁊ diſci pulos Ih̓u xp̄i. De hoc eciaꝫ erit ſermo noſter ⁊ ſi deo placet habebimus ml̓tas doctrinas ꝓ intellectus illuminacōne ⁊ vite inſtructōne. Salutetur ꝟgo Ma ria ⁊cͣ. Doctrina coīs eſt et clara ex textu euangelioꝝ ꝙ apoſtoli ⁊ diſcipuli xp̄i an te xp̄i paſſioneꝫ ⁊ reſurrectōeꝫ nō habu erūt plenitudinē ſpūs ſcī licet enī habu iſſent ip̄m ꝑ graciā gratificantē nō tamē habebant ip̄m ad plenitudinē gracie ⁊ ꝑ fectōnis ſpūaliter. qꝛ in multis erāt de fectuoſi. Et licet xp̄s ꝑfecte ad plenitu dinē gracie potuiſſet eis dare ſpm̄ ſanctū tamē noluit ante ſuā paſſioneꝫ ⁊ reſur rectōem eis dare. Racō eſt vt ſeruaret̉ conformitas inter corpus xp̄i ꝓprium et naturale ⁊ corpus eius appriatum ⁊ fi gurale. Corpus xp̄i ꝓprium ⁊ naturale eſt illud quod recepit in vtero ꝟginis v nitū diuinitati. de quo dicit ſcriptura. pec cata noſtra ipē ꝑtulit in corꝑe ſuo ſcꝫ ꝓ prio ⁊ naturali. prīa pe. ij. Corpus aut xp̄i appriatuꝫ ⁊ figurale eſt eccīa que to ta erat in apoſtolis ⁊ diſcipulis xp̄i cuiꝰ corporis ipē xp̄s eſt caput. Aucͣtas. Ip ſum dedit caput ſuꝑ omneꝫ eccleſiaꝫ que eſt corpus ipſiꝰ. ad Ephe. i. Modo cer tum eſt ꝙ ante reſurrectōem xp̄i in cor pore xp̄i ꝓprio ⁊ naturali erāt multi defe ctus nō morales ſꝫ naturales. Iō ad ſer uandū ꝓporcōneꝫ in corꝑe figurali ⁊ mi ſtico xp̄i ante ſuā reſurrectōeꝫ fuerūt ml̓ ti defectus morales. Sꝫ poſt xp̄i reſurrectōeꝫ qn̄ corpus ſuū naturale fuit libē rū omībꝰ defectibꝰ naturaliū paſſionum conueniēs fuit vt eius corpus miſticuꝫ et figurale haberꝫ eciā plenitudinē ſpūs ſancti. Et iſtā racōeꝫ tangit Ioh̓es cuꝫ dicit Nondū erat ſpūs datus qꝛ nondū erat Ih̓s glorificatus. Ioh̓is. vij. Sed hodie ad plenitudinē gracie ⁊ ꝑfectōnis ſpūalis receperūt ſpm̄ ſanctū. De hoc lo quit̉ thema dicēs. Repleti ſunt om̄s ſpi ritu ſcō. Non dicit acceperūt ſpm̄ ſanctū qꝛ iam ipſum acceperāt ꝑ graciā gratifi canteꝫ. Sed repleti ſunt qd̓ idem eſt ꝙ iterū impleti. Sicut Ioh̓. iij. Renatus .i. iterū natus. ita ꝙ repleti.i. iteꝝ imple ti. Inuenio ꝙ poſt xp̄i reſurrectōeꝫ apl̓i. et diſcipuli xp̄i receperunt ſpm̄ ſanctum tribꝰ plenitudinibꝰ. Primo cū plenitudīe ſcīe intellcūal̓. Scd̓o cū plenitudine potēcie ſpūalis Tercō cū plenitudīe eloquencie vni uerſalis. Sed recepcō hodierna fuit ma ior. Ideo dicit tbema. Repleti ſunt om nes ⁊cͣ. Dico primo ⁊cͣ. ꝙ primitus erāt rudes ſimplices ⁊ ignorantes ⁊cͣ. Sed poſt reſurrectōem impleuit intelle ctus eoꝝ de ſcīa intellectuali. ita vt clare intelligerent ſcpͥturas dicens eis. Neceſ ſe eſt impleri omīa que ſcripta ſunt in le ge moyſi ⁊ ꝓphetꝭ ⁊ pſalmis de me. Tūc apperuit illis ſenſuꝫ vt intelligerēt ſcrip turas. Luc̄. vlti. De iſta plenitudine poſ ſumꝰ dicere. Impleti ſūt ſpū ſancto ſcꝫ intellectualiter. Scd̓o receperūt ipſū cum plenitudine potencie ſpūalis. Quia preſidentes vel legati pape magna indi gent potēcia. Ita ⁊ apl̓i qui fuerūt lega ti a papa Iheſu miſſi ꝓ xp̄o legacōe fun gimur. ij. ad Coꝝ. v. Oportebat gͦ eos habere potenciā ſpūalem. Ecce quō de dit eis hanc ptāteꝫ poſt reſurrectōeꝫ di cens eis. Sicut miſit me pater ⁊ ego mit to vos. hͦ cū dixiſſet inſufflauit ⁊ dixit. Accipite ſpm̄ ſanctuꝫ quoꝝ remiſeritis NN In die ſco petheco ſtes Sermo peccata remittētur eis. ⁊ quoꝝ retinueri tis retenta ſunt. Ioh̓. xx. Quare inſuffla uit. Dico ꝙ ad oſtendendū aucͣteꝫ ſpi ritus ſcī qui ab eo ꝓcedit. Sicut enī an helitus ꝓcedit ab anhelāte. ita ſpūs ſcūs nō ſolū a patre ſꝫ a filio ꝓcedit. De iſta plenitudine poſſemus dicere ad theā ſcꝫ Cōpleti ſūt ſpū ſancto. Ex potēcia ſpūa li. qꝛ tunc fuit ꝯpleta ꝓmiſſio quā xp̄us dixit ante paſſionē ſua dicēs. Amen di co vobis quecūqꝫ alligaueritis ſuꝑ ter ram erūt ligata ⁊ in celis. ⁊ quecūqꝫ ſol ueritis ſuꝑ terrā erunt ſoluta ⁊ in celis. Math̓. xviij. Tercō receperūt ſpm̄ ſā ctum cū plenitudine de eloquēciā vniuer ſali. Et iſtā graciā receperūt hodie de q dicit thema Repleti ſunt ⁊ ad quid. dic̄ et ceperūt loqui varijs liguis ꝓut ſpūs ſcūs dabat eloqui illis. Actu. ij. Patet rhema ⁊ ſum mō in materia p̄dicanda Mō ad practicā venio quaꝫ declarabo ꝑ quatuor diſpōnes neceſſarias ad reci piendū ſpm̄ ſanctū cū plenitudine grāꝝ Prīa eſt abſtinencia corꝑalis. Secūda oracō affectualis. Tercia cōcordia fraternalis Quarta audiencia doctrinalis. Omēs iſtas diſpōnes ⁊ quālibet earuꝫ habuerūt apl̓i ⁊ diſcipuli xp̄i ꝓpter quod dixit thema. Repleti ſūt ⁊cͣ. Prima diſpoſicō ꝓpria ⁊ neceſſaria ad recipien dū gracia ſpūs ſancti eſt abſtinencia cor poralis a nimio cibo. potu. dormicōne. lo cucōne. riſu delicijs. ab aſpectu mulierum ſiue hominū ⁊ gentiū ꝯuerſacōe. talis ab ſtinencia eſt diſpoſicō ꝓpria ⁊ neceſſaria ad recipienduꝫ ſpm̄ ſanctū. hoc declaro ꝑ talem ſil̓itudinē. Si enī lignis viridibꝰ aut madefactis apponatur ignis nō accē dunt̉ quoaduſqꝫ ligna ſint ſicca ⁊ exuſta. Siccacō enī lignoꝝ neceſſario p̄cedit ig nicōeꝫ. Ita de vob̓ ꝑſone diſſolute in ci bo potu ⁊cͣ. ſunt vt ligna viridia. Iā d̓r diſſoluto. O ⁊ quō eſt crudus. Si ergo vultis ꝙ ignis ſpūs ſcūs inflāmetur et accendatur in vob̓ oportet ſiccari vos. et nō ita ſepe comedere bibere nec dormi re ⁊ ſic de alijs. Abſtinere ſe de negocijs mundanis. de placencia corꝑali ⁊ hmōi et tunc ignis ſpūs ſancti accendit̉ in vo bis. Aucͣtas. Prophete Ezechieli fuit oſtenſus magnus capus plenus oſſibus mortuoꝝ. quibꝰ oſſibꝰ dixit ꝓph̓a ex ꝑte dei Oſſa arida audite verbū domini. hec dicit dūs deus oſſibus hijs. Ecce ego in tromittam in vos ſpm̄ ⁊ viuetis. Ezec. xxxvij. Oſſa arida ſūt ꝑſone abſtinētes a delicijs. vicijs. ⁊ negocijs. In iſtis mit tit deus ſpm̄ ſanctuꝫ. Patet gͦ ꝙ abſti nencia eſt diſpoſicō ꝓpria ⁊ neceſſaria ad habendū graciā ſpūs ſancti. Dico ꝙ iſtā habuerūt apoſtoli ⁊ diſcipuli xp̄i. Nam a die aſcenſionis vſqꝫ hodie ieiunauerūt. et abſtinuerūt non ſolū a cibo ⁊ potū ſꝫ a negocijs ⁊ a delicijs Scientes ꝙ abſtine cia erat neceſſaria Hoc habet̉ a tribꝰ euā geliſtis qui dicūt ꝙ phariſei venerūt ad xp̄m di. Magiſter. ⁊ xp̄us quid vultis. dixerūt quare diſcipuli Ioh̓is ⁊ phari ſeoꝝ ieiunāt. tui autem diſcipuli nō ieiu nant Mar. ij. Rn̄t xp̄us. Nunqͥt pn̄t filij nupciarū qͣꝫdiu eſt cum illis ſponſus ieiunare. venient autē dies cum auferet̉ eis ſponſus ⁊ tunc ieiunabūt in illis die bus. Marci. ij. Ex iſto textu habetur ꝙ apl̓i a xp̄i aſcenſione qꝛ tunc ablatus fu it eis ſponſus vſqꝫ hodie ieiunauerūt a ci bo potu negocijs ⁊cͣ. Fiat gͦ racō Si ab ſtinencia eſt ita neceſſaria ad habendum ſpm̄ ſanctuꝫ ⁊ iſtam habuerūt apoſtoli. qͥd dicemus. Repleti ſunt omēs ſpū ſā cto. Quia hodie deſcendit ille ignis ſpūs ſancti qui eos inflāmauit. Secūda cō dicō multū neceſſaria eſt oracō affectua lis ſcꝫ deuota. quia aliqui orāt que ꝓprie nō dicūtur oracōes ſꝫ quedā recitacōes. quādo induūtur ⁊ mulieres qn̄ ornant̉. tales ꝓprie non dicūtur oracōnes. Sed In die ſcō penthe coſtes Sermo oracō affectualis eſt quādo homo flectit genua eleuādo manus erga celuꝫ ⁊ ocu los ⁊ cor quēadmoduꝫ ſupplicat coram papa ⁊ rege. Cogitetis ꝙ videatis xp̄m in cathedra glorie ⁊ minatur vob̓ ⁊ tunc veniet terror in corde veſtro ⁊ incipiētis oracōeꝫ. Iſta eſt diſpoſicō bona ⁊ neceſ ſaria ad recipienduꝫ ſpm̄ ſanctuꝫ. Decla ratur hoc ꝑ ſil̓itudinē de anhelāte qͥ emit tit anhelituꝫ ab ore caliduꝫ ⁊ humidum et poſt attrahitur aura recēs. Ita oracō deuota eſt anhelitus calidus ꝑ deuocōeꝫ et humidus qn̄ deus dat lacrimas ī ora cōe. Sic eī attrahitur aura recens ſpūs ſctī qui ex eius potencia refrigerat aīam cōtra febres peccatoꝝ auaricie. luxurie. etcͣ. Aucͣtas ꝑs dicit Os meū aperui ⁊ attraxi ſpm̄ ſcꝫ in oracōne ardenti. Mō apl̓i ⁊ diſcipuli xp̄i ſcientes iſtam diſpo ſicōem eſſe neceſſariā a die aſcenſionis qͣ libet die ⁊ nocte orabāt affectualiter vb hodie. Aucͣtas. Hij omēs erāt ꝑſeuerā tes in oracōe vnanimiter cum mulieribꝰ et Maria matre Ih̓u Actu. i. Mo do eſt hic queſtio bona ⁊ ſubtilis de pre deſtinacōe Diceret aliqͥs ⁊ nunqͥt xp̄us ꝓmiſit ⁊ ordinauit ⁊ p̄deſtinauit infalli biliter mittere apl̓is ſpirituꝫ ſcm̄qͥd ergo oportebat eos orare ⁊ petere vt mitterꝫ Iſta queſtioneꝫ faciūt ml̓ti dicēdo. Si deus p̄deſtinauit me ſaluatū qͥd oportꝫ me laborare ⁊ facere pnīam quia ex quo deus ordinauit ita fiet. Rn̄deo ego ⁊ di co ꝙ deus p̄deſtinauit ordinauit ⁊ ꝓmi ſit mittere ſpm̄ ſanctū apl̓is ⁊ diſcipulis tn̄ fuit neceſſariū vt orarent peterent. gͦ ꝓmiſſio p̄t falli. dico ꝙ nō. Sed licet de us ꝓmitteret ⁊cͣ. tn̄ requiritur diſpoſico verbi gracia. Si papa ꝓmittit tibi am phoram de balſamo vel de criſmate. qui ſunt liquores p̄cioſi ⁊ tu venis ad recipi endū balſamū cum amphora immunda plena ſtercore. papa nō daret tibi quia ī promiſſione iā intelligitur debita prepa racō vaſis. Idem quādo papa Iheſus ꝓnuſit apl̓is ſpm̄ ſanctum. quaſi diceret promitto vobis implere amphoras ve ſtras ſcꝫ cōſciencias intellectu memori am ⁊ voluntatem balſamo ſpūs ſancti. ꝓpter hoc apoſtoli debebant lauare cōſcie cias ſuas abſtinendo orando ⁊ hmōi. I dem ⁊ de p̄deſtinacōe omnes p̄deſtinati iam ſunt ſcripti in carta alba literis aure is ⁊ non ſcribitur ſolū ibi petrus vel Io hannes vel magdalena ⁊c̄ ſaluabitur. ſꝫ eciā opus ꝑ quod ſaluabitur. ſcꝫ qꝛ erit baptizatus ⁊ exit miſericors paciens ca ſtus ⁊cͣ. Idem de p̄ſcitis ⁊ damnatis iā omnes ſunt ſcripti in carta nigra ⁊ non ſo lum eſt ibi ſcriptum talis damnabitur. ſꝫ eciam opus quo damnabitur. qꝛ erit pec cator ſuꝑbus auarus luxurioſus vel vin dicatiuus ⁊ finaliter erit impenites. Si gͦ preſciti ⁊ damnati dimittunt oꝑa nō ſequit̉ ille effectus damnacōnis. qꝛ ita eſt ordinatum ꝙ talis effectus damnaci onis vel ſaluaconis ſequatur ex talibꝰ o peribꝰ. Iſta eſt racō quare apoſtoli ora bant licet eſſent certi de xp̄i ꝓmiſſione. Inde dixerūt. paremus nos qꝛ aliter n̄ daret nobis. Gregoriꝰ. Ipſa eterni reg ni predeſtinacō ſic eſt ab omīpotenti deo diſpoſita vt ad hanc electi ex labore per ueniāt vt orando mereātur accipere qd̓ eis omnipotes deus ante ſecula diſpoſu it donarę. Tercia condicō neceſſaria ē concordia fraternalis non habere ranco rem. odia. malas voluntates. nec deſide rium vindicte contra ꝓximuꝫ. Quia ſpi ritus ſanctus non habitat in loco. villa. ſeu cōmunitate diuiſa. Ad hoc racō natu ralis. Quia ſicut ſpūs humanus ad hoc ꝙ vitam det corpori requirit coniūctio nem menbrorum. quia ſi menbra ſunt di uiſa. ſcꝫ caput ſeorſum. ⁊ manꝰ ⁊ pedes et ſic de alijs. ſpūs recedit nec remanet cum aliquo menbro diuiſo. Ita eciam ē de ſpū ſancto. Cogitate ꝙ tota commu NN iij In die ſcō pētheco ſtes Sermo nitas eſt vnum corpus. ⁊ habet multa menbra ⁊ diuiſa. vt corpus humanum. Oculi ſunt ſpeculatiui ⁊ homines ſcien cie. aures ſunt iudices ⁊ domini qui hn̄t audire iuſticias. Nares ſunt deuoti xp̄i odoreꝫ ⁊ ſanctoꝝ ſencientes. Os ſacer dos qui comedit ſacramentū eūchariſtie quod ſuſtinet totum corpus. Pedes et tibie ſunt eniꝫ milites qui portāt totum corpꝰ Laboratores qui ſuſtinent totū. ſunt pedes Aucͣtas. Sicut enim in vno corpore ſcꝫ humano multa mēbra habe mus. omnia autem mebra non eundeꝫ actum habent. Ita multi vnū corpus ſu mus in xp̄o. Ad roma. xij. Et qͣꝫdiu ſu mus vniti ⁊ coniuncti in bona pace ⁊ cō cordia. quia maiores diligūt minores ⁊ minores honorant maiores. clerici con ueniunt cum laycis. et econuerſo. vir cū vxorē ⁊ econuerſo. Pater cum filijs. ⁊ econuerſo. tamdiu ſpiritus ſanctus viui ficat corpus communitatis. Sed ſi men bra ſunt diuiſa ꝑ inuidiam rancores ⁊cͣ. ſtatim recedit ſpiritus ſanctus. Aucͣtas. Hij qui ſegregant ſemetipſos animales ſpiritum non habentes Iude. ij. Patet gͦ ꝙ neceſſaria eſt concordia fraternalis. Iſtam habuerunt apoſtoli ⁊ diſcipuli xp̄i. Diſcordia ⁊ diuiſio fuerat inter eos ſcꝫ inter apl̓os. Iohannem ⁊ Iacobuꝫ ex vna parte ⁊ alios ex alia parte. quia mater eorum ad eorum inſtanciaꝫ dixit xp̄o Dic vt ſedeāt hij duo filij mei vnꝰ ad dexteram tuam. ⁊ vnus ad ſiniſtram in regno tuo. Mathei. xx. Et audientes decem indignati ſunt de duobus fratribꝰ ibidem. Cogitate qualiter petierunt ve niam ⁊ pie ⁊ racōnabiliter credendum ē pro bona eorum concordancia. Quia Iacobus ⁊ Iohānes ab alijs petierūt veniam de eorum preſumpcōne ⁊ maio ritate. quam petebant. Secundo fuit diſcordia inter apoſtolos adinuicem qͥs eorum eſſet maior in regno celorum. vt patet Luc̄. xxij. Cogitate ꝙ in hijs die bus ꝯcordantes petierunt veniā. Ter cia inter Thomam apoſtolum ex vna ꝑ te ⁊ alios ex altera parte. quia Thomas erat ita durus ꝙ nolebat credere alijs a poſtolis ſibi dicētibꝰ xp̄m ſurrexiſſe. Co gitate qualit̓ petijt ab eis veniam de ſua duricia cordis. Iteꝫ inter magdalenam et alias marias ⁊ apoſtolos. que quan do dixerunt apoſtolis xp̄m ſurrexiſſe vi ſa ſunt ante illos quaſi deliramentū ver ba iſta. ⁊ non credebant illis. Luc vltīo Et petierunt veniam ab eis. Cogitate e ciam qualiter apoſtoli ⁊ ſingulariter tho mas apoſtolꝰ petierunt veniam virgini Marie que quando dixit eis ꝙ filius ſu us ſurrexerat a mortuis ⁊ apparuerat nō crediderunt ei. Ideo in die aſcenſionis ī crepauit eos xp̄us vt patet. Marci vlti. Recumbentibus vndecim diſcipulis ap paruit illis Iheſus ⁊ exprobrauit incre dulitatem illorum et duriciaꝫ cordis qꝛ hijs qui viderant eum reſurrexiſſe. non crediderant. Ideo in hijs diebus pacifi cauerunt ſe. Dicit textus. Dum conple rentur dies penthecoſtes erant omnes pariter.i. concorditer in eodem loco Ac tuum prīo. Si ergo hodie vultis accipe re ſpiritum ſanctum pacificate vos exe plo apoſtolorum. Quia alias non pote ſtis ipſum accipere. Aucͣtas. Pacem ſe quimini cum omnibus ⁊ ſanctimoniam ſine qua nemo videbit deum. Contēplā tes ne quis deſit gracie dei ⁊cͣ. Ad hebre os. xij. Nota pax ſanctimonie eſt pax que eſt bona ⁊ vera ẜm deuꝫ. qꝛ alia pax eſt mala vt peccatorum. latronum. homi cidarum ⁊ huiuſmodi. Quarta diſpo ſi cō multum nyceſſaria ad recipiendum ſpiritum ſanctum eſt audiencia doctrina lis. audire libenter verba dei. Non auteꝫ dico ouidij. terencij. virgilij ⁊ ſic de alijs quia qui non habuerunt ſpiritum ſanctū quō darēt vob̓. Sꝫ doctrina dei illa dat In die Penthecoſ Sermo ī ſpiritumſanctum declaret̉ ꝑ ſimilitudi nem de ignili qd̓ ꝑcuſſio eſt lapidis ad ferrum excutit ignem Recte ita eſt de p̄ dicatione. lapis ignitus eſt chriſtus. pe tra aūt erat chriſtus pͥma ad Corinth̓. decimo. Ferrum vel aer eſt lingua predi catoris. Auctoritas. Non vos eſtis qͥ loquimini ſed ſpiritus patris noſtri qͥ lo quitur ⁊cͣ Mathei. x. materia nigra ē po pulus qui eſt niger ex peccatis. Accendit̉ autē ignis ſpirituſſancti. quando in pri ma uel ſecūda vel tercia p̄dicatione. ſu perbus vanus pompoſus humiliatur. ꝓ ponit decetero viuere ſimpliciter. Mo do perſona eſt ignita igne ſpūſſancti. et ſic de alijs peccatis. Auctoritas adhuc loquente petro verba hec. cecidit ſpiritꝰ ſanctus ſuper omnes qui audiebant ver bum Actuū decimo. Iſtam audientiaꝫ doctrinalem verbi dei habuerunt apo ſtoli. quia a die aſcenſionis citra quoliꝰ bet die habuerunt ſermonem. Si dicat̉ quis predicabat. Dico ꝙ virgo maria. quā chriſtus dimiſit loco ſui doctricem ⁊ magiſtram. doctrix id eſt doctoriſſa eſt di ſcipline dei ⁊ electrix operum illius. Sa pientie octauo. Chriſtus autem ante ſu am aſcenſionem ꝓmiſit mittere apoſto lis ſpiritumſanctum di. Expedit vobis vt ego vadam ſi autem non abiero. para clitus non veniet ad vos. ⁊ cum vene rit ille arguet mundum de peccato. ⁊ de iuſticia ⁊ de iudicio Iohānis decīoſexto ſed non dixit eis quando ſcilicet qua die nec qua hora. Alia ꝓmiſſio fuit in die aſcenſionis quando fuit in montē oliuēti et debuit aſcendere dixit Iohānes qui dem baptizauit aqua. vos autem bapti zabimini ſpirituſancto non poſt multos hos dies Actuū. x. apoſtoli neſcientes certam diem huiꝰ ꝓmiſſionis in die a ſcenſionis ⁊ feria ſexta in craſtinuꝫ ⁊ ſab bato exſpectauerunt credentes ꝙ in illis diebus mitteret ſpiritumſanctum. Sed tranſactis his tribus diebus. Uidentes ꝙ chriſtus non miſerat eis ſpiritumſan ctum ceperunt triſtare ⁊ dicere adinui cem. O ⁊ quando mittet. Reſpondit v nus eorum non dubitetis quia cras que eſt dies dominica mittet. Motiuuꝫ qd̓ me mouet eſt hoc. quia tali die deus for mauit lumen ⁊ diuiſit lucem a tenebris Ideo rationabiliter tali die mittet no bis lumen ſpirituſſancti. ⁊ tranſiuit do minica ⁊ non miſit ⁊ mirabantur. dixit alter. die lune mittet quia tali die fecit firmamentum ⁊ diuiſit aquas que ſunt ſuper firmamentum ab aquis que ſunt ſub firmamento. tali ergo die. quia nos indigemus firmamento fortitudinis vt diuidamus aquas virtutum. ab aquis viciorum ⁊ nō venit. dixit alius die mar tis veniet ſeu mittit quia tali die produ xit plantas ad fructificandum. tali ergo die mittet vt poſſimus plantare fidem catholicam vt poſſit facere fructus ⁊ ex pectantes non venit. Dixit alius in die mercurij mittet Racio quia tali die for mauit ſolem lunam ⁊ planetas. tali ergo die mittet vt creet in nobis ſolem carita tis. lunam ſpei. ſtellas virtutum. ⁊ nō ve nit. Cogitate qualiter mirabant̉ ⁊ triſta bantur. Dixit alius die iouis mittet. qͥa tali die aſcendit ab aſpectibus noſtris. Ideo tali die conſolabit̉. ⁊ non venit. Dixit alius die veneris mittit quia tali die fuit paſſus ⁊ nos habuimus dolo res ſue paſſionis ꝓpter ꝙ tali die mere mur ꝙ det nobis ſpiritumſanctum con ſolatorem. non venit. Dixit alius in ſab bato veniet. quia tali die fuimus diſper ſi ita ꝙ vnꝰ nō remāſit cū alio Iō hodie vt ſibi vniamur mittet. videntes aūt ꝙ ſabbatū tranſierat ⁊ non venerat ⁊ iam perdiderant compotuꝫ dierum ⁊ time bant iudeos. dicit textus. Erant enim Sermo i. In die Penthecoſ. congregati propter metum iudeorum Cogitateᶻ quomodo rōnabiliter erant triſtes ⁊ deſolati. Ideo hodie ſimul con gregati iuerunt ad portam camere virgi nis Marie exſpectantes. quando exiret vt conſueuerat. Ipſa aūt virgo ſurge bat in media nocte. iuxta illud media no cte ſurgebam ad confitendū tibi. Et di cebat officiū ſuū. Quando ergo virgo maria exiuit camerā ⁊ vidit om̄es apl̓os et diſcipulos flentes. dixit eis qͥd ē hoc filij mei. de quo fletis qꝛ filius meus mo do regnat in celis. Et dixerunt ſibi. Bn̄ dicta mater/ nr̄a filius veſter ꝓmiſit no bis mittere ſpiritū ſanctū d. ꝙ nō dimit teret nos orphanos inter iudeos. modo aūt ſunt decem dies tranſacti ꝙ ip̄e aſcē dit ⁊ non miſit nobis ſpiritūſanctū. Re ſpondit virgo. non dubitetis filij mei. qꝛ filius meus nō habet conditiones hoīm mundanoꝝ qui in pauꝑtate cognoſcunt amicos. ⁊ qn̄ ſunt in ꝓſperitate ⁊ honore non curāt nec recordant de eis. Sed di cam vobis rōnem. quare nondū miſit ne ſcitis vos. ꝙ qn̄ deꝰ extraxit ppl̓m iſrael de captiuitate egipti qͥnqͣgeſimo die de ſcendit in forma ignis in mōte ſynai dā do legem. Et apl̓i virgo bn̄dicta bene ſcimꝰ illud. Et virgo hoc fuit figura filiꝰ meꝰ ī die reſurrectōis ſue extraxit d̓ capti uitate inferni oēs ſibi credentes ⁊ obe dientes. hodie aūt eſt qͥnqͣgeſima dies a ſua reſurrectione filij mei. Ideo mittet modo ſpiritūſanctū. Iō ponatꝭ vos om nes in deuota oratōne qꝛ q̄ a deo ordīa ta ſūt p̄cibꝰ ⁊ deuotis oratōnibꝰ ſūt im petranda. tūc petrꝰ apl̓s cum alijs apl̓is poſuerūt ſe ad vnā partē ⁊ quilibet orā do dicebat. Cor mundū crea in me deꝰ et ſpiritū rectū innoua in viſceribꝰ meis Dauid regiſtrauit eā p̄s. l. Lazarus āt cum alijs. lxxij. diſcipulis ad alia parteꝫ flexis genibꝰ orando dicebāt. Senſū tu um dn̄e qͥs ſciet niſi tu dederis ſapientiā et miſeris ſpiritūſanctum tuum de altiſ ſimis ⁊ ſi correcte ſunt ſemite eoꝝ qui in terris ⁊ que tibi placent didiceunt ho mines. nā per ſapientiā ſanati ſunt qui cūqꝫ ⁊cͣ Sapientie. ix. Maria magdale na ⁊ alie ſancte mulieres flexis genibus orando dicebant. Redde mihi leticiam ſalutaris tui. ⁊ ſpiritu principali confir ma me. Deinde dixerunt apoſtoli virgi ni marie ꝟgo bn̄dicta vos etiā oretis. qꝛ ſtatim audiet vos filiꝰ veſter ⁊ erat tūc hora tercia. Tunc virgo flexis genibus orauit dicens. Emitte ſpiritū tuū ⁊ cre abuntur ⁊ renouabis faciem terre ī pͣs. Nota creabūtur ſcꝫ virtutes infuſe gra tie dona ⁊ perfectiones ⁊ renouabis fa ciem terre ſcꝫ per p̄dicationem apl̓orum et diſcipuloꝝ tuoꝝ. Facta ora cōe a vir gine maria. ſubito factus eſt de celo ſo nus magnus adinſtar tonitrui non ter rentis ſed delectantis fuit quaſi vox re ſponſiua virgini marie. que ſonū audie runt iudei. qui erant in irl̓m ⁊ ſubito ad inſtar venti deſcendit de celo. ⁊ ille ſo nus repleuit totā domū vbi erant apl̓i et tota domꝰ repleta eſt ignē. Iudei āt ad dictū ſonū concurrerunt ⁊ videbant ignem clarum ꝑ feneſtras ſed ille ignis non comburebat ſed illuminabat ⁊ vi debant fumū album vt fumū incenſi. ⁊ ignis ille diuiſit ſe adinſtar linguaꝝ ⁊ ſe dit ſupra ſingulos eoꝝ ⁊ repleti ſūt om nes ſpirituſancto. Tunc fuit completa ꝓphetia Ioelis. In diebus illis effundā ſpiritum meum ſuper ſeruos meos ⁊ an cillas meas. ⁊ dabo prodigia in celo ⁊ in terra. ſanguinem ⁊ ignem ⁊ vaporem fumi. Sol conuertitur in tenebras ⁊ lu na in ſanguine. anteqͣꝫ veniet dies dn̄i magnus ⁊ horribilis. ⁊ erit oīs qui inuo cauerit nomē dn̄i ſaluus erit Ioelis. ij. Nota dabo prodigia in celo quia tunc celum videbatur ſuꝑ irl̓m ſanguinolen tum innuēs ꝙ merito paſſiōis xp̄i mitte In die Penthecoſ Sermo ii batur ſpūſſanctus apoſtolis ⁊ diſcipulis Et in terra apparuit ignis clarus qͥ ab oī bus poterat videri in domo vbi erant a poſtoli. Et vapores fumi ad modum fu mi incenſi ⁊cͣ. In die Penthecoſtes ẜmo. ij. Acē relinquo vobis pacem meā do vob̓ Ioh̓is. xiiij. Si volumus cō gītare ⁊ diligenter penſare totam vitam chriſti. a principio ſcꝫ natiuitatis vſqꝫ ad paſſionem. inter alias virtutes ſingu lariter p̄dicauit ⁊ voluit pacem eſſe in ter chriſtianos. Et poteſt declarari ſic. quia iam in ſua natiuitate voluit vt an geli cantarent nouā cantilenam vt mo ris eſt dn̄oꝝ. ſcꝫ gloria in altiſſimis de o et in terra pax hoībus bone voluntatis. Luce ij. In quo oſtendit̉ ꝙ ſibi placet pax. Iteꝫ ſi reſpicimus ſuā vitā qn̄ fuit adultus ⁊ ibat p̄dicando ⁊ intrabat ciui tates villas caſtra ⁊ domos. modus ſa lutationis ſue. vel eius erat dicere pax vobis. vt ponit̉ ab euangeliſtis non dice bat ſalus vel bona dies. ſed pax in qua conſiſtit omne bonū. Itē apl̓is ⁊ diſci pulis ⁊ alijs ip̄m ſequentibꝰ dixit paceꝫ habete inter vos Mar. nono. Iteꝫ qn̄ voluit mittere diſci pulos ad p̄dicanduꝫ dixit eis. In quācunqꝫ domū intraueritꝭ ſalutate eam. dicendo pax huic domui. Math̓. quarto. Itē in nocte paſſionis recedens a ſuis diſcipulis ⁊ ꝓ heredita te dimittens eis pacem. dixit thema Pa cem relinquo vobis pacem meā do vo bis ⁊cͣ ac ſi aliquis apl̓us dixiſſet ſibi do mine qn̄ aliquis dn̄s moritur aliqͥd di mittit ſuis ⁊cͣ etiam quando morit pa ter dimittit filijs hereditatē. Ideo vos qui modo vultis mori ꝓ ſaluatione ⁊cͣ dimitt etis aliquid nobis. Reſpondit pa cem relinquo vobis pacem meā do vo bis patet thema. Modo intendo decla rare Que pax ſit iſta. ⁊ in quo conſiſtit. Et inueni ꝙ eſt triplex. Prima eſt pax ethica id eſt perſonalis ſcꝫ in ſe. Secun da eſt pax ycononica id eſt domeſtica Tercia eſt pax pollitica id eſt vniuerſalis verba ſunt philoſophoꝝ ⁊ de qualibꝫ di cit thema. Pacem relinquo vobis pa cem meā do vobis ⁊cͣ. Dico primo etcͣ ſcꝫ quando homo habet pacem ſecū quando anima ⁊ corpus. ſpiritus ⁊ ca ro concordant. qd̓ eſt bene difficile ſcꝫ concordare iſtos duos inimicos inter quos naturaliter eſt guerra. quia ꝙ vult vnus diſplicet alteri vultis intelligere quomodo iſta guerra eſt magna. vidiſtꝭ vnqͣꝫ torqueri aliquē quē corda trahit ſurſum. pondus deorſum nunquid talis eſt magna pena ſeu guerra. talem guerrā habet quilibet noſtrū. anima inqͣꝫtuꝫ de natura ſua eſt ſpūalis. trahit ſurſum. vel let contemplari ⁊cͣ ſꝫ pondꝰ carnis trahit deorſum ad mūdanas delectationes. lu xurias corruptōnes. de iſta guerra dicit ſcriptura. Caro cōcupiſcit aduerſꝰ ſpiri tū. ſpūs āt ⁊cͣ ad Gal̓. v. Mō videāꝰ quō poterimꝰ facere pacē ī iſta guerra. Dico ꝙ hꝫ fieri duplicit̉. vl̓ ꝙ aīa hūilie tur ⁊ cōſentiat carni ad oēs ſuas volun tates vl̓ ecōuerſo. Primꝰ modꝰ ē ma lus ⁊ reꝓbatꝰ ꝯͣ deū rōnē ⁊ naturā. Si cut ſi nobilis dn̄a ⁊ generoſa haberet gu errā cū ſua ācilla ⁊ captiua vili ⁊ īmun da. ⁊ vos tractādo pace̓ diceretꝭ ꝙ dn̄a ſubiciat̉ captiue ī oībꝰ hͦ eſſet iniqnū. vn̄ dicit Bern̄. Nō decet dn̄aꝫ ancillari nec ancilla dn̄ari. ita eēt de aīa nobili ⁊ gene roſa de ſb̓a ſpūali. ſi haberet ſubici carni captiue ſue. talis pax nō eſſet bona. qͥa nō decet dn̄am ancillari. Ergo oꝫ ꝙ iſta pax fiat ecōuerſo ſcꝫ ꝙ caro tanqͣꝫ capti ua humiliet̉ ⁊ ſubiciat dn̄e ſcꝫ aīe. ⁊ hoc qn̄ hō cū ieiunijs. vigilijs ⁊ alijs aſꝑita tibꝰ hūiliat carnē qꝛ caro vt captiua re Sermo ii In die Penthecoſ calcitrat contra dominā. ſed quando ſic affligitur quaſi laſſa ſubijcitur carni ꝓ pter hoc eſt inuenta penitentia ad facien dum pace̓ ꝑſonalē in ſe. Et iſte modus faciendi pace eſt bonꝰ ⁊ rōnalis ⁊ iſtum vult deꝰ. Ideo dicebat ille ſcūs homo Iob pace habeat tabernaculū tuū id eſt ꝑſona vt viſitās ſpeciē tuā id ē animā n̄o peccabis Iob. v. Sed multi faciūt op poſitū neſciūt ſuſtinere iſtā guerrā anīe et carnis. ⁊ volentes pacificari. cōplacēt carni. vultis cognoſcere ꝙ pctm̄ ē? No ueritis ꝙ erat qͥdam rex vnicā hn̄s filiā ſibi carā cui voluit dimittere totū regnū ſuū que aſſimilabat̉ pr̄i ut ouū alteri o uo. Accidit ꝙ iſte rex voluit ire ad terrā ſanctā ad viſitandū ſanctuaria. Et vni militi cōmiſit filiā ſuā eū captiua que ei ſeruiret. dices militi ꝙ curaret diligenter de filia. ꝓmittes militi ꝙ in regreſſu ma gnificaret eū. Qui miles poſt regis receſ ſum adamauit captiuā deſpecta filia re gis ſibi in oībꝰ cōplacens ⁊ voluit ꝙ ca ptiue ſeruiret a filia regis ⁊cͣ dicatis qͥd meret̉ ip̄e miles ⁊cͣ. Iō qn̄ venit rex ⁊cͣ Iſte rex eſt ih̓s xp̄s filiꝰ virginis Ma rie. rex regū. filia dilecta eſt aīa q̄ p̄ciſe aſ ſimilat̉ ſibi pluſqͣꝫ ymago depicta qꝛ ad ymaginē dei creata. dixit deꝰ qn̄ voluit creare hoīem. Faciamus hoīem ad yma ginē ⁊ ſil̓itudinē nr̄am qd̓ nō dicit̉ nec in telligit̉ qͣꝫtum ad corpus. qꝛ deus incor poreus eſt ſed qͣꝫtum ad animā que eſt de natura ſpūali nobili ⁊ generoſa ⁊ pul cra. vn̄ ſi poſſetis videre vnā animaꝫ in ſua pulchtitudine inqͣꝫtū eſt ad ymaginē dei nolletis cōmedere nec bibere intm̄ ꝙ pulchritudo ſolis vel lune nihil ē reſpe ctu ⁊cͣ. Et diligatur a xp̄o intātū ꝙ ſibi vult dare regnū celeſte ⁊ videt̉ ꝙ dile xerit eā pluſqͣꝫ ſe. Quare voluit naſci ⁊ in hoc mūdo. xxxiij annis cōuerſari ⁊ tan dem pati ⁊ mori. totū amore filie ⁊ po terat dicere da mihi aīas. cetera tolle ti bi Gen̄. xiiij. Iſte rex voluit ire vltra mare ad viſitandū ſanctuaria. Iſte mun dus dicit̉ mare ꝓpter vndas. ⁊ ꝑicula. ⁊ parui piſces cōmedunt̉ a magnis. ⁊ ī die aſcenſionis ab iſto mundo receſſit ⁊ filiā ſuā cōmiſit vni militi. qꝛ aīam tuā cōmi ſit tibi ⁊ meā mihi ⁊cͣ cū captiua.ſ. carne vt ſeruiat ſibi. Et nos mō adulterino cū captiua ſcꝫ carne cōſentimꝰ ſpreta anīa et volumꝰ ut ſeruiat ſibi aīa qͣre induimī Nunqͥd amore carnis. qͣre ꝑatis lectuꝫ delicatū. Nunqͥd amore captiue. Et de filia regis non curamus ſed morit fame et incedit nuda ⁊ cruda. Caro ſepe lauat̉ et mundat. ⁊ de filia regis nō fit mentio nec de ea curamus. homīes laborant ꝑ terrā. per mare. ꝓ captiua. Et ꝓ anīa fi lia regis non poteſtis quieſcere in dn̄ica etcͣ. In eadem cōdemnatione militis e ſtis. Cogitate quid faciet vobis rex qn̄ veniet cito in iudicio generali vel ꝑticu lari. quid dicitis. Ecce ergo qd̓ peccatū eſt velle plus cōplacere carni qͣꝫ anime. Ecce do vobis conſiliū vt quolibet die curetis de filia regis ſicut de captiua cui ordinate bis in die datis refectionē. ſcꝫ prandium ⁊ cenam. Idem faciatis ani me orando de mane ⁊ de ſero. prius be nedicendo menſam ſcꝫ ſignando ſe. ⁊ pꝰ dicere Pater noſter ⁊ Aue maria deuo te. cogitando ꝙ videtis xp̄m in gloria q̄ adoratur ab angelis. ⁊ minat̉ vobis. de inde cogitando ꝙ videtis virginē mariā ad dexterā filij ſui dicatur Aue maria. gratia plena dominꝰ tecuꝫ benedicta ⁊c̄ Idem in ſero nec tradatis obliuioni prā dium iſtud nec cenam. In dn̄ica dabitis ſibi maius prandium audiendo miſſam completam ⁊ ꝙ ſitis in confeſſione que quaſi eſt manuū ablutio ⁊ cum ſilentio etcͣ. Adorare chriſtum verum deum ⁊ hominē debetis in hoſtia. Item ſemel in anno debetis eam induere de nouo. iſtud fit in confeſſione. vbi deponuntur veſtes In die Penthecoſ. Sermo ii. antique ⁊cͣ induuntur noue in paſcate fa cere magnū feſtum cōicando ⁊ iſto mō poteritis dare in iudicio regi chriſto bo num cōputū de filia ſua qui faciet nos magnos in paradiſo. De illis aūt qui fa ciunt oppoſitum plus curando de carne qͣꝫ de anima. ze laui ſuper iniquos pacem peccatoꝝ videns. Quia non eſt reſpe ctus ſcꝫ mīe morti eoꝝ ſcꝫ damnationi et firmamentum in plaga eoꝝ. In labo re hoīm non ſunt ſcꝫ per penitentiam. et cum hominibꝰ non flagellabūtur. ſed cū demonibus. Dico ſecundo ⁊cͣ id eſt domeſtica quando ſcilicet in domo vir v xor ⁊ familia ſtant in bona pace ⁊ con cordia ſine contentionibus. talis pax di citur domeſticalis. ſicut pͥma dicitur per ſonalis. ad iſtam pacem fiendam ⁊ con ſeruandam ſunt neceſſarie ſex doctrine. due ſunt viri ad vxorem. ⁊ due vxoris ad virum. ⁊ due viri ⁊ vxoris ad fami liam domus. Primo ſcienduꝫ ꝙ vir erga vxorem debet ſeruare dilectionem et prouiſionem. vir debet diligere vxo rem ſuā non deſpicere pro aliquo defe ctu exquo eſt proba femina Sunt aliqui miſeri qui ſolum diligunt vxores tantū qͣꝫtum durat panis nuptiaꝝ. ⁊ quando ſunt ſaciati de eis. deſpiciunt eas propt̓ ꝙ venit guerra in domo. Benedictus ē homo qui illum amorē que oſtendit vxo ri die vel ebdomada ſemper ſeruat. Se cundo debet vir vxori prouiſionem nō enī debet deſerere eam ſed ei ꝓuidere. non in vanitatibus quia ſi ip̄a ſit vana debet ſibi dicere vir mulier damnabor vobiſcum ⁊cͣ quia vxores vane non ſo lum damnant ſe. ſed viros eis conſentiē tes. Non poteſt vir dimittere vxorem vt ſit heremita vel religioſus conſūma to matrimonio per carnalem copulā niſi de licentia vxoris ip̄ius. ⁊ tunc fieri de bet de licentia p̄lati. ⁊ ꝙ vxor ſit talis ꝙ non ſit ſuſpicio peccandi ⁊cͣ. Ideo dicit ſcriptura. Uiri diligite vxores veſtras ſicut et chriſtus dilexit eccleſiā ⁊ ſeip̄m tradidit ꝓ ea vt illam ſanctificaret. mun dans eum lauacro aque in verbo vite. vt exhiberet ip̄e ſibi glorioſam eccleſiā non habentē maculā aut rugam aut ali qͥd ⁊cͣ ad Ephe. qͥnto. Uxor vero erga virū debet habere duo ſcꝫ reuerentiam. et diligentiā. Primo reuerētiā vt velit ꝙ vir ſit dn̄s al̓s ſi in oppoſitū fit. guerra orit̉ in domo. qꝛ natura ſcripta. lex diuīa et hūana dictāt ꝙ vir ſit dn̄s domꝰ ⁊ ī naturā. legē diuinā. ⁊ hūanā ē ꝙ muli er ſit dn̄a viri. Dicat̉ de ꝟgīe maria pul cra ⁊ nobili ⁊cͣ cū qͣꝫta reuerētia ⁊ hono re loq̄bat ſponſo ſuo ioſeph pauperi ſeni Iō dicit ſcriptura. Mulieres viris ſuis ſubdite ſint ſicut dn̄o. qꝛ vir caput ē mu lieris ſicut xp̄s ē caput eccl̓ie ad Ephe. qͥnto. Nota vt dn̄o. nō cōtra dn̄m. qͥa poſſꝫ q̄rere de corꝑe vxoris ꝙ mulier n̄ dꝫ cōſentire īmo deberet magꝭ pati ſe oc cidi qꝛ eēt martir an̄qͣꝫ cōſentire ⁊cͣ. Itē dꝫ eſſe diligēs vt cōſeruet illd̓ ꝙ vir lu crat̉ cū magnis laboribꝰ ⁊ ꝑiculis. ne ſit domꝰ vt ſacͣcꝰ ꝑforatꝰ teneat domū et ſe mūdā. qꝛ tūc vir diligit talē vxorem et ſic ē pax ī domo de iſta diligentia Ec cle. xvi. Gratia mulieris ſedule delega bit viꝝ ſuū ⁊ oſſa illiꝰ impiguabit totaꝫ facit ea pingue. Terco vir ⁊ vxor erga familiā debet hr̄e duo. Prīo circa fili os eruditionē. multi ſūt qui dicūt ſuffi cit eis ꝙ dem filijs cibū ⁊ potū ſed non curāt eos erudire ſiue informare ⁊cͣ. Di cat̉ quō pueri dn̄t nutriri qꝛ ſicut arbor tenera vertit ⁊cͣ ſic pueri dū ſūt parui h̓ maxīe cōpetit mr̄i qꝛ qn̄ pueri petūt pa ne de mane. bona mr̄. dꝫ dicere. mō fili dicas Aue maria. ſcias ꝙ eſt vna regi na in celo et cetera. Modo flecte ge nua ⁊cͣ. dicas Aue maxia ⁊ ꝙ ſigno cru cis ſignet ſe. ⁊ reformare debent paren tes pueros ne mētiant. ne furēt̉ ne ſint Sermo ii. In die Penthecoſ. contencioſi ⁊ ꝙ confiteant̉ qn̄ ſunt qͥnqꝫ vel ſex annoꝝ ⁊ ꝙ cōicent qn̄ ſint. xij. an. debent parentes ducere eos ad eccleſiā vt audiāt miſſam ⁊cͣ. Iō dicit ſcriptura Patres nolite ad iracundiaꝫ ſupple dei ꝓuocare filios vr̄os. ſed educate illos ī diſciplina ⁊ correctione dn̄i ad Ephe. ſexto. Culpa ē ortolam ſi arbores ſunt tortuoſe quia parue poterant dirigi Ita vos ꝑentes eſtis ortulani. plantetis ar bores bonas in viridario xp̄i ſcꝫ eccleſie Quo erga ſeruos ⁊ captiuos qꝛ debēt eos inducere vt baptizent̉. vel vt cōfi teant̉. ꝙ audiāt miſſā dare oportunitatē audiendi miſſam ⁊ cōicandi tūc talis do mus ē benedicta. facere oppoſitū p̄dictꝭ eſt maximū pctm̄. Ecce qͥd dicit ſcriptu ra. Si quis ſuoꝝ ⁊ maxīe domeſticoruꝫ cura nō habet, ⁊ eſt infideli deterior pri ma ad Thimo. v. In hoc enī cōſiſtit pax domeſticalis. ſcꝫ ꝙ vir habeat erga vxo rem ⁊cͣ. Epyloga breuit̓. talis domus habet pace ⁊ dei benedictionē. Iō dicit ſcriptura. O iſrael id eſt vir videns de um ſi in vijs dei ambulaſſes ſcꝫ in his q̄ dixi habitaſſes vtiqꝫ in pace ſuꝑ terram Baruch. iij. Dico tercio ⁊c̄ id eſt vl̓is pͥma pax eſt ꝑſonalis. ſcd̓a domeſticalis tercia eſt vl̓is qn̄ vna cōitas. villa ſeu ꝗ uitas viuit in pace tunc eſt pax vl̓is. Et iſta pax eſt. pͥmo in corde. ſcd̓o ī ore. ter cio in oꝑe. In corde qn̄ nō hn̄t inuidiā rancores nec malas voluntates adinui cem ⁊cͣ plus enī eſt cōpatiendū illis qui hn̄t officiū ſeu regimē qͣꝫ inuidendū. qͥa hn̄t reddere rōne de tantis ſibi cōmiſſis ſicut naui ꝑiclitanti cōpatit̉ ⁊ nō inuide tur. Ita qui habent regime populi ſunt in mari fluctuanti in ꝑiculo ſubmergen di in inferno. intm̄ ꝙ nullus prudens an helare deberet ad regimē. filiꝰ dei ē qui p̄t euadere. Iō cōpatienduꝫ eſt potius qͣꝫ inuidendū Secūdo iſta pax debet eſſe in ore loquēdo ⁊ adinuicē ſalutādo quia ſicut ꝑ fumū fumeralis cognoſcit̉ ignis domꝰ. ita ꝑ ſalutationes ignis pa cis ⁊ dilectionis in corde exiſtentis. qͥa cor nō p̄t videri a nobis. Nullus dicat ſi loquat mihi. loquar eis ⁊cͣ. Dicatur quō virgo maria pͥmo loquebat̉ crucifi xoribꝰ filij ſui. Tercio conſiſtit in oꝑe ne ſint q̄ſtiones ⁊ litigia. aliqui ſunt qui in ꝑadiſo inuenirent queſtiones ⁊cͣ. Iō apl̓s. Iam qͥde oratio delictū eſt in vo bis ꝙ iudicia habetis inter vos qͣre non magis iniuriā accipietis. qͣre non magis gͦ fraudē patimini ſed vos iniuriā faci tis ⁊ fraudatis pͥma od Corin. vi. ꝓpter ꝙ xp̄s p̄cipit ſi fieri p̄t ꝙ ex vobis eſt cū oībus hoībꝰ pace̓ habete ad Ro. xij. Feria ſecunda Sermo Ratia ſpiritꝰ ſancti effuſa eſt. Uerbū iſtd̓ habet̉ textualiter in actibꝰ apl̓oꝝ ca. x. of ficiat̉ in epl̓a hodierna. Sermo noſter ē de gratijs quas dat ſpūſſanctus ꝑſonis in quibus habitat. Iſta materia eſt con ſequēs ad materia heſternā. heri enī fuit ſermo de ſpū ſancto ⁊ de aduentu eiuſdē et hodie eſt de eiꝰ effectu. Spero in dn̄o ih̓u xp̄o ꝙ erit materia magne edificatō nis ⁊ cōſolatōis. Sed vt ſit deo accep tabilis ⁊ gratioſa. nobis aūt meritoria ⁊ ꝓficua. Salutet virgo maria ⁊cͣ. Pro breui intro ductione materie p̄dicāde. ⁊ declaracōne verbi ꝓpoſiti. Sciēdū ꝙ li cet ſpūs ſcūs ſimul cū pr̄e ⁊ filio ſit vnꝰ deꝰ. vnꝰ dn̄s. vnꝰ creator ſimplex. indi uiſibilis. impermutabilis tn̄ effectꝰ ⁊ gra tie ab eo ꝓcedentes ſunt diuerſe. qꝛ om nes potētias aīe implet diuerſimode Declaret ꝑ ſimilitudinē arboris vnicū truncū ſiue ſtipem hn̄tis ſed poſt multi plicat̉ ꝑ ramos ad fructificādū. ita ſpūs ſcūs vna ꝑſona trinitatis. nō eſt niſi vna Feria ſecūda poſt pēthecoſtes. ſermo radix in anima Sed poſt effectꝰ eius mul tiplicantur in aīa. quia vnū ramū mittit ad intellectū. quē implet ſcīa. alium ad memoriā quā implet timore dei aliū ad voluntatē. quē implet amore ⁊ caritate vt habundet ⁊ fructificet. iuxta dictū xp̄i Ego poſui vos vt eatis ⁊ fructū afferatꝭ et fructꝰ veſter maneat Iohānis. xv. Nota ego poſui vos in viridario eccleſię. patet ergo ꝙ vnꝰ ⁊ idē ſpūs multiplicat in effectibꝰ. de hoc auctoritas apoſtoli di uiſiones graciaꝝ ſunt. Idē autē ſpūs di uidens ſiugul̓ ꝓut vult. pͥma ad Choꝝ. xij. patet ergo thema. cuꝫ dicit gracia ſcꝫ gratū faciens. effuſa eſt.i. diſperſa diuiſa ⁊ diſtincta. Iſta effuſio diuiſio ſeu diſ tinctio graciaꝝ ſpūalium q̄ inſeparabilit̉ ſunt cū grā gratū faciente de qͥbus volo nunc p̄dicare. ſunt ī certo ⁊ determinato numero ſcꝫ ſepteno. Iuxta ꝓphetiā yſaie requieſcet ſuꝑ eū ſcꝫ viꝝ iuſtum ſpūs do mini. ſpūs ſapīe ⁊ intellectus. ſpūs con ſilij ⁊ fortitudinis. ſpūs ſcīe ⁊ pietatis ⁊ oq replebit eū ſpūs dn̄i. Yſaie. xi ꝓatet ergo ꝙ ſunt ſeptē gracie quas ſpūſſanctꝰ dat ꝑſone in qua habitat ⁊ quelibet eaꝝ facit animā deo gratā. Prima eſt ſapīa diuinalis Scd̓a intelligencia ſpūalis Tercia conſilij rōnalis Quarta fortitudo internalis Quinta ſcientia moralis Sexta pietas cordialis Septima timor filialis De omnibꝰ iſtis d̓t thema. Gracia ſpūs ſancti effuſa eſt. Prima grā quā dat ſpūſſanctus ad faciendū creatura in hoc mundo gracioſā ⁊ alio glorioſam eſt ſa piēcia diuinalis Magna queſtio fuit an tiquitus inter doctores ⁊ maxime philo ſophos. qͥ nunqͣꝫ potuerunt ſcire nec vera īt citer quid eſt ſapīa diuina doctores theo logie dederunt diffinicōnes de ſapīa di uina. Sed p̄ omnibꝰ placet mihi illa de textu biblie que d̓t. Sapīa doctrine ẜm nomen eius eſt. ⁊ nō in multis eſt mani feſta. Eccleſiaſtici. vi. Sapīa ẜm nomē eiꝰ ⁊ ethymologiā.i. ſapida ſcīa d̓r.ſ. qn̄ perſona in ſcīa quaꝫ habet de deo inuenit ſaporē deuocionis. talis d̓r̄ habere ſapīaꝫ Quādo vero tota ſcīa ſtat ſpeculatiue in intellectu ⁊ in aīa non ſentit ſaporem nec deuocionē talis habet ſcienciā ⁊ non ſapi entiā. verbi grā. multi magiſtri vel hacca larij ⁊ doctores habent ſcientiā de poten cia dei eſt infinita ꝙ in creatione mundi. que de nihilo creauit: uullꝰ enī magiſter opeꝝ nec artifex nec argentarius nec alij poſſunt aliqͥd operari niſi p̄ſuppoſita ma teria. Sed deus de nihilo operatꝰ eſt oīa in tanta pul chritudine ⁊ ꝓporcione vt vi des ⁊ quādo tu cogitas iſta. ſi non ſentis dulcore deuocōnis in aīa tunc habes ſciē tiam. ſꝫ non ſapientiā Sed quādo homo cogitat hodie ſunt ſeptē milia ani vel qͣſi ꝙ nihil erat niſi deus ⁊ ipſe de nihilo cun cta iſta creauit. ⁊ anima delectat̉ dulco raturqꝫ tunc habetꝭ ſapientiā.i. ſapidā ſci etiam ẜm nomē eius eſt ⁊ cetera. Item multi ſciunt dei prudentiā ⁊ gubernacio nem de regimine mundi qͥ ꝓuidet oībus creaturis. Idē de motu ſtellaꝝ inceſſa bili. Si cū deuocōne iſta cogitant̉ habe tis ſapientiā alias ſcientiā. Ide de ſcien tia quā habemus de miſericordia dei quā nobis oſtendit in redēpcionē quia cū ha beret infinitos modos redimendi nos ⁊ ſaluādi humiliorem voluit accipere ⁊ hu manitatē ſimilit̓ de muliere ꝟgine naſcē do in maxima pauꝑtate viuendo vt nos dulciter inclinaret ad humilitatē. caſtita tem ⁊ pauꝑtatem voluit pati ⁊ ſuſpendi ne aliqͥs ſibi credes ⁊ obediēs pateret ⁊ ſuſpenderet̉ in furca īferni. Sic qn̄ tu co gitas vel legis iſta ſi ſentꝭ ſaporē deuocio nis habes ſapīam alias ſcientiam. Ecce quare d̓t ſapīa doctrine ẜm nomen eius ⁊cͣ. Sed dolendū eſt cū ſequit̉ di. ⁊ non QO pethecoſtes ſermo Feria ſecūda poſt in multis eſt manifeſta. Multi ſunt qui p̄dicant diſputāt legunt ſꝫ ſine ſapore de uocionis exterius ſolū ſonat in ore Qui bus autē agnita eſt ꝑmanet vſqꝫ ad con ſpectū dei. Auctoritas. Siue lingue ceſ ſabunt ſiue ſcientia deſtruet. pͥma ad cho rinth̓. xiij philoſophi autē habuerunt ſci entiā ſꝫ non habuerūt ſapientiā vt dictū eſt. quia cū loqueret̉ de pͥma cauſa ⁊ pri mo pͥncipio ⁊ de pͥmo motore non habe bant ad ipſum deuocione. nec ſibi refere bant grās. de quibꝰ dicit apoſtolus/ cum cognouiſſent deū. nō ſicut deū glorifica uerūt aut grās egerunt. ſꝫ euanuerūt ī co gitacionibus ſuis obſcuratū eſt inſipiens cor eoꝝ dicentes enim ſe eſſe ſapientes ſtulti facti ſunt. Ad roma. pͥmo. Se cunda grā ſpūſſancti eſt intelligēcia ſpi ritualis. Intelligencia ẜm ethimologiā noīs idē eſt quod intꝰ legencia ſcꝫ percep tio bonoꝝ ſpiritualiū in rebus ſenſibilibꝰ quaſi in libris apertis. verbi grā In honori bus tēporalibꝰ huiꝰ mundi legere ⁊ perci pere honores ſpūales ⁊ eternos. cogitan do ſi honores huiꝰ mundi tantū delectāt. quātomagis delectari debēt honores pa radiſi. vbi minimus eſt maior qͣꝫ ſit papa vel imperator in hoc mundo qualis ho nor ē eſſe ī ſocietate angeloꝝ ⁊ ſanctoꝝ apl̓oꝝ ꝓphetaꝝ. Cogitate qͣlis honor fit regi nouiter intranti per ciuitate ⁊cͣ. lege hic̄. qualis honor fit aīe deuote quādo in trat in ciuitatē paradiſi. Ecce quid eſt in telligencia ſpūalis. Itē diuicie huiꝰ mun di multū delectant quādo qͥs habet mul tos redditus ⁊ magnos vel multas pecu nias in tiſta letus eſt cū tamē ſit quoddā onus periculoſum tamē nullus dn̄s ha bet quicqͥd vult. Lege hic diuicias para diſi. vbi quilibet habet quicqͥd vult. Dicūt doctores ꝙ qͦlibet ſanctꝰ eſt omnipotens reſpectu ſue voluntatꝭ quia quicqͥd volūt poſſunt. deus eſt ſimplicit̓ omnipotens Ite in delectacionibꝰ huiꝰ mundi ſcꝫ comedendi bibēdi audiēdi tangendi ⁊ hmōi Legatis hic delectaciones mūdi. Legatꝭ hic delectaciones ſpūales paradiſi. verbi gracia qn̄ delectamini in guſtu comeden do vel bibendo Legatis hic delectaciones ſpūales circa guſtū etermnacio eſt ſan cti thome doctoris in quarto ſentenciarū ꝙ poſt iudiciū omnes ſenſus corporales actuabunt ſiue in agro ſuo laus enī voca lis erit in celo. Auditꝰ audiendo angelo rum cantꝰ ſi in hoc mundo tantū delecta tur auditus quāto magis tunc. Dicatur miraculū de religioſo qͥ audiendo cantuꝫ angeli in forma voluerꝭ in orto ſtetit. cec annis ⁊cͣ. Itē quādo viſus delectatur hic videndo pulchra. Cogita de paradiſo. Ibi enī videbunt regē regū ⁊ dominū do minanciū xp̄m imperatore ⁊ reginā an geloꝝ ⁊ ſanctos ⁊cͣ. O qualis pulchritu do. Auctoritas. Tunc videbis ⁊ affluēs mirabiliter ⁊ dilatabit̉ cor tuū Iſaie. lx. Itē odoratꝰ ſi crocus ⁊cͣ. tantū delectat Cogita qualis delectacio erit ſendiendo odorē corporis xp̄i. virginis ⁊ ſanctoꝝ. Nam corpus glorioſuꝫ redolet ⁊cͣ. Itē beati reſūptis corporibꝰ habebunt guſtū. quia tunc os nō erit vacuū nec plenū ae re ſꝫ erit plenū de liqͦre p̄ciociſſimo incor ruptibili ⁊ ſapido. hic lege qū poterꝭ De omnibꝰ hijs auctoritas. Intellectū tibi dabo ⁊ inſtrua te in via hac qua gradie ris firmabo ſuꝑ te oculos meos. Nolite fieri ſicut equus ⁊ mulus quibus non eſt intellectꝰ inquit pſalmiſta. Nota intelle ctum tibi dabo vt ſcꝫ in hijs ſenſibilibꝰ ſcias legere ſpūalia non ſic de beſtijs. qꝛ delectant̉ in ſenſibꝰ. tamē non habent in telligenciā. Ideo dicit ſicut equus ⁊ mu lus quibꝰ nō eſt intellectꝰ tales ſunt per ſone beſtiales: de quibꝰ d̓t apoſtolꝰ Ani malis homo non ꝑcipit ea que ſunt ſpūs dei. Stulticia enī eſt illi ⁊ non poteſt in telligere quia ſpiritualiter exanimat̉ ſpi ritualis autem iudicat omnia. prima ad Feria ſecūda poſt pēthecoſtes. ſermo Tercia eſt conſilium Chorinth̓. ij. rōnalis. Conſiliū ſumit̉ hic ꝓ concluſio ne conſilij quādo in conſilio vnꝰ dicit hoc ⁊ aliꝰ aliter qn̄ dominꝰ cui datur conſiliū de omnibꝰ elegit qd̓ meliꝰ eſt. illud dicit̉ conſiliū qd̓ eſt donū ſpūſſancti. Ita con ſilium ſpūſſancti eſt inter multa bona ſci re eligere meliora ⁊ inter duo mala. ſcire minus malū eligere hoc eſt a dono ſpiri tuſſancti quod vocat̉ conſiliū. Regula ē philoſophi ꝙ de duobꝰ bonis melius eſt eligendū ⁊ de duobꝰ malis maius vitan dum eſt. verbi grā. bonū eſt in hoc mūdo habere bonum honores dignitates diui cias officia ⁊cͣ. Itē bonum ē in alio mū do habere bonū eſſe in paradiſo ⁊cͣ. Mō cōparando qd̓ eſt melius bonū hoc vel il lud. Dico ꝙ bonū huiꝰ mundi modicuꝫ valet reſpectu boni alterius. quia hono res officia dignitates ⁊cͣ. huiꝰ mundi mo dicum durant ⁊ nō ſunt niſi vmbra. bo num autē alterius mundi eſt infinite du racionis. Ideo conſiliū ſpūſſancti eſt ſci re eligere maius bonū ne iſto bono per damus illud ne accidat nobis vt ſemel multis dn̄is accidit in quadaꝫ ciuitate in qua dominabant̉ ſolum per annū. ⁊ poſt mittebantur in exilium. ipſi vero vt ſtulti quādo erant in dominio cogitabant dicē do exquo tam modicum durat dominiū meū. ꝓ certo volo delectari. ⁊ tranſacto anno exulabant̉ ⁊ moriebant̉ fame Fuit vnus prudens qͥ in anno dominij ſui vo luit abſtinerra multis ⁊ quicqͥd poterat habere mittebat ſecrete ad inſulā in qua poſt debuit exulari vt ibi de illis viueret. vbi cū alij morerent̉ fame ſibi fuit opti me ꝓuiſum Ita eſt de honoribꝰ ⁊ diuicijs ⁊ dominijs huiꝰ mundi ꝙ nō durant niſi per annū. immo talis credit viuere per an num qͥ cras ſepeliet. vita autē ⁊ honores alterius mundi eternaliter durant ⁊ ſine fine. Cogita ergo ſtulticiā de illo qͥ dicit modo ꝓcerto ego volo delectari ⁊cͣ. Et poſt ibitis in exiliuꝫ cum diuite epulone. Ideo recipiamꝰ conſiliū ſpūſſancti abſti neamus hic ⁊ reſtringamus nos ⁊ mitta mus in alio mundo quicqͥd poterimꝰ per elemofinas pn̄ias ⁊ alia bona opera. De conſilio dicit ſcpͥtura. Fili ſine conſilio ni hil facias ⁊ poſt factū non penitebis Ec cleſiaſtici. xxxij. O quot reges p̄lati ⁊ do mini penitent modo in inferno. Sed non eſt modo remediū. Ideo d̓t. Fili ſine cō ſilio ⁊cͣ. Itē de duobꝰ malis conſiliū eſt ſcire vitare maius. verbi grā ſi aliquis cri minoſus eſſet condēpnatus a rege vt i duatur tunica ferrea ignita vel tunica ſtu pea nunqͥd eſſet ſtultus ſi dimiſſa tunica ſtupea vellet induere tunicā ferreā ignitā Iſtā diſiunctiuā ꝓponit nobis deus quia omnes ſumꝰ criminoſi ⁊ peccatores vt re cipiamus tunicam de ſtupa q̄ eſt peniten cia leuis q̄ ſit in hoc mundo. vel tunicam ferreā ignitā. ſcꝫ penam ⁊ dāpnacionem eternā. Auctoritas. Dico ꝙ niſi peniten ciam egeritis oēs ſimiliter peribitis Luce xiij. Ecte hic ꝟtualiter dicta diſiunctiua de illis autē qͥ neglecta tunica ſtupea ſcꝫ penitencia. dicit ſcpͥtura gens abſqꝫ conſi lio ⁊ ſine prudētia vtinā faperēt ⁊ intelli gerent ac nouiſſima ꝓuident Deutrono mij. xxxij. Quarta eſt fortitudo in ternalis ſcꝫ de animalam grā ſpūſſancti que d̓r fortitudo nō in corpore conſiſtit ſꝫ in anima. quia de fortitudine corpora li non eſt gloriandū quia beſtie excedunt nos verbi grā de iſtis qͥ ſciunt ſaltare ⁊cͣ. ceruus vel cātus vincet vos. Et vos lu ctatores vrſus vincet vos. de curſoribus vnus lepꝰ vincet vos. de velocitate vni cornis vincet vos. Tales fortitudines corporales nō ſunt donū ſpūſſancti. Sꝫ fortitudo q̄ eſt donū ſpūſſancti eſt ſpiri tualis in anima. ſcire reſiſtere ⁊ tenere ſe fortiter contra dyaboli tēptaciones. con tra mundi occaſiones. ⁊ contra carnis in clinaciones. verbi grā venit temptacio di OO.ij. Feria ſecūda poſt pēthecoſtes ſermo Aalibꝫ poſſ cens quare tu nō ibis vt talis ⁊cͣ. Heſiſte re nec curare qd̓ dicunt gētes quia verba non ſunt niſi ventus. debilis eſt turris qͥ a vento ruit̉. Idē de mulieribꝰ quādo tep tātur dicendo ego portaui tantū de dote ⁊ adhuc nō feciſti mihi veſtes. talis q̄ nō portauit tantū habuit veſtes ⁊cͣ. Itē con tra occaſiones mundi fortes eſſe debemꝰ eas vitando. Itē contra carnis tēptacio nes fortitudo eſt reſiſtere. Cogita o mi ſer ꝓpter delectaciones beſtiales perdā de lectaciones paradiſi. Abſit Gregorius Breuis eſt voluptas fornicacionis ſꝫ ꝑ petua pena fornicacōnis. Iſta fortitudo eſt donū ſpūſſanctūde iſto ſe appreciauit. Dauid. ⁊ nō de corporali licet eſſet for tiſſimus quia adhuc puer cuſtos ouium interfecit vr̄ſum leonē ⁊ goliā. tamē nō appreciauit ſe de iſta fortitudine corpora li. ſꝫ de ſpūali dicendo fortitudine meaꝫ ad te cuſtodiā. quia deus ſuſceptor meꝰ es. pſalmo. Sed de nobis iam verificat̉ illud. Et erit fortitudo veſtra vt fauilla ſtupe ⁊ opus noſtꝝ quaſi ſcintilla ⁊ ſuctē dentur vtrūqꝫ ſimul ⁊ nō erit qͥ extinguat Iſaie pͥmo Nota hic moralit̓ de miul tis qͥ audiunt alique bonū ſermonē ⁊ re cipiunt bonū ꝓpoſitū bene viuendi ⁊ poſt ſtatim dimittunt. tales non ſunt fortes. verbi grā de vſurario qͥ ꝓponit ſatiſface re ⁊ quādo videt florenū dimittit. Ecce fauilla ſue ſtupe. Iteꝫ de iſtis qui tenent aliquā malā muliere concubinā. quādo in ſermone audiunt laudare caſtitatē vel punicione q̄ fit de luxurioſis. ꝓponunt re cedere ab ea ſꝫ quādo ipſa incipit flere ni hil ſit Ideo ⁊cͣ. Itē de illo qui ꝓponit ꝑ cere inimicis ꝓpter bonū ſuum ⁊ defuncti Sed quando dicit̉ ſibi vere dicent quia eſtis effeminatꝰ vel iudeus ⁊cͣ. Ecce qͣ re dicit yſaias. Et erit fortitudo vr̄a ⁊c̄. Amore dei ſimꝰ bene fortes ne ſimus de ſtupa. Quinta eſt ſcīa moralis que cōſiſtit in practica. nō credatis ꝙ iſta gͦra cia conſiſtat in ſcīa ſpēculatiua ſꝫ in practi ca ſcꝫ in ſcire ſę gubernare irrep̄henſibilit̓ ad intra ⁊ ad extra. a dextris ⁊ a ſiniſtris. ante ⁊ retro. ſuperiꝰ ⁊ inferius. Ecte hic octo diuiſiones ī quibꝰ oportet ſcire bene regere ⁊ gubernare. Primo ad in tra ſcꝫ in aīa. ⁊ ibi incipit gubernacio cor poris. quia iuxta gradu veſtꝝ in aīa habe tis ſcientiāⁱ verbi grā ſi eſtis p̄latus dicit ſanctꝰ Thomas. ꝙ tenemini ſcire etiā illa que poſſunt facere difficultate in ſancta ſcpͥtura. Curati autē vt ſciant miniſtrare ſacramēta. Clerici ſimplices intelligunt ad minꝰ gramaticalit̓ qd̓ legunt. layci te nentur ſcire duodecī ꝯcluſiones ſiue arti culos fidei. ſcꝫ Credo in deū. Et ẜm cō ſilium beati Iheronimūi dicere qͦlibet ma ne ⁊ ſero cū ꝓteſtacione quaſi miles qui facit homagiū regi. Ergo cuſtodi temet ipſum ⁊ animā tuā ſollicite. Deutro. iiij. Scd̓o ſcire oportet ſe gubernare a) xxtra ſcꝫ in corpore. Qui enī habet gra ciam ſpūſſancti taliter ſe ſcit gubernare ꝙ in nullo ſcādalizat ꝓximū. nec geſtu nec in inceſſu nec verbo nec opere. Ideo Au guſtinꝰ in regula clericoꝝ. In inceſſu ſta tu habitu ⁊ in omnibꝰ motibus veſtris ni hil fiat ꝙ cuiuſqͣꝫ offendat aſpectū ſed ꝙ Tercio a veſtrā deceat ſanctitateꝫ. dextris A dextris ſunt ꝑentes ⁊ amici qui bus taliter dandū eſt de bonis eccleſiaſti cis vt ſi indigent nō indigeant vel nō tan tum egeant ſꝫ nullatenus diuites fiant vt dicit Auguſtinꝰ Quarto a ſiniſtrꝭ ſcꝫ erga inimicos de quibꝰ dicit xp̄s. dili gite inimicos veſtros. benefacite hijs qui Quin oderunt vos ⁊cͣ. Mathei. v. to ante qͥ placitant ante iudicē. Ideo iu dices debent expedire negocia dando ſen tencias. non p̄cipitando. ſꝫ exquo factum eſt claꝝ expedire debent ſentenciaꝫ. alias diu ſtabitis ante portā paradiſi ⁊ non in trabitis. immo dicet chriſtus. diſcedite a me operarij iniquitatis. Luce tredecimo. Feria ſecūda poſt pethecoſtes. ſermo Sexto retro ſcꝫ ſcutiferis qui ſequunt̉ retro facientes caudā oportet ſoluere ſo lidatā ⁊ ſtipendiū ne furent̉ nę teneant meretrices ⁊ lupanari ⁊cͣ. Quicunqꝫ tibi aliquid operatꝰ fuerit. ſtatim mercedem eius ei reſtitue. ⁊ merces mercenarij tui apud te nō remaneat. Thobie. iiij. Septimo ſuperius.i. erga ſuperiores ſcꝫ ad deuꝫ ⁊ ad p̄latos eccleſiaſticos obedi entiam. erga dn̄os tēporales fidelitateꝫ erga parentes obſequiū ⁊ ſic de alijs. Iō dicit ſcpͥtura Obedite p̄poſitis veſtris Octauo inferiꝰ oportet ſcire bene regere Si eſtis dn̄s p̄latus vel rector cōmuni tatis. auiſetis vos. ſi eſtis prelatus vt cu retis plus de animabus qͣꝫ de redditibus Quia ꝓpter officiū datur beneficiū Scīa ſanctoꝝ prudencia ſupple eſt. ꝓuerbioꝝ nono. Aliter autē conquerit xp̄s dices ꝓpterea ductus eſt populus meꝰ captiuꝰ quia nō habuit ſcientiā. Iſaie. v. Sex ta eſt pietas cordialis cum dicit replebit eū. pietas vulgariter recipit̉ ꝓ miſericor dia De hoc vide ſanctum thomā ſcd̓a ſcd̓e queſtione. x. ⁊ tercio ſcripto. diſtinctione xxxiiij. ſꝫ multū differunt ſtricte loquen do. Nota qͥnqꝫ differencias inter pie tatem ⁊ miſericordiā. Prima eſt reſpectu ꝑſone cui datur. Secunda reſpectu doni. Tercia reſpectu modi dandi. Quarta reſpectu motiui dantis. Quinta reſpectu finalis intēcionis. Prima differencia eſt erga ꝑſonam cui datur ſcꝫ ſi datis elemoſinā pauperi. illud dicit̉ miſericordia. Si autē facitis bonū parentibꝰ veſtrꝭ pauperibꝰ vel amict̉ dicit̉ pietas. Scd̓a differencia eſt re ſpectu doni. ſcꝫ ſi datis paneꝫ vel vinum vel veſtem. ſi recolligitis peregrinū. iſtud eſt miſericordia. ſꝫ inſtruere ignorantem corrigere dulciter errantem. iſtud dicit̉. pietas. Tercia differencia eſt reſpectu modi dandi quādo datur elemoſina. vt panis datur cani. miſericordia poteſt di ci. Itē quādo datur cū humilitate ⁊ cor dis compaſſione tunc dicit̉ pietas. Quarta differencia eſt reſpectu motiui quare das ęlemoſinā quia ē homo ſicut tu. tunc dicit̉ miſericordia. Sed quando das elemoſinā reſpectu dei videlicet qꝛ eſt homo ad ymaginē ⁊ ſimilitudinē dei. tunc eſt pietas. de hoc vide ſanctuꝫ Tho mam tercio ſcpͥto. diſtinctione. xxiiij. que ſtione. iij. articulo. ij. queſtione pͥma ſcd̓m Quinta differencia eſt reſpectu fi nis. ſi tu das elemoſinā iſto reſpectu ⁊ fi ne ne efficiaris pauper vel vt deus cōſer uet tibi ſanitate ꝓſperitatē ⁊ filij tui vi uant ⁊cͣ. illud dicit̉ miſericordia? Sed qn̄ tu das elemoſinā iſto reſpectu vt quādo tu petas elemoſinā ad portā paradiſi deꝰ det tibi elemoſinā. illud dicit̉ pietas Mi ſericordia autē licet ſit magna virtus ta men nō computat inter ſeptē dona ſpiri tuſſancti ſicut pietas. de hac virtute ſcrip ſit apoſtolus ad thimotheū dicens Exer ce teipſum ad pietatē. nā corporalis ex ercitacio ad modicū vtilis eſt pietas aūt ad omnia valet. pͥma Thimoth̓. iiij. Cō tra iſtos qͥ non habēt pietatē dicit dauid ſcd̓m ml̓titudinē impietatū eoꝝ expelle illos quia irritauerūt te dn̄e. psͣ. Septimū donū ſiue grā ſpūſſancti eſt ti mor filialis quādo hō abſtinet a peccatꝭ ne offendat deū. etiā ſi ſciret ꝙ deus non puniret eū bonꝰ xp̄ianꝰ in omnibꝰ dictis ⁊ factis ſuis. timet ne deū offendat in ali quo In pͥncipio diei orat deū vt ipſum p̄ ſeruet a peccatꝭ. Idē in nocte. Idē ſi de bet ambulare ꝑ viā. ⁊ ſic de alijs Aucto ritas. Timor dn̄i expellit peccatū: nā qui ſine timore ē nō poterit iuſtificari Ecͣci. i. Nota ꝙ yſaias ꝓpheta loquēs de donis ſpūſſc̄i. de ſex donis d̓t. Reqͥeſcet ſuꝑ eū ſcꝫ viꝝ iuſtū. vſqꝫ ſpūs ſcīe et veritatis pietat de dono autē timoris dn̄i ſpecialit̓ dr̄ re plebit Quia alia ſex dona ꝟtutes ſeu grē pethecoſtes ſermo. Feria tercia poſt ſvacialia ſpūſſancti. habent ſpūalia ſubiecta vel ob iecta vel ſpeciales modos agendi. Sed ti mor dn̄i replet oēs potencias aīe. ⁊ ſen ſus corporis. Ideo dicit ſcpͥtura. Qui ti met deū nihil negligit. ſcꝫ de hijs que te netur facere. Ecͣci. vij. ſꝫ dicit̉ alibi. quia non profertur contra malos ſentencia. Abſqꝫ timore vllo. filij hominū ꝑpetrāt mala. Eccleſiaſtes. viij. Feria tercia poſt penthecoſtes Sermo Go veni vt vi tam habeant. ⁊ habundantius habeant. Uerbū iſtud habet originaliter Iohānis. x. recitatiue in euuāgelio hodi erno. Solēpnis aduentꝰ ſpūſſcī ſuꝑ apo ſtolos ⁊ diſcipulos xp̄i. cōmuniter durat ꝑ tres dies. Rō quia ſpūſſanctus in ſuo aduentu dedit tria. Primo p̄ſentiā perſonalem Scd̓o grām pͥncipalem Tercio affluentiā finalem Dico pͥmo ſpūſſanctꝰ in ſuo aduentu dedit apl̓is ⁊ diſcipulis ſuā p̄ſentiā perſo nalem. nō ſolū autē dedit eis ſuas grās. ſꝫ ſeipſū ꝑſonalit̓ etiā in qͣlibet grā gratū faciente datur ſpūſſcūs ꝑſonalit̓. quidā autē dixerunt ꝙ ſolū dat effectꝰ ſpūſſcī ſꝫ hoc īprobatū eſt in pͥmo ſn̄iaꝝ: nō ſolū enī datur effectꝰ ſꝫ etiā ipſe ſpūſſanctus. Et ita ꝓmiſit xp̄s apl̓is dicēs. Ego ro gabo patrē ⁊ aliū paraclitū dabit vobis vt maneat vobiſcuꝫ ineternū. Ioh̓. xiiij. Nota aliū paraclitū dabit vobis.i. aliuꝫ conſolatore. Sed eſt h̓ magna difficul tas. quia pr̄ filius ⁊ ſpūſſcūs nō ſunt niſi vnꝰ conſolator ſicut nec ſunt niſi vnꝰ deꝰ quō gͦ d̓t aliū paraditū Solucio ſic intel ligitur. alium ꝑaclitum.i. aliū ſpm̄ſcm̄ da bit vbis conſolatorē. Ita ꝙ iſta alietas non referat̉ ad ꝑaditum. ſꝫ ad ſpm̄ſanctū qͥ eſt alius a pr̄e ⁊ filio ꝑſonalit̓. Sequi tur vt maneat vobiſcū ineternū. Ex iſto textu habet̉ ꝙ ſancti apl̓i poſt feſtum pen thecoſtes nō peccauerunt mortalit̓. Ecce donacio excellens de ſua pn̄cia perſonali. Et de hoc ſit feſtū ⁊ ſolēnitas in die pen thecoſtes ſcꝫ ante heri. Quia ſicut in nati uitate fuit nobis datꝰ filius in redēptio nem ſiue redemptorē. Sic in die penthe coſtes fuit nobis datus ſpūſſcūs in cōſo Quantū ad ſcd̓m ſpūſſcūs latore. in ſuo aduentu dedit apl̓is ⁊ diſcipul̓ gra ciam pͥncipaleꝫ. quā theologi vocāt gra ciam gratū faciente. Et licet apl̓i ⁊ diſci puli xp̄i habuerunt iā iſtā gram. tamē in die penthecoſtes receperunt eā in maiori habundancia. Ideo apoſtolꝰ. Unicuiqꝫ noſtꝝ data eſt grā ẜm menſurā donacio nis xp̄i. Ad epheẜ. iiij. Nota ẜm mēſurā ſcꝫ illā de qua xp̄s. Menſurā bona ⁊ cō fertam ⁊ coagitatā ⁊ ſuꝑeffluentem da bunt ſcꝫ tres perſone trinitatis in ſinū ve ſtrum. Luce. vi De iſta donacōne grē ſo De lennitas die heſterno fuit ꝑacta. tercio dico. ꝙ ſpūſſanctꝰ in ſuo aduentu dat affluentia finalem que eſt habere ha bundant̉ ⁊ multiplicit̓ vitā. Et de hoc d̓t ipſemet in themate. Ego veni vt vitam habeant ſupple homīes ⁊ habundantiꝰ ha beant. patet thema dde iſta affluētia finali ſit feſtū hodiernū. Et īueni in ſacra ſcpͥtu ra qͣtuor vitas qͣs habemꝰ a ſpūſancto. Prima eſt vita corporalis quā debemꝰ digne gubernare. Scd̓a eſt vita ſpiritualis quā debemus ſtricte ⁊ ſollicite conſeruare. Tercia eſt vita celeſtialis quā debemus alte ⁊ deuote deſiderare. Quarta eſt vita eternalis quā debemus certe ⁊ ſecure expectare. Et quia ſpūſſanctꝰ dat iſtas qͣtuor vitas ideo dicit ipſe ego veni vt vitā habeant. ſcꝫ corporalē. Et habundāciꝰ habeāt ſcꝫ ſpūalem celeſte ⁊ eternā. Dico pͥmo ꝙ pͥma vita eſt corporalis q̄ eſt ꝑ vnio nem aīe ⁊ corporis. qͣꝫdiu enī aīa eſt vni Feria tercia poſt pethecoſtes. ſermo. ra corpori. durat vita corporis. Anima enī eſt forma corporis q̄ dat corpori vi tam. Et corpꝰ ſine aīa non poſſet videre audire. loqui. ambulare ⁊ hmōi ⁊ ſine aīa corpꝰ non eſt niſi trūcus nihil valens ab aīa autē corpꝰ habet oīa ſentimēta. viſū auditū ⁊cͣ. ⁊ oēs operacōnes. In morte enī hominis oēs ſenſus ⁊ oēs vires or ganice deſtruunt̉/ quare nec operaciones remanere poſſunt. vt d̓t ſanctꝰ Thomas qͣrto ſcpͥto. diſtinctione. xliiij. Ideo xp̄s. Spus eſt qͥ viuificat. caro autē nō ꝓdeſt quicqͣꝫ Iohānis. vi. Dico ꝙ iſta vita cor poris q̄ eſt ex p̄ſentia aīe rōnalis eſt effe ctualit̓ a tota trinitate. appropriat tamē ſpirituiſcō quia ipſe ſpūs creator dat vir tutem ſpiritui creato ſcꝫ aīe ſtandi in cor pore dece vel viginti annis vel plus vel mi nus ſicut ſibi placet. Antiqͥtus dabat lon gam vitā corporalem vt patet in adā qͥ vixit nōgentis. xxx. annis. Geneẜ. v. ma tuſalem qͥ vixit nongentis. lxix. annis. Et in noe qͥ vixit nongentꝭ. l. annis. Gen̄. ix. Sed paulatim diminuta eſt vita corpo ris. Si dicat̉ quia ſpūſſanctꝰ menſurat vitā corporalem qͣre illis antiqͥtꝰ dabat tam longā vitam ⁊ nobis breuem. Re ſpondeo ꝙ ad illos expectabat habere ex periencias reꝝ ⁊ arcium. ꝓpter hoc dabat eis longā vitam. Modo autem iam oīa ſunt experimentata ⁊ experimēto cognita Itē quia tunc erant rudes ⁊ ſimplices. Ideo indigebant magno tꝑe ad ſciēdū. Modo autē ſunt hoīes intricati. Item tunc comedebant ſolū ſemel ꝓ neceſſita te ⁊ modo cōmeſſacionibꝰ crapule ⁊ gu le homīes vacant ⁊cͣ. Sed longa vita vel breuis a ſpūſancto eſt. Ideo d̓t Iob ſpi rituiſancto. vitā ſupple corporalem ⁊ mi ſericordiā tribuiſti michi. ⁊ viſitacio tua cuſtodiuit ſpiritū meū. Ioh. x. Nota mi ſericordiaꝫ quia ꝙ ſpūſſanctꝰ det vitam corporaleꝫ mihi vel tibi miſericordia eſt ⁊ non debitū quia nulli obligat̉. Sed dico ꝙ iſtā vitam corporalē debemꝰ digne ⁊ fructuoſe gubernare. qꝛ non debemꝰ ip ſam totā expendere vel occupare in nego cijs temporalibꝰ ſꝫ etiaꝫ in ſpūalibꝰ ꝓpter theſauꝝ meritoꝝ cumulandū. ꝟn̄ poſtqͣꝫ occupatꝭ vitā temporalē in negocijs te poralibꝰ feria ſcd̓a ⁊ tercia ⁊cͣ. Quieſcatꝭ in die dominica ab oī negocio tꝑali. ⁊ de tis vos negocijs ſpūalibꝰ. audiēdo miſſā anteqͣꝫ aliqͥd comedatꝭ vel bibatis Quia qͥ habet ſupplicare pape vel regi nō debet habere anhelitū fetidū ⁊cͣ. licet enī multi excuſent̉ a ieiunijs eccleſie. ab iſto tn̄ ſcꝫ ab audientia miſſe nō ſic excuſat̉ hō. Itē debemꝰ venire ꝓ tꝑe ad miſſā quia in cō feſſione q̄ fit ꝓ vobis debetis eſſe omnes. Id̓o qn̄ cāpane pulſant̉ debes tu dicere O dn̄s citat me ⁊ cito dimittere alia de betis ⁊ ire ad eccleſiā. Itē nō loqui in ec cleſia ſꝫ cū ſignis īuitādo ſi venerit aliqͥs qͥ ⁊cͣ. Item nō recedere a miſſa quouſqꝫ datur benedictio a ſacerdote. Itē debetis eſſe in veſperis ⁊ cōpletorio. ſicut enī ex pendiſtis ſex dies ebdomade cōgregādo bona tꝑalia tranſitoria q̄ hic remanent. ita expendatꝭ diē feſti. cōgregando theſau ros ſpūales. qͥ durabunt eternalit̉. Id̓o ſapiens dicebat. Fili in tꝑe vite tue ne in digeas meliꝰ eſt enim mori qͣꝫ indigere. Ecͣci.xl. Nota ne indigeas ſcꝫ theſauris ſpūalibꝰ meritoꝝ. meliꝰ eſt enī mori cor poralit̉ qꝛ liberat qͣꝫ indigere. patet ergo ꝙ vita corporis ē digne gubernanda. ¶ Scd̓a vita eſt ſpūalis. vita enī ſpūalis ē qn̄ ꝑſona dimittit vicia ⁊ pctā ⁊ vecedit a mala ſocietate ⁊ dat ſe bone vite plꝰ cu rando de ſpū qͣꝫ de corpore. occupādo ſe in orōnibꝰ ⁊ bonis operibꝰ. tꝑalia obliuiſ cendo. Iſta eſt vita ſpūalis qͣꝫ habemꝰ a ſpūſancto. Nota ad hoc pulchrā figurā Ezech̓. xxxvij. legit̉ ꝙ deus eduxit ꝓphe tam in quodā magno campo pleno oſſi bus mortuoꝝ ⁊ circumduxit euꝫ in giro ⁊ dixit ſibi deus. fili hoīs putas ne viuēt pēthecoſtes. ſermo Feria tercia poſt oſſa iſta. Reſpondit dn̄e deus tu noſti Et dixit ſibi deusª vaticinare de oſſibus iſtis. ⁊ dices eis. hec dicit dn̄s deus a qͣtuor ventis veni ſpūs ⁊ inſuffla ſuper interfec tos iſtos ⁊ reuiuiſcant ⁊ ingreſſus eſt in ea ſpūs ⁊ vixerunt. ſteteruntqꝫ ſuꝑ pedes ſuos exercitꝰ grando nimis valde Ecte fi gura. Ite magnus cāpus plenus oſſibꝰ mortuoꝝ corruptis eſt iſte mundus. qͥ iam expeccatꝭ eſt totus fetidus ⁊ corrup tus ex luxuria ⁊ ſic de alijs peccatꝭ. Aanta enī eſt corrupcio ꝙ iam nihil reſpicitur ⁊ ſic de alijs peccatꝭ ꝓut expediens erit. Iō dauid. Corrupti ſunt ⁊ abhominabiles facti ſunt. Non eſt qͥ faciat bonū non eſt vſqꝫ ad vnum ſupple de adultis. ꝑsͣ. lij. Ecce campꝰ. modo videamꝰ qͦmodo vi uificabunt̉ oſſa arida.i. peccatores vt ha beant vitam ſpūalem. qꝛ iam habent vi tam corporale. Ad hoc oportet ꝙ ſpiri tuſſanctus veniat vel de oriente vel de oc cidente de tremontana vel de meridie Dde orientē venit ſpūſſanctꝰ pueris qͥ quādo incipit claritas diſcretionis cauent a pec catis. timent deū. orant. confitent. Dulci ter conuerſant. nō iurant. non menciun tur ⁊cͣ. De occidente venit ſenibꝰ. pecca tis antiqͣtis ⁊ aſſuetis. Sed quia vident ſe iuxta occaſū mortꝭ anteqͣꝫ veniat mors conuertuntur ad deum. ꝓponunt cauere a peccatis confitent̉ ⁊cͣ. Aliquibꝰ autē ve nit ſpūſſanctus de tremontana. q̄ ſignifi cat aduerſitate quia aduerſitas aliquos reducit ad deuꝫ. O quot ſunt in mundo qͥ quando ſunt in ꝓſperitate non curant de deo. ſꝫ quando ventꝰ aquilonaris frigi dus ⁊ tepeſtuoſus veuit ſcꝫ aduerſitas. tunc redeunt ad deū dicendo dn̄e miſeri cordia. ⁊ conuertunt̉ ⁊ confitent ⁊cͣ. No tā mala q̄ nos hic p̄munt ad deū ire com pellunt. verba ſunt Gregorij ſuper lucaꝫ xviij. Aliquibꝰ autē venit ſpūſſanctus de meridie q̄ eſt pars habundans. humida. et calida ⁊ ſignificat ꝓſperitatē. Quādo autem perſona infra ſe cogitat bona que habet dicens. Unde habui iſta cum pat̓ meus fuiſſet pauper. ⁊ ego ſum diues ha beo hoc ⁊ hoc ⁊ nunqͥd omnia iſta dedit mihi dominꝰ. immo Ideo volo ſibi ſerui re. Si enī rex dediſſet mihi ⁊cͣ. iam ſerui rem ei. quāto magis ergo deo Huic venit ſpūſſanctus de meridie de ꝓſperitate. Ec ce qualiter oſſa arida id eſt peccatores vi uificātur in vita ſpirituali. Ecce quare di cit auctoritas a quatuor ventis veni ſpi ritus. Et hanc vitā debemus ſexute con ſeruare. Ideo dicit ſcpͥtura. Omni cuſto dia ſerua cor tuum. Quia vita ſpiritua lis multos habet inimicos. verbi gracia. ſi religioſus vult ſeruare regulam ⁊ vota ſtatim alij qui nichil ſeruant dieunt. O ypocrita ⁊ ſic de alijs. Nota de quolibet ſtatu. Ideo dicit omni cuſtodia ſerua cor tuū ⁊cͣ. Racio quoniam ab ipſa vita ꝓce dit ſcꝫ ſpiritualis. Ecce quare dicit. a qͣ tuor ventis vt vitā habeant ſupple cor poralem. ⁊ habundantiꝰ habeant ſcꝫ vi Tercia eſt vita ce tam ſpiritualem. leſtialis quando anima perſone que egit condigna penitentiā per mortē corpora lem recedit a corpore ſtatim aſcendit in celum ⁊ ibi viuit vitā celeſti. hec eſt diffe rentia inter animas hominū ⁊ iumentoꝝ Nam anima iumenti non eſt ſubſtancia ſpiritualis ſubſiſtens ⁊ incorpͥtibilis ſed eſt forma ſubſtancialis immerſa materie que non habet eſſe ſine materia ⁊ corpo re immo totuꝫ eſſe habet in corpore quia eſt educta de potencia materie ⁊ ſic mo do quo dictū eſt totum eſſe habet a cor pore. Ideo deſtructo corpore corrum pitur. Sed anima hominis eſt ſubſtancia ſpiritualis vt angelus ⁊ nihil habet a cor pore. īmo ipſa dat eſſe corpori ⁊ viuere ⁊cͣ. Ideo qn̄ corpꝰ deficit ipſa remanet. De hoc vide ſanctum thomaꝫ prima par te queſtione ſeptuageſima quinta articl̓o ſcd̓o tercio ⁊ ſexto. Articulo em̄ ſcd̓o on̄ Feria tercia poſt pēthecoſtes. ſermo dit ꝙ anima humana eſt ſubſiſtens. Itē Articulo tercio ꝙ anima brutorum non eſt ſubſiſtens concludit ⁊ oſtendit. Iteꝫ Articulo ſexto oſtendit ⁊ ꝯcludit ꝙ ani ma huāna eſt incorruptibilis. ſed anime brutorum vt patet in eodem articulo in ſolucōe ad primum argumentū ſunt cor ruptibiles. Un de ſi anima hominis bene ſe gubernat corpus remuneratur. Sicut miles qui bene gubernauit caſtrum ſibi cō miſſum a rege. Quando deꝰ creat animā creando infundit eam in caſtro corꝑis vt gubernet ipſum iuxta dei voluntatem ne per portas ſcilicet ſenſuum intrent inimici ſui nec per oculos vana aſpiciendo ⁊ ſic de alijs. Si ergo bene ipſum gubernat re muneratur ſi male. puitur Quando ergo anima que bene gub̓nauit caſtrum corpo ris per mortem recedit a corpore ſtatim venit coram criſto dicens Domine cuſto diui caſtrum ⁊cͣ. Et criſtus dat ſibi vitā celeſtem in celo auctoritas. Si in vobis criſtus eſt ſcilicet per gratiam ⁊ bonaꝫ vi tam. Corpus quidem mortuum eſt ꝓp ter peccatum. Spiritus vero viuit per iuſ tificacōnē. Ꝙ ſi ſpūs eius qui ſuſcitauit iheſū a mortuis habitat in vobis qͥ ſuſci tauit iheſum xp̄m a mortuis. viuificabit ⁊ mortalia ⁊cͣ. ad Roma. octauo. Sed diceres a quo eſt/ iſta vita celeſtis. Dico ꝙ hec vita celeſtis appriate ē a ſpiritu ſāc to. Ratio quia ſicut vapor qui de mane egreditur a terra per intromiſſum calorē ſolis ſicanima non poſſet celum aſten dere n̄e calore ſpirituſſancti informaret̉ ⁊ abilitaretur qͥ ipſam ſurſum trahit. Iō dicit dauid. viuificabis me ī equitate. p̄s cxlij. Dico cōſequenter ꝙ hec vita eſt ve hementer deſideranda. Sicut ſi dominus diues ī ſuo teſtamento dimiſiſſet tibi caſ trum altum forte inexpugnabile. de quo non dum haberes poſſeſſionem. O qua liter ip̄m deſiderares vehementius deſide randū eſt caſtrum celi empirei. Ideo criſtus Ego ficienti id eſt ardenter deſiderā ti ⁊ anhelanti dabo de fonte aque viue gͣ tis. Qui vicerit poſſidebit hec Et eto illi deus. ⁊ ille erit michi filius. Timidis āt ⁊ īcredulis ⁊ exccratis ⁊ homicidis ⁊ for nicatoribꝰ ⁊ veneficis ⁊ ydolatris ⁊ om nibꝰ mendacibꝰ. pars illoꝝ erit in ſtagno ardenti igne ⁊ ſulphure. quod eſt mors ſecunda. Ecce venit vnus de ſeptem an gelis habentibus phialas plenas ſeptem plagis nouiſſimis ⁊ locutus eſt mecum dicens ⁊cͣ. Apocalipſis. xxj. Quarta ē vita eternalis ſcilicet quando ī die iudicij omnes reſurgemus in corpore ⁊ anima. Boni autem reſurgent cum corporibus glorioſis cum quibus eternaliter viuent. Si dicatur. ⁊ nunquid vita ſanctarum animarum qm̄ habent modo in celo eſt eterna. Dico ꝙ nō qd̓ veꝝ eſt qͦ ad iſtum modum eſſendi qꝛ modo ſunt anime bea te a ſuis corporibus ſeparate. ſꝫ in iudicio ⁊ in reſurrectione generali ſuis corpori bus glorioſis reu̓nientur de hoc vide ſctm̄ thomam in quarto diſtinctōne quadrage ſima tercia ⁊. xliiij. Mali auteꝫ reſurget cum corporibus fetidis ⁊cͣ. Ratio huiꝰ eſt quia deꝰ remunerat q̄ꝫ libet ẜm vitaꝫ qͣꝫ hic tenuit ⁊ bona opera que fecit mo do in bonis que hic facimus eſt talis or do. Quia primo fiunt ab anima ſola ſcꝫ cogitando. deliberando ⁊ ordinando ⁊ ſic primo meretur deinde in executione ope ris corpus facit execucōem. Ideo anima prius remunerat̉. deinde remunerabitur corpus ſcꝫ in iudicio. Idem eſt de malis Primo enim anima facit pec operibꝰ. catum cogitando. deliberando. ordinando Deinde corpus facit execucōm. Ideo a nima prius punit in inferno Deinde cor pus in iudicio Hoc dicit auctoritas ſacre ſcripture. Omnes vos manifeſtari opor tet ante tribunal Criſti iheſu vt recipiat vnuſquiſqꝫ hominum propria corporis pēthecoſtes ſermo Feria quarta poſt ꝓut geſſit ſecunda ad Corintheos quīto Nota propria corporis. Nota ꝙ hec vita eterna apropriate ē a ſpiritu ſancto. quia noſter ſpiritꝰ eſt naturaliter vadēs ⁊ non rediens. Sed per virtutem ſpiritꝰ ſancti animam inhabitantis quelibet ani ma reſumet ſuum proprium corpus De hoc vide ſanctum thomam in quarto diſ tinctione quadrageſima tercia. Nec hoc/ XR eſt ſpiritui ſancto difficile. quia qui de ni chilo creauit omīa faciliter poteſt animā ⁊ corpus incineratum vnire. Ideo dicit ſcriptura. Si ſpiritus eius qui ſuſcitauit Iheſum criſtum a mortuis habitat in no bis qui ſuſcitauit Iheſum criſtum a mor tuis viuificabit etiā mortalia corpora no ſtra ꝓpter inhabitantem ſpiritum eius in nobis ad Romanos octauo. Hec vita Nota contra eſt certiſſime ſpectanda. illos qui ſunt de errore ſaduceorum dicē tium. quomodo eſt poſſibile reſurgere ⁊cͣ Ideo criſtus. Nolite mirari hoc quia ve nit hora in qua omnes qui in monumen tis ſunt audient vocem filij dei ⁊ ꝓcedēt qui bona fecerunt in reſurrectionem vite ſuple eterne. Qui vero mala egerunt in reſurrectionem iudicij ſcilicet dampnacio nis Iohannis quinto Nota nolite mi rari hoc ſcꝫ de reſurrectione. qꝛ deo nichil eſt difficile. Quia venit hora ſcꝫ iudicij ī qua omnes qui in monumentis ſunt au dient vocē filij dei ſcꝫ illā. Surgite mor tui. ⁊cͣ. Ecce ꝓcedent ⁊cͣ. Patet ergo q̄ modo a ſpiritu ſancto habemus has qua tuor vitas ſcꝫ corporalem ſpiritualem ce leſtem ⁊ eternam. Ecce quare dicit. Ego veni vt vitam habeant ſcꝫ ſpiritualem ce leſtem ⁊ eternam qͣꝫ nobis ⁊cͣ. ¶ Feria quarta Sermo Emo poteſt ue nire ad me niſi pater qͥ miſit me traxerit eum Iohannis. vj. Thema dat michi motiuum predicandi ⁊ declarandi modos quos deꝰ tenet trahendi ad ſe pec catores ſcꝫ qualiter peccator qui diu vixit in peccatis trahit per deum ad bonam vi tam. Iſta materia eſt vtilis ⁊ proficua. Sed vt ſit deo acceptabilis ⁊ gratioſa. Salutetur virgo maria. Thema eſt ver bum criſti d. Nemo id eſt nullꝰ peccator poteſt venire per bona ⁊ ſancta opera niſi pater qͥ miſit me traxerit eū ꝓ cuiꝰ decta racōe ſciendū. ꝙ int̓ alia mala ⁊ magnos defectus qͣs in hac vita habemus ſūt duo ſcꝫ difficultas ad bonū ⁊ ꝓnitas ad ma lum. Cū magna diffici̓tate facimꝰ bona oꝑa nec ſcimꝰ facere ſine magiſtro. Ma la aūt ſine magiſtro ſcimꝰ facere. Recte de nobis eſt ſic̄ de lapide qui violenter aſ cendit nō a ſe ſꝫ ab alio. Sꝫ ꝑ ſe naturali ter deſcendit ⁊ cadit. Ita de nobis ſi vo lumus aſcendere in altum ꝑ bonā vitam ⁊ ſpiritualem orando ꝯtemplando violē tia eſt neceſſaria. qꝛ ꝯtra inclinacōnes car nis ⁊ oblocucōnes gentiū. Sed natura liter deſcendimus peccando ⁊ malam vi tam tenendo ⁊ ſic cadimus in infernum. Ideo dicit ſcriptura. Senſus ⁊ cogitacō humani cordis in malum prona ſunt ab adoleſcentia ſua Geneſis occauo. Ratio huius aſſignatur Sapīe. ix. Ubi dicitur Corpꝰ qd̓ corrūpitur aggrauat animā Sicut ſi falconi qui leuis eſt de ſe appōe retur vna libra in pedibꝰ eius. Nō poſſet eleuari in altū niſi cū difficultate. Ita de anima que de ſe eſt leuis ſꝫ corpus agura uat ⁊ trahit eam deorſum. Uerbi gratia vultis modicum contemplari in oratiōe ⁊ eleuatis mentem ſtatim homo deſcen dit cogitando de negotijs de coquina vel tab̓na. Id̓o dic̄ Corpꝰ qd̓ corrupit ⁊cͣ. pꝰ iudiciū nō erit ita Imo corpꝰ ſequit̉ aīaꝫ ī bt̄is qꝛ in corꝑibꝰ btōꝝ erūt qͣtuor dotes ſcꝫ ſubtilitas īpaſſibilitas agilitas ⁊ claritas. Et hijs dotibus iam caremus. Ideo ſi volumꝰ mō aſcendere ꝑ bonam Feria quarta poſt pethecoſtes ſermo vitam oportet ꝙ deus iuuet nos nō vio lentando liberum arbitriū ſꝫ ipſum iuuan do ⁊ ꝯfortando ⁊ mouendo h̓ dic̄ thema Nemo poteſt venire ad me per bonā vi tam niſi pater qui miſit me traxerit eū pa tet thema ⁊ ſum in materia predicanda. Modo videamus qualiter deus trahit peccatores Ego amore veſtri queſiui ī ſa cra ſcriptura/ ⁊ inueni ꝙ qͣtuor cordis d̓s tͣhit ad ſe Prima eſt amor diuīalis. ſecū da eſt ardor celeſtialis. tercia eſt timor in fernalis. quarta eſt dolor temꝑalis. Ali qui trahuntur per primam. Aliqui per ſe cundam. Aliqui per terciam Aliqui per qͣrtam. Om̄s qͦtqͥt ſūt in ꝑadiſo vel erūt vel fuerunt tracti ſunt aliqua iſtaꝝ corda rum. Ecce quare dicit rhema. Nemo po teſt ad me venire Prima ergo corda qua trahunt̉ eſt amor diuinalis. Iſta li gatur in corde creature. vt homo veniat ad eum. ligat em̄ cogitā do beneficia dona ⁊ gratias a deo receptas quaſi dicendo. ſi vnus homo etiaꝫ rapax feciſſet michi tot bona quantū ipſum diligerem. Iſta cor da habet quatuor cogitacōnes quas de bemus habere ſcꝫ cogitādo Primo opꝰ vel beneficiū creationis. Scd̓o opꝰ vel bē neficium ꝓuiſionis Tercio opus vel be neficium expectacōnis. Quarto opus vel beneficium redēptionis. De primo debēt homo cogitare beneficium creacōnis. quia non aīal brutum boueꝫ vel aſinum ſerpē temractum ſiue murem nec lapidē vel ar borem. Sed hominem rationalē ad yma ginem ⁊ ſimilitudinem ſuam me fecit de us dedit michi corpus cum membris. qꝛ pater vel mater modicum faciunt in cor pore Cogita quantum diligeres illum qͥ tibi reſtituiſſet oculum vel manum vel pe dem abſciſum. Quantum ergo eſt deꝰ di ligendus qui dedit corpus ⁊ omnia men bra ⁊ animam cum potentijs De ſcd̓a cogita beneficium ꝓuiſionis cum eſſes in vtero matris clauſus te ꝯſeruauit ⁊ pro uidit ⁊ quando fuiſti natus dēdit lac mr̄i vt te lactaret ⁊ modo qͥs dat tibi bladū in campis vinum in vineis fructus in ar boribꝰ aquā in fontibꝰ carnes ⁊ piſces ⁊cͣ. nullus niſi deꝰ qꝛ natura inſtrumentum eſt Et ſic deo grates agere debemus ⁊ nō nature ſicut nec grates nec gratias habe tis dare calamo de bona litera. Aed no tario. Si ergo ſeruitores ⁊ famuli dili gunt dominum qui dat eis prouiſionem? qͥntomagis deum diligere debent ⁊ tene tur. De tercio cogita beneficium expec tacōnis In primo peccato ſaltem mortali qd̓ homo facit ſtatim dat̉ ſentencia mor tis a deo ꝯtra te anima que peccauerit ip̄a moriet̉ Ezechiel̓. xviij. Et deus ſuſpen dit execucōeꝫ expectando te miſericordit̉ ad penitentiam vis cognoſcere iſtam gra tiam. Nota hic peccatū luciferi ⁊ alio rum angelorum qn̄tum credis ꝙ deus eos expectaret ad penitentiaꝫ per annum: ⁊cͣ. Dico ꝙ nec per annum nec per menſē. diem vel horam ſꝫ in eodem momento ex pulſi ſūt de paradiſo ⁊cͣ. Et qͦt anni ſunt ꝙ tu incepiſti peccare. xl. vel. l. ⁊cͣ. tot an nis te ſupportauit. ⁊ expectanit ad penitē tiam De quarto cogita beneficium re demptionis. quia voluit humiliari ⁊ de ce lo ad terram deſcendere vt tu aſcenderes in celum. voluit ſuſpendi in cruce. ne tu ſu ſpendaris in furca inferni. Spinis voluit coronari vt tu in celis coroneris. corona glorie. Quanta eſſet humilitas regis vo lentis ſe humiliare vt ad coronam regni exaltaret ruſticum. Cogitando iſta cor da amoris diuini ligatur cor hoc cogitan do dauid in pſalmo dicebat. Diligam te domine fortitudo mea. dominus firma mentum meum ⁊ refugium meum deus meus ⁊ ſuſceptor meus ⁊ liberator meꝰ Hic ſunt omnes quatuor fili. Primum ibi Diligam te domine fortitudo mea ſci licet per creacionem. Ecce primum dn̄s firmamētū ſcꝫ ꝑ ꝓuiſionē Ecce ſecūdū pēthecoſtes. ſermo Feria quinta poſt Et refugium meū ſcꝫ per opus expecta conis. Ecce tercium ⁊ liberator meus ſ. per opus redemptionis. Ecce quartum. Sed modo homines mundi nō diligunt deum peiores ſunt beſtijs qꝛ beſtie ⁊ fere ſilueſtres cognoſcunt beneficia/ ⁊ diligūt ſuos benefactores. Nota hic miraculum qd̓ legitur in vita beati Hieronimi de leo ne vulnerato in pede qui venit ad mona ſterium beati Hieronimi qd̓ erat in deſer to qͣꝫ vidētes fr̄es fugerunt. Dixit beatꝰ Ieronimus ⁊ ſic recipitis hoſpites confi dens fuit de obedientia leoni dicens quid hic vis Leo qui eleuato pedē ſuo oſtendit plagam medico ⁊ beatus Hieronimus in nomine iheſu ſanauit eum dauid homīes ⁊ iumenta ſaluabis domine ⁊cͣ. Leo autē cognoſcens beneficium noluit recedere a monaſterio ac ſi fuiſſet domatus Cui bea tus Hieronimus impoſuit vt cuſtodiret aſinum ⁊cͣ. De hoc exemplo vide in legē da beati Hieronimi. Modo dicas tu qͣt beneficia recepiſti a deo? Quid habes qd̓ nō accepiſti nichil. Id̓o corda amoris dē bet eſſe ligata ī corde tuo auctoritas. Sa lomō in ſpiritu ꝓph̓tie d. Oleum effuſū nomen tuum. Ideo adoleſcentule dilexe runt te trahe me poſt te curremꝰ in odo rem vnguentorum tuorum Canticoruꝫ Nota oleum effuſum ⁊cͣ. Nomen ſumitur hic ꝓ doctrina lege ⁊ fama xp̄i Prouerbiorum. xxij. Melius eſt nomē bonū qͣꝫ diuitie multe. Conditio eſt olei ꝙ qn̄ eſt effuſum clareſcit. Ideo marina rij quando infra aqͣꝫ volunt videre vel ali quid perquirere ſub aqua recipiunt oleū in ore ⁊ quando ſub aqua ipſum ſpargūt vident ibi clare Ita nos in mari huiꝰ mū di eramus ſub aquis peccatoꝝ in tenebrꝭ Sed ꝓpter predicacōꝫ a poſtolorum no men criſti ⁊ doctrina euuangelica publi cata fuerunt ⁊ ſparſa ⁊ nunc videmꝰ cla re veritates fidei pauid. In omnem ter ram exiuit ſonus eorum ⁊cͣ. Ideo adoleſcentule ſunt anime. Ratio qꝛ nō ſeneſcūt Corꝑa aūt ſeneſcunt. quia ſunt corrupti bilia ⁊ mortalia. Anime aūt rationales ſiue humane ⁊ angeli ⁊ ſtelle ſunt incor ruptibiles. Ideo nō antiquantur. Ita iu uenis eſt anima vnius ſenis cētum anno rum ſicut anima pueri vnius diei. Ideo dicit adoleſcentule dilexerunt. Exqͣ cor da eſt ligata vt dixi trahe me pꝰ te vt cur ramus ſiue aſcendamus poſt te quaſi di ceret Tu aſcendiſti in celum. Ideo trahe me vt aſcendam poſt te. Et curremus in odorem vnguentoꝝ tuorū. Nota hic ꝓ declaracōne huius ſimilitudinem de ve natore qͥ recepit mutuo canes ab alio ve natore qui volens eum ſequi ligat ad col lum eoꝝ cordas ⁊ ſecunt̉ ipſum trahentē quo vſqꝫ ſint extra domum dn̄i ſꝫ exquo ſunt in venacōne ipſi currunt ꝑ ſe. Ita de peccatore qͣꝫ diu eſt in peccatis eſt canis dyaboli ⁊ criſtus eſt venator animarum ẜm illud da michi animas cetera tolle ti bi Geneſis. xiiij. Et oportet vt cum cor da trahat peccatores de domo ⁊ ſeruitu te dyaboli. quo vſqꝫ ſint extra quia tunc per ſe current de virtute in virtutem. Iō dicit thema. Nemo poteſt venire ⁊ ceta. Nota in odorem vnguentorum vng uenta criſti ſunt opera virtuoſa ⁊ medici nalia que fecit in hoc mundo ꝯtra plagas mortales peccatorum ꝓlaga mortalis ē ſuperbia vnguentum criſti ꝙ iſtam plagā curat eſt humilitas incarnacōnis ⁊ paupe ris conuerſacionis. Plaga mortalis eſt auaritia. vnguentum medicinale eſt pau pertas criſti qui nec donum nec pecuniam voluit habere plaga mortalis eſt gula nō ſeruare ieiunia eccleſie exceſſiue cōmede re inebriari vnguentum eſt abſtinētia cri ſti qͣm fecit in quadrageſima ⁊ etiā in to ta vita ſua ſemꝑ erat ieiuniū plaga mor talis eſt ira ⁊ deſiderium vindicte vngue tum ⁊ medicina eſt patientia criſtiplaga mortalis inuidia vnguentum eſt caritas Feria quarta poſt pēthecoſtes ſermo giſti. quia amore noſtri mori voluit pla ga mortalis eſt accidia vnguētum eſt di ligentia criſti. Nunquid tu ſentis odoreꝫ iſtoꝝ operum ſiue vnguentoꝝ patet pri ma corda amore dei ligetis eam in cor de vr̄o dicatur h̓ exēplum de illo clerico ma le vite ⁊ inhoneſte qui quādo habuit bo num beneficiū dixit. O modo potero ha bere concubinam ⁊cͣ. deinde deꝰ dedit ſi bi maiora bn̄ficia ⁊ ipſe augmentabat pec cata Sed deus fecit ſibi gratiam ꝙ recog nouit ſe ⁊ ad ſe reuerſus dixit infra ſe. O miſer cōtinue deus dat michi bona ⁊ me augmentat in honoribꝰ ⁊ dignitatibus ⁊ ego augmento peccata val de ſum ingratꝰ ⁊ habuit maximam contricōnem de pec catis ⁊ fecit penitentiam decetero tenuit bonam vitam ⁊ ſanctam Secūda cor da eſt ardor celeſtialis ſcꝫ deſiderare glo riam paradiſi. ꝓpter pulchritudinem ⁊ excellentiaꝫ celeſtis pulchritudinis. Sic̄ nobilis viator ex pulchritudine hoſpitij trahitur ad illud. Iſta corda ardoris ce leſtis habet quatuor filos ſcꝫ quatuor cō ſi deracōnes. Prima eſt conſiderando ce lum maxime de nocte quādo optime apa rent ſtelle dicendo. O domine ⁊ qualis habitatio debet eſſe intus. quia extra ⁊ in tranſuerſo ita apparet pulchrum ⁊ deſide rare debet feruenter eſſe intus. Sic ligat corda ardoris celeſtis. quia tanta eſt pul chritudo celi. ꝙ ſi per potentiam diuinam homo poſſet ipſum videre non vellet con medere nec bibere. etiam ſi aliquid nō vi deret niſi celum. Ideo apoſtolus cui deꝰ oſtendit ⁊ interrogatus quid vidit. Re ſpondit Oculus non vidit nec auris au diuit nec in cor hominis aſcendit que pre parauit deꝰ hijs qui diligunt eum. nobis autem reuelauit deus per ſpiritum ſuum. jͣ. ad Corintheos ſecundo Nota ocu lus non vidit Philoſophi em̄ habuerūt noticiam de nouem celis de celo lune. ⁊cͣ Sed ad decimum celum ſcꝫ empireum nō potuerunt aſcendere quia illud eſt im mobile. Id̓o dicit oculus ſ. philoſophoꝝ non vidit nec auris audiuit ſcilicet iudeo rum. Iudei enim audierunt ab ore moy ſi legem. Et quid audierunt ſi precepta mea ſeruaueritis ⁊cͣ. Solum ꝓmittit eis terrena. de gloria autem celi nullam pro miſſionem habuerunt nec audierunt. nec in cor hominis ſcilicet pagani aſcendit̉. Machometus autem promittit agareis paradiſum porcorum ⁊ aſinorum cōme dendo mel ⁊ lac ⁊ luxuriari. hobis auteꝫ criſtianis reuelauit ſcilicet in ſacra ſcriptu ra celum ⁊ celeſtia bona ⁊ gaudia Se cunda eſt conſiderando celum empireum cuius eſt habitacio Dauid inquit̉ nobis ī pſalmo. Ad te leuaui oculos meos qui habitas in celis. Magnum palacium eſt palacium pape vel imperatoris vel regis. Sed nichil reſpectu palacij dei quod ip̄e proprijs manibus operatus eſt ⁊ ipſum ornauit ⁊ depinxit Tercia eſt conſide rando feſtum quod ibi ſit de quo feſto di cit ſaluator noſter iheſus criſtus. Simile eſt regnum celorum homini regi qui fecit nuptias filio ſuo. Et miſit ẜuos ſuos vo care inuitatos ad nuptias ⁊ nolebant ve nire. Iteꝝ miſit alios ſeruos dicens dici te inuitatis. Ecce prandium meum para ui thauri mei ⁊ altilia occiſa ſunt ⁊ om nia parata. venite ad nuptias. Illi autem neglexerunt ⁊ abierunt alius in villam ſu am Alius vero ad negociationem ſuam Reliqui vero teuuerunt ſeruos eiꝰ ⁊ cō tumelijs affectos occiderunt. Rex auteꝫ cum audiſſet iratus eſt ⁊ miſſis exercitibꝰ ſuis ꝑdidit homicidas illos ac ciuitatem illoꝝ ſuccendit tunc ait ſeruis ſuis. Nup tie quidē parate ſūt. ſꝫ qui inuitati erāt nō fuerūt digni ⁊cͣ. Mathei viceſimo ſecun do. Cogita ſi palacium regis ita paratur ī nuptijs pͥmogeniti qͣnto magꝭ Quar to ꝯſid̓ādo p̄diū qd̓ ꝯſtat ſi em̄ vnꝰ lapio pēthecoſtes ſermo Feria quinta poſt precioſus conſtaret Mllle milia flore nos eſtimas ⁊ opinaris de illo lapide ꝙ multum valet. Modo cogita quantum conſtat regnum celipro quo Criſtus de dit totam vitam ſuam ⁊ precioſiſſimum ſanguinem ſuum vt ipſum nobis emeret. Iſtis conſi deracōnibus ligatur corda. ita fortiter ꝙ ſi deus diceret alicui bene phi locapto de paradiſo ab hinc vſqꝫ ad annū aſcendenis mecū in celo. Ille reſpōderet. O dn̄e ⁊ tantū tardabo ⁊ tantum habeo ſtare adhuc in iſto mundo; O dn̄e adhuc xxx. dies ſpectabo. dn̄e ſtatim faciatis me aſcendere ꝓpter hoc dicebat xp̄us. Nunc iudicium eſt mundi. Nunc princeps mū di huius eiciet foras ⁊ ego ſi exaltatꝰ fu ero a terra oīa trahaꝫ ad meip̄m Ioh̓is xij. Nota nunc iudicium eſt mundi. ſcꝫ vt ꝯtempnatur qꝛ non ꝓ homībꝰ ſꝫ ꝓ beſtijs erat factus. Sed ſumus hic exules ex ꝓ dicōe patris noſtri a de qui tradidit caſtꝝ dyabolo. Nunc princeps mundi ſcꝫ dya bolus tyrannus eiciet foras ꝓpter mun di ꝯtemptum. Et ego ſi exaltatus fuero a terra. Exaltatus fuit xp̄us in cruce ⁊ in reſurrectione ⁊ maxīe in aſcenſione. Oīa traham ad meip̄m ſcꝫ ꝑ odorem celeſti alem Tercia corda eſt timor inferna lis vel iudicialis. Iſta corda ligat cogitā do iudicium ad qd̓ oportet perſonaliter ve nire. Remedium ergo eſt ſicut d̓ latrōne fugiente cum furto in manibꝰ qui proicit furtum licet ſit carum ⁊ precioſum. Ita debemus facere xp̄s iudex inſequitur nos qꝛ cito erit iudicium. Ideo ſi furatus fui ſti aliquid de eccleſia decimas a vaſallis ꝑ tapinam pauperibꝰ per vſuram a ſerui toribus per calumpniam recipiendo ſibi precium laboris datam vel al̓s per furtū ſecretum aut male emendo vel vendendo aut aliquid inueniendo proice furtum re ſtituendo alias iudex inueniet te cum fur to in manibꝰ ⁊ condempnabit te. Ideo ti me hoc iudicium ⁊ poteris dicere cum da uid. Cōfige timore tuo carnes meas a iu dicijs tuis timui. Nota exemplum de iuuene vano ⁊ pompoſe ⁊ luxurioſo ſꝫ cor da timoris fuit tractus ad deum. Dicat̉ quomodo ſompniauit ſe eſſe in iudicio ⁊ criſtus interrogabat eum dicendo redde rationem de vita tua ⁊cͣ. Et ſubito effec tus fuit canus ⁊ de cetero emendauit vi tam ſuam ⁊ fecit magnam penitentiā hīc dicitur a criſto in caritate perpetua dilexi te Ideo attraxi te miſerans Ieremie tri ceſimo primo Quarta corda eſt dolor temporalis Iſta eſt fortior alijs quando nec amore diuīo nec ardore celeſti nec ti more iudicij trahuntur. O dicit deus ex pecta modicū quia ego ſaluabo te ego fa ciam te venire violenter. Recte facit deꝰ ſicut bonus pater qui quando filius non vult ire ad ſcolaꝫ facit ip̄m venire ⁊ dat ſibi alapas Ita facit deus Quot homines ſunt in mundo tam religioſi quam clerici ⁊ layci qui in ꝓſperitate honore ⁊ ſanita te non curant de deo domine non curetis Et dia de me nec curabo de vobis o verbum in fidele O dicit deus vos venietis dat ſibi aduerſitatem. dolores infirmitates/ perdi cōnem bonorum vel amicorum perſecu tionem ⁊ iram dominorum/ ⁊ tunc reuer tuntur ad deum ⁊ dicunt horas ⁊ multas orationes vadunt ad eccleſiam confiten tur conmunicant ⁊cͣ. Ecce qualiter trahū tur corda doloris temporalis. Gregoriꝰ. Mala que nos hic premūt ad deum ire conpellunt. Idem de mulieribus Exit ali qua mulier vana pompoſa que totū tem pus ⁊ ſtudiū ponit vt ornetur perlis ap tat mamillas oſtendit eas militibus Sꝫ quid facit deus de illis perlis quas portat; onit vnam ſibi in oculo vel in carne que reuertitur lippa vel habebit caput ſcabio ſum vel habebit aliam turpitudīeꝫ vel ha bebit infirmitatem cancri in mamilla vel hꝫ malū in tybijs ⁊ tūc nō curāt de tripu dijs l̓ nupcijs ſꝫ qn̄ alie vadūt ad t̓pudia eria quinta poſt pēthecoſtes ſermo ipſe vadunt ad eccleſiam. Idem de muli ere que vult dominari ſuper virum. Sꝫ maritus ipſam baculando humiliat eam. ⁊ tunc recurrit ad virginem mariam adiu ua me virgo maria ad religioſos vt orēt deum vt det ſibi pacem cum viro. Ideo deus pater dixit filio ſuo Iheſu xp̄o. Cō pelle intrare vt impleat domꝰ mea Luce xviij. Uel ſunt verba criſti ad angelū ve rum nō cogit liberum arbitrium Sed tri hulaciones ⁊ aduerſitates cogunt homi nem venire ad deum deinde liberum arbi trium conſentit ꝓpter ꝙ propheta in per ſona criſti dicit Ego quaſi nutricius effra im portabam eos in brachijs meis ⁊ neſ cierunt ꝙ curarem eos Infuniculis adam traham eos in vinculis caritatis. Qzee xj. capitl̓o. Nota ego quaſi nutricius nu trix em̄ vt videtis aliquando demulcet pu erum aliquando verberat vt amare vel ti mere faciat. Ita criſtus. Nota effraym. Nota hyſtoriam de iacob qui benedix it duobus filijs Ioſep ſcꝫ manaſſen ⁊ ef fraym Geneẜ. xlviij. Iſti duo manaſſes ⁊ Effraym ſignificabant duos populos. Manaſſes primogenitus ſignificabat po pulum iudeorum. quia manaſſes ideꝫ eſt ꝙ oblitus. Effraym idem eſt ꝙ auctꝰ vl̓ augmentum ⁊ ſignificabat populum criſ tianorum qui habuit benedictionem pro miſſam per crucem. Ideo dicit ego nutri cius effraym id eſt populi criſtiani cui per crucem dedit benedictionem portabā eos in brachijs meis. Quia peccata noſtra ip ſe tulit. jͣ. pe. ij Nota in funiculis ade di minutiue nō dicit funibus. Racō quia pe ne dolores ⁊ afflictiones huius mundi nichil ſunt in comparatione penaꝝ infer ni ſicut nec gaudia mundi ſunt aliquid re ſpectu gaudiorum paradiſi. Funiculi em̄ ade ſunt labores miſerie ⁊ paſſiones hu ius mundi quibus deus trahit nos ad ſe que nichil ſunt reſpectu glorie. Ideo ait apoſtolus. Nō ſunt condigne paſſiones huius temporis ad ſuturā gloriā. que re uelabit̉ in nobis. Nam ex pectatō creatu re reuelacōꝫ filioꝝ dei expectatꝰ vanitati em̄ creatura ſubiecta eſt nō volens ſꝫ ꝓpt̓ eum qui ſubiecit eam in ſpe qꝛ ⁊ ipſa crea tura liberabit̉ a ẜuitute corrupcōnis in li bertatem glorie filioꝝ dei. Scimus enim ꝙ oīs creatura ingemiſcit ⁊ parturit vſqꝫ adhuc nō ſolū aūt illa ſꝫ ⁊ noſipſi pͥmici as ſpiritus habentes ⁊ ipſi intra nos ⁊cͣ. ad Romanos octauo. Rogemus ergo dominū vt aliqua iſtarum cordarum vel amore vel ⁊cͣ. Trahat nos ad ſe hic per gratiam ⁊ in futuro per gloriam ¶ Feria quinta Sermo Actum eſt gau dium magnū in illa ciuitate Ac tuū octauo. Non dicit in qua ciuitate fac tum eſt gaudium. Ideo pro declaracōne huius verbi anagogice ſumpti. ſciēdū ꝙ inuenitur in ſacra ſcriptura clare. ꝙ in alio mundo ſunt due magne ciuitates inter ſe valde diuerſe ⁊ contrarie ſcꝫ ciuitas in fernalis ⁊ ciuitas ſupernalis. Et ecce cō trarietas. Quia in ciuitate inferni nulluꝫ eſt ibi gaudium nec leticia nec ſolaciū ſi ue conſolatio. Sed triſticia ⁊ dolor infi nitus nichil eſt ibi de quo non doleant et triſtentur ciues iſtius ciuitatis. Prīo triſtantur de bonis huius mundi que fece runt ſiue que ſunt in hoc mundo. ꝓ eis fac ta ſcilicet d̓ omnibus ieiunijs elemoſinis ⁊ cetera. Ratio quia nichil ꝓficiunt ymo totum perdiderunt. Sicut ſi vnus homo qui cum magnis laboribus ⁊ periculis la borando acquiſinit bona multa ⁊ poſt il la bona conburuntur vel ſibi furantur qͣli ter doleret̉ plus dolent dampnati Se cundo dolent ⁊ triſtantur de malis ⁊ pec catis que fecerunt. non inquantum offen rerunt ⁊ iuriauerunt diuinam maieſta tem. Imo iſto reſpectu voluiſſent aliqͥd pēthecoſtes ſermo Feria quinta poſt feciſſe ampliꝰ. Sꝫ triſtant̉ inqͣntum ſūt cauſe ⁊ rationes pene ⁊ mali eorum. Tercio dolent de gloria ſanctorim. quā modo vident dare ⁊ inuident dicendo O miſeri ⁊cͣ. potuiſſemus habere illam glo riam ſi tenuiſſemus bonā vitam ⁊ ſic triſ tant̉ ſicut triſtaretur famelicus videndo menſam paratā plenam cibarijs ⁊ nō au deret tangere Ita etiam ic Quarto triſtā tur de illis qui ſunt in inferno. Ratio qꝛ ꝓ quolibet dampnato augmētatur pena eoꝝ. Sicut ticioni ardenti addatur alius ticio magis ardebit ⁊ qn̄ plures addūtur magis ardet. Ecce aliquas condicōnes ci uitatis inferni a qua deus p̄ſeruet. Ideo vos auiſo de bona hora ⁊ de bona vita. Ideo in perſona dampnatoꝝ dicit Iere mias cui fuit reuelata pena inferni defecit gaudium cordis noſtri. verſus eſt in luctū chorus noſter ve nobis. quia peccauimus Trenoꝝ. v. Si de iſta ciuitate vellemus loqui oporteret ī themate mutare vnum verbum dicendo. factum eſt tedium mag num ī illa ciuitate infernali magna. Alia ciuitas eſt celeſtis in qͣ nō eſt triſticia nec dolor. ſꝫ leticia gaudium. Iocunditas. con ſolatio. de nullo triſtant. Et primo gau dent de bonis que in hoc mundo fecerunt vel corde cogitando vel ore loquendo vel opere operando ꝓpter gloriam qͣꝫ habent ex iſtis. Item gaudent ⁊ letantur de mal̓ peccatis que fecerunt non inquantum ex illis offenderunt deum. ſꝫ quia de illis fe cerunt penitentiaꝫ ⁊ inqͣntum deus libera uit eos ab illis dicendo. O benedictus dē us. Ego conſueui eſſe ſuperbꝰ ſꝫ deus mu tauit michi cor ⁊ vixi humiliter ⁊ ita de alijs peccatis de quibꝰ gaudent non quia ipſa fecerunt. ſꝫ qꝛ ab hijs liberati fuerūt Equanto peccata fuerunt maiora. tanto gaudium eſt maius. Sicut marinarij qui quanto de maiori periculo ⁊ fortuna eua ſerunt quando ſunt in terra tanto magis gaudent. Item gaudent de gloria ſancto rum Minor non inuidet maiori de glo ria. Imo letatur. quia de gloria alterius augmentatur gloria ſua ⁊ quanto plures ſunt glorioſi tanto magis augmentatur gloria Uerbi gratia ſicut ſi candele accēſe addatur cereus accenſus lumen eſt ma ius/ ⁊ ſi addant̉ plures erit maius. Item gaudent de pena dapnatorum qͣm vidēt. etiam de patre ⁊ matre vxore vel fratre. ⁊cͣ. Non ꝙ gaudeant de malo ⁊ pena eo rum. Sed de iuſticia dei dicendo matri vel patri. o pater vos eſtis ibi iuſte vos dampnauit iuſte deꝰ quia vſurarius era tis latro vel luxurioſus ⁊ dicunt vxori. o putana id eſt meretrix ibi eſtis vos ⁊ qͣn ta feciſtis contra honorem meum. Ideo iuſta eſt dampnatio. Ecce quomodo illi de ciuitate paradiſi habent contrarias cō dicōes ab illis de inferno auctoritas Le ticia ſempiterna ſuper capita eorum gau dium ⁊ leticiam obtinebunt ⁊ fugiet do lor ⁊ gemitus. Ego ip̄e conſolabor vos Quis tu vt timeas ab homine mortali ⁊ a filio hominis qui quaſi fenum ita areſ cet. Yſaie quinquageſimo primo. Nota ſuper capita eorum. Quia tanta eſt leti cia ſanctorum ⁊ gloria ꝙ non poteſt cō prehendi Ideo dicit ſuper capita. gaudiū ⁊ leticia differunt. Quia gaudium conſi ſtit in corde ſine oſtenſione ad extra Leti cia autem non ſolum in corde conſiſtit. ſꝫ ad extra oſtenditur ſaltando cātando Iō dicitur leticia quaſi laticia id eſt lata leti cia ⁊ fugiet dolor ⁊ gemitus que diffe runt. Quia dolor conſiſtit in corde gemi tus vero non ſolum in corde ſed ad extra oſtenditur plangendo ſe. De iſta ciuitate loquitur thema nichil mutando dicens. Factum eſt gaudium magnum in illa ci uitate ſcilicꝫ paradiſi. Patet ergo thema Amore veſtri ego queſiui in ſacra ſcrip tura quot ſunt condicōnes bonarum per ſonarum in hoc mūdo bene viuentium de quibus fit magnum feſtū in llla ciuitate Feria v̓ poſt pethe coſtes Sermo paradiſi ⁊ inueni ꝙ qͥnqꝫ ſunt de ꝑſonis ſcꝫ ꝑſone Pure innocentes Plene obediētes. Digne penitentes. Firmiter pacientes Iuſte p̄ſidentes. De qualibet cōdicionū iſtarū dicit theā. Factu eſt gaudiū magnū in illa ciuitate. Drco ꝙ magnū gaudiū fit in ciuitate paradiſi de ꝑſonis pure innocentibꝰ ſcꝫ q̄ nunqͣꝫ peccauerūt nec mortaliter nec ve nialiter nec corde cogitādo. nec ore loq̄n do. nec oꝑe faciēdo. De iſtis autē ꝑſoīs nulla eſt nec fuit vnqͣꝫ niſi xp̄us ⁊ virgo Maria. De alijs autē nunqͣꝫ fuit aliqͦs ſcūs nec ꝓph̓a nec patriarcha. apl̓us ſiue martir qͥn habuerūt maculā peccati veni alis vel mortalis Que ſūt gͦ ꝑſone inno cētes pure. Dico ꝙ pueri ſolū qui diſ cedūt anteqͣꝫ peccent qui aqua baptiſmi fuerūt purificati de origmnali. qn̄ enī mo riūtur de eis fit magnū feſtū in toto reg nō ſcꝫ celo. Uultis intelligere hͦ feſtum. Sicut qn̄ rex de regina vxore ſua hꝫ fili um prīogenituꝫ qn̄ naſcit fit magnū fe ſtū in toto regno ⁊ dicit regi ꝓſit vobis filius Maius feſtū fit qū regina ſcꝫ ec cleſia ſponſa regꝭ xp̄i mittit ſibi filiū vnū De iſtis pueris innocētibꝰ dicit xp̄o. ꝓ ſit filius vob̓. gaudet totū regnū celeſte. De iſta materia Aucͣtas anagorice. mu lier cū parit triſticiā habet. qꝛ venit hora eius. cū autē peperit filiū iam non memi nit p̄ſſure eius ꝓpter gaudiū qꝛ natus eſt homo in mūduꝫ. Ioh̓. xvi. In iſta aucͣte xp̄us ꝯꝑat mortē pueroꝝ partui Racō eſt ex aliqͥbꝰ ſil̓itudinibꝰ. Prīo qꝛ quā do creatura naſcitur exit de loco ſtricto ⁊ intrat locū latū ſcꝫ mundū. Ita qn̄ crea tura morit exit de loco ſtricto iſtius mū di ⁊ intrat locū latiſſimū celi. qꝛ ſicut pū ctus eſt quaſi nihil reſpcū circunferencie Ita terra eſt niſi pūctus reſpectu celi. Scd̓o qꝛ quando creatura naſcit̉ exit de loco tenebroſo ſcꝫ de vtero ⁊ intrat locū clarū in mundū. Ita qn̄ morit exit de lo cō tenebroſo iſtiꝰ mūdi. nobis āt videt̉ clarus. eciā nox videt̉ clara noctue ſꝫ qn̄ intrat claritatē paradiſi tūc cognoſcit qͥd hic ſit Tercō quādo naſcitur exit de lo co maculoſo qͦt corrupcōes ſunt ī vtero vxoris ⁊ viri. ⁊ intrat locū pulchꝝ. Ita qn̄ morit exit de hoc mūdo immūdo. et maculoſo. qͦt ſunt macule pctōꝝ ⁊ intrat locū mundū clarū ⁊ purū. Quarto ex it de loco periculoſo. qͦt pericula trāſit cre atura in vtero matris ⁊ intrat mundum in quo licet ſūt multa ꝑicula non tn̄ tot. Ita qn̄ moritur exit de hoc mūdo ꝑiculo ſo. Bernardus ꝑiculū huius mūdi ꝓbat tranſeuntiū paucitas. ⁊ ꝑeuntiū multitu do. In mari marſilie de qͣtuor nauibꝰ vix vna euadit. Et mari huius mūdi vix de qͣtuor aīabus vna euadit. Quīto naſ citur cū doloribꝰ. qꝛ dolores partus ſūt poſt dolores mortis maiores. Ita cū do loribꝰ tranſit de hoc mūdo ad gloriā. da uidIbi ſcꝫ in morte dolores vt ꝑturien tis in ſpū vehementi pͣs. xlvij. Ecce qua re xp̄s mortē creature ꝯꝑat partui muli eris. Cū autē peꝑit qn̄ iam eſt in paradi ſo nō memīt̉ p̄ſſurę ꝓpter gaudiū. ꝓprie celū empirreū dicit mūdus ſcꝫ a mūdi cia. Moraliter habetis h̓ doctrinā ne ml̓ tū ploretis qn̄ filij veſtri parui moriūtur Sed quaſi ꝓ graciaꝝ actōe ꝓiciatis ſex vel octo lacrimas dicēdo. Fili orate pro me. Benedcūs deus qꝛ habeo vnū came rariū in celo. Et nunqͥt placeret vobis ſi rex francie tranſiens ꝑ iſtā villaꝫ ⁊ vide ret filium veſtrū ſibi gratiſſimum recipe ret eum pro curia ſua. ⁊ ipſum indueret ſtatim de auro ⁊ ſerico ⁊ faceret eum mi litem ⁊ comitem haberetis vos triſticiā de hoc; non ꝓfecto ſꝫ gaudium ⁊ leticiam dicendo. O gracias deo ⁊cͣ. Idem de re gina recipiente filiam veſtram. Sed plo raretis ex leticia parū. qꝛ naturale eſt ꝙ PP Sermo coſtes Feria v̓ poſt pēthe receſſus a preſentia veſtra dat̉ dolorē. Sic qn̄ rex glorie xp̄ūs recepit filiū ve ſtrū tunc tranſit ꝑ iſtam villam. ⁊ ducit ſecum. ſtatim induitur de auro.ſ. de veſte gl̓e. ⁊ ſtatim fit maior dn̄s qͣꝫ vnqͣꝫ fue rit in hoc mūdo papa vel imꝑator. ma ior enim eſt gloria minoris qui eſt in pa radiſo qͣꝫ pape vel imꝑatoris Ideo ma gnū peccatū eſt de illis qui faciūt magnū planctū ⁊ triſticiam de illis pueris. cum deberetis facere de eis maius feſtū qͣꝫ de magnis in die nuptiarū. Ideo apoſtolꝰ Nolumus vos ignorare de dormienti bus.i. innocenter in xp̄o quieſcentibꝰ. vt non contriſtemī ſicut ceteri qui ſpem nō hn̄t. prima ad theſ. iiij. Secunda condi tio ꝑſonarum de quibus ſit feſtum in ce lo eſt melior.ſ. de perſonis plene obediē tibus ſicut ſunt illi qui qn̄ habent etateꝫ diſcretōnis recipiūt ꝓpoſitū ante mortē ſuſtinere qͣꝫ facere contra voluntatem ⁊ mandatum dei. ⁊ ſic conſeruant ſe in pu ritate baptiſmali gratiam augmentando Holunt ſe regere ſcd̓m ſenſualitatem ⁊ eorum inclinatōem ſed ſcd̓m dei volūta tem dicendo. dn̄e ego ſum inclinatus ad ſuperbiam. ſed video ꝙ vos dn̄e precipi tis humilitatem. ideo volo viuere humi liter ⁊ ſic de alijs De iſtis talibus fit ma gnū feſtum in celo a ſanctis qui qn̄ vidēt ꝙ homo ſic ſe conſeruat ꝙ ꝓ nullo lucro officio dignitate ſeu honore facit ꝯtra d̓i mandatum. immo qn̄ dicitur eis vos poſ ſetis lucrari tot florenos ſi faceretis fal ſum iuramentū dicunt hoc eſſet peccatuꝫ mortale. quid prodeſt hoī ſi vniuerſum mundū lucretur ⁊cͣ. Item ſi dicitur eis. Uos poſſetis habere placitū cū tali mu liere ⁊cͣ. dicunt. nolo placitū ꝙ tantū cō ſtaret mihi quia eſſem dampnatus. ⁊cͣ. Idem de vindicta inimicoꝝ. Sancti de tali faciūt magnū gaudiū in celo. ⁊cͣ. de claro ꝑ talem ſimilitudinem. Si rex mit teret vnū militem inter inimicos ſuos qͥ multis modis temptarent militem vt fa ciat contra regem promittendo ſibi ho nores officia diuitias. ⁊cͣ. Ip̄e auteꝫ mi les tanqͣꝫ bonus ⁊ fidelis dicit. mihi nō placet quia nullo modo faciam quia hoc eſſet contra honorem regis. Quando ta lis miles reuertitur ad curiam ⁊ omnes ſcient ſuam fidelitatē oēs faciūt ſibi ma gnū feſtum ⁊ gaudiū. ita deus miſit nos in hoc mundo inter inimicos. Qui enim vult bene viuere habet multos inimicos Primo carnem. quia ſemper inducit ⁊ ī clinat ad ea que ſunt contra dei honorem Secundo ſenſus corporis interiores et exteriores. ad extra autem ſunt demones coccaſiones peccandi ⁊ contradictiones vir contradicit vxori. ⁊ econuerſo. pater filijs. frater fratri. ⁊cͣ. Si volunt tenere bonam vitam et facere penitentiam. tūc vt ait dominus. Inimici eius domeſtici eius. Math. x. Qui ergo ſcit prudenter ſe conſeruare inter tot inimicos nec facit contra dei honorem nec eundo ad diui nos pro aliqua neceſſitate. ⁊ ſic de alijs preceptis. Quando talis venit ad curi am celi fit ſibi magnum feſtum dicente ſi bi chriſto Euge ſerue bone et fidelis ⁊cͣ. Mathei xxv Nota euge interiectō gau dentis. Serue bone quia tenuiſti bonaꝫ vitam. ⁊ fidelis quia nihil feciſti contra honorem meum. Moraliter inſtrui mur vt ſeruemus dei mandata. quia ali ter non poſſemus paradiſum intrare. Ratio quia ſeruus qui non facit volun tatem domini non conſequitur ſolidataꝫ ſiue ſalarium. Sic nos omnes ſumus captiui chriſti qui pro ſolidata et ſtipen dio promittit nobis regnum celeſte ſi be ne ſeruimus ſibi. Ideo chriſtus. Si vis ad vitam ingredi ſerua mandata. Mat. xix. De obedientibus ergo dicit thema. Factum eſt gaudium magnum. ⁊cͣ. Tercia eſt conditio de ꝑſonis digne pe nitētibus que ꝑdiderunt purā īnocentiā Feria v poſt pethe Sermo coſtes et multociēs fecerūt cōtra dei mandata. Remediū quod habent eſt digna penitē cia que habet duo. Primū eſt afflictio corꝑalis. Secunduꝫ eſt diſcretō intelle ctualis. De prio exempluꝫ eſt caſtigare carnem dicendo. dn̄e iſta caro fecit me peccare ego eam caſtigabo ⁊ recipia cili cium aūt diſciplinā. Iō xp̄s dicit. facite fructus dignos pnīe. Lu. iij. glo. quia iux ta modū ⁊ quātitateꝫ peccatoꝝ dꝫ eſſe penitencia. Qui enī plus peccauit maio rem tenetur facere pnīam. Secūdo rec ritur diſcretō intellectualis ne ex afflicti on ꝑdatur maius bonū ſcꝫ ne ex nimia vigilia ꝑdat ſermoneꝫ vel ex nimio ieiu nio racōem que eſt melior. Itē ne ex ni mia penitecia pars iniurietur. talis debet eſſe ꝙ nō ſit preiudicatiua parti. Iō diſ crete debet fieri. quilibet ſcit qͣꝫtum poteſt portare aſinus ſuus in tata via. De iſta materia dixit xp̄us talem ſimilitudinem. Que mulier hn̄s dragmas. x. ⁊ ſi ꝑdide rit dragmā vnaꝫ nonne accendat lucer nam ⁊ euertit domū ⁊ querit diligenter donec inueniat vſqꝫ ſuꝑ vno peccatore penitenciā agente. Luc. xv. Mulier iſta ſignificat ꝑſonā obedientem ad deceꝫ p̄ cepta que ſūt qͣſi dece dragme que auree ſunt quia eis emitur regnum celorum. ꝑ dit dragmam vnā qn̄ peccat cōtra vnuꝫ preceptum vel primū vel ſecunduꝫ ⁊cͣ. Et euertit domū cordis quā oportet fa cere quatuor vt fecit illa mulier Que pͥ mo accendit lucernam Ecce cognicō pec catorum. Secundo euertit domum. Ec ce contricō peccatorum quādo dicet O miſer ego ſum religioſus vel clericus vel vxoratus ⁊cͣ. ⁊ euertit domum cordis. de hijs dolendo de quibus fuit delectatꝰ Tercō et querit diligenter. Ecce hic cō feſſio vbi querūtur peccata dicendo. pa ter ego peccaui corde cogitādo hec ⁊ illa etc̄. Ore loquēdo de iſtis. ⁊ de illis ⁊cͣ. Opere faciendo quia omiſi ꝑ meam ma liciam talia p̄cepta. ⁊ tali modo commi ſi peccata. ſic ꝑ ordinem ⁊ tempus ⁊ lo cum ⁊cͣ. que requiruntur. Quarto inue nit dragmam ſcꝫ graciam dei. quādo ab ſoluitur a confeſſore. dicendo ego te ab ſoluo ⁊cͣ. Et tunc gaudent ſancti qꝛ gau dium eſt angelis dei ſuꝑ vno peccatore penitenciam agente. gͦ factuꝫ eſt gaudiū magnū ⁊cͣ. Quarta eſt de ꝑſonis fir miter pacientibus. quia quando habent aduerſitates pacienter eas ſuſtinent di cendo domine exquo vobis placet quia a lias iſta mihi non euenirent placet mihi eciam. vos dediſtis mihi iſtam infirmita tem ſed in celo dabitis mihi plenam ſani tatem. quia ego modo habeo pacienciaꝫ Ideꝫ de paupertate ſpero domine ꝙ ero diues in paradiſo. ⁊ de nulla aduerſitate recipiunt amaritudinem cordis nec mur murant cōtra deum De talibus fit mag num gaudium in paradiſo. Aucͣtas bea ti eritis cum vos oderint homines ⁊ cuꝫ ſeparauerint ⁊ eiecerint nomen veſtrum tanqͣꝫ malum gaudēte in illa die ⁊ exul tate ecce enim merces veſtra multa eſt ī Ia celo. Luc. vi. Ex iſta racōne dicebat cobus. Omne gaudium exiſtimate fra tres mei cum in temptacōibꝰ varijs inci deritis. Scientes ꝙ ꝓbacō fidei veſtre pacienciam operatur. Paciencia autem opus perfectum habet. vt ſitis perfecti ⁊ integri in nullo deficientes. Iaco. primo Quinta eſt de perſonis iuſte preſide tibus. ſicut ſunt omēs illi qui iuſte regūt populum ſuum ſiue ſint domini ſiue offi ciales iuſte p̄ſidere requirit. Primo vt intrent ꝑ portam ꝙ non ſint intruſi ꝑ po tenciam ꝓpter nobilitatem ⁊c̄. Secun do vt quando ſunt intus ſeruent iuramē tum quod fecerunt in ingreſſu de iuſticia ſeruanda ⁊ de vtilitate reipublice cuſto dienda corrigendo vitam malam ⁊ pec cata notoria. Idem dico de prelatis ec cleſiaſticis qui quādo ſunt intus magis PH ij Feria. vi poſt pēte coſtes Sermo curant de animabus qͣꝫ de redditibꝰ. De talibus autem magnū feſtum fit in celo. Aucͣtas. Que eſt enim noſtra ſpes aut gaudium aut corona glorie nonne vos ante dominum noſtrū Iheſuꝫ xp̄m vos enim eſtis gloria noſtia ⁊ gaudium. pri ma ad Theſſa. ij. Ectē qualiter dicit the ma Factum eſt gaudium magnum in il la ciuitate. Secus eſt de malis rectoribꝰ melius fuiſſet eis ſi fuiſſent paſtores por corum. quia maiorem damnacionem ha bebunt qͣꝫ homicide quādo faciunt cōtra illud iuramentū. Ideo auiſetꝭ vos ⁊cͣ Deo gracias. ¶ Feria ſerta poſt penthecoſtes ẜmo E derelīquas animā meam in infemno Ac X tuū. ij. ⁊ pͣs. xv. Pro decla racōne huius verbi ⁊ materie introduc tione Sciendum ꝙ de inferno loqui poſ ſumus dupliciter. ſcꝫ vel ꝑ conparacōeꝫ ad maliciam damnatorum. Uel ꝑ con paracōem ad iuſticiam diuinam. Si ca piatur conparatiue ad damnatōneꝫ nul lus eſt ibi ordo nec ordinacō aliqua nec caritatis. nec amicicie. nec prudencie. nec corde diligendo. nec ore loquendo. quia non diligunt deuꝫ. Bymo vellent ꝙ de us annihilaretur. nec eciam diligunt ꝓxi mum. ymmo vnus cōtra alium dedigna tur. Nec filij diligunt parentes. nec ecō uerſo. vmmo vnꝰ verberat alium dicēs. O miſero traditor. dicit filius patri. ꝑ te ſum damnatus. O maledicte pater. quare me genuiſti. O infelix mater qua re me peperiſti. maledicta hora in qua na tus ſum. Unde Iob. iij. Hereat dies ī qua natus ſum. Et tunc econuerſo parē tes ayunt filijs. O nequiſſime quia vo luimus ꝓ te cōgregare ſumus hic dam nati. maledicta hora ⁊cͣ. Et nota quō concubine ſacerdotū loquūtur nationibꝰ ſuis qꝛ neſciunt loqui amicabiliter inter ſe ⁊ ſic ſemꝑ blaſphemāt deum ⁊ ſeip̄os maledicūt. Ita ꝙ in ore eorum nulla ē ordinacō. ſꝫ omnis blaſphemia. Ancͣtas apocal̓. xvi. capl̓o. Eſtuauerunt homines eſtu magno ⁊ blaſphemauerunt nomen dei habentis poteſtatem ſuꝑ plagas has neqꝫ egerūt pnīam ⁊ darent illi gloriā. nec eſt ibi ordo reuerēcie nec amicie. ym mo vt dixi inuadunt ſeinuicem ꝑcuten do qͣꝫto amores fuerunt maiores ⁊ ardē tiores adinuicem. tantomagis ſunt ibi i ſeip̄os crudeliores ⁊ magis ſe odiūt. I deo qͣꝫtum ad maliciam damnatoꝝ nul lus eſt ibi ordo. Unde Iob de inferno loquens dicit. vbi vnibra mortis ⁊ nul lus ordo. ſꝫ ſempiternus horror inhabi tat. Iohx. Secundo ſi volumus loqͥ de inferno qͣꝫtum ad iuſticiam diuinā eſt ibi ordo dans penaꝫ iuxta maliciam pec catorum. Aucͣtas. deutto. xxv. Pro mē ſura peccati erit ⁊ plagaruꝫ modus. Et Iſa. xxvij. In menſura cōtra menſuram cū abiecta fuerit iudicabit eā ſcꝫ animaꝫ a corpore ſeparatam. Iteꝫ aucͣtas noui teſtamenti Apoc̄. xviij qͣꝫtum glorifica uit ſe ⁊ in delicijs fuerit. tantū date ei tor mentum ⁊ luctum. Ecce ordinacō ẜm iuſticiam dei. Un̄ ad Roā. xiij. que a d̓o ſunt. ordinata ſunt. Cum gͦ pene inferni ſinta deo oporteret dicere ꝙ ibi ſit ordi nacio reſpectu diuine iuſticie. Et de iſta ordinacōne volo vobis predicare auiſā do vos vt quilibet veſtrum dicat̉ orādo. Dn̄e ne derelinquas animā meaꝫ in in ferno. quia ſic fuit thema. Unde notan dum ꝙ ordinacō inferni oppoſita ē ordi nacōi paradiſi celi. Primꝰ in celo eſt or do angeloꝝ aſcendēdo. Scd̓s archāge loꝝ. ⁊cͣ. ⁊ illi qͥ tenent ī hoc mūdo bonā vitā. ibideꝫ ẜm eoꝝ merita collocabunt Et ſic̄ ẜm theologiā in celo ſūt nouē ordi nes angeloꝝ ⁊ in quolibet ſunt aīe ſanc te ẜm ꝙ meruerūt. Sic ꝑ oppoſitū ſunt Feria vi poſt pethe coſtes Sermo in inferno nouē carceres d̓monū vbi col locātur eciā aīe damnatoꝝ. De iſtis no uē ordinibꝰ angeloꝝ lucifer fuit ſūmus. et pulchrior vt dicit Gregoriꝰ. Qui vi dens ſe in tanta excellēcia ſuꝑ alios vo luit deo equiꝑari. ⁊ hoc reuelauit dicens Ecce qͥd vob̓ videt̉. erit bonū ꝙ ego a ſcendā ⁊cͣ. ⁊ multi de quolibet ordine cō ceſſerūt ⁊ ceciderūt. vt faciūt hodie mul ti in mūdo adulatores dnīs terreis ⁊ ca dūt ſepe. ſꝫ ſanctus michael. gabriel. ra phael ⁊ ml̓ti alij infiniti audiētes hoc no luerūt ꝯſentire ꝙ creatura eqͥparet̉ crea tori ſuo. Iō fuit ibi primū bellū dicente dn̄o illd̓ p̄s. x. Nō habitabit ī medio do mus mee qͥ facit ſuꝑbiā extͣ ꝓditor. Iō demon nō aliud eſt qͣꝫ angelus malus. de illo p̄lio d̓r Apoc̄. xij. Fcm̄ eſt preliū ma gnū in celo michael ⁊ angeli eꝰ p̄liabāt̉ cuꝫ dracone. ⁊ draco pugnabat ⁊ angeli eꝰ et nō valuerūt neqꝫ locus āplius inuētꝰ eoꝝ eſt in celo. O qͣꝫ magnū p̄liuꝫ. ſicut ſi ex vna ꝑte eſſēt. c. milia. ⁊ ex alia decies. c. milia plures fuer̄t angeli qͣꝫ mō ſint hoī nes in mūdo. ⁊ iō nunqͣꝫ in m̄do fuit taꝫ magnū preliuꝫ Nota draco d̓r lucifer qͥ deuorauit alios āgelos malos qͥ qͣꝫto in celo fuer̄t altiores ⁊ digniores. tanto ſunt in inferno ꝓfundiores. Nota ſil̓i tudineꝫ de lācea ſi hō teneat lanceā ī ma nu ſuꝑ mōtes ⁊ in ferro ſeorſuꝫ ponant mille libre plunbi ſi lācea ꝓiciat de alto tūc plunbū ponderoſuꝫ faciet lanceā de ſcendere velocius ⁊ ꝓfundiꝰ in baſſo ⁊ ſic cadet ꝓpter plunbū in inferiori ⁊ ꝓfū diori loco. Sic luciꝑ erat ſublimior ⁊ iō ꝯfuſibilior ⁊ durius ꝟſus eſt ꝓpter plun bū ſue ſuꝑbie. ⁊ plꝰ ponderabat in pctō Iō deſcendit in inferiori loco. Iſa. xiiij. Quō cecidiſti de celo luciꝑ qͥ mane orie baris ſcꝫ ī celo corruiſti in terrā ſcꝫ infer nalē qͥ vulnerabas gētes ſcꝫ malos āge los qͥ dicebas ī corde tuo.ſ. ꝓpt̓ tuā mag nā ſuꝑbiā in celū aſcendā ſcꝫ empirreū. ſuꝑ aſtra dei.i. ſuꝑ oēs alios angelos ex altabo ſoliū meū.ſ. nomē meū ſedebo in mōte teſtamēti ſcꝫ ī paradiſo. aſcendā ſu ꝑ altitudine nubiū ⁊ ſil̓is ero altiſſimo ſio ſic impij nō ſic verunptū ad infernū detra heris in ꝓfundū laci. qꝛ ſcꝫ in vltīo carce re īferni ē dānatꝰ vt gͦ ſuꝰ ſuꝑ cuſtodiā noſtrā fugiēdo vicia ⁊ ꝟtutes acqͥrendo ⁊ vt caueamꝰ ab alijs carceribꝰ dicamꝰ cū ꝓph̓a Ne derelinqͣs aīaꝫ meā in infer no. Rmī volo vob̓ oſtendere ⁊ dicere. ꝙ ſunt nouē carceres in īferno ſicut ſunt nouē modi male vite in hoc m̄do. ⁊ illi qͥ tenēt pͥmū modū male vite perī vadūt ad primū carcerē ⁊ qͥ tenēt ſcd̓m vadūt ad ſcd̓m. Primꝰ modus male vite ē carnalis conuerſacō Secundus ſpiritual̓ indeuocō. Tercius crudelis inconpaſſio. Quartus mirabilis impaciēcia Quintus inplacabilis diſcordia. Sextus tiranicalis preſidencia Septimus ſpūalis vſurpacō. Octauus fidei derelictio. Nonus dei abhominacō. Primꝰ modus male vite ī hoc mͥdo ad eundū ad primū carcerē inferni ē carnal̓ ꝯuerſacō qͦ ad corpꝰ. quē tenent illi qͥ nō curāt de aīa ſꝫ totā diligenciā ponūt ī cor pore.ſ. bn̄ comedēdo bibendo freq̄ntā do tabernas ⁊cͣ. qͥ talit̓ in hoc m̄do delec tant̉. Dic pͣctice moduꝫ qn̄ tales ſunt in articulo mortꝭ dyabolus qͥ fecit eos pec care videns hͦ cuꝫ feſtinacōe vadit ad in fernuꝫ corā luciꝑo di. O dn̄e maledcē tunc luciꝑ rn̄t qͣꝫuis miſerrime tal̓ eſt in articulo mortꝭ quē feci peccare tali pctō mortali O dic̄ luciper. iā cito vadatis ibi Tunc veniūt oēs ad iſtuꝫ ⁊ inueniūt ibi bonuꝫ angeluꝫ ſuū ⁊ dicunt ei recede qꝛ nihil hēs in iſto hoīe qꝛ noſter eſt. nū qͥt fecit tale pctm̄. Et angelus rn̄det eis. adhuc p̄t penitere. O dicunt nimis ē tar de. Nota h̓ bene cās qͣre vix aut nūqͣꝫ PP iij Sermo Feria vi poſt Pen. poteſt aliqͥs taliter agoniſans vere peni tere ⁊ veram cōtritionē hr̄e ꝓpter multa impedimēta. dic vt ſcis. Et tunc quan do iſta aīa exit a corpore demones rapiūt eam ſicut leo ouem. ⁊ ſicut falco aue. di centes o miſera maledicta q̄ ſic peccaſti. Iam nobiſcuꝫ eris in eternū tibi dabiꝰ qd̓ meruiſti. ⁊ ſic eā cum cathenis ⁊ mag nis vlulatibꝰ deducūt in infernuꝫ. ⁊ po nunt eā in primū carcereꝫ inferni. Si gͦ vultis euadere iſtū carcerem caueatis a carnali ꝯuerſacōe dādo ſoluꝫ neceſſitatē vite huāne vitādo ſuperfluitatē. ⁊ agen do pnīaꝫ. qꝛ corporal̓ afflictō erit in pri mo ordine in gl̓a ſcꝫ cū angelis. Iō xp̄s contrariū facientibꝰ ait Lu. xiij. Dico vo bis niſi penitenciā egeritis ſcꝫ refrenā do corpus freno abſtinēdie ⁊ penitēcie oēs peribitis. ſicut diues epulo. De qͦ dn̄s Luce. xvi. Mortuus eſt diues ⁊ ſepul tus in inferno. Sed h̓ videamus vnum magnū ſecretū. qͣre damna cō iſtius diui tis vocat̉ ſepultura. cū certuꝫ ſit ꝙ eius corpus nō ſit ſepultū in inferno. ymmo corruptū eſt in terra. Dico ꝙ ꝓpt̓ tres ſil̓itudīes ſepultura inferni ꝯꝑatur ſepul ture mortui in iſto mūdo. Iō damnatio in inferno d̓r ſepultura. Prīo qꝛ qn̄ morit̉ vna ꝑſona notabilis aliqͥs amico rū ſuoꝝ īinediate vadit ad denunciāduꝫ curato ⁊ alijs ſac̄dotibꝰ eccīe ⁊ tūc p̄ſbi teri ꝯmouetur dicētes eamꝰ eamꝰ ⁊cͣ. Sil̓iter eſt in inferno. qꝛ qn̄ morit talis denūciatur lucifero p̄lato inferni ꝑ illum qui fecit eū peccare vt ſuꝑ dixi. ⁊ tūc lu cifer ⁊ alij deōnes ꝯmouētur ⁊ faciūt ru morē magnū Iſa. xiiij. Infernꝰ ſubtus ꝯturbatus ē in occurſū aduētus tui ſuſci tabūt tibi gigātes. Scd̓a ſil̓itudo qꝛ p̄ſb̓ri vadūt ad domū defūcti vt porret eū ad eccīaꝫ cuꝫ cruce ⁊ ornamētis can tādo planctꝰ ⁊ cantū doloris. Sil̓r deō nes veniūt ad domū pctōꝝ ⁊ portāt aīaꝫ ad infernū cū cruce inferni q̄ eſt circulꝰ. ps. xi. In circuitu impij ābulāt. ⁊ cantat cātus horribl̓es ſic̄ venatores qn̄ volūt caꝑe predā. Un̄ xxi. ꝓuer. Uir qͥ erraue rit a via doctrine ī cetu gigātuꝫ ꝯmorabi tur. via doctrine d̓r via pnīe. qꝛ illā xp̄s docuit. Mat. iiij. Pnīam agite ⁊cͣ. gigā tes ſūt diaboli qꝛ ſunt magne ſtature qꝛ minor diabolus īferni ē maior turri l̓ ar bore exn̄te in mūdo. Tercia ſil̓itudo ē qꝛ ſic̄ fiūt diuerſe ſepulture mortuoꝝ. ẜm ſtatus ꝑſonaꝝ. ſic ī inferno ſunt di uerſe ſepulture. Un̄ ezech̓. xxxij. noīant̉ vij. ſepulture īferni ibi aſſur. ibi elaim. ibi moſoth. ibi tubal. ibi ydumea. ibi aqͥllo. ibi pharao ſepultura eſt Notāduꝫ ibi ſeptē ſepulturas. Prīa aſſur qd̓ interp̄ tatur nemus. ⁊ eſt ſuꝑbia. elaīm interp̄ tatur abiectō in ꝯgregacōe ⁊ eſt auaricia Moſoth interp̄tatur captiuacō ⁊ ē lux uria. ydumea interp̄tatur ſanguinolenta et eſt gula. Aqͥllo interp̄tatur partioēs et eſt ira. tubal interp̄tatur fletus ⁊ eſt ī uidia. Pharao idē eſt ꝙ denudabit̉ ⁊ ē accidia. Ponā primo ydumeā ẜm ordi nē penaꝝ dānatoꝝ qui interp̄tat̉ ſangui nolēta qꝛ tales ſunt carnales guloſi. per peccatū illud totū corpus et ſanguis cor rūpit̉ ⁊ abbreuiat̉ vita ⁊ generātur infir mitates. Un̄. eccī. xxxvij. In multis eſdꝭ erit infirmitas. qd̓ pꝫ clare qꝛ antiqͥtꝰ vi uebāt ꝑ ml̓ta tꝑa vtꝫ de adā. matuſalē. et nōe ⁊ nō comedebāt niſi panē ⁊ aqͣꝫ. herbas ⁊ freūs terre nec bibebāt vinum nec comedebāt carnes ſꝫ nos miſeri ⁊cͣ. Tales ſepeliūtur ī inferno ī prīo ordīe deōnuꝫ ī puteo pleno calce viua In tali 7 ſepulchro fuit ſepultꝰ ille diues ⁊cͣ. Lu. xvi nec potuit obtinere guttā aq̄ nec vn qͣꝫ obtinebit. Calx viua de ſua nat̉a ꝯfuīt oīa illa cū qͦ poīta ſit. ſic guloſi ⁊ carnales de cib̓ ⁊ potibꝰ ꝯſumūt corpus ⁊ aīaꝫ ⁊ bona tꝑalia de qͥbꝰ pauꝑes bn̄ viueret. Iō ſap̄. ix. Per que qͥs ⁊cͣ. Scd̓s mo dus male vite ē ſpūalis indeuocō qͦ ad aīaꝫ; ml̓ti ſūt qͥ nullā deuocōeꝫ ī ſua aīa hn̄t ad deū nec ſciūt orare rce ſꝫ ſi loq̄tēt̉ Feria vi poſt pen thecoſtes Sermo cum principe aliquo principe temporali bene ſcirent flectere genua. ſed cū xp̄o vl̓ virgine maria vix niſi ſe īduendo vel cal ciando qd̓ nunqͣꝫ auſi eſſent facere corā rege temꝑali vel regina Et credendū eſt ꝙ oro eorū nō aſcendit quia neſciūt qͥd dicūt ⁊ oratio eſt aſcenſus mentis ī deū vt dicit damaſ. nec tales miſſam audiūt niſi prius potauerūt aut reſpiciūt mulie res viros ⁊ ecōuerſo vel loquūtur adin uicem de malo ſuo nec cōfitent̉ aut coī cant temꝑe debito. Itē de eccīaſticis nō dicendo officiū niſi cōfuſe ⁊ in deuote. nō celebrant niſi pro proprio cōmodo ⁊cͣ. et tūc dicūt duas miſſas ⁊ libent̉ dice rent tres ⁊cͣ. ſic hic qn̄ tales moriuntur portantur in ſecūdo carcere a demonibꝰ qui ceciderūt de ſecūdo ordine ſcꝫ arch angelorū Ideo ps. lxxij. Ecce qui elon gant ſe a te peribūt ſcꝫ per indeuotioneꝫ ſicut homo per deuotionem appropīquat deo ⁊iſtis debet̉ ſepultura pharao ꝙ idē eſt ꝙ denudabitur ⁊ eſt accidia quia mul ti qn̄ ſunt diuites temꝑaliter per ſuam ī deuocione ſunt pauꝑes ſpūaliter nulla bona habentes vnde luce. x. homo quidā deſcendebat a ihrl̓m in iericho qui incidit etcͣ. tales qn̄ moriūtur ſepeliūtur in īfer no in fimo hominis. Ideo Ioel̓. ij. com putu erūt iumenta in ſtercore ſuo. ⁊ quia indeuoti fuerūt merentur vt non oretur pro eis. Ideo Augꝰ. dicit Si ſcirē pa trem meū in inferno eſſe. facerem ꝯſcīaꝫ orare pro eo. quia in inferno nulla eſt re demptio. Iob. x. quia damnati ſunt mē bra abſciſſa a corꝑe eccleſie. ⁊ mortua ⁊ ſeꝑata ab eccleſia. Ideo nulla opera bo na proſunt eis. Tercius modus ma le vite eſt peior ſcꝫ crudelis incōpaſſio exquo ſunt multi bene īduti ⁊ parati. nō curant nec cōpaciuntur de miſerijs alioꝝ cū tamen omnes ftatres ſumns eiuſdem patris. Ideo orando dicimus pater no ſter qui es in celis. Math̓. vj. ⁊ Lu. xj. et eiuſdē matris ſcꝫ eccl̓ie ſponſe ſue qui nos ꝑturiūt in baptiſmo. Ideo xp̄s ma thei. xxiij. omnes aūt vos frēs eſtis ergo cōpati debemus adinuicem vt poſſimus eſſe in tercō ordine in gloria paradiſi cū principatibus. qui habent miſericordiam fraternalem ibi erunt. Aliter dicit̉ Ia cobi pͥmo. Iudicium ſine miſericordia fi et illis qui nō fecerūt miſericordiam. ta les qn̄ moriuntur ita cru deles. anime eo rū ſepeliuntur in tercio carcere in inferno cū illis dyabolis qui ceciderūt de tercio ordine prīcipatuū. ⁊ de illis dicit̉ ibi ela ym que interpretatur abiectio in congre gatione. tales ſunt auari. quiin hoc mun do faciunt magnam cōgregationē bono rū temꝑalium iniuſte acquire do. No ta qūo decipiunt pauꝑes Tales ſepeliun tur in inferno in puteo pleno auro buliē ti. quia vt ſupra. per que quis peccat ⁊cͣ. O xp̄iani recor damiui illius verbi xp̄i. dicentis Math̓. v. beati. miſericordes qm̄ miſericordiam cōſe quētur Quar tus modus male vite eſt mirabilis īpa cientia ſicut ſūt illi qui ꝯͣ deū in aduerſita te dedignātur intm̄ ꝙ ſi poſſent darēt ei de pugno. de quibꝰ dicit ſcriptura Ecrī. ſcd̓o. de illis qͥ ꝑdiderūt ſuſtinētiā.i. pa ciētiā ⁊ qͥ derelīquerūt vias rectas.ſ. pa ciētie ⁊ dulcedinis ⁊ diuerterūt ī vias puas.ſ. murmuratōis ⁊ diſcordie ⁊ īpa cientie Aales ſepeliunt̉ qn̄ moriuntur in qͣrto carcere ī inferno cū demonibꝰ qͥ ceci derūt de qͣrto ordine.ſ. ptātum. de quibꝰ d̓r ibi aquillo qd̓ interp̄tat ꝑturiens ⁊ ſūt iracūdi qꝛ ſicut qͥ ꝑturit ſtat in dolo re. Ita iracudi ſunt ī dolore qn̄ nō pn̄t ſe vindicare cogitādo etꝭ qūo poter̄t ver ba īiurioſa ꝓferre ⁊ reddere ⁊ ſtāt ī do lore. ⁊ iſti ſepeliunt̉ in īferno ī fouea ſer pētibꝰ plena. qͥ eos pungūt ⁊ ꝯmedūt ſi cut ip̄i pungerūt ꝓxīos ſuos ⁊ ꝯmeder̄t iniuria do ꝟbis ⁊ n̄ remitte do. iō mat. vjͣ ſi nō dimiſeritꝭ hoībꝰ ⁊c̄. gͦ per qͥ qͥs pec cat ⁊cͣ. O xp̄iani facite oppoſitū ẜuādo pacīaꝫ ꝟtualē qꝛ d̓r lu. xxj. ī pacīa vrā. thecoſtes Sermo xeria vi poſt pen Quintus modus eſt peior implicabi lis diſcordia.ſ. portare ſꝑ odiū rancorē et īuidiā in corde ſuo. hic modꝰ īuenit ī hijs qui ſemper īuident alijs ⁊ nituntur deſtruere bona ꝓximi ſui. O qͣꝫtum do lent iſti de bonis ⁊ ꝓſperitate alioꝝ cor de cogitando ore loquēdo ⁊ oꝑe implē do ſuū odiū in eis ſi poſſent. tales qn̄ re cedūt trahūtur a demonibꝰ in quintum carcerem inferni cū illis qui ceciderūt de quīto ordine. De quibꝰ dicit̉ ibi thubal ſepultura eius qd̓ interp̄tatur fletus ⁊ ē peccatū inuidie. quia vt dixi inuidus flet et dolet de bonis alterius. tales ſepeliun tur in inferno in puteo pleno pice bulien te nigerrimo. quia habuerūt cor nigrū ⁊ obſcurum nō clarum ⁊ nō egerunt iuxta p̄ceptum xp̄i. Hoc eſt preceptū meum vt diligatis inuicē ſicut dilexi vos Id̓o xpūs Math̓. xviij. Tradidit eū tortori bus. O xp̄iani ⁊c̄. Secus eſt de illis qͥ nō portāt inuidiā nec habent rancorē ⁊c̄ ſed amore dei diligūt proximū dimittē do iniuriā ne dn̄s ſumat de eis vindictā Mat. vj. Si dimiſeritis homībꝰ pecca ta eorū dimittet vobis pater celeſtis delicta veſtra. Sextus modus eſt ty rānicalis preſidentia qͣꝫtum ad dn̄os et p̄latos qui nō habēt bonū tytulū vel iu ſtū. qui nō ſe bene regūt qn̄ habēt domi niū vel prelatione dando ſe ribalderijs. ebrietatibus ludis ⁊cͣ. vigilando in hijs vſqꝫ ad mediam noctem ⁊tͣ. fiūt pompe vt vix ſufficiūt in redditibꝰ habendo qua ſi qualibet ebdomada nouum tabardum vel habitum nō miniſtrant pauꝑibꝰ ele moſinam nec curant de iuſticia tenenda. Conͣ tales dicit̉ ſap̄. vj. Iudicium du riſſimū hijs qui preſūt fiet. duriſſimū in ſuꝑlatiuo gradu. Nam durū de ꝓpria ꝑ ſona durius de domo ⁊ familia. ſꝫ duriſ ſimū de toto domīo ⁊ p̄latiōe. qꝛ qn̄ ta les moriūtur ad ſextū carcerē inferni cū dyabolis qui ceciderunt de ſexto ordine dn̄ationū portabunt̉. De iſtis dicit̉ ibi Moſoth qd̓ interp̄tatur captiuatio ⁊ ē luxuria fornicatio ⁊cͣ. quia omnis pecca tor coram deo eſt fornicator Quia facit fornicari filiam dei ſcꝫ animam nobiliſſi mam. tales ſunt luxurioſi. qui capiuntur a dyabolo ſicut piſcis hamo. quia ſicut piſcator cooperit hamū ne piſces vide ant. ſic dyabolꝰ accipit peccatores ⁊ ſpe cialiter luxurioſos oſtēdendo eis delecta tiones ⁊ hamū ideſt tormenta que poſt peccatum ſequūtur occultat ⁊ poſtea tra hit ipſos cū peccato ad infernum. Unde Eccī. ix. ſicut piſces capiūtur hamo ⁊ ſi cut aues comprehendūtur laqueo. ſic ca piūtur homines temꝑe malo. Tales ſe peliuntur in inferno in puteo pleno ſul phure. ſulphur ardens multum fetet. ſic mali preſrdentes ⁊ luxurioſi inflammati in concupiſcencijs ⁊ libidinibus ⁊ deſide rijs malis multum fetent coram deo qꝛ ardenter deſiderauerunt decipere proxi mum ſuum ⁊cͣ. Ideo erunt in ſulphure Apocal̓. xxj. pars illoꝝ erit in ſtagno ig ne ardente ⁊ ſulphure. quia vt ſupra ⁊c̄. Septimus modus eſt ſpūalis vſur patio ꝯſiſtēs in hͦ qd̓ eſt redditus ⁊ deci mas retinere. Cōtra tales dicit Augꝰ. Lucrū in archa. damnū in ꝯſcīa. ⁊ religi oſi deo furātur qd̓ ſibi dederūt ſcꝫ corpꝰ per votū caſtitatis. qꝛ multocies ſunt ī honeſti ⁊ luxurioſi. Itē animam furātur qͣꝫ dederunt per votū obēdientie. qꝛ ſepe ſūt inobediētes ⁊ rebelles ſuis prelatis. Itē bona temꝑalia que ꝑ votū pauper tatis dederūt deo dicētes illd̓ math̓. xix. Ecce nos reliquimus omnia ⁊ ſecuti ſu mus te. Sꝫ ꝑ affectionē terrenaꝫ retro reſpiciunt Ideo xpūs luce. ix Nemo mit tens manū ſuam ad aratrum ⁊ reſpiciēs retro aptus eſt regno dei. Quādo tales qui retinuerunt bona dei. vel iniuſte. vel male expēder̄t moriūt̉ detrahunt ad īfer nū ad ſeptimū carcerē cū demōibꝰ qͥ cedi De ſācta trinitate Sermo i derūt de ſeptimo ordine tronoꝝ. ⁊ ſepe liuntur in puteo pleno veneno bulienti. Nota qn̄ conſtantinꝰ imꝑator magnus dedit redditus eccl̓ie ꝓpter deum.i. mini ſtris eccl̓ie ꝓpter deū. audita fuit vt dicit anon nullis vox in aere ip̄o die dicens. Hodie in eccl̓ia dei ſeminatū ē venenū. ſcꝫ ꝓ ipſis. qui male vtuntur bonis eccle ſie. vel ea iniuſte retinent. Iō per que qͥs ⁊cͣ. Octauus modus male vite eſt fi dei derelictō. qū ſcꝫ iam in corde dubita mus tenetes errorem falſas opiniones de deo vel de ſanctis. vel de articulis fidei qꝛ ſicut dicit̉. ij. pe. ij. Melius eſſet illis. non cognoſcere viā iuſticie. qͣꝫ poſt cogni cōem retrorſuꝫ cōuerti. talibus ꝯtingit il lud ꝓuer. xxvi. ⁊ ſcd̓a pe. ij. Canis reuer ſus eſt ad vomituꝫ ſuum. Quādo vero tales moriūtur deportant̉ ad infernū ad octauū carcereꝫ cū illis qui de octauo or dine ceciderūt ſcꝫ cherubim. Et de iſtis et alijs ſequētibꝰ dicit ibi aſſur ſepultū ra eius quod interpretatur nemus. ⁊ ſig nificat ſuꝑbiam qꝛ in nemore ſunt arbo res inordinate. Ita ſuperbi ſunt inordīa ti. quia nolūt tenere ordinatōem xp̄i di centis Math̓. xi. Diſcite a me quia mitꝭ ſum ⁊ humilis corde. ⁊ inuenietis requi em aīabus veſtris. Iteꝫ arbores nemo rū ſunt infructuoſe qꝛ non hn̄t niſi folia. et frondes. ſic ſuꝑbi crudeles habet plu ta verba vana pompoſa ⁊ frondes ſcilicꝫ vanitatis. portando noua ornamenta ſi cut cornua caudas ⁊cͣ. ⁊ nullum habent fructuꝫ. qꝛ ad Heb̓. xi. Sine fide impoſ ſibile eſt placere deo. Tales ſepeliūtur ī inferno ī puteo pleno plūbo ſiquefacto. qꝛ plūbum eſt ponderoſuꝫ. ⁊ conueniēs eſt ad humiliandū eos qui noluerūt eſſe humiles ī hoc mūdo. iuxta eciā verbum xp̄i Luc̄. xviij. Qui ſe exaltat humiliabi tur Nonus modus male vite ē peior omniū ſcꝫ dei abhominacō vt illi qui ira ſcendo deū blaſphemant. negant ⁊ rene gant vt faciūt ſepe luſores taxilloruꝫ et homines armoꝝ in domibus pauperum laboratorū in deſpectu xp̄i ⁊ ꝟginis ma rie eos verberādo ⁊ bona eoruꝫ auferē do. De talibus dicit̉ Thob̓. xiij. Male dicti erunt qui cōtempſerint te ⁊ cōdem nati erūt qui blaſphemauerūt te quoniā omnes tales ſine penitencia frequenter moriūtur ⁊ includūtur in nono carcere ī ferni cū illis qui de nono ordine ſeraphī ceciderunt. ⁊ credo ꝙ tales ſepeliūtur in infimo loco cū lucipero. Econtra autem dicenduꝫ eſt ⁊ erit de illis qui benedicūt deū Thob̓. xiij. Benedicti erūt qui edifi cauerūt te. ⁊ beati omnes qui diligūt no men tuū quoniā tu benedices iuſto. Ta les veraciter poſſunt dicere. Ne derelin quas animā meaꝫ in inferno ⁊cͣ. Quod nobis concedat omīpotens ⁊cͣ. ¶ De ſancta trinitate Sermo primus Uomodo poſ ſunt hec fieri Ioh̓. iij. Hec q̄ ſtio ē in euāgelio hodierno ſꝫ ſoluco eſt Ioh̓. xi. ⁊ xiiij. ca. Cū mgr̄ nr̄ Ih̓s xp̄s docuiſſꝫ diſcipulos ſuos ⁊ eis mirāda dixiſſet de d̓inis ꝑſoīs ⁊ int̓ alia de pr̄e ⁊ dixiſſet hͨ verba. In domo pr̄is mei māſiones multe ſūt ⁊cͣ. Hijs audi tis dixit philippus xp̄o. Dn̄e on̄de nob̓ prēꝫ ⁊ ſufficit nob̓. xp̄s āt rn̄t philippo di. Qui videt me videt ⁊ patre meū ⁊cͣ Ex qͣ hyſtoria apparet ꝙ mgr̄ Ih̓s xp̄s philippuꝫ q̄rente ⁊ petentē rep̄hendit di cēs quo tu dicis on̄de nob̓ prēꝫ. Sub iſtis ꝟbis philippi xp̄o loq̄ntꝭ ſuo mgr̄o p̄t fieri tal̓ q̄o ⁊ peticō an diſcipulꝰ qͥ au dit mgr̄m loq̄nteꝫ difficilia ad diſcendū et intelligendū An poſſit mgr̄o mouere q̄ōeꝫ ſine rep̄henſione ⁊ qn̄ ⁊ in qͥbꝰ caſi bus hͦ poſſit fieri. Dicēdū ꝙ ī tribꝰ caſibꝰ qͦs poīt ſcūs Ioh̓. Primꝰ caſus l̓ prīa ꝯdicō ē qn̄ lectō mgri ē ſuꝑ naturale īge nium hoīs ⁊ intellcm̄. hoc eſt qn̄ excedit Sermo De ſct̄ā. Trinitate humanam rationem. Iſtum caſum poīt Io. iij. capl̓o vbi dicit ꝙ magiſter noſter chriſtus docens Nycodemū inter alia di cit ſibi. Amen amen dico vobis niſi quis natus fuerit denuo non poteſt videre re gnū dei. Ecce chriſti lectio ⁊ diſciplina. Hec lectio excedit naturale ingeniū ho minis ſeu intellectum. quia homo quā do eſt iam ſenex ꝙ iterum naſcitur ꝙ vteruꝫ matris ingrediatur humanū excedit ītel lectum/ Item ideo Nycodemus iſtam diſciplinam nō valens intelligere forma uit ſuper eam queſtionem ⁊ dicit ei. quo modo homo poteſt naſci denuo cum ſit ſenex. nunquid poteſt in ventrem matris ſue introire iterato ⁊ renaſci. Et tūc ma giſter iheſus chriſtus ſibi expoſuit ꝙ erat duplex natiuitas. vna a matris vtero. a lia vero in baptiſmo ⁊ ſpirituſancto. vlti mo modo oportebat naſci. qui volebat Secundus ca videre regnum dei. ſus ſeu conditio eſt quando locutio magi ſtri eſt contra experimentum conſuetudi nis generalis hoc eſt quando excedit om nem conſuetudinem ⁊ viſionem Iſtum caſum expoſuit beatus iohānes vi. capl̓o vbi exprimit ꝙ chriſtus docens ſuos di ſcipulos inter alia dicit. Ego ſum panis viuus qui de celo deſcendi ſi quis mā du cauerit ex hoc pane viuet in eternum Et panis quem ego dabo caro mea eſt. Ec ce chriſti lectio Hec lectio excedit omēꝫ conſuetudinem ⁊ experimentum ꝙ homo dat carnes ſuas alijs ad manducandum ⁊ nutriendum. hoc nunqͣꝫ eſt viſum nec probatum nec auditum. ideo non valen tes lectionem capere litigabant adinuicē ⁊ queſtionem formantes dicebāt Quo modo poteſt hic dare nobis carnem ſu am ad manducandum. ⁊ tunc magiſter expoſuit eis quomodo ipſe erat filius dei verus deus ⁊ homo. ⁊ quomodo panis erat conuertendus in eius carnem. ⁊ vinum in eius ſanguinem in ſpecie vini. et quomodo hic cibus bene vtentibus cō fert vitam eternam. Conſimilem ſenten tiam Iohannis ſeptimo exponit. ꝙ cum ipſe iheſus in templo doceret. iudei ſciē tes ꝙ nunqͣꝫ magiſtrum habuetat nec di diſcerat ⁊ docebat mirabilia de ſacra ſcri ptura. videntes hoc eſſe contra genera lem conſuetudinem hominum ⁊ experi mentum admirantes querebant ⁊ dice bant. Quomodo hic litteras ſcit ⁊ nūqͣꝫ didiſcerat. Iheſus autem ſoluēs eis iſtā queſtionem dixit. Mea doctrina non ē mea. ſed eius qui miſit me. Si quis vo luerit voluntatem eius facere cognoſcet de doctrina. vtrum ex deo ſit. an ego a me ipſo loquar. Qui a ſemetipſo loquitur gl̓am ꝓpriā querit. Tercius caſus. qn̄ lectio magiſtri eſt contra preceptuꝫ ſacre ſcripture ſeu conſilium. hoc eſt quando excedit diuinam reuelationem Iſtum ca ſum ponit beatus Iohānes duodecimo capitulo. vbi poīt ꝙ magiſter noſter ihe ſus chriſtus loquens ⁊ docens iudices inter alia dicit eis ꝙ ipſe filius hominis erat verus meſſias ⁊ habebat exaltari ī cruce ⁊ ſuſpendi. Ecce chriſti lectio. hec lectio videbatur iudeis contradicere ⁊ ex cedere reuelationem diuinam ⁊ ſcriptu ram ſacram. cum enim ſcriptura ſacra di cat chriſtum ſeu meſſiam vel filium ho minis nunqͣꝫ moriturum. ⁊ chriſtus dice bat ⁊ docebat ſe in cruce moriturum con tra ſacram ſcripturam videbatur dicere. Et ideo iudei capere non valentes que ſtionem formantes dixerunt. Nos audi uimus ex lege ꝙ chriſtus manet in eter num. Et quomodo tu dicis. Oportet exaltari filium hominis. Quis enim eſt iſte filius hominis. Et tunc chriſtus ex poſuit eis quomodo ipſe poterat mori ſcd̓m humanitatem. ſed ipſe viueret in eternuꝫ ſcd̓m diuinitatē. ecce terciꝰ caſus De ſācta trinitate Sermo Patet gͦ ſolucō queſtionis in qua que rebatur ẜm que caſum debet diſcipulus attendere vt poſſit ſine reprehenſione ſu pra lectione magiſtri queſtionem facere patuit eī in tribꝰ caſibꝰ Prīo ſi mgr dret aliquid quod exederet naturalē ingeniū hominis ⁊ intellectuꝫ. Secundo ſi di ceret aliquid cōtra experimentuꝫ natura lis conſuetudinis. Tercō ſi diceret ali qͥd quod exederet conſiliuꝫ reuelatum in ſacra ſcriptura cōtentum p̄ſertim ſi impo neretur diſcipulis ad credendum ⁊ tene dum tunc diſcipuli iuſte ⁊ ſine rep̄henſio ne poſſent queſtionem magiſtro facere ⁊ dicere. Quō poſſunt hͨ fieri. Reuera be atus Iohānes qui eſt in ſacra ſcriptura maximus. qui eſt doctus ⁊ magiſtratus ꝑ xp̄m ⁊ eius cōſilium ⁊ paradiſi ſtudiū quia ꝑ trinitatis miſteriuꝫ ip̄e et eius di ſciplina aꝓpbatur. Iſte eniꝫ tamgrandis niagiſter et admirabilis inter multas ad mirandas queſtiones ⁊ diſciplinas poīt et dicit. prima Ioh̓is. v. Tres ſunt qui dant teſtimonium in celo. pater. verbum et ſpiritus ſanctus. Et hij tres vnuꝫ ſūt Hec diſciplina videtur habere predctās condicōnes. Prima excedit hominis intellectum ⁊ racōem ⁊ ingenim. Qd̓ ſic patet. quia ẜm racōneꝫ noſtram vide tur ꝙ Queqꝫ diſtincta ſunt. ſunt in na tura ſua diſtincta. verbi grcia. In omni genere creaturaruꝫ celum ⁊ terra diſtin cta ſunt. quia celum habet naturā ⁊ for mā incorruptibilem. ⁊ terra corruptibi lrm. ⁊ ſic tanqͣꝫ corruptibile ⁊ incorrup tibile diſtincta ſunt. Sic natura diſtīcte ſunt due ſtelle in celo vt ſol ⁊ luna. quā uis ſunt incorruptibiles. tamen diſtincta ſunt loco ⁊ magnitudine ⁊ eciam clarita te. Eciā in angelis omnes natura ⁊ eſſē cia diſtincti ſunt. lapis ⁊ arbor diſtincta ſunt natura. capra ⁊ leo. duo homines anima diſtīcti ſunt. Quia alia eſt anima petri. ⁊ alia eſt anima mathyeº. ⁊ alia eſt anima georgij. Ita ꝙ vbicunqꝫ īuenimꝰ in rebus creatis diſtinctōem ꝑſonarum. ſemꝑ inuenimus diſtinctōeꝫ eſſenciaruꝫ et naturaruꝫ. Ꝙ igitur dicamus ꝙ in di uinis ſunt tres ꝑſone diſtincte ⁊ nō ſunt ꝑ eſſenciā vel per ſubſtanciā. vel ꝑ natu ram diſtincte. Racōem excedit. Si enī filij iſrahel non poterāt intendere in facie moyſi ꝓpter claritatem vultus eius. vt habetur Exod̓. xxxiiij. Quia videbat dei eſſenciā ⁊ perſonarum trinitatem. Quo modo poſſemus attendere ⁊ attingere trinitatem omnia exedentem. Quomō enim quis poſſit intelligere ꝙ vnitas ſit trinitas. ⁊ trinitas ſit vnitas. cum nume ri omnes ſint natura ⁊ ſpecie diſtincti. vt non ſint due equales. Quia ternarius excedit binarium. ⁊ quaternarius ternari um ⁊cͣ. Quomō gͦ poterimus nos cape re ꝙ pater ⁊ filius ⁊ ſpiritus ſanctus ſūt tres perſone ⁊ indiuiſa ſubſtancia natura et eſſencia non capit racō humana. Igi tur exedit racōem. Ideo dicit beatus ber nardus in ſermone de ſancta ⁊ inacceſſibi li trinitate. Inquirere de trinitate peruer ſa curioſitas eſt tenere ⁊ credere vt docꝫ eccleſia. fides ⁊ ſecuritas eſt videre eam ſicut eſt felicitas eſt. Et propt̓ hoc Au guſtinum volentem hoc miſteriuꝫ oſtē dere racōnibus legimus reprehenſuꝫ. Le gitur enim eo tempore quo libros de tri nitate ſancta conpoſuit ⁊cͣ. Nota hy ſtoriam ⁊cͣ. Igitur patet ꝙ excedit huā num ingenium. Secundo excedit om ne experimentum ⁊ exemplar Quod ſic patet ẜm apoſtolum ad Roma. primo. Et ẜm Oyoniſium de celeſti Ierarchia Que cognoſcimus de inuiſibſlibus ⁊ ce leſtibus per viſibilia percipimus modo ī rebus viſibilibus ⁊ creatis. Oppoſitum huius miſterij inuenimus vt patuit. Quāuis eniꝫ hoc miſterium ſanctiſſime trinitatis probemꝰ vel magis declaremꝰ ꝑ exempla ⁊ ſimilitudīes tn̄ oīa deficiūt Sermo De ſct̄ā Trinitate Quod ptꝫ ſi vnū exemplū i n mediū de ducat̉ Dicit̉ ꝙ in pomo ſūt tria ſcꝫ odor ſapor ⁊ color ⁊ tamen non eſt niſi vnū. Sic in ſancta trinitate ſunt pater ⁊ filiꝰ et ſpūs ſanctus. ⁊ tamen tantū vnus eſt deus. Iſtud exemplū ſi magis attendat̉ et bene magis eſt contra qͣꝫ pro. Nā illo rum trium nullum eſt pomū. Nec color eſt pomū nec odor eſt pomum. nec ſapor eſt pomū. Sed in trinitate pat̓ eſt deūs filius eſt deus. ſpūs ſanctꝰ eſt deus. Pa tet hoc idem ſil̓e in exēplis alijs que om nia deficiunt a ꝑfecta ꝓbacōne ⁊ oſtenſi one iſtius altiſſimi miſterij quod ē ꝙ de us eſt vnus ⁊ trinus. Unde de hoc legit tercij Eſdre. iiij. Ꝙ cuꝫ eſdras ſuꝑ qui buſdam dei ſecretis miraretur ⁊ vellet ꝯ prehendere angelus dixit ſibi. Si vales flammā ignis pondera. flatū menſura vē ti. ⁊ diem p̄terituꝫ reuoca. quaſi diceret. Non poſſis conprehendere hec terrena quō poteris cōprehendere celeſtia Pa tet gͦ ꝙ excedit omne experimentuꝫ. De hoc vide beatū Thomā prīa parte. q. xxx ij. arti. primo. Ibi oſtendit ſubtilliter ꝙ impoſſibile eſt ꝑ racionem naturalē ad cognicōem trinitatis diuinarum ꝑſonaꝝ ꝑuenire. Et ꝙ ille qui nititur trinitatem diuinarū ꝑſonarum ꝓbare naturali racō ne dupliciter fidei derogat. vide eum ibi ſupra. Tercō videtur exedere diuinū miſterium reuelatum in lege ex parte dei quā populo dei tradidit. Ita deus dicit Deutro. vi. Audi iſrahel deus tuꝰ vnꝰ eſt. Ponit igitur deus vnitatem ⁊ non trinitatem vt videtur. Item beatus pau lus qui penetrauit vſqꝫ ad tercium celuꝫ et audiuit archana dei prīa Coꝝ. viij. di cit ſic. Nam et ſi ſint qui dicerent dij ml̓ ti ⁊ domini multi nobis autem vnus de us Igitur vt videtur Paulus ponit in diuinis vnitatem ⁊ nō trinitateꝫ. Et qꝛ iſti duo ſcꝫ moyſes ⁊ paulus qui hic exiſ tentes viderunt diuinā eſſenciam qd̓ eſt eis conceſſuꝫ vt dicit Augꝰ ⁊ nulli alte ri. Ponūt in diuinis vnitatem vt vide tur ⁊ non trinitatem. Ideo ponere trini tatē videtur cōtra legem vetereꝫ ⁊ nouā et ꝑ conſequēs cōtra diuinuꝫ miſterium reuelatum. Ponitur eciā idem ſub p̄cep to ad credendū vt exp̄ſſe habetur extͣ de ſumma trinitate ⁊ fide catholica ca. i. Igi tur iuſte ⁊ ſine reprehenſione ẜm predic ta de triplici cauſa ⁊cͣ. nos qui audiuimꝰ beati Iohānis lectōnem. que eſt ꝙ tres ſunt qui teſtimoniū ꝑhibent ī celo. pater verbum ⁊ ſpūs ſanctus. Poſſumꝰ que ſtionem formare ⁊ dicere verba thema tis preaſſumpti. Quomō poſſunt hec fi eri ꝙ in diuinis credamus vnitatem in eſſencia. ⁊ trinitatem in ꝑſonis. Et hoc vt videtur eſt cōtra hominis racōem ⁊ ī genium veruꝫ. Si credideris videbis. ſi credideris inquā hic viator. videbis il lic conprehenſor. Si credideris in terris videbis in celis. In quibus verbis bea tus Iohānes ſoluit tres queſtiones qͣs ibi de trinitate poſſumus facere. Prīa ſi eſt ſubtilitate difficilis Scd̓a ſi eſt veritate infallibilis. Tercō ſi eſt cognoſcibilitate attingibi lis. Reſpondet ꝙ ſic ꝯcertitudīaliter ⁊? dicōnaliter. quō poſſunt hec fieri. Si cre dideris videbis. Primā queſtioneꝫ et ſecundaꝫ ſcꝫ ꝙ hoc ſacramentū trinita tis ⁊ altiſſimuꝫ miſteriuꝫ eſt ſubtilitate difficile mirabiliter. ⁊ veritate infallibile certitudinaliter oſtendit beatus Ioh̓es Apoc̄. v. vbi dicit ꝙ vidit librum intus et foris ſcriptum ſeptem ſigillis ſignatū et vidit angelum fortem clamātem ⁊ p̄ dicantem voce magna Quis eſt dignꝰ aperire libruꝫ ⁊cͣ. Nullus eſt reꝑtus nec in celo ſurſum. nec in terra in medio. nec in inferno deorſum. qui valeret aperire librum vel ſoluere aliquid de p̄dictis ſi gillis ⁊ flebat Iohānes. qꝛ nullus erat dignus aperire libruꝫ. Et ecce agnus qͥ De ſācta trinitate Sermo j erat ibi tanqͣꝫ occiſus. qͥ habebat oculos ſeptē in ꝟtute magna ſurrexit ⁊ aperuit ſepteꝫ ſignacula libri. Et tunc qͣtuor aīa lia ⁊ xxiiij. ſeniores qui aderant benedixe rūt eum ⁊ dederunt gloriā ⁊ honoreꝫ. ꝑ illuꝫ librum beatus Ioh̓es intellexit ſacͣ mentuꝫ trinitatis ⁊ miſteriuꝫ ſecretoruꝫ oīm contentoꝝ. intus ⁊ foris eſt ſcriptꝰ et rerum inuiſibiliuꝫ que ſunt ī celo intꝰ et xerū viſibiliuꝫ que ſunt extra foris. ꝓ prietatibꝰ ⁊ ꝑfectōibꝰ omnibꝰ excellenti ori mō eſt inſignitus. Nā ꝑfectōes que ſunt in omī viſibili ⁊ inuiſibili re excelle tiori modo ſunt in ſacra trinitate De hoc vide ſcm̄ Tho. prīa ꝑte. q. iiij. arti. ij. ibi oſtendit quō omēs ꝑfectōes rerū ſunt ī deo. ſeptē ſigillis liber ſignatꝰ eſt. qꝛ ſep tem ſecretis hoc ſacramentū ⁊ miſteriuꝫ trinitatis clauſū eſt. Solus āt xp̄c tanqͣꝫ agnus occiſus potuit aperire. Ꝙꝛ nullus niſi xp̄c agnus in cruce ẜm hūanitate paſ ſus dignus ē ꝑfectiſſime declarare qꝛ ha bet oculos ſeptē de ſcīa oīm ꝑfectionum Sicut enim a xp̄o aperiente ſigilla ſeptē et ſecreta didicimus ita nob̓ declaramꝰ. et aperimus. Primū ſigilluꝫ eſt ſecre tum ſcꝫ ꝙ in iſto miſterio trinitatis ſunt tres ꝑſone non natura diſtincte ſꝫ relatō ne. ⁊ vna ꝑſona non eſt alia. ⁊ tn̄ nō ſūt niſi vna natura ⁊ ſubſtācia ⁊ eſſencia. ita ꝙ ſint tres ꝑſone diuine. ſꝫ tm̄ vnus eſt deus ⁊ quilibet eſt deus. Quod ſit veru patet qꝛ ita dicit beatus Ioh̓. v̓. ca. prīa canonica. Tres ſunt qͥ teſtimoniū dant ī celo. pater. verbū ⁊ ſpūs ſanctus. Et hij tres vnū ſunt. Et hoc ꝯfirmat eccleſia ex tra de ſum. tri. ⁊ fi. catho. c. firmiter crediꝰ Hoc eſt valde mirabile ⁊ quo. Nunqͥt erit mirabile oſtenſis petro Iacobo ⁊ io hāne ſi diceremus ꝙ ſint tres ꝑſone hu mane ⁊ non ſunt tn̄ tres hoīes ſꝫ tm̄ vnꝰ homo. vt diceret. petrus eſt homo. Ioh̓ eſt homo. ⁊ ꝙ ſunt vnꝰ homo. ⁊ nō tres hoīes ⁊ ꝙ in eis non ſint tres aīe ſꝫ vna tm̄ anima. Reuera mirabile erit. Ita in ꝓpoſito de ſancta trinitate eſt pater filius et ſpūs ſanctus. ſunt tres ꝑſone diuine. et tn̄ non tres dij. ſꝫ vnus tm̄ deꝰ. Certe mirabile eſt quō poſſunt hec fieri. Sigil lum clauſuꝫ eſt. Sꝫ aperiat̉. qꝛ pn̄t hec fieri. Quod ſic ptꝫ ꝑ exemplū in natura Ꝙ a fonte exit riuus. ⁊ a riuo exit vnus ſtagnus. ⁊ ſunt tres congregacōes aque et tn̄ non ſunt tres aque ſꝫ vna aqua ī na tura. Pariformiter a patre exit filius. ⁊ ab vtroqꝫ ſpūs ſcūs. ⁊ ſūt tres ꝑſone di uine. ſꝫ tamen vnus deus. ⁊ verum eſt di cere ꝙ pater deus eſt. filius eſt deus. ſpi ritus ſanctus eſt deus. Sed tamen non tres dij ſꝫ vnus tantū deꝰ. Ecce primū ſigillum apertū ꝑ agnum ſcꝫ xp̄m. Se cundū ſigillū eſt. Ꝙ vna perſona diuina qͣꝫuis non eſt alia tamen eſt in alia. Qd̓ ſic patet. Nā xp̄us dicit philippo vt ha betur Ioh̓. xiiij. Non credis. quia ego in patre ⁊ pater in me eſt. Et hoc cōfirmat eccleſia titulo ⁊ capl̓o p̄allegatis. firmit̉ credimus. Hoc eſt valde mirabile. ⁊ qͣ mō nunquit eſſet mirabile ꝙ petrus non eſſet paulus. ⁊ paulus non eſſet Ioha nes ⁊ tamen petrus eſſet in paulo ⁊ pau lus in Iohāne. ꝓfecto mirabile eſſet. I ta in ꝓpoſito In miſterio trinitatis pater non ē filius. nec filius ſpūs ſanctꝰ. ⁊ ta men pater eſt in filio. ⁊ filius in ſpū ſanc to. ⁊ ſpūs ſanctus in patre ⁊ filio. Certe mirabile eſt. Quō gͦ poſſunt hec fieri. ſi gillum clauſum ſꝫ aperiatur. Sed ſi eſt mirabile tamen eſt poſſibile nec dubita bile eſt. Quomodo pn̄t hec fieri. Ꝙ au tem ita ſit oſtendit xp̄s. qui eſt agnus per tale exempluꝫ. Nam in natura ponamꝰ ꝙ ſint tres homines multū ſe mutuo di ligentes ſcꝫ petrus. paulus ⁊ Iohānes Cor petri non eſt pauli. nec cor pauli eſt Iohānis. ſed ſunt tria corda. Sed quia mutuo ſe diligunt cor vnius eſt in corde alterius. Et iō id quod vult vnus vult Germo De ſācta trinitate alius. Nam dicit Augꝰ ꝙ animus ſiue cor magis eſt vbi amat qͣꝫ vbi animat. et hoc cōfirmat xp̄us Math. vi. Ubi ē the ſaurus tuus ibi eſt cor tuuꝫ. Et tn̄ claꝝ eſt ꝙ theſaurus nō eſt cor. Nec cor eſt theſaurus. Et tn̄ theſaurus ē in corde ⁊ cor in theſauro. Et ꝓpterea ſcribit̉ prima Ioh̓is. iiij. Qui manꝫ in caritate in deo manet ⁊ deus in eo. Et ſic patet ꝙ pater eſt in filio. ⁊ filius in patre. ⁊ ſpūs ſanc tus in filio ⁊ patre. De hoc ſanctꝰ Tho. prīa ꝑte. q. xlij. arti. v. vbi dicit in corꝑe articuli. ꝙ in patre ⁊ filio eſt tria ꝯſidera re ſcꝫ eſſencia relacōem ⁊ origine. ⁊ ẜm quodlibet iſtoꝝ filius eſt in patre ⁊ econ uerſo. hec ille. Et idem iudiciū eſt de ſpū ſancto qd̓ de patre ⁊ filio. Tertiū ſigil lū et ſecretū eſt Ꝙ iſte tres ꝑſone vna eſt ingenerabil̓ ſcꝫ pater. alia genita. ter cia ſpirata. Prima a nullo. ſecūda a prīa et tercia a prīa ⁊ ſecūda. Et ꝙ hoc ſit ve rū ita oſtendit Athanaſius dicēs. Alia eſt ꝑſona patris. alia filij. alia ſpūs ſācti Et infra ponit̉. pater a nullo eſt factus. nec genitus. nec creatus. Filius a patre ſolo. nō eſt factus nec creatus. ſꝫ genitus Spūs ſanctus a patre ⁊ filio nec factꝰ nec creatus nec genitus. ſꝫ ꝓ cedes. No ta totū. Et hoc ꝯfirmat eecīa tytulo ⁊ ca pitulo allegatis Hoc eſt mirabile ⁊ nun qͥt eſſet mirabile ꝙ aliqͥs homo generarꝫ et generatus nō eſſet ⁊ ꝙ generaret ⁊ ſi ne muliere generaret. Certe ſic ꝙ eſſet a liqͥs homo. qꝛ homo ꝓductus eſſet ⁊ ſine muliere ꝓductus. ⁊ ꝙ eſſet ꝓductus et nō genitus Reuera mirabile eſſet. Ita in ꝓpoſito. Nā deus pater generatus nō eſt. neqꝫ ab aliquo eſt. De hoc vide ſcm̄ Tho. prīa ꝑte. q. xxxiij. arti. iiij. Deus fi lius a deo patre generatꝰ ē ⁊ ſine matre generatꝰ. loquēdo de generacōe eꝰ eter na. ⁊ ſpūs ſanctus a deo pr̄e. ⁊ deo filio ſpiratus eſt. ⁊ ꝓcedens eſt ſine muliere. et tamen generatus non eſt. Hoc valde mirabile. Igit̉ quō poſſunt hec fieri. ſigil lū clauſuꝫ eſt. Sed aperiatur. Sed ſi eſt mirabile tn̄ eſt poſſibile. nec dubitabile. qꝛ poſſunt fieri. Ꝙ auteꝫ ita ſit oſtendit xp̄us qui eſt agnus ꝑ tale exemplū ī na tura. Adā a nullo hoīe ꝓceſſit. qꝛ fuit pͥ mus homo. Eua ab adaꝫ ſolū. Abel ab adam ⁊ eua ſimul. Iſti tres habent huā nitatem. Quia quilibet erat homo. ⁊ tn̄ vnus a nullo. ſcꝫ adam. ⁊ alius ab vno. ſcꝫ eua. ⁊ alius a duobꝰ ſcꝫ abel ab adaꝫ et eua. Ita in ꝓpoſito ſicut adam habuit humanitatē ⁊ nō habuit ab aliquo alio. Ita deus pater habet diuinitate ⁊ a nul lo. Sed ſicut eua habuit huānitateꝫ ab vno homine qꝛ ab adam ſine muliere. ita filius dei habuit ⁊ habet diuinitatē a ſo lo deo patre ſine ꝯiuge. nec mirum. Qꝛ ſicut filius dei eſt generatus a matre qͣꝫ tū ad huānitateꝫ ſine viro ⁊ patre. Ita qͣꝫtum ad diuinitatē eſt genitus a patre. ſine matre. Et ſicut huānitateꝫ habuit a duobꝰ ſcꝫ abel. Quia ab adam ⁊ eua. ita ſpūs ſanctus habuit ⁊ habet diuinitateꝫ a patre ⁊ filio equaliter. Quartū ſigil lum eſt. Ꝙ qͣꝫuis deus pater generat et ab eterno generauit deum filium. tamen nec pater eſt prior filio. nec filius poſteri or patre. Sed ſunt coeterni. Ꝙ autem ita ſit oſtendit Athanaſius dicens. Et ī hac trinitate nihil pͥus aut poſterius Ni hil maius aut minus. Sed tote tres per ſone coeterne ſibi ſunt ⁊ coequales. Et hoc eciā confirmatur tytulo ⁊ capitulo preallegatis. Hoc eſt valde mirabile. Et quomodo. Nunquit mirabile eſſet Ꝙ adam non preceſſit abel. ⁊ ꝙ archite ctor non eſſet prior qͣꝫ domus per euꝫ e dificata. ꝓfecto eſſet. Ita in ꝓpoſito di co ꝙ deus pater genuit filiuꝫ. ⁊ ꝙ ipē nō ſit filio prior. neqꝫ filius poſterior patre neqꝫ ille antiquior Nec iſte iunior. Cer te mirabile eſt. Quō hec poſſunt fieri. ſi gillum clauſū eſt. Sed aperiat. Et ſi eſt De ſācta trinitate Sermo i mirabile tamen eſt poſſibile. nec dubita bile. Quō hec poſſunt fieri. Ꝙ autē ita ſit oſtendit xp̄s ꝑ tale exemplū. A ſole exit radius. A radio ſplendor. tamē ſol non eſt prior radio Nec radius ſplendo re. Naꝫ in puncto quo eſt ſol. radius eiꝰ fit. Et in eodē pūcto a ſole ⁊ radio ſplē dor ꝓcedit. Idem de candela ſi accenda tur. Ita in ꝓpoſito a deo patre vt a ſole radius exijt deus filius. Et a deo patre et filio exijt deus ſpūs ſanctus vt ſplen dor. Quia deus pater ab eterno genera uit filiuꝫ. Et deus pater ⁊ deus filius ab eterno ſpirauerunt ſpm̄ ſanctum. Et per conſeques omnes tres fuerūt ab eterno De hoc vide ſanctū Tho. prīa ꝑte. q. xlij. articulo ſcd̓o. Ibi dicit in principio cor poris articuli ꝙ neceſſe eſt dicere filium eſſe coeternum patri. Quod ſubtiliter ibidem ꝓbat Idem iudicium eſt de ſpi ritu ſancto qui ſuo principio ſcꝫ patri ⁊ filio neceſſario eſt coeternus Quintū ſigilluꝫ ⁊ ſecretū eſt ꝙ omnia que habu it pater dedit filio ⁊ tamen totum ſibi re tinuit. Et omnia que habuit pater ⁊ fili us ſpūi ſancto dederūt. Et totum ſibi re tinuerūt. Ꝙ autē hoc ſit verum declarat magiſter ſentenciaꝝ libro prīo. ⁊ Atha naſius vt prius. Et eſt valde mirabile. Et quō. Nunquit eſſet mirabile ꝙ ego haberē dece florenos ⁊ omnes illos tra derem alteri ⁊ eoſdem retinerem. ita ꝙ eſſent vere dati. ⁊ vere retenti. Ita eſt in ꝓpoſito quia deus pater omnes ſuas ꝑ fectiones filio dedit. ⁊ omnes ſil̓ retinuit et ambo eaſdem ſpiritui ſancto dedexūt. et eaſdem ſibijpſis retinuerūt. Certe mi rabile eſt. Et quomō hec poſſunt fieri. ſi gillū clauſū. Sed aperiat. Sed ſi eſt mi rabile tamen eſt poſſibile. nec dubitabi le. Quia hec poſſunt fieri. ꝙ autem ita ſit oſtendit xp̄us per tale exemplū in natu ra. Magiſter totam ſcienciā dat baccala rio Et totam ſibi retinet. quia dando eā non priuatur ea. ⁊ ambo dant totam di ſcipulo. Et ambo retinent ſibijpſis totā Ita in ꝓpoſito deus pater totuꝫ velle ſci re ⁊ poſſe dedit filio ⁊ totum ſibi retinuit et eis non eſt priuatus. ⁊ pater ⁊ filius cōmunicauerūt ſpūi ſancto ⁊ ſibi retinu erunt. Sextum ſigillum eſt ꝙ totum poſſe. totum velle. ⁊ ſic de alijs perfectō nibus quas habet pater. habet filius. ha bet eciam ſpūs ſanctus. ⁊ tamen deus pa ter poteſt generare filium. ⁊ deus filius hoc non poteſt. nec ſpūs ſanctus. Et eci am pater ⁊ filius poſſunt ſpirare ſpiritū ſanctum alium ab ipſis in perſona. ⁊ ta men hoc non poteſt ſpūs ſanctꝰ. Quod autem ita ſit oſtendit magiſter ſentencia ruꝫ ⁊ confirmatur vt prius Hoc eſt mi rabile. Quomō igitur hec fieri poſſunt. ſigillum clauſuꝫ eſt. Sed aperiatur. Sꝫ ſi eſt mirabile tamen eſt poſſibile nec du bitabile. Quia poſſunt hec fieri. ꝙ auteꝫ ſic patet. Nam ponatur exempluꝫ ꝙ rex caſtelle habeat vnam nobilem ciuitateꝫ et habeat plenum poſſe ſuꝑ eam. vendē di. donandi. ⁊ alienandi. ⁊ dat illam cuꝫ toto poſſe ſuo ⁊ dominio regi arrogonie et tranſferat dominiū hoc caſu poſito. to tum dominiū ⁊ poſſe quod habebat rex caſtelle in dicta ciuitate habet rex arrogo nie. Et tamē rex caſtelle habebat poſſe ꝙ poterat eam dare non ſolum regi an glie. francie. ⁊cͣ. ymmo eciam regi arro gonie. Et tamen iſte rex arrogonie dato ꝙ poſſit dare regibꝰ francie ⁊ anglię. nō tamen arrogonie. quia ſuum eſt. Ideo ſibijpiſi dare nō poſſit. ita in ꝓpoſito. deꝰ pater totum poſſe ſuum ⁊ velle dedit fi lio. ⁊ pater ⁊ filius ſpūi ſancto. Et ꝗuic quid pater poteſt ⁊ vult. Filius poteſt et vult. Et quecumqꝫ ambo volunt ⁊ poſſunt. poteſt ⁊ vult ſpūs ſanctus. Et tamen deus pater poteſt generare deum Sermo i De ſācta trinitate filium. Et tamen deus filius non poteſt generare deum filium. ⁊ deus pater ⁊ deus filius poſſunt ⁊ volunt producere ſpm̄ ſanctuꝫ Et tamen ſpūs ſanctus nec vult nec poteſt ꝓducere ſpm̄ ſanctum. Ecce ſextum ſigillum apertum per xp̄m. De hoc vide ſanctū Thomā prima ꝑte queſtione. xlij. articu. vi. Ibi concludit ⁊ ꝓbat ꝙ filius ſit equalis patri ī poteſta te ⁊ ſpūs ſanctus vterqꝫ quo tamen nō obſtante non ſequitur vt idem dicit pa ter poteſt generare gͦ filius. Cuius racō nem aſſignat ibi ſupra in ſolucōne ad ter cium argumentum. Septimum ſigil lum eſt ꝙ pater eſt omnipotes. et nō ha bet poſſe vt generetur. Filius eſt omni potens. et tamen non habet potenciam vt generet. Et ſpūs ſanctus eſt omīpo tens ⁊ tamen nō habet potenciam vt ge neret vel ꝓducat ſpm̄ ſanctum. Et vter qꝫ iſtorum eſt omnipotens ⁊ neuter ha bet potenciam vt diem preteritum reuo cet. Neqꝫ vt corruptā virginem faciat non fuiſſe corruptam. Ut dicit ſanctus Thoās. pri. par. q. xxv. articū. iiij. in cor pore articuli ⁊ in ſolucōnibus argumen torū. Quod autem iſtud ſit verum oſtē dit Athanaſius de generacōne ⁊ ſpira cōne predictis. Et magiſter ſentencia rum vbi ſupra. Et confirmat eccleſia ty tulo ⁊ capitulo p̄allegatis. Hoc eſt val de mirabile. Et quomō poſſunt hec fieri. Nunquit eſſet mirabile vt diceretur ari ſtotiles habuit omnem ſcienciam. Et ta men ꝙ neſciuerit geometriaꝫ. vel ariſme tricaꝫ. Certe mirabile eſſet. Quomodo gͦ poſſunt hec fieri. ſigillū clauſuꝫ eſt. Sꝫ aperiatur. Sed ſi eſt mirabile tamen eſt factibile. nec dubitabile. qꝛ poſſunt hec fi eri. Ꝙ autem ita ſit patet ꝑ exemplum. Ponatur ꝙ ſit aliquis magiſter in theo logia maximus et perfectus. Iſte nunqͥt poſſit docere lapidem theologiam. Certe non. Sed hoc non eſt ex defectu ſuo. ſed lapidis. Nunquit poſſet docere puerum in cunabulo exiſtentem. Certe non. qd̓ non eſt ex defectu ſui ſed pueri. Ita in ꝓ poſito deus pater etcͣ. nec filius ⁊ cetera poſſunt facere ꝙ reuocent diem preteri tum. ⁊cͣ. Sed hoc non eſt ex impotencia dei ſed rei. quia talis res non eſt factibil̓. et tamen deus dicitur omnipotuns quaſi omnia potens. quia omnia poſſibilia po teſt ⁊cͣ. Ecce ſeptimum ſigillum apertū. Et per conſequens omnia ſeptem. ⁊ ſic patet prima ⁊ ſecunda ſolucō queſtionū ſupradictarum. Tercia ſolucō ſcꝫ tercie queſtionis eſt hec ꝙ hoc ſacrum miſteri um trinitatis eſt cognoſcibile ⁊ attingibi le condicōnaliter ſi credideris videbis. Quod oſtendit beatus Auguſtinus di cens. Ꝙ fidei que eſt in via ſuccedit cla ra viſio in patria ⁊ ſpei conprehenſio ſiue tencō ⁊ caritatis fruicō. Si gͦ volumus videre in patria. credamus in via. quia fi credideris videbis. Sed cuꝫ fides ſit de inuiſibilibus. Quia ẜm Augꝰ. Fides eſt credere quod tu non vides. quomō cre dimus quod non videmus. Quomodo poſſunt hec fieri. Ad hoc reſpondet̉ Au guſtinus in libro de fide rerum inuiſibili um. ⁊ oſtendit ꝑ duo exempla. Quod credimus ⁊ non videmus. Primuꝫ eſt tale. Tu dicis illum ſutorem eſſe pa trem tuum. Et ſi dicatur tibi. Nunquit vidiſti eum te generantem. Reſponde bis non. Si igitur credis de patre viſibi li quem vides. credes de patre inuiſibili quem non vides. Secunduꝫ exēpluꝫ beati Auguſtini. Tu es egrotus. medicꝰ conſulit tibi ꝙ tu recipias talem medici nam. et curaberis. Nunquit vidiſti te cu rari. Reſpondebis non. Quid gͦ dicis ꝙ valebit medicina. Certe dices. qꝛ me dicus dicit. ⁊ quare credis medico. Re ſpondebis. Quia legit in libris auicene. De ſācta trinitate Sermo i1 vel talis medici. ⁊ ſi dicatur Scitis ip̄m reſpondebis non. ſꝫ audio. ⁊ ita credo. I gitur credis quod nō vides. crede igitur vt videas. Nam ſi credideris videbis. quod nunc vides fide in via tunc clara facie videbis in gloria. Ad quā nos per ducat qui in trinitate perfecta viuit ⁊ re gnat in ſecula ſeculoꝝ Amen. ¶ De ſancta trinitate Sermo ſcd̓s. Emo poteſt facere hec ſigna que tu facis. Habetur verbū iſtud origi naliter Ioh̓is capl̓o. iij. ⁊ recitatū eſt in euāgelio hodierno ẜm iſtam dominicam et feſtum preſens. Nam ſicut eccleſia ce lebrat ſolennitatem ſanctorū ⁊ ſi in par ticularibus ſolennitatibus ſit aliquid ne glectum ſanctos omēs eciam venerātur in vna ſolennitate ſimul in ſupplementū negligencie ſcꝫ in feſto omniū ſanctoruꝫ Sic de qualibet ꝑſona diuina facit hodie ſpecialē ſolennitatem ꝙ bene cōgruit ad ſignificandū diſtinctōneꝫ ꝑſonaruꝫ ⁊ v nitatem eſſencie. Ego habeo modo pre dicare de plus alta materia ⁊ ſubtiliori qͣꝫ ſit in tota theologia. vel ī aliqua facul tate ſcꝫ de eterna trinitate ſcꝫ de patre et filio ⁊ ſpū ſancto. Ideo vt ſermo ſit ad dei gloriam ⁊ reuerenciā ⁊ noſtrarū ani marum reformacōeꝫ. ⁊ peccatorum cor rectionem. Salutetur priꝰ ſacratiſſima virgo Maria ⁊cͣ. Secretum ⁊ miſteri um ſancte ⁊ eterne trinitatis quomodo eſt vnus deus creator omniū rerum ⁊ il le deus vnus eſt tres ꝑſone. pater. filius et ſpūs ſanctus eſt ita altum ⁊ tranſcen dens ꝙ a principio mundi vſqꝫ ad finem nunqͣꝫ fuiſſet ſcitum ꝑ intellectuꝫ huma nū niſi deus reuelaſſet nobis. quia intel lectus humanus nō poteſt conprehende re naturaliter tam altum miſteriū. Iam videtis quāta eſt altitudo celi ſupra cor da noſtra. maior incōparabiliter eſt alti tudo trinitatis ſuꝑ animas noſtras. Et ſicut nullo poſſe creato homo tenens pe des in terra poſſet digito ſuo tangere ce lum. bene tamen poſſet ſupranaturaliter Et hoc dupliciter. puta ſi celum inclina retur deorſum. vel homo a deo in altū ele uaretur ⁊ tangeret celum. alias impoſſi bile eſt celum digito tangere. Ita de ſā cta trinitate circa animas. digitus anime quo tāgit ſubtilis eſt intellectus. Sicut enim corpus hominis digito non poteſt tangere celum naturaliter. ſic nec digitus anime poteſt tangere intelligere ſeu con prehendere miſteriuꝫ trinitatis naturali ter. ſꝫ bene ſupranaturaliter dupliciter. ꝙ celum id eſt ſecretū inclinatur deorſuꝫ vt fuit factum in benedicta incaruacōne filij dei ⁊ tunc eleuauit homines quādo illa altitudo infinita humiliauit ſe de celo deſcendens ad terram. naturā humanaꝫ aſſumendo. ⁊ ipēmet ore ꝓprio reuelauit predicauit ⁊ declarauit quomō vnus de us eſt trinus in ꝑſonis. Ideo tangimus digito intellectus. Itē quia eleuauit ho mines in altum vt apoſtolos. martires. doctores. confeſſores ꝑ altam contem plationem. ⁊ vite ꝑfectionem. qui digi to intellectus tetigerunt miſteriū trinita tis. Ecce quomō vel ꝑ celi humiliacōem vel hominis eleuacōnem tangimus ſuꝑ natural̓r miſteriū illd̓. Aucͣtas dauid in pͣs. Benedictus dominus deus meus qͥ docet manus meas ad prelium. dicebat domine Inclina celos tuos ⁊ deſcende. Ecce primꝰ modus. Tange mōtes et fumigabunt. Ecce ſecūdus modus. Ce los vocat ſecreta miſteria trinitatis di cens. Dn̄e inclina celos tuos.i. ſecreta v num celū eſt ꝙ vnus deus eſt tres ꝑſo ne. aliud ꝙ ſolus pater generat filiuꝫ. ali ud ꝙ a ſolo patre ꝓcedit filius ꝑ eternā generacōem. aliud ꝙ ſpūs ſanctus ꝓce Sermo De ſācta trinitate dit ab vtroqꝫ equaliter. Iteꝫ aliud ſecre tuꝫ eſt ꝙ in diuinis ſunt quatuor reales relacōes ⁊ quīqꝫ notiones. De iſtis di cit Inclina celos. ecce primus modus. Secūdus tange mōtes ⁊ fumigabunt. Montes altiſſimos vocat apl̓os marti res doctores cōfeſſores qui habuerūt ī tellectum eleuatū. ꝑ altam contemplacō nem et ſpūalem vitā. valles terreſtres ſunt gentes mūdane. dicit gͦ tange mon tes ⁊ fumigabunt. Non de fumo de fur no calcis ſꝫ de fumo docrrinaruꝫ ⁊ predi cacōnuꝫ ⁊ ad inſtar fumi incenſi boni o doris. Iſtis duobꝰ modis ſcimus ſecre ta trinitatis. aliter enim nullus intellectꝰ humanus potuiſſet ſciuiſſe nec cognouiſ ſe miſteriū hoc. quia dicit apl̓us. Deꝰ lu cem inhabitat inacceſſibilem ꝙ nullꝰ ho minum vidit nec oculo corporis nec in tellectus Sed nec videre poteſt cui ho nor ⁊ imperiū ſempiternum amē. Diui tibus huius ſeculi p̄cipe non ſublime ſa pere. neqꝫ ſperare in incerto diuiciarum. ſꝫ in deo viuo qui preſtat nobis omīa abū de ad fruendum. bene agere diuites fieri in bonis operibꝰ. facile tribuere. cōmuni care thezauriſare ſibi fundamentū bonū in futurū vt apprehendant bonam vitā. prīa ad Thymo. vi. Queſtio vnde ꝓcedit iſte defectus ꝙ nō poſſumus deū videre. Dico ꝙ non eſt defectus obiecti ſed potencie. quia deus de ſe viſibilis eſt ſed defectus eſt ex parte intellectus no ſtri. qui non eſt ei ꝓporcōnatus. nam ocu lus noctue ſcꝫ eyner vlen. oder exn̄s cut zelins non poteſt videre ſoleꝫ qui tamē de ſe eſt bene viſibilis. ſꝫ oculo noctue eſt inproporcōnabilis. Ita miſterium trini tatis de ſe clariſſimū eſt ⁊ viſibile. ſed de fectus eſt ex parte intellectus noſtri. Iō dixit philo zophus Sicut ſe habet ocu lus noctue ad lumen ſolis. Ita intellec tus noſter ad manifeſtiſſima in natura. Ideo dicam vobis miraculuꝫ de ſancto Auguſtino maximo doctore ⁊ ſubtiliſſi mo qui voluit facere vnum librū in quo declararet ſecreta trinitatis racōibꝰ natu ralibus argumentis auctoritatibꝰ. Cuꝫ autē ſemel ambularet iuxta littus maris meditando vt ſcriberet racōeꝫ quādo oc curreret inuenit puerū gracōſuꝫ qui cum vna patella argentea trahebat aquaꝫ de mari ⁊ mittebat in ꝑua fouea quam fece rat cū manu. Cū autē beatꝰ Augꝰ diu contēplatus fuiſſet puerū dixit ſibi quid facis fili. Rn̄dit ꝙ totaꝫ aquā abiſſi ma ris volebat mittere ī illa ꝑua fouea. In nues auguſtino ꝙ fouea ꝑua erat liber. patella argentea intellectꝰ auguſtini cla rus ⁊ ſubtilis. maris abiſſi ſecretū trinita tis infinitū ⁊ puer diſparuit. O dixit au guſtinus. Inuanū laboro ⁊ dimiſſis rō nibus naturalibꝰ ⁊ ph̓icis quibus nō po teſt miſteriū trinitatis intelligere. Rece pit aliū modū ſcꝫ recurrendo ad reuela cōes xp̄i qͥ ſcꝫ inclinauit celos ⁊ eleuauit hoīes ⁊ ad aucͣtes biblie. ⁊ ſic ordinauit ſuū librum dicens cū apl̓o. O altitudo diuiciarū ſapiencie ⁊ ſcīe dei qͣꝫ inconpre henſibilia ſunt iudicia eius ⁊ inueſtigabi Nota alti les vie eius. Ad roma. xi. tudo diuiciarū dicitur ſcīa quā habet ho mo de trinitate. diuicie huius mūdi non ſunt ꝓprie diuicie quia pereūt. ſꝫ ſciēcia de ſecretis trinitatis eſt altitudo diuiciaruꝫ que facit animas diuites in hoc mundo ꝑ fidem ⁊ in celo ꝑ gloriā dans eis qͥt quid volunt. quicquid deſiderant. Sapi encie.i. ſapide ſciencie. qꝛ magnum ſapo rem inuenit anima deuota in ꝯtemplaci on trinitatꝭ ⁊ ſcīe. ⁊ hoc qͣꝫtū ad beatos qui iā vident clare ⁊ poſſunt dicere. Si cut audiuimus ſic vidimus ⁊cͣ. qͣꝫ incon p̄henſibilia ſūt ⁊cͣ. Iudiciū ꝓprie eſt ꝯſi lij concluſio. Quo p̄ſidens eligit auditꝭ cōſiliatoribꝰ ⁊ dicit hoc dꝫ fieri. iſtud eſt de ſancta Trinita te Sermo cōſilium Iudicia ergo trinitatis ſūt ꝯclu ſiones vere. ſcꝫ ꝙ vnus deus eſt tres per ſone ꝙ pater generat filium vt ſol gene rat radium nec eſt neceſſaria vxor in tali generatione ⁊ ſicut a ſole ⁊ radio proce dit calor Ita a patre ⁊ filio ꝓcedit ſpi rituſſcūs talia iudicia incomprehēſibilia ſūt de ſe intellectui creato Et īueſtigabi les vie eius vel illius. Uie ſūt argumen ta rōnes ⁊ ꝓbatiōes qꝛ ſicut ꝑ viam ho mo vadit ad terminū ita ꝑ argumēta ⁊ rōnes homo venit ad ꝯcluſionē. Uult gͦ dicere ꝙ nō ſolum iudicia ſūt incōprehe ſibilia ſed etiā nō poſſunt inueniri nec in ueſtigari argumenta rōnes ſeu probatō nes ph̓ice ſeu naturales. ad demōſtran dum miſterium trinitatis. Uerūptamē deus dedit ad cōſolacionem fidelium no bis ſigna repreſentantia ip̄ius trinitatis ſacratiſſime. ⁊ de hijs loquit̉ thema. Ne mo poteſt hec ſigna facere q̄ tu facis ⁊cͣ. Et ſunt tria ſigna Primū ſignum dedit in anima rōnali. ⁊ hoc per creationē. Se cūdum in corpore materiali ⁊ hoc per re demptionem. Tercium in vita ſpūali ꝑ ſaluacōem. Et qꝛ nullus poteſt face te iſta ſigna niſi ſolꝰ deus Ideo dicit the ma Nemo poteſt hec ſigna facere ⁊cͣ Dico primo ꝙ deus dedit ſignum ſā cte trinitatis in anima rōnali per creatio nem. Et ecce qualiter in vno corꝑe non eſt niſi vna anima rationalis que guber nat totum corpus ⁊ mēbra ſcꝫ caput pe des manus ⁊ omnia. Sic in toto mūdo non eſt niſi vnus deus qui gubernat ⁊ re git totum mundum ⁊ caput ꝙ eſt celuꝫ et brachia ſcꝫ ſolem ⁊ lunam ⁊ ſtellas. quibus fiunt opera ⁊ ventrem ſcꝫ elemē ta. Iam videtis quanta eſt altitudo celi quod eſt caput ad pedes ſcilicet terram. Et ſicut anima racionalis habet tria in ſe ſcilicet memoriam ſcꝫ qua recordamur de preteritis. Et intelligenciam qua in telligimus preſencia. Et voluntatem qͣ deſideramus futura vt ſanitatem. Nun quid tu infirmus deſideras ſanitatem et tu pauper diuicias ⁊ tamen memoria ⁊ intelligencia ⁊ voluntas nō eſt niſi vna anima. Ita in mundo nō eſt niſi vnꝰ de us et ille deus nō eſt niſi tres perſone pa ter ⁊ filius ⁊ ſpūſſanctꝰ. Ecce qualiter deus dedit ſignū trinitatis in aīa rōnali ꝑ creationē ſicut rex qui de diuerſis me tallis facit monetam. ſed ſolū in monēta auri ponit ymagine ſuam. In alijs autē monetis ſolum ponit ſibi ſignum Ita de us a principio mundi fecit multas crea turas quaſi monetas diuerſorū metallo rū Sed ſolum monēte auree ſcꝫ in hoīe īpreſſit ymaginē ſuā loquēdo de creatu ris corꝑalibus. Moneta argenti clara eſt ſol luna ⁊ ſtelle ſed illa ſolum habēt ſignum trinitatis ⁊ nō ymaginem. Mo neta de luto ſunt elemēta ſed nō habent veſtigiū. ſolus homo eſt ad ymaginē dei loquēdo de creaturis corꝑalibꝰ. qꝛ ſicut aurum inter omnia metalla eſt nobiliſſi ma Ita homo īter omnes creaturas cor porales eſt excellētior ⁊ ſicut ille qͥ facit monetam imprimit ymaginem regis in floreno. Sic deus quando creat ani mam in ea ymaginem ſuam imprimit hͦ oſtendit deus a principio quā do creauit omnia dicens. Fiat lux ⁊ nihil amplius dixit. Fiant luminaria. Sed quando vo luit formare hominem non dixit fiat ho mo. Sed quaſi teneret conſiſtorium pa ter ⁊ filius ⁊ ſpirttuſſanctus dixit deus Faciamus hominem ad ymaginem ⁊ ſi militudinem noſtram vt preſit piſcibus maris ⁊ volatilbus celi ⁊ beſtijs vniuer ſeqꝫ terre omniqꝫ reptili Geneſis pͥmo. Patet quomodo iſtud ſignum datur a deo in anima per creationem de iſto ſig no dicebat dauid. Signatum eſt ſuper nos lumen vultus tui domine dediſti le ticiā in corde meo psͣ. quarto. Nota lu men vultus tui dūe.i. ymago trinitatis Sermo te de ſancta Trinita Super nos id eſt in anima que eſt ſupra corpus. Moraliter hic inſtruimur. Si quilibet nr̄m habet ymaginem dei in ani ma. qͣꝫ digne ⁊ reuerenter eſt ſeruanda y mago xp̄i proditor ⁊ infidelis iudicaret qui ymaginem xp̄i vel virginis marie ſcī deret enſe vel cōbureret igne vel proice ret in latrina. Omnes vos diceretꝭ. O traditor ribalde ⁊cͣ. Magis proprie ē ymago dei anima racionalis qͣꝫ alia yma go Et aliqui ſcindunt eam ⁊ iracundi ⁊ vindicatiui occidendo hominem. Si di catur. O ip̄e interficit patrem meū. Re ſponſio. ſi ip̄e eſt proditor. Ideo tu vis eſſe proditor. Ideo vindicta eſt deo di mittenda. quia ipſe faciet hic vel in alio mundo Ideo dixit deus. Quicūqꝫ effu derit humanuū ſanguinē effundetur ſan guis illius. Et ſignatur ratio ad ymagi nem quippe dei factus eſt homo Gen̄. ix Nota fundetur ſanguis illius hoc intelli gitur vel a iudice per iuſticiam. vel ab ip̄o met ꝑ penitenciam. qui em̄ occidit vel cō ſenſit in mortem proximi homicida eſt ſi preter vel ꝯtra ordinem iuris ⁊cͣ. ꝓpria penitencia effundetur de ſanguine ſuo cū diſciplinis alij aūt nō ſcindunt ymagine dei ſed proiciunt eam in ignē vt auari qꝛ auaricia nō eſt niſi ignis qui incenditur in corde auari ad cōgregandum. vel ꝑ vſu ras vel rapinas ⁊cͣ ꝓpter hoc dixit xp̄ūs. videte ⁊ cauete ab omni auaricia Quia nō in abundancia cuiuſqͣꝫ vita eius eſt ex hijs que poſſidet luc̄. xij. Nota ab omni vniuerſaliter. Alij proiciunt ymagineꝫ in latrinam vt luxurioſi quid eſt luxuria. niſi ſtercus putridū. Qualitercunqꝫ fiat luxuria eſt damnatō. ſed actus matri mo nialis poteſt fieri abſqꝫ omni peccato ym mo etiam cū marito ⁊ etiā cum peccato mortali ⁊ qn̄qꝫ etiā cum peccato veniali Dicatur ꝯtra illos qui dicunt fornicati onem ſimplicem nō eſſe peccatum ⁊ con tra notorias meretrices. Ideo dicit ſcri ptura. Fili in manſuetudine ſerua aīam tuam ⁊ da illi honorem ẜm meritum ſu um quia ymago dei digna eſt honore pec cātem in animam ſuam quis iuſtificabit et quis honorificabit exhonorantem ani mam ſuam. Cccleſiaſtici decimo. Di co ſecundo ⁊cͣ. In corpore materiali ⁊ hͦ per redemptionem. Signum ꝙ xp̄ūs re cepit in die redemptionis que fuit in die veneris ſancta. eſt crux. Sicut rex arogo nie recepit pro ſigno diuiſiones Rex frā cie florem lilij. Rex caſtelle leonem ⁊ ca ſtrum. Ita xp̄ūs rex celi ⁊ terre. recepit ſignum crucis exquo fuit ibi ſuſpenſus ꝓ noſtra redemptionē. Ne aliquis ſibi cre dens ⁊ obediens ſuſpendatur in furca in ferni. de hoc prophecia hec dicit dominus deus. Ecce leuabo ad gentes manū me am ⁊ exaltabo ad populos ſignum meū ſcilicet ſancte crucis yſaie qͣdrageſimono no. In hoc ergo ſigno carnali viſibl̓i ⁊ au dibili dedit deus ſignum trinitatis. quia quādo ſignat ſe. dicit. In nomine patris et filij ⁊ ſpirituſſancti amen. In nomine Ecce vnitas eſſencie. non dicit in nomi nibus. Dicunt doctores ꝙ ſi quando ſa cerdos baptiſat diceret. Ego te baptiſo in nominibus ⁊cͣ. non baptiſaret vide de hoc ſanctum Tho. tercia parte queſtione ſexageſimaſexta articulo ſexto in ſolucōe ad ſextum Et in quarto diſtinc. tercia ar ticulo ſcd̓o queſtiōe pͥma nonum. Ideo dixit xp̄ūs apoſtolis ⁊ diſcipulis eūtes docete omnes gentes baptiſantes eos In nomine patris ⁊ filij ⁊ ſpirituſſancti Non dicit in nominibus. Math̓. vltīo. Cum dicitur patris ⁊ filij ⁊ ſpūſſancti. Clare dicit trinitatem ꝑſonarū. Itē qͣꝫ tum ad viſum ⁊ audium in mō ſignandi Oſtendit hic modū ſignādi qn̄ dicit̉. in nomine Patris teneatur manus alte. Ratio Quia pater numqͣꝫ fuit ab alio De ſct̄ā Trinitate Sermo .III miſſus. Sed ipſo exiſtente in cathedra eternitatis ſue. miſit filium ſuum vnige nitum in vtero virginali ſicut ſol mittit radium ſuum ⁊ tamen nō recedit ab eo Ideo quando dicitur ⁊ filij debet teneri manus circa vterū. qn̄ dicit̉ ⁊ ſpūſſancti debet ducere manū ꝑ trāſuerſum de mu ſculo ad muſculum qꝛ ſpūſſcūs fuit ſpar ſus ſuꝑ apl̓os ⁊ diſcipulos xp̄i in die pē thecoſtes qn̄ aūt dicit̉ amen. Iūgātur manus ſignātes vnitatem eſſencie. Ali qui multuꝫ errant in medio ſignandi qn̄ dicūt. In noīe patris longe fatiūt dicen tes ꝙ pater eſt maior. hoc eſt hereſis. qꝛ in hac trinitate nihil prius aut poſterius nihil maius aut minus ſꝫ tote tres perſo ne coeterne ſūt ⁊ coeqͣles vt dicit Atana ſius Alij ponūt filiū ad dextera qꝛ dicit articulus Sedet ad dexteram dei patris Sꝫ hoc nihil eſt. qꝛ ⁊ filius ⁊ ſpūſſcūs ſunt ad dextris dei. qꝛ eſſe ad dextris dei. nihil aliud eſt qͣꝫ eſſe equalem deo patri. Alij ponūt ſpīſcmī a dextris dicendo ꝙ ad ſiniſtram eſt dyabolus qͥ tunc ꝑcutit Et hoc nuſqͣꝫ inuenitur ī libro alicuiꝰ au ctoritatis. Ideo bonꝰ modus ſignandi eſt ille de qͦ vobis ⁊cͣ. de hoc ſigno dicit eccleſia. Signū ſalutis ſalus in ꝑiculis. vita le ſignū vitam ferens omnium ⁊cͣ. Moralit̓ hic ptꝫ ꝙ errant illi qui nō ſigͣnt ſe ſigno xp̄i. ſed dyaboli vt ſūt mul ti layci ⁊ clerici. Qualis iniuria fieret re giſi quis de palacio amoueret ſigna ſua. et poneret ſigna inimici ſui. talem īiuriā faciūt xp̄o qui nō bene ſigͥnt ſe Signum em̄ xp̄i eſt crux. Signū dyaboli eſt circū lus vl̓ rota aucͣtas. In cicuitu impij am bulant dixit dauid. palaⁱatiū xp̄i eſt cor pus xp̄iani in qͣ fuit poſitum ſignū crucis xp̄i regi in baptiſmo. Sed qn̄ vos ſigna tis faciendo circulū tūc amouetis ſignū xp̄i a palacio ſuo ⁊ ponitis ſignuꝫ dyabo li. Dicatis qn̄ ſurgitis de lecto qualiter ſignatis vos. pater ſic. ⁊ faciūt circulum Idem quādo volunt prā dere ymmo do lentes referimus Sacerdotes in benedi ctionibus ſalis aque ⁊ panis faciunt ſig num dyaboli ⁊cͣ. Immo ꝙ peius eſt ī ſa crificio ⁊ etiā quādo poſt miſſam dāt be nedictionem populo que eſt magne vir tutis ex xp̄i preſencia aliqui cū ſigno dya boli dant benedictione dicendo. In vni tate ſancti ſpiritus benedicat vos pater et filius ⁊ ſpirtuſſanctꝰ amē. facie doccir culum. Cogita quātum diſpliceret regi amotio ſigni ſui. plus diſplicet xp̄o ꝓpter hoc dicebat dauid in pͣs. Ut quid deus repuliſti in finem iratus eſt furor tuus ſu per oues paſcue Nota vt qͥd r̄puliſti ⁊cͣ Reſpondit ſancta trinitas. ſigna noſtra non vidimus iam nō eſt propheta id eſt ſacerdos prophetiſando vere faciēdo ſig num xp̄i. Ideo corrigatur hoc viciū ma lum. Dixi tercio ꝙ deus dedit ſignuꝫ trinitatis in vita ſpūali. ꝙ fuit datum ꝑ ſaluacionem. Uita enim ſpūalis ſancta et bona nō eſt niſi vna a principio vſqꝫ in finem. tamē habet tres partes vt ſcili cet homo ſit bene ordinatus. Primo et ga deum. Secūdo erga proximuꝫ. Ter cio erga ſeipſum Et ſicut eſt vnus deus in trinitate perſonarum. Ita eſt vna vita ſpiritualis cum tribus ordinacionibus. Ecce ſignum trinitatis. De iſto ſigno dicit bernhardus. data ſunt ſigna ⁊ iudi cia quedā ⁊ iudicia manifeſta ſalutis vt indubitabile ſit cum eſſe de numero ele ctorum in quo illa ſigna permanſerunt. Scitis quā do eritis bene ordinati erga deum quando portabitis honorem ⁊ re uerentiam deo. tunc em̄ vaſalli ſunt be ne ordinati erga ſuum dominū quando cum reuerencia loquūtur de eo. ſic nos er ga deum nō iurando nō renegando ipſū vel blaſphemando. Ideo non meremini ſi habetis malum tempus ⁊cͣ. Sed ego Sermo de ſancta Trinita te minor qꝛ nō intratis ī abiſſum ꝓpt̓ blaſ phemias qͣs facitis de hͦ ꝯͣquerit deus pr̄ dicēs. Filius honorat prem. ⁊ ſeruꝰ do minū ſuū timebit. Si gͦ pr̄ ego ſum vbi eſt honor meus dicit dn̄s Malachie. jͣ. Fiat gͦ ordinatio ꝯtra iurātes oēs debe retis clamare ꝯͣ iurātes ſicut ꝯtͣ lupū ⁊c̄ Secūdo bona ordinatō erga ꝓximū eſt nō ſcꝫ nocere ꝓximo nec ī bonis ip̄m damnificando. nec in fama nec in ꝑſona ſed hr̄e erga eū amorem beniuolētie Iō eſſet neceſſariū vitare ludū taxilloꝝ qui ꝓximum valde damnificat taꝫ in bonis qͣꝫ in corpore qͣꝫ etiā in aīa Ideo iſtos iu dicabit filius qꝛ ſibi fit iniuria qͥ venit ad ſaluādas animas. pater om̄e iudiciū de dit filio vt om̄es honorificent filiū Io. quīto Tertio bona ordinato erga ſe ip̄m ī hͦ ꝯſiſtit vt poſtqͣꝫ laboraſtis feria ſcd̓a ⁊ tercia ⁊cͣ. qͥeſcatis ī die dn̄ica n hil tꝑale faciendo nō debetis ambulare per campu niſi ꝓpter magnā neceſſitatē. nō negociaciōes debetis facere nec ꝯtra ctus aliquos ⁊cͣ Nota aliꝙ miraculū ⁊cͣ Fiat gͦ ordinatio vt feſta ſeruētur ⁊ ha būdabitis Iſta ordinatio corrn̄ det ſpūi ſancto qui reqͥrit requiem in aīa in qͣ ha bitat Ideo dicit ſcriptura Amodo iā di cit ſpūs vt requieſcant a laboribus ſuis Apoc̄. xiiij. Deo gracias. ¶ De eorem ſermo xexcius Ratres perfct̄i eſtote. verbū iſtud habet̉. ij. ad cho riuth̓. ca. xiij. ⁊ vltimo. recitatiue in epl̓a pn̄tiū octauaꝝ h̓ thema dat modo motiuū declarādi in quo ꝯſiſtit perfectio vite ſpūalis. Materia erit vtilis ⁊ pro ficua Sed vt deo ſit acceptabilis ⁊ gro ſa ſalutet̉ virgo maria. Si ſtriete volu mus cogitare in oꝑibus huiꝰ mundi que deus fecit per creatōne inuenimus ꝙ tri plici gradū ꝯſiſtunt ⁊ homo eſt in ꝑfecti ori gradu ẜm ꝙ ego vobis de clarabo. Primus gradus eſt de creaturis que ſūt ſub̓e ſpūales ſicut angeli qꝛ omnes ſunt ſpūs. dauid. Qui facit angelos ſu os ſpūs Nō habet carnes neqꝫ oſſa. ſpi ritus carnē et oſſa nō habet luc. vltimo. De hoc vide ſcm̄ tho. jͣ. ꝑte. q. l. ar. pͥmo. Secūdus gradus eſt de creatuit̉ qͣs deus fecit a principio ſcꝫ de creaturis pu re corporalibus. que nō habēt ſpm̄ ſicut ſunt celi ſol luna ⁊ ſtelle. que nō habent animā rōem nec intellectū. Sed ſūt vt lapides ſine ſpū Itē elementa terra aqͣ ignis ⁊cͣ. Item elemētata vt volucres metalla ⁊ aīalia. Dauid. Nō em̄ eſt ſpi ritus in ore ip̄orū quia licet emittāt an helitum nō tu habēt ſubſtātias ſpūales Tercius gradus eſt de creaturis ſiml̓ corꝑalibus ⁊ ſpūalibus vt ſunt homīes. Ultimo em̄ creauit deus hominē ⁊ qua ſi epylogando cōpoſuit eum de materia corꝑali quātū ad corpus ⁊ ſpūali ſub ſtantia. qͣꝫtum ad animam patꝫ ergo ꝙ inter om̄ia oꝑa dei ſingularem perfectio nem habet homo ſuꝑ omnes creaturas. Ideo dixit moyſes Igit perfecti ſunt ce li ⁊ terra ⁊ oīs ornatus eoruꝫ. Gen̄. ij. Moralit̓ celi ſūt potētie intellectiue ip̄iꝰ aīe vt memoria ītellectus ⁊ volun tas. terra eſt caro. ornatus anime ſūt bo ne cogitacōues de cor de affectōes deſi de ria cōtemplacōes ⁊ hmōi. Ornatꝰ aūt carnis ſunt mēbra corꝑis ⁊ quīqꝫ ſenſꝰ corꝑales. Satis gͦ pꝫ ꝙ ſi volumꝰ loqͥ de perfectōne naturali homo ſuꝑ omnes creaturas habet perfectōem naturalem vnde ⁊ homo dicit ẜm beatū grego. oīs creatura Ideo rōnabile eſt vt homo ctꝭ habeat perfectionem moralem ſcꝫ de vi ta ſpirituali. propter hoc dicit thema fra tres ꝑfecti eſtote ſcꝫ in vita ſpūali Mo do videndum eſt in quo ꝯſiſtit vite ſpūa lis perfectio: Et inueni ꝙ in qͣtuor ſcꝫ. In dilectōe generali ſine exceptione. De ſctā. Trinitate Sermo .III In locucōe rōnali ſine offenſione. In diligencia virtuali cū rcā intencōne. In pacientia tꝑali cū vera exultatione. Dico pͥmo ⁊cͣ. ſcꝫ dilectio vniuerſa lis ſine exceptōne eſt ſiue ī hoc ꝯſiſtit qd̓ eſt diligere oēs homīes vniuerſal̓r. tam viuos qͣꝫ etiā mortuos ſcꝫ illos de para diſo de eis laudā do deū. de purgatorio. pro eis orādo vt inde exeant. ꝓ xp̄ianis vt in fide ⁊ in bona vita cōſeruent. ꝓ ini micis etiā orādo vt ad bonū finem pe ducant: nō ſolum debet quis diligere do mū ſuam ſed etiaꝫ omnes alios ita ꝙ to tus mūdus recipiatur in cor de ſuo ꝑ di lectionem vniuerſalē. Talis eſt in pͥmo gradu ꝑfectōnis vite ſpūalis. quia nemi ne excludit a dilectōnē. Sicut faciūt ali qui. vnus dicit ego diligo amicos meos ſed nō inimicos. Alius dicit ego diligo parētes meos ſed nō curo de alijs. Aliꝰ dicit ego diligo illos de loco meo. ſꝫ nō alios. nihil valet. Rō eſt oportꝫ ꝙ dile ctio ſit vniuerſalis Quilibet diligit yma gineꝫ xp̄i vel virginis marie cuiuſuis ma terie ſit ſiue auri ſiue argenti. ⁊cͣ. Diligit̉ em̄ ⁊ honoratur ymago nō rōne materie ſed racōe illius cuius eſt ymago. Cū er go hō ſit ymago dei magis ꝓpria qͣꝫ yma go facta a pictore ad tmagine quippe dei factꝰ eſt homo Ben̄. ix. Ideo talis yma go diligenda eſt in qͣcūqꝫ materia ſiue ī auro ſiue in argēto. ymago dei antea eſt in hoīe ſcē ⁊ bone vite diligenda ē Iteꝫ ymago eſt de argento qn̄ hō hꝫ intellec tū clarū in ſcīa. ⁊ os in eloquēcia. ⁊ cor ī credencia. Iteꝫ de ferro qn̄ eſt īpactens. tn̄ eſt diligenda. De ligno putrido eſt y mago qn̄ eſt pctōr. De lapide duro qn̄ nō hꝫ deuocōem. De carbone nigro qn̄ ꝑſona eſt male fame. tn̄ eſt diligenda qꝛ ymago dei eſt. deſiderādo ⁊ orando pro ſua ꝯuerſiōe. Si gͦ ymagines ſūt amabi les rōne illoꝝ quos repn̄tant qͣꝫto magꝭ homo. De hͦ aucͣtas xp̄i qͥ predicā do populo dixit audiſtis qꝛ dictū eſt antiquis diliges ꝓximū tuum ⁊ odio habebis ini micū tuū ⁊cͣ. vſqꝫ ꝑfectus eſt Mat. v. Nota ꝙ loquit̉ de dilectōne generali et generalibꝰ ſignis eius. Si em̄ diligitꝭ bene factores nec gratis nec grās habebi tis qꝛ etiā iumenta diligunt bn̄factores Canis em̄ diligit bn̄factorē ſuū ⁊ odit malefactorem. qꝛ tn̄ ſolum diligit ami cos ⁊ benefactores nullū meritū habet apud deum a portꝫ gͦ generalit̓ diligere. omnes amicos ⁊ inimicos ꝓpter deum. In hͦ eſt meritū. Si ergo eſt aliqͥs nr̄m qui ī corde ſuo habꝫ odiū rancorem ſeu malā voluntate deponat Iō apl̓us vide te ne quis malū pro malo alicui reddat. ſed ſꝑ ꝙ bonum eſt ſectamini inuiceꝫ et in omnes. pͥma ad theſal̓. v. Dico ſe cūdo ⁊cͣ. locutio rōnalis ſine offenſione. Prima ꝑfectio vite ſpūalis ꝯſiſtit ī cor de iſta autē ſcd̓a in ore calis em̄ dꝫ eſſe locutio ꝙ nō offendat deum nec ꝓximū Offendit autē deus qn̄ homo loquitur mendaciuꝫ. qꝛ ip̄e eſt veritas. Ego ſum via ⁊ veritas. ⁊ vita. Ioh̓is. decīo qͣrto Peius eſt mendacium in ore qͣꝫ ſtercus Ratio quia aufert officium lingue que data eſt homini ad exprimendum mentꝭ conceptum Ideo ⁊cͣ. Secundo iurā do inuanum offenditur deus Inuanum iurare eſt quādo ſine neceſſitate vel vtili tate homo iurat. dicendo per deum iſta cappa eſt nigra ⁊ huiuſmodi Tercio iu rando falſe. ſicut multi miſeri qui facien do cōplacentiam ⁊ ad complacendum amico vel vicino in iudicio falſum iura mentum faciunt. Quarto iurando ē normiter cum lingua quaſi cum enſe di uidunt dominū ſuum qͣꝫtum in eis eſt vi detur nobis modica iniuria. Quinto renegando terribiliter. Quia iam hodie non ſufficit iurare. ſed dicunt maledicar ego a prauis hominibus iniquis ⁊ per uerſis ⁊ ſimilia terribilia ꝓferendo ⁊cͣ. Sermo De ſct̄ā. Trinitate .III Sexto ꝙ eſt peius blaſphemādo hor ribilit̓. qn̄ ſūt irati ex ludo vl̓ alit̓ cū gla dio ꝑcutiūt crucem manu verſus celum dicē do verba ꝯtra xp̄m ⁊ virginem ma ria ⁊cͣ. Ex iſtis pctīs veniūt mala īfinita Ideo rectores debēt ſuꝑ hͦ ꝓuidere ⁊ ſta tuere ſub certis penis ꝯͣtales ⁊cͣ. Se cundo offendit̉ ꝓximꝰ qn̄ diffamat̉ vel pctm̄ ſuū ſecretum publicatur vel ſeip̄m laudā do Iō dico ꝙ locutio debꝫ eſſe rō nalis ne deus nec ꝓximꝰ offendat̉. Io dicunt ph̓i ꝙ iſta dra rōnale eſt ꝑfectio een̄alis hoīs ⁊ formalis dr̄a q̄ dat ei per fectōem Quid ē hō aīl rōnale qꝛ morta le nō eſt de eſſencia ſꝫ additū fuit ab infi delibꝰ. angeli aūt nō ſūt rōnales qꝛ ſubi to ⁊ ſine diſcurſu ītelligūt. hoīes vero ſūt ſolū rōnabiles de hͦ vide ſcm̄ tho. pͥma ꝑ te q. xviij. arti. iij. ⁊. iiij. Ideo debꝫ loqui rōnabilit̉. Iō apl̓us Fres in multꝭ offē dimus oēs. Si quis aūt in verbo nō of fendit hic ꝑfectus eſt vir. Iaco. iij. No ta hic de iuuene loquace ⁊ verboſo qͥ ve nit ad quedā ſanctū hoīem q̄rens ab eo cōſilium qͣliter gubernaret linguā ſuam. Qui dixit ſibi. facias ꝙ os tuum loqͣtur vt burſa auari ad ſoluendū. Et iſte pat̉ non intelligo iſtud. Et ſcūs rn̄dit. burſa auari habet tres nodos. ⁊ qn̄ aliquis pe tit ab eo debitū non ſtatim ſoluit ſed diſ putat dices ⁊ quare ego ſum vobis ob ligatus ⁊ ſil̓ia. ita debꝫ fieri an̄qͣꝫ loquat. Id̓o līgua habet tres clauſuras qͣſi tres muros. Secus de alijs ſenſibꝰ qͥ oēs ſūt aꝑti oculi aures nares ⁊ manus. Sꝫ lī gua vt lęena hꝫ tres cuſtodias ſcꝫ detes et labia Ideo qn̄ vis loqui vt auarꝰ diſ puta. pͥmo infra te dicēdo qͣre volo loqͥ erit neceſſariū vtile vel edificatoriū. Si nō ſed truffatoriū vel īiurioſū nō loquar ergo. Qui iſto mō ſcit gubernare līguaꝫ ſuā ꝑfectus eſt. Id̓o apl̓us Oīs ſermo malus ex ore veſtro nō procedat ſꝫ ſi qͥs bonus eſt ad edificationē. vt det graciaꝫ audiētibꝰ ad ephe. iiij. Dico tertō ⁊cͣ I ſcꝫ diligentia virtualis cū recta intencōe ſcꝫ ꝙ quilibet cū diligentia faciat ꝙ tene tur facere ẜm ſtatū ⁊ officiū ſuum. Uer bigrā religioſus qui eſt diligens in ſeruā do ordinem ⁊ regulam ⁊ tria vota eſſē cialia ⁊ cerimoniasᶻ in victu ⁊ veſtitu et ſilencio. talis eſt ꝑfectꝰ Qui aūt dimit tit p̄dicta longe eſt a ꝑfectione Ideꝫ de diligencia ſacer dotum in horis dicendis tam de die qͣꝫ de nocte. Item habere dili gentiam in īſtrumētis eccleſie vt ſint bo na ⁊ mūda ⁊cͣ. Item de laicis. diligētia em̄ veſtra in hoc ꝯſiſtit vt detis operā fa cere orationem deuotam quēadmoduꝫ ſupplicatur pape vel regi ⁊cͣ. In qualibet ebdomāda ſeruare dn̄icam audiēdo miſ ſam ꝯpletam cū ſilencio ⁊cͣ. Et quolibꝫ anno cōfiteri in principio qͣdrageſime ⁊ ī paſcha coīcare ⁊ diligenter penitentiam datam a cōfeſſore ſeruare. Iſta faciunt xp̄ianum ꝑfectā ꝓpter hoc dicit deus xp̄i ano cuilibet. Ego dn̄s deus omuipotes ambula corā me ⁊ eſto ꝑfectꝰ gen̄. xvij Nota ambula. non dicit ſta vel ſede Sꝫ ambula ꝙ notat diligentiam Ambula re eſt de virtute in virtutem incedere cō ram me. Aliqui em̄ ambulant nō coram deo. ſed corā gentibus vt ypocrite ⁊ va ne glorioſi vt laudentur ⁊ videant̉. Sꝫ ille ambulat coram deo. qui quicqͥd fa cit facit recta intencione pro deo non cu rando de gentibus ſed de deo. Ideo dice bat lucas euāgeliſta. Seruiamus dn̄o ī ſanctitate ⁊ iuſticia coram ipſo omnibꝰ diebus nrīs luce pͥmo. Dico quarto ſcꝫ pacientia tꝑalis cum exultatione ſcꝫ ad ſufferendum mala ⁊ īiurias qꝛ alias modicum eſſet facere bona opera niſi in aduerſis homo habeat paciētiam Ratio eſt Qui em̄ vult intrare bellum nō ſolū armatur armis inuaſiuis ſed etiā defenſi uis. Si em̄ portat lanceam in dextera nō erit ꝑfecte armatus niſi porret ſcutum in De ſācta trinitate Sermo. IIII. ſiniſtra. Ita de nobis Qui in hoc mundo ſumus in campo p̄lij. Ideo oportet per fecte armari de armis inuaſiuis Diligen cia in ſpūalibꝰ eſt qͣſi lancea/ ⁊ defenſiuis pacientia. paciētia enī eſt quaſi ſcutū qd̓ opponitur ſagittis tribulacionū iniuriaꝝ tēptacionū ne tangat cor. Sꝫ multi ſine iſto ſcuto intrant iſtud p̄liū Sunt enī di ligentes in operibꝰ ſpūalibꝰ. ſꝫ ſunt impa cietes in tribulacōnibꝰ ⁊ iniurijs nō ſunt firmi. qꝛ ſtatim ad modicā iniuriā turba tur Id̓o oportet armari perfecte diligen cia enī in bonis ⁊ paciētia in malis facūt homine perfecte armatū. Cū gaudio ſu mende ſunt aduerſitates ⁊ tribulacōnes. quia meritorie ſunt. Plus meruit Iob ꝑ pacientiā in aduerſis qͣꝫ per diligenciā in bonis. Ideo d̓t apoſtolꝰ iacobus. Om ne gaudiū exiſtimate fratres mei cum in tēptaciones varias incideritꝭ. ſcientes ꝙ ꝓbacio fidei veſtre pacientiā operat̉. pa cientia autē opus perfectū habet. vt ſitꝭ perfecti ⁊ integri in nullo deficientes Ia cobi pͥmo. Nota cū gaudio ſunt accipien de tribulacōnes tum ꝓpter neceſſitatem. tū ꝓpter vtilitate. pacientia vobis neceſſa ria eſt vt voluntate dei facientes cōpor tetis repromiſſionē. Ad hebreos. x. ¶ De ſancta trinitate. Sermo quartꝰ Emo aſcendit in celū niſi qui deſcendit de celo Habetur verbū iſtud originalit̓. Ioh̓is iij. ⁊ officiat̉ in euuangelio p̄ſentiū octa uarū. In p̄ſenti ſermone ẜm motiuū qd̓ dat michi thema volo declarare qͦmodo nos peccatores poterimꝰ in celū aſcende re quia ad hoc ſumꝰ finaliter creati. credo ꝙ erit materia vtilis ⁊ ꝓficua. Sed vt ſit deo acceptabilis ⁊ gracioſa. Salutet vir go maria ⁊cͣ. Thema eſt verbū xp̄i. quod verbum niſi intelligat recte. portaret ſeu duceret peccatorē in deſperacionē cū d̓t. Nemo aſcendit in celū niſi qͥ ⁊cͣ. Quia nullus deſcendit de celo niſi ipſemet xp̄s ẜm ꝙ ipſemet declarat. cū ſequit filiꝰ ho minis q̇ eſt in celo Ipſe enī deſcendit de celo in incarnacōne. ⁊ aſcendit ad celū in aſcenſione poſtqͣꝫ ꝯpleuit opus noſtre re dēpcionis. Et dicit. Nemo.i. nullus ho mo aſcendit. Ergo miſeri quid fagemꝰ nos. Ideo dictū verbū ſic intelligit. Ne mo aſcendit in celū ſcꝫ ꝟtute ꝓpria niſi qͥ deſcendit de celo ſcꝫ xp̄s. quia hoc ſolum ſibi cōpetit. quia ſicut falco vel aquila aſce dit virtute alaꝝ. nec indiget auxilio Sic xp̄us cū duabꝰ alis ſcꝫ potencia diuinali ala dextra. ⁊ gloria humanali quaſi ala ſi niſtra aſcendit in celū. nec indiguit auxilio alterius. de hoc ꝓphetia dauid A ſummo celo egreſſio eius ⁊ occurſus eius. id ē re greſſio vſqꝫ ad ſummū eiꝰ. pſalmo. xviij. Ideo apoſtolꝰ Quic deſcendit ipſe eſt ⁊ qui aſcendit ſuꝑ omnes celos vt imple ret omnia ſcꝫ ꝓphetizata. Ad epheẜ. iiij. Ecce qualit̓ intelligit. Nemo aſcendit ī celū ⁊c̄. Ergo nos qͣliter poterimꝰ aſcen cendere quia nec habemꝰ potenciā diuina lem nec gloriā humanale. Ideo nō poſ ſumus aſcendere ꝟtute ꝓpria. ſꝫ oportet aſcendere ꝟtute xp̄i. qui dat nobis virtu tem fidei ſpei ⁊ caritatis. ⁊ ꝟtutes mora les. vt poſſimꝰ aſcendere. Nota ſimilitu dine de nebula q̄ de mane iacet in terra. ſꝫ poſt virtute ſolis aſcendit ſurſum. Ita de nobis qͥ ſumus terreſtres concepti na ti ⁊ nutriti in terra. Dauid. Celum.i. glo riam celi dn̄o terram autē dedit filijs bꝰ miuū. Ideo oportet nos aſcendere vir tute ſolis illius ſcꝫ de quo d̓r virgini ma rie. Felix nāqꝫ es ſacra virgo maria ⁊ oī laude digniſſima quia ex te ortus eſt ſol iuſticie xp̄s deus noſter. Quādo hō mo ritur in gracia v̓tute iſtiꝰ ſolis. hō aſcen dit quaſi homo trahat ab eo. Iuxta illd̓ ego ſi exaltatꝰ fuero a terra. omnia trahā RR.j. Sermo. IIII. De ſācta trinitate ad meipſum. Ioh̓is. xij. Et ſic intelligit̉ thema. Nemo aſcendit in celū ⁊cͣ. ſcꝫ vir tute ꝓpria. Nota nouē gradus huiꝰ aſcē ſus quēadmodū ſunt in celo noue ordi nes angeloꝝ ſeu gradus Id̓o aptētꝭ vos vt aſcendatis Primꝰ eſt peccatoꝝ cognicio Scd̓s cordis contricio Tercius emēdandi ꝓpoſitū. Quartus ſacͣmentalis cōfeſſio Quintꝰ penitencialis ſatiſfactio Sextus debitoꝝ reſtitucio Septimꝰ fame reformacio Octauus iniuriaꝝ remiſſio Nonus eukariſtie cōmunio De iſtis dicebat Iſaias. venite aſcenda mꝰ ad montē dn̄i ⁊ ad domū dei Iacob Dico pͥº. ꝙ pͥmꝰ gradꝰ aſcen Iſa. ij. ſus ē peccatoꝝ cognicio.ſ. habere ſentimē tū ⁊ conſciam de pctīs. qn̄ conſcīa pungit ⁊ remordet d. O miſer ego ſū religioſꝰ ⁊ nō vixi vt religioſus nō ſeruaui regulā ⁊cͣ. Idē de clericis ⁊ laycis. Talis iā te net pede in pͥmo gͣdutalis cognicio ē ne ceſſaria qꝛ nullus curat de medicina qͦ nō ſentit ſe infirmū Id̓o dicebat Iheremias vide vias tuas in cōualle ⁊ ſcito qͥd fece ris Ihere. ij. Sed multi deficiunt in i ſto gradu qͣ ſtatī ſenciunt defectꝰ corporis ſꝫ nō ſenciunt mala ⁊ defectꝰ aīe. verbi grā. ſunt multi qͥ ſtati ſenciunt ventū intrātē per feneſtrā ſꝫ nō ſenciunt ventos ſuꝑbię vane glorie ⁊ p̄ſumpcōis flantes ī cor de magnꝰ defectus ē iſte. Alij ſenciūt ſtatī puluere ⁊ claudunt ſibi os ⁊ nares Sed non ſenciunt in anima pulueres auaricie vſure furti rapine ⁊cͣ. Alij ſenciunt ſta tim modicū calorem forte ꝓuenientē ex nimio potū ſꝫ nō ſenciunt ignē luxurieᶻ qui totū comburit. Alij ſenciunt ſtatī paruā ſpinā in digito ſꝫ non ſenciūt gladiū dya boli qui totā animā tranſfodit. quando recurrunt ad diuinos ꝓ ſanitate ꝓ ſe vel ꝓ filijs vel ad inueniendū rem perditam Alij ſi comedunt̉ legumina ſtatim ſendi unt aliquid infra dentes. ⁊ non ſenciunt ſaxū inferni quē tenent in ore quādo iu rant. Alius ſentit ſtatim ſi habet ſtoma chum repletū cum nō poterit dormire. ſꝫ quando tenetis ſtomachū anime plenū veneno odij ⁊ rancoꝝ non ſentitis. Alij ſi dormiunt in lecto. ſtatim ſenciunt puli cem. Sed nō ſentitis lupos vel leones in ferni. qͥ tenent vos ne vadatis ad miſſā vel extrahāt vos de eccleſia. ⁊ ſic de alijs. Ideo pauci ſunt qui aſcendunt in pͥmo gradu. Non ſunt iſti ſicut dauid qͥ ſtatim habuit cognicionē de peccato ſuo. Ideo dixit deo. Amplius qͣꝫ merear laua me ab iniquitate mea. ⁊ a peccato meo mun da me. Et aſſignauit rōnē dicens Quo niam iniquitate meā ego cognoſco ⁊ pec catum meū contra me eſt ſemꝑ quaſi di ceret. Iam ſū in pͥmo gradu. Id̓o qͥlibet veſtrū auiſet ſe qualiterꝰ iuit. in quo ſtatu Secundꝰ gradus eſt. ⁊ corrigat ſe eſt cordis cōtricio. poſtqͣꝫ homo cognoſ cit peccata debet conteri ⁊ dolere de eis. quia alias cognoſcere peccata ⁊ delectari in ipſis malū eſſet ⁊ peccatū. Neceſſaria eſt ergo cōtricio Ideo dixit ezechias rex vt habet̉ Iſaie. xxxviij. Recogitabo tibi omnes annos meos in amaritudine ani me mee. Domine ſi ſic viuit ⁊ in talibus vita ſpūs mei Corripiēs me ⁊ viuificab̓ me. Nota cum dicit̉ tibi. non dixit mihi ſeu mundo ⁊cͣ. Sed tibi quia nullus do lor ſeu triſticia de peccatis valet aliquid niſi ſit reſpectu dei etiam ſi ꝓ vno pecca to homo ꝓiceret tot lachrimas quot ſūt gutte aque in mari. nihil valeret niſi ſit re ſpectu dei. verbi gracia. Si religioſus co gitans ꝙ preſidens ſuꝰ ſi ſciret mala ſua incarcerabit eum ⁊ illo timore plorat vel quia erit diffamatus ⁊cͣ. nichil valet qꝛ hoc nichil aliud eſt niſi recogitabo michi ⁊ nō tibi. Sed tūc eſſet ꝯtricio ſi diceret O miſer et qͦt pctā feci et qͣꝫtuꝫ offendi Sermo. IIII. De ſācta trinitate creatorē meum qͥ de nemore mundi me elegit ⁊ plantauit in religione vt ſeruire ſibi. ⁊ ego miſer feci oppoſituꝫ. tunc eſſet ꝯtricio. Ide de ſacerdote quādo cogitat O miſer ep̄us ſciet ꝙ ego ſum concubi narius ⁊cͣ. ⁊ perdā beneficiū ⁊ plorat ni hil valet. attricio poſſet eſſe q̄ non ſuffi cit ad ſaluacionē. Sed poſſet eſſe contri cio ſi reſpectu dei doleret dicendo. O mi ſer deus fecit mihi graciam quā angelis nō fecit ⁊cͣ. Ide de laycis ſi aliquis eſſet ſentenciatꝰ ad furcā ⁊ plorat ꝓpter peri culum ⁊ diffamacionem ⁊cͣ. nichil valet. Idē de muliere cuiuſuis ſit ſtatus q̄ pec cauit ⁊ plorat timore viri vel diffama cionis ⁊cͣ. nihil valet. oportet ꝙ ſit reſpe ctu dei. Id̓o d̓t ꝓpheta in ꝑſona xp̄i Re cordabunt̉ mei quia contriui cor eoꝝ for nicans ⁊ recedens a me ⁊ diſplicebūt ſi bimet ſuꝑ malis q̄ fecerant in vniuerſis abhominacionibꝰ ſuis. Ezech̓. vi. Tercius gradꝰ eſt emendandi ꝓpoſitū ⁊ ſequit̉ ad duos gradus p̄dictos. qͥd eniꝫ valeret cognicio peccatoꝝ et cōtricio niſi homo habeat ꝓpoſitū emendandi ⁊ corri gendi vitā ſuā nihil valet. Ideo neceſſa rio requirit̉ ꝓpoſitū firmū emendandi di cendo. Ego cōſueui eſſe ſuperbꝰ pompo ſus. Sed factū eſt de cetero volo viuere humilit̓ ⁊ ſic de alijs. hoc eſt emendandi ꝓpoſituꝫ quia modicū eſſet dolere de pec catis p̄teritis niſi homo ꝓponat cauere a futuris. de hoc dauid. Beatꝰ vir cuiꝰ eſt auxiliū abs te.i. a te aſcenſiones in corde ſuo diſpoſuit in valle lachrimaꝝ in loco quē poſuit. pͣs. lxxxiij. Nota in valle la chrimaꝝ. vallis inter duos montes con ſiſtit. Ita vita p̄ſens dr̄ vallis lachrima rum. cōſiſtens inter duos montes quoꝝ vnꝰ eſt paradiſus terreſtris altus. intan tum ꝙ aque diluuij q̄ aſcenderūt. xv. cu bitis ſuꝑ omnes mōtes illuc nō aſcende runt de quo d̓t beda. Ꝙ folia arborum tangunt ſperam ſiue celum lune. Alius mons ad quē debemꝰ aſcendere eſt para diſus celeſtis. ⁊ hic debemꝰ nos diſpone re per bonā vitā ⁊ bona oꝑa vt illuc aſcē damus. Ideo d̓t aſcenſiones ī corde ſuo diſpoſuit in loco quē poſuit. locus religio ſi eſt monaſteriuꝫ clerici eccleſia. ⁊ ſic de qͦlibet ſtatu laycoꝝ In quolibet iſtoꝝ lo coꝝ quilibet debet diſponere aſcenſiones per receſſū a malis ⁊ acceſſum ad bonuꝫ Ideo xp̄s. vade ⁊ iā amplius noli pecca re. Iohannis. viij. Quaſi dicat exqͣ iam aſcendiſti pͥmo ⁊ ſcd̓o gͣdu. Iō vade aſcē de āplius. ⁊ iā noli peccare. Ecce h̓ ꝓ Quartus eſt ſa poſitū emendandi. cramentalis confeſſio ⁊ ſequit̉ ad p̄dicta Quid enī valeret mundare camera ſi ſter cus remaneret in angulo? Ideo oportet vt per feneſtrā ſtercus ꝓiciat̉. Ita illius qͥ habet cognicionē peccatoꝝ ⁊ contricio nem cū ꝓpoſito nō redeundi. camera con ſcientie erit munda ſi ſtercus peccatoꝝ ꝑ feneſtrā oris ꝓiciat̉. dicendo confeſſori. pater ego fui ſuperbꝰ ⁊cͣ. ⁊ ſic de alijs pec catis. Ex hoc dicebat beatꝰ iohānes. Si cōfiteamur peccata noſtra fidelis ⁊ iuſtꝰ eſt deus vt remittat nobis peccata ⁊ emū det nos ab omni iniquitate. pͥma iohānis pͥmo. ꝓpter hoc ſtatutū eſt. ꝙ quolibet an nō in qͣdrageſima hō confiteatur peccata ſua. mutando conſcientiā vt ſit habitacio dei. alias enī eſſet habitacio demonioꝝ/ Ideo d̓t ſcpͥtura. qͥ abſcondit ſcelera ſua non diriget̉ ſupple vt aſcendat in celum. Qui autē cōfeſſus fuerit ⁊ reliquerit ea miſericordiā cōſequet̉. ꝓuerbioꝝ. xxviij. Quintus gradus eſt penitencialis ſatiſfactio. differētia eſt inter ſatiſfactio nem ⁊ reſtitucionē. Satiſfactio fit deo ꝓ peccatis. Reſtitucio ſit ꝓximo. de iſta di cam in ſexto gradu. Sicut enī ex peccatis que fecimus offendimꝰ deum Ita per pe nitenciam debemꝰ facere deo ſatiſfactio nem. verbi grā ſi offendiſtꝭ deū per ſuꝑ biam debetis ſibi ſatiſfacere per humilem chrſti. Sermo. I. In feſto corporis oracionem. Si per auariciā ſatiſfacere de betis per elemoſinas ⁊cͣ. Si per luxuriaꝫ ſatiſfacere debetis ꝑ carnis afflictione ne a demonibꝰ puniri vos oporteat in infer no. ⁊ ſic de alijs. Racio huiꝰ ſatiſfactio nis eſt. quia poſt reconſiliacionē amicabi lem requirit ſolutio debiti. Id̓o Luce. iij. Facite ergo fructꝰ dignos pn̄ie. vbi di cit gloſa ꝙ fructꝰ eſt ⁊cͣ. qn̄ medicina cor reſpondet plage ſiue morbo Sed modo in pluribꝰ oēs confeſſores dant vnā me dicinā cuilibet morbo ſcꝫ miſſas vt ipſi Sexrus eſt debitoꝝ re habeant ⁊cͣ. ſtitucio que fit ꝓximo. q̄libet reſpiciat do mum taxiā vel burſam. ſi eſt ibi aliqͥd de malis bonis ⁊ iniuſtis. de vſura. furto. ra pina. vel retinendo mercede laboꝝ deci mam. pͥmicias reſtituatis. dicunt aliqui pater ego dimittā in teſtamento vt reſti tuatur ⁊cͣ. Et interim vos ibitis in infer no. ſi mori vos cōtingat ſine penitencia. ſtatim enī dꝫ reſtitui alienū ⁊cͣ. de qͦ vide ſanctū thomā ſcd̓a ſcd̓e. q. de reſtitucione Et ſiue fiat reſtitucio per heredē ſiue non non liberabit vos Et pater oporteret me vendere ⁊cͣ. Si vellē reſtituere ⁊cͣ. So lucio. Quare nōº ⁊ vendere debetis ⁊ di minuere ſtatum. quia regula eſt iuridica Ꝙ non dimittit̉ peccatū niſi ablatū re ſtituatur. Ideo reſtituatis In iſto gradu multi frangūt ſibi collū Id̓o dicit apl̓s Reddite omnibꝰ dehita nemini quicqͣꝫ debeatis niſi vt inuicē diligatis. Ad ro Septimus eſt fame refor ma. xiij. matio. Si diffamaſtis vel iudicaſtis vel ꝯdemnaſtis alique. oportet ꝙ reſtituatꝭ ſibi famā corā illis eciā dato ꝙ dixeritꝭ veꝝ ſi reuelaſtis pctm̄ ocultū et vt intel ligatis hoc peccatū dicā vobis ſimilitudi nem de nobili dn̄a optime ornata quam latrones deſpoliauerūt vſqꝫ ad camiſęa. deinde venit alius ⁊ exſpoliauit ſibi cami ſeam. credo ꝙ magꝭ reputauit ſe iniuria tam ab iſto ſcd̓o qͣꝫ ab alijs. Ita perſona que tenet bonā vitā portat camiſeā albā ꝑ bonā famā ⁊ veſtes de auro ⁊ ſerico cū margaritis q̄ ſunt bona oꝑa. Sed qn̄do peccat mortalit̓ dep̄datur a latronibꝰ in ferni ſꝫ adhuc remanet ſibi camiſea alba. ſcꝫ bona fama. ſꝫ qn̄ tu reuelas ſuū pecca tum qd̓ erat ſecretū tunc denudas ſibi ca miſeam maius pctm̄ facis qͣꝫ ſi bona exte riora ſibi furatꝰ fuiſſes qꝛ melius eſt no men bonū qͣꝫ diuicie multe ſuper auꝝ et argentū eſt bona grā.i. bona fama. ꝓuer bioꝝ. xxij. Si ergo qͥ furat pecunias vel alia bona tenet̉ ad reſtitucionem ſi vult ſaluari. qͣꝫtomagis neceſſario reſtituēda eſt fama. Id̓o auguſtinꝰ Non pigeat ex ipſo ore ferre medicamenta. vnde facta Octauus gradus eſt ſunt vulnera iniuriaꝝ remiſſio. Si ordine iuſticie vul tis iuſticiā hoc poteſtis licite. Sed in cor de veſtro nō teneatꝭ deſideriū vindicte. ſꝫ exemplo xp̄i qͥ in cruce pepercit omnibus pcatis inimicis. dicendo dn̄e vt parcatis mihi ⁊ remittatꝭ mihi iniurias qͣs feci vo bis. ego remitto īiurias inimicis. Unde dicit xp̄s. Pater meꝰ celeſtis tradet vos tortoribꝰ ſi nō remiſeritꝭ vnuſquiſqꝫ fra tri ſuo de cordibꝰ veſtris. Mathei. xviij. Nonus ē eukariſtie cōmunio. hic complet pn̄ia. In iſto gradu iungimur deo. omnia enī p̄dicta ſunt p̄paracōnes ad aſcenſū celeſtē. Sed ꝑfecta medicina ⁊ ꝟtꝰ animā ſecū trahens ad celū ē euka riſtia. Nota exemplū de cōmunione hu gonis de ſancto vibtorē. Id̓o xp̄s. Ego ſum panis viuus qͥ de celo deſcendi. Si quis māducauerit ex hoc pane viuet ine ternū. Ioh̓is. vi. Dicat̉ contra illos qui non ꝯmunicant ⁊cͣ. de quibꝰ Ioh̓is pͥmo In ꝓpria venit ⁊ ſui eū nō receperunt ¶ In feſto corporis xp̄i. Sermo pͥmus Go accepi a do mino qd̓ ⁊ tradidi vob̓. Uerbū chriſti Sermo. I. In feſto corporis iſtud habet̉ textualiter pͥma ad Choꝝ. xi. et recitatū eſt ſtatim in epiſtola hodierna. Vẜm ꝙ totū feſtū hodiernū eſt de illo ſcō ⁊ glorioſo ſacͣmento altaris. Sic erit et ſermo noſter ⁊ habebimꝰ multas bonas ſpeculationes Pro intellectus illumina cione. animaꝝ cōſolacione ⁊ aliqͣs mora litates ꝓ vite correctione. Salutet̉ pͥus virgo maria ⁊cͣ. Pro huiꝰ verbi declara cione ⁊ materie p̄dicande introductione Sciendū ꝙ tota credencia cordis quam habemꝰ de iſto ſancto ſacͣmento⁊ locucio oris quā facimꝰ de eodē totū debet eſſe fundata in ſcā ſcpͥtura. Ita ꝙ cor non de bet ſe plus extendere ad credendū. nec os ad loquendū niſi quātū habemꝰ ex ſacra ſcpͥtura. Rō eſt ꝓpter altitudinē ⁊ ſubti litatē tranſcēdentē huiꝰ ſacͣmenti qd̓ ex cedit omnem intellectū naturalē ⁊ ſcien tiam philoſophicalē ⁊ omne poſſe natu re. Qui ergo de hoc ſcō ſacramēto vellet credere vel loqͥqui ẜm intellectu natura lem aūt ſcientiā philoſophicalē vel poſſe nature erraret ⁊ deficeret in multis. Si cut qͥ vellet numerare ẜm intellectum qͦt palmi ſeu cubiti ſunt ab hinc vſqꝫ ad celū quot paſſus ab oriente vſqꝫ ad occiden tem vel quot ſunt grana arene ⁊ gutte aq̄ erraret ⁊ deficeret. Ideo d̓t ſcpͥtura Ec cleſiaſtici. iij. Alciora te ne q̄ſieris ſupple intellectu naturali. forciora te ne ſcruta tus fueris ſcꝫ ſcīa philoſophicali. ſꝫ quō p̄cepit tibi deus ſcꝫ in ſcā ſcpͥtura qͥ eſt os eius habens duo labia ſcꝫ duo teſta menta. Superiꝰ eſt nouū teſtamentū in ferius vetus teſtamētū. id̓o ait dn̄s. Si ſeꝑaueris p̄cioſū a vili quaſi os meū eris Iheremie. xv. Illa cogita ſemper. Ideo modo dimittēdo rōnes naturales ⁊ phi loſophicales ſolum recipiā auctoritates de ſacra ſcpͥtura qꝛ nolo aliqͥd dicere niſi qd̓ dn̄s dicit in ſacra ſcpͥtura. Et tunc po tero dicere thema. Ego accepi a dn̄o nō a philoſopho. nec a virgilio nec naturali ingenio ſꝫ a dn̄o. ſcꝫ in ſacra ſcriptura qd̓ tradidi vobis. patet thema. Inter cetera mirabilia ⁊ ſecreta huius ſac̓menti ſunt qͥnqꝫ pͥncipalia q̄ dicā vobis modo ẜm ſancta ſcripturā. Primū eſt mutacio ſubſtancialis Scd̓m operacio ſacerdotalis Terciū habitacio ſacͣmentalis Quartū ꝑcepcio ſenſualis Quintū receptio vſualis In hijs ſunt altitudines ⁊ difficultates huiꝰ ſacramēti. Si dicat̉ vnde habetis hͦ frater. Rn̄dit thema. Ego accepi a dn̄o ⁊ modo tradā vobis Primū mira bile et altū ſecretū huiꝰ ſancti ſacrificij. eſt mutacio ſubſtancialis. duplex enī eſt mutacio. vna eſt accidētalis. alia ſubſtan cialis. Mutacio accidētalis ē qn̄do acci dens vel qͣlitas mutat̉ in creatura manē te eadē ſuſtācia. vt eſt mutacio de albedi ne in nigredinem. vel de ſanitate in infir mitatē vel de caliditate in frigiditatē vel de paruitate in magnitudinē ẜm ꝙ muta tur puer. ſꝫ ſubſtācia manet eadem. tales mutacōes dicunt̉ eſſe accidētales. Mu racio ſubſtācialis ē qn̄ non ſolū accidēs ſꝫ etiā ſubſtācia mutat̉ vt ſi lutū mutare tur in auꝝ vel plūbū in argentū. nō ſolū accidētia mutaret ſed ſubſtācia. In iſto autē ſacͣmento ſolū fit mutacio ſubſtan cialis ⁊ non accidentalis. qꝛ ſubſtācia pa nis ⁊ vini nō manent facta cōuerſione ſꝫ accidētia eoꝝ manent. In iſto autē ſacͣ mento deficiūt due regule ph̓ie. Prima q̄ dicit ꝙ qͥncunqꝫ fit mutacio ſubſtācie ⁊ accidentiū. Rō quia accidētia non mi grant.i. tranſmutant de ſubiecto in ſub iectū qꝛ ſi lutū mutat̉ in auꝝ etiā qͣlitas eius mutat. Sed in hͦ ſacͣmēto eſt oppo ſitū quia ſubſtācia panis ꝟtute verboꝝ mutat̉ in corpus xp̄i. accidentia autē nō. quia eadē albedo ⁊ qͣntitas ⁊ rotunditas odor ⁊ ſapor remanet q̄ pͥus Modo gu bernādo vos ꝑ regulas ph̓ie in hoc ſacra RR.iij. chriſti. Sermo. I. In feſto corporis mento oporteret errare ⁊ deficere. Et fa cta mutacione. adoramꝰ. ſꝫ nō adoramꝰ ro qd̓ videmꝰ ſcꝫ albedinē nec rotundita tem. ſꝫ xp̄m veꝝ deū ⁊ hominē infra cōten tum ita vere ⁊ realiter vt in vtero ꝟginis fuit vel in celis eſt. de hoc vide ſanctu tho mā tercia ꝑte. q. lxxv. arti. pͥmo. Quēad modū enī milites adorant regē infra cor tinas qn̄ audit miſſā. licet ipſum nō vide ant. ita nos adoramꝰ xp̄m infra illa acci dentia qͣſi infra cortina exiſtentē Se cunda regula ph̓ie deficit etiā in hͦ ſancto ſacͣmēto q̄ dicit. ꝙ nulla mutacio ſubſtā cialis eſt integra. qꝛ ſemꝑ remanet pͥma materiaᶻᵉ quā ph̓i vocāt yle. quia ſi lutū mutat̉ in auꝝ. materia pͥma q̄ eſt in t̓mi no a qͦ eſt eadem cū illa q̄ eſt in termino ad quē. quia eadē eſt materia oīm gene rabiliū ⁊ corruptibiliū. in hoc ſcō ſacmen to hec regula deficit qꝛ nihil remanet de materia nec de forma ſubſtanciali panis. quia totū mutat̉ in corpus xp̄i. de hoc vi de ſanctuꝫ thomā. iij. ꝑte. q. lxxv. arti. v. ⁊ vi. ideo oportet ꝙ hō nō regat ſe hic ꝑ re gulas ph̓ica les q̄ deficiūt ſꝫ ẜm ſancctā ſcpͥturā in pſalterio q̄ dicit hec. Mutacō ſcꝫ ſubſtācialis dextre excelſi. Mutacio nes nature ſunt de ſiniſtra ſꝫ iſta dextre ex celſi. Et ſequit̉ tu es deus qͥ facis mirabi lia ſupple iſta p̄dicta. de mutacione vini in calice in ſanguinē xp̄i. Moralit̓ ha betis hic doctrinā ꝙ debetis xp̄m adorare in hoſtia cōſecrata ſine dubio ⁊ ſine condi cione. Aliqui p̄ſumptuoſi ⁊ proterui ca dunt in errore. dicēdo qn̄ odorāt adoro te ſi tu es xp̄s. nec gͣtes nec grās. qꝛ etiā lignū vel lapide vel canē poſſetis adora re iſto modo cū cōdicione. Ideo ſine cō dicione debetis adorare. Rō quia condi cio dubitacione includit. ⁊ deꝰ vult ado rari firmiter toto corde ſpū voluntate ⁊ deuocōne. Id̓o dauid. Tollite hoſtias ⁊ introite in atria eius adorate deū in atrio ſcō eius. ps. xcv. Nota tollite hoſtias hic loquit̉ p̄ſbiteris Et introite in atria eius hic loquit̉ populo. Adorate dn̄m.ſ. tā ſacerdotes qͣꝫ populꝰ. In atrio gloſa.i. in corde ſine dubio ⁊ ſine ꝯdicione Diceret aliquis ſi ſacerdos nō dixit ꝟba vel ſi nō ſit ordinatꝰ nō conſecrauit. gͦ ⁊cͣ. Rn̄deo ꝙ ſacerdos ſolū dāpnabit ⁊ nō eſt pericu lum vob̓. Ideo adoretꝭ ſine dubio. licet enī habitualiter habeatꝭ in corde hoc ꝙ ſi oppoſitū ſciretꝭ nō adoraretꝭ ⁊ hoc ſuffi cit tamē hoc nō debet expͥmi verbis ſꝫ ſim pliciter adorare debetꝭ. Ecce pͥmū mira bile ſecretū qd̓ ego accepi a dn̄o in ſcpͥtu ra ⁊ tradidi vob̓ Scd̓m mirabile huiꝰ ſacͣmenti ē oꝑacio ſacerdotalis ſcꝫ ꝙ ſa cerdos exiſtens ī terra. habet poteſtate vt aperiat celos ⁊ faciat deſcendere filiū vi ginis marie in altari in manibꝰ ſuis. Ma gnum mirabile reputat in moyſe qͥ fecit deſcendere māna de aere vt habet exodi xvi. Et de helya qͥ fecit deſcēdere igne de ſpera ignis ad cōburendū duos qͥnqͣge narios vt hr̄ qͣrti regū pͥº. maius mirabile eſt hic qͦniā ſacerdos non de aere nec de ſpera ignis. nec de celo lune. nec de celo mercurij. veneris. nec de celo ſolis. nec de celo martis. nec de celo iouis. nec de celo ſaturni. nec de celo ſtellato ſiue firmamē to nec de celo criſtallino. Sꝫ de celo em pyreo facit xp̄m deſcendere. Ecce oꝑadio ſacerdalis. Scitꝭ ꝙ qn̄ virgo maria ſalu tata ꝑ angelū gabrielē conſenciēs dixit. Ecce ācilla dn̄i ⁊cͣ. Luce pͥmo. in vltimo verbo celū fuit apertū ⁊ filiꝰ dei deſcendit in vtero ſuo ⁊ angelꝰ ⁊ virgo adorauer̄t ipſū in vtero. ⁊ ſic os ꝟginis aperuit celū ita os ſacerdatꝭ ⁊ excellenciꝰ nō diſplice bit ꝟgini marie. Si dico veritatē qꝛ ꝟgo aperiendo celū habuit dicere octo verba. pͥmū ecce. ſcd̓m ācilla ⁊cͣ. quſqꝫ dixit to tu. tunc enī celū fuit apertū ⁊ ipſa conce pit. Et ſacerdos ſolū d̓t qͥnqꝫ ꝟba ⁊ qp̄ dicit vltimū verbū.ſ. meū tunc celū aꝑit̉ ⁊ xp̄s eſt in hoſtia. Itē virgo maria ſolū In feſto corporis chriſti Germo. j. ſemel aperuit ⁊cͣ. ſꝫ ſacerdos qͦlibet die ⁊ in qͣlibet miſſa. Itē in vtero ꝟginis deſcē dit ꝑuus nō ita magnus ſicut formica ⁊ paſſibilis ⁊ mortalis. Sed in hoſtia de ſcendit ita magnꝰ ut eſt ī celo ut fuit ī cru ce nec paſſibilis nec mortalis ſꝫ glorioſꝰ ⁊ impaſſibilis. Gregoriꝰ. Quis fideliū dubium habere poſſit in ipſa īmolacōnis hora ad ſacerdotis vocē celos aperiri ⁊ ī illo iheſu xp̄i miſterio angeloꝝ choros ad eſſe ima ſūmis ſociari. ⁊ celeſtibus iungi vnū idēqꝫ ex viſibilibꝰ atqꝫ inuiſibilibus fieri. Gregoriꝰ in qͣrto dyalogoꝝ. Nota qͣliter intelligit celos aperiri quēadmo dū de manifeſtacōne de materia ſecreta d̓r. mihi aperuit cor ſuū non ꝙ corrūpa vel diuidatur. ſꝫ quia ſecretū manifeſtat Ita dixit dalida de ſampſone philiſteis. Nunc aperuit mihi cor ſuū. Iudicū. xvi. Ita de filio dei qͥ eſt ſecretꝰ in celo empi reo qn̄ deſcendit ī hoſtia cōſecͣta illa deſce ſio d̓r aꝑicio celoꝝ. h̓ eſt panis qͥ de celo deſcendit. ſi qͥs maducauerit ex hoc pane viuet ineternū. Ioh̓is. vi. Si dicat̉ xp̄s de celo deſcēdit in hoſtia gͦ recedit de cel̓o Rn̄deo ꝙ nō dimittit celū. ad hoc nota duas ſimilitudines Prima de domo ha bente centū foramina vel mille foramina in qͣlibet intrat radiꝰ ſolis ⁊ tn̄ nō recedit de celo Ita xp̄us radius dei pr̄is deſcen dit in qͣlibet hoſtia ⁊ tn̄ nō dimittit celū. Scd̓a de voce mea. q̄ eſt in qͣlibet aure veſtra. iā videtis ꝙ aures ſunt h̓. mō cre do ꝙ qͥlibet hꝫ duas ⁊cͣ. ⁊ in qͣlibet ē vox mea ⁊ tn̄ nō recedit a me. Si verbū cor ruptibile ⁊ tranſitoriū p̄t tm̄ qͣꝫtomagis verbū eternū. de qͦ Ioh̓is. i. In pͥncipio erat verbū ⁊cͣ. Id̓o dauid. dn̄s in tēplo ſcō ſuo ⁊ ſimul dn̄s ī celo ſedes eiꝰ. Sic̄ virgo gͣuida erat tēplū dei. Ita hoſtia cō ſecrata ⁊ gͣuida. tēplū dei p̄t dici vbi ſūt angeli vt d̓t gregoriꝰ. quia rex non vadit ſolus. ſi non haberemꝰ oculos lippos nec aures obturatas videremꝰ ⁊ ſentiremus eos cantātes. Sic̄ aliqͥ ſcī vt beatꝰ Tho mas de aqͥno ordinis fratꝝ p̄dicatoꝝ qͥ ordinauit officiū hodiernū qͥ cantat paīs angelicꝰ ſit panis hoīm. dat panis celicꝰ figuris terminū. O res mirabilis mādu cat dn̄m ſeruus pauꝑ ⁊ humilis Mo raliter patet qͣliter mūdus debet eſſę ſa cerdos qͥ habet ibi iudicē ⁊ circūdat̉ an gelis. ⁊ manꝰ ⁊ digiti īplent̉ angelis Si eſt bonꝰ dicunt angeli. O benedicte ma iorem grām habes qͣꝫ nos ⁊cͣ. Si ſit ma lus luxurioſus cōcubinarius luſor ⁊cͣ. di cunt angeli xp̄o. Dn̄e vultis vt occida mus iſtu ꝓditore Rn̄dit xp̄s nolo mor tem peccatorꝭ ſꝫ vt ꝯuertat ⁊ viuat Eze chiel̓. xviij. Queſtio ē hic quā forte faci tis vos iā in cordibꝰ veſtiꝭ Si ſacerdos ſit male vite luxurioſus ⁊cͣ. An talis ha bet illā poteſtate cōſecrādi ⁊cͣ. qꝛ de bo no ſacerdote bene credimus. Rn̄deo ꝙ tā bonꝰ qͣꝫ malus ſacerdos. dicēdo ꝟba cōſecrāt vere. Ad hͦ nota ſimilitudinē de duobꝰ canalibꝰ aureo ⁊ ligneo. ꝑ q̄ aqua ab eodē fonte venit in ortū ad rigandū caules. Que tales erunt meliores nūqͥd tantū valent vne qͣꝫ alie exqͦ aqͣ eſt eadē qꝛ bonitas cauliū nō eſt ꝟtute canaliū ſꝫ ꝟtute fontis. Ita in ꝓpoſito. Fons vnde ꝓcedit aqͣ tocius mūdi ⁊ ſapīe eſt xp̄us Fons ſapīe verbū dei in excelſis Ecͣci. i. Canalia per q̄ traſit aqͣ cōfecͣcionis ſunt ſacerdotes. hoſtie ſunt herbe vel caules de terra tricid non de alia materia. Canale aureū eſt bonꝰ ſacerdos ⁊ deuotꝰ. ligneū eſt ſacerdos male vite cōcubinariꝰ ſymo niacus ribaldus ⁊cͣ. tn̄ qͥlibet vere conſe crat nō ꝟtute ſacerdotꝭ ſꝫ xp̄i xp̄s autē in fine faciet vt dn̄s orti. Qui poſtqͣꝫ vſus eſt canalibꝰ. Canale aureū ponit in the ſauro in capſa celi. Qui michi miniſtrat me ſeqͣtur ⁊ ibi ſum ego illic ⁊ miniſter meus erit Ioh̓is. xij. Canale ligni putri di ponit in igne ad cōburendū in īferno. Ido apoſtolus. ꝓbet autē ſeipſuꝫ homo RR.iiij. In feſto corporis chriſti Sermo. j. ⁊ ſic de pane illo edat ⁊ de calice bibat. qͥ enī manducat ⁊ bibit indigne iudicium ſcꝫ dāpnacōnis ſibi māducat ⁊ bibit. pri ma choꝝ. xi. vbi dicit gloſa ambroſij Ita puniet ac ſi xp̄m ꝓprijs manibꝰ interfeciſ ſet. Ecce hic operacio ſacerdotalis. Et vnde ſcitis hoc frater. Ego accepi a dn̄o Terciū ſecretū mirabile hu qd̓ ⁊cͣ. ius ſacramēti eſt habitacio ſacͣmentalis O mirabile eſt ꝙ totus xp̄s in tā parua quātitate habitet. dices tu qͣliter eſt hoc poſſibile. Itē qͦmodo eſt poſſibile ꝙ qn̄ frangit̉ hoſtia nō frangit̉ totus xp̄s īmo totus integer manet ⁊ in qͣlibet particula fractionis. hic deficit oīs regula ph̓ie. ve rumptamen ꝓ conſolacōne veſtra oſten dam vob̓ ſimilitudinē ad oculū de yma gine veſtra qͣꝫtū cunqꝫ ſitis magnꝰ que to ta recipit̉ in ſpeculo ⁊ ſi eſſent centū mille ⁊ vltra ſpecula corā vobis ī omnibꝰ eſſꝫ ymago veſtra. ⁊ ſi frangatꝭ ſpeculū. tamē nō frangit ymago īmo in vnaquaqꝫ ꝑti cula eius manet integra. Et nunqͥd deꝰ pater poterit tantū de ymagine ſua q̄ eſt xp̄s. xp̄s eſt ymago inuiſibilis dei. ſecūda Choꝝ. quarto. ⁊ colocēſes pͥmo. hoſtia ē ſpeculum. diceret aliquis nō eſt ſimile de ymagine in ſpeculo q̄ non eſt corporalis ⁊ de xp̄o in hoſtia qui habet veꝝ corpus. Dico ꝙ īmo quia ſubtilius eſt corpꝰ glo rioſum qͣꝫ ymago q̄ modico pāno impe ditur ne intret ſpeculū corpus aūt glorio ſum a nullo poteſt impediri. ſubtilius eſt luce voce ⁊cͣ. etiā ymagiue. Ideo dictis verbis ſtatim totum corpus eſt in hoſtia tanqͣꝫ ymago in ſpeculo. Ideo de hoſtia conſecrata poteſt dici. Candor eſt lucis eterne ⁊ ſpeculū ſine macula dei maieſta tis ⁊ ymago bonitatis illius. Sapīe. vij Nota candor eſt lucis eterne quantū ad diuinitate que eſt ibi. Pro quo ſciendū ꝙ vi verboꝝ ſolum eſt ibi ſcꝫ ſub ſpecie panis corpus xp̄i. ſꝫ ex reali concomitan cia eſt etiā ibi anima. quia corpus xp̄i eſt ibi corpus viuū quod non eſt ſine anima nec ſine ſanguine. Si in triduo apoſtoli conſecraſſent ſolū fuiſſet ibi corpus ip̄i mortuū. quale tunc erat. Sed modo eſt viuū cū anima ſanguine ſimul ⁊ diuinita te. vi verboꝝ ſolū eſt ibi corpus ſꝫ conco mitatiue eſt ibi anima cum excellentijs ⁊ diuinitas cū omnibꝰ perfectionibus Si cut aliquis dn̄s inuitat alique magnum dominū vel prelatū ad prandiū. ⁊ ille ſe cum duceret ſcutiferos ꝟtute verbi inui tantis ſolum eſt ibi dn̄s ille vel p̄latus. Sed ex concomitancia vel aſſociacione ſunt etiā ibi ſcutiferi Ita ſacerdos ꝯſecrā do vi verboꝝ non ꝯſecrat niſi corpus xp̄i p̄ciſe. ſꝫ conſecuntur ipſum aīa ſanguis ⁊ diuinitas. Ideo cogita qͥd tu manducas qn̄ cōmunicas. quia de omnibꝰ rebus cor poralibus ibi eſt melior ſcꝫ corpus xp̄i. de creaturis ſpūalibꝰ excellencior eſt ibi. ſcꝫ anima xp̄i. ſuper oīa autē q̄ deus fecit vel faciet vel poteſt facere eſt diuinitas q̄ etiā eſt ibi. Ideo d̓t auctoritas Candor eſt lucis eterne ſcꝫ quātū ad diuinitatē. Ideo hoſtia ē rotunda ꝙ ſignificat eter nitatē dei. Et ſpeculuꝫ ſine macula qͣꝫtū ad animā Ideo hoſtia debet eſſe puriſſīa ⁊ alba ⁊ ymago bonitatꝭ dei qͣꝫtū ad cor pus ꝑ qd̓ cōpleuit ſuā bonitate in opere redēpcōis Moralit̓ habemꝰ h̓ doctri nā ꝙ ſi digne volumꝰ cōicare habeamus tria.ſ. candorē lucis et̓ne ꝑ verā credēciā ſine errore ⁊ falſa opiniōe Scd̓o ſpeculū ſine macula ꝑ caſtitatē. Tercio ꝙ habea mus ymaginē bonitatꝭ illiꝰ ꝑ firmā ami citiā. qꝛ ſicut xp̄us noluit reciꝑe vindictā de inimicꝭ ſuis nec vos de veſtris amore ſui. Id̓o xp̄us. Beati pacifici qm̄ filij dei vocabunt̉ Math̓ v. Nota pacifici ẜm ethimologiā.i. pace faciētes ⁊ maledi ctus ē qͥ pace̓ īpedit de qͥbus p̄t dici dāꝑ nati garrifici qͦniā filij dyaboli vocabunt Quartum ſecretum mirabile eſt per ceptio ſenſualis. qꝛ ſenſus corporales vi De corpore chriſti Sermo. II dent̉ decipi circa eukariſtiā. qꝛ aliud ſenti tur qͣꝫ credatur. qꝛ oculus nō videt xp̄m ſꝫ albedinem nec audit xp̄s nec odoratur. Quare hoc xp̄s bene poſſet facere ꝙ ſicut ymago videt̉ in ſpeculo ꝙ ip̄e videret̉ in hoſtia ſicut a multis ſanctis fuit ibi viſus. Sed h̓ nō vult duplici ratione. Prima neceſſitatis. Scd̓a vtilitatis. Neceſſita tis qꝛ oportet cōmunicare qꝛ ſicut totuꝫ noſtꝝ malum venit nobis ex eſu fructus. Ita vult deꝰ ꝙ totū bonū veniat nobis ex eſu fructus de qͦ dicitur virgini marię. Benedictus fructus vētris tui ⁊cͣ. Et ab homīabile eſſet carne humanam viſibili ter ꝯmedere ⁊ ſanguinem bibere. Sed ſic̄ medicus cooꝑit pillolā oblata vel hoſtia ne ꝑſonis delicatis ſit faſtidioſa. Ita xp̄s medicus noſter cuius caro eſt pillola nr̄e ſalutis. qꝛ aliter nō poſſemꝰ ſaluari niſi ꝑ ꝯmunionē cooperit ne videat̉ neqꝫ ſapor carnis ſenciatur ⁊c̄. Ecce neceſſitas de h̓ ait ꝓph̓a yſa. te adorahūt ſcꝫ in hoſtia cō ſecrata teqꝫ deprecabunt tm̄ in te eſt deꝰ ⁊ nō eſt deꝰ abſqꝫ te. vere tu es deꝰ abſcō ditus deꝰ iſrahel ſaluator Iſaie. xlv. No ta tantum in te deus. Iſta dictio exdluſi na tm̄ excludit alia ſacramenta in quibus nō eſt deus niſi figuratiue ſolū in iſto ſacͣ mento realiter ⁊ ꝑſonal̓r de hoc vide ſāc tum tho. iij. p. q. lxxv. ar. pͥmo. Nō dicit i militudīarie ſꝫ vere. Caro mea vere eſt ci bꝰ ⁊ ſanguis meꝰ vere eſt potus cōſtruit ſic. Cibus ille vere eſt caro mea ⁊ potus ille vere eſt ſanguis meus Ioh̓. vj. Se cunda ratio eſt vtilitatis ſcꝫ nr̄i meriti ar ticulus de hoc ſacͣmento eſt valde mag ni meriti ꝓpter difficulratē ſenſuū qui iu dicāt opoſitum d̓ hoc ꝙ credimꝰ. Si em̄ creditis ꝙ hoſtia ſit alba nec grates habetꝭ tias qꝛ ad oculū videtis. Sed meritū eſt credere ꝙ ibi ſit xp̄s qͣꝫ nō uidetis Greḡ Fides nō hꝫ meritū vbi huāna ratio per hibet exꝑimentū Sed meritū eſt credere qꝛ ip̄e dixit ꝙ realiter. Ip̄e em̄ nō poteſt mentiri nec decipere. Ideo faciamus ſibi magnum honorē credendo ſimpliciter di cendo. Dn̄e licet intellectus meus non capiat hoc miſteriū tn̄ credo exquo vos dicitis. Ip̄e dicit beati qui nō viderunt ⁊ crediderunt Ioh̓is. xx. Multi ſancti xp̄ꝫ viderūt in hoc ſacramēto Quītū ſecre tum mirabile eſt receptio vſualis qꝛ per mittit ⁊ vult a nobis nō ſolum adorari ſꝫ recipi ẜm vſum ⁊ conſuetudineꝫ eccleſie Sacerdotes quolibet die celebrando bn̄ parati ⁊cͣ. Perſone deuote quolibet mē ſe ex bono ꝯſilio. Alij aūt ſemel in anno ſcꝫ in paſcha ex precepto al̓r nunqͣꝫ reci pietur in celo. Dicūt angeli O res mira bilis manducat dn̄m ſeruꝰ pauꝑ ⁊ huī lis. O magnum mirabile eſt hoc ⁊ quare facit qualem vtilitatem habet. Dico ꝙ hͦ inſtituit duplici rationē. Prima ꝓpter ho norem ſuum. Scd̓o ꝓpter ꝓfectum nr̄m honor eſt regi victorioſo recipi fideliter intra caſtra que bellando acquiſiuit ⁊ per oppoſitum dedecus qn̄ nō permittunt ip ſum intrare de quibꝰ dic̄ Ioh̓es In ꝓpria venit ⁊ ſui eum non receperunt Iohis. jͣ. Sed bene ꝑmiſeruūt intrare iumēta pul los capones ⁊cͣ. Scd̓a ratio eſt ꝓpter no ſtrum ꝓfectū. Si rex vel papa faciunt gͣ tias magnas vbi bene recipiuntur qͣnto magis xp̄s rex ⁊ papa ſiml̓ ex cuiꝰ digna recepcōnē ineſtimabil̓r ꝓficiūt xp̄iani dd̓ Memoriam fecit mirabiliū ſuoꝝ miſeri cors ⁊ miſerator dn̄s eſcam dedit timen tibꝰ ſe in p̄s ¶ De eodem Sermo ſecundus Oc facite ī me am ꝯmemoracōꝫ. v̓bū iſtud ha bētur textualit ex prima ad Corinth̓os. xj. capl̓. ⁊ recitatiue in epl̓a p̄ntiū octauaꝝ Inter oīa ſacramenta eccl̓ie ſacramentū eukariſtie expreſſius ⁊ ꝓprius repreſētat nobis ⁊ oſtendit amorem ⁊ caritatem Criſti iheſu ad nos ac paſſionem ⁊ mor tem quas Triſtus pro nobis ſuſtinuit. De corpore chriſti Sermo. II. Ideo de hoc modo volo predicarę. Ma teria erit deuota ſed primo ſalutet virgo maria. Sanctum ſacrificium altaris ha bet duas ꝯdicōnes vel ꝓprietates. Prīa ꝙ eſt veritas plena. Secūda ꝙ eſt figura vera. De prima qꝛ xp̄s plene et reali ter vetus deus verus homo in aīa ⁊ cor pore glorioſo eſt in hoſtia conſecrata q̄ꝫ admodū eſt ī celis licet oculis corꝑalibꝰ nō videat̉ a nobis tn̄ ibi eſt veraciter iux ta ꝓphetiam vere tu es deus abſconditus deꝰ iſrahel ſaluator Iſaie. xlv. Et loque bat̉ d̓ xp̄o Iſto reſpectu ſit feſtum hͨ heſter num. Scd̓a condicio ſeu ꝓprietas ꝙ eſt figura vera ſcꝫ paſſionis xp̄i que nobiſ ꝓprijſſime repreſentatur in hoc ſacrificio. Quia ſicut criſtus fuit eleuatus ⁊ cruci fixus inter duos latrones. Ita hoſtia cō ſectata eleuat duabus manibus dextra ⁊ ſiniſtra que ſignificant latrones. Et ſicut tunc corpus xp̄i erat album ex ſanguinis effuſione. Ita eleuat̉ hoſtia alba. Ideo quando videtur debet cogitare xp̄ianꝰ/ ta li modo fuit redēptor meus in cruce ele uatus. ⁊ ſicut xp̄s obtulit ſanguinem ſu um patri in preciū ꝓ omnibus ſibi credē tibꝰ ⁊ obedientibꝰ. Ita ſacerdos offert ca licem. Ecce qualiter habet figuram veraꝫ Ideo dicit Collecta huius feſtiuitatis. Deus qui nobis ſub ſacramento mirabi li paſſionis tue memoriam reliquiſti. ⁊cͣ Ideo de hoc ſacramento dicit thema. hoc facite in meam ⁊cͣ. Inuenio ꝙ ſacͣta paſ ſio ctiſti ex ordinacone diuina vt memo retur a nobis repreſentatur quinqꝫ ſenſi bo noſtris ſcꝫ viſui. auditui. odoratui. tac tui. guſtui. Paſſio xp̄i ad om̄s partes in tellectus repreſentatur. qꝛ dicit philoſo. phus ꝙ nichil eſt in intellectu quin prius fit in ſentu. Quicqͥd eſt in corde naturaliter habet intrare ꝑ aliquā partē ſenſus. Id̓o in qualibet porta poſuit ſignum ſue paſſio nis dicens. Hoc facite in meam ꝯmemo racōꝫ. Primo paſſio xp̄i repreſentat̉ viſui qꝛ vult dn̄s ꝙ in terra xp̄ianoꝝ nō ſo lū ī eccleſijs ſęu locis ſꝫ etiā extra ꝑ vias cruces eleuent. Ratio vt quando ibis ꝑ viam ⁊ videbis crucem. habeas memori am de xp̄i paſſione dicendo. O dn̄e amo re mei voluiſtis in cruce pati. Nō intelli gatis ꝙ cruces ſint in eccleſia ſeu ī via vt adoretis illud lignū vel lapidem aureum vl̓ argenteū vt dicūt ſtulti iudei ſꝫ vt ado remꝰ xp̄m crucifixū que repreſentant ad memoriā ⁊ de hoc do vobis talem ſimili tudineꝫ. Si pater vel frater fuit in furca ſuſpenſus dein̄ ſepultus qn̄ tranſibit iuxta illam furcā ⁊ videbit eam frater vel filiꝰ ſuſpēſi totus alterat̉ ⁊ turbatur in ſemet ip̄o cogitando ī hac furca pr̄ meus vel fr̄ fuit ſuſpenſus ita de nobis quando vide mus crucem ſtatim debemus cogitare in tali cruce fuit ſuſpenſus redemptor meus pater ⁊ frater meus ⁊ debet adorare di cendo. Adoramus te xp̄e. Hoc fuit iam per yſaiam ꝓph̓atum qui fuit ante criſtū per quingentos ānos d. Om̄s habitato res orb̓ qui moramini in terra. Cum ele uatū fuerit ſignū in montibꝰ videbitis ⁊ dlangorē tube audietis yſaie xviij. Nota cū eleuatū fuerit ſignū nō dic̄ ꝙ ſignum. Id̓o cū dic̄ ſignū abſolute ꝑ excellentiā intelligit̉ de ſigno crucis ſic̄ qn̄ d̓r ph̓s ab ſolute intelligit ariſtotiles qn̄ d̓r apl̓s in telligit̉ paulꝰ ꝑ excellentiā. Idem in ꝓ poſito de ſigno crucis. Nota clangore tu be. qꝛ quando criſtianus videt crucem ſta tim ī cor de ſuo debet ſonare illa tuba Ihe ſu nazarene fili dei viui miſerere michi peccatori ⁊cͣ. Ecce ſignum ad oculos ad videndum ⁊ memorandū xp̄i paſſionem Nota ꝙ ante iheſu Criſti paſſionem ꝑ mille ⁊ quingentos annos iam iudei a dorabant crucem vt habetur Numeri vi ceſimo primo. Nota hijſtoriā de ſerpen tibus eo ꝙ iudei murmurarunt contra de um moyſen ⁊ aaron Et deus miſit ſerpē tes ⁊ cętera Orauit aūt Moyſes deum De corpore chriſti Sermo. II ꝓ populo ⁊ locutus eſt dn̄s ad eum. fac ſerpentem eneum ⁊ pone eum pro ſigno qui percuſſus aſpexerit eum viuet Et dic̄ textus. Ꝙ moyſes fecit ẜpentem eneum ⁊ poſuit eum ꝓ ſigno qͣꝫ percuſſi aſpiciē tes ſanabant̉ Numeri. xxj. Ecce ſignum primum Ergo hoc facite ſcꝫ eleuādo cru cem in meā ꝯmemoracōeꝫ Scd̓o xp̄i paſſio repreſentatur auditui vt ꝑ aures intrat meōria paſſionis ad cor vol em̄ tm̄ vſ mouet cor creature ad deuocōm ⁊ pecca toꝝ cōtricōm qͣntum memoria paſſionis xp̄i nec aliqͥd eſt qd̓ tātū inflāmet cor ad eius amore ⁊ dilectionē. Nota ad ſimili tudinē d̓ illis duobꝰ magnis amicis oīno ſil̓ibꝰ ⁊ accidit ꝙ vnus eoꝝ fecit furtum ꝓ qͣ captus ⁊ ſnīatus fuit ad ſuſpendēdū Ꝙ ſciens amicꝰ eiꝰ ex amore nimio nō poruit ſuſtinere. ꝙ amicus ſuus ſuſpende ret̉ ꝓpter ꝙ venit ad captionē ⁊ īduit ſibi veſtes amici capti ⁊ ſuas reſtituit amico capto Dicens vade qꝛ ego amore tui ſu ſpendar vt tu euadas. Et ita fctm̄ eſt fur euaſit ⁊ ille amicꝰ fuit ſuſpenſus Modo dicatis qͣntum tenebat̉ illū amicū diligē ꝓfecto intm̄ ꝙ qn̄cunqꝫ recordabat vel loquebat de illo ſtatim flebat ex amore. Ita ꝓprie eſt de dūo ih̓u xp̄o ipſe em̄ et genꝰ humanum ſunt duo amici valde di lecti intm̄ ꝙ amor xp̄i ad gēnus huānuꝫ excedit om̄eꝫ amore. Un̄ apoſtolꝰ ꝓpter nimiā caritatē ſuā qͣ dilexit nos ad Eph̓ ij. Propter nimiā notat exceſſū dilectio nis. humanum aūt genus ex furto ſcꝫ ade erat ſentēciatum ad ſuſpēdiū inferni. Sꝫ quid fecit filiusʸ dei ꝓfecto iheſus xp̄s vt ille fidelis amicꝰ venit ad capcōm huius mundi ſcꝫ in incarnacōne ⁊ indutꝰ eſt veſ tem latronis ſcꝫ huānitatē. Qui cum in forma dei eſſet ⁊cͣ. ad Phil̓. ij. ⁊ veſtem ſuam reſtituit amico veſtis xp̄i eſt dei fili atio ꝑ eternā generacōm hac veſte filia cōnis reſtituit amicum ſuum per tempo ralem regeneracōm ſcꝫ in baptiſmo. De dit poteſtatem filios dei fieri hijs qui cre dunt in nomine eius. Qui nō ex ſanguini bꝰ neqꝫ ex voluntate carnis neqꝫ ex volū tate viri ſed ex deo nati ſunt Et verbum caro factū eſt ⁊cͣ. Ioh̓is. j. Et filiꝰ dei ꝓ amico fuit ſuſpenſus nec fuit cognitꝰ. Si em̄ ꝯgnouiſſent nunqͣꝫ dn̄ꝫ glorie crucifix iſſent. jͣ. ad Cor. ij. Et humanum genus euaſit. Ecce qualem rationem habemus diligendi xp̄m poſſemus habere maioreꝫ Certe nō. Ideo qn̄ audiemus loqui de eo ⁊ de eius paſſione ſtatim cor nr̄m de bet moueri ⁊ inflāmari ad eius deuocōm ⁊ dilectionem ad eius ſeruicium ⁊ pecca toꝝ vitacōm quibꝰ offendit de hoc ꝓph̓a dauid in pͣs. Exſurgat deus dixit dn̄s ex baſan conuertam conuertam in ꝓfundū maris vt intīguatur pes tuus in ſanguine lingua canum tuorum ex inimicis ab ip̄o psͣ. lxvij. Nota ſecreta baſan ẜm inter pretacōm hebraycam idem eſt ꝙ cōfuſio ille eſt in bazan qui eſt in confuſione. qꝛ nullum ordinem tenet nec orationis nec confeſſionis ⁊cͣ. Sꝫ ſicut beſtia ambulat de peccato in peccatum de tali dicit domi nus. Exbaſan conuertā licet em̄ ſit in pec catis antiquatus. ego conuertam domīe ⁊ quomodo reſpondit. Conuertam in ꝓ fundum maris contricōnis. quia contricō nō eſt niſi amarus dolor peccatorum. ver bi gratia. Quādo religioſus qui vixit ad libitum. non ſeruando regulaꝫ ⁊cͣ. Et de us facit ſibi gratiam ꝙ conteritur dicēdo O miſer ⁊ quid erit de me ⁊cͣ. tunc con uerſus eſt ex bazan in profundum maris Idem de ſacerdote ⁊ de laycis hominibꝰ ⁊ mulieribus. Et qualiter ſeu quomodo fiet iſta conuerſio in ꝓfundum maris di cit pater filio vt intinguatur pes tuus in ſanguine. Inferior pars corporis eſt pes Superior autem caput. Sic etiam in cri ſto ſunt due partes due ſubſtātie. Et ſu perior pars eſt diuinitas tanqͣꝫ caput Et inferior pars eſt humanitas tanqͣꝫ vt pes Sermo. II. De corpore chriſti Sed iſte due ſubſtātie ſolū faciunt vnā ꝑſonam. dicit ergo ex baſan ꝯͣuertam con uertā in ꝓfundū maris. Et quō vt intig uatur pes eiꝰ.i. corpus eius tinctum fuit in ſanguine in capite per ſpinaꝝ flagellati onē in ſpatulis per flagellacōm in brach ijs ⁊ manibꝰ ꝑ clauacom ideꝫ de pedibus Et lingua canū tuoꝝ xp̄s eſt paſtor eiꝰ oues ſūt xp̄iani. Ego ſum paſtor bonus ⁊ ꝯgnoſco oues meas Ioh̓is. x. Paſtor aūt habēs oues indiget canibꝰ alias lupi. ⁊cͣ. Iſti canes ſūt p̄dicatoresⁱ qui latrāt ꝯtra lupos inferni. Id̓o predicatores ſe pe debet loqui de xp̄i paſſione. Ideo dicit lingua canum tuoꝝ.i. predicatoꝝ de xp̄i paſſione predicātium. Sic em̄ ꝯuertitur peccator. Quis em̄ eſſet ita īfidelis ⁊ ob ſtinatus qui qn̄ audit xp̄s tam crudeliter paſſus eſt ꝓ me ꝙ non caueat a peccatis ne xp̄m offendat. Et ſic ex inimicis id eſt demonibꝰ liberatur peccator nō a predica toribꝰ niſi inſtrumentaliter. ſꝫ ab ipſo ſp̄. liberamur faciendo pacem remittendo in iurias ab ip̄o ſcꝫ xp̄o. qꝛ exemplo eiꝰ qui peꝑcit ⁊ orauit ꝓ crucifixoribꝰ. Nota hic quomō eſt duplex r̄miſſio ſcꝫ neceſſa ria. alia voluntaria. Neceſſaria eſt remit tere odium cordis ⁊ deſiderium vindicte voluntaria ne petat iuſticiam qͣꝫ iuſte po teſt ꝓſequi. Pater meus celeſtis tradet vos tortoribꝰ qꝛ. Si nō remiſerit homī bꝰ peccata eoꝝ nec pater veſter dimittet vobis peccata veſtra Mathei. v. Ter cio xp̄i paſſio repreſentatur odoratui ſcꝫ in turificacōne. Quare creditis ꝙ detur ī cenſū in eccleſia in magnis feſtiuitatibus niſi ad memoriam paſſionis criſti. Ideo quando vos ſentitis illum odoreꝫ ſuauē incenſi debetis cogitare qualem odorem ⁊ qualiter odoriferum dedit anima criſti in paſſione qͣꝫ cū tanta patientia ſuſtinuit deo patri ⁊ ſanctis angelis in celo ⁊ ſanc tis patribus in limbo. Quinqꝫ ſimilitudi nes inuenio inter corpn̄s criſti ⁊ thuribu lum. Prima qꝛ thuribulū eſt inferiꝰ clauſum ſuꝑ apertu. Ita xp̄s clauſus fuit qͣntū ad iſta terrena ⁊ mūdana. qꝛ nichil voluit nec portabat pecunias in tm̄ ꝙ d̓r Marci. xj. Ꝙ circūſpectis omnibꝰ cum iam hora veſpertina eſſet exijt ī bethaniaꝫ cum. xij. vbi dicūt gloſe. Ꝙ reſpiciebat Si forte poſtqͣꝫ predicauit inuitaret ab aliquo ad prandium al̓s tꝑe meſſiū apo ſtoli colligebant ſpicas ⁊c̄. Idem in ſero ſi nō inuitabat̉ ab aliquo ad dormiēdum ibat ad deſertu dormire. ſꝫ ſuꝑ terra. quia tantum deſideriū erat celeſte Scd̓a eſt qꝛ quando thuribulum exit d̓ operatorio eſt prefulgidum. Sed tandem ignis va poracōe obſcurat̉. Ita xp̄s quādo exiuit de operatorio vteri virginalis. Argenta rius qui operatus fuit eum fuit ſpiritus ſanctus. Specioſus erat prefilijs homi num dauid. Tamqͣꝫ ſponſus procedens de thalamo ſuo. Sed igne paſſionis fuit deturpatus quando fuit plagatus ſcopis videbatur leproſus depilata barba ita ꝙ quando virgo maria vidit eum non cog nouit eum iuxta ꝓphetiam yſa. Uidimus eum ⁊ nō erat aſpectus. ⁊ deſiderauimus eum deſpectum ⁊ nouiſſimū viroꝝ. virū doloꝝ ⁊ ſcientem infirmitatem Et quaſi abſconditus vultus eius ⁊ deſpectus. ⁊cͣ Iſaie liij. Tercia eſt quia turibulū eſt perforatum. Ita corpus xp̄i fuit totū ꝑ foratum in capite per coronam ſpineam in manibꝰ ⁊ pedibꝰ ꝑ clauos ī latē ꝑ lan ceam. In toto corpore per flagella Quarta eſt quia thuribulum eſt prunis igneis plenum. Ita corpus cr iſti prunis illius ignis de qͦ ipſe dixit ignem veni mit tere ī terrā ⁊ qͥd volo niſi vt ardeat. Luc̄ xij. Cuiꝰ prune ſūt caritas. amor deuocō virtꝰ ⁊ huiuſmodi Quinta quia thus ſuprapoſitum tande ęuaporat fumum al bum ſuauiſſimum. Ita corpus xp̄i quan do de eo exiuit illa aīa ſctīſſiā ⁊ puriſſima q̄ dedit odorē ſuauiſſimū obedīe deo pr̄i Sermo. II De corpore chriſti Angelis ex eoꝝ reparacōne ſanctis pr̄i bꝰ ex eorū liberacōne humano generi ex re demptione. Mortuis ex multoꝝ reſur rectione. Ecce quare in eccleſijs dat incē ſū vt etiā ꝑ nares memoria paſſionis cri ſti ītret ad cor. de hoc auctoritas ad lr̄am Apoc. viij. Alius angelus venit ⁊ ſtetit ante altare. habens thuribulum aureū in manu ſua ⁊ data ſunt illi incenſa multa ⁊ aſcendit fumus incenſoꝝ de orationibus ſanctoꝝ de manu angeli cora dn̄o Nota alius angelus xp̄s nō fuit angelus ſꝫ cre ator dominus angeloꝝ. Sed angelꝰ idē eſt ꝙ miſſus. Et quia xp̄s inquantum ho mo miſſus fuit a deo patre. Ideo dicitur angelꝰ. Sicut em̄ frater minor qui tꝫ vi tam ⁊ regulam beati franciſci dicit alius franciſcus ⁊ frater predicatoꝝ alius do minicus. Ita xp̄s miſſus a patre. Dicit̉ alius angelus ⁊ venit ſcꝫ in hoc mundo ⁊ ſtetit ante altare vbi obtulit ſacrificiū pro noſtra re dempcōne fuit crux in mon te caluarie ſita vbi ſtetit quia nō moueba tur niſi vt crucifixores dicebant. quando dicebatur ſibi depone veſtimenta dicebat libenter ⁊ ſic de alijs. Habens turibulum ſcꝫ eius corpus ſanctum. Aureum ex va lore in manu ſua id eſt poteſtate qꝛ ī ma nu ſua erat mori vel nō. Nemo tollit di cebat xp̄s animam ſuaꝫ meā a me. ſꝫ ego ponam eam a meip̄o. poteſtatem habeo ponendi eam ⁊ poteſtatem habeo iterum ſummendi eaꝫ Iohannis. x. Et data ſūt illi incenſa multa que ſunt orationes ſāc toꝝ quia omnes deſiderabant ſuam paſſi onem. Angeli vt ruina eorum repararet Sancti patres vt liberarentur. Et aſcen dit fumus incenſorum ⁊cͣ. Hoc dicit apo ſtolus clarius xp̄s dilexit nos ⁊ tradidit ſemetip̄m ꝓ nobis oblacōeꝫ ⁊ hoſtiā d̓o in odorē ſuauitatis ad Ephe. v. Quarto xp̄i paſſio repreſentat tactui ꝑ pn̄ialem afflictōeꝫ ſenſus tactus dat cognicōnem inter calidū ⁊ frigidū. inter molle ⁊ duꝝ inter leue ⁊ aſpeꝝ que nec viſu ſiue audi tu nec odoratū cognoſcunt̉. ſꝫ tactu. Tūc em̄ ſenſu tactus ſentimꝰ xp̄i paſſione qn̄ facimꝰ pn̄iaꝫ. Tūc em̄ ſentimꝰ duriciem ⁊ aſꝑitatē paſſionis xp̄i. qn̄ hō dolet ꝯtē rit̉ ⁊ lacrimat̉ ꝓ pct̄īs tunc ſentit paſſio nem xp̄i qui qn̄ fuit in agonia.i. anxietate factus eſt ſudor eiꝰ ſic̄ gutte ſanguīs de currētis in terra Scd̓o qn̄ hō poſt con tricōeꝫ vadit ad ꝯfeſſioneꝫ vbi coram cō feſſore tanqͣꝫ coraꝫ iudice. vos accuſatis dicendo pater ego feci hoc ⁊ hoc ⁊cͣ. Tūc tangitis xp̄m qn̄ coram iudice accuſabat̉ dicendo. Iſte incātator fecit hoc ⁊ hoc ⁊cͣ Sentitis quō eſt duꝝ corā iudice accu ſari Tercio qn̄ ꝯfeſſor ẜm qͣlitatē pec catoꝝ dat vobis pn̄iaꝫ ⁊ vos acceptatꝭ tūc tangitis xp̄m qui acceptauit ſnīam vt crucifigeret̉ Nō appellanit ymo dicit Io hānes ꝙ baiulās ſibi crucem Quarto qū cū diſciplilis vos caſtigatis tūc tan gitis xp̄m qui fuit grauiter verberatus ⁊ totus ſauguīolētus ducebat ad crucifigē dum. Quinto cum ieiunatis tangitis Criſtū qui in ſua paſſione ieiunauit ⁊ ho ra prandij menſa ſibi fuit parata. Men ſa fuit cāna arundinis mappa folia arun dinis eſca ſpongia potus acetum cum fel le. Sexto quando perſeueratis ī bona vita ⁊ penitentia nec aliqua cauſa deſiſti tis tunc tangitis xp̄m qui noluit de cruce deſcendere cum ſibi diceretur. Si rex iſra hel eſt deſcendat nunc de cruce ⁊cͣ. Alios ſaluos fecit ſeip̄ꝫ nō pōt ſaluū facere. nec ex pena nec deriſionibꝰ dimiſit orationeꝫ ſuam ymo ꝯtinuauit dixit centum ⁊ quin quaginta verſus. Ecce quō ſenſu tactus ſentitur paſſio criſti tangēdo dicit Mar. Quotqͣt tangebāt eū ſalui fiebat Mar. ſexto. Sed aliqui tangunt criſtum aliter ſcꝫ cum enſe lingue ipſum inuadendo et ſcindendo Iurando renegando Blaſphe mando Iſti peiores ſūt iudeis qui nō fre gerunt os talis tactꝰ non eſt penitētialis Sermo. iii De corpore chriſti ſꝫ criminalis auiſentur rectores vt hoc vi cium corrigatur. Aliter ecce quid dic̄ deꝰ rectoribꝰ dn̄atores populi mei inique a gunt ⁊cͣ. Yſaie. lij. Ideo non miremini ſi habetis tribulacōnes Quinto xp̄i paſ ſio repreſentat guſtui in ꝯmunionē. Ad hoc em̄ ordinauit hoc ſanctum ſacramen tum vbi deuote ꝯmunicantes ſenciūt dul cedinem ſaporis palato anime xp̄s ī ſua paſſione ſenſit duos ſapores ſcꝫ ſaporeꝫ dulcem ⁊ alium ſaporem amaꝝ diuerſis reſpectibꝰ. Et quis poſſet cogitare amari tudinem paſſionis xp̄i. Dicunt doctores ⁊ ſpēaliter ſanctus thomas in tercia par te nullus dolor martiꝝ poteſt ei cōparari nec laurentij nec vincentij ⁊cͣ. Ideo dice bat ipſe. O vos omnes qͥ tranſitis ꝑ vi am attendite ⁊ videte ſi eſt dolor ſic̄ do lor meus Trenoꝝ. jͣ. Iſte dolor erat in ſenſualitate in parte infima. Sed in par te ſuperiori ſcꝫ in mente habebat tantam dulcedinem glorie qͣntum habet modo ī celo. Sic in ꝯmunione homo debet ſenti re iſtos ſapores. Primo amaritudinem paſſionis. Cogita ꝙ illa hoſtia conſecrata ſit diſcus argenteus vbi eſt ille agnus fi lius illius benedicte ouis virginis coctus in verū crucis inter duos ignes ſcꝫ amo ris ⁊ dolorꝭ. Sic ſentitur amaritudo paſ ſionis criſti guſtu anime. Quotienſcunqꝫ manducabitis panem hūc ⁊cͣ. jͣ. ad Coꝝ xj. Sapor aūt dulcedinis ſentit̉ in ꝯmuī one cogitādo fructꝰ ⁊ gratias quas ha bemus ex ꝯmunione plꝰ em̄ ꝓficimus in gr̄a ꝑ ꝯmunionē qͣꝫ ꝑ alia oꝑa. qꝛ ex bo nis oꝑbꝰ licet merita multiplicant̉ tamē nō ex qͣlibet bono oꝑe augmentat̉ gratia ſic̄ nec puer augmentat ex quolibet bolo panis. Sed qn hō ꝯmunicat digne ſem per augmentat gr̄a. Idēo dicebat dauid Guſtate ⁊ vrdete qm̄ ſuauis eſt dn̄s ſcꝫ digne ꝯmunicātibꝰ. btūs vir qͥ ſꝑat in eo pͣs. xxxiij. Ecce qͣre dicebat thema. Hoc facite in meā ꝯmemoracōeꝫ In die corporis xp̄i Sermo. iij Emoriam fecit mirabiliū ſuoꝝ eſcā dedit timen tibꝰ ſe psͣ. xj. In iſtis verbis deſcribit ꝓph̓ ta tria mirabilia hꝰ ſacramenti. Figuram Naturā. Culturam. memoriā fecit eſcā dedit timentibꝰ ſe. Pro primo ſciendum ꝙ inter omnia mirabilia nr̄e fidei ſūt illa que de hͦ ſacramēto p̄dicamꝰ ⁊ credimꝰ ꝙ ſcꝫ in hoſtia ꝯſecrata ſit xp̄s deus ⁊ hō realiter ⁊ ſūmendo hoſtiā ꝯſecratā xp̄m ſumimꝰ. vt gͦ ad credēdum oīa que ſūt in hoc ſacramento veraciter facilius nos in duceret qͣntumcūqꝫ ſūt mirabilia facta mirabilia inducit hijs ſil̓ia vt rebꝰ mirabi libꝰ fidē p̄berēt fcā mirabilia. Ideo dicit memoria fecit. Mirabilia āt qͥ vident in h̓ ſacͣmēto difficilia ad credēdū pn̄t redu ci ad ſex q̄ īueniūt p̄ceſſiſſe ordīacōeꝫ hꝰ ſacͣmēti in reꝝ nat̄a ⁊ ī ſcript̉ a ⁊ ordinā do iſtd̓ ſacͣmētū deꝰ fecit memoriā mira biliū ſuoꝝ. pͥmū mirabile ē d̓ paīs tnͣ ſub ſtāciacōe poīt.n. fides catholica. in hͦ ſacr̄o ꝯuertit̉ ſubſtantia paīs ⁊ vini in corpꝰ ⁊ ſanguinē xp̄i eſt gͦ mirabile quō h̓ poſſit fi eri. Sꝫ ꝙ hͦ diuīa ꝟtute poſſit fieri on̄dit deꝰ ꝑ alid̓ mirabile qd̓ p̄ceſſit in nat̉a ⁊ ī ſcripta. In nata qͥdeꝫ qꝛ videmꝰ ꝙ gra nū ſemīatū in terra att̄hit terrā ⁊ ꝯuertit in herbā dein̄ in ſpicā vltimo ī gͣnū. Idē facit vitis qꝛ tͣhit huōrē ⁊ ꝯuertit in vuā deinde in vinū. Ml̓tomagis gͦ pōt hͦ fa cere ꝟtus dei in xp̄i corpꝰ ⁊ ſanguinē pa ne ⁊ vinū ꝯuertēdo. Itē adhuc certū eſt ꝙ ꝟtus celeſtis vapores eleuatos a ter ra ꝯuertit in aliā mat̓iā aliqn̄ in pluuiam aliqn̄ in pruinā aliqn̄ in niuē. etiā aliqn̄ ī ranas. vn̄ recitat albertꝰ ꝙ aliqn̄ cū plu uia cecidit ꝟmiculꝰ. Ergo ſi hac ꝯuerſio nē pōt facere ꝟtus celeſtꝭ corꝑal̓ multo fortiꝰ xp̄s illa mirabilia. ſꝫ illa nō mirant hoīes qꝛ frequētia ſūt ⁊ tn̄ ſūt mirabilia ſꝫ hͨ mirant. qꝛ noua qn̄ gͦ xp̄s ꝯuerſionē paīs ⁊ vini ī ſuū corpꝰ ⁊ ſanguinē inſti tuit ſuoꝝ mirabiliū q̄ erāt in nat̉a memo De corpore chriſti Sermo. III. riā fecit in ſcript̉a. Itē adhuc aliud mira bile legimꝰ. qꝛ exo. vij. ſcribitur ꝙ manu moyſi virga ī colubꝝ ⁊ coluber in virgā alteratis vicibꝰ ꝯuerſa ſit. ſi gͦ in manu ſa cerdotꝭ veterꝭ legis hͨ mirabil̓ ꝯuerſio fcā fuit. qͣre hͦ ꝯuerſio fieri nō poſſit in maībꝰ ſacerdotis noue legis. Adhuc ibi dē legi mꝰ ꝙ moyſes oīa flumīa egipti ꝯuertit ī ſanguinē vn̄ d̓r in pͣs. ꝯuertit in ſanguinē ⁊cͣ. Ml̓tō fortiꝰ pōt hͦ facere xp̄s ⁊ ſacer dos noue legꝭ. Sꝫ dices forte ꝙ ille fa cerdos nō faciebat ꝟtute verboꝝ ſic̄ mō. Ad qd̓ rn̄ deo ꝙ ymo nā legimꝰ Nume xx. Ꝙ deficiēte aqͣ dn̄s dixit moyſi ⁊ aa rō loqͥmī ad petrā ⁊ dabit aqͣs ⁊ ad ꝟ̓bū eoꝝ ꝯuertit petrā in ſtagna aqͣꝝ ⁊cͣ. Fa ciliꝰ aūt videret̉. pane̓ in corpꝰ ⁊ vinū in ſanguinē ꝯuertere ꝟtute xp̄i qͣꝫ petram in aqͣꝫ. vn̄ ioh̓is ij. Solo ꝟbo cōuertit xp̄s aqͣꝫ in vinū qd̓ gͦ mirabile fecit in illo con uiuio ſil̓e fecit in hͦ ſacr̄o. Igit̉ in inſtituti on hꝰ ſacr̄i ⁊ eiꝰ ꝯfectione deꝰ fecit me moriā ſuoꝝ mirabiliū q̄ ſil̓ia preceſſerūt in oꝑbꝰ nat̄e ⁊ ꝟbis ſcriptē. Ideo d̓r in pͣs. Quis d̓s magnꝰ ⁊cͣ. Scd̓m mirabi le eſt de xp̄i ſūptione. qꝛ ſumit̉ ⁊ nō ꝯſu mit̉. ſi em̄ eſſet mōs olimpus deberet eſſe ꝯſūptꝰ xp̄s totiēs ⁊ tot māducat ⁊ nū qͣꝫ ꝯfumit̉ ⁊ hͦ eſt mirabile. ſꝫ diuīa ꝟtute poſſibile eſt ⁊ nichilominꝰ in nata ⁊ ſcrip tura p̨̄ceſſit aliqͥd vbi ſciendū ꝙ filiꝰ dei vocat̉ in ſcripta ſcīa ⁊ ſapīa pr̄is Eccle. xxiiij. Ego ſapīa habito in ꝯcilijs. Uoca tur etiā fōs ſapīe Eccl̓. jͣ. Fons ſapīe ver bū dei in excelẜ. vocat̉ lumē vt d̓r in pͣs. Exortū ē in te ⁊cͣ. vocat̉ aūt ſcīa ⁊ ſapīa ꝙ ſūt vere res q̄ date nō decreſcūt vn̄ totā meā ſcīaꝫ poſſē alteri dare ea tota in me remanēte Ita etiā videmꝰ de mari ꝙ ſꝑ flumina egrediuntur a mari. qꝛ mare eſ fons omniū fluminū ⁊ tamē non ꝯſumit Ita eſt ī propoſito filius dei ſapīa ⁊ ars patris lumen de luīe. deus a deo fons to tius ſanctitatis ⁊ mare infinite bonitatꝭ exiſtens in hͦ ſacramēto veraciter qͦcienſ cūqꝫ ſūptus nunqͣꝫ minuit̉. huic mirabili ſimile quoddā mirabile legimus in ſcrip tura. iij. Regum. xvij. Ꝙ helyas ⁊ muli ex vidua ꝯmedebāt de farina ydrie ⁊ oleo qd̓ erat in lechito ⁊ tamen ydria farine nō defecit ⁊ lechitus olei nō eſt minutus Iuxta verbū dn̄i ꝑ farinā ydrie. corpus .xp̄i in pane ꝑ lechitū olei ſacr̄m ſanguiniſ in ꝯfōone intelligit que ſic̄ tunc ſūpta nō conſūmebat. Ita nec nūc corpus ⁊ ſang uis xp̄i in hoc ſacr̄o. Hoc idem fuit factu ꝑ xp̄m qꝛ de qͥnqꝫ panibꝰ ⁊ duobꝰ piſcibꝰ ſaciauit quinqꝫ milia hoīm Mat. xiiij. Et illa ſūpta nō fuerāt ꝯſūpta ymo college rūt duo decim cōphinos qͥ ſuꝑfuerant ſic̄ ergo in illo ꝯuiuio xp̄s fecit ita facit nunc in hͦ ſacr̄o Id̓o iob. v. ad deū ponaꝫ eloqͥ um meū ⁊cͣ. Terciū mirabile eſt ꝙ xp̄s d̓r eſſe in celo ⁊ nichilominus in hͦ ſacr̄o d̓r em̄ in vno altari ⁊ in alio ⁊ generalit̓ in omnibꝰ inʳ quibus hoſtia ꝯſecrat. Quo modo corpus xp̄i poteſt eſſe in tot locis. Reſpondetur ꝙ eſt mirabile tamen poſſi bile diuina virtute. Et huiꝰ ret preceſſit exemplum in natura ⁊ in ſcriptura. In na tura quidem. quia videmus ꝙ idem ver bum manet in mente ⁊ in oratione dicen tis ⁊ in aure ⁊ mente cuiuſlibet audientꝭ in diuerſis locis. Ita filius dei qui dicit̉ verbum patris poteſt eſſe in pluribꝰ locꝭ ⁊ hoſtijs conſecratis. Idem de ſono ⁊ de odore. qui in diuerſis locis idem ſunt hu ius rei mirabile legimꝰ in ſcriptura ſacra. Apocalipſis vltimo. Ꝙ Iohannes vi dit fluuium aque viue procedentem de ſe de dei ex vtraqꝫ parte fluminis ligni vite afferens fructum. ⁊cͣ. ergo Iohannes vidit vnam rem ligni vite in duobus lo cis. quia ab vtraqꝫ parte fluminis alias niſi eſſet idem lignum vt ait Hieronimꝰ ſuper illo pͣsͣ. Erit tanqͣꝫ lignū qd̓ planta tū eſt nō dixiſſet lignū afferens. ſed ligna Sermo. III. De corpore chriſti Iſte fluuius eſt largitas donoꝝ bonoꝝ gratie ⁊ glorſe in vna rip̄a huius fluuij ē paradiſus que irrigat̉ ripa glorie lignum vite eſt xp̄s qui eſt in vtraqꝫ parte. quia ī parte dextra in ꝑadiſo ⁊ in hoſtia ꝯſecra ta per ſacramentū in hoc mundo pōteſt gͦ fieri ꝙ corpus criſti ſit in pluribꝰ locis vt in celo ⁊ in terra ⁊ in ſacrificijs diuerſis ⁊ in altaribꝰ pluribus. Ad idem eſt illd̓ j. Regum. xxviij. ꝙ mlier ſuſcitauit ſamu elem ⁊ apparuit in hoc mundo ⁊ tamē re aliter erat in limbo diuerſo igitur modo eſſendi fuit ſamuel hic ⁊ ibi ꝯſimiliter criſ tus eſt in celo. localiter in hoſtia ſacramē taliter modo eſſendi diuerſo. Idem legi mus. ij. Corinth̓. xij. Ꝙ paulꝰ fuit in hͦ mundo ⁊ tn̄ fuit raptus vſqꝫ ad tercium celum ſiue in corpore ſiue extra Si igitur ipſe ſimul fuit in celo ⁊ in terra Quare gͦ xp̄s nō poſſet eſſe in celo ⁊ in ſacramento Idem legit̉ de beato ambroſio licet non ſit ī canone ſacre ſcripture ꝙ ſiml̓ fuit me diolani vbi celebrabat ⁊ turonis vbi be atum martinū ſepeliebat Id̓o pſalmiſta bene dicit qͣmmagnus es tu ⁊ faciens mi rabilia tu es deus ſolus. Quartū mirabi le eſt quō totum corpus criſti poteſt ī tā parua hoſtia contineri nō ſolum in tanta ſꝫ in qualibet eiꝰ parte minima ab alijs di uiſa ſꝫ licet hoc ſit mirabile tamen eſt deo poſſibile. Et huiꝰ inuenimus ſimile ī na tura. quia videmꝰ ꝙ ſol qui eſt maior to ta terra recipitur ⁊ videtur in paruo ſpe culo. ⁊ in qualibet eius parte ſi diuidatur Item ꝑ artem videmus rem maiore tnͣſ ire ꝑ minorem vnde vidi humano artifi cio gabieꝫ ligneā cum vna auicula exiſtē tem infra ventrem amphore qd̓ videtur impoſſibile vidi etiaꝫ ouū groſſius collo amphore qd̓ per humanū artificiū fuit in ventre amphore introductum ergo ſi iſta poteſt facere virtus creara multomagīs xp̄s Sic̄ ergo diuinitas fuit in vtero vir ginis. Ita totum corpus xp̄i eſt in ſacramento huius habet̉ figura Apoca. jͣ. vbi ioh̓es vidit in medio ſepteꝫ candelabro rum ſimilem filio hominis habentē in dex tera ſua ſeptem ſtellas ſeptem candela bra ſunt ſeptem ſacramenta eccleſie in qͦ rum medio eſt criſtus filius homīs in eu kariſtie ſacramento ſicut ergo in illa viſi on criſtus qui eſt magnus apparebat in paruo candelabro alioꝝ medio. quod tn̄. erat minus dei filio. Ita xp̄s in hoc ſacra mento magnus eſt in parua hoſtia ꝙ aūt xp̄s maior eſt illo cā delabro in quo erat patet. Ꝙꝛ ip̄e habebat in dextera ſua ſep tem ſtellas quarum quelibet erat maior omnibꝰ ſeptem candelabris. ergo tūc vi dit ioh̓es rem maiorem in minori mag num hominis filium in paruo medio can delabro quem ⁊ nūc videmus fide mag num in patuo eukariſtie ſacramento. qͥd eſt aūt ꝙ in dextra habebat ſeptē ſtellas Dicendū ꝙ ꝑ illas ſignificabant̉. vij. ar ticuli fidei de diuinitate. Nam. xiiij. ſūt ar ticuli fidei ſeptē ex ꝑte ſiniſtra humanita tis ⁊ ſeptem ex parte dextera diuinitatis Id̓o pͣsͣ. dicit A dn̄o factū eſt iſtud ⁊ ē mirabile in oculis noſtris. Quintum mi rabile eſt ꝙ hoſtia in hoc ſacramento frā gitur diuidit ⁊ dentibꝰ teritur. ⁊ tn̄ nō le dit̉. corpus criſti nec frangitur. Sed ma net integꝝ ⁊ illeſum. Sed licet hoc ſit mi rabile. tn̄ eſt deo poſſibile exēplum quip pe ſimile eſt in natura. Nam ymagine m ſpeculo exiſtente ſi frangat ſpeculum nō frangit ymago. ⁊ in qͦt partes ſpeculum frangit in tot remanet ⁊ reſultat ymago Ita in hoſtia poteſt fieri de corpore criſti virtute diuina. Huius figuraꝫ habemus Exodi. iij. Uidit em̄ moyſes viſionem magnam ꝙ rubus ardebat ⁊ nō cōbure batur videbatur ignis in rubo ardere ac ſi deberet rubum ꝯminuere ⁊ incinerare. et tn̄ ab igne nō ledebatur nec minuebatur. Sic nec corpus criſti in ore cōmedentis a dente nō ledit̉. ſꝫ ſicut rubus in igne. ita De corpore chriſti Sermo IIiI corpus xp̄i illeſum ⁊ integrū remanet in ore comedētis. Iō pſalmiſta dicit. Cā tate dn̄o canticum nouū quia mirabilia fecit. Sextum mirabile eſt quomō qͥ libet ſumens ⁊ coīcans totuꝫ corpꝰ ſumit ⁊ ſumens partē minimā ſumit to tum ſicut ſumens totā hoſtiam. Racō ē quia ſicut totum verbum loquētis eſt in vna aure ⁊ in qualibet tam magna qͣꝫ ꝑ ua equaliter. Ita idem ſacramentū cōti net totuꝫ xp̄m ⁊ cōmunicans ſumit ip̄m totum equaliter. Huius figurā habemꝰ Exod̓. xvi. de manna vbi dicitur ꝙ plus colligens in manu non plus habebat qͣꝫ qui minus colligerat ſꝫ putre fiebat. Ita in hoc ſacramento quilibet ſumit corpus xp̄i equaliter. ⁊ ſi quis crederet in maio ri quātitate plus inuenire fieret putredo infidelitatis in anima illius. Iō eccle. xi. Mirabilia oꝑa altiſſimi ſolius ⁊ glori oſa ⁊ abſconſa. ⁊ inuiſa opera illius.i. ſic non videntur ad ſenſum licet viſa ſint in ſcriptura. ⁊ natura ẜm intellectum. Er go xp̄us inſtituendo hoc ſacramentū fe cit memoriam mirabilium ſuoꝝ quia p̄ ceſſerant ſimilia in natura ⁊ in ſcriptura. Unde dicit pſalmiſta. Mirabilis in al tis dominus. teſtimonia tua credibilia fa cta ſunt nimis. Deo gracias ¶ In die venerabil̓ ſacͣmenti. ẜmo. iiij. Go ſum paīs viuus qͥ de celo deſcendi. Io hānis. vi. Quādo aliqͥs ſū me diligit et dilexit aliquē ſi contingit ip ſum recedere ab eo conſueuit ſibi relinqͣ re aliquod donū in ſignum amoris. Et cauſa eſt. vt habeat eius memoriā. xp̄us qui fuit ⁊ eſt verus deus ⁊ verus homo. pater ⁊ dominus noſter ſumme diligit ⁊ dilexit apoſtolos. pluſqͣꝫ mater filiū dili git. et hoc ipē ꝑfecte oſtendit quia ꝓ eis. et ꝓ nobis voluit mori. quod eſt ẜgnuꝫ magne dilectōis. Aucͣtas Maigre au tem dilectōem nemo habet vt animā ſu am ponat quis ꝓ amicis ſuis. Ioh̓is. xv Et ideo quādo debuit ab eis recedere ꝑ mortem in die cene cōgregauit eos ⁊ ſu um receſſum nūciauit. ⁊ eis donū maxi mū ⁊ precōſum dimiſit in ſignū dilecti onis ⁊ hoc vt haberēt memoriā eius. I ſtud autē donū fuit corpus ſuum ⁊ ſang uis ſuus p̄cioſus quē accepit de virgine Maria. E illud donum excellentiſſimuꝫ eſt quia eſt verus deus ⁊ homo. ⁊ ē me moriale paſſionis ⁊ mortis xp̄i. Naꝫ al tare ſignificat crucem. Racō eſt quia ſi cut in altari conſecratur ſacramentaliter corpus ⁊ ſanguis xp̄i. Ita in cruce reali ter ymmolabatur. Calix ſignificat ſepul chrum xp̄i. quia in calice continetur cor pus xp̄i ⁊ ſanguis. Ita in ſepulchro cor pus xp̄i realiter continebatur. Per pate nam intelligitur lapis qui poſitus fuit ad hoſtium monumenti ad cooperiendum. Sic patena ad cooperiendū calicē. Per corporale in quo ponitur corpus xp̄i in telligūtur lintheamiua in quibus inuolu tum fuit corpus xp̄i Et ideo vere eſt me moriale. Unde xp̄us dixit. Hec quociēſ cumqꝫ feceritis in mei memoriam facie. tis. Iſtud autē donum nobis dimiſſum debet eſſe nobis valde carū. quia valde precōſum eſt. ⁊ vt ip̄m magis carū habe amus xp̄us de ſeip̄o dicit verba ꝓpoſita. Ego ſum panis viuus qui de celo ⁊cͣ. In quibus verbis tria tangūtur Primū eſt ſua ꝯdicō et ꝓprietas. cuꝫ dicit quia ego ſum. paniẜ. Secundū eſt ſua magna virtus ⁊ po teſtas quia viuus. Terciuꝫ eſt ſua origo ⁊ dignitas. qꝛ de celo deſcendi. Ioh̓is. vi. Primū eſt ſua condicō ⁊ ꝓprietas. qͥa ego ſum panis. Ubi ſcienduꝫ ꝙ ſi verbū illud ſimpliciter intelligatur. non eſt veꝝ SS.j. De corpore chriſti Sermo IIII quia hoſtia cōſecreta non eſt panis corpo ralis licet fuerit quia forma panis receſ ſit licet accidētiā panis ſcꝫ color. ſapor ⁊ odor remaneāt. De quo vide beatū tho mā. iij. ꝑte. qͥ lxxv. articulis v̓. ⁊. vi. Sꝫ verū eſt intelligendo ſpūaliter. qꝛ hoſtia conſecrata eſt panis ⁊ cibus ſpūalis aīe. In hoc aute ꝙ appellatur panis recte eꝰ condicō ſpūalis importatur. Nam cor pus xp̄i aſſimilatur pani qͣꝫtum ad cōpo ſicōem ⁊ qͣꝫtum ad effectum. Quatuor ad conpoſicōem panis requirūtur. qꝛ ſic̄ ſcitis panis conponitur ex farina ⁊ aqua. et ex illis formatur in vaſe quidā panis. qui ſic formatus ī furno ponitur. ⁊ ibi ꝟ tute ignis decoquitur. ⁊ ſic efficitur cibꝰ corꝑalis. Sic ſpūaliter xp̄us fuit conpo ſitus ex aqua ⁊ farina.i. ex anima ⁊ carne et formatus fuit in vaſe.i. in vtero virgi nis Marie. ⁊ deinde poſitus fuit in fur no crucis ⁊ ibi fuit decoctus ꝑ mortē vi tute ignis.i. virtute amoris ſpūs ſancti que ad genus humanū habuit. qui ſigni ficatur ꝑ ignem. Quia ſicut ignis habeit calefacere corꝑa. Ita amor ſpūs ſancti calefacit ⁊ incendit corda. In cuius ſig num ſpūs ſanctus deſcēdit in diſcipulos in forma ignis. Secundo corpus xp̄i aſſimilatur pani qͣꝫtuꝫ ad effectuꝫ. Nā panis habet ſaciare corpus. Unde nullꝰ cibus eſt qui tantū ſaciat homineꝫ ⁊ qui tantū appetatur ab hoīe fameſcēte ſicut panis. Ita corpus xp̄i habet ſaciare ſpū liter animas Et hoc vobis ſic declaro. Nā res dicit̉ ſaciata. qn̄ ſic eſt plena ꝙ non plus tenere poteſt. Anima autē noſtra tante capacitatis eſt in deſiderio ꝙ nulla creatura poteſt eaꝫ ſaciare ⁊ implere. Et hoc ſatis apparet. Nā ſi homo haberet de cē libras deſideraret habere centū ⁊ tan dem totū mundū ſicut patet de Alexan dro rege. ſꝫ deus ſolus eſt ille qui poteſt. deſideriū noſtrum implere. quia in ſe con tinet omēs ꝑfectiones exiſtentes ⁊ poſſibiles. Et hoc eſt quod dic̄ Anguſtinꝰ Animā dei capaceꝫ ſolus deus adimple re poteſt. ⁊ pſalmiſta dicit. Animā eſuri entē ſaciauit bonisAͣꝫ in hoc ſacramēto ꝯ tinetur verus deus quia in hoſtia ꝯſecra ta eſt verus deus qui creauit celū ⁊ terrā et ideo illud ſacramentuꝫ merito p̄t ani mā ſaciare. Unde dauid dicit in pͣs. Ex adipe frumenti ſaciat te. Secundum ī 2 hoc ſacramento eſt ſua virtus ⁊ poteſtas quia viuus. Ubi ſciendū ꝙ ipē panis ſpi ritualis d̓r viuus qꝛ dat vitaꝫ digne ſu menſi ⁊ cōſeruat ipſum in vita Et nō ſo lum dat vitā ſpiritualē que eſt in preſen ti ꝑ graciā ſꝫ eciam vitā eternaꝫ que erit in futuro ꝑ gloriā. Unde dicitur in euā gelio. Qui manducat hūc panē viuet in eternū. Ioh̓is. vi. Et in hoc oſtenditur. huius ſacramenti magna ꝟtus ⁊ pote ſtas. Nā maius quod poteſt eſſe in hoc mūdo eſt vita. Sed triplex eſt vita ſcꝫ corporalis. ſpūalis. ⁊ eterna. Prima ē bona. ſecunda melior. tercia optima. In hoc ergo ꝙ iſte panis dat vitaꝫ precipue ſpūalem ⁊ eternam eius magna ꝟtus o ſtenditur. Sed eſt aduertendū ꝙ iſte ci bus non dat vitam nec conſeruat niſi ſit bona diſpoſicō ex parte recipientis. Ad quam diſpoſicōnem habendaꝫ tria requi rūtur in recipiente. Primū ꝙ recipiat eum cum magna puritate ⁊ innocencia. Secundū ꝙ recipiat eum cū magna caritate ⁊ beniuolenci a Terciū ꝙ recipiat eum cuꝫ magna fir mitate ⁊ paciencia. Unde ſcienduꝫ ꝙ non eſt cōueniens ꝙ res precioſa ⁊ nobilis in loco immun do ponatur. Iſte autē cibus ſpūalis eſt res precōſa quia eſt verus deus ⁊ eſt res mundiſſima. quia eſt ſpeculuꝫ ſine macu la dei maieſtatis. Ideo vas ⁊ cor in quo debet recipi debet eſſe mundiſſimū. quia in maliuolam anima non intrabit ſapīa. de corpore chriſti Sermo iiii Sap̄ prīo. In cuius ſignum anteqͣꝫ xp̄c in cena corpus ſuū darꝫ diſcipulis. lauit pedes eoꝝ et ſacerdos ante conſecratō nem lauat ſibi digitos ad oſtendendū ꝙ illi qui hoc ſacramentū conficere vel reci pere volunt debent eſſe mūdi ab omī pec cato non ſolū mortali ſꝫ eciam veniali qͣꝫ tuꝫ eſt poſſibile. qꝛ licet peccata venialia non ſint nec efficiantur pctā mortalia tn̄ homo cauere dꝫ ſibi qͣꝫtum poteſt. quia ſunt vie ad mortalia. qꝛ conſenſus ad ve nialia cito tranſit ad mortalia. Et ponit̉ exempluꝫ. qꝛ ſunt quedā animalia que habēt venas latas ⁊ talia ſi venenātur ci to moriūtur. quia venenū ꝑ venas latas cito tranſit ad cor. Sed alia ſunt que ha bent venas ſtrictas ⁊ iſta nō ſic cito mori untur ex veneno. Applica ad ꝓpoſitum etcͣ. De iſta auteꝫ puritate que reqͥritur habemus figurā in Ioſeph qui mortuo xp̄o accepit eius corpus ⁊ inuoluit ī pā no mundo. ⁊ poſuit in monumēto nouo et vnxit mirra ⁊ aloēs. Ioſeph īterp̄ta tur ſaluator ⁊ ſignificat quēlibet religio ſum qui ordinē intrauit vt ſaluet animā ſuā. Iſte gͦ ſi vult recipere vel conficere corpus xp̄i debet ip̄m ponere ī monumē to nouo ſcꝫ corde puro. ⁊ inuoluere pā nis mundis.i. cogitacōibꝰ ſanctis ⁊ vn gere euꝫ mirra ⁊ aloēs.i. recipere cū cor dis dolore ⁊ amaritudine. quod ſignifi catur ꝑ mirram que amara eſt. ⁊ aloēs id eſt cum cordis deuocōne ⁊ ſe indignū reputare ad tale ſacramentū ſumendum quia vere nullus eſt. Unde vere poteſt dicere illd̓ quod dixit centurio. Dn̄e nō ſum dignus vt intres ſub tectuꝫ meum. Math̓. viij. Nec miruꝫ qꝛ legit̉ de Io hāne baptiſta qui erat in vtero ſanctifi catus ⁊ in heremo diu conuerſatus. ⁊ a xp̄o vocatus. ⁊ xp̄us venit ad eum. ⁊ ab eo baptiſatus eſt. ⁊ tn̄ dicit euangeliſta. ꝙ Iohānes non audebat tangere ſanc tu dei verticem ſꝫ clamabat cū tremore. Sāctifica me ſaluator. Si gͦ Iohānes non reputabat ſe dignū tangere verticeꝫ xp̄i cum eſſet talis ⁊ tantus. qͣꝫtomagis nos qui ſumus in cōparacōne ipſius ma gis pctōres nos indignos reputare debe mus. nō tantū ad tangendū verticem. ſꝫ ad recipiendum eū integre. Beatus ediā Marcus amputauit ſibi pollicē ne ꝓmo ueretur ad ſacerdotiū. quia ſe indignum reputabat. Si gͦ aliquis ſentit aliquā im mundiciā peccati in ſe debet auferre ⁊ ſic accedere poterit. Aucͣtas Aufer rubi ginem de argento ⁊ egredietur vas pu riſſimū. Per argentū intelligitur anima mūda ⁊ clara. per rubiginem intelligitur peccatū. Aufer gͦ rubiginem de anima ⁊ ſic egredietur vas puriſſimū.i. aptuꝫ ad corpus xp̄i recipienduꝫ. Secūdo reqͥ ritur ꝙ recipiat eum cū magna caritate ⁊ beniuolentia.i. cū magna dilectōne dei ⁊ ꝓximi. alias non cōfert vitā nec confor mat. ⁊ hoc ſic oſtendēdo. Naꝫ qͣꝫtumcū qꝫ panis materialis ſumeretur. nihilomi nus vitā non daret nec conſeruaret. niſi in corpore eſſet calor naturalis digerēs Ita eſt in ꝓpoſito. niſi caritas in corde ſit que intelligitur ꝑ igne ⁊ caloreꝫ que ha bet calefacere anima Unde ſumme caue re debet ne cum odio vel ira vel alio pec cato mortali corpus xp̄i ſumat quia gra uiſſime peccat. ⁊ magnā penam incurrit. quia morte corporalem nonnunqͣꝫ incur rit. ſicut multociens legitur. Et vt dicit Gregoriꝰ. Hoc accederet quia angeli qͥ aſſiſtunt huic ſacramēto indigne recipien teꝫ interficerent niſi diuina miſericordia prohiberet. Incurrit eciam mortē ſpiri tualē id eſt ſeparacōeꝫ anime a deo. quia grauiſſime peccat. Unde dicit Gregori us ⁊ eciā Augꝰ ſuꝑ illo verbo. Quicū qꝫ manducauerit pane vel biberit caliceꝫ domini indigne reus erit corporis ⁊ ſan guinis domini. prīa ad Coꝝ. xi. Sic pec cat ille qui indigne ſuinit. ſicut iudei qui SS ij IIII Sermo De corpore chriſti ip̄m interfecerūt. Unde ſcribit̉ de iude is ꝙ ſi dominū glorie cognouiſſent nun qͣꝫ ip̄m crucifixiſſent. prīa ad Coꝝ. ij pec cator autē peccās mortaliter ⁊ ſpūaliter tali peccato occidit filiū dei ſcienter qͣꝫtū eſt de ſe. quia cauſā iterat ꝓpter quam mortuus eſt. ꝓpter enī peccatū mortale incurrit quis eciā morte eternam. niſi pe niteat. Legitur ꝙ mortuus eſt oza quia tetigit archam dei que portabatur timēs ne caderet. ⁊ eciā bethaſinite mortui ſūt quia viderunt archaꝫ. Et aſſignāt iudei cauſam quare oza mortuus eſt quando tetigit archaꝫ. qꝛ in illa nocte iacuerat cū vxore. ſi gͦ oza mortuus eſt qui fecit reꝫ licitam ⁊ tetigit archa materialem ⁊ lig neam dei. ⁊ volens adiuuare ne caderet. qͣꝫtomagis moriūtur illi qui faciendo rē illicitam nō ſolum tangūt ſꝫ eciaꝫ in ſe re cipiūt non archaꝫ ligneā. ſed corpus xp̄i verum non vt adiuuet vt oza ſed vt de turpent. Et ſi betſanite mortui ſūt quia viderūt archam qͣꝫtomagis qui recipiūt indigne corpus xp̄i verum. Tercō re cipi debet cum magna ſtabilitate ⁊ firmi tate ⁊ paciencia. Ubi eſt ſciendū ꝙ non eſt conueniens ꝙ nobilis liquor in vaſe fragili ⁊ inſtabili ponatur ꝓpter periculū. Iſte cibus eſt huiuſmōi gͦ ⁊cͣ. Sed de bet poni in corde ſtabili ⁊ firmo ꝑ pacien ciam. Aucͣtas Erit quaſi vas auri ſoli dum ornatū omni lapide precōſo Ecci quīquageſimo. Sic enī debet eſſe cor re cipiens. quia debet eſſe vas auri ſolidum. Aurū enim eſt metallū ſtabile ⁊ firmū quia qͣꝫtumcūqꝫ percutitur non frangitur ſed cōtinue dilatatur. Sic debet eſſe cor recipiens ꝙ non frangatur ꝑ impacienti am. Ꝙ autē aurum ſit bonū dupliciter probatur. Primo ꝑ ignem. Secundo ꝑ lapidem. Aurū enim in fornace non corrunpit̉. ſed ſolidatur. ⁊ firmatur. Sic anima recipiens eſt digna recipere quan do ꝑ ignem tribulacōnis non cōſumitur. nec ꝑ lapidem iniurie ⁊ vituperij non de ſtruitur ⁊ quādo cor ſic eſt factum ⁊ diſ poſitū tunc eſt vas ſolidum. Sicut eniꝫ videtis anteqͣꝫ vas ponatur ad menſam regis multis preſſionibꝰ p̄mitur. Sic an teqͣꝫ anima viri iuſti ponatur ad menſam regis eterni oportet ꝙ multis fatigacōni bus ⁊ p̄ſſuris exponatur. De hoc habetꝭ exemplū omnium ſanctorū qui ad illam menſaꝫ nō iuerunt niſi ꝑ multas tribula cōnes. Unde in actibꝰ apoſtoloruꝫ dici tur. Per multas tribulacōnes oportet nos intrare regnū celorū. Actuū. xiiij. Debet eciam eſſe vas ornatum omī la pide precōſo. id eſt omībus ꝟtutibus ⁊ diſcurre ſicut placet ⁊cͣ. Tercium eſt ſua conͣdicō ⁊ dignitas quia de celo deſcē dit. Ubi eſt ſciendū ꝙ qͣꝫto res ſit a meli ori ⁊ nobiliori magiſtro. tanto videtur excellentior ⁊ nobilior. Sed iſtud ſacra mentū fit a ſolo deoꝓprie quia virtute ꝟ borū que ꝓfert ſacerdos conficitur hoc ſacramentū. Unde ꝓprie ſacerdos nō facit hoc ſed deus qui hanc virtutem de dit illis verbis ꝙ quocienſcūqꝫ ſacerdos profert illa verba ſuper materiā debitam intentione recta ꝙ tale ſacramentū confi ceretur. Unde ſicut medicus nō ſanat. ſꝫ virtus herbe. Ita eciā ⁊cͣ. Et in hoc oſtē ditur iſtius ſacramēti magna dignitas ⁊ excellencia. E hoc noratur cū dicitur. qui de celo deſcendi ⁊cͣ. Unde non ſit ꝟtute alicuius creature. ſed virtute dei qui eſt ī celo. Si autē volumus bene videre vir tutem ⁊ excellenciam iſtius ſacramēti vi deamus mirabilia que in ip̄o continētur Primū eſt tranſſubſtāciacō panis ī carnem. ⁊ vin in ſanguinem; hoc autem non eſt impoſſibile deo. Racō eſt qꝛ ma ius eſt ex nihilo aliquid facere qͣꝫ vnam naturā in aliam trāſſubſtanciare. Pri mū facit deus gͦ ⁊cͣ. Nec mirum videat̉ ſi deus hoc poteſt. quia natura videtur h̓ poſſe. nam natura exiſtens in homine cō dn̄ica i poſt trinita tis Sermo uertit pane̓ in carnem. ⁊ vinū in ſangui nem naturaliter eciaꝫ de terra fit ferrum et de cinere vitrum. Simile legitur de an glia in qua eſt mare in quo ſi proicias ſig num cuiuſcunqꝫ figure conuertitur in la pidem. Si ergo natura tantum poteſt. multomagis deus. Sed tn̄ veruꝫ eſt ꝙ iſta exempla deficiūt quia natura conuer tit vnā creaturam in aliā in multo tem pore. ⁊ ꝑ multas tranſmutacōnes. Deꝰ autem cōuertit creaturam in creaturam in inſtanti. Secūdum mirabile quod in hoc ſacramento cōtinetur eſt ꝙ qͣꝫtum cunqꝫ panis tranſubſtancietur in corpus xp̄i non creſcit. Ecerte hoc non eſt incon ueniēs. quia videmus quādo aliquis re uelat ſecretū ſuum iſti non augmetatur ꝓpter hoc ſecretum ſuū in eo. Terciuꝫ mirabile eſt ꝙ non decreſcit nec minuit. cum milleſies ſumatur. Exemplū de cā dela a qua ſumitur ignis. ⁊ tamē non mi nuitur. Quartū mirabile eſt quod ſu mitur ab immūdo ⁊ non maculat̉. Quī tum mirabile eſt cuꝫ ſit cibus ꝙ dat mor tem indigne ſumentibꝰ. Exemplū de in firmo cui ſi vinum ⁊ carnes dentur dant mortem. ⁊ tamē vinū ⁊ carnes ſunt cibꝰ vite Unde dicit Gregoriꝰ. Sicut cor poralis cibus cuꝫ ventrē inuenerit diuer ſis humoribus occupatū amplius magꝭ nocet. ⁊ nullum preſtat auxiliū. Ita cibꝰ ſpūalis ſi alique reperit malignitate re pletū non ſui natura ſꝫ ſumētis vicō nul lum preſtat effectū bonum. ymmo ma gis nocet. Sextū mirabile eſt ꝙ ſiml̓ et ſemel eſt ī diuerſis hoſtijs. Exemplū de ſono cāpane. ⁊ voce hominis. Sep timum mirabile eſt ꝙ hoſtia diuiditur ⁊ corpus non laceratur. ſꝫ manet in quali bet parte integrum. Exemplū in ſpeculo in quo ymago exiſtens ad diuiſionē ſpe culi non diuiditur. ſꝫ in qualibet parte re ſeruatur. Octauuꝫ mirabile eſt cum ſit ita magnum quomō poſſet in tam par ua hoſtia contineri. Exemplū eſt de mō te cum ſit ita magnus in parua pupilla o culi preſentatur. Nonū mirabile eſt. quia ibi ſunt accidentia ſine ſubiecto ⁊cͣ ¶ Ita exhortor vos omēs vt digne ſuma tis illud venerabile ſacramentū ⁊cͣ ¶ Dnīca. jͣ. poſt trinitatis. Sermo pͥmꝰ Abent moiſē et ꝓph̓as audiant illos. ha betur verbū illud textualiter. Luce. xvi. Et officiatur in euangelio ho dierno. Sermo erit de ſancto euāgelio et habebimus multas bonas doctrinas ⁊ et ſpeculacōnes intellectuales. ⁊ bonas inſtructōnes morales. Sed priꝰ preſen temus virgini Marie iocale quod ipſa valde diligit.ſ. Aue maria grā plena ⁊cͣ Sanctum euāgelium hodiernum decla rat nobis quatuor multuꝫ neceſſaria ad ſciendum pro noſtro auiſamento ⁊cͣ. ſcꝫ Mundanalis conuerſacō Diuinalis retribucio. Inferualis diſpoſicō. Scripturalis confirmacō Iſta autē quatuor ſunt valde neceſſaria ad ſciendum. Primo mundanalis con uerſacō vt ipſam ſpernemus. Secundo diuinalis retribuco vt ipſam ſperemꝰ vl̓ deſideremus. Tercō infernalis diſpoſicō vt ipſam vitemus. Quarto ſcripturalis confirmacō vt ꝑ ipſam nos reformemꝰ. De quarto aut ribi xp̄us confirmat ſcpͥ turas ſcās. Dicit thema. Habent moy ſen ⁊ ꝓphetas audiant illos ⁊cͣ. Dico primo ꝙ in ſancto euangelio declaratur nobis mundanalis conuerſacō vt ſcilicꝫ ipſam ſpernemus. Que eſt mūdana cō uerſacō. Dico ꝙ de ſeipſis nimis carnali ter curare in vanitatibus veſtiū. ⁊ delici as corporis querere ⁊ nō curare de neceſ ſitatibus ꝓximi. Ecce quomō oſtendit̉ SS iij tis Sermo i onīca i poſt trinita in principio euāgelij cū dicitur. Homo quidam erat diues ⁊cͣ. vſqꝫ canes venie bant ⁊ lingebant vlcera eius. Ueſtieba tur ad carnem de biſſo. Biſſus enim eſt tela multū delicata deſuꝑ autem indue batur de purpura ⁊ de auro pulcherrimo ⁊cͣ. Comedebat cottidie ſplēdide de ml̓ tiplici cibo hunqͣꝫ ieiunabat. de pauꝑibꝰ non curabat. Quia erat mendicus qͥdaꝫ nomine lazarus ⁊cͣ. Ecce cōuerſacō mū danalis: cōtra quā dicit ſcriptura. Neō quod ſuum eſt querat ſup̄ tantuꝫ. ſꝫ alte rius. prīa ad Coꝝ. r. Sed notanda ſūt hic duo ſecreta de quibus pauci ſe auiſāt Quādo xp̄us loquitur de diuite nō no minat eum. ſꝫ dicit. homo quidaꝫ erat di ues. qn̄ autem loquitur de pauꝑe nomi nat ip̄m dicens. Erat quidā mendicus noīe lazarus. Quare hoc eertū eſt ꝙ di ues nomen habebat. Et xp̄us non nomi nando eum dicit. Homo quidā. acſi non ſciret eius nomen. ꝙͣtamen ſciebat bēne maxime quia vos videtis ꝙ diuites ſūt famoſi ⁊ valde nominati. Si enim que ritur vbi moratur talis diues omnes ſci unt eum ⁊cͣ. Secus de pauperibꝰ homi nibus. diuites vero faciūt tantuꝫ bene vl̓ male ꝙ faciūt ſe cognoſcere ⁊ nominare. Ideo dauid loquens de diuitibus dicit. Tabernacula eoꝝ in progenie ⁊ proge nie vocauerunt nomina ſua in terris ſed non in celis. ps. xlviij. Cuꝫ gͦ diues iſte eſſet famoſus quiſe xp̄us eum nō nomi nat ſicut ⁊ pauperem. Pro reſponſiōe ſciendum ꝙ qͣꝫdiu perſona ꝑ bonā vitā eſt in gracia diuina nomen eius eſt ſcrip tum in celo in cathedra que ſibi correſpō det ẜm preſentem iuſticiā vt dicunt ſanc ti doctores. Aucͣtas xp̄i dicentis illis qͥ erant in gracia. Gaudete ⁊ exultate quia noīa veſtra ſcripta ſunt in celis. Lu. pri. Scripta ſunt in celis id eſt cathedris ce leſtibꝰ. Per oppoſitū ꝑſona que peccat et tenet malā vitam viuit in peccatis vel ſuperbie pompe ⁊ ſic de alijs raditur no men eius de celo nō de libro predeſtina cōis diuine qꝛ in illo nullus ſcribitur de nouo nec raditur. ſꝫ raditur de hoc ẜm pn̄ tem iuſticiā. Ideo quādo moyſes ora uit ad dominū pro peccato populi de vi tulo aureo dixit. Obſecro dn̄e peccauit populus iſte peccatū magnū fecerūtqꝫ ſi bi deos aureos dimitte eis hāc noxā aut ſi non facis deleme de libro quē ſcripſi ſti. Exo. xxxij. Cui reſpondit dn̄s. Qui peccauerit mihi. delebo eū de libro meo ibidē. Itē dauid de peccatoribꝰ loquēs dicebat. deleātur de libro viuentiū. ⁊ cū tiſtis non ſcribantur. pͣs. lxviij. Et ſcribit̉ nomen eoꝝ in inferno. O qualis ꝯfuſio et verecūdia eſt eis acſi papa haberet no men alicuius ſimplicis ſacerdotis in ro tulo vt ꝓmoueat eum ad ep̄atuꝫ vel car dinaliatuꝫ ⁊ ꝓpter peccatum ſuum papa deleret nomen ſuū ⁊ ſcriberetur inter ſim plices ſcholares. Uel ſi rex haberꝫ nomē alicuius veſtrum ſcriptum vt faciat eum baronem. comitem. vel ducem. ⁊ ꝓpter culpam veſttā rex deleret nomen veſtrū et ipſum ſcriberet inter nomina raptorū. Maior cōfuſio et verecundia eſt incon parabiliter quādo deletur nomen de li bro dei ⁊ ſcribitur in carceribus inferni. Aucͣtas Ieremie. xvij. Domine omēs qui te derelīquent ſcꝫ peccando confun dantur recedentes a te in terra ſcribūtur ſcꝫ in illa die de qua Iob. x. dicitur. Ter ra miſerie ⁊ tenebrarum ⁊c̄ Quia ergo iſte diues de quo loquitur euangelium erat peccator ⁊ male vite. xp̄us non in uenit nomen ſuū in libro predeſtinacō nis. Ideo noluit ip̄m ore ſuo nominare. Ꝙ iſta ſit racō patet ꝑ Dauid in perſo na dei dicentē de diuitibꝰ. Nō ꝯgrega bo conuēticula eoꝝ de ſanguībꝰ ⁊ pctīs ẜm illud Libera me de ſāguinibus ⁊cͣ. nec memor ero nominū eoꝝ per labia mea. Ecce quō dicit clare p̄s. xv. Eſſe Duica prima poſt ginitatis ſermo ī diuitem de bono iuſto nō eſt peccatum. Sꝫ eſſe diuitē ⁊ male vite ⁊ ip̄ium hͦ ē pctm̄ ⁊ de talibꝰ dicit deꝰ Nō ꝯgregabo conuenticula eoꝝ de ſanguībꝰ. Unū cō uenticuluꝫ eſt diuitū ſuꝑboꝝ volentiuꝫ habere regimē ciuitatis ⁊c̄ Nō intēden tiū ad onus qͥd recipiūt Aliud eſt ꝯuēti culū auaroꝝ vſurarioꝝ vt habeāt ōnes pecunias Aliud luxurioſoꝝ ducentium vxores iſto reſpectu ut ex ea habeāt ami cos Aliud guloſoꝝ ꝯuiuia facientiū ⁊cͣ Aliud iracudoꝝ ⁊ iuramenta ſibi facien tiū ꝙ mutuo ſe iuuabūt dicēdo Qui tā get vos. me tāget. de omnibꝰ iſtis dicit Non ꝯgregabo ꝯuēticula ⁊cͣ ſcꝫ in cel o cū angelis ⁊ ſanctis. nec memor ero no minū eoꝝ ꝑ labia mea. Sꝫ quia nomē pauperis lazari erat inſcriptū ī libro dei ergo qꝛ cū patientia recipiebat pauꝑta tem. ſperans ditari in celo. Ideo noīa ul exe eEauit ipſum. ⁊ fuit ꝯpleta ꝓphecia dauid di cens Aīas pauperum ſaluas faciet. Ex vſuris ⁊ iniquitate redimet aīas eoꝝ ⁊ . honorabile nomē eoꝝ corā illo Et loqͥ tur de pauperibꝰ ꝑs ſeptuageſiō primo. Nota aīas pauperū ſaluas faciet. ſi pati enter ſuſtinet paupertateꝫ Nō debemꝰ furari nec contra deū indignari. ſed ſpe rantes in paradiſo ditari Ex vſuris ſcꝫ qͣs mō ſoluunt redimet eos. quia nichil poſſunt habere de diuitibꝰ. niſi cum vſu ris/ ſi petūt ab eis mutuo nō obtinēt niſi cū vſura Si volūt emere bladū vel pā nū ⁊cͣ cū vſura emūt. ſcꝫ plus ſcꝫ ꝓpter ſolutionis dilationeꝫ ſi vendunt eis cū vſura Et iniqͥtate.ſ. quā eis faciūt libera bit eos. quia nō poſſūt obtinere iuſtitiā. Aduocati ⁊ procuratores et notarij qͣꝫ diu in eis ſenciunt pecunias. protrahunt eos nimis. poſtea dicunt eis conuenitis cum parte quia malum ius habetis et quare non dixiſti ante; Ideo pro vna die tu ſtabis mille milia annis ad portā paradiſi nec intrabis Dicit ergo ꝙ ex vſu ris ⁊ iniquitate redimet animas eorum ⁊ honorabile nomen eorum coram illo Qualis honor ac ſi rex vl̓ papa nomina ret ⁊ peteret de aliquo paupere Se cundū ſecretum eſt ibi cum dicit canes veniebant et lingebant vlcera Qui ſunt ⁊ qͥd iſti canes ſignifiant dicit gregorius in omelia ſuper iſto euangelio dicens al legorice Quot canes ſunt illi qui habēt officium predicandi Ratio Iam ſcitis ꝙ dominus nō mirtit oues ſuas ad nemus niſi cū canibꝰ ut cuſtodiāt oues a luppis Ita ille qui dicit Ego ſū paſtor bonus ⁊cͣ Ioh̓ r nō dimitit oues ſuas ſine cuſ todibꝰ Cuſtodes ſunt p̄lati Muſtiui p̄dicatores primi muſtiui optīe latrātes fuerūt apoſtoli. deinde martires docto res. ⁊ ꝯfeſſores. hodie ōnes illi qui p̄di cant ⁊ latrāt ꝯtra lupos inferni ne apꝓ ximēt ouibꝰ xp̄i Et nūqͥd eſt hec magna dignitas Ecce qͥd dicit. Iob in perſona xp̄i Et ita exponit gregorius in moralibꝰ Nūc derident me iuniores tꝑe quorū patres non dignabar ponere cū canibus gregis mei Iob xxx Nota nunc derident me iuniores ſcꝫ iudei qui tunc orabant dicendo vach. qui deſtruis templum dei Alios ſaluos facit ⁊cͣ quorum patres ſcꝫ patriarchas ⁊ ꝓphetas nō dignabar ponere cum canibus gregis mei Ita ꝙ maior eſt dignitas predicatorumqͣꝫ pro phetarum nec patriarcharuꝫ Iſti canes habent linguam medicinalem quando lingent vlcera peccatorū plaga ⁊ vulnꝰ ſuperbie que in capite conſiſtit lingitur a predicatore quando cōmendat ⁊ laudat virutem humilitatis. Et quomodo chri ſtus ſaluator noſter ⁊ beata virgo Ma ria fuerunt humiles ⁊ quantū eis placēt humiles perſone caſte. deuote. beniuole. ⁊ ſic de alijs. Et quomodo ⁊ qualiter ſu perbia fuit inicium tocius mali clauſitqꝫ trinitatis ſermo ī Dūica prima poſt Ianuā ꝑadiſi ⁊ ſic de alijs pēccatꝭ ⁊ vir tutibꝰ oppoſitis. Lingua canū medicina lis eſt ſed dentes ſūt venenoſi qn̄ in cō feſſionibꝰ petūt pecunias tunc mordent burſā tunc mordēt bona ⁊cͣ Ecce qua re dicit ꝙ canes līgebāt vlcera eiꝰ quia ſic curant vlcera peccatoꝝ Ideo dauid lingua canū tuorum ex innimicis ab ipſo psͣ. ſexageſimo ſeptimo Eſt hic figura ęcliptica qꝛ verbū deficit līgua canu tuo rū.i. p̄dicatorū Ex innimicis.i. peccatis ſuple ſanat vel liberat ab ip̄o ſcꝫ deo qꝛ p̄dicatores ſolū ſūt inſtrumentū. grego rius. In vanū laborat exteriꝰ līgua p̄di catoris niſi fuerit interius gratia ſaluato ris Dico ſecūdo ꝙ oſtēditur diuinalis retributio vt ipſā deſideremꝰ ibi cū dicit Factū eſt vt moreretur mēdicꝰ vſqꝫ et ſepultus eſt in inferno Ecce retributio diuinalis Dicit magiſter ſentētiarum in quaxto ⁊ etiā omnes doctores quia doc trina eſt communis ꝙ in corde terre ſūt quartuor domus Inferior eſt locꝰ dāp natoꝝ ſecūda locus pueroꝝ in quo nō ē ignis nec demones ſolū ſūt ibi tenebre.i. carētia diuine viſionis Nō eſt ibi ignis materialis. ſꝫ ira dei dicit̉ ignis ſecūdum illud deutrono. triceſimoſe cūdo. Ignis ſuccēſus ē in furore meo ⁊ ardebit vſqꝫ ad inferni nouiſſima Aalē irā auguſtinꝰ vocat ignē In iſto dicūt̉ illi pueri eſſe nō baptiſati qꝛ nūqͣꝫ videbūt deū. Tertia domꝰ eſt locus purgā doꝝ. vbi eſt ignis materialis ſed nō ſūt ibi demones. Ille ignis diuina virtute crutiat ⁊ purgat ani mas Quarta domus eſt et ſuperior eſt ſinus ꝑfectoꝝ in quo erāt ſācti pr̄es. Et dicebat ſinus abrahe exſecuritate qͣꝫ habebāt de gloria qꝛ illud ꝙin ſinu ha betur eſt in ſecuritate vel ī ſecuro etiā pa radiſus d̓r ſinus abrahe Aucͣtas. eccle me ſie dicēs. Exaudi exaudi vt aīam meam in ſinu abrahe prīarche tui iubeas colloca ri. Dicit ergo factū eſt vt moreret mendicus ⁊cͣ. Quia ſicut nūc ꝯdigne penitē tes qn̄ moriūtur. aīe eorū ſtatim portā. tur in celū Ita tunc ad ſinū abrahē. Di ues aūt ſepultus eſt in inferno. Ecce ac lrām retributio diuina. Aucͣtas. Ego xlxxx dn̄s ſcrutans corda ⁊ ꝓbans renes qui do vnicuiqꝫ iuxta viam ſuā. ⁊ iuxta fru ctum adinuencionū ſuaruꝫ. Iere. xvij. Nota duo ſecreta moralia. Primum ibi cū dicit̉. Factū eſt vt moreret mēdi cus. Si attendiſtis in ordinatōne verbo rū xp̄i qn̄ voluit loqui de mundana con uerſacōne. primo fuit locutus de diuite qͣꝫ de pauꝑe dicēs hō quidā erat diues Sꝫ qn̄ voluit loqͥ de alio mūdo ⁊ de mi ſericordis retribucōe primo fuit locutus de pauꝑe dicēs. Factum eſt aūt vt ⁊cͣ. Dico ꝙ h̓ fecit xp̄ūs ad oſtendenduꝫ cō trariam cōditionem diuitum ⁊ pauperū qͣꝫtum ad vitam ⁊ qͣꝫtum ad morte In hoc mundo diuites ſunt pͥmi in honoribꝰ et dignitatibus officijs in locis. qꝛ ſem per ſedent in primo loco. in eſcis haben dis ⁊ in omnibus. Pauꝑes aūt ſemper ſunt vltimi. Sed in alio mūdo conuerti tur totum: quia pauꝑes ſunt primi ī ho noribus ⁊cͣ. diuites vero vltimi. Recte eſt de diuitibus ſicut de falcone ⁊ de gal lina. Falco em̄ qͣꝫdiu viuit valde hono ratur portatur a dn̄o in manu qui nollet L.I. portare filium ſuum qꝛ ducit eum etiam ad eccleſiam. ſeruit ſibi diligenter aliquo ciens etiam carnes crudas cum dentibꝰ mordendo. ipſum in eſtate cum aqua re frigerando. in hyeme autē dormit in ca mera dn̄i in loco eminenciori. Et ſi mi ſera gallina modicum approximetur ca mere ad cōmedendum micas ſtatim ex pellitur. nec audet cameram intrare. ſed in morte cōuertitur ſimpliciter. qꝛ galli na cū magno honore portat. coram dn̄o inter duas ſcutellas. Et ſi d̓r dn̄o. falco eſt mortuꝰ dicit ꝓiciat̉ in ſterqͥlinio. Ita recte diues ē vt falcō viuit delicate ⁊c̄. Dnīca ī poſt Trini tatis Sermo ii Et miſer pauper vt gallina nō audet do mui diuitis appropinqͣre qꝛ ſtatim dicit̉ quid vult iſte homo. O latro debet eſſe foras. Ecce quare pͥmo noīauit paupe rem. qn̄ fuit locutus de alia vita. Et ve rificatur illud ꝙ ipēmet dn̄s dixit. Erūt nouiſſimi ſcꝫ pauꝑes qͥ in hoc mūdo ſūt nouiſſimi primi ſcꝫ in paradiſo. Et diui tes qui in hͦ mundo ſūt primi erūt nouiſ ſimi ſcꝫ in infetno. Ideo qn̄ pauper mo ritur eius anima portatur corā dn̄o īter duas ſcutellas ſcꝫ gloriā anime qͣꝫ ha bet ſtatim ⁊ corꝑis qͣꝫ habeb poſt iudiciū vel due ſcutelle ſūt īmunitas de pena in ferius ⁊ abundancia de gloria ſuperius. Secundū ſecretum eſt ibi cū dicitur Mortuus eſt diues ⁊ ſepultus eſt ī in ferno eertū eſt ꝙ corpus eius nō fuit ſe pultum ī inferno. ſed aīa. videtur ergo ex hoc ꝙ in inferno fuit cimiteriū ⁊ ſepultu ra. Dico ꝙ ſic. Sed auiſetis vos ne ibi eligatis ſepulturam. Anima ſepelitur in inferno ſicut corpus honorabile ſepelit̉ ī hoc mundo. In cuius corꝑis ſepultura ſunt tres principales cerimonie Pri Ha qꝛ aliquis amicus vel ſcutifer vadit ad eccleſiam vt ſepultura aꝑiatur ⁊ ſa cerdotes ſe p̄parent vt ſit cōmotio a cle ricis. exquo eſt ibi reſpice ſiue preſencia. Idem ſit de ſepultura anime qn̄ malus diues eſt ad mortē infernus dyabolus qui eū temptauit cognoſcēs naturaliter horam mortis. ſubito vadit ad infernuꝫ ad rectorē ſcꝫ luciferum dicens qūo tal̓ religioſus vel clericus vel laicus tenuit malam vitā ⁊ modo eſt in articulo mor tis. Ideo nūcios ⁊ diſcipulos mittatis. et ſit ibi magna cōmotio quilibet vellet venire. Aucͣtas. de quodam malo diuite. nabugo donoſor ⁊ ita poteſtis ſimiliter ī telligere de alijs. Infernus ſubtus ꝯtur batus eſt in occurſum aduentus tui ⁊ ſu ſcitabit tibi gigantes yſa. xiiij. Secun da eſt que ſeruatur ī ſepultura corporis quia ſicut ſacerdotes cantā do portant ſe cum corpus. p̄cedente ſigno crucis Et ꝑ entes ⁊ amici cū fletibus ſequūtur Ita ſit de anima damnata q̄ portat a demōi bus nō cantādo ſed vociferā do ꝯfuſibili ter ac ſi eſſet porcus mactādus. p̄cedente ſigno luciferi ſcꝫ circulo aucͣtas. In cir cuitu impij ambulāt. Ideo dicit ſcriptu ra Uir qͦ errauerit a via doctrine ſcꝫ pe nitencia in cetu giganciū ꝯmorabitur. ꝓ uerb̓. xxj. Tercia cōditio ſeu cerimoīa que ſeruatur in ſepultura corꝑis eſt. qꝛ ẜm ſuum ſtatum ⁊ cōdicione datur ſibi ſepultura in eccleſia. iuxta cornu altaris vel in choro ſiue in eccleſia ⁊cͣ. Ita fit d̓ aīa damnata in īferno Iam ſūt ibi ſepul chra certa ꝓ ſuperbis nō plena terre. ſed igne inextinguibili. Aliud pro auarꝭ ple num de metallis ignitis. Aliud luxurio ſoꝝ plenū de pice calido ⁊cͣ. de alijs ad idē de quibꝰ dauid ſepulchra illorū ſcꝫ damnatorum domus eorum in eternuꝫ pͣs. xlviij. de ull̓o alio ſepulchro poteſt ī telligi. Ideo amore dei. In veſtro te ſtamento ſcilicet in vita qͣꝫ tenetis atten datis ne illuc elegatis ſepulturam. In puncto em̄ quo eligitis malam vitam: ligitis ibi ſepulturam. Et confirmat̉ per mortem. ¶ Dico tercio ꝙ ſanctum euangelium declarat infernalem diſpoſi tionem vt vitemus. ibi Eleuans autem oculos ⁊cͣ. vſqꝫ nec inde huc trāſmeare. Nota eleuatis aūt oculos ⁊cͣ. ꝙ anima habet oculos ⁊ etiam omnia mēbra. ſed ſunt ſpūalia queadmodum mēbra cor poris ſunt corꝑalia Sꝫ forciora ſūt mē bra aīe. Nota eū d̓r pater abrahā. dicit gloſa. videt̉ ꝙ eſſet de genere abrahā et videt̉ ꝙ ſic quia etiā abraham vocat eū filiū dicēs Fili r̄ cordare ⁊cͣ. qꝛ de bonis q̄ homo facit in ſtatu peccati. deus dat in hͦ mūdo retributionē. Nota inter nos ⁊ vos chaos magnum id ē abiſſum firma tum eſt vt hij qui volunt hinc tanſire ad Dn̄ica prima poſt trinitatis ſermo ii vos non poſſint neqꝫ inde huc tranſire. Nota ꝙ beati ob iectaliter tranſeunt ad dānatos eoꝝ penas videndo. ſꝫ nō tranſe unt ad eos penaliter. etiā damnati tran ſeunt obiectalit̓ ad btōs. ſꝫ nō pn̄t tranſi re ꝑ pn̄tiam actualem nec videndo glo riam obiectalem. Nota duo ſecreta. Primū ibi eleuās aūt oculos cū eſſet ī tormētis. Ab iſto textu ſancti doctores extrahūt iſtā ꝯcluſionē. ꝙ modo damna aetnt Euſti vident ſaluatos ⁊ btōs. ſꝫ nō gaudent de tali viſione. Immo augmētat eis pe nam. verbi grā. ſicut ſi famelicus videret mēſam eſcis plenā. ⁊ nō poſſet acce dere pena ſibi augmētaret̉. Ad practicā co gita qn̄ ſuꝑbus damnatꝰ eleuat oculos et videt btm̄ paulū qui fuit ſuꝑbus ⁊ ꝑ ſecutor eccleſie dicit. O miſer Ille fuit ſuꝑbus plus qͣꝫ ego. ⁊ tn̄ ſaluus eſt. qꝛ ꝯuerſus fecit penitenciā ita ego potuiſſeꝫ ſaluus fieri. Ideꝫ de auaro. qn̄ videt ma theū de qͦ dicit beda ꝙ fuit raptor. Ideꝫ de luxurioſis. qn̄ vident mariā magdale nā ⁊ mariā egypciacā ⁊ ſic de alijs. Aucͣ tas. Ui dentes turbabunt̉ timore horri bili ⁊cͣ Sapīe. v. Et loqͥtur ad lrām de damnatis. Secundū ſecretum ibi de gutta aque. quā petebat q̄ fuit ſibi dene gata. Mille ⁊ qͣdringēti. xxviij. anni ſūt ꝙ pecijt ⁊ qͦlibet die ⁊ hora petit eam ⁊ numqͣꝫ habuit nec habebit. ⁊ ſi ploraret ſanguinē in eternū nō habebit. Iſta gut ta aque ſignat refrigeriū aliqd̓ ꝙ damna ti nō poſſunt habere. Ideo falſa eſt ⁊ er ronea quedā gloſa iuriſtaꝝ q̄ dicit ꝙ dā nati habet refrigeriū ex bonis que fiūt ꝓ eis. dando ſil̓itudinē de aliquo qͥ portat onus magnū ꝙ licꝫ nō deponat onus tn̄ qn̄ datur ſibi potus vel vna parca vini habet refrigeriū. Non eſt ita de damna tis. qꝛ nullum remediū habere poſſunt. Aucͣtas. Mortuo homine imꝑio nulla erit ſpes ꝓuerb̓. xj. nec exeūdi nec reme diū alicuius habedi. Immo qn̄ pro eis fit aliqd̓ bonū. qn̄ ipſi ſciunt augmentat̉ ī eis pena. qꝛ eis nō ꝓficit vt de captiuo cui mittitur precium redemptionis ⁊ ꝑ ditur in mari. quā do ipſe ſcit triſtat̉ ⁊cͣ. Idem de damnatis Ideo orando dicit eccleſia. Quia in inferno nulla eſt redēp cio miſerere mei deus ⁊ ſalua me Di co quarto ꝙ ſanctum euangeliū declarat ſcripturalem ꝯfirmationē cū dicit thema habent moyſen ⁊ ꝓpbetas ſcꝫ ſcripturas legales dicit ⁊ ꝓphetales. hoc oſtēditur cum dicitur Rogo ergo te pater vt mit tas ⁊cͣ. vſqꝫ in finem. videtur ꝙ ex caritate loqueret̉ ne fratres ſui damnarent̉ Solutio. Non eſt verū. ſed ne eius pe ALA na augmentaretur. qꝛ quāto plures ſūt damnati tanto magis pēna actualis eis augmentatur. Sicut gloria actualis in beatis. verbi grā. Si ticioni q̄ de ſe ꝯbu ritur addātur alij titiones magis conbu ritur. ⁊ ſi plures plus ardebit ⁊cͣ. Nota Rn̄dit habēt moyſen ⁊ ꝓphetas audiāt illos. Nota ex h̓ maiorem eſſe aucͣtem ſacre ſcripture. quā eſſet teſtimonium cu iuſcūqꝫ reſurgentis. Ideo apl̓us. Icꝫ an gelus de celo euangeliſet vobis aliud p̄ terqͣꝫ ꝙ euangeliſamus vobis anathema ſit ad Galath̓. pͥmo. Unde apoſtoli qui mortuos ſuſcitabant cum teſtimonio ſa cre ſcripture tam qͣꝫ firmiori ſuā doctrinā confirmabāt. Teadidi vobis in primis qd̓ ⁊ accepi ẜm ſcripturas dicebat apl̓s jͣ. ad coꝝ. xv. ppter hͦ in articulo reſurrecti onis dicitur. Et reſurrexit tercia die ẜm ſcripturas. Ideo ſequitur. Si moyſen ⁊ ꝓph̓as nō audiūt. neqꝫ ⁊ ſi quis reſurrex erit credūt ei. Et nunqͥd xp̄us ſuſcitauit lazaꝝ qͥ narrauerat multa de alio mūdo vt dicit augꝰ. ⁊ tn̄ nō credebat̉ ſibi. A iu deis Immo dicit textus ꝙ iudei cogita uerūt ipſum interficere ⁊ apoſtoli ⁊ ſan cti ſuſcitauerant multos qui etiam mul ta retulerunt ⁊ narrauerūt de alia vita. Ideo indubitanter credendū eſt teſtimo Dnīca. i poſt Trini tatis Sermo ii c. T nio ſcripture vel ſcripturaꝝ ſacrarum ⁊ Ilino CcA determīacōibus vlis eccleſie ⁊ eſſet bo ¶Fnū videre bibliā. quia ꝯtra anrixp̄m cū alijs ſentencijs nō poterimꝰ arguere nec rn̄ dere. Et modo pauci curant de biblia. Intātum ꝙ iam verificat̉ illud Ieroni mi ad paulinuꝫ ⁊ habet in ꝓlogo biblie ca. vj. Quicqͥd dixerint hͦ legem dei pu tant nec ſcire dignātur qͥd ꝓph̓e qͥd apo ſtoli ſenſerūt. Sed ad ſenſu ſuum incon grua aptant teſtimonia quaſi grā deſit ⁊ p̄icac nō vicioſiſſimū dicēdi genus damnare ſentēcias ⁊ ad volūtatem ſuā ſacrā ſcri pturam retrahere repugnātem Ideo di cebat xpūs ſcrutamī ſcripturas in quibꝰ putatis vitam eternaꝫ habere ⁊ ille ſūt que teſtimoniū ꝑhibent de me Ioh̓. v. ¶ De eo dem ſermo ſecūdus. N domo patris mei habeo quinqꝫ fratres luce. xvi caplō ꝓ declaratōe huiꝰ verbi. Sciendū ꝙ to ta vniuerſitas creaturarū tā celeſtiū qͣꝫ terreſtriū d̓r domꝰ dei. Rō qꝛ ſicut ī do mo vel palacō regis ſuꝑius ſūt camere. īferius vero eſt ſtabulū ꝓ iumentis. Et in fundo terre inferius eſt carcer ꝓ male factoribꝰ. Ita etiā in domo dei Suꝑius ſcꝫ in celo empireo ſūt camere ſcꝫ noueꝫ ordines angeloꝝ Ibi morant̉ amici xp̄i Suꝑius aūt eſt xp̄s ⁊ virgo maria. do mꝰ vero īferior vbi morant̉ beſtie ⁊ ſer uitores ⁊ clientes eſt iſte mūdꝰ qͥ ꝓ be ſtijs fcūs fuerat. Sꝫ ex pctō ade de pa radiſo terreſtri expulſi ſumus hic exules. Carcer ꝟo ꝓ malefactoribꝰ in corde ter re eſt ſcꝫ īfernus. Carcer ꝑpetualis. Ec ce rō quare dicit̉ domꝰ dei. qꝛ ip̄e ordīa uit ſua ſapīa Auc̓tas. Sapientia edifica uit ſibi domū ſcꝫ ad eius honorem ⁊ ma ieſtateꝫ excidit columnas ſeptē ꝓuerb̓. ix. Nota excidit columnas ſeptē. ſcꝫ ſep tem gradus creaturarum. in quibꝰ fundatur mūdus quaſi domus. ſcꝫ terra cū iumētis. aqua cū piſcibꝰ. aer cū volucri bus. ignis cū imp̄ſſionibꝰ. celū cum pla netis. Sexta eſt natura angelica. qͥ ange li ſūt ſub̓e pure ſpūales. Septima vero natura hūana, de iſta domo dicebat ba ruch. O iſrl̓ qͣꝫmagna eſt domus dei ⁊cͣ baruch. iij. de iſta domo dixit xp̄s. In do mo patris mei maſiones multe ſūt. Io. .xiiij. Nota māſiones multē. ſcꝫ tres pͥn cipales. Cclū ⁊ terrā ⁊ iufernus. Ein qͣ libet iſtarū ſunt multe māſiones. In ce lo nouē ordīes ſcꝫ angeli archāgeli ⁊cͣ. In terra multe ꝓuincie. regna ⁊ coīta tes ⁊ ciuitates ⁊ ville. In inferno autē eſt ſinus patrum ſanctoꝝ vbi nullus eſt modo. limbus puerorū vbi nō eſt ignis nec demōes. locus purgā doꝝ.ſ. purgato riū vbi ē ignis ſꝫ nō demōes. locꝰ dānato rū vbi ſūt damnati ꝓtꝫ gͦ ꝙ totꝰ mūdꝰ d̓r domus dei. de iſta domo dixit thema. In domo prīs ⁊cͣ. ideſt ītra domū prīs mei habeo quīqꝫ frēs Inuenio in hac do mo quīqꝫ fraternitates diuerſis rōibus. ſcꝫ Fraternitas hūanalis. ⁊ iſta venit ꝑ naturā. Fraternitas ſpūalis. ⁊ iſta venit ꝑ gratiā. Fraternitas demoīalis. ⁊ iſta venit per culpā. Fraternitas angelica ⁊ iſta venit per amiciciā Fr̄nitas diuinalis et iſta venit per miſericordiam Ecce qͣre dicit thema in domo patris ⁊cͣ. Dico pͥmo ꝙ habemus in hoc mūdo fraternita tē hūanaleꝫ que venit per naturā. Qui em̄ ab eodē patre ⁊ ab eadem matre ſūt geniti. frēs ſunt iſto mō quotqͦt ſumus ī in hoc mundo tam fideles qͣꝫ infideles. ab eodem pr̄e. ſcꝫ adam ⁊ ab eadem ma tre ſcꝫ eua ſumus geniti Id̓o frēs poſſu mus dici In hͦ ſingularitatē on̄dit deus in hoībꝰ magis qͣꝫ in angelis quia deus a prīcipio om̄es angelos creauit ſimul nec int̉ ſe hn̄t ꝯſanguinitatē ꝑentelā nec fr̄ nitatē naturale. nō eſt ſic ī hoībꝰ qꝛ a pͥn cipio ſolū creauit deꝰ maſculū ⁊ feīam. tatis Sermo ii Dnīca. i poſt Trini Gen̄ pͥmo. Maſculū ⁊ feminā creauit eos benedixitqꝫ deus illis ⁊ ayt. Creſci te ⁊ multīplicamī ⁊ replete terrā. Om nes procedimus ab iſta radice. Ecte fra ternitas naturalis Sed diceret aliqͥs et forte iam dicitis in corde veſtro. ꝙ ex maſculo ⁊ femina ꝓcedant homines hoc nō eſt ſingularis excellencia hominū. qꝛ etiā aīalia bruta procedunt a maſculo ⁊ femina. qꝛ ab inicio ſolum creauit deus maſculum ⁊ feminam de animalibus ſcꝫ leonem ⁊ leenā. equū ⁊ equam. bouem et vaccam. ex quibus omnes alij deſcē dunt. Dico ꝙ verum eſt hoc. ſed hoc fuit ſingulare in hominibus. quia ab vno ſuppoſito ſcꝫ adam procedimus omnes qꝛ de illo formauit euam. Gen̄. ſecūdo Nō ſic fuit de animalibꝰ. Modo licet hͦ ſit certum. tn̄ aucͣtas deus qui fecit mun dum ⁊ omnia q̄ in eo ſunt ex vno omne genus hominū. Act. xvij. Moraliter ex hoc quia omnes ſumus ex vno patre pꝫ ꝙ debemus habere maiorem vnitatem et pacem. qͣꝫ angeli vel beſtie. tn̄ cōtingit et eſt oppoſitum. qꝛ angeli habēt pacem cū tamē ſunt tot. qꝛ inumerabiles. vt di cit ſcūs thomas in pͥma ꝑte. q. l. arti. iij. ꝙ ſicut corꝑa celeſtia excedunt iſta infe riora in quātitate cōtinua incōꝑabiliter Ita angeli excedunt ī quātitate diſcreta oēm numeruꝫ creaturarum inferiorū. et tamē nunqͣꝫ habent diuiſionē nec guerrā Aucͣtas poteſtas ⁊ terror apd̓ eum qui fecit ꝯcordiam in ſublimibus ſuis. Ioh .xxv. beſtie in deſerto viuunt in pace. leo nes inter ſe pacem habēt. lupi ⁊ vulpes et ſic de alijs. ⁊ homīes nō poſſunt viue re in pace ī vna villa. nec i vno vico nec monaſterio ⁊cͣ. ꝯtra naturam faciunt qꝛ frēs inter ſe naturaliter pacē hn̄t. Ideo legitur de abraham ⁊ loth qui in tantuꝫ abundabant ꝙ terra nō poterat eos cape re ita ꝙ iam inter paſtores eorum exat iur gia ⁊ iā lothibat totus turbatus tūc dixit ſibi abraham. Ne queſo ſit iurgiuꝫ inter te ⁊ me ⁊ inter paſtores meos ⁊ paſtores tuos. fratres em̄ ſumꝰ gen̄. xiij. Dico ſecūdo ꝙ ſecūda fraternitas eſt ſpūalis que venit ꝑ graciam ſta frater ule nitate ſolum xp̄iani ſunt fratres. iudei ve. ro vel alij infideles nihil attinent nobis. omnes aūt xp̄iani ſunt frēs filij eiuſdem patris īmediate ſcꝫ ih̓u xp̄i. Nota ꝙ om nes ſumus filij regis ⁊ eiuſdem matris. ſcꝫ vniuerſalis eccleſie. deꝰ habuit duas vxores Prima fuit ſynagoha ex qua ge nuit iudeos. ſed dedit ſibi libellum repu dij iuxta legeꝫ q̄ dicit. Si acceꝑit homo vxorem ⁊ habuerit eam ⁊ nō inuenerit graciam ante oculos eius. ꝓpter aliquam feditatem ſcribe libelluꝫ repudij ⁊ dabit in manu illiꝰ ⁊ dimittit eam deut̓. xxiiij. Potius fuit ꝓphetia qͣꝫ mādatum. Iſta lege vſus fuit deus inuenta macula infi delitatis ⁊ minus credencie in ſynagoga dedit ſibi libellum repudij. de hoc ꝓphetia ad lrām hec dict dn̄s deus tuus. Quis eſt hic liber repudij mrīs noſtre qͦ dimiſi eam aut quis eſt creditor meus cui ven didi vos. Ecce em̄ iniqͥtatibus veſtris venditi eſtis ⁊ ī ſceleribus dimiſi mr̄em veſtram qꝛ veni ⁊ nō erat vir ſcꝫ qui re ciperet me vocaui predicando ſcꝫ ⁊ non erat qui audiret yſa. l. Deī de deus duxit aliam vxorem ſcꝫ ſcām eccleſiaꝫ de cuiꝰ vtero ſcꝫ fonte baptiſmali. generat fili os ⁊ filias. Qui de alto mittit ſemen per os ſacerdotis. Semen eſt verbum dei.ſ. forma baptiſmi. Et poſt baptiſmum po teſt dici natus eſt homo in mundum ⁊ ſi cut virgo ꝯcipit ⁊ etiā virgo parit Ecce qualiter nos xp̄iani habemus iſtam fra ternitatem ſpūalem ante baptiſmum ſu mus filij ade. ſed poſt baptiſmuꝫ ſumus filij ih̓u xp̄i. ꝓpter hoc dicit xp̄ūs xp̄ianis omnes vos frēs eſtis ⁊ pr̄em ſcꝫ gene ralem. nolite vocare vobis ſuper terram vnus em̄ eſt pater veſter qui in celis eſt. Dnica. Ipoſt trini tatis. Sermo. II Mathei. xxiij. Nora omnes vos fratres eſtis qꝛ de adā eſtis filij ⁊cͣ. Ideo venit quidā pauper ad regē francie dicens ſibi ꝙ ſecū diuideret hereditateꝫ. quia frater ſuus erat. de eodē patre ⁊ miatre. ſcilicet adā ⁊ eua. cui rex dedit vnū denariū di. ꝙ tot fratres habebat. ex illo patre ꝙ ſi cuilibet daret tantū nihil ſibi remaneret. videte qͣlem caritatē dedit nobis deus pater vt filij dei nominem ⁊ ſumꝰ. pͥma iohāuis. iij. Moralit̉ habebimꝰ h̓ do ctrina ꝙ debemꝰ cauere a iurgijs guerris ⁊ diuiſionibꝰ ⁊ ſicut ſpūaliter ſumꝰ geni ti. tenemur etiā ſpūaliter diligere omēs Sunt multi qͥ dicunt nō nocerē ei ſꝫ non dicerē ſibi verbum. nō poſſum ſibi loqui nec corde poſſum ipſū diligere nihil va let hoc. oportet ſi vultꝭ ſalui fieri ꝙ odiū rancor ⁊ mala voluntas cordis expellat. quia nō eſt niſi venenū qd̓ animā occidit Nota de quodā mercatore qui venit ad magiſtꝝ vincentiū dicens. Noueritꝭ ꝙ fui defraudatꝰ a ſartore meo tanta pecu nie qͣntitate ⁊ fugit ꝓpter qd̓ ego odiui eū intantū ꝙ ſi poſſem eū inuenire cū denti bus occidere eū ⁊ iſta qͣdrageſima fui cō feſſus ⁊ nullꝰ cōfeſſoꝝ voluit me abſol uere dicunt ꝙ debeo ſibi ꝑcere. pat̓ quid dicitꝭ vos. Cui rn̄dit magiſter vincētius Si nō vultis ſibi ꝑcere ꝑcatis vobiſipſi ⁊ pat̉ hoc nō int̓elligo. Rn̄dit magiſter. dicatis odiū qd̓ habetꝭ in corde cui nocet illi vel vob̓. nō illi. qꝛ comedit bibit ⁊ de lectatur. ſꝫ vobis qꝛ animā veſtrā occidit Rn̄dit ille. nunc cognoſco ꝙ ſit ſtulticia habere odiū ꝯͣ alium. Nunqͥd eſſet bona vindicta ꝯͣ inimicū bibere vnā taceā po cionū venenataꝝ vt interficeret te. Idē eſt de odio ꝓpter hoc dicebat beatꝰ iohā nes. hoc mādatū habemꝰ a deo vt qͥ dili git deū diligat ⁊ fratreꝫ ſuū. pͥma Ioh̓is qͣrto. Dico tercio ꝙ tercia frat̓nitas ē demonialis ⁊ iſta venit ꝑ culpā ⁊ peccatū ⁊ iſta eſt mala. Ab inicio poſtqͣꝫ deꝰ crea uit angelos inter qͣs lucifer erat maior vt dicit gregorius ꝙ fuit nobilior ⁊ maior. Qui reſpidiens īferius vidit oēs creatu ras dei ⁊ ꝙ ipſe eſſꝫ alijs maior Habuit vanā gloriā ⁊ eleuatis oculis cognouit ſupͣ ſe maiorē. ſcꝫ deū ⁊ voluit ei equipa rari ⁊ hoc reuelauit omnibꝰ angelis ⁊ mul ti tanqͣꝫ adulteri ⁊ ꝑiuri ⁊ infideles con ſenſerunt ſibi ſꝫ michael contradixit ⁊ ga briel ⁊ raphael ⁊ alij boni tūc expulſi fue runt de celo empyreo lucifer ⁊ ſui dicēte deo. Nō habitabit in medio domꝰ mee qͥ facit ſuperbiā. Et ceciderunt de celo ⁊ fa cti ſunt demones. Ecce qͥd eſt demon. an gelus qͥ ex peccato cecidit. Dyabolus eſt ꝓprium nomen luciferi. hoc nomē ſatha nas eſt nomen cōmune demonuꝫ. lucifer a pͥncipio duxit vxorē clamdeſtine ſcꝫ in obedientiam ex qͣ generabit. Mille milia milies de filijs. quis poſſet numerare. qͦt angeli ſibi ꝯſenſerunt ⁊ cottidie homines inobedientes in mundo de eadē vxorē ge nerat filios quādo facit aliquē peccare ⁊ facere cōtra mandatū dei. talis eſt filius dyaboli. verbi grā quādo ponit in corde tuo vt induaris ſic vt talis vel ꝙ habeas officiū ville ⁊cͣ. ꝓuocando te ad ſuperbiā ⁊ tu conſentis ſibi cōtra dei mandatū qui p̄cepit tibi humilitatē. Ideꝫ de auaricia. Idē de luxuria. Idē de ira ⁊ tu cōſentis contra obedientia facis. filius es dyaboli talibꝰ d̓t xp̄s. vos ex patre dyabolo eſtꝭ ⁊ deſideria patris veſtri vultꝭ facere Io hannis. viij. Ideo ꝯn̄ter demones filij dyaboli habent fratres. Qui mollis eſt id eſt negligens ⁊ diſſolutus ī opere ſuo facere ſua opera diſſipantis id eſt demo nis. ꝓuerbioꝝ. xviij. Cuius ꝯdicio eſt ꝙ ſi facit aut dicit aliquid de genere bonoꝝ ſemꝑ illud retorquet in malū. Nota de illo heremita cui demon apparebat in for ma boni angeli. ſurge ad laudandū deū. ⁊ aliquociens portabat ſibi lumen. Ali quando dicebat ſibi talis nauis ſubmer tatis. Sermo. II Dn̄ica. j poſt trini ſa eſt. ora ꝓ animabꝰ que ſunt in purgato rio ⁊ ſimilia eſt tantū ꝙ ille firmiter cre debat ipſum angelū bonuꝫ quia non niſi bona ſibi dicebat. Semel autē oſtendit ſibi viſionē quia videbat celū apertū ſupe rius ⁊ infernū īferius dicens ſibi niſi effi ciaris iudeus nō poteris celū intrare īmo ad infernū te oportet deſcendere ꝓpter ꝙ ille fuit effectus iudeus. ⁊ conſequēter dāpnatus fuit. Ecce qͣliter diſſipauit bo na q̄ pͥus fecerat. Itē de iſtis qͥ recurrūt ad demones vt inueniant qd̓ perdiderūt Si forte īueniunt. tamē ex alia ꝑte per dunt animā. Itē ꝓ ſanitate recuperāda recurrunt quidā ad demiones qd̓ fac̄ en do perdunt animā. Ecce qͣre dicit. Qui mollis ⁊cͣ. Moralit̓ hic contra diuinos ⁊ ſortilegos ⁊ caueatis ne recurratis ad eos. ſed ad xp̄m dominū. ꝓpter hoc dice bat ꝓpheta. vnuſquiſqꝫ in oī fratre ſuo nō habeat fiduciā quia oīs frat̉ ſubplantās Dico ſubplantabit̉. Iheremie. ix. quarto ꝙ eſt alia fraternitas ſcꝫ angelica lis que venit per amicitiā. Quēadmodū dicit̉ de duobꝰ amicis ſimul ſtantibꝰ cō medentibꝰ ambulantibꝰ ⁊cͣ. fratres ſunt. Nunqͣꝫ fuit tanta amicitia inter aliquos duos amicos ſicut eſt ſanctoꝝ/ angeloꝝ ad nos. intantū ꝙ qn̄ mulier debet ꝑere deus vocat vnū angelū cui cōmittit illā creatura. de quo angelus regraciat deo. ⁊ ſtatim deſcendit ⁊ hominē in ſuā cuſto diam recipit. de qua materia vide ſanctu thomā pͥma parte queſtione. cxiij. articl̓o ꝗͣnto. Auctoritas. Angelis ſuis manda uit de te vt cuſtodiāt te in omnibus vijs tuis. Unde dicit Iheronimus. Magna eſt dignitas animaꝝ vt vnaqueqꝫ ab or tu natiuitatis habeat angelū ad cuſtodiā deputatū ⁊ nunqͣꝫ dimittit creaturā vſqꝫ morit̉. De hoc vide ſanctuꝫ thomā pͥma parte queſtione. cxiij. articulo. vi. vbi d̓t ꝙ angelus cuſtos nunqͣꝫ totaliter dimit tit hominē ſꝫ ad aliquid interdū eū dimit tit ꝓut ſcilicꝫ non impedit quin ſubdatur alicui tribulacioni vel etiā quin cadat in peccatū ẜm ordinem diuinoꝝ iudicioꝝ. Idē dicit in ſolucione ad terciū argume tum eiuſdē. vi. articuli ꝙ angelus ⁊ ſi in terdum derelinquat homine loco. non ta men derelinqͥt eum quantū ad effectum cuſtodie quia etiā cū eſt in celo cognoſ ꝗt quid circa homine agatur neqꝫ indiget mora tēporis ad motū localem ſꝫ ſtatim poteſt adeſſe Modo cogita quādo facit aliqd̓ peccatū qͥd dicit angelus. O ꝓdi tor ⁊c̄. Ideo bernardus. Noli p̄ſente an gelo facere ꝙ me p̄ſente facere non aude res quia nec furtū luxuriā ⁊cͣ. de iſto fra tre dicit ſcpͥtura. Frater ſcꝫ homo qͥ ad iuuatur a fratre ſcꝫ angelo quaſi ciuitas firma. ꝓuerbioꝝ. xviij. Ciuitas enī fortꝭ ⁊ firma habet ſepteꝫ condiciones. Prima ꝙ ſit alta. iſtam condicionē dat angelus cuſtos. quia eleuat mētē ad deū ad deſiderādū celſtia Reuerſus eſt ange lus qui loquebatur in me ⁊ ſuſcitauit me qͣſi virū qui ſuſcitat a ſōpnio Zacharie. x Secunda ꝙ ſit murata hoc facit an gelus quando inducit ad obſeruantiā de cem p̄ceptoꝝ. Dicant̉ breuiter muri ſūt Tercia anime. turres ſunt ꝟtutes. ꝙ habeat fortalicia ⁊ hoc per obſeruarciā Quarta ꝙ conſilioruꝫ euuangelij. habeat foſſatū. hoc idem dat angelus qn̄ inducit ad humilitate vel ad cogitandū Quinta ꝙ habeat eſcas penas īferni hanc condicionē etiā dat angelus indu cendo cuſtoditū ad audiendū miſſas ſer mones confitenduꝫ ⁊ cōmunicandū ⁊cͣ. Sext a ꝙ habeat arma ⁊cͣ. Arma ſunt oraciones. ieiunia. elemoſine ⁊ oꝑa Septima ꝙ habeat penitencialia. bellatores qͥ ſūt oꝑa miſericordie Et qꝛ iſta ſeptē habemus a bono angelo indu ctiue. Ideo dicit̉ ciuitas firma. Morali ter inſtruimur hic vt quilibet ſuo angelo faciat aliquam oracionē. Sicut quilibet In octaua corpo ris chriſti Sermo veſtꝝ recipit aliquē ſcm̄ vel ſcām in aduo catū qͥ forte ex vr̄is pctīs modicū curat de vob̓ Iō angelo qͥ ꝯtinue curat de vob̓ eſt fienda oracio qͦlibet mane ⁊ ſero geni bas fiexis dicendo. Angele qͥ meus es cuſtos pietate ſuperna Me tibi cōmiſſū ſalua defende ⁊ guberna. Amen. Dico ꝙ quinta fraternitas eſt diuinalis que venit per miſeri cordia. ⁊ iſta eſt om nibus alijs melior. quia deꝰ creator om nium factus eſt fiater noſter in benedicta incarnacione ſimilis nobis factus. Caro enī ⁊ frater noſter eſt. Gen̄. xxxvij. Id̓o dicit apoſtolus. Qui ſanctificat ſcꝫ per baptiſmū ⁊ penitenciā ⁊ qui ſanctifiatur ex vno omnes ꝓpter quā cauſā non con fundit̉ featres eos vocare dicens. Nun ciabo nomen tuū fratribus meis. Ad he breos. ij. Ideo ſciens ſalomon ſpū ꝓphe tie ꝙ filius dei debebat īcarnari ⁊ naſci de muliere ⁊ lactari ac ſi iā ipſum videret p̄ ſencialiter dicebat ſibi. Quis mihi det te fratrē meū ſugentē ybera matris vt inue niam te ſolū foris ⁊ deoſculer te ⁊ iā me nemo deſpiciet Canticoꝝ. viij. Id̓o apo ſtolus. Quos p̄ſciuit ſupple deus pater ⁊ p̄deſtinauit conformes fieri ymaginis filij ſui vt ſit ipſe pͥmogenitus in multis fratribꝰ. Ad romanos. viij. Mora liter faciamꝰ ꝙ ſicut ſumꝰ fratres xp̄i in hac vita. ſimus etiā fratres ſui in gloria. Amen. Deo gracias ¶ In octana corporis xp̄i vel infra octauas. Sermo. Ccipite ⁊ man ducate hoc eſt corpus meū ⁊cͣ. Uerbū iſtud habet textualiter. pͥma ad chormth̓. xi. Et officiat in epiſtola hodi erna. Scitis hodie ē octaua corporis xp̄i ⁊ ſancta mat̉ eccleſia facit totū officiuꝫ vt in die. Ideo de iſto ſancto ſacͣmento altaris volo vob̓ declarare aliqͣs magͣs vtilitates quas ex eo habemus ad ꝓuoi iij candū corda veſtra ad deuocionē. Sed pͥmo ſaluret̉ virgo maria ⁊cͣ. Sanctū ſa crificiū altaris dicit̉ eukariſtia grece. ab eū qd̓ eſt bonū ⁊ karis gracia. quaſi bona grā. quia multas ⁊ innumerabil es grās ⁊ vtilitates habemus ex ipſo ſacͣmento pluſqͣꝫ ab alijs ſacͣmentis ⁊ amore veſtri Modo dicā qͥnqꝫ vtilitates pͥncipales. Eſt enī viaticū ſpūale Medicamentū vniuerſale Sacrificiū indulgenciale Sacramentū pͥncipale Societas celeſtialis In hijs oſtendit vtilitas. Ideo d̓t the ma. Accipite ⁊ māducate hoc eſt corpꝰ meū ⁊cͣ. Dico pͥmo ꝙ eukariſtia vel hoſtia ꝯſecrata eſt viaticū ſpūale. ſic eſt ꝙ nulla creatura viuens ſiue ſit corporalis ſiue ſpūalis poterit diu durare ī eſſe ſiue viuere ſine cibo. de creaturis corporali bus racio eſt naturalis. quia calor conſu mit humidū radicale vt dicunt phiſigi ſi cut enī aqua ad ignis calore conſumit ⁊ deficit. Ita eſt de humiditate corporis in qua vita conſiſtit calore conſumit ⁊ defi cit niſi addatur humiditas comedēdo ⁊ bibendo ⁊ cōmuniter in meridie magꝭ ap petimus cibum ⁊ potū quia maior eſt ca lor interior ⁊ exterior. Itē de angelis qͥ ſunt creature ⁊ ſubſtācie pure ſpūales. Dico ꝙ etiā non poſſunt viuere ⁊ ꝑma nere ſine cibo Rō quia nullus eoꝝ habet vitā ⁊ duracione a ſe. Ideo de menſa dei q̄ eſt eſſencia diuina recipiunt eſcas que non poſſunt dici nec cogitari ⁊ de illis vi uunt Aucͣtas. dixit angelus raphael tho bie qͥ videbat̉ eis comedere ⁊ bibere cor porali cibo ⁊ dimittēt eos in errore dixit. cū eſſem vobiſcū per voluntatē dei vide bar quidē vobiſcum māducare ⁊ bibere. Sꝫ ego cibo īuiſibili ⁊ potu qͥ ab homini bus videri non poteſt vtor Thobie. xij. Fiat ergo Rō Si creature pure corpo rales vt iumēta ⁊ pure ſpūales vt angeli TT.ij. ris chriſti Sermo In octaua corpo indigent cibis vt dictū eſt Quid dicemꝰ de homine qͥ habet vtrūqꝫ. Eſt em̄ corpo ralis quantū ad corpus. ⁊ ſpūalis qͣꝫtū ad animā ſimilis angelis. Ergo indiget duobꝰ cibis ſcꝫ cibo corporali ad ſuſten tacione corporis ⁊ cibo ſpūali ad ſuſten tacionē anime. Ideo ſtatim poſtqͣꝫ deꝰ creauit adā ⁊ eua ꝓuidit eis de eſcis cor poralibꝰ dicens eis. Ecce dedi vob̓ om nem herbā afferente ſemen ſuꝑ terrā ⁊ vniuerſa ligna ſcꝫ fructifera q̄ habent in ſemetipſis ſemente generis ſui vt ſint vo bis ī eſcam. Gen̄. pͥmo. Ita ꝙ a pͥncipio ⁊ bene ꝑ mille ⁊ qͥngentos ānos poſt ſo lum comedebat fructꝰ gentes ⁊ bibebant aquā ⁊ illa tunc dabant maiorē fortitu dinē qͣꝫ modo capones galline ⁊ vinum. Deinde poſt diluuiū qd̓ multū deterio tauit arbores plantos ⁊ aquā. ita ꝙ ꝑdi derunt magnā parte̓ ꝟtutis. videns deꝰ ꝙ fructꝰ ⁊ aqua nō eſſet cibus ad ſuſten tandū natura humanā conceſſit licentiā comedendi carnes piſces dicēs. Omnes piſces maris manui veſtre traditi ſunt ⁊ omne ꝙ mouet̉ ⁊ viuit erit vobis in cibū. Gen̄. ix. Et conceſſit licentiā bibendi vi num. Et tunc nōe incepit exercere terraꝫ ⁊ plantauit vineā. Deinde venit tēpus moyſi in qͦ deus de cuncit mundi populis elegerat iud̓os. de qͦ populo debebat naſci filius dei ẜm humanitate ⁊ tunc deus re ſtrinxit eſcas illi populo. vt patet Leui. xi Precipiēs eis ne comederet aīal qd̓ nō ruminat nec diuidit vngulā. Ideo nō cō medunt porcū qꝛ licet diuidat vngulam tn̄ nō ruminat nō diuidit vngulā. Idem de lepore. Itē de volucribꝰ p̄cepit eis ne comederent aquilā. grifone. falconē ⁊cͣ. Itē de piſcibꝰ ꝙ nō comederet piſcē niſi haberet pēnulas ⁊cͣ. Ideo nō comedunt anguillā marinā ⁊cͣ. Sed quare deus p̄ cepit hoc iudeis ⁊cͣ. Reſponſio quia de illo populo debebat naſci meſſias. ꝓpter ꝙ deus fecit vt fit cōmuniter de filio regis. quia eius nutrici dantur certe eſce. de conſilio medicoꝝ non amore ſui. ſꝫ filij ve gis vt ſit bene cōplexionatus. Et p̄cipit nutrici vt abſtineat a ceteris cibis vel eſtꝭ que ſunt male cōplexionis. Ita fecit deꝰ de gente iudaica de qua naſciturus erat fi lius regis ſcꝫ xp̄s. voluit deus vt abſtine rent a cibis viſcoſis ⁊ male complexionis Sed exquo iam filius regis iam nō indi get nutrici ipſa poteſt comedere ad libitū quicqͥd vult ⁊ placet ſibi. Ideo nos mo do non abſtinemꝰ ab illis eſcis. quia om nis creatura dei bona ⁊ nihil reiciendum quod cū graciaꝝ actione percipit ſanctifi catur enī per verbū dei ⁊ oracioneꝫ. pͥma ad Ahimotheū. iiij Ecce qualiter deus a pͥncipio vſqꝫ modo ꝓuidit nature huma ne de cibis corporalibus ẜm diuerſa tem pora; hoc totum dicit dauid in quadā au ctoritate. Oculi omniū in te ſperant do mine ⁊ tu das eſcam illoꝝ ſcꝫ corporalē in tꝑe oportuno. pſalmo. cxliiij. Tamen non inuenietꝭ ꝙ ante aduentuꝫ ip̄i deus dederit eſcā ſeu ꝓuiſionē ſpirituale. Cor pora enī erant robuſta ⁊ anime erant de biles intantū ꝙ omnes cadebant in infer no quantūcunqꝫ eſſent ſancte nō poterāt ſe tenere qͥn illuc caderent. de hoc dauid. Quis eſt homo qui viuet ⁊ non videbit mortē ſcꝫ corporalē ⁊ eruet animā ſuā de manu īferi quaſi dicat. hullus. pſalmo lxxxviij. Ꝙ autem iſte defectus procede ret ꝓpter defectum cibi ſpiritualis patet dauid dicente. Eſurientes ſcꝫ cibum ſpi ritualem ⁊ ſicientes. anima eoꝝ in ipſis defecit. pſalmo. cēteſiiuo ſexto Sed venit chriſtꝰ filius dei qui ordinauit cibū ſpiri tualem pro animabꝰ ſcilicet hoc ſanctum ſacramentū eukariſtie. Non credatis ꝙ iſta eſca ſit corporalis nec vadat in ſto machum ꝓ digeſtione vt dicunt ſtulti iu vei ꝙ huiuſmodi cibus emittatur per ſe ceſſum. Sed eſt cibus ſpūalis qui in ſto macho anime in corpore humano poſitæ In octaua corpo ris chriſti. Sermo. ſcꝫ memoria recipit digeſtionē igne de uocionis ⁊ dat vitā anime intantū ꝙ qn̄ anima exit a corpore niſi peccata īpediant ducit ſecū anima ad celū. Ideo d̓t ſcūs Thomas in tercia ꝑte ꝙ puer vnius diei etiā baptizatus nō poteſt habere paradi ſum niſi cōmunicet. De hoc vide ſanctū Thomā tercia parte. q. lxxiij. arri. iij. quō querit vtꝝ ſacͣmentū eukariſtie ſit de ne ceſſitate ſalutꝭ O diceretꝭ vos ⁊ qͥmodo poſſet communicare. Modo audite pul chram ſpeculacioneꝫ qn̄ vos comeditis ſolum vnū membꝝ ſcꝫ os comedit ⁊ tn̄ ex illo cibo oīa mēbra refocillat ⁊ fortifi cantur manꝰ ad operandū. pedes ad am bulandū. oculi ad videndū aures ad au diendū ⁊ ſic de alijs partibꝰ tā interiori bus qͣꝫ exterioribꝰ. Ita tota vniuerſalis eccleſia eſt vnū corpus cuiꝰ caput ē xp̄s. oculi doctores. aures iudices ⁊ confeſſo res. os ſacerdotes. manꝰ milites qui ha bent defendere. venter ciues ⁊ mercato res. tibie mechanici pedes qͥ terrā tangūt ſunt agricultores. Sicut enī in vno cor pore multa mēbra habemꝰ omnia auteꝫ membra non eundem actum habent ita multi vnū corpus ſumꝰ in xp̄o. Ad ro manos. xij. Et ſicut os comedit ꝓ omni bus membris. Ita ſacerdos ꝓ omnibꝰ xp̄ianis ſpiritualit̓. Sed oportet ad mi nus ꝙ qͥlibet in anno cōmunicet ſacmen taliter de adultis. x. vl. xij. annis ſup Et quādo pueri baptizant efficiunt̉ mēbra corporis eccleſie. Ideo pro cōmunicatis Moralit̓ cogitate ꝙ pecca habent. tum eſt nolle cōmunicare. ſi pueri inno centes non poſſunt ſaluari ſine cōmunio ne. qͥd erit de magnis. Ideo multi dam nantur quia nō cōmunicant in paſchate. Qui in hoc mundo nō vult xp̄m reciꝑe cōmunicando. nunqͣꝫ a xp̄o recipiet in cę lo. Auctoritas āmen.i. ſecure. amē.i. ve re. dico vobis niſi mā ducaueritis carneꝫ filij hoīs ⁊ biberitis eius ſanguinē non habebitis vitā in vobis ⁊cͣ. Ioh̓is. vi. Non habebitis vitā ſcꝫ grē in hoc mundo nec Dico ſcd̓o ꝙ hoc ſacͣ. glorie in alio. mentum ſanctū eſt medicina vniuerſalis nō ſolum cibus eſt ſꝫ medicina Pro cuiꝰ declaracione ſciendū ꝙ oēs infirmitates corporis ⁊ aīe ex cibo veniūt ſcꝫ ade ⁊ eue. Infirmitates corporis ſicut ſunt febres dolores ⁊cͣ. Infirmitates aīe vt ſunt ꝓni tas ad malū ⁊ difficultas ad bonū. ma le cogitacōnes. mala deſideria ⁊ peccata. Omnia iſta venerūt ex comeſtione cibi ve titi quia alias nullus fuiſſet infirmus nec in corpore nec in aīa Iſte cibus fuit porta omniū maloꝝ Ideō dr̄. Mala mali ma a lo mala contulit omnia mundo. Mala id eſt eua. mali. i. ade. malo id eſt pomo. cōtulit omnia mala. malo. i. mundo. O dixit xp̄s Si tantū ſciuit facere dyabolꝰ ꝙ de fructu duxit omne malū. Ego oſtē dam ſapīam meaꝫ/ ⁊ ordinauit ꝙ de fru ctu faceret medicinā. vnde veniret om ne bonū ⁊ fecit ſe fructum in arbore vite ſcꝫ virginis marie. Cui d̓r benedictꝰ fru ctus veutris tui. Ideo de hoc cantat eccle ſia. hoc opus noſtre ſalutꝭ ordo ⁊cͣ. Con ſtruitur ſic. Ordo ſalutꝭ noſtre poſcebat hoc opus vt ars.i. ſapīa xp̄i artē ſcꝫ dya boli multiformis ꝓditoris falleret. Et medelā. Ecce medicina ferret inde. ſcꝫ ex fructu. Unde hoſtis leſerat Ideo iſta benedicta medicina dat ſanitatē anima bus illoꝝ qui deuote cōmunicant. Pri mo dat ſanitatē in intellectu contra erro res ⁊ falſas opiniones fidei. In volunta te cōtra mala deſideria. In memoria cō tra obliuiones beneficioꝝ dei vel contra deſiderium vindicte. dat etiā ſanitatē ori ad vitandū mendacia falſa iuramēta ⁊cͣ. Manibus ad vitandum furta vſuras ta ctus ⁊cͣ. gutturi contra exceſſum cibi ⁊ po tus. ⁊ generalit̓ omnibꝰ membris Item curat infirmitates corporis. nā ſi infirmꝰ cōmunicat deuote ⁊ ſanitas corporis nō TT.iij. ris chriſti. Sermo. In octaua corpo ſit nociua aīe. hoc ſacͣmentū dabit ſibi ſa nitatem. alias nō debet appetere ſanitatē Altiſſimꝰ creauit de terra medicinam ⁊ vir prudens nō abhorrebit eā. Nonne a ligno indulcata eſt aqͣ amara. ad agnicio ne hoīm ꝟtus illoꝝ. Et dedit ⁊cͣ. Ecͣci. xxxviij. Nota altiſſimus de terra ſcꝫ cor poris ſui quod eſt formatū in vtero vir ginali. de terra ab adā deſcendēti ⁊ vir ſa piens nō abhorrebit eā. Alique medici ne dant faſtidiū ⁊ abhominacionē vt pil lolē. Sed prudens medicus cooperit ne videatur color nec ſenciat̉ ſapor ⁊ ſic in firmus recipit. Ita fecit xp̄us. comedere enī carnes hominis valde abhominabile eſt. Ideo cooperuit in hoſtia ne videatur. ⁊cͣ. Ideo dicit altiſſimꝰ ⁊cͣ dde hoc vide ſanctū thomam. iij. ꝑte. q. lxxv. ar. v. vbi dicit̉ ꝙ ſenſu apparet. facta conſecracōne omnia accidētia panis et vini remanere quod quidē rōnabilit̉ fit. Et dat ibi tres rationes. qͣrū pͥma iā dicta eſt. Quia nō eſt conſuetū hōibus ſꝫ horribile carnem hominis cōmedere ⁊ ſāguinē bibere ppo nūt̉ nobis caro ⁊ ſāguis ſub ſpēbꝰ illo rum. que frequētius in vſū hoīs veniunt ſcꝫ panis et vini Alias duas rōnes ad idē ſcūs tho. ibi sͣ ponit qͣs videre poterꝭ Moralit̉. iā ſcitis ꝙ qui debet reciꝑe purgacione pͥus facit dietā ⁊ p̄paratori um cū ſyropo. Ita qui debet cōmunicare pͥmo confiteat ⁊ ſeruet dietā ſibi datam a medico aīe. deinde recipiat ſyropū dul cem. que ſunt deuote or̄onēs. dulce eſſet militi ꝙ qn̄cunqꝫ vellet loqui poſſet regi vel pape de ſyropo autē recipiunt tria cō clearia cū aqua calida mane ⁊ ſero. Ita debet eſſe certus numerꝰ de pater noſter ⁊ aue maria ⁊cͣ. Aqua calida ſunt lachri me. ſi deus dat lachrimas ⁊ poſt recipit̉ purgacio.i. corpus xp̄i. Quid hoc effica cius ſac̓mento quo purgant peccata au gentur ꝟtutes ⁊ mens omniū ſpūalium habundancia impinguat̉. Dico tercio ꝙ eſt ſacrificiū indulgenciale nō ſolū ſacerdoti celebranti ſed etiā omnibꝰ mil ſam deuote audientibꝰ hoc declaratur ſic Inuenio ꝙ xp̄us in vita ſua dixit duas miſſas. vna ſecrete. ⁊ aliā ſolennit in pon tificalibus cū miniſtris. Secrete celebra uit feria qͥnta in cena dn̄i p̄ſentibꝰ apoſto lis. tunc enī ordinauit ſacrificiū hoc ⁊ cō municauit ſe. de qͦ vide ſanctū tho. iij. ꝑte q. lxxxi. arti. pͥmo. ⁊ etiā cōmunicauit apo ſtolos dicēs. Accipite ⁊ comedite hoc ē corpus meū qd̓ ꝓ vobis ſcꝫ celebrantibꝰ ⁊ ꝓ multis ſcꝫ miſſaꝫ audientibꝰ tradet in remiſſionē peccatoꝝ. Mathei. xxvi. pa tet qͦmodo in miſſa ſecreta dat remiſſio peccatoꝝ Scd̓am miſſā celebrauit ſolen niter in pontificalibꝰ in die veneris ſancta altare fuit crux. mitra fuit corona ſpinaꝝ Annuli in manibꝰ fuerunt daui. Sanda lia in pedibꝰ daui. Caſula rubea de ſang uine ſuo. Baculꝰ lancea. latro dyaconus a dextris. Subdyaconꝰ latro a ſiniſtris. Accoliti virgo maria ⁊ iohānes euuan geliſta. Ideo quādo p̄latus dicit miſſā ſolenniter totidē cantat ⁊ ſacrificauit ſeip ſum. Ecce qualit̓ dixit miſſam ſolennem quia miſſam dicere nihil aliud eſt qͣꝫ cor pus xp̄i ſacrificare Et ī miſſa ſolenni dan tur indulgencie ⁊ remittunt̉ peccata deuo te audientibꝰ quia dicit lucas. Omnis turba eoꝝ qͥ ſimul aderant ad ſpectacu lum iſtud ⁊ videbant que fiebant ꝑcuciē tes pectora ſua reuertebant̉. Luce. xxiij. Ideo dicit ꝓpheta dauid in pſalmo. deus deoꝝ dominus locutus eſt Audi popule meus ⁊ loquar iſrahel ⁊ teſtificabor tibi deus deus tuus ſed per incarnacioneꝫ eſt noſter ego ſum Non in ſacrificijs tuis ar guam te ſcꝫ de peccatis. Racio holocau ſta autem tua in conſpectu meo ſunt ſem per. pſalmo. xli. Moraliter ergo eſt miſſa audiēda deuote in quolibet die feſtiuo ⁊ dominico/ que deuote auditur. Aeruatis quatuor condicōnibꝰ. Prima In octaua corpo ris chriſti Sermo ꝙ miſſa audiatur ieiuno ſtomacho. ratio qꝛ qui habet loqui regi ⁊cͣ. Scd̓a ꝙ ſitis in ꝯfeſſione que pro vobis fit. Ideo pul ſantur campane ⁊cͣ. Tercia ꝙ audiatig miſſam cum ſilentio. Quarta ꝙ audiat C pi miſſa ꝯpleta. Dico quarto ꝙ eſt ſacra mentum principaleſeptem ſunt ſacramē ta eccleſie. Primum eſt baptiſmus. Se cundum eſt confirmacio. Tercium penitē tia. Quartum eukariſtia. Quintum or dines. Sextum matrimonium. Septi mum extrema vnctio ⁊ non ſunt plura. De omnibus aūt ſacramentum eukariſtie eſt principale triplici ratione Prima quia alia ſacramenta continent xp̄m ſolū figuraliter ⁊ in alijs ſacramentis contine tur quedam virtus inſtrumentalis parti cipata a xp̄o. ſꝫ iſtud ꝯtinet xp̄m realiter vt erat in vtero virginis ⁊ vt eſt in celo. In alijs autem figuraliter vere tu es deꝰ abſcdnditus deus iſrahel ſaluator Iſaie. xlv. De hoc vide ſcm̄ thomā in terria ꝑte q. lxv. ar. iij. quo querit vtꝝ ſacramētum eukariſtie ſit potiſſimum inter ſacramēta vbi reſpondet ꝙ ſimpliciter loquendo ſa cramentum eukariſtie eſt potiſſimum in ter alia ſacramenta. Primā rationē iam tactā ibi ponit ⁊cͣ. Scd̓a qꝛ alia ſacramē ta exhibent exterius per auditum ⁊ tactū ſꝫ hoc interius recipit per guſtum. Amen amen dico vobis niſi manducaueritꝭ ⁊cͣ. Iob̓is. vj. Tercia ꝙ hoc ſacͣmētum dat virtutem alijs hoc declarat̉ in celo in quo ſunt ſepteꝫ planete. Primo luna Scd̓o mercurius. Tercio. venus. Quarto ſol. Quinto mars. Sexto iupiter. Septimo ſaturnus. Et ſic̄ ſol conſiſtit in medio. qꝛ in quarto loco ⁊ dat virtutem ⁊ clarita tem alijs planetis. Ita ſacramentum eu kariſtie in quarto loco ꝯputatur a qͦ alia ſacramenta recipiunt claritatē ⁊ virtutē ⁊ ip̄e nichil recipit ab alijs. Ideo dauid. Tronus eiꝰ ſicut ſol in cōſpectu meo pͣs. lxxxviij. Moraliter inſtruimur hic ꝙ ſicut xp̄s ꝯmunicat virtutem alijs ſacra mentis. Ita nos de bonis noſtiis debē libere ꝯmunicare indigentibꝰ per elemo ſinas vel mutuādo ſine vſura tales nūqͣꝫ veniunt ad pauꝑtatem dauid iunior fui etem̄ ſenui ⁊cͣ in pͣs. Holi emulari ꝓpter hoc dicebat xp̄s eſtotē miſericor des ſicut pater veſter miſericors eſt Luce. vj. Di eo quinto ꝙ eſt ſocietas celeſtialis Tres magnas difficultates habet anima aſcen dendi ⁊ intrādi in celum. Prima eſt hic Scd̓a in aere. Tercia in ianua celi. Sed contra iſta eukariſtia eſt tuta ac virtuoſa ſocietas aīaꝝ Prima ergo difficultas eſt h̓ ī exitu aīe a corꝑe vbi veniūt demo nes aīaꝫ ſpectātes qͣꝫtūcūqꝫ ꝑſoā fuerit ſctā ꝟgo maria ꝓ ſingulari gl̓ia obtinuit ne ad eā venirent demones ⁊ multi cre dunt aſcendere qui capiuntur a demoni bꝰ. Propter hoc datur ꝯmunio infirmis ⁊ dicitur viat icum ⁊ tunc demones ſenci entes xp̄i preſentiā fugiunt Scd̓a dif ficultas ſeu periculū eſt in aere vbi remā ſit magna multitudo demonum ſūt ibi vt atomi in radio ſolis qui cuſtodiunt paſſū ⁊ multi euadunt primū periculum qui ca piunt̉ in ſcd̓o vt fuit reuelatum beato an thonio. Sꝫ qn̄ perſona ꝯmunicauit demo nes fugiunt ex xp̄i preſentia ⁊ tranſit. Tercia difficultas eſt apud ſanctos iani tores celi. qꝛ niſi ꝯmunicauerit in paſcha te ⁊ etiam in infirmitate ſi habuit opor tunitatem qꝛ al̓s excuſat clauditur ſibi ia nua. Cum dicit xp̄s quia nō recepiſti me. nec ego recipiā te. Amen dico tibi nō in trabis ibi. Si aūt ꝯͣmunicauit recipit cū magno honore. de hoc auctoritas ⁊ ꝓphe tia dauid. Exurgat deus ⁊ diſſipentur ini mici eius ⁊ fugiat qui oderunt eum a fa cie eius qͣntum ad primum. Sicut deficit fumus deficiant ſicut fluit terra a facie ig nis. Sic pereant peccatores a facie eius q ad ſcd̓m. Et iuſti epulentur ⁊ exultet in ꝯſpectu dei ⁊ delectent ⁊cͣ. quo ad terciū tatis. Sermo. II. Dn̄ica II poſt trini Ergo accipite ⁊ manducate hoc ⁊cͣ ¶ Dn̄ica ſcd̓a poſt feſtū trinitatis Sermo primus Omīe factum eſt vt imꝑaſti Luce. xiiij. Ser mo erit de ſancto euuāgelio huins dn̄ice ⁊ habebimus multas bonas ſpeculacōes ⁊cͣ. In preſenti ſermone cogitaui tenere modum edificatoris ſiue magiſtroꝝ doꝰ Qui primo ponūt fundamentū firmum. ⁊ forte. deinde ſuperedificant edificium ſi ue cameras ad quieſcendum. Ita inten do facere fundamentum firmum ⁊ forte te qd̓ ponam erit ſanctum euuangeliū fir mius celo ⁊ terra de quo xp̄s. Celum ⁊ terra tranſibunt. verba aūt mea nō tranſi bunt Luce. xxj. Quo poſito edificabo ca meras ſcꝫ aliquas ꝯſolacōnes. dicat hyſ toria euuāgelij. De iſto fundamēto apo ſtolus dicit. Fundamentum aliud nemo poteſt ponere preter illud ꝙ poſitū eſt qd̓ eſt criſtus ih̓s glo. i. fides iheſu criſti. jͣ. ad Corinth̓. iij. Super hoc fundamento vo lo nūc edificare quatuor cameras que ſūt largitas glorioſa. Caritas gratioſa. Eqͥ tas rigoroſa. Pietas copioſa. Quibus edificatis potero dicere domine factū eſt vt imperaſti Prima camera eſt largi tas glorioſa ita edificatur. In iſto angu lo fundamenti cum dicit̉ homo quidaꝫ fe cit cenaꝫ magnā ⁊ vocauit multos Iſta camera habet quatuor angulos ẜm ꝙ qͣ tuor ſunt videnda. Prīo quis eſt iſte ho mo. Scd̓a que eſt iſta cena. Terdo qua re dicitur magna. Quarto qui ſunt voca ti ad iſtam cenam. Quantum ad primū iſte due dictōnes homo quidam ſignant duas xp̄i ſubſtantias quidaꝫ que eſt dic tio infinita illimitata ſignat xp̄i diuinita te in determīatā ſine principio ⁊ ſine fine infinitam de quo vide ſctm̄ thomam pͥma ꝑte q. vij. arti. pͥmo. Homo que eſt dic tio finita ⁊ determinata ſignat xp̄i huma nitatem finitam ⁊ determinatam. Cum gͦ d̓r hō quidam.i. homo deus de iſto hoīe Ieremie. xvij. ẜm interp̄. lxx. hō eſt ⁊ qͥs cognoſcet eum biblia noſtra hꝫ prauum eſt cor hoīs ⁊ inſcrutabile quis cognoſcet illud. De ſcd̓o iſta cena qͣꝫ hō xp̄s pa rauit eſt gl̓ia celeſtis ẜm ꝙ ſancti docto res exponūt. Sꝫ eſt hic queſtio quare dr̄ cena ⁊ nō prandiū Rn̄ deo qꝛ datur in fi ne diei huius vite. Cum dederit dilectis ſuis ſompnū ecce hereditas dn̄i inqͥt. ꝑs De tercio dicitur magna qꝛ xp̄s ſuis ſer uitoribꝰ dat prandium debile. ſꝫ dat bo nam cenam. Oppoſitum facit dyabolus qui illis qui ſibi ſeruiūt in peccatis dat bo num prādiū in hͦ mūdo qͣntū deus ꝑmit tit ſcꝫ diuitias ⁊ honores dignitates ⁊ of ficia ⁊ delicias. Sꝫ poſt dat eis malā ce nam in inferno vt patet de diuite epulōe qui cottidie epulabatur ſplendide ſed ī in ferno habuit ⁊ habet malam cenam quia guttā aque qͣꝫ petebat n̄ obtinuit nec obti nebit vnqͣꝫ. ſꝫ xp̄s in hoc mūdo dat ſuis ẜ uitoribꝰ debile prādiū vult ꝙ abſtīeāt a nimio cibo potū dormicōe riſu ⁊ a ml̓tis delctācionibꝰ honoribus diuitijs ⁊ ꝙ vi uāt in pn̄ia dicens pn̄iaꝫ agite. Sꝫ ī alio mūdo dat eis optimā cena vt pꝫ de laza ro mendico qͥ habuit malū prādiū h̓ ſed de alio mūdo dic̄ euuāgeliū. Factum eſt vt moreret̉ mendicꝰ ⁊ portaret ab ange lis in ſinu abrahe Luce. xvj. Ubi ꝯmedit ſꝑ in menſa dei de eiſdē eſcis. btūs qͥ mā ducat pane in regno dei Luc̄. xiiij. De qͣrto qͥ ſūt vocati ad iſtā cena qꝛ dicit ꝙ vocauit multos ſꝫ nō noīat eos. Dico ꝙ om̄s nacōnes mūdi vocate ſūt pͥmo iud̓i ꝑ xp̄m qͥ ꝑſonal̓r deſcendit indutꝰ carne hūana ⁊ ibat de loco in locū īuitā do iude os ſi dictū fuiſſet ſibi dn̄e qͣre veniſtis rn̄ diſſet ad īuitādum iudeos ⁊cͣ. Et miſeri iudei noluerūt venire. Dein̄ ꝑ apl̓os īui tauit om̄s nacōnes dd̓. In omēꝫ tertā ex iuit ſonꝰ eoꝝ ⁊ in fines ⁊cͣ. Etiam hodie inuitāt̉ ab illis qui predicant qꝛ nūcij dei ſunt ad inuitandum gentes ⁊ homines. Dnica. II. poſt trini tatis Sermo. I. Ecce quare dicit ⁊ vocauit multos tam ꝑ ſe. qͣꝫ ꝑ alios. Iō dicebat xp̄s qn̄ īuita bat veīte ad me om̄s qui laboratis ⁊ one rati eſtis ⁊ ego reficiam vos Mathei. xj Moraliter xp̄s omnes gentes īuitat di cens venite om̄s ⁊cͣ. Modo cogitate ſi ī capite huius eccleſie eſſet vnus magnus dominus cum menſa parata ⁊ de omni bus cibis ornata ⁊ inuitaret vos dicens venite ad me om̄es. ⁊ ego reficiā vos. ad aliam partem eſſet alius homo cum enſe euaginato dicens. venite ad me ⁊ ego in terficiam vos. Et ad aliam partem alius cum tacea veneno plena dicens. venite ⁊ ego inficiam vos ad que iretis. Nūqͥd ad primum. qꝛ ſtultus eſſet qui ad alios iret. Iſta qͣtuor nos inuitant. Qui tenet menſam paratam eſt xp̄s dicens. venite ad me ⁊ ego reficiam vos. Alius econ tra cum enſe peccati eſt dyabolus dicens venite ad me ⁊cͣ. ⁊ ego occidaꝫ vos. Tercius eſt caro cum potionibꝰ mortife ris ⁊ venenatis dicēs. veīte ad me ⁊ ego inficiam vos inuitat eum ad luxuriā que videtur dulcis ſꝫ infra eſt venenū peccati Quartus eſt mundus dicens venite et ego decipiā vos recte vt piſcator cum eſca auaricie coopit hamum vſure ⁊cͣ. ⁊ ſunt multi ſtulti qui dimiſſo xp̄o vadunt ad dyabolum. Alij ad carnem vt luxuri oſi. Alij ad mundū vt auari ⁊ pauci qui vadunt ad xp̄m. Ideo alijs dimiſſis va damus ad xp̄m dulciter nos inuitantem duplici em̄ paſſu veniemus ad eū ſcꝫ cre dēdo ⁊ obediendo. Ecce pͥma camera edi ficata de largitate glorioſa quieſcatis hic Scd̓a camera eſt d̓caritate gratioſa ⁊ edificat̉ ſuper hoc fūdamento miſit ſeruū ſuum hora cene dicere īuitatis vt veniret qꝛ iam ꝑata ſūt omnia. Quatuor angu los habet hec camera ẜm ꝙ quatuor ſūt vidēda. Primo quis eſt iſte ſeruus. Se cunda que eſt hora cene. Tercio quomō parata ſunt omnia. Quarto quō nos de bemꝰ preparare ad eundum. De primo ſeruus qui mittit̉ eſt mgr̄ vincentiꝰ dica tur de reuelatione ſibi facta a xp̄o ⁊cͣ. vo ſeruus eſt quilibet predicator tenens vi tam apoſtolicam de qua Mat. xix. Ecce nos reliquimus omnia ⁊ ſecuti ſumus te qui iſtam vitā ſeruat ſeruus eſt criſti In vitans gentes ad cenā glorie. Et poteſt dicere ī veritate miſit me dn̄s ad vos vt loquerer in auribꝰ veſtris oīa verba hec Iere. xxvj. Gregoriꝰ in omelia hodier na exponit dicens. Nūctius iſte ordo pre dicatoꝝ eſt De ſcd̓o hora cene ē finis huius mundi de ꝓpinquo licet em̄ neſciā tur dies eb domoda menſis vel annus de terminate tn̄ poſſumus dicere erit cito ⁊ multum breuiter. Nota ad hoc rationem euidentem de homine ſene centum anno rum vel plurium qui nec habet menbrum qd̓ non ſit infirmum nec caput nec manꝰ ⁊cͣ. De tali nunqͥd dicereris ꝙ cito ⁊ bre uiter debet mori ymo licet nō poſſitis di cere cras vel poſt cras determinate. Ita eſt de mundo ſene ⁊ decrepito. Iami eſt em̄ in vltima etate. Sicut etates homīs ſunt ſepteꝫ ſcꝫ Infantia. pueritia. adoleſ centia. iuuentꝰ. virilitas. ſenectus. decre pitus. Ita etates mundi ſunt ſeptem. Prīa fuit infantia ab adam vſqꝫ ad noe tūc em̄ neſciebant loqui de deo erāt igno rantes ſine libris. Scd̓a etas fuit pue ritia ſcilicet a puritate a no vſqꝫ ad abra ham. tūc em̄ diluuijs purificatus fuitꝰ. Tercia etas fuit adoleſcentia ab abrahā vſqꝫ ad moyſen. qꝛ tunc mundus incepit creſcere in cognitionem dei ex reuelationi bus patriarcharum. Quarta etas fuit iuuentus a moyſe vſqꝫ ad dauid tunc em̄ data fuit lex populo ẜm qͣꝫ inceperunt vi Quinta etas fuit a dauid vſqꝫ uere ad tranſmigracōnem babilonis. ſcilicet vixiliras. Tunc enim ipſi fuerunt fortes tatis Germo. I. Onica. II. poſt trini contra ydola ⁊cͣ. Sexta fuit ſenectus a tranſmigratione babilonis vſqꝫ ad xp̄ꝫ qꝛ iā tunc nō habebat poteſtatem regina. Septima eſt decrepitus a criſto vſqꝫ ad finem mundi intantum ꝙ iam tota de flectitur ad terram hoc durauit iā ꝑ. M cccc. ⁊ xxviij. annos ⁊ vltra. Item eſt in firmus in omnibus membris ſuis. Men bra ſunt ſtatus mundi caput ⁊ principa le menbꝝ eſt ſtatus prelatoꝝ pape cardi nalium pr̄iarchaꝝ archiepiſcopoꝝ ⁊cͣ. to tum eſt infirmum. qꝛ iam vix inueniētis vnum bonum prelatum vel ſūt ſymonia ci vel nō intrant per portam vel qn̄ ſunt ī tus plus curant de redditibꝰ qͣꝫ de anima bus Scd̓m menbꝝ eſt dn̄ium temꝑa le ſcꝫ imꝑatoꝝ regū ducum etiam totū eſt infirmum. Item aliud menbꝝ eſt ſta tus religioſoꝝ etiam infirmum eſt intm̄ ꝙ ſi hodie veniret beatus dn̄icus vel frā ciſcus bernardus bn̄dictus non inueniret teligiones ſuas vbi eſt modo religioſꝰ qͥ viuat ẜm regulam qͣꝫ vouit ⁊cͣ. Aliud menbꝝ eſt ſtatus clericoꝝ vbi inuenies clericum qui deuote officium ſuum ſurgē do ad matutinas ꝑſoluat ⁊ dicat miſſaꝫ ex deuocōne ⁊cͣ. Aliud eſt ſtatus matri monij etiam infirmum eſt. Si ego dice rem ſurgat ſi eſt aliquis qui nō cognoue rit vnqͣꝫ niſi vxorem ſuā fortaſſis pauci ſurgerent de mulieribꝰ credo ꝙ ſunt mul te que non ſunt cognite niſi a ſuis viris. ſꝫ auiſetis ne ego mentiar Aliud eſt con tinentium qui habēt oportunitatem orā di ⁊ penitentiā faciendi ſꝫ eriā hoc mēbꝝ eſt infirmum ⁊cͣ. Aliud eſt virginum cre do ꝙ ſanū ſit an̄ fuerit bene cuſtoditū. qꝛ al̓s anteqͣꝫ venerūt ad matrimoniū pe rer̄t aliquociens ⁊ nōnulle ꝓiecerūt fili os in latrina. Aliud eſt diuitū infirmum eſt per vſuram. Aliud eſt laboratorum ī firmū eſt iam nō ſoluunt decimas nec pͥ micias neſciunt pr̄ nr̄ nec aue maria. Sꝫ bene ſciūt ꝯiuracōnes ergo iſte mundꝰ ſe nex ⁊ putridus eſt ⁊ in omnibꝰ menbris ſuis infirmus. Cito ⁊ bene cito finietur. Id̓o apl̓s nos ſumꝰ in qͦs fines ſeculoꝝ deuenerūt. jͣ. ad Cor. x. Item filioli mei nouiſſima hora eſt. De tercio iā para ta ſūt oīa neceſſaria ad redēpcōm ⁊ glo rificacōm in ordinibꝰ angeloꝝ. Et quis ꝑauit ih̓s xp̄s qͥ dixit vado ꝑare vob̓ lo cum ⁊ ſi abiero ⁊ preꝑauero vob̓ locum ꝝ venio ſcꝫ ad iudiciū ⁊ accipiā vos ad meip̄ꝫ vt ibiº ego ſū ⁊cͣ. Ioh̓. xiiij De qͣrto reſtat ergo vt ꝑemus nos. Quia fi rex eſſet hic ⁊ inuitaſſet nos ad nuptias ſui pͥmogeīti quilibꝫ hō ꝑaret ſe ⁊cͣ. Ita om̄s ſumꝰ inuitati ad nuptias xp̄i. Id̓o dimiſſis veſtibꝰ peccatoꝝ induamur veſ tibꝰ ꝟtutum dimittat̉ veſtis vana de ſuꝑ bia ⁊ induite veſtem humilitatis. Et tu auare depone veſtem auaritie turpē ⁊ re cipe veſtem miſcd̓ie ⁊ liberalitatis luxu rioſus depoſita veſte lutoſa luxurie recipi at veſtem albam caſtitatis. Inuidus de poſita veſte nigr̄a d̓ dolore. qꝛ inuidia nō eſt niſi triſticia ⁊ dolor de bono proximi recipiat veſtem amicicie ⁊ caritatis qꝛ ve ſtis de dolo nō eſt bona in nuptijs guloſꝰ dimittat veſtem crapuloſam ⁊ humidaꝫ ⁊ recipiat veſtem abſtinentie ſeu tempe rantie. Fracundus dimittit veſtem lace ratam ⁊ recipiat veſtem pacis ⁊ bone vo luntatis. Accidioſus dimittat veſtem ac cidie ⁊ negligentie ⁊ recipiat veſtem dili gentie exquo xp̄s parauit nobis omīa pa remus nos. Nam dicit dominus media nocte venit ſponſus ⁊ que parate erāt in trauerūt cum eo ad nuptias Mathei xxij Tercia camera eſt de equitate rigoro ſa que tāgitur ibi. Et receperunt ſimul ex cuſare vſqꝫ iratꝰ pater familias dixit. Ne mo virorum illorum qui vocati ſunt gu ſtabant eenam meam. Iſte tres excuſati ones ſignāt tria pc̄ta mortalia ſcꝫ ſuꝑbi aꝫ auariciā ⁊ luxuriā q̄ īpediunt guſtum cene celeſtis glorie. Primꝰ excuſauit tatis. Sermo I Dnica I poſt trini ſe dicens villaꝫ emi ⁊ neceſſe habeo exire et videre illā rogo te habe me excuſatum. Ecce emptio ville ſignat peccatū ſuꝑbie qꝛ vult eſſe dn̄s ⁊ habere regimen ppl̓i qͣ litercunqꝫ nominet ſuꝑbia eſt. Quia ab inicio deꝰ fecit hominem beſtiaꝝ dn̄m di cens. Creſcite ⁊ multiplicamini ⁊ reple te terram ⁊ ſubicite eam ⁊ dn̄amini piſci bus maris ⁊ volatilibus celi ⁊ vniuerſs animantibꝰ que mouentur ſuꝑ terram. Geneſis.j. Sed nō dedit ſibi dominium hoīm qꝛ per naturā om̄s ſumus equales. Ideo velle hominibus dn̄ari ſuꝑbia eſt que impedit ne ſuperbus veniat ad cenaꝫ paradiſi. Nota ſimilitudinem qͣꝫ ponit ſe neca d̓ muribꝰ qꝛ ſi vna ſe vellet eleuare ⁊ alijs dn̄ari vellet ab alijs ſibi pedes oſcu lari de hijs homo rideret ⁊ trūffaret. Ita eſt de illis qui ſe ingerunt ad dn̄ium vel ad curam ⁊ regimen cōmunitatis vel ad prelacōm ſuꝑbia eſt ⁊ dāpnatio. Mul ti ſunt qui neſciunt regere ſeipſos nec do num ſuam ⁊ volunt regere ꝯmunitateꝫ ac ſi ille qui neſcit regere barcham vellet regere nauē quale periculum eſſet. Id̓o dicit ſcriptura interdum dn̄atur homo ho mini in malum ſuum Eccl̓. viij. Id̓o ille excuſando ſe dixit villam emi ⁊c̄. O attē dite qͣꝫ ſtultus fuit ille negociator. qꝛ nō dum viderat villam ⁊ iam ſoluit preciū Ex iſta ambicōe dn̄andi multi dampnā tur qꝛ deberent fugere ⁊ ipſi ſe ingerūt ⁊cͣ Secundꝰ excuſando ſe dixit. Iuga bo um emī quinqꝫ ⁊ eo probare illa rogo te habe me excuſatum. Ita erat ſtultus vt prius emendo ꝙ nō vidit. Emptio boū ſignat peccatum auaritie Rō qꝛ ſicut bos arando mouet terram. Sic ⁊ auari trac tant terrena. Ideo auari ſemꝑ locunt̉ de terrenis de nundinis nō ſolū infra ebdo madā ſꝫ etiā in diebꝰ feſtiuis qn̄ d̓r miſſa Nota exemplū de diuite auaro qui mori endo. ſemꝑ dicebat ſolidi minus ⁊cͣ. De diſtis dicit dd̓. in perſona xp̄i ꝓicientes me nunc circumdē derūt me ſcꝫ in iudicio oculos ſuos ſtatuerunt declinare in terrā ps xvj. Quinqꝫ paria boum ſignat quīqꝫ ſenſꝰ corꝑales que paria ſunt duo oculi due aures. Et auari iſta quinqꝫ pouūt ſo lum ad terrena excuſant ſe a conuiuio ⁊ ex hoc impediuntur ꝓpter hoc dicebat criſtꝰ videte ⁊ caucte ab omni auaricia qꝛ non ex habundantia cuiuſqꝫ vita eſt ex hijs q̄ poſſidet Luce. xij. Nota cauete ab oī aua ricia ergo a rapina. hic ꝯtra dn̄os ab vſu ra collocata ꝯtra diuites a furtis ſecretis etiam fructuū a fraudibꝰ emendo ⁊ ven dendo hoc tangit mercatores. A retenti on decime folarioꝝ ⁊ bonoꝝ vel legatō rū defunctoꝝ. Ecce quare dicit Cauete ab omni auaritia. Terciꝰ excuſaudo ſe dixit vxorem duxi Ideo non poſſum veni re duo primi dixerūt excuſādo ſe rogo te habe me excuſatum. Sed ille allegat im poſſibilitatē dicens vxorem duxi ⁊cͣ. du cere vxorem nō eſt peccatū ſi intentio ſit recta. Sed hodie tota intentio frequēter vel principalis intētio eſt ad luxuriā Sic̄ equꝰ ⁊ mulꝰ quibus non eſt intellectus. Item qꝛ modo vxores impediunt viros ne poſſint ire ad conuiuium paradiſi ab ī icio deus formauir adam ſolum ſine mu liere deinde dixit deus Non eſt bonū ho minem eſſe ſolum faciamus ei adiutori um ſimile ſibi Beneſis. ij. Sed ſi. modo haberet creare vxoreꝫ diceret deus. bonū eſt eſſe hominem ſolum. Non faciamus ei deſtructorium ſimile ſibi. Antiquitus paꝝ expendebant in nupcijs ⁊ in veſtimē tis ſꝫ conſeruabant̉ dotem ⁊cͣ. Ideo erat adiutorium viro ſed modo deſtructoriuꝫ quia ſi ipſa portat viro quingentos flore nos amici eius dicunt vos haberis tot ve ſtes ⁊ cetera. Intantum ꝙ illud ꝙ vxor portat ⁊ vir habet totum expenditur. Iō ſi vir eſt aduocatus procurat ſibi per fal ſas aduocationes Notarij vel falſas pro curationes falſas vt poſſint bene viuere. Dn̄ica I poſt trini tatis. Sermo II Item mulier trāſacto anno ſtatim petit tunicas nouas nec ꝑmittit quieſcere viꝝ Et pauꝑ homo dicit infra ſe qͥd facia no poſſum viuere cum iſto dyabolo facit ſe qͣ. tatj furem ingerit ſe ad officia humiliatis vt pertractet pecunias ciuitatis vel conmu nitatis. Ideo poteſt dici vxorem duxi iō nō poſſum venire. Nota de illis duobus Iuuenibꝰ qui dixerunt magiſtro vincen tio ꝙ hac de cauſa nolebātꝭ ducere vxores Qui tenebant captiuas ſiue ꝯcubinas di cendo ꝙ melius erat eis eſſe in vno pec cato mortali de ſimplici fornicacōne qͣꝫ in multis que multa pct̄a ꝯcurrunt aliqua do in matrimonio Qd̓ patet. Primo de ſuꝑbia ꝓpter vana ornamēta vxorꝭ ⁊ eti am ipſorum ꝯſequenter. Item de auari cia vt ſufficerent ad vanitates. Item de luxuria qꝛ qn̄ volūt eis ꝓuidere de vani tatibꝰ ⁊cͣ. recipiunt amatores alienos et nolunt viris ſuis reddere debitū dicendo O vos eſtis nimis luxurioſꝰ oꝫ vos ire ad alias. Item de inuidia dicendo nunqͣꝫ fuiſtis dignus ꝙ ego eſſem vxor veſtra. oſſa patris mei triſtant. Iteꝫ de gula qꝛ multe volunt bibere de mane. Itē de ira qꝛ aliquociens viri veniunt triſtes de cō ſilio vel negocijs ⁊ vxores que deberent eos ꝯſolari faciunt turbacōm ⁊cͣ. Idem de accidia qꝛ dicunt ego portaui tantum Id̓o certe nō intrabo cōquina habeat an cillam vel captiuā. Ex iſta rōne qn̄ xp̄us fuit interrogatus a iudeis. Si licet homī dimittere vxorem ſuam quacunqꝫ ex cau ſa Mat. xix. Reſpondit ꝙ nō niſi ex for nicacōne. qꝛ tūc nō debet eam interficere Sed ad domū patris remittere niſi ipſe etiam fregerit fidem. qꝛ ex hoc etiam ipſa poteſt viꝝ dimittere vel tranſeat vnum ꝓ alio certe. Dixerunt diſcipuli ſi ita eſt cauſa hominis cum vxore nō expedit nube re qui dicit illis nō om̄s capiunt verbum iſtd̓ ⁊cͣ. Mat. xix. Ecce qualiter iſta tria peccata impediunt multos ⁊cͣ. Id̓o dixit ioh̓es. Omne ꝙ eſt in mundo ꝯcupiſcen tia carnis eſt. Ecce peccatum luxurie. Et ꝯcupiſcentia oculoꝝ ecce peccatum auari de ⁊ ſuꝑbia vite. jͣ. Ioh̓is. ij Quarta camera eſt de piętate copioſa que edifica tur in hoc ꝙ dr̄ pater familias dic̄ ſuo ſer uo exi cito ⁊cͣ. vſqꝫ impleat domus mea Nota quatuor ꝯdicōnes miſerabiliū per ſonaꝝ nominant̉ ſcꝫ pauꝑes debiles ce ci ⁊ claudi. Et ſignant quatuor ꝯdicōnes gentium que leuiter ꝯuertunt̉ ⁊ ſaluant̉ de quibꝰ dicit thema dn̄e factū eſt vt im ꝑaſti. Quia de talibꝰ implet̉ domꝰ para diſi Primi ſūt pauꝑes qui in hoc mū do nō habent magnā ſubſtantiam ⁊ cum pacientia tranſent ſimpliciter ſperātes ꝙ in alio mundo erūt diuites tales qn̄ vo cant̉ ſcꝫ in vna p̄dicacōne ſtatim veniunt parat ſe ꝑ ꝯtricōm ꝯfeſſionē ⁊ ſatiſfacti onem iniuriaꝝ remiſſioneꝫ. Secus de di uitibꝰ qui hn̄t hic magnas diuitias deliti as ⁊ honores tantū delectant in prandio hꝰ vite ꝙ obliuiſcunt prandium paradi ſi. Recte accidit eis vt falconi qui cū eſu rit ſtatim ad primam vocacōm dn̄i venit Sꝫ ſi habet ſtomachum plenum non cu rat venire. Ita recte eſt de hominibꝰ mū di pauperes ſtatim veniunt. Sꝫ diuites dicunt anno venienti vadam vel in qua drageſima ſequenti ⁊c̄. Ideo indignatꝰ dominus mittit ſibi lapidē mortis ⁊ pro icitur in ſterquilimo inferni. Ecce quare dicit voca pauperes audite fratres mei. Nōne deus diligit pauꝑes in hoc mūdo diuites in fide ⁊ here des regni ꝙ deus te ꝓmiſit diligentibꝰ ſe Iacobi. iiij. Itē vo ca debiles qꝛ tales libeter veniūt ad deū. ſani aut nō curant de paradiſo. ſꝫ de diui tijs de luxuria ⁊cͣ. Sed qn̄ venit infirmi tas vna febris dolor cōuertunt̉ ad deum ⁊ ꝯfitent̉ ⁊cͣ. Idem de mulieribꝰ que ſūt in ꝓſꝑitate nō curāt deū. Sed venit vna perla in oculo vel fractio tibie vel cancer. ⁊cͣ. tūc nō curant de vanitatibꝰ ſꝫ de eccl̓e Onīca ii poſt Trini tatis Sermo ii De hoc dauid. Multiplicate ſunt infir mitates eoꝝ poſtea accelerauerūt ſcilicꝫ venire ad deū. ꝑs. xv. Item voca cecos ſcꝫ ignorātes ⁊ ſimplices ſine malicia. qꝛ tales vadūt ad paradiſuꝫ quia hodie qͣꝫto ſunt doctiores tanto ſunt magis p̄ ſumptuoſi qꝛ ſciencia inflat ⁊ alios repu tare capras. qn̄ tales veniūt ad ſermoēs dicunt infra ſe ⁊ quid dicit iſte frater. ⁊ cū ſpū conͣdictōis ponūt obiceꝫ ⁊ clau dūt ianuā ne in eis intret radius clarita tis diuine gracie. Simplices autem qui non habent oculos ſciencie acquiſite nec preſumptōis ſꝫ deuote accedūt. tales le uiter veniunt ad ſaciacōem. Id̓o legitur Ioh̓is. ix. Ꝙ xp̄us curauit vnū cecuꝫ a natiuitate qui ſtatim fuit conuerſus. pha riſei autem exprobrabāt xp̄m dicendo ⁊ vnde eſt hoc ꝙ poſſit cecum curare ⁊cͣ. qͥ bus dixit xp̄us. Ego in iudiciuꝫ in hunc mundū veni vt qui non vident videāt. et qui vident ceci fiant. Ioh̓is. ix. Pha rieſi autē intelligentes ꝙ hoc diceret de ipſis dixerunt xp̄o. Nunqͥt ⁊ nos ceci ſu mus. Dixit eis Iheſus. Si ceci eſſetis n̄ haberetis peccatū. nunc vero qꝛ dicitꝭ vi demus peccatū veſtrū maneat. Ioh̓. ix. ¶ Quarto vocas claudos. Dicatur qͥd eſt elaudicare. Recte incedūt illi qui qn̄ ex aliqua iniuria recipiūt tantā indignati on ꝙ nolūt contētari niſi prius vindi cauerint ſe nec alias iniuriam remittunt. ymmo ſtant erecto collo. Tales nō ad paradiſum aſcendūt ſꝫ ad infernū deſcen dunt. Pater meus celeſtis tradet vos traditoribꝰ ſi non remiſeritis vnuſquiſqꝫ fratri ſuo de cordibꝰ veſtris. math̓. xvii. Claudus autē ſit ad modicū ⁊ paruum tꝑs ſtet rectus ⁊ indignatus tn̄ ſtatī hu miliatur ad remittendū ⁊ pacificanduꝫ. qn̄ dicitur ſibi ꝓpter deū remittatis. De iſtis qͣtuor condicōibus gentiū implet̉ domus paradiſi. Dn̄e factum eſt vt im peraſti. Deo gracias. ¶ De eadem dnīca Sermo ſecundus. Illam emī et neceſſe habeo exire ⁊ videre llā Luc̄. xiiij. In pn̄ti ſermo ne ego intendo declarare retribucōnem quā deus fecit in alio mūdo animabꝰ de functoꝝ de gloria vel de pena ẜm oꝑa q̄ in hoc mūdo fecerūt. Credo ꝙ erit ma teria vtilis. Sed pͥus ſalutetur ꝟgo ma ria ⁊cͣ. Pro declaracōne huius ꝟbi iuxͣ ta intellectū allegoricū. Icienduꝫ ꝙ do ctrina eſt in ſancta theologia coīs ⁊ vera ꝙ deus in hoc mūdo non dat retribucōꝫ de bonis que facimus. nec punicōneꝫ de malis. Ꝙ autē boni non remunerētur hoc mūdo ad oculū patet. quia multe vi uunt ſancte. q̄t religioſi. qͦt clerici. ⁊ quot̉ layci ſunt qui faciūt multa bona oꝑa et ſic moriūtur ꝙ in hoc mūdo non habue rūt retribucōeꝫ. Racō quare non retri buūtur in hoc mūdo eſt. qꝛ ſeruire deo ī bonis oꝑibus eſt ſanitas. Id̓o leuiti. xx. Sanctificamini ⁊ eſtote ſci qꝛ ego ſanc tus ſum deus deꝰ veſter. Cuſtodite pre cepta mea ⁊ facite ea qꝛ ego ſum dn̄s qͥ ſanctifico vos. Bona autē hꝰ mundi ſic̄ ſunt diuicie. honores. dignitates. ſanitas. ꝓſperitas ⁊ hmōi vanitates. Hoc deter minat ſapiēs Salomō dicēs. Uidi cun cta que fiūt ſub ſole ⁊ ecce vniuerſa vaī tas ⁊ afflictō ſpūs Ecc̄s. prīo. Cum gͦ ſeruiciū dei ſit ſanitas. ⁊ bona huiꝰ mun di vanitas ⁊cͣ. nō ꝯpetit nec ꝑtinet ad de um ꝓ ſanitate dare vaītateꝫ. ꝓ auro da re lutū. Iſta eſt rō quare deꝰ nō remune rat h̓. qꝛ bona hꝰ mundi non ſufficiunt ad remunerāduꝫ bonos. Itē in hͦ m̄do nō puniūtur mali. ymo videbitꝭ magnos pctōres vſurarios. hoīcidas. luxurioſos. qui nō dolēt de peccatis. nec ꝯfitent̉. nec coīcant. nec hn̄t fidem firmā in corde. ⁊ homo videt ꝙ hn̄t multa bona. diuicias honores ⁊ ſic moriūtur ꝙ nullā habuer̄t tatis Dnīca u̓ poſt Trini Sermo hic punicōem. Rō eſt qꝛ omne peccatū mortale factū contra deū eſt infinite gͣ uitatis. verbi grā. Magnū peccatū eſſet ꝑcutere pauperē ruſticū. ſꝫ maius eſſꝫ ꝑ cutere ciue. maius milite. maius barone maius comite vel duce. Sed grauiꝰ eēt ꝑcutere rege vel papā. qꝛ malū ſeu pec catu grauatur ẜm dignitate ꝑſone. Cuꝫ gͦ deus ſit infinite dignitatis ⁊ veritatis. qꝛ rex ⁊ papa pater ⁊ creator oīm. Id̓o iniuria que ſit cōtra eū eſt infinite graui tatis. Cū gͦ in hoc mūdo nulla ſit pena ī finite duracōis. Iō ſpectat poſt hāc vitā in alio mūdo punire malos rigoroſe. dde hoc dicit īpēmet iudex. Filius hoīs ventu rus eſt ſcꝫ in iudicō ad dandū retribucō nem in gl̓a patris ſui cuꝫ angelis ſuis. ⁊ tūc reddet vnicuiqꝫ ẜm oꝑa eius. Mat xvi. Bonis dabit gl̓am eterna. malis pe na perpetuaꝫ. Ꝙ ꝑa gͦ bona vel mala qͣ facimus in hoc mūdo ſunt qͣſi preciū qui bus emitur noſtra ſtacō. ꝓpter quod qͥli bet poteſt dicere theā. Uillā em̄i.ſ. meis oꝑbꝰ ⁊ neceſſe habeo exire.ſ. de hoc mū do ꝑ mortē. ⁊ videre poſſeſſiue illā. ptꝫ thēa. Tres villas inueīo in alio mundo ẜm ſanctā ſcripturā in condicōnibus ml̓ tum diuerſas. Prima eſt ſuꝑius celeſtialis ⁊ gl̓oſa Scd̓a inferiꝰ infernalis ⁊ tenebroſa. Tercia eſt in medio purgatorialis ⁊ doloroſa. Quelibet iſtaꝝ emitur oꝑbꝰ diuerſiōde. vnde emptor dicere p̄t. vil lā emi ⁊cͣ. ¶ Quātuꝫ ad primā villaꝫ que ē ſuꝑius celeſtial̓ ⁊ gl̓oſa. Iſta eſt ī celo ita excellēs ꝙ ſi ꝑ poſſibile hō poſſꝫ ꝑ feneſtra mittere caput ⁊ reſpicere ei pulchritudine eciā corꝑaleꝫ tata eſt eiꝰ pulch̓tudo ꝙ eciā ſi nō videret deū. nec ſcōs nollet comedere nec bibere. de qͣ di cit apl̓s qͥ eam vidit raptus. Oculus nō vidit. nec auris audiuit. nec ī cor hoīs a ſcendit q̄ p̄parauit deꝰ diligētibꝰ ſe hijs qͥ diligūt eū. nobis at reuelauit ꝑ ſpm̄. j. ad Coꝝ. ij. ¶ Nota oculus ſcꝫ ph̓oruꝫ nō vidit. ph̓ij āt omīa volūt videre ocu lo intellectus ꝑ demonſtracōeꝫ potiſſiāꝫ Sed iſto mō nunqͣꝫ potuer̄t videre niſi noue celos qͣs ipſi ponūt. qꝛ eoꝝ ſcīa ꝑ motū habet̉. ſꝫ qꝛ celū decimū ſcꝫ empir reū eſt immohile. Iō ad ip̄m non aſcen derūt. Nec auris ſcꝫ iudeoꝝ audiuit. qꝛ lex iudeoꝝ quā audiuerūt a moyſe ſolū loquitur de iſto mūdo ꝓmittēdo ſolum terrena. Sed xp̄s debuit loqͥ de alio mū do ⁊ ꝓmiſſiones celeſtes facere. Nec ī cor hoīs aſcendit ſcꝫ agareni aſcendit qͣꝫ ta ⁊ qualis ſit gl̓a beatoꝝ. Sed bene ma chometus poſuit ī corde agaren gloriaꝫ porcoꝝ vel aſinoꝝ. ſcꝫ comedere ⁊ bibe re ⁊ luxuriari. Sꝫ nob̓ xp̄ianis reuelauit deus incarnatus de iſta villa ymmo poci us ciuitate. Multa reuelauit deꝰ dauid ꝓpter qd̓ dixit. Gl̓oſa dcā ſunt de te ciui tas dei. psͣ. lxxxvi. Hec emit. x. florenis. Iō ſi vultis eſſe boni mercatores pare tis vos ad emendū exquo habet ꝓ tam bono foro. x. flore. ſunt x. oꝑa pnīalia qꝛ om̄s ſumus pctōres. vel ſi vis dicere ꝙ decē floreni ſūt. x. p̄cepta obſeruanda. di cas ẜm qͣlitateꝫ auditoꝝ. Iuxta illud. ſi vis ad vitā ingredi ſerua ⁊cͣ. Math̓. xix. Primū opus pnīe eſt peccatoꝝ ꝯgnicō qn̄ religioſus vel dlericꝰ redit ad ſe ⁊ cō gitat vitā malā quā tenuit ⁊ ꝯterens di cit. O miſer tot ani ſunt ꝙ ego porto ha bitū ⁊ adhuc ⁊cͣ. Ite dicendū eſt de de ricis ⁊ laycis. Talis ꝯtricō eſt qͣſi vnus florenus in burſa conſcīe. Iō dauid poſt qͣꝫ cognouit pctm̄ ſuū dixit. Ampliꝰ la ua me dn̄e ab iniquitatē mea ⁊cͣ. Secū dum opus pnīe eſt cordis ꝯtricp. ſic̄ pu et qui cecidit in luto videns ſe immūdū plorat. Cor ꝯtritū ⁊ humiliatū deus n̄ deſpicias. Terciū opus pnīe eſt ꝓpoſitū emendādi ſcꝫ ꝓponere magis velle mori qͣꝫ redire ad peccata ⁊ ꝓpoſituꝫ recedēdi. et emendādi a mala ſocietate. De iſto tatis ſermo u Dn̄ica ii poſt trini dicit xp̄s. vade ſcꝫ cū bono ꝓpoſito ⁊ iā amplius noli peccare. Ioh̓. viij. Quar tū opus pnīe eſt oris ꝯfeſſio qꝛ corru tio non dꝫ intus remanere ſꝫ debemꝰ eā conprimere vt exeat quod doloroſuꝫ e. Sed iſta curat̉ confeſſione qͥ abſcondit ſcelera ſua ⁊cͣ. ꝓuerb̓. xxviij. Quintū o pus pnīe eſt corporal̓ afflictō caſtigādo carne que tociēs ſe fecit peccare cū virga pnīe Augꝰ. Carnē veſtrā domate ieiu nijs ⁊ abſtinēcijs eſce ⁊ potꝰ qͣꝫtum va litudo ꝑmittit. Sextū opus pnīe eſt ſpi ritualis orō qꝛ oracō corꝑalis ſcꝫ calciā do ſe vel veſtiendo modicū valet. eciam mulieres ornando ſe orant. Sed ſpūa lis eſt optima cogitādo ꝙ xp̄m videtis iratū contra vos ⁊cͣ ꝓportet ſemꝑ ora re ⁊ non deficere Luc. xviij. Semꝑ.i. oī mane ⁊ ſero. Septimū opus pnīe eſt de bitoꝝ reſtitucō. Reſpiciatis domū taxiā et burſā. ſi eſt ibi aliqͥd de malo acquiſi tis bonis ⁊ alienis ſcꝫ de furto. vſura. ra pina. calumnia. de eccīa. de mortuis. quia regula eſt iuriſtarū ⁊ eciā theologoꝝ ꝙ non dimittat pctm̄ niſi reſtituat̉ ablatu Nullus ſe decipiat dicēdo ego dimittaꝫ illa in teſtamēto. O ſtulte credis ꝙ fili us tuus diligat aīam tuā plus qͣꝫ tu. Si tibi nō ſufficit cor ad reſtituēdū quō cre dis ꝙ filius tuus reſtituat. qͥ nō recepit immediate forte nihil reſtituet. Si vero faciat reſtitutōem liberabit animā ſuā ſꝫ non tuā de inferno. qꝛ in vita tua nō ha buiſti ꝓpoſitū reſtituendi Iō non fuiſti ſi ne peccato mortali. Octauū opus pnīe eſt fame reformacō ſi alique diffamaſtꝭ vel pctm̄ occultū publicaſtis reſtituatis ſibi famā aput illos aput qͦs diffamaſtꝭ eū qꝛ ſicut fur qui furatur bona nō p̄t ſal uari niſi reſtituat. ſic nec qui furat̉ famā ymmo magꝭ furtū facit lingua qͣꝫ manꝰ. Melius eſt nomē bonuꝫ qͣꝫ diuicie ml̓ te. ꝓuer. xxij. Iō Augꝰ. Non pigeat ex ip̄o ore ꝓferre medicamentuꝫ vn̄ facta ſunt vulnera. Nonū opus pnīe eſt inſu riarū remiſſio. Si habetis inimicos ꝑca tis eis bono corde. nō queratꝭ vindictā ec eſt melius remediū ad obtinendum cemiſſione peccatoꝝ apud deū qͣꝫ remit tere. Si dimiſeritis hoībꝰ peccata eoꝝ di mittet vobis pater celeſtis delicta vr̄a. ſi autē nō dimiſeritis nec pater veſter di mittet vobis pctā veſtra. Mat. vi. De cimuꝫ opus pnīe eſt eucariſtie coīo. Iſto mō quādo venietꝭ ad portā paradiſi por tantes iſtos. x. florenos in burſa conſcīe dicet̉ a xp̄o Intra ī gaudiuꝫ dn̄i tui. ꝓp ter hoc dicebat xp̄s. Pnīaꝫ agite que ī hijs x. cōſiſtit Qui habet iſta. x. poteſt di cere. villā emi.ſ. ciuitatē paradiſi. 3 Quātuꝫ ad ſecundā villā que eſt infe rius infernalis ⁊ tenebroſa. iſta in corde terre cōſiſtit. plena eſt ⁊cͣ igne Ibi enī cru ciātur damnati. In oībus habꝫ ꝯdicio nes ꝯͣrias ciuitati. Si vultis ſcire omēs eius ꝯdicōnes ⁊ dolores. Ecce qͥd dicit deus qui vt bonꝰ ⁊ fidelis mercator no lens alique deciꝑe vt faciūt multi mer catores qui celāt malas rei vendite con dicōes dicit clare cōdicōes illius ville ꝑ os Iob. qui dicit illā eſſe terrā tenebro ſam ⁊ optam mortis caligine. terrā mi ſerie ⁊ tenebraruꝫ vbi vmbra mortis ⁊ nullus ordo ſꝫ ſempiternus horror inha bitat Iob. x. Septē malas ꝯdicōes illi us ville enumerat. ¶ Prima ꝙ eſt ter ra tenebroſa. Si dicat̉ ⁊ nunqͥt eſt ignis ibiⁱ ymmo. gͦ claritas? Dico ꝙ ille ignis eſt flāma in qua tn̄ omēs ſe vident ⁊ ꝯg noſcūt. Sed qꝛ ille ignis non eſt clarus Iō ⁊cͣ. ¶ Secunda ꝯdicō eſt ꝙ eſt ter ra oꝑta mortis caligine hoc dicit̉ ꝓ tan to qꝛ non vident deum licꝫ mō videant beatos. ſꝫ tn̄ ad maiorē penā eoꝝ. vt fa melicus vidēs menſā ornatā. ⁊ non p̄t inde comed̓e dolet ⁊ triſtatur ⁊ in eodeꝫ augmētat̉ dolor. Idē de damnatis qn̄ videt pauluꝫ qͥ fuit ſuꝑbus dicunt ⁊ qͥs UU onica ii poſt trini tatis Sermo ii eſt ille ⁊cͣ. Idē de beato matheo auaro ⁊ de beata inōͣdalęna q̄ fuit luxurioſa. Ter cia ꝯdicō eſt qꝛ d̓r terra miſerie. qꝛ omē bonū eis deficit intm̄ ꝙ nec guttaꝫ aque pn̄t habere. Unde ſi oīa bona mūdi fie rent ꝓ eis non haberēt aliqd̓ remediuꝫ. ymmo augmentaret̉ eis dolor. Nota ex emplū de captiuo cui mittit̉ preciū redē ptionis ⁊ ꝑditur quō dolet. ¶ Quarta condicō eſt ꝙ eſt terra tenebrarū.i. pctō rū qꝛ peccata dicūtur tenebre. Apl̓s. ab iciamus oꝑa tenebraꝝ Ad ro. xiij. Dā nati āt ſꝑ ſunt in penis ⁊ renegat ⁊ ma ledicūt deū. filiꝰ inſurgit cōtra patre di. O ꝓditor. qꝛ ꝓ te ſum dānatus ⁊ eꝯͣ vir ꝯͣ vxorē ⁊cͣ. ¶ Quīta cōdicō tangit cum d̓r vbi vmbra mortꝭ. Et hoc qͣꝫtū ad tormēta. Nā in hoc mūdo grauia tor mēta occidūt hoīem. ⁊ ꝯn̄r ceſſant. Sꝫ in inferno licet grauiſſima ſint tormenta non dat tn̄ eis mortē qꝛ īmortales ſūt Id̓o non d̓r mors ſꝫ vmbra mortis f Sexta condicō eſt ꝙ ibi nullus ordo eſt ſꝫ ꝯfuſio. Argumētuꝫ in oppoſitū. nā d cit apl̓s. Que a deo ſunt. ordinata ſunt: ī ad Ro. xiij. Cū gͦ infernus ſit opus dei. quō dr vbi nullus ordo. Rn̄deo ꝙ ī in fer nō illud qd̓ eſt a deo. ordinatū eſt. ſic̄ ſunt punicōes pctōꝝ que ſunt a deo. ſꝫ in oꝑbꝰ dānatoꝝ ibi nullus ordo ē. ymo qͣꝫto amores fuer̄t maiores h̓. tāto ma gis int̓ eos eſt odiū Filiꝰ nō eſt ordīatꝰ erga pr̄em ip̄m honorādo ſꝫ vituperādo etc̄. ¶ Septīa condicō tāgitur ibi cū di cit̉ ſempiternꝰ horror inhītat.i. et̓na pe na de horribili viſione demonū. Nota h̓ miraculū de illo hoīe cui apparuit demō in horribili figura qͥ cecidit qͣſi mortuus. Cuꝫ āt fuit ad ſe reuerſus interrogatus qͥd vidiſſet Rn̄t ꝙ demouē in tali figu ra ꝙ citius vellet tnͣſire ꝑ furnū calidum ſpacij vnius leuce qͣꝫ iteꝝ videre illaꝫ fi gurā. de iſta maledcā ciuitate dic̄ Ioh̓. ve ve. Ciuitas illa magͣ babilō qm̄ veīt iudiciū tuū ⁊ negociatores flebūt ⁊ lu gebūt ſuꝑ illā. Apoc̄. xviij. ¶ Nota ve qͣꝫtum ad aīas que ſunt iā ibi. ⁊ ve qͣꝫtū ad corꝑa poſt iudiciū. Ciuitas illa babi lonis.i. ꝯfuſionis magͣ. qꝛ magne ꝑſone in dignitatibꝰ. diuicijs ⁊ honoribꝰ vadūt illuc. qꝛ ciuitas celeſtis pauꝑibꝰ ppl̓atur et replet̉. Itē iteꝝ magna. qꝛ in die iu dicij tot erūt damnati. ꝙ ꝯꝑatiue loquē do pauci erūt beati. Iuxta illd̓. multi ſūt vocati ⁊cͣ. Math̓. xxij. Iſta mala villa emit̉. vij. ſolidis.i. ſeptē pctīs capitalibꝰ et multi emūt illā. licꝫ deus eis dixerit malas ꝯdicōes hꝰ ville. Iō auiſetꝭ vos ne iſtud peccatū portetis ⁊c̄. ¶ Primꝰ ſolidus q̄ emitur eſt ſuꝑbia ſiue ꝓteruia qꝛ nō vult ſubici. nec obedire voluntati dei vt diſcipulus mgr̄o. ignorās fapiēti Ex hoc ſeqͥt preſūpcio. vana gl̓a. ꝓpt̓ hͦ dicit deus ꝑ os thobie. Suꝑbia nunqͣꝫ ī tuo ſenſu aut in tuo verbo dominari per mittas. in ipſa enim initium ſumpſit om nis perdicō. Thob̓. iiij. Scd̓us eſt aua ricia acqͥrendo bona terrena iniuſte pe vſuras. ꝑ rapinas. furta ⁊cͣ. Iō xp̄c. Ca uete ab oī auaricia Luc̄. xij. ¶ Tercius ē luxuria. In duobꝰ ꝟbis dicā vob̓ qͥd ē vir cū vxore ſua ſeruādo modū non eſt luxuria nec faciūt luxuriā ꝙ ſit peccatum mortale. Sed aliter quōcunqꝫ velis de lectacōeꝫ ꝑ illas ꝑtes luxuria eſt ⁊ dam nacō. Iō dicit ſcriptura. Abſtineatꝭ vos a fornicacōe. vt ſciat vnuſquiſqꝫ veſtrū ſuū vas poſſidere in ſanctificacōne ⁊ ho nore. ¶ Quartus eſt inuidia ſeꝫ dolere et triſtari de bono alterius mala moneta eſt. deponētes igitur omnem maliciam ⁊ omnē dolum ⁊ ſimilacōnes ⁊ inuidias ⁊ omnes detractōnes ſint modo geniti. jͣ. pe. ij. ¶ Quintus eſt gula. frangere ieiu nia eccleſie comedēdo ⁊ blbendo exceſ ſiue. Ideo dicit xp̄us. Attendite vobis ne forte grauentur corda veſtra in cra pula et ebrietate. Auce viceſimoprimo. Dnica ii poſt Trini tatis Sermo iii ¶ Sextus ira rancor mala voluntas de ſid eriū vindicte. Sol non occidat ſuper iracundiā veſtrā. Ad ephe. iiij. Septio eſt accidia que nulli nocet niſi tibi dimit tendo bona que tenemī facere vt orōeꝫ miſſam. ꝯfeſſionē in qͣdrageſima ⁊ coīo nem ī paſchate. Ex iſta mala moneta ac qͥritur villa inferni Iō dicit ſcriptura ne acquiratꝭ perdicōeꝫ in oꝑibus manuum veſtraꝝ qm̄ deus nō fecit mortē nec leta tur in ꝑdicōe viuoꝝ. Sap̄. j. Qui ſtat ī hijs pctīs ⁊ nō vult ꝯuerti nec facere pe nitenciā p̄t dicere villā. ſ infernalē emi Quātuꝫ ad terciā villā que eſt ī medio purgatorialis ⁊ doloroſa eſt ſꝫ non eſt te nebroſa qꝛ eius habitatores hn̄t clarita tē gracie dei. nec glorioſa qꝛ non vident deum. Sed ē doloroſa. qꝛ ibi eſt ignis.ſ. flamma pura que ꝟtute dei cruciat aīas purgandoꝝ. nō ſunt ibi demones ſꝫ tan tus eſt ibi dolor ꝙ dicunt doctores ſācti ꝙ nulla pena hꝰ mundi p̄t ꝯparari mīme pene purgatorij. Intm̄ ꝙ ſi deus ponerꝫ vnā aīam de illis de purgatorio in furno calcis vel vitri igniti reputaret hoc ad gͣ ciā qꝛ non haberet tantā penā. Si dica tur que eſt racō ꝙ tanta ſit pena. Rn̄o. qꝛ eſt ibi violenta ⁊ non volūtaria pnīa que ſit in hoc mūdo eſt voluntaria ⁊ d modica pnīa in iſto mūdo deus ꝯtentat Sed qui nō facit hic voluntarie faciet ī purgatorio coacte ¶ Nota ſimilitudinē de patre qͥ corrigit duos filios ⁊ vnꝰ hu militer ⁊ volūtarie veīt ad patrē. q̄ fac̄ to ꝓmittes decetero emendacōeꝫ. pater ſtatī dimittit virgā ꝯtentus de huīlitate filij. Sed alius filius recalcitrat ⁊ ꝯͣdic̄ patri. Iō fortiter ꝟberat̉. Ita qui in hoc mūdo humiliatur ad pnīam deus ē con tentus. Qui āt non vult hic facere peni tenciā fortiter poſt iſtā vitā punietur in purgatorio pnīam ſoluunt clamando et plangendo dicētes. Heu mihi qꝛ incola tus meꝰ.i. habitacō ꝓlongatus eſt. habi taui cū habitātibus cedar ſcꝫ in triſticia vel tribulacōe multū incola.i. inhabitata fuit aīa mea. ꝑs. c. xix. Iſta villa emitur non florenis nec ſolidis. ſꝫ tribꝰ denarijs minutis qꝛ ſolū peccatis venialibꝰ emit Decedēs em̄ in pctō mortali deſcendit ad infernū ⁊ damnatus eſt ¶ Nota tria genera peccatoꝝ venialiū. de iſtis tribus differecijs pctōꝝ venialiuꝫ dicit apl̓us Si qͥs edificauerit ſuꝑ fundamentū hoc ſcꝫ fidei. qꝛ nec iudei nec agareni intrant ibi. ligna fenū ſtipula detremētuꝫ pacie tur. ipē autē ſaluus erit ſic tn̄ quaſi ꝑ ig nem. jͣ. ad Coꝝ. iij. ¶ Nota ligna fenuꝫ ſtipula hec tria ſigͣnt tria pctā venialia p̄ dicta. Lignū difficilius ꝯburit̉ qͣꝫ fenum ſignificat peccata venialia maiora. qꝛ ꝓ talibꝰ multū ſtant in purgatorio. Fenū qd̓ citius cōburitur ſignificat pctā venia lia mediocria. Stipl̓a.i. palea ſigͣt pctā venialia minima. de qͥbus ſtatī purgātur et purificātur tranſendo ꝑͤ purgatoriū. Reſpiciatis gͦ burſā conſcīe ⁊ videatis quale moneta portatis. Et poſſetis di cere. Uillā emī ſcꝫ paradiſi non inferni. nec purgatorij. Auiſetis vos ⁊cͣ. De o gracias. ¶ De eadem dnīca Sermo tercius Ecit cena ma gnā ⁊ vocauit multos Inc̄. xiiij. In iſto ẜmone iuxta ma teriā quā tangit theā ꝓpoſitū volo decla rare mōs quos deus tenet vocādo pecca tores ad ſe ⁊ ad bonā vitā. ⁊ finalit̓ ad gloriā. Credo ꝙ erit bona materia deo acceptabilis ⁊ gracōſa ⁊ nob̓ vtil̓ ⁊ ꝓfi cua. ſꝫ prius ſalutet̉ ꝟgo Maria ⁊cͣ. Fe cit ſcꝫ xp̄s cenaꝫ magnā ⁊ loqͥtur de gl̓a celeſti. ⁊ vocauit ml̓tos. Suītur hic ml̓ tos ꝓ vniuerſalitate qꝛ oēs vocati eſtis ex ꝑte dei. Iō ſi nō vadamus illuc defec tus eſt ex ꝑte nr̄a. Inueni ī ſacra ſcriptu tura qͣtuor mōs qͦs tꝫ xp̄s vocādo pecca UU iij Dnica ii poſt Trini tatis Sermo iii tores ad ſe ſcꝫ. Per ſignū certum. Per verbū viuū. Per nunciū verum Per ſcriptum clarū. Omēs qͥ ſunt ī paradiſo vel erūt ſūt vo cati aliquo iſtoꝝ moꝝ. Iō dicit theā Fe cit cenā magnā ⁊cͣ. Dico prīo ꝙ deꝰ vo cat multas ꝑſonas ad gr̄aꝫ ſuā ⁊ bonā vitā ⁊ finaliter ad eternā gloriā ꝑ ſignū certū a ſil̓i. ſicut qn̄ pulſantur cāpane ho ra miſſe in ſignū vt gētes veniāt ad miſ ſā. vel pulſacō tube apud magnos doī nos eſt ſiguū certū vocādi milites ⁊ ſcu tiferos ad prādiuꝫ. vel pulſacō ad ianuā eſt ſignū certū ſue vocacōis. Ita qn̄ deꝰ pulſat ad portā cordis tui l̓ illius ſignuꝫ eſt ꝙ vocat te vt vadas ad eū. O dicet aliquis Nunqͣꝫ ego audiui ip̄m vocantē vel pulſantē. ymmo videt̉ ꝙ non diligit me. Dicatis. nunqͥt vos ſenſiſtis qn̄qꝫ ī corde vrō ꝯpuncrōes dicēdo quare non redis ad deū. tot āni ſunt ꝙ viuis in ma la vita vel in mala volūtate nō fuiſti cō feſſus. viuis in luxuria. auaricia. O mi ſer qͥd erit de te. Rn̄debitis ꝙ ſic Certe iſto mō deus pulſat ad cor dado ꝯmocō nes ⁊ cōpunctōes ⁊ remorſuꝫ ꝯſcīe cū ſentitis iſtos ictus qꝛ iſto mō nullus p̄t tangere cor niſi deus eſt ſignū ꝙ vocam̄ ab eo. Auctas. Ecce ego ſto ad hoſtiū et pulſo ſi qͥs audierit vocē meā ⁊ ape ruerit mihi ianuā introibo ad illuꝫ ⁊ cena bo cū illo ⁊ ipſe mecū. Apoc̄. iij. Nota dicit xp̄s. Ecce ego ſto ad hoſtiū ſcꝫ cor dis ⁊ pulſo ſcꝫ dando ꝯpūctōnes qn̄ di cit pctōr. O miſer ſi mō in tali ſtatu mo rior qͥd erit de aīa mea ⁊cͣ Tūc xp̄s pul ſat. ſi qͥs audierit voceꝫ meā. Eius vox auditur qn̄ in illis ꝯpūctionibꝰ homo re cipit bonū ꝓpoſitū ꝯfitendi remittēdi re ſtituēdi. ⁊ voluntatē firmā decetero ca uēdi a peccatis Ianua ſibi aperit in ꝯfeſ ſione tuc enī mundat̉ camera ꝯſcīe. ⁊ introibo ad illuꝫ ſcꝫ in coīone qꝛ in hoſtia cōſecrata eſt xp̄s ita vere ⁊ realiter vt ē in celo. Et cenabo cū illo ſcꝫ ꝑ grām. et ipē mecū ſcꝫ in fine ꝑ gloriā. De iſta vo cacōne dicebat Iſa. Uocauit dn̄s deus exercituū. in die illa ſcꝫ ꝯuerſionis pctō ris ad ꝯpunctōeꝫ ad fletuꝫ ⁊ ad planctū Iſa. xxij. Fecit cenā magnā ⁊cͣ. ¶ Dico ſcd̓o ꝙ vocat ꝑ verbū viuuꝫ acſi ego ꝟ bo viuo vocarē petruꝫ ⁊cͣ. Iſto mō deꝰ vocat nos in p̄dicacōe euāgelica qꝛ ver bū predicatōiꝭ bonā doctrinā predicā tis verbū dei magꝭ ē qͣꝫ p̄dicatoris. Sic̄ ſonus fiſtule potius eſt ſonātis fiſtule q̄ de ſe neſcit facere ſonū. Sic p̄dicator nō eſt niſi fiſtula q̄ a ſpū ſcō mouet̉. Nō eī vos eſtis qͥ loquimī ſꝫ ſpūs pr̄is veſtri. qͥ loquit̉ in vob̓ dixit xp̄s predicatoribꝰ Mat. x. ptꝫ clare ꝙ verbuꝫ p̄dicatoꝝ ē ꝟbuꝫ viuū d̓i. Qn̄ gͦ predicator p̄dicat tunc deꝰ vos vocat ꝟbo ſuo viuo. Ser uū meuꝫ vocaui ⁊ nō rn̄t mihi ⁊cͣ. Iob. xix. Iō qn̄ vos auditis vnā bona predi cacōeꝫ in qͣ predicator mouet vos vt di miſſis peccatꝭ redeatis ad bonā vitam. ſtatī vos debetis dicere. O deus vocat me volo ꝯuerti ⁊ ire ad euꝫ. Sꝫ multis accidit vt ſamueli puero innoceti huīli ⁊ deuoto. quē heli qͥ erat vt papa apd̓ nos faciebat eū dormire corā archa dei ⁊ de uote deus vocauit euꝫ dicēs. Samuel qͥ ſurgnes cucurrit ad heli di. Ecce ego. vocaſti eī me ⁊cͣ. Qui dixit non vocaui te. Reuerte ⁊ dormi. j. Re. iij. Cum āt iterū ſcd̓o ⁊ tercō vocaret̉ a deo. ſꝑ ibat ad helij. Intellexit āt helij ꝙ dn̄s voca ret pueꝝ ⁊cͣ. Nota hyſtoriā qͣꝫtuꝫ facit ad ꝓpoſituꝫ. Ita accidit ml̓tis qͥ vocant a deo ⁊ ip̄i vadunt ad heli. Heli eī inter p̄tatur ſcꝫ fortis aſcendēs deꝰ meus. qn̄ iuuenes vocātur a deo ip̄i vadunt ad he li dicēdo mō ego ſuꝫ iuueīs ⁊ fortis ſed qn̄ ero ſenex tunc faciā pnīa ꝫ. vos vadi tis ad heli ſcꝫ ad forte ꝯfidetes de iuue tatis ſermo iii DIica lī poſt trini tute fortitudīe ⁊cͣ cuꝫ tn̄ n̄ ſitis certi ſi ho die vel cras vos moriemī. quādo d̓r re ligioſo iuueni. O quare nō ſeruatis regu lā ⁊ ceremoīas ⁊c̄. Rn̄det mō ſuꝫ iuue nis ſꝫ qn̄ ero ſenex ⁊cͣ. qn̄ non poterit ſer uare. Ide de clericis ⁊ laycis ⁊ mulieri bus pauci iuuenes ſūt qui vadūt ad de um qn̄ vocantur vadunt ad heli. hoc eſt ad fortē qꝛ ꝯfidunt de ſua iuuētute ⁊ for titudine ⁊ frequēter iuuenes improuiſe moriunt̉ ⁊ ſic vadunt ad infernuꝫ. Qn̄ ſunt infirmi dicūt ſui. nō dicatis ſibi ꝙ ꝯ fiteatur qꝛ poſſet terreri ꝙ ⁊cͣ. ſꝫ qn̄ me dicus dicit ſcm̄ eſt. faciatꝭ ip̄m ꝯfiteri qꝛ mortuus ē. Nō fiet ita dicit dyabolus. Qn̄ venit ꝯfeſſor facit ip̄m dormire. ⁊ dicūt ſui ꝯfeſſori. pr̄ mō dormit. tn̄ rede atis in ſero. ⁊ tunc dyabolus facit ipſuꝫ ſudare. ⁊ d̓r cōfeſſori. o pr̄ redeatis cras demane qꝛ mō ſudat. Et in craſtinū qn̄ cōfeſſor venit querēs de eꝰ ſtatu dicunt pr̄ in media nocte mortuus ē. Iō cōfite ri ſtatī debetꝭ ⁊ non ꝯfidatis de fortitudi ne Iō dauid. Fortitudinē meā ad te cu ſtodiā ⁊cͣ. Alij vadūt ad heli ẜm ꝙ int̓ pretat̉ aſcendēs appetētes aſcenſū mun dialē in honoribꝰ dignitatibꝰ diuicijs ⁊cͣ Qn̄ vocātur a deo ipſi vadūt ad heli. ꝟ bi grā. Deus vocauit religioſuꝫ in ſtatu religionis. ſꝫ ipē quid facit. vult aſcend̓e. vadit ad ſtudiū vt aſcendat ad magiſte riū ep̄atuꝫ ⁊cͣ. Ide de clerico qui poīt ſe in domo magni dn̄i ⁊cͣ. Idē de illis qui ꝑ vſurā volūt aſcendere ad magnas di uicias oēs vadūt ad heli ⁊cͣ. Alij vadūt ad heli ẜm tercia interp̄tacōem ſcꝫ deus meus vt ſūt illi qͥ ſtultē cōfidūt de mīa dei qꝛ ſine pnīa ꝯfidere de dei mīa ſtulti cia eſt. dicendo qͣre xp̄s fecit tantā pnīaꝫ nō pro ſe ſꝫ ꝓ me. ⁊ cū iſta cōfidecīa va na vadūt ad infernū Iicitū eſt confidere de deo qͣꝫtuncūqꝫ homo ſit pctōr. ſi homo vult penitere. ſꝫ qui nō vult penitere ſcꝫ nec reſtituere nec iniurias remittere. tal̓ nō dꝫ de dei mīa ꝯfidere. qꝛ ſtulticia eēt. Ecce qͥd dicit ſcriptura ne dicas miſera cō dei magna eſt. ml̓titudinis pctōꝝ me orū miſerebit̉. mīa em̄ ⁊ ira cito ab illo ꝓximāt. Ectī. v. De nullo legit̉ niſi de latronē ꝙ baberet malā vitā ⁊ bonuꝫ fi nem. Iō faciamus vt ſamuel fecit qͣrta vice quādo fuit a deo vocatus dixit. loq̄ re dn̄e. qꝛ audit ſeruus faciēdo qd̓ preci pit. Et tal̓ p̄t dicere cū ſancto Iob. vo cabis me ⁊ ego rn̄debo tibi. Nō heli. ſed tibi ⁊ oꝑi manuū tuaꝝ porrigēs dexterā Iob. xiiij. ¶ Dico tercō deus vocat per nunciū veꝝ. vt iudex qͥ nō vocat ꝑ ſignū nec ꝟbo viuo ſꝫ ꝑ nunciū.i. p̄conem quē mittit. Ita facit iudex noſter ⁊ rex xp̄us ꝑ nuncios curie ſue vocat multos. Nū cij ſūt infirmitates dolores. aduerſitates febres. ſenectꝰ ⁊ hmōi. Miſit ancillas ſuas vt vocaret ad arcē̓ ſcꝫ altitudinem glorie ⁊ ad menia ciuitatꝭ. ꝓuer. ix. SSꝫ quare dicit ā cillas ⁊ nō nuncios qꝛ nul lus iudex vocat ꝑ ancillas ſꝫ ꝑ nuncios. Reſpōdeo ad innuendū ꝙ infirmitates ſunt ancille qͥbꝰ deus vocat. Qui gͦ hēt febre vel aliā infirmitateꝫ citatus ē. Iō paretis vos qꝛ nōnulli ſic vocati rema net ꝯtumaces. Iō trahūtur vehementer cōdemnandi. ¶ Nota exēpluꝫ de illo di uite cui ꝑmiſſi fuerūt tres nūcij ꝑ ange lū ſuuꝫ ante mortē ſuā qui volebat hr̄e malā vitā ⁊ bonum fine ⁊cͣ. Iō auiſetꝭ vos ne ita ꝯtingat vobis. De talibꝰ dic̄ Salomō in ꝑſona xp̄i. Qꝛ vocaui ⁊ rē nuiſtis. ego quoqꝫ ī interitu veſtro vide bo ⁊ ſubſanabo cū vob̓ ꝙ timebitis ad uenerit ꝓuer. prīo. Iō ſꝑ debet homo eē paratus. nullus qͥ habet. l. vel. lx. ānos vi te p̄t allegare preoccupacōnem mortis. ¶ Dico qͣrto ꝙ vocat nos deus ꝑ ſcrip tum claꝝ ⁊ non ſunt plures mōi vocati onis. Iſto mō quādo rex vult facere nu pcias de ſuo pͥmogenito ſolet vocare ꝑ ſcripturā nobiles ſuos ⁊ qͥlibet ornat et UU.iiij. Dnīca ii poſt Trini tatis Sermo iiij parat ſe. ſic vocat deus ad nupcias filij ſui Ih̓u xp̄i. Sponſa eſt hūānitas quā in hoc mūdo ſponſauit ⁊ in celo fiūt nup cie. Sil̓e eſt regnū celoꝝ hoī regi qui fe cit nupcias filio ſuo. Mat. xxij. Et miſit duas lrās omībꝰ nob̓ vocādo ad dcās nupcias. Iſte due litere ſunt vetꝰ ⁊ no uū teſtamētuꝫ. qd̓ ſūmarie nihil aliud ꝯ tinet niſi vt nos vadamus ad ꝯuiuium nupciarū filij dei. Iō apl̓us. Quecunqꝫ ſcripta ſūt ad noſtrā doctrinā ſcripta ſūt ad ro. xv. Om̄s gloſe ⁊ poſtille tendūt ad hoc vt paremus nos ad eundū. vel ſi vis dicat̉ ſic Scripturis vocamur diui nitus. Iō beati qui ad cenā nupciarū ag ni vocati ſūt. Appc̄. xix. Sed falco ſatu ratus nō curat venire ad dn̄m vocantē licet nutu capitis videat aſſentire. ⁊ tan dem dn̄s iratus lapide vel ſagitta inter ficit eū. Ita multi diuites faciūt ⁊ ſubi to moriūtur. Iō xp̄s. dico vobis ꝙ uēo viroꝝ ⁊cͣ. Sed accidit multis vt pullo ꝙ gallina q̄ habet multos pullos qn̄ vi det miluū ſtatī vocat ad ſe pullos. ⁊ co operit ſub alis. ſꝫ aliqn̄ miſer pullus non curat venire ſꝫ vagat̉ ꝑ vnā ſpicā vel gra nū ⁊ venit miluus ⁊ tollit eū ſecuꝫ. Ita accidit multis. xp̄s vocat ſe gallinā hn̄s pullos. Aucͣtas. Quociēs volui ꝯgre gare filios tuos quēadmodū gallina cō gregat pullos ſuos ſub alis ⁊ noluiſti. Math̓. xxiij. Et loquit̉ xp̄s eccīe di. qͦti ens.i. multociēs volui ⁊cͣ. Et noluiſti. ſcꝫ ꝑ malos p̄latos vel malos xp̄ianos qͥ ꝓhibe̓t ⁊ īpediunt bonos. vel malo ex ēplo vel deriſionibꝰ ⁊ eis occupati circa ſpicā vanitatis veīt miluus.i. dyabolꝰ. et ducit ſecuꝫ aīam. ꝟbi grā. Qn̄ religi oſus occupat̉ circa ſpicā honoris l̓ digni tatis vt aſcendat nō curat venire ad xp̄ ip̄m vocāteꝫ. ⁊ interī venit mors ⁊cͣ. I dem de clerico. Idē de layco occupato ī bonis tꝑalibꝰ. Iō dicit xp̄s. dico vob̓ ꝙ nemo viroꝝ illoꝝ ⁊cͣ. Luce. xiiij. ¶ De eadem Sermo quartus. Ompelle in trare vt īpleatur domꝰ mea Luc̄. xiiij. Aeā dat mihi mo tiuū declarādi quot ſūt modi intrādi pa radiſuꝫ. ⁊ que ſunt. Materia erit deo ac ceptabilis ⁊ grōſa ⁊ nobis vtilis ⁊ ꝓfi cua. Salutet prius ꝟgo Maria ⁊cͣ. ꝓ huius ꝟbi declaracōe ⁊ materie p̄dican de introductōne Sciendū ꝙ deus habet iſtā magnificenciā ⁊ excellentiā int̓ ali os ꝙ omne opꝰ ꝑ eū inceptū ducit ad ꝑ fectōem ẜm finē quē intendit ⁊ nihil di mittit imꝑfectū. Triplici eī racōe opus inceptū dimittit imꝑfectū. vel Ex defe ctu potencie. Ex defectu ſcīe. Ex defectu cōſtancie. De prīo multi incipiūt edifica re magͣ edificia qui poſt incepcōeꝫ dimit tūt opus imꝑfectū ex defectu potēcie pe cunie ⁊cͣ. qꝛ qn̄ inceperūt non videbant piculuꝫ vel damnū. Alij dimittūt imꝑ fectū opus non ex defectu potēcie. ſꝫ ſcīe qꝛ quādo inceperūt non videbāt pericu lū vel damnū qd̓ ſequit̉. ſꝫ in ꝓſecucōne operꝭ vidēt mala que pn̄t ſequi ⁊ dimit tur. Alij autē dimittur opus imꝑfectū nō ex defectu potēde nec ſcīe ſꝫ ꝯſtancie. Hn̄t eī intellcm̄ flexibilē ad inſtar galli ſu ꝑ cāpanile. Sꝫ iſti in deo non hn̄t locū. non eſt in eo defectus potēcie. nec ſcīe. qꝛ KoF oīa nuda ⁊ apta ſunt ocul̓ eius. nec ꝯſtā cie qꝛ īmutabilis. Iō habemꝰ dicere ꝙ qͥcꝗͥd deus incipit eciam ꝑficit. Aucͣtas. Date magniifice ciaꝫ deo noſtro ⁊cͣ. deu tro. xxxij. Deus a pͥncipio mūdi incepit vna reꝫ mirabileꝫ qn̄ in celo creauit tot angelos qͦt erāt cathedre ſiue gͣdus gl̓e. vt inhabitarent̉ a creaturis intellcūalibꝰ Sed magͣ ꝑs angeloꝝ peccauit eis luci fero ꝯſencientibꝰ qͥ voluit deo eqͥparari. ꝓpt̓ qd̓ deꝰ eiccit eos de celo di. Nō ha bitabit ī medio domꝰ mee qͥ facit ſuꝑbiā Michael āt ex dei p̄cepto fecit executō neꝫ ⁊ cathedre remaſerūt vacue. Ne gͣ opꝰ dei remaneret imperfectum in celo. tatis Sermo iiu Dnīca ii poſt Trini Quia ſi ī creaturis corruptibilibꝰ nō di mittit aliqͥd īꝑfectu. multo minꝰ in īcor ruptibilibꝰ creaturis ꝓpter hͦ creauit ge nꝰ humanū ad ſupplendū ⁊ ꝯplendū ⁊ reꝑandū defectū angeloꝝ Iſtā rōem aſ ſignat mgͣr ſn̄iaꝝ in. ij. di. j Et quia ſunt multi qͥ nolūt ire licꝫ nō dicāt ore. oſtē dūt ⁊ dicūt tn̄ oꝑe. male viuedo Ideo qͥd facit xp̄s dicit michaheli pͥncipi eccle ſie Cōpelle ītrare vt īpleat̉ domꝰ mea. Uidet̉ gͦ ꝙ multi violenter vadant ad gloriam. Nota tres modos quibꝰ hoīes vadūt ad celū. Aliqui vadūt currendo vigoroſe. Alij vadūt ambulā do ſpacio ſe. Alij vadūt tracti rigoroſe ¶ De his loquit̉ thema. cōpelle intrare ⁊cͣ. ¶ Di co pͥmo ꝙ aliqui vadūt ad ꝑadiſū curre do feſtinanter. Currere em̄ eſt magnos paſſus feſtiant̉ facere. qd̓ īcludit duo.ſ. facere magnos paſſus. ſcd̓o ꝙ fiāt velo citer alit̓ nō eſſet currens. Curredo igit̉ vadit ad ꝑadiſum qͥ facit magna oꝑa.ſ. magnas oroēs ieiunia eleoſinas. audire miſſas. ſermōes ⁊cͣ. quāto oꝑa ſūt maio ra. tāto ſūt paſſus maiores. Ꝙꝫ nō ſolū magna oꝑa facere ⁊ currere. ſꝫ qn̄ bona oꝑa ſunt magna ⁊ multa ⁊ fiūt cū ardo re ſpūs ⁊ feruore ⁊ diligencia. tūc talis currit feſtinant̉ ad ꝑadiſū. Apl̓us Feſti nemus gͦ ingredi in illaꝫ reqͥem ad heb̓. .iiij. Curre do gͦ ⁊ feſtinant̉ vadit ad ꝑa diſum ꝑſona q̄ nō ſolū ſeruat penitēciā ſibi iniūctam a ꝯfeſſore. ſed adhuc addit. et nō ſolū in dn̄ica audit miſſam ꝯpletā et deuote cū ſilencio. ſꝫ qͦlibet die. Non ſolū ꝯfitetur ſemel ī anno. ſed qͣlibet mē ſe. Idē de coīone. nō ſolū ſeruat ieiunia eccleſie ſed adhuc plus facit. nō ſoluꝫ re ſtituit. ſꝫ ymo de ſuo dat elēoſinas. Ta lis p̄t dicere cū dauid qͥ forfit̉ currebat viā mandatoꝝ tuorū cucurri cū dilata ſti cor meū. pͣsͣ. c. lxxx. Qn̄ talis morit. aīa ſtatī euolat ad celū. cū tn̄ ſint tot di ete. ꝓpter hͦ ſacra ſcriptura monēs nos ad currendum feſtinant̉ dicit. deponentes omne pōdus ⁊ circūſtans nos pctm̄ ꝑ pacīam curramꝰ ⁊cͣ. ad heb̓. xij. Nota h̓ ſecreta moralia deponētes oē pondus Curſor qͥ vult brauiū ſiue ſignū obtine re depoīt om̄e pondꝰ Ita ille qͥ currit ad celū ſi vult lucrari iocale glorie oꝫ ꝙ de ponat pondus pctoꝝ qd̓ multū agguat aīam Dauid. Qm̄ iniqͥtates me ſuꝑgreſ ſe ſūt ⁊c̄. psͣ. xxxvij. Scd̓o ⁊ circūſtans nos pctm̄ ſcꝫ auaricie an̄ retro a dextris a ſiniſtris. qd̓ pctm̄ deponendū eſt ẜm qͣ tuor modos reſtitucōis ad ꝓximū. An̄ dꝫ fieri reſtitucio qn̄ vſura cꝰuis ſit ge nerꝭ vel ſpēi eſt notoria ⁊ clara. retro qn̄ eſt colorata ſicut illa q̄ ſūt retro nō bene vident̉. Sic qū d̓r diuiti mihi tm̄ p̄ſta bitis ⁊ ego qͦlibet anno rn̄ debo vobis tm̄ cēſus. Ecce h̓ vſura colorata. cēſua lia bona ſūt duabꝰ ꝯdicōibꝰ ꝙ ſit vera ⁊ realis emptio ⁊ vēdicio. ⁊ ꝙ p̄ciū ſit iu ſtū ꝙ videt̉ eſſe maius p̄ciū qd̓ currit in prīa. A dextris eſt reſtitucio q̄ dꝫ fieri ꝑ laboratores. qͥ fraudulent̓ ꝯplent dieta Iornale ⁊ petūt tm̄ ſolariū qꝛ ſicut dn̄s dānaret̉ niſi ſolueret ſolariū. ita dānat̉ qͥ recipit ſolariū ⁊ nō fecit iornale ꝯple tū vadunt tarde ⁊ veniūt ꝓ tꝑs vt dor miūt ⁊cͣ. A ſiniſtris eſt reſtitucō q̄ dꝫ fi eri de fama ⁊cͣ. ſi alique diffamſtꝭ qꝛ nū qͣꝫ intͣbitis ꝑadiſum niſi reuocetꝭ. Ecce qͣre dicit circūſtans nos pctm̄ tenes for titer qꝛ nullꝰ reſtituit. Tercio ꝑ pacien ciā curramꝰ qꝛ tal̓ eſt hodie mūdꝰ ꝙ ho mīes mūdani deridēt illos qͥ currūt ad padiſū feſtinant̉. aſpiciētes ih̓m qͥ in cru ce hūit īfinitā pacīam ad īiurias ſibi di ctas Iō apl̓s Sic currite vt ꝯp̄hendatꝭ .j. ad cho. ix. ¶ Dico ſcd̓o ꝙ aliqͥ vadūt ad ꝑadiſū eūdo ſpacioſe. ſicut ſunt perſo ne mūdane que nō fecerunt amplius ni ſi quātum obligantur ex preceptis dei. quia alias niſi ſeruaret dei precepta mo do irent ad paradiſum ẜm regulam xp̄i. Si vis ad vitā ingredi ſerua mandata. Math̓. xix. Tales multū tardant ī via dnīca ii poſt trini tatis Sermo v qꝛ nihil amplius faciūt verbi gr̄ā. Si di cit̉ alicui de talibꝰ in aliqͣ die feriali ſcꝫ. vadamus ad miſſaꝫ Rn̄det nō faciam qꝛ nō obligor niſi in die feſto Idem de Ieiunio in ſexta feria nō obligor niſi ad ieiunia eccleſie. ſolū cōfitent̉ ſemel in an nō ⁊ coīcant. ſeruāt penitenciā datā a cō feſſore ⁊ nihil plus. ſoluūt bene decimas et pͥmicias ⁊ ſolariū ſeruientibꝰ ſed non curāt facere magnas eleōſinas. Tales finalit̓ ibūt ad ꝑadiſum. ſed tardabūt in via. Et poſſunt dicere xp̄o verbū ꝙ dix it Eſau fratri ſuo p̄cedat dn̄s ante ſer uū ſuū. ⁊ ecce ego ſeqͣr paulatim veſtigia eius Gen̄. xxxiij. Nimis cōſtabit huius moroſitas qn̄ in penis purgatorij habe būt diu expectare introituꝫ ꝑadiſi Nos modo neſcimꝰ q̄ pena eſt nō videre deuꝫ qꝛ nō ꝯpetit nobis in hac vita ip̄m vide re Auc̄tas Nō videbit me homo ⁊ viuꝫ Exo. xxxiij. Sed aīabus ſeꝑatis quibus ꝯpetit videre deum eſt maxima pena qn̄ nō vident eum. maior qua eēt mihi ul̓ ti bi ſi ſubito ꝑ deremus viſum Itē qꝛ illa pena ignis purgatorij eſt maior qͣꝫ aliqͣ pena huiꝰ mūdi. ¶ Nota hic de illo hoīe qͥ habebat magnos dolores deſiderabat mori vt liberaret̉ ab illis doloribꝰ. Cui apparuit angelus dans ſibi opcōnem vel ꝙ eēt tribus diebꝰ in purgatorio ad pur gandū. vel ꝑ tres annos haberet illaꝫ in firmitateꝫ ⁊cͣ. Ideo apl̓us videte itaqꝫ frēs. qūo caute ambuletis nō quaſi īſipi entes redimentes. ſcꝫ ꝑ pniām tꝑs. qm̄ dies mali ſunt ſupple in purgatorio. Ad eph̓. v. ¶ Dico ꝙ aliqui vadunt ad ꝑa diſum tractati rigoroſe hͦ nō auderē di cere niſi qꝛ xp̄ūs dicit Michaheli Com pelle intrare ⁊cͣ. Non intelligatis ꝙ iſta violēcia fiat libero arbitrio. qꝛ nō poteſt cogi. ſed iſta violēcia fit corꝑi ꝑ infirmi tates. dolores pauꝑtates. tribulacōes. et ſic liberū arbitriū mutat̉. ſed nō cogit̉ Nota de euāgelio dn̄ice currētis. qͣliter inuitati ſe excuſauerunt. Tūc dixit dn̄s ſeruitori. Cōpelle ītrare ⁊cͣ. Nota pra ctice qͣliter ſeruus exit ad vias ſuperbie. auaricie. luxurie ⁊cͣ. dicēs ſuꝑbo vadatꝭ ad cenā dn̄s ꝑauit ⁊ expectat vos ⁊cͣ. Rn̄debat vere vos ibitis ꝑcuciebat eū qꝛ ſeruus bn̄ erat aſſociatꝰ Idē de aua ro luxurioſo Idē de mulieribꝰ qͥ omnes ibant flentes. ſꝫ qn̄ fuerunt intus. curati fuerūt ⁊ gaudentes dicebant ſeruo. O bn̄dicatis. Ecce qͥd feciſti mihi. ſed cura tus ſum. mō bene eſt mihi. pͥncipiū fuit vim ſed finalit̓ gaudent Ita de nobis ddn̄s eſt xp̄s. ſeruus eſt angelꝰ. ⁊ ſūt ml̓ ti qui nō curāt venire ad ꝯuiuiū ꝑ adiſi. licet ſint īuitati. ſꝫ xp̄s dicit āgelo Com pelle ītrare deus in hͦ mūdo viſibilia. per creaturā inuiſibilē diſponit. Un̄ grego. Et angelus dat īfirmitatē. dolore capi tis vel ſtomachi. ꝑdicionē bonoꝝ. filio rū ⁊ hmōi. E tūc hō redit ad deū. verbi grā Quot p̄lati ſūt qͥ in ꝓſperitate ⁊ ſa nitate nō curāt de deo. ymo dant ſe deli cijs. Sꝫ ꝯpellunt ire ad deū ꝑ īfirmita tes. Idē de dn̄is tꝑalibꝰ ⁊ de alijs hoī bus tā ſenibꝰ qͣꝫ iuuenibꝰ qͥ nō curant de deo. ſꝫ venit infirmitas tribulacō ⁊cͣ. Et ſicut aſinus laſciuiēs reducit̉ ad viā. ita tales ad deū vadūt ⁊ ad eccīam orāt cō fitent̉ ⁊cͣ. Ideo grego. Mala q̄ nos h̓ p̄mūt ad deū ire ꝯpellunt.: Dde iſtis dicit yſaias. Dn̄e in anguſtia ſua q̄ſierunt te. yſa. xxvj. Ideo cū magna pacīa hō dꝫ re ciꝑe aduerſitates qꝛ ad correctōem ſunt Btūs hō qui corripit̉ a dn̄o. īcrepacōem gͦ dn̄i nō reprobes qꝛ ipē vulnerat ⁊ me det̉ ꝑcutit ⁊ manꝰ eiꝰ ſanabūt Ioh. v. ¶ De eodem ſermo. v. Vi nō diligit ma net ī morte ꝟbū iſtd̓ hētur origi nal̓r ī canoīca Ioh̓. ca. iij. ⁊ ī epl̓a curre tis dn̄ice. In pn̄ti ẜmōe volo declarare mala q̄ vener̄t mūdo ex defcū boni amo ris. ſpēro ꝙ materia exit vtil̓ aīabꝰ nrīs. Dnica ii poſt Trini tatis Sermo v. Sed pͥus ſalutet̉ virgo maria ¶ Pro in rroductōe ⁊ declaracōe huiꝰ verbi ⁊ ma terie ꝑtractā de ſciendū ꝙ ille magnꝰ et excellens ꝓph̓a moyſes inter alias do ctrinas dedit talem doctrinā filijs iſrahel dicēs. Teſtē inuoco hodie celū ⁊ terrā ꝙ ꝓpoſuerī vobis vitaꝫ ⁊ mortē bn̄di ctione ⁊ maledictōem Aige gͦ vitam vt viuas ⁊ ſemen tuū. ⁊ diligas dn̄m deū tuū. atqꝫ obedias voci eius ⁊ illi adhere as Ipē em̄ eſt vita tua ⁊ longitudo dieꝝ tuorū deūt̓ iixi Ex iſtis verbis ſi bn̄ poh derent̉ poſſumꝰ extͣhere qͣtuor q̄ſtiōes. ¶ PPrima ꝙ deus eſt vitā ī ſe. ⁊ ſua vi ta eſt ſuū eſſe eēnale. ⁊ nō accidētale vt in nobis. qui poſſumꝰ vitā ꝑ dere. Iſta q̄ ꝯa ſtio habet̉ in hͦ ꝙ dicit teſtem īuoco ho die celū ⁊ terram qd̓ ꝓpoſuerim vobis vitam ſcꝫ deum. ¶ Secunda ꝯcluſio ꝙ deus nō ſolum eſt. vita in ſe een̄aliter. ſꝫ eſt fons ⁊ principium vite dans vitam om̄bus ei adherentibꝰ. Sicut ignis qͥ de ſe eſt calidus ⁊ clarus. ⁊ ſibi adherentes calefacit ⁊ illuīat. Ita deus. Iſta cōclu ſio tangit̉ ibi Illi ſoli adhereas: ip̄e eī eſt vita tua effectiue ⁊ cauſalit̓. ¶ Tercia cōcluſio ꝙ adherencia ad deū eſt ꝑ amo rem ſuꝑ omnia eū amando ex om̄bꝰ ani me potencijs. ſicut qͥ diligit ardenter ali qua ꝑſonam vult eaꝫ reſpicere ⁊ de ea loqͥtur ⁊ cū ea eē. Quia res dilecta tra hit ad ſe cor diligentis. Ideo dixit dyo niſius ꝙ amor ē vis vnitiua faciēs vnū quid ex amāte ⁊ amato. Ideo qui ſuꝑ omnia diligit deum. ſtatim voluit ad eū oculos intellectus ꝯtemplā do ⁊ volū tas inflāmatur in eius amore memoria recordatur de bn̄ficijs. ore loqͥtur. ip̄m laudā do. Ecce qͣliter ꝑ anorem homo adheret deo. Iſta ꝯcluſio tangit̉ ibi dili ges dn̄m deū tuū quaſi dicat diliges nō aliqͥd trāſitoriū. diuicias. vel delicias qꝛ perdi poſſunt ⁊ deficere ⁊cͣ. ¶ Quarta ꝯcluſio eſt ꝙ ille qͥ nō diligit deū. longe eſt a vita ⁊ manet in morte. hec cōcluſio habet cū ſubditurdeſtes īuoco celum ⁊ terrā. qd̓ ꝓpoſuerim ſupple diligentibus deū vitā Et mortē ſp̄. nō diligentibus deū. ꝓpter hͦ dicit thema. Qui nō diligit ſupple deū manet in morte. patꝫ thema. Inuenio ī ſacra ſcriptura ꝙ ex defeū di lectōis ad deū qͣtuor mortes vener̄t ge neri hūano ac geꝰ hūanū qͣdruplici mor te ꝑemptū. Et eſt prima mors ſpūalis qͣꝫ debemus fugere. Scd̓a mors corꝑal̓ qͣꝫ debemꝰ p̄uidere. Tercia mors gehen nal̓ qͣꝫ debemꝰ p̄cauere. Quarta mors eternalis qͣꝫ debemus horreſcere. De qͣ libet dicit thema. Qui nō diligit manet in mortē. ¶ Dico pͥmo ꝙ ex defectu di uine dilectōis qꝛ eua plus dilexit pomū ligni vetiti qͣꝫ deū. ⁊ adamplus dilexit euā qͣꝫ deū. qꝛ ne moleſtaret cā. fecit cō tra dei mādatū. Exh̓ venit mors ſpūalis qꝛ qn̄ homo peccat ꝯtra p̄ceptum dei. hō ꝑdit grām dei q̄ dat vitā aīe formal̓r ſi cut aīa rōnalis dat eſſe ⁊ viuere corpori formal̓r. Sꝫ qn̄ hō peccat mortal̓r ꝑdit gr̄a ⁊ aīa remanet mortua ī corꝑe Ecce qͥd eſt mors ſpūalis Et licet corpus le tetur ꝯmedat bibat ⁊ ornet̉ aīa tn̄ iacet intꝰ mortua ⁊ corrupta ⁊ fetida. Sicut corpus mortuum in pulchro ſepulchro. Ita dixit xp̄s pctōriho ꝟe vobis qͥ ſil̓es eſtis ſepulchris dealbatꝭ q̄ a foris appa rent ſpecioſa. intus aūt plena ſūt oſſibus mortuoruꝫ. ⁊ omni ſpurcicia ſicut ⁊ nos. Mat. xxiij de iſta morte ſpūali aucͣtas. Anima q̄ peccanerit ip̄a moriet Ezechi el̓. xviij. moriet̉ ſcꝫ ꝑ dendo grām deien̄ nō omne pctm̄ occidit aīam. qꝛ veralia nō occidūt aīam lcꝫ ſint diſpoſicōes. ſed pctm̄ mortale ſꝑ occidit aīam. Ideo d̓r peccatū ſupple mortale cum ꝯſummatū fuerit generat mortē Iacobi pͥmo. Nō loqͥtur de morte cōꝑis qꝛ multi peccant mortaliter qui non moriunt ſtatim cor poraliter. ſed in anima ſtatim moriunt. tatis Sermo V. Dnīca ii poſt Trini Nota peccatū cū ꝯſūmatū fuerit. nō di cit cū inchoatum fuerit. vel mediatū ſed ꝯſummatū. vnde dico ꝙ pctm̄ mortale habet inicum medium ⁊ finem. Inicium aūt peccati mortalis eſt ſimplex cogita tio circa vindictā. vſurā. luxuria. ⁊ fur tū ⁊ hmōi nō deſiderādo opus fieri ſed cogitat ſic talis eſt ſimplex cogitacio ſo lū eſt peccatum veniale nō ꝓpter h̓ mori tur anima Mediū vero eſt qn̄ in tali cō gitacōne delectat̉. ſꝫ non deſiderat opus nec etiā facere. hoc etiā adhuc eſt pecca tum veniale. Sed finis eſt ꝯſenſus vo luntatis qn̄ nō ſolum cogitat ⁊ delecta tur ſed ꝯſentit ⁊ deſiderat opus etiaꝫ ſi nō facit eſt peccatum mortale. Ideo di cit peccatum cū cōſummatum fuerit ⁊cͣ. Hic poteſtis cognoſcere qūo ſunt multi male ꝯfeſſi qꝛ nō confitent de malis co gitacōnibus. Maxime mulieres que ex quo nō fecerūt opus nō credunt peccaſ ſe cogitando loquendo ⁊ deſiderando et ꝯſenciendo in voluntate Ales in conſpē ctu dei Iam reputant̉ putane. Multe ꝑſone reputātur bone ⁊ honeſte in con ſpectu hominū que apud deum ſunt ma 27 le ⁊ inhoneſte. Dicunt multi hoīes. cor pus meum nunqͣꝫ cognouit niſi vxorem meā. Sed videamꝰ ſi anima veſtra nū qͣꝫ cogitauit deſiderauit vel concupiuit. Ita pater. multociens. modo dicit xp̄ūs. Ois qui viderit mulierem ad concupi ſcendum eam. iam mechatus eſt eam in corde ſuo. Math̓. v. Et per oppoſitum de vxore concupiſcente virum alium. ¶ Dico ꝙ iſtam mortē ſpūalem debeꝰ fugere ⁊ cicius debemꝰ ſuſtinere omne piculum etiā mortem corꝑalem anteqͣꝫ peccare. de hͦ dabo vobis exemplū ⁊ mo dum fugiendi Cum iudei eſſent captiui in babilonia. ibi erat quedā mulier nobi lis pulchra in corꝑe. pulchrior in aīma Opt̓ma ſocietas eſt pulchritudo corpo ris ⁊ anime. quia ſicut lāterna de criſtal lo eſſet pulchrior cum lumine qͣꝫ ſine lu mīe ita ⁊cͣ. aīa cū grā dei eſt ſicut lucer na accenſa in lanterna corꝑis. ¶ Nota breuit̉ hiſtoriā de fuſāna vt hētur dan .xiij. qū ſuſanna dixit reqͥrentibꝰ eam de pctō. Si hͦ egero mors ſp̄. aīe mihi eſt. Si aūt nō egero nō effugiā manꝰ vrās. ſed melius eſt mihi incidere abſqꝫ opere in manus vrās qͣꝫ peccare ī ꝯſpectu dn̄i. dan̄. xiij. Et ne illi ſubito irruerēt in eā Exclamauit voce magna ſuſanna. Di catur ꝯtra mulieres q̄ nolūt clamare di cendo ꝯfundā eū ⁊ me. Alia dixit ⁊ qūo clamareꝫ cū fuiſſet obſcura nox Ecce qͣ lis excuſacio. Idē de religioſa gͣuida cū redargueret̉ a plata ſua. qͣre non clama uit Rn̄dit ne frangerem ſilencium. quia erat poſt ꝯpletoriū ꝓtꝫ qūo illa ſcā mu lier ſuſanna on̄dit modū fugiēdi mortē ſpūalem. multo meliꝰ eēt ſuſtinere mor tem corꝑalē qͣꝫ peccare. Ideo dicit ſcri ptura Quaſi a facie colubri fuge pctm̄. ddentes leonis dentes eius interficiētes aīas hoīm. Eccī. xxj. Dentes pctī ſūt cō gitacōes male delectacōes deſideria ⁊cͣ. et hmōi. ¶ Dico ſecūdo ꝙ ex defectu di lectiōis venit mors corꝑalis. Quia ſta tutum eſt hoībus ſemel mori ad heb̓. ix. Ita mors ſecūda venit ex pͥma quia niſi fuiſſet mors anime ex peccato. nō fuiſſet mors corꝑis. Immo poſtqͣꝫ getes diu vixiſſent ī ꝑadiſo terreſtri dixiſſet micha 8 heli vt collocaret eos in ꝑadiſo celeſti ⁊ ſine morte ⁊ ſine dolore fuiſſēt in ꝑadi ſo celeſti collocati. Sed ex morte aīme ſecuta eſt mors coꝑis hͦ dixit deus ade quā do dedit ſibi licentiam comedendi de omnibꝰ fructibꝰ. niſi de ligno ſciētie boni et mali. hoc fecit deus vt adam cognoſce ret dn̄m ſupra ſe. quia alias cecidiſſet in maiori peccato nō cognoſcendo ſupra ſe dn̄m. dixit ſibi deus. In quocūqꝫ die cō mederis ex eo morte morieris. Gen̄. ij. Nota morte ſcꝫ anime morieris etiam Dn̄ica u poſt tini tatis ſermo v morte corꝑis. Sed hic eſt argumentū qūo eſt verū ꝙ adam illa die fuerit mor tuus cū tamē poſt vixit nōgentis trigin ta annis. vt ptꝫ gen̄. v. Rn̄ſio ꝙ dictū eſt ꝓpter neceſſitatem moriendi ⁊ conti nuū decurſum ad mortem Dixit em̄ mor te morieris. ⁊ nō dixit mortuus eris qꝛ aliud eſt mori ⁊ aliud eſt eſſe mortuum. Sicut lapis cadens de alto qn̄ deſcēdit dicit̉ lapis cadit. qn̄ iam eſt in terra di cit̉ lapis cecidit qꝛ aliud eſt lapidem ca dere. aliud eſt lapidē cecidiſſe. Ita adā anteqͣꝫ peccaſſet erat in loco alto. in iuſti cia originali ⁊ poterat nō mori. Sꝫ poſt peccatum īcepit cadere vt lapis ꝓpter ne ceſſitatem moriēdi ¶ Nota ad hͦ ꝑabo ſam de illo ſancto barlam qͥ volens in ducere vnū regem ad ꝯtemptū mundi. dixit ſibi ꝙ quidā viator ibat ꝑ quendā altiſſimum mōtem. ⁊ qꝛ via erat ſtricta ad flatū venti cecidit ⁊ tenuit ſe ad quā dam arborem ⁊ vidit ꝙ vna ratta alba incepit rodere radiceꝫ arboris ⁊ illa ceſ ſante venit alia nigra ⁊ ecōuerſore tali ergo qͥ nō habet aliū modum euadendi dici poteſt. ille morit. Ita de genere hu mano qd̓ exaltatū fuit multis donis in adam. Sed ad flatum venti temptacōis cecidit ⁊ tenuit ſe ad arborem vite tꝑā lis. Ratta alba eſt dies que de vita no ſtra rodit qͣlibet die. xij. horas ⁊ ratta ni gra nox que etiam rodit alias. xij. horas. Ex neceſſitate gͦ habemꝰ mori debemꝰ iō iam nos mortuos reputare Ideo apl̓s Corpus quidē mortuum eſt ſupple ex neceſſitate moriendi. ſpūs vero viuit ꝓp ter iuſtificationem ad Ro. viij. Dico ꝙ iſtā mortē debemus ꝓuidere. quia iſtā nō poſſumus fugere qꝛ nō poſſumus ad vitam innocentie redire. ſed ꝓ tempore prouidere ⁊ ſe p̄parare Nunqͥd ſcis tu ꝙ qͣꝫ vitam tenes? Si bonaꝫ ⁊ ſanctam ꝑſeuera. Si malam. recede ab illa ⁊ cō fitere recede a mala ſocietate. reſtitue ꝑte inimicis ⁊ noli expectare diem mortꝭ qꝛ neſcis ſi ſubito vel mutus morieris ⁊ tūc difficile eſt ꝯteri nec poteris reſtitu ere ꝓpter dolores mortis. Iō dicit ſcri ptura Nō demoreris in errore impioꝝ. ante mortē ꝯfitere A mortuo quaſi ni hil perit ꝯfeſſio cōfiteberis viuens viuꝰ et ſanus ꝯfiteberis ⁊ laudabis deum ⁊ gloriaberis in miſeracōnibus eius Eccī. .xvij. Nota etror impiorū eſt aliquoꝝ dicenciū qn̄ ero ſenex ego faciā pn̄iam. Alioꝝ qͥ dicūt nō reſtituā in vita mea. ſꝫ dimittā ī teſtamēto ⁊cͣ. alioꝝ dicēciū qn̄ ero īfirmꝰ ꝯfitebor. ¶ Tercia mors eſt gehennalis vel infernalis. Iſta eſt in alio mundo poſtqͣꝫ homo iam tranſiuit alias duas predictas. ⁊ anima īpenitēs recedit a corꝑe. ſubito ducitur ad gehē am inferni Aucͣtas. Tenent tympauū et citharam ⁊ gaudent ad ſonitum orga ni ducūt ī bonis dies ſuos ⁊ in pūcto ad inferna deſcendūt Iob. xxj. Nota ſecre ta moralia denēt tipanū ⁊cͣ Iſta tria in ſtrum̄ta ſigͣnt tria pctā mortal̓ia.ſ. luxu riā auariciā ⁊ ſuꝑbiā ¶ Tīpanū em̄ ſig nificat pctm̄ luxurie tūex figura circulari. Nā luxurioſus vadit ī circuitu ad vidē dū dilectā ſuam ⁊cͣ. Tū ꝓpterpicturas Nā homo vel mulier luxurioſa tota va dit ornata vel picta deus cuſtodiat nos ab occaſiōe. Tū qꝛ tīꝑanū hꝫ nolas ſic luxurioſꝰ hꝫ nolas. ſꝫ nō oꝫ fatuo pone re nolas ī collo. qꝛ alias ꝯgnoſcit̉. tū qꝛ tangit̉. ita luxurioſꝰ tāgit̉ ⁊cͣ Ecce qͣre dicit tenet tīpanū ⁊cͣ O qͦt dānant iſto pctō. Dicit btus remigiꝰ ſuꝑ illd̓ Mat̓ .xix. Sinite ꝑuulos venire ad me Tāta eſt labes carnal̓ crimīs ꝙ maior ꝑs ſal uādoꝝ credit eē innocenciū ꝑuuloꝝ qꝛ magni oēs l̓ fere om̄s volūt tangere tī panū. Cythara ſigͣt pctm̄ auaricie. nō qꝛ ē de ligno arido ⁊c̄. ⁊ hꝫ octo cordas. ſic auarus ē quaſi lignū aridum ſine humi ditate ⁊ dulcedine caritatꝭ vacuꝰ a mīa dnīca ii poſt trini tatis Sermo vi Caput reflectitur ad ſe quia nichil facit niſi amore reciproeo vt lucret̉ ⁊ dicetur Octo corde ſunt octo ſpēs auaricie. va dūt bini ⁊ bini. rapina dn̄oꝝ Simonia p̄latoꝝ. vſura mutuā ciū fraus ementiū ⁊ vēdeciū. Itē furtū ſecretū. ⁊ ſacrilegi ū ſcꝫ recipere aliqͥd de eccleſia ⁊cͣ Item occupatō ⁊ detēcio. occupatō de Inuētꝭ ſibi retinēdo. detēcio de ſolario. vel teſta mētū de mortuis. vl̓ de ꝯteſſo negando. Organū ſignificat peccaū ſuꝑbie Et ſu pbia eſt duplex vna eſt ſuꝑbia. de bonis ſpūalibꝰ Alia. ſuꝑbia de boīs tꝑalibꝰ de genere diuicijs. fortitudīe. pulch̓tudine ⁊cͣ Ecte qͣre dicit. tenet tīpanū ⁊cͣide iſta morte dicit dauid Mors peccatoꝝ peſſīa. psͣ. xxxiij. Mala qꝛ pͥuat̉ vita te porali. peior qꝛ pͥuat vita ſpūali. peſſima qꝛ pͥuat vita eternali ¶ Dico ꝙ ꝯtͣ iſtā mortem munire nos debemꝰ ſcꝫ virtu tibꝰ oꝑbꝰ bonis. ⁊ meritorijs Id̓o dicit ſcriptura Quotcūqꝫ p̄t manꝰ tua īſtāt̉ oꝑare qꝛ nec opꝰ nec rato nec. ſcīa nec ſapiētia erūt apd̓ īferos. qͦ tu ꝓperas E cleſiaſtes ix ¶ Quarta ē mors eternal̓ q̄ differt a morte gehenali vl̓ ī fernali qꝛ illa mō ē ſolū ī aīa Sꝫ iſta erit pꝰ diē iu dicij ⁊ erit ī aīa ⁊ ī corpore qn̄ pctōres ſil̓ ī aīa ⁊ corpore ꝑpetuo dānabunt̉. de iſta morte dicit Ioh̓es Timidis ⁊ īcre dul̓ ⁊ execratꝭ ⁊ hoīcidis ⁊ fornicatoribꝰ ⁊ veneficꝭ ⁊ ydolatrꝭ ⁊ oībꝰ mēdacibꝰ ꝑs illoꝝ erit ī ſtagno igne ardēti ⁊ ſul phure ꝙdē ſcd̓a mors apoca. xxi ¶ Nota octo ꝯditōes pctōꝝ ¶ Prīa ꝯditō ē ti midoꝝ q̄ tāgit̉ cū dicit timidis. Zimidi ſūt qͥ tīore detͣhēciū nō audēt bonā vitā īciꝑe. qͦt religioſi. qͦt clerici ⁊ laici vellēt tenere bonā vitā. ⁊ ẜuare regulā ⁊ iſto tīore. magꝭ volūt cū alijs ire ad īfernū. ſꝫ magꝭ debꝫ timeri deꝰ. dauid Illic tre pidauerūt tīore vbi nō erat timor ſicut puert qͥ timēt catellū ⁊cͣ ¶ Secūda cō dicio peccatoꝝ eſt increduloꝝ ⁊ īfideliū Nā īcreduli ⁊ alij īfideles. iudei agareni ⁊ alij īfideles xp̄iani p̄ſūptuoſi ⁊ capito ſi p̄ſumūt nimis de ſuo ītellectu ⁊ īcipiūt dubitare in fide. cū tn̄ ſi tot miraculis ⁊ diſputacionibꝰ ꝯfirmata ¶ Tercia ē ꝯdi cio excecatoꝝ id eſt abhominabiliū faciē ciū pctā ꝯtra naturā. vt ē oīs modꝰ lu xurie ꝑ quē nō poteſt ſeqͥ generatio. tale peccatū quomocūqꝫ fiat dicit̉ ꝯtra natu rā ¶ Quarta ꝯditio eſt homicidaꝝ ⁊ n̄ intelligit̉ de iuditijs ⁊ dn̄is qui quando faciūt iuſtiā de criminoẜ ẜm ius ⁊cͣ non peccāt īmo merēt̉ et licꝫ ſit īt̓fectores ho minū tn̄ nō dicūt homicide Sꝫ intelligi tur de illis qui ex malicia vel vindicta ad cooꝑiēdum ſuū peccatū occidūt hoīes ī iuſte tl̓es. ſūt hoīcide ⁊ de ill̓ ītelligit. Quīta ꝯditō eſt fornicatoꝝ Et dicatur ꝯtra illos qui dicūt. ⁊ꝙ peccatū eſt ſim plex fornicatio. Ego ſū liber ⁊ ip̄a ego n̄ decepi ⁊cͣ Sexta ꝯditō eſt veneficoꝝ. i venenū faciēciū aut dātiū Dicat cōtra mulieres q̄ recipiūt aliquid vt habeant ab ortiuū. ⁊ ad cooperiēdum peccatū ⁊ ſequit̉ homicidiū ⁊ ī iudicio ī terfectꝰ reſurget magnus ⁊ petit iuſticiam de matre de apotecario ⁊ de omnibus ꝯſen cientibꝰ in eius morte ⁊ ſi aliquis eorū eſt clericus fit irregularis Dicatur d̓ illa moniali q̄ q̄ ſiuit amedico regꝭ remediū ne mulier grauidaretur. qͥ reſpondit. ꝙ nō deberet cōire cū viro Septīa cōdicio peccatorū eſt idolatrarum Idolum erat inquo habitabat demon. ydolatri ſunt timiles diuiuis ⁊ ſorrilegꝭ. quia cum de mone faciūt oꝑa Octaua condicio eſt meciētiū ⁊ ꝓximū dāpnātiū ⁊ falſe iu rācium vel ꝓmittētiū ꝑs oīm p̄dictorū erit in ſtagno igne ardenti ⁊ ſulphure ꝙ eſt ſecunda mors. ¶ Sed quomodo eternalis dicitur ſecūda mors. cum ego vocem eaꝫ quartam mortē Reſponſio ꝓ ut dixi quatuor mortes venerunt hu mano generi quarum due ſunt in hoc Dnīca ii poſt Trini tatis Sermo vi ſal̓ ⁊ morẜ ſpūal̓. ⁊ dacͣ ī alio m̄do ẜmorb mundo ſcꝫ mors infernal̓. ⁊ mors eter nalis. que eſt ſecūda alterius mūdi. ⁊ quarta ꝯputādo mortes huius mūdi ⁊ alterius etiam dico ꝙ iſtā mortē eternā debemꝰ horeſcere orando dicere. libera me domine de morte eterna in die illa. quando celi ⁊cͣ Deo gratias ¶ De eadē Dominica Sermo ſextus Iligamꝰ ope te ⁊ veritate prima Ioh̓is ca. tertio Et recitatiue ī epla currentis dominice Materia erit de di lectione ꝓximi ordinata. ⁊ materia erit vtilis Salutetur virgo maria ⁊cͣ ꝓ de claratione huiꝰ verbi. ſciendū ꝙ dilectio ꝓximi bene ordinata. eſt fundamentū ⁊ ꝯplinentū totius legis dei ⁊ talis poteſt dicere. ꝙ ꝯplet legem dei Ratio qꝛ qͥd quid ſit in hoc mūdo totū fit amore. ſiue fiat timore vel alia ratione amore fit. ver bi gratia quare fugis in imicos. O dice res tu timore Immo pociꝰ amore. quia diligis vitam tuā iō ⁊c̄ Itē ſi datur tibi cibus pocionatus hoc eſt veneno plenus. illū ꝯmedere nō vis Et que huiꝰ eſt cau ſa dices ꝙ timor mortꝭ Sed dicendū ꝙ pocior eſt amor vite Si ergo amor ē fū damētū ⁊ primū ōniū bonoꝝ ergo qui eſt bene ordīatꝰ in amore ꝓximi totā le gē ꝯplet ꝓpt̓ hoc beatus iohannes ſenex pꝰ qͣꝫ deꝰ ſibi reuelauit ꝙ moreret̉ voca uit ppl̓m ⁊ dicebat Filioli mei diligite ī uice/ ⁊ multociēs replicabat iſta verba. nihiladdendo ꝓpter hͦ aliqui dixerūt ſibi. Opater vos ſollēpniter ꝯſueuiſtis p̄di care Eſtis vos oblitus de illo pulchro ſermone qͣꝫ nobis feciſtꝭ de ꝯtēplatione. Reſpondit ſi hoc fiat ſufficit Ideo beatꝰ paulꝰ ꝯcordans cū beato iohanne dice bat Qui diligit ꝓximū legē impleuit. di lectio ꝓxmi malū nō operat. plenitudo ergo legꝭ eſt dilectō ad Ro. tertō Ideo dicit thema Diligamꝰ.ſ. ordīate oꝑe ⁊ veritate. patet thema Inueni in ſacra ſcriptura ꝙ dilectio ꝓximi ordīata debet hrē qͣtuor ꝯͣdicōes. qꝛ ꝓximꝰ dꝫ diligi veracit̉ ſine fictione. prudēt̓ ſine corrup tionē. Tēꝑāt̉ ſub diuina dilectione. Ge neralit̓ ſine exceptōe In dilectōe ꝓximi ī vita ſua ꝯplet legē dei Ideo dicit thema diligamꝰ oꝑe ⁊ veritate ¶ Dico primo ꝙ ꝓxiꝰdꝫ diligi Iͣ veracit̉ ſine fictōe vnde auctͣas dilec tio ſupple ſit ī uobis ſīe ſilatōe Qui has qͣtuor ꝯdiciones ẜuat legē īplet Mō vi deamꝰ quō poterit hͦ declarari hͨ ſeruiet ph̓ia que dicit de veritate ꝙ veritas eſt adeqͣtio ſiue ꝯformitas rei ad intellectū qꝛ tūc ꝓpō eſt vera qn̄ res ad extra ꝯcor dat Ad veritatē eiꝰ reqͥrūt̉ hͨ ſ. factū vl̓ res ad extͣ. ſcd̓o ꝟbū ſignificatm̄ tertō ſig nificatū ītellectꝰ Sic ad veritatē amorꝭ t̓a reqͥrūt̉ ſcꝫ cor ſiue bona volūtas. ver bū. ⁊ opꝰ ad extͣ. Tunc etꝭ amor ꝓxī ha bet fundamentū in corde quando homo deſiderat bonū tꝑale vl̓ ſpūale ꝓxīo vt ꝓ ſe. ⁊ gaudet de bono ſuo ⁊ orat vt ꝯẜ uet̉ ī illo. ⁊ triſtat̉ de malo ꝓxī. ⁊ ꝯpatit ſibi hiſi iſtud fūdamētū ſit in corde nihil valꝫ dilectō. ſil̓ata erit Ideo danid ꝯtͣ ta les dicit Qui locūt pacē cū ꝓximo ſuo. mala aūt ī cordibꝰ eoꝝ. da illis ẜm oꝑa eoꝝ ⁊cͣ pͣs. xxvij Qui diligūt fl̓e cū iu da māſioneꝫ habebūt qͥ ſalutādo ⁊ oſcu lādo tͣdidit ſaluatorē Et reqͥrit̉ verbū ſiḡficatm̄. ſi dicat diligo ꝓximū ī corde ſꝫ nō loq̄r ei n̄ ē ibi veritas dilectōis Iō oꝫ ſibi loqͥ qꝛ v̓bū ē ſignū illiꝰ qd̓ ē ī mē te Ea enī q̄ ſūt in voce ſūt note.i. ſigna eaꝝ que ſūt in aīa paſſionū vt dicit ph̓ꝰ Ideo eſt magnus defectꝰ maxime mu lieꝝ dicēciū nolo ſibi malū ſꝫ nō loquor ſibi qꝛ dixit michi malū Alij dicūt ſi ip̄a īcipit mihi loqͥ loqͦr nec gͣtes nec gr̄as habetꝭ qꝛ etiā iudeū ſalutātē ſalutabitꝭ Id̓o dicebat xp̄ꝰ. bonꝰ hō de bono the ſauro cordis ꝓfert bona ⁊ malus homo de malo theſauro ꝓfert mala Mat. xij. Dnica iī poſt Trini tatis Sermo vi ¶ T ertio requirit̉ opus vel res ad ex tra. quia ab eo ꝙ res eſt vel nōͣ eſt. oratō vera vl̓ falſa dicit puta iuuare ſe mutuo ⁊ in nullo ſe fraudare nec dampnificare nec in bonis furā do bona. nec fructus ⁊c̄ quia ex furto fructꝰ venit omne malum noſtrū. et niſi xp̄us iuuiſſet nos ⁊cͣ ōnes eramus dampnati. nec ip̄m diffamā do directe vel indirecte. dicendo. non ſum ego latro vel ebriꝰ ⁊cͣ. quaſi dicat. ſicut uos. ⁊ quia nō dicūt clare nō faciūt ſibi ꝯſcientiā ſed oportet reuocare ſi vultis ſaluari nec ip̄m in perſona tāgēdo ferien do vel aliter Si ergo diligis ꝓximū in corde. ⁊ etiā loquēdo oportet ꝙ ipſum diligas etiā opere nō tāgendo bonam fa mā nec perſonā eius Immo eius bona ꝯſeruando. famā defendendo ⁊ ꝑſonā. Talis amor eſt verꝰ ⁊ ſine fictōe Ideo dicebat iohānes filioli mei n̄ diligamꝰ verbo neqꝫ lingua ſuple tm̄. ſed oportet veritate. prīa. Ioh̓ terdo. Nota nō dili gamꝰ ꝟbo verbū eſt conceptꝰ mētis ⁊ ſignat dilectiōeꝫ q̄ eſt in corde vel ibi de bet eſſe. neqꝫ linguā.i. verbo ſignificatīo tātū ſꝫ opere ⁊ veritate ¶ Dico ſcd̓o ⁊ꝙͣ ꝓuident̉ ſine ꝓpria corruptione Diſcrete autē diligendꝰ eſt ꝓximꝰ ne in loquēdo parti oꝑando truffando vel viſitādo vl̓ alia familiaritate ſequat̉ aliqua peccati corruptio Qui eniꝫ nimis igni aꝓpxima tur calefecit ⁊ ꝯburitur. Ideo apl̓us Odientes malū adheretes bono carita teꝫ fraternitatꝭ īuicē diligētes Ad Ro ſecūdo Illa eſt diſcreta dilecto. qn̄ hō ſcit extrahere bonū de malo. et ecōuerſo Quō autē hoc debet fieri oſtendit xp̄us dicens Si manꝰ tua vel pes tuꝰ ſcāda lizat te. erue eū ⁊ ꝓice abs te Mathei xviij. ꝓice.i. ꝓcul eice hͦ quod tibi nocet Ecce doctrina xp̄i Semel leo papa ſāc tus ⁊ bonꝰ intelligens hāc doctrinā ad lrāꝫ abſcidit ſibi manū cū diceret miſſā Mulieres oſculate ſūt ſibi manū exquo ſecuta fuit tēptatō carnis Ideo poſt miſ ſam abſcidit ſibi manū ſecrete Cū autē nō celebraret ōnes mirabāt̉ qꝛ papa nō celebrat vt ꝯſueuerat. Ip̄a autē cognito ſuo defectu deuote ⁊ cū lacrimis orauit v̓ginē mariā q̄ ſibi manū reſtituit hͦ mi raculū declarat ꝙ xp̄us non ad litterā in tellexit Sed ītellectꝰ verꝰ habet̉ ex offi cijs iſtoꝝ mēbroꝝ manibꝰ aūt oꝑamur ⁊ facimꝰ oīa Ideo dixit phūs ꝙ manꝰ eſt organū organoꝝ. Ideo ſic intelligit̉ ſi vos habetis aliqua ꝑſonā q̄ facit veſ tra negotia ⁊ vos diligitis illam ⁊ illa ſcādaliſat vos quia vobis occaſio pecta di eſt Talis manꝰ abſcidat ⁊ ꝓiciat̉.i. ꝓcul eiciat̉. bonū ē tibi ad vitā ingredi debilē vel claudū qͣꝫ duas manꝰ vel du os pedes habentē mitti in ignē eternum Si ergo aliquis veſtrū habꝫ in domo vl̓ in aīcicia aliquā ꝑſonā q̄ ſcādaliſat vos ⁊ facit ꝑdere animā famā ⁊ bona eitiat̉ foras ⁊cͣ Ideo rectores ꝯmunitatis de bent ꝓuidere in peccatis notorijs quia ex peccatis ſecretꝭ nō imminet ꝑiculū tātu ꝯmunitati Si dicat̉ quomodo ꝓuidebi tur Dico ꝙ ꝑ ꝯſiliū ⁊ ſtatutū generale ⁊cͣ Idem de pede. officiū pedis eſt ſuſti nere ꝑſonā. Qui ergo ſuſtinet vos dan do vobis neceſſaria ille dicitur eſſe pes tuus. ⁊ iam ſcādalizat te Ideo ꝓice ⁊cͣ verbi gratia de ſcutiferꝭ qͥ ſuſtinetur a do minis. domini ſunt pedes eorum. ſed ſi ſcandalizant te quia faciunt te eſſe ho micidam furē vel lenoneꝫ ꝓicias eas fo ras Idē de viduis q̄ ſuſtinentur ab ali quibꝰ ſed ſi ſcandalizātur ab eis abſcide. ¶ Item officiū oculi ē oſtendere viam ⁊ dirigere in agēdis Oculus noſter eſt aduocatus confeſſor magiſter vel̓ ꝓcu rator Si oculus ſcandalizat te eruatur ⁊ ꝓcul eitiatur cito. ⁊ tunc amor eſt diſ cretꝰ. ſal̓r ergo ſe debet homo gubernare vir cū muliere. mulier cū viro. maſculus cū maſculo. feīa cum femina ꝙ nō ſeqͥt̉ Dnica Ipoſt trini tatis. Sermo. II. peccatū nec ꝓpria corrupcio Unde poeta Que nocitura tenes qͣꝫuis ſint cara re linqꝫ Ergo diligamꝰ ſupple prudent ⁊c̄. ¶ Dico tercio ꝙ debemꝰ diligere ꝓximū tꝑanter ſub diuinali dilectōne ſcꝫ vt ſuꝑ amorē dei. nullū amore aliū ponamus. videtis vos in lampade quō oleū natat ſuper aquā. ⁊ ſic illuminat lampas. Ita debet eſſe in corde hoīs ꝙ amor dei de bet natare amor creaturaꝝ debet eſſe vt aqua frigida ⁊ iſto modo cōſeruat̉ ibi lu men gr̄e dei. Ideo xp̄s loques de amo re que debemꝰ habere ad deū ⁊ ad crea turam. dixit diliges dn̄m deū tuū ex to to corde tuō ⁊ ex tota anima tua ⁊ ex to ta mente tua. hoc eſt maximū ⁊ pͥmū mā datū ſeu p̄ceptū. De amore autē ꝓximi nō dixit diliges ꝓximū tuū ex toto corde tuo ⁊cͣ. Sed dixit diliges ꝓximū ſicut te ipſum Mathei. xxij. Nota diliges dn̄m deū tuū ex toto corde tuo ſcꝫ fideliter. Iam ſcitis ꝙ cathedra fidei in corde con ſiſtit ideo cū tenemur ipſū diligere fideli ter. contra hoc faciūt qͥ recurrūt ad diui nos vel ad ſortilegos ⁊cͣ Cales frangūt ſibi fidē. ſicut miles qͥ dimiſſo rege cui ꝓ miſit fidē vadit ad regis inimicū infide lis ⁊ ꝓditor eſt. Ad xp̄m ergo recurrēdū eſt in omnibꝰ neceſſitatibꝰ. holo eſſe infi delis. ego perdidi hoc. vos ſcitis quis ha bet ⁊c̄. vel indigeo ſanitate ꝓ me vel filio ⁊cͣ. p̄be fili mi cor tuū mihi ⁊ oculi tui vi as meas cuſtodiant. ꝓuerbioꝝ. xxiij. Scd̓o diliges dn̄m deū tuū ex tota ani ma tua ſcꝫ reuerent̉. quia cuꝫ reuerencia debemꝰ loqui de deo. verbū enī iniciū ha bet ab aīa. ph̓us dicit. voces ſunt note.i. ſigna eaꝝ q̄ ſunt in aīa paſſionū quando noīatur iheſus vel maria debemꝰ facere re uerenciā ⁊cͣ. Contra hoc faciunt iurato res renegatores ⁊ blaſphematores qͥ ꝓ nihilo renegant̉ eales ꝓditores ſunt Co gita qͣlis damnacio ē talibꝰ p̄paxata cuꝫ ꝓditores in hoc mūdo tā grauit̉ puniant Ideo eſſet bonū ꝙ rectores ſtatuerent ſub certis penis ꝙ nullꝰ iuret ⁊cͣ. Et ꝓpt̓ hoc etiā neceſſariū ⁊ bonū eſſet mouere ludū quia ibi eſt fons ⁊ origo iurādi. ⁊cͣ. Cuſtodi ergo temetipſum ⁊ animā tuā ſollicite. Deutro. iiij. ¶ Tercio diliges dn̄m deū tuū ex tota mente tua ſcꝫ dili genter. poſtqͣꝫ enim laboraſti feria ſcd̓a ⁊ tͣcia ⁊cͣ. diligent̉ in mēte tua ſis memor ꝙ in dominica nulluꝫ opus ſeruile tꝑale facias nō ire ad ferias vel fora non aperi re laboratoria nō facere raſura ⁊cͣ. Me mēto vt die ſabbati.i. quietis ſanctifices Exodi. xx. Ex obſeruacia feſti venit om ne bonū. quia plus ꝓficiunt bona tua tūc qͣꝫ ex omnibꝰ laboribꝰ tuis. Et per oppo ſitum ex fractione feſti venit omne malū. Qui bene vult ſeruare feſta debet obſer uare qͣtuor. ¶ Primo abſtinere ab om ni negocio tꝑali non ſolum nō facere nec etiā loqui nec cogitare. ¶ Scd̓o ire ad miſſaꝫ ieiunus. multi excuſant a ieiunijs eccleſie. ſꝫ ab audientia miſſe nō ſic ſe pn̄t excuſare ¶ Terdo ꝙ ſitis a pͥncipio miſ ſe vſqꝫ ad fineꝫ qn̄ datur benedictio oēs debetis eſſe in cōfeſſione. ¶ Quarto nō loqui in miſſa. Et poſt miſſā poterꝭ dice re. O benedictꝰ deus modo cōpleui ſerui ciū dn̄o meo hoc eſt maximū ⁊ pͥmū mā datū ſꝫ aliqͥ decipiunt ſe qͥ ſuper amoreꝫ creatoris ponūt amore creature de qͥbꝰ d̓t xp̄s. Qui amat patre aut matre plus qͣꝫ me nō eſt me dignꝰ ⁊ qui amat filium vel filiā plus qͣꝫ me nō ē me dignꝰ Ma thei. x. Suꝑ deū diligit quis creaturā qn̄ ꝓ creatura facit cōtra deū. Gregoriꝰ ꝓ bacio dilectionis exhibicio ē operis./ Dico qͣrto ꝙ debemꝰ diligere ꝓximū ge neraliter ſiue exceptiūe ꝙ cor ſit ita latuꝫ ꝙ omnes gentes mundi recipiat in ſua dilectione. Denedictus qͥ poteſt dicere. omnes gentes diligo. quia ſi vos dicitis diligo omnes gentes niſi talem qui occi dit patrē meū vel fratrē cͣ. Iam nō dili XX nitatis Sermo. I. Dnīca. III. poſt tri gitis generalit̓. liā ſicut deus diligit gene raliter oēs creaturas etiā inimicos ſuos non ſubtrahendo eis beneficia generalia. Ita vult etiā ꝙ nos generalit̓ diligamꝰ oēs gentes hanc rōne tangit Ioh̓es di cens Cariſſimi ſi ꝓ quia deus dilexit nos ſcꝫ generalit̓ ⁊ debemꝰ alterutꝝ diligere ſcꝫ generalit̓ ſine excepcione. pͥma ioh̓is qͣrto. Ideo apl̓s orando dicebat deꝰ hā bundare faciat caritatē veſtrā inuicem ⁊ in omnes. pͥma Theſſal̓. iij. Nota in oēs tam inimicos qͣꝫ amicos tā viuos qͣꝫ mor tuos. tā xp̄ianos qͣꝫ infideles ⁊ ſic tenebi mus xp̄i conſiliū dicentꝭ. Ego dico vo bis diligite inuicem inimicos veſtros ⁊cͣ. Mathei qͥnto. ¶ Dominica tercia poſt feſtū trinita tis. Sermo pͥmus Umiliamini ſub potēti manu dei vt vos exaltet. Uerbū iſtud habet̉ textualit̓ pͥma canonica petri qͥnto Et re citatiue in epiſtola currentꝭ dn̄ice ¶ Pro declaracōe breui huiꝰ verbi ⁊ materie p̄ dicande. Sciendū ꝙ ſi hō vult cōparare vitā huiꝰ mundi ad vitam alteriꝰ mundi Inueniet hō magnā differentiā ⁊ cōtra rietate. Nā ꝑſona tā regularis qͣꝫ ſecula ris q̄ in hoc mundo vult exaltari in hono ribus officijs dignitatibꝰ ⁊ ſuperbia. In aliō mundo humiliabit̉. Qui autē in hoc mundo vult humiliari ī alio exaltabitur hoc poteſt declarare exēplo ſtatere quia quāto pars ſiniſtra plus exalt abit tanto dextra plus humiliabit̉ ⁊ ecōuerſo Mō cogitate ꝙ matꝰ dei.i. eius ꝟtus infinita teneat ſtaterā in manūu quēadmodū mi chael depingit̉ cū ſtatera ī manu ſua ꝑs ſiniſtra eſt p̄ſens vita. ꝑsͣ autē dextra vi ta futura. qͥ ergo in ſiniſtra huiꝰ vite exa tatur in alia humiliat̉ ⁊ qͥ hic humiliat̉ in alia exaltat. Auctoritas. Oīs qͥ ſe ex altat humiliabit ⁊ qui ſe humiliat exaltabitur Luce. xviij. Nota oīs vniuerſalit̓ Ideo d̓t thema humiliamini ſcꝫ in hac vita ſiniſtra ſub potēti manu dei qͥ tenet ſtaterā iuſtā vt vos exaltet ſcꝫ in dextra glorie. patet thema. In ſacra ſcpͥtura in ueni qͥnqꝫ ſpēs vere humilitatꝭ q̄ ſunt ſcꝫ Hūilitas reuerēcie q̄ oſtendit in orōne Humilitas obediēcie q̄ on̄dit̉ in opacōe Humilitas penitēcie que manifeſtat̉ in confeſſione Humilitas pacientie que apparet in tri bulacione. Humilitas ſapiencie que relucet in con uerſacione Et de qͣlibet iſtaꝝ intelligit̉ thema humi liamini ſub potenti manu dei ⁊cͣ. ¶ Pri ma ſpeciēs bone ⁊ pere humilitatꝭ eſt hu militas reuerencie q̄ maxime oſtendit̉ in orōne q̄ venit ex cōſideracōne illius maie ſtatis dei incōp̄henſibilis ⁊ infinite poten cie reſpectu cuiꝰ totus mūdus non eſt niſi vna fauilla ⁊ qͣſi nihil. Et ex alia ꝑte con ſiderando ꝓpriam modicitate ⁊ ſic cor re ſtringit̉ ⁊ humiliat̉. ſicut canis licet terri bilis timet ⁊ tremet ad p̄ſenciam leonis Et ruſticus corā rege vel imꝑatore Ita de nobis qͣꝫtūcunqꝫ tu ſis terribilis. ſuꝑ bus ⁊ p̄ſumptuoſus pone re intellectuali ter corā leone ſcꝫ deo vel imꝑatore cum poteſtate ⁊ ſic humiliaberꝭ. Ideo qn̄ vo lueritis facere orōnē nō ſtatim incipiatis ſicut ſtultꝰ baliſtariꝰ facit qͥ ſiue ſigni cō ſideracōe emittit ſagittā. bonus autē ba liſtariꝰ reſpicit ad ſignū. Ita qͥ vult ora re facere debet. Id̓o apl̓s. humiliamini in cōſpectu dn̄i ⁊ exaltabit vos Iacobi. iiij. Nota humiliamī in cōſpectu dei. hoc dr̄ ſpedialit̓ clerios. generalit̓ autē laycis et clericis. Clerici autē quādo faciunt offi cium debent humiliari in cōſpectu dn̄i qͥ eſt ibi p̄ſens ẜm ꝙ ipſemet dicit vbi ſūt duo vel tres cōgregati in noīe meo in me dio eoꝝ ſum Mathei. xviij. Ideo humi liatur chorus contra choꝝ non ſibiinuicē Dn̄ica. III poſt tri nitatis. Sermo. I. ſꝫ xp̄o in medio exiſtenti. Ideo ꝓfunde ē humiliandū vt exaltet vos. Scd̓o cū di tit humiliamini ⁊cͣ. tangit oēs generalit̓ quia ī e leuacōne corporis xp̄i omnes de bent humiliari ⁊ genua flectere quia ī ho ſtia eſt xp̄s verus vt eſt ī celo. Nota con tra aliquos miſeros qͥ non flectūt genua nec amouent capudiū. Ecce qͣre dicit hu miliamini. de hoc ꝓphetia dauid. Exaltate dn̄m deū veſtꝝ. hoc dicit̉ ſacerdotibꝰ Et adorate ſcabellū pędū eius ſcꝫ hoſtiā qm̄ ſanctū eſt. hoc dicit omnibꝰ generalit̓. ꝑs xcviij. quoniā ſanctū eſt corpꝰ xp̄i qd̓ eſt intus Ergo humiliamini ſub potenti ma nū dei ⁊cͣ. ¶ Scd̓a ſpēs vere humilita tis eſt humilitas de obediētia q̄ oſtendit: in oꝑacione q̄ venit ex cōſideracōne ſala rij ſicut bos humiliat ad iugū. quia dn̄s ꝓuidet ei. Et portitor ad onꝰ rōne mer cedis. Ita de nobis xp̄s tanqͣꝫ bonꝰ mer cator. fecit vnū ferdellū parui ponderis ſꝫ magni p̄cij ⁊ lucri. Iſtd̓ ferdellū ē obe dientia ad dece̓ p̄cepta. ¶ Primū pre ceptū eſt ꝙ in tuis neceſſitatibꝰ nō recur ras ad diuinos. ſꝫ ad deū. ¶ Scd̓m ꝙ cū honore ⁊ reuerētia loqͣmur de deo nō iu rādo nec blaſphemādo ¶ Terciū poſtqͣꝫ laboraſtis feria ſcd̓a ⁊ tercia ⁊cͣ. ſeruiatꝭ in dominica ſibi. quia nullꝰ dn̄s daret ꝓ uiſionē ẜuitori niſi faciat ſibi aliqͥd ſerui cium ¶ Quartū honora ꝑentes non ſo lum ore ſꝫ corde et oꝑe ſeruiendo ⁊ eos iuuādo ſi īdiget qꝛ natura docꝫ ¶ Quin tū ne occidas īimicū ſꝫ ſicut xp̄us in cruce remiſit et peꝑcit. ita exemplo eius parce ¶ Sextū qꝛ ſicut xp̄us amore noſtri re cepit carne̓. ita nos amore ſui cuſtodia mꝰ a luto luxurie vir et vxor ẜuantes mo dū n̄ faciūt luxuriā ſꝫ alit̄ ⁊cͣ ¶ Septimū ne recipias aliqd̓ ab aliqͦ ſꝫ labora in tuo officio diligēter et ſis contentus de ꝑte tibi data a deoʸ. quilibet pater vult ꝙ fi lij ſint contenti de parte eis data. Alias pater nō haberet pacientiā ꝙ vnus recipe ret partē alterius. ita de deo. ¶ Octauū refrena linguā tuam a diffamacionibꝰ ⁊ falſis teſtimonijs. ¶ Nonū qꝛ ſicut debe tis cuſtodire corpora a luxuria ita ⁊ ani mam nō cogitare de illo. ¶ Decimū ca uere a ꝯcupiſcētia bonoꝝ temporaliū. de qua d̓t apoſtolꝰ. Radix omniū maloꝝ ē cupiditas. pͥma Thimoth̓. vi. Ecce hic ferdellū decē libraꝝ mercatoris xp̄i qui dicit cuilibet veſtꝝ. porta michi hoc onus vſqꝫ ad portā domus mee. porta ꝑadiſi eſt mors. hec porta dn̄i iuſti non ſolū pec catores tranſibunt per eā. Et non ꝓmit tit. xij. denarios vel vnū florenū ſꝫ regnū celeſte cui nihil eſt cōparabile. Auctori tas xp̄i dicentis. Tollite iugū meū ſuper vos ⁊ diſcit e a me quia mitis ſū ⁊ humi lis corde. ⁊ inuenietꝭ requie animabꝰ ve ſtris. Iugū enī meū ſuaue eſt ⁊ onꝰ meū leue. Mathei. xi. Nota tollite ſcꝫ vt bos vel portitor ꝓpter lucrū. Si dicat̉ dn̄e ⁊ qͦmodo portabimꝰ dicit. diſcite a me qꝛ mitis ſū ⁊cͣ. dn̄e qd̓ ſalariū dabitis nob̓. reſpondit inuenietꝭ requiē animabꝰ veſtrꝭ dn̄e ⁊ eſt magni ponderꝭ. Nā iugū meū ſuaue eſt ⁊ onus meū leue. Tercia ſpēs eſt de pn̄ia. ⁊ iſta oſtendit̉ in cōfeſſi on. iſta venit ex conſideracōne ⁊ memo ria peccatoꝝ ⁊ penaꝝ ex peccatis debitoꝝ quando enim homo magnꝰ dominus vel paruus religioſus vel ſecularis cogitat de peccatis ſuis dicens. O miſer gentes ho norant me ⁊ ego ſum talis ribaldus qͥ fe ci hoc ⁊ hoc ⁊ ſic cor humiliat ad penite ciam ⁊ venit ad confeſſorem ⁊ flectit ge nua quia ita debet fieri dicens Pater ego ſum vnꝰ magnus peccator ꝓditor contra deū quia fregi ſibi fide ꝓmiſſam in bap riſmo. feci voluntate dyaboli ⁊ cōfeſſor ſtat pro tribunali. Ecce humilitas peni tencie. Nota de hoc ſimilitudinē in natu ra de pauone ſuperbo qui ſuperbit quādo reſpicit plumas ſuas ſꝫ quādo videt ſuos .ij. Dnica. III poſt tri nitatis. Sermo. I. pedes turpes humiliat̉ ⁊ deponit caudam eleuatā. Sic eſt de nobis quādo reſpici mus plumas noſtras pulchras. cor ſup bit quando homo cogitat genꝰ ſuum vel corporalē pulchritudine vel fortitudinē vel ornatuꝫ veſtimentoꝝ ſicut mulieres vel diuicias honores. Iſte plume dant cordi ſuperbiā. ſꝫ reſpiciatꝭ modicū pedes corruptos quot peccata ⁊ corrupcōnes feciſtis q̄ ſi ad lumen veniſſent ⁊ fuiſſet factus ꝓceſſus. iā fuiſſetis tociēs com buſtus ⁊ ſic humiliabit̉ cor ad confiten dum peccata. Ideo d̓t ſcriptura humilie mus illi aīas noſtras ⁊ in ſpū contrito ⁊ humiliato ſeruiētes illi dicamꝰ vt ſcd̓m ſuā voluntatē ſic vobis fiat Iudith. viij Nota humiliemꝰ illi aīas noſtras qꝛ hu militas corporis ſine humilitate anime. pocius eſt ypocriſis qͣꝫ humilitas. Et in ſpū contrito Ecce cōtricio cordis Et hu miliato. Ecce cōfeſſio oris. ſeruiētes illi ſcꝫ in penitencia. ieiunando. abſtinendo. orando ⁊c̄. quia melius eſt corrigere fi lium ſcꝫ corpus ꝓpriū virga penitēcie qͣꝫ ſi ſagiones īferni ⁊cͣ. Ideo xp̄s Dico vo bis ꝙ niſi penitenciaꝫ egeritis oēs ſimul peribitis. Luce. xiij. Ergo humiliamī ⁊cͣ. ¶ Quarta ſpes eſt humilitas d̓ pacīa q̄ oſtendit̉ in tribulacōne. iſta venit ex conſi deracōne īpoſſibilitatꝭ fugiendi manꝰ dei quādo deus dat aduerſitatē īmittens in firmitatē paupertate. ꝑdicōnem bonoꝝ vel filioꝝ non debētꝭ murmurare contra deū. ſꝫ dicere pacient̉ dn̄e ſit ī remiſſionē peccatoꝝ meoꝝ. dn̄e exquo placet vobis ego recipio pacient̓ ⁊ ſic homo facit de ne ceſſitate virtute. Ita fecit ille ſcūs Iob qͥ in vna die perdidit ſeptem milia oues tria milia camelos. qͥnqͣginta iuga boum ⁊ qͥngentas azinas. ſeptē filios ⁊ tres fi lias quas dn̄s oppreſſit. ⁊ quādo nūcia. tum fuit ſibi. dixit. dn̄s dedit dominꝰ ab ſtulit. ſicut dn̄o placuit ita factum eſt ſit nomen dn̄i benedictuꝫ. Ioh. pͥmo. Iſta eſt humilitas pacientie. De iſta eſt exē plum ī natura de caniculo qͥ fecit aliquid ⁊ dominꝰ recipit virgā contra eum ⁊ ca nis ꝓſternit ſe ī terra quaſi inſtinctu na turali cogitat quo fugere quis daret mi chi vita. Secus de magno cane ruſticali qui fugeret ad maccella. Ita de nobis deus tenet virgā correctionis cōtra nos ⁊ ꝑcutit ⁊ ferit te quādo dat tibi aliquā tribulacione ⁊cͣ. Ideo humilia te vt ca niculus ⁊ ſic dulcorat̉ cor domini ⁊ ꝓicit virgā. Sed cauete ne faciatꝭ vt moſtinꝰ ſeu alanus qͥ quando datur ſibi panis a ſuo domino facit ſibi ludū de cauda. Sꝫ ſi dominꝰ recipiat virgā contra eū ſtatim monſtrat ſibi dentes ⁊ nō vult redire ad dominū ſuū. Sed tuūc dn̄s dimiſſa vir ga cū enſe vel lancea ꝑcutit eū. Ideo d̓t ſcpͥtura omnē qd̓ tibi applicatuꝫ fuerit ac cipe ⁊ in dolore ſuſtine ⁊ in humilitate tua pacientiā habe. Eccleſiaſtici. ij. Quinta eſt humilitas ſapīe que oſtendi tur in cōuerſacōne. iſta venit conſiderādo ſuꝑbie periculū ⁊ humiliacōnis ſecurita tem. Ideo magna ſapīa eſt viuere humi liter in hͦ mundo ⁊ magna ſtulticia viuere ſuperbe ⁊ pompoſe. hoc de claro per talē ca ſum ponatur caſus ꝙ rex vel papa faciat magnū conuiuiū in palacio ſuo ⁊ omnes inuitati habeant intrare ꝑ portā paruulā ⁊ baſſā. Nunqͥd eſſet ſtultꝰ ſi aliqͥs vellꝫ intrare capite erecto nolens ſe humiliare talis enī lederet caput ſuū. Ita in ꝓpoſi to. omnes ſimul inuitati ad conuiuiū re gis xp̄i ⁊ pape in palaciuꝫ paradiſi. Dicit enī xp̄s. venite ad me omnes qͥ laboratꝭ Conerati eſtis ⁊ ego reficia vos Mathei xi. Et porta per quā habemus intrare eſt ſtricta vt dicit chriſtus. Quā anguſta ē porta ⁊ arta via que ducit ad vitam. ⁊ pauci ſunt qui inueniunt eam. Mathei ſeptimo. Ergo ſi volumus illuc intrare. oportet nos humiliare de pompis vani tatibus ſuperfluitatibus ⁊ iniquitatibus Onīca. III. poſt tri nitatis Sermo. II. ſolum recipiendo neceſſitates. nō delecta ri debemꝰ nimis in negocijs huius mūdi Ideo d̓t ſcpͥtura. Quanto magnꝰ es ſcꝫ in genere. honore. ſcīa vel dignitate humi lia te in omnibꝰ. Eccleſiaſtici. iij. Nota humilia te in omnibꝰ. ¶ Dominica tercia. Sermo ſcd̓s Ic peccatores recipit ⁊ manducat cū illis Lu ce. xv. Nōta ꝙ euuangeliū hodernū oſtē dit nobis qͣtuor de xp̄o. de quo loquitur thema dicens. Hic peccatores recipit.i. xp̄s in ſua cura vt medicus īfirmos Primo ꝙ eſt magiſter celeſtiū Scd̓o ꝙ eſt medicus ſpūalis Tercio ꝙ eſt paſtor humane nature Quarto ꝙ eſt dn̄s tocius vniuerſi Primo igit oſtendit̉ nobis in ſcō euuan gelio ꝙ iheſus eſt ⁊cͣ. hoc oſtendit̉ in pri ma clauſula. cū d̓r. Erant appropinquā tes ad iheſū ⁊cͣ. publicani ſunt publici pec catores. peccatores ſunt qͥ veniebant ad deū. ſꝫ licet peccatores ſecrete peccabant. Sed volebāt xp̄m ſe qui ꝓpter ſuā p̄di cacione. ⁊ hoc oſtendit cum d̓t vt audi rent illū. ⁊ in hoc dico innuit̉ de eo ꝙ eſt magiſter celeſtꝭ. tres enī magiſtri fuerūt ſꝫ xp̄s fuit mgr̄ celeſtꝭ. ¶ Primꝰ fuit ter renalis ſcꝫ moyſes qͥ dr̄ terrenus quia in tellectus poteſt capere q̄ docuit vt cū di cit Deutrono. vi. Audi iſrahel dn̄s deus tuus vnꝰ eſt. diliges dn̄m deum tuū ⁊cͣ. omnis enī creatura concedit ꝙ eſt vnꝰ. ⁊ ideo d̓r terrenus. quia terrena ꝓmitte bat ⁊ nihil celeſte. Unde ioh̓is. iij. qͥ de terra eſt. de terra loquitur. ¶ Scd̓s ma giſter fuit celeſtis. qꝛ eſt de eo vt de do ctore pariſienſi vel colonien̄. xp̄s in celo eternus cū patre exiſtens. Sed veniens in hunc mundū indutus hūanitate. ince pit legere ſecreta magna. videlicet ꝙ ille deus de qͦ fuerat loquutꝰ moyſi eſſet tri nus in perſonis ſiue tres perſone cum d̓t ttes ſunt qͥ teſtimoniū dant ī celo. pater verbū ⁊ ſpūſſanctus ⁊ hij tres vnū ſunt. pͥma iohānis. v̓. Itē moyſes ꝓmiſit ter rena. ſꝫ in doctrina xp̄i non īueniētis ꝙ ꝓ miſerit terrena. ſꝫ tantūmodo celeſtia. ⁊ hoc cum d̓t. Beati pauperes ſpū. quoniā ipſoꝝ eſt regnū celoꝝ. Mathei. v. Hic incipit nouū teſtamētum. qͥ fecerit volun tatem patris mei qͥ in celis eſt ipſe intra bit in regnū celoꝝ Mathei. vij. Itē non ordinauit ſacrificiuꝫ terreſtre vt faciebāt ſacerdotes antiqͥtus Sed ipſe ſemetipſū in hoſtia cōſecrata. Facta enī conſecracio ne ⁊ verbis cōſecracōnis a ſacerdote ꝓ latis ibi eſt deꝰ ⁊ homo. Eſt enī in ſacra mento eukariſtie totus xp̄us. Nā ibi eſt corpus xp̄i dininitas xp̄i ⁊ aīa xp̄i ⁊cͣ. de quo vide ſanctū Thomā. iij. ꝑte. q. lxxvi. arti. pͥmo. Ideo de veteri ſac̓mento ſiue ſacrificio dicit. nō eſt mihi voluntatis in vobis dicit dn̄s exercituum ⁊ munꝰ non ſuſcipiā de manu veſtra. Malach̓. pͥmo. ab ortu ſolis vſqꝫ ad occaſum magnū eſt nomen meū in gentibus vſqꝫ qͥ deuorat. Ideo d̓r magiſter celeſtis. ideo dixit illi nichodemꝰ Rabi ſcimꝰ quia a deo veniſti mgr̄ nemo enī ⁊cͣ. Ioh̓. iij ¶ Terciꝰ fuit mgr̄ infernalis. Rex ſuꝑ oēs filios ſuꝑ bie. ⁊ iſte venit ad cōſiliandū machome tum qͥ on̄dit ei infinita mala. maxime de luxuria ita ꝙ ſi non p̄t habere muliere ꝙ haberet viꝝ. Et ecce mgr̄ infernal̓. No ta hiſtoriā de hͦ Math̓. xxij. de ſecta ſadu cheoꝝ/ qͥ ex vna ꝑte erant iudei. ⁊ ideo ti mebant ſectam ſarracenoꝝ. qͣꝫuis adhuc nō eſſent ſarraceni ⁊ acceſſerunt ad xp̄m faciendo ſibi queſtionē de muliere q̄ ha buerat ſeptē viros qͥbus dixit rn̄dendo. Erratis neſciēdo ſcpͥturas neqꝫ ꝟtutē dei In reſurrectōe enī nō nubent neqꝫ nuben tur Id̓o poterat dicere nemo aſcendet in celū niſi qͥ deſcēdit de celo Ioh̓. iij. nemo aſcendet ī celū. ſcꝫ ꝓmittēdo celeſtia ſꝫ terrena. Id̓o ſi terrena dixi vob̓ ⁊ nō cre XX. iij. nitatis Sermo. III. Dnīca. III. poſt tri ditis ⁊cͣ. et hoc per moyſen. ¶ Secundo oſtendit̉ in euuāgelio ꝙ xp̄s eſt medicꝰ ſpūalis dando medicina plagis ⁊ vulne ribus peccatoꝝ noſtroꝝ ꝙ oſtendit cum d̓r ſcribe ⁊ phariſei murmurabāt dicētes quia hic peccatores recipit ⁊ māducat cū illis. qͥ rep̄hendebant īiuſte eū. Medicꝰ enī cn̄ quibus debet habitare cū ſanis vel cū infirmis. Nulli dubiū qͥn medicus in firmis neceſſariꝰ ē. Unde Augꝰ. magnꝰ ad nos venit de celo medicꝰ quia ī mūdo vbiqꝫ iacebat egrotꝰ. hoc ideo d̓t hic ſcꝫ xp̄s peccatores recipit quō iſte medicꝰ cu rat vulnera ⁊ de hoc habet ſermo in die ci nerū qn̄ ſcꝫ recipit in cura ſua alique cuꝫ ieiunas. vnge caput tuū ⁊ faciem tuā la ua ⁊cͣ. ¶ Tercio oſtendit in euuāgelio ꝙ xp̄s eſt paſtor humane nature ⁊ hoc oſte dit in ſollicitudine ouiū. cū dicit erat qui dam habens ouēs ⁊ ꝑdidit vnā ⁊ dimiſit nonaginta nouē. Iſte paſtor eſt xp̄s qui dicit. Ego ſū paſtor bonꝰ Ioh̓. x. Tunc perdit̉ vna ouis qn̄ vnus hō ꝓpter aliqd̓ peccatū perdit̉. vtputa qn̄ vides vna mu lierem quā cōcupiſcis ⁊cͣ. Unde maxime ſunt duo peccata q̄ faciunt perdere ouem Primū eſt iurare enormit̉ Scd̓ꝫ eſt lu dus taxilloꝝ. per iſta duo peccata ꝑdunt qͣꝫplures oues. veniūt ex iſtis mortalita tes ⁊ fames. ideo dicebat dauid. Erraui ſicut ouis que perijt ⁊ ideo qn̄ ouis redit ad ouile eſt magnū gaudiū in celo. Quarto oſtendit̉ in euuāgelio ꝙ xp̄s ē dn̄s vniuerſalis cuꝫ d̓r. que mulier vſqꝫ ibi. penitenciam agente. Iſta mulier dn̄a rece dragmaꝝ eſt mīa xp̄i ſiue miſericor dia xp̄i vocat̉ mulier quia cōmunit̉ mu lieres habent cor piū ⁊ miſericordiores ſunt viris. ⁊ ideo xp̄s cōparat ſuā miſeri cordiā mulieri. Nota decē dragmē ſunt decē creature in quibꝰ eſt ymago diuine bonitatꝭ ⁊ ſunt nouem ordines angeloꝝ ſcꝫ angeli. archangeli ⁊cͣ. ⁊ natura huma na. ⁊ ſicut in dragma eſt ymago regis ſic in iſtis ſimilit̓. Nā deus non poſuit yma ginem ſuā in aqua nec in terra. nec in ae re. Sed in creatura hūana. Sed decima dragma fuit perdita. ſcꝫ natura humana ꝓpter peccatū pͥmi hominis Nota ſic fuit Sicut ſi tu haberes captiuū ⁊ captiuā. ſi militer oēs filij eſſent captiui. Sic ſimili ter qn̄ adā ⁊ eua vendiderūt ſe dyabolo ita ⁊ oēs eoꝝ ſequaces. Ideo mulier ſcꝫ miſericordia dei. accendit lucernā ſcꝫ xp̄s nam ſicut in candela ſunt tria. ſcꝫ cera fi lum ⁊ lux. ita in xp̄o ſunt tria. ſcꝫ cera hu manitatꝭ. filū anime ſenſitiue. ⁊ lux diuini tatis. De iſta candela d̓t dauid ī pſalmo qͣmodo tu illuminas lucernaꝫ meā dn̄e deus meus illumina tenebras meas. iſta candela euertit domū in mundo p̄dican do ieiunādo ambulando ⁊cͣ. ⁊ inuenit eā in die veneris ſcā. ideo d̓t vicinis ſuis.i. angelis creaturꝭ ⁊cͣ. Congͣtulamini mi chi quia inueni ouē quā perdiderā ⁊cͣ. ¶ Dominica tercia. Sermo. iij. Ue mulier ha bēs dragmas decē Lu. xv. Ser mo nr̄ erit de ſcō euuāgelio quod cōtinet magna ſecreta ſacre ſcpͥture ⁊ multas bo nas doctrinas notabiles. Sed pͥmo ſalu tetur beata ꝟgo maria. Sequit̉ q̄ mulier hn̄s ⁊cͣ. In iſto euuangelio xp̄s oſtendit̉ excellere in qͣtuor excellēcijs ſiue modis Primo on̄dit̉ vt mgr̄ celeſtialis Scd̓o vt medicus ſpūalis Tercio vt paſtor virtualis Quarto vt dn̄s vniuerſalis De iſtis excllēcijs d̓t thema. Que mu lier hn̄s ⁊cͣ. ¶ Primo on̄dit̉ ſicut mgr̄ celeſtialis vt ſuꝑ. Si enī moyſes audiē do ꝟba dei ſtetit. xiiij. diebꝰ ⁊ totidē nocti bus in qͥbꝰ nō māducauit neqꝫ bibit qͣꝫto magꝭ ſtare debēt qͥ ipſū viderūt ⁊ cū ipſo comederūt ⁊ audierūt. qꝛ erat hō ⁊ erat inter eos loquēs ⁊ cōuerſans. Ecce quō Dn̄ica. III poſt tri nitatis. Sermo. III. on̄dit̉ mgr̄ celeſtis ⁊ fuit cōpleta ꝓphecia Iſaie. xv. erigit mane erigit mane. videt̉ enī ꝙ ſit ibi nugacio ⁊ tn̄ non eſt. ſꝫ eſt ibi ſecretū. erigit mane ⁊ duplicat. cuius rō eſt quia nō ſufficit audire doctrinam xp̄i aure corporali ſꝫ etiā cordiali. ſcꝫ ad cre dendum ⁊ ad obediendū. Nota mane d̓r in ortu ſolis qn̄ mittit radios ſuos ꝑ vni uerſam terrā. Sic xp̄s qui d̓r ſol iuſticie Unde d̓r virgini marie ex te ortus ē ſol iuſticie ⁊cͣ. Itę deus pr̄ ꝓmittens filium ſuū dicit oriet vobis.i. ad vtilitatē Sol iuſticie qͥ exiuit de vtero ꝟginis marie ⁊ expandit radios doctrine euangelice Au diam eū quaſi magiſtꝝ. Moralit̓ magͣ eſt conſolacio xp̄ianoꝝ qui habuerūt ta lem magiſtꝝ in fide. qͥ nō poteſt mentiri nec falli. ideo crede firmit̉. Mathei. xxij. Scimꝰ quia verax es ⁊ viā dei in veritate doces. Alie gentes habuerant doctrinā a peccatoribꝰ. vt phariſei ⁊ iudei a moyſe quia licet hec doctrina ſit vera. tn̄ moyſes peccauit ⁊ ꝓpter peccata ſua nō intrauit in terram ꝓmiſſionis. Sed nō ſic eſt de xp̄o qui peccatū nō fecit ⁊ ſic patet ſtulti cia p̄ſumptiua eoꝝ. qui ſecum diſputant qͦmodo eſt poſſibile ꝙ xp̄s ſit in hoſtia cō ſecrata. deus enī poteſt totū mundū cō p̄hendere in grano arene. ideo nichil de bent dubitare. Nunqͥd reputaret fatuus ille qͥ ad lumen candele vellet ꝓbare no uos florenos ab aliquo ſibi datos qͦniā per tot fornellos tranſierūt ponantur in burſa quia talis eſt ſtulticia quia. xij. arri culi fidei ſunt de auro purificato qui ſcꝫ tranſierūt per tot fornellos ſcꝫ xp̄i ⁊ apo ſtoloꝝ coram phariſeis diſputando ⁊ tu ad lumen candele tui intellectus vis exa minare ponas ī burſa conſcīe tue. Inde hoc Iheronimꝰ dat conciliū omnibꝰ xp̄ia nis vt quilibet ſciat credo in deū dicendo illud bis in die videlicet ī ſero ⁊ in ma ne ſicut qͥ facit homagiū regi dando fidē genibꝰ flexis. Sed tu poſſes dicere dn̄e neſcio credo in deū culpa tua eſt. tu bene ſcis cantilenas ideo addiſcatis ⁊ dicatꝭ vt dicit dauid qͥ fuit ante xp̄m per mille annos ⁊ ſciebat ī ſumma iſtos articulos ⁊ dicebat credidi virtute fidei xp̄iane ſpi ritu ꝓphetie. ꝓpter qd̓ locutꝰ ſum dauid ⁊ ſequit̉. ego autē humiliatꝰ ſum nimis Nam ſicut candela abſconſa niſi poſſit re ſpirare ſtatī extinguet̉. Ita eſt de nobis Fides enī eſt vt candela accenſa in cor de. Unde dauid. quoniā tu illuminas lu cerna meā domine ne videlicet ſum ī te nebris erroris falſe opinionis credo ꝙ quilibet veſtꝝ habet iſta candelā accenſā in corde ſꝫ niſi reſpiret dicendo Credo in deū mane ⁊ ſero extinguit. Ideo modo ſunt multi xp̄iani ī mundo noīe qui non ſunt de facto īfideles qͥ tamē non audēt confiteri nomē xp̄i. Si confeſſus fueris in ore tuo dominū iheſum xp̄m ⁊ in cor de tuo credideris ſaluus eris. Sequitur corde credit̉ ad iuſticiā ore autē cōfeſſio ſit ad ſalutē. Ad roma xij. ¶ Scd̓o xp̄us oſtendit in euuangelio vt medicus ſpūalis qͥ dat curā ⁊ ſanitatē plagis nr̄is ⁊ morbis peccatoꝝ noſtroꝝ qd̓ oſtendi tur ibi. murmurabant phariſei ⁊cͣ. Nota ſcriba non d̓r ab arte ſcribendi. ſed a noti cia ſcpͥture ꝙ idē erat ꝙ doctor. ⁊ mur murabant cōtra ipſum xp̄m. ipſum tota liter condemnādo. O magna eſſet ceci tas condēpnare bonū medicū qui intrat hoſpitale ad viſitandū infirmos. ideo re ſpondit eis xp̄s. nō eſt opus ſanis medi cus Mathei. iiij. Ecce quō oſtendit me dicus ad ſanandū plagas ⁊ infirmitates ipſoꝝ. ¶ Moraliter videamꝰ quō dat medicinas plagis peccatoꝝ. Dico ꝙ ad ſimilitudine medici corporalis. qui qn̄ re cipit infirmū facit ſanū. hoc habet in ẜmo ne in die cineꝝ ⁊ hͦ de ſcd̓o ¶ Dico t̄cio ꝙ xp̄s on̄ditur vt paſtor ꝟtualis qͥ vult ſeruare oues ſuas. qd̓ on̄dit qn̄ d̓r̄ quis ex vobis habet centū oues Ecce qͦmodo XX. iiij. nitatis Sermo. I. Dnica. IIII. poſt tri xp̄s oſtendit ſe eſſe paſtorē virtualem ⁊ concordat ꝓphetia quā dicebat Ezechiel̓ xxxiiij. Ecce ego ipſe requirā oues meas ⁊cͣ. vſqꝫ paſca illas. ¶ Moralit̓ exem plum ⁊ doctrinā habēt hic dn̄i tēporales ⁊ eccleſiaſtici. qͣꝫtā curā debent habere de ouibꝰ corrigendo ⁊ ne pereant. Nota qͣ tuor ſunt peccata notoria q̄ ſunt in deſtru ctionē ouiū. Primū eſt ſuſtentare diui nos ⁊ diuinas qd̓ eſt cōtra reuerētiā dei vt habet̉ in pͥmo libro regū de ſaule qͥ ex p̄cepto dei omnes diuinos extirpauit ni ſi vnā mulierem phitonicā. Nota hiſto riam ⁊ ſic ipſe fuit victus in p̄lio ⁊ filius eius. Et poſtea uullus de ſuo genere reg nauit d̓r pͥmo ꝑalipomen̄. Mortuus eſt ſaul ⁊cͣ. Si ſciatꝭ aliquā ꝓnunciatis ⁊cͣ. Ecce lex dei nō ſolū medicinalis. ſꝫ mora lis. diuinus enī non ſolū nocet ſibi ſꝫ toti cōmunitati quia qͣꝫdiu ſuſtinetur in vna ci uitate. dei ira eſt in illa Scd̓m eſt blaſphe mia diuinalis quia cuꝫ honore debemus aſſumere nomē dei noſtri. ita ꝙ nullꝰ de bet aſſueſcere falſū iuramētū. vnde mul ti noſtꝝ non ſolum iurāt falſe. ſꝫ enormi ter ſiue per corpꝰ ſiue per ſanguinē. Itē renegant. Sed renegare dn̄m ſuum nō eſt opus nobiliū. tales tēpore antixp̄i ſi ne magna violencia ⁊cͣ. Itē blaſphemat contra deū ⁊ contra beata virgine ⁊ con tra omnes ſcōs ⁊ ſanctas ⁊ eis hoc adhuc non ſufficit ſꝫ quādo ſciunt alique iuran tem inſtigant eū vt fortius iuret ⁊ tūc au diunt ⁊ rident. ⁊ multū delectant̉. Nota illud qd̓ habetur Leuitici. xxix. dicit deus moyſi. Educ blaſphemū. Sed dicat̉ di uinus nō eſt iurator. Dico vobis ꝙ om nes debētis clamare contra eū ſicut con tra lupum ⁊ iā nullus eſt qui curat ſꝫ oēs modo ad eū confugiunt tanqͣꝫ ad deum. Terciū eſt negligencia in feſtiuitatibus obſeruandis quia ſcꝫ modo nō ſeruant̉. īmo aperiunt̉ operatoria. omne tempus voluit in ſeptē diebus ⁊ deus qͥ eſt dn̄s tēporis dedit nobis ſex dies ad operan dum ⁊ vnū ſolum ſibi retinuit. vnde ha bemus tale a deo p̄ceptum. Memento vt diē ſabbati ſanctifices. ſabbatū quaſi requies q̄ fuit in die reſurrectōnis in me moriā eius xp̄iani debent requieſcere ab omni opere ſeruili. Quartū eſt ſuſtinere ludū taxilloꝝ. qui eſt fons blaſphemie. Ideo extirpet̉ quia eſt deſtructio tocius cōmunitatꝭ. Nota hiſtoriaꝫ que habet̉ in tribus capitul̓. quarto Regū. ergo de ſenatorio rege quia ex eius blaſphemia occidit eū deus. Sed quare hoc quonā qͥ talia agunt digni ſunt morte. Roma. pͥmo. gloſa Auguſtini cōſentientibꝰ fa ciunt ⁊ facientibus cōſentiunt. Quarto oſtendit̉ dn̄s vniuerſalis. cum d̓t thema Ecce mulier ⁊cͣ. Nota vt in p̄cedēti ſer mone qͣre miſericordia d̓ina cōparat mu lieri. Nota quō xp̄s euertit domū in p̄di cacione quia nullꝰ curabat de celo ſed de terra tm̄. xp̄s enī euertit vt deſpiciat̉ ter ra. Itē ẜm leges imꝑiales ſolutus ⁊ ſo luta poterant ſtare ſimul ſꝫ xp̄s euertit ꝑ matrimoniū. Itē leges imꝑales ſuſtine bant vſuras ⁊ fraudes. ſꝫ xp̄s ęuertit ⁊ p̄ cepit ꝙ ex mutuo nihil recipiat. Accen dit lucernā ſcꝫ per incarnaconē ⁊ euertit domū ſcꝫ ꝑ p̄dicacōne ⁊ q̄rit diligent̓ in tͣra per morte aut in īferno ⁊ venit in do mū in aſcēſione ⁊ vocauit vicinos.i. ordi nes angeloꝝ archangeloꝝ pͥncipatuum dn̄acionū ꝟtutū thronoꝝ poteſtatū che rubin atqꝫ ſeraphin ⁊ dixit iſtꝭ vicinis Cō gratulamini michi quia inueni dragmā quā ꝑdiderā ⁊cͣ. ¶ Dn̄ica qͣrta. Sermo pͥmꝰ de euāgelio ſtote miſericor des ſic̄ pr̄ vr̄ miſericors ē Luce vi. hoc pn̄s euangeliū hodiernū ē p̄ dica cionis verbū ⁊ doctrina xp̄i in qͦ on̄dit ſin gularit̓ ſex ꝟtutes nob̓ neceſſarias Dnica qͣrta pꝰ trini tatis. Sermo. I. Prima ē miſericordia ꝓximal̓ ¶ Scd̓a amicicia fr̄nal̓ ¶ Tercia pacīa virtualis. Quarta confidentia ſupernalis. Quinta ſapientia diuinalis. Sexta ꝓuidentia na turalis ¶ In hijs ſex virtutibus vel doc trinis ſtat totum euuāgelium hodiernum De prima autem loquitur thema dicens Eſtote miſericord̓s ſicut pater veſter mi ſericors eſt. quaſi dicat recipiatis exēplū ⁊ doctrinam a patre veſtro celeſti Quia boni filij debent eſſe ſimiles bonis paten tibus in bonis operibꝰ. Ideꝫ dixit xp̄s iu deis. Si filij abrahe eſtis opera abrahe fa cite. Iohannis. viij ¶ Dico primo ꝙ do minus Ih̓s criſtus in ſancto euuangelio hodierno oſtendit vnā virtutem que di citur miſericordia ꝓximalis de qua dicit thema in principio euuāgelij. Eſtote mi ſericor des ſicut pater veſter miſericors ē Miſericordia dei erga nos eſt ita mag na et copioſa ꝙ quicqͥd fecit quicqͥd ha bet quicqͥd eſt in celo ⁊ ī terra ⁊ in elemē tis oīa dat̉ nobis liberaliter etiā ſeipſum. Primo dat nobis terrā ad habitandum qꝛ in aqua non poſſemus viuere vel in ae re vt volucres dauid. Terrā aūt dedit fi lijs hoīm ⁊ nō dedit illā vacuam. ſꝫ plenā arboribꝰ ⁊ plantis animalibꝰ fontibꝰ tor rentibꝰ montibꝰ ⁊cͣ. Et totum dedit no bis. qꝛ ꝓ ſe nichil hoꝝ indiget. Scd̓o de dit nob̓ aqͣꝫ ad uauigādū piſcandū mū dandum ⁊cͣ. Tercio dedit nobis aerem ad reſpirandum. qꝛ alias nō poſſemus vi uere. Item dedit nobis volucres ad ſer uitium noſtrum. Iteꝫ dedit nobis nubes in refrigerium ſolis ⁊ pluuie. Quarto de dit nobis ignem ad calefaciendum ⁊ ad preparandum cibaria. ſolem ad illumi nandum calefaciendū. ⁊ fructificandum. Idem de luna ⁊ planetis om̄s influunt. Quinto dat nobis celū empireum dicet em̄ in iudicō vniuerſali bonis. venite bene dicti pr̄is mei poſſidete ꝑatū vobis reg nū a ꝯſtitucōe md̓i mat̓. xxv. Itē dat nobis angelos in cuſtodiā. Iteꝫ dat nobis ſemetip̄m. Primo dedit aīaꝫ ſuam in re dēpcōꝫ animaꝝ noſtraꝝ. Dat nobis cor pus in hoſtia conſecrata ad ꝯmunicandū. Item dat nobis diuinitatem in obiectū beatificacōnis Nōne videtur ergo vobis ſi eſt magna miſericordia eius erga nos. Nunquid diceretur multum miſericors dominus rex vel papa qui omnia ſua da ret Ita facit deus. Id̓o apoſtolus. Deus qui preſtat.i. dat vobis omnia habunde ad fruendum.i. vtendum bene agere diui tes fieri in bonis operibus. jͣ. ad Thymo vj. Cum ergo deceat filios bonum pr̄eꝫ imitari ꝓpter hoc dicit criſtus nobis qui ī baptiſmo facti ſumꝰ filij dei. Eſtote mi ſericordes ſicut pater veſter miſericors eſt. Si nō damus totum ad minus faci amus partem indigentibus de bonis taꝫ ſpiritualibus qͣꝫ temporalibus. Uerbi gͣ tia ſi habetis magnam ſcientiaꝫ detis par tē ignorāti ſibi oſtendendo qualiter ſe de bet regere. Idem de deuocōne ad in deuo tum ⁊ de conſilio ad dubitantem ⁊ ſic de alijs. Idem be bonis temꝑalibus ſi habe tis panem vinum domum. pecunias. veſ tes diuidatis cum pauperibus criſti. Et tunc eritis ſimiles patri veſtro. Ideo dic̄ ſcriptura. Eſtote benigni inuicem miſeri cordes donantes inuicem ſicut ⁊ deus in criſto donauit vobis. Eſtote imitatores dei ſic̄ filij dei cariſſimi ⁊ ambulate in di lectione ſicut ⁊ ipſe dilexit vos ad Epſ iiij. ⁊. v. capitl̓o ¶ Nota hic de vſurarijs qui nolūt dare nec mutuare niſi ad vſu tam Non ſunt filij dei qꝛ nō aſſimilantur patri ⁊cͣ. ¶ Secundo oſtenditur in euuā gelio hodierno. ſcd̓a virtus que eſt amici cia fraternalis que in hoc conſiſtit ne vnꝰ loquatur male de alio ipſum diffamando vel peccatum eius occultum publicādo. cum dicitur nolite iudicare ⁊ non iudica bimini. Nolite condempnare ⁊ non con dempnabimini. Iſta verba nō dicuntur tatis Sermo I Dn̄ica qͣrta pꝰ trini iudicibus nec dominis quia ipſi debent et tenentur iudicare ⁊ condēpnare iuridice. Sed loquit̉ generaliter ne ad inuicē faci amus iudicia temeraria ſcꝫ facta vel dic ta alioꝝ in ſiniſtrā parte ineptando. verbi gratia. Si audis aliquid ꝙ poſſit tā in bo nū qͣꝫ in malum interp̄tari ſꝑ interpretā dum in bonū. Item ſi videtis mulierem loquentē cum clerico pōt interp̄tari ī bo nū ⁊ malū. Ideo in bonū eſt interpretā dum. Sꝫ ſunt quedā ita mala de ſe ꝙ nō poſſunt in bonū interpretari vt homicidi um furtū falſum iuramentū ita poſſumꝰ iudicare ⁊ ꝯdepnare qꝛ de peccatis noto rijs poſſumus indicare ⁊ ꝯdēpnare. ꝟnde dixit xp̄s. A fructibꝰ eoꝝ cognſcetis eos ſꝫ cauēte a iudicijs ſecretis ⁊ incertis. qꝛ regalia eſt dei pr̄is de hijs iudicate ⁊ cō dēpnare. ¶ Nota in vitis patꝝ de fratre iudicante fornicantem ſecrete cui angelꝰ dixit volens ip̄m corrigere qͥs peccat plꝰ qui facit ꝯtra caſtitatem vel contra carita tem. Reſpondit ꝙ ille qui facit ꝯtra cari tatem/ ⁊ bene. Ideo dixit ille plus peccas tu qͣꝫ ille. Nota etiam de ſancto patre de ſpiciente ⁊ iudicante cōmedentem in die ieiunij. Ideo apoſtolꝰ. Nolite ante tem pus iudicare quo ad vſqꝫ veniat dominꝰ qui illuminabit abſcōdita tenebraꝝ ⁊ ma nifeſtabit conſilia cordium. jͣ. ad Corin. iiij. ¶Tercia eſt patientia virtualis vni us ad alteꝝ ſi fiunt nobis iniurie. ꝙ remit tamus ⁊ ſimus amici. Hic notatur cum dicitur dimittite ⁊ dimittetur vobis. da te ⁊ dabitur vobis. Ira odium ⁊ in pati entia hominum huius mundi ſtat in duo bus locis ſcꝫ in corde ⁊ in ore. In corde em̄ conſiſtit odium. ira. rancor ⁊ deſideri um vindicte d̓ hoc dicit xp̄s dimittite ſcꝫ odium cordis ⁊ dimittet vobis ſcꝫ debi tum pene peccatoꝝ. Ratio quia deus nō poteſt vinci nec ſuꝑari a creatura in boni tate. Si ergo inimicus iniuriam tibi con tulit ⁊ tu etiam peccando iniuriaꝫ deo intuliſti ⁊ maiori iniuria īcōparabiliter de um offendiſti. Si ergo tu habes tantam bonitatem ꝙ parcis inimico tuo niſi deus parceret tibi videtur victus ꝙ abſit. Id̓o quando tu remittis ⁊ ipſe remittit tibi ⁊ iſte eſt melior modus obtinendi remiſſio nem peccatoꝝ remittere inimicis qͣꝫ alijs Ideo xp̄s in peticōne dimitte nobis debi ta noſtra ⁊ aſſignat rationeꝫ ſicut ⁊ nos dimittimus debitoribꝰ noſtris. In alijs peticōnibꝰ non aſſignatur ratio. ſꝫ ſolum ī iſta. Et nō dicit ſicut oramus vel ieiuna mus vel elemoſinam damus vel hoſpita lia edificamus. ſꝫ ſicut ⁊ nos dimittimus debitoribus noſtris. Si queratur ſi ego remitto inimicis ⁊ ſum in aliquo alio pec cato mortali obtinebo remiſſionem pec catorum a deo. Dico ꝙ illa remiſſio qͣm vos facitis tantum placet deo ꝙ impetra bit vobis contricōnem de peccatis ⁊ deus non permittit vos mori in peccato ex quo propter honorem dei remittitis. propter/ N0 preces dominorum alias diceret criſtus Pater meus celeſtis tradet vos torto ribus. Si non remiſeritis vnuſquiſqꝫ fra tri ſuo de cordibus veſtris Math̓i. xxviij Secundo odium ira ⁊ inpatientia conſiſ tit in ore. Id̓o dicitur date ſcilicet verbū ſalutacōnis ⁊ dabitur vobis verbum ſal uacionis. ¶ Nota contra illos qui dic̄t confeſſoribus nolo ſibi malum tamen nō loquerer ei hoc nichil valet. Quia os eſt ſignum cordis. Date ergo ſignum in ore ꝙ dimiſiſtis odium cordis. Ideo multi moriuntur ſine verbo quia nō poſſunt cō fiteri nec facere teſtamentum quia auffe runt verbum proximo nec criſtus loquit̉ eis in porta paradiſi niſi illd̓. Amen dico vobis neſcio vos. In hoc maxime defici unt mulieres. Ideo Criſtus ſi ſalutaueri tis fratres veſtros tantum quid amplius nunc facitis. Nonne ⁊ ethnici hoc faciunt Eſtote ergo perfecti ſicut ⁊ pater veſter celeſtis perfectus eſt Mathei quinto ca. Onīca qͣrta pꝰ trini tatis. Sermo. I. ¶ Quarta virtus eſt ꝯfidentia ſuper na lis debemus enim ī hoc mundo confidere de deo ⁊ nobis nichil deficiet hic notatur cum dicitur menſuram bonam ⁊ confer tam ⁊ coagitata ⁊ ſuꝑ effluentem dabūt in ſinū veſtꝝ. Eadem quippe menſura qͣ menſi fueritis ſcꝫ in hoc mundo ſeruiēdo deo remeciet̉ vobis ſcꝫ in alio mundo Nota cum dicit eadem menſura non dic̄ equali mēſura ſcꝫ ꝙ gloria ſit equalis bo ne vite. Sed dicit eadem ꝙ inter vitam bonam miſcd̓iam ⁊ oꝑa meritoria ⁊ glo riam eternā nō poteſt inueniriᵇ equalitas Nā oꝑa noſtra bona qͣntūcūqꝫ ſint mag na etiam merita nichil ſunt reſpectu vniꝰ hore glorie. Sicut ergo nō poteſt eſſe eqͣ litas inter florenos ⁊ denarios ſic nec int̓ gloriaꝫ dei ⁊ oꝑa noſtra apoſtolus. Exi ſtimo ꝙ nō ſunt cōdigne paſſiones huiꝰ temporis ad futuram gloriam que reue labit̉ in vobis ad Romanos. viij. Inter opera noſtra ⁊ gloriaꝫ dei non eſt equali tas qͣntitatis ſꝫ ꝓporcionabilitatꝭ. qꝛ qui plus facit de bono plus habet de gloria. Ecce quare dicit eadem quippe menſura. ⁊cͣ. Nota ꝙ ꝓ bonis operibꝰ deus dat qͣ tuor retribucōes duas ī hac vita ⁊ duas in alia vita ⁊ om̄s ponunt̉ ibi. Menſurā bonam ⁊ confertam ⁊cͣ ¶ Prima retri bucō eſt bonoꝝ temꝑalium in hoc mūdo Cum dicit̉ menſurā bonā ⁊cͣ. Deus em̄ ꝓuidet ſuis ſeruitoribꝰ de omnibꝰ neceſſa rijs. Non dicat̉ religioſus. vnde habebo veſtes ⁊cͣ. necclericꝰ dicat oportet me vē dere miſſas ⁊ ſacramenta ſꝫ ẜuias dilige̓ ter deo. qꝛ ꝓuidebit. Et qꝛ modo tā ma le ſeruimus deo mirum eſt ꝙ inuenimus aquā in puteis. Idem de laycis qui dicūt faciā vſurā vt poſſim viuere. Idē de mu lieribꝰ qui volunt habere ſpeciales vt ꝓ ui deantur ⁊cͣ. Si bene ſeruiretis deo qui libet in ſuo ſtatu deus prouideret vobis. auctoritas. Timete dn̄m om̄s ſancti eiꝰ qm̄ non eſt inopia timentibꝰ eum diuites eguerunt ⁊ eſurierunt inquirentes autem dn̄m non minuent̉ omni bono ꝑs. xxxiij. Timetur. deus qn̄ nulla cauſa fit contra eius honoreꝫ. ¶ Scd̓a retributio eſt etiā in hoc mundo ſcilicet bonoꝝ ſpiritualium. Cum dicitur menſuram confertam da būt in ſinum veſtrum confertam.i. plenā a ꝯfero ꝯfers ⁊ hec eſt habūdantia bono rū ſpūalium in anima. Nam qui bene ſer uit deo nō ſolum remunerat̉ hic in bonis temporalibꝰ ſꝫ in ſpūalibꝰ dat deꝰ in ani ma gratiam ſuam conſolacōnes multas. ⁊ illuminacōnes. virtutes ⁊ reuelacōes ⁊cͣ. Requiem dabit tibi dominꝰ deus ſꝑ ⁊ implebit ſplendoribus anmam tuam Yſaie lviij. Tercia retributio ſignifica tur cum dicitur menſuram coagitataꝫ ſcꝫ conpreſſam)ſta retributio datur a deo in alio mundo ſtatim quando anima recedit a corpore tunc em̄ videt diuinam eſſenti am trinitatem perſonarum ⁊ humanita tem virginem mariam angelos ⁊ ſāctos de iſta dicit ſcriptura Iuſtorum anime ī manu dei ſunt ⁊ nō tanget illos tormen tum malicie. viſi ſunt oculis inſipientiū mori illi autem ſunt in pace Sapientie. iij. ¶ Quarta retributio tangit cum dici tur menſurā ſuꝑeffluentem ⁊cͣ.i. ſuꝑius effluente. Iſta retributio erit in generali iudicio qn̄ gloria aīe redūdabit in corpꝰ Sicut mō eſſe ſubſtantiale anime ꝯmuni cat̉ corpori ⁊ ſiml̓ faciūt vnaꝫ entitatem q̄ d̓r humanitas. Ita tūc aīa ꝯͣmūīcabit corꝑi gl̓aꝫ ſuā. qꝛ nō erūt diuerſe glorie aīe ⁊ corꝑis. ſꝫ vna ſicut lucerna accenſa ꝯmuuicat lumen lanterne ita aīa ꝯmuni cat gl̓iaꝫ corꝑi. Oꝑtet em̄ corruptibile hoc induere incortupcōm. jͣ. ad Corin. x Quinta eſt ſapīa diuīalis q̄ on̄dit ibi Nūqͥd pōt cecꝰ cecū ducere. Nōne am bo in fouea cadūtt Nō eſt diſcipulꝰ ſuꝑ magiſtꝝ ꝑfectus aut ōnis ſi erit ſic̄ mgr̄ eꝰ ſapīa diuīalis ꝯſiſtit in hͦ ꝙ in ſecretis fidei ⁊ ſacre ſcripte eligendꝰ ē mgr̄ vidēs tatis. Sermo. II. Dnīca qͣrta pꝰ trini per approbatam ſcīam ⁊ ducens ⁊ oſten dens viam ꝑ ſanctā vitā In ſecretis autē fidei quilibet viator eſt cecus. qꝛ nullꝰ ſci uit vnqͣꝫ aliqͥd niſi qͣntum xp̄s voluit re uelare qui ab inſtanti ſuę cōcepcionis vi dit omnia ſecreta dei. Hic patet error iu deoꝝ qui recipiunt ductorem cecum. ſcꝫ moyſen qui nunqͣꝫ in hoc mundo vidit de um niſi in raptu. Imo dixit ſibi deus quā do petijt pro gratia ꝙ poſſet eum videre. Nō videbit me homo ⁊ viuet Exo. xxxiij Item patet error agarenoꝝ qui ſecūtur cecū machomētum. Nunqͥd poteſt cecus cecum ducere. Ratio qꝛ diſcipl̓s non eſt maior magiſtro. qꝛ ſi magiſter cadit etiā ⁊ diſcipulus qui eum ſequit̉. Solꝰ ergo criſtus eſt mgr̄ cui debet credi ⁊ ductor qͥ nunqͣꝫ errauit in via paradiſi. Ip̄m ergo debent omnes gentes eligere in mgr̄m ⁊ ductorem. Deum nemo vidit vnqm ni ſi vnigenitus filius qui eſt in ſinu patris ipſe enarrauit ſp̄. ſecreta fidei Ioh̓is. jͣ. ca. Que ꝯtinent̉ in credo in deū in quo ſunt duo decim articulij dicat̉. ¶ Moraliter Nunqͥd poteſt cecus cecū ducere. Sunt aliqui qn̄ debent cōfiteri ſcienter eligunt ꝯfeſſorem cecū. ſicut ſunt vſurarij ꝯcubi narij vindicatī latrones ⁊ ſimiles dicen do ſi ego ꝯfiterer tali qui eſt multū intel ligens nō abſolueret me ⁊ ſcienter vadūt ad beſtiaꝫ ignorante nō cognoſcente pec cata ⁊ ꝯdempnat ſe ⁊ venientes ad ſe. qꝛ neſciunt qͥd eis debent iniungere exquo. ⁊cͣ. Ideo ambo in foueam cadunt Cum tn̄ xp̄s auiſando vos dicat. Sinite illos ſcꝫ ꝯfeſſores ignorātes ceci ſūt ⁊ duces cecoꝝ ⁊cͣ. Mathei. xv. Nota exemplum de illo homine in omni genere capitaneo armoꝝ qui infirmus ex verecūdia voca uit ſcutifeꝝ vt vocaret ſibi bonū ꝯfeſſo re ſicut fecit quo refutato vocauit. Ecce quare dicit Nunqͥd poteſt cecus cecū du cere ⁊cͣ. ſcꝫ qn̄ ſit electiue. ſꝫ qn̄ vos cre ditis ꝙ ꝯfeſſor eſt bonus ⁊ ſufficiens ⁊ eſt preſūmendū ꝙ eſt ſufficiens qꝛ eſt in ꝟitate magiſter vel lector vel pͥor ⁊ eſt oppoſitū ipſe ſolus dapnatur ⁊ vos eſtꝭ excuſati. ¶ Sexta virtus eſt ꝓuidentia humanalis ſcꝫ qualiter homo ſe debet gu bernare in hoc mundo contra peccata max ime cum dicitur quid aut vides feſtucam in oculo fratris tui trabem autem que in oculo tuo eſt non vides vſqꝫ in finem. Trabs magna eſt peccatū mortale mag num vt. homicidium. furtum. ſacrilegium adulterium. ⁊ huiuſmodi. Dicat̉ de quo libet iſtorum qͥd eſt. Item ſymonia vſu ra falſa iuramenta blaſphemie. Feſtuca aūt eſt peccatum veniale vt plus ꝯmede re ex bonitate panis vel bibere nō tn̄ ine briar i. qꝛ tunc eſſet mortale/ nimis ride re vel dormire ⁊ ſūt multi qui volūt cor rigere iſta peccata venialia alioꝝ ⁊ nolūt corrigere ſua peccata mortalia. Ideo dic̄ xp̄s quid aut vides feſtucam in ⁊cͣ. Hoc maxime dicitur malis iudicibus dominis prelatis ⁊ rectoribꝰ ppl̓oꝝ ſiue ꝯmunita tibꝰ magnis peccatoribꝰ volētibꝰ corrige re venialia alioꝝ ⁊ nō mortalia ſuorum. Nota de pirata cui alexander dedit ſentē tiam mortis qui dixit. Ego qui tam mo dico nauigio vitam ꝑquiro latro vocor Tu qui cum magna claſſe mundum va ſtas diceris imperator Ita eſt de multis iudicibus qui condepnant paruos latro nes qui parua receperunt. Et ip̄i qui plꝰ furantur vel per vſuram rapinam calūp niam ſymoniā dicuntur iudices ⁊ domini. Ideo tali domino dicit criſtus ypocrita eice primum trabeꝫ de oculo tuo ⁊cͣ. Q ordo naturalis prouidentie eſt primo ꝓ uidere ſibi. ⁊ conſequenter alijs attende tibi ⁊ doctrine inſta in illis. Hoc enim fa ciens ⁊ teipſum ſaluum facies. ⁊ eos qui te audiunt prima ad Thymotheum. iiij. debet cogitare iudex quando condepnat aliquem infra ſe dicens. O miſer ego cō dempno iſtum ⁊ in tali ſpecie ego feci pe Dn̄ica qͣrta pꝰ trini tatis Sermo II iora quia ſi fuiſſet ſcitum ego fuiſſem iaꝫ ꝯbuſtus tot anni ſunt. Ideo cōfitebor pͥ mo ⁊ poſt dabo ſententiam contra illuꝫ alias grauiter peccaret iudex cōdēpnando alium in peccato. Ideo apoſtolus prela tis dominis ⁊ iudicibus dicit. Attendite vobis ⁊ vniuerſo gregi in quo vos ſpiri tuſſanctus poſuit regere eccleſiaꝫ dei quā acquiſiuit ſanguīe ſuo ⁊ ſcio qm̄ intrabūt poſt diſceſſioneꝫ meā lupi rapaces ī vos nō parcentes gregi. Et ex vobiſipſis exur gent viri loquentes ⁊cͣ. Actuum. xx. ca. ¶ De eadem domini ca Sermo ſecundus. Ater veſter mi ſericors eſt Luce ſexto capitulo Thema dat michi motiuum declarandi vobis gradus diuine miſericordie quos deus oſtendit nobis. Materia erit vtilis ⁊cͣ. Salutetur virgo maria ⁊cͣ. Cogita ui quō poſſem vobis bene declarare gra dus diuine miſcd̓ie erga peccatores. Et inueni ꝙ dauid poſuit ſex gradus diuine miſcd̓ie in duobꝰ verſibꝰ pſalterij di. Mi ſerator ⁊ miſericors dn̄s patiens ⁊ mul tum miſericors. Suauis dn̄s vniuerſis ⁊ miſeracōnes eius ſuꝑ omnia oꝑa eius ꝑs. cxliiij. Ecce quare dic̄ thema pater ve ſter miſericors eſt ⁊cͣ. Sūt ergo ſex gra dus miſericordie dei. Primꝰ eſt retar datio eterne dāpnacionis ibi miſerator. Scd̓s eſt ex ꝑte ꝯtinue temꝑalium dāp ω9. nacōis ibi ⁊ imẜicors. Terciꝰ eſt ſuppor tatio criminalis grauacōnis ibi patiens Quartus eſt remiſſio culpe ex ꝑte ꝟe cō tricōnis h̓ multū miſericors. Quintꝰ eſt relaxatio pene ex ꝑte deuote oracionis h̓ ſuauis. Sextꝰ eſt dapnatio gratie ex ꝑte humilis peticōis h̓ cū dic̄ ⁊ miẜacōes eiꝰ ⁊cͣ. ¶ Primꝰ gͣdus tangit̉ ibi miẜator dn̄s.i. miſcd̓ie dator qꝛ non ſtatīm infert papnacpm pctōri magna miſcd̓ia eſt iſta Nā poſtqͣꝫ iudex fecit ꝓceſſū ꝯtra aliquē ⁊ dedit ſnīam ꝯtra eū ſtatim fit executio ſine miſcd̓ia. Non ſic facit deꝰ ſꝫ miſcd̓iter expectat ꝓceſſus pctōꝝ nr̄oꝝ etiā fctūs eſt ⁊ oīa pctā nr̄a ſūt iam ſcripta in libro ſcientie dei ſtatim quādo homo facit pec catum ſiue corde malo cogitā do. ſiue ore ſiue opere male operando opus tranſit. ⁊ remanet peccatum ſcriptum in libro dei. auctoritas dicebat dauid. Inperfectum meū viderunt oculi tui ⁊ in libro tuo om nes ſuple defectus mei ſcribētur dies for mabuntur ⁊ nemo in eis pſalmo centeſi mo triceſimo octauo. Item ſententia eſt iam data Anima que peccauerit ipſa mo rietur ſcilicet morte eterna. Ezethielis. decimo octauo. Sed ecce diuina miſeri cordia. qꝛ cum proceſſus ſit factus ⁊ ſen tencia data contra peccatorem tamen nō ſtatim fit executio. ymo expectat die vnū menſem vnum annos tres ⁊ quatuor ⁊ decem. xx. ⁊cͣ. ad penitentiam. qꝛ ſi vis cō uerti totum reuocabit. Ecce quanta eſt eius miſericordia per quot annos expecta uit te religioſum. quot anni ſunt ꝙ tu in cepiſti pecccare. Idem de clericis ⁊cͣ. O ſi cogitaneritis quomodo eſt magna mi ſericordia iſta. Uultis eam cognoſcere. Dicūt ſancti doctores ꝙ a principio mū di deus creauit innumerabiles angelos ſanctos ⁊ bonos omnes ⁊ maior eorum lucifer voluit deo equari ⁊ reuelauit hoc alijs ⁊ multi de quolibet ordine tanquaꝫ adulatores conſenſerunt ſibi. Ectē pecca tum eorum. Michael autem non conſē ſit ſibi. Imo contradixit etiam ⁊ gabriel Raphahel ⁊ alij boni quot annis credi tis ꝙ deus expectauit angelos peccantes Reuera non pet annum nec per menſem nec per ebdomadam uec per diem nec per horam nec momentum. Sed ſtatim ⁊ ſubito eiecit eos de celo ⁊ dāpnauit eter ualiter. Intantum ꝙ nec incarnacio filij dei nec eius paſſio aliquid eis profuit. tatis Sermo III Dn̄ica qͣrra pꝰ trini quia irreuocabiliter ſūt dāpnati ineternū Modo cogita hic quanta eſt miſcd̓ia dei qꝛ tam nobiles creaturas ⁊ ſpūales non expectauit ad penitentiā. Et modo expec tat te ſuꝑbum vanum ⁊ pompoſum per miultos annos ad penitentiam. Idem di cendum eſt de auaro vſurario ⁊ luxurio ſo ⁊cͣ. Et quare d̓r̄ miſericors dn̄s id eſt miſcd̓ie dator ⁊ cōcordat Iere. di. Mi ſericordie dn̄i quia nō ſumus conſumpti qꝛ nō defecerūt miſeracōnes eiꝰ Treno. iij. ¶ Sco̓s gradus tangit̉ ibi. Et miſe ricors dominus. Differentia eſt inter mi ſeratorē ⁊ miſericordē. qꝛ miſerator dici tur eo. qꝛ nō ſtatim infert dāpnacōm ſed ſpectat ad penitentiā. Et d̓r miſeracōnes qꝛ peccatoribus non auffert ꝓuiſionem ⁊ vitam. qꝛ omnibꝰ tam iuſtis qͣꝫ peccato ribꝰ prouidet. qꝛ equaliter omnibꝰ mittit claritatem ſolis pluuiaꝫ rorem. Ita dat bladum in campo peccatoris vt in campo iuſti nō auffert peccatoribꝰ vinū pecuni as nec domum cum ſtatim poſt peccatū omnia debereūt perdere. Cogitate quāta eſt iſta dei miſcd̓ia. qꝛ ſi miles vel ſcutifer qͥ recipit proniſionē ⁊ multa bona a rege ſi facit aliqͣꝫ ꝓdicōm vel inobedientiā con tra regem ſtatim aufert ſibi quitacōneꝫ ⁊ ⁊ ꝓuiſionē ⁊ abicit eum a domo ſua. nō ſic facit nobis inobedientibꝰ certum eſt ꝙ om̄s ſumus in domo ſua ſcꝫ in hoc mūdo camera ⁊ palatia ſunt ſuꝑius in celo vbi eſt deus cum amicis ſuis ⁊cͣ. Et cum tot peccata ⁊ grauia faciamus ꝯtra deum tn̄ tu vides ꝙ non ſtatim expellit nos de do mo ſua nō auffert ꝓuiſionem panem vi num bona pecunias. Imo dat ⁊ conſer uat data. Ideo dicit ſcriptura. Ip̄i ſuper be egerunt ⁊ indurauerunt ceruices ſuas ⁊ nō audierūt mandata tua ⁊ in iudicijs tuis peccauerūt ⁊ ceruicem ſuam indura uerunt in miſericordijs aūt tuis plurimis nō feciſti eos in ꝯſūpcōm nec dereliquiſti eos qm̄ deꝰ miſeraconū tu es Neemie. ix. Nota ipſi ſuperbe egerunt ⁊cͣ. Nunquid eſſet magna ſuperbia diſcipuli ſi inſurge ret contra mgr̄m ⁊ faceret oppoſitū om nium illoꝝ que ſibi dicuntur a magiſtro. Tales ſumus nos dn̄s ⁊ magiſter iheſꝰ xp̄s oſtendit nobis ⁊ precipit ꝙ ſimꝰ hu miles ⁊ nos ſumus ſuperbi pompoſi ⁊cͣ. Precipit ꝙ ſimus miſericordes dando liberal̓r amore ſui vel mutuando ſine vſu ra ⁊ nos ſumus fures ⁊cͣ. Precipit ꝙ ſi mus caſti. qꝛ nullus vellet ꝙ ī tunica ſua caderet lutum ⁊cͣ. Quare ergo vis ī per ſona tua lutum luxurie. Et nos facimus oppoſitum ⁊c̄. qͣt luxurie corrupcōes fiūt in mundo cognate cum cognatis ⁊cͣ. Idē de alijs peccatis. Ecce quare dicit ip̄e ſu perbe ⁊cͣ. ¶ Tercius gradus diuine mi ſericordie tangitur ibi paciens dominus quia ſupportat criminum grauacōm quā tum creditis vos ꝙ ſit pondus vnius per cati mortalis vnius libre vel vncie ⁊cͣ. Dico ꝙ ſi eſſet poſſibile ꝙ vna mōtanea ligaretur ad collum alicutus anime beate in celo non ſentiret pondus. ſicut nec vos ſentiretis pondus alicuius margarite ſed ſi anima vna in celo haberet vnum pecca tum mortale tantum eſſet pondus ꝙ ce lum nō poſſet eam ſuſtinere ymo ſtatim caderet in inferno plus ponderat ergo pec catum mortale qͣꝫ montanea/ Ideo dice bat dauid poſtqͣm peccauit Iniquitates mee ſuper greſſe ſunt caput meum ⁊ ſicut onus graue grauate ſūt ſuper me pſalmo triceſimoſeptimo. Quō ergo poteſt fieri ꝙ vnus peccator qͥ habet tot peccata mor talia grauiſſima magna ⁊ turpia poteſt ea portare. Si celum non poteſt vnum pec catum mortl̓e ſuſtinere Dico ꝙ nec celū nec terra nec peccator poſſet ſuſtinere pon dus vnius peccati mortalis niſi quia tan ta eſt dei miſericordia ⁊ eius infinita pa tientia ꝙ ipſe manu ſua portat ⁊ ſuſtinet omnia peccata noſtra mortalia vel venia lia. Ideo plangendo dicit peccata veſtra Onīca qͣrta pꝰ trini tatis. Sermo. ii facta ſunt michi moleſta laboraui ſuſti nens Iſa. jͣ. Ecce quanta eſt dei patiētia Eſſet ingͣna pacīa regis vel pape qui por taret pueꝝ in brachijs ſuis qui daret ſi bi alaphas nec ꝓpter hoc dimitteret ip̄ꝫ cadere. Maior eſt d̓i paciētia qui portat nos om̄s in manu ſua ⁊ cottidie damus ſibi alaphas peccando ⁊ nō dimittit nos cadere. Sꝫ in die iudicij deꝰ retrahet ma num ſuā ⁊ tunc om̄es peccatores ſubito cadunt in infernū in corꝑe ⁊ anima pon dere peccatoꝝ. Ideo dicit ꝓpheta. Couer timini ad dn̄m deū veſtꝝ. qꝛ benignus ⁊ miſericors eſt patiens ⁊ multe miſcd̓ie. Ioelis. ij. Quilibet ſcit qualem vitam tꝫ ⁊ in quibꝰ peccatis viuit ⁊cͣ ¶ Quarrus gradus tangit̉ ibi multū miſericors dn̄s qꝛ penitenti dimittit culpas in inſtanti cū em̄ homo petit veniā cum dolore de pecca tis ⁊ ꝓpoſito non redeundi ſtatim ꝑcit ⁊ remittit culpas ⁊ recipit in gratia ſua ⁊ anima remanet purior ſole. Sic em̄ in ip ſo exorta luce ſolis tenebre expelluntur Derelinquat impius viam ſua ⁊ vir ini quus cogitacōnes ſuas ⁊ reuertat ad do minum ⁊ miſerebit eius. ⁊ ad deum no ſtꝝ. qm̄ multus eſt ad ignoſcendum. Yſa lv. Si aliquis ī preſentia regis occidiſſet reginā ⁊ filios regis ⁊ peccaſſet cum filia bus regis. Deinde veniret ad petendū ve niā regi. vtꝝ eſſet rex in mundo qui par ceret talia ⁊ remitteret. Credo ꝙ nō niſi xp̄s. Nam ſi aliquis interfeciſſet omnes apl̓os ⁊ peccaſſet cū omnibꝰ mulieribus ⁊ crucifixiſſet xp̄m. Si poſt cū dolore cor dis venit ad xp̄ꝫ ⁊ petit veniā ſtatim par ceret ſibi ⁊ reciperet eum in gr̄a ſua. Si iudas qui vendidit xp̄m petiuiſſet veniaꝫ ſicut d̓ſꝑauit ſtatim ſibi peperciſſet bono corde. Patet ſua magnā miſcd̓ia. In qͣ cunqꝫ die ingeniuerit peccator nullius in iuſticie eius recordabor Ezech̓. xviij. ſꝫ lxx. ¶ Quintus gradus tangitur ibi. Su auis dominus vniuerſis. qꝛ nō ſolum dimittit penitenti culpas Imo roganti re laxat penas. Dicunt ſancti doctores theo logi ꝙ pro quolibet peccato mortali tene tur homo facere ſeptem annos penitenti am in hoc mundo. Ratio quia in quolibꝫ peccato mortali homo facit contra ſeptē dona ſpirituſſancti alias reſtat pena ī pur gatorio Uerbi gratiā ſi tu recurriſti ad di uinos ⁊cͣ. Licet de hoc ſis confeſſus ⁊ ab ſolutus tn̄ oportet te facere ſeptē annos penitentiā in hoc mundo ꝓ qualibet vice qua recurriſti. Idem ꝓ quolibet iuramē to falſo enorim vel blaſphemia. Item qͥ non audit miſſam completam in die dūi ca mortaliter peccat. Item qui frāgit fe ſta. Idem qui non honorat parentes ⁊cͣ. Pro qualibet vice tenetur ſeptem ānos de penitentia Eſt forte hic aliquis qui te netur mille annis de penitentia ⁊ plus ⁊ tn̄ nō viuet bene nec mundus forte tan tum durabit. Sed ecce miſcd̓ia dei quan ta eſt. qꝛ ſi in oratione qͣꝫ facitis quolibet mane ⁊ ſero cogitādo quomodo debet fi eri ſcꝫ ꝙ videtis criſtum in cathedra ira tum contra vos tunc debetis dicere pater noſter. Idem de aue maria ad virginem mariam. Si deuote vos oratis dicit d̓s de illis mille annis penitentie ego dimit to tibi. x. vel centu vel totum. hoc oſtendi tur manifeſte Mathei. xviij De ſeruo de bitore decem milia talentorum cui dixit ſerue nequam omne debitum dimiſi tibi quoniam rogaſti me. Ergo videte quo mam ſuauis eſt dominus beatus vir qui ſperat in eo pſalmo triceſimo tercio. Pa ter veſter miſericors eſt. ¶ Sextus gra dus tangitur ibi ⁊ miſeracōnes eius ſuꝑ omnia opera eius quia petenti confert g tias non ſolum autem penitenti remittit culpas ⁊ roganti relaxat penas. Imo ⁊ petenti cōfert niſi anime ſint nociue. Ꝙꝛ ſicut vos filio febricitanti vr̄o fructus pe tenti nō daretis ſibi lꝫ cū lacrīs petēt. qꝛ nocerent ſibi ſꝫ dabitis ſibi meliora ⁊ vti tatis Sermo iii Dn̄ica IIII pꝰ trini liora ſcꝫ zuccaꝝ roſaꝝ vel alia bona Ita deus filijs ſuis dat eis ꝙ eſt magis vtile ⁊ ꝓficuum. Multi petunt pecunias ⁊ nō datur eis. qꝛ ſcit deꝰ ꝙ eſſent eis dāpno ſe. Idē de infirmo qui petit ſanitatem ⁊c̄ ſꝫ ſi gratia qͣꝫ petunt ſit eis bona ⁊ ꝓficua ſtatim deus ꝯcedit. Ecce qͣnta eſt eiꝰ mi ſericordia declaret̉ iſta miſcd̓ia ꝑ ſimilitu dinem talem. Si aliquis ſuis criminibus eſſet ſentenciatus ad furcā ⁊ ille petens veniam a rege rex ſi ꝑceret magnā miſeri cordia ei faceret. Sed ſi ille homo vltra hoc peteret aliqͣꝫ gr̄am a rege equū vel caſ trū vel alia ⁊ daret ſibi maioreꝫ gratiam ſi oſtenderet qꝛ multi reges de hoc indig narentur. Sic etiam deus qui miſericor diter ꝑcit peccatori ad furcam inferni ſen tenciato qn̄ humiliter petit ſibi indulgeri deinde ꝯcedit ſibi gratias ei vtiles ⁊ pro ficuas nec indignatur ei petenti nec inpro perat peccata. deus dat omnibꝰ affluent̉ ⁊ nō inproperat ſcꝫ peccata preterita Ia cobi. jͣ. Nota nō in ꝓperat iam ſcitis de bē ata magdalena qualis fuit ⁊ xp̄s ſibi oīa remiſit. Et qn̄ magdaleua petijt pro gra tia ꝙ eſſet ſocia virginis matris ſue ꝯceſ ſit ſibi nec in ꝓperauit peccata dicendo et uunqͥd feci tibi ſatis ⁊cͣ. Ita ꝙ eſſet apo ſtola ⁊ ꝯceſſit ſibi. Item ꝙ poſſet viuere in contemplacōne ſine cibo ⁊ potu indeẜ to ⁊ ꝯceſſit ſibi. xxxiij. annos. Item ꝙ ab angelis eleuaretur ⁊ ꝯceſſit ſibi. Item de paulo apoſtolo cui remiſit omnia peccata ⁊ poſt petijt vt oſtenderet ſibi celū ⁊ glo ria eiꝰ ⁊ fecit ⁊ nō in ꝓperauit. Ita facit de peccatoribꝰ Ideo Iſa. Miſeratio no ſtri dn̄i recordabor ſuꝑ multitudine bo noꝝ que largitus eſt ẜm indulgentiā ſuā ⁊ ẜm multitudinē miſcd̓iaꝝ ſuaꝝ Iſaie. lxiij. Ergo pater veſter miſericors eſt ¶ De eadem dn̄ica Sermo. iij. Stobemiſeri cordes Luc̄. vj. In iſto ſer mone intendo declarare quō debēmus mi miſcd̓iaꝫ hr̄e de aīabꝰ noſtris. Sed pͥmo ſalutetur virgo maria. Pro declaracōne huiꝰ verbi ⁊ introductione materie pre dicā de. Sciendum ꝙ poſt deū plus obli gatur homo anime ſue qͣꝫ alicui creature. Et ecce quō ſancti doctores declarātes modum caritatis ⁊ dilectionis. In pri mo loco ponunt deum qͣꝫ ſuper oīa crea ta tenet̉ diligere. ſcd̓o aīaꝫ. tercio ꝓximū quarto corpus ꝓprium. quinto bona tē poralia ¶ Primo ergo ponūt deum. qꝛ amor dei in corde debet eſſe vt oleū in lā pade ꝙ eminet ⁊ ſupernatat ſuꝑ omneꝫ alium liquore. In ſcd̓o loco ponūt aīam qͣꝫ poſt deum debemus diligere ſuꝑ omīa alia. qꝛ licet debeatis diligere pr̄em ⁊ ma trem filios ⁊ amicos. nō tn̄ tantū ꝙ amo re eoꝝ faciatis aliqͥd ꝯtra animam vr̄am Corpus autē ⁊ bona poteſtis ponere ꝓ eis ſꝫ animam nō caueatis ibi In tercō loco ponit̉ amor ꝓximoꝝ ⁊ quanto ſūt ꝓximiores tanto magis debetis eos dili gere ſcꝫ filius patrem ⁊ econuerſo vxor viꝝ ⁊ econuerſo frater fratre ⁊ econuer ſo ⁊ ſic de alijs. ¶ In quarto loco ponit̉ corpꝰ ꝓprium quilibet debet diligere cor pus ꝓprium ſꝫ magis ꝓximū. ¶ Quinto diligenda ſunt bona temꝑalia vt diuitie dignitates honores beneficia ⁊ officia ⁊cͣ Tn̄ hodie videmus ꝙ plus diligunt̉ bo na temꝑalia qͣꝫ corpus ꝓprium ⁊ ꝙ prox imus anima ⁊ qͣꝫ deus. Ecce qualiter or do caritatis eſt inordinatus. De predic ta ordinacōe caritatis auctoritas. Intro duxit me rex in cellam vinariā ⁊ ordina uit in me caritatem Canticoꝝ. ij. Cellaꝫ vinariā vocat ſtatum deuoconis qn̄ deꝰ de mala vita vocat aliqͣꝫ ad bona vitaꝫ ⁊ ad deuocōneꝫ. talis poteſt dicere. In troduxit me rex in cellam vinariā ⁊ ine briatur in amore dei ⁊ ordinauit me in p̄ dictis quinqꝫ gͣdibꝰ vt dicunt ibi gloſe ⁊ poſtille. Si ergo ex ordinacōne diuina de dn̄ica iuūi poſt trini tatis ſermo iii bemus habere mīaꝫ erga ꝓximū. multo magis erga aīam. Iō dicit theā. Eſtote miſericordes. nō ſolū ꝓximis ſꝫ animabꝰ veſtris. Nullus p̄t vere miſericors eſſe ꝓximo niſi pͥus ſit miſericors aīe ſue. be nefacit anime ſue vir miſericors. qͥ auteꝫ crudel̓ eſt ꝓpīquos abicit. ꝓuer. ij. Nota ꝓpinqͦs.i. v. ſenſus corꝑales abicit ſcꝫ qͣꝫ tū ad actū. qꝛ nō curat bene viuere nec be ne audire ſcꝫ ea q̄ debet videre ⁊ audire et ſic de alijs Ptꝫ theā. Mīa quā debeꝰ habere nos erga aīas noſtras p̄t declara ri ꝑ ſeptē oꝑa mīe que erga corꝑa debe mus habere que ponuntur a xp̄o. Primū eſt cibare eſuriente. Scd̓m potare ſitientem. Terciū colligere peregrinū. Quartū veſtire nudum. Quintū viſitare infirmū. Sextū redimere captiuū Septimū ſepelire mortuū. Iſtud opus ponit̉ Thob̓. iiij. Iſta. vij. oꝑa mīe ſunt exercēda ſpūalit̓ circa ani ma noſtraꝫ. ¶ Primū opus mīe eſt ꝙ debemꝰ noſtra aīam cibare ſcꝫ cibo ſcpͥ turaꝝ. De quo xp̄us. Non in ſolo pane viuit homo ſꝫ in omī verbo qd̓ ꝓcedit de ore dei. Mat. iiij. ¶ Nota de ore dei. n̄ dicit de virgilio nec de terencō ⁊cͣ. ſꝫ dei. Iſte cibus dat̉ aīe legēdo verba dei lib̓ apertus eſt mēſa ibi comedit aīa legēdo et ꝯtēplando. Si dicat aliqͥs ego neſcio legere Iō ⁊cͣ. Solucō iō detis ſibi cibū audiendo ſcꝫ miſſaꝫ diuote. Cuiꝰ prin cipiū eſt cōfeſſio in qua debetis eſſe ſicut ſi aliqͥs dn̄s vos inuitauit. nunqͥt venie tis vos in medio prādij. nequaqͣꝫ ſed in principio venietis in ablucōe manuuꝫ ⁊ benedictōe mēſe. Sic xp̄s inuitat nos in q̄libet feſto ad prādiuꝫ miſſe. ⁊ ſicut ſac̄ dos coīcat ſacramētalit̉. ita ⁊ vos coīca re debetis ſpūaliter. Iō iam debetis eſſe in principio ⁊ audire cū ſilencō. ⁊ audi ta miſſa aīa eſt faciata intm̄ ꝙ ꝑ totā eb domadā ſibi valet. Itē audiendo ſermo nes cibat̉ anima. Predicator ē coquus et ſeruitor miniſtrās vob̓ que parauit in coquina ſpūs ſcī. Itē quolibꝫ mane ⁊ ſe ro aīam cibare debetis deuote orādo geī bus flexis. prīo ſignādo vos. deinde di catꝭ Credo in deū. pr̄ noſter. ⁊ aue Ma ria. Nā ſicut bis vel ter datis cibuꝫ cor pori fetido ⁊ corruptibili. ita bis ī die.ſ. mane ⁊ ſero detis cibū anime. Ecce qͣre dicit. Eſtote miſericordes. ptꝫ qd̓ pecca tuꝫ eſt illoꝝ qui nō cibāt animā ſuā. Scd̓m opus mīe erga corpus eſt potare ſitientē. Iſtud opus debemꝰ erga aīam exercere. Potus aīe ſunt lacrime ꝯpunc tōis pnīalis. ⁊ deuocōis ſpūalis. ⁊ affe ctōis celeſtialis. dauid. Potū dab̓ no bis in lacrimis in mēſura. pͣsͣ. lxxix. Nota potū dabis nobis in lacrimis In pran dio feſtiuali bibit homo vinū tripl̓r. pri mo in pͥncipio bibit homo vinū album. Scd̓o rubeū. Tercō claꝝ. Ita lacrime ſunt in triplici dr̄ia. ¶ Prīo ſunt lacrime que veniunt ex ꝯpunnctōe pnīali. Item in principio tanqͣꝫ vinū albuꝫ. ꝟbi gracia qn̄ religioſus infra ſe ꝯpunctꝰ dicit. O miſer qͥd erit de me ⁊cͣ. ⁊ plorat tunc aīa potatur albo vino. Idē de clerico ⁊ lay co. Ecce quare dicit. potū dab̓ nobis ⁊c̄ Nota qͣre dicit in mēſura. qꝛ qͣꝫto pecca ta ſunt maiora ⁊ gͣuiora. tāto plus ⁊ la crime dn̄t magis habundare. Scd̓o la crime ſunt deuocōis ſpūalis ex ꝯpaſſione paſſionis xp̄i. Iſte ſunt vt vinū rubeum Iſte lacrime nō veniunt qͣꝫdiu homo eſt in peccato. ſꝫ poſtqͣꝫ homo habuit ꝯtricō nē de pctīs veniunt iſte lacrime deuocō nis. In menſura qꝛ qn̄ homo plus elon gat̉ a negocijs mūdi ⁊ ꝯtemplat xp̄i paſ ſionē tantomagis habundāt lacrime de uocōis ſpūalis. Tercō lacrime ſunt affe ctōis celeſtialis tanqͣꝫ claretū que inebri āt animā ex deſiderio paradiſi ⁊ eſſendi cuꝫ deo. In menſura qͣꝫto plus deſpici tatis ſermo iii duica iiij poſt trini unt̉ honores diuicie officia ⁊ dignitates mundi huius. tāto plus habundāt lacri me affectōis celeſtis. Ergo eſtote ⁊cͣ. ¶ Terciuꝫ opus mīe eſt colligere pere grinuꝫ. qꝛ non p̄t ſecuꝫ portare domum Ita erga aīam noſtrā exercere debemus que eſt peregrina duplicit̓. Prīo nega tiue qn̄ non facit oꝑa meritoria. Scd̓o affirmatīe diſcurredo ad ſecularia nego cia Iō eſt magͣ mīa ipſā colligere operā do meritorie ⁊ recolligere eā ne ita ſe di ſtrahat in negocijs mudanis ꝙ nō curat de aīa de qͣ debeꝰ curare. Iō dicit ſcpͥt̉ a Miſerere aīe tue placēs deo ⁊ ꝯtine et cōgrega cor tuū in ſanctitate eꝰ ⁊ triſti ciā longe expelle a te Eccī. iij. ¶ Quar tuꝫ opus mīe eſt veſtire nuduꝫ. Idē cir ca aīam noſtrā facienduꝫ eſt. veſtes ani me ſunt ꝟtutes. Camiſia aīe eſt virtus caſtitatis q̄ carne tangit vt camiſia. Se cunda tuīca eſt huīlitas. qꝛ caſtitas ſine huīlitate nō placet deo. ꝟgo āt Maria nō placuiſſet deo ex ſola virginitate Iō dicit ip̄a. Ꝙꝛ reſpexit huīlitateꝫ ancille ſue ⁊c̄. qͥd valet ꝑſona caſta ⁊ p̄ſumptū oſa que deſpicit ⁊ indignat̉ de ꝑſona lux urioſa dices Nō ſuꝫ ego talis. Non ſic ꝟgo Maria deſpexit mariā magdalenā hͦ nihil vꝫ. Tercia tuīca ſiue pelliciū eſt ꝯpaſſio xp̄i. Mātellum at eſt caritas. jͣ. pe. iiij. Caritas oꝑit multitudinē pecca toꝝ. Iō apl̓s. Induite vos ſicut electi dei ſci ⁊ dilecti ⁊cͣ. Ad col̓. iij. Hic habe tis rn̄ſioneꝫ ad vnā queſtionē quā aliqͥ faciūt vtꝝ in alio ſeculo erimus nudi vl̓ induti. Dico ꝙ de bonis nullus erit nu dus qꝛ nihil turpius qͣꝫ videre aīaꝫ nu da. Et ſicut ſi mō veniret aliqͣ ꝑſona nu da oēs indignaremur ꝯͣ eā. ſic ſcī indig nātur ꝯͣ aīaꝫ nudā clamātes ad infernū ad infernuꝫ. in qͦ inferno oēs aīe ſunt nu de Iō Ioh̓es dicit. Btūs qui vigilat.i. eſt diligens ⁊ cuſtodit veſtimēta ſua ne nudus ābulet ⁊ videāt turpitudineꝫ eꝰ Apoc̄. xvi. ¶ Quintuꝫ eſt viſitare infir mū ⁊ cōſolare eū quod multum placet deo. Idem de aīa que infirmat̉ quolibet die qꝛ nullus eſt ita ſcūs ⁊ ꝑfectus quī peccet. Sepcies in die cadit iuſtus. pro uerb̓. xxiiij. adminus venialiter peccādo ex aliquibus exceſſibꝰ vite vel ſuꝑfluita tibꝰ. Ideo viſitanda eſt tali mō in ſero poſtqͣꝫ homo fecit orōnem debet homo ex aminare qualiter expendit diē. Si eſt re ligioſus vel clericus debet cogitare quali ter dixit officiū miſſaꝫ. ſi defecit in aliqͦ. ſi errauit in aliquo ſcꝫ comedēdo. biben do. loquendo. Iſto modo viſitatur infir mus. Iſto modo ille ſanctus Iob viſi tabat ſpm̄ ſuuꝫ. Ideo dicebat Uitaꝫ ⁊ mīaꝫ tribuiſti mihi. ⁊ viſitacō tua cuſto diuit ſpm̄ meū. Iob. x. Et ſicut quilibet tenetur viſitare animā ſuaꝫ. Ita recto res tenētur viſitare non ſolū animā pro priā ſꝫ villā eis cōmiſſaꝫ ſi fit in ea aliqͥd contra deū. vel dōtra ꝓximuꝫ vel contra bonū publicuꝫ. Alias in malo puncto reperietur rectores niſi corrigāt peccata notoria. Secus de occultis. Uiſitās ſpe cieꝫ tuā non peccabis vt ſcies quoqꝫ ꝗ nia multiplex erit ſeme tuuꝫ ⁊cͣ. Iob. v Cōtra deuꝫ ſunt blaſphemie. cōtra ꝓxi mū luſores. cōtra bonū publicuꝫ mere trices ⁊cͣ. ¶Sextuꝫ opus mīe eſt redi mere captiuos magna mīa ⁊ maxima qn̄ ſunt in periculo abnegandi. Ita circa ani ma que multis debitis eſt obligata in hͦ mundo ⁊ hoc pro ſuis culpis ⁊ peccatis p̄teritis ẜm doctrinā ſanctoꝝ doctoruꝫ. Pro quolibet peccato mortali obligat̉ in hoc mundo in. vij. annis de pnīa. Rō qꝛ in quolibet pctō mortali facit iniuriā ſeptē donis ſpūs ſancti. Et ſi in preſenti quis perfecte non ſatiſfecerit neceſſario ī purgatorio ſi ī gracia decedat ſoluere he̓ bit. Oꝑa pnīalia ſūt que reſtāt vt ieiu nia orōes ⁊ hmōi ⁊ ſic redimit ſpiritus. Eſt qui multa redimat modico precio. enica uuūi poſt Trini tatis Sermo iiii et eſt reſtituēs ea in ſeptuplum Eccī. ij. ¶ Nota eſt qui multa ⁊t. non dicit qui ſunt qꝛ pauci ſunt qͥ faciunt pnīam. om̄s dat ſe ſolacijs. Sed in qͦlibet loco l̓ col legio eſt aliqͥs qui facit pnīaꝫ. ꝓpter quē deus ſuſtinet alios. qꝛ alias forte ſtatiꝫ deſtrueretur. ¶ Nota modico p̄cio. qꝛ non ſunt cōdigne paſſiones hꝰ tꝑis ⁊cͣ. ad ro. viij. Nota reſtituēs ea ſeptupluꝫ Cōcluſio eſt hͨ theologie. ꝙ nulluꝫ opꝰ pnīale ſatiſfacit niſi fiat in grā. Oportꝫ enī ꝙ opus ſit meritoriū ad hoc ꝙ ſit ſa tiſfactoriuꝫ. Ita ꝙ oꝑa pnīalia facta in grā ſunt ſil̓ meritoria ⁊ ſatiſfactoria. Iō dicit reſtituēs in ſeptuplū ꝓpter. vij. do na ſp̄us ſcī que ꝑ pnīaꝫ ſibi reſtituntur. et ꝓpter. vij. pct̄a mortalia q̄ ſibi remit tūtur. gͦ eſtote miſericordes ⁊cͣ. ¶ Sep timū opus mīe eſt ſepelire mortuos. ex iſto oꝑe Thobi. multū placuit deo. iſtd̓ opus exercendū eſt circa animā noſtraꝫ Nobiliſſima ſepulchra aīaꝝ ſunt vulne ra xp̄i. tā manuū qͣꝫ pedū qͣꝫ eciā lateris. Sepelit̉ in eis aīa meditacōe ⁊ ꝯtēpla cōe cogitādo illa ſcīſſima vulnera q̄ ap peruerūt paradiſuꝫ. De iſto ſepulchro allegorice dicit Iſayas. Excidiſti tibi h̓ ſepulchꝝ excidiſti in excelſo meōriale di ligenter in petra Iſa. xxij. ¶ Nota exci diſti tibi ſepulchrū ſcꝫ oꝑe intellectus ꝯ templando. Meōriale qꝛ ſepulchrū d̓r monumētuꝫ.i. moues mente in petra de quā apl̓us. Petra autē erat xp̄us. pri ma ad Coꝝ. x. ergo eſtote miſericordes Deo gracias ¶ De eadem dnīca Sermo. iiij. Reatura libe rabit̉ a ſeruitute corrupcōis in libertatē gl̓e l̓ libertate glo rie filioꝝ dei ſimus. Uerbū iſtud habet textualiter ad Ro. viij. ⁊ in epl̓a curren tis dnīce. thema dat mihi motiuuꝫ de li bēro arbitrio p̄dicandi. Materia erit bo na ⁊cͣ. Salutet virgo Maria. Pro de claracōe huius ꝟbi ⁊ materie p̄dicande introductōne Sciendū ꝙ inter om̄s cre aturas corꝑales a deo in hoc mundo cre atas ſingulare pͥuilegiū eſt hominis ha bere liberū ſcꝫ arbitriuꝫ. Quedā enī crea ture ſunt que nulluꝫ hn̄t arbitriū. nec li berū nec coactū. vt ille creature q̄ nullā habēt ꝯgnicōeꝫ. Quedā āt habent arbi triū ſꝫ non libeꝝ ſꝫ quaſi coactū ⁊ neceſſi tatū vt aīalia irrōnabilia. Solus āt hō habet libeꝝ arbitriū. ¶ Primus gͣdus creaturaruꝫ corꝑaliū eſt que nullā cog nicōem hn̄t ymmo ſine ꝓprio iudicō mo uetur iuxta qͣlitates a deo eis datas ab initio. ꝟbi grā de lapide qui non hꝫ cog nicōem ſꝫ natural̓r deſcendit. ⁊ de igne qͥ naturaliter aſcendit ſurſū. Itē ideꝫ de ar boribꝰ ꝓducētibꝰ fructus ẜm ſuas qͣlita tes ſine aliquo arbitrio. ſꝫ faciūt ſua oꝑa ſicut ſagitta miſſa a ſagitario. ¶ Scd̓us gradus eſt creaturaꝝ corꝑaliū que hn̄t arbitriū ſꝫ non libeꝝ ſꝫ coactū vel neceſſi tatū ſicut ſunt creature q̄ habent cogniti onē ⁊ iudiciū ſꝫ non eſt libeꝝ. qꝛ non ha bēt rōeꝫ. ꝟbi grā. de pullo qn̄ videt mil uū ſtatī arbitrat̉ ⁊ iudicat ꝙ eſt ꝯͣrius ei et fugit. Itē de oue. de agno. reſpectu lu pi. Hoī auteꝫ deus dedit arbitriū ⁊ iudi ciū. qꝛ ſi iudicat aliqͥd eſſe ſibi bonuꝫ ſed eēt in damnū ꝓximi nō facit. ꝟbi gracia Si aliqͥs homo deſiderat aliqd̓ bonū de lectabile puta vnū magnuꝫ ſolaciū. Ec ce arbitriū. ⁊ non vult reciꝑe illud ſolaci um qꝛ eſſet ꝯͣ deuꝫ. tunc arbitriū eſt libę rum ⁊ nō coactuꝫ. Iō ſoli hoī imputat̉ ad meritū ſi facit bona. vel demeritum ſi facit mala ex libertate arbitrij. Aucͣtas. Deus ab inicō ꝯſtituit hoīem ⁊ reliquit illum in manu cōſilij ſui. glo. in libertate arbitrij adiecit mādata ⁊ p̄cepta ſua. Si volueris mādata conſeruare ꝯſeruabūt te. appoſuit tibi aquaꝫ ⁊ ignem ad quod dn̄icaiii poſt Trini tatis Sermo iiii volueris porrigere manū tuaꝫ. Ante ho minē vita ⁊ mors. bonū ⁊ malū. quod placuerit ei dabit̉ illi. Eccī. xv. ¶ Nota adiecit mādata ⁊ p̄cepta. Drīa eſt int̓ mādata ⁊ p̄cepta ſtricte loquēdo. quia mādata ſunt p̄cepta affirmatīa que in ducūt ad ꝟtutes ⁊ obligāt ſꝑ. ſꝫ nō pro ſemꝑ. qꝛ in caſu nō ſunt ſeruanda. qꝛ in magna neceſſitate pn̄t feſta frangi. Itē in caſu nō tenet homo honorare parētes ſi abnegāt fidē ⁊cͣ. Precepta aūt ſunt mādata negatiua. q̄ ꝓhibēt vicia ⁊ ſunt affirmatiuis forciora. qꝛ nullo caſu pn̄t frangi qꝛ in nullo caſu adorādi ſunt dij extranei. nullo caſu ē ꝑiurandū. ⁊ ſic de alijs negatiuis q̄ obligat ſꝑ ⁊ pro ſemꝑ Ptꝫ gͦ cōcluſio ꝙ ſuꝑ omēs creaturas corꝑales ſolus homo hꝫ liberū arbitriū Nota qͣtuor gradus ligacōis liberi arbi trij. ¶ Primus eſt ꝑ gehennā. Secūdus eſt ꝑ culpam. Tercius ꝑ graciam Quartus ꝑ gloriā ¶ Primū eſt ligatū durabiliter. ¶ Secun dū eſt infirmuꝫ debiliter ¶ Terciū eſt ſa natū veraciter. Quartū eſt eleuatū ſubli miter. Et de qͣrto loquit̉ theā dicēs. In libertate glorie filioꝝ dei. ¶ Dico prio ꝙ primus gradus liberi arbitrij eſt liga ti durabiliter. ⁊ iſte gradus liberi arbitrij eſt in damnatis qͥ hn̄t arbitriū liberuꝫ. ſꝫ ligatū totaliter. Nō credatis ꝙ liberuꝫ arbitriū ſit actus vel habitus ſeu qͣlitas accn̄talis acqͥſita. ymmo eſt eēnciale ip ſius aīe. ⁊ nullo mō deꝑditur. ſꝫ in dam natis ligat̉ total̓r intm̄ ꝙ ab intra nō poſ ſunt velle aliqd̓ bonū nec ad extra face re. ſꝑ cupiūt ⁊ deſiderāt mala. ſi volunt aliqd̓ bonū tn̄ hoc velle eſt malū ꝓpter malū finē ſicut ptꝫ de illo diuite petente ꝙ deus mitteret alique ex mortuis fratri bus ſuis vt faceret pnīaꝫ ne damnarēt̉ Dico eī ꝙ iſtud deſideriū erat malū ꝓpt̓ malū fineꝫ qꝛ ſciebat ꝙ ex eoꝝ damnati one ſi augmētaret̉ pena ſicut qn̄ ticōni ar denti addūtur ligna magis ꝯburit̉. qꝛ gͦ ipē merebat̉ pati cū alijs cū quibꝰ pecca uit. deſiderabat ꝙ illuc nō veniret ⁊ iuſti cia dei impediretur Ecce malus finis. de hoc vide ſcm̄ Tho. in. iiij. di. l. MPatet gͦ ꝙ damnati hn̄t liberū arbitriuꝫ. ſꝫ ligatū totaliter. Sūt enī ſicut captiuus vel mi les captus ligatus ⁊ cathenatus qͥ libeꝝ arbitriū hꝫ ſꝫ ligatū. qꝛ non p̄t facere qd̓ vult. Ide de damnatis. De hoc aucͣtas Ligatis manibꝰ ⁊ pedibꝰ eius. mitte̓ eū in tenebras exteriores Math̓. xxij. No ta in tenebras exteriores. In hoc mūdo pctōres ſunt in tenebris interioribꝰ. qꝛ pctā ſunt in aīa intus. ſꝫ in inferno erunt in tenebris exterioribꝰ. qꝛ licet ſit ibi ig nis paruꝫ clareſcit ad inſtar ignis ſulphu ris. ¶ Nota ligatis pedibꝰ ſcꝫ affectōis qꝛ ea que facimus omīa facimus affec tōne ⁊ amore. qꝛ ſi homo timet infirmi tate vel vitat pericula ⁊ morteꝫ totū fa cit amore ⁊ affectōne ad ꝓpriū corpus. Sed in dānatis amor ⁊ affectō ligati ſunt. Itē ligatis manibꝰ ſcꝫ oꝑacōnum qꝛ damnati nullū bonū oꝑari poſſunt. De hoc dicit Iere. Ecce ego p̄dico vo bis libertateꝫ ayt dn̄s ad gladium ⁊ ad fame ⁊ ad peſteꝫ. ⁊ dabo vos in cōmo cōneꝫ cunctꝭ regnis terre Iere. xxxiiij. Nota hic qͣtuor qualiter liberū arbitriū damnatoꝝ eſt ligatū total̓r ⁊ nō poteſt in bonū aliqd̓ exire. Primo dicit ad gla diū. Iſte gladius eſt ſnīa xp̄i in dānatꝭ dicēs. Diſcēdite a me maledicti in ignē eternū qui paratus eſt dyabolo ⁊ ange lis eius Math̓. xxv. De iſto gladio dic̄ Iohānes. De ore ipſius ꝓcedebat gla dius ex vtraqꝫ ꝑte acutus vt in ip̄o ꝑ cutiat gētes Appc̄. xix. Secūdo ad fa mē. qꝛ tanta fames cariſtia ⁊ pauꝑtas ē in inferno ꝙ non pn̄t guttā aque obtine re. vt patꝫ de diuite epulonē. Tercō ad peſtē ſcꝫ penaruꝫ. laboꝝ. ⁊ miſeriarū. et dn̄ica iiij poſt trini ta. ſermo iiii oīm maloꝝ habundācia. Quarto ⁊ da bo vos in cōmocōeꝫ cunctis regnis ter re qꝛ nō ſoluꝫ demones adinuicē habēt guerrā. ſꝫ etiā damnati. qꝛ pater ꝯͣ filiū et ecōuerſo vir cōtra vxorē ⁊cͣ. ¶ Se cūdus gradus liberij arbitrij eſt liberi ar bitrij ligati ꝑ culpā qd̓ eſt infirmū debili ter Iſte gradus eſt in pctōribꝰ qͥ pn̄t de peccatis penitere ⁊ nolūt. Iō habent li berū arbitriuꝫ infirmū debilit̉. Sicut eī infirmus debiliter mouet̉ ad illa q̄ ſunt ſibi vtilia. tn̄ diligent̉ mouet ad illa q̄ ſunt ſibi ꝯͣria ⁊ nociua. vt febricitans ad vinuꝫ ⁊ fructus ⁊ ſil̓ia. Sic eciā eſt de peccatore qͥ habet libertate exeūdi ⁊ di mittendi pctā ⁊ nō curat non ꝯfitet̉. nec cōmunicat. nec audit ſermonos. nec orat Iō apl̓us. Cuꝫ ſerui eſſetis pctī liberi fuiſtis iuſticie Ad ro. vi. Id̓o valde ca uenduꝫ eſt a peccato mortali. qꝛ ſentit̉ ꝙ ꝑſona q̄ conſueuit dulciter ⁊ delecta biliter orare orat cuꝫ tedio. Idē de miſ ſa audienda. Idē de ſermone ⁊ cōfeſſio ne ⁊ coīone. maluꝫ ſignū eſt. Sed qn̄ predcā fiunt delcābiliter ⁊ cuꝫ feruore ſpūs ⁊ diligēter. bonuꝫ ſignuꝫ eſt. De hac materia dic̄ ſcriptura Liberati a pctō ſerui āt facti deo habetis fructū veſtruꝫ. Ad ro. vi. Sicut enī fructus comedunt̉ delcābiliter. Ita qͥ eſt in grā delectabil̓r oꝑatur ea q̄ dei ſunt. ꝓpt̓ hoc dauid poſt qͣꝫ peccauit dixit Miſerere mei dn̄e qm̄ infirmus ſuꝫ ſana me dn̄e qm̄ ꝯturbata ſunt oſſa mea. pͣs. vi. Non loq̄batur de infirmitate corꝑis qꝛ nō legit tunc fuiſſe infirmus. ſꝫ loq̄batur de infirmitateʳ aīe. ¶ Nota cuꝫ dicit oſſa mea. ſicut oſſa ſu ſtinent corpus. ita ꝟtutes acqͥſite aīam ſuſtinet. Nā peccādo ꝯturbātur non ſo luꝫ ꝟtutes. ymmo eciaꝫ ⁊ potencie aīe. memoria. intellcūs. ⁊ voluntas. ⁊ ſenti mēta omīa ꝯturbātur ꝑ pctm̄. qꝛ nō de lectātur in hijs q̄ dei ſunt. ¶ Tercius gͣ dus liberi arbitrij eſt illius qͥ eſt ſanatꝰ veraciter. Iſte gradus liberi arbitrij eſt illis qͥ ſunt in ſtatu gracie viuūt iuſte ⁊ ſancte ẜm ſuū ſtatuꝫ ⁊ ꝯdicōneꝫ. tales autē habent libeꝝ arbitriuꝫ ſanatū vera citer. Aucͣtas xp̄i. Amē amen dico vob̓ qꝛ ſi filius vos liberauerit vere liberi eri tis. Ioh̓is. viij. ¶ Nota ſi filius vos li berauerit quare xp̄s appriauit ſibi libera cōeꝫ pctōꝝ. qͣre non dixit ſi pater vel ſpi ritus ſcūs vos liberauerit. cū vna ꝟtus et poteſtas ſit triū ꝑſonaruꝫ qꝛ a prīci pio mūdi vſqꝫ ad finē nullus homo fuit liberatus niſi ꝟtute xp̄i ⁊ crucis eius. Si dicat̉ quō adam ⁊ alij ante xp̄i incarnati onē xp̄i exiſtētes fuerūt liberati a pecca to. Dico ꝙ adā ⁊ multi ſancti patriar che ⁊ ꝓph̓e fuerunt liberati a pctō ex cre dencia xp̄i vēturi ⁊ populus ſimplex im plicite hoc credēs eciā liberabat̉ a pctīs. Ecce qͣre dicit ſi filius vos liberauerit. h̓ fuit figuratū Nume. xxi. in ſerpēte eneo. ¶ Nota hijſtoriā. figurabat̉ clare ꝑ ſer pēteꝫ eneum ꝙ ſi aliqͥs eſſet venenatꝰ a ſerpetibꝰ inferni ꝑ ſuperbiā. vel auariciā. et ſic de alijs ꝙ ꝟtute paſſionis xp̄i libe raret̉ ſi eſſet credēs ⁊ obediēs. qꝛ alias non. ¶ Quartus gradus liberi arbitrij li gati eſt illiꝰ qͥ eſt eleuatꝰ ſublimit̉. Iſte gradus eſt ī beatis in paradiſo. qꝛ ſic̄ dā nati nō perdūt libeꝝ arbitriuꝫ. multomi nus ſcī. ſꝫ habēt ip̄m eleuatuꝫ ſublimit̉ a miſerijs. nec pn̄t peccare. De qͣ vide ſcm̄ Tho. prīa ꝑte. q. lxij. arti. viij. Dice ret aliqͥs. Libeꝝ arbitriuꝫ eſt poſſe pec care vel non. ſꝫ hoc nō poſſunt ſcī. qꝛ ſunt impeccabiles. quō habent gͦ libeꝝ arbitri um. Rn̄deo ⁊ do vob̓ ſimilitudineꝫ d duobꝰ nautis habētibus duas naues q̄ vadūt ꝑ mare. Una eſt barcha que pōt capi ⁊ captiuari ab agarenis. ⁊ vna gali ota ita leuis ꝙ nullo mō p̄t capi nec cap tiuari. Mō licet barcha ⁊ galiota habe ant libeꝝ arbitriuꝫ ex ꝑte gubernatoꝝ ⁊ nautaruꝫ. tn̄ galiota eſt magis alta ⁊ fir .iij. tatis Sermo ꝑ dnīca iiii poſt Trini ma qͣꝫ barcha. Ita in ꝓpoſito qͥlibꝫ no ſtruꝫ nauigat ad celū cum barcha eciā diſcooꝑta ⁊ ꝑforata ꝑ ſentimen.i. puni cōnes temptaconuꝫ cū periculo captiuā di. patronus eſt ſpūs ſiue anima q̄ eſt motor corporis ⁊ eſt ī corpore ſicut nau ta in naui. Sancti āt nauigat cuꝫ galio ta impeccabilitatis ⁊ ſine periculo. Ipſi gͦ ꝓprie ſunt liberi. Ita ꝙ libertas arbi trij nō conſiſtit in hoc. ꝙ eſt poſſe facere bonuꝫ ⁊ malū. ſꝫ cōſiſtit in hoc ꝙ homo poteſt eligere hoc ⁊ illud bonuꝫ ſeruato ordine finis. Uelle enī maluꝫ nō eſt lib̓ tas. nec pars lib̓tatis. De hoc vide ſctm̄ Tho. prīa par. q. lxij. arti. viij. Alias nec deus nec angelibt̄i haberēt libeꝝ arbi triuꝫ qui nō poſſunt peccare. qꝛ poſſe pec care eſt liberi arbitrij. Iō apl̓s. Ipſa cre atura ſcꝫ hūana liberabit̉ a ſeruitutē cor rupcōnis huius ſcꝫ poſſibilitatis peccā di in libertateꝫ glorie filioꝝ quod ē theā Deo gracias ¶ De eadm dn̄īca Sermo. v. M Vnt viri mīe quoꝝ pietates nō defuerūt. Uerbū iſtud habet textualit̓ in libro Eccī. capl̓o. xliiij. ⁊ officiat in e piſtola hodierna. Hoc ꝟbuꝫ loqͥtur de ꝑſonis ſcīs ⁊ perfectis in vita dices. ꝙ perſone ꝑfecte nō ſoluꝫ habundāt ī ope ribꝰ mīe ſꝫ eciā in oꝑibus pietatis. Sūt viri ⁊cͣ. ¶ Eſt hic vna breuis q̄ſtio que dr̄a eſt inter oꝑa mīe ⁊ opera pietatꝭ qꝛ niſi eſſet dr̄a videret nugacō cuꝫ ſcꝫ dic̄ Sunt viri mīe ⁊ pietatis. Dico ꝙ licet vulgariter mīa ⁊ pietas ꝓ eodē ſumun tur tn̄ ſtricte loquēdo differ̄t. Ꝙꝛ mīa eſt vna ꝟtus q̄ ꝓuocat cor ad faciendū bonuꝫ ꝓximo de hijs q̄ tangunt corpus Sed pietas eſt ꝟtus qͥ ꝓuocat creatu rā ad faciēduꝫ bonuꝫ ꝓxīo de hijs que pertinēt ad aīam. ꝟbi gracia. Dare cibū vel potuꝫ. veſtire nuduꝫ ⁊ hmōi. iſta ſūt opera mīe. Sed dare ſcīam ignorāti in ſtruendo. vel corrigere errāteꝫ corrigen do. vel cōſolando triſteꝫ. dubitāteꝫ ꝯſili ando. Iſta ſunt oꝑa pietatis q̄ ſūt meli ora qͣꝫ opera mīe. qꝛ ſicut aīa valet plꝰ qͣꝫ corpus. caro nō ꝓdeſt quicqͣꝫ. Ioh̓. vi. qͣꝫto eniꝫ aīa eſt melior corpore. tan to bona q̄ fiunt erga aīam ſunt meliora. et illa dicūtur opera pietatꝭ. Ex hoc ſe quit̉ ꝙ predicatores plus dāt vobis qͣꝫ accipiat. qꝛ dant vobis opera pietatis. et vos datis oꝑa mīe. Ideo dicebat a poſtolꝰ. Si nos vobis ſpūalia ſeīnamꝰ magnū non eſt ſi nos carnalia veſtra me tamꝰ prīa ad Coꝝ. ix. Iō ſcribēs ad thi motheū eū exhortādo ad oꝑa pietatꝭ di cebat. Exerce teip̄m ad pietatē. Nam corꝑalis exercitacō q̄ ſcꝫ ſit ꝑ opera mīe ad modicū vtilis eſt. Pietas at ad oīa valet ⁊ vtilis eſt. Patꝫ gͦ dr̄a inter ope ra mīe ⁊ pietatis. Iō dicit theā. Sunt viri mīe quoꝝ pietates nō defuerūt. ptꝫ thea. Queſiui amore vr̄i opera mīe ⁊ pi etatis in quo numero pn̄t cōprehendi. ⁊ inueni ꝙ vtraqꝫ pn̄t ꝯprehendi qͣdrupli citer. Quatuor enī ſunt opera mīe q̄ re ſpiciūt corpus. totide ſunt pietatꝭ circa aīam. Oꝑa mīe corꝑalia ſunt. Primū dare libere. Secundū preſtare pure. Terciuꝫ reddere plene. Quartū ſeruire humilime. Opera autē pietatis aīe ſunt. Primū orare copioſe Secundū loqui ꝑfectuoſe. Terciuꝫ parcere ex corde Quartuꝫ ſupportare gracioſe. De hijs qui hn̄t iſta ſcꝫ oꝑa dicit theā. Sunt viri mīe ⁊cͣ. ¶ PPrimū opus mi ſericordie qd̓ reſpicit corpus eſt dare li beraliter petēti eleōſinaꝫ ¶ Sūt multi qͥ diu faciūt exſpectare pauperē. deinde di cūt ſibi vadatꝭ. ⁊ pauꝑ ꝓpter neceſſitate dn̄ica iiii poſt trini ſermo v ta. iteꝝ petit ⁊ dicūt ſibi vadas in mala ho ra ⁊ ex tedio dāt ſibi aliqͥd. illud non eſt eleōſina qꝛ nō dat̉ liberalit̓ nec bono cor de. yinmo iā pauꝑ emit illud ex verecun dia ⁊ peticōibꝰ. Seneca. Nihil carius e mit̉ qͣꝫ qd̓ precibꝰ obtinet. Idē eſt quā do vir ⁊ vxor ſunt in mēſa ⁊ pauꝑ que rit ad portā ⁊ nullus rn̄det ſibi aliqͥd dā do vel remittēdo eū dulcit̉. magnus de fectus eſt xp̄ianoꝝ qꝛ ad minꝰ deberet di cere vadatis. multi enī finalit̓ peticōnibꝰ pauꝑis attediati dāt ſibi fruſtū panis ac ſi cani daret̉. ¶ Nota de illo qͥ cuꝫ vno pane voluit ꝓicere pauperē. ſꝫ pauꝑ ſci uit ludere ad pilā ⁊ ſciuit ip̄m reciꝑe di cēs. amore dei ſit. ſꝫ illa eleoſina nihil va let danti. qꝛ nō dedit libere nec bō corde Aucͣtas. Qui ꝑce.i. modicū ſeminat ꝑ ce ⁊ metet. ⁊ qͥ ſeminat ī benedictōibus de benedcōibꝰ ⁊ metet vnuſqͥſqꝫ ꝓut de ſtinauit in corde ſuo. nō ex triſticia aut ex neceſſitate. hylarē enī datore diligit de us. ij. ad Coꝝ. ix. Et ſequit̉ potēs eſt au tē deus omēꝫ graciā habundare facere in vobis vt in omībus ſuꝑ omnē ſuffici enciā habētes habundetis. ¶ Nota qui parce ſeminat debes cogitare ꝙ manus pauperis ſit terra fructifera ⁊cͣ. Nota v nuſquiſqꝫ ꝓut deſtinauit ī corde ſuo. Nota hic bonū modū faciendi eleōſinā Debes cogitare mō eſt dnīca ⁊ volo ire ad eccīam ad petendū eleōſinaꝫ a deo I deo volo amore ſui dare tot denarios ⁊ portent̉ iā in manu ad vitandū tediū a periendi burſā ⁊ vanā gloriā ⁊cͣ. ¶ Se cundū opus eſt p̄ſtare pure. Mutuare in caſu maior mīa eſt qͣꝫ dare. ꝟbi gracia Si pauꝑ venit ad diuitē petens auxiliū ab eo. ⁊ diues dat ſibi. xij. vel. xviij. dena rios mīaꝫ facit ſibi. ſꝫ maior mīa fit ſibi ab alio diuite. qͥ nihil dat ſibi ſꝫ mutuat ei. x. florenos. cū quibꝰ poterit ſeminare. colligere. ⁊ ꝓuidere domui ſue ⁊ filijs. etcͣ. Iocūdus ſup̄ p̄t eſſe homo. qͥ miſeret̉ ⁊ cōmodat diſponit ſermōes ſuos in iudicō qn̄ xp̄s dicet qͥd feciſti ꝓ me. Ec ce ego qͥd feci ꝓ te oſtendēs vulnera. re ſpondere poterit. Dn̄e amore vr̄i mutu aui pauperi. ⁊ ſeqͥtur ꝙ in eternū non cō mouebit̉. Et dico ꝙ iſta mutuacō debet fieri pure ſcꝫ ſine vſura. Multi mutuāt ſꝫ nō pure. p̄ſtant āt. x. florenos ꝓ. xij ⁊cͣ Alij dicūt ego nolo facere vſura. ſꝫ po nūt pecunias ī poſſe iudeoꝝ putātes ꝙ iudei pn̄t facere vſuras Sed dico ꝙ nec iudei pn̄t facere vſura. qꝛ qn̄ Moyſes dixit eis. Nō feneraberis fratri tuo ⁊cͣ. Hoc dixit ad vitanduꝫ maius pctm̄. nō ꝙ eis cōcederet licenciā faciendi vſuraꝫ Tales faciūt peccatū pylati qui dixit. nō occiderē xp̄m. ymmo lauit manus. ⁊ iu dei nos habemꝰ ⁊cͣ. Et pilatus Crucifi gite eū vos. nō excuſat pylatus. Idē de illis qui dicūt non facerē ego vſurā. ſed vos iudei facitis. Cū ipſis ibitis in infer no. Itē ideꝫ dicenduꝫ eſt de illis qui fa ciūt operari captiuos. vel ſeruos in die feſti digni ſunt morte nō ſolum qͥ faciūt ea ſꝫ qui cōſentiūt faciētibꝰ. Ad roma. j. Si dicat̉ gͦ de quo viuā ego ⁊cͣ. Dico ꝙ ſi vis mutuare pure ſine vſura deꝰ da bit tibi vſurā omīa bona multiplicādo. et cōferuādo dando tibi grāꝫ in hoc mū do ⁊ gloriā in alio. Iō auiſetis vos noli te reciꝑe vſurā niſi a deo ¶ Terciū opꝰ mīe eſt reddere plene. ſcꝫ reſtituēdo ple ne. nō ſoluꝫ illa que recepit. ſꝫ eciā dam nū quod intulit. Si recepiſtis bona pe cunias fructus oportꝫ reddere. Si dāni ficaſtis aliquē ad idē. Reddite omībꝰ debita. nemī quicqͣꝫ debeatis niſi vt inui cē diligatis. Ad roma. xiij. Dn̄dictus qͥ poteſt dicere cū veritate. Benedcus de us qꝛ parū habeo. tn̄ nihil eſt ibi de vſu ra. furto. rapina. ⁊cͣ. Magis durabunt bona iſtius qͥ nō habꝫ niſi. xx. vel. xxx. flo renos ſꝫ de bono iuſto qͣꝫ illius qui habꝫ mille vel duo milia de vſura. furtis. ⁊cͣ. VY iiij. VIIica iiij poſt trini ſermo v ta. verbi grā. ſi vultis ꝯſeruare poma ⁊cͣ f Quartuꝫ opus eſt ſeruire huīliter. mag na mīa eſt ſeruire ⁊ habꝫ magnā humi litatē. Iō xp̄us dedit exemplū ſeruiēdi Uoluit enī ſeruire ⁊ lauare pedes diſci pulis. Filius hoīs non venit miniſtrari ſꝫ mīſtrare. ſꝫ dico ꝙ iſtud ſeruiciū dꝫ fieri dulciter. maxime infirmis qͥ grauatur in firmitate ⁊ magnū merituꝫ eſt Nota hic miraculū qd̓ legit̉ in hyſtoria ſcī Ia cobi de qͥnqꝫ vel ſex ſocijs eutibus ad ſā ctuꝫ Iacobū ⁊ in via vnus fuit infirmꝰ 2 etc̄. Iō apl̓us. Uos in libertate vocati eſtis fratres ſꝫ ꝑ caritatē ſpūs ſeruite in uice. Ad gal̓. v. Iſta ſunt qͣtuor oꝑa mi ſericordie que reſpiciūt corpus. Dare li beraliter. p̄ſtare pure ⁊cͣ. ¶ Quintū o pus eſt orare copioſe. ⁊ eſt pͥmuꝫ opus pietatis orare ꝓ omībꝰ generaliter Si oratis ſolū ꝓ vobis vt deus det vobis ſanitate ſi eſtis infirmus. vel habundā tiam ſi eſtis pauꝑⁱ vel remiſſione peccato rū bona oracō eſt. Sed eſſet melior ſi fi eret ꝓ omībus infirmis. vel pauꝑibus. vel peccatoribꝰ. ⁊ plus obtineretis oran do pro omībus qͣꝫ ſolū pro vobis. Id̓o xp̄s apl̓is petētibꝰ doce nos orare dixit Sic orabitis Pat̉ noſter ⁊cͣ. ⁊ non dix it mī ſed in plurali. Pat̉ noſter ad oſten dendū ꝙ ꝓ omībus eſt orāduꝫ. ꝓ illis qui ſunt in grā vt in ea cōſeruentur. qͥ ſūt in pctō vt cōuertantur. ꝓ amicis ⁊ inimi cis vt veniāt ad penitencia. ꝓ infidelibꝰ vt illuminetur. ꝓ defunctis vt liberent̉ a purgatorio. Iſta eſt pietas que valet plus qͣꝫ mīa. qꝛ reſpicit animā ⁊ vtilita tem. qꝛ non ſolum aīe valet ſed corpo ri vite ⁊ bonis. ⁊ maiorē cōmunitatem qꝛ non ſoluꝫ ꝓ vno ſꝫ pro omnibꝰ gene raliter. Ideo dicit ſcriptura. Obſecro primū omniū fieri obſecracōnes. oracō nes. poſtulacōes. grāꝝ actōnes ꝓ omni bus hoībus prīa ad Thymo. ij. ¶ Sex tū opus eſt loqui ꝓfectuoſe. ⁊ eſt ſcd̓m opus pietatis maiorē elemoſinā facit li gua qͣꝫ manus. Inſtruedo ignorātem. qui neſcit ſe ſignare nec orare. nec Pat̉ noſter. nec aue Maria. nec cōfiteri. mag na pietas eſt tale inſtruere. Iteꝫ corrige re errante. cōſolari triſteꝫ ⁊ hmōi. Ido dicit ſcriptura. Oīs ſermo malus ex ore veſtro non ꝓcedat. ſed ſi quis bonus eſt ad edificacōeꝫ vt det graciā audientibꝰ. ad Ephe. iiij. Magna elemoſinaꝫ facit qui dat ad comedendū centu pauꝑibus. ſed maiore elemoſinaꝫ facit predicator qui dat ad comedendū qͥngentꝭ vel mili le hominibꝰ de cibo que parauit in coqui nō ſpūs ſancti. ¶ Septimum opus eſt parcere ex corde. ⁊ eſt terciū opus pieta tis remittere ex corde offenſas ⁊ iniuri as. non tātuꝫ eſt pietas offendenti ſed eciā ipſo offenſo. Quia venenū iracun die mortiferuꝫ ex viſceribꝰ ſue anime e uomit. Ideo Ioh̓es. Nos ſcimus quo nia tranſlati ſumꝰ de morte ad vitā quo niā diligimus fratres. Qui vero nō dili git manet in morte. Omnis qui odit fra tre ſuū homīcida eſt. ſcꝫ ſuijp̄ius. ⁊ ſcitis quoniā omīs homicida non habet vitaꝫ eternā. prīa Ioh̓is. iij. ¶ Octauū opꝰ eſt ſupportare gracōſe. Scire ſupportare tedioſos eſt pietas maior qͣꝫ miſericor dia. ꝟbi gracia. Erunt vir ⁊ vxor. ⁊ vir erit bonus ⁊ gratꝰ ⁊ morigeratus. ⁊ mu lier erit vna rabioſa ⁊ contēcioſa. Ideo debet vir ſupportare eā et ecōuerſo ſi vir eſt vagus ⁊ ribaldus. ⁊ mulier ꝓba et honeſta. ip̄a ſupportare debet eū. pater fi liū de bet ſupportare ⁊ ecōuerſo. ſociꝰ ſo ciū ſu pportare debet gracōſe defectus ali orū. Racō qꝛ nunqͣꝫ aliquis fuit in hoc mudo niſi xp̄us ⁊ ꝟgo Maria ſine defe ctu Si tu vis vxoreꝫ ſine defectu nō in uenies. ſi mulier vult virū non inueniet. Iō oportet ſupportare vir vxorē. ſociꝰ ſociū al̓s nunqͣꝫ haberēt pace. Nota ex emplū de vitiſpr̄m de illo ſcō heremita. dnica v poſt trini tatis Sermo pro nihilo iraſcebat̉ ⁊ ſemel infra ſe dix it O miſer quicqͥd boni facio ꝑdo ex iſta īpaciētia cogitauit ire ad deſertu ne ha beret occaſione iraſcendi. ⁊ ſic fecit ⁊ cū ſemel ꝯmedetet pane ⁊ aquā ꝓuocatus ira fregit ſitulā ⁊ ad ſe reuerſus dixit. O miſer opportet ſupꝑtare magna virtus eſt Iō apl̓us Cū om̄ hūilitate ⁊ man ſuetudīe cū pacīa ſupportātes īuicem in caritate ad eph̓. iiij. Modo ſcitis q̄ ſunt oꝑa miſericordie ⁊ q̄ pietatis de quibus dicit thema Sūt viri miſericordie ⁊c̄. ¶ Dffica qͥnta poſt trinitatis ẜmo. jͣ. Xi a me domine qꝛ homo pctōr ſū ego Lu. v. Ma teriā qͣꝫ nūc volo p̄dicare erit ſb̓ tilis ⁊ ītricata qꝛ thema ita reqͥrit. ſcꝫ de modis qͥbus deus habitat in creaturꝭ ⁊cͣ Sed pͥmo ſalutet virgo maria ⁊c̄. ver bū thematis habet difficultateꝫ magna volenti ip̄m ſtricte reciꝑe Fuit eī verbū beati petri ad xp̄m viſo miraculo de cap tura piſciū. Qui dixit xp̄o Exi a me do mine ⁊cͣ. O bte petre medico dicitis vt recedat ab īfirmo. cū deberetis ſibi pociꝰ diceere. mane mecū dn̄e medice ⁊cͣ. max ime cū xp̄s dicat Nō eſt opus valētibꝰ medicus. ſed male habentibꝰ. Math̓. ix. Cū medicus ergo curans animas. pctō ribus eſt neceſſariꝰ quo petrus dixit ver bum propoſitum. Exi a me ⁊cͣ. De quo verbo petrus tamē luadatur. Reſponſio eſt iſta. qꝛ beatus petrus dixit hoc verbū pro magna reuerecia quā ꝑtabat xp̄o ⁊ exihibebat. Sicut diceret infirmus pau per ⁊ ruſticus medico nobiliſſimo reue rencialiter. Exi a me quia ego ſum pau per ⁊cͣ. Iſto modo loquebatur beatꝰ pe trus conſiderans xp̄i maieſtatem ⁊ ſuaꝫ paruitatem ⁊ mollitatem. Sicut centu rio qui dedit repulſam xp̄o ex reuerecia ī extimabili dicens. Dn̄e non ſum dignꝰ vt intres ſub tectum meum ⁊cͣ. Math̓. .viij Patet thema. Nota ꝙ inuenimus in ſacra ſcriptura triplicem bonum ⁊ op tabilem exitum dei ab homine. Primus exitus eſt. Per graciam habitualem. Scd̓s ꝑ diligenciam virtualem Tercius per vtilitatem ꝓximalem ¶ Dico primo ꝙ eſt exitus dei in creatu ram per graciam habitualem. Doctrina eſt ꝯmunis ꝙ deus ſtat in qualibet crea tura per potenciam eſſenciam ⁊ preſen ciam. ſiue ſit bona creatura ſiue ſit mala. De iſta materia vide ſcm̄ thomā. prima ꝑte. q. viij. arti. iij. Per potenciam dicit ſtare. ſicut rex dicitur eſſe in toto ſuo reg nō et in qualibet eius parte. quia vbiqꝫ extenditur ſua potencia. Sicut potencia dei extēditur vbiqꝫ ad omnem locum ad infernum. purgatorium. terram. celū ⁊cͣ ad generandum corrumpendum punie dum p̄miandum ⁊cͣ. Aucͣtas. Domine deus rex omnipotēs. in dicione tua cūcta ſunt poſita. ⁊ non eſt qui poſſit tue reſi ſtere voluntati. ſi decreueris ſaluare iſra hel. Tu feciſti celū ⁊ terram. ⁊ quicquid celi ambitu cōtinet̉. dn̄s omniū es nec ē qui reſiſtat maieſtati tue. Cūcta noſti ⁊ ſcis. quia nō pro ſuperbia ⁊ cōtumelia ⁊ aliqͣ gl̓ie cupiditate fecerī hͦ Heſter. xiij. Scd̓o deus eſt vbiqꝫ per pn̄ciam. Rex licꝫ ꝑ potentia ſit in toto ſuo regno non tn̄ vbiqꝫ ꝑ pn̄ciam. qꝛ nō om̄a videt nec ei ſunt om̄ia pn̄cia. ymo oportꝫ eū inue ſtigare ꝑ ꝯmiſſarias lrās ꝓceſſus ⁊ hꝰ modi. Sed deus ſicut eſt vbiqꝫ ꝑ poten ciam. Ita eſt vbiqꝫ per preſenciam quia omnia ſunt preſencia ſue ſciencie ⁊ om nia ſcit. Omnia nuda ⁊ aperta ſunt ocu lis eius. Ad hebreos. iiij. Tercio deus eſt vbiqꝫ per eſſenciam. Quia celum ⁊ terra ⁊ quelibet creatura exiſtens eſt ple na ſua deitate quēadmodū videmus ꝙ tatis Sermo dnica ꝑ poſt trini in meridie aer eſt plenus claritate̓ ſolis. Ita q̄libet creatura ē plena diuina eſſen cia. Nunqͥd nō celum ⁊ terra ego īpleo ayt dūs. Iere. xxiij. Sicut em̄ aīa hoīs ī plet totum ⁊ qͣꝫlibet eius ꝑtem. ita diui na eſſencia īplet totū mundum ⁊ qͣꝫlibet eius ꝑtem. Sed ſicut aīa on̄dit in capite ſuas potencias virtutes ⁊ ꝑfectōes Ita deus qͥ licꝫ ita bn̄ ſit in terra ſicut in celo tn̄ in celo on̄dit ſuā eſſenciā beatis facie liter. ſi ergo aliqͥs eſt pctōr pctm̄ nō tol lit qͥn ſit dei creatura. ⁊ ideo in eo eſt deꝰ ꝑ potenciā eſſenciā ⁊ pn̄ciam. ſed nō eſt in eo ꝑ grām habitualē. Exit gͦ deus in creatura a pͥmo mō eſſendi. ſcꝫ ꝑ poten ciā een̄ciā ⁊ pn̄ciam in grām hītualiter ꝓpter hoc dixit moyſes iudeis pctōribus Non em̄ eſt deus nobiſcū ne corruatis corā inimicis vr̄is. Numeri. xiiij. Nō in telligebat ꝙ nō eſſet cū eis deus ꝑ potē ciam een̄ciam ⁊ pn̄ciam. ſed ītelligebat ꝙ nō erat cū eis ꝑ grām hītualem Id̓o ꝑ ſalomone dixit. Longe eſt deus ab im pijs ꝓuerb̓. xv. Poteſt gͦ dicere pctor orōeꝫ thematis. Exi a me dn̄e.ſ. ꝑ effe ctū gr̄e hītualis. De iſto exitu dicit da uid in pͣs. Exurgat deus deꝰ nr̄ deꝰ ſal uos faciēdi ⁊ dn̄i domini exitus mortis Nota deus nr̄ ſcꝫ ꝑ incarnacōeꝫ Gen̄. xxxvij. Caro em̄ ⁊ frater nr̄ eſt Id̓o di cit deus ſaluos faciet qꝛ an̄ incarnacōem nullū hoīem ſaluū fecit ſolū aūt ſaluos fecit angelos. Hoīes qͣꝫtūcūqꝫ ſcōs mit tebat ad infernū. ſcꝫ ad lymbū pr̄m. Io hānes em̄ de qͦ xp̄s dixit Int̓ natos mu lieꝝ ⁊cͣ. ad limbū deſcendit. Sꝫ exquo eſt deus nr̄ ꝑ incarnacōem ſaluat hoīes. Scd̓o dicit dn̄i dn̄i Rō qꝛ duplici iure xp̄s ē dn̄s nr̄ ſcꝫ creacōe ⁊ redempcōe. Creacōe qꝛ ſicut aliquis de ſuo ꝓprio fa cit domū vel faciens domū dicitur dn̄s. Ita deus de ſuo ꝓprio.ſ. potēcia ſua crea uit omnia. Ideo dn̄s eſt. Ecce primum dm̄i. Scd̓o eſt redemptor. qꝛ ſicut ille qͥ emit captiuos dicit̉ dn̄s eorū. Ita xp̄s emit nos p̄ cioſo ſanguine ſuo Id̓o ecce ſcd̓m dn̄i ¶ Tercio exitus mortis.i. pec cati mortal̓ qꝛ ſcꝫ deus exit ī pctōrem ꝑ grām hītualē cū ꝑ deū iuſtificat a mor te culpe pctor ⁊ reſuſcitat̉. alias em̄ eēt mortuꝰ ⁊ nō faciēs fructū meritorū. qꝛ ſine me.i. grā dei nihil poteſtꝭ facdre ſcꝫ meritorie Ioh̓. xv. ¶ Dubiū ſi diceret̉ ab aliqͣ. Ergo ex qͦ ſum in pctō mortali dimittā oꝑa bona. qꝛ nō ſunt mihi meri toria. Rn̄deo ꝙ nō immo tūc ſūt magꝭ nccͣia Racio qꝛ ꝑſona talis eſt in īfinitꝭ ꝑiculis corꝑis aīe ⁊ bonoꝝ. qꝛ mirū eſt qūo dyabolꝰ nō ſtatim deſtruit totū ⁊cͣ Id̓o bona nō ſūt dimittēda. ſꝫ ml̓tiplicā da qꝛ valent ad oīa alia p̄ter ad gloriaꝫ Ꝙ ſic intelligit qn̄ aīa venit ad portam ꝑadiſi vt recipiat ſalariū xp̄ūs dat ſibi p̄ miū de factis in gr̄a ſolum. Si aīa vellꝫ dicere dn̄e. ⁊ de tali opere ꝙ ego feci in pctō nihil dabitꝭ mihi. Rn̄ det xp̄s Nō recipio in cōputū. qꝛ iā ſatiſfeci tibi ꝓ ill̓ in alio mundo in qͣ dedi tibi vitā ⁊ cuſto diui te a dyabolo dedi tibi ꝯtricōem ⁊cͣ. verbi gr̄a. de paulo de matheo. dauid. ⁊ magdalena. qui fuerunt pctōres. qͥ tn̄ in pctō multa bona fecerūt. ⁊ deus nō tra didit obliuioni. Sꝫ ſi paulꝰ vel matheꝰ de illis petiuiſſent pͥmiū. Rn̄diſſet xp̄s. Nō darē tibi aliqͥd. qꝛ iam ſatiſfeci tibi. De iſto exitu aucͣtas. Ibi ſcꝫ ī tali exitu abſondita eſt fortitudo eiꝰ. ſcꝫ gr̄a. An̄ faciē eiꝰ ibit mors. ſcꝫ pctī mortalis. p pͥmū qͣre dicit thema. Exi a me dn̄e ⁊c̄ ¶ Dico ſcd̓o ꝙ opus dei eſt in creatura ꝑ diligenciā virtualē. dicat̉ qūo ſūt mul te ꝑſone in hͦ mūdo q̄ habēt grām hītua lem. ſꝫ de illa oꝑant̉ ita diligenter vt poſ ſent. ꝯtenti em̄ ſūt ſeruare precepta dei. et eccleſie ſolum. verbi gra Si diceretur eis. quare nō ieiunatis bis vel ter in ſep timana. Reſpondent. Ad hͦ non teneor Sufficit michi ſeruare ieiunia eccleſie. Dnīca v poſt Trini tatis Sermo ui Idem de miſſa audiēda quolibet die. di cerent nō obligor niſi in dn̄ica. Idem de operibus penitēcialibꝰ dicunt ſufficit mi hi ſemel in anno. Patet ꝙ illa grā habi tualis nō exit in tot bonis oꝑbus ſpūali bus ſicut poſſet. Tales habet graciā ha bitualit̓ ex quo ſeruāt precepta eccleſie et dei. ſed nihil addūt. De iſtis dicit xp̄s Si qͥs diligit me ſermone meū ſeruabit et pater meꝰ diliget eum ⁊ ad eū venie mus ⁊ māſione apud eū faciemus. Io. .xiiij. Ideo petit thema. Exi a me dn̄e.ſ. tu dn̄e qui es in me ꝑ grām habitualit̉ Exi a me ſcꝫ ꝑ diligentiā effectualem. qꝛ peccator ſum ad minus venialiter. qꝛ nō ſum ita diligens in oꝑbꝰ ſpūa libus. vt oporteret De hͦ aucͣtas. Dn̄s deꝰ ſu per eos videbit̉ ſcꝫ ꝓpter virtutem ope rū celeſtiū que ſunt deſuꝑ ⁊ exibit vt ful gur gladius.i. verbum eius. Fulgur fa cit tria. Illumīat. inflāmat. ⁊ timorē in ducit. Iſta gͦtacia dei habitualis exiens per oꝑa ſpūalia inflāmat affectiōem ſcꝫ ad fac ēdū oꝑa ſpūalia cū feruore ſpūs Illumīat intellectū ad cognoſcēdū. ter ret incuciendo terrorē penarū inferni Iō dicit ſcriptura Qd̓cūqꝫ poteſt facere ma nus id eſt virtus tua inſtanter oꝑare. qꝛ nec opus nec ratio nec ſcīa nec ſapientia erunt apud inferos quo tu properas. ¶ Nota in dicta aucͣte quatuor oꝑa q̄ multū placent deo. ſed ex quo anima eſt in inferno nihil ſibi ꝓſunt. ¶Primum opus ſcꝫ ꝯſtruere capellas eccleſias pon tes hoſpicia ⁊ hmōi. Sed ſi tu precepiſti in teſtamēto tuo iſta fieri vadis ad īfer num Iſta opera nō poterūt te iuuare etꝭ ſi fiant ¶ Scd̓o ratio id reſtitutio reſpi cere domum taxiam ſeu burſam ⁊ in hac vita reſtituas alias nihil valebit liberan do te ab inferno. ¶ Tercio ſciētia et hoc in elemoſinis dādis reſpicit ꝙ dentur in locis pijs ⁊ neceſſarijs. ¶ Quarto ſa piencia ſcꝫ ſapida ſciencia. q̄ ꝯſiſtit dicen do vel faciendo dicere miſſas ⁊ orōnes qui in iſtis non ſentit ſaporem negligens eſt. nec valent multe miſſe ad liberandū vnā animaꝫ de inferno. Ideo dicit Ꝙ I. cūqꝫ poteſt manꝰ tua ⁊ cͣ. Ideo ille qui habet grām habitualem petit ī themate Exi a me ⁊cͣ ac ſi diceret. dn̄e tu ī me es ꝑ graciaꝫ habitualem. Id̓o exi in me ꝑ effectū diligencie in oꝑibus ſpūalibus. ¶ Dico tercio ꝙ eſt exitus dei in creatu ra ꝑ vtilitatem ꝓximalē Sunt em̄ aliqͦ in quibꝰ deus habitat pͥmo ⁊ ſcd̓o mō ſu ꝑius dictis. ſed nō curant de ſaluatione ꝓximi ſeu de alia vtilitate. de quibꝰ dicit Iero. ad paulinū in ꝓlogo biblie ca. ſ Sancta quippe ruſticitas ſolū ſibi pro deſt qꝛ nō curant de alijs tn̄ deus ordina uit vt quilibet curet de proximo vt de ſe. Ectī. xvij. Deus māda uit vnicuiqꝫ de ꝓximo ſuo. Ideo talis petit in themate dicēs. Exi a me dn̄e. ſcꝫ per vtilitatem ꝓximalem vt proximis meis poſſim ꝓ ficere. Aucͣtas In tꝑe exitus tui diſtri bue hereditatem tuam. Eccī. xxxiij. Scꝫ diuidere cū proximis īdigētibꝰ nec time as depauperari ꝓpter elēoſinas ymo ma gis abundabitis. p̄dicatio em̄ eſt magna elemoſina qn̄ ſit ꝓ deo. ⁊ nunqͣꝫ p̄dicato ri deficiet materia. Ita etꝭ eſt de diuicijs qꝛ deus dat abundanter illis qui libent̉ dant elemoſinas quia deus nō p̄t vinci a creatura ꝑ miſericordiā. Dicat̉ de oꝑi bus mīe erga pauꝑes ⁊ talibꝰ dicet xp̄s ī iudicio gn̄ali veīte bn̄dicti pr̄is mei ⁊cͣ ¶ Dm̄ca quīta ſermo ſcd̓s ⁊ eſt ẜm ſenſū allegoricū de aīabus. Oncluſerūt piſ diū ml̓titudīcꝫ copioſā Lu. v. Ad lrām Sed ego iuxta intellectu allegoricū vel ſpūalē volēs nunc declarare hͦ verbū de aīabꝰ purgatorij pono tres ꝯcluſiōnes. dn̄ica v p̄oſt trini tatis Sermo ii Prīa ꝙ purgatoriū eſt ſicut carcer ī qͦ claudūtur hoīes debitꝭ obligati. Cū dici tur. ꝯcluſer̄t. Scd̓a ꝙ ad purgatoriū nō vadūt niſi xp̄iani baptiſati cū dicit̉ ꝑiſciū Tertia ꝙ qͥ vadūt ad purgatorium nō ſtabūt ſoli ſꝫ ſūt bn̄ ſociati. Cū d̓r multi tudine copioſam. ¶ Prima gͦ ꝯcluſio ē ꝙ purgatorium eſt ſicut carcer in qͦ clau dunt̉ hoīes debitis obligati. Sicut ī car cere ciuitatis claudunt̉ aliqͦciēs aliqui ex debitis qͦuſqꝫ ſatiſfecerint vel alij ꝓ eis. Ita eſt de purgatorio qd̓ eſt ī cor de ter re. de igne ⁊ de flāma pura. qͥ ſuꝑnatura liter virtute diuina affligit aīas que pro debitis ſoluēdis ibi claudunt̉ q̄ ſtabunt ibi qͦuſqꝫ ſoluerint ip̄e vel amici eoꝝ Iō dicit Cōcluſerūt ſupple āgeli miniſtri ⁊ executores diuine iuſticie. De iſta ꝯclu ſione dicit. Iere. in ꝑſona aīe exn̄tis in purgatorio. Cōcluſit vias meas lapidi bꝰ qͣdris ⁊ ſemitas meas ſubuertit Tre noꝝ. iij. Nota lapidibꝰ qͣdris quā do or tus vel vinea claudit lapidibꝰ rotundis ꝑies diruit̉ ſtatim. Sed ſi clauſura fiat ex lapidibꝰ qͣdris nō ita diruit. qꝛ fortis clauſura eſt. Et ſigͣt penā purgatorij for tē ⁊ durā. de qͣ nō pn̄t exire niſi ꝯpleant pn̄iam vel ſatiſfiat ab amicis ꝓ eis No ta ſemitas meas ſubuertit. ſcꝫ ꝯtricionē bonū ꝓpoſitū. ꝯfeſſiōem. reſtitucōem. re miſſionem. Ieiunia. elēoſinas. Iſte ſūt ſemite ſtricte. ꝑ qͣs vadimꝰ in hͦ mūdo ſꝫ ī alio purgatorio Nō p̄t aīa ꝑ ſemitas iſtas. qꝛ nō p̄t facere pnīam meritoriā. De iſto carcere purgatorij dās ꝯſilium cuilibet nr̄m xp̄s dicit. Eſto ꝯſenciēs ad uerſario tuo cito. dū es cuꝫ eo in via. ne forte tradat te aduerſariꝰ tuus iudici ⁊ iudex tradat te mīſtro ⁊ in carcerē mitta tis Amen dico tibi non exies inde donec reddas nouiſſimum qͣdrantem. Math̓. .v. Nota nouiſſimū quadrantē.i. obulū ſignat mīmā culpā ſoluendā Nota eſto ꝯſenciēs aduerſario tuo. aduerſarius eſt ſermo diuinꝰ qͥ ſcꝫ aduerſat̉ ſenſualitati nr̄e. nō tamē rōem. qꝛ rō iudicat ꝙ pre ceptum dei eſt bonū ⁊ cōgruū. Sꝫ ſen ſualitas ad malū inclinatur ad ſuꝑbiam auariciam luxuriā ⁊cͣ. Ideo apl̓us. Cō delector legi dei ẜm interiorem hoīnem video alteraꝫ legem in mēbris meis re pugnātem legi mentis mee. ad Ro. vij Nota cito dū es in via Rō quia in alio mundo nō eſt remedium. Ne aduerſariꝰ ſcꝫ verbū dei te accuſet. Quia ſicut ab bas vel prior corrigit fratrem delīquē tem. Ita xpūs in iuditio ⁊ dicet quis es tu. Rn̄det dn̄e. Ego ſum xp̄ianus cle ricus vel religioſus. ⁊ xp̄s. Ecce legem quā dedi tibi ⁊cͣ. ⁊ ẜm illaꝫ iudicaberis Aucͣtas. Qui ſꝑnit me ⁊ nō accipit v ba mea habet qͥ iudicet eū. Sermo quē locutus ſum ille iudicabit eū in nouiſſi mo die Ioh̓. xij. Nota qui ſꝑnit me ⁊cͣ Deſpicit rex qn̄ ſue ordinacōēs vel p̄co nizacōes nō ſeruant̉. Ita de xp̄o. Ideo dicit qui ſꝑuit me ⁊cͣ. Ecce aduerſarius ſermo dei. Et iudex ſcꝫ xp̄s tradet te mi niſtro. ¶ Eſt q̄ſtio Quis eſt iſte mini ſter qui portat animam ad purgatoriū Aliqui dixerunt ꝙ ille miniſter eſt dya bolus qui fecit eam peccare. ſed nō eſt ve rū Ratio quaꝫ aſſignat ſanctus tho. eſt quia anima vadēs ad purgatoriū in gra cia dei. egreditur de campo ⁊ cum victo ria non eſt ergo rōnale ꝙ dyabolus qui eſt victus recipit aīam victricem. Ideo ab angelo bono portat̉ ad purgatorium Dicatur practica. Et dicet ſibi angelꝰ. Amen dico tibi nō exies inde donec red das nouiſſimū quadrātem. ¶ Secūda ꝯcluſio eſt ꝙ ad purgator iuꝫ nō vadūt niſi xp̄iani baptiſati. Non vadūt ibi Iu dei nec agareni ⁊ infideles. ⁊ hoc oſten ditur cū d̓r piſciū. Piſces naſcunt ⁊ cō uerſantur ī aqua. Ita xp̄i ani ī aqͣ baptiſ matꝭ ⁊ ꝯuerſant̉ in aqͣ lacrimaꝝ ꝑ pnīaꝫ Iō dd̓. vocauit xp̄ianos piſces dicens Dnīca v poſt Trini tatis Sermo 11 piſces maris qͥ ꝑambulāt ſemitas marꝭ ps. Nota piſces maris ab amaritudine paſſiōis xp̄i. Aqua baptiſmatꝭ habꝫ vir tutē ⁊ efficaciā lauādi aīas. Ideo apl̓s Quicūqꝫ baptiſati ſumꝰ in xp̄o ih̓u. in morte ip̄ius baptiſati ſumꝰ ad Ro. vj. Nota qͥ ꝑambulāt ſemitas maris quā tn̄ ad ꝯuerſaciōem ꝑ amaritudine pn̄ie et lacrimaꝝ. ¶ Nota de ſūt hic due q̄ſti ones. Prima quā multi faciūt eſt iſta. Frat̉ ꝙ dicitis ī cōcluſ iōe ꝙ ſoli xp̄iani ad purgatoriū vadūt ⁊ infideles ad in fernū. h̓ nō videt̉ verū. Rō qꝛ multi īfi deles ſūt qui recipent baptiſmū ſi ſcirēt tm̄ valere. ſed nūqͣꝫ audiuerūt Nunqͥ d excuſant. Rn̄ſum eſt ꝑ q̄ſtiōem qͣꝫ fa cit ſcūs tho. ī ſcd̓a ſcd̓e. q. x. vbi q̄rit vtꝝ infidelitas ſit pena vel culpa qͥ dicit ꝙ in illis qͥ dubitāt ⁊ vellēt ſcire veritateꝫ ⁊ ſi viderēt miracula crederēt In talibus dicit ſcūs tho. ꝙ īfidelitas pocius eſt pe na qͣꝫ culpa. Si dicat̉ gͦ qͣre damnātur. Dico ꝙ ex pctō originali. ꝙ nō remittit̉ niſi ꝑ fidem ꝓpriā vel eccīe. Itē ex pctīs actualibꝰ q̄ faciūt. Id̓o apl̓us. Sine fi de impoſſibile eſt placere deo ad heb̓. xj. Secūda rn̄ſio eſt. ꝙ tāta eſt ꝯnaturali tas fidei catholice ad intellectum nr̄m. ꝙ niſi ex peccatis ponatur obſtaculū. ho mo credat ſtatim Aucͣtas. Si quis vo luerit voluntatē dei facere ſupple mora liter viuēdo cognoſcet de doctrina mea an ex deo ſit Ioh̓. vij. verbi gr̄a Qn̄ ali quis quātūcūqꝫ ſit rudis qu videt mag nū palacium ſtatim cogitat ꝙ magnus dn̄s illud fecit. Ita de palacio huiꝰ mū di ⁊cͣ. Item ratio dicit ꝙ de dn̄o ſuo lo quatur homo cū reuerencia. Itē ꝙ quili bet dn̄s vult aliqd̓ ſeruicium de ſuis ſer uitoribus ⁊ ſic de alijs preceptis Et qꝛ infidēles nō faciunt dei voluntatem Iō imputatur eis. Sicut ebrius qui occidit patrem ſuum. neſciens quid facit tamen ſibi imputatur ⁊ debet puniri quia nō eſt ſine culpa. qui nō debuit inebriari. Ita eſt de infidelibꝰ qui mēbriantur malicijs et vicijs. ſicut ille qui claudit ſibi oculos cū manu ⁊ cadit in puteo nunqͥd damna bit̉. ymmo ꝙ ſic qꝛ nō debuit ſibi claude re oculos. Ita eſt de īfidelibꝰ qui manu malicie ꝯtra xp̄m. claudunt ſibi oculos. Ideo nō excuſant̉. ptꝫ rn̄ſio ad pͥmaꝫ q̄ ſtionē. Et ꝯcordat ꝓph̓ia. Nonne verba mea bona ſunt cū eo qui graditur recte. Michee. ij. Idē de malis xp̄ianis diu in pctīs viuentibꝰ. qui perdunt fidem. ⁊ ſic damnant̉ Aucͣtas. Bonā ꝯſcīam qͥdaꝫ repellentes circa fidem naufragunt. jͣ. ad thimo. pͥmo. Ergo ſolū piſces ſaluatur ¶ Scd̓a q̄ſtio eſt ſi ſaluant̉ oēs xp̄iani. Dico ꝙ nō. nec illi qui ꝑambulāt ſemi tas maris. ſcꝫ facientes pnīam de pctīs poſt baptiſmū factis. Sꝫ eſt h̓ argumē tū in oppoſitū. qͥd facitis vos coīter di cēdo. Qui credederit ⁊ baptiſatꝰ fuerit ſaluus erit. Mar. vltīo. Si dn̄s largꝰ cur diſpenſat auarꝰ. vos frēs nimis viā reſtrīgitꝭ dicēdo ꝙ oꝫ nos facere pūiam ꝯteri de pctīs ꝯfiterꝭ ⁊cͣ. Dicendū ꝙ qui crediderit ⁊ baptiſatꝰ fuerit habēs fidem formatā ſaluus erit. Sꝫ ſi talis poſtea ī pctm̄ lapſus fuerit egēt penitēcia que eſt ſecunda tabula poſt naufragiū. pro decla racōe huiꝰ nota ꝑabolā de rege qui ꝑa uit magnū cōuiuium ⁊ fecit p̄coniſari ꝙ quilibet ſibi fidelis qͥ haberet manꝰ mu das comederet in cōuiuio. Dicat̉ de or tulano qui mane lauit manus ⁊ poſtea maculauit h̓ niſi manꝰ īmūdas lauerit a ꝯuiuio fugabit̉. Oꝑtet gͦ ābulare ſemi tas maris ꝑ oꝑa pnialia. qꝛ mō vos nō eſtis baptiſati id eſt mūdi. ſed fuiſtis ho ra prime. ſed nodum erat hora prandij. Ideo yſaias. Lauammi ⁊ mundi eſto te ⁊cͣ. yſa. pͥmo. ¶ Tercia cōcluſio ꝙ illi in purgatorio ſunt bene aſſociati. Cū di citur multitudinem copioſam. Si tamē comꝑentur ad illos qui ſunt in inferno Onīca v poſt Trini tatis Sermo iiii dicetur ꝙ eſt multitudo defectuoſa. quia pro vna q̄ vadit ad purgatoriū vadūt mille ad infernū duri ⁊ p̄ſumptuoſi dif ficile corrigunt̉. Taliū infinitꝰ eſt nume rus Eccī. j. Si aūt ꝯꝑent̉ ad illas de pa radiſo dicet̉ tunc multitudo copioſa. qꝛ pauci ſūt qͥ ſine purgatorio vadūt ad pa radiſum Apl̓i q̄ſierūt a xp̄o dicentes do mine ſi pauci ſūt qui ſaluant̉. Luce. xiij. xp̄s aūt ſuſpirans noluit dicere ꝙ pauci ſed dixit Contēdite intrare ꝑ anguſtaꝫ portā. qꝛ dico vobis multi q̄rent intrare et nō poterunt ⁊cͣ. Nota ꝯtendite Pri mo cū carne ad malum inclinate ⁊cͣ. qꝛ hodie eſt talis ꝯditō mundi ꝙ qͥ vult ire ad ꝑadiſum multa hꝫ īpedimēta. Sed qui vult ire ad infernū oēs faciūt ſibi lo cum nec īpediat ab aliquo. Deo gratias ¶ Sermo tercius de eadem dn̄ica. Ocebat de naui Iula turbas. habet̉ verbū jſtud tex tualiter Luce. v. ⁊ officiat in euā gelio hodierno. Sermo nr̄ erit de euan gelio ⁊c̄. Salutet virgo maria. In pn̄ ti ſermone ītendo tenere modum edifica toris domoꝝ. qui pͥmo ponūt fundamē tum firmuꝫ ⁊ forte. Deinde ſuꝑ edifi cat cameras ad habitandū. iſta intendo facere. Primo ponā fundamētū forciꝰ celo ⁊ terra ſcꝫ verba ſcī euāgelij de qui bus xp̄s. Celum ⁊ terra trāſibūt verba aūt mea nō tranſibūt Lu. xxj. Deī de edi ficabo cameras id ē doctrinas morales Nota h̓ hiſtoriā euāgelij. Cum ſemel xp̄s eſſet iuxt a ſtagnū vel mare tyberia dis ſeu genazareth. magna ml̓titudo po puli venit ad eū vt audirēt verbum dei. ẜm ꝙ ꝓphetauerat yſa. dicēs. Fluūt ad eū oēs ⁊ ibunt ppl̓i multi. yſa. ij. xp̄s aūt videns tantā multitudinē de qͣ dicit tex tus. Cū turbe irruerēt in eū qꝛ oēs vo lebant eū tangere. qꝛ virtꝰ de illo exibat et ſanabāt oēs lu. vj. dixit pͥmo ꝙ mitte rēt barchā in mari Erāt aūt ibi due na ues ſtātes ſecus ſtagnū. Piſcatores āt deſcendebāt ⁊ lauabāt recia. Et aſcen dēs in vnā nauē que erat ſymōis roga uit eū a terra ducere puſillū ⁊ de barcha p̄dicauit ppl̓o qͥ erat in littore. p̄dicabat eis de articulis fidei de gaudijs ꝑadiſi. de p̄ceptꝭ ſeruādis. pctīs vitādis. de tribu lacōibꝰ ſuſtinēdis. de īiurijs remittēdis de penis īferni. Fecit eis pulchꝝ ſermo nē Et de hͦ loqͥtur thema. docebat de na uicula turbas. Poſt ẜmōeꝫ data bn̄di ctōe ppl̓o volēs ſoluere pētrū qͥ accomo dauit ſibi barchā dixit. Duc ī altū ⁊ lax ate recia vr̄a in capturā. Rn̄dit ei per p̄ceptor ꝑ noctem laborātes nihil cepi mꝰ. qͣſi dicat de nocte nihil cepimꝰ quo de die capiemꝰ ⁊cͣ. Et xp̄s fac vt dico Et petrus in verbo tuo laxabo rethe Et cū hͦ feciſſent ꝯcluſerūt piſciū multitudi nem copioſaꝫ ⁊cͣ. Notate hic lrālit̓. pe trus cū ſocijs ſuis loborauerāt ꝑ totam noctem ⁊ nihil ceperūt ⁊ ꝓ modico ſer uicio ꝙ fecerunt xp̄o mutuā do ſibi bar cham dūs retribuit ſibi magnū ſolariū. Hic habemꝰ exemplū ꝙ nullꝰ ꝯfidat ꝙ ex ſuo labore acqͥrat bona tꝑalia Sꝫ ꝓ modico ẜuicio qd̓ facis xp̄o deo ſcꝫ ẜuā do dn̄icā magꝭ ꝓficiūt bona tua. Cāpꝰ vinea grex oliueta qͣꝫ ex tuo labore toci us āni. Multi laborāt qͥ nihil colligunt qꝛ male ẜuāt feſta Ecce fūdamentū po ſitū de qͦ apl̓s. Fūdamentū aliud nemo poteſt ponere p̄ter id ꝙpoſitū eſt gloſa. Fides ih̓u xp̄i. jͣ. ad coꝝ. iij. Mō edificā de ſūt camere tres.ſ. tres ꝟtutes nccͣio ſꝫ ꝙ xp̄s denauicula docebat tres lcōes ī ter alias nobis nccͣias ad ſaluacionem. Prima de obediēcia generali. Scd̓a de pn̄ia ſacͣmētali. Tercia de p̄ſeuerācia fi nali. Iſtas lcōes docebat xp̄s nō ſolum ꝟbo vt multi p̄dicatores ſꝫ etiā fcō Ce pit ih̓s facere ⁊ docere Nota facere pri dnīca ꝑ poſt trini tatis Sermo iiii mo deīde docere Id̓o thema docebat de nauicula turbas ¶ Prima gͦ virtus ſeu lectio qͣꝫ xp̄s on̄dit de pn̄ia generali ſcꝫ. ꝙ oēs tam religioſus qͣꝫ clericꝰ tā hō qͣꝫ mulier obediat decē preceptꝭ. h̓ xp̄s on dit pͥmo fcō qꝛ voluit hūiliari ꝑ obediē tiā prīs vſqꝫ ad mortē. Qui cū ī forma dei eēt ⁊cͣ. ad philipp. ij. Ecce qͣlit̓ on̄dit fcō lcōem obediēdie in re tā dura ⁊ aſꝑa Itē on̄dit verbo dicēs. Si vis ad vitā īgredi ſerua mādata dei. Mat. xix. No ta ſi tu ſcꝫ dn̄s vel vaſallus ſi tu diues l̓ pauꝑ. Si tu regularꝭ vis ad vitā.ſ. eter nā ingredi ẜua mādata Noli viuere ẜm tuā volūtatē. ſꝫ ẜm dei equitate. nō ẜm tuam īclinacōem. ſed ẜm dei ordīacōem nō ẜm tuū ſenſū ſed ẜm dei mādatū ſer uus volēs obtinere ſolariū. oꝫ ꝙ faciat volūtatem dn̄i ſui. Oēs ſumꝰ ſerui dn̄i ih̓u xp̄i ⁊ captiui. Si gͦ volumꝰ ſolariū glorie faciaꝰ eiꝰ voluntatē nec debemꝰ ꝓ vlla re facere ꝯtra eiꝰ mandata. Iſta eſt obedīa general̓ ad oīa mādata dei ex hͦ acqͥrit hō regnū celeſte. Rō naͣ clauſu ra ꝯͣrios motus hꝫ. qd̓ vno motu clau dit̉. alio aꝑit̉. Mō videamꝰ ianua ꝑa diſi qͦ motu clauſa fuit. motu inobedie cie ade. qꝛ de dextͣ dei. fedit motū vſqꝫ ad ſi niſtra ꝓprie volūtatꝭ nō obediēdo deo gͦ ſi porta ꝑadiſi dꝫ nob̓ aꝑiri. ꝑ motuꝫ priū hꝫ aꝑiti.ſ. de ſiniſtra ꝓprie volūta tis ad dexterā diuine volūtatꝭ. facere eī debemꝰ dei volūtatē magꝭ̓ qͣꝫ ꝓpriā ver bi gr̄a dicēdo ego ſū inclinatꝰ ad ſuꝑbiā ſꝫ vos dn̄e vultꝭ ⁊ p̄cipitꝭ hūilitate Iō dn̄c volo huiliari. Idem de alijs pctīs Nō credatꝭ ꝙ gl̓ia ꝑadiſi obtineat gn̄e dignitate dominio ſciā pulchritudīe for tii sdīe. ymo ſi dicat aīa xp̄o in iudicō ꝑ ticulari dn̄e ego ſū de magno genere vl̓ fui magnꝰ dn̄s ī alio mūdo ideo etiā fac me dn̄m ī iſto. dicet xp̄s verū eſt ꝙ ego te feci magnū dn̄m ſed male vſus fuiſti faciedo īiuſticias ⁊ ſic de alijs. Id̓o xp̄s dixit ſi vis ad vitā ingredi ẜua mādata Iſta eſt obedīa general̓ ¶ Scd̓o docuit xp̄s de pn̄ia ſacͣmētali. prīo oꝑe qꝛ tota vita xp̄i fuit pnīa. ſꝑ ieiuꝑabat qꝛ niſi ſel̓ in die ꝯmedebat nec legit ꝯmediſſe car nes vnqͣꝫ niſi de agno paſchali. Scd̓o do cuit verbo dicēs. pn̄iaꝫ agite aꝓpinqͣbit em̄ ⁊cͣ. math̓. iiij. Itē niſi pnīaꝫ egeritis oēs ſil̓ ꝑibitꝭ luce. xiij. Sacmētalis pnīa ꝯſiſtit in qͣtuor. pͥmo ī cordis ꝯtricōe. ſe cūdo in ꝓpoſiti emēdacōe. Tertio ī oris ꝯfeſſiōe. qͣrto in oꝑis ſatiſfactōe. Si ꝑ didimꝰ regnū dei ꝑ īobedīaꝫ iſto modo poſſuꝰ ip̄m recuꝑare ꝑ pnīam ſac̓ mēta lē. Facite frcūs dignos pnīe Lu. iij. vbi dicit gloſa ꝙ frcūs digni pn̄ie ſunt. qn̄ pn̄ia corrn̄ det pctīs. Sicnt medici faci ut medicīas ẜm īfirmitates ꝟbi grā Si peccaſti cor de ꝑ mala deſideria percucias cor qͥnqꝫ digitꝭ qꝛ ex qͥnqꝫ ſenſibꝰ qͣſi qͥn qꝫ īſtrum̄tꝭ corde peccamꝰ Itē ſi pccāſti ore meciendo diffamādo. ſe laudā do vl̓ al̓s ꝯͣ deū loq̄ndo. digͣ pnīa ē orare. ꝑcu tere os. ꝯfiteri ore. qͣſi ſe diffamā do. idē de alijs ꝑtibꝰ corꝑis. Ecce qͣre dicit fa cite frcūs ⁊cͣ. ¶ Tercio docuit nos xp̄s pnīaꝫ ꝑſeuerācia finali oꝑe. pͥmo qꝛ ſꝑ ꝑſeuerauit ētꝭ ī cruce. lꝫ detͣheret ſibi ⁊c̄ Etiā docuit nos ꝑſeuerāciā ꝟbo. d. qͥ ꝑ ſeuerauerit ī finē ⁊cͣ. math̓. x. modicū va lerꝫ obedīa gn̄alis ⁊ pnīa ſacͣmētal̓ niſi eēt ꝑſeuerācia final̓. Ml̓ti īcipiūt bn̄ ⁊ feruent̉. ſꝫ accidit eis vt aq̄ calide q̄ pau latī frigeſcit qͣntūcūqꝫ eēt calida ſi ablig ne amoueat Iō xp̄s Nēo mittēsⁱ manu ad aratꝝ ⁊cͣ. Lu. ix. aratꝝ ē pnīa q̄ arat terrā corꝑis vt faciat frcm̄ meritoꝝ ⁊ ꝟ tutū cui appōit̉ manꝰ qn̄ hō incipit. Iō nō dꝫ qͥs reſpicere retro.ſ. dimittēdo ꝙ īcipit ſꝫ augm̄tare nō ſolū oꝑa. ſꝫ etꝭ fer uorē ſpūs. ſꝫ multi decipiunt qͦꝝ ꝑſeue rācia īpedit̉ cogitā do ſil̓ totā eoꝝ vit̓aꝫ futurā. ⁊ ſic veīt eis tediū. Iō nō dꝫ ſic recipi. ſꝫ ꝑ ꝑtes qͣlibꝫ die cogitare videa mꝰ hodie qͣl̓r me habui ⁊ dre. O video ꝙ ī multis defeci. ſꝫ cras volo inciꝑe ad dnica ꝑ poſt trini tatis Sermo iui ſeruiendū deo ⁊ etiā cras in ſcro inuenie tis vos defeciſſe ⁊ ſic ātiqͥtus ſancti pa tres ꝑſeuerabant quaſi faciendo cōpoſi tu ꝙ nō debebant viuere niſi vna die di cit dauid de ſe. Et meditatꝰ ſum nocte in corde meo ⁊ exercitabor ⁊ ſcopebam ſpm̄ meū ⁊ dixi nūc cepi p̄s. lxxvj. Id̓o quidā ſanctus pr̄ voles aliqͦs inducere ad pnīaꝫ dixit ꝙ fuit quidā homo habēs campū plenis ſpinis ad que mittebat fi liū vt purgaret campu qui videns cam pū tam magnū quaſi diſꝑatus come de bat ⁊ poſuit ſe ad dormiendū Ita de vi ta nr̄a que eſt vt campus magnus ple nꝰ ſpinis ⁊cͣ. Ecce qͣre dicit Nemo mit tens manū ⁊cͣ. Deo grās. ¶ De eadē dn̄ica ſermo quartus Er totam noctē laborātes nihil cepimus habetur Oyerbum iſtud originalit̉ luce. v. et recitatiue in euāgelio curretis dn̄ice ver bū ꝓpoſitum dat mihi occaſionē ⁊ moti uum p̄dicandi ⁊ dedarandi mala ⁊ defe ctus qͣs habet ꝑſona que exiſtit in pecca to mortali. vt ab eis recedatis ⁊ ad bo nam vitam re dearis. ſed vt grā dei ſit no biſcū ſine qua nihil faceremus. Salute tur virgo maria Ad lrām hoc eſt verbū piſcatorum qui laborauerūt ꝑ tota no ctem ⁊ nihil ceperūt. Ideo dixerūt ꝑ to tam noctem laborātes ſcꝫ piſcā do nihil cepimus Sed ego volo ꝑtractare hͦ ver bum ẜm intellectū allegoricū ⁊ ſpūalē ita ꝙ thema ſit verbū pctōꝝ in peccatis decedenciū. qui qn̄ ſunt in alio mundo re cognoſtentes ſe. dicūt ꝑ totam noctem laborātes ⁊cͣ. ¶Pro cuiꝰ declaracōe ſciendū ꝙ qͣꝫdiu ꝑſona eſt in peccatis in mala vita nō ꝯgnoſcit ſuos defectus nec mala nec ꝑicula in quibꝰ eſt. qꝛ corrige ret ſe. ſed lete ꝯme dendo bibendo ſaltan do ridendo tranſit Recte tali accidit vt hoīcidis ⁊ latronibꝰ qui letant̉ ⁊ app̄ci ant ſe de malo qd̓ faciūt De quibꝰ dicit ſcriptura Letant̉ cū malefecerint ⁊ exul tant in rebus peſſimis ꝓuerb̓. ij. Sꝫ qn̄ ſunt capti ⁊ cathenati ⁊ ad furcā ſenten ciati. tūc cognoſcūt mala ⁊ peccata q̄ fe cerūt ⁊ petunt ꝯfeſſorem remittūt iniu rias fatiſfaciūt ⁊cͣ. Qn̄ habēt penā cog noſcunt culpam. Ideo gregoꝰ. Oculos quos culpa claudit pena aꝑit. Ita recte eſt de peccatoribꝰ qͣꝫdiu viuūt in hͦ mū do delectant̉ de ſolacio in ſolaciū. ſed qn̄ moriunt̉ ⁊ vident infernum eis paratū vident ꝙ p̄diderūt om̄a bona. diuicias honores dignitates. ⁊ vident ꝙ nō habe bunt gloriam ſed penā eternā. Tunc di cunt Per totam noctem ſcꝫ huius vite labroantes nihil cepimus. Ideo hͦ ver bum eſt planctus peccatorū qui in mor te pauꝑes ſe inueniūt ptꝫ thema. Si vo lumus p̄dicta verba bene cogitare in di ctis. verbis on̄ditur nobis de vita pecta torum tres ꝯdicōes male. Vita em̄ pctō rū habet tria incōmoda. Uita aūt pctō rū eſt pͥmo crudelit̓ tenebroſa ibi ꝑ totā noctē. Scd̓o penalit̓ doloroſabi labo rantes. Tercio finalit̓ infructuoſa Ibi hi hil cepimus ¶ Dico pͥmo ꝙ vita pctō rum eſt cru deliter tenebroſa. cū dicit̉. ꝑ totam noctem Sine lumine caritatis et gratie ſunt peccatores. hoc declaratur ſic Quīqꝫ defectꝰ accidūt ꝑſonis in nocte tenebroſa ambulantibꝰ. Primo ꝙ non cognoſcunt ſe ad inuicem ymmo dicunt quis eſtis vos. Secūdo ꝙ leuiter inpin gūt qn̄ non habēt claritatem. Tercio qꝛ ſi ſit luta leuiter maculātur. Quarto qꝛ leuiter vnus ꝓdit alium. qꝛ non vident: Quīto tūchomo vadit dubitādo ⁊ pal pando. Iſtos quīqꝫ defectus inuenie tis in ꝑſona que conſiſtit ⁊ viuit in pctīs mortalibꝰ. qꝛ pͥmo p̄dit cognicōem per ſonarū per ſuꝑbiam. Erunt duo magni Dn̄ica. V. poſt tri nitatis Sermo. IIII ſocij ⁊ vnꝰ aſcendit in honore ⁊ dignita te. altero remanente in paupertate qͥ qn̄ venit ad aliū nō cognoſcit eū. frater ger manꝰ. fratrē germanū. amicꝰ amicū. filiꝰ patre. nō cognoſcit ꝓpter ſuperbiā immo abnegabit eū. quia in tenebris ambulāt peccatū eſt nō honorare pentes nec eis ſubuenire. Ecce pͥma condicio peccatoꝝ de hijs ſcpͥtura dicit. Qui dixit patri ſuo ⁊ matri ſue neſcio vos ⁊ fratribꝰ ſuis ig noro illos Deutro. xxxiij. ¶ Scd̓a condi cio eſt quia peccator īpingit maxime per auaricia in lapide frigido ⁊ duro ſine cō paſſione ꝓximi. Ideo de auaro d̓r. Cor eius indurabit̉ quaſi lapis ⁊ ſtringet̉ qͣſi malleatoris incus Ioh. xli. O quot im pingunt hic qn̄ d̓r eis a cōfeſſore. facitis vſurā. rn̄dent nō pater. Et cōfeſſor qͣlit̓ mutuatis. pater. x. florenos ꝓ. xij. Et cō feſſor. ⁊ nunqͥd hoc eſt vſura. nō pater qꝛ de mea pecunia cū qͣ poſſem lucrari acci pio lucrum ⁊cͣ. Ecce nox obſcura ⁊ tene broſa. Ideo faciam vobis lumē dicatis vos fuſurrarie eſtis vos dn̄s pecunie vel panis vini ⁊cͣ. Certū eſt ꝙ non. quia the ſaurarius regis nō eſt dn̄s pecunie regis ſꝫ diſpenſator. ⁊ ſi male diſpēſat pecuniā regis ſuſpendat a rege. Ide de diuitibus. nō ſunt dn̄i pecunie. quia dn̄i eſt terra ⁊ plenitudo eius ⁊cͣ. Uos dn̄i ſolum eſtis theſaurarij ⁊ diſpenſatores ⁊ de omnibꝰ tenemini dare computū deo. de pecunijs pane vino oleo lana frumēto ⁊cͣ. qualit̉ acqͥſiuiſtis ⁊ expendiſtꝭ. diſpenſator regis poteſt ſibi retinere neceſſitateꝫ ſꝫ non ad vanitatē ſꝫ dare dꝫ alijs ꝓuiſionē. Ita debetꝭ vos facere. Sꝫ multi miſeri fran gunt ſibi collū ꝑ vſuras furta rapinas re tenciones de ſoluēdis dices ⁊cͣ. Ideo d̓t ſcpͥtura. in via ruine nō eas ⁊ nō offēdas in lapides ne pones anime tue ſcandalū. Ecͣti. xxxij. ¶ Tercia cōdicio ꝙ leuit̉ ma culant̉ ſic peccatores leuit̉ maculant per lutū luxurie: nō vidēt viā nec cognoſcūt pectatū. īmo dicunt̉ ⁊ ꝙ peccatū eſt. ego nō habeo vxorē nec ipſa viꝝ ⁊cͣ. Dico ꝙ eſt reſponſio ⁊ excuſacio friuola. Nunqd̓ ſi cū filia regis fornicatione cōmitteres regi placeret. Si autē rex tradit eā tibi in vxorē habeas ſolacia cū illa. Et ſi de iſtis eſt tā magnū peccatū qͥd dicemꝰ de maritatis cōſanguineis cōmatribꝰ. tales ad ꝓfundū inferni deſcendūt. De talibꝰ d̓t dauid. Ipſi infirmati ſunt reſpiciēdo mulieres. Gregorius. Non licet intueri qd̓ nō licet concupiſci ⁊ ceciderūt. ¶ Quarta cōdicio eſt ꝙ de nocte leuit vnꝰ ledit alium. ita etiā in peccatoribꝰ accidit excepcio ire leuit̉ offendunt ſe mutuo. qꝛ in nocte tenebroſa hō non videt aliū. O dices tu. īmo videbo eū. ꝓbo ꝙ non Nā ſi corā te vidiſſes ymaginē xp̄i vel virgi nis non ꝑcuſſiſſes ea niſi eſſes infidelis. Modo ꝓpria ymago dei eſt hō. Ideo ſi vidiſſes hanc ymaginē nō ꝑcuſſiſſes eā ꝓpter honore dei. ¶ Quinta cōdicio eſt. quia in nocte hō vadit hincinde palpan do ⁊ dubitādo. ita qͥ eſt in pctō qꝛ parua bona opera facit ⁊ cū tedio facit ea q̄ dei ſunt. Ecce defectus qͥ ſunt in vita pctōris adinſtar illiꝰ qͣ vadit denocte. Ideo da uid poſuiſti tenebras ſeꝫ peccatoꝝ ⁊ cul parum in vita tua ⁊ facta eſt nox. ſcꝫ tene broſa ⁊ obſcura in ipſa ꝑtranſibunt oēs beſtie ſilue ſcꝫ peccatores qͥ vt beſtie regū tur ſenſualitate. pͣs. ciij ¶ Dico ſcd̓o ꝙ vi ta peccatoꝝ eſt penalit̓ doloroſa Ibi labo rantes hoc declarat̉ ſic. qd̓libet peccatum mortale qꝛ eſt cōtra rōnē ⁊ intellectum affert peccāti penā ⁊ doloreꝫ etiā in hoc mundo ẜm Auguſtinū in libro cōfeſſio nū ſicut ſi aliqͥs ſit in domo tua cōtra tuā voluntatē illud affert tibi doloreꝫ. Ita qn̄ ſit peccatū mortale qꝛ ſit contra iudi cium rōnis ⁊ intellectꝰ qui eſt dominꝰ do mus cōſcientie. Ideo triſtat̉. Nam licet ad extra rideant ⁊ delectent peccatores. tamē ad itra triſtant̉ ex remorſu conſcīe LI nitatis Germo. IIII Dn̄ica. V. poſt tri qͥ remorſus eſt dolor ⁊ pena quia ancilla ſcꝫ caro cōtra voluntateꝫ ſua facit illud. Nōne eſſet tibi pena ꝙ ancilla tua face vet aliqͥd in domo tua cōtra tuā volunta tem. Ecce qͣliter vita pectatoꝝ eſt pena liter doloroſa. Ideo auguſtinꝰ. Iuſſiſti dn̄e ⁊ ita eſt vt oīs animꝰ inordinatꝰ pe na ſit ſibi ꝑ oppoſitū ꝟtutes afferuūt de lectacionē etiā ẜm ph̓m. quia tunc fit in domo conſcīe ẜm voluntatē dn̄i ſcꝫ intel lectus ⁊ etiā ẜm volūtate dn̄e ſcꝫ rōnis. Magna delectatio eſt dn̄o ⁊ dn̄e domꝰ qn̄ filij ſerui ancille vel filie nō faciunt ali quid niſi iuxta voluntatē eoꝝ. Ita de no bis quoꝝ filij ſunt ſenſus. filie potēcie aīe vel cogitacōnes. ſeruus corpꝰ. ancilla eſt caro. Magna delectacio eſt hoī qn̄ oēs iſti obediunt dn̄o ſcꝫ intellectui ⁊ dn̄e.ſ. rōni. Ideo dixit ph̓us. Signū autē ge nerati habitꝰ eſt delectabilit̓ operari. ꝟbi grā. Si ꝓ honore dei placet tibi ieiuniū lignū eſt ꝙ ꝟtus abſtinencie eſt infra te. Si orō ſignū eſt ꝙ in te eſt ꝟtus deuo cionis. Si ſeꝑacio mulieꝝ ſignū ē ꝙ vir tus caſtitatꝭ eſt infra te Si ciliciū vel alia corporꝭ afflictio ſignū eſt ꝙ in te ē ꝟtus pn̄ie ⁊ ſic de alijs. Eris qͣſi fons aquaꝝ cuiꝰ non deficiūt aque ⁊ edificabunt̉ in te deſerta ſeculoꝝ. Iſaie. lviij. Fons gradie dei qͥ eſt in qͣlibet ꝑſona bona ⁊ virtuoſa rigat ſenſus ⁊ oēs potencias. Oppoſituꝫ eſt de peccatoribꝰ qꝛ ſi ridēt ad extra tn̄ ad intra aīa triſtatur. conſcīa remordet. Sed modo nō cognoſcunt ſꝫ cognoſcent qn̄ erunt ī inferno ⁊ cruciabunt̉ tunc enī eleuatꝭ oculis videbūt gloriā bonoꝝ nō ad delectacione ſꝫ augmētacionē pene vt de famelico vidente menſā paratā eſcis plenā ⁊ nō poteſt habere. cruciat̉ magis Uidentes gloriā ſcꝫ bonoꝝ turbabunt timoe̓ horribili ⁊ mirabunt̉ in ſubitacōne inſperate ſalutꝭ ⁊cͣ. Sapīe. v. Ecce labo rantes. Ideo ſcā ſcpͥtura dat remedium dicēs Ne tradas te vie laborioſe. glorſa peccatoꝝ quia peccata cū magno labore fiunt ſicut furta Oꝑa autē miſericordie fiunt delectabilit̉. Idē de luxuria adulte rium cū magno labore. timore ⁊ ꝑiculo fit. Caſtꝰ autē delectabilit̉ viuit ⁊ ſic de alijs. Ideo d̓t Ne tradas te vie laborio ſe ne ponas aīe tue ſcandalū. Eccleſiaſti ci. xxxij. Ideo apoſtolꝰ. In laboribꝰ plu rimis. ſcd̓a ad Choꝝ. xi. ¶ Dico ꝙ ter cia mala cōdicio quā habet vita peccatoꝝ eſt ꝙ eſt finalit̓ infructuoſa. Ideo d̓r ni chil cepimꝰ. quia peccatores in alia vita nichil reportāt p̄mij aut mercedis ex ope ribus q̄ fecerunt/ quia qͣꝫdiu ꝑſona eſt in peccato mortali etiaꝫ ſi faceret oīa bona opera mūdi ieiunia magnas orōnes. lar gas elemoſinas ⁊cͣ. nihil ſibi ꝓficiuūt. alio mundo. Licet eniꝫ deus ꝓ quolibet bono opere det ſolucioneꝫ tn̄ peccatores ſoluit in hoc mundo de hijs q̄ faciunt dat eis diuicias honores dignitates officia ⁊ beneficia. pace ſanitate. filios longā vi tam. amore dominoꝝ ⁊ ꝙ eſt maiꝰ bona opera ex genere qꝛ illis bonis operibꝰ ex trahunt̉ de peccato nōnunqͣꝫ peccatores. Ideo bona oꝑa non ſunt dimittēda qn̄ ſentis te eſſe in peccato mortali quia tue ſunt magis neceſſaria vt illis mediantibꝰ exeas peccatū. Sed ꝓ hijs operibꝰ nihil dabit̉ tibi in alio mundo. Racio vos ſci tis ꝙ ramus arboris nullam virtutē ha bet niſi a radice ⁊ non facit fructū niſi qͣꝫ diu eſt in arbore. Si vero ſcindatur ab arbore non facit fructum. quia remota cauſa remouet̉ effectus. Ita in ꝓpoſito radix ſiue truncus arboris. vbi eſt tota virtus. eſt chriſtꝰ ſaluator noſter. Nos auteꝫ ſumus rami ſiue palmites ⁊ qͣꝫdiu manemꝰ in radice. per verā credentiam ⁊ promptā obedientiā ⁊ per gratiam. facia mus fructū meritoꝝ quia func quicquid facimꝰ eſt meritoriū. Si autē ramus ali quis abſcindat̉ ſecuri dyaboli a trunco q̄ eſt tēptacio per cōſenſū peccati mortalis Dnica. V. poſt tri nitatis Sermo. V. factū eſt. iā nō poteſt facere fructū meri ti. Sꝫ deꝰ ē adeo piꝰ peccatori ita ꝙ ſi fa cit aliqͣ bona opera. ſatiſfacit ſibi h̓. Ecce quare dico ꝙ peccatoꝝ vita eſt finalit̓ in fructuoſa. Auctoritas clara. Sicut pal mes nō poteſt facere fructū a ſemetipſo niſi māſerit in vite. Sic nec vos niſi ī me māſeritis. Ego ſum vitꝭ ⁊ vos palmites qͥ manet in me ⁊ ego in eo. hic fert fructū multū. qꝛ ſine me nichil poteſtis facere. ſcꝫ meritorie Ioh̓is. xv. Qualis dolor eſt peccatori qn̄ morit ⁊ nihil īuenit ibi. Sicut mercator diues qͥ oīa poſuit ī na ui ⁊ perijt ſolū remanet ꝑſona ſua qn̄do eſt vltra mare ⁊ nichil habet qͣlis dolor et deſperacio. Ita de peccatore qui in hoc mūdo eſt diues ⁊ oēs nauigamꝰ ad aliū mundū qn̄ aīa eſt in portu in rip̄a ⁊ nihil inuenit de bonis qͣlis deſperacio eſt ſibi. qn̄ d̓r ſibi a xp̄o ⁊ vbi ſunt bona q̄ dēdi ti bi. Rn̄dit totū eſt perditū. ⁊ quia ibi nō poſſunt aliqͥd lucrari remittunt ad hoſpi tale miſeroꝝ ad infernū. Sed qn̄ vanij ſunt arbori xp̄o cōiuncti per fide ⁊ obediē riam ita ꝙ mallent citius mori qͣꝫ conſen tire tunc congregant magnū theſauꝝ qn̄ eſt ibi inuenit magnū theſauꝝ de qͣ viuit eternalit̉. Id̓o xp̄s d̓t. Operamini nō ci bum qͥ perijt vt ſunt opera mūdana ſꝫ qui remanet in vitā et ernā Ioh̓is. vi. Nota piſcatores qͣꝫuis in rethe ſuo ceperint con chas ⁊ multa talia ⁊ īmunda. tn̄ quia nō receperunt finalē fructū dicunt dolentes nihil cepimꝰ. ſic de peccatoribꝰ. Ideo d̓t ſcpͥtura. vana eſt ſpes illoꝝ ſcꝫ peccatoꝝ ⁊ labores eoꝝ ſine fructu. Sapīe. iij. ¶ De eadē dominica. Sermo quintus de epiſtola Enedictionem Vhereditate poſſideatꝭ. Habetur verbū iſtud textualit̓ pͥma canonica petri capitulo. iij. Et recitatiue in epiſtola cur rentis dn̄ice. Hoc verbū eſt vna breuis ⁊ deuota orō beati apoſtoli. quā facit ꝓ nobis ⁊ deſiderans noſtrā ſaluacionē di cens. Rogo deū vt benedictionē ſcꝫ ce leſtem hereditate poſſideatis. Hoc ꝟ̓bū benedictionē indiget declaracione. Pro quo ſciendū ꝙ gloria celeſtis d̓r benedi ctio. Rō qn̄ deus facit aliqͥd nō credatis vos ꝙ illud faciat laborādo manibꝰ nec ambulādo pedibꝰ nec ſe mouendo que admodū vos. Sꝫ ſua operacio eſt ſua lo cutio. ſuū dicere eſt ſuū facere. verbi grā qn̄ fecit lumen nō laborauit ſꝫ ſolū dixit fiat lux ⁊ facta fuit. quia ſuū dicere ē ſuū facere. Idē de celo. de ſtellis ⁊cͣ. Nō fa cit vt magiſter operis qui qn̄ facit archā ponit fundamētū ⁊cͣ. Sꝫ dixit fiat firma mentuꝫ ⁊ factū fuit. Ideo dauid. Ipſe dixit ⁊ facta ſunt ipſe mandauit ⁊ creata ſunt Nota ſimilitudinē de magnis dn̄is qͥ mandādo operant. Si volunt capere criminoſū nō oportet regē mouere nec ipſum capere nec ſuſpēdere crim inoſum. ſꝫ mandare ꝙ capiat ⁊cͣ. Idē de opere mi ſericordie nō oportet rege aperire burſā ⁊cͣ. ſꝫ p̄cipere theſaurario. Quāto gͦ ma gis deus cui oīa ſunt ⁊ nō ſunt obediunt. Ideo d̓t ſcpͥtura. Omne ꝙ voluerit fa ciet ⁊ ſermo illiꝰ poteſtate plenꝰ eſt Ec cleſiaſtes. viij. Omnipotes ſermo tuus dn̄e nō oportet ipſum niſi loqui Ex iſta declaracōne qn̄ deus extrahit animā de hoc mūdo ⁊ collocat eū in paradiſo ⁊ im ponit ſibi dyadema quō creditꝭ faciat nō laborando. Sꝫ p̄cipiendo d̓t michaeli. Talis religioſus clericꝰ vel laycus ſeruit mihi diligent̉ ⁊ ſcē ideo collocet ⁊cͣ. Et factū eſt. etiā ī iudicio generali qn̄ dabit gloriā bonis ipſa donacio glorie ſeu ope racio dei in dando gloriā. dicit̉ benedictō id eſt bona dictio ſiue bona locucio qn̄ dicet. Uenite benedicti patris mei poſſi dete paratū vobis regnū a conſtitucione mund. Mathei. xxv. Ecce qualit̓ gloria TT I. nitatis Sermo. V. Dnīca. V. poſt tri celeſtis dicit̉ benedictio. de iſta d̓t thema benedictionē hereditate poſſideatis patꝫ thema. Modo videamꝰ q̄ ſunt ꝑſone q̄ iſtā benedictionē hereditate conſeq̄ntur. Amore veſtri ego q̄ſiui ⁊ īueni ī pſalmo Dn̄i eſt terra ī duobꝰ verſibus vbi dicit dauid. Aſuoces manibꝰ ⁊ mundo cor de qͥ non accepit in vano animā ſuam nec iurauit in dolo ꝓximo ſuo Hic accipiet be nedictionē a dn̄o ⁊ miſericordiā a deo ſa lutari ſuo. Ubi ponunt̉ qͣtuor cōdicōnes perſonaꝝ que benedictionem hereditate poſſidebunt. Primo pueri oīno innocentes Scd̓o peccatores vere penitētes Tercio perſone bone bene obediētes Quarto tribulati ⁊ paciētes Quilibet iſtoꝝ habebit benedictione glo rie celeſtis. quia de eis d̓t thema. Bene dictionē poſſideatis hereditate. ¶ Dico pͥmo ꝙ habebūt benedictionē glorie ſcꝫ pueri īnocētes qͥ nunqͣꝫ peccauer̄t. Inno centes ſunt ī corde qꝛ nūqͣꝫ peccauer̄t nec habuerūt malas cogitacōnes In ore qꝛ nunqͣꝫ dixerūt malū verbū nec meciendo nec iurando. Innocētes in oculis auribꝰ naribꝰ in gutture manibꝰ ⁊ pedibus ⁊ in toto corpore. quia nūqͣꝫ peccauerūt. Iſti ſunt totalit̉ innocetes qn̄ moriunt̉ ſtatī habent benedictione celeſtis glorie. Id̓o dauid. graciā ⁊ gloriā dabit dn̄s nō pri uabit bonis eos. qͥ ambulāt in īnocentia Sed diceret aliqͥs frater q̄modo vocatꝭ vos illos pueros totaliter innocetes ⁊ nunqͥd perſona q̄ ꝑentibꝰ ſuis dat tribu laciones ⁊ infert malū ⁊ triſticias ⁊ peri cula ⁊ tedia quia nō ꝑmittet eos dormi re plorat ⁊cͣ. Nōne nocens eſt ⁊ peccat. Reſponſio. Dico ꝙ ſunt totalit̉ innoce centes nec de p̄dictis habēt culpā nec pec catum qꝛ dolor partus ꝓuenit mulieribꝰ ex peccato eue qꝛ ex fructu arboris pecca uit ⁊ fecit cōtra deū. Ideo deus fecit cō tra eā ⁊ oēs filios ſuos vt in fructu ventris punirent̉ cū labore portarēt ⁊ cū do lore ꝑerent ⁊ cū tedio nutriret. Ideo pa tet error dicētiū ꝙ creatura nouiter bap tiſata ſi morit̉ tranſit purgatoriū ex dolo re matris hoc eſt erroneū quia iudeꝰ bap tiſatus ſi morit anteqͣꝫ peccaret ſine pur gatorio euolat. De iſtis d̓t Iob. Salua bitur innocēs ſaluabit̉ etiā mundicia ma nuū ſuaꝝ. Iob. xxij. Nota mūdicia ma nuum ſuaꝝ. Diceret hic aliqͥs ſi pueri in nocentes ſaluant. ergo etiā illi qͥ tioriūt̉ ante baptiſmū ſaluant. eadeꝫ rōne. quia nunqͣꝫ peccauerūt nec corde cogitādo nec ore nec manibꝰ ⁊cͣ. Huic q̄ſtioni tacite iā Rn̄dit Iob cū d̓t. Saluabit̉ autē mun dicia manuū ſuaꝝ ¶ Ecce baptiſmū qui mūdat ab īmundicia ſua quā recepit in il la generacōne. Nota ymago q̄ cadit ī lu to non poneret̉ in altari niſi pͥus lauetur Sic eſt de hoīe in qͣ eſt ymago dei qͣꝫtum ad animā quā facit deꝰ vt ponat̉ in tem plo paradiſi. Sed veniēs in hunc mūdū cadit ī luto in illa vili bruta generacōne carnali. Quia ſi aliter veniret nō haberet originale ¶ Ideo ibi recipit illā maculā. Ideo nō poteſt intrare ꝑadiſum qͦuſqꝫ ē mūdata aqͣ baptiſmi Ideo d̓t xp̄s Amē amen dico tibi niſi qͥs renatꝰ fuerit ex aqͣ ⁊ ſpūſancto nō poteſt introire in regnuꝫ dei. Ioh̓is. iij. Nota hic qn̄ aīa nō bapti zati venit ad paradiſū vel ad portā para diſi qͥd d̓r ſibi a xp̄o. Ecce quare d̓t Iob ſaluabit̉ innoces ſaluabil aūt a mūdicia manuū ſuaꝝ. Sicut habemꝰ duas manꝰ ita habemꝰ duas ſubſtācias aīam ⁊ cor pus. Id̓o d̓t ſaluabit̉ mūdicia.i. ꝑ mun diciā manuū ſuaꝝ. tā corporis qͣꝫ aīe qꝛ peccatū originale nō ſolū tangit anima. ſꝫ etiā corpus totuꝫ eſt infectu tā ſenſus corporis qͣꝫ potēcie aīe. Sꝫ ꝑ baptiſmū mundant̉. Ideo xp̄s. Innocetes ⁊ recti adheſerūt mihi ſcꝫ in gloria qꝛ ſuſtinui te ſcꝫ paſſionē qͣꝫ tu pr̄ ordinaſti cuiꝰ ꝟtute ſaluant̉. de qͦlibet iſtoꝝ dr. hic accipiet be Dn̄ica. Vpoſt tri nitatis Sermo. V. nedictionē a dn̄o. Nota qn̄ iſti pueri ſūt in extremis demones veniūt explorātes ſi poſſent animā recipere. Sed xp̄s de ce lo dat eis benedictionē ⁊ d̓mones fugiūt Nota ⁊ miſericordiā a deo ſalutari ſuo. qꝛ tūc pueri miſericordit̉ liberant̉ a tribꝰ miſerijs qͣs habēt. Prima eſt ignorā cia a qͣ liberant̉ tunc qꝛ ſtatī aperit eis liber. ⁊ ſciunt oīa ⁊ cognoſcūt ſe ⁊ parentes. Scd̓a eſt modicitas vel ꝑuitas ſꝫ ſtatim aīa ſeparata a corpore hꝫ tantā magnitu dinē vt gigas. Tercia eſt īpotencia quia neſciūt ire nec ſe mouere. ſꝫ ſtatim qn̄ ſūt in celo habēt tantā potenciā ꝙ nec gigas nec leo habēt tantā potenciā. Ecce miſe ricordiā quā accipiēt. In iſtis gͦ cōplet̉ orō petri dicētꝭ Benedictionē hereditate poſſideatꝭ. ¶ Dico ſcd̓o ꝙ obtinebūt be nedictionē ⁊cͣ. peccatores vere penitētes hoc tāgit nos qꝛ licet fuerimꝰ innocētes ⁊ mundati per baptiſmū tn̄ extunc amiſi mus milleſies illā innocentiā ex peccatꝭ q̄ fecimꝰ ꝯͣ deū. cōtra ꝟginē ⁊ ſcōs. cōtra animā ⁊ ꝓximos. Id̓o iā nō poſſumꝰ ꝑ viā innocentie paradiſū intrare ꝓpter h̓ deus ordinauit viā pn̄ie ſcꝫ dolere ⁊ cō teri de peccatꝭ cū ꝓpoſito nō redeundi cō fiteri ⁊ ſatiſfacere. Iſto modo poſſumꝰ habere benedictioue glorie. hoc tāgit da uid cū d̓t. Mundo corde ſcꝫ per pn̄iam hic accipiet benedictionē a dn̄o. Sed eſt hic argumētū. Diceret aliqͥs frat̉ quō ex mundicia cordis intelligit̉ pn̄ia. qꝛ pn̄ia nō ſolum mūdat cor ſꝫ oēs vires aīe ſcꝫ ītellectū ab errore fidei ⁊ falſis opinioni bus ⁊ malis ſuſpicionibꝰ de ꝓximis ⁊ vo luntatē a mal̓ deſiderijs ⁊ odijs ⁊ ranco ribꝰ ⁊ memoriā nō recordādo d̓ receptꝭ iniurijs. Itē vera pn̄ia mundat os a me dacijs diffamacionibus ⁊ blaſphemijs. Oculos a malis aſpectibꝰ. aures. nares. guttur manꝰ pedes ⁊ totū corpus a luxu rijs. Cum gͦ pn̄ia vera mundet animā aī potēcijs ⁊ corpꝰ cū ſentimetis. qͣre gͦ reci pitis pn̄iam ſolū ꝓ mundicia cordis Dico ꝙ veꝝ eſt ꝙ vera pn̄ia totuꝫ purificat vt dictū ē. ſꝫ mūdicia cordis dr̄ pn̄ia du plici rōne ¶ Prima eſt quia cor eſt vt fons a qͦ multi riui ꝓcedūt ſcꝫ potēciaꝝ ⁊ ſenſuū. Et ſi aqͣ fontꝭ ſit mūda ⁊ pura etiā aqͣ riuoꝝ erit mūda ⁊ pura. Si im mūda ad ide. Et qꝛ oīa opera bona vel mala ꝓcedūt a corde. de corde exeūt co gitacōnes male homicidia adulteria for nicacōes furta falſa teſtimonia blaſphe mīe Math̓. xv. Ecce qͣlit̓ aqͣ īmunda ꝓ cedit a fonte cordis. qꝛ cor d̓t. O ille in terfecit patrē tuū ⁊c̄. id̓o occidas eū ⁊ ſic de alijs. Ideo ſi cor ſit munduꝫ etiā oīa ſentimeta corporꝭ erunt mūda Ideo ꝓ uerbioꝝ. iiij. Oī cuſtodia ſerua cor tuū. qꝛ ex ipſo vita ꝓcedit. Ita ſi ſit mūdum ꝓcedit mors ab eo. Ecce pͥma rō qͣre d̓t Et mundo corde qꝛ mūdicia cordis eſt mūdicia tociꝰ corporis. ¶ Scd̓a rō qͣre mundicia cordis d̓r pn̄ia eſt qꝛ licet mul ta ſunt oꝑa pn̄ie. tamē radix iniciū pn̄ie eſt cordis cōtricio. ab iſta enī ꝓcedūt fru ctus oīm alioꝝ opeꝝ. Id̓o dicebat xp̄s. Beati mūdo corde qm̄ ipſi deū videbūt. Mathei. v. de qͦlibet tali dr̄. h̓ accipiet be nedictione a dn̄o. quia qn̄ talis morit ⁊ aīa venit ad iudiciū ⁊ accuſat a demoni bus. d̓t xp̄s aīe. audis inqͣꝫtū te accuſant d̓t aīa veꝝ eſt. qꝛ illa feci nec poſſū nega re. ſꝫ vſus fui medicinis vr̄is qͣs vos ordi naſtis ꝯͣ pctā. Si habui malas cogitacio nes habui etiā ꝯtricionē. Si peccaui ore oraui ⁊ ꝯfeſſus fui. Si ocul̓ peccaui fleui ⁊ ſic de alijs. feci iudiciū ⁊ iuſticiā nō tra das me calūpniantibꝰ. xp̄s eſt cōtentꝰ ⁊ dat ſibi benedictione ⁊ mīaꝫ qn̄ collocat̉ in gloria. ¶ Dico tͣcio ꝙ obtinebūt bene dictionē glorie ꝑſone bone ⁊ obedientes q̄ hn̄t dicere vel facē̓ reſpiciūt dei volun tatē ⁊ ordinē religioſus obediēs nō face ret ꝯͣ regulā nec ꝯſtitucōnes nec clericus nec laycꝰ ꝯͣ dei mādata ordinat ſuā vitā ẜm dei voluntatē ⁊ nō ẜm eoꝝ ſenſuali tatē. ẜm dei ordinacōnē ⁊ nō ẜm ꝓpriuꝫ ZZ.iij. nitatis Sermo. VI. Dnica. Vpoſt tri inclinacionē. de qͣlibet tali d̓t. Qui nō ac cepit in vano aīam ſuā h̓ accipiet benedi ctione a dn̄o. Nota ꝙ accipere aīam ſuā in vanū p̄t intelligi duplicit̉ eſſencialiter vel effectualit̉. In vanū d̓r accipere ani mā ſuā ille qͥ non facit illa ad q̄ ordinat̉. Quia ſi rex dat alicui militi equū ⁊ arma ⁊ nunqͣꝫ ſeruit ſibi in vanū d̓r accepiſſe. Ita dedit nobis animā rōnalē cū memo ria vnde memoremur de beneficijs a deo nobis datis. qꝛ non fecit nos azinū non equū ⁊cͣ. ſꝫ ad ymaginē ⁊ ſimilitudiuem ſuā. Itē redemit nos ⁊cͣ. Cū intellectu vt eū cognoſcamꝰ ⁊ ei grās agamꝰ. Cū voluntate vt eū deſideremꝰ ⁊cͣ. Si autē de iſtis nō ſeruis ſibi in vanū recepiſti ani mā tuā. Itē dedit tibi corpus qͣre. vt vi uas ex eo Sicut enī pat̓ dat patrimoniū filio tēpore nupciaꝝ vt ex eo viuat. Ita de terra corporis debemꝰ facere fructꝰ ꝑ pn̄iam de quibꝰ viuamꝰ. Si autē nō fa cis in vanū recepiſti vel accepiſti ⁊ poſſu mus dicere talibus. vanū eſt vobis ante lucē ſurgere ſcꝫ ad oꝑa tꝑalia qͥ nō cura tis de operibꝰ ſpūalibꝰ. Surgite ſcꝫ aliqͣ hora ad opus ſpūale. poſtqͣꝫ ſederitꝭ qui māducatꝭ pane doloris. psͣ. inqͥt. Nota qͥ māducatꝭ panē doloris. pr̄ qͥ mittit fi lium ad campū vt laboret qͥ nō curat de labore ſꝫ comedit ⁊ bibit ⁊ dormit In ſe ro qn̄ venit ad domū hꝫ malā cena ⁊ ve berat̉ ⁊cͣ. Ita deꝰ pr̄ nr̄ miſit nos ī campo huiꝰ mundi ad laborandū in operibꝰ me ritorijs? qͥ autē nō curat de labore ſꝫ co medit ⁊ bibit ⁊ delectat in morte puniet̉ Nā in ſero mortꝭ videbitꝭ quō māduca ſtis panē̓ dolorꝭ qn̄ demones cruciabūt vos ⁊cͣ. ¶ Scd̓o d̓r accepiſſe aīam ī va num effectualit̉. vita enī pn̄s ē effectus aīe. ⁊ ita ſumit̉ Ioh̓. xij. cū d̓r. qui amat aīam ſuā.i. vitā corporaleꝫ tm̄ ꝙ ꝓ xp̄o n̄ vult eā exponere ꝑdet eā ⁊ qͥ odit aīaꝫ ſuā in hͦ mūdo ī vitā eternā cuſtodit eā. Qui gͣ viuit ocioſus ī vanū accepit vitā iſtā. Sic̄ ille qͥ vadit ad feriā vbi ſtat. xv diebꝰ ⁊ nichil facit nec lucrat̉ aliqͥd d̓r in vanū iuiſſe ad feriā. Ita de nobis qͥ veni mus in feria huiꝰ mūdi ad lucrandū. Iō ſi nō habemꝰ merita in vanū accepimus iſtā vitā Ideo laborare debemꝰ in bonis operibꝰ. ꝓpter hͦ dicebat apoſtolꝰ Horta mur vos ne ī vanū grām dei recipiatꝭ ait enī tꝑe accepto ſcꝫ in hͦ mundo exaudiui te. qꝛ in alio nō audit. Et in die ſalutꝭ ad uiui te. ſcd̓a ad Choꝝ. vi. Obediētes āt nō accipiunt in vanū aīam ſuā ſiue vitaꝫ ſuā. Ideo de qͣlibet obediēte d̓r. Non ac cepit in vano animā ſuā. hic accipiet ⁊cͣ. ¶ Dico quarto ꝙ obtinēt benedictionē glorie tribulati ⁊ pacientes qn̄ in infirmi tatibus plagis vulneribꝰ doloribꝰ pauꝑ tatibus ⁊ ꝑſecutionibꝰ nō murmurāt co tra deū. īmo pacient̉ ſuſtinēt ſperātes ꝙ in alio mūdo erunt ſine īfirmitate plaga dolore ⁊cͣ. de qͦlibet tali d̓t nec iurauit in dolo ꝓximo ſuo. Proximꝰ iſte ē xp̄s per excellentiā. qꝛ licet inqͣꝫtū deus ſit crea tor tn̄ inquātū hō eſt ꝓximꝰ vt ipſemet declarauit. Luce. x. Quis tibi videt̉ ꝓxi mus fuiſſe ⁊c̄. huic ꝓximo facimꝰ iuramē tum in baptiſmo qn̄ dicit̉ a ſacerdote qͥd petis. ⁊ d̓r a patrinis. fidē xp̄i. ⁊ ſacerdos ⁊ fides xp̄i quid dabit tibi. Reſpondet vitā durabile. Ergo abrenūcia ſathane dicit abrenūcio. hoc eſt qͣſi iuramentū. ⁊ ita vocat̉ a dauid dicēte in perſona xp̄ia ni Iuraui ⁊ ſtatui cuſtodire iudicia iuſti cie tue. p̄s. cxviij. Iudicia iuſticie dei ſūt vt in hͦ mundo habeamꝰ labores miſeri as tribulacōnes ⁊cͣ. vt ꝑ paciētiā merea mur habere gloriā. Id̓o ad hebre. x. paci entia vob̓ neceſſaria ē ⁊cͣ. Qui n̄ iurauit in dolo ꝓximo ſuo. h̓ accipiet benedictio nem a dn̄o ⁊cͣ. ¶ De eadē dominica. Sermo ſextus Mnes vnani mes in orōne eſtote. Uerbū iſtud habet pͥma cano. petri S5 Dnica quīta pꝰ tri nitatis. Sermo. VI. ca. iij. ⁊ recitatiue ī epiſtola currētꝭ dn̄ice Pro breui huiꝰ verbi declaracōne ⁊ ma trie introductionē. Sciendū ꝙ inter oīa oꝑa que poſſumus in hoc mūdo facere ne ceſſaria ē deuota oratō ad deū. Ratio qꝛ certum eſt ꝙ oīa bona temporalia qͣꝫ cor poralia qͣꝫ etiā ſpūalia habemus a deo de bonis temporalibꝰ patet. vnde eſt ꝙ ter ra det triticum ex ſemine terra aūt poteſt corrūꝑe ſemen ſꝫ nō poteſt ip̄m fructifi care ⁊cͣ. O diceret aliquis hoc eſt a nat̉a a ꝯſtellacōnibꝰ verum eſt inſtrumentali ter ſꝫ a deo eſt principal̓r. Ipſe em̄ eſt ac tor principalis. Idem de vino in vineis. qꝛ nullus poteſt aqͣꝫ in vinū ꝯuertere ni ſi d̓s. Nam conuerſio aque in vinum fuit de primis xp̄i miraculis. Idē de pecunijs rapis ⁊cͣ. Omnia iſta habemꝰ a deo. O dices tu ego habeo in hijs laborare. quia alias nichil haberem ſolutio veꝝ eſt qꝛ in ſtrumentum es. ſꝫ d̓s hꝫ tibi dare qꝛ ml̓ ti laborāt qui nichil lucrant̉ nō credas ex tuis laboribꝰ predicta acquirere. Idē de bonis corꝑalibꝰ dicendū eſt que etiaꝫ a d̓o habemꝰ puta ſanitatem. pulchritudi nem. fortitudine. menbroꝝ rectitudineꝫ ⁊ huiuſmōi. Idem de bonis eſt dicendū ſpūalibꝰ que a deo habemus. ꝯtricioneꝫ ſcꝫ de peccatis bonū ꝓpoſitum confiteri ⁊ facere pn̄iam ne in inferno dampnemur. Idē de remiſſione iniuriaꝝ de reſtitucōe ablatorum d̓s hꝫ dare cor iſta facienda. Id̓o dic̄ ſcriptura om̄e datū optimum.ſ. bonoꝝ tēꝑaliū ⁊ corꝑalium ⁊ om̄e do num ꝑfectū Glo. bonoꝝ ſpūaliū de ſur ſum eſt deſcendēs a pr̄e luminū ⁊ angelo rū Iachb̓. jͣ. Si ergo vis rigare ortū tuū de alto fonte oꝫ ponere canale per quod aqͣ veniat ad ortū. Ita etiam ſi vultis ꝙ aqua gr̄aꝝ dei veniat ad vr̄m cāpum or tu vineā domū corpus ⁊ aīaꝫ. De fonte alto ſpūs ſapīe verbū dei in excelſis Eccl̓ i. Ponatis canal ſcꝫ orationem deuotā mediāte iſta veniunt ad vos bona temporalia corporalia ſpiritualia. patet gͦ ꝙ ꝙ inter alia bona opera que in hoc mūdo poſſūt a nob̓ fieri ē or̄o d̓uota nob̓ nccͣria auctoritas dd̓. Bn̄dictus deus qͥ nō amo uit orōeꝫ mea ⁊ miſcd̓iam ſua a me ps. lxv. Gloſa auguſtini. Nunqͣm ergo a te moueat oratio tua ⁊ nunqͣꝫ amouebit̉ a te miſcd̓ia diuīa. Quia gͦ oracō eſt nobis ita neceſſaria dic̄ thema. Oēs vnanimes in orone eſtote amore vr̄i ego queſiui qͣs ꝯdicōnes debet hr̄e oratio ⁊ quot ſunt ⁊ inueni ꝙ deuota oratio dꝫ hr̄e ſex ꝯdicio nes. Oratio debet fieri Prīo pacifice cō cordādo. Scd̓o attēte cogitando. Tercō hum iliter ſupplicā do. Quarto cōfidenter ſperā do. Quinto ordinate petendo. Sex to ꝑſeueranter ꝯtinuando. Qui iſtos ſex modos ſeruabit in oratione ſua habunda bit ī omnibꝰ bonis ¶ Dico primo ꝙ ora tio dꝫ fieri pacifice concordando. Cum vis orare reſpicias ſi in cor de habes vene num odij ⁊ male voluntatis ſi ſit non ex audieris oportet enim ꝯcordare cum om nibus pacifice ⁊ tunc oratio aſcendit tec ¶ Nota hic de collegijs te ad deum. ſeu ꝯmunitatibꝰ diuiſis ꝙ modicum calo rem habent. ſꝫ qn̄ ſūt vnite ⁊ pacifice ora tio eoꝝ multū placet deo. Id̓o congrega mur in ſolēnitatibꝰ vel ꝓceſſionibꝰ vt ad īuicē inflāmemur ⁊ or̄o aſcendat ad deū Id̓o dd̓. Dirigat̉ or̄o mea ſic̄ incenſū in cōſpectu tuo. Eleuatio manuū meaꝝ ſa crificiū veſꝑtinū ps. xiiij. Nota ſacrificiū veſꝑtinū deꝰ precepit in veteri lege offer ri ſibi duo ſacrificia ſcꝫ duos agnos vnū de mane aliud de ſero ſed different̉ qꝛ ſa crificium de mane aſſociabat cum multis alijs ſacrificiū ꝟo de ſero ſiue alioꝝ ſocie tate ſolū offerebat. Sacrificiū matutinū figurabat ſacrificiū iudeoꝝ qd̓ erat diuer ſaꝝ reꝝ. Sacrificiū aūt veſꝑtinū figura bat xp̄m qui ſolꝰ fuit ſacrificatus ī cruce eleuatis manibus ꝑcens oībꝰ. Ideo dice bat dd̓. Dirigat̉ oro mea ad te ⁊cͣ. Pa Dn̄ica q̄nta pꝰ trini tatis Sermo VI tet gͣ ꝙ or̄o dꝫ fieri pacifice concordādo Benedictus qui poteſt dicere cum veri tate nullū odium habeo in corde meo cō tra aliqͣꝫ ſꝫ om̄s diligo ergo om̄s vnani mes eſtote ⁊cͣ. ¶ Dico ſcd̓o ꝙ ſcd̓a con dicio eſt. qꝛ debet fieri attente cogitando ita ꝙ cor cogitet qd̓ ꝓfertur ab ore ne ſo lum os loquatur dicendo verba oracōis ⁊ cor cogitet de negotijs temꝑalibus de coquina vel lupanari. Si dicatur ego nō intelligo latinū. Ideo cogitetis in deū vl̓ in peticōnem qͣꝫ facitis. Ideo auguſtinus pſalmis ⁊ ympnis cum oratis deum hoc verſetur in corde qd̓ ꝓfertur in ore alias oratio vocalis ſine attentione cogitacio nis eſt parui valoris. Id̓o Iacobꝰ triſta tur aliquis veſtꝝ oret equo animo ⁊ pſal let Iacobi. v. Nota eqͦ animo ſcꝫ vt cor ꝯcordet cum lingua ⁊ habebit ꝯſolacōm. Ecce qualiter orationes ſunt medicina lia. Sed qn̄ cor nō cogitat ea que dicunt ore. ſit emheniū deo de ouis vacuis ⁊ ſāc tis. Id̓o deus reputat ſe deluſum ⁊ ſanc ti Modicum valet talis em̄ oratio ideo apoſtolus. Si orem lingua ſp̄. tm̄ mens mea ſine fructu eſt. jͣ. ad Cor. xiiij. Licet omnes debeant attente cogitare ea que di cunt maxime tn̄ religioſi qui quolibet die habent ꝑſoluere deo horas canonicas at tendat hij ne vane ſoluant. Ideo debent cauere ne dicant̉ in plateis ortis vel fene ſtris. Id̓o dixit xp̄s ſacerdotibus veteris legis qui ſoluebant deo vacue populus h̓ labijs me honorat cor aūt eoꝝ longe eſt a me ſine cauſa.i. ſine vtilitate ſine fructu meriti colunt Mathei. xv. ¶ Tercio ora tio ſiue humiliter ſupplicando. Quia ora tio nō eſt niſi quedam ſupplicatio que p̄ ſentatur deo qn̄ infirmus orat petens ſa nitatem ſupplicatur deo pauꝑ orat petes ꝓuiſionem. Idem quando tribulatus pe tit requiem peccator peccatoꝝ remiſſiōeꝫ Modo nullus eſt qͣntumcūqꝫ rudis qui qn̄ preſentat pape vel regi ſupplicacōneꝫ quin huīliat capite diſcooperto ⁊ genibꝰ flexis ſibi pn̄tet nec oportet ꝙ doceat̉ hoc facere qꝛ ratio naturalis dictat fiendum. qͣntomagis ergo pape Iheſu ⁊ regi xp̄o humilius debemus ſupplicacōneꝫ pn̄tare Hic aliqui minus decenter agunt qui qn̄ induunt ſe dicunt orōnes cingentes ſe ⁊ nodos aptātes ⁊ mulieres qn̄ ſe pingunt Cogitate ergo qn̄ oratis cum quo loqui mini quando dicitis pater noſter vel aue maria ⁊ humiliate vos. qꝛ qͣnto humili us orabitis tanto plꝰ oratio aſcēdet. Si cut ille qui ſaltando vult aſcendere qͣnto plus ſe deprimit tanto plꝰ aſcendit ⁊ ſal tat. Ita eſt de oratione auctoritas. Ora tio humiliantis ſe nubes penetrabit ⁊ do nec appropinquet nō conſolabitur Eccl̓. xxxv. Humilium ⁊ māſuetoꝝ ſꝑ tibi pla cuit dep̄catio. Iudit. ix. Id̓o dauid reſpex it inqͥt in pſalmo orōneꝫ humilium ⁊ nō ſpreuit p̄ces eoꝝ. Quando auteꝫ fit ſine huīlitate d̓s claudit ſibi oculos ¶ Quar to ſi oratio debet eſſe acceptabilis debet fi eri confidenter ſperando. vult d̓s ꝙ in om nibꝰ neceſſitatibꝰ noſtris recurramus ad deum ⁊ ꝯfidamus deo alias indignat̉ quē admodum indignaret pr̄ cōtra filios de eo nō ꝯfidētes vel ꝓcurator vel iudex qn̄ hō nō ꝯfidit de eis. Ita de deo pr̄e noſtro ꝓcuratore ⁊ iudice qui vult ꝙ nos ꝯfida mꝰ d̓ eo d. Quecūqꝫ orātes petitis credi tis qꝛ accipiētis ⁊ venient vob̓ Mar. xj Nota qͣntūcūqꝫ ſcꝫ licita orantes. qꝛ al̓r nō accipiet ſic̄ puer febricitans ſi petit vi nū nō dat̉ ſibi ſꝫ piꝰ pr̄ dat ſibi meliora.ſ zucꝝroſaꝝ ⁊cͣ. Et ſic̄ filiꝰ nullā ſolicitu dine hꝫ de aliqͣ re. Qꝛ ſi dicatis vos pue ro qͥd ꝯmedes hodie dicet neſcio pr̄ meꝰ ⁊ mr̄ mea curāt. Idē de veſtibꝰ ſotulari bꝰ ⁊ alijs neceſſitatibꝰ. Sufficit filio ꝙ ſit humilis ⁊ obediens pr̄i. Ita vult deus d̓ nobis ꝙ in omnibus neceſſitatibus confi damus de eo ⁊ faciamus qd̓ tenemur fa cere qꝛ nō deficiet nobis. Uerbi gratia. ſi dicat̉ laboratori vos ſeminaſtis ⁊cͣ. ha betis bladum eſtis certꝰ ꝙ habebitis vos Dnica V pꝰ trini tatis. Sermo. I. debētis dicere ego feci qd̓ in me eſt de reſi duis confido in deo. Idem de vino in vi nea ⁊ de oleo. Nichil ſoliciti ſitis ſꝫ in om ni oratione ⁊ obſecracōne cum gratiarū actione peticōnes veſtre innoteſcant apd̓ deum ad Philipēſes. iiij. ¶ Nota nichil ſolliciti ſitis nō dicit ꝙ dimittamus labo res ſꝫ ſollicitudines. Om̄eꝫ ſollicitudīeꝫ veſtram ꝓicientes in eum qm̄ ip̄i cura eſt de vobis. jͣ. pe. v. Sed nos magꝭ ꝯfidimꝰ de vno iudeo qͣꝫ de deo ꝓbatur qꝛ ſi iudeꝰ facit vobis. l. florenis annuales de reddi tibꝰ de quibꝰ habētis bonum inſtrumen tum vos confiditis ⁊cͣ. Sed non confidi tis de deo qui promiſit etiam cum inſtru mento publico vobis dare ueceſſaria oīa ſi facitis qd̓ debētis facere vt bonꝰ filius. Notarius fuit beatus Matheus Nolite ſoliciti eſſe dicētes ꝙ manducabimꝰ aut qͥd bibemus aut quo oꝑiemur hec em̄ oīa gentes ſp̄. infideles inquirūt. Scit em̄ pr̄ veſter qꝛ hijs omnibꝰ īdigetis Mat. vj. ¶ Quinto oratio dꝫ fieri ordinate pete do in nr̄is peticōnibꝰ debemꝰ ſeruare tres ordines. Primo ꝙ petamus primo illa que ſūt magꝭ nobis neceſſaria vtiliora ⁊ principaliora. Ideo primo debemus pete re gloriā eterna. Scd̓o bonam vitam q̄ eſt via ad gloriā. Tercio bona temꝑalia Id̓o xp̄s dicit pͥmum querite regnū dei ⁊ iuſticia eiꝰ ⁊ hec oīa adicient vob̓ Mat. vj. Scd̓o ꝙ illa que ſunt de ſe bona que nō poſſunt habēre malū exitum petamus audacter. Illa aūt que ſunt dubia ⁊ poſ ſunt hr̄e malum exitum aut finē petantur cū condicōne. verbi gr̄a humilitas indu bitanter eſt bonum. Ideo audacter ſuꝑ bꝰ pōt petere humilitatē auarꝰ lib̓alitatē Luxurioſus caſtitateꝫ peccator peccatoꝝ remiſſionē ⁊cͣ. Alia ſūt dubia de quibus neſcit hō ſi habebūt bonū exitū vel malū Ideo ꝯdicōnal̓r ſūt petenda. vt infirmus ſanitatē que pōt eſſe aīe vel bona vel ma la. Ideꝫ de diuinis officijs dignitatibꝰ ⁊ quia multi petunt ſine ordine ⁊ ſine cōdi cōne. Ideo nō accipiunt. Petitis ⁊ non accipitis eo ꝙ male petatis. Iacobi. iiij. ¶ Tercio debet eſſe ordo in perſona petē te vt purificet ſe quia ſiquis ꝓmiſit dare alteri optimum vinum albn̄m requirit̉ ꝙ cum vaſe mundo recipiat alias nō daret Ideo Yſie. jͣ. Lauamini ſcꝫ per contricōm confeſſionem ⁊ ſatiſfactionē mundi eſto te. Que aūt a deo ſunt ordinata ad Ro. xiij. ¶ Sexta oratio debet fieri ꝑſeneran ter continnando. Multi incipiunt ⁊ quia ſtatim nō obtinent qd̓ petunt nichil valꝫ Gregorius virtus boni oꝑis ꝑſeuerātia eſt. Patet in naturalibus qꝛ arbor pau latim augmentatur nec videtur eius aug. mentum qn̄ actu fit etiā ſi ſemꝑ aſpiciat Item in artificialibꝰ quia domus paulatī ſit Primo ponit̉ fundamentum deinde fi unt parietes ⁊cͣ. Idem eciam in ſpiritua libus paulatim homo augmentatur corā deo in gratia virtutibꝰ ⁊ meritis. Id̓o ne ceſſaria eſt perſeuerantia. quia quamdiu viuimus eſt nobis neceſſaria aqua gratie dei de fonte excelſo. ¶Nota hic miracu lum de illo nobili milite normānico qui qͣmdiu fuit in peregrinacōne quolibet die de mane ⁊ ſero orauit quouſqꝫ venit ad caſtrum ſuum. In die em̄ qua debuit caſ tꝝ ſuum intrare dimiſit oraconem ⁊ illa die caſtrum ſuum fuit conbuſtum. Ideo criſtus oportet ſemper orare ⁊ non defice re Luce decimo octauo. Semper.i. omni die mane ⁊ ſero. Ergo ſine intermiſſiōe orate mane ⁊ ſero. j. ad Theſſal̓. v. ¶ Dn̄ica ſexta poſt feſtum ſancte trinitatis Sermo primus de enuangelio. eniens offeres munus tuum Mathei. v. Ser ſuo erit de ſancto euuāgelio iſti us dominice ⁊ habebimus multas bonas moralitates ⁊cͣ. Salutet̉ virgo Maria Dnica VI pꝰ trini tatis. Sermo. I. Et reſumit̉ thema In ſancto euuāgelio ho dierno qd̓ totū eſt doctrina ⁊ verbū xp̄i docet nos tria que debemus hr̄e valde ne ceſſaria ad noſtrā ſaluacōm. Primū eſt ītencio celeſtialis. Scd̓m eſt dilectio vni uerſalis. Terciū eſt deuotio ſpūalis. Et nunqͣꝫ ſine hijs tribꝰ potuit aliqͥs intrare padiſū ⁊ de tercia ⁊ vltima loquit̉ thema veniens ſcꝫ ad deū offeres munus tuum ¶ Dico primo ꝙ xp̄s docet nos habere intencōneꝫ celeſtē ſcꝫ ꝙ in omnibꝰ operi bus noſtris ſiue loquendo ſiue operando intentio ſit celeſtis ſcꝫ ad deū. ꝙ nō fiant rōne ypocriẜ vane gl̓e ſeu bonoꝝ temꝑa linm acquiſicōnis. Ratio nam in omnibꝰ operibꝰ principalitas ſtat moraliter in in tentione agentis tā in bonis operibꝰ qͣꝫ in malis Intm̄ ꝙ intentio hominis agentis dat actui ſpēꝫ naturam ⁊ nomen. Uerbi gratia in bonis operibꝰ. vt ſi iudex volens facere iuſticiā in aliqua queſtionē ⁊ ꝓpter hoc dat elemoſinam pauperi ⁊ notario ⁊ ſagioni vt ſit ſibi fauorabiles in dicta iu ſticia facienda. Talis actꝰ elemoſine ma gis dicendus eſt actus iuſticie qͣꝫ miſcd̓ie Idem in malis operibꝰ ſeu peccatis verbi gratia de aliquo qui vult ꝯmittere luxuri am cum aliqua. ſꝫ illa nō vult ꝯſentire ni ſi ꝓ pecunijs ratione cuius ille conmittit furtum vt poſſit dare mulieri illud furtū potius debet dici luxuria qͣꝫ furtum Iteꝫ per oppoſitum ſi aliqͥs peccat cum aliqua muliere vt poſtea ī nocte poſſit eam dep̄ dare. Talis luxuria potius dicet̉ furtum qͣꝫ luxuria. Patet regl̓a ꝙ in omnibꝰ prī cipalitas ſtat moraliter in intencōne age tis. Hoc ſciens xp̄s voluit ordinare nr̄aꝫ intencōm. Hoc on̄dit in pͥma ꝑte enua gelij dicēs. Niſi habūdauerit iuſticia veſ tra pluſqͣꝫ ſcribaꝝ ⁊ phariſeoꝝ non intra bitis in regnum celoꝝ. Scribe ⁊ phariſci oīa opera ſua faciunt vt videant̉ ab hoībꝰ Mat? xxiij. Dicat̉ qͥd eſt phariſeus ⁊ ſcri ba. Scriba dicebat ſcꝫ a noticia ſcriptarum. Iſti phariſei ⁊ ſcribē faciebāt mul ta bona oꝑa ⁊ magnas elemoſinas ieiu nia orōes ſꝫ nō habebāt intencōꝫ celeſteꝫ forma deficiebat eis. Dicat̉ quō qn̄ vole bant facere elemoſinas p̄co cū tuba ibat ante eos dicens. Si qͥs vult elemoſinaꝫ veniat ad domū talis ⁊cͣ. ⁊ totaliter fun dabāt ſe in iſta vana gl̓a auctoritas. Cū facis elemoſinā noli ante te tubā canere ſicut ypocrite faciunt in ſinagogis ⁊ vicijs vt honorificent ab hoībꝰ. Ecce intentio. Amen dico vobis receperunt mercedeꝫ ſuam Mathei. vj. Ideo dicit xp̄s hiſi iu ſticia veſtra habū det plus ſcꝫ ꝙ niſi ſit ce leſtis nō intrabitis in regnum celoꝝ I di catur ab aliquo ſimplici quō in elemoſina facienda habet intencio celeſtis. Rn̄ deo ꝙ qͣtuor modis poteſt haberi ſcꝫ. Cogi tando creacōneꝫ. gub̓nacōꝫ. redepcōm. ⁊ gl̓ificacōeꝫ. Primus modus fit qn̄ vid̓s pauꝑem cogita ꝙ deꝰ ita bene creauit il lum ſic̄ te. Illū pauꝑem̄ vt ꝑ pacīaꝫ ac qͥrat ꝑadiſū ⁊ te diuite vt per miſcd̓iam ſalueris. Scd̓o cogitā do gub̓nacōm co gitādo quō deꝰ gub̓nat totū mundū qui eſt pr̄ oīm. Id̓o amore tanti pr̄is dabo iſti elemoſinā. Tercō cogitā do redēpcio nē quō xp̄s aperuit burſam ſiue cōphinū ſui corꝑis dās nob̓ in el̓iaꝫ totū ſuū ſāg uinem ꝑ caput manus pedes ⁊ latus. ⁊c̄ Ideo amore ſui da el̓iaꝫ. Quarto cogi tā do gl̓ificacōeꝫ qn̄ pauꝑ pulſat ad ianu am tuā petēs el̓iam. tu debes cogitare ſic aīa mea veniet ad portā ꝑadiſi pulſans. Mat. xxv. Dn̄e dūe aꝑi nobis ⁊ petens el̓iaꝫ vt tūc deꝰ michi faciat el̓iaꝫ nūc fa ciā el̓iaꝫ huic pauꝑi. Aliqͦ iſtoꝝ modoꝝ in elemoſinis fiendis intētio dꝫ ad deum ordinari/ ⁊ tūc erit celeſtis vnde dic̄ xp̄s. Niſi habundauerit iuſticia ⁊cͣ. Item ille ſcribe ⁊ phariſei habundabāt in orōnibꝰ orātes cū magna reuerentia ⁊ genibꝰ flex is opus bonū erat ſed intentio erat mala qꝛ vt viderent̉ ab hoībꝰ Dicatur modus Dn̄ica VI. pꝰ trini tatis Sermo I quē ſeruabāt in ſuis orōnibꝰ Ibant em̄ ad loca vbi getes ꝯgregabant̉ ⁊ ibi orabāt ſuſpirando ꝑcuciendo pectꝰ. vt viderētur ⁊ dicerent gentes. O qͣꝫ deuoti ſunt iſti auctoritas Cum oratis nō eritis ſic̄ ypo crite qui amāt in ſynagogis ⁊ in angulis plateaꝝ ſtantes orare vt videant ab ho minibꝰ. Amen dico vobis receperūt mer cedem ſuā Mat. vj. Id̓o in nr̄is orōibꝰ ordinemꝰ intencōeꝫ ad deū. Si dicatur quō ordinat. Reſpondeo dādo modum clericis ⁊ religioſis qͣꝫ in ſeptē horis cano nicis qͣs tenet dicere obſeruare debent. Alias deus recipiet ſibi tēpus incōmiſſū Nota debēt ordinare ſuā intencōnem ad deū cogitādo in qualibet hora canonica qͣ re ſuit inſtituta. In matutinis qꝛ tali ho ra fuit captus. ⁊ ſic de alijs horis ſic ordi nat̉ intentio ad deum Scd̓o in laycis or dinat̉ intentio iſto modo anteqͣꝫ orōneꝫ ſuā incipiāt debent ſignare oſtende eis Et poſt cogitando ꝙ videt xp̄m in cathedea ⁊ Incipiant pr̄ nr̄. Idē de aue maria. vnde dicit xp̄s hiſi habundauerit iuſticia veſtra ſcꝫ orando plus qͣꝫ ſcribaꝝ ⁊ phariſeoꝝ nō intrabitis in regnū celoꝝ ¶ Item ſcri be ⁊ phariſei habundabāt in ieiunijs. ſed nō recta intencōne Cum ieiunatis nolite fieri ſic̄ ypocrite triſtes exterminant em̄ fa cies ſuas vt appareant hoībꝰ ieiunantes. Amen dico vobis receperunt merce dem ſuā Si querat quō in ieiunijs eſt intencō ordināda ⁊ alijs abſtineptijs. Nam oīs afflictio corꝑalijs includit in ieinnio quia affligendo ſe hō ieiunat a delectacōnibus Intentio ordinat̉ ſic cogitando ꝓpter pec cata multa ⁊ magna que feci contra deū dando corpori ⁊ carni delectacōnes caſti gabo ieiunijs ⁊ alijs afflictionibꝰ carnem meam ne in inferno caſtigetur ⁊cͣ. vt poſ ſim dicere xp̄o in die iudictꝭ. Feci iudiciū ⁊ iuſticiam nō tradas me calupni antibꝰ pͣs. cxviij. Patet ergo quomodo intencō celeſtis ⁊cͣ. Ideo dicit hiſi habundauerit iuſticia ⁊cͣ. De hoc dabo vobis ſimilitudinem pulchram naturalem. Dicunt na turales philoſophi ꝙ aquila habet viſuꝫ acutiſſimum ⁊ fortem ita ꝙ ī meridie re ſpicit ſine tedio rotā ſolis E maſculus ze lopitus de femella volens probare pul los an ſint filij ſui extrahit pullos de nido ⁊ ſi nō reſpiciunt ſolem interficit eos ⁊ ꝓ icit. Si aūt reſpiciūt ſolem reponit ipſos intra nidum/ ⁊ paſcit tanqͣꝫ ꝓprios filios. Iſtam condicōne habet criſtus. Ipſe em̄ in omnibꝰ operibus que fecit in hoc mun do reſpexit ſolē ſcꝫ omnia faciens ad glo riam patris. Ego gloriam meam nō que ro ſed glorifico patrem meum qui in ce lis eſt Iohaunis octauo. In hoc cognoſ cit pullos ſuos ſcꝫ xp̄ianos qn̄ exeunt de nido huius mundi ſcꝫ ꝑ morte quibꝰ di cit xp̄s. videamus quid feciſti vt debeas habere paradiſū. Qui veſpondet vedi ele moſinas oraui ieiunaui ⁊ ſic de alijs. Ad quem criſtus modo videamꝰ ſi reſpexiſti retro ſcilicꝫ illa faciens aliqua ſiniſtra ſeu mundana intencōne Eſi ita eſt ꝓicit eū in inferno. Si vero reſpicit recte ſcꝫ omuia fecit bona ⁊ ſancta intentione reponit ip ſum in nido paradiſi. Ideo dicit ipſe xp̄s quaſi tangendo qd̓ eſt predictum Si ocu lus tuus fuerit ſimplex totum corpus tu um lucidum erit. Si autem oculus tuus fuerit nequam. totum corpus tuum tene broſum erit. Si ergo lumen qd̓ in te eſt. tenebre ſunt ipſe tenebre quante erunt. Saluator noſter Iheſus criſtus dicit no tanter ſimplex ⁊ nō triplex ¶ Nota ocu lus dicit gloſa id eſt intentio totum cor pus tuum lucidum erit Gloſa id eſt con geriuꝫ operum lucidum erit Mathei. vj. ¶ Dico ſecundo ꝙ oſtendit nobis dilec cōnem vniuerſalem ſcꝫ ꝙ homo amet de um ſuper omnia ⁊ proximum non ſolum opere ſed ore ⁊ corde. Hoc oſtendit cum dicit. Audiſtis quia dictum eſt antiquis. nō occides. Qui autem occiderit reꝰ erit iudicio. Ego autem dico vobis qꝛ om̄is qui iraſcitur fratri ſuo reus erit iudicio. tatis Sermo I Duica VI. pꝰ trini Qui autem dixerit fratri ſuo Racha reꝰ erit conſilio. Qui aūt dixerit fatue reus erit gehenne ignis. Nota racha nichil ſig nat ſꝫ eſt interiectio ebrayca ⁊ ſonat deri ſionem. Sicut nos dicimus deridēdo ali que ve. In iſto textu xp̄s oſtendit nobis dilectionem vniuerſalem in oꝑe nō dāp nificando ꝓximum in perſona nec in hoīs De hoc dicit ſcriptura. Filioli mei nō di ligamus verbo neqꝫ lingua ſp̄. tm̄ ſꝫ ope re ⁊ veritate. jͣ. Ioh̓is. iij. Secundo debe mus eum diligere in corde. Ideo dicit ne iraſcamur cum proximo qꝛ qͣmdiū homo portat irā odium rancorem in corde con tra proximum eſt in peccato Auctoritas Omnis qui odit fratrem ſuum homicida eſt ſcꝫ ſumpſius.jͣ. Iob̓is. iij. ⁊ niſi remit tat de cor de dapnabitur auctoritas. Pa ter meus celeſtis tradet vos tortoribus niſi remiẜitis vnuſquiſqꝫ de cor de ſuo fta tribꝰ ſuis Mathei. xviij. ¶ Tercio eſt etiꝰ am diligendus ore nō iudicando nec dif famando proximum nec ipſum vituperā ndo. Dicendo ſtulte vel deſpiciendo di cendo racha. Dicatur contra illos qui in conſilijs deſpiciunt voces aliorum dicen do ue ⁊cͣ. Item dicatur contra mulieres. dicentes confeſſori. Ego parcaꝫ ſed no loquor cum ea. Nam dixit michi ꝙ eſſeꝫ rixoſa mulieroportet loqui ⁊ remittere. Exemplum habemus ī virgine maria q̄ maximā iniuſticiā recepit ab inimicis xp̄i de morte filij ſui tn̄ loquebat̉ eis dicendo. Amici. quare ergo vos nō remittitisⁱ vi detur ꝙ niſi remiſeritis ꝙ nō vultis lucra ri coronam ꝑadiſi ⁊ qͣnto iniuria eſt ma ior q̄ remittitur tanto meritum eſt ma ius. Ideo remittatis virtus arboris eſt ī fundamento ſcꝫ radicibꝰ. ⁊ ſi arbor ſit vi ua in frondibꝰ apparet ī fructibꝰ Sic vos ſi habetis fundamentū ſeu radicem dilec tionis oſtendite in frondibꝰ ſcꝫ in bonis locucōnibꝰ ⁊ in fructibꝰ.i. operibꝰ vtilibꝰ. ¶ Dico tercio ꝙ oſtendit nobis deuocōnem ſpūalem ſcꝫ vt in noſtro ſpū ſimus deuoti erga deum. hoc oſtendit cum dici tur. Si offers munus tuū ad altare ⁊ ibi recordatus fueris quia frater tuus habet̉ aliquid aduerſus te relinq̄ ibi munus tuū ante altare ⁊ vade prius reconſiliari fra tri tuo ⁊ tunc veniens offeres munus tu um. Eſt hic queſtio cur in predictis ꝟbis dicit xp̄s clare ꝙ ſi aliquis offendit deum ⁊ ꝓximum ꝙ prius reconſiliet̉ ꝓximo qͣꝫ deo hoc eſt valde mirabile. Nam ſi aliqͥs offendit rege ⁊ ruſticū/ ⁊ a ſapiente quę reret cui prius deberet recōſiliari diceret ſibi ꝙ regi xp̄s dicit oppoſituꝫ. vade priꝰ reconſiliari fratri tuo. Reſponſio ad queſ tionem ꝙ hoc eſt rationabile. Nā in qua libet materia diſpoſicio p̄cedit formā prī cipalem vt patet in ligno ꝯburendo opor tet ꝙ prius ſiccet. ⁊ calefiat anteqͣꝫ ignis introducat formam. Ideꝫ de anima que eſt forma ſubſtantialis hominis ſi habet ī formare corpus vel debeat oportet ꝙ pri mo menbra vniant nō ꝓpter maiore dig nitatem menbroꝝ corporis ſꝫ ꝓpter neceſ ſitatem diſpoſicōnis puie. Ita in anima forma principalis ipſius eſt deuotio ſpi ritualis diſpoſicio precedēs iſtā formam ē recōſiliacio ſeu ꝯcordia menbroꝝ.i. ꝓxi moꝝ. Ideo oportet ſi forma deuocionis debet in anima introduci ꝙ precedatᶻʸ diſ poſicio reconſiliacōnis. hoc ſciēs xp̄s dixit vade prius ⁊cͣ. Nō prius fit hoc vt deus velit dare maioreꝫ honorē homini qͣꝫ ſibi Sꝫ denotando ꝙ nemo poteſt pacificari ſeu cum deo reconſiliari niſi priꝰ fuerit re conſiliatus ꝓximo. Et ſi oportunitatem nō habet ꝙ ſit intentio bona ⁊ ꝓpoſitum firmū faciendi cum optuuitas fuerit. ali as nō poteris intrare ꝑadiſū donec remi ſeris. Dicat̉ exemplū de illo fratre valen̄ qui mortuus habuit redire qͥ redijt petes veniam ⁊ recōſiliādo ſe cū viuo vt poſſet ītrare ꝑadiẜ. Patet ergo quare dicit va de prius ⁊cͣ. Et ꝯcordat auctoritas criſti dn̄ica vi poſt Trini tatis Sermo u dicentis. Reddite q̄ ſunt ceſaris ceſari. et que ſunt dei deo. Math̓. xxij. vbi prīo poīt ceſarē qͣꝫ deuꝫ. Nō ex maiori digni tate. ſꝫ qꝛ primo ꝓxīo fienda eſt recōſili acō. Sicut dico hoc de vna ꝑſona. Ita dico de vna villa ſeu coītate. ⁊ prius de bet diſpoī ꝑ bonā ordinacōeꝫ cōtra pec cata notoria. Dicātur illa que currūt ⁊ poſtea deus inhabitabit ꝑ grām. ¶ Dnīca ſexta Sermo ſecūdus. Rater tuus habet aliqͥd aduerſuꝫ te Ha bet̉ verbū iſtud textual̓r. ma thei. v. capl̓o. ⁊ recitatiue ī euāgelio cur rētis dnīce. In pn̄ti ſermōe cogitaui da re vobis cognicōneꝫ de aliqͥbus magnis pctīs que fiūt contra deū vt corrigātur. Sed pͥmo ſalutet virgo Maria. Pro breui declaracōne huiꝰ verbi ⁊ introdu ctōe materien Sciendū ꝙ dn̄s Iheſus xp̄us ſaluator ⁊ redēptor noſter. ꝑ mul tas ⁊ diuerſas excellecias quas habꝫ di uerſis noībus noīatur in ſacra ſcriptura. Si enī volumꝰ ip̄m cōſiderare ẜm ſuā eternā diuinitate in qua cū patre ⁊ ſpū ſcō qm̄s creaturas de nihilo creauit. Sic dicit deus creator ⁊ ita noīatur a popu lo xp̄iano. Creator oīm teꝝ deus qͥ me de limo terre formaſti. Si aūt ꝯſideret̉ ẜm ſuā infinitā maieſtate ⁊ dnātioneꝫ. cui om̄s creature mūdi ſubiciūtur. qꝛ ſic̄ om̄es de regno ſubiciūtur regi. ita omēs creature mūdi ſubicūtur xp̄o. ẜm hoc no minat̉ rex ⁊ imꝑator. Dn̄e rex omp̄s in ditione tua cūcta ſunt poſita ⁊ non eſt qͥ poſſit reſiſtere volūtati tue. Heſter. xiij. Si ꝟo ẜm ſuā ꝓuidenciaꝫ qͣ ꝓuidet be ſtijs terre. piſcibꝰ maris. auibꝰ celi. ⁊ an gelis. ſic noīatur pat̉. qꝛ ſicut pater faīli as ꝓuidet ⁊cͣ. ita xp̄s ⁊ noīatur ab Iſa. et iſrahel ignorauit nos. Iſa. lxiij. Si āt cōſideret̉ ẜm aliā excellenciā ⁊ ꝓprieta tē ſcꝫ ẜm ſuā infinitā caritatē ⁊ amore. qꝛ voluit ſuſpēdi in cruce ne ſibi creden tes ⁊ obediētes ſuſpēderet̉ in furca infer ni. ẜm hoc d̓r redemptor. Tu dn̄e pater noſter ⁊ redēptor noſter a ſeculo nomē tuū. Iſa. lxiij. Si autē ꝯſideret ẜm ſuaꝫ coptoſā largitatē qꝛ non ſolū ſibi creden tes ⁊ obediētes iuſtificat eis pctā remit tendo. ymmo eciā ⁊ ſcīficat. hic grām ⁊ in futuro gl̓aꝫ largiēdo. ẜm hoc dicit̉ ab Iſaya ſaluator. Uere tu es deꝰ abſcon ditus deus iſrahel ſaluator. Iſa. xlv. i Nota abſcōditus qꝛ vt aīa in corꝑe ab ſcondit̉. ¶ Ita deitas ī huānitate xp̄i erat abſcōdita. Si ꝟo ẜm ſuā ꝓfundiſſimaꝫ hnmilitattē ꝯſideret̉. qꝛ voluit induere ſaccū noſtre carnis ad adiuuāduꝫ nos ⁊ ſeruiendū nob̓. ẜm hoc noīatur frater nr̄ Caro eī ⁊ frater nr̄ eſt. Ben̄. xxxvij. Et ſic vocat̉ in theāte a beato Matheo diri gēs ꝟbuꝫ ꝓ populo xp̄iano ⁊ coī vel ali cui ꝑſone in ꝑticulari dicēs. Frater tuꝰ ſcꝫ Iheſus xp̄s hꝫ aliquid aduerſuꝫ te. ſcꝫ indignacōeꝫ ex pctīs que cōtra eū fe ciſti. Ptꝫ thema. Iuxta intellem̄ quem volo ꝑtractare mō licet multa ⁊ grauia ſint pctā in populo xp̄iano. ex qͥbus xp̄s frater noſter indignat̉. tn̄ in p̄ſenti ſoluꝫ loquar de tribus peccatꝭ ſcꝫ. Primū eſt ſpūalis indeuocō. Scd̓m intellcūalis preſumpcō Terciuꝫ carnalis corrupcō. Ecce tria pctā ꝓpter que dicit theā. Fra ter tuus habꝫ aliqͥd aduerſuꝫ te. ¶ Di co prīo ꝙ primū pctm̄ de quo nunc intē do loqui eſt ſpūalis indeuocō. Antiqͥtus āt ppl̓us xp̄ianus habebat magnā deuo cōeꝫ ad deū. ſcd̓o ad eccīaꝫ. tercō ad ꝓxi mū ex feruore caritatꝭ Antiqͥtꝰ eī erant ita deuoti erga deū ꝙ qn̄ ſurgebant de mane poſtqͣꝫ erāt induti anteqͣꝫ ponerēt ſe in negocijs orabāt cuꝫ magna deuo AAA tatis Sermo 11 Dnicapi poſt Trini cōe et reuerēcia. Uir ī vno angulo. ⁊ vx or in alio. ⁊ filij in alijs. Idē in ſero. Et mō qualit̓ orant veſtiendo vos ⁊ cinge do nodando. neſciūt enī flectere geuua S ſi habet loqui regi vel p̄lato cuꝫ magna reuerecia loquūtur. ⁊ cū deo nihil reue rendie impēdunt. Itē quolibꝫ die ī au rora audiebāt vnā miſſaꝫ deuote ⁊ cu ſilencō. ⁊ deus erat cū eis in omībꝰ nego cijs. Mō nec in dnīca volūt audire nec timet p̄cepta penalia eccīe. vl̓ veniūt tar de. non ieiuni. ⁊ qn̄ ſunt in miſſa nō faci unt niſi loqui de rebꝰ inutilibus ⁊cͣ vel re ſpiciūt mulieres. Itē confitebatur ⁊ cō municabāt omī die dn̄ica bini vel bini ꝓ ceſſionalit̓ veniebāt ad coīcanduꝫ ⁊ poſt ea dabāt ſibi pacē. Mō autē nec ſemel in āno nō confitētur in qͣdrageſiā. nōnul li nec cōfitent in paſchate cuꝫ tn̄ ſint pre cepta penalia. Iam veꝝ eſt illud dauid. Dēm eſcā abhoīata eſt aīa eoꝝ ⁊ appro pinqͣuerūt vſqꝫ ad portas mortis. psͣ. c. viij. Antiqͥtus xp̄iani erāt deuoti nō ſo lū ad xp̄m regē ſꝫ ad reginā eccīam de qͣ xp̄s generat filios. qꝛ ſi aliqͥd eſſet neceſ ſariū eccīe. erat pia ꝯtencō inter dlericos et laycos qꝛ quilibet volebat illud facere. Modo autē totuꝫ oppoſitū eſt Iā nō ē deuocō in mūdo. Antiqͥtus ſi eccīa prę cepit aliqͥd ore p̄latoꝝ. quo ip̄a loquit̉ excoīcando omēs timebāt ⁊cͣ. Mō aūt iā non timent ſnīas excoīcacōins. ymmo dicūt ego nō comedo minꝰ. vel ita bene ſapit mihi prādiuꝫ qn̄ ſuꝫ excoīcatus ſic̄ ante. Itē antiqͥtus qn̄ intrabat eccīam. cū timore intrabāt. Mō autē tripudiāt in eccīa ⁊ ibi tractātur mrimonia ⁊ alia negocia. Dicebat dauid qn̄ intrabat do niū dei. Ego auteꝫ in multitudine mīe tue introibo in domū tuā ⁊ adorabo ad templū ſcm̄ tuuꝫ in timore tuo. p̄s. v. Tercō erga ꝓximū. Antiquitus ſi ī aliqͣ villa vel ciuitate aliqͣ actōne ſiniſtra mi les vel ciuis mercator veīebat. amici om nes de illo ſtatu ſubueniebāt ei ⁊ ſuble uabāt euꝫ. qͥlibet dabat tm̄ vel tātuꝫ. ec ce deuocō. Mō auteꝫ ſi vnus alteri poſ ſet eruere oculos faceret. nō eſt deuocio. Ite ſi aliquis homo erat captus vel cap tiuus dicebat aliqͥs vxori vbi eſt vir ve ſter diu eſt ꝙ nō vidi euꝫ. ⁊ vxor dn̄e ca ptus eſt. vel captiuꝰ ex debitis. liberabat eū ſoluens ꝓ eo ſecrete. Mō xp̄iani re negāt nomē dei in barbaria ⁊cͣ. Ideꝫ qn̄ videbāt alique iuuene vel puellā pauꝑ culā ſtatiꝫ vocabāt parētes dicēdo qͣre non datis ſibi virū. Rn̄debant dn̄e ml̓ ti vellent ea qꝛ bona iuuenis eſt ſꝫ nō ha bet doteꝫ. Secrete dabant ſibi ⁊cͣ. Mō auteꝫ ſi diues videt viduā vel puellam paupere ſtatim nititur ea ſeducere cum vna mala ruffiana ⁊cͣ Iteꝫ de mercato ribus emēdo ⁊ vendēdo cauebāt a mē dacijs decepcōibꝰ. Mō ſi illud qd̓ valet tres florenos. p̄t habere ꝓ. xij. denarijs. nullā ſibi format cōſcientiā. Itē vicinꝰ remittebat emptore vicino dicens. ego rem illā vendidi hodie ⁊ ille habet ita bo nas res vt ego. ad illū accede. Sed mō non eſt niſi inuidia ⁊ malicia int̓ eos de eodeꝫ officō. Iteꝫ antiqͥtus nō tenebat curia iudicial̓ niſi ſemel ī menſe. ⁊ porte curie erant plene telis araneaꝝ. Sꝫ mō eſt tanta malicia ꝙ nō ſufficiūt curie nec audiencia regis nec aduocati. nec ꝓcura tores ⁊cͣ. Aīalia bruta ſciūt viuere ī ne moribꝰ in pace ſine cōtra dictōibus ⁊ ho mines nō. Finaliter iā ꝯpletū eſt ꝟbum xp̄i dicentis. Qm̄ habūdabit iniqͥtas. re frigeſcit caritas multoꝝ. tunc venit ꝯſuā tio. Math̓. xxiiij. Ecce primū pctm̄ de quo frater nr̄ xp̄s indignat ⁊ ꝯqueritur dicēs. Habeo aduerſuꝫ te pauca ſcꝫ nu mero. ſꝫ magna ſūt grauitate. qꝛ caritate tuā prima.i. antiquā ſcꝫ feruoreꝫ ⁊ de uocōeꝫ ſpūs quas hēbas in pͥncipio xp̄i anitatꝭ reliqͥſti. Quid gͦ ſit fiendū. Me mor eſto vn̄ excederis ſcꝫ de qͦ gradu de Mica vi poſt tꝫini fa. ſermo ii uocōis ⁊ age pnīaꝫ ⁊ prīa opera fac. apo cal̓. ij. ¶ Nota prima opera fac ſcꝫ erga deū. eccīaꝫ ⁊ ꝓximū al̓s minat deus di. Sinaute venio tibi ⁊ mouebo tibi cāde labꝝ tuū.i. ſtatū in quo ſtas de loco tuo niſi pnīaꝫ egeris Ibideꝫ. ¶ Secūdū pec catuꝫ qd̓ eſt in mūdo ꝯͣ quod xp̄s frater noſter indignat eſt intellectualis p̄ſum pcō. hoīes p̄ſumentes de ꝓprio intellctū circa fideꝫ. dicendo quō vnus deꝰ ē tres ꝑſone. de incarnacōne ꝟbi. de ſacramen to altaris. Iteꝫ ꝯͣ diuinas ordinacōnes Deus eī ordīauit ꝙ ſpūalit̓ ſpūalia tra ctent̉ dicens. Gratis accepiſtis gͣtis da te. Math̓. x. ſꝫ preſumpco intellcūs to tuꝫ corrūpit qꝛ iaꝫ ſacramēta vēduntur totū reducit̉ ad ſymoniā. Si vultis coī care d̓r tantuꝫ debetis offerre nō dicitur tm̄ dabitis qꝛ nimis eſſet diſcooptum. Ideꝫ ſi vultis ꝯfiteri. ¶ Nota h̓ de illo paupere hoīe qui nō inuenit ꝯfeſſoreꝫ q uſqꝫ portauit florenū in manu. Item ſi dāt extremā vnctōeꝫ petunt lintbeamīa et vnde hoc. Ideꝫ de ſepulturis d̓r quā cruceꝫ vultis maioreꝫ tm̄ habetis dare. etcͣ. Ecce preſumpcō intellectꝰ quō cor rūpit illa q̄ deus gratis p̄cepit dare ⁊cͣ. Iteꝫ de miſſis ſancti amatoris que de ſe ſunt bone qꝛ non ſunt alie miſſe niſi q̄ ꝑ eccīaꝫ ſunt ordīate. tn̄ preſumpco intel lectus deſtruit ⁊ corrūpit totū ⁊ dam nat ſacerdotē ⁊ qui eas facit celebrare. ꝓpter tres defectus ⁊ errores qͥ fiunt ibi ex p̄ſumpcōe intellectꝰ. ¶ Prīo qꝛ di cūt ꝙ ille miſſe debent celebrari ſine int̓ uallo in illis. xxx. diebꝰ. exquo ſeqͥtur ꝙ ſacerdos eciā male paratꝰ celebrat. vbi inuenies tu ſacerdote ſꝑ paratū ⁊cͣ. ⁊ ſic ſibi occaſionē preſtare videt̉ vt indiſpo ſitus exn̄s celebret. ¶ Scd̓us defectus eſt ꝙ oportꝫ dimittere miſſaꝫ ꝑ eccīam iā ordinatā qͦlibet die ita poterit euenire ꝙ in die natiuitatis vel reſurrectnōis ſa cerdos habebit celebrare Requie. Ter cius qꝛ ſacerdos eo ꝙ. xxx. diebꝰ ꝯtinuis habet celebrare petit plus ⁊cͣ. ¶ Quar tus error ſiue defectus qꝛ dicūt ꝙ ſacer dos in illis. xxx. diebꝰ nō debet exire eccle ſiā exquo ſequūtur multa mala ⁊ qꝛ nō eſt ſpūalis tenet ibi ludū ⁊cͣ. ¶ Quītus qꝛ cuꝫ dicit̉ miſſa de trinitate dicit ſacer dos faciatis ꝙ ſicut ego dico ore vos re pn̄tetis in facto ⁊ offeratis tres cande las cuꝫ tribꝰ denarijs in qualibꝫ. Idē ⁊ ſeptē gaudijs ꝟginis Marie. Ideꝫ de ſeptē donis ſpūs ſancti. Ide de. xij. apo ſtolis. Sextus error ſiue defectus eſt qꝛ dicūt ꝙ ille miſſe extrahūt vnā aīaꝫ de purgatorio ſcꝫ illā quaꝫ homo vult. hoc eſt falſuꝫ. licet enī. xxx. miſſe ſcī ama toris extraherēt aīam matris ſancti ama toris de purgatorio. nō ſeqͥtur ꝓpter hoc ꝙ extraherēt aīaꝫ matris tue vel prīs tui qui forte fuit vſurarius vel hoīcida. quia iſte ſacerdos nō eſt ita ſcūs ſicut ſanctꝰ amator nec qͣlitas pctī eſt eadeꝫ cū pec catis mr̄is ſcī amatoris ¶ Nota hic de il lo ruſtico qͥ credēs ꝙ medicina q̄ cura uit eū de malo tibie curaſſet eciā de om nibꝰ malis ⁊ fecit ſe medicū ⁊cͣ. Medi cina ſua erat cepa rubea ⁊cͣ. Nō debet fi eri pactū in miſſis. Sed eligatis vnum bonū ſacerdote. cui ſi parū datis nō dꝫ dicere paruꝫ datis mihi. Si multū non debet dicere nimis datis qꝛ valet plꝰ. ſꝫ ſi parū datis parū habebitꝭ. Si multuꝫ plus. Si q̄ratis a me de bona rōne qͣꝫtu debetis dare ſacerdoti. Dico ꝙ exqͦ ſacͣ dos dat vob̓ totū officiū vnius diei ꝙ detis ſibi ꝓuiſioneꝫ diei ꝯpetēteꝫ. Ita iſta mala p̄ſumpcō intellectus vadit et ceſſabit ne dicat̉ cuꝫ iuda. qͥd vultis mi hi dare ⁊ ego vob̓ euꝫ tradā. ¶ Secu da preſumpcō intellectꝰ eſt circa iudici um hoīm qn̄ ꝑ ꝓpriuꝫ intellectū iudicāt illd̓ qd̓ neſciūt. Uel id quod poteſt ī bo nū interp̄tari ⁊ ip̄i interp̄tant in maluꝫ De qͦ multū indignat xp̄s frater noſter. AAA ij tatis Sermo ui Dnīcapi poſt Trini ¶ Nota de illo ſcō heremita qͥ iudicauit comedenteꝫ demane in die ieiunij queꝫ angelus voluit ꝑcutere cū enſe. Iteꝫ de illo ſcō homine qͥ iudicauit aliū ſanctum hoīem qͥ intrauit lupanar ⁊c̄. Iō auiſetꝭ vos ne iudicetis facta vel dicta alioꝝ q̄ pn̄t bono animo fieri. Iō apl̓s. Nolite ante tꝑs iudicare qͦaduſqꝫ veniat dn̄s qͥ et illuīabit abſcōdita tenebraꝝ ⁊ mani feſtabit ꝯſilia cordiuꝫ. prīa ad Coꝝ. iiij. ¶ Tercia p̄ſumpcō intellectus eſt mu lieruꝫ. Nunqͥt eēt magna p̄ſumpcō mea ſi ego qͥ neſcio depingere velleꝫ corrige te ⁊ emendare ymagineꝫ ab optimo pi ctore depictā. Talis eſt p̄ſumpcō illaꝝ mulieꝝ que pingūt ſe. Deus optimus mgr̄ ⁊ pictor depinxit eas ad ymaginē et ſil̓itudinē ſuā. Et ipē dicunt. Iſtd̓ vn gentū valet ad ſuꝑcilia ꝯponēda. Dicit alia. Ego ſuꝫ pallida ego faciā me rube am. Ide de capillis. de manicis. de cau dis. retro autem incedūt ſicut vulpes. Iō apocal̓. xviij. Ue ve ciuitas illa babi lon. ciuitas fortis. qm̄ in vna hora venit iudiciuꝫ eius inqͥt Ioh̓es. Ecce qͣre dic̄ theā. Frater tuus hꝫ aliqͥd aduerſuꝫ te. Habeo aduerſū te pauca q̄ habes illic te nēs doctrinā balaā. qͥ docuit balach mit tere ſcandalū corā filijs iſrahel. Pnīaꝫ age ſi qͦ minus veniaꝫ tibi cito pugnabo tū illis ī gladio oris mei. Apoc̄. ij. Mit tit̉ ſcandaluꝫ vēdendo ſacram̄ta. miſſas ſancti amatoris. ⁊ faciendo iudicia teme raria. gladius oris dei erit ſnīa iudicial̓. Diſcedite a me maledicti ⁊cͣ. Mat. xx. ¶ Terciuꝫ peccatū eſt vl̓is corrupcō. Nota tres corrupcōes que corrunpunt totū munduꝫ ¶ Prima enī eſt blaſphe miaruꝫ ꝯͣ deū. blaſphemia eſt magnum pctm̄. ¶ Nota hyſtoriā de ſennachericb rege qͥ venit cōtra Iherl̓m. de iſto pecca to ꝯquerit̉ deus dicēs. Dnātores ppl̓i mei ⁊cͣ. ¶ Secūda corrupcō eſt de lu ſoribꝰ taxilloꝝ. qꝛ vltra blaſphemiā que ibi ſit ē ⁊ i bi rapina qꝛ nihil p̄t ibi lucra ri corrūpit̉ ille qͥ incipit prīo. Scd̓o illi qͥ ꝯſentiūt. Tercō illi qͥ reſpiciūt. Quar to qui ponūt taxillos. Quinto qͥ ꝯcedūt pecunia. Sexto qͥ cōcedūt domuꝫ. Sep timo dnī ⁊ rectores hoc ſuſtinentes. ſ Tercia corrupcō eſt de luxuria q̄ intm̄ in ualuit ꝙ plāctus dauid implet̉. Corru pti ſunt ⁊ abhoīabiles facti ſunt iniqͥta tibus ſuis non qui faciat nō eſt, vſqꝫ ad vnū ſcꝫ de adultis. ꝑs lij. Dicat ꝯͣ mere trices de hoſpicijs ⁊ de ſecretis q̄ ſunt in laqueū ⁊ nō in remediuꝫ. De iſto pecca to cōquerit̉ deus dicēs. habeo aduerſuꝫ te ⁊cͣ. ¶ Nota cū dicit pauca cū tot ſint corrupcōes qꝛ ꝑmittis mulierē iozabel que ſe dicit ꝓphanare. docere. ⁊ ſeducere ſeruos meos fornicari vt hēt Apoca. ij. Nota yoſabel.i. fimus. Ecce fetoreꝫ de luxutia. Deo grās. ¶ De eadeꝫ dnīca ſexta Sermo ter cius de epiſtola. Utra nō ſerui amus pctō. ad Ro. vi. Ma teria noſtri ſermoīs erit quō poterimus exite ſeruitutē pctī. Sęd pri mo ſalutet ꝟgo Maria. ⁊ reſumat the ma. De iſta materia ꝓ nunc volo decla are vobis tres cōcluſiones. ¶ Prīa concluſio eſt iſta ꝙ ſtatus pctī mortalis eſt captiuitas ⁊ ẜuitꝰ veracit̉. ¶ Scd̓a ꝯcluſio ꝙ iſta captiuitas ſeu ſer uitus eſt multū ꝑiculoſa generalit̓. ¶ Tercia cōcluſio eſt ꝙ de iſta captiui tate ſeu ſeruitute debemꝰ nos redimere celeriter. Iō dicit theā. Ultra nō ſeruia mus pctō. ¶ Dico prīo ꝙ ſtatus ⁊cͣ. ita ꝙ qͣꝫdiu homo ſtat in pctō mortali non credatis ꝙ ſit liber ſꝫ captiuus ⁊ ẜuus ve raciter an pctm̄ eſt liber qꝛ nec ꝑ oēs de moēs inferni poſſet cogi ad peccandū. ſꝫ poſtqͣꝫ cecidit ī pctō mortali factus ē ca ptiuus ⁊ ligatꝰ iā non hꝫ priſtinā liber dn̄ica vi poſt trini ta. ſermo iii tatē Iō apl̓us talibꝰ captiuis dicit. Re ſipiſcat.i. ſe ſoluet libenter a dyaboli la queis a quo captiui tenetur ad ip̄ius vo luntatē. ſcd̓a ad Thymo. ij. Patꝫ gͦ ꝙ ſtatus pctī mortalis ē captiuitas veraci ter. Sꝫ eſt hic argumētuꝫ in oppoſituꝫ. diceret aliqͥs Nunqͥt homo exn̄s in pctō mortali hꝫ libeꝝ arbitriū certū eſt ꝙ ſic. qꝛ eēnciale eſt aīe gͦ quō eſt captiuꝰ. Rn̄ſio eſt iſta ⁊ eſt ſācti Tho. qui dicit ꝙ ſi volumꝰ loqͥ de libero arbitrio qͣꝫtū ad electōeꝫ volūtatis vel clarius qͣꝫtuꝫ ad deſideria volūtatis pctōr habet libeꝝ arbitriū. Sed ſi volumꝰ loqͥ qͣꝫtū ad ex ecucōnes ligatus ē et captiuus. ꝟbi gra. Peccator p̄t ex libero arbitrio eligere ſi ue deſiderare ꝙ ſit ita deuotus vt talis l̓ poret vel ꝙ cōfiteat ⁊ ſic de alijs. Sed qͣꝫtuꝫ ad execucōeꝫ p̄dictoꝝ ligatꝰ eſt ⁊ infirmus nec poſſet talia delcābilit̓ exer cere. De oībꝰ iſtis aucͣtas. Cor homīs diſponit viā ſuā. ecce deſideria bona. ſed dn̄i eſt dirigere greſſus eius qͣꝫtuꝫ ad ex ecutōeꝫ. ꝓuerb̓. xvi. Itē alia aucͣtas Ie remie. x. Scio dn̄e qꝛ non eſt hoīs via eius.i. execucō. nec viri eſt vt ābulet ⁊ di rigat vias ſuas. ſꝫ ſicut hō captꝰ ī carce re ⁊ ligatus p̄t deſiderare di. O ſi eſſeꝫ liber audirē miſſaꝫ. ẜmones. orōes ⁊cͣ. Deſiderare p̄t ſꝫ cathene ip̄m retinēt ne talia deſideria veniāt ad execucōeꝫ. ita ē de illis qͥ ſunt in pctō mortali deſiderāt. ſꝫ exeqͥ nō pn̄t ⁊cͣ. Si q̄rat quō homo ca dit in iſta ẜuitute ſeu captiuitate. Solu cō hoc on̄dit beatus apl̓s di. A qͣ enī qͥs ſuꝑatus eſt hꝰ ⁊ ſeruus ē. ij. pe. ij. Sicut qn̄ duo milites in cāpo clauſo intrāt du ellū oꝫ ꝙ aliqͥs prīceps vel dn̄s teneat cāpuꝫ ſecuꝝ ne ab aliqͣ ꝑte fiat violētia. et amici duellātiuꝫ exſpectāt ⁊ qn̄ vnus ē victus di. Ego me reddo. amici illius triſtes fugiūt. ⁊ amici victoris letant̉ in cāticis ⁊ tubis ⁊cͣ. ⁊ victus efficit̉ capti us victoris. Iō dicit apl̓s. A qͦ eī qͥs ſu peratus ē ſcꝫ in duello hꝰ ẜuus ē. Idē de nob̓ debetis cogitare ꝙ iſte mūdus ſit vnus cāpus paratus ad duellandū de qͣ nō poſſumꝰ niſi ꝑ mortē exire. Iō Iob. vij. Milicia ē vita hoīs ſuꝑ terrā ⁊ ſic̄ dies mercenarij dies eꝰ. Mercenariꝰ ſi bene oꝑat̉ meret̉ mercedē. al̓s nō. Ideꝫ de nob̓ ſi bene ⁊ ardēter militamꝰ mere mur coronā. Non enī coronabit̉ niſi qui legitime certauerit. ij. ad Thimo. ij. Ali ter puniemur ī inferno Rex qͥ tꝫ capum ſecuꝝ eſt deus habitās ī curia eternitatꝭ. nullus dyabolꝰ p̄t facere vim cuicunqꝫ noſtꝝ. dū ſit iſtud duellū parētes noſtri ſcꝫ prīarche ꝓphete. apl̓i martires ⁊cͣ. ⁊ a mici noſtri ſcꝫ angeli archāgeli ſtāt aſpi ciētes. qͥlibet eoꝝ reſpicit ꝑ ſuā feneſtrā .i. ſcīam. tres ꝑſone diuine q̄ ꝑ eandem feneſtrā.i. vna ſcīaꝫ vident. Ex alia ꝑte ſtāt demones exſpectātes duelluꝫ. ⁊ dy abolus debellādo prīo ꝑ cutit cū gladio qn̄ temptat̉ de auaricia di. Si faceres hͦ etcͣ. poſſes lucrari tm̄ ⁊cͣ. ſꝫ homo reſiſtit ſibi dicendo. modicū lucrat qͥ ꝑdit aīaꝫ. etcͣ. Secūdo ꝑcutit cū enſe vanitatis di ces. Nunqͥt portaſti tu tm̄ viro tuo dotꝭ ſicut illa illo. ⁊ illa iā fuit bis induta a vi ro ſuo ⁊cͣ. reſiſtit̉. dicēdo ego ſuꝫ bene in duta. ego nolo eſſe nec debeo eſſe vana. et curioſa. Naꝫ beatiſſima ꝟgo Maria ſimpl̓r ibat induta ⁊cͣ. Iteꝫ qn̄ temptat de xxxillis. cortinis. ſcutiferis ⁊cͣ. reſiſtit̉ dicēdo totū hoc ē vanitas. Iteꝫ ꝑcutit cū diga ſubito ſcꝫ qn̄ temptat de luxuria dicēdo ſi poſſes loqͥ cuꝫ tali mulicre ⁊cͣ reſiſtit̉ dicēdo. O miſer ꝓ tā breui ſola cō tantā penā oporteret me ſꝑ pati in in ferno ⁊cͣ. Iſto mō reſiſtit̉ dyabolo per huīlitatē ꝯͣ ſuꝑbiā. ꝑ liberalitatē ꝯͣ auari ciā. ꝑ caſtitate ꝯtra luxuriā. Tūc dyabo lus eſt victus. Et ꝑ parentes ⁊ amicos nrōs fit magna leticia in celo. Aucͣtas. Gaudiū eſt angelis dei ſuꝑ vno pctōre pnīaꝫ agēte. In. xv. Tūc demōēs victi AAA iij tatis Sermo iii dn̄ica vi poſt Trini triſtes recedūt. Hoc petebat dauid di. Fac mecū ſignū ſcꝫ victorie in bonū vt videāt qͥ oderūt me ⁊ ꝯfundātur qm̄ tu dn̄e adiuuiſti me ⁊ ꝯſolatꝰ es me. Tūc dyabolus victus ē captiuus illiꝰ qꝛ tm̄ timet eū ꝙ decetero nō venit ad eū tep tando. Sed ſi forte homo vincit̉ a dya bolo qn̄ temptat̉ ſibi ꝯſentiendo. hō eſt victus ⁊ ſtatī parētes ⁊ amici noſtri fa ciūt magnū planctū iuſticie. tn̄ nō creda tis ꝙ in celo ſit triſticia. ſeu dolor. ſeu ꝙ fleāt. Dicit aucͣtas. Ecce vidētes cla mabūt foris angeli pacis amare flebūt. Iſa. xxxiij. Angeli pacꝭ nō loquit̉ de ma lis angelis qꝛ illi dicūtur angeli guerre. ¶ Nota amare flebūt. Et nunqͥt in pa radiſo p̄t eſſe fletꝰ ſeu triſticia. Dicūt h gloſe ⁊ doctores. ꝙ illa deteſtacō dicit. fletus. Ꝙ ſi a nobis poſſet videri qn̄ aīa victi tenet ligata a demonibꝰ ſꝫ caro im pedit ne hoc videat̉. tūc demones faciūt magnū feſtuꝫ. Aucͣtas. Si p̄ſtes anime tue ꝯcupiſcēcias eꝰ faciet te in gaudium inimicis tuis. Ectī. xviij. Ptꝫ prīa ꝯclu ſio ꝙ ſtatus pctī eſt captiuitas ſeu ſerui tus veracit̉. Aucͣtas. Pectamus in con ſpcū tuo ⁊ idcirco tradidiſti nos ī manꝰ inimicoꝝ nr̄oꝝ Iuſtus es dn̄e ⁊ nec non eis ſufficit qꝛ duriſſima nos opprimunt ſeruitutē. Heſter. xix. Ecce hic formalit̓ cōcluſio ī iſta aucͣte. ¶ Dico ſcd̓o ꝙ iſta captiuitas eſt multū ꝑiculoſa generalit̓ tā diuitibꝰ qͣꝫ pauꝑibus. taꝫ homībꝰ qͣꝫ mulieribꝰ. iuuenibus ⁊ ſenibꝰ. dericis et religioſis. Hoc p̄t declarari ꝑ quandaꝫ ſil̓itudinē datā a ſancto barlam dicēs ꝙ erat quidā homo ambulās ꝑ altiſſimaꝫ montaneā ꝑ viā ſtrictiſſima. ⁊ impegit et cecidit. ⁊ tn̄ deus fecit ſibi grāꝫ ꝙ ar ripuit vnū ramū ⁊ ibi tenuit ſe ⁊ reſpici ens altū nō poterat aſcend̓e ꝑ ſe ſine ad iutorio. Reſpiciēs deorſuꝫ erat ꝓfundi tas vſqꝫ ad abiſſuꝫ. Dū ſic ſtaret venit vna rata alba rodēs arboreꝫ ſiue radice rami nec poterat illā repellere deinde pꝰ illā veīt alia rata nigr̄a illo dicēte. O mi ſer ⁊cͣ. Cogitate in qͣꝫta miſeria ⁊ ꝑicu lo erat ille pauꝑ homo. In tali ꝑiculo ē qͥlibet exn̄s in pctō mortali. Perſona eī exn̄s in grā dei ambulat ꝑͤ mōtaneā al tiſſimā ⁊ ꝑ viā ſtrictaꝫ pnīē. qꝛ arta eſt via q̄ ducit ad vitā. math̓. vij. Qui te net bonā vitā reſtringit a ſe nimio cibo. potū ⁊cͣ. vn̄ ſcribit̉. Delcāberis ſuꝑ dn̄o et ſuſtolā te ſuꝑ altitudine terre. Iſa. lv iij. Et talis delectacp eſt ſignū ꝙ eſt in gͣ cia dei. qn̄ delectabit̉ facit oꝑa dei. ſeu o pera pnīalia. orōes. ⁊ ꝯtēplacōes. ⁊ pn̄t dicere tales eū apl̓o. Nr̄a ꝯuerſacō in ce lis eſt. ad philippen. iij. Si dicatur quō p̄t fieri Cātat eccīa. Qm̄ in hac peregri nacōe ſolo corpore ꝯſtitutus cogitacōne Eauiditate in illa eterna patria ꝯuerſatꝰ eſt. Ecce quō ambulat̉ alte ⁊ ꝑ ſtrictaꝫ viā ſcꝫ pnīe. Sed impingit hō aliquoti ens qn̄ ſcꝫ perſona deuota recreari vult cū aliqua creatura in qͣ ponit ſuuꝫ amo re queꝫ ad deuꝫ debet habere. Quot de uoti religioſi ⁊ clerici ⁊ heremite ābulāt in altū ⁊cͣ. ſꝫ impingūt in aliqua familia ritate. Incipiūt a credo ī deū. ⁊ poſt mo dicuꝫ veniūt ad carnis temptacōeꝫ ⁊cͣ. Ideꝫ dicatur de multis mulieribꝰ moni alibꝰ viduis ⁊ maritatis bona intencōe. et ſancta recipiūt aliqͣꝫ bonā familiarita tem alicuius deuoti religioſi ſeu clerici q̄ aliquociēs malo fine termīatur. Iō cū nulla creatura recipere debetis nimiā fa miliaritatē nec loqui nec in cōfeſſione p̄ ſciſe nec viſitare debetis frequēter. alias poterimꝰ dicere fortis ſcꝫ deuotus impe git in forteꝫ ⁊ ambo ꝑiter ꝯciderūt. Ie re. xlvi. Iō dicit apl̓s. jͣ. ad coꝝ. x. qͥ ſe ex iſtimat ſtare ⁊cͣ. Iō Iero. di. Mulierē quā bn̄ ꝯuerſante nouerꝭ mēte dilige. n̄ corꝑali frequētacōe. poſtqͣꝫ ꝟo ꝑſona ce cidit apprehendit ramū flexibileꝫ ſcꝫ vi te corꝑalis. qꝛ ꝑdita ꝑ pctm vira ſpūali Onīcapi poſt Trini tatis Sermo Iti nō reſtat niſi vita corꝑal̓ Iō cātat eccīa Media vita in morte ⁊cͣ. Nota media vita Uita ꝯpleta eſt ſpūalis ⁊ corpora lis. ſed vita ſpūali p̄dita ſolum remanet corꝑalis vita. debilis ⁊ flexibilis. Que eſt vita nr̄a vapor ad modicū ꝑens Ia cobi. iiij. Et due mures alba ſcꝫ dies ⁊ nigra ſcꝫ nox ꝯtinue rodūt vitā veſtraꝫ licꝫ debilis ſit. Deorſū reſpicit̉ infernus. videtur ergo nobis ꝑuum ꝑiculū ī quo pectator ꝯſiſtit. Sed illud cogitaremꝰ nollemꝰ comedere nec bibere. ſed clamae mus adiuua adiuua quouſqꝫ eſſemꝰ ex tra peccatum Ptꝫ ergo ꝯcluſio ꝙ talis captiuitas peccati eſt multū ꝑ̄ſculoſa ge neralit̉. Iſtā ꝯcluſionem intelliges dd̓. poſt peccatū dixit. Circūdederūt me do lores mortis ⁊ ꝑicula inferni inuener̄t me. Nota circū dederūt. nō dicit cooꝑ uerūt. Rō qꝛ nullo mō. nec ab ante pe bona oꝑa facta. nec retro ꝑ bona opera fienda nec a dextris per amicos. nec a ſi niſtris ꝑ mimicos adictis ꝑiculis libera ri poteſt. Sed bn̄ ꝑ furſum a deo quod ſit qn̄ homo ꝯfitetur pctm̄ ſuum deo qui ei mittit cordā ſurſum. trahens eum per abſolutiōem. ptꝫ ꝯcluſio ſcd̓a. ¶ Dico tercio ꝙ talis peccati captiuitas ſeu ſer uitus debet a nobis vitari aꝑte ⁊ de iſta captiuitate debemꝰ nos redimere celeri ter. Amore veſtri q̄ſiui modū exeūdi ta lem captiuitatem peccati In biblia Et inueni ꝑ figurā filioꝝ iſrahel exeundū de captiuitateᵇ egypti. qͥ fecerunt qͥnqꝫ que fuerūt figura quo nos debemus exire de captiuitate pctī. v. faciendo. Id̓o dicit apl̓us ad Ro. xv. Quecūqꝫ ſcripta ſūt ad nrām doctrinā ſcripta ſunt. ¶ Pri mo in exitu filioꝝ iſrahel de egipto dixit dn̄s moyſi. Iſta nocte ppl̓us exibit. ſed recipiatis agnū ⁊ coqͣtur in verū ⁊ ꝯme datur cuꝫ ſucto de lactucis agreſtis ⁊cͣ. Scd̓o precepit quēlibet exire de domo ſua. dices foris foris. Tercio venerunt ad mare rubrū vt trāſirent ⁊ dixerunt. O dn̄e ⁊ qūo trāſibimus ſine nauibꝰ Et dixit. Ego diuidā mare ⁊ trā ſibitis Quarto venerūt ad deſertū aſpū ⁊ ſic cū. Quinto ꝓuidit eis de māna ⁊cͣ. Si volumus exire ſeruitutē pctī. Iſto mō oportꝫ nos facere. ¶ Primū ꝙ fiēdū eſt coqͣtur agnꝰ. Ecce ꝯtricio ꝑ quā ag nus.i. ſpūs coqͥtur in igne doloris ⁊ cō tricōis. ⁊ cōmedat cū ſucto amaro lacri marū de hͦ aucͣtas. Sacrificiū deo ſpūs ꝯtribulatꝰ cor ꝯtritū ⁊cͣi Scd̓o ab egip to. extra domū Ecce receſſus a mala ſo cietate. Multi in ſermōibꝰ recipiunt bo nū ꝓpoſitū ſed qn̄ habēt in domo malaꝫ ſocietatē ꝑdita deuocōe peccat ꝓpter oc caſiōem Iō foris recedere debetis a ma la ſocietate Id̓o dicit xp̄us. Si manus tua vel pes tuus ſcādaliſat te abſcide eū et ꝓice abs te. Id̓o foris exire debetis. Et tūc poteritis dicere. In exitu iſrahel de egypto domus Iacob de ppl̓o barba ro Facta eſt iudea ſcīficatio eius ¶ Ter cio trāſierūt mare rubrū. Ecce ꝯfeſſio. q̄ poteſt dici mare amaruꝫ. qꝛ qͣſi homo diffamat ſe ⁊cͣ. Dicit̉ rubrū qꝛ virtutē habet a ſanguine paſſiōis xp̄i. Iſtud ma re aꝑitur deo cū virga ſcꝫ cruce que fit a ꝯfeſſore in abſolucōe. ¶ Quarto opꝫ venire ad deſertū ſcꝫ pn̄ie caſtigā do filiū ſcꝫ corpꝰ. ſeu filiā.i. carnē ne a demōibꝰ in īferno caſtiget̉. d̓r ſictū ꝑ ieiunia ⁊cͣ. et ſolitariū ꝑ orōem. Id̓o dauid in per ſona penitētꝭ dicit. In terta deẜta ī via et in aqͦſa Quīto dat̉ māna. ſcꝫ coīo corꝑis xp̄i. poſtqͣꝫ hō fecit qͣtuor p̄dcā. Id̓o dixit moyſes Iſte ē panis qͣꝫ dedit vobis dn̄s ad veſcendū Exo. xvj. Di cit̉ panis māna qꝛ figurabat ſacmētum altaris. Iō dixit xp̄s. Nō moyſes dedit vob̓ pane̓ de celo verū. panis em̄ verꝰ ē qͥ de celo deſcēdit ⁊ dat mūdo vitā Io. vj. Ecce qūo poteris exire ẜuitute pctī Iō dicit apl̓s. Cū ſerui eſſetꝭ pctī liberi id eſt ſeꝑati a iuſticia fuiſtꝭ iuſticie vſqꝫ ad fine ꝟo vitā eternā. pꝫ tcia ꝯcluſio. tatis Sermo iiii dnīca vi poſt trini ¶ Dm̄ca. vj. Sermo qͣrtꝰ de epl̓a. De virtutis exercio. Os in nouitate ite ambulemus. ad Ro. vj. ca. Materiā quā nūc volo p̄dicare erit quo ⁊ in quibꝰ virtutibus debemus nos exercitare. Si deo placet erit mate ria ꝓ reformacōe vite ⁊ ꝯſolacōne ani maꝝ. Salutetur pͥus virgo maria ⁊cͣ. ¶ Pro declaracōe huiꝰ verbi ⁊ mate rie introductiōe. Sciendū ꝙ aīa noſtra inter alias excellencias quas habet plus qͣꝫ corpꝰ eſt. ꝙ anima p̄t renouari ⁊ cor pus nō poteſt renouari. Rō eſt iſta. nā antiqͥtas corꝑis venit ex ncc̄itate ⁊ cur ſu naturali. qꝛ tempus ⁊ etates portāt ſuā ſenectutē. Ideo nulla potēcia crea ture. corpus poſſet renouari niſi a ſola dei potēcia. qꝛ nō legitur vnqͣꝫ fuiſſe fa ctum. Senectus aūt ⁊ antiqͥtas anime nō euenit ex neceſſitate ſeu curſu uatura li. qͣre anima homīs centū annoꝝ eſt ita iuuenis hͦ eſt īta recens vt anima pueri vnius diei. Nā ſolum carnalia corrup tiblia ſeneſcūt ⁊ antiquātur. vt domus. arbor. homo. equus. ⁊ ſil̓ia. Ꝙ antiqua tur ⁊ ſeneſcit ꝓpe interitū eſt ad heb̓. viij Sꝫ res ſpūales nō antiquātur nec cor rūpunt. Nā michael eſt ita iuuenis. hoc eſt ita fortis mō ſicut in die creacōis ſue Idem de alijs angelis. Idē de rebꝰ cor poralibꝰ īcorruptibilibꝰ vt de ſole luna et ſtellis que nō ſeneſcūt ⁊ antiquātur. Patet ergo ꝙ ſenectus ꝓueniēs ex ne ceſſitate ⁊ curſu naturali. ſolū eſt in rebꝰ corꝑalibus corruptibilibꝰ. que non pn̄t renouari niſi a deo inmediate. Ꝙꝛ talis antiquitas venit ꝑ neceſſitatem natura lem. Sed anima atiquat̉ nō per neceſſi tatem ſed per volūtatem criminalē. ſcꝫ ex voluntate ⁊ mala inclinacōe ad pecca ta. Et ſicut ſenectus ⁊ antiquitas corporis aufertur ꝑ vir utem ⁊ facit ipſum canū ⁊ rugat ⁊ reſtringit pellem ⁊ facit ip̄m ire curuū. īgroſſat viſū aufert ſepo re ⁊ appetitū comedēdi. Ita ſenectꝰ aīe facit aīam canā ꝑ p̄ſumpcones intelle ctus. rugat ꝑ pctm̄ ⁊ ſic de alijs Aucͣras Filij ſcꝫ ꝑ baptiſmū de ſponſa ſua geni ti alieni ſupple effecti. īueterati ſūt ſcꝫ ꝑ volūtatē criminalē ſed anima p̄t r̄noua ri et n̄ corpꝰ ut dictū ē ex volūtate hoīs medīāte dei gr̄a. Aucͣtas. De corꝑe et de aīa. Acꝫ q̄ deforis ē nr̄ homo cor rūpat̉ tn̄ is q̄ intus eſt renouat̉ de die ī die. ij. ad eoꝝ. iiij. Si gͦ aliqͥs nr̄m eſt ā tiquus ī pctīs nō dꝫ deſpare qꝛ. viruti bus poſſumꝰ in aīa renouari. Id̓o dicit thema. Nos in nouitate vite ābulemus ptꝫ thema. Nō videamus ꝑ qͣs ꝟtutes qͥbꝰ mōis poſſuꝰ renouari ī aīa ⁊ ī vita. Prima eſt vera humilitas. Secūda pia largitas Tercia pura caſtitas. Ergo in nouitate vite. ⁊cͣ. ¶ Dico pri ino ꝙ homo p̄t renouari ꝑ verā humili tatem. Sciendū ꝙ omne peccatū mor tale deliberate factum includit ſuꝑbiam Rō quia ꝑ ſuꝑbiam homo nō vult hu militer ſubici diuinis mādatis nec eccle ſie ordina cōibus. Quare tu recipis vin dictam. Nunqͥd ex ſuꝑbia. quia nō vis humiliari p̄cepto dei dicētis Mihi vī dictā ⁊ ego retribuā dicit dn̄s. ad Ro. .xij. Idem de furto cū deus p̄cipiat Nō furaberis Exod̓. ij. i Idem de vſura cum deus dicat̉. Non feneraberis fratri tuo. Itē idem ptꝫ de hoc qd̓ eſt nolle ieiuna re. Ieiunia eccīe pꝫ gͦ ꝙ om̄e pctm̄ mor tale deliberatū venit ꝑ ſuꝑbia ¶ Quare hodie ſūt tot mali religioſi in mundo. qꝛ nolūt hūiliari ad ẜuandū regulā ꝯſtitu cōes ⁊ ceremonias. Nolūt ſubici regu le. Idē de malis clericis Idē de malis laycis. patꝫ ergo ꝙ oīs inordīacio vite et peccatum venit ꝑ ſuꝑbiam. Auc̄tas dnica vi poſt Trini tatis Sermo iiii Iniciū omnis peccati eſt ſuꝑbia. qui te nuerit tllā adīplebit maledictis Eccī. x. ſi ergo oīs inordinacio male vite ⁊ abū dancia peccatorū venit ex ſuꝑbia. Si gͦ vis renouari in anima ꝑ oppoſitū hūilia te ſubiciē do mandatis dei. dicē do decete ro volo viuere iuxta mādata dei. ⁊ ordi nacōem eccleſie. dicēdo e go ſum religio ſus. decetero iuxta regulam volo viuere Idē de clericis ⁊ ſecularibꝰ. Et qn̄ ꝑſo na ꝓponit ſic viuere Ex tali cordis hūili tate ꝯpletur bn̄dictōibus. Auctas dd̓. in pͣs. bn̄dicite pͥmo. Qui replet ī bonis deſiderium tuum renouabit̉ vt aquile iu uentus tua. Super hoc ꝟſu tangūt gloſe ꝯdicōem aquilę dicētis. Ꝙ aquile ex ſe nectute indurat roſtrū ⁊ incuruat̉ intm̄ ꝙ nō poteſt ſumere cibū ⁊ tūc ip̄a ſit ma cilēta ⁊ creſcūt ſibi plume. Sꝫ naturali inſtinctu ip̄a ꝑquirit vnū lapidem ⁊ ibi ferit de roſtro ⁊ finalit̓ comedit ⁊ reno uatur Ita vt dicit dauid Renouabitur vt aquile iuuētus tua. Aquila antiqua ē anima peccatrix. roſtrū eſt intellectꝰ acu tus reuerſus ad ſemetip̄m. ꝑ ꝯſideracio nem ꝓprie excellencie. qn̄ cogitat ſe eſſe de genere regio vel diciore alijs ſeu for ciorem vel apciorem. Ide de mulieribꝰ qn̄ cogitant ſe pulchriores vel melius ī dutas ⁊ ſic de alijs. tā in bonis nature qͣꝫ gr̄e talis cōſideratio generat ſuꝑbiam in homīe. Sicut ꝯſideratio excellencie alte rius. generat hūilitatem ī corde cogitan tis. verbi gr̄a. Qn̄ homo cogitat excellē cias alterius qꝛ eſt deuotus vel magnus clericus vel in magna dignitate ⁊cͣ. talis ꝯſideracio eſt cauſa hūilitatis ꝯſiderāti qͥ tūc dicit O miſer non ſum talis ⁊cͣ. ꝯtra iſtā ꝯſideratōem ꝓprie exellēcie. dicebat apl̓us. In hūilitate ſuꝑiores ſibiinuice arbitrates nō q̄ ſua ſūt ſupple excellecie ſinguli ꝯſiderās. ſed ea que alioꝝ ad phi lipp. ij. Si ꝯſideras bona tua ⁊ mala ꝓxi mi ſuꝑbia inflaris. Ecce ſuꝑbiā phariſei De quo Luce. xviij. Grās ago tibi dūe qꝛ nō ſum ſicut ceteri hominū. Qn̄ v aquila habet roſtrum durū ⁊ retortum. nō poteſt reciꝑe eſcas ſpūales. ⁊ ſic ma ceratur. quia nō inuenit. ſibi delectacōem nec ſaporem ī aliquo bono ſpūali augꝰª Impiꝰ.i. ſuperbus nō ſentit dulcedine dei. quia de febre iniqͥtatis palatum ami ſit. De iſtis ſuꝑbis dicit dauid. Eſurie tes ⁊ ſicientes aīa eorum in ip̄is defecit ps. c. vj. Sed abūdauit in plumīs vt aqͥ la id eſt vanitatibꝰ ornamentorum cau darū ⁊ mulieres in capite abundāt. Iō Eccīaſtes pͥmo. Uanitas vanitatum ⁊ om̄ia vanitas dixit eccīaſtes. Ratio qͣre iſta fiūt eſt. quia anima neſcit eē ſine aliqͣ delectacōe ſpūali. qua perdita recurrit ⁊ ꝑquirit delectacōes ⁊ ꝯſolacōes tꝑales. et mūdanas vanas. remediū ergo habe mus. ꝙ vt aquila ad renouādū debemꝰ ꝑcutere roſtrum in lapide illo de qͦ apl̓s Petra autē erat xp̄us. pͥma ad Choꝝ. decimo. Percutitur em̄ cogitando vitaꝫ quā xp̄us voluit tenere in hoc mūdo v bi gr̄a. Si venit temptacio vt faciatꝭ va nitatem in veſtimentis. Cogitate qͦmō xp̄ūs iuit indutus qui triginta annis por tauit eandem tunicam. quā virgo maria ſibi fecit. cū eſſet puer. ꝑcuciatis hic ro ſtrum dicendo. O miſer rex meus trigin ta annis portauit eandē tunicam ſeu ve ſtem. ⁊ ego facio qͦtidie iſtum exceſſum Idem quando mulier temptatur de bo nis ornamētis. Cogitet de virgine ma ria regina celi que nunqͣꝫ ornauit ſe. nec depinxit. Dicatur qūo lauabat faciem ſua cū lacrimīs ⁊cͣ. Quā do beata anna mater ſua faciebat ſibi pulchra veſtimē ta nolebat portare niſi infra domum ⁊cͣ. Item quādo homo temptatur de mul tis ſcutiferis de equis de xxxiilis aureis et ſil̓ibꝰ. Cogitate quomē do ibat xp̄ūs ſine equis eundo pedibus humiliter ⁊cͣ. Per tales enim cogitacōnes frangitur onica vi poſt trini tatis Sermo iiii roſtrum ſuꝑbie. et ſic animo incipit habe re appetitum iam ſapiunt ſibi verba dei ſcꝫ locucōes p̄dicacōnes miſſe ⁊cͣ. Ecce qͣre dicit dauid r̄nouabit̉ vt aquile iuuē tus tua Ergo nos in nouitate vite ābu lemꝰ ¶ Dico ſcd̓o ꝙ poſſumꝰ renouari ꝑ piā. largitate. ſcꝫ in dādis elemoſinas de bonis a deo datis. Audite declaracio ne bonā. Sicut pctm̄ ſuꝑbie eſt inicium oīs mali ⁊ peccati Iuxta illud iniciū oīs peccati eſt ſuꝑbia. Ita etiā cupiditas ſeu auaricia eſt iniciū oīs peccati. jͣ. ad th̓i. v. Radix oīm maloꝝ ē cupiditas. Dubiū eſt hic qūo pn̄t duo pͥma pͥncipia pctōꝝ aſſignari. Rn̄ſio ꝙ bn̄ diuerſimode Na in qͦlibet pctō mortali ſūt duo ẜm augꝰ. ſcꝫ euerſio a bono īcōmutabili. Auaricia vero ſeu cupiditas eſt iniciū oīs pctī ⁊cͣ. reſpectu ꝯuerſiōis ad bonuꝫ cōmutabile verbi gra. Un̄ ſūt in mundo tot mala in dn̄is iudicibꝰ aduocatis ſeu ꝓcuratoribꝰ qͥ nō habēt oculū ad iuſticiam. ſꝫ expectāt quis magꝭ eis dabit ex cupiditate ⁊ aua ricia. Un in eccīa tot ſymonie. qꝛ vendū tur omnia ex auaricia ſeu cupiditate. Un̄ in mūdo tot vſure ⁊ tot furta tot decep cōes ⁊ fraudes emēdo ⁊ venden̄do. Un̄ tot guerre ⁊ mortes ex cupiditate. qꝛ tu vis hͦ ⁊ illud volo ego Idē dicit ſeneca Ꝙ ſi iſta duo ꝓnoīa meū ⁊ tuū poſſūt aufferri totū eſſꝫ pax. Unde tot negligē cie circa defunctos ꝙ nō ꝯplent teſtamē ta Nōne ex cupiditate Quare retinent merce des laboꝝ paupeꝝ. nōne ex cupi ditate. vnde eſt ꝙ amicus īterficit amicū in via. Nōne ex auaricia. Patet ergo ꝙ radix oīm malorum eſt cupiditas. Et h̓ quātum ad cōuerſionem ad cōmutabile bonū. Qui ergo renouari cupit expellet a ſe iſtam cupiditatem ſeu auariciam. et habeat copioſā largitate ⁊ miſericordiā et tūc tenebit ꝯſilium ſcripture. dicetis. Nolite ꝯformari huic ſeculo ſꝫ reforma mini in nouitate ſenſus vr̄i. vt probetis q̄ ſit volūtas dei bona bene placēs ⁊ per fecta ad Ro. xij. Nota cū dicit bona bn̄ places ⁊ ꝑfecta in hijs tribꝰ vocabulis poīt tria oꝑa miſericordie. pͥmū cū dicit volūtas dei bona qͣntū ad oꝑa corꝑalia mīe. Bn̄ placēs qͣntū ad oꝑa mīe ſpūa lia. Et ꝑfecta qͣntū ad remiſſionē īiuria rū. De iſta materia dat̉ exemplū in naͣ tura. de ſerpēte de qͦ dicūt ph̓i naturales ꝙ vadit retorta torquē do ſe. ſed qn̄ eſt antiqua indurat̉ in tm̄. ꝙ vix p̄t incedere Tūc ip̄a ex naturali inſtinctu vel īduſtria Ieiunat ⁊ poſt aliqͣ ieiunia. vadit ad ar tum foramē. ⁊ ibi deponit pellem veterē et ſic renouat̉. Perſona auara eſt ſer pens vadens tortuoſe ꝓpter fallacias ⁊ falſitates ⁊ falſa iuramenta q̄ facit ex cu piditate. Dicat̉ qn̄ pauꝑ veīt ad mutuā dū. x. florenos. placꝫ mihi dicit vſurariꝰ Sꝫ dicetis notario ⁊ ita iurabitꝭ ꝙ mu tuaui vobis. xij. flore nos ⁊cͣ. Et ſi reci pit pignus ſeruit ſibi. de pignoribꝰ vl̓ cā pis recipit fructꝰ. vadit refortꝰ ⁊ ī ꝯfeſ ſiōe excuſat ſe dicēdo ꝙ recepit ꝙ dꝫ ⁊cͣ. Ecce duricia. Id̓o de auaro dicit Iob. Cor eiꝰ īdurabit̉ quaſi lapis ⁊ ſtringet̉ qͣſi malleatoris incus. Iob. xlj. Nota in durabit̉ quaſi lapis qn̄ pauꝑ petit ab eo elēoſinā nō ſolū nō dat ſibi. ſꝫ lapidat eū dicēdo vade fodias ⁊ ſil̓ia verba. Scd̓o ſtringit qͣſi malleatoris incus quē licet ſꝑ ꝑcuciat tn̄ nō emollit̉. ſic nec auarꝰ li cet ꝑcuciat ⁊ āmoneat̉ xp̄i paſſiōe dicē te pauꝑe qͥ nō poteſt ſibi ſoluere vſuraꝫ O dn̄e amore paſſiōis xp̄i agite mecū miſericorditer. Illo nō obſtante infelix vſurariꝰ ꝑſequit̉ euꝫ crudelit̓. Ecce qūo eſt durus ⁊ antiquus. Id̓o ſi vis ſalua ri fac vt ſerpens. Primo ieiuna ſcꝫ abſti nendo ab illicitis ꝯtractibus poſt hoc. qꝛ hoc nō ſufficit. ſed oportet tranſire ꝑ ar tum foramen. vade per artum foramen reſtitucionis vſqꝫ ad vltmum obulum. ſic em̄ deponit̉ pellis dura auaricie. Si dn̄ica vi poſt Trini tatis Sermo V Dicat̉ ſi ego reſtituam vxor mea ⁊ filij mei quid faceret ⁊cͣ. Si vxor ſit bona ⁊ vult ſaluari debet dicere viro. dn̄e reſti tuatis qꝛ ego laborabo. Dicatur de iſta vxore de qͣ dicit vincencius de lōbardia cui vir voluit facere vna tunicā qͥngēto rū florenoꝝ in quodā feſto q̄ reſpondit. Dn̄e ego ſū bene īduta. ſꝫ amore dei re ſtituatis ⁊cͣ. ad quā vir. ſi oīa haberē re ſtituere oporteret me mēdicare qꝛ om̄ia que habeo ſūt de vſurꝭ. ⁊ ip̄a dixit. dn̄e ego faciā vobis ꝑtem de dote mea que nō eſt de vſuris. Dabo vobis. v. milia florenos ⁊. v. milia ꝓ me reſtācia ad vi ctū nr̄m ordino hijs viuere poterimus. Iſta erat bona vxor. Sꝫ mō oportꝫ ꝙ viri faciāt vſuras vt ſatiſfaciāt vanitati bus vxoꝝ. Ideo exēplo ſerpētis qͥ cū la bore deponit pellē. Renouamini hͦ dicit ſcriptura. Expellētes vos vetere hoīem cū actibꝰ ſuis ⁊ induentes nouuꝫ hoīem qͥ renouat in agnicōe dei ẜm ymaginem eius qͥ creauit eū. ad Colocen. iij. ¶ Di cō tercio ꝙ debemꝰ renouari ꝑ pura ca ſtitatem ꝓpter rōes p̄dictas. quia ſil̓iter carnalitas eſt aliqͦ mō iniciū oīm maloꝝ quātū ad delectacōem carnis inclinādo ad ꝯcupiſcēcias Sicut ſuꝑbia quātum ad auerſiōeꝫ. ⁊ auaricia qͣntū ad ꝯͣuerſio ne. Ita luxuria qͣntū ad delectacōem eſt. iniciū pctōꝝ. Id̓o apl̓us. Cō delector eī legi dei ẜm interiorē hoīem. video aūt al terā legem in mēbris meis repugnāteꝫ legi mētis mee ⁊ captiuante me in lege peccati q̄ eſt in mēbris meis ad Ro. vij Et loquit̉ apl̓s in ꝑſona cuiuſlibet nr̄m. Ergo de carne ꝓcedūt pct̄a quātuꝫ ad delectacōeꝫ. Si gͦ volumꝰ renouari reci piamꝰ caſtitatē purā. hͦ nobis on̄dit ter ra. q̄ in hyeme eſt tota lutoſa. aquoſa ⁊ ſine fructu. ſed in vere renouat̉ ſiccatur ⁊ tā dem facit fructū. Ita debet facere qui libet nr̄m. Si aliqͥs pͥmo erat lutoſus ꝑ luxuriam exſiccetur ꝑ caſtitatem Simili ter ſi aliqͥs peccaret aqͦſus ꝑ gulaꝫ ſiccet̉ ꝑ abſtinentiā ⁊ infructuoſus faciat fru ctu meritoꝝ ⁊ bonorū oꝑm ꝓchdolor multoꝝ vita modo eſt īfructuoſa ⁊ aquo ſa ⁊ ſicut tꝑe diluuij qn̄ noe emiſit colū ba quia non inuenit vbi requieſceret pes eius reuerſꝰ eſt ad archā Ita eſt modo de ſpūſancto. qꝛ tota terra eſt lutoſa per luxuria nō requieſcit in talibꝰ lutoſis Iō exſiccare debemꝰ ꝑ caſtitatem. Ideo ora uit dauid dicēs. Emitte ſpm̄ tuū ⁊ crea bunt̉. ſcꝫ virtutes infuſe. Non dicit for mabunt̉ naͣ alique virtutes que exeūt de potencia materie ſcꝫ per multiplicacōem actuū ⁊ dicunt̉ virtutes vſuales. Alie ſūt que ſolū dant̉ ex īfuſiōe ⁊ iſte creant in aīa vt virtutes theologicales. ſeptem dona ſpūſſcī. ⁊ etiā morales ꝟtutes īfu ſe. ⁊ dicunt̉ infuſe. qꝛ creant̉ et iſtas pete bat dauid dicēs. Emitte ſpm̄ tuum. Et renouabis facie terre ſcꝫ carnis. Ecce qͣ re dicit thema Nos in nouitate vite am bulemus. Deo gracias. ¶ Dn̄ica vj. Sermo quintus. De mō ambulādi ad ꝑadiſū Os in nouitate Vite ambulemꝰ habet̉ verbū iſtud textualiter ad Ro. vj. ca. ⁊ in epl̓a curretis dn̄ice officiat̉. de p̄ſenti intēdo declarare in hͦ ſermōe oēs drias qͣs deꝰ ordinauit ad eundū ad ꝑadiſū. qꝛ thema dat mihi motiuū. Credo ꝙ erit materia vtilis ꝓ peccatoꝝ correctione ⁊ aīaꝝ no ſtraꝝ ꝯſolacōe. Sꝫ ſalutet virgo maria In hoc verbo loqͥtur Apl̓us ꝑſonis que diu vixerunt in peccato mortali ⁊ mala vita ⁊ renouentur vt arbores qui in hy emē videntur mortue ſine folijs floribꝰ et fructibꝰ. ſꝫ in vere renouatur emittunt flores ⁊ folia ⁊ finaliter faciūt fructum. tatis Sermo V Dnīcapi poſt Trini Ita debet eſſe de nobis. ꝑſona q̄ viuit in peccatis ē in hyeme frigiditatis ſine amo te dei ⁊ ꝓximi ſine fructu oꝑis meritorij et virtutū. Ideo renouent̉ emittēdo flo res redolentes lacrimaꝝ ꝯpunctionū ge mituū ⁊ ſuſpirioꝝ ī peccatis. Nullus ra mus floꝝ tm̄ redolet apud deū tales poſ ſunt dicere verbū ſapiētis. Flores appa ruerūt in terra nr̄ā ⁊cͣ. Canti. ij. Deīde vt arbor debet facere folia viridia. Ecce verba ꝯfeſſiōis accuſantia qn̄ d̓r pr̄ ego feci ſic ⁊ ſic. ⁊ hoc ⁊ hͦ ⁊ ꝯfitet̉ oīa pecca ta iſta ſūt folia recentia q̄ refrigerāt ani mā Apoc̄. vltīo. Folia ligni ſcꝫ hoīs ad ſanitatem genciū deinde facere fruttꝰ.ſ. oꝑa pnīalia orōes elēoſinas ieiunia vi gilias audire miſſas ſermōes ⁊ hmōi de iſtis fructibꝰ dicit xp̄s. Facite freūs dig nos pn̄ie Lu. iij. Alias modicū valeret arbor q̄ facit flores ⁊ folia ⁊ nō fructus Ecce qͣliter debemꝰ renouari ad īſtar ar boris in eſtate floribꝰ ⁊ fructibꝰ deuocō nis ⁊ amoris dei. Tūc de talibꝰ verifica tur verbū illud mar. video hoīes veld̓ ar bores ābulātes mar. viij. Ambulare di cunt̉ arbores qn̄ faciūt flores. Ecce pri ma dicta. Scd̓a qn̄ faciūt folia. Tercia qn̄ faciūt finctus. Id̓o dicit apl̓us ī the mate. Nos ſupple pctōres qꝛ nullus p̄t a peccatis excuſari. In nouitate vite ā bu lemus. pꝫ thema. Queſiui amore veſtri in ſacra ſcriptura modos eundi ad ꝑadi ſum poſtqͣꝫ homo eſt renatus in nouita te vite. Et inueni quīqꝫ modos ambulā di ꝑ bonā vitā ad celū ambulant enim. Quidā equit ando honorabiliter. Quidā vadūt pedes ābulando hūiliter Quidam nauigādo delectabiliter Quidā natā do ꝑiculoſe. Quid em̄ volando virtuoſe Non inueni plures modos eūdi ad ꝑa diſum ꝓ qͦlibet iſtoꝝ dicit thema. Nos ī nouitate ⁊cͣ. ¶ Dico pͥmo ꝙ quidā ad gloriā vadūt equitando honorabiliter. vt ꝑſone virgines hoīes vel mulieres q̄ nunqͣꝫ ceciderūt in luto luxurie ꝑ aliqua īmūdiciā voluntariā. qꝛ ſi ſomniando ⁊ ꝯtra voluntatē ⁊cͣ. nō ex hͦ ꝑdit̉ virgini tas. Itē ſi mulier violat̉ cū ip̄a ꝯtradi cente quātū poteſt nō ex hoc ꝑdit virgi nitas nec amittat coronam virginitatis nec volūtarie ꝯſentiat. Ideo cuſtodiat̉ voluntas ne ꝯſenciat. Tales em̄ ꝑſone virgines vadūt ad celū equitando hono rabiliter. Corpus eſt equus. ſpūs ē mi les Equi eoꝝ ſcꝫ hoīm caro ⁊ nō ſpūs. yſa. xxxj. Recte ſicut equus regit a mili te freno ⁊ calcaribꝰ Ita ꝑſone virgines gubernāt equū corꝑis freno temꝑancie Qui aūt vult ꝯſeruare virginitate vl̓ ca ſtitatē debet gubernare corpus freno tē perā cie. qꝛ quātūcunqꝫ equus ſit malus et rebell̓ ſi ſibi auffert auena. ſit ſimplex et bonus. Idem de corꝑe nr̄o ſi abſtinę mus animio cibo ⁊ potu delicijs efficit ſimplex. Alit̓ em̄ ꝑſona guloſa erit ſēꝑ luxurioſa Ideo ſūt in mūdo tot mali cle rici ⁊ religioſi qui eqͥtant malū equū. ⁊ ſine freno tꝑancie Iō cadūt in luto lux urie ⁊ corrupcōis. Iō dicebat btūs Ia cobus de ſe ⁊ de illis qͥ freno tꝑancie re gūt equū corꝑis. ⁊ ay. Equis fiena in ora mittimꝰ ad ꝯſenciendū nobis ⁊ oē corpus certū ſimꝰ. Iaco. iij. Itē etꝭ ſūt nec ia calcaria in pede dextro ⁊ ſiniſtro q̄ ſunt amor ꝑadiſi ⁊ timor inferni. Iſtis duobꝰ calcaribꝰ gubernat̉ corpus.ſ. amo re ſaluacōis ⁊ timore damnacōnis. Si aūt equus corꝑis ſit piger in bonis faciē dis ꝑcuciat̉ calcari dextro ꝑ talem cōſide racōem Labora modo qꝛ ex iſto modico labore acqͥres requiē perpetuā. vel cū ſi niſtro dicēdo mō ribal de qꝛ niſi modo la boretis in īferno ꝯtinue laborabitis ſine requie Niſi mō ieiunetis in īferno ieiuna bitis ſine fructu Idē de cilicio diſciplīs et alijs afflictōibus corꝑis. De iſtis cal caribꝰ aucͣtas. Qui timētis dn̄m. Ecce Onica. VI. poſt tri nitatis Sermo. V. de pede ſiniſtro diligite illū. Ecce de dex tro. Ecͣci. ij. Et illuminabit corda veſtra ſcꝫ ad bene operandū. Tales vadūt ad par adiſuꝫ eqͥtando honorabilit̓ vitando oēs occaſiones ⁊ opportunitates illiꝰ pec cati. tales vadūt eqͥtando cū xp̄o ⁊ ꝟgine maria ⁊ beatꝭ apoſtolis paulo ⁊ ioh̓e ⁊cͣ. de iſtis dixit xp̄s iohāni euuāgeliſte. ha bes pauca noīa in ſardis qͥ nō inqͥnauer̄t veſtimem̄ta ſua ⁊ ambulāt mecū ī albis qm̄ digni ſūt Apoc̄. iij. Nota habes pau ca noīa.i. ꝑſonas dignas noīe ī ſaydis qͥ ẜm interp̄tacōnē hebraycā īterp̄tat pͥnci patus pulcritudo Tres ſūt gͣdus caſtita tis ſcꝫ caſtitas ꝯiugalis vidualis ꝟgina lis. tercius gͣdus tenet pͥncipatū. Caſti tas cōiugalis eſt qn̄ vir et vxor ſeruāt ſibi fidelitatē et modū ⁊cͣ. ¶ Secūdꝰ gradꝰ melior eſt vidualis illoꝝ qͥ ex matrimo nio vel alias ꝑdiderūt ꝟginitatē ſꝫ de ce tero cuſtodierūt ſe cauet ſe ab opportuni tatibꝰ nō vagant̉ in aperto. qꝛ dicitur ꝙ femina et gallina cito perdūt̉ vagādo vt diua filia iacob ⁊cͣ. gen. xxxiiij. Tertius gͣdus eſt melior ſcꝫ ꝟginalis. Beda bo na eſt caſtitas cōiugalis. melior cōtinen tia vidualis. ſꝫ optima caſtitas ꝟginalis Ecce quare dicit habēs pauca noīa ī ſar dis.i. in pͥncipatꝰ pulchritudine. qꝛ ſoluꝫ pueros ⁊ puellas īnocentes qͥbus etas aufert poſſe ⁊cͣ. qꝛ ſtatim qn̄ ſunt. xv. vel citra annoꝝ perqͥrunt lupanaria ⁊cͣ. ſolū ergo pueri ꝑuuli vadūt eqͥtando honora biliter ad paradiſū ⁊ poſſunt dicere Nos in nouitatē vite ambulemꝰ dn̄s iheſus n̄ habuit exercitu equitū. ¶ Terciꝰ modꝰ eſt aliquoꝝ qͥ vadūt pedes humilit̓ ſicut ſunt illi qͥ neſciūt gubernare equū corpo ris freno tꝑancie ⁊ calcaribꝰ amoris ⁊ ti moris ⁊ perdider̄t ꝟginitatē illos oꝫ ire pedes. Iſti ſunt cōtinentes emēdati Si dicat̉ nunqͥd poſſūt redire ad equos. Di co ꝙ non. milites vel ſcutiferi ſi cadunt de equo poſſunt iteꝝ aſcendere. ⁊ rcx vel do minꝰ poteſt eis dare aliū equū. Sed qui perdit ꝟginitatē nō poteſt iteꝝ recupera re. īmo dico forciꝰ ꝙ deus nō poſſꝫ Ego nō auderē hoc dicere niſi habere doctore autenticū hoc dicentem ſcꝫ Iheronimū. Audent̉ loquar quia cū oīa poſſit deus nō poteſt tn̄ de corrupta facere incorrup tā. Quia dicunt doctores ꝙ includeret cōtradictionē. Quid eſt eſſe virginē. nō ſcꝫ guſtaſſe ⁊cͣ. Si ergo guſtaſti nō poſ ſes nō guſtaſſe. ſꝫ ſi facis pū̄iam ſalua be ris ſꝫ nō coronaberis nec habebis coronā ꝟginitatis. de hoc vide ſanctū Tho. pͥma ꝑte. q. xxv. arti. iiij. Oēs vadimꝰ pedes. qꝛ mala p̄mūt h̓. Ideo cū labore ſuſpi rando ⁊ gemēdo ſudando aſcendimꝰ pe des ad montē. Sudores aīe ſunt lachri me cōtricionis dicēdo. O miſer ſi ſalua bor. Secus de illis qui vadunt eqͥtando qꝛ lete ⁊ cantādo ambulāt. Sed habe mus tres cōſolacōnes qͣs deus dat pedi tantibꝰ ſicut fit in hijs qͥ vadunt pedes ꝑe grinando. ſcꝫ de vmbra. ¶ Scd̓m de ta bernis. ¶ Terciū de bona ſocietate loq̄n̄ do bonos ſermones ⁊ ſic trāſeunt viam. Ita de nob̓ debemꝰ habere cōſolacionem ad vmbrā arborꝭ crucis xp̄i ⁊ vite eiꝰ la borioſe ⁊ ibi qͥeſcatꝭ memorādo ꝙ legit de xp̄o qͥ aliqͣciens fatigatꝰ ex itinere ſuꝑ fontē ſedens qͥeuit vt habet Ioh̓is. iiij. Ipſe qͥ portat ⁊ ſuſtinet totū mundū vo luit ſuſtinere ⁊ oſtēdere illos labores vt nobis daret exēplū. Itē cogitādo labo res paſſionis ī cruce. qn̄ dixit ſitio. ⁊ non dederūt ſibi aquā nec bonū vinū ſꝫ acetū de iſta cōſolacōe d̓t ſcpͥtura. Sub vmbra illius que deſideraba ſedi ⁊ fructus eius dulcis gutturi meo Canticoꝝ. ij. Scd̓m remediū cōfortatiuū ſiue cōſolacio eſt. ꝙ ſunt taberne de vno miliari ī alid̓. Ita etiā xp̄s ꝑauit nobis tabernā ſcꝫ eccleſiā vt comedamꝰ ⁊ bibamꝰ cōmunicādo. in illa hoſtia cōſecrata eſt cibus ⁊ potus cor poris ⁊ ſanguīs dn̄i. Ideo in huiꝰ figura BB B nitatis Sermo. V. Dnica. VI. poſt tri dixit angelus helye itineranti pedibꝰ. ſur ge ꝯmede. grādis enī tibi reſtat via Qui cū ſurrexiſſet comedit ⁊ bibit ⁊ ambula uit in fortitudine cibi illiꝰ vſqꝫ ad montē dei. Oreb. iij. Regū. xix. Figura fuit. au gelus ſacerdos ē qͥ debet tenere vitā an gelicā caſtaꝫ ⁊ honeſtā qͥ dat nobis cibū ⁊ potū in cōione ⁊ ſic aīa confortatur vt poſſet ire vſqꝫ ad monteꝫ dei. ¶ Terdū ꝯforratiuū eſt de bona ſocietate. vnꝰ por tat aliū loq̄ndo. Ita in via ꝑadiſi habere debemꝰ ſocietateꝫ cū bonis audire bona verba ſermones. miſſas ⁊ ſic lete trāſibi mus viā. Factū ē mihi verbū tuū in gau diū ⁊ in leticiā cordis mei Iheremie. xv Unde d̓t apl̓s. Obſecro vos ego vinctꝰ in dn̄o vt digne ambuletꝭ vocacōne qua vocati eſtis cū oī humilitate ⁊ māſuetu dine cū pacīa ſupportātes inuicē in cari tate Ad epheẜ. iiij. Tercio vadūt quidā nauigādo delectabilit̉. In naui enī bona cantādo ſolacioſe hō vadit. Iſto modo ꝑſone religioſe in magna ⁊ firma naui re ligionis approbate. hͦ mare magnū huiꝰ ſeculi facilit̓ trāſeunt vſqꝫ ad portū pa radiſi ſi ſeruāt religione alias ad īfernū deſcendūt. Religio enī eſt vt magna na uis triū cooperturaꝝ qꝛ religio eſſencia liter in tribꝰ votis cōſiſtit. ¶ Prima cō opertura eſt pauꝑtatis apoſtolicalis cui obligamur ꝑ votū ſolenne. ſolū debemꝰ renere neceſſaria ſtricte ⁊ cū licentia Scd̓a eſt caſtitas angelicalis ſicut enī in ſcd̓a coopertura nauis ſtant merces ⁊ p̄ cioſa ita etiā caſtitatꝭ votū eſt theſaurꝰ p̄ cioſus. ¶Tercia ē obediencia generalis ꝑ terciā cooperturā diſcurrūt marinarij iuxta imperiū pr̄onis ⁊ ſtatī obediūt di. factū ē dn̄e. Ita etiā religioſi mouent̉ ẜm obedientiā ad mādatū p̄lati. Ideo de religione dr̄. Facta ē qͣſi nauis inſtito ris de longe portas pane ſuū. Prouer bioꝝ. vltimo. Id̓o ꝑſone religioſe delē ctabilit̓ p̄nt trāſire. Secus de vob̓ quia cū magnis laboribꝰ tnͣſitꝭ religioſus aūt cantādo miſſas. non oꝫ eū curare qͦd co mēdet ſeu bibet ⁊ ſic nauis facit ſuam viā Sūt ibi merces cerimoniaꝝ Iā eſt totū ſcpͥtū qͥd hꝫ facē̓ religioſꝰ. Sꝫ qn̄ aliqͥs apoſtatat dimittēdo habitū nihil aliud ē qͣꝫ de naui ꝓicere ſe ī mari Et p̄t dicere ſi euadat ꝓfundū abyſſi penetui ⁊ ī fluctibꝰ maris abulaui Ecͣci. xxiiij. ¶ Quarto va dunt qͥdā natādo ꝑiculoſe ſic̄ ſunt hoīes mūdani actuoſi ⁊ negocijs mūdanis im plicati qͥ in negocijs inuoluti vt natās ca pite ſuꝑ eleuato cū magͣ vi tn̄ſeunt v das tꝑalitatū ꝑiculoſe. Id̓o dd̓ orabat di. Saluū me fac qm̄ intuer̄t aq̄ vſqꝫ ad aīam mea ⁊cͣ. ꝑs. lxviij. vbi ponit tria ꝑi cula. Primū ibi. qm̄ intͣuer̄t aq̄ vſqꝫ ad aīam meā qꝛ qn̄ aq̄ auaricie intrāt vſqꝫ ad aīam ſubmerſus eſt(puta qn̄ ex auari cia facitꝭ vſurā rapinā furtū vel retinētis rē alienā īuentā ſolidatā ⁊c̄. factū ē vos eſtꝭ ꝑditi. Scd̓m ē ibi īfixꝰ ſū in limo ꝓ fundi.ſ. pctī luxurie O qͣt ſubmergunt̉ l̓ tot ſunt occaſiones ⁊cͣ. Terciū ē ibi veni in altitudine marꝭ.ſ. dignitatꝭ officij p̄la cionis vel dn̄ij ⁊ non curāt de iuſticia nec de correctōe pctōꝝ publicoꝝ Iō ſeqͥtur tempeſtas dimerſit me. Remediū ꝙ hꝫ natas ē ꝙ teneat caput eleuatū extͣ aqͣs Ita de nob̓ ē. id̓o attēdatꝭ ꝙ ī aqͥs nego cioꝝ vr̄oꝝ caput.ſ. intēcio ſit eleuata in altu ad deū ꝙ ī nullo negocio faciatꝭ ali qͥd ꝯͣ deū Iō xp̄s. leuate capita vr̄a. lu. xxi de iſto mō ābulādi d̓t apl̓s. videre itaqꝫ frēs quō cautē ābuletꝭ nō qͣſi inſipiētes. ſꝫ qͣſi ſapiētes redimētes tēpus qm̄ dies mali ſūt Ad eph̓. v. Stultē natat qͥ mit rit caput ſub aqͥs. ſapient̉ qͥ eleuat caput Quinto vadūt quidā volando ꝟtuoſe. Iſti ſunt contēplatiui eleuati qͥ duabus alis ſcꝫ oracionis ⁊ contēplacionis vel le ctionis ⁊ audicionis ſublimiter volant in celum non tangentes terram. De iſtꝭ dicit Iſaias propheta. Qui ſperant in Dn̄ica. VII. poſt tri nitatis Sermo. I. domiuo mutabūt fortitudinē aſſumēt pē nas ſicut aqͥle curret ⁊ nō laborabūt am bulabunt ⁊ nō deficient. Iſaie. xl. Nota mutabūt fortitudinē qꝛ licet ſint debiles corpore. ſunt tn̄ fortes in aīa. aſſumet pē nas ſcꝫ orōnis ⁊ lectionis Sꝫ dicēs for te nō oēs ſciunt legere. ¶ Nota hic mo dū quō oēs ſcietis legere. Nota ꝙ erat quedā mulier q̄ neſciebat legere. ſolum ſciebat pr̄ nr̄ ⁊ aue maria ⁊ credo in deū Et qn̄ ibat ad eccleſiā ſꝑ portabat ſecū vnū libꝝ ⁊ legendo ī illo plorabat accit̉ Qui autē cognoſcebāt eā. ſciētes ꝙ ne ſciebat legere mirabant̉ Quidā deuotꝰ q̄ſiuit ab ea qͥd legeret in dicto libro. ⁊ ꝙ on̄deret ſibi libruꝫ petiuit. Rn̄dit illa vos neſciretꝭ legere ī libro meo ſicut nec ego in veſtris. tande diu rogata oſtendit ſibi libꝝ in quo erant ſolum qͣtuor carte Prima erat tota alba O dixit ille h̓ nō ſunt littere ego neſcireꝫ h̓ legere. Dicat̉ quō mulier dixit ꝙ in illa carta ipſa lege bat puritatē xp̄i ⁊ ꝟ̓ginis marie. ⁊ ꝓpter hoc ploro ꝙ ego ſuꝫ ita īpura ⁊ turpis ex peccatꝭ meis Scd̓a carta erat tota rubea in qͣ dixit ſe legere xp̄i paſſionē doloroſā in die veuerꝭ ſcā peractā in qͣ totū corpꝰ erat ſanguineū ex flagellacionibꝰ ⁊ caput ex corona ⁊ ſic de alijs Tercia carta erat nigra in qͣ legebat tenebras īferni. ⁊ eiꝰ penas ⁊ dolores. Quarta carta erat de aurata in qͣ legebat gloriā ꝑadiſi reſplē dentē. Ecce qͣliter ſpūſſcus docuit illā mulierē legere. Ita poteſtis vos oēs le gere pari modo Itē contēplando illa q̄ auditis ī ſermonibꝰ. tales vadūt volan do de quibꝰ d̓t yſaias. Qui ſunt iſti qͥ vt nubes volant ⁊ qͣſi columbē ad feneſtras ſuas. Iſaie. lx. Contēplatiui autē vt nu bes eleuant̉ a terra. ⁊ emittūt pluuiā la chrimaꝝ ad fructificandū qͣſi colūbe ſim plices nō nocent alicui cū vngulis ꝑ ra pinā furtū vel alias Nec cū roſtro diffa mando nec meciendo Ecce quare d̓t the ma. Nos in nouitate vite ambulemus. ¶ Dominica ſeptima poſt trinitatis Sermo pͥmus de euangelio I Iſereor ſuper turbā quia ecce iā triduo ſuſti nent me. Marci. viij. Nr̄ ſer mō ẜm ꝙ requirit dn̄ica erit de ſancto eu uangelio ⁊cͣ. Salutetur virgo maria ⁊cͣ. ⁊ reſumat̉ thema. Euuangeliū hodiernū declarat nobis de xp̄o iheſu tres excellen cias ⁊ dignitates ⁊ ſunt iſte Prima eſt dlemecia paternalis Scd̓a potencia diuinalis Tercia eſt ꝓuidencia ꝟtualis ¶ Prima oſtendit in pͥncipio euāgelij ¶ Scd̓a in medio Tercia in fine Et in hijs tribꝰ erit nr̄ ſermo. ¶ Dico pͥmo ꝙ oſtendit̉ de xp̄o in euuāgelio clemēcia prnalis qꝛ ſicut pr̄ erga filios mouet cle mencia pr̄nali ad ꝓuidendū filijs de om nibꝰ neceſſarijs etiā ſi nō petūt. ita ⁊ xp̄s Iſtā clemenciā on̄dit xp̄s pr̄ nr̄ de qͣ cle mencia loquit̉ thema di. Miſereor ſuꝑ turbā ⁊cͣ. Et vt meliꝰ iſtā clemēciā intel ligatis. d̓t pͥncipiū euuangelij hodierni. Cū turba multa eſſet cū iheſu nec habe rent qͥd māducaret cōuocatꝭ diſcipulis ait illis Miſereor ſuꝑ turbā vſqꝫ de lon ge venerūt d̓t ſuꝑ hoc ille deuotꝰ doctor Beda ꝙ gentes ſeq̄bant̉ ipſū qͣtuor rō nibus. Aliqͥ ex caritate ⁊ deuocōe qͣꝫ ha bebant ad xp̄m ⁊ ad ꝟba dei īcarnati. O qͣlem ꝯſolacōne dabat auribꝰ audientiū Quidā ſeq̄bant̉ ex neceſſitate vt īfirmi ceci vt reciperēt viſū. ſurdi auditū. muti loquelā ⁊ ſic de alijs. Quidā ſeq̄bant̉ ex curioſitate ſolū ex vanitate vt miraculū viderēt. dicendo videā ſi facit aliqͦd mi raculū. Quidā ex malignitate ſi poſſent eū rep̄hendere in aliquo verbo. vt poſſēt eū accuſare dicendo. Iſte iheſus filius il lius fabri lignarij ioſeph Nunqͣꝫ ſtuduit nō poteſt eē qͥn erret. O illi fatui neſcie nitatis Sermo. I. Onica. VII. poſt tri bant ꝙ in ſtudio trinitatꝭ ſtuduerat Iſtꝭ qͣtuor rōnibꝰ gentes ſeq̄bant̉ eū intantū ꝙ d̓t euuāgeliū ꝙ qͣtuor milia homines fuerūt cū eo ī deſerto extra ꝑuulos ⁊ mu lieres vt patet Mathei. xiiij. Paruuli vt d̓t gloſa viginti ānoꝝ ⁊ infra vt patet nu meri. pͥmo ca. Alia vice īuenit ſe cū qͥnqꝫ milibꝰ hominibꝰ exceptis ꝑuulis ⁊ mulie ribus. Ideo d̓t. Cū turba multa eſſet cū iheſu ⁊cͣ. qꝛ ibi erant qͣtuor milia hoīes ⁊ forte totide mulieres ⁊ tot etiā paruuli. Ita ꝙ forte erāt. xij. vel. xiiij. milia ⁊ pri ma die qͣ venerūt ad iheſū comedebant medietatē illoꝝ q̄ portauerāt. in ſcd̓a die aliā medietate. tercia die nihil habebant ad comedendū ſꝫ habebāt magnā deuo cionē ad xp̄m. Et ipſe iheſus pius pater poſtqͣꝫ in p̄dicacōne dederat eis cibū ſpi rituale. voluit etiā poſt p̄dicacōne dare eis cibū corporalē. Et vocatꝭ apoſtolis tanqͣꝫ cōſiliarijs dixit eis. Miſereor ſuꝑ turba ⁊cͣ. Apoſtoli vt rudes rn̄derūt. vn illos poterit qͥs hic ſaturare panibꝰ in ſo litudine ⁊ nos qͥ nō habemꝰ denariū nec qͥnqͣginta denarij argentei ſufficerent qͣſi dicerēt nō eſt remediū niſi vt ꝑeant. Ꝙ groſſi deberetꝭ dicere talia xp̄o ⁊cͣ. hic di co ꝙ on̄dit̉ in xp̄o demēcia pr̄nalis quia nō reperio ꝙ ille gentes aliqͥd peterent a xp̄o ad comedendum tn̄ ipſe habebat de eis cōpaſſionē ⁊ pater naleꝫ clemenciā. Nam pr̄ qͥ habet filios nō ſpectat ꝙ filij petāt neceſſaria ſꝫ ipſe ꝓuidet. Sic fecit xp̄s cuiꝰ viſcera prna mota ſunt ex com paſſione. ⁊ fuit completa illa ꝓphetia da uid in. psͣ. Benedic aīa mea dn̄o. Quō miſeret̉ pr̄ filioꝝ miſertꝰ eſt dn̄s timen tibus ſe quoniā ipſe cognouit figmētum noſtrū Nota figmētum noſtrū ſcꝫ natu rale et morale. figmētū naturale eſt cor pus. figulus ſeu magiſter fuit deꝰ. figmē tum corpus noſtrū de archilla formatū Figmētū morale eſt cōfidētia filioꝝ ad patrē. qꝛ lꝫ nō petāt. qͣſi dicendo ego ſū mentū qꝛ fingunt ſe nō q̄rere tn̄ in corde illd̓ petunt ⁊ deſiderāt talis fictio bona ē Nota hic ſecretū cū d̓t miſereor ſuꝑ tur bam. O dn̄e qͣre habetis compaſſionem Rn̄dit quia ecce iam triduo ſuſtinet me Iſta ratio iam triduo ſuſtinēt me ē ſuffi ciens mouere viſcera ſue miſericordie ad dandū nobis neceſſaria qꝛ aliter ſi nō fu iſſet ſuffitiens nō eā xp̄s aſſignaſſꝫ Ideo dico ꝙ qͥlibet cuiuſcūqꝫ ſit ſtatꝰ poterit habere habundātiā et ꝓuiſionem de oī bꝰ ſibi neceſſarijs ſi triduo ſuſtinent xp̄m hoc p̄t ꝓ bari in qͦlibet ſtatu qͥ ſunt ſcꝫ Primꝰ ſtatus eſt dn̄oꝝ tēporaliū Secūdus prelatoꝝ Tercius religioſoꝝ Quartus clericoꝝ. Quintus cōiugatoꝝ. Sextus viduaꝝ. Septimus virginū. Primꝰ ſtatus mundi eſt dn̄oꝝ tēpora lium qͥ ſi triduo ſuſtinēt xp̄m nō oportet dubitare qͥn habeant ī hoc mūdo habun danciā ⁊ in alio gloriā. Tres dies ſunt tres ꝟtutes quas debēt habere Primꝰ dies ē iuſticia generalis Scd̓s eſt modeſtia ꝑſonalis Terciꝰ eſt reuerentia diuinalis Quantū ad pͥmū. pͥma ꝟtus ⁊ iuſticia generalis eſt qꝛ pauperi ſicut diuiti debēt miniſtrare iuſticiā. Itē nec pecunijs nec amore fauore ſeu odio corruꝑe iuſticiā. nō attendere cōꝑatrē ⁊cͣ. ¶ Quantū ad ſcd̓m. modeſtia ꝑſonalis eſt ꝙ dn̄i tem porales honeſte ſint ſociati. vt viuāt ẜm redditus qͦs habent. nō facere pompas ⁊ ſuꝑfluitates nō magis expēdere qͣꝫ reddi tus poſſunt portare nō ditare aliquos ⁊ depauperare alios ſꝫ retribuere vnicuiqꝫ ẜm ſuū laborē non facere extorſiones in populo ⁊cͣ. ¶ Quantū ad terciū quia ẜm ꝙ ſunt deo magꝭ ſimiles in dominio maiorē debent deo reuerentiā exhibere ⁊ Dnica. VII. poſt tri nitatis Sermo. I. nō debent aliquid recipere de eccleſia nec occupare decimas ſeu pͥmicias nec aliqͥd reciꝑe de bonis eccleſie nec intromittere ſe de eccleſiaſtica iuriſdictione. honorare p̄latos. nō loqui ī miſſa. Si iſtud triduū habeant dn̄i ⁊ rectores populoꝝ. d̓t xp̄s de eis Miſereor ſuꝑ turba ſcꝫ dominoꝝ qꝛ ecce iā triduo ſuſtinent me. ¶ Scd̓m triduū eſt p̄latoꝝ ⁊ debet hr̄e tria ſcꝫ Preſidenciā ſpiritualem. Prouidentiā paſtoralē. Sanctimoniā perſonalē. ¶ De pͥmo vt ſcꝫ videat p̄latus ſi intra uit ꝑ portā. non p̄cibus dn̄oꝝ nobiliuꝫ nō per potenciā armoꝝ nec ꝑ munera vel per ſymonia vel alias iiuſte niſi per purā electione vel ꝓuiſione pape ipſo penitus nō ꝓcurante qꝛ alias nō intrat per portā ſꝫ ſaltat per ꝑietes Iuxta illud. Qui non intrat ꝑ oſtiū in ouile ouium ſꝫ aſcendit aliunde ille fur eſt ⁊ latro. Ioh̓is. x. 5j De ſcd̓o debēt habere p̄ſidenciā paſtora lem. quia nominant̉ paſtores ⁊ nō dn̄i. Id̓o antiqͥtus non dicebant̉ dn̄i ſed pa tres vel paſtores ⁊ nō dn̄i. Ideo portāt baculū vt paſcant oues doctrina ſancta ⁊ exēplo vite. ¶ De tercio debēt p̄lati ha bere ſanctimoniā ꝑſonalē videlicet ꝙ p̄ latus ſit laudabilis vite cōuerſacōis ho neſte. Et tūc dicet xp̄s. Miſereor ſuꝑ turbā ſcꝫ p̄latoꝝ. ¶ Terciū triduū eſt religioſoꝝ in quo habent ſuſtinere deū ⁊ tria debent habere q̄ ſunt ſcꝫ Paupertas apoſtolicalis. Caſtitas angelicalis. Obedientia vniuerſalis. Itē pͥmo qꝛ nō debēt habere iocalia nec aliqͥd vt ꝓpriū poſſidere. ¶ Itē ſcd̓o de bent habere oculos caſtos in aſpiciendo. aures ī audiendo. manꝰ in tāgendo ⁊cͣ. rotū corpꝰ debet eſſe caſtū in cōuerſando. ¶ Itē tercio debēt hr̄e obediētiā vniuer ſalem vt ſit nō ſolū ad p̄cepta ⁊ vota ſꝫ ad cerimonias in cibo veſtitu ieiunijs ⁊ in alijs cerimonijs ⁊ xeligioſꝰ fuerit ſic obe diens. deꝰ infallibilit̓ ꝓuidebit tali reli gioſo de cappa ſcapulari ⁊cͣ. Et xp̄s di cet. Miſereor ſuꝑ turba ſcꝫ religioſoꝝ ¶ Quartū triduū eſt dericoꝝ ſcꝫ Diligenter officiare Deuote celebrare Honeſte conuerſare ¶ De pͥmo ſcꝫ diſtincte ⁊ attente dice re officiū d̓iuinū ¶ De ſcd̓o nō ꝓ pecu nijs nec vana gloria celebrare ¶ De ter cio. honeſta cōuerſacio ē ne ſit cōcubina rius nec ioculator nec luſor nec bibulus ⁊cͣ. Et dicet xp̄s. Miſereor ſuꝑ turbā ſcꝫ clericoꝝ. ¶ Quintū triduū eſt cōiu gatorum ſcilicet Amor cordialis Fides coniugalis Sedulitas doctrinalis ¶ De pͥmo ꝙ amor nupcialis duret ſemꝑ nō deſpiciat vnꝰ alterū. ſꝫ vnꝰ ſupportet aliū in defectu ſuo. ¶ De ſcd̓o ꝙ nec ma ritus nec vxor corpus ſuū tradat alteri. īmo citius mori eligere debet. ¶ De ter cio ꝙ ſi habēt filios vel filias inſtruāt eos in bonis operibꝰ ⁊ doctrinis nō ſolū pr̄ tenet̉ ꝓuidere filijs in cibo potu. ſꝫ in do ctrina ne iurēt. ne meciant̉ ne furent̉ ſibi iniurient̉ ⁊ ſi ſibi iniuriant̉ ꝙ petāt veniā Iteꝫ dicat̉ ꝯͣ illā cōſuetudine de puellis remanentibꝰ in domo ī feſtis. ne vadunt ad miſſā. ſꝫ bene vadūt ad vanitates ad tripudia ⁊cͣ. Et ſi iſta fuerint ī ſtatu cōiu gatoꝝ dicꝫ xp̄s Miſereor ſuꝑ turbā ſcꝫ ꝯiugatoꝝ ¶ Sextū triduū ē viduaꝝ ſcꝫ Deuocio ſpūalis. Afflictio corporalis. Miſeracio fraternalis. ¶ De pͥmo vidua debet facere cōputū cum xp̄o. audire miſſas. ẜmones. orare qꝛ qn̄ ſunt ī mr̄imonio nō pn̄t illa facere ita li bere ⁊cͣ. ¶ Quātū ad ſcd̓ꝫ ſcꝫ ieiunādo portādo ciliciū qꝛ libera eſt ⁊ p̄t affligere corpꝰ ſine p̄iudicio alicuiꝰ. Secꝰ de illis Dnica. VII poſt tri nitatis Sermo. I. de matrimonio. ¶ Quātū ad terciū eſt libera ⁊ p̄t facere elemoſinas nec p̄t dice re nō placet viro. Et ſi iſta faciant dicet xp̄s. Miſereor ſuꝑ turbā ſcꝫ viduaꝝ Septimū triduū eſt ꝟginū ſcꝫ Uerecundiā in facie. Silenciū in voce. Obedientia ad ꝑentes in opere. Iſtꝭ tribꝰ indiget ꝟgo ꝙ habeat verecun diā in facie nō reſpiciat hinc inde nec per feneſtras. nō habeat oculos ſic̄ accipiter ad rapinā ſꝫ colūbinos de qͥbus d̓t ſpūs ſcūs ꝟgini marie. Oculi tui columbaꝝ. Canticoꝝ. iiij. ¶ Scd̓o ꝙ nō loqͣtur niſi ꝓ neceſſitate malū ſignū ē mulieri maxi me ꝟginē eſſe loquacē. ¶ Tercio obedi entia ꝑental̓ eis ineſſe debet ⁊ debet obedi re ꝑentibꝰ hā ſi aliqͥs vult eā in vxorē re cipere nō faciat ſecrete. Sꝫ dicat ſi vultꝭ habere me in vxorē dicatꝭ patri meo ⁊cͣ. ⁊ fiat publice ⁊cͣ. Et dicet xp̄s. Miſere or ſuꝑ turbā ſcꝫ ꝟginū ⁊cͣ. patet ſecretū ⁊ pͥma excellencia xp̄i. ¶ Dico ſcd̓o ꝙ on̄dit in euuāgelio de xp̄o potencia diui nalis qn̄ on̄dit ꝙ erat verꝰ deus ꝑ mira culum qd̓ fecit. poſtqͣꝫ enī dixit apoſtolis Miſereor ſuꝑ turha qꝛ ecce iam triduo ſuſtinēt me. Apoſtoli rn̄derūt. vnde poſ ſumꝰ habere panē vt cōmedāt ⁊c̄. Dixit xp̄s inqͥratꝭ vos qͣt panes poſſetꝭ habere. Credatꝭ ꝙ aliqͥs clamauit ſi habebat ali quis pane ⁊cͣ. Totū hͦ fecit xp̄s vt magꝭ appareret miraculū ꝓpter panis defectū ⁊ int̓ oēs ſolū inuenerūt ſeptē panes ⁊ piſciculos paucos in qͣꝫtitate ⁊ etiā in qͣ litate Et d̓r Marci. vi. ꝙ xp̄s p̄cepit vt accumbere faceret oēs ẜm cōtubernia ⁊ diſcubuerūt ẜm ꝑtes in cētenos ⁊ qͣdri genos erat int̓ eos ordo ſeſſionū vt apl̓i ſeruiēdo poſſent trāſire Sedebāt emī ce tum in longū ⁊ qͣdraginta ꝑ tn̄ſuerſū. ita ꝙ centeſies. xl. ſunt qͣtuor milia hoīes ad vnā ꝑtē. Mulieres cū puerꝭ ad aliam. voluit xp̄s vt ita eſſēt ordīati vt honeſtiꝰ comedere̓t Nā q̄ a deo ſūt ordinata ſūt Itaqꝫ qͥ reſiſtit ptāti dei ordinacōni re ſiſtit Ad roma. xiij. MMoralit̓ habemꝰ hic exemplū qͣꝫtū placet deo ſeruare or dinacionē tenere regulā certā. qͥlibet ẜm ſuū ſtatū religioſus ꝙ teneat ordinacōnē ⁊ regulā ſui ordinis nec oportet āplius addere Clericꝰ etiā bene ordinatꝰ ē iam qͣli hora debet ſurgere ad matutinas dice re miſſam ⁊cͣ. Dicat ꝯͣ illos qͥ nullū ordi nem ſeruāt. modo ſurgūt ad matutinaꝫ modo non. nec dicūt miſſas niſi ꝓ pecu nijs Illud nō eſt ordo ſꝫ cōfuſio. Idē dic de ſecularibꝰ qͥ certo tꝑe ſcꝫ mane ⁊ ſero genibꝰ flexis faciūt ſua oronē nec dimit terent. Iſtud ē ordo Dicat̉ ꝯͣ illos qͥ ali qͦciens orant. aliqͦciens nō. nullū ordinē ſeruāt. Ecce qͣliter xp̄us voluit vt eſſent ordinati anteqͣꝫ eis daret ad comedēdū Id̓o apoſtolꝰ. Omnia honeſte ⁊ ẜm or dine fiant in vob̓. jͣ. ad Cboꝝ. xiiij. poſtq̄ enī fuerūt ordinati dixerūt diſcipuli ſiue apoſtoli xp̄o. Dn̄e iā ſunt ordinati hoīes ſeorſū ⁊ mulieres cū pueris ſeorſū Mō dixit xp̄s. Date michi panes ⁊ piſces eleuatis oculis in celū benedixit. Hic de dit nob̓ xp̄s exemplū vt anteqͣꝫ comede mus benedicamꝰ cibum. Racio quia ſer pens inferni in radice venenauit omnē ci bum. Id̓o oſtendit xp̄s vt ſumamꝰ tiria cam benedictōnis ſcꝫ p̄mittere debemus aliquā oracionē ante cibū. Id̓o apoſto lus. Cibos creauit deꝰ ⁊cͣ. pͥma ad Thi moth̓. iiij. Ite omnis creatura dei bona ⁊ nichil reiciendū qd̓ cū graciaꝝ actione percipit̉ ſanctificat enī per verbum dei ⁊ orōnē. pͥma ad Thy. iiij. Deinde vocatꝭ apoſtol̓ vt diſtribueret de illis ſeptē pa nibus ⁊ duobꝰ piſcibꝰ ſaciauit totā illam multitudinē. Si diceret aliqͥs. quomo do eſt poſſibile ꝙ de ſepteꝫ panibꝰ ſacia ret tantā multitudinē. Dicat̉ qͦmodo il le panes ⁊ piſces fuerūt triplicit̓ multi plicati. pͥmo in manibus xp̄i diuidentis. Dnica VII. pꝰ trini tatis Sermo. I. Scd̓o in manibꝰ ⁊ ſinu apoſtoloꝝ ſerui entiū. Tercio ī ore comedenciū. ⁊ ſic d̓t ꝙ comederūt ⁊ ſaturati ſunt Ecce hic po tentia diuinalis Nā ſicut creacō ē a ſola dei potētia. Sic etiā ſubita ml̓tiplcatio. Sed hic eſt vna q̄ſtio Euuāgeliū fa cit mētionē de cibo ſꝫ nō de potu Iā ſcitꝭ ꝙ prādiū ſine potu modicū valet̉ immo comedere et non bibere afflictio ē. maxīe illis qui ſtant ad ſolē in camꝑis nec legit̉ ꝙ habuer̄t vinū nec aquā Ex t̓bꝰ poſſu mus habere reſponſionē. Primo ꝑ practicā vſualem. Scd̓o ꝑ auctoritatem ſcripturalem. Tertio ꝑ figurā allegoricalem ¶ Pro primo. nā deus p̄cepit moyſi vt percute ret petrā vt biberet ppl̓us ſitibundus. et moyſes ꝑcuſſit cū ꝟga et exibat viua aqͣ et bibit ppl̓us. et aqua ſecuta eſt eos ī de ſertum. numeri. xx Si ergo de rupe exiuit aqua viua. ita poſſumꝰ cogitare ꝙ de il lo pane ⁊ piſce. exibat liquor miraculoſe et rigabat guttura Et ſic erat fiendū. ꝓpt̓ neceſſitate et vtilitatē qꝛ alias cōuiuium non fuiſſet ꝑfectū ¶ Pro ſcd̓o dicit̉ enī ſcriptura date magnifretiā deo nr̄oº. dei ꝑfecta ſunt oꝑa deū. xxxij Ergo vt ꝯuiui um fuiſſet ꝑfectum. dicendū ꝙ xp̄s ꝓui dit de dicto liquore ¶ De tertio ſcꝫ per figuram allegoricalē. Nam ille cibꝰ fuit fignra corporis xp̄i ī cōmunione. de quo dicūt aliqui ſimplices. O iſti preſbiteri decipiūt nos dates nobis in cōmunione corpus xp̄i et non dant nobis ſāguinem Tame ipſi totū ſumunt. Dicatur ꝙ iſta queſtio venit ex ignorancia. Nā in hoſtia cōſecrata eſt tantū de ſanguine ſicut in ca lice. Nā ibi eſt corpꝰ xp̄i viuū. corpꝰ vi uum nō eſt ſine ſanguine. ideo ibi eſt ſan guis. Ideo qͥ ſumit corpꝰ ſumit ⁊ ſangui nem. Ita ꝙ hoſtia cōſecrata eſt cibꝰ ⁊ po tus aliter eſſet ꝑiculū. quia d̓t xp̄s Amē amē dico vobis niſi māducaueritꝭ carnē filij hoīs ⁊ biberitis eius ſanguinē non habebitis vitā in vobis. Qui māducat meā carne ⁊ bibit meū ſanguinē habet vitam eternā. Ioh̓. vi. ¶ Dico tercio ꝙ oſten ditur ꝓuidencia ꝟtualis. Iā ſcitꝭ ꝙ com muniter in pͥncipio mēſe ſeruat ſilentiuꝫ ⁊ qͥlibet curat de comeſtionē. Sꝫ poſtqͣꝫ iam biberunt bis vel ter tunc loquit vnus ad aliū ꝑ tranſuerſū menſe. Sic fuit de illis qn̄ fuerūt ſaciati inceperūt loqui ad inuice. dicebat vnꝰ ego fui in magnis cō uiuijs ſꝫ nūqͣꝫ guſtaui tā ſapidū cibū. nec ego dicebat alter. O quale prandiū ha buimus. Racio quia dicūt doctores ꝙ opera q̄ deus facit ſunt meliora ⁊ ꝑfecti ora qͣꝫ illa q̄ fiunt ꝑ naturā vel per artem vt patet de vino architriclini. Idē de ce cis illuminatis. Sic igit̉ patet ꝙ illi pa nes ⁊ piſces fuerūt optimi. Ideo qͥlibet volebat reſeruare. dicebat vir. iſtd̓ reſer uabo ꝓ vxore mea ⁊ ꝑ oppoſitū. ⁊ muli ex dicebat iſtud reſeruabo ꝓ filijs meis vna in ſinu alia ī ſacco ⁊cͣ. Et xp̄s prece pit apoſtolis vt colligerent ꝑcatis michi ſcē petre qꝛ ſi ego fuiſſē ibi ego īpleuiſſē ſinū meū. ¶Moralit̓ hic ſunt duo ſecre ta litterale ⁊ morale. Litterale eſt ꝙ illd̓ ꝙ ſuꝑeſt in menſa ſcꝫ fractū debemꝰ da re pauperibꝰ xp̄i Iuxta xp̄i cōſiliū Ꝙ ſuꝑ eſt date elemoſina. Et ecce oīa munda ſunt vobis. Luce. xi. ¶ Nota oīa ſcꝫ lo cutiones ⁊ alique ſuperfluitates facte in menſa munda ſunt vel fiunt ꝑ elemoſinā Secretū morale qꝛ nos nō fuimꝰ digni vt eſſemus in illo conuiuio. faciamꝰ ergo nos vt rapaces qͥ poſt prandiū domino rum ꝑquirūt fragmēta in ſportis qꝛ dici tur ꝙ colleger̄t ſeptē ſportas. ſeptē ſpor te nobis diuiſe ſunt ſeptē opera peniten cialia de qͥbus ſaciari debemꝰ in hoc mun do. ¶ Prima ſporta eſt cōtricio cor dialis fruſta ſunt dolores cuiuſlibet pec cati ⁊cͣ. ¶ Secūda confeſſio oris qͣꝫtū cunqꝫ ſint verecunda opera frangēda ſūt ⁊ aperienda in cōfeſſionē. ¶ Tercia ē tatis Sermo. II Dn̄ica. VII. pꝰ trini afflictio corporis. vt ieiunia. ciliciū F Quarta eſt orō ſpūs non ſolū ore ſed ⁊ ſpū orandū eſt. ¶ Quinta eſt reſtitu cio de iniuſto. ¶ Sexta eſt remiſſio in iuriaꝝ quia caſtra tua forcia non valent ¶ Septima ē cōmu tibi ꝓ ſalute aīe. nio ⁊cͣ. Et poſt iſtud prandiū veniemus ad prandiū ꝑadiſi in mēſa xp̄i vbi erit re fectio ſine defectu. Ideo xp̄s. Uos eſtꝭ qui ꝑmanſiſtis mecū ⁊cͣ. Luce. xxij. vel ſi vis poteſt dicere ꝙ iſte ſeptē ſporte ſunt ſepteꝫ dona ſpūſſancti. de qͥbus Iſaie. xi. Spus dn̄i ſpūs ſapiētie ⁊ intellectꝰ ſpi ritus cōſilij ⁊ fortitudinis. ſpūs ſciētie ⁊ pietatis. ſpūs timoris dūiapūs ſapiēcie. Ecce hic vnꝰ panis ad cognoſcēdū deū et potenciā ſapienciā ⁊ clemenciā ⁊cͣ. ſpi ritus intellectꝰ. Ecce alius panis ad in telligendū ſecreta diuine ſcpͥture. Spiri tus conſilij ad eligendū bona ⁊ extirpan dū mala. Spūs fortitudinis panis ad corroborandū cōtra dyabolicas tēpta ciones. Spūs ſciēcie ad diſcernendum bonū a malo. Spūs pietatꝭ ad ſubueni endū pauperibꝰ ⁊ ꝑſonis miſerabilibus Spūs timoris dn̄i vt quilibet ſciat ſe p̄ ſeruare a peccato ⁊ dyabolicis tēptacio nibus. Ecce hic ſeptē panes vel ſeptem ſporte ⁊ ſeptē dona ſpūſſancti. ¶ Sermo ſecūdus de effectu gracie dei de eadē dominica Racia dei vi ta eterna. Ad roma. vi. ca. originalit̉. recitatiue vero in epiſtola currentꝭ dominice ſcribit verbū iſtud dat mihi motiuū p̄dicandi de neceſ ſitatē habendi gͣciā dei ⁊ de vtilitate quā facit in ꝑſonis. Materia eſt ſubtilis ⁊ in tricata. habebimꝰ ſpeculacōnes theologi cales ⁊ materias morales. Salutet vir go maria. deinde reſumat thema. Que ſtio ſubtilis eſt in theologia de gracia dei ⁊ eſt iſta. Si aliqua ꝑſona humana in hͦ mundo ex bonis operibꝰ q̄ facit ſeruiēdo deo ⁊ ꝓximo ſi ex illis operibꝰ poteſt con ſequi gloriā eternā. huic queſtioni reſpō detur ꝑ diſtinctionē ſic. quia talia bona opera poſſunt duplicit̓ cōſiderari ẜm ꝙ ꝓcedunt a pͥncipio creato vel a pͥncipio creatore. Si vero conſiderent̉ ẜm ꝙ ꝓ cedunt a pͥncipio creato ſcꝫ ab hoīe vel a libero arbitrio qn̄ homo ex ītellectu iu dicat talia bona opera fienda ⁊ libero ar bitrio eligit illa ⁊ placēt ſibi ⁊ operat̉ ea tunc d̓r ꝙ inqͣꝫtū a tali pͥncipio ꝓcedūt nō ſufficiunt aliqͣ bona oꝑa ad habendū gloriā eternā. Rō quia tanta eſt digni tas ⁊ excellencia glorie. ꝙ poſſe creature nō ſufficit ad ꝓducendū illā nec ad dan dū illā ſicut equus nō poteſt generare bo minē nec homo angelū. nec angelꝰ celum quia eſt vltra ſuā ſpecieꝫ ⁊ virtutē. Ita nec hō per ſuū libeꝝ arbitriū oꝑando bo na opera poteſt cōſequi vitā eternā conſi derando illa oꝑa vt dictū eſt ſcꝫ inqͣꝫtuꝫ ꝓcedunt ex libero arbitrio ⁊ quo ad eoꝝ ſubſtāciā tn̄ homo ꝑ libeꝝ arbitriū oꝑan do ꝓducit alios magnos effectꝰ ſibi ꝓpor cionatos ſicut caritatē intellectꝰ ad in telligendū ⁊ ſciendū licet ꝑſona q̄ viuit in peccatis intellectū habet obſcuꝝ tene broſuꝫ ꝑ mala deſideria. ⁊ īfirmitatē me morie quia qͥ dat ſe luxurie ⁊ peccatꝭ me moriā habet debilē/ ⁊ debilē voluntateꝫ ad bonas inclinacōnes ⁊ bene operandū. Itē hō ſine grā p̄t facere opera ad con ſequēdū ſanitate ī corpore quia ta ſunt oꝑa ꝓporcionata libero arbitrio. de hͦ vi de ſcm̄ tho. pͥmaſcd̓e. q. cix. ar. pͥmo ⁊ ſcd̓o. Iteꝫ p̄t ex bonis oꝑbꝰ leticiā habere in aīa qꝛ ſic̄ ſanitas corporꝭ letificat. ita ſani tas aīe vt eſt grā letificat animā Itē p̄t cōſequi bonā famā ⁊ multa alia bona q̄ ſūt effectꝰ pporcionati taliū bonoꝝ opeꝝ ſꝫ n̄ ad vitā et̄nā habēdā qꝛ n̄ ē ꝓporcōna ta talibꝰ operibꝰ. Iuxra ītellectū hūc loqͥt̉ ſcriptura Nō ſunt ꝯdigne paſſiones huiꝰ Dn̄ica. VII. poſt tri nitatis Sermo. II tꝑis ad fut̉aꝫ gl̓iaꝫ q̄ reuelabit̉ in nobis ad Ro. viij. Si ꝟo volumꝰ loqͥ de illis oꝑbꝰ inqͣntū oꝑa bona ⁊ ꝟtuoſa proce dūt a pͥncipio creatore ſcꝫ deo qͥ ſcꝫ illuī nat ſuꝑnataliter volūtate ⁊ memoriam ad bona oꝑa oꝑanda. ſic ſufficiūt ad vi tam eternā hn̄dam. qꝛ pͥncipiū eſt deꝰ gr̄am oꝑans in hoīe. De hoc vide ſanctu tho. j. ij. q. cxiiij. ar. iij. Hoc declarat ꝑ exe plū de fonte ab alto deſcendēte. Si que rat̉ an illa aqͣ poſſit aſcendere oportet per diſtinctionē reſpondere qꝛ ſi volumus lo qui de aqͣ inqͣntū eſt elementū pond̓roſū ꝑ ſe nō poteſt aſcendere qͣntū deſcendat Si ꝟo loqͥmur de aqͣ inqͣtū ꝓcedit de al to loco. dico ꝙ pōt aſcendere qꝛ naturali ter aqͣ aſcendit qͣntū deſcendit. Ita ſi de oꝑbꝰ q̄ fiūt in hoc mundo volumus lo qui reſpectu pͥncipij creati ſcꝫ hoīs ꝑ quē fiūt nō poſſunt tale effectū ꝓducere vt.ſ gl̓ia habeat qꝛ non ſufficit virtus nature. Si vero loqͣmur inqͣtum ꝓcedunt ab al to ſcꝫ a principio creatore ſic ſufficiūt ad vitā et ernam habendam. Et iuxta iſtum intellectū dicebat xp̄s aqͣ ſcꝫ gr̄a qꝛ refri gerat ⁊ purificat a peccatis qͣm ego dabo ei ſcꝫ homini fiet in eo fons aque ſalientꝭ in vitā eternam Iohannis qͣrto. Patet queſtio. Id̓o dicit tbema gratia dei id eſt per gratiam dei vita eterna ſupple habet̉. De hoc etiam vide ſctm̄ tho. j. parte que ſtione. xij. ar. iiij. Ex gratia dei ml̓ti effec tus ⁊ vtilitates ſequuntur in homine ſed ſolum loqͣr modo de tribꝰ principalibus qꝛ gratia dei. Prīo facit hoīeꝫ exire de pectō mortali. Scd̓o gr̄a dei ꝯẜuat hoīeꝫ in vita ſpūali. Tercio gr̄a dei facit venire in gloriam ce leſtialem. ¶ De tercio loquit̉ thema gra tia dei ⁊cͣ. Dico primo ꝙ gr̄a dei facit ho minē exire de pctō mortali volo dicere ꝙ nullꝰ pōt exire pctm̄ mortale niſi per gra tiam dei. qꝛ licet quelibet perſona per ſuū libeꝝ arbitrium poſſit cadere in peccatum mortale per ſuam naturalem potentiam Tamen de peccato noͣ poteſt exire niſi per gr̄aꝫ dei. Ratio naturaliter quelibet res redit ad ſuum principium naturale vnde formata eſt. Sicut de lapide quem tene rem in manu ſi eum dimittereꝫ naturalit̓ deſcenderet. Sed non poteſt per ſuam na turalem potentiaꝫ aſcendere. Idē de ani malibꝰ formatꝭ de terra ad terrā reuertū tur naturaliter. Cuncta ſubiacent vanita ti ⁊ omnia pergunt ad vnum locū de ter ra facta ſunt ⁊ in terram reuertunt̉ Eccl̓ iij. Modo videamus homo de qͦ eſt fac tus quantum ad corpꝰ de terra vt dicit̉. Beneſis. ij. Formauit deus hominem d̓ limo terre. Ideo ad terram habet reuerti. Geneſis. iij. Reuertaris in terrā de qua ſumptus es quia puluis es ⁊ in puluerē reuerteris. ¶ Quantum vero ad animā in qua ſtat gratia dei vel peccatum nō poſ ſumus dicere ꝙ ſit creata de aliquo ele mento nec de materia celi. ſꝫ de nichilo. Ergo naturaliter ad nichilū redit ſcꝫ ad deficiendum errandum ſeu peccandū per ſe nec indiget magiſtro. ſed poſtqͣm erra uit ſeu peccauit per ſe redire nō poteſt. qꝛ non eſt de natura ſua ſeu condicōne. Sꝫ ſi fuiſſet creata de gratia per ſe rediret ad gratiam. Si de materia celi per ſe rediret ad celū. Sed quia creata eſt de nichilo ꝑ ſe redit ad nichilum auctoritas. Perdi tio tua ex te iſrahel tantummō ex me auxi lium tuū Oſee. xiij. iſrahel.i. homo vidēs deum iſ. i. homo ra. i. vidēs el. i. deꝰ. Iſte eſt xp̄ianus qui ꝑ fidem videt deum. quia iudeus cecus eſt. qꝛ nec oculo dextro ani me videt xp̄i diuinitatem nec ſiniſtro cri ſti humanitatem. Eſt hic queſtio ad cla rificandū aliqͦs in hoc dubitantes. Quid eſt pͥmū in aīa remiſſio pectōꝝ an gr̄a d̓i Si dicatis ꝙ gr̄a p̄cedat remiſſione pec catoꝝ ergo ſimul ſtat gratia cū peccatis. Si dicat̉ ꝙ remiſſio peccatoꝝ p̄cedat ad uentū gr̄e gͦ ſine gr̄a iā eſt remiſſio pcōꝝ Dn̄ica. VII. poſt tri nitatis Sermo. II ⁊ ſic gr̄a nō erit cā remiſſionis peccatoꝝ. Reſpondet̉ per diſtinctioneꝫ. Nam eſſe prius vel poſteriꝰ pōt capi dupliciter vel ẜm ordinem temporis vel duracōnis vl̓ ẜm ordinem cauſalitatis ⁊ diſpoſicōnis. Primo ſimul ſunt ⁊ in eodē inſtāti gra tie infuſio ⁊ peccatoꝝ remiſſio. Sed ẜm ordinē cauſalitatis infuſio gratie p̄cedit remiſſionem pctōꝝ. Scd̓m ꝟo ordineꝫ diſpoſicōnis remiſſio peccatoꝝ precedit ī fuſionem gratie. det exempluꝫ ad oculū ſi tu mittas in camerā tenebroſam cere um accenſum qͥd exit priꝰ illuminacio ca mere vel cerei accenſi īmiſſio. Si loqua mur de ordine duracōnis ⁊ tꝑis ſil̓ ſunt illuminatio camere ⁊ tenebraꝝ expulſio ẜm ordinē duracōis. Sꝫ ẜm ordinē cau ſalitatis illumīatio precedit tenebraꝝ ex pulſionē qꝛ lux eſt cauſa qͣ fugant̉ tene bre. Patet ergo quare dicit perdicō tua ⁊cͣ. De hoc vide ſctm̄ tho. j. ij. q. cxiij. agit de impij iuſtificacōne inqua dicit ꝙ in in ſtanti fit impij iuſtificatio in qua quatuor ꝯcurrūt ſcꝫ motus. li. ar. in deū motus. li. ar. in peccatū infuſio gratie ⁊ culpe remiſ ſio. Ibi etiam on̄dit queſtiones inter iſta etiaꝫ eſt ordo nature qͣꝫuis ſimul fiant in eodē inſtāti ¶ Dicat pulchra ſimilitudo ad intelligendū iſtā materiā. Si h̓ eſſet magnꝰ puteus ⁊ ꝓfundus quilibet vr̄m poteſt ſe in illo ꝓicere ſꝫ inde nō poteſt exi re ſine adiutorio alicuius cū corda vel cū ꝓe ſcala ⁊cͣ. In abiſſum ⁊ puteuꝫ peccati qui libet ꝑ ſuū libeꝝ arbitriū poteſt ſe ꝓicere Sed ad exeundū inde oꝑtet ꝙ deus ſub mittat ſcalam gr̄e ſue qͣꝫ mittit qn̄ ꝑſona que iacet in abiſſo peccati clamat dn̄e ad iuua me ⁊ dicit. miſer qͥd erit de me ego ſum ⁊cͣ. Tunc deus mittit ſcalaꝫ ſue gra tie. xij. habens gradus. Primus eſt pec FTATMLHcatoꝝ ꝯgnitio. Scd̓s cordis ꝯtritio. Ter cius ꝓpoſitū nō redire. Quartꝰ recedere a mala ſocietate. Quintꝰ oris confeſſio Sextus corꝑis afflictio. Septimus ſpiritualis oratio. Octauꝰ e lemoſinaꝝ lar gitio. Nonꝰ ablatoꝝ reſtitutio. Decimꝰ iniuriaꝝ remiſſio. Undecimꝰ fame reꝑa ratio. Duo decimus eukariſtie cōmunio ¶ Ecce ſcala qui vult exire de puteo ꝓ fundo peccatoꝝ ea vtatur. Ex iſta ratio ne apoſtolus qui ceciderat in puteū infide litatis de quo exiuit ꝑ gratiaꝫ dei dicebat ꝑ ſecutus ſum eccleſia dei. O in quo pu teo iacebat gratia autem dei ſum illud qd̓ ſum. jͣ. ad Corintheos. xv. ¶ Dico ſe cundo ꝙ per gratiam dei cōſeruat ſe homo in vita ſpūali. qꝛ licet per gtatiam dei ho mo exierit peccatum ⁊ redierit ad bonaꝫ vitam tn̄ nō poſſet homo ſe in bona vita ꝯſeruare niſi per gratiam dei. Racō quia tanta eſt fragilitas ⁊ tot ſunt carnis incli nacōnes mundi occaſiones dyaboli tēp tacōnes ꝙ miꝝ eſt ꝙ aliquis poſſit tene re bonam vitam in tm̄ ꝙ dauid in gratia dei ⁊ bona vita exiſtens dicebat. Quis conſurget michi aduerſus malignantes ſcꝫ carnis.i. male ignite inclinacōnes aut quis ſtabit mecum aduerſus oꝑantes in iquitatem ſcꝫ occaſiones mundi ⁊ temp tacōnes dyaboli niſi qꝛ dn̄s adiuuit pau lominus.i. poſt modum habitaſſet ī infer no anima mea in pͣs. deus vltionū. pericu lū illius qui tenet bonam vitaꝫ poteſt ꝓ bari ꝑ ſil̓itudinem anphore vitree in alta columpna poſite poſito tali caſu ꝙ ſit an phora plena prunis ignitis. ſcd̓o vt mag no īpetu venti impellat. tercio ꝙ ab omī bꝰ in eā lapides ꝓiciant. tal̓ anphora eſſꝫ in magno ꝑiculo ymo eſſet miꝝ ſi nō ca deret ⁊ ꝯteret̉ ꝯſiderata ſua fragilitate ⁊ ꝯſiderata ꝯmocōne eꝰ ꝑ ventum ⁊ lapi des. Ita in ꝓpoſito cogitate ꝙ ꝑſona que eſt in gratia dei ⁊ bona vita eſt vt anpho ra in alta colp̄mpna poſita. ſꝫ eſt de vitro Imo vitro debilior. Ꝙ ſic ꝓbat augu ſtinus. quia anphora vel cantarus ſi re ponatur in armario vel aliquo tuto loco conſeruabit. l. vel centum vel mille annis Onīca VII. pꝰ tri nitatis Sermo. II. cuſtodiamus nos nō poſſumꝰ diu ꝯẜuari Hoc patet de regibꝰ ⁊ prelatis qui opti me cuſtodiūt ſe ⁊ habent ſuos medicos tn̄ ita cito moriunt̉ ſic̄ ceteri. Sumus ſic̄ aqua defluens. ſcd̓a Regū. xiiij. Omnes morimur ⁊ qͣſi aqua delabim̄ in terrā q̄ nō reuertit̉ ꝓpter ꝯtinuū fluxū ad mortē Scd̓o ſūt inclinacōes homīe ipſius car nis. Ecce prune ignite. Nam ẜm docto res inclinacōnes dicunt̉ fomes igniculꝰ ꝯcupiſcibilitas peccatuꝫ originale que an̄ baptiſmū ſunt culpa ⁊ pena. Sed baptiſ mus lauat culpam vel peccatū. ſꝫ relinqͥt penaꝫ. qꝛ ad huc poſt baptiſmū remanet fomes igniculus ꝯcupiſcibilitas que ideꝫ ſunt ⁊ talis igniculus in nullo hoīe in hac vita fuit vnqͣꝫ extinctus niſi in xp̄o ⁊ vir gine maria nō in ioh̓e baptiſta ſeu euuan geliſta nec ī alijs. Iſta pruna flāmat qn̄ homo temptat̉ de luxuria ⁊ in ſignum hꝰ gena rubeſcit ⁊ ſicut ad latū follis accen ditur ſic aſpectu mulieris hō inflāmatur nōnunqͣꝫ miꝝ eſt quō ꝑſona nō ſtatī cor rūpit ꝑ pc̄tm. gͦ nccͣriū eſt ꝙ gr̄a dei ꝑſo nā ꝯẜuet. Id̓o dic̄ ſapiens Eccl̓. lj. Libē raſti me a preſſura flāme que circūdedit me ⁊ in medio ignis nō ſum eſtuatus ī Tercio venti īpellentes ſunt tēptacōnes dyaboli ⁊ magne ⁊ fortes q̄ diruūt tur res ⁊ caſtra qͣles erant adam ⁊ eua in ſta tu īnocentie ⁊ tn̄ vento temptacōnis dya boli dirute ſūt. Qualis turris fuit ſamꝑ ſon ⁊ modica tēptacōne diruta eſt Qua les turres fuerūt dd̓ ⁊ ſalomō ⁊ tn̄ vēto tēptacōnis dirute ſūt. O vos miſeri qͥd faciet vitrū fragile ad tm̄ impetum venti temptacōnum. De qͣ dicit ſcriptura. ecce dūs grandis ſpiritus ſumit̉ hic ꝓ vento ⁊ fortis ſubuertens montes ⁊ cōterens petras. iij. Regum. xix. ¶ Item proiciū tur lapides verbi gratia religioſus qͥ vult viuere ẜm regulam ⁊ conſtituciones qͣs vouit eſt vt anphora in columpna poſita ſtatim alij qui nichil ſeruant ſicut vadunt ad infernū volant ꝙ om̄s vadunt cū eis ⁊ proiciunt lapides ſcꝫ deriſiones. O di cit vnꝰ talis ypocrita ſingularis hoc facit vt habeat miſſas ſancti amatoris. O qͣm pulchrum ⁊cͣ. lapidet̉. Sed d̓ religioſo qͥ eſt totus ribaldus ruffianus nullus dicit ſibi aliquid nec curant de eo Imo vos cō mendatis tales dicendo cognoſcitis ta lem fratrem. O gratiſſimus homo eſt in uitauit me ad cellam ſuam ornatam ⁊cͣ. dedit michi vinum album ⁊cͣ. Idē de cle rico qui vult ſtare ſuper columpnam bo ne vite ⁊ ſurgit de nocte ad matutinas di cit miſſam ſuam ⁊ officium deuote vitat locutiones mulierum ⁊ occaſiones pecca torum talis deridetur. Idem de laycis di cendū eſt. Si aliquis miles vel quis vel alius non vult iurare niſi per aduerbia nō curant de vanitatibus aliorum vadit ad eccleſiaꝫ ⁊cͣ. Statim per alios deridetur etiam ſi non habet vxorem non inueniet. vel volentem eum recipere. Item de ali qua muliere ſi vult dimittere vanitates ſtatim alie derident eam etiā ſorores car nales. O domīa benigna vult vocare ſāc tos ⁊cͣ. Imo aliqui viri derident vxores quando vident eas orantes cum tamen deberent gaudere. quia mulieres melius cuſtodiuntur deuotione qͣꝫ timore. ⁊ per oppoſitum alique vxores derident viros reuotos. Ideo dicit apoſtolus Om̄es qͥ pie volunt viuere in Criſto iheſu perſecu tionem patientur ſcd̓o ad Thijmotheum tercio. Sed nimis eſt debilis qui ꝓpter ta lia dimittit bonam vitam vel non audet eam incipere. Iſti male pugnabunt tem pore anticriſti. Ideo apoſtolus quando fuit in gratia cui dicebantur multe iniurie Unus dicebat vere nō eſt apoſtolus qꝛ non fuit cum Criſto in ſocietate. Alius dicebat ve malꝰ homo eſt ⁊ cetera. Dixit gratia dei in me vacua nō fuit. Sꝫ habū dantiꝰ illis oībꝰ laboraui. j. ad Coꝝ. xv. ¶ Dico tercio ꝙ gratia dei facit homineꝫ Dn̄ica VIIIpꝰ trini tatis Sermo I venire ad gloriam eternam. Ex quo ꝑ gͣ tiam dei homo exiuit peccatum mortale ⁊ ſe in bona vitā conſeruauit. Modo vi deamus quando anima exit corpus ꝑ qͣꝫ potentiam poteſt venire ad gloriam para diſi ⁊ ad vitam eternam. Ad hoc dicatur ſimilitudo que habetur Luce. xvij. Si qͥs de ꝓprijs pecunijs emit vnum captiuū qͥ ſeruit diligenter domino ſuo cōſeruat bo na domini ⁊ lucratur. Cum dominus fa cit teſtamentum ⁊ dimittit hereditatem filio ſuo dimittit captiuum libeꝝ. Si cap tiuus vellet dicere domino. O domine ⁊ nunqͥd ego ſeruiui vobis bene. Ideo di mittatis etiā michi parteꝫ heraditatis cu filio veſtro. Peſpondet dominus ſi mihi ſeruitis bene feciſti. qꝛ debuiſti ⁊cͣ. Qua ergo ratione tu petis partem hereditatis ſi talis dominus dimittit parteꝫ captiuo dicte hereditatis. Hoc erit ex magnā libe ralitate ⁊ gratia ipſius domini qꝛ de iure nō tenetur ſibi ita eſt de nobis. Omnes ſumus captiui ⁊ ſerui dei ſanguine criſti p̄ cioſiſſimo empti Et ſi bene ſeruimus deo facimus ꝙ tenemur alias ip̄e ſcit bene pu nire quando anima exit de corpore ⁊ ani ma. Licet ſit ſancta ⁊ bona venit ad iudi cium dei ad qͣꝫ dicit deus pater quid vis. Domīe ꝙ detis michi partem hered ita tis filij veſtri Iheſu xp̄i. quia ego ſeruiui vobis diligenter feci hoc ⁊ etiam ſi mar tirium ſuſtinuiſſet dicit deus feciſti ꝙ de buiſti quia ſeruus ⁊ captiuus meus al̓as ſi nō bene ſeruiuiſſes dapnaſſem te. Tūc anima dn̄e hoc nō peto rigore iuſticie. qꝛ nō mereor. ſed per gratiam veſtram ⁊ li beralitatem ⁊ qꝛ hereditas filij veſtri om nibꝰ ſufficit. Heredes quidem dei cohere des autem criſti ad Romanos octauo. Tunc dicit deus hoc eſt aliud ⁊ introdu cit eam in hereditatem ⁊cͣ. De hoc Luce. decimo ſeptimo. Nunquid gratiam ẜuo illi qui fecit qd̓ ei imꝑauerat ſic ⁊ nos cū fecerimus omnia ⁊cͣ. Serui inutiles ſumus. Ideo humiliemur cogitātes ꝙ cap tiui ſumus empti a criſto ⁊ gloriam ſuaꝫ habebimus ꝑ gratiam ⁊ nulla alia racōe. ¶ Dominica octaua Sermo primus Ttēdite a fal ſis ꝓphetis. Iſtud verbum habetur originaliter Mat. vij. ⁊ recitatiue in euuāgelio p̄ſentis do minice noſter ſermo erit de preſenti do minica ſcꝫ de ſancto euuangelio in qͦ tan gunt̉ bone doctrine ſpeculatiue ad illuīa cōm intellectꝰ ⁊ morales ad inſtructōꝫ vite. Sed qꝛ nulla doctrina hꝫ efficaciā niſi mediāte diuina gratia. Ideo ſalutet virgo maria. Et reſumat̉ thema jn ſācto euuāgelio huiꝰ dn̄ice preſentis qd̓ eſt to tum verbū ⁊ doctrīa xp̄i nobis oſtendit tres virtutes neceſſarias ad gubernacio nem noſtre vite. Prima eſt prudētia ad vitandū ꝑicula humana. Scd̓a eſt dili gentia ad cumulādū bona ſpūalia. Ter cia eſt obedīa ad lucrādū premia celeſtia In hijs tribꝰ virtutibꝰ ſtat totū euuage liū/ ⁊ de pͥma ꝓpoſui thema attēdite a fal ſis ꝓph̓is. ¶ Dico pͥmo ꝙ xp̄s docet ⁊ p̄cipit nobis hr̄e prudētiam ⁊ diſcrecōm Rō qꝛ in hoc mūdo ſiue vita tot ſūt peri cula aīe ⁊ corꝑis de quibꝰ dic̄ apoſtolus ij. ad Coꝝ. xj. Periculis latronū pericu lis fluminū ⁊c̄. Id̓o neceſſariū eſt auiſa mentū de prudētia. Hoc on̄dit cū dicit attendite a falſis pph̓is qͦ veniūt ad vos in veſtimentis ouiū intrinſecus autē ſunt lupi rapaces. Si aliqͥs dixiſſet dn̄e quo ꝯgnoſcemꝰ eos. Rn̄dit a fructibꝰ eorum ꝯgnoſcetis eos. Nunqͥd colligūt de ſpīs vuas aut d̓ tribulis ficꝰ. Ecce qͦmō xp̄s auiſabat apl̓os ⁊ diſcipl̓os ſuos dicens. Attēdite ⁊cͣ. Bn̄ ſcitis ꝙ de mala arbo re non colligitur bonus fructus. Hoc in nuit cum dicit. Nunqͥd colligunt de ſpīs ⁊ cetera. Iſta verba declarabo per duos intellectus ¶ Primo fit per intellectum Dnica VIII. pꝰ tri nitatis Sermo. I. lr̄alem. Seccundo ꝑ intellectū moraleꝫ Intellectꝰ lr̄alis eſt iſte qꝛ apoſtoli erat ſimplices ⁊ nunqͣꝫ ſtuduerūt. ymo ꝓ ma iori parte fuerūt piſcatores ⁊ ne ꝑ docto res legis ſubtiles deciperentur venientes in ouina ſimplicitate ad ſimilitudinem de uotaꝝ ꝑſoaꝝ ad vos dixit. Attēdite ⁊cͣ qꝛ lupi ſūt rapaces ⁊ cognoſcetis in fruc tibꝰ qꝛ de ſpinis.i. malis ꝑſonis nō colle guntur vue.i. boni fructus ⁊cͣ. ¶ Eſt hic queſtio qui ſūt fructus in quibꝰ cognoſci tur de aliquo ſicut bonus vel falſus ꝓphe ta. qꝛ diceret aliquis fructus qui on̄dunt ꝑſonā bonam ſūt orōnes ieiunia deſpec tus mundi pauꝑtas humilis geſtus ⁊cͣ. Dico ꝙ iſta nō ſūt fructus ſꝫ folia vel ve ſtis ouina. qꝛ lupi.i. mali aliqn̄ iſtis veſti bus induunt̉ qꝛ multi fuerūt ſūt ⁊ erunt in breui tꝑe antixp̄i qui cū talibꝰ veſtibus decipient ⁊ decipiunt gentes. Ielunando orando. cum modeſtia incedēdo magnam pacīaꝫ on̄dēdo ad extra qͣꝫ nō habēt in cor de qͣles debēt eſſe veſtes noſtre apoſtolꝰ dicit. Induite vos ſicut electi dei ſancti ⁊ dilecti viſcera miſcd̓ie benignitatē humili tatem mōdeſtiā pacīaꝫ ad Colocen̄. iij. ¶ Dico ꝙ fructus in quibꝰ homines cog noſcunt ne decipiat ſunt oꝑa pͥncipalia q̄ deus vult. Sic̄ vltimū ⁊ finale qd̓ expec tat̉ de arbore nō ſunt flores nec folia. ſed fructus. Ita deus de hoīe vltimū ꝙ que rit eſt gloria ⁊ honor dei ⁊ ſaluatio aīaꝝ Si ergo tu vides vnum religioſum pre dicantem in honore dei ⁊ gloriā ad ꝯuer ſacōm animaꝝ vt dimittat pctā ⁊ homo videt ꝙ gente ꝯuertunt̉ Talis eſt bonus ꝓph̓a ⁊ nūcius dei. Tale opus nō dicit veſtis ſꝫ fructꝰ auctoritas. Liberati a pec cato. Ecce ſaluacō animaꝝ ẜui aūt facti deo ſcꝫ ꝓpter gl̓iaꝫ ⁊ honorem fidei confir macōeꝫ habetis fructum veſtrum in ſanc tificacōm ad Roma. vj. ꝑ oppoſitum qn̄ aliqͥs religioſus clericus ſeu heremita qui qͣntumcūqꝫ ad extra ſit bene indutus veſteʳ ouina. Ieiunando. orando. vigilando ⁊cͣ. Si in ſuis ꝑlamentis publice predi cando vel occulte ꝯſiliando dicit ſeu affix mat aliqͥd contra fidem catholicam ⁊ eius articulos ſeu contra determinacōm eccle ſie talis falſus ꝓpheta eſt. Illū vita ⁊ fu ge clamando moriatur ⁊c̄. Idem ſi in ſu is predicacōnibꝰ vel ſecretis locucōnibus inducit ſeu laxat gentes ad peccata. Dicē do vere bene poteſtis hoc facere. qꝛ nō ita magnum peccatum ⁊ cetera. Lupꝰ eſt) ca ue. de talibus dicit criſtus. A fructibus eorum cognoſcetis eos ⁊ ſubtilius nun quid colligunt de ſpinis vuas Falſi ꝓphete dicuntur ſpine quando contra fidem ca tholicam ⁊ eccleſie determinacionem per ſophiſticas rationes incipiunt docere cō tra fidem criſtianam dicendo ⁊ quomodo poteſtis credere hoc vel hoc: Dicas de ar ticulis prout videbitur. Item dicuntur tribuli qui hn̄t ſpinas trāſuerſas ⁊ tͣhunt ad ſe. Dico ꝙ tales falſe ꝓphete trahunt ad ſe retinent multos dicendo quid opor tet facere penitentiam quia deus eſt miſe ricors vel quid oportet parcere inimicis. ⁊ cetera. Tribuli ſunt nec poſſunt colligi boni fructus. Caue ⁊cͣ. Modo patet qͥd eſt veſtis ouina ⁊ quid fructus. De iſtis olim magiſter vincentius inuenit experiē tiam in multis locis. Qui in vallibus heretieorum voluit ſcire quos modos te nerent magiſtri illi hereticorum ad decipi endum quia ante erant boni criſtiani ⁊ ſci uit ⁊ percepit ꝙ illi magiſtri veniebant in veſte ouina. Quia nolebant comedere ni ſi panem ⁊ aquā ⁊c̄. Poſtea vero dum illi magiſtri heretici fuerunt reputati ſanc ti querebāt heretici ſi gentes illius patrie confirebantur. Reſpon debatur ꝙ ſic Ite rum. ⁊ cui reſpondetur ꝙ clericis ⁊ religi oſis. Et illi dicebant quare plus illis qͣꝫ alijs ⁊ perſua debant ꝙ non oporteret ſa cerdotibus confiteri. Quia criſtus ⁊ apo ſtoli non reſtrinxerunt ſolum ad illos. Dnīca VIII. pꝰ tri nitatis Sermo. II. Imo dixit Iacobꝰ. Confitemini alteru trum peccata veſtra ⁊ orate ꝓ inuiceꝫ vt ſaluemur Iacobi. iiij. Nunqͥd eſſet meli us ꝯfiteri bono ſecl̓ari qͣꝫ malo clerico qꝛ ligatus nō poteſt ſoluere ⁊cͣ. Ecce hereti eoꝝ fructus. O ꝓditor nūc dicit ⁊ affir mat contra fidem catholicam ⁊ eccleſie d̓ termīacōm. Nam xp̄s ore ꝓprio dixit cle ricis ſolū eſſe ꝯfitēdum qꝛ ſolum ip̄is cō miſit ptātem abſoluendi di. Quoꝝ remi ſeritis pctā ⁊cͣ. Ioh̓. xx. ⁊ Luce. xvij. Dix it le ꝓſis pctōres figurātibꝰ. Itē oſtendi te vos ſacerdotibꝰ. qꝛ licet ſint mali ſolū ip̄i habēt claues. Item dicebāt ꝙ non de bebāt ire ad eccl̓iā. vbi ſūt ydola ſcꝫ yma gines nec ibi potius orandum eſſe qͣm in alio loco cum vbiqꝫ ſit deus. Imo meliꝰ eſſet orare in campis ⁊cͣ. Item dicebant ꝙ nō deberent ire ad miſſam ⁊cͣ. Ita erit temꝑe antixp̄i qn̄ venient nūcij ſui. ⁊ pri mi erūt demones ī veſte ouiū vt patet de illo qui in forma heremite venit ad magi ſtꝝ vincentium qui dicebat ſabbatū co lendo ⁊ nō dn̄icam ⁊cͣ. Quare xp̄s dicit a fructibꝰ eoꝝ ⁊cͣ. ꝓpter hoc ioh̓s euuan geliſta qui intelligebat verba xp̄i. Cariſ ſimi nolite credere omni ſpiritui ſꝫ ꝓbate ſpūs ſi ex deo ſint. Qm̄ multi p̄ſeudo pro phete exierunt in mundū in hoc cognoſcit ſpūs dei. Omnis ſpūs qui confitet̉ ih̓m xp̄m in carneꝫ veniſſe ex deo eſt ⁊ omnis ſpūs qui ſoluit Ih̓m ex deo non eſſe ⁊cͣ. ¶ Nota ſoluit ih̓m ⁊c̄. Qn̄ vult gentes elongare a fide vel a bona vita. Iteꝫ alia auctoritas. Si quis venit ad vos ⁊ hāc doctrinā nō affert nolite eum reciꝑe ī do mo nec aue ei dicatis. Qui enim dicit illi aue ꝯmunicat operibꝰ eiꝰ malignis. Ecce predixi vobis vt in die dn̄i noſtri Iheſu xp̄i nō ꝯfundamini ſcd̓a Ioh̓is. jͣ. ¶ Di co ſcd̓o ꝙ xp̄s docet nos hr̄e debere dili gentiam vt ſimus diligētes in bonis ope ribꝰ ſicut homines qui volūt ditari labo rāt de die ⁊ nocte ꝑ terrā per mare. Ita debēmus nos laborare in operibꝰ ſpiritua libꝰ d̓ quibꝰ perpetuo habemꝰ viuere hoc oſtendit xp̄s cum dicit. Omnis arba bo na fructus bonos facit. Mala autē ar bor malos fructus facit. Non pōt arbor mala fructus bonos facere in ſenſu ꝯpo ſito nec arbor bona fructus malos facere Omnis arbor qui nō facit fructum bonū excidet̉ ⁊ in ignē mittet̉ ¶Modo videte quelibet perſona xp̄iana eſt arbor planta ta in viridario xp̄i ſcꝫ xp̄ianitatis in qͦ plā tat̉ ⁊ rigat̉ qn̄ baptiſat E vult d̓s ꝙ faci amꝰ fructꝰ.ſ. vt acqͥramꝰ merita ſpūalia Et ſic̄ arbor bona iā certo tꝑe facit flores folia ⁊ fructꝰ. Ita vult d̓s ꝙ hoīes faci ant fructū qͥ libet in ſuo tꝑe. Prīo ꝙ pue ri faciūt d̓s vult qn̄ ſūt. iiij. vl̓. v. ānoꝝ ꝙ orēt de mane ⁊ ſero de hͦ debēt curare ma tres pͥncipl̓r cū qͥbꝰ tūc maxīe morāt̉ qn̄ pueri de mane petūt pane̓ ꝙ dicat mater Mō fili flectas genuaſcias ꝙ in celo eſt vna regīa ⁊cͣ. Et faciat ſibi dr̄e aue ma ria ponendo verba ī ore ⁊ poſt detis ei pa nem. Idē in ſero dicendo. O fili de nocte volāt demones ⁊ ſic puer timore orabit. Informet̉ inſuꝑ ꝙ ſignat ſe ⁊ ſic pueri ad diſcunt pater nr̄ aue maria ⁊ credo in de um. Item informādi ſūt pueri ꝙ ꝯfiteā tur. Item qn̄ erunt. xij. annoꝝ ꝙ ꝯmuni cent B̓onū eſt viro cū portauerit iugū ab adoleſcētia ſua Sꝫ prochdolor nūc vos parentes on̄diſtis eis fructꝰ inferni vt ꝙ portēt gladiū ⁊cͣ. Itē ꝙ iurāt idē de mu lieribꝰ qͥ on̄dunt filiabꝰ vt pingant ⁊ or nent ſe. Itē mulieres informant filias qͣ mō eſt tripudiādū. Non oꝫ on̄dere vaī tates. qꝛ qͥlibet per ſe addiſcit ſatis. Id̓o ſcripta dic̄. Senſus em̄ ⁊ cogita cō hūā ni cordis ī malum ꝓna ſūt ab adoleſcen tia ſua Beneẜ. viij. Scd̓o de iuuenibꝰ. xx vxl. xxx. annoꝝ vultos maiores fructus. qꝛ illi iā ſūt pleni pctīs. Id̓o vult deꝰ ꝙ tl̓s ſel̓ vel bis ieiunēt in qͣlibet ebdomada qͦlibet die de mane ⁊ de ſero orent ꝙ por Dn̄ica VIII pꝰ trini tatis Sermo II tent ciliciū vel diſciplinis plaigent ſe. ⁊cͣ In talibꝰ em̄ tales fructus vult deus du plici rōnę. Prīo ꝓpter pctā preterita vt remittant̉. Scd̓o ꝯtra futura vt caueant̉. qꝛ talis eſt virtus pn̄ie ꝙ mundat a pre teritis ⁊ caueat a futuris ⁊ p̄ſeruat quia qͣntūcūqꝫ equꝰ ſit malus ſi abſtrahit ſibi cibꝰ domat. Ita de corꝑe hoīs ideo xp̄us ait Pn̄iaꝫ agite appropinqͣbit em̄ regnū celoꝝ Mat. iiij. Tercio d̓ ſenibꝰ vult d̓s aliū fructū qꝛ iā illi non pn̄t ieiunare nec ciliciū portare nec diſciplinā ⁊cͣ. Sꝫ frue tus eoꝝ eſt orare. el̓ias dare remittere in iurias ſatiſfacere de vſuris. audire miſſas ẜmones ⁊cͣ. De hoc figura xp̄i Luce. xiij. Arborem fici habebat quidā ī vinea ſua plantatā ⁊ venit querens fructū in illa ⁊ nō īueīt dixit aūt ad cultorē vinee. Ecce anni tres ſunt ex qͦ venio querens fructū nō in illa ⁊ inuenio ſuccide ergo illā. vt quid ⁊ terrā occupat? vinea xp̄i eſt eccl̓ia Iſa. v. vinea dn̄i exercituū domus iſrl̓ eſt.i. hoīs videntis deum arbor fici in vinea planta ta eſt quelibet ꝑſona xp̄iana. Primꝰ an nus in qͦ dn̄s vult fructus eſt puericia ⁊ vult fructus pueroꝝ qͦs dixi. ſꝫ nō īuenit mō niſi folia qꝛ iā on̄ditis eis vt vadant cum manicis ⁊cͣ. Scd̓s annus in qͦ dn̄s vult fructus meritoꝝ eſt iuuentꝰ ⁊ mō nō īuenit niſi vanitates corrupcōes ⁊ pec cata. Tercius annus eſt ſenectus ⁊ nō in uenit fructus niſi ſuſpiciones malicias ⁊ diffamacōes ⁊cͣ. Ideo dicit xp̄s. Succi dite eā vt qͥd terra p̄occupat? Sꝫ cuſtos ſcꝫ angelus bonꝰ orat xp̄m vt ſpectet/ ⁊ ip̄e fodiet in circuitu ſcꝫ cordis dādo con puctōnes vt dimittat peccata vt ꝯfireat ⁊cͣ. Ponit ſtercꝰ qn̄ redeūt pctā ad me moria rigat qꝛ ꝓcurat lacrimas ꝑ ꝯtrici one. Si facit fructū noͣ excidit eam. Ecte quare dicit. Omnis arbor que non facit fructum bonum excidatur ⁊ in igneꝫ mit tat̉. ideo Mat. iij. Iam ſecuris ad radicē arboris poſita eſt ¶ Dico tercio ꝙ oſten dit ⁊cͣ. Ratio qꝛ ſicut nos pctōres per inobedientiam perdidimus ꝑadiſū terre ſtrem. Ita per obedientiam nos om̄s ac quirimus paradiſum celeſtem. Hoc oſtē dit cum dicit. Nō omnis qui dicit michi domīē dn̄e ⁊cͣ. vſqꝫ regnum celoꝝ. Hic eſt magnum ſecretum in hoc ꝙ dicit dn̄e dn̄e ⁊ nō ter vel ſolum ſemel. Sꝫ niſi ꝓ lixius nō dicā hodie ſꝫ cras. Sed in hoc ꝙ dicit qui facit volūtatem patris mei qui in celis eſt. ip̄e intrabit in regnum celoꝝ Dico ꝙ maxima gr̄a eſt ꝙ deus dicat no bis captiuis ſuis. Qui facit voluntatem pr̄is ⁊cͣ. Cum tn̄ ex debito ſine aliqua ꝓ miſſione teneamur ſibi ẜuire ac ſi dn̄s di ceret captiuo ſuo ẜuias michi bene ⁊ ego dabo tibi hereditatē nunqͥd ſuffeciſſet di cere faciā te libeꝝ? Sed ex magna gratia dn̄s ꝓmittit hereditatē. Ita deus nobis captiuis ſuis. Id̓o. jͣ. Ioh̓is. v. Hec eſt caritas dei vt mandata eius cuſtodiamꝰ ⁊ mandata eius grauia nō ſūt. Idem qui libet debet dicere in ſuo ſtatu religioſus ⁊ clericus ⁊cͣ. Domine quid vultis de me qui ſum religioſus ego faciam ⁊cͣ. ⁊ ſic d̓ alijs. Amen. ¶ Sermo ſcd̓us de eadem dominica. viij Ttēdite a fal ſis prophetis Mathei ſepti mo. De iſta materia predi caui heri intellectum litteralē. Modo aūt predicabo materiam moralem ⁊ totus ſermo erit moralis Salutetur virgo ma ria ⁊ cetera. Pro introductione ⁊ tota li proſecutione huius verbi recipio funda mentum a quadam auctoritate Ieremie proph̓te in qua oſtenduntur tres diffe rentie falſorum proph̓arum. Ecce ego ad propbetas dicit dominus noſter ihe Criſtus ſaluator mundi. Qui furantur verba mea vnuſquiſqͣꝫ a proximo ſuo Ec ce ego ad prophetas dicit dominus qui aſſumunt linguas ⁊ aiunt dicit dominus tatis Sermo II Duica VIII pꝰ trini Ecce ego dicit ad ꝓphetas ſompniantes mendacium qui narrauerūt ea ⁊ ſeduxe runt ppl̓m meū in mendacō ſuo Ieremie xxxiij. Pro intellectu huiꝰ auctoritatꝭ ſci endū ẜm glo. ⁊ doctores poſtillantes qn̄ ſancti ⁊ veri ꝓph̓e vt Yſaias ⁊ Ieremi as ⁊ alij habebant a deo aliqͣꝫ reuelacōeꝫ de aliquibꝰ magnis factis futuris ꝓſperi tatis vel aduerſitatis ponebāt illā ī ſcrip tis vt ſuo tempore eam reuelaret populo. Et aliqui falſe ꝓphete obſeruantes fura bant̉ eis illas ſcripturas/ ⁊ ip̄i vt reputa rent̉ ꝓphete publicabant ante qͣꝫ veri ꝓph̓e. Et ꝯtra iſtos dic̄ deus. Ecce ego ad ꝓph̓ rba mea. ¶ Scd̓a diffe tas qui furant̉. aꝝ fuit qui nō furabā rentia falſoꝝ ꝓphe tur vt pͥmi ſꝫ quicqͥd ſompniabat vel illu debant̉ a demonibꝰ dicebat eſſe reuelatio nes diuinas ⁊ ip̄i decepti decipiebant po pulum. Et de iſtis dicit deus. Ecce ego ad ꝓphetas dicit dn̄s ſompniantes ⁊cͣ. Tercia differentia falſoꝝ ꝓphetaꝝ eſt qͥ nō furabant̉ niſi ſompniabat ſꝫ ex ſua ſuꝑ bia ẜm ſuas ymaginacōnes loquebantur ad voluntate ſua ⁊ decipiebant populū. Et iſtis dic̄ deꝰ. Ecce ego ad ꝓphetas qͥ aſſūmunt linguas ſuas ⁊ aiunt dicit dn̄s Ex iſtis tribꝰ differentijs falſoꝝ ꝓpheta rū. ¶ Nota ego tres differentias falſo rū ꝓphetaꝝ qui hodie decipiunt totū mun dum. Primꝰ ꝓph̓a eſt qui ingenio vel in tellectu eſt p̄ſumptuoſus. Scd̓s eſt qui ꝓximo eſt iniurioſus. Tercius eſt dyabo lus totus mendoſus. Iſti tres hodie to tum mundum decipiunt ¶ Dico primo ⁊cͣ Iſte ꝓpheta malus multos dapnat ⁊ cadit in prima diffęrētia illoꝝ qͥ furaban tur verba dei ⁊ ſibi appriabāt. Ita faciūt p̄ſūptuoſi qui verba dei ſubmittūt ⁊ ſubi ciunt ſuis rationibus argumentis ⁊ intel lectui nō curantes qͥd dicit deus vel ſi eſt cōtra deum ⁊ determinacōneꝫ eccleſie de quibus dicit Ieronimus ad paul̓. capitu lo. vj. Neſcire dignantur quid ꝓphete qͥd apoſtoli ſenſerunt. Sed ad ſenſum ſuū in ꝯgrua aptant teſtimonia quaſi grande ſit ⁊ nō vicioſiſſimū dicendi genꝰ depraua re ſententias ⁊ ad voluntate ſuā ſacram ſcripturā trahere reputātes. Iſte falſus ꝓpbeta multos dāpnat. vn̄ eſt hoc in mū do ꝙ multi credūt ꝙ vſura nō ſit peccatū ⁊ licet nō credāt ore ꝓpter timore qꝛ ec cleſia ꝯdēpnat vſurā tn̄ vocant vſuras in tereſſe ⁊ intellectus talium facit iſtā ra tione qͣre ſi vna perſona vel conmunitas tenet pecunias meas ⁊ cum illis lucratur nō recipiā ego aliqͥd ⁊cͣ. nec cogirat ſi eſt contra deum vel eccleſie determinacōm. Nam talis ratio continet errores primꝰ qn̄ dicūt pecunias eſſe ſuas falſum dicūt qꝛ dn̄s nō tenet̉ ꝯpttum reddere alteri ẜꝫ quilibꝫ habet reddere ꝯpotum deo qui eſt dn̄s oīm. Dn̄i eſt terra ⁊cͣ. Qualem in iuriā faceret regi ſi theſaurarius vel diſpē ſator diceret de pecunijs regꝭ de meis pe cunijs ego faciam ⁊cͣ. Om̄s diuites ſūt theſaurarij vl̓ diſpēſatores dei qꝛ ſicut rex conſtituit ſuos diſpēſatores. Ita deus in qualibet villa vel ciuitate ſuos diſpēſato res ſcꝫ diuites vt diſpēſent. Primo in ſu is neceſſitatibꝰ ⁊ domus ſue ⁊ nō in vani tatibꝰ. Scd̓o in domeſticis dās quitacio nem ſcꝫ pauperibꝰ amicis regis xp̄i. Re gula qͣꝫ dn̄s dedit ſuisⁱ diſpēſatoribus eſt iſta. Nō fenerab̓ fratri tuo ad vſuram pe cuniā nec fruges nec quālibet aliam rem. Deutro. xxxiij. Nō faciatis ergo ꝯtra dei voluntatem. Si dicat̉ ergo nichil lucra bor ⁊cͣ. Imo recipietis vſuraꝫ a deo qui ml̓tiplicabit omnia bona veſtra ⁊c̄. Qui dicit Centuplum accipietis ſcꝫ in hac vi ta. Et vitā eternam poſſi debitꝭ Mat. xix Sed ꝯfiditis de vno iudeo ſi obligat̉ vo bis cum inſtrumento ⁊ non confiditis de deo qui ꝓmittit etiā cum inſtrumento cē tuplum ⁊cͣ ¶ Scd̓a ratio qͣꝫ faciunt quia clerici qui dicunt hoc vitandum faciūt idē ⁊cͣ. ⁊ creditis ꝙ clerici ⁊ prelati nō dāp dn̄ica viii poſt tri nita. ſermo iii nent̉ īmo ⁊cͣ. Ideo ſubmitte intellectum tuū verb̓ diuinis ⁊ determīacōibꝰ eccīe. Iteꝫ vnde in mūdo tanta corrupcō de luxuria niſi qꝛ p̄ſumptuoſi dicūt ſimpli ceꝫ fornicacōeꝫ nō eſſe pctm̄ qd̓ pertina citer aſſerere eſt hereſis. qꝛ ꝯͣ ſanctā ſcpͥ turā. ymmo dicūt cui ſit īiuria nō mulie ri nec mihi ⁊cͣ. Caue gͦ ab iſto falſo ꝓph̓a ꝓpter hoc de iſta materia dicebat apl̓us. Nolite errare neqꝫ fornicari. neqꝫ ydol̓ ſeruientes. neqꝫ adulteri. neqꝫ molles re gnū dei poſſidebūt. jͣ. Coꝝ. vi. Iteꝫ ſiā mater eccīa in ꝯſilio vl̓i fecit decretaleꝫ in qua ſtrictiſſime p̄cepit medicis ꝙ nul li dent ꝯſiliuꝫ faciendi illud opus eciam ſi deberet mori. Alia ſūt remedia vt bal neari. tra here ſanguineꝫ. Iō ſub mitte in tellectū ſuuꝫ determīacōi eccīe Iō apl̓s Deſtruentes om̄eꝫ altitudīeꝫ extollen tē ſe aduerſus ſcīam dei ⁊ in captiuitatē redigētes oēm intellcm̄ in obſequiū xp̄i ſcd̓a ad Coꝝ. x. ¶ Dico ꝯn̄ter ꝙ ſcd̓us ꝓph̓a eſt qͥ ꝓximo eſt iniurioſus ⁊ iſte ca dit in ſcd̓a dra de ſoporatoribꝰ. Rō ſic̄ ille qui accipit ſomnū ꝓ reuelacōne deci pit̉ qꝛ recipit ſil̓itudineꝫ ꝓ veritate. Ita xp̄ianus qͥ oſtendit ꝓxīo amore ⁊ dile ctione ⁊ non eſt ita decipit eū. oſtendes ſil̓itudinē amoris ꝓ veritate. De qͥbus dauid. Qui loquūtur pace cuꝫ ꝓximo ſuo mala autē in cordibꝰ eoꝝ ⁊c̄. psͣ. xx vij. Dicatur de hoībus on̄dentibꝰ mulie ribꝰ amorē lupinū ⁊cͣ. Et ꝑ oppoſitum de mulieribꝰ oſtendēdo amorē lupinuꝫ viris vt habeāt ab eis ⁊cͣ. Itē de falſis hereticis qͥ decipiūt gētes diuinādo ma la q̄ habuerūt ⁊cͣ. Iō Iere. ix. Unuſqͥſ qꝫ a ꝓximo ſuo ſe cuſtodiat ⁊ in oī fratre ſuo nō habeat fiduciā. qꝛ omīs frat̉ ſuꝑ plātabit. ⁊ omīs amicus fraudulēter in cedit. ⁊ veritate non loquit̉. ¶ Terctus falſus ꝓph̓a eſt dyabolꝰ mēdoſus. Iſte cadit in tercia dr̄a ꝓphetaꝝ falſoꝝ. q̄ per ſuꝑbiā mentiūtur. De quo dicit xp̄c. Il le in veritate non ſtetit ⁊cͣ. Ioh̓is. viij. Iſte multos decipit vel ſomniādo appa redo alicui qͥ facit orare ꝓ aliquo defū cto dicēs Regracior vob̓ qꝛ p̄cibꝰ ve ſtris mō vado ad paradiſuꝫ hoc facit vt ille dimittat facere illa bona oꝑa. ¶ Se cūdo apparet in forma alicuiꝰ religioſi l̓ clerici qͥ fuit peſſime vite dicendo ꝙ eſt ſaluus in paradiſo. qꝛ magͣ eſt dei mīa. Racō vt viuus dicat̉. O ſi ille eſt ſal uus qui fuit maximus pctōr. ita ſil̓iter po tero ſaluari. ⁊ nō curabit de pnīa Ter cio ꝑ oppoſitū apparebit dicēs ſe eſſe ta lem ſancte vite. di. ꝙ eſt damnatus vt ī ducat gētes ad deſperacōem. Iteꝫ appa rebit alicui in forma ꝟginis Marie. vel xp̄i. vel alicuius ſcī vt decipiat illuꝫ ꝑ ſu perbiā. ꝑ vanā gloria vt damnent̉. cuꝫ tn̄ deberēt cogitare ⁊ qͥs ſum ego ꝙ xp̄s vel ꝟgo Maria apparet mihi qui ſū pec cator. Iō apl̓us. Ipē ſathanas trāſfigu rat ſe in angeluꝫ lucis. ſcd̓a ad Coꝝ. xi. Dicat̉ hic miraculuꝫ qd̓ habetur ī vitis patrū de illo ſcō heremita a demone dece pto. qͥ recepit circūciſioneꝫ ⁊ iudeus vo luit mori ⁊cͣ. Hic debuiſſet recordari il lius dicti apl̓i. Ecce ego paulus dico vo bis. qm̄ ſi c̄cūcidamī xp̄s nihil ꝓderit vo bis. Ad gal̓. v. Patꝫ gͦ moraliter qua re dicit xp̄us. Attendite a falſis ꝓphetꝭ etcͣ. Deo grās. ¶ De eadeꝫ dnīca. viij. ẜmo terciꝰ. On omīs qui Adicit mihi dn̄e dn̄e intrabit regnū celoꝝ. Math̓. vij. ſtud verbū ꝯtinet ſeptē ſecreta ex quibꝰ extirpant̉ ſeptē errores falſaꝝ ꝑſonarū cōtra fideꝫ catholicā. Primū ſecretū eſt ſancte trinitatꝭ Scd̓m eſt incarnacōis filij dei. Terciū eſt de inſtructōe intellectuali Quartū eſt de redempcōe humanali C C C.I. dn̄ica viii poſt tri nita. ſermo iu Quintū eſt de ſaluacōe humanali Sextuꝫ eſt de ꝯuerſionē cordiali. Septimū eſt de ꝯuerſione mundiali Primū ſecretū eſt ſancte trinitatꝭ cū tangit̉ ⁊cͣ. Nā ꝟa fides trinitatꝭ eſt cre dere vnū deuꝫ ī eēncia ⁊ trinū in ꝑſonis ſcꝫ ꝑfectū dn̄m. ⁊ filiū ꝑfectuꝫ dn̄m. ⁊ ſpm̄ ſcm̄ ꝑfectū dn̄m. q̄ tres ꝑſone non ſunt tres dij. nec tres dnī ſꝫ vnꝰ dn̄s. ⁊ vnus deꝰ. tn̄ hͦ nomē deus ter aliqn̄ po nitur vtꝫ in pͣsͣ. Benedicat nos deꝰ de us nr̄ ⁊c̄. Dic̄ igit̉ pr̄ eſt dn̄s. filius eſt dn̄s. ſpūs ſcūs eſt dn̄s. Et licet hͦ ſit cla rū in nouo teſtamēto. tn̄ eciā inuenit̉ in veteri teſta mēto Nume. vi. Locutus ē dn̄s ad moyſen di. Loqͣre ad aaron ⁊ fi lijs eꝰ. Sic benedicētis filijs iſrahel. Be nedicat tibi dn̄s et cuſtodiat te dn̄s fa ciē ſuaꝫ tibi ⁊ miſereat tui. ꝯuertat vul tuꝫ ſuū ad te ⁊ dat tibi pace ⁊cͣ. Hic in dicta aucͣtate ter ponit̉ dn̄s. vbi innuit̉ trinitas ꝑſonaꝝ diuinaꝝ. et ſicut mō da tur benedcio ppl̓o in noīe trinitatis. Ita tituo in hoc ꝙ dicit. Inuocabūt nomen meū ſuꝑ filios iſrahel. nō dicit noīa mea qꝛ nō eſt niſi vnus dn̄s. ſicut nō eſt niſi vnus deus. licet pr̄ ſit deus. filius deꝰ. et ſpūs ſanctus ſit deꝰ. Iō qͥ vult intra re non ei ſufficit dicere dn̄e dn̄e bis ſcꝫ prī ⁊ filio ſꝫ oꝫ addere terciū dn̄e ꝓ ſpū ſcō. Ecce qͣre dr̄. Nō oīs qui ⁊cͣ. Hic ex titpat̉ error macedonioꝝ a mgr̄o ſic dic tus. qͥ dixer̄t ꝙ pr̄ erat deus creator. et filius deꝰ creator. ſꝫ dicebāt ſpm̄ ſcm̄ eē creaturā eoꝝ ẜuitorē. Iſti tm̄ dicebāt bis dn̄e ſcꝫ ꝓ pr̄e ⁊ filio. Iō tales nun qͣꝫ infrabūt paradiſuꝫ niſi addāt terciuꝫ dn̄e ꝓ ſpū ſcō. Iō ꝯͣ iſtū errore in Cre do maiori d̓r ⁊ in ſpm̄ ſcm̄ ſp̄ credo. Et licet pr̄ ſit dn̄s. ⁊ filius ⁊ ſpūs ſcūs tn̄ nō ſunt niſi vnus dn̄s. Iō qn̄ deus reue lauit gl̓aꝫ paradiſi yſaye. Iſayas audi uit angelos laudātes dn̄m. ⁊ dicentes Scūs ꝓ pre. ſcūs ꝓ filio. ſcūs ꝓ ſpiritu ſcō. dn̄s deus non dicit dn̄i dij. Iſa. vi. ¶ Scd̓m ſecretū qd̓ iſta ꝟba nō omīs includit eſt benedce incarnacōis filij dei. cꝰ veritas ī hoc ꝯſiſtit vt credamꝰ ī ip̄o tres ſub̓as lꝫ nō ſit niſi vna ꝑſona. Nō credatis ꝙ xp̄s inqͣꝫtuꝫ deus ſit vna ꝑſo na. ⁊ inqͣꝫtuꝫ homo ſit alia. qꝛ deitas et huānitas xp̄i nō faciūt niſi vnā ꝑſonaꝫ. et ſunt ī ea tres ſub̓e. ¶ Prīa ſub̓a eſt corpus ſil̓e nob̓ de genere dauid ex ꝑte mris. ⁊ ad eū ꝑtinebat regnū dauid de iure ⁊ qꝛ qͥlibet rex eſt dn̄s. Iō ecce in xp̄o primū dn̄e ex ꝑte corporꝭ. Aucͣtas Ecce dies veniūt dicit dus ⁊ ſuſcitabo dauid germē iuſtū ⁊cͣ. Iere. xxiij. ¶ Se cūda ſub̓a q̄ eſt in xp̄o eſt aīa rōnalis qꝛ nō ſoluꝫ recepit corpꝰ ſꝫ aīaꝫ rōnalem. et ẜm aīaꝫ dꝫ dici dn̄s. Rō naturalis. Nā dicit ph̓s. ꝙ hoīes intellectu ⁊ ſa piēcia vigētes. naturalit̓ ſunt alioꝝ dnī. et rectores. Cū gͦ aīa xp̄i viguerit intel lectu ⁊ ſapīa Iō ⁊cͣ. ¶ Tercia ſub̓a eſt diuinitas eternalis ex qͣ eſt dn̄s eternus vniuerſoꝝ. Aucͣtas. tū feciſti celū ⁊ ter rā ⁊ qͥcquid celi abitu ꝯtinet̉. dn̄s oīm tu es Heſter. xiij. Extirpat hic error di centiū ꝙ xp̄s hꝫ corpus ⁊ aīaꝫ qͥ dicūt dn̄e ꝓ corꝑe. ⁊ dn̄e ꝓ aīa ſꝫ negāt diui nitate in xp̄o. Iō dicit theā. Non oīs qͥ dicit mihi ⁊cͣ. ſꝫ oꝫ addere terciū dn̄e ꝓ diuītate. ¶ Terdiū ſecretū eſt de inſtru ctōe intellectuali cꝰ veritas ꝯſiſtit ī tribꝰ gͣdibus. Nā deus in hoīs creacōe inſtru xit eꝰ intellectū qꝛ natural̓r in eius intel lectu ſūt imp̄ſſa ſeu ſigͣta. x. p̄cepta dei. vt naturaliter ſciat qͥd ſit fiendū. qͥd cre dendū ⁊cͣ. Iō dauid in pͣs. Multi dicūt qͥs on̄t nob̓ bona ſcꝫ oꝑanda credēda ⁊ ſperāda. rn̄t īpēmet. Sigͣtuꝫ ē ſuꝑ nos lumē vultus tui dn̄e. Nota ſignatū eſt qꝛ ſicut ſigillū imp̄ſſuꝫ in cera dimittit ſignū ſue ymagīs. Ita deꝰ in aīa dimiſit ſignū ſancte trinitatꝭ ſcꝫ intellcm̄. meōri am ⁊ voluntatē ⁊ hͦ dicit psͣ. cū ayt ſup nos. nō dicit infra nos. ſenſualitas eſt in fra nos. ſꝫ aīa eſt ſuꝑ nos. de hͦ vide ⁊cͣ tatis Sermo iij dn̄ica vui poſt Tri ¶ Scd̓o tꝑe moyſi dedit legē ſcriptaꝫ qꝛ nō omnes ſciebat legē in libro, rōnis Iō dedit lege in ſcriptis vt legeret ocul̓ et audiret̉ auribꝰ. decē precepta moralia audiuit oīs populus ab ore dei. ⁊ dedit illa ſcripta in tabul̓ lapideis tqͣꝫ ꝑpetua. Sꝫ alia p̄cepta ceremonialia terribilia. ſecrete deus reuelauit moyſi ⁊ ſcripſit in papiro. ſeu ꝑgameno. qꝛ modicū dura uerūt ſcꝫ vſqꝫ xp̄m ſolū. Ex iſta dacōe ſcd̓e legis dr̄ eciam ſcd̓m dn̄e. Auctas. Ego dn̄s cuſtodite leges meas atqꝫ iu dicia q̄ faciēs homo viuet ī eis/ ego dn̄s Leuiti. xviij. ¶ Tercō dedit lege gracie. ſic dicta qꝛ maior gra quaꝫ deus p̄t fa cere creature ē ea eleuādo cū angel̓ ad gloriā. Iudeis ꝓmiſit terrena ⁊ nihil ce leſte. ſꝫ lex euāgelica nihil ꝓmittit terre nū ſꝫ bona celeſtia ꝓmittit. Ex iſta dati on tercie legꝭ d̓r terciū dn̄e. Iō dauid qͥ fuit ī ſcd̓a lege ⁊ eā ſeruauit petes ter ciā lege dicebat. Lege pone mihi dn̄e ⁊cͣ Si volumus intrare celū oꝫ credere ꝙ xp̄s vt pͥnceps ⁊ dn̄s dedit nō ſolū pri mā ⁊ ſcd̓aꝫ lege̓ ſcꝫ nature ⁊ ſcripture ſꝫ eciā gre. ꝓpter qd̓ dicit theā. Non oīs qͥ dicit mihi dn̄e dn̄e ⁊cͣ. Hic extirpat er ror iudeoꝝ dicētiuꝫ. ꝙ deus debuit da re legē ſcꝫ nature ⁊ ſepture ⁊ non gre Iō ꝯͣ eos dicit theā. Nō oīs qui ⁊c̄. Quartū ſecretū eſt de redempcōe huā nali q̄ in tribꝰ oꝑbꝰ ꝯſiſtit ⁊ ꝓ quolibet xp̄o d̓r dn̄e dn̄e. ¶ Primū opus eſt re miſſio pctōꝝ q̄ fit qn̄ homo in ꝯfeſſionē abſoluit a cōfeſſore. Iſta abſolucō hꝫ ꝟ tute a xp̄i paſſione ⁊ ſanguīs effuſione Aucͣtas. Sanguis eī xp̄i emūdauit ꝯſcie tiaꝫ noſtrā ab oꝑbꝰ mortuis. Ad heb̓. ix. Qn̄ pctōr abſoluit a ꝯfeſſore dꝫ co gitare ꝙ de qͦlibet vulnere xp̄i effundit̉ ſanguis ſuꝑ eū. ꝟtute cꝰ ſibi pctā remit tūtur. Et qͣs p̄t pctā remittere niſi ſolꝰ deus. Mar. ij. ¶ Scd̓m opus ē ſaluacō aīaꝝ. qꝛ aīabꝰ purificatis ⁊ mundatis a peccatis dat̉ a xp̄o celeſtis gl̓a Lu. ix. Fi lius hoīs nō venit aīas ꝑdere ſꝫ ſaluare. qͥs p̄t dare regnū niſi dn̄s ſit eius. Ecce ſcd̓m dn̄e ¶ Terciū opus ꝑfectuꝫ no ſtre redemptōis eſt reſurrectō corpoꝝ. ibi eī redempcō huāna ꝯplet qꝛ mō ſo lū aīe habent gl̓aꝫ. ſꝫ poſt iudiciū corpꝰ cuꝫ aīa habebit. Dicat̉ racō quare prīo dat̉ gl̓a aīabꝰ. qꝛ aīa prius oꝑat̉ merito ria cogitādo. deliberādo. ordinādo ⁊ cor pus adhuc nihil facit. Sꝫ in execucōne qn̄ opus meritoriū fit corpus ⁊ aīa faci unt opus Et qꝛ aīa prius oꝑata eſt habꝫ prīo gͦl̓aꝫ. ⁊ poſt in iudicō corpus. Id̓o dixit xp̄c. Hijs autē fieri incipiētibꝰ leua te capita vr̄a. qm̄ appinqͣbit redempcio Lu. xxi. Si dicat Nunqͥt iſta redempcō fuit facta in xp̄i paſſionē. Solucō ymo qͣꝫtuꝫ ad remiſſionē pctōꝝ ⁊ aīaꝝ ſalua cōeꝫ ſꝫ nō qͣꝫtuꝫ ad corpoꝝ glorificacōeꝫ Iō dicit apl̓us. Qm̄s nos manifeſtari oꝫ ante tribunal xp̄i vt recipiat vnuſqͥſqꝫ ꝓpria corporis ꝓut geſſit ſiue bonū ſiue malū. ſcd̓a ad Coꝝ. v. Idē de peccatis prīo aīa peccat cogitādo. ordinādo. deli berādo. quō recipiet vindictā de inimico vel quō poterit ditari eciā cū vſura. Idē de luxuria. ſꝫ poſt in execucōe oꝑis corpꝰ cōcurrit. Iō vult deus ꝙ aīa prius ha beat penā ⁊ poſtea corpꝰ. ſicut ptꝫ de aīa iude. cayphe. pylati ⁊ alioꝝ quoꝝ corꝑa non hn̄t adhuc pena. Nō credatis ꝙ qn̄ reſurgemus corpꝰ habeat gl̓aꝫ aliaꝫ ab anima. ymmo gl̓a aīe redūdabit ⁊ coīca cabit corꝑi gl̓am. ſicut lumen cādele re dundat in lāternā ⁊ facit ip̄aꝫ clarā ſuo lumine. Ideꝫ de pena corpoꝝ damnato rū qꝛ pena aīe redūdabit in corpus ⁊cͣ. Ex hijs tribus oꝑbꝰ xp̄i nō ſolū bis d̓r dn̄e ſꝫ ter. Iō dicit thea. Non oīs qͥ ⁊cͣ. qꝛ oꝫ dicere terciū dn̄e ¶ Quintū ſecre tu qd̓ includit̉ eſt ſalū acō hūānalis. ad qua reqͥrunt tria ꝓpter q̄ oꝫ ter dicere dn̄e. ¶ Primuꝫ qd̓ reqͥritur eſt vera fi C C C ij tatis Sermo iii dn̄ica vui poſt Trī des ⁊ firma in nullo articuloꝝ fidei du bitare debemus. fundamentū edificij dꝫ eſſe fortiſſimū. Nā ſi de domo cadat te gula vel aliqͣ camera leuit̉ p̄t reparari. ſꝫ qn̄ cadit fundamētuꝫ totū edificiū di ruitur. Sic fundam̄tuꝫ oīm ꝟtutuꝫ ⁊ o peꝝ nrōꝝ eſt fides. Si creatura cadit ꝑ pctm̄ ſuꝑbie. diruit̉ camera huīlitatis. Si ꝑ auariciā. diruit camera pietatis. ſi ꝑ luxuriā camera clara diruit caſtitatꝭ tales camere reꝑari pn̄t. ſꝫ ſi fundam̄tuꝫ fid̓i cadat totū edificiuꝫ diruit. Iō apl̓s .jͣ. ad Coꝝ. iij. Fundamētuꝫ aliud neō p̄t ponere pret̉ id qd̓ poſitū eſt. ⁊ qꝛ nul lus p̄t ponere niſi dn̄s. qꝛ ad dn̄m ꝑti net diſponere domuꝫ Ex iſto fidei fun damēto xp̄s d̓r dn̄s primū. ¶ Scd̓m opus qd̓ reqͥrit̉ eſt baptimꝰ pꝰ creden cia qꝛ alias nihil valeret fides ī corde ⁊ in baptiſmo hō recipit xp̄m in dn̄m. ⁊ facit homo homagiuꝫ abrenunciās ſatha ne. ꝓpter hͦ xp̄o dicit̉ ſcd̓o dn̄s. ¶ Terci uꝫ qd̓ reqͥritur eſt obedīa ad ſua p̄cepta. Nā nullꝰ rex eſſet ꝯtētus de ſuis vaſa lis ſi diceret ſibi. Nos credimꝰ vos eſſe rege noſtꝝ ⁊ facimus homagiuꝫ ſꝫ nihil precipiatꝭ nob̓ qꝛ nihil faceremꝰ ꝓ vo bis. reqͥritur gͦ obedīa ad eiꝰ precepta. Iō Iacō. ij. Quid ꝓdeſt fratres mei ſi fide dicat qͥs ſe hre. oꝑa āt non habeat nunqͥt poterit fides ſaluare euꝫ. Hic ex tirpat̉ error dicentiuꝫ ⁊ vtinā nō ſit ad huc in mundo de ill̓ hereticis dicētibꝰ. qͥ crediderit ⁊ baptizatꝰ fuerit ſaluus erit Mar. vlti. qͥ dicūt Nō dicit xp̄s aliqͥd de oꝑbꝰ. ſꝫ ignorācia ducit ad infernuꝫ. qꝛ īmo xp̄s loqͥt̉ de oꝑbꝰ qn̄ dicit ꝗͥ bap tizatꝰ fuerit ⁊cͣ. Nā h̓ xp̄s nō loqͥt de fi de mortua nullū ſaluat. ſꝫ de vera fide. gͦ loqͥt̉ de oꝑbꝰ qꝛ fides viua nō eſt ſine o ꝑibꝰ. hͨ eī ml̓ta bona habet ānexa. alias nō eſt viua. aucͣtas ſic̄ enī corpꝰ ſine ſpi ritu mortuū ē. ita fides ſine oꝑbꝰ mor tua eſt. Iacō. ij. Cōtra iſtos dicit thema Nō oīs qui dicit mihi dn̄e dn̄e intrabit in regnū celoꝝ ꝓpter hoc dicebat xp̄s ali qͥbus qͥ videbatur fuiſſe baptizati ⁊ no lebāt obedire. qͥd vocatis me dn̄e dn̄e bis. ⁊ nō facitis q̄ dico Luc̄. vi. ¶ Sex tū ſecretū eſt de ꝯuerſione cordiali q̄ tria reqͥrit. ſcꝫ cordis cōtricōeꝫ. oris ꝯfeſſio ne. ⁊ oꝑis ſatiſfactōeꝫ. ¶ Primū ē cō tritō. qꝛ ſicut fuiſti delectatus peccando. ſic doleas ⁊ triſteris ꝯterēdo. ⁊ ſi tātꝰ ſit dalor qͣꝫta fuit delectacō remittit̉ pecca tū a culpa ⁊ pena. Si ꝟo ꝯtricō ſit mīor remittit̉ pctm̄ qͣꝫtuꝫ ad culpā. ſꝫ reſtat de pena. Si vero ꝯtricō excedit delectacōeꝫ nō ſolū remittit̉ culpa ⁊ pena pctī. ſꝫ acqͥ ritur meritū. ſicut ī beata magdalena in qͣ cōtricō fuit maior qͣꝫ peccatū. Iō dicit ſcriptura. Recogitabo tibi omēs annos tuos. Iſa. xxxviij. ¶ Scd̓m qd̓ reqͥritur eſt ꝯfeſſio oportuītate habita. qꝛ ſi aliqͥs cōmiſiſſet oīa peccata mūdi ⁊ moreretur ſubito. ſola ꝯtricō ſaluat illū ſi hꝫ ꝓpoſi tū confitēdi ⁊ cōfeſſionē feciſſet ſi potuiſ ſet. Sꝫ nos qͥ habemus copiā ꝯfeſſorū cōfiteri debeꝰ. qꝛ ſicut ille qͥ tenet in vul nere ferrū ſagitte nō curat nec ſibi valēt medicine ſeu vnguēta. ſicut nec pctōri te nēti peccatū abſcōdituꝫ nō ꝓſunt ſibi me dicine eccīaſtice. oꝫ gͦ cōfiteri pctm̄. Au ctoritas. Qui abſcōdit ſcelera ſua vl̓ pec cata ſua nō diriget̉. ꝓuerb̓. xxviij. Pec cata deo abſcōdi non pn̄t. gͦ loqͥtur Sa lomon de ꝯfeſſione ad hoīes. Hic habe re argumentū ꝯͣ iudeos de cōfeſſionē. O Terciū qd̓ reqͥritur eſt ſatiſfactō ſiue re ſtitucō. Iſtud terciū dn̄e reqͥrit. Extir patur hic error dicētiuꝫ. qͥd oꝫ me ſatiſ facere deo ꝓ peccatis faciēdo pnīaꝫ ⁊cͣ. Nunqͥt xp̄s ꝓ me eſt mortuus ⁊cͣ. veꝝ eſt ꝙ paſſio xp̄i liberauit te de inferno. et apperuit tibi ianuā paradiſi. ſꝫ oꝫ ꝙ tu va das illuc ꝑ boā oꝑa. Sicut de captiuo ꝓ quo iam eſt ſolutū preciū. tn̄ adhuc oꝫ eū ire ⁊ exire captiuitatē ambulādo. dn̄ica viii poſt tri IIta. ſermo iii Idē de reſtitutōe ad ꝓximū. Multi n̄ pn̄t dicere iſtud terciū dn̄e. Dicat hoc miraculū qd̓ accidit lōbardie de illo ma gno tyrāno ad quē venit ille ſcūs homo qͥ fuerat raptus ad infernū ⁊ viderat pa laciū qd̓ ibi fabricabat̉. qͥ vocauit igroſ et doctores q̄rens ab eis ſi ſnīa damna tōis data ꝯͣ aliquā adhuc viuentē pote rat reuocari. ad quē rn̄derūt mgri ⁊ doc tores ꝙ bene qꝛ impoſſibile eſt deū dice re alicui diffinitīe ſuā damnacōꝫ. qꝛ eēt cā damnacōis deſperacōis ſꝫ ꝯminatiue. Fundamentū habuerūt ab illa aucͣtate. Ezech̓. xxxiij. Si dixero impio. Et tyrā nus Mō videamꝰ qͥd debeo facere. fuit ſibi rn̄ſuꝫ ꝙ tria ſcꝫ cōteri. ꝯfiteri ⁊ ſatiſ facere deo ⁊ ꝓximo ⁊cͣ. Dicebat iſte ty rānus dn̄e dn̄e bis ſꝫ non poterat dicere terciū dn̄e ſcꝫ ſatiſfaciēdo. Satiſfactio ſit deo qꝛ ſi homo peccauit hn̄do delecta cōes in cibo ſuꝑfluo ſatiſfaciat ī abſtinen cia. ⁊ ieiunio. ſi ꝑ os male loquēdo ſatiſ faciat orādo ⁊c̄. ¶ Septimū ſecretū ē de cōuerſione mūdanali vel ꝓximali quō eſt ꝯuerſāduꝫ in hoc mūdo. Ad hoc reqͥ rūtur tria. ¶ Prīo ꝙ recedat de mala ſoci etatet Secūdo ꝙ iūgat ſe deo ¶ Terco ꝙ ꝑſeueret in bona vita. ¶ Prīo qͥli bet debet recedere de mala ſocietate. qͥli bet ſcit ſuas malas inclinatōes ⁊ familia ritates. ⁊ ea q̄ ſunt nociua vitāda ſunt ⁊ expellenda ⁊ ad hoc reqͥritur dn̄atio. Ec ce primū dn̄e. ¶ Secūdo iūgat ſe deo. audiendo miſſas. ſermoēs. ꝯfitēdo ſepe et coīcando. in qͣlibet coīone dat ſingu laris grā digne coīcantibꝰ. ¶ Tercō re quirit ꝑſeuerācia vſqꝫ in fine ecce ꝯuer ſcō ꝟtuoſa q̄ in hijs tribꝰ cōſiſtit. Ideo xp̄s Qui ꝑſeuerauerit vſqꝫ in fineꝫ ſal uus erit. Math̓. x. Iō dicit theā. Non oīs qͥ dicit mihi dn̄e dn̄e. Iō xp̄s. hec ē volūtas eꝰ qͥ miſit me prīs vt oē qd̓ de dit mihi pr̄ ſcꝫ ꝑ bona vitā. non ꝑdam ex eo ſcꝫ incōſtanciā. Ioh̓is. vi. Dicunt aliqui ⁊ qualis dn̄s eſt xp̄s. qꝛ ſi homo ſeruiat ſibi. c. annis ſine aliqͣ defectu ⁊ ꝓ vno defectu quē homo facit totū eſt ꝑ ditū ⁊ homo dānatur. Ectē qual̓ dn̄s. hoc dicebat ſel̓ quidā homo ſcūs qͥ facie bat miracula. curabat gētes de infirmita tibꝰ ⁊ finalit̓ ꝓpter hoc ꝙ ſel̓ nimis curi oſe reſpexit quadā muliere pulchrā val de ꝓpter qd̓ ꝑdidit grāꝫ faciendi miracu la. Tandē venit ad aliū ſcm̄ dicens ei qͦ mō ꝑdiderat grāꝫ neſciēs quare. Rn̄t ille ſcūs nō ꝑditur grā ſine pctō. Iō vi deatis ſi cū manibꝰ vel ore vel oculis fe ciſtis aliqd̓ peccatū. Rn̄t non. niſi qꝛ re ſpexi vna muliereꝫ ⁊cͣ. Rn̄t alius ꝓpter hoc pctm̄ amiſiſtis grāꝫ. Et ipē indigna tus dixit. vere nō ſeruiā ampliꝰ tali dn̄o certe ſolidanus babilonie nō feciſſet hoc. Dicat̉ quō ſe parabat ire ſpaciatū ⁊ ī qͦ dā prato vidit equū ambulantē pulcher rimū ſuꝑ queꝫ aſcendit ⁊ ſubito fecit ſal tū vnuꝫ ⁊cͣ. ¶ Nota ꝑabolaꝫ ad hoc de mercatore eūti ad feria qͥ emit p̄cioſiſſi ma iocalia ⁊ fecit vnū fardelluꝫ qd̓ tra didit vni ꝑteritori ꝓmittens vnū flore nū ⁊cͣ. Ita in ꝓpoſito qn̄ deus ꝯuertit a liqueꝫ de vita mala ad bonā. de peccatis ad ꝟtute tunc ꝯmittit ſibi fardellū cum p̄cioſis iocalibꝰ ſcꝫ oꝑbꝰ meritorijs. I ta ꝙ fardellū bone vite non eſt tuū. ꝓpt̓ hoc errāt illi qui dicūt ꝓ vno defectu ⁊cͣ ſꝫ eſt dei vt mercatoris ⁊ ꝯmiſit ip̄m tibi Si gͦ tu portas fardellū ꝑ tot annos et vna die deponis eū ⁊ furatur a te qn̄ pec cas qͥd mereris qꝛ ꝑdidiſti fardelluꝫ d̓i quē habuiſti portare vſqꝫ ad portaꝫ ſui palacij. Porta eſt mors. hec eſt porta dnī qꝛ ipē eciā intrauit ꝑ eam. Aucͣtas. Nonne ſic oportuit pati xp̄m Lu. vlti. Cogitate gͦ ꝙ ſancta vita vel ſtatus peī tencie eſt fardellū a deo nob̓ cōmiſſum. Iō non amittere debemus illud ſꝫ oꝑari cōtinue meritorie. Iō apl̓us. Duꝫ tꝑs habemꝰ oꝑemur bonū. Ad gal̓. vlti. C C C iij Dnica viūi poſt tri nita. ſermo iiii ¶ Sermo quartus de eadeꝫ dnīca Ui facit uolū tateꝫ prīs mei intrabit ī reg nū celoꝝ. Uerbū iſtud habe tur original̓r Math̓. vij. ⁊ recitatiue in euāgelio currētis dn̄ice. hoc ꝟbuꝫ eſt ꝟ buꝫ ⁊ doctrina ſaluatoris dnī nr̄i Ih̓u xp̄i di. Qui facit volūtateꝫ ⁊cͣ. Eſt hic q̄ſtio ſubtilis qͣre xp̄us dicit ꝙ ille intra bit regnū celoꝝ qͥ facit volūtateꝫ prīs. et nō dicit voluntateꝫ ſuā vel ſpūs ſctī. Pro cuiꝰ rn̄ſione ſciendū ꝙ ſicut tres ꝑ ſone diuine non hn̄t niſi vna eſſenciā di uinitatē ⁊ eternitateꝫ. ſic eciā non hn̄t ni ſi vnā volūtateꝫ ſcīaꝫ ⁊ ptātē. Una eī volūtas eſt prīs. filij. ⁊ ſpūs ſancti. qͥc quid eī vult pat. vult eciā ⁊ filius ⁊ ſpi ritus ſcūs. qꝛ eadeꝫ voluntas eſt. Mō ꝯſtat qd̓ dicit̉ ꝙ ſol liq̄ facit niueꝫ. ⁊ nō dicit ꝙ radius nec calor cuꝫ tn̄ omīa cō currat. Iteꝫ ſi q̄ratur qͥd facit fructifica re. d̓r ſol ⁊ nō radius nec calor ⁊ nō eſt niſi vnus ſol. Ita eſt eciā in diuinis Ibi pr̄ eſt pͥncipiū non de pͥncipio. iō dicitur Qui fecerit volūtateꝫ pr̄is mei ⁊cͣ. Et ẜm hoc dicebat apl̓s. Ex ip̄o ſcꝫ patre ⁊ ꝑ ip̄m ſcꝫ filiuꝫ ⁊ in ip̄o ſcꝫ ſpū ſcō ſunt omīa. ad Ro. xi. Pꝫ gͦ rn̄ſio ad q̄ſtiōꝫ qꝛ noīando voluntateꝫ prīs noīat eciā voluntate ſuā ⁊ ſpūs ſcī. Iō dicit. qͥ vo lūtateꝫ facit ⁊cͣ. Ut gͦ nos poſſimꝰ intͣ re in regnū celoꝝ pꝰqͣꝫ exiuimꝰ de miſe ſeria hꝰ m̄di. videamꝰ q̄ eſt volūtas d̓i. qͥd vult deꝰ a nob̓. Uolūtateꝫ dei de clarat nob̓ apl̓us in qͣdaꝫ aucͣte di. Pro betis q̄ ſit volūtas dei bona. bn̄placens et ꝑfecta. Ad ro. xij. In hac aucͣte on̄di tur ꝙ tria vult deus de nob̓. ẜm ꝙ ter dei volūtas noīat̉. Uult ſcꝫ prīo ꝯuer ſioneꝫ pnīaleꝫ. Ecce volūtas dei bona. Scd̓o duracōeꝫ ꝟtualeꝫ. Iſta ē bn̄pla ces. Tercō ſaluacōeꝫ celeſtialeꝫ. ⁊ iſta eſt volūtas dei ꝑfecta. Qui hꝫ iſta tria intrabit in regnū celoꝝ. Iō dicit thema. Qui facit volūtatē ⁊c̄. ¶ Dico prīo ꝙ vult deꝰ ꝯuerſionē pn̄īaleꝫ. qꝛ qͣꝫtuncū qꝫ homo ſiue ſit religioſus ſiue clericꝰ ſi ue laycus ſit pctōr ⁊ male vite non vult deus ſuā damnacōeꝫ ſꝫ vult ſuā ꝯuerſio ne pnīaleꝫ.ſ. ꝙ ꝟtat dorſuꝫ mūdo ⁊ cre aturis. ⁊ ꝟtat faciē deo. hoc fit ꝑ pnīam. ꝑ ꝯtricōeꝫ de peccatis. ꝓpoſituꝫ nō rede undi. ꝯfitendi. ſeruādi pnīaꝫ. orādi. audi re miſſas ⁊ ſermoēs. Iſta ē volūtas d̓i bona. Rō qꝛ ſapiens argētarius pꝰ qͣꝫ fe cit cupā auri vel argēti ſiue ymagineꝫ vl̓ corona vel aliqd̓ iocale cū magno labo re ⁊ expenſa ⁊ aliqͦ caſu cadit in puteo ſic co. ⁊ ꝓfundo argētarius nō dimittt eā ymmo deſcendit qꝛ p̄cioſa res eſt. Ideꝫ ſi cadit in puluere mūdabit eā. Ide ſi ca dit ī luto vel int̓ lapidē maculat̉ꝰ vel frā gitur ⁊ in incude adaptat. Ideꝫ ſi cadit in aqͣ vel in igne vel ſi ex antiqͥtate detur pat̉. nō ex hoc dimittit eā. ſꝫ polit ⁊ mun dat ⁊ tūc pulch̓tudo reuertit̉. Ita facit deus. p̄cioſuꝫ iocale fecit deus auri puriſ ſimi de hoīe ⁊ de muliere. A prīccipio fe cit deꝰ vaſa de ere ⁊ cupro. qꝛ formauit creaturas corꝑales corruptibiles de ar gento qn̄ creauit creaturas corꝑales in corruptibl̓es. Sꝫ de auro qn̄ fecit hoīeꝫ plꝰ valet hō qͣꝫ aliqͣ creatura corꝑal̓. I ta hō non fuit factus a deo vt alie crea ture ⁊cͣ. Faciamꝰ hoīeꝫ ⁊cͣ. Gen̄. j. Et nō dixit. fiat hō ſicut de alijs creatutꝭ. ec ce vas auri ſi caſu aliqͦ cadit ⁊cͣ. Cadit āt homo in puteo ꝓfundo qn̄ de gr̄a dei et bona vita cadit ī puteo ꝓfūdo ſuꝑbie ſicte ſine deuochis huīlitatē. Suꝑbꝰ eī credit aſcendere ⁊ deſcendit cū lucifero Sed argentariꝰ met deſcendet ne ꝑdat̉ qn̄ dat homini cōpunctōes cordis ⁊ co gitat infra ſe dicēs. De qͣ ſuꝑbis. de for titudine cras eā perdes. Idem de pul chritudine de dignitatę. officō. de hoīs operibꝰ. ⁊ tunc extrahit homo de puteo. dn̄ica viii poſt Trī tatis Sermo iuii qn̄ humiliat̉ tunc vas auri redit in men ſa gr̄e dei de qua cecidit. Iō Ioel̓. ij. Cō uertimī ad me dicit dn̄s. ¶ Scd̓o cadit in puluere auaricie qn̄ facit vſurā furta. etcͣ. Dauid. Nō ſic impij ſcꝫ vt iuſti. nō ſic. ſꝫ tanqͣꝫ puluis que ꝓicit vētus a fa cie terre. Sed deus tanqͣꝫ bonus argen tarius ip̄m eleuat ⁊ mūdat. qn̄ dat ſibi cor ad faciendū reſtitutōeꝫ. ¶ Tercō ca dit in luto vel ſtercore luxurie qn̄ dimiſ ſa vxore vel ecōuerſo peccat. Idē de ill̓ qui nō ſunt in mrīonio. Sed bonꝰ argē tariꝰ lauat qn̄ luxurioſus plorat ſua pec cata. Lauātur enī peccata aqua lacrima rū. ⁊ ſanguīe diſciplinarū. Hic ſcꝫ luxu rioſus eſt qͥ venit ſup̄ ad deuꝫ ꝑ aquā et ſanguinē. prīa Ioh̓. v. ¶ Quarto cadit ſuꝑ lapides duros ex peccato īuidie. tūc cōicto dura q̄ eſt caritas frāgit. ſꝫ deus bonus argētarius reꝑat ꝯiunctōeꝫ quā do dat ſibi cor dulce ⁊ beniuolū ad dili gendū om̄s. Iō apl̓us. Suꝑ oīa carita tē habēte ꝙ ē vinculū ꝑfectōis. Ad eo loc̄. iij. Ecce ſolidat̉ ⁊ ꝯiunctō. ¶ Quin to cadit in aqua currēti ex pctō gule. aqͣ exit a fonte ⁊ currit ad mare. Sic pctm̄ gule eſt fons luxurie. qꝛ guloſus ſtatim currit ad luxuriā. ¶ Sexto cadit ī igne ꝑ pctm̄ ire ꝙ nō eſt niſi ignis. Dicit ira cūdus ꝑ corpus xp̄i ⁊cͣ. ego vindicabo. etcͣ. Sꝫ iſte ignis extīguit aqua remiſſi onis ⁊ pacīe remittēdo vt deus vob̓ re mittat pctā. ¶ Septīo fit rubiginoſum ex pctō accidie. qꝛ ſicut domꝰ q̄ nō inha bitat̉ ꝑ ſe deſtruit. Ita ꝑſona q̄ ꝑdit tē pus. ſꝫ deus bonꝰ argētarius reꝑat. Ec ce qͣre vult deus ꝯuerſionē pnīaleꝫ. Au ctoritas. Nunqͥt voluntatꝭ mee ē mors impij dicit dn̄s ⁊ nō vt ꝯuertat a vicijs ſuis ⁊ viuat. Ezech̓. xviij. ¶ Nota vt cōuertat̉ ſicut tenet dū eſt in pctō facieꝫ ad pctā ꝙ ꝯuertat dorſuꝫ ad pctā ⁊ faci em̄ ad deū. Et iſta ē volūtas dei bona. Apl̓s. hoc bonū ⁊ acceptū eſt corā ſaluatore nrō deo qͥ om̄s hoīes vultꝭ ſaluos fieri ⁊ ad agnicōeꝫ veritatis ꝑuenire. pri ma ad Thy. ij. ¶Nota qͥ vult oēs hoī nes ſaluod̓ fieri. Sꝫ diceres qͣre non fit. Solucō qꝛ tu nō vis exire ⁊ recedere de pctīs. Et licet deꝰ velit oēs ſaluos fieri. tn̄ nō cogit libeꝝ arbitriū. Iō infideles et mali xp̄iani in pctīs indurati nolūt ſal uari ⁊ ad cognicōeꝫ veritatis veīre. hoc tāgit infideles qꝛ ſi debent ſaluari. prīo hn̄t venire ad agnicōeꝫ ꝟitatis. Ecce qͣ re dicit theā. Qui facit voluntateꝫ ⁊c̄. ¶ Scd̓o dico ꝙ vult deus a nob̓ dura cōeꝫ ꝟtualeꝫ cū dicit̉. volūtas dei pla bn cēs. Poſtqͣꝫ homo ē cōuerſus ad deum debet ꝑſeuerare ⁊ durare ꝟtualiter. An̄ qͣꝫ homo eligat bonū modū viuendi dꝫ bene cogitare reſpicere ⁊ videre qͣlis mo dus bene viuēdi erit ſibi melior ⁊ vtili or vt poſſet ſaluare aīaꝫ ſuaꝫ. ſi ad hoc n̄o ſufficit intellectus ꝓprius. Petere ꝯſili 3 uꝫ a ꝑſonis diſcretꝭ ⁊ ſapiētibꝰ. ⁊ poſtqͣꝫ elegerit ſtatū. mori ī illo ſtatu electo dꝫ et durare. Sꝫ pleriqꝫ ꝯuerſi. de inſtācia/ ꝯͣ et ſtatus mutacōe teptant̉. vtꝫ prīo de religioſis. ¶ Dicūt cartuſienſes. qͥd facio ego mō ſolū ꝓficō mihijp̄i. Nunqͥt eſſꝫ melius p̄dicare ⁊cͣ. Ectē tēptacō dyabo lica. Dn̄t dicere. veꝝ eſt bonū eſt p̄dica re. ſꝫ ego elegi iſtū moduꝫ. Iō in iſta reli gione volo mori Itē dicūt mendicātes qꝛ ordo nō dat mihi veſtitū ſꝫ ſoluꝫ vi ctū ⁊ debil̓r. iō oꝫ me hr̄e familiaritates ⁊cͣ. Nunqͥt eſſet mihi meliꝰ vt eſſeꝫ car thuſienſis ⁊ ſic cor nō quieſcit Iō nūqͣꝫ tales hn̄t deuocōeꝫ. Itē dicūt derici tu habes tenere muliere vt ſeruiat tibi ⁊cͣ. et occaſio ē peccādi. Iō ſi eſſes religioſꝰ nō oporterꝫ ⁊cͣ. Iteꝫ tēptat laycos de ciuitatibꝰ vt vadat extra vt poſſent bn̄ viuere. Illos qͥ ſunt extͣ vt veniāt ad ci uitateꝫ ⁊cͣ. ⁊ ſic dyabolus tēptat intm̄. ꝙ pauci ſunt qͥ pn̄t viuere qͥeti ⁊ pacifici Iō reformare ſe dꝫ homo. ⁊ durare vir C C C iiij dn̄ica viūi poſt Trī tatis Sermo ꝑ tualiter qꝛ ita vult deus Aucͣtas. Legit̉ Ioh̓is vlti. ꝙ beatꝰ petrꝰ interrogauit xp̄m de Iohāne euāgeliſta di. Dn̄e hic at qͥd. Rn̄t xp̄us. Sic eū volo manere donec veniā. Ioh̓. vlti. Figurabat̉ hͦ qd̓ dixi ſcꝫ duracō virtual̓. qꝛ Ioh̓es inter p̄tatur grā vel in qͦ eſt gr̄ā. Uult deꝰ ꝙ illi qͥ ſunt in grā duret ⁊ ꝑſeuerēt. Sic enī volo manere dn̄e. ⁊ ꝑ qͣꝫtuꝫ tꝑis ꝑ annū vel ꝑ annos? Rn̄t donec. veniā ſcꝫ in mortē. Ecce duracō ꝟtualis. ¶ No ta hic exēpluꝫ de beato bn̄dicto ad queꝫ venit quidam canonicus regularis au dita eꝰ fama ⁊ ſue religionis petēs vt ip ſum reciꝑ et in ſuo ordine. qꝛ ordo ſuus erat nimis laxus ⁊cͣ. Rn̄t beatus bn̄di ctus d. Religio beati auguſtī eſt ita boā vt mea. iō non mutetꝭ vos. Canoīcus āt indignatus cogitās forte ꝙ beatꝰ be nedictus haberet ꝓ grā ꝙ ip̄e vellet ſuā religionē intrare. Rn̄dens qͣre gͦ in tuis libris tu laudas ꝑfectōeꝫ vite ſi nō vis me reciꝑe. Et bn̄dictus. Ego laudo per fectōeꝫ vite ſꝫ nō laudo mutacōeꝫ ſtatꝰ Iō apl̓s. Unuſqͥſqꝫ maneat ī vocacōne in qͣ vocatus eſt Ita vult deus. Iō dixit dauid poſtqͣꝫ fuit ꝯuerſus ad deū. Dn̄e in volūtate tua p̄ſtitiſti decori meo ſcilꝫ ſtatui vel vite ſpūali ꝟtuteꝫ vel fortitu dinē. pͣs. xxix. Iſta eſt volūtas dei bene places. Dauid. Bn̄placitū eſt dn̄o ſuꝑ timētibꝰ eū ⁊ in eis qͥ ſperāt ſuꝑ mīa eꝰ pͣs. c.xlvi. ¶ Nota ſuꝑ timētes eū qͥ.ſ. timet mutare ſtatū. qꝛ ſicut arbor q̄ trāſ plātatur morit. vel e ſalteꝫ timor de eiꝰ morte. Ita de ꝑſona q̄ mutat ſtatū. Dico tercō ꝙ vult deus a nob̓ ſaluacōꝫ celeſtialē. Ecce ordinē. Prīo vult con uerſacōeꝫ. Scd̓o duracōeꝫ. Tercō ſal uacōeꝫ qꝛ ad iſtū finē creauit nos. Euiꝰ libet agetis intencō eſt ducere opus ſuū ad fine. ꝓpt̓ quē oꝑat̉. Ita xp̄s de ſe di. venit filius ſcꝫ homīs ſaluare qd̓ perierat Math̓. xviij. Perijt homo ī hoc mūdo in qͣ poſuit nos deꝰ. ſꝫ deus ī carnē venit. on̄dens nob̓ viā paradiſi di. Hec ē via. ambulate ī ea neqꝫ ad dexterā neqꝫ ad ſi niſtrā declinabitꝭ. Iſa. iij. O dicūt gen tes ſi ego ireꝫ ꝑ iſtā via nō eſſeꝫ diues Iō faciūt vſuras. rapinas. furta ⁊ ſic de alijs pctīs. Ecce qͣliter pereūt ꝯͣ dei vo luntatē qͥ nō vult cogere libeꝝ arbitriuꝫ Iō xp̄s ſic nō eſt volūtas an̄ prēꝫ vr̄m q̄ in celis eſt vt pereat vnꝰ de puſill̓ iſtꝭ. Math̓. xviij. Uult gͦ deꝰ ſaluacōeꝫ ce leſtialeꝫ ⁊ iſta eſt volūtas dei ꝑfecta q̄ ducit ad paradiſuꝫ. qͥ cepit in vob̓ opus bonū ꝑficiet vſqꝫ in die xp̄i Ih̓u. ſcꝫ in morte qn̄ recipiet aīaꝫ de corꝑe. Ad phi lippen. prīo. Deo grās. ¶ De eadem dn̄ica Sermo qͥntus. Rēs debito res ſumus. Uerbū iſtud ha bet̉ originalit̓ ad Ro. ca. viij et recitatiue ⁊epl̓a currētis dnīce Pro declaracōne hꝰ ꝟbi oꝫ declarare de qͦ ſu mus debitores ⁊ qͥbꝰ. Pro cꝰ decla racōe recordor de quadā doctrina ph̓ij in libro poſterioꝝ. ꝙ demōſtracō potiſſi ma eſt qn̄ ꝑ diffinicōeꝫ eſſenciale rei ꝓ bātur ⁊ ꝯgnoſcūt ꝓpria eꝰ. gͦ ad ſciendū ꝯdicōes ⁊ ꝓprietates hoīs ⁊ ad qͥd tenet videamꝰ diffinicōeꝫ hoīs. de qͦ inueī du as diffinicōes. Prīa ꝓh̓ij ſꝫ defectuoſa ē. Scd̓a eſt theologie ¶ Prīa eſt iſta. hō eſt aīal rōnale. mortale ⁊ iſta hꝫ tres de fectus. Prīo deficit ſibi vl̓itas. qꝛ diffi nicō dꝫ ꝯpetere oībꝰ ſuis ſuppoſitꝭ. ſꝫ iſta nō ꝯueīt xp̄o nec ꝟgini Marie. ⁊ ẜm o piniones mgroꝝ doctoꝝ eciā non ꝯuēit btō Ioh̓i euāgeliſte. qꝛ dicūt aliqͥ doci tores eū eſſe in celo cū corꝑe ⁊ aīa ⁊cͣ. Scd̓s defectꝰ ē qꝛ iſta diffinicō nullaꝫ facit mencōeꝫ niſi de cā materiali ⁊ for mali. ſꝫ de cā effectīa ip̄ius hoīs nihil di cit q̄ eſt deꝰ. qꝛ ph̓ij nō intellexer̄t creati on. ymo dixert ꝙ ex nihilo nihil fit. ¶ Tercius defectus eſt. quia non facit Dnīca viii poſt Tri nitatis Sermo v mentōem de cauſa finali ip̄ius homīs ſcꝫ de btītudine. nec mirū qꝛ cognitio ph̓oꝝ nō tm̄ aſcēdit licet eoꝝ cognitio aſcende ret vſqꝫ ad nonū celū. qꝛ vocarūt ꝓmuꝫ mobile. tamē ad celū ꝙ eſt locꝰ btītudi nis nō ꝑtingerūt tn̄ ph̓i credebāt ſe de mōſtrare. Sed diffinitio bona ⁊ ſine de fectu ip̄ius homīs eſt theologoꝝ dicētiū homo eſt creatura rōnalis ad beatitudīeꝫ ordinata. In hoc ꝙ dicit hō eſt creatura. facit mentionē de cauſa effectiua. qꝛ ho mo eſt effectus dei. qꝛ creatura eſt effe ctus creatōis. ⁊ ꝯuenit cū ſcriptura. Sci totē qm̄ dūs ipē eſt deꝰ ipē fecit nos ⁊ nō ip̄i nos pͣs. xcix. In hͦ ꝙ d̓t rōnalis on̄dit cauſam formale ⁊ differt ab angelo qͥa angelus non eſt rōnalis ſꝫ intellectualis. Rōnalis eſt qꝛ ꝑ diſcurſū accipit cogni tōeꝫ de rebꝰ ſcꝫ ꝑ nota ꝑueīt ad cogno ſcēdū ignota. ſed angelus ſine diſcurſu ſi mul intelligit. ptꝫ h̓ ꝙ deficit porphirius qm̄ dixit ſumꝰ rōnales nos ⁊ dij ſꝫ mor tale additū ſeꝑat nos ab illis. Cā mate rialis etꝭ p̄t addi in diffinitōne. Cā final̓ tangitur cū d̓r ad btītudīeꝫ ordīata. Ex iſta diffinitōe ego facio fundamentū qͥa hō eſt creatura dei. Ideo obligatur ſuo creatori in aliquo. Itē qꝛ eſt rōnalis et ꝑ ꝯſequēs ꝓxīo ſocialis. ideo in aliqͦ tene tur ꝓximo. Itē qꝛ ad btītudinē ordina tur tenet̉ ſibi met in aliquo ſcꝫ vt ſe p̄pa ret ad illā. Ergo fratrcs debitores ſumꝰ ſcꝫ do ꝓximo. ⁊ de nob̓ metip̄is. Primo debemꝰ deo honorē pͥncipalē Scd̓o debemꝰ ꝓxīo dilcōeꝫ fr̄nalem. Tercio debemꝰ nob̓ metip̄is rigorem pm̄alē. ¶ Dico pͥmo ꝙ debemꝰ deo ⁊cͣ. Dt ph̓us ꝙ honor eſt exhibitio reuerēcie in teſtīoniū ꝟtutis. ꝟbi gr̄a. qn̄ hō vidꝫ aliqͣꝫ honorabilē ꝑſonā cogitat ꝙ ē ꝟtu oſa ⁊ excellēs ī aliqͣ. Id̓o ſit ſibi reueren cia. Iſta reuerēcia exhibet̉ alicui ꝑſōe ꝓp ter aliqͣꝫ qͣtuor cauſaꝝ ſcꝫ vel ꝓpt̓ pote ciā vl̓ ꝓpt̓ ſcīaꝫ vl̓ ꝓpt̓ vtilitate vl̓ ꝓpt̓ ſcī tatē ¶ Propt̓ poteciā honorāt̉ nō ſolū imꝑatores reges ⁊cͣ. ſꝫ etꝭ officiales ī fe ſtīoniū ꝟtutꝭ potēcie ꝓpt̓ hͦ p̄cepit apl̓us ẜuitoribꝰ vt dūos ſuos honoret ⁊cͣ. di. Quicunqꝫ ſunt ſub iugo ẜui dn̄os ſuos om̄i honore digͦs arbitret̉. jͣ. thi. vj. No ta om̄i honore nō ijꝑdulie nec latrie que ſoli deo ꝯpetit ſꝫ omī honore ſcꝫ cordis n̄o deſpiciēdo ⁊ oris reuerencialit̓ loquēdo ⁊ oꝑis hūilit̓ obedie do. ¶ Scd̓o aliqui honorant̉ ꝓpt̉ ſcīaꝫ licꝫ pauꝑ ſit ſi habet ſcīaꝫ acqͥſitā vl̓ infuſā dignꝰ eſt honore. Iō p̄cepit deꝰ honorare ſenes. Rōeꝫ aſ ſignat Iob. xij. qꝛ in antiqͥs eſt ſapīa ſciꝫ vt ꝯmuniꝰ. Ideo p̄cepit deꝰ Grā cano capite ꝯſurge ⁊ honora ꝑſonā ſenis Le nit̉. xix Tercio ꝓpt̓ vtilitatē qn̄ aliqͣ ꝑ ſona ē alicui vtilis ⁊ bn̄fica. talis ꝑ ſona honorat̉ ab alia. Iſta rōe fit honor medi cis qꝛ ſunt vtiles ⁊ neceſſarij Eccͣi. xxx. Honor a medicū ꝓpt̓ neceſſitatē.i. vtili tatē. Iſta eadē rōe p̄cepit deꝰ vt filij ho norent ꝑntes ꝓpter vtilitate qͣꝫ ab eis ha buerūt ⁊ etiā ſpectāt. Honora patrē tu um et mr̄em tuā ꝙ eſt mandatū. pͥmū in ꝓmiſſiōe vt bn̄ ſit tibi ⁊ ſis longeuꝰ ſuꝑ terrā ad Ephe. vj. ¶ Quarto ꝓpter ſan ctitatē qꝛ licet ꝑſona nō ſit potes nec ſci ens nec vtilis tn̄ ꝓpter ſanctitatē honora tur. Iſta rōne deus p̄cepit honorare ꝓxi mos qꝛ dulibꝫ dꝫ p̄ſumere de ꝓximo ꝙ eſt bonus ⁊ ſanctusʳ. Ideo vult̉ ꝙ ho apꝰ noremꝰ nos inuicē p̄ueniētes ad Ro. xij. Nota ꝙ p̄ueniētes qꝛ qͥlibꝫ dꝫ p̄ueīre Iō. jͣ. pe. ij. Oēs abprate ⁊ apl̓s d̓t mo dū ſcꝫ honorare inuicē p̄ueīentes ad voͣ. xij. Nota p̄ueīentes qꝛ qͥlibꝫ dꝫ p̄ueīre honorā do aliū. qꝛ ille qͥ incipit honorare aliū. lucrat̉ meritū. Iſtis qͣtuor rōibꝰ ꝑ ſone honorāt̉ nec ſunt alie cauſe ⁊ ſi ſint ręducūt̉ ad iſtas qͣtuor cās. Hijs ett qͣ tuor rōibꝰ debet̉ d̓o honor pͥncipalis. Pꝰ. ¶ Propt̓ potenciā qꝛ ſi ex potēcia r̄ges ⁊ imꝑatores honorant. ml̓tomagis deꝰ Quid ſunt reges ⁊ imperatores niſi of ficiales dei. Utam potenciam habent nitatis Sermo v Dnica viii poſt Tri a deo. et qͥd eſt papa vl̓ qͥd ſunt p̄lati ni ſi vicarij pape xp̄i. Non eſt poteſtas niſi a deo q̄ a deo ſunt ordinata ſunt Itaqꝫ qͥ reſiſtit poteſtati dei ordinatōni reſiſtit. ad Rom̄. xiij. Si ergo ex potētia aliqͥs honorat̉: multo magꝭ d̓s debet honorari qͥ eſt fons totius potētie a quo omīs po teſtas eſt diriuata. Iſte honor pͥncipal̓ ſit deo in or̄oe hūili in qͣ homo dꝫ flecte re duo genua. dn̄is tꝑalibꝰ ſcꝫ regibꝰ ⁊cͣ ſolū vnū genu ē flectēdū ſcꝫ ſiniſtrū. qꝛ ſolum hn̄t dn̄iuꝫ ſupͣ corpꝰ. Iō math̓. x. Nolite timere eos qͥ occidūt corpus. aīaꝫ autē nō pn̄t occidere. ſꝫ potiꝰ timēte eū qͥ p̄t aīaꝫ ⁊ corpus ꝑdere in gehen nā. p̄latis dꝫ flectere genu dextrū. qꝛ ha bent potentiā ⁊ p̄latōꝫ ſuꝑ aīaꝫ. ſꝫ d̓o qͥ hꝫ dn̄iuꝫ ſuꝑ corpus ⁊ aīaꝫ duo genua debent flecti. Ideo qn̄ adoratis corpus xp̄i vl̓ oratis flectitis duo genua? viuo ego dicit dn̄s. qꝛ mihi curuabit om̄e ge nū Iſa. xlv. ſcꝫ dextrū ⁊ ſiniſtrū. ¶ No ta ꝯfitebitur om̄is lingua ſꝫ qūo cū n̄ ha beas niſi vnā linguā intelligit hoc. dico ꝙ ymo habemus duas linguas corporꝭ ſcꝫ ⁊ aīe lingua corꝑis hō loqͥtur deo ī oroe. lingua aīe loqͥtur deo in ꝯtemplati on. qꝛ ꝯtemplat̉ corde ꝙ d̓r ore. lingua aīe eſt ſimilis līgue angeloꝝ qͥ ꝯtemplā do loquuntur. De iſta duplici lingua d̓t apl̓us. Linguis hoīm loqͣr ⁊ angeloꝝ. jͣ. ad Corin. xiij. Honor pͥncipalis fit deo duobꝰ genibꝰ ⁊ duabꝰ linguis. qꝛ alias ſi lingua corꝑis hō loquitur d̓o ⁊ lingua aīe cōqͥnario ⁊cͣ. nihil vl̓ parū valet or̄o vptꝫ etiā h̓ defectus illoꝝ qͥ qn̄ pulſatur campana ꝓ corꝑe xp̄i vel aue maria nō curant nec flectūt genua nec orant. quia om̄es dn̄t flectere genua et orare duabꝰ linguis ⁊cͣ. Ex iſta aucͣtate viuo ego d̓t dn̄s mihi curuabit om̄e genu ⁊cͣ. ¶ Se cundo debemꝰ d̓o honorē pͥncipalē ꝓpter ſcīaꝫ: qꝛ ſi aliqͥs ꝓpter ſcientiā eſt honorā dus vt ꝓbaui multo plus deus qͥ ē fons ſciētie infinite. nam ſciētia noſtra reſpec tu ſciētie dei ſtulticia eſt. Sciencia huiꝰ. mūdi ſtulticia eſt apud deū vt d̓t apl̓us Etꝭ noctua credit hre bonos oculos ſed nos reputamus eā cecam. Ita qͥ ſe exiſ timat ſcire aliqͥd nō dū ꝯgnouit qūo op porteat eū ſcire. jͣ. a d Corin. viij. Ideo dicit apl̓s de ph̓is qͥ credebāt ſcire ſe. di cētes ſe eſſe ſapiētes ſtulti facti ſunt ad Rom̄. x. Ideo ſocͣtes optimꝰ ph̓oꝝ in terrogatus de ſua ſcīa. Rn̄dit vnuꝫ ſcio ꝙ nihil ſcio. ſꝫ deus qͥ eſt claritas eterna ⁊ ſciētia infinita ē om̄ia ſciēs ⁊ proſpici ens. Quia om̄ia nuda ⁊ aꝑta ſunt oculis eius ad Hebre. iiij. Quia corda et cogi tatōnes ⁊ ꝟba eciaꝫ ſecrete ꝓlata ⁊ oīa p̄tita pn̄tia ⁊ futura om̄ia ſcit ⁊ nuda ⁊ apper ta ſunt oculis eius. Si gͦppter ſciētia de betur honor alicui homī multo magꝭ deo. exqͦ oīa ſunt nuda. Nota ꝙ ī corꝑis xp̄i adoratōe hō denudare dꝫ caput ſuū. etꝭ religioſus vl̓ clericus quā do in choro d̓t anthiphonā vl̓ tn̄ſoriū et ſil̓ia dꝫ caput ſuū denudare qͣꝫtūcunqꝫ vigeat frigus. Mulieres maritate ſeu vidue ſꝑ ī or̄oe caput dn̄t hr̄e velatū. ſecus de ꝟginibꝰ. Iſta ē doctrīa Pauli. j. ad Cor̄. xj. Oīs vir orās aūt ꝓph̓ans velato capite detur pat caput ſuū ſcꝫ xp̄m. Oīs aūt mulier orans aūt ꝓph̓ans nō velato capite de turpat caput ſuū. ptꝫ h̓ culpa ⁊ neglige tia ⁊ irreuerentia illoꝝ qͥ in or̄e ſeu cor pis xp̄i adoratōe nō denudāt caput ſuū. ſꝫ ſi hn̄t loqui pape vl̓ regi ſeu magr̄o ſci unt diſcooꝑire caput ⁊c̄. ¶ Tertio ho norat̉ aliqͥs ꝓpter vtilitateꝫ. qꝛ exqͦ reci pit bn̄ficia ab aliqͦ niſi ſit ingratus hono rat bn̄factorē a quo habuit vel ſpectat habere vtilitatē vel ꝓficuū. Iſtaratōe iuriſte honorantur. Modo vid̓amꝰ quā vtilitatē habemus a deo. Seclaretur h̓ ꝑ regulam ph̓i di. Rerum naturaliuꝫ re cipientiū peregrinas formas.i. extraneas q̄dam recipiunt permanent̉ q̄dam ſoluꝫ dnica vui poſt tri tatis Sermo v in pn̄tia agētis ꝟbi gr̄a. de aqua q̄ de na tura ſua eſt frigida q̄ recipit calore qͦ eſt ſibi forma extranea tn̄ retinet illud ꝑ ma gnū tp̄s. Idē de cā dela cui lumē eſt for ma peregrina tn̄ recipit ꝑmanēt̉. ſꝫ aer ne ſcit retinere formā ꝑegrinā niſi in pn̄tia agētis. qꝛ qͣꝫdiu corpus liūoſum eſt ſibi pn̄s illuīat qd̓ ſi abeſt ſtatiꝫ ꝑdit lumen. Idē de ſpeculo ꝙ neſcit retinere imagīeꝫ niſi in pn̄tia agētis. Mō qͥcqͥd nos ha bemus. recipimus a deo. ⁊ ꝑfctōes ⁊ bo na q̄ recipimꝰ ſunt nob̓ vt forme ꝑegrīe. Ideo apl̓s. Quid hēs qd̓ nō accepiſti. ſi aūt accepiſti qͥd gl̓aris qͣſi nō acceꝑis? j. ad Cor. iiij. Nec recipimꝰ ꝑmanēter. ſꝫ ſolū in pn̄tia agetis. qꝛ ſine eo nihil poſ ſumꝰ retinere Ideo ſic̄ dedit ſic ꝯtinue in fluit. ꝯſeruā do alit̉ ſi ꝑ inſtās amoueret a nob̓ ſuā pn̄tiā totū anihilareū ꝑ conti nuū gͦ influxū eiꝰ retinemꝰ bona que ab eo recepimus. Si gͦ ꝓpter vtilitatē hītā vl̓ hn̄dā aliqͥs dꝫ honorari. Multo ma gis ex iſta rōne debemus deū honorare pͥncipalit̓ ꝟonor qͣꝫ ſibi debemꝰ ex iſta ra tōe in hoc ꝯſiſtit ꝙ in or̄oe nō ſolū flecti mus genua ſꝫ ꝓſtramꝰ nos ad tertam. et iſtū modū ſeruat ęcl̓ia in die veneris ſcā maxime. vbi innuit ꝙ nos ſumꝰ de t̓ra ⁊ ꝙ nihil hemꝰ a nob̓ metip̄is. ſꝫ ab eo ha bemꝰ oīa. Ergo veīte adoremꝰ ⁊ ꝓcida mus an̄ deū qꝛ ipē fecit nos qꝛ ipē ē dn̄s deꝰ nr̄ pͣs. xliiij. ¶ Quarto honorat̉ ali qͥs nō potentia nec ſciētia nec vtilitate ſꝫ ſcītate. vt dixi. ꝓpt̓ h̓ debemꝰ deū honora re pͥncipalit̓ qͥ ē ſcītas a qͣ oīs ſcītas de det. Iſa. xl. Om̄s gētes ſcꝫ in ꝯſpectu d̓i qͣi ſtilla ſitule reputate ſunt ſic̄ ſitula deſ cedit in puteū ad hauriendū aquā ⁊ aſ cedit ſtillā do. Sic xp̄c deſcēdit in puteo vteri ꝟginalis ⁊ in ſitula hūanitatis hau ſit aquā ſcītatis et de eo diſtillant gutte. Quia Petrus ⁊ paulus dicūtur ſancti ⁊ alij ſcī. Quia vna gutta iſtiꝰ xp̄i ſitule ſtillauit in petro ⁊ alia in Paulo ⁊ ſic de alijs. Si ergo vni homī qͥ nō hꝫ niſi vnā ſcītatis guttam debemꝰ honorem. Mul to plus deo ⁊cͣ. In quo ē oīs bonitas ⁊ ſanctitas. Ideo Math̓. x. Quidā doc tor dixit xp̄o. Magiſter bone ⁊cͣ. Xp̄us reprehendens eum rn̄dit. Quid me dicꝭ bonū nemo bonus niſi ſolus deus. Sed dices nōne xp̄c erat deus; quare ergo re prehendit eū Dicend̓ ꝙ ille doctor cre debat xp̄m ſoluꝫ hominē bonū ⁊ ſanctū ſed non credebat ip̄m eſſe deū. Ideo xp̄o innuens ꝙ nullus alius a deo eſt ꝑfecte bonus nec ſctūs dixit. Nemo bonꝰ ſim pliciter niſi ſolus deus/ om̄s alij ſunt bo ni ⁊ ſancti ꝑticipatiue ⁊ ẜm qͥd de hoc vi de b. Tho. jͣ. ꝑte q̄ſti. vj. Sicut ergo ille qui eſt albus ẜm dentes non dicitur al bus ſimpliciter nec nos vna virtute ſu mꝰ dicēdi boni ſimpl̓ nec vna gutta ſci tatis ſancti eſſentialiter. ꝟbi gratia ſi ha betis virtute caſtitatis vel humilitatis. eſtis albus ẜm dentes ſcilicet eſtis bo nus ẜm illam veritateꝫ ſed non ſimpli citer. quia ſi ex prima parte eſtis caſta ex alia eſtis ſuperba. Item ſi ex vna parte eſtis humilis ex alia parte eſtis luxurio ſus. Ecce quare xp̄us dixit nemo bonus ſp̄ ſimplicit̓ ⁊ eſſencialiter niſi ſolus deꝰ ¶ Honor quē xp̄o debemus ex hoc ē ꝙ debemꝰ ſibi inclinare a cingulo vſꝫ ſuꝑiꝰ quaſi dicēdo vos dn̄e inclinaſtis vos ꝓ nobis. Ideo vt vob̓ aſſimilemur inclīa mus. Ideo ad ephe. v. xp̄c dixit. Imita tores mei eſtote ſicut filij cariſſimi. Si gͦ aliqͥs dꝫ honorari ex potēcia vel ſciētia vl̓ vtilitate ſeu ſcītate p̄cipue ⁊ ſuꝑ ōs dꝫ honorari deus. Ergo ī oībꝰ honorifi cet deꝰ ꝑ ih̓m xp̄m dn̄m nr̄m cui ē gl̓ia etimperiū in ſcl̓m ſcl̓oꝝ amen. jͣ. pet̄. iiij. Ergo fratres debitores ſumꝰ. ¶ Dico ſcd̓o ꝙ debemꝰ ꝓximo dilcōeꝫ frat̓nalē qꝛ ſumꝰ rōnales ⁊ habemus ꝯuiuere ſcꝫ adinuice. Ideo debemus nos inuice di ligere. dilectio em̄ debitum eſt. Et ſicut Dnīca viii poſt trī tatis Semro vi ille qͥdebet alteri pecunias vel alia bona qͥ nō vult ſoluere dāpnat̉ Idē qui non vult ſoluere ꝓximo debitū dilectōis cor dialis dānat Sꝫ hodie iſtd̓ debitū ma le ſoluit quot ꝓchdolor ſūt odia ⁊ deſide ria vindicte in mūdo Ideo apl̓us Fr̄es nemini qͥdqͣꝫ debeatꝭ niſi vt ī vicē diliga tis ad. Ro. xiij. Nota nemini qͥdqͣꝫ debe atis ſcꝫ corporale Duplex eſt debitū ſcꝫ corporale ⁊ cordiale. ⁊ differūt. qꝛ ſo luto debito corꝑali vel pecuniali. homo eſt liber a debito. ſꝫ de debito cordiali ꝙ debet ſolui quāto plꝰ ſoluit plꝰ tenet ho mo ſoluere. qꝛ qͣnto plꝰ ſoluit̉ ille qͥ ſol uit efficit̉ ſāctior ⁊ qͣnto ꝑſona ē ſanctior tāto plꝰ tenet̉ ꝓximū diligere Iſtd̓ de bitū dilectoīs in hac vita ⁊ etiā ī alia ſol uit̉. qꝛ ſācti diligūt ſe mutuo. Un̄ dicit augꝰ. ꝙ p̄ceptū de dilectōe in hac vita inchoat̉ ⁊ in alia īplet̉ Iſtud preceptū debet ſolui ex cor de ex ore ⁊ oꝑe Corde ſoluit̉ iſto modo qꝛ ſi ꝓximus ſit male vi te debemꝰ deſiderare ſuā ꝯuerſionē ⁊ o 2are vt exeat pctā ⁊cͣ Itē quādo erit in bona vita debemꝰ ip̄m diligere ⁊ ꝓ eo orare vt in ea ꝯſeruet̉ ⁊cͣ a malis ⁊ ꝑicu lis Ore ſoluit̉ ſalutādo adīuicē qꝛ dile ctō cordis ore on̄dit̉ qꝛ etiā ſi homo dili git ꝓximū corde ſꝫ nō vult loqui ſibi tal̓ dilectō defectū habet ¶ In iſto defectu ſūt muleres q̄ nolūt loqͥ dicendo Ipſa dixit michi iiurias ⁊cͣoꝑe ſoluit̉ ẜuien do ⁊ ſb̓ueniēdo adīuice Ideo dicit̉. jͣ. Ioh̓is tertio. Filioli mei nō diligamꝰ ꝟbo neqꝫ lingua ſp̄ tm̄ ſꝫ oꝑe ⁊ veritate Nota nō diligamꝰ ꝟbo. v̓bū ꝓprie ē cō ceptus mētis. ideo ſigͣt dilectōꝫ cordis q̄ nō ſolū corde vel lingua eſt ſoluēda. ſꝫ etiā oꝑe ¶ Dico tertio ꝙ debemꝰ nob̓ metip̄is rigorē penitētialeꝫ qꝛ ad beati tudinē ſumꝰ ordinati hinc eſt ꝙ neceſſa riū eſt vt ꝑemꝰ nos ꝑ penitentiā hō de bemꝰ viuere ẜm carnis inclinationē vel ſenſualitatē. Id̓o apl̓us poſtqͣꝫ dixit fra tres debitores ſumus dixit non carni vt ẜm carnē viuamus. Si em̄ ẜm carnem vixeritꝭ moriemī. Si aūt ſpū carnis fca mortificaueritis viuetis. Nota ꝙ pn̄ia ē duplex. ſcꝫ eligēda ⁊ infligēda ¶ Pri ma ē volūtaria qn̄ſcꝫ hō eligit ſibi cer tas or̄oes ciliciū vl̓ hmoi. ⁊ ſi diſcrete il lam ꝯtinuat multū placꝫ deo talis pn̄ia. Alia pn̄ia ē inflicta. vt īfirmitas ⁊ pau pertas. aduerſitas ⁊ ſimilia. bona pn̄ia eſt ſi ſuinat̉ cū ſalſa paciētie qͣſi dicendo deo. Dn̄e ego recipio iſtā pniam qꝛ pec cata mea hͦ bene demeruerunt ⁊cͣ. Ideo vos vt ꝯfeſſor dediſtis mihi iſtā pn̄iaꝫ ⁊ ego recipio libent̉ ⁊ pacient̉. Iō Luc. xxj. In padētia vr̄a poſſidebitꝭ aīas ve ſtras. ¶ Sermo ſextꝰ de ead̓ dn̄ica. Eſtimoniū red dit ſpūi nr̄o ꝙ ſūꝰ filij d̓i ad ro. viij. cap̄. Thema dat mihi motiuū ꝙ p̄ diceꝫ de filiatōe qͣꝫ hēmꝰ a Ih̓u xp̄o per gratiā ſcꝫ qūo ſumꝰ filij dei ⁊ in qͣ cog noſcit̉ iſta fil̓acō. Sed pͥmo ſalutet ꝟgo maria reſumat̉ thema. Queſtio ē multū bona in theologia. an aliqͦs de ſe vel de alio poſſit cognoſcere certitudinaliter ꝙ ſit filius dei ꝑ gr̄am. Rn̄ſio ſtat in ꝯclu ſionibꝰ duabꝰ. ¶ Prima ꝙ ꝑ cauſā ſciē cialit̓ nō p̄t ſciri. ¶ Scd̓o ꝙ ꝑ effectus ꝯiectualit̓ p̄t ſciri. Ecce due q̄ōnes. vna affirmatiua ⁊ alia negatīa. ¶ De pͥma q̄ſtiōe q̄ dicit ꝙ ꝑ cauſam ſciencialit̓ nō p̄t ſciri. Rō eſt qꝛ cā et pͥncipiū filiatio nis Ih̓u xp̄i ē volūtas diuīa. ⁊ cuꝫ iſta nō p̄t ſciri niſi ſpāli reuelatōe Igit̉. Sed bn̄ ꝯiectualit̉ ẜm ꝙ d̓t ſcd̓a cōcluſio. qn̄ hō ī creatura vidꝫ effectus. qͥ nō venert niſi ꝑ diuinā grām declaretur hoc ſicut d̓ arbore ſi fieret q̄ſtio iſta. tunc homo d̓ ſe vel de alio poteſt coniectuari ꝙ eſt filiꝰ d̓i per gratiam. declaretur hoc ſicut de ar bore ſi fieret homo Iſta arbor viuit vel nō ōportet reſpondere ꝑ diſtinctōꝫ ſcꝫ Dnīca viii poſt Tri nitatis Sermo vi ꝙ per cauſā nō poteſt ſciri qꝛ cauſa ⁊ pͥn cipiū arborꝭ vite ē radix q̄ eſt ignota ⁊cͣ Sed p̄t ſciri ꝑ effectꝰ qn̄ arbor floret ⁊ ꝓducit folia fructꝰ ſcitur ꝙ viuit. Ita in ꝓpoſito Cogitate ꝙ ōnes ſumꝰ arbores plantate in viridario Id̓o Marci. viij. vid̓o hoīes velut arbores ābulātes Am bulare dicūt̉ qū arbores emittūt ramos folia fructꝰ ⁊cͣ Ita vult deꝰ ꝙ nos am bulemꝰ. Radix vite ſpūal̓ hoīs eſt gr̄a ſp̄s ſcī q̄ videri nō poteſt. niſi ip̄e reuelꝫ Quis hoim̄ ſcit q̄ ſūt hoīs niſi ip̄s homīs qͥ ī ip̄ſo eſt Ita q̄ dei ſūt volūtatis nemo cognoſcit niſi ſp̄s dei. jͣ. ad cor. ſcd̓o. gͦ ꝑ cauſā nō ſcit̉ ſꝫ ꝑ effectꝰ qn̄ ſcꝫ bona ope ra ſūt ita bona ⁊ clara p̄t hō cognoſcere de ſe vel de alio ꝙ ē filiꝰ dei ꝑ gr̄aꝫ. hoc dicit. the. teſtīoniū reddit ſpūi noſtro ſcꝫ oꝑatō exterior ꝙ ſumꝰ filij dei Multa ſūt ſigͣ ⁊ multi effectꝰ in qͦ p̄t homo cog noſcere de ſe vl̓ de alio ꝙ ſit filiꝰ dei Sꝫ modo ſolū dicā tria pͥncipalia ſigͣ. Pri mū ē ꝑ imitatōeꝫ ẜm ē ꝑ corectōeꝫ doc t̓nalē Terciū eſt ꝑ ꝓuiſionē ſpecialem. ¶ De qͦli bet dicit the. teſtimoniū r̄ddit ſpūi ⁊cͣ ¶ Dico pͥmo ſignū filiacoīs at tēdit̉ penes aſſil̓ationē vel penes ſimila ri pr̄i in mēb̓s pͥncipalibꝰ ſeu ī oꝑibꝰ pͥn cipalibꝰ Cōmuniter filij in hijs duobus aſſimilāt̉ pr̄i pͥmo ſciꝫ ī mēb̓s pͥncipali bꝰ ſcꝫ ī facie licꝫ in aliqͥbꝰ mēb̓s minꝰ pͥn cipalibꝰ aliqͦciēs ꝯtīgat oppoſitum. ⁊ hͦ eſt ex culpa mr̄is qꝛ filius aſſiml̓abitur illi imagini de qͣ ip̄a cogitat qn̄ ꝯcipit fi liū ⁊ ē ratō natural̓ d̓t ph̓us ꝙ ōne rece ptibile recipit̉ ad modū rei recipiētꝭ ſic̄ a qua ī vaſe q̄ recipit ẜm forma ip̄iꝰ va ſis Idē de imagīe ī ſpeculo que recipitur ẜm formā ip̄iꝰ ſpeculi diſpōnēz. Unde aliqͦciēs facie faciet diſſil̓eꝫ ſcꝫ longam vl̓ torta ⁊cͣ. ⁊ nō erit ita qꝛ ymago reci pit̉ ī ſpeculo ẜm ſpeculi dipoſitōeꝫ Inde eſt ꝙ ml̓r ſiue ꝙlibꝫ femineū genus reci pit ī generatōe ẜm mētꝭ imagīatōeꝫ qꝛ fetꝰ aſſimilabit̉ rei tunc imaginate Hoc patēꝑ aucͣteꝫ ſacre ſcripture gene. tertō Dicat̉ hijſtoria de patriarcha. Iacob qͥ morabat̉ cū laban paſtore auūculo ſuo Dicat̉ hijſtotia de ꝟgis poſitꝭ ī canalibꝰ ⁊cͣ ꝙ fecit ꝑ reuelatōeꝫ angeli ptꝫ gͦ h̓ clare in beſtijs ꝙ ẜm imagīatōꝫ femelle ꝯcipiūt de hoībꝰ etiā q̄rit ſcūs thomas in pͥma ꝑte theologie Si adā nō peccaſſet ⁊ fuiſſemꝰ ī ꝑadiſo ſi ml̓ieres ꝯcepiſſēt filios ⁊ filias ⁊ cui aſſimilaret Rn̄dꝫ ꝙ ẜm deſideria ⁊ imagīatōes ml̓ieꝝ ⁊c̄ de hͦ poterꝭ laciꝰ en̄ videre. Dicat̉ h̓ exem plū de illo pulchro hoīe ⁊ pulchra ml̓ie re ⁊ ip̄a mulier peꝑit filiū ethiopi ſil̓eꝫ d̓ qͣ vir ꝯcepit ſuſpitōem ne cū aliqͦ captio peccaſſꝫ Sꝫ ex alia ꝑte videbat ml̓iereꝫ ita deuotā hͦ eſt meliꝰ ſignū ꝙ vir p̄t ha bere debonitate vxoris ꝙ ſit deuota id̓o ex ꝯſciētia nō audebat ea iudicare adul teriū ꝯmiſiſſe Sꝫ ex alia ꝑte qn̄ vid̓bat filiū tl̓eꝫ ſuſpicabat fīalit̓. acceſſit ad q̄ꝫ dam doctore in ōni facultate aptū. Si erat poſſibile ꝙ homo pulcher ⁊ mulier pulchra poſſent naturaliter generare fi lium nigrum ⁊cͣ Reſpondit ꝙ ſic ⁊cͣ ⁊ ait in qͦ loco concepit dicatis michi et ſi erat ibi aliqua pictura et fuit iuuentuꝫ ꝙ in camera in qua ipſa cōcipit erat imago ethiopis de picta in qua ipſa reſpiciebat quando concepit patet igitur regula ꝙ omne receptibile ⁊cͣ. Sed vt communi us filij ⁊ filie patri aſſimilantur in facie ⁊ inclinatōibꝰ ſeu oꝑibus pͥncipalibus ⁊ filij aliquotiēs cognoſcūt per patre vt ptꝫ de thobia vij. cap. vbi legit̉ ꝙ thobi as iunior fuit in domo Raguelis cōſan guinei ſui. ⁊ qꝛ aſſimilabat pri ſuo petijt ab eis ſi cognoſcebant thobiā. Rn̄ debat ꝙ ſic. quia pater erat huins ⁊ rn̄dit Ra guel bn̄dictō ſit tibi fili mi. qꝛ boni ⁊ op timi es filius Thobie. vij. Itē filius aſ ſimilatur patri in operibus ſeu inclina tionibꝰ. quia filius naturalitꝭ oꝑat ⁊ hꝫ Dnica viii poſt Tri nitatis Sermo vi indeclinationes patris Ideo dicit xp̄us iudeis gloriātibꝰ de abrahe filiatōe Si filij abrahe eſtis opera abrahe facite ⁊c̄ Ioh̓is octauo ¶ Modo videamꝰ per iſta duo ſigna quomodo poſſimus ſcire vel cognoſcere filiationē dei ꝑ gratiā in nobis hoc poſſimꝰ videre ꝑ faciē ſuā qͣꝫ nobis oſtendit et per oꝑationē principa lem Fades quā nobis oſtēdit ſēper deꝰ mōſtrat eſt amor ⁊ dilectō Nō oſte dit nobis dorſū ſcꝫ vigorem iuſticie ſed fa die amoris ⁊ dilectionis Quare deus creauit mūdū nō ꝓ ſe quia nō indigebat ſed ꝓ nobis vt hic mereamur ⁊ in celo quieſcamꝰ hoc ſola dilectione fecit Itē quare voluit īcarnari nunqͥd cōgebat ab aliquo nō. ſꝫ ſola dilectōe. Ada voluit deo aſſimilari ꝑ cibū ſed nō potuit Sed deus voluit īcarnari vt eſſet nobis ſimi lis. Itē qͣre voluit naſci de virgīe ⁊ vir go eſſe ꝓfecto ꝓpter amore ⁊ dilctīonē. vt daret nobis exēplum caſtitatis Itē qͣre in cruce portauit onꝰ oīm peccatorū nr̄oꝝ ſola dilectiōe ⁊ amore. ne aliquis ſibi credens ⁊ obediēs ſuſpendat̉ in fur ca īferni. Itē qͣre voluit deſcēdere ad in feros ⁊ inde ſcos pres extrahere. Item qͣre voluit reſurgere dās nobis ſpem re ſurrectōis in iudicio. Iteꝫ qͣre voluit aſ cedere vt p̄pararet nobis locū. Iteꝫ qͣ re ordīauit ſacͣmentū altaris vt ꝯtinue eſſet nobiſcū ⁊ alia ſacͣmenta ī remiſſio nē pctōꝝ. Totū hͦ fecit amore ⁊ dilecti on nobis faciē ſuā on̄dendo. Qn̄ ergo aliqua creatura habet amorē ⁊ dilectio ne ⁊ caritatē ad ꝓximū eſt ſil̓is xp̄o ī fa cie. Aucͣtas. In hͦ cognoſcēt oēs qꝛ di ſcipuli. ymmo ⁊ filij mei eſtis ſi dilectio ne habueritis ad īuicem Ioh̓. xiij. Ideo dicit alia aucͣtas ⁊ eſt apl̓i. Ergo eſtote ymitatores dei ſicut filij cariſſimi ⁊ am bulate in dilectione ad eph̓. v. Nōne ē homo de magno genere. magnū eſt eſſe filiū regis ſed maximū eſt filium eſſe dei videte fratres qͣlē caritatē dedit nobis deus pater vt filij dei noīem̄ ⁊ filij ſimꝰ pͥma Ioh̓. iij. Sed h̓ multi deficiūt. qꝛ exquo ꝯceperūt odiū rancore ⁊ malaꝫ voluntate ꝯtra aliū. Nolūt ꝑcere Id̓o auiſetis vos ⁊ emendetis qꝛ alias non eſtis filij dei. ¶ Scd̓o in oꝑe filius pr̄i aſſil̓atur opus dei pͥncipale eſt ꝙ dauid dicet nobis. Suauis eſt dn̄s vniuerſis et miſeracōes eius ſuꝑ om̄ia oꝑa eius. Ergo pͥncipale opus dei eſt opus miſe ricordie. Qn̄ ergo aliquis nō eſt miſeri cors ⁊ ꝓnꝰ ad oꝑa miſericordie feruē ter exerceda circa pauꝑes viduas ⁊ pu pillos captiuos hoſpitalia ⁊cͣ. cognoſci tur ꝙ eſt filius dei. Eſtote gͦ miſericor des ſicut pater veſter miſericors eſt Lu. vj. ¶ Secundū opus q on̄dit aliqueꝫ eſſe filiuꝫ dei eſt correctio doctrinal̓. qn̄ deus cū virga paterne correctōis ꝑcutit aliquē. virga eſt dolor vel pauꝑtas īfir mitas vel p̄dicio amicoꝝ ſiue bonoruꝫ Qn̄ deus iſta virga ꝑcutit aliquem ſig nū eſt euidens ꝙ talis eſt filius dei. ſi pa cienter recipit. Ad hͦ dicat exēplum de pueris in platea ludentibꝰ ⁊ facientibꝰ truffas ⁊ venit vnꝰ hō ⁊ dimiſſis alijs pueris corrigit vel ꝑcutit vnū vl̓ duos de illis ſtatī vos dicetꝭ. O ille dꝫ eſſe fi lius eiꝰ. Ecce qūo caſtigat eū. Ideꝫ de nobis quotqͦt ſumꝰ ſumus pueri ⁊ faci mus truffas qꝛ nullus eſt ita ſapiens qͥ in aliquo nō erret vel in verbo ⁊cͣ. Ideo apl̓s. Nolite pueri eſſe ſenſibꝰ ſed mali cia ꝑuuli eſtōte ſenſibꝰ āt ꝑfecti ſitis. jͣ. ad coꝝ. xiiij. Sed qͥd facit deus. dat mi hi vel tibi cū virga caſtigādo ⁊ corripiē do ⁊ nō alios ſignū eſt ꝙ ſumus filij dei et illi nō. ymo poſſūt dicere alij. vere illi filij dei ſūt qͦs corrigit. Tn̄ credit ab in ſipiētibꝰ ꝙ illa correctio ſit ira dei cū ſit dilectio. Sꝫ qn̄ deꝰ dimittit ꝑſonā ꝙ nō habet aduerſitates ⁊cͣ. malū ſignum eſt. dicat̉ h̓ miraculū qd̓ legit̉ ī vita btī Dnica vii poſt tri tatis Sermoᵐ vi ambroſij eūti per viā in ytalia Cū eſſet archicp̄s mediolaneẜ ⁊ hoſpitatꝰ fuiſ ſet in domo cuiuſdā diuitis ⁊ pꝰ prādi um dū ſcutiferi ꝯmederēt beatꝰ ā broſiꝰ loquebat̉ cum domino illo vt daret ſibi aliquā bonā doctrinā ⁊ dixit ſibi Dica tis quomodo viuittꝭ ⁊cͣ Et ille ſubridēs reſpōdit domine noueritis ꝙ ſū ego be atior homo mūdi. nūqͣꝫ fui infirmꝰ ⁊cͣ Dicat̉ quomodo beatꝰ ambroſiꝰ receſ ſit ⁊ ſtatim dn̄s cū onbꝰ deſcendit in ꝓ fundū ⁊cͣ Ideo dicebat apl̓us Quis enī filiꝰ que nō corripit pater Quot ſi extͣ diſciplina eſtꝭcꝰ partīcipes facti ſūt ōnes/ ergo adulterini ⁊ nō filij eſtis ad hebre. xij. Perſona ſancta nūqͣꝫ eſt ſine aliqua paſſione in ſuo corpore Quod a multꝭ repulat ꝙ ſit malū ⁊ ira dei Nō ſic reputabat ab illo ſancto qͥ quolibet āno grauiter infirmabat̉ quā infirmita teꝫ ipſe cū magna pacientia recipiebat dicēdo Domine modo bn̄ cognoſco. ꝙ ſū filiꝰ veſter qꝛ corrigitꝭ me ⁊cͣ Et cu ſemel tͣnſiret ānꝰ. ꝙ nō fuit infirmꝰ plo rabat ⁊cͣ qͦuſque infirmabatur Et nos murmuramꝰ de infirmitatibꝰ Ideo di cit ſcriptura Diſplinā dn̄i fili mi ne abi cias nec deficias cū ab eo corripis. quē enī diligit dn̄s corripit ⁊ qͣſi pater in fi lio ꝯplaceat ſibi ꝓuerbioꝝ tertio Nota ne abſcias ſcꝫ repugndo ꝯtra dicēdo ⁊ murmurando qꝛ pena ꝓpter pctm̄ datur Ideo dicit augꝰ. de pena tua pctm̄ tuū accuſa qꝛ ſi pateris in capite ſignū eſt ꝙ ꝑ caput peccaſti Idē ſi in oculis auribꝰ manibꝰ ſeu pedibꝰ Ideo dicit the. Teſti moniū reddit ⁊cͣ. ¶ Terciū opꝰ qd̓ oſtē dit eſſe filiū dei eſt ꝓuiſio ſpecial̓ ſic̄ qn̄ homo intrat domū alicuiꝰ honorabilis ꝑſone ⁊ videt ibi ml̓tos pueros ⁊ vidꝫ aliqͦs ꝯmedētes de pane dn̄i ⁊ de eiꝰ vi nō bibētes ⁊ alios nō. ſtatī dicitis Illi de bēt eſſe filij Itē qn̄ videtis eos īdutos de eodē pāno ⁊ alios nō Itē qn̄ videtꝭ eos eūtes ad ſcolā cū pedagogo ⁊ alios nō ſtatī dicitꝭ iſti ſunt filij dn̄i Licꝫ ip̄ꝫ nō cognoſcatis qꝛ ꝓuiſio ⁊ indumenta declarat ꝙ ſūt eꝰ filij ad qͣꝫ ꝓuiſiōeꝫ pr obligat̉ duplici rōe. nat̉ali ſcꝫ ⁊ theologi cali Rōͣ natural̓ eſt iſta. ꝙ ſicut filij hn̄t eē a ꝑentibꝰ ꝑ generacōeꝫ ita vult etiā deus ꝙ a ꝑentibꝰ habeāt ꝓuiſiōeꝫ. Rō theological̓ eſt. Si qͥs ſuoꝝ ⁊ maxīe do meſticoꝝ curā nō hꝫ fide negauit ⁊ eſt īfideli deterior. jͣ. ad thi. v. gloſa fidē ne gauit qꝛ facit ꝯͣ lege nature. quā infidel̓ ẜuat Ad idē xp̄s dat nobis ꝓuiſiōeꝫ de cibo veſtitu ⁊ pedagogo de veſtitu non de ſerico nec de auro qꝛ ec̄ de hijs filij dia boli vt infideles ⁊ pctōres īdunt quia talia ſunt ſigna ꝙ ſūt filij diaboli Sed de illis veſtibꝰ de quibꝰ dicit apl̓s Indu ite vos ſicut electi dei ⁊ ſācti dilecti viſ cera miſericordie benignitatem humilita tem modeſtiā pacienciā ⁊cͣ Ad coloc̄. tercio. ph̓us in ethicꝭ vocat ꝟtutes habi tus quia virtutes ſūt indumenta anime deiſtis veſtibꝰ Dicit beatꝰ Ioh̓es Be atꝰ qͥ vigilat ſcꝫ diligēt̓ ⁊ cuſtodit veſti mēta ſua ne nudꝰ ābulꝫ ⁊ videāt turpi tudīeꝫ eiꝰ apoc̄. xvi. Qꝛ nil turpiꝰ cora d̓o ⁊ ſcīs qͣꝫ aīa nuda Sic̄ eēt mō vob̓ abhomīabile ſi veīret aliqͣ meret̉x nuda. plꝰ ſctī abhomīant aīam nudā Id̓o d̓t beatꝰ qͥ vigilat ¶ Scd̓s cibꝰ ſpūal̓ ē nō capones nec ꝑdices ⁊cͣ qꝛ ec̄ filij diabo li ꝯmedūt d̓ iſtꝭ ſed cibꝰ ille ē qͣꝫ ip̄emet xp̄us recepit ⁊ apl̓i qͥ ē ſacͣ ꝯmunio cor ꝑis ⁊ ſāguīs xp̄i qͣꝫ filij xp̄i r̄cipiūt ī mē ſa xp̄i.i. altari d̓ iſto nō ꝯmedūt niſi filij Nā dixit xp̄s nō ē bonū ſumere panē fi lioꝝ ⁊ dare caībꝰ mat. xv. Dic̄ ſcūs tho mas ī qͣdā ꝯtēplatōe paīs āgeloꝝ ꝟe paīs filioꝝ nō mittēdꝰ caībꝰ. tercō ꝓui dꝫ nob̓ d̓ doct̉na ī ſcola. pedagogꝰ ē p̄ dicator qͥ p̄dicat doct̉na xp̄i. n̄ ꝟgilij l̓ dātꝭ ⁊cͣ ſꝫ doct̉nā de qͣ d̓t ſcriptura q̄ ꝑ magiſtroꝝ ꝯſiliū data ſūt a paſtore vno hijs āpliꝰ fili mīne reqͥras. ecc̄s vltīo Dnica ix poſt tri tatis Sermo Nota ꝑ mgrōꝝ ꝯſiliū ſcꝫ ꝓph̓arū quā tū ad vetus teſtamentum. ⁊ apl̓oꝝ quā tū ad nouuꝫ. a paſtore vno ſcꝫ xp̄o. Iō in nocte paſſionis dixerūt apl̓i xp̄o dūe ecce duo gladij hic Luce. xxij. allegorice dicit beda ꝙ duo gladij ſūt vetus ⁊ no uū teſtamentū. Rn̄dit xp̄ūs ſufficit ſcꝫ ad ſtudendū predicandū diſputandū ⁊ ſcindendū pctā. Quā do gͦ aliqͥs indutꝰ eſt bonis moribus ⁊ comedit in menſa dn̄i coīcando ⁊ audit libenter verba dei ſermones miſſas ⁊cͣ. Signū eſt ꝙ eſt fi lius dei. Ideo dicit thema. Teſtimoniū reddit ſpiritui ⁊cͣ. Deo gracias ¶ Dm̄ca nona Sermo pͥmus Acite vobis ami cos de māmona iniqͥtatis Lu. 2 xli Euāgeliū hodiernū declarat nob̓ tria multum nccͣia nobis Primū iuſticia diuinalis. Secūdum prudencia humanalis Tercium clemencia fraternalis. De tercio dicit thema. Facite vob̓ ami cos ⁊cͣ. ¶ Dico pͥmo ⁊cͣ. que in hͦ cōſi ſtit nā quilibet habet reddere rōem de ſe et de om̄bus q̄ habuit a deo. Et hͦ oſtē ditur in hoc ꝙ dicit pͥma pars euāgelij. Homo quidā erat diues qͥ habebat vil licū ⁊ hic diffamatus ⁊cͣ. vſqꝫ nō pote ris villicare. verba ſunt ⁊ doctrina xp̄i. In quibꝰ oſtendit iuſticia diuinalis qm̄ deus ab om̄bus nobis q̄ret ꝯputuꝫ. Et ſūt hic qͣtuor declaranda. Primū quis eſt iſte dn̄s. Scd̓o qͥs eſt iſte diſpenſa tor. Tercō quo diſpēſat bona. Quarto qn̄ vocat̉ ad rōnem reddendā ¶ De pͥ mo dn̄s iſte eſt xp̄s vt dicūt oēs gloſe qꝛ de ſe loq̄bat̉. Sed quare dicit diues: Nūquid dicit ſcriptura ꝙ ſꝑ fuit pauꝑ Cxulta ſatis filia ſyon iubila filia iheru ſalem. Ecce rex tuus veniet tibi iuſtꝰ ⁊ ſaluator ipſe pauꝑ zach̓. ix. Quare vo cat̉ diues. Rn̄ſio. Ꝙ totū eſt verum. qꝛ xp̄ūs diuerſis reſpectibꝰ diues fuit ⁊ pauꝑ. Si em̄ volumꝰ reſpicere eiꝰ mo dū viuendi. ſemꝑ fuit pauꝑ qꝛ non ha buit domū cellā ſeu camera. ſed ſi in ſe ro inuitabat̉ ꝑ aliquē ad aliquā domuꝫ recipiebat hoſpicium amore dei. vel ibat ad montes dormiendū Nunqͣꝫ portauit pecunias. Si poſtqͣꝫ p̄dicauerat inuita bat̉ ad prādiū ꝑ aliquē recipiebat amo re dei. Trigīta annis portauit eandē tu nicā. Ecce qūo fuit pauꝑ quātū ad eiꝰ modū viuendi. dans nobis exēplum ꝙ nō faciamꝰ que volumꝰ ſcꝫ vſuras fur ta deceptōes ſymonias ꝓ diuicijs habē dis. ¶ Sꝫ ſi volumꝰ loqui nō de eius mō viuendi ſed de eiꝰ dn̄io dn̄s eſt om niū rerū dauid. Dm̄ eſt terra ⁊ pleītu do eius orbis terraꝝ ⁊ vniuerſi qui ha bitāt in eo ⁊cͣ. ¶ Scd̓o diſpenſator cui xp̄s ꝯmiſſt bona p̄t triplicit̓ intelligi qꝛ vel intelligit de bonis terrenalibꝰ vel de bonis ſpūalibꝰ vel de bonis ꝑſonalibꝰ. ¶ De pͥmis bonis diſpēſatores ſūt di uites ſcꝫ imꝑatores reges comites ⁊cͣ. nō credāt ſe dn̄os bonoꝝ tꝑaliū vl̓ ter renaliū ſed diſpēſatores. Qꝛ de omnibꝰ q̄ receperūt habēt reddere cōputū xp̄o. quos habuerūt ⁊ qūo expenderūt. Sic nos exiſtimet homo vt miniſtros xp̄i ⁊ diſpenſatores. jͣ. ad coꝝ. iiij. O ſi dn̄i ⁊ diuites cogitaret iſtā veritatē qūo non ſūt dn̄i ſed diſpenſatores dn̄i. nō recipe rent a vaſallis ꝑ vim ⁊cͣ. Et diuites ca uerēt ab vſuris. qꝛ eſt ꝯtra volūtatē dei ſeu dn̄i. Nō diceret vſurariꝰ qͣre de bo nis meis ⁊cͣ. Hic decipit̉ qꝛ nō ſunt ſua Itē dn̄i vitarēt tot vanitates ⁊ exceſſꝰ cū deberet dicere Iſta bona nō ſunt mea ſolū ſum diſpenſator. diſpenſatores aūt poſſunt reciꝑe neceſſitatem. Ideo auiſa Diſpenſatores bonoꝝ ſpūaliū ſunt p̄la ti.ſ. papa cardīales ⁊c̄. vſqꝫ ad vicarios Dnica. Epoſt tri nitatis Sermo. I. quia nullus eſt dn̄s beneficiorū vt ipſa poteſt vendere ſꝫ diſpenſator nec ſacͣmen toꝝ ad vendendū ſꝫ diſpenſator ad mini ſtrandū. De bonis corporalibus qͥlibet noſtꝝ eſt diſpenſator nō valet excuſacio ſi aliqͥs diceret ego nō ſum dn̄s tēporal̓ nec p̄latus. ego nō ſum diſpenſator. Di co ꝙ īmo. Nā cuilibet noſtꝝ cōmiſit deꝰ diſpenſacōne triū magnaꝝ ciuitatū qͣrū q̄libet eſt maior troya ⁊ qͣtuor villaꝝ ⁊ qͥnqꝫ caſtroꝝ. Ciuitatū pͥma eſt memo ria maior toto mundo habet in ſe tot ha bitator es qͦt habes recordacōnes. d̓ om nibus habes deo reddere cōputū. Alia e intelligecia q̄ maior eſt celo ⁊ terra quia īmenſa ē ⁊ habet tot habitatores qͦt in telligencias. ¶ Tercia eſt volūtas q̄ eſt capax infiniti boni ſcꝫ dei qͦt habes deſide ria tot habēs habitatores ⁊ qͦt affectōes ⁊ de omnibꝰ habēs reddere cōputū deo. ¶ Quatuor ville ſunt pote cie ſenſitiue interiores ſcꝫ ſenſus cōis. ꝟtus eſt imati ua. fantaſia ⁊ reminiſcētia ¶ Quinqꝫ ca ſtra ſunt qͥnqꝫ ſenſus corporales oīa iſta te oportet miniſtrare. Id̓o apl̓s. Mini ſtri xp̄i ſunt ſcꝫ pauperes licet nō ſint do mini nec p̄lati ⁊ ergo. ſcd̓a ad Choꝝ. xi. de omnibꝰ iſtis te oportet reddere cōpu tū. ¶ Tercio vidēdū eſt quō bona diſſi pant̉ a villico. Bona terrena diſſipant in vanitatibꝰ pompis ⁊ ſuꝑfluitatibꝰ ⁊cͣ. quia tot ſunt vanitates ꝙ plus expendit̉ in eis qͣꝫ in neceſſitatibꝰ quia ſi dn̄i ⁊ di uites vellent eſſe contenti de neceſſitate multa bona poſſent facere. qͦt ſunt ſuper fluitates indumentoꝝ ornamentoꝝ ⁊cͣ. Et pauperes ⁊ captiui moriūt̉ fame ⁊cͣ. Bona ſpūalia diſſipant̉ a p̄latis dando magna beneficia ⁊ pinguia ꝑentibꝰ ⁊ ami cis ſuis ī meritis vel ſeruientibꝰ indignis diſſipant̉ ꝑ ſymoniā ⁊cͣ. p̄cibus armatis ⁊cͣ. Bona vero ꝑſonalia vt memoria q̄ debet expendi memorando xp̄i oꝑa crea cionis redēpcionis ⁊c̄. diſſipat̉ memorā do īiurias ad vindicandū ⁊ peccata ad de lectandū Intelligēcia in vanis cogitacio nibus. voluntas in vanis deſiderijs Idē de qͥnqꝫ ſenſibꝰ in cōtrarijs vſibus appli cando. Sic diſſipant̉ bona corporalia. Ideo xp̄s ſciēs iſta querit. Quis putas eſt fidelis diſpenſator ⁊ prudēs que cō ſtituit dn̄s ſuper familiā ſuā vt det illi in tꝑe tritici menſurā Lu. xij. hoc dixit xp̄s beato petro diſpenſatori ī nouo teſtamē to dicēs petre. Quis putas ē fidelis ſcꝫ poſt te Ideo apl̓s pͥma ad Choꝝ. qͣrto. Hic iā qͣrit inter diſpenſatores vt fidelis qͥs inueniat̉ qͣſi dicat nullus inuenit̉ infi delis. ¶ Quarto vocat̉ vt reddat rōnē ſcꝫ in morte. Nuncij citātes ſunt īfirmi tates dolor capitꝭ febris ſenectꝰ ⁊cͣ. qn̄ iſta veniūt poterꝭ dicere ego ſū citatꝰ ⁊cͣ. Auctoritas. Sapīa miſit ancillas quia mulieres ſunt debiles ⁊cͣ. ⁊ qꝛ infirmita tes debilitāt dicunt̉ ancille. Ideo qn̄ ci tamini ſiue ſitis diſpēſatores bonoꝝ tem poralium ſiue ſpūalium ſiue corporaliū paretis vos. Ne accidat vob̓ vt illi homi ni diuiti ⁊ male vite in omnibꝰ vicioſo ⁊ peccatori qͥ erat ſolū hoc bonū habens ꝙ orabat cōtidie ꝙ deus daret ſibi morte. ſuā p̄cognoſcere vt poſſet vitā emēdare Cui ſemel oranti apparuit ſibi eius ange lus bonꝰ dicens ipſū a deo eſſe exauditū ꝙ ante mortē mitteret ſibi tres nūcios. ⁊cͣ. Alibi poterꝭ hoc exemplū videre Iō ſitis parati ſiue iuuenes ſiue antiqͥ qn̄do deus vocat vos. Ita faciebat Iob. xiiij. Uocab̓ me ſcꝫ ꝑ iſtos nūcios ⁊ ego re ſpōdebo tibi. Rn̄det̉ deo qn̄ hō emēdat vitā ſuam Operi manuū tuaꝝ porriges dexterā qn̄ ſibi dicet. Cuge ſerue bone ⁊ fidelis qꝛ in pauca fuiſti fidelis ⁊cͣ. Ma thei. xxv. Sed iſto modo ſit ꝑ remiſſionē peccatoꝝ Ideo d̓t ſꝫ parge peccatis meis ¶ Dico ſcd̓o ꝙ oſtendit prud entia hu manalis. Nā quādo iſte diſpenſator de quo legitur euuangeliū ſciuit ꝙ habebat DDD.j. nitatis Sermo. II. Dnica. IX. pꝰ tri redere rōnē ⁊ amoueri a villicacōne ha buit prudenciā in ſe cū dicit. Ait autem villicus intra ſe qͥd faciā quia dn̄s meus aufert a me villicacionē. fodere nō valeo mēdicare erubeſco vſqꝫ quia prudent fe ciſſet. Ita debemꝰ nos facere bone gen tes. Iſte excuſabat ſe a duobꝰ ſcꝫ de foſ ſione ꝑ impotēciā. quia fodere nō valeo ¶ Scd̓o de mēdicacōne ex verecundia. quia mēdicare erubeſco. Sꝫ remediū ꝙ habuit vt viueret dedit oleū ⁊ triticū do mini ſui. Fodere eſt rūpere terrā vt fructi ficet. Ecce pn̄ia in qͣ rupit terra corporꝭ Formauit deꝰ hoīem de limo terre Gen̄. ij. Iſta t̓ra cauat̉ diſciplinis cilicijs ⁊ iſtꝭ talibꝰ. Sed multi dicūt modo cōfeſſori bus. fodere nō valeo. Dicat̉ hic ꝯtra mu lieꝝ vanitates ⁊ fatuitates ⁊ cōtra hoīes qͥ in ſeruicio dn̄oꝝ tēporaliū portāt vri nā ⁊cͣ. ⁊ ꝓ xp̄o ⁊ aīa nihil poſſunt facere In obſidione inimicoꝝ ieiunant ſꝫ ꝓ aīa nō poſſunt ieiunare. Id̓o fodere non va leo Mala excuſatio ē reciꝑe debetꝭ auda ciam qꝛ vecordes nihil boni faciūt. debe ret vobis dare audaciā illud ꝙ ſcī fecer̄t. qͥd fecit katherina delicata ⁊ filia regis: Inſuꝑ ⁊ ſalariū ꝙ expectamꝰ eſt regnuꝫ dei. Et ſi miles ꝓ rege ponit ſe in tantis ꝑiculis ꝓ modico ſtipendio. qͣꝫtomagis vos: Id̓o xp̄s. Agite pn̄iam appropin quabit enī regnū celoꝝ ſcꝫ tanqͣꝫ p̄miuꝫ Mathei. iiij. Scd̓o excuſabat ſe de men dicacōne ꝓpter verecundiā. Mendicare emī ſimile eſt huic qd̓ eſt orare. qꝛ ſicut mēdicātes vadunt hoſtiatī ⁊cͣ. Ita oran tes vadūt hoſtiat ī petendo ꝑ qiuitate pa radiſi. Perſona enī deuota cuꝫ deſiderio cordis debet pulſare Primo ad palaciū regꝭ dicens. dn̄e miſericordiā peto ⁊ ele moſinā vt remittatꝭ mihi peccata ⁊ detis mihi graciā veſtrā. Idē ad palaciū regi ne accedere debet. Conſeq̄nt̓ inqͥrere de bet loca ⁊ vicos ſanctoꝝ patriarchaꝝ ꝓ phetaꝝ apoſtoloꝝ ⁊cͣ. patet ergo ꝙ men dicare idē eſt ꝙ orare. Auctoritas qui erat glorioſus rex dauid dicebat ſe men dicū. Ego autē mēdicus ſū ⁊ pauꝑ ⁊cͣ. in pſalmo. Expectās/ ⁊ erat ditiſſimꝰ qꝛ in morte dimiſit ſalomoni filio ſuo centū milia talenta auri ⁊. M. milia argēti. tn̄ dicit ſe paupere ꝓpter or̄onē. Sed quot ſunt modo qͥ dicunt mēdicare erubeſco. Multi nō audē̓t orare nec elemoſinam frequētare ꝓpter verecundiā ne ab alijs derideant Sed verecūdia facit erubeſcere ⁊cͣ. Si ergo fodere nō vales ⁊ mēdicare erubeſcis. Habes aliud remediū vt ille villicus ꝙ de bonis dn̄i des oleū ⁊ triti cū in elemoſinā. Nā oleū ſignificat ele moſinas ſpūales. Triticū ſignificat ele moſinā factā de bonis terrenis. Qui de ſciētia quā habet dat doctrinā ignoranti conſiliū dubitāti. correctione erranti. cō ſolacionē deſolato. remiſſioneꝫ inimico. ſupportacionē tedioſo vt vir vxori ⁊ ecō uerſo. amicꝰ amico ⁊cͣ. talis dat de oleo dn̄i ſui Id̓o ſi nō poteſtis fodere nec mē dicare ad minꝰ detis oleum dn̄i veſtri ¶ Scd̓o triticū ſignificat oꝑa miſericor die corporalia. Qui dat pane̓ eſurienti. potū ficienti. hoſpiciū ꝑegrināti. indumē tum nudo. qͥ infirmū ⁊ incarceratos viſi tat mortuos ſepelit. talis dat triticū dn̄i ſui. Nota hic. villicus ille de oleo dimi ſit qͥnqͣginta mēſuras. de tritico. xx. quare maius donū fecit de oleo qͣꝫ tritico ad in nuendū ꝙ maior eſt elemoſina de bonis ſpūalibus qͣꝫ terrenis. maiore elemoſinā facit ille qͥ dat doctrina ignorāti. qͣꝫ ille qͥ dat pane̓ eſurienti. ⁊ ſic de alijs Et ſe quitur ⁊ laudauit dn̄s villicū iniqͥtatis. Dico tercio ꝙ oſtendit clemēcia frater nalis circa ꝓximos cū dicit thema. Faci te vobis amicos de māmona iniqͥtatis. ſicut ille diſpenſator Iſtud indiget decla racione. quia aliqͥ ex iſto verbo male intel lecto recipiunt occaſionē peccandi. dicen tes ꝙ de diuicijs acqͥſitꝭ iniuſte nō opor Dn̄ica. ℟poſt tri nitatis Sermo. II tet facere reſtitucionē. Sed lucrari ami cos ꝑ elemoſinā ſcꝫ religioſos ⁊ pauꝑes ⁊cͣ. Nota tres intellectus huiꝰ verbi the matis ẜm ꝙ diuicie triplicit̓ poſſunt dici māmona iniqͥtatis ſcꝫ Effectiue Cauſatiue Deſertiue Primo d̓r māmona iniqͥtatis effectiue ſcꝫ quādo veniūt de iniqͥtate ꝑ vſuram vel furtum ⁊cͣ. de tali māmona iniqͥtatis lucrandi ſunt amici illi ſcꝫ a quibꝰ recepi ſti vſuram vel furtū qui ſunt inimici tui ⁊ eis reſtitue ⁊ erunt amici tui. Idem de domino qui recipit aliquid īiuſte a vaſal lis licet ipſi dicat ꝙ ſint gracioſe peticio nes. tamē includūt populū in eccleſia di cendo nunqͣꝫ exibitis ⁊cͣ. Idē facit qͥ reci pit mutuo ⁊ poſt negat debitū ⁊ minatur. Iucrent̉ amici reddēdo qd̓ ſuū eſt Idē fa ciat qͥ retinuit totū ſeu partē de mercēde ſeruoꝝ ⁊cͣ. Ideo d̓t facite vobis amicos de mamona ⁊cͣ. vſqꝫ recipiēt vos in eter na tabernacula ſcꝫ angeloꝝ. ¶ Secūdo dicit̉ māmona iniqͥtatis cauſatiue. licet ſit de bono iuſto de redditibꝰ vel labori bus. tamē eſt cauſa iniqͥtatꝭ ⁊ peccati. ver bi grā. Si pauperi ſit īiuria habebit paci entiā quia ſi vindicaret ſe ⁊ caperet̉ non haberet vnde poſſet liberari. Si diuiti di cet fortaſſis ego in iſta vindicta poſſum expendere dece milia florenoꝝ ⁊cͣ. Si ho mo pauꝑ videat muliere pulchrā ⁊ tep tetur tamē quia non habet pecunias de ſiſtit ⁊cͣ. Sed diues dicit qͥd mihi noce bit ſi centū exponā florenos vt meā ha beam voluntatē ⁊cͣ. Ecce quō eſt cauſa peccati māmona. Unde tot ſuꝑfluitates ⁊ vanitates ex habūdancia ꝓfecto. De tali māmona lucrādi ſunt amici ſcꝫ pau peres vidue pupilli ⁊cͣ. quia nō ſolū fleu bothomiſandi ſunt qͥ habēt ſanguinē cor ruptū. ſꝫ etiā illi qͥ nimis habūdant ī ſan guine Ita nō ſolū debent lucrari amicos illi qͥ habent pecunias de vſura ⁊cͣ. ſꝫ etiā illi qͥ habundant. licet ſit de bono iuſto. Id̓o dicit. Facite vob̓ amicos de māmo na ⁊cͣ. ¶ Terciꝰ intellectꝰ d̓r māmo na iniqͥtatis deſertiue Iſto mō omnis pe cunia d̓r iniqͥtatis qꝛ deſerit dn̄m ſuum in trāſitu ꝑiculoſo. Si ſcutifer qͥ aſſociat dūm ſuū in delicijs cōuiuijs ⁊cͣ. ſꝫ in peri culoſo trāſitu deſerit dn̄m ſuū. Nunqͥ d dicetꝭ vos ꝙ eſt ſcutifer iniqͥtatis. Idē de diuicijs q̄ aſſociant vos in delicijs ⁊cͣ. ſꝫ in trāſitu ꝑiculoſo mortꝭ deſerūt dn̄m ſuū. De hijs lucrādi ſunt amici ſcꝫ mor tui heredes ⁊ manumiſſores mortui de berent dicere. O peſſime dinicie dimiſi ſtis dn̄m veſtꝝ/ certe vos ibitis cum eo. dantes eas ī miſſis elemoſinis ⁊cͣ. ſic ſe cunt̉ dn̄m ſuuꝫ ⁊ mortui efficiunt tunc amici veſtri. Quia ſicut nō libent̉ retine retis ſcutifeꝝ iniqͥtatis qͥ dn̄m ſuū deſe ruit in tnͣſitu ꝑiculoſo quia idē faceret vo bis. Ita de pecunijs eſt fiendū Ecce qͣre dicit thema. Facite vobis amicos de mā mona iniqͥtatis. ¶ De eadē dominica. Sermo ſcd̓s de animabus Edde rōnem vil licacōnis tue Lu. xvi. Ser mo erit de iudicio ꝑticulari corā xp̄o de qͣlibet aīa ſiue bona ſiue ma la ab hac vita recedēte. Sed pͥmo ſalu retur virgo maria ⁊cͣ. Iſtud verbū ē xp̄i dicentꝭ cuilibet anime veniēti ad iudiciū. Redde rōneꝫ villicacōnis tue ⁊cͣ. Ac ſi dicat. tu petis paradiſū quia ſtatī anima perit paradiſū vel merito grē vel deſide rio cordis ſi ſit mala. Ad quā xp̄s Red de rōne villicacōnis tue. ¶ Pro decla racione huiꝰ verbi materia noſtri ſermo nis erit in tribꝰ queſtionibꝰ. Prima de illa rōne reddenda in iudicio ꝑticulari de qͥbus rebꝰ reddenda ſit iſta racio DDD.ij. nitatis Sermo. I Dnica. IX. pꝰ tri Scd̓a in illo iudicio qͥs loquat̉ ꝓ pecca tore qͥ racione eſt redditutus Tercio in illo iudicio que forma teneat̉ in tali cōputo faciendo tūc apparebit qͣre) xp̄s. Redde rōne ⁊cͣ. Primo ergo videamꝰ illā rōne ſeu com putū de rebus qͥbus ſit faciendū ad aui ſandū nos quia ſicut diſpenſator qͦ habet reddere cōputū dn̄o ſuo. auiſat ſe ⁊cͣ Ita nos ⁊cͣ. Reſpondeo ⁊ dico ꝙ in illo iudi cio habebimꝰ dare rōne. Primo de om nibus cogitacionibꝰ. vide qͣt cogitacōnes bonas vel malas habes rōne ſeu diſtincti onē de omnibꝰ oportet te reddere in iudi cio rōnē. Scd̓o de omnibꝰ deſiderijs q̄ vnqͣꝫ habuiſti ī tua voluntate Itē de om nibus verbis q̄ vnqͣꝫ dixiſti. vide qͦt ſunt ⁊cͣ. Itē de qͦlibet ꝟbo qd̓ audiuiſti. de qͦ libet bolo panis que comediſti. de qͦlibet aſpectu quē feciſti. qͦlibet paſſu quē feci ſti. de omnibꝰ operibꝰ que feciſti manuū ſiue bonis ſiue malis ⁊ de omiſſis oportꝫ te reddere rōnē. Si dicat̉ quō ſcitꝭ hoc Ex dei reuelacōe in biblia. Auctoritas Cun cta q̄ fiunt adducet deꝰ in iudiciū ꝓ omni errato ſiue bonū ſiue malum. Cccͣs. xij. Iſta auctoritas fuit ꝓphetia ſalomonis ⁊ latis dat reſponſione q̄ſtioni pͥme ſꝫ ma gis ſtricte ī nouo teſtamēto. Nō credatꝭ ꝙ ſolū de grauibꝰ peccatꝭ ⁊ enormibus ſꝫ etiā de minimis de quibꝰ hō non facit cō ſcientiā nec confitet. īmo nec tenet confi teri debet hō reddere rōnem non ſolū de homicidijs. furtis. vſuris. blaſphemijs q̄ ſunt enormia pctā ſꝫ etiā de verbis ocio ſis. Dico vobis qͦniā de omni verbo ocio ſo qd̓ locuti fuerint hoīes reddent rōneꝫ de eo in die iudicij ⁊cͣ. verbū eſt xp̄i Ma thei. xij. Uerbū dicit ocioſū quādo nulli ꝓficit nec nulli nocet qꝛ ſi facit bonū ali cui iā nō eſt ocioſū ſi malū facit iā ē ꝑni cioſum. Ergo nō ſolū de mēdacijs diffa macionibꝰ ſeu blaſphemijs q̄ ſunt verba mala. ſꝫ de ocioſitate ⁊ de hijs q̄ dicunt cauſa riſus oportet reddere cōputū. Itē de operibꝰ etiā bonis oportet reddere ra cionē quia ī iudicio examinant̉ quia aliqͥ etiā faciendo bona oꝑa dāpnant qꝛ non faciunt recta intencione. dilectione. deuo cionē ſeu diligēda. Auctoritas. Cū ac cepero tēpus. ego iuſticias.i. oꝑa bona ⁊ iuſta iudicabo. Nota cū accepero tēpus modo deꝰ mutuat nobis tēpus. illi decē annos. illi triginta. ⁊ alteri qͥnqͣginta vt poſſimꝰ meritorie oꝑari ⁊ vtimur tēpore ad libitū in bonis ⁊ malis. Sed dn̄s in mortē accipit tēpus ac ſi diceret deꝰ ma le expendiſti tēpus ideo ⁊cͣ. Cū accepero tēpus ego iuſticias iudicabo.i. condepna bo. ſicut d̓r Iohānis. vc̄ qͥ male egerūt ibunt in reſurrectionē iudicij.i. condem nacionis. verbi grā. Religioſus qͥ ſeruat tria vota ⁊ cerimonias ſui ordīs boͣ oꝑa facit ⁊ iuſta. Iſta oꝑa iudicabunt̉ in iu dicio quia ſi nō fiant recta intēcione. hu militate ⁊ diligē̓cia condēpnabit̉ in iudi cio. Idē de clerico faciete opera iuſta ſed niſi intencio ſit recta ⁊ bonꝰ modus con dēpnabit̉. Idē de layco quādo vadit ad miſſā. ſermonē ⁊ alia bona opera facit ſi intencio nō ſit recta puta vadit ad eccle ſiam ad videndū mulieres condēpnabit̉ ꝓpter malū modū quē tenuit. Idē dicit̉ illis qͥ veniūt ad miſſā tarde Idē de illis qͥ loquūtur in miſſa examinabunt̉. patet ergo qͣre d̓t. Ego cū accepero tēpus ⁊cͣ. quia deꝰ non ſolū vult ꝙ hō facit opera bona ſꝫ etiā vult ꝙ bono modo ⁊ debito fiant. Sicut vos nō eſſetꝭ cōtentus de ſcu tifero qͥ licet faceret q̄ ſibi p̄ciperetis ſed malo mō quia qn̄ petitꝭ pane̓ dat ꝓicien do vas ⁊cͣ. Id̓o d̓t ſcpͥtura. Maledictus qͥ opus dei facit negligent̉ biblia noſtra habet fraudulent̉ Iheremie. xlviij. Ma ledictus ſcꝫ iā in hoc mūdo ꝑ culpā ⁊ in alio ꝑ penā erit maledictus. Nota frau dulent quia ſicut ille qͥ de decē ſolidis do mini recipit vnū ſolidū defraudat dn̄m. On̄ica. IXpꝰ trini tatis Sermo. II Ita in operibus bonis in qͥbus debēt eſſe intencio recta modꝰ diſcretio deuocio di ligencia ⁊cͣ. Si aliqͥd hoꝝ deficiat defrau datur deus. De omnibꝰ iſtis oportet red dere rōne ⁊ nichil habemꝰ in ſcpͥtis. Co gitate hͦ ſi rex peteret cōputū a diſpenſa tore ſub pena mortꝭ ꝙ redderet ſibi bonū cōputū de diſpenſacōe quā. xx. vel. xxx. an nis diſpenſauit ⁊ nihil haberet ī ſcpͥtis. ta lis diſpenſator deſperaret Ita de nobis. Sed ecce remediū ⁊ cōſolacione quam dabo vobis. Deus fecit mgr̄os rōnales ſiue cōputātes ne habeat audire cōputū noſtꝝ. Iſti ſunt clerici cōfeſſores ⁊ qͦt qͦt ſunt cōfeſſores tot ſunt mgr̄i racioneꝫ ⁊ cōputū recipientes. Si gͦ vultis euade re iudiciū xp̄i reddatis rōne vel cōputuꝫ magiſtris iſtꝭ rōnalibꝰ. Sūmarie qꝛ non debetis dicere ī cōfeſſione indiuidua ſcꝫ peccaui cū tali vel in tali loco niſi circūſtā cia mutaret peccatū. Itē etiā nō ſufficit confiteri ꝑ genera. ſcꝫ peccaui in peccato ſuꝑbie auaricie luxurie ⁊cͣ. Sed in ſpecie debetis dicere peccatū. qꝛ ſuperbia eſt ge nus et habet multas ſpecies Idē de pec cato auaricie luxurie ⁊c̄ portet cōfiteri peccata ſpecifice. in genere nō ſufficit. ſꝫ videtur ne accidat vob̓ ſicut illi ytalico qͥ axv annis citra nō fuit cōfeſſus et in paſ che vt cōmuuicaret voluit cōfiteri ⁊ roga bat vnū fratre qͥ ibat ad p̄dicandū ꝙ au n diret qꝛ n̄ haberet niſi tria ꝑuiſſima pctā ſcꝫ auaritiaꝫ luxuriaꝫ ⁊cͣ. et non credo in deū Nota dicat̉ ꝙ cōfeſſiones generales in ſcriptis. licet ſint bone ad memorādū peccata. non tn̄ ad cōfitēdū qꝛ nō tā gūt pūctuꝫ peccati niſi generaliter. peccaui in luxuria. per viſū tactū ⁊cͣ. ſꝫ prudēs con feſſor debet dicere qͥ tacti ſunt videamus ⁊cͣ. Si gͦ ad iudiciū xp̄i vultꝭ ſecure ve nire cōfiteamī. reddatis computū magiſ tris rōnalibꝰ. qꝛ confiteri nō eſt niſi red dicio rōnis. Et quando cōfeſſor videt in peccatore cōtricione et bonū ꝓpoſitum debet ip̄m abſoluere alias non. et licet ꝑ abſolucionē non detur caracter. datur tn̄ quidam ornatus vt dicūt doctores. in tantū ꝙ qn̄ xp̄s d̓t aīe in iuditio. redde ra cionē ⁊cͣ. Reſpondet aīa. Dn̄e iā reddi di magiſtro veſtro rōnali qͥ recepit cōpu tum. Ecce inſtrumētū in fronte vbi appa ret ornatꝰ qͥ datur ī ſacͣmento cōfeſſioīs ⁊ xp̄s eſt cōtentꝰ. ac ſi rex peteret rōne a ſuo diſpenſatore. ⁊ reſponderet diſpenſa tor iā reddidi rōne magiſtro veſtro rōna li. Ecce h̓ habeo quitanciā. tuūc rex eſſet cōtentus. ita xp̄s de aīa. Sed vt melius intelligatꝭ iſtā materiā Sciendū ꝙ an̄qͣꝫ deus faceret mgr̄os rōnales ante incar nacione ipſe met audiebat rōnem cuiulli bet ⁊ erat ita rigidus ꝙ neminē abſolue bar nec recipiebat ad gloriā. ſꝫ poſtqͣꝫ fa ctus eſt hō dedit hominibꝰ poteſtate diui nam. fecit hoīes magiſtros rōnales qͦs fe cit poſt reſurrectione. licet ante ꝓmiſiſſꝫ facere dices Amē dico vob̓ q̄cunqꝫ liga ueritis ſuꝑ terrā erūt ligata ⁊ in celis. ⁊ q̄cunqꝫ ſolueritꝭ ſuper terrā erunt ſoluta ⁊ in celis. Math̓. xviij. Licet ante beato petro ſolo vicario ſuo cōmiſiſſet hanc po teſtatē. vt patet Mathei. xvi. Ꝙ cunqꝫ ligaueris ſuꝑ terrā erit ligatū ⁊ in celis ⁊ qd̓cunqꝫ ſolueris ſuꝑ terrā erit ſolutū ⁊ in celis Math̓. xvi. Tame ad vitanduꝫ errorē ne diceret ꝙ ſolus papa habet po teſtatē ligandi ⁊cͣ. poſt reſurrectionē ⁊ dit eandē poteſtate omnibꝰ ſacerdotibꝰ. Confeſſor enī in ꝯfeſſione ligat ⁊ ſoluit Soluūt enī quādo enī abſoluūt peccato rem ligatū vinculis peccatoꝝ. Ligant qn̄ peccatori īiungūt puiam. ⁊ auiſent ſe cō feſſores ⁊ videāt ne dent pn̄iam peccato ri cōtra eius voluntatē ⁊ nō placentem. Reſtituere aliena bona oportet pctōrē quia nō eſt in ptāte cōfeſſoris diſpenſare cū poſſidente aliena bona ꝙ illa retineat Iteꝫ peccatorē oportet ꝑcere inimicis ſi iuſtificari velit Sed alie pn̄ie ſunt arbitra tatis Sermo. II Dn̄ica. IX pꝰ trini rie ⁊ ſunt qͣſi cathene auri q̄ ligant pecca torē in celo ⁊ in terra. Tame poſt reſur rectionē dedit eis executione di. Quoꝝ remiſeritꝭ pctā remittunt̉ eis ⁊ quoꝝ re tinueritꝭ retenta ſunt Iohānis. xx. Ante xp̄i incarnacionē tranſiuerūt vltra qͥnqꝫ milia anni ⁊ nullꝰ intrauit paradiſū quia deus qͥ ſolus audiebat rōne. nemine per mittebat intrare. nec etiā mō poteſt ali quis iutrare niſi reddat rōnē magiſtrꝭ ra cionalibꝰ. patet nūc reſponſio ad primā ¶ Scd̓o videndū eſt ī illo queſtione. iudicio quis loqut̉ pro peccatore. quia ſi ſit aliqͥs ruſticus ⁊ ignorās neſciens lo qui. licet habeat bonū ius ipſuꝫ perderet ex defectu loquele niſi poſſet loqui ꝑ ad uocatum ꝓcuratore multiloquū. Dico ꝙ in illo iudicio quātūcunqꝫ rudis habet loqui ꝓ ſe. ⁊ nō per ꝓcuratores. Quo modo ſcit̉ hoc frater. Reſpōſio ex dei re uelacione in ſacra ſcpͥtura. Omnes ſta bimius ante tribunal.i. cathedrā iudicia lem xp̄i. ⁊ ſequit̉ vnuſquiſqꝫ noſtꝝ per ſe rōnem reddet deo. Ad romanos. xiiij. Statim quando anima exit de corpore xp̄s oſteridit ſe aīe ⁊ dyabolus accuſans ſtat ad vnā partē ⁊ angelꝰ ad aliā ⁊ reꝰ in medio ſcꝫ anima q̄ habet reſpōdere ⁊ loqui. O quā durū eſſet ruſtico ſi ſibi di ceretur. vadatis ad audientiā regis ⁊ ibi excuſetis vos maxīe ſi ꝑs aduerſa ſit elo quens talis intra ſe d̓t. O miſer qͥd dicā quādo videbo regiaꝫ maieſtatē ſtabo to tus ſtupefactꝰ. ita erit in illo iudicio. Dabitur h̓ exemplū de illo iuuene diſſo luto ⁊ male vite cui videbat̉ in ſomnis ꝙ erat ad iudiciū ductꝰ ⁊cͣ. quādo xp̄us ſibi dixit. redde rōnem. ſubito excitatus ⁊ territꝰ fuit ⁊ effectus totus canus ⁊cͣ. mutauit vitā ⁊ decetero vixit ſancte Qn̄ dicebat̉ ſibi quare facitis tantā peniten ciam. Rn̄dit ſi vidiſſetis q̄ ego vidi ſimi lem vel fortaſſis maiorē faceretꝭ ⁊cͣ. Co gitate ergo de iſto iudicio ad qd̓ quilibet habet venite ⁊ rōnem reddere. Non cre datis ꝙ fiat verbo vocali iſte cōputus. quia nunqͣꝫ eſſet factū. Sed conſcīa que eſt liber vbi oīa bona ⁊ mala ſcribunt̉ in qͦ nullus poteſt legere niſi ſolꝰ deus ⁊ tu in tua ⁊ ego in mea. Tunc apperiet̉ non ſolū deo qͥ iā ſciebat oīa ſꝫ angelis ⁊ ſan ctis omnibꝰ etiā ꝙ homo neſciat loqͥ con ſciētia oſtendit totū bonū vel malū in iu dicio particulari ⁊ generali. De hoc vide ſanctu thomā quarto ſcpͥto diſtīctione qͣ drageſimatercia quo oīa opera videbūt ab omnibꝰ in extremo iudicio. Auctori tas. Oſtendunt opus legis ſcꝫ ẜm ꝙ ꝓ vel cōtra lege fecerūt. ſcpͥtū in cordibus ſuis teſtimoniū reddēte illis ꝯſcīa ipſoꝝ Ad ro. ij. Aliqͥ loquunt̉ ibi nō ſolū ꝓ ſe ſꝫ ꝓ alijs ſic̄ ſunt dn̄i tꝑales. Qui pͥmo reddūt rōne ſiue cōputū ꝑſonalē. Scd̓o officialē ⁊e ꝑſona qͣꝫtū ad vitā ⁊ bona q̄ fecit ⁊ poſito ꝙ de ſua vita reddat bouuꝫ cōputū. dicet ſibi xp̄s reddidiſti cōputū de ꝑſona tua: modo redde rōneꝫ de offi cio tuo ⁊ regimine. tu enī feciſti talē iniu ſticiam ⁊cͣ. Itē nomē meū blaſphemaba tur ⁊ nō corrigebas. Itē ſuſtinebas pec cata notoria cuiꝰ occaſione vide qͦt ſunt dāpnati. Ite vt cū pecunijs cōitatis fa ceres negocia tua ꝓcurabas tibi propria bona. Itē poſuiſti ī regimine ciuitatꝭ ta lem amicū tuū inſufficiente ⁊cͣ. Forciꝰ ē iſtud cōputū qͣꝫ perſonale qꝛ licet bonaꝫ vitā tenuerit in ſe ſꝫ in officio non bene ſe habuit cōdepnabit̉. Id̓o d̓t ſcpͥtura. Iu diciū duriſſimū hijs qͥ p̄ſunt fiet. Exiguo enī cōcedit̉ mīa. potētes em̄ potent tor mēta pacient̉ Sapīe. vi. violent̉ ⁊ tracti deberet venire ad officiū ⁊ clamādo ap pello appello ⁊cͣ. Sed mō qͥlibet vult ſe ingerere. Idē de p̄latis eccleſiaſticis qꝛ licet intrauerit p̄latꝰ per portā ⁊ tenuerit vitā ſanctiſſimā in ꝑſona ſua ſi tamē fue rit negligens de commiſſis ſibi animabꝰ ex hoc condemnabitur in extremo iudicio Onica. IXpꝰ tri nitatis Sermo. II. dei. Nam dicet̉ ſibi a xp̄o In ꝑſona tua te nuiſti bonaꝫ vitā ſꝫ in officio fuiſti negli gens ſuſtinuiſti taleꝫ dericū concubinū. Itē non correxiſti vſurarios. Si rn̄deat dn̄e timebā inſultū ⁊cͣ. Rn̄debit xp̄us. Ideo qꝛ magis tanuiſti eos qͣꝫ me. ibis cū eis ad infernū. modo videtis quantū ꝑiculū eſt recipere p̄laciones. ¶ Dicat̉ hic exemplū de illo qui diu laborauit vt fieret ep̄us ⁊ ꝑentes ſui qͣſi omne ſubſtā ciam expenderūt ꝓ eo ⁊ flnalit̉ in die cō ſecracionis fiebāt ei multe q̄ſtiones. poſt hec querebat̉ ab eo vis epiſcopari. Re ſpondit ⁊ qͥd oportet dicere ſi tatū labo raui ꝓ hoc Sed qn̄ fuit ſibi dictū vis red dere rōnem xp̄o in die iudicij ꝓ animabꝰ tibi cōmittendis. Rn̄debat nolo ⁊ cū di ceret nolo fuit ſibi dictū dicatꝭ volo Re ſpondit omnino nolo ⁊ ceſſit p̄lature di cens. credebā ꝙ eſſe ep̄m nihil aliud eēt niſi comedere gallinas. Id̓o de p̄latis d̓t apoſtolꝰ. Obedite p̄poſitis veſtris ⁊ ſub iacete eis. epiſcopi enī ꝑuigilant qͣſi rōnē ꝓ animabꝰ veſtris reddituri. Ad hebre. vltimo. patet rn̄ſio ad ſcd̓am queſtione ATercio videamꝰ formā ⁊ practicā q̄ ibi tenebit̉ Iſtā practicā iudex met dixit in quadā ꝑabola di. Homo quidā ꝓfi ciſcens vocauit ſeruos ⁊cͣ. Dicat̉ ꝑabola Nota vni dedit qͥnqꝫ partes de pecunijs ſuis. alij duas. alteri vnā. qͥ qͥnqꝫ accepit lucratꝰ eſt alia qͥnqꝫ negociādo Idē qui duas accepit. ſꝫ qui vna abſcondit ⁊cͣ. ti mens dn̄m. Iſte hō eſt xp̄s ⁊ ꝑegre ꝓ fectus ē in die aſcēſionis vltra mare hu ius mūdi. qͥ mare d̓r ꝓpter vndas ⁊ picu la. ⁊ iuit ad viſitandū ſanctuaria in terra ſancta. de qͣ dauid. Porcio mea dn̄e in terra viuenciū. Nos xp̄iani ſumꝰ eius fa muli ⁊ ſeruitores ⁊ vni cōmittit qͥnqꝫ ꝑ tes bonoꝝ ſcꝫ corpꝰ animā diuicias elo quenciā ⁊ ſcīam. oīa bona nobis cōmiſſa conſiſtūt in hijs qͥnqꝫ. Alteri cōmittit ſo lum duo ſcꝫ corpꝰ ⁊ animā. Alteri com mittit vnā ſcꝫ animā. vt captiuis ⁊ infir mis qꝛ licet habeāt corpꝰ eſſencialiter tn̄ nō habent libeꝝ ad oꝑandū ſꝫ animā ha bent liberā quia nō poteſt captiuari. Se neca Errant qͥ ſeruitutē putat in totū ho mine deſcēdere corpora obnoxia ſunt ſer uituti. ꝑs melior ſcꝫ anima libera eſt Si vos habetꝭ captiuos vel captiuas corpo ra ſunt captiua. nō anime īmo velitis no litis poſſunt baptizari. ꝑ baptiſmū enim aīa fit libera ſꝫ nō corpꝰ ꝓoſt multū ver o tēporis ſcꝫ in morte venit dn̄s oſtendēs ſe ꝑſonaliter aliqͥbus de ſpeciali grā alij p̄ſencialit̓ ſibi p̄ſentant̉. Et qui qͥnqꝫ ta lenta accepit dicit. Dn̄e qͥnqꝫ talenta tra didiſti mihi. ecce alia qͥnqꝫ ſuꝑlucratꝰ ſū de corpore lucͣtus ſū penitenciā ⁊cͣ. ieiu nādo qͣdrageſimā ⁊ alia ieiunia eccleſie Itē in qͣlibet ebdomada ſemel bis Iſte ē fructꝰ corporꝭ. de aīa lucratꝰ ſū deuocōnē Iſte ē fructꝰ aīe. de diuicijs elemoſinas qꝛ iſte eſt fructus diuiciaꝝ vel mutuare ſine vſuris. Dauid. Iocūdus hō qui miſeret̉ ⁊ cōmodat diſponit ſe rmones ſuos ī iu dicio in eternū non cōmouebit̉. De elo quēcia lucͣtus ſū orōnes doctrinas vel p̄ dicacōnes. De ſcīa contēplacōnis oper veſtroꝝ ſtꝫ creacionis redēpcionis. ⁊cͣ. Tunc d̓t ei xp̄s. Euge ſerue bone ⁊ fide lis qꝛ in pauca fuiſti fidelis ⁊cͣ. Mathei xxv. Ecce practicā q̄ in illo iudicio ſerua bitur. Uenit qͥ duo acceperat dicēs. do mine duo talenta tradidiſti mihi ⁊cͣ. ⁊ de corpore pn̄iam ⁊ de aīa deuocionē ſimili ter d̓t ſibi. Euge ſerue bone qꝛ fuiſti ⁊cͣ. Uenit qͥ vnū accepit ⁊ excuſat ſe ⁊cͣ. Sꝫ nō valet excuſacio quia licet ſicut captiui ſxāt vel infirmi. de aīa poſſunt lucrari ꝑ amo rem ad deū. Sed abſcondit ſub terra per negligenciā. Ideo auiſo. quia multi ſunt vocati pauci vero electi ⁊c̄. quia ī paradi ſo non intrāt nec auari nec ſuperbi nec in uidioſi nec luxurioſi. ⁊ ſic de alijs. Sed qͦ ſeruant mandata eccleſie ſcꝫ humiles mi DMD.iiij. Onica. IXpꝰ tri nitatis Sermo. II. ſericordes caſti caritatiui abſtinētes pa cientes ⁊ diligentes. ¶ De eadē dominica. Sermo. iij. Go vobis dico facite vobis amicos ⁊cͣ. Habet̉ verbuꝫ iſtud originalit̓ Luce. xvi. ca. ⁊ re citatiue in euuāgelio curretis dn̄ice. ver bum eſt conſiliū ⁊ doctrina ſaluatorꝭ nr̄i Iheſu xp̄i dicetꝭ. Ego dico ⁊cͣ. ad meliꝰ intelligendū conſiliū ⁊ doctrinā xp̄i opor tet declarare vobis vnā queſtionē quaꝫ facit beatꝰ Thomas in ſcd̓a ſcd̓e de religi oſis dicēs. Que ē melior vita ſolitaria vel ſocialis int̓ gentes. Huic q̄ſtioni re ſpondet ꝑ duas cōcluſiones. ¶ Pri ma ꝙ p̄ſunt in ſcīa ⁊ bona conſcīa in bo na vita ⁊ ꝟtuoſa vita ꝑfectis ſolitaria eſt melior. Notant̉ dico ꝑfectis in ſcientia. qꝛ ſolitario neceſſaria ē ꝑfectio ſcīe ne in digeat magiſtro. qꝛ alias leuiter caderet. in errorē vel falſaꝫ opīone dyaboli illu ſione. Ite eſt ſibi neceſſariū ꝙ ſit ꝑfectꝰ in ſanctitate vite. alias leuit̉ caderet in ali quo pctō vel carnis īclinacione. vel dya boli tēptacione. vel mūdi occaſione ⁊ qͥs corrigeret eū. exqͣ eſt ſolus de peccatis ⁊ defectibꝰ ſuis ꝓfecto nullꝰ. Ideo requi ritur vt ſit ꝑfectꝰ in ſcīa ne īdigeat inſtru ctione ⁊ ꝑfectus ī vita ne indigeat cor rectionē. Et qui aliter recipit vitā ſolita riam ponit ſe in maximis ꝑiculis ⁊ eſt qͣſi tēptare deū. Ideo d̓t ph̓us. hō eſt aīal ſociale per naturā. ⁊ qͥ ſolitariꝰ viuit aut eſt deus.i. diuinalis aut beſtia. patꝫ pͥma cōcluſio ſcꝫ ꝙ vita ſolitaria eſt melior ſi recipiat̉ vt debet recipi qꝛ includit perfe ctionē ſcīe ⁊ bone conſcīe. ¶ Scd̓a con cluſio ꝙ ꝑſonis īperfectis ſimplicibꝰ ⁊ cō munibꝰ vita ſocialis eſt melior quia ſi ca dunt in errorē vel falſā opinionē inſtru untur ꝑ alios vel in p̄dicacōne vel ꝑtieu lari locutione. Idem ſi cadūt in peccatis corrigunt̉ ab alijs. hoc d̓t beatꝰ Thomas ⁊ ego inueni auctoritate in biblia. Me lius eſt duos eſſe ſimul qͣꝫ vnū. habēt enī emolimentū ſocietatꝭ ſue. Si vnꝰ cecide rit ab alio fulciet̉. ve ſoli qͥ eū ceciderit nō habet ſubleuantē ſe. Et ſi dormierīt duo fouebunt̉ mutuo vnꝰ qͦmodo calefiet. ⁊ ſi quiſpiā p̄ualuerit ꝯͣ vnū. duo reſiſtunt ei. Funiculus triplex difficile rumpitur. Eccͣs. iiij. Nota meliꝰ ē duos eſſe ſimul ⁊cͣ. ⁊ ponit tres rōnes Prima eſt correctio Secūda eſt deuocio Tercia eſt defenſio Pro pͥma d̓t. Si vnus ceciderit ſcꝫ in peccato. altero fulciet̉. ve ſol̓i qͥ cū cecide rit nō habet ſubleuantē. Solus hꝫ cōdi cionē oculi qͥ videt alia ⁊ nō videt ſe Itē qͥlibet defectꝰ alioꝝ cognoſcit ⁊ nō ſuos. Iō ē nccͣria ſocietas bonaꝝ ꝑſonaꝝ ad correctionē. Ideo d̓t. ve ſoli qm̄ ſi ceci derit non habet ſubleuātē ibidē eodē ca. Sed qn̄ ſunt duo ſi vnꝰ cadit fulciet̉ ab altero ꝑ bona verba ⁊ ꝑ bonū exemplū. ſꝫ ve ſoli niſi ſit ꝑfectꝰ. qꝛ cū ceciderit ⁊cͣ. ¶ Pro ſcd̓a rōne. ſcꝫ deuocōne d̓t. Si dormierint duo ⁊cͣ. vſqꝫ calefiet. ꝟ̓ba ſūt figuratiua. Lectꝰ dicit̉ deuocio in qͦ dor miunt ſocij boni ⁊ vnus calefacit alium. quia quādo vos videtis ꝙ ſocius veſter orat ieiunat ⁊cͣ. Dicitis vos ⁊ quare ego non faciam ita ⁊cͣ. ⁊ ſic accendit in deuo ¶ De tercia ſcꝫ defenſione d̓t. cione. Si quiſpiā p̄ualuerit cōtra vnū ⁊cͣ. vſqꝫ ei. Demon magis tēptat ſolitariū qͣꝫ il lum qͥ eſt in ſocietate. Sic ille qͥ obuiat inimico ſolo in via inuadit eū. Secus ſi eſt aſſociatus inimicꝰ. quia nō audet eū inuadere ita eſt de demone qͣꝫdiu eua fuit in ſocietate Ade non fuit temptata ſed quando fuit ſolitaria. Itē chriſtus qͣꝫdiu fuit in ſocietate apoſtoloꝝ ⁊ diſcipuloꝝ ſuoꝝ non fuit temptatus a dyabolo ſed quādo fuit ſolūmodo in deſerto tunc ⁊cͣ. Dn̄ica. ℟poſt tri nitatis Sermo. III. Perſone ſolitarie habēt terribiles tēpta cōes vt pꝫ de beato ambroſio de beato be nedicto ⁊ alijs multis. Iſta eſt rō quare hō timet īcedere ſolꝰ denocte ⁊cͣ. Sꝫ qn̄ hꝫ bonā ſocietatē nō timet. Id̓o dic̄. Si quiſpiā p̄ualuerit ꝯtra vnū duo reſiſtunt ei ⁊ maxīe tres cū d̓r funiculꝰ triplex. ⁊c̄ qꝛ nō ſufficit hr̄e vnū bonū amicū ſꝫ du os vel tres. Dic̄ ſeneca in libro de reme dijs fortuitoꝝ ꝙ qͥdam ꝑdito amico fle bat dicēs. Amicū ꝑdidi. Et ſeneca ꝯſo lando eū dicebat habes aliū. Et ille vni cus michi erat. Et ſeneca. Et quid tu in tanta tēpeſtate ad vnā anchora ſtabas. Nauis eſt vita p̄ſens que magnis tem peſtatibus fluctuat̉. Id̓o nō ſufficit vna anchora nec duo ſꝫ tres vel plures requi runt̉ amici. Id̓o d̓r funiculus tripiex dif ficile rūpit̉ ꝓpter hoc dic̄ xp̄s in themate. Ego vobis dico facite vobis amicos nō dic̄ amicū in ſingulari. Mō vidēdum eſt qui ſūt fiendi amici. Et īuenio ꝙ quilibet dꝫ ſibi facere ⁊ ꝓcurare tres amicos ſcꝫ ꝓximū virtuoſū Angelū gl̓oſū. Iheſuꝫ xp̄m totū piū Iſto modo nauis vite nr̄e erit firma nec timebit fortitudinem ⁊ ſic tenebimꝰ ꝯſiliū xp̄i dei. Ego vobis dico facite ⁊cͣ. ¶ Dico pͥmo ꝙ quilibet dꝫ fa cere vt habeat amicū ꝓximū virtuoſum. ſcꝫ de bona ꝯſcīa ⁊ vita ꝓbata ⁊ virtuo ſa. Ratio eſt qꝛ certū eſt ꝙ ꝑſona vicio ſa peccatrix ⁊ de mala ꝯſcīa nō diligit ve raciter ſeip̄am. Imo inimicatur ſibiip̄i ⁊ odit ſe. verbi gr̄a ſi vos videtis ſtare vel ſedere aliqͣꝫ ꝑſonā in altū in ſaxo ⁊ vide tis ꝙ ꝓicit ſe ⁊ ꝯterit̉ ⁊ morit̉ nō dicetis ꝙ talis diligat ſe ymo odit ſe. Talis eſt p̄dicio ꝑſone ſuꝑbioſe q̄ cū poſſet ſtare ⁊ ſedere in firmiſſimo ſaxo humilitatis ꝓi cit̉ ſe in vētū ſuꝑbie ⁊ morit̉. Id̓o iob in ꝑſona ſuꝑbi dicit dyabolo. Eleuaſti me ⁊ qͣſi ſuꝑ vētū pones eliſiſti me valide ſci as qꝛ morti tradas me Iob. xxx. Scd̓o ſi videtis ꝙ aliqͥs ſepelit ſe in fouea ſic viuum dicetis vos ꝙ ille diligat. Nō ymo dicetis ꝙ odit ſe. Sic facit auarus qui ſe pelit ſe terrenis deꝰ fecit eū rectu vt vide at celum ⁊ deſideret celum ⁊ celeſtia ⁊ a uarus nō curat viuus exiſtens cooꝑit ſe terra ⁊cͣ. Id̓o ꝯtra auaros dicit ſcriptura Egredimini ſuꝑ terram creſcite ⁊ multi plicamini ſuper eam Geneẜ. viij. Nota egredimini ſcꝫ vos auari ſuꝑ terrā de fo uea auaricie. Creſcite ſcꝫ ī meritis ⁊ ml̓ tiplicamini ſcꝫ in bonis operibꝰ ſuꝑ terrā nō intra nec infra terrā ¶ Tercio ſi vide tis aliqͣꝫ ꝑſona ſe in igne ꝓicientem non dicetis ꝙ diligat ſe ymo dicetis odit ſe. Sicluxurioſꝰ ꝓicit ſe ī igne luxurie Luxu ria aūt nō eſt niſi ignis qui accendit in per ſona peior igne beati anthonij. qꝛ cōburit corpus ⁊ animam. Ignis eſt ſcꝫ luxuria vſqꝫ ad ꝯſumpcōm deuorās ⁊ omnia era dicas germina Iob. xxxj. Id̓o in luxurio ſo qn̄ vult facere illū actum ſtatim flāme illiꝰ ignis luxurie apparēt in facie. Quar to ſi qͥs in optimis cibis apponit venenū ⁊ ꝯmedit talis non diligit ſe ymo odit ſe ſic ſimiliter faciunt guloſi qui in cibis qͦs deꝰ ordinauit ad ſuſtinendū corpꝰ appo nunt venenū in tēperautie ꝙ occidit cor pꝰ ⁊ animā qꝛ guloſi perdūt pulchritudi ne corꝑalem fortitudinē viſum ſanitatē ⁊ vitā. Item in anima perdunt intellec tum frangūt ieiunia eccleſie iaꝫ ebrij vo niunt ad miſſam. Id̓o dic̄ ſcriptura in ml̓ tis eſcis erit infirmitas ꝓpter crapulā mul ti obierūt qui abſtinens eſt addiciet vitā Eccl̓i. xxxvij. Quinto ſi videtis aliqͣꝫ gla dio ſe percutientē iuxta cor nō dicetis ꝙ diligat ſe. Sic iracundus gladio odij ra coris ⁊ enſe inuidie occidit ſe. Qui non diligit manet ī morte omnis qui odit fra trem ſuuꝫ homicida ſcilicet ſui ipſius eſt. jͣ Ioh̓is. iij. pꝫ gͦ clare ꝙ nulla ꝑſona viti oſa ⁊ peccatrix diligit ſe. Imo odit ſe aucͣ toritas dauid. Qui diligit iniquitatem odit animam ſuaꝫ inquit in pſalmo decīo nitatis Sermo. IIII. DIIICa. IX. poſt tri Item aliqͥ qui faciūt contra deū peccatū ⁊ iniqͥtate hoſtes ſūt aīe ſue Thobie. xij. Fiat gͦ ratio. Si ꝑſona vitioſa nō diligit ſe quo poterit diligere ꝓximū ſuū maxīe qꝛ dic̄ ſcriptura. Qui ſibi neqͣꝫ eſt cui aūt bonꝰ erit Eccl̓ci. xiiij. Quia dic̄ ph̓s ami cabilia que ſūt ad alteꝝ veniūt ex amica bilibꝰ que ſūt ad ſeip̄m. Si ergo pecca tor nō diligit ſe quo diliget te. Si gͦ vis hr̄e bonā amicicia oꝫ ꝙ amicus ſit perſo na virtuoſa al̓s meliꝰ eſſet nō hr̄e amici ciā Id̓o reſpice bene cū q̄ habes amiciciā ⁊ ꝯmunicacōneꝫ qꝛ ꝯmunicatio amicitie cauſat moꝝ ſimilitudinē. Exemplum de pomis qꝛ vno corrupto corrūpunt oīa alia ⁊ oīa alia nō poterūt ſanare corruptū Ita eſt in vna ſocietate vna mala ꝑſona corrupta corrūpit om̄s alias ⁊ om̄s nō poterūt ſanare corruptā. Qui cum ſapi entibꝰ gradit ſapiens erit. Amicus ſtul toꝝ ſil̓is efficit̉ Prouer. xiij. Id̓o pͥmuꝫ amicū qͣꝫ debemꝰ nobis facere eſt ꝓximꝰ virtuoſus de qͦ dic̄ ſcript̉ a. Amicus fi del̓ ꝓtectio fortis qͥ īuenit illū īuenit theſau rū Egl̓i. vj. Nota amicꝰ fidelis ⁊cͣ. duo mala habemꝰ in hͦ mundo ſcꝫ habundan tiā tribulacōm. Scd̓o defectꝰ ꝯſolacōm Sꝫ bonꝰ ⁊ fidelis amicus. pͥmo eſt pro rectio fortis ꝯtra tribulacōes ⁊ aduerſita tes ⁊ ſcd̓o ꝯſolat̉ id̓o dic̄. Qui īuenit il lum īueuit theſauꝝ. ¶ Dico ſcd̓o ꝙ qui libet debet facere ſibi amicū āgelū glorio ſū Magnū qͥd eſt ꝙ poſſumꝰ hr̄e amicū angelū glorioſū d̓r angelꝰ amicus eo ꝙ hꝫ ꝯdicones fidelis amici ⁊ boni Amicꝰ fidelis firmꝰ eſt in dilectione nō ſtatim ꝓ nichilo recedit ab amico. Id̓o dicit ſcrip tura. Amicus ſi ꝑmāſit fixus erit tibi qͣſi coequalis ⁊ in domeſticis tuis fiducialit̓ aget Eccl̓. vj. Nota amicꝰ ſi ꝑmanſerit fixus qꝛ eſt amicus temꝑalis ⁊ ꝯmenſal̓ De quibꝰ Accl̓. vj. Tales nō permanent in tepore tribulacōis vt patet in beato pe tro qͥ anteqͣꝫ eſſet perfectꝰ cū eſſꝫ īmenſa cū xp̄o dicebat dn̄ e ꝑatus ſū ⁊cͣ. Sꝫ in aduerſitate negauit eū. Ita eſt de multis Id̓o dic̄ amicꝰ ſcꝫ ꝑmaſerit ⁊cͣ. Iſtam ꝯdicōneꝫ hꝫ angelꝰ qͥ nō deſerit amicum ſuū a principio vite vſqꝫ ad fineꝫ. Nota quō qn̄ mulier dꝫ ꝑere d̓s vocat angelū dicēs ſibi Ecce vides illā muliere modo dꝫ ꝑere ꝯmitto tibi ꝓlē. Angelus repu tat hͦ ad magnā gr̄aꝫ ⁊ regrat deo ⁊ dēſ cedit ⁊ ciciꝰ creat̉a venit ī manꝰ angeli q̄ ſūt cuſtodia ⁊ diligētia qͣꝫ ī maībꝰ obſte tricꝭ. vos nō cogitetꝭ hāc maxīam angeli amiciciā. Si rex vellet ꝯmittere oues ſu as alicui militi vel comiti ſtatī indigͣrent nec faceret tn̄ an̄geli qͦꝝ minor maior eſt papa vel imꝑatore libeter veniūt ⁊ recipi unt ī cuſtodia oues dei. Id̓o dic̄ Hiero nimꝰ ſuꝑ illo verbo Dico vob̓ ꝙ angeli dei in celis ſꝑ vidēt facie pr̄is mei Mat. xviij. Dic̄ ibi ieronimꝰ Magna ē digni tas aīaꝝ vt vnaq̄qꝫ ab ortu. Itē nō de ſerit ꝑ totā vitaꝫ. qꝛ tot ſūt demones ꝙ nō ꝑmitterēt hoīeꝫ facere aliqͥd bonū nec p̄dicare īmo qn̄ dormimꝰ ſuffocaret nos niſi qꝛ bonꝰ angelus cuſtodit nos. Nos dormīꝰ ⁊ ip̄e vigilat. Ecce qͣlis amicus nullꝰ rex vl̓ papa ita bn̄ cuſtodit a ſuis cu bicularijs Ide de eo dic̄ dd̓. ecce nō dor mitabit neqꝫ dor. ⁊cͣ. Et ſi aliqn̄ aſcendit in celū nō tn̄ ex hͦ dimittit cuſtodiā. ymo ſi videt dyabolū īua dentē amicū ſuū ſibi ꝯmiſſū ſtatī occurrit ad adiuuandū. Itē qn̄ facis aliqͥd pctm̄ licet dicat. O iſte ri baldꝰ tn̄ nō deſerit te. qꝛ ſtatī dyabolꝰ te duceret ad infernū. ſꝫ tantꝰ eſt amor an geli ꝙ nō dimittet te nec ꝑmittit ꝙ dya bolꝰ faciat ꝯtra te. Id̓o dd̓. Angel̓ ſuis mādauit de te ⁊c̄. In oībꝰ vijs tuis. ſcꝫ ꝑ terrā mare de die ⁊ de nocte dormiēdo ⁊ vigilā do. Item nec in finem deſerit qn̄ ꝑſona laboret in extremis veniūt demo nes ⁊ ſi ꝑſona ſit īpenitens demones de ridēt bonū angelū dicēdo ⁊ qͥd vis tu h̓ Dn̄ica. IX poſt tri nitatis Sermo. IIII adhuc pōt deꝰ ſibi dare ꝯtricōm. ⁊ demo nes qͣlis ꝯtritio hoīs qͥ tenuit talē vitam. ⁊cͣ. Et angelꝰ eleuatis oculis in celū d̓t dn̄e habeatis me excuſatū ⁊ aīa ſic īpeni tens recipit̉ a demonibꝰ ⁊ angelꝰ aſcen dit ī celū. Si ꝟo ſit aīa ꝑſone penitentis tūc angelꝰ bonꝰ deridet demones di. Ca nes qͥd vultꝭ hͦ. o dicūt adhuc poſſet pec care. Et angelꝰ nō peccabit. Nā deꝰ qui conſeruauit eū vſqꝫ mō etiā cōẜuabit eū ⁊cͣ. Uos nō auditis iſtas diſputacōnes. qꝛ ex peccatis habemꝰ aures obſtructas. Finaliter angelꝰ recipit aīaꝫ ⁊ demones fugiūt ⁊ angelꝰ portat aīaꝫ ſecū in celuꝫ Factū eſt vt moreret mendicꝰ ⁊ porta retur ab angelis in ſinū abrahe Luce. xvj. Nōne videt gͦ vob̓ ſi angelus eſt bonus amicꝰ ꝑmanens a pͥncipio viteʸ vſqꝫ ad finē de hͦ auctoritas. Ecce ego mitto an gelū qͥ precedat te ſcꝫ in natiuitate ⁊ cu ſtodiat te in via. Ecce ſcd̓m ⁊ introducat te in locū qͣꝫ ꝑaui. Ecce terciū Exo. xxiij Angelus dꝫ fieri amicꝰ ex ꝑte nr̄a ꝑ ora tionē. Nā debēꝰ dr̄e ſibi qͦlibet die mane ⁊ ſero vnam breuem orōnem ſcꝫ angele qͥ meꝰ es cuſtos pietate ſuꝑna. Me tibi ꝯmiſſū ẜua defende gub̓na ¶ Dico tercō ꝙ qͥlibet debet facere ſibi amicū ih̓m xp̄m totū piū bonꝰ amicꝰ eſt hō virtuoſꝰ me lior eſt angelus gl̓oſus. Sꝫ optimꝰ ih̓s xp̄s pijſſimus ⁊ pietate plenꝰ Tū raōne ſue bouitatꝭ. Tū rōne durabilitatis. Tū ratione vtilitatis. Id̓o dic̄ ſcripta de eo. Amicꝰ fidel̓ ſcꝫ xp̄s medicamētū vite ⁊ īmortalitatꝭ ⁊cͣ. Eccl̓i. vj. Nota medica mētū vite qꝛ nec xp̄s ꝟtuoſꝰ nec angelꝰ gl̓oſꝰ pn̄t dare medicinā remiſſione pec catoꝝ niſi d̓s. Quis pōt pctā dimittere niſi ſolꝰ d̓s Mar. ij. Iſtā medicīam dat xp̄s in hͦ mūdo. In alio mūdo dat medi cinā īmortalitatꝭ ī gl̓a et̓na iſte amicꝰ lu crat̉ ꝑ tīorē cū ſequit̉. Qui metuūt do minū īueuiūt illū. Qui timet dn̄m eius habebit amiciciā Eccl̓i. vj. ¶ Dupl̓r pōt timēi d̓s. Prīo ẜuil̓r ſcꝫ inchoādo pn̄iaꝫ tiore pene. Nā pn̄ia īcipit a tīore pene ⁊ ꝓcedit amorē gr̄e ⁊ gl̓e. Exēplū de acu ⁊ filo ī ſuēte. Nā acꝰ penetrat pūgēdo ⁊ filū ꝯiūgit ⁊ colligit ſubſequēdo. Ita ꝯtricō ē acꝰ pētrās cor filū ꝯiūges cum d̓o ē ꝓpoſitū bn̄ viuēdi ⁊ ſic xp̄s fit aīcꝰ nr̄. Qui diligit cordis mūdiciā ſ. ex ꝯtri cōne ꝓpt̓ gr̄aꝫ labioꝝ.ſ. ī ꝯfeſſiōe habebit aīcū rege Pro. xxij. ecce qͣre dic̄. qͥ ti. ⁊cͣ. Scd̓o dꝫ tīeri final̓r ẜuando ſua p̄cepta ⁊ tl̓ibꝰ d̓t ip̄e. Uos amici mei eſt(ſi fece ritꝭ q̄ ego p̄cipto vob̓ d̓t dn̄s Ioh̓is. xv Et ſic tenebimꝰ ꝯſiliū xp̄i ego vob̓ dico ¶ Sermo qͣrtꝰ facite vob̓ amicos Ui ſe exiſtimat ſtare videat ne cadat. jͣ. ad Coꝝ x. In p̄ſēti volo p̄dicare vnā mat̓iā ma gni auiſamenti vite nr̄e ẜm ꝙ thema dat mihi motiuū ſ. qͦt modis ⁊ qͥbꝰ ꝑſone ca dūt ī pctīs. Iō volēs vos auiſare vt ca ueatꝭ decreui de iſta matęria nūc p̄dicare ſalutet̉ ꝟgo mariaꝟ eſūat thema. Scrip tura ſcā q̄ ē os qͦ loquit̉ nob̓ d̓s declarat nob̓ altitudīes vt excellētias qͣs hꝫ ꝑſōa deuota ẜuiēs d̓o di. Ecce ītelliget ẜuꝰ me us ⁊ exaltabit̉ ⁊ eleuabit̉ ⁊ ſublimis erit valde Iſa. lij. Ponūt in dctā aucͣte. iiij. altitudīes ſeu excellētie ẜui dei. ſꝫ vt meli us ītelligatꝭ. Sciēdū ꝙ ī hͦ mūdo ꝑſone hn̄t altitudineꝫ ⁊ excellentiaꝫ aliqͣ iſtaꝝ qͣtuor rōne.ſ. vel ꝑ ſcīaꝫ vel ꝑ nobilitatē generis vel ꝑ diuitias vl̓ ꝑ potētiā. Iſtꝭ qͣtuor modis etiā hꝫ altitudīeꝫ ⁊ excellē tiā ꝑſōa deuota q̄ ẜuit deo. Prīo ꝑſone hūt altitudīeꝫ ꝑ ſcīaꝫ qꝛ qn̄ꝑſona ē ſub tilis. Iſto mō ꝑſona deuota q̄ ſeruit deo hꝫ excellētiā qꝛ licet neſciat legere tn̄ ex bona vita qͣꝫ tꝫ hꝫ magnā ſcīam. qꝛ hꝫ a d̓o mgͣnā claritate intellcūs. qꝛ ſn̄ mgr̄o ſcit qͥd credēdū ⁊ ſꝑādū. Tl̓ibꝰ d̓r vncti onē accepiſtis ab eo maneat ī vob̓ ⁊ non Dn̄ica. Ipoſt tri nitatis Sermo. IIII docet vos de oībꝰ. jͣ. canoīca Ioh̓is. ca. ij Per hoc ꝙ dic̄ vnctōm denotat clarita tem intellectus. Quia ſicut marinarij.i. naute qui in fundo maris volunt clare vi dere emittunt de ore globū de oleo ⁊ tūc vident clare. Ita deuote ꝑſone recipiūt vnctōeꝫ claritatis a deo. Si ergo ꝑſona eſt alta per ſcīaꝫ ⁊ ſerui dei ⁊cͣ. Ecce qua re dicit ecce intelliget ſeruus meꝰ ¶ Se cundo ſūt ꝑſone alte ⁊ excellentes ꝑ no bilitateꝫ ⁊cͣ. qꝛ ſunt filij regis ⁊cͣ. Ex hoc maiore altitudineꝫ habet quelibet perſo na d̓uota. qꝛ in omni gͣdu ꝑentele xp̄s ꝑ ſone deuote iūgit dempto vno eſt frater per gr̄am ⁊ ꝯſanguineꝰ nepos ⁊ mater. ſꝫ nō pater qꝛ deus pater nulli ꝯmunicauit vt ſit pater xp̄i. de iſta petela auctoritas Quicūqꝫ fecerit voluntate patris mei qͥ in celis eſt. Ipſe meus frater ⁊ ſoror eſt mater ⁊ nō dicit pater Mathei. xij. Ido dicit. Ecce ſeruus meus exaltabit ſcꝫ per nobilitatē diuinalē ¶ Tercio eleuabit̉ ꝑ diuitias. Ideo d̓r diuiti in altis habitat. Sꝫ diuitie huiꝰ mūdi nichil valent re ſpectu diuitiaꝝ ſernoꝝ dei. qꝛ diuitiē mū di ſolum durat hic ⁊ deꝑdi poſſunt ⁊ mō leſtant. Sꝫ diuitie ẜuoꝝ dei vt virtutes ⁊ merita ⁊ hic ⁊ in alia vita ſemper du rant ⁊ perpetue ſūt gloria ⁊ diuitie in do mo eius ſcꝫ in ꝯſcīa ⁊ iuſticia eius manet in ſeculum ſeculi. Iō dic̄. Ecce ẜuꝰ meꝰ eleuabit̉.ſ. ꝑ diuitias ſpūales ¶ Quarto exaltant̉ ꝑ potentiā vt reges prelati ⁊ do mini tēꝑales. Iſta racōne perſona deuo ta exaltat intm̄ ꝙ qͣſi eſt omnipotens ra tione ſue voluntatis deliberate. qꝛ nichil vult niſi ꝙ deus vult ⁊ iſto mō loqueba tur apl̓s dicens. Oīa poſſū in eo qui me confortat ad Phil̓. iiij. Ideo dicit Ecce ẜuus meꝰ ſublimis erit valde. Fiat ergo rō ſi ꝑſona q̄ ſtat in bona vita eſt ita alta ⁊ excellēs vt ꝓbatum eſt valde debet ſe auiſare ne cadat ꝑ pctm̄ qꝛ qͣnto gͣdus ē dicit thema. Qui ſe exiſtimat ſtare vide at ne cadat patet thema vt vos auiſem in venio in ſacra ſcriptura ꝙ qͣtuor ſūt occa ſiones quibꝰ ꝑſone deuote cadūt in pctīs Prīa eſt ꝑ dyabolicalē teptacōeꝫ. ſcd̓a ꝑ familiare affectōeꝫ. tercia ꝑ delicōſam ꝯuerſacōeꝫ. qͣrta ꝑ negligentiale oꝑacōꝫ ¶ Et nō ſūt pl̓es modi cadendi ⁊ qui de iſtꝭ vult ſe auiſare ⁊ cuſtodire ſemper ſta bit alte ſcꝫ in gr̄a dei gͦ qui ſe exiſtimat ſta re videat ne cadat Dico pͥmo ⁊cͣ. ſcꝫ ꝑ dyabolicaꝫ tēptacōm qꝛ licet temptatio dyabolica nō poſſit cogere libēꝝ arbitriū ad peccandū tu illa tēptatio hꝫ tantā in petuoſitatē ꝙ niſi hō auiſet ſe venit cum impetu ⁊ ꝓicit ad terrā ⁊ iſto mō ſcꝫ im petuoſo diruit vnū magnū murū ſcꝫ dd̓. ¶ Dicat̉ hyſtoria de dd̓ qͥ de palatio ſuo vidit vxorē vrie lauātē ſe ⁊ ſtatim temp tatio demonis venit ad eū di. O quō eſt pulchra mittas ꝓ ea ⁊ veniet. qꝛ vir ſuꝰ nō eſt in ciuitate ⁊cͣ. Dicat̉ quō peccauit ij. Regū. xj. O qͣlis turris qͥ erat dauid puer exiſtens ⁊ cuſtodiens grege patris interfecit leonē. ita erat fortis ⁊ tn̄ nō re ſtitit tēptacōi. Ratio qꝛ venit īpetuoſe. Id̓o dixit ip̄e impulſus ceſus ſum vt ca derē. Et dn̄s ſuſcepit me ⁊ dat remedi um ne decetero hō cadat dicēs. Fortitu do mea ⁊ laus mea dn̄s ⁊ factus ē mihi in ſalutē pͣs. cxvij. Sic̄ ille qui ſtat ſolus ⁊ nō ſe tꝫ ad columpnā leui īpulſu cadet Sꝫ qui ſe tꝫ fortiter ad colūpna fortiſ tiſſimā ſcꝫ dn̄i duobꝰ brachijs amplexā do ſcꝫ vigilia ⁊ orōne talis etiā ad mag nū īpulſū nō eadet. Id̓o qꝛ dn̄s fortitu do eiꝰ. Ecce quare dicit dominus fortitu do mea. quaſi dicat ego ex me nō ſum for tis. ſed domine teneas vel ſuſtentas me. Iſtud conſilium nō ſolum eſt dauid. ſed criſti Iheſu qui in nocte paſſionis dixit a poſtolis. Uigilate ⁊ orate vt nō intretis in tēptacōeꝫ Mat. xx. Sꝫ qꝛ nō tenue rūt ꝯſiliū eiꝰ id̓o īpulſi tēptacōe cecider̄t Dn̄ica. ℟poſt tri nitatis Sermo. V. fugiendo ⁊cͣ. Patet ergo quare aliqͥ ca dunt dyabolica tēptacone. Id̓o remedi um eſt vigilando ī orōne appōdiare ſe. Ideo dic̄ thema qͥ ſe exiſtimat ⁊cͣ. Dico ſcd̓o ꝙ ſcd̓us modus qmō ꝑſona deuota cadit eſt familiaris affectio. Et iſte mul tos ⁊ ml̓tas ꝓſternit. Qn̄ em̄ religioſus vel clericꝰ ſeu heremita eſt deuotꝰ ⁊ bōe vite ſtat alte in gr̄a. ⁊ qn̄ dyabolꝰ nō po teſt ipſū diruere in pingendo ponit ſibi in via ſcandalū vt ibi īpingendo cadat. ſcan dalū eſt familiaritas alicuiꝰ ml̓ieris etiā deuote ⁊ benigne bone intencōnis ſꝫ pau latim cadūt. Et ſic̄ grauius cadit ille qui currit qn̄ īpingit qͣꝫ ille qui vadit ſpacio ſe ſic gͣuior ⁊ ꝑiculoſior eſt caſus ꝑſone deuote currentis ad ꝑadiſū ꝑ magna ope ra qͣꝫ illiꝰ qui leuiter ambulat. Ideo aui ſo vos. O qͦt ſancte ꝑſōe fuerūt in mun do q̄ cū maximo furore ſpūs inceꝑunt vi tā ſcām currētes vt cameli. ſꝫ īpingendo ceciderūt. O qͦt mulieres deuote q̄ qn̄ vi dēt aliqͣꝫ religioſū deuotū vel clericū cu piūt hr̄e ſuā familiaritatē etiā bona inte cōne dicendo. O quō eſt iſte gr̄oſus hō ego faciā amiciciā cū eo. Dicat̉ hͨ hyſto ria q̄ cōtigit in ytalia de filia illiꝰ comitis deuotiſſima q̄ clam dimiſit pr̄em ⁊ in ha bitu diſſil̓ato iuit romā ⁊cͣ. Tūc fuit veri ficata ꝓphetia illa Iere. Fortis īpegit in forte ⁊ ambo ꝑiter corruerūt Iere. xlv. Quia fortis erat illa puella ⁊ fortis ille ſcūs ſacerdos. Id̓o mulieres vos auiſetꝭ ꝙ vos cū nullo qͣntūcūqꝫ deuoto recipia tis familiaritateꝫ nec intromittatis vos de cōquina ⁊cͣ. Dicatis ſibi pater orate ꝓ me ⁊ orabo ꝓ vobis ego nō ſum cōqͥna ria ⁊cͣ. Id̓o dic̄ ſcriptura in via ruine nō eas ⁊ nō offendas in lapides nec trades te vie laborioſe nec ponas aīe tue ſcāda lum Eccl̓i. xxxij. Uia ruine ſcꝫ cadēdi eſt familiaritas ibi offendit̉ in lapidibꝰ pctō rū via eſt laborioſa ꝓpter tꝑis ⁊ aīe ꝑdi cōmgͣ. Qui ſe exiſtimat ſtare ⁊cͣ ¶ Ter cius modꝰ cadēdi eſt ꝑ delicioſaꝫ ꝯuerſa cōm qn̄ ſcꝫ tenent bona vitā ſꝫ d̓ delitijs mūdi volūt ſcꝫ qͣntū pn̄t reciꝑe ſine pcō Iſti cadēt nō īpulſi nec offendēdo ſꝫ ex lu bricitate vie. qꝛ ſic̄ ille qͥ vadit ꝑ viā lu toſā licet nō īpellat nec īueniat ſcādaluꝫ cadet ex lubricitate ꝙ nō fieret ſi ꝑ viam ſiccā recederet Ita qn̄ ꝑſona vult ire per viam deliciaꝝ bn̄ comedere ⁊ ſepe rigare guttur dicēdo vere iſtud nō eſt pctm̄ exqͦ hō nō frāgit ieiunia eccl̓ie. Item ꝯmedere carnes ꝑtare camiliā tl̓is diu ſtare nō po teſt ẜm Bernar. Lub̓ cauerūt veſtigia no ſtra ī itinere plateaꝝ nr̄aꝝ ⁊ appropinqͣ uit finis nr̄ Trenoꝝ. iiij ¶ Nota dr̄as in ter plateas ⁊ vicos platee ſūt late ⁊ ſig nāt ꝑſonas q̄ late vadūt in delitijs ⁊cͣ. ꝑ vicos ſtrictos ſignant̉ ꝑſone que reſtrin gut ſe a delitijs ⁊cͣ. ⁊ vadūt ſine ꝑiculo de luto. Sꝫ de illis qͥ vadūt ꝑ plateas d̓ litiaꝝ dicentibꝰ hoc bn̄ pōt fieri. qꝛ nō eſt pctm̄ dic̄ aꝓpinqͣuit finis nr̄ ſcꝫ bone vite De iſtꝭ dd̓ ꝯcordās cū Iere. d̓t Ip̄i obli gati ſūt.i. īuoluti ⁊ ceciderūt psͣ. xix. Re mediū qd̓ habēꝰ h̓ ad hͦ dat apl̓s di. Car nis cura ne feceritꝭ ī deſiderijs ad Ro. xiij. Licet bn̄ in uccͣrijs qꝛ qn̄ ꝑſona deuota ī firmat̉ q̄ alias nō ꝯſueuit comedere car nes nec dormire in lecto ſꝫ ꝯſueuit porta re ciliciū. In infirmitate nō dꝫ iſta ẜuare qꝛ fic̄ aſinꝰ oneratꝰ cadēs ī terrā non pōt cōmode eleuari niſi onus deponat̉ qͦ ele uato iteꝝ reponit ſibi onꝰ. Sic ꝑſona de pn̄ia eſt vt aſinꝰ ſuꝑ ſe portās onꝰ pn̄ie q̄ ſi cadat ꝑ īfirmitatē dꝫ dēponere onus qꝛ al̓s nō poſſet curari ſatꝭ pn̄ia ē hr̄e pa ciētiā ī infirmitate. Pꝰ curacōꝫ ſūmatis onus. Ecce quare dicit Carnis curam ne feceritis in deſiderijs. Nemo em̄ vnqͣm carnem ſuam odio habuit ſed nutrit ⁊ fo uet eam neceſſarijs ad Eph̓. v. ¶ Quar tus modus eſt ꝑ negligentialem operacō nem. Deuotio em̄ ſpiritualis ⁊ oracōes ⁊ opera penitentialia ſunt fortitudines tatis Germo. V Dn̄ica. IX. pꝰ trini ſuſtinentes perſonaꝫ in altitudine gr̄e dei qꝛ ſi dimittant ex tedio vel negligentia in ciꝑit ꝑſona refrigeſcere ⁊ ad caſum diſpo nit. Uerbi gratia de religioſo vel clerico deuoto qū dicit ⁊ qͥd oportet me ſurgere ad matutinas ita mane vel orare genibꝰ flexis ⁊ ſic de alijs ⁊ paulatim dimittit ta lis in breui cadit quia deuotio q̄ eſt forti tudo deficit ⁊ licet nō ſit īpulſus a demōe nec inueniat ſcandalum in lubricitate vie cadit tn̄ ex negligentia abierūt retrorſuꝫ ſcꝫ dimittendo bonam vitā pn̄iam ⁊ ce ciderunt in terrā Ioh̓is. xviij. Super hoc habēꝰ ꝯſilium a xp̄o dicente. Allegorice Accinge lumbos tuos ⁊ tolle baculum meū in manu tua ⁊ vade. iiij. Regū. iiij. c ¶ Nota accinge lumbos tuos qꝛ ſic̄ ille qui vadit ſine cinctura plice tangūt terrā Ita negligentes vadūt ad terraꝫ. Ideo dicit accinge ⁊cͣ. ⁊ tolle baculū meum in manu tua ſcꝫ baculū crucis. qꝛ ſicut ille qͥ ſurgit de infirmitate ⁊ eſt debilis ſuſten tat baculo ne cadat. Ita ꝑſone deuote ſi aliqͣciens attedient vel ſint negligētes ⁊ debiles baculum ſcꝫ xp̄i crucem ⁊ paſſio nem non ſolum oculis ſꝫ manibꝰ oꝑando Maius ꝯfortam̄ ꝙ poſſumus habere in bonis oꝑbꝰ eſt memoria paſſionis criſti Uerbi gr̄a ſi habetis tediū de ieiunio cō gitatē ieiuniū xp̄i ⁊ prandiū qd̓ habuit in cruce. Si de deſpectione habetꝭ tediū co gitate qͥd dicebat̉ xp̄o vach qͥ deſtruis ⁊cͣ Si pulices vos inqͣetant cogitate puncti ones xp̄i in capite in manibꝰ ⁊ pedibus. Si de paupertate tediū habetis cogitate xp̄m nudū in cruce. Ecce qͣte dicit accīge lumbos tuos ⁊cͣ. Ergo qͥ ſe exiſtimat ſta re videat ne cadat. Sermo quintus de eadē dominica Emptacio vos no apprehendat niſi huāna. jͣ. ad Coꝝ. x. Quia hoc verbū hꝫ difficultate in tbeologia. Cogitaui in iſto ẜmone vo bis ip̄m declarare ꝓ ꝯſolacōne ⁊cͣ. Salu tet̉ virgo maria ⁊cͣ. ⁊ reſūmatur thema. Doctrina eſt cōmuīs in ſancta theologia ꝙ ſi adam nō peccaſſet. omnes fuiſſemus in paradiſo terreſtri ⁊ ſine labore tribula cōne ſeu difficultate introiſſemus glori am paradiſi. Quia ſine labore ⁊ difficul̓ tate feciſſemus bonū. Sed exquo adam peccauit ⁊ in pr̄e nos facti ſumus omnes fuimus exules in hoc mūdo. Et cū mag nis difficultatibꝰ laboribꝰ periculis habe mus lucrari paradiſum celeſtem. Recte videt̉ mihi fore ſimile cuidaꝫ ꝑabole de quodam nobili viro habēte plures filios quibꝰ dicebat ſitis boni. Ecce iſta heredi tas erit veſtra. Semel autem iſti filij fe cerūt quoddā malū magnū ꝓpter qd̓ pa ter expulit eos de domo ſua. Et ipſi īue runt per mundū ⁊ paſſi ſunt multa mala ibant mendicando ⁊cͣ. Tandem quidam bonꝰ homo ex ꝯpaſſione interpoſuit ſe in ter filios ⁊ patrem. ⁊cͣ. Et pater prece pit eis cum tali cōditione ꝙ nullo modo poſſent habere hereditatem eius. prius ꝓ miſſam niſi prius lucrarentur eam in ar mis bellando ⁊ ſi eſſēt victores daret eis hereditatem aliter nō ¶ Ita recte accidit nobis ex ingratitudine qͣꝫ fecerunt hoīes ſcꝫ adaꝫ ⁊ eua. Deus pater qui paraue rat gloriam ⁊cͣ. Exulauit homines ī hūc mundum in quo ml̓tas tribulacōnes paſ ſi ſunt. Sed venit criſtus ⁊ poſuit ſe inter deum patrem ⁊ homīes. vnus mediator dei ⁊ hominum Hō criſtus ih̓s qui dedit re dēpcōnem ſemetip̄m ꝓ omnibus. jͣ. ad Thymotheū. ij. Et finaliter recōſiliauit nos deo patri. ſed tali cōdicōne vt nō ha beamus gloriam vt prius habuiſſemus. Sed cum laboribꝰ ⁊ periculis exercitan do nos in armis ⁊ ſi etiam ſimus valen tes ⁊ victores habebimus hereditate al̓r non. Ex iſta veritate coactus fuit Pau lus dicere. Per multas tribulacōes oꝫ nos intrare in regnū celoꝝ. Actuū. xiiij. Dnica. IX. poſt tri nitatis Sermo. V. Ex iſta ratione Iob illuminatus ſpūſāc to aſſil̓auit vitā vr̄aꝫ milicie di. Militia eſt vita hoīs ſuꝑ terrā ⁊ ſicut dies merce narij dies eiꝰ. Iob. vij. Racō qꝛ ſi miles vel mercenariꝰ bn̄ laborat merent̉ ſtipē diū al̓r nō ſꝫ punctōeꝫ. Idē de nob̓ nota te hic in biblia nr̄a habet̉. Militia eſt vi ta hoīs trāſlatio antiqͣ ⁊ approbata hab̓ꝫ tēptatio eſt vita hoīs. Unde mirū eſt de tanta diuerſitate in tranſlacōibꝰ que tn̄ a ſpū ſancto fuerūt facte illuminā do trāſla tores. Id̓o apoſtolus. jͣ. ad Coꝝ. xij. In ter gratias ſpūſſancti ponit interp̄tacōes quare ergo tranſlator poſuit ibi. Militia eſt vita hoīs cū habet temptatio eſt vita hoīs. Rn̄ deo ꝙ ſpūſſanctus hoc fecit ad ſignificandū ꝑ iſta duo verba ꝙ ꝑ vnum nō poterat dici. vita em̄ nr̄a d̓r militia re ſpectu ſtipēdij ⁊ d̓r temptacio reſpectu no ſtri poſſe. Iam ſcitis ꝙ milites ⁊ hoīes ar moꝝ ſponte militāt ꝓ ſtipendio ⁊cͣ. Ita nos ꝓ gl̓ia obtinenda. Id̓o dicit̉ Mili tia eſt vita hoīs. Sed d̓r temptatio ꝓprie verſuchunge ſeu ꝓbatio hoc oſtēdit poſſe noſtꝝ. qꝛ in noſtra militia habēꝰ tm̄ poſ ſe ꝙ nō poſſemꝰ vinci nec capi coacte. qꝛ nullus pōt caꝑe vel cogere libꝝ arbitriū ad pecādum. Milites tn̄ multociens vī cunt̉ ⁊ captiuant̉ ſꝫ nos nō. Ideo tēpta tio.i. verſuchūge. qꝛ dyabolꝰ nō poteſt co gere libꝝ arbitriū. ſꝫ vadit in circuitu ad teptandū ſi poſſet capere ⁊cͣ. De iſto poſ ſe dic̄ apoſtolꝰ. Fidelis aūt deꝰ qͥ nō pati etur vos tēptari ſuꝑ illud ꝙ poteſtis ſed faciet cū tēptacōe ꝓuentu vt poſſitis ſu ſtinere. jͣ. ad Coꝝ. x. Propter hͦ dic̄ the ma. Temptatio vos nō apprehendat ⁊cͣ. Adhuc reſtat difficultas q̄ eſt iſta tep tacio huāna. ꝓ hꝰ diffici̓tatis ſolucōne. ¶ Nota ꝙ tres temptaaōnes in ſūma ī uenio qͣs habemꝰ in hͦ mundo a pͥma ⁊ ſe cūda eſt valde cauendū. qꝛ cadere in illis includit peccatū mortale de tercia nō poſ ſumꝰ nos cauere. ¶ Prima eſt tēptacō diuinalis ¶ Scd̓a eſt tēptacio dyaboli calis. ¶ Tercio eſt tēptatio humanalis. Ideo dicit thema temptatio vos nō ⁊cͣ. ſcꝫ diuinalis nec dyabolicalis niſi huma nalis ¶ Dico pͥmo ꝙ pͥma temptatio eſt diuinalis qn̄ deus tēptat aliquem nō tn̄ credatis ꝙ temptatio diuina ſit incli nando ad peccatū. qꝛ deꝰ nō ē cauſa pecca ti nec inclīat ad peccatū. De hoc vide ſcm̄ tho. jͣ. ij. q. lxxix. atti. jͣ. Imo dicit ſcriptura Nemo cum tēptat dicat qm̄ a deo temp tat̉. deus em̄ intemptator maloꝝ eſt ipſe aūt nemine temptat ſp̄ ad peccadū Iaco jͣ. Querit̉ gͦ que eſt tēptatio diuina ⁊ ad qͥd dico ꝙ diuina temptatio eſt ad ꝓba cōm creature nō dei qꝛ deus oīa nouit ſed ipſiꝰ creature. de hͦ vide ſcm̄ tho. jͣ. ꝑte. q. c xiiij. arti. ij. ⁊ ſi in temptacōne tēptatꝰ te neat fortiter det gloriā deo. Si defecerit conet̉ ad hͦ ꝙ peniteat ⁊ ꝙ ceteris ſit in ex emplū. Iſta tēptatio fit a deo dupliciter Primo ꝑ ꝓſperitatem. Scd̓o per aduer ſitatē. Dico pͥmo ꝙ aliquodens deꝰ tēp tat de honore ſanitate ⁊ ſic de alijs nō in clinādo ad peccatū ſꝫ vt tu ſcias ⁊ cognoſ cas te ⁊ alijs ſit exēplū qͣſi dicat deꝰ. vi deamꝰ qͥd faciet iſte. Ad intelligendū h̓ dicat̉ quō dn̄i qn̄ nouiter recipiūt vnum ẜuitorē ꝓbat eū dimittendo florꝭ ſcient̉ in aliqͦ loco vel aliqͥd ſimile. nō ꝙ dn̄s vo lit̓ ẜuū reciꝑe florꝭ ſꝫ vt ꝓbet eū ⁊cͣ. ⁊ ſic abſcōdit florenū fur eſt ⁊ expellit ip̄m de domo ſua. Si reuelat reputat bonꝰ ⁊ fi delis. Idē de dn̄a ꝓbante ancillā in pecu nijs vel iocalibꝰ ſeu eſcis vel vino ſi ſit fid̓ lis ⁊cͣ. Iſto modo deꝰ temptat nos. O qͦt latrones ⁊ fures ſūt in domo dei deus tēptat eos ⁊ ipſi nō ſe auiſant Uerbi gr̄a qn̄ eſt magna fama de aliqͦ diuīo ſortile go ſeu incantatore ꝙ facit magnas cura cōnes quas ſanitates deus operat temp tet vos vt experiat qͥd facietis qn̄ d̓r vo bis vultis ſanari de tali infirmitate vel in penire rem perditam vadatis ad talem. Dnica. IX. pꝰ tri nitatis Sermo. V. ⁊cͣ. Et modo qͥd facietis qꝛ deus. Idem de fulguribꝰ ⁊cͣ. Dicit̉ vobis faciatis ſic dicatꝭ talia nomina qꝛ ꝓbatum eſt ꝙ nō erit malum tempus ⁊cͣ. temptacō eſt. O qͦt ſunt latrones furando deo honorē di uinum ⁊ dyabolo offerūt eum. Dicatur etiam ꝯtra mulieres q̄ tot faciunt truffas contra iſtas tales. Ecce textus ſacre ſcrip ture. Si ſurrexerit in medio tui ꝓphetes aūt qui ſompnū vidiſſe ſe dicat ⁊ predix erit ſignum atqꝫ portentā ⁊ euenerit ꝙ lo cutus eſt ⁊ dixerit tibi eamus ⁊ ſequam̄ deos alienos quos ignoras ⁊ ſeruiamus eis nō audies verba ꝓphete illius aut ſop niatores qꝛ temptat vos deus vt palam fiat vtꝝ diligatis eum an nō in toto cor de ⁊ in tota aīa veſtra Deutrono. xiij. Di mittatis ergo talia ⁊ recurratis ad nomē Ih̓s Dicat̉ de virtute eius ⁊ mō dicēdi ſuꝑ infirmitatem vel plagā ¶ Scd̓o tēp tat deꝰ ꝑ aduerſitatem qn̄ ꝑſona vult fa cere aliquod bonum opus deus ꝓcurat aliqͣꝫ aduerſitatem vt ꝓbetur quid faciet ſemꝑ intelligendo vt dixi. qꝛ deus nichil ignorat. Pro intellectu huius dicatur ꝙ ſemel quidaꝫ miles habens inimicos re cepit nouiter vnum ſcutifeꝝ in ſuo ſerui tio qͣꝫ volens ꝓbare tractauit cum duo bus amicis ſcutifero ignotis ꝙ in via in uaderent militem ⁊ ſcutifeꝝ. Cunqꝫ illi duo inuaſiſſent militē vt erat ordinatum clamantes interficiat. tunc ſcutifer deſe rens dn̄m ſuū fugit. Propter ꝙ dn̄s ex pulit eum de domo ⁊cͣ. Iſto modo deus temptat nos qn̄ aliqͥs religioſus clericus vel ſecularis recedit a mala vita qͣꝫ tene bat ⁊ incipit bonā vitam ſeruando ſuam religionem faciendo penitentiā ⁊cͣ Talis ſe tūc ſociat cum milite ſcꝫ cum xp̄o. Sꝫ dicit deus videamus probetur iſte parat jͣ. duos vel tres aduerſarios vt ꝓbetur qͥ ſūt dolor infirmitas ſtatim qn̄ incipit ſer uire quis deo veniūt dolores in capite vel ſtomacho ⁊cͣ. Non debemus fugere quia temptatio eſt ad ꝓbandum. Idem de in firmitatibꝰ. Item de linguis gentiū dicē tiū. Ille eſt ypocrita vt habeat miſſas ſcī amatoris ⁊cͣ. Mane in ꝓpoſito qꝛ temp tacōnes ſūt nō dicatis O miſer ante erā quietꝰ ab iſtis nō poſſē ſuſtinere ⁊cͣ. Itē ideꝫ de temptacōne de fide catholica nō di catur. Ꝙmiſer ego nō ꝯſueui hr̄e iſta. ⁊cͣ Reſiſtite fortiter quia tēptacōnes ſunt. Ecce quō temptat deus ꝑ aduerſitatem Ad hoc dicat̉ exēplū de abraham Ben̄. xxij. Temptauit deꝰ abraham ⁊c̄. Dicat̉ hyſtoria breuiter quō illa temptacō fuit abrahe in laudē dei ⁊ augmentum meriti Iteꝫ fuit in exemplū obedientie nobis ꝑ locū a maiori. Si abrahā in re tā magna ⁊ difficili fuit deo obediens quantomagꝭ nos quibꝰ non precepit interficere filios ⁊cͣ. Sꝫ precepta ꝯnat alia ⁊cͣ. Id̓o dixit deus abrahe. Quia tu feciſti rem hanc ⁊ nō peperciſti filio tuo vnigenito ꝓpter me benedicā tibi ⁊ multiplicabo ſemen tuuꝫ ⁊ in ſemine tuo ſcꝫ xp̄o benedicet omnes gentes terre Geneẜ. xxij. Ecce quō deus temptat nos ꝓſꝑitate ⁊ aduerſitate. Iō nec ꝓpter ꝓſꝑitatem habendaꝫ nec ꝓpter aduerſitatem fugendā faciamus ꝯtra de um. ſꝫ ſeruemus eius precepta. Fili acce dens ad ẜuitutē dei ſta in iuſticia.i. pn̄ia ⁊ timore.i. deuocōne ⁊ preꝑa amimā tu am ad temptacōeꝫ Eccl̓. ij. ¶ Dico ſcd̓o ꝙ tēptacō eſt dyabolica iſta fit ex malitia ſicut diuīa ex miſcd̓ia eſt qn̄ dyaboli cogi tant gloriā qͣꝫ ꝑdiderunt ⁊ vident ꝙ nos reſpectu eoꝝ ſumus formice ⁊ ꝙ acqui rere debemus illā gloriā dicunt malicioſi impediamus eos ⁊ teptemus. Ecce ma licia. Ideo dixit beatus petrus cuidaꝫ qui fecerat qd̓dam magnum peccatum. Cur tēptauit ſathanas cor tuū Actuū. v. Et īueni ꝙ dyabolus tenet tres modos tēp tandi. ſcꝫ piſcatoris. Aucipitis ⁊ truffa toris. piſcator volens caꝑe piſces. prīo ꝓicit eſcam ſine hamo nō ꝙ capiat piſces do.ix pꝰ trini Sermo V ſine hamo ſꝫ ꝓbat ſi piſces ꝯmedēt Sꝫ hoc ideo facit vt poſt cū hamo poſſit ca pere ⁊ eos interficere. Ita facit dyabo lus pͥmo ꝓicit eſcas cogitacōes ⁊ ꝑtici pacōes alicuiꝰ mulieris vt pꝰ cū hamo pctī capiat te Aucͣtas. Neſcit homo fi nēͣ ſuū ſed ſicut piſces capiunt̉ hamo. ſic capiunt̉ hoīes in tꝑe malo. Eccī. ix. ca. tꝑe malo. i. temptacōis. Et ſicut piſces nō ſtatim ſenciūt hamū ſed qn̄ trahunt̉ ad littus Ita tu mō nō ſentis hamū pec cati ſed qn̄ traheris ad littus ſcꝫ fine vi te ⁊cͣ. ¶ Scd̓s dyabolꝰ temptando te net modū aucipitis. auceps ponit gra nū vt capit volucre. qui cū capit granū capit̉. Ita dyabolꝰ capit volucres reli gioſos clericos ⁊cͣ. Cū grano honoris ⁊ p̄lacōis ſeu dignitatis. qn̄ audiunt talis epūs eſt mortuus. dyabolꝰ ſtatī temp tat dicēs O ſi tu poſſes hr̄e illuꝫ epiſco patum hͦ poſſes facere cū rege ⁊cͣ. Ide de ſecularibꝰ de aliqͦ officio dādo a rege dicit tēptacō. O ſi tu mō poſſes hrē qꝛ rex ꝓmiſit alteri. Ego diffamabo eum ꝙ nō eſt fidelis regi ⁊cͣ Id̓o ecc̄s. ix. Si cut aues ꝯp̄hendunt laqo ſic capiunt ho mīes cū eis exēplo ſuꝑuenerit ¶ Item dyabolus tertō mō tēptando tenet mo dū truffatoꝝ dicat de ferrarijs ꝓicien tibꝰ ferraturā ignitā in vico vt decipiāt ſimplices. vt rideāt. Idē de argētarijs ꝓiciendo florenos ⁊cͣ. Ita recte facit de mon qn̄ dicit̉ vobis talis ꝑſona vel coī tas indiget. c. vel. M. florenis ad mu tuādū. Ideo ſi vultis vos mutuare re ſpondebit̉ vobis loco ⁊ noīe cenſus da būtqꝫ ꝓ. c. mutuatis qͥnqꝫ mō dyabolꝰ ꝓicit ferrū calidū vel florenū vt ꝯburat aīam vrām ꝑ auariciā. qꝛ ex mutuo re ciꝑe aliqͥd vſura eſt ⁊ damnacio. niſi ſit vera emptio ⁊ vendicio ⁊ p̄cium iuſtuꝫ alias vſura eſt. Dicatur hoc exemplum beati anthonij qui inuenit pomuꝫ auti in deſerto ex dyaboli temptacōe prepara tum ⁊cͣ. Propter hͦ dicimus in vltima pēticōne de pater ur̄ Et ne nos inducas in temptacōem.i. ne ꝑmittas nos indu ci in temptacōem Sed libera nos a ma lo. Ergo temptacio vos nō apprhendat ¶ Tercia temptacō eſt humana que di ſe ſolū vadit ad veniale peccatum. Tēp tacio humana dicit que eſt ſolum infra limites ſenſualitatis ſine aſſenſu rōnis. verbi gracia. Tu vides inimicum tuum ſubito ſanguis tuus mouet̉ ad vindictā iſta eſt tēptacio humana. qꝛ naturaliter mouet̉ ad vindictā. quia etiam formica quātum poteſt ſi iniuriat̉ vindicat ſe. ſꝫ auiſetis vos ne racio cōſenciat. qꝛ tunc iam nō eſſet veniale ſed mortale. Item qn̄ tu vides pulchraꝫ mulierem ſubito ſanguis mouet̉ ⁊cͣ. temptacio eſt huma na. Sed ſi dicas videamꝰ ſi potero pec care cū ea ⁊cͣ. mortale eſt. Ide de mo tu auaricie quā do eſt infra limites ſēſua litatis veniale eſt. Idē de ieiunijs eccle ſie qn̄ homo videt demane vinum ⁊ ho mo temptat̉ bibere demane. temptacio eſt humana exquo ſoluꝫ ē infra limites ſenſualitatis. quia intellectus nō conſen tit. veniale eſt. Et quia talis temptacio nō venit a dei miſericordia. nec a dyabo li malicia ſed a ꝯcupiſcencia Aucͣtas. ia cob̓. pͥmo. Unuſquiſqꝫ vero temptatur a ſua ꝯcupiſcencia abſtractus ſcꝫ a bona cogitacōne ⁊ illectus ſcꝫ ad malū. Deī de ꝯcupiſcencia cum cōceꝑit peccatum. ſupple veniale. peccatum vero cuꝫ ꝯſum matum fuerit ſupple ꝑ cōſenſum rōnis generat mortē.i. peccatuꝫ mortale No ta illectus.i. inclinatus ſeu attractus. qꝛ qn̄ homo videt pn̄ciam obiecti. ſcꝫ occa ſiōem. peccandi. Homo poſtpoſita bona cogitacōe in qua ſe debet occupare. cogi tat circa peccatum īfra ſe dicendo. O tu poſſes hoc ſic vel ſic facere ⁊cͣ. Ecce qua re dicit temptatio vos nō apprehendat niſi humana qꝛ ex iſta nō ꝑditur gracia. ¶ Dn̄ca. ix. ſermo ſextus. EEE I do. ix pꝰ octaʳ trini Sermo Vl Vum defeceritis recipiant vos in eterna taber nacula. Luc̄. xvi. ¶ Pro declaratōe the. ſciendū eſt. ꝙ ẜm renelatōeꝫ factā beato Paulo quādo fuit raptus ⁊cͣ. ij. Coꝝ. iij. quā reuelationē reuelauit beato Dio niſio ſuo diſcipulo. et ipē Dioniſius nob̓ reuelauit in libro de celeſti iherarchia. ꝙ in celo ſunt nouē ordines angeloꝝ. ⁊ qͥli bet ordo eſt maior toto munoo. ⁊ ē ibi tanta pulchritudo tanta ⁊cͣ. quia ſi poſſi bile eſſet ſoluꝫ hr̄e caput infra celum. ⁊ videre ſolum materialia. nunqͣꝫ vellꝫ eē alibi. nec comedere nec bibere qͥd ſi vide ret ſpūalia. Un̄ Iſa. vj. tunc ptebuꝫ et afflues et mirabit̉ ⁊ dilatabit̉ cor tuū. ¶Primus ordo eſt angeloꝝ. ¶ Scd̓s archangeloꝝ. ¶ Tercius principatuū. Quartus poteſtatum Quintus virtutum. Sextus eſt dominationū Septimus tronorum Octauus cerubinoꝝ. ¶ Nonus ſeraphinoꝝ. In primo principalis angelus ⁊ primꝰ eſt Raphael. de quo Thob̓. iiij. et ē ibi magna excellentia. Scd̓s ordo eſt altior ⁊ pulchrior ⁊cͣ. et huius eſt primꝰ Ga briel. De quo eccl̓ia. que gabrielis ar changeli dictis credidiſti. Tercius ē pͥn cipatuū altior ⁊ pulcrior precedentibꝰ. Miſtius primus ę Michael. Daniel̓. x. Ecce Michael vnus de pͥncipibꝰ. pͥmꝰ Quartus eſt poteſtatuū altior et ꝓpin quior et ſic aſcendendo vſqꝫ ad ordinem ſeraphinoꝝ ⁊ qͣꝫto ꝓpinquiores ſunt d̓o tanto excellentiores ſunt. ſed noticiā eo rum in indiuiduo horum ordinū nō habe mus. quia noticiā eoꝝ noluit deus in ſa cta ſcriptura reuelare. ꝓpter tantā digni tate altitudine ⁊ ꝓpinquitate ad deum. iſte eſt ordo paradiſi ⁊ in ſacra ſcriptura aliqn̄ vocant̉ domus. ⁊ ſicut em̄ in palacio magno. ſunt ml̓te domus vna pul crior alia. ſic eſt in caſtro celi. Un̄ in do mo patris mei. multe manſiones ſunt. Ioh̓. xiiij. Itē alibi vocant̉ platee. quia ſicut platee habent̓ magnū ſpaciū. ſic ille manſiōes ſunt maxīe. quia minima ſtel la que eſt in firmamento eſt maior tota terra ſeptempliciter. vt dicunt aſtrolo gi. multo ergo maiores ſunt platee para diſi vn̄ platee ciuitatꝭ ſcꝫ paradiſi. auru mundū tanqͣꝫ vitrum perlucidū. Apoc̄. xxj. Item aliqn̄ vocant tabernacula no bilium exiſtentiū in armis que ſunt pul cra ⁊c̄. ſic etiam ad hoc ꝓpoſitum loquit̉ thema. Cum defeceritis in via ⁊cͣ. defe ceritis de hac via ⁊cͣ. patet thema. modo aūt exiſtimo ꝙ multi ibi ſunt recepti. ſꝫ ẜm drām quā ponit Auḡ. ī libro de en ra mortuoꝝ agēda. ibi dicit ꝙ ſunt aliqͣ ꝑuerſi ⁊ mali. aliqͥ boni n̄ ꝑfct̄i. aliqͥ bo ni ⁊ ꝑfecti Et d̓ iſtꝭ vltis loqͥt the. Cu defeceritis. Primi ergo ſunt mali ⁊ per uerſi qui ducunt malaꝫ vitam. ſcꝫ viunt ẜm carnis inclinationes exiſte tes ſuꝑbi auari. inuidi ⁊cͣ. moriunt̉ inpenitētes ta les cū maximo impetu ad infernum de ſcendūt ſicut fulgur de celo cadit. Unde Apoc̄. xviij. ſuſtulit vnus angelus for tis lapidem quaſi molare magnū et mi ſit in mare dicēs. Hoc impetu mittet̉ ba bilon ciuitas illa magna et vltra nō in ueniet̉. Interp̄tat autē babilon ꝯfuſio ebraice. et ſignificat peccatores nullum ordine ſeruantes et religioſos nec regu lā nec cerimonias ſeruātes ſed malū ex emplū prebentes. ¶ Nota de quolibet ſtatu nō tenētibus ordinē ſuū babilon .i. ꝯfuſio. quia cōfuſio eſt cōtraria ordini iſti mittūtur in mari inferni ⁊c̄. De iſtis Iob. xxj. Ducūt in bonis dies ſuos et in puncto ad inferna deſcendūt. ¶ No ta in bonis. diuites in exceſſibꝰ cibi potꝰ et veſtiū et ſic de alijs. Un̄ mortuus ē diues et ſepultꝰ eſt in inferno. Luc. xvj. ¶ Et notandum ꝙ ſicut in pomo ſunt dn̄ica ix poſt trīta tis Sermo vi domicilia vbi ſunt grana. ſic in qͣtuor ꝑti bus terre ſunt qͣtuor camere. ¶ Prīa eſt infernꝰ ꝑuerſoꝝ. ¶ Secūda eſt lynbꝰ pueroꝝ. ¶ Tercia eſt locus purgādorum. ¶ Quartus ē lynbꝰ patrū. Et ille dicit̉ ſinus abrabe in qͦ mō nullꝰ intrat. ¶ Nota de lymbo pueroꝝ quō ē locus ꝓ pueris cū originali decedētibꝰ. et in inferno ſepeliūtur illi ꝑuerſi. Sꝫ di cit̉ in ſimbolo deſcendit ad inferna. qꝛ ſi cut in celo ſunt nouē ordines angelorū vt dcm̄ eſt. ſic in inferno ſūt noue carce res. Nā in prīcipio mūdi qn̄ deus crea uit celū ⁊ terrā. in celo ſil̓ creauit noueē or dines angeloꝝ. De hoc vide ſcm̄ Tho. pri. ꝑte. q. lxi. arti. iij. ⁊. iiij. Nota de ſupe riori ordīe erat luciꝑ. De hoc vide ſctm̄ Tho. pri. ꝑ. q. lxiij. articū. vij. qui videns om̄es creaturas inferiores ſe ſuꝑbiuit. volēs equiꝑari deo. O dicit ⁊ dixit deꝰ Nō habitabit in medio domꝰ mee qͥ fa cit ſuꝑbiā. qui loquit̉ iniquo. Et dicit̉ in pͣſmo. Tūc factū eſt preliū magnuꝫ ī ce lo. ⁊ ceciderūt ſicut fulgur. Un̄ videbā ſathanā tanqͣꝫ fulgur de celo cadentem. Luc̄. x. Et qui erat altior an̄ caſuꝫ in ce lo. factꝰ eſt inferior poſt ip̄m ī inferno. Exemplū de lācea in cuiꝰ cacumīe eſſꝫ vna groſſa plūbata. ⁊ cōſequent̉ alie oc to in eadeꝫ deſcendēdo ſemꝑ leuiores. groſſior ī deſcenſu eēt prior. ſic ī caſu an geloꝝ. ¶ Nota qꝛ qͣꝫto gradus altior. tanto caſus gͣuior. Et ẜm ꝙ deſcender̄t et reliquerūt nouē ordines angeloꝝ in celo. Ita ꝯſtituerūt nouē carceres in in ferno. De quibꝰ loquit̉ Iob. Ducut in bonis dies ſuos; ⁊ in pucto ad inferna deſcendūt. ſcꝫ ad carceres inferni ẜm eo rū demerita. Un̄ quomō cecidiſti lucip qͥ mane ⁊cͣ. vſqꝫ ꝓſpiciēt Iſa. ix. ¶ No ta qui te viderūt ſcꝫ ꝑ pctm̄. ad te incli nabūtur ſcꝫ ⁊ ad tuos. Uultis ſcire qui ſunt in prīo carcere. qui ē deputatꝰ pro hijs qui fuerūt de ordine angeloꝝ hoīes voluptuoſi viuētes ẜm deſideria carnis ſine penitēcia. Luc̄. xiiij. Niſi pnīaꝫ egeri tis om̄es ſiml̓ peribitꝭ. ¶ In ſecūdo car cere deſcendūt indeuoti puta religioſi ⁊cͣ De qͥbus dicit̉. Populꝰ hic labijs me honorat. cor autē eoꝝ lōge eſt a me ⁊cͣ. Iſa. xxix. ⁊ Math̓. vij. ¶ In tercō car cere ſemꝑ deſcendēdo qui ē deputatus ꝓ hijs qui fuerūt de ordine prīcipatuū. ſunt incōpatientes ⁊ inmiſericordes. In quarto in qͦ ſunt qui fuerūt de ordīe poteſtatuū ſūt impaciētes ¶ In qͥnto in quo ſūt qui fuerūt de ordine ꝟtutuꝫ ſūt diſcordes. inuidi. qui nunqͣꝫ hn̄t paceꝫ. nec in cōſciencia. nec cū ꝓximo. ⁊ illi qui nolūt̓ parcere ⁊cͣ. ſꝫ vindictā querūt. In ſexto in quo ſunt qͥ fuerūt de ordine dominātiuꝫ ſūt tyram magnates qui ob tinet dn̄ationes tirānice ſine iure. ⁊ poſt nō faciūt iuſticiā. ſꝫ cōſumūt pauperū bo na ⁊ deuorāt pauꝑes. ¶ In ſeptīo ī quo ſūt qͥ fuerūt de ordine thronoꝝ deſcen dūt p̄lati ⁊ p̄ſidentes qui vſurpat bene ficia eccīaſtica poſſidētes ea ꝑ ſymoniaꝫ ſine pura canonica electōe. vel ꝓuiſione et ꝓuidencia pape. qꝛ nō intrāt ꝑ oſtiuꝫ Ioh̓. x. vendūt ſacramēta. nō curāt de a nimabꝰ ſꝫ tm̄ de denarijs. ¶ In octauo carcere in qͣ ſunt qͥ fuerūt de ordine che rubīoꝝ deſcendūt dubitātes in fide vo lentes arguēdo ꝓbare articulos. vn̄ ca dūt in varios errores ⁊ falſas opinioēs et tales ſunt fatui velut qͥ vellet cū igne cādele ꝓbare florenos an ſint de puro auro qͦs dꝫ reponere ī burſatqͣꝫ ꝓbatos Sic de articul̓ fidei ꝓbatis in tot fornel lis doctoꝝ ⁊cͣ. Iō tenere eos debemꝰ ī burſa ꝯſcīe tanqͣꝫ veros. In vltīo carce re ī inferno ꝟ ſunt qͥ fuert de ſup̄mo or dine ſcꝫ ſeraphinoꝝ deſcendūt blaſphe mi. taxillatores ⁊cͣ. qͦs luciꝑ terret. Re mediū ſi qͥs quenqͣꝫ p̄dictoꝝ carceꝝ in curriſſꝫ demeritorie. p̄t ꝑ ta oꝑa euad̓e EEE.ij. tatis Sermo vi Dnica ix poſt Trini ſcꝫ ꝑ cordis ꝯtricōeꝫ. oris ꝯfeſſionē. et oꝑis ſatiſfactōeꝫ. Ecce ꝟa pnīa q̄ duc̄ ad celū. Pnīaꝫ agite ⁊cͣ Math̓. iiij. ſcꝫ vt cū defeceritꝭ ⁊cͣ. ¶ Scd̓a ꝯdicō mor tuoꝝ eſt ꝙ mortuoꝝ q̄daꝫ boni ſunt ⁊ nō ꝑfecti. qꝛ multa pct̄a fecer̄t ⁊ penitu erūt. tn̄ nō ꝯdigne fecert vt maria mag dalena q̄ ꝯdigne ⁊ plene ſatiſfecit. tn̄ eſt regula theologie ꝙ ꝯtricō qͣꝫtuncūqꝫ ꝑ ua ſit ſufficit ad deletōeꝫ culpe. ⁊ tales ſuſcipiūt pnīaꝫ a ꝯfeſſore. quā dꝫ dare ꝑuaꝫ vt poſſint facere alr eſſet ꝑiculuꝫ. qꝛ ſi daret̉ grādis pnīa forte nō facerēt eā. Et iſti nō ſunt mali ꝑuerſi ſꝫ boni me diocriter. ⁊ tales vadūt nō ad infernuꝫ ſꝫ ad purgatoriū ꝟ cū fuerīt purgati va dn̄t ad paradiſuꝫ. ⁊ de hͦ ſūt ſecuri ⁊ qͥs portat aīaꝫ dicūt aliqͥ ꝙ dyabolus. non eſt veꝝ ſꝫ angelus. ⁊ dat exēpluꝫ ſanctꝰ Tho. in qͣrto ſnīaꝝ de duobꝰ bellātibꝰ fi nito bello victor ducit victū ⁊ nō ecōuer ſo. ſcd̓a pe. ij. A qͣ quis ſuꝑatus eſt huiꝰ ſeruꝰ ē. Mō iſte mūdus nō eſt niſi vnꝰ cāpus in qͣ militamꝰ ꝯͣ dyaboluꝫ. mūdū et carneꝫ. Un̄ milicia eſt vita hoīs ſuꝑ terrā. Iob. vij. Iō qn̄ belluꝫ eſt finitū ⁊ homo hꝫ victoriaꝫ penitēdo qn̄ aīa exit a corpore tūc dyabolus victus fugit. et angelus bonꝰ capit eā. ⁊ pn̄tat ea xp̄o qui eū interrogat licꝫ ſciat. dn̄s interro gat iuſtū ⁊ impium inqͥt p̄ſmiſta. Tūc xp̄us mittit eā ad purgatoriū ꝓ ꝯdigna pnīa. Iuſtus dn̄s ⁊ iuſticias dilexit eqͥ tate. ⁊cͣ. ⁊ portat̉ ab angelo nō a dyabo lo qꝛ victus ē dyabolus. ⁊ angelus bo nus cuſtodit eā. ⁊ ꝯſolat dicēdo ei ꝙ ha beat pacīaꝫ ⁊ ꝙ ſuffragio amicoꝝ libera bit̉. ⁊cͣ. Un̄ angel̓ ſuis mādauit de te vt cuſtodiat te ⁊cͣ. In manibꝰ portabūt te psͣ. xc. ⁊ ſic ꝯſolādo portat eaꝫ dicēdo. O ſcā aīa habeas pacīaꝫ ⁊ ego veniā ⁊ portabo te ad paradiſuꝫ. ⁊ ibi hoc eſt in purgatorio purificat ſicut auꝝ ⁊ argen tū hoīes vero receptibiles in camīo hu miliacōis. Eccī. ij. In igne ſcꝫ purgato rij aurū ſcꝫ caritatiui. qꝛ auꝝ eſt p̄cioſiꝰ mētallo. ſic inter ꝟtutes ē malor caritas prīa ad Coꝝ. xiij. ⁊ argētuꝫ ſcꝫ fideles in nullo articulo dubitates. ⁊ ſic aurifa ber nō intromittit ferrū nec plunbū ī ſua fornace nec in purgatorio intrabit ferrū dure obſtinacōis. nec plunbū hoīm im penitētiuꝫ. ſꝫ aurū caritatis ⁊ argētuꝫ fi delitatis. ¶ Nota receptibiles actiue et paſſiue ſcꝫ apti nati ad recipiendū glaꝫ actiue. vel purgatōeꝫ paſſiue. qꝛ impeni tētes nō ſunt apti nati recipere. nec pur gatōeꝫ nec gloriā. ⁊ ꝯpleta pnīa euolāt ad gloriā ꝑ grāꝫ qua fecit eis deus. vn̄ gracia dei vita eterna. Ro. vi. ibi eſt grā ablatī caſus.i. ꝑ grām gratu facientem. qꝛ ex illa grā quaꝫ dedit ⁊ facit deus eis in purgatorio grati efficiūtur. ⁊ per ꝯn̄s vadūt ad gloriā. Un̄ ꝓuerb̓. xi. Muli eris grōſa.i. aīa grata facta inueniet glo riā. Itē receptibilis.i. aptī nati recipere ſuffragia eccīe parētuꝫ vel amicoꝝ. aīe vero dānatoꝝ non ſunt capaces. Exem plū de menbro abſciſo. qꝛ licet homo co medat vel bibat illud menbrū nō recipit ꝯmodū. ſic tota xp̄ianitas nō eſt niſi vnū corpus. ⁊ habet plura menbra corꝑis. quodlibet habet ſuū officiū diſtinctū vt caput nō facit niſi comedere ⁊ bibere. re git tn̄ alia mēbra. Sic ī xp̄ianitate caput ſunt dnī tꝑales qui dn̄t regere. oculi ſūt p̄lati eccīe. Sicut in vno corꝑe multa ſunt menbra non tn̄ eundeꝫ actuꝫ hn̄t. Ita multi vnū corpus ſumꝰ in xp̄o. ad Ro. xij. Illi qͥ ſunt ī inferno ſunt mēbra xp̄i. ſꝫ que abſciſa ſunt nō recipiūt cōmo dū ab illis mēbris ꝯiūctis. Exēpluꝫ de illo qͥ tibiā hꝫ fractā ⁊ abſciſaꝫ ſi come dat vel bibat nihil ꝓdeſt tibie. ſic de dā natis abſciſis. Un̄ mortuo hoīe impio nl̓ la erit vltra ſpēs. ꝓuerb̓. xi. Impio qͥ nō hꝫ pietate de ſe penitēdo ⁊cͣ. ꝯͣ illos qui dicūt ꝙ bona eis ꝓſunt minuēdo eoruꝫ dn̄icax poſt trīta tis Sermo i penā hoc nō poteſt eſſe veꝝ. qꝛ tm̄ dimi nui poſſet ꝙ nullā penā haberet. ⁊ ſic ſal uarent̉. qd̓ eſt falſuꝫ. Unde eccīa cātat. in inferno nulla eſt redempcō. qͥd gͦ ora mus ꝓ dānatꝭ neſciētes. Ecce quid dic̄ xp̄us. Si ibi fuerit filius pacis reqͥeſcet ſuꝑ eū pax veſtra. ſi autē ad vos reuer tet. Luc. x. Iō qui vultis dicere miſſas nolite eas emere cū precō. qꝛ eſſetis vt iudas qͥ. xxx. denarijs vēdidit xp̄m dicēs Quid vultis mihi dare ⁊ ego vob̓ euꝫ tradā. Et debetis eligere bonū ſacerdo te. qꝛ vt dicit Gregꝰ. Cū is qͥ diſplicet ad intercedendū mittit irati animꝰ ad de teriora ꝓuocat̉. Scā gͦ ⁊ ſalubris ē cō gitacō ꝓ defunctꝭ exorare. vt a peccatis ſoluātur. ij. Machab̓. xij. ¶ De illo āt qͥ recipit elęmoſinā ⁊ ſi bonus vel malus eſt. neſciat homo dꝫ preſumere ꝙ ſit bo nus ⁊cͣ. ¶ Tercō aliqͥ deficiūt ex hac vi ta boni ⁊ ꝑfecti ⁊ iſti ſūt qui licet multa peccata cōmiſerūt. tn̄ habuerūt tantā cō tricōeꝫ ꝙ eſt ſufficiēs ad remiſſionē pe ne ⁊ culpe. ⁊ fecerūt pnīaꝫ nō ſoluꝫ illā cōfeſſoris. ſꝫ eciā nocte ſurgebāt. orabāt vigilabāt. audiuer̄t miſſaꝫ ſermones ⁊cͣ Ita ꝙ bona q̄ fecerūt ſūt maiora qͣꝫ ma la. Tales eī ſtatiꝫ euolāt cū ſocietate magna angeloꝝ. Dic practice ꝙ qn̄ cor pus morit angelus eſt pn̄s ⁊ tunc ī mo mēto aſcendit celū ⁊ xp̄o ⁊ ꝟgini Ma rie annūciat gaudiū. quod hn̄t de tali qͥ bene vixit. xp̄us tn̄ ⁊ virgo beatiſſima be ne ſciūt. ſꝫ xp̄s tn̄ vult interrogare. ⁊ tūc angelus dn̄e ecce anima talis eſt in pūc to mortis. bene vixit. fecit pnīaꝫ ⁊cͣ. qua lis laus laudari an̄ deuꝫ ꝑ os angeli. au ctoritas. Si fuerit ꝓ eo loquēs vnꝰ de milibꝰ vt annūciet hoīs equitatē. miſere bitur eꝰ ⁊ dicet. libera eū ne deſcendat in corrupcōeꝫ. Iob. xxxiij. Et mittit deus angelū ſuuꝫ nō vnū ſꝫ multos vt fugāt demones pn̄tes. Tūc aīa exit tota luci da pulcherrima. ſꝫ vcrecūda ſiue morigerata. ſicut ſponſa q̄ eſſet ſimplicis ſtatus ymmo ſi eſſet ſponſa regis pulcherrima. et bene ornata. tn̄ ꝓpter aſpectū ducū ⁊ prīcipū eſt verecūda ⁊ ꝯpoſita. Sic de aīa qn̄ relinqͥt turpeꝫ habitū corꝑis et induit habitū glorie ⁊ portat ab angel̓. Un̄ Luc̄. xvi. Factū eſt vt moreret mē dicus ⁊ portaret̉ ab angelis in ſinu abra he. ¶ Nota nō ab angelo ſꝫ ab angelis ⁊ qn̄ intrat paradiſuꝫ ⁊ trāſit prīo ꝑ pri mū ordineꝫ ſcꝫ angeloꝝ. ⁊ ſi vixerit in pnīa gaudet angeli ⁊ ꝯgratulātur ei. qꝛ in eoꝝ ordine cū eis debet ſtare. Un̄ di co vobis. gaudiuꝫ eſt angel̓ dei ſuꝑ vno peccatore pnīam agēte. Luce. xv. Et ſi cum pnīa habuit magnā deuocōeꝫ aſcē dit ad ſcd̓m ordine angeloꝝ ⁊ congratu lātur ei. qꝛ debet ibi manere cū eis. eciā ſi fuerit liberaliter miſericors erga paupe res. Aſcendit ad terciū ordineꝫ ſcꝫ prin cipatuuꝫ ⁊ ſic de alijs ordinibus. ¶ Dnīca x. poſt trinitatꝭ. ẜmo primus. Rat cōtidie docēs in tēplo. Uerbū hͦ ha betur textualiter Luc̄. xix. ca. et officiatur ī euāgelio hodierno. Ser mo pn̄s erit de ſancto euāgelio hꝰ dnī ce. Cū adiutorio diuino habebimꝰ mul tas bonas doctrīas ad correctōeꝫ pctō rū. ⁊ informacōeꝫ ꝟtutū ⁊ ꝯſolacōneꝫ aīaꝝ. Sꝫ qꝛ nulla doctrina hꝫ ꝟtuteꝫ in ſaluacōem ſine grā dei. Iō prīo ſalut et̄ ꝟgo Maria ⁊cͣ. In iſto ſermone cogit̉a ui tenere modū edificatoꝝ qͥ prīo ponūt fundamētuꝫ firmū ⁊ forte. deinde edifi cāt cameras ad habitanduꝫ. Ita volo facere. Prīo ponā fundamētū forte fir mius celo ⁊ terra. qd̓ eſt ꝟbuꝫ euāgelij De qͣ apl̓s. Celū ⁊ terra trāſibunt. ꝟba at̄ mea nō trāſibūt. Lu. xxi. Poſito iſto fūdamento edificabo cameras ſpūalium doctrinaꝝ ꝓ aīaruꝫ habitacōe ¶ Nota EE E iij dnicax poſt trita tis Sermo hyſtoriā euāgelij. Dicit beatus Lucas qͥ recitat euāgeliuꝫ hodiernū ꝙ cū xp̄s ap propinqͣret iherlm vbi tunc fiebat feſta magͣ ⁊ tripudia. vides Ih̓s ciuitatē fle uit ſuꝑ illā. Rō qꝛ cogitabat ⁊ ꝯſidera bat eꝰ futurā deſtructōeꝫ ⁊ mala q̄ xp̄s ſciebat ei vētura. iō fleuit di. Qꝛ ſi ꝯgno uiſſes ſcꝫ tribulacōnes vēturas tibi ⁊ tu ſup̄ fleres ſicut ego. Et mō letarꝭ. ⁊ cō putauit ſeptē mala ventura ciuitati ihe ruſaleꝫ di. Ueniet dies in te. i. ꝯte. qꝛ ſi cut tūc habudabat ⁊ comedebāt ⁊cͣ. ita vētuꝝ erat tꝑs qͦ pre fame matres ꝯme deret filios. ⁊ obſtetrices lectū cuꝫ qͦ na ſcūtur filij ⁊ pueri ⁊ biberet vrinā. Iteꝫ fuit maxīa mortalitas int̓ eos tꝑe Tyti et veſpaſiani. qͥ obſiderūt ciuitateꝫ intm̄. ꝙ Ioſephꝰ di. ꝙ nō poterāt ſepelire cor pora ſꝫ ꝓicierūt de muro in foſſatuꝫ ⁊ in tm̄ repleuerūt foſſatuꝫ ꝙ aſcendebat ad eqͣlitateꝫ muri. Ecce q̄re dicit xp̄s. veni ent dies in te. i. ꝯͣ te ¶ Scd̓o circūdabūt te inimici tui vallo. hoc fuit in obcilione cōpletuꝫ qn̄ Tytus ⁊ veſpaſianus fece rūt extra in circuitū iherl̓m foſſatū ⁊ mu rū ne aliqͥs iudeus poſſꝫ fugere ⁊ euade re. Tercō circūdabūt te ſuꝑ inimici tui. Ut gētes erāt ꝙ circuibāt ⁊ circūdabāt ciuitatē. Quarto ⁊ coanguſtabūt te vn diqꝫ bellādo baliſtis bōbardis ⁊cͣ. Quī to ⁊ ad terrā ꝓſternet te ſcꝫ mutū. tem plū. ⁊ domos ⁊ turres. Sexto ⁊ filios tuos qͥ in te ſunt ſup̄ ꝓſternet occidēdo duplici rōe. Prīa ex morte xp̄i. Scd̓a qꝛ iudei ex auaricia biberūt auꝝ. vt ip̄m cōſeruaret. qd̓ ſcientes romaī occidebāt eos vt haberet auꝝ ꝓauꝑes iudei qͥ nō habebāt aurū vendebātur. xxx. ꝓ vno de nario. ſicut ip̄i vendiderūt xp̄m Ih̓m ꝓ xxx. denarijs. Septīo qꝛ nō relinquet in te lapidē ſuꝑ lapide. Et nōne priꝰ dixit ꝓſternet te. Rn̄deo ꝙ ſic. qͣre gͦ dicit n̄o relinquet ⁊cͣ. Solucō qꝛ plus vult dice re. qꝛ nō ſolū diruerūt domos ⁊cͣ. ſꝫ eciā fundamēta duplici rōne. Prīa qꝛ iudei in fundamētis abſconderat auꝝ. iō roa ni ⁊cͣ. Scd̓a vt nunqͣꝫ ciuitas reedificare tur. qꝛ dicit Gregꝰ ꝙ iſta ciuitas iherl̓m q̄ modo eſt nō eſt ī illo loco vbi erat alia qꝛ tūc ſepulchrū xp̄i erat extra. ⁊ mō eſt in medio ciuitatis. Ecce ſeptē mala ven tura iherl̓m ꝓpter q̄ xp̄us fleuit. Et aſſig nauit rōeꝫ dicēs. eo. ī. ꝓpter hoc. qꝛ nō ꝯg nouiſti tꝑs viſitacōis tue ſcꝫ illius qua do deus pr̄ miſit filiū ſuū incarnatuꝫ ad predicandū. redimendū genus hūanuꝫ. Et ſic flendo intrauit iherl̓m ⁊ templuꝫ in quo inuenit mercatores emētes ⁊ vē dentes. Dicit Ioh̓es euāgeliſta ꝙ fecit flagellū de funiculis ⁊ incepit ꝑcutere il los ⁊ eicere de tēplo. dices foras tradi tor qꝛ dicit ſacra ſcpͥtura. ꝙ domus deſē domus orōis. vos āt feciſtis illā ſpelun cā latronū. Quare illi nō ecōuerſo ꝑcuſ ſerūt eū ⁊cͣ. Solucō qꝛ dicit Iero: ꝙ de facie xp̄i ꝓcedebāt̉ quidā radij ſplendo ris. iō iſti territi fugiebāt. poſt hoc p̄dica uit in tēplo. hoc dicit theā. Erat cōtidie ī rēplo doces p̄dicādo. qͥd debebāt cred̓e ⁊ facere. Predicabat de gaudijs paradi ſi vt illa appeterent. de penis inferni. vt illas timerēt. de boīs mūdi vt illa deſpi ceret. Ecce fundamentū poſituꝫ. De qͦ apl̓s. Fūdamentū aliud nemo p̄t pone re p̄ter id qd̓ poſituꝫ eſt qd̓ eſt xp̄c Ih̓s gloſa.i. fides Ih̓u xp̄i. prīa ad Coꝝ. iij. Mō ſuꝑ hoc fundamēto volo edificare tres cameras ꝓ aīaꝝ noſtraꝝ habitacō ne. Prīa erit in prīcipio. Scd̓a in me dio. Tercia in fine. Prīa dicit̉ huāna ꝯ paſſio. Secūda diuina cognicō. Tercia pr̄na correcto. De tercia loqͥt̉ the. Erat cōtidie ⁊cͣ. ¶ Prīa gͦ dr̄ hūana ꝯpaſſio q̄ on̄dit de xp̄o. qꝛ naturale eſt hoī hr̄e ꝯ paſſioneꝫ de ꝓxīo qͣꝫtūcūqꝫ tu ſis diues qn̄ tu vides paupere habes de eo ꝯpaſſi on qꝛ naturale eſt/ alias degenerares. Item ſi tu homo es ſaciatus conpateris Dnica x poſt Trini tatis Sermo eſuriēti. ſi es indutus nudo ⁊cͣ. niſi ſis di abolice ꝯdicōis. Si tu es ſanus habes ꝯ pacientiā. qn̄ vides ꝓximū infirmū. Si tu habes ꝓſperitate conpateris ꝓximo infirmo tribulato qꝛ iſta ꝯpaſſio natura liter venit. De iſta ꝯpaſſione dicit Iob de ſe. Ab infancia mea creuit mecū miſe racō ⁊ de vtero mr̄is mee egreſſa ē me cū. Iob. xxxi. Ecce ꝙ naturaliter veīt cō paſſio. ⁊ qꝛ xp̄us de ꝟgine Maria aſſū pſit huānitateꝫ verā. eciā aſſumpſit hu manā conpaſſione q̄ oſtendit in princi pio euāgelij hodierni. cū dicit̉. Cuꝫ aꝑ vi.xvx propinqͣret Ih̓s iherl̓m ciuitateꝫ fleuit ſuꝑ illā. Moraliter habemꝰ hic qͣtuor doctrinas ⁊ ſic camera erit quadrāgula ris. ¶ Prīa eſt de iuſticia fienda. ¶ Scd̓a eſt de elemoſina exhibenda. ¶ Tercia eſt de penitētia agenda. ¶ Quarta de ꝯfidencia in xp̄m habēda Prīa tangit dnōs populoꝝ ⁊ iudices. ſcd̓a tāgit diuites. tercia peccatores. qͣr to tāgit penitētes. ¶ Prīa gͦ doctrina tāgit dn̄os ⁊ iudices qͣliter debēt facere iuſticiā. Nā ſi iudex ꝯdemnat aliquē de bet fieri cū fletu ⁊ ꝯpaſſione. xp̄us vt iu dex ⁊ dn̄s viuoꝝ ⁊ mortuoꝝ. Actu. x. dederat iuſtā ſnīaꝫ ꝙ illa grandia mala venirēt ciuitati iherl̓m tn̄ ex alia ꝑte ei cō paciēdo flebat. Un̄ ſi tunc apl̓i interro gaſſent eū dicendo. dn̄e ⁊ quare fletis. ſic. Rn̄diſſet ex malis ⁊ tribulacōibusᶠ ci uitati vēturis. Dn̄e ⁊ qͥs condēnauit eā niſi vos. vos eī vultis ꝙ ita fiat ⁊ iuſte. Rn̄diſſet xp̄s. veꝝ eſt ſꝫ tn̄ fleo ex ꝯpaſſi on ad oſtendendū iudicibꝰ. aſſeſſoribꝰ. et dnīs ꝙ qn̄ habebūt aliquē ꝯdemnare cōpatiatur ei flentes ex cōpaſſionē. Ta lis eſt benedictus qn̄ dicit. dn̄e. leges ve ſtre ⁊ ordinacōes cogūt me vt faciā iu ſticiā. ſꝫ dn̄e ex alia ꝑte ꝯꝑatior ymagi ni veſtre. O miſer iſte ſuſpendit̉ qꝛ fecit vnū homicidiū. vel ꝓdiconeꝫ dn̄o. Et ego dn̄s vel iudex vel aſſeſſor vel ꝓcurator ſeu accuſator tot hoīcidia feci ſecre te qꝛ ſi fuiſſet ſcitū ſicut de iſto fuiſſeꝫ iā cōbuſtus vel occiſus. Tot ꝓdicōes feci dn̄o noſtro Ih̓u xp̄o cui ꝓmiſi fideꝫ in baptiſmo. qͦ nō obſtāte tn̄ magꝭ feci vo luntatē dyaboli. Idē ſi ſuſpēdit vel con demnat̉ latro ⁊cͣ. bonus iudex ei ꝯpatit dicendo ⁊ ego miſer qͥ ex rapina vel vſu ra. vel ex furto ſecreto vel ex retencōe ſa larij ſeruoꝝ vel decimaꝝ vel de mortu is male emēdo vel vēdendo tāta furatꝰ ſum fortaſſis magis merui mortem. O dn̄e magnus latro cōdemnat minoreꝫ O dn̄e ꝑcatis mihi. Ideꝫ ſi cōdemnat̉ ex adulterio. vel ex defloracōe vel raptu. ſiue inceſtu. Ecce qͣre xp̄us fleuit dādo doctrinā iudicibꝰ. Iſtā doctrinā oſtēde bat xp̄us iudeis vt legit̉ Ioh̓. viij. de qͣ dā muliere iuuecula in adulterio inuēta qꝛ dyabolus qͥ facit peccare ducit pctm̄ ad luce/ q̄ ducta fuit ꝑ iudices ad xp̄m q̄ ẜm dei legē meruit morteꝫ. qui dixerunt xp̄o qͥd eſſet fienduꝫ. Uidens xp̄s ꝙ n̄o habebāt ꝯpaſſioēꝫ ſꝫ cū tumultū res age bat ꝯͣ eam dixit. Qui ſine pctō eſt veſtꝝ primus ī ipſaꝫ lapidē mittat. Ioh̓. viij t inclīauit ſe Ih̓s ſcribens ī terrā. Di cūt doctores ꝙ in illa ſcriptura om̄es vi debāt ſua grauiſſima pct̄a. In qͦ oſtendit iudicibꝰ ꝙ qn̄ cōdemnāt alios recorden tur de peccatis ſuis ⁊ ꝯpatiātur ſnīato. Iſtā doctrinā ſeruauit vnꝰ magnus rex ſcꝫ Iob qͥ fuit rex vt ptꝫ. xix. Flebā q̄n da ſuꝑ eo qͥ afflictus erat. ⁊ ꝯpatiebat anima mea pauperi. Iob. xxx. ca. ¶ Se cūda doctrina ē de elemoſina exhibenda. Iſta tāgit diuites. qꝛ elemoſma eciam cū conpaſſione exhibenda ē. Nā xp̄s ve niēs iherl̓m exhibiturus elcōſinas doctri naꝝ ⁊ operuꝫ mīe tam ſpūaliuꝫ qͣꝫ cor poraliū curādo infirmos. Nā maior mi ſericordia fit ceco ſibi dādo viſū qͣꝫ vnū florenū ⁊ ſic de alijs. pͥus fuit motꝰ con paſſione. Ꝙꝛ videns ciuitatē fleuit ⁊cͣ. EEE iiij tis Sermo dn̄ica xp̄oſt Trīta dās doctrinā diuitibꝰ ꝙ prīo debent fa cere elemoſinā pauꝑi de corde ꝯpatien do qͣꝫ de burſa cōpatiēdo ſue pauꝑtati ⁊ neceſſitati. Ecce ſcd̓a rō qͣre xp̄us fleuit cogitādo qͦt pauꝑes erāt ihertm de boā vita. de ſcītate. de deuocōne. qͦt pauꝑes de ſanitate. viſu. ꝟbo. auditu ⁊cͣ. Plus valet denariꝰ datus iſto mō qͣꝫ florenus alit̓ datus de burſa ⁊ nō de corde. No ta modū faciēdi que oſtendebat mater mgri vincētij filijs ſuis ⁊cͣ. Iō dicit ſcpͥ tura. Eſtote ꝯpaciētes. Ecce quō inci pit a corde. fraternitatꝭ amatores. miſe ricordes modeſti. huiles. prīa pe. iij. Tercia doctrina ē de pnīa agenda. Iſta tagit pctōres qͥ cū fletibꝰ dn̄t ꝯfiteri pec cata ſua. hoc oſtendit̉ qꝛ cū nunqͣꝫ legaꝰ xp̄m riſiſſe tn̄ legimus xp̄m multociens fleuiſſe. Iō veniēs iherl̓m ⁊ ad templū fleuit vt oſtend̓et tibi pctōri qn̄ veīs ad eccīaꝫ ad ꝯfitendū ꝙ plores dicēdo. E miſer qͦt mala feci. ego feci hoc ⁊ hoc ⁊cͣ Sūt multi miſeri vtriuſqꝫ ſexus qͥ riden do veniūt ad cōfeſſionē dicendo. doceatꝭ me qͥd feci. ego oblita ſuꝫ n̄ recordor de aliqͣ peccato. Sed ſi ꝯfeſſor eſſet auiſatꝰ et tali diceret. qͥd dicetis mihi de vicina veſtra tal̓ dicerꝫ oīa peccata illiꝰ nō ſo lū mortalia ſꝫ eciā venialia. ⁊ de ſuis nō recordat̉. hoc nō dꝫ dici ꝯfeſſio nec pnīa ſꝫ truffa. qꝛ plorādo dn̄t dici pctā. Rō nō eſt aliqͥs puer qͥ ſi cadit in luto qn̄ vi det ſe turpatū qͥn ploret ⁊ plorādo veīt ad matrē. ⁊ tu miſer qͦtiens cecidiſti ī lu to luxurie ⁊ corrupcōnuꝫ. Iō debes plo rare ⁊ plorādo venire ad matre ſ. eccīaꝫ veniēdo ad ꝯfitendū. Iō xp̄s. Beati qͥ nūc fletis ſcꝫ ꝯfitendo pctā. qꝛ ridebitis in gl̓a. Uerunptū ve vob̓ qͥ nūc ridētis qꝛ flebitis. ¶ Quarta doctrina eſt de ꝯfi dencia in xp̄m hn̄da ⁊ iſta tāgit peniten tes qͥ iam ſunt extra pctā. qͥbꝰ on̄t xp̄us. ꝙ dn̄t ꝯfidere de eo qn̄ fleuit. Qn̄ iudex ę durus ⁊ auſterus nō habet̉ ꝯfidēcia de eo ſꝫ qn̄ ē bēnignꝰ dulcis ⁊ cōpaciens vt pat̉ filijs ꝯfidendū eſt de eo ⁊ nō deſperā duꝫ Iō apl̓s. Nō habemus pōtificeꝫ qͥ nō poſſit cōꝑati infirmitatibꝰ nrīs ⁊cͣ. ad heb̓. iiij. Nota adeamꝰ qꝛ ml̓tū diſtas a deo. qͦt peccata mortalia hes. tn̄ ꝑ qͣtu or paſſus potes ad xp̄m accedere. Prīo ꝑ ꝯtricōeꝫ. Scd̓o ꝓpoſiti em̄dacōe. Ter cio cōfeſſione. Quarto pnīe acceptacōe Iō dicit adeamꝰ ſcꝫ iſtis qͣtuor paſſibꝰ cū fiducia ⁊cͣ Ecce prīa camera quadrā gularis edificata qͥeſcatis in ea. ¶ Secū da camera d̓r ꝯgnicō. ꝓprie ꝓpriū eſt d̓o et nulli alteri cognoſcere illa q̄ ſunt tota liter futura. Notāter dico totalit̉ qꝛ ali qua ſūt futura nō totalit̉ ſꝫ ꝑticularit̉. qꝛ licet ſit futura tn̄ in ſuis calibriā ſunt pn̄ tia. Iō aſtrologus cognoſcit ꝙ hyemps erit pluuioſa. qꝛ cognoſcit in canba Iteꝫ medicus cognoſcit mortē infirmi ꝓpinqͣꝫ qꝛ eā cognoſcit ꝑ cās. Sꝫ illa que ſunt futura ⁊ nullā hn̄t cauſaꝫ naturalē pre ſentē niſi ſolū voluntatē diuinā nō ſciū tur niſi a deo ⁊ cui ipē voluerit reuelare. Iō Iſa. Annūdate q̄ ventura ſunt ī fu turū ⁊ ſciemus qꝛ dij eſtis vos Iſa. xli. Mō certū eſt ꝙ ille ſeptē tribulacones quas xp̄s dixit vēturas ciuitati iherl̓m n̄ habebat aliquā cauſā naturale̓ nec ī celo nec ī elementis. ſꝫ erāt total̓r future in qͣ on̄dit̉ diuīa ꝯgnicō in xp̄o qͥ predcās tri bulacōes futuras cognoſcendo ⁊ reuelā do ⁊ manifeſtādo dixit. veniēt dies in te etcͣ. Miſtice oīa iſta. vij mala in fine hoī nis impeītentꝭ ſunt ventura. Primū ve niet dies ī te.i. ꝯͣ te.ſ. ī ſenectute qn̄ hō ē iuueīs oīa ſunt ꝓ eo. ſꝫ qn̄ eſt ſenex ſunt ꝯͣ eū. Oculi ī ſenectute ſūt ꝯͣ eū qꝛ n̄ vi det. aures qꝛ nō audit. dentes. guſtus. ca put ⁊ brachia tremūt. ſtomachus dolet dies eſt ꝯͣ eū qꝛ nō poteſt laborare. nox qꝛ non p̄t dormire. Sꝫ diceres eſt ne h̓ ꝯt aliqd̓ remedium. Solucō non niſi illud qd̓ dicit ſcriptura. Memēto creatorꝭ tui Onīca xp̄oſt Trini tatis Sermo ī iu die iuuentutis tue. ⁊ declarat anteqͣꝫ veniat dies afflictōis ſcꝫ ſenectus ⁊ˡ aꝑ propinquāt anni. de qͥbꝰ dicas. nō mihi placent. Ecc̄s. xij. Poteſtis hic notare magnā ſtulticia que ē in iuuenibꝰ mūdi dicentibꝰ. vadat ille ſenex ad eccl̓iam qꝛ qū ero ſenex faciā pmiam. O magna ſtul ticia tūc vis agere pm̄aꝫ qn̄ nō poteris. Talibꝰ accidit vt illi homī qͥ hēbat duo aīalia vnū bonū ⁊ forte. alid̓ debile ⁊ ex hauſtū ⁊ volebat ꝙ debile portaret ma gua onera ⁊ forte īcederet ſine onere ⁊cͣ Iumentū bonū ⁊ forte ē corpꝰ iuueīs Debile ⁊ exhauſtū ē corpꝰ ſenis ꝙ non p̄t portare onera ⁊ vos dicitis ꝙ ſibi im ponetis onꝰ. d̓t religioſus. Iuuenis quā do ero ſen ex ẜuabo regulā. Idē de cleri co laico ⁊ muliere. ¶ Scd̓m malū tāgit cū d̓t. circūdabūt te inimici tui vallo. hij. ſūt dolores mortis. Dolores inimici qͥ circūdāt moriētē. Qn̄ hō ē ſanꝰ ſi pati tur ī vno mēbro vꝫ in alijs ſꝫ ī mortē tā tꝰ ē dolor ꝙ ī nullo vꝫ. ꝟbi gr̄a. magnꝰ dolor ē ſi abſcindat digitꝰ. Rō qꝛ aīa q̄ extēdit radices ſuas ꝑ om̄s ꝑtes hꝫ di mittere illā ꝑte ⁊ reſtringere ſe. Modo cogitate ī morte qn̄ aīa ſe eradicat de oī bꝰ oſſibꝰ neruis ⁊ polpis ſic̄ ſi ꝑ aliqͣꝫ po tētiā arbor nūcis euelleret radicitꝰ qͣlis dolor tūc dꝫ eē ī moriēte. Iō dixit ph̓s Oīm t̓ribiliū t̓ribiliſſimū ē mors. Ecce qͣre d̓t. Circūdabūt te inimici tui ⁊c̄. Iō dd̓ ī ꝑſona moriētꝭ d̓t. Circū deder̄t me dolores mortꝭ ⁊cͣ. psͣ. xvij. ¶ Tercium malū tāgit̉ ibi. circūdabit te. Ecce occur ſus ⁊ obſeſſio demonū ī morte īpeītētꝭ qn̄ ē in extremis. vltra dolores veniunt ibi dēones ī circuitu ⁊ qͣlit̓ euadꝫ miſera aīa. Nota ſil̓itudīeꝫ de matha ī qͣ eēt ꝑdix abſcōdita ⁊ ī circuirū eēt. C. ⁊ M. canes. in aere aūt totidē falcōes. ⁊ hoīes cū baculis ſurgētes in matha vbi ē miſe ra ꝑdix nō p̄t remanere qͥd faciet qꝛ ſi ex it. ſtatim capietur ita eſt de aīa. Cogita ꝙ corpus ſit matha anima vt ꝑdix in ea dem abſcondita. Canes incircuitu ſunt demones qui ſunt in terra. falcones ſunt demones qui ſunt in aere vt athomi in ra dio ſolis homines pungentes cū baculis ſunt dolores pungentes. vt anima exeat nec poteſt ibi remanere Ecce miſera aīa in quali preſſura eſt in morte. vos non videtis ſed multi ſancti hoc viderunt. I deo de īpenitente dicit ſcriptura. Infer nus ſubtus conturbatus eſt ſciꝫ in mor te tua in occurſum aduentus tui ſuſcita uit tibi gigantes. Iſa. xiiij. ¶ Quartuiū malum oſtenditur ibi. et coanguſtabunt te vndiqꝫ ecce diſcrecio ⁊ diffinicio iudi cij. Boni angeli non permittunt ꝙ demo nes ducant ſecum animā quouſqꝫ in iu dicio ſit data ſentencia a xp̄o iudice. qͣꝫtū cunqꝫ ſit mala. Ideo veniūt demones a nimam accuſantes dicendo. omnia pec cata que fecit etiam ſecreta. Et chriſtus inquit anime. Audis qͣꝫtum aduerſum te dicunt teſtimonia. Et illa obmutuit. Et Chriſtus ad angelum bonum inqͥt. Quid dicis de ea. Et angelus inquit Iſte fuit ita male conditionis ꝙ noluit facere penitenciam. noluit vti medicinis veſtris contra peccata. nolebat confiteri. nec cō municare ſemel in anno. frangebat feſta. nolebat dimittere iniurias. nec reſtitue re ablata. Deinde dicit Chriſtus patri archis. ⁊ vos vultis eum habere in ſocie tatem. Reſpondent. non domine. Nos ſumus miſericordes ⁊ iſte crudelis. Et vos prophete. non dominę. nos ſumus deuoti et iſte indeuotus. Et vos apoſto li qui reſpondent ⁊ dicunt. abſit. Nos fu imus caritatiui. ⁊ iſte ſine caritate. Et vos martires non domine. Nos fuimꝰ pacientes et iſte inpaciens ⁊ vindicati uus. Et vos confeſſores. non domine. nos fecimus penitenciam et iſte fuit in penitens. Et vos virgines. non domine Iſte fuit luxurioſus ⁊ corruptus. Ecce tis Sermo dnic a x poſt Trita qualis anguſtacō demonū accuſantiū et ſauctoꝝ reputantiū. Boni angeli ⁊ iudi cis p̄t dicere bene miſera aīa auguſtie mi hi ſunt vndiqꝫ. Daniel̓. xiij. ¶ Quintuꝫ malū tangit̉ ibi ⁊ ad terra ꝓſternam re. Ecce d̓ truſio ī īfernū qꝛ data ſmīa a xp̄o anima captīa recipit̉ a diabolis. Aīa au te ⁊ angelus hn̄t om̄ia mēbra vt corpꝰ ſꝫ ſunt ſpūalia ⁊ ꝓſternūt eam ad terrā. de qua Iob. x. terra miſerie ⁊ tenebrarū vbi vmbra mortis ⁊ nullus ordo ſem piternus horror inhabitat ⁊cͣ. ¶ Sextū malū tangitur ibi. et filios tuos in te ſunt. Ecte deſtructio gn̓atōnis. Si q̄ratur qd̓ malū eſt filioꝝ ex peccatis ꝑntū ⁊cͣ. Di co ꝙ pctā ꝓpria ꝑntū nō nocet filijs. niſi fiūt filij in illis ꝑticipātes. Sicut de pec cato vſure ex quo nō ſolū pater damna tūr ſꝫ mater que pecunijs hoīs ornari vo luit ex illis. Et etiā filij recipiētes heredi tate de vſura. ⁊ etiā recipientes dote dā nabūt̉ ſimiliter notarij ⁊ teſtes vſure cō oꝑantes. Non vocabit̉ in eternū ſemen peſſimoꝝ. Preꝑate filios eius occiſioni in iniqͥtate pr̄m eoꝝ nō ꝯſurgent nec he reditabunt ferrā nec implebūt faciē or bis ciuitatū. Iſa. xiiij. ¶ Septimū ma lū ibi tangit. et nō relinꝗnt in te lapidem ſuper lapidē. Ecce diſſipacō diuiciaꝝ qꝛ de bonis vſurarioꝝ nihil remanet. Ecte qͥd dicit dauid ¶ Uidi impiū ſuꝑ exalta tū ſicut cedrus libaui. ⁊ trāſiui. et ecce nō erat. q̄ſiui ⁊ nō ē inuentus locus eiꝰ. ꝑs VI Nota vidi impiū ſcꝫ vſurarium. Impius diceret̉ qͥ ſe cū vxore ⁊ filijs ꝓ iceret in igne. Ita facit impius ſcꝫ vſura rius in igne inferni ſe ꝓiciens. Rō oīm iſtoꝝ maloꝝ ſubdit̉ ibi. eo. i. ꝓpter hoc qꝛ nō cognoueris tp̄s viſitatōis tue. Uiſi tat deus dupliciter. Inuiſibilit̉ in corde ꝑ ꝯpunctōes. ⁊ viſibilit̉ ꝑ publicas p̄di catōes ⁊ ꝑ frat̓nas correctōes. Iō Iob x. Uiſitatio tua cuſtodiuit ſpiritu meuꝫ. Ecce ſcd̓a camera. ¶ Tercia camera d̓r paterna correctio qn̄ pr̄ diligit filios nō patit ꝙ ſagiones ip̄os corrigāt a defec tibus. ſꝫ ipē cū ꝟga corrigit. ⁊ ideo p̄cipi t̉ in ſcriptura di. pr̄es nolite ad iracudiā ſp̄ dei ꝓuocare filios vr̄os ſꝫ educate il los in diſciplinā ⁊ correctione dn̄i. ad Ephe. vj. Ita fecit xp̄us qn̄ intrauit tem plū videns ibi diſſolutōes correxit eos. Et ingreſſus templū ⁊c̄. vſqꝫ in finem. Modus aūt huius correctionis on̄dit Ioh̓is. ij. ¶ Moralit̓ non legit in tota biblia ꝙ xp̄c ꝑcuſſit aliquē niſi hic in iſto puncto. Multa pctā erāt in ciuitate ihe ruſalē. ſꝫ nō legit̉ ꝙ maībꝰ correxerit eos ſꝫ ore reprehendendo niſi hic. In qͦ pote ſtis notare qͣꝫtū diſplicet deo. qn̄ ī eccl̓ia fiunt aliqͣ q̄ nō dn̄t fieri ſicut faciūt non nulli qͥ volūt in eccleſijs corizare in vi gilijs ⁊ nuptijs. ad malū fine veniet ta le matrimoniū. Nō ſic dd̓ faciebat ſꝫ ma gno timore intrabat domū dn̄i. dicens. Ego autē in multitudine miſcd̓ie tue in troibo in domuꝫ tuā. adorabo ad tēpluꝫ ſanctuꝫ tuum in timore tuo. Et vos in traſtis tripudiādo ⁊cͣ. Itē nō debetꝭ vt quidā faciunt comedere ⁊ bibere ⁊ ine briari in eccleſijs in ꝯfraternitatibꝰ. Iō apl̓us. Nunqͥd domos n̄ habetis ad mā ducandū aūt eccleſiā dei ꝯtemnitis. jͣ. ad Cor̄. xi. Iō auiſamini ne forte iraſcat ze lus dei ad corrigenduꝫ. Item aliqui va dunt in circuitu eccl̓ie dum d̓r officium ad reſpiciendū mulieres iſti de eccl̓ia fa ciunt lupanar. ¶ Itē ab aliqͥbꝰ fiunt in eccl̓ia matrimonia clam de vna quando nō pn̄t loqui cū muliere in domo. timo re viri vel amicoꝝ. vēniūt ad eccleſiā ⁊c̄ ¶ Itē fiunt aliqn̄ ab aliqͥbꝰ ī eccl̓ia mer catōes. qꝛ qn̄ eſtꝭ in miſſa loqͥmini de fe rijs ⁊ foro ⁊cͣ. Cuꝫ tn̄ cum ſilencio de beatis eē ī eccl̓ia. Ecce xp̄c qͣre cuꝫ mani bꝰ voluit corrigere pctā q̄ fiebāt in do mo dei on̄dēs ꝙ iſta pctā ſunt gͣuiſſima ⁊ deſtructīa xp̄ianitatꝭ. Iō dauid. Dn̄e Dnicax poſt trini ta. ſermo ii dilexi decorē domus tue ⁊ locū hītatō nis tue. psͣ. xxv. Et Augꝰ in oratorio.ſ. eccl̓ia ab orādo ſcꝫ dicta neo aliqͥd agat niſi ad qd̓ factū ē vn̄ ⁊ nomē accepit. jō d̓t xp̄c. domꝰ mea domꝰ orōis vocabit̉. pꝰ qͣꝫ āt correxit eos maībꝰ. voluit etiaꝫ eos corrigere ꝟbo. Quia erat qͦtidie do ces in tēplo. Sermo ſcd̓us. Iuiſiones mi hiſterioꝝ ſunt idem āt dn̄s. verbū iſtud habet̉ originalit̓ j. ad Cor̄. xv. ⁊ recitatiue in epl̓a curren tis dn̄ice. Pro declaratōe huiꝰ ꝟbi ⁊ in troductōe materie p̄dicande. Sciendū ē ꝙ regula ē etꝭ doctrina in ſcā theologia. ꝙ oīa q̄ fiūt in hͦ mūdo a deo mediātibꝰ ſcd̓is cais. p̄t deꝰ facere ꝑ ſeip̄m īmedi ate. oꝑat̉ eī deꝰ aliqn̄ mediātibꝰ cāis vt faber mediātibꝰ inſtrum̄tis ⁊ lignariꝰ me diāte axa ⁊ ſerra ⁊cͣ. Ita deꝰ mediātibꝰ creaturis oꝑat̉. Sꝫ ꝑ ſe ſine creaturꝭ poſ ſet eadē facere. Nō ſic de fabro ferrario ⁊ lignario qꝛ ſine inſtrum̄tis nō pn̄t oꝑa ri. nō ſic ē de deo. ꝟbi gr̄a. dicūt ph̓i ⁊ e tiā theologi. ꝙ deꝰ mouet celos ab orien te in occidente ⁊ ecōuerſo. ⁊ etꝭ ſtellas ꝑ angelos. qͦs ph̓ij vocāt intelligentias. oīa iſta poſſꝫ deꝰ facere ꝑ ſe ſine angelis ¶ Itē deꝰ illūiat iſtū mudum mediāte ſole qͥ illūiat calefacit ⁊ facit fructificare. ita poſſꝫ deꝰ ꝑ ſe ſine ſole maximū em̄ eſt ſuū poſſe. Itē deꝰ dat nob̓ tonitrua plu uias ⁊ fulgura mediātibꝰ nubibꝰ. ⁊ deꝰ hmōi ꝑ ſe poſſꝫ facere ⁊cͣ. ¶ Itē fac̄ na uigare maria mediātibꝰ nauibꝰ ⁊ ſine his poſſꝫ deꝰ ꝑ ſe. Itē dat nob̓ pane vinum mediāte labore hoīm dat fructꝰ mediā tibꝰ arboribꝰ. ꝑ ſe poſſꝫ. Itē ml̓tiplicat creaturas hūanas ꝑ gn̓atōes. h̓ poſſꝫ de us al̓r. Itē dat ſaītate infirmis medicis mediātibꝰ ⁊ purgatōibꝰ ⁊cͣ. ſine h̓ poſſet deꝰ ꝑ ſe. Itē dat ſcīaꝫ medi ātibꝰ libris ſe. pꝫ gͦ rrgula general̓. qͥcqͥd deꝰ fac̄ me diatibꝰ ſcd̓is cāis. p̄t ⁊ ꝑ ſe. Rō qꝛ nul la creatura nec cā hēbit ptāte. nec ꝟtu te ī celo nec ī t̓ra niſi qͣꝫtum deꝰ ſibi dat. Si hēmꝰ bonū tp̄s ſanitatē ꝓſꝑitatē ⁊ habūdātiā nec gͣtes nec gr̄as ſoli vl̓ lu ne ſtellis vl̓ creaturis dicatis. ſꝫ deo. Iō apl̓s. Qm̄ ex ip̄o ⁊ ꝑ ip̄m. ⁊ ī ip̄o ſunt oīa ip̄i honor ⁊ gl̓a ī ſecl̓a ſcl̓oꝝ amen. ad Ro. xi. Mō licꝫ deꝰ p̄t facere ſine mini ſtris. tn̄ ī gub̓natōe md̓i vult tenere mo dū regis q̄ in ſuo palacio ⁊ regno hꝫ ml̓ tos miniſtros ⁊ ſic̄ nō ē niſi vnꝰ rex ī pa lacio. Ita nō ē niſi vnꝰ deꝰ in hͦ mn̄do. qͦ licꝫ poſſꝫ oīa ꝑ ſe. vult tn̄ hr̄e mīſtros. Iō d̓t the. diuiſiōes.i. diſtinctiōes mini ſtratōnū ſunt. idē āt dn̄s.i. deꝰ. Notaui ſeptē gͣdus ſeu drias miuiſtroꝝ ī domo xp̄i. ad inſtar regis. Primi ſunt portarij hoſtioꝝ. Scd̓i diſpeuſatores bonorum. Tercij cōqͥnarij ciboꝝ Quarti ẜuitores ferculoꝝ. Quinti mīſtri ſūt fiſtulatores inſtrumentoꝝ muſitoꝝ. Sexti elēoſina rij fragmentoꝝ. Septimi cubicularij le ctoꝝ ¶ Mō qͥlibꝫ nr̄m videat ꝙ officiū iſtoꝝ hꝫ qꝛ ſi aliꝙ iſtoꝝ nō hētis nō eſtꝭ domeſtici xp̄i ⁊ in fine poterimꝰ dicere cō cludēdo diuiſiōes miniſtrationū ſūt idē aūt dn̄s. ¶Primo gͦ in domo regꝭ pri mus gͣdus miſterioꝝ ē portariorū. ita ī domo xp̄i ſcꝫ in hͦ mūdo pͥma dr̄ia mini ſtroꝝ ē portarioꝝ. Qui ſunt iſti vidēdo officiū portarioꝝ videbimꝰ qͥ ſunt porta rij ī domo xp̄i. Officiū portarioꝝ ē por tare ꝟgā ⁊ indignos eicere ne intret pa laciū ⁊ dignos admittere ⁊ cuſtodire. In hoc cognoſcetis qui ſunt portarij in domo xp̄i. Portarij ſūt dn̄i tꝑales im perator reges duces comites ⁊cͣ. quo mōcūꝫ dicātur officiū hn̄t portariorū quia portant virgā in manu ſcꝫ poteſta tem a deo. quia dicit ſcriptura. ꝙ non eſt poteſtas niſi a deo. ad Roma. xiij. Ideo nō debet admittere in ciuitate villa ſeu ta. ſermo iii Dnicax poſt trinicōitate niſi ꝙ bonū ē ⁊ debent expellere ab eadē ꝙ malū eſt Sigͣnter peccata no toria q̄ ſunt in deſtructōeꝫ cōitatis. Se cus de ſecretis q̄ uō cadūt in iudicio ho minū. ¶ Primū pctm̄ eſt de inuocatiōe diabolica qd̓ exercet̉ a diuinis ⁊cͣ. qn̄ ē notoriū. ¶ Scd̓m de blaſphemijs gn̄a libꝰ. talia pctā nō ſunt ſecreta coīter. Iō ꝓuideat. ¶ Terciū eſt fractio feſtiuit a tū qn̄ ſit notorie ſecus ſi fiat ſecrete. Quartuꝫ ē ludus taxillorū rapina ē ac ſi duo vl̓ tres latrones ⁊cͣ. ¶ Quintū ē lupanaria ſpecialia. Que fit int̓ docto res ſi lupanaria ſunt ſuſtinenda ⁊cͣ. Sextū eſt d̓ ſocietatibꝰ criminalibus ſcꝫ cū infidelibꝰ. Iō ſeꝑent̉ ⁊ ꝓuideatꝭ vos portarij qͥ habetis poteſtate al̓as damna ti eſtis. melius eſſꝫ vob̓ eſſe portarij cu ſtodes ſi negligētes eſtis qͣꝫ rectores iu dices vl̓ gubernatores. Si timetꝭ dimit tatis officiū ¶Ecce pͥmū officiū ī domo xp̄i. de iſtis d̓t ſcriptura. Ianitores ꝟo ꝑ portas ſingulas obſeruabūt ita vt nec pucto quidem deſiderent a miniſterio. ij. Parali. xxxv. ¶ Scd̓i ſunt diſpēſarij bo noꝝ. iſti ſunt p̄ſidentes ecclieſiaſtici qꝛu papa eſt maior. deinde cardinales patri arche archiep̄i ep̄i ⁊ aīaꝝ curati. qͥ claues eccl̓ie hn̄tes dn̄t eiꝰ domeſticis diſpenſa te ſcꝫ ſacramēta. Iō dixit xp̄s diſpenſa tori pͥmo. Tibi dabo claues regni celoꝝ Math̓. xvj. Hoc ſimpliciter d̓r de abſo lutōe. Antiqͥtus iudei ꝯfitebāt̉ Aucͣtas Uir ſine mulierꝭ cū fecerit ex oībꝰ pctīs q̄ ſoleūt hoībꝰ accidere ⁊ ꝑ negligentiaꝫ tranſgreſſi fiunt mandatū dn̄i atqꝫ deli q̄rint ꝯfitebūtur peccatū ſuū. Nume. v. Itē qui abſconderit ſcelera ſua nō dirige tur. qui aūt cōfeſſus fuerit ⁊ reliq̄rit ea. miſcd̓iam ꝯſeq̄tur Prouerb̓. xxviij. No ta qͥ abſconderit ſcelera ſcꝫ ſacerdoti. qꝛ pcta nō pn̄t abſcondi deo. ſꝫ non obtine būt abſolutōꝫ. Sacerdos orabat ꝓ eis ſꝫ nō abſoluebat eos qͣlis dolor ac ſi vo bis modo facta ꝯfeſſione diceret ꝯfeſſor non poſſum vos abſoluere qͣlis triſticia. Sed modo deus ꝯmiſit claues prelatis ⁊ clericis vt poſſint abſoluere de pctīs. Sed vnde hoc qꝛ. remittere peccata ꝓ priū eſt deo. Quis poteſt peccata dimit tere niſi ſolus deus Math̓. ij. Dico ꝙ hoc poſſe noluit deus cōcedere antiqͥtus hoībꝰ qꝛ nō dū receꝑat hūanitatē. Sed exquo factus eſt homo voluit honora re hoīes dando eis poteſtate diuinā. Si cut ſi rex duceret in vxorē filiā ruſtici. ex altaret ⁊ honoraret om̄s pn̄tes vxoris. Ita fecit xp̄s. Iō modo ſacerdotes ī cō feſſione nō ſolū orant pro peccatoribus Sed dant eis abſolutōeꝫ pro pctīs pꝰ baptiſmū factis. qꝛ baptiſmꝰ nō hꝫ vir tutē niſi ſemel qꝛ eſt ſacramentū nō ite rabile ſꝫ ꝯfeſſio tociens quociens. Ecce quare dicit tibi dabo claues. de iſtis diſ penſatoribus dicit apl̓us. Sic vos exiſ timet homo vt miniſtros xp̄i ⁊ diſpenſa tores mīſterioꝝ.i. ſacramentoruꝫ dei. jͣ. ad Cor. iiij. Sed heu prochdolor cum ſequitur. iaꝫ queritur inter diſpenſatores vt fidelis quis inueniat. Quia modo ad hoc deuenimus ꝙ oportet emere omnia ſacramenta cum tū dixerit. Xp̄us diſpē ſatoribus. gratis accepiſtis. gratis date. Modo nec baptiſmū nec confeſſiones. nec extremā vnctionē nec ſepulturaꝫ po teris habere niſi emas aliquo mō vl̓ co lorato vel diſcoopto. idem de ſacramen to ordinuꝫ oportet ſoluere ſigillum ⁊cͣ. Ideo xp̄c. Quis putas eſt fidelis ẜuus ⁊ prudens que ꝯſtituit dn̄s ſuper fami liam ſuam. Luce. xij. ¶ Tercij coquina rij ciborum eſce animarum ſunt verba dei. ẜm ꝙ dixit chriſtus. non in ſolo pa ne viuit homo. ſed in omni verbo qd̓ pro cedit de ore dei. Mathei octauo. Os d̓i eſt biblia. quia ſicut in ore ſunt due mādi bole ſuꝑior et īferior. ita ⁊ ī biblia Mā dibola ſuꝑior ꝯtinēs oēs ſeuſus ē nouū dnīca x poſt Trīta tis Sermo iii teſtamentū. Inferior vetus teſtamentū ꝙ ſolū de terrenis loqͥtur. Scd̓o qꝛ mā dibula ſuꝑior eſt īmobilis. ita nouū teſ tamentū immobile ē. vctꝰ āt mobile mā dibula inferior qͣꝫtū ad crimīalia ⁊ iudi cialia. qꝛ de iſtꝭ nihil ẜuat̉. ꝟba gͦ biblie ſunt eſce aīaꝝ. Et qͥs p̄ꝑat iſtas eſcas. Solucō p̄ dicatores p̄dicātes ꝟba dei. Ecce officiū meū nō ē modicū ſꝫ p̄ci pu um in domo xp̄i. Et ſic̄ cōqͥnarius qn̄ a lij dormiūt ip̄e p̄ꝑat. Ita p̄dicator quā do vos de nocte dormitꝭ ⁊ qͥeſcitis in le cto. Coqͥnariꝰ in coqͥna ſpūs ſcī preꝑat eſcas igne caritatis ⁊ deuotōis ī olla me morie. Et ſicut coqͥnarius pͥmo guſtat de ſale. ita p̄dicator pͥus dꝫ guſtare eſ cas. ꝟbi gr̄a. ſi vult p̄dicare ⁊ mōſtrare alijs hūilitatē. ꝙ ipē n̄ ſit ſuꝑbꝰ. ſꝫ guſtet qͥd ē hūilitas. Si mīaꝫ ⁊ liberalitate q̄ ipē nō ſit auarus. Si caſtitate ꝙ ipē non ſit luxurioſus et ſic de alijs. De hͦ officio appreciabat ſe apl̓us di. Fiduciā talē ha bemus ꝑ xp̄m ad deū qͥ ijdoneos fec̄ mi niſtros noui teſtam̄ti. ij. ad Cor̄. iij. No uū ⁊ vetus teſtamentū differnt ſic̄ figu ta ⁊ figuratū. vctus teſtamentū fuit figu ra. ⁊ nouū figuratū. ¶ Quarti ſunt ſcu tiferi ẜuientes corā rege. aliqui ꝓpinat. a liqui ẜuiūt dando aqua. alij mappā ⁊cͣ. qͥ tiōre regis noͣ loquunt̉ nec ſpuūt niſi a longe hn̄t facie ⁊ manꝰ mūdas ⁊cͣ. Ser uitores in mēſa xp̄i. ſunt p̄ſbiteri nō cu rati. ⁊ miniſtri altaris qͣſi menſa dūi aſ ſiſtentes. Iō adinſtar ẜuoꝝ regis cū ma gno. timore ⁊ ſcītate dn̄t eſſe. dixit deꝰ ſa cerdotibꝰ antiqͥs. Sacerdotes qͥ accedūt ad dn̄m ſanctificet̉ ne ꝑcutiā vos. Exo. xix. Et tn̄ illo altari n̄ offerebāt̉ niſi aīa lia. Et modo offert̉ ille agnus. Filiꝰ iſti us ouis ꝟginis marie qͥ ꝟbis ꝓlatis ſa cerdotis veīt ibi. Et rex nō veīt ſolꝰ. Iō ſunt in altari angeli ſcī. xp̄m aſſociantes cantātes panis angelicus fit panis hoīm ⁊cͣ. Cū qͣꝫnto gͦ timore dꝫ eſſe ſacerdos corā iudice ⁊ angelis ſctīs. Mō cogita te qͥd dicūt angeli qn̄ ſacerdos eſt bonꝰ ſctūs ⁊ caſtus. Dicunt. O bn̄dicte ⁊cͣ. Si forte ſacerdos ſit malus. ꝯcubinariꝰ mendax luſor ⁊c̄. Dicūt angeli xp̄o. O dn̄e vultis ꝙ int̓ficiamꝰ iſtu ribaldum ꝓditorē ⁊c̄. Et xp̄s nō adhuc. Nolo eī morte pctōris. ſꝫ vt ꝯͣuertat ⁊ viuat. ¶ Nota gͣuiter peccāt mulieres cū ſacer dotibꝰ luxuriando. qꝛ maiꝰ pctm̄ eſſꝫ ꝓi cere in luto ſepulcrū xp̄i. qͣꝫ ſepulchra ſā ctoꝝ. Ita mulier plꝰ peccat luxuriā do cū ſacerdote ſepulchro xp̄i qͣꝫ cū hoībꝰ alijs. Iō ſacerdotes vt boni ſcutiferi dn̄t ha bere faciē ſcꝫ ꝯſcīaꝫ mundā ⁊ manꝰ mū das ſcꝫ a ludo a mendacio ⁊ totū corpꝰ a luxuria. Iō d̓t ſcriptura de eis. Hij ſcꝫ ſacerdotes ꝓbe̓t̉ pͥmū vt ſic mīſtret nul lum crimē hn̄tes. Qui em̄ bn̄ miniſtra uerint gradū bonū ſibi acqͥrent ⁊ multā fiduciā in. jͣ. ad Thi. iij. Nota ꝓbent ſcꝫ ſi dolent de peccatis ſi ꝓponūt non redire ⁊cͣ. ¶ Quinti ſunt fiſtulatores muſico rū ſcꝫ miniſtri. Ita etiā magnus rex xp̄e habet miniſtros in palacio ſuo qui faciūt ſibi ſonū gratiſſimū. Illi ſunt penitētes tenor eſt percuſſio peccatoris.i. gemitus ⁊ ſuſpiria ſuꝑ qn̄ d̓t dn̄e miſcd̓ia ⁊ xp̄s ⁊ āgeli d̓ feneſtris celi auſcultāt. aucͣtas Que habitas in ortis ſcꝫ eccl̓ijs que d bent fructificare in bonis operibus amici auſcultant. fac me audire vocem tuam. Canticoꝝ octauo. Item ſonet vox tua in auribus meis. vox enim tua dulcis eſt et facies tua decora. a Cnticoꝝ ſecundo. Et loquitur hic xp̄c perſone penitenti vt philicaptus philicapte ſue. Iā videtis qui plorat ex contritione peccatorū qua lem faciem facit. Illam dicit xp̄s pul chram eſſe eoram eo. Ideo penitenti di cit. oſtende mihi faciem tuam ⁊cͣ. Iſtis dicit xp̄us. qui mihi miniſtrat me ſequa tur. ⁊ vbi ego ſum illic ⁊ miniſter meus erit. Iohannis duodecimo capitulo. Dnicax poſt trini ta. ſermo iii ¶ Sexti ſunt elemoſinarij fragmentoꝝ qͥ dāt pauꝑibꝰ ꝙ ſuꝑ eſt de menſa regis. Iſti ſunt diuites miſericor des. domꝰ em̄ diuitis eſt vt cōphinus in quo r̄ponūtur fruſta panis qꝛ panis integer eſt in celo. in mēſa dn̄i. Et ſicut elemoſinarius re gis eſſet in fidelis retinēdo ſibi ea q̄ de bet pauꝑibꝰ miniſtrare p̄t tn̄ ſibi r̄tinere neceſſitatē. Ita diuites infideles ſunt re tiuēdo ſibi ea q̄ dn̄t pauꝑibꝰ diſpenſare. tn̄ neceſſitateꝫ pn̄t ſibi retinere ⁊ nō ſuꝑ fluitatē. Iō detis vl̓ mutuetꝭ pauꝑibꝰ ſi ne vſura. ¶ Si dicat aliqͥs ego nō facio vſurā ẜ iudeus cui pecuniā mutuaui et lucrū in̄ cū eo participo. ſolutio. Iſta eſt excuſatio Pilati ⁊cͣ. Iō cū pilato ⁊ iu deis ibitis in infernū de nūero iſtoꝝ mi niſtroꝝ erat martha. Luc̄. x. Martha āt ſatagebat circa freq̄ns ⁊c̄ ¶ Septimi ſūt cubicularij lectoꝝ. qͣrū officiū eſt tenere camerā mūdā a puluere a luto a lapidi bus ⁊ alijs ⁊ parare lectū tales loquun tur cum rege ⁊cͣ. Tales ſunt ꝑſone con templatiue que totaliter intendūt ad p̄ parandū cubiculū ꝯſciencie deo. vt ſit ſi ne luto luxurie. ſine puluere auaricie. oīa deſpiciētes qͥ ſunt ſine lapidibꝰ durꝭ ira cundie iniurias remittentes. ornant lec tum deuotionibꝰ orationibꝰ ⁊ ꝯtempla tionibꝰ. Camera maior fuit ꝟgo maria. que dicit in habitatōe ſancta coraꝫ ip̄o miniſtraui. ⁊ ſic in ſyon.i. ꝯtēplatōne fir mata ſum Ecc̄i. xxiiij. Qui incipit aliqͥd iſtoꝝ officioꝝ firmiter debet ꝑſeuerare alias accidit vt pile que tociens tranſit de manu in manu ꝙ cadit in luto vel pu teo aliquo. ita de illis qui nō firmant ſe. Sed modo cadunt in luto luxurie ⁊ tan dem in puteo inferni. Iō qͥlibꝫ nr̄m ꝯſi derare dꝫ ꝙ officiū hꝫ ⁊ nō dꝫ eē iucō ſtans ſꝫ ꝯtinuādo dꝫ in eodē ꝑſeuerare. Qui ꝑſeuerauit vſqꝫ in finē. hic ſaluus erit Math̓. x. Deo gratias. ¶ Sermo tercius de eadē dn̄ica. Idens iheſus ciuitatem fleuit ſuꝑ illam. Ha bet v̓bū iſtud textualitꝭ Luc̄. xix. ⁊ recita tiue in euangelio currentis dn̄ice. Pro declaratōe huiꝰ ꝟbi ⁊ introductōe ma terie p̄dicande. Sciendū. ꝙ int̓ multas ⁊ magnas dr̄ias q̄ ſunt int̓ ꝑſonas ſapi entes ⁊ ſtultas. eſt vna dria. qͣꝫ ponit ſa cra ſcriptura di. Cor ſapientū vbi rriſti ca. ⁊ cor ſtultꝭ vbi leticia Ecc̄s. vij. Le tant̉ ⁊ gaudent ſtulti de diuicijs honori bus dignitatibꝰ officijs ⁊ prelationibꝰ. Iſta in corde ſapientis dant triſticiā qꝛ ſapiens cogitat intra ſe. O miſer de tan tis habeo reddere rōeꝫ deo. vt ergo me lius intelligat illd̓. dicat̉ ꝑabola de duo bꝰ ſm̄atis ad furcā de qͥbus cū fieret exe cutio ⁊ ducerent̉ ad fur cā vnus ip̄oruꝫ flēs petebat veniā ab om̄ibꝰ dicēs. Ore tis ꝓ me. Alt̓ āt dū ducebat̉ ad furcam ridens dicebat. O qͣꝫ bn̄ eſt mihi. qūo ſū aſſociatus vado eqͥtando ⁊cͣ. Quis iſto rū reputabat ſapiēs ⁊ quis ſtultus ⁊cͣ. Ide eſt de nob̓. om̄s qͦtqͦt ſumꝰ in hͦ mū do. ſumꝰ pctōres ⁊ criminoſi niſi innocē tes intantū ꝙ d̓t dauid. Dn̄s de celo ꝓ ſpexit ſuꝑ filios hoīm vt videat ſi ē intel ligens aut reqͥrēs deū. Oēs declinauer̄t ſcꝫ a feruore deuotōnis ſil̓ inutiles facti ſunt. nō ē qͥ faciat bonū ſp̄ puꝝ qꝛ ziza niā inuoluimꝰ. Nō ē vſqꝫ ad vnū ſp̄ de adultis ꝑs. xiij. ptꝫ igit̉ ꝙ ſumꝰ crimino ſi ⁊ pctōres. Et noueritis ꝙ ꝓceſſus fit ꝯͣ nos. ¶ Statī em̄ poſtqͣꝫ hō peccauit vel corde cogitādo. vl̓ ore loq̄ndo. ſeu mali cioſe oꝑando. ſcribitur pctm̄ in libro dei. Aucͣtas. Dauid qͥ poſtqͣꝫ peccauit dixit. īꝑfectū meū vider̄t ocl̓i tui ⁊ ī libro tuo ōs ſp̄ d̓fectꝰ ſcribēt̉ pͣs. c. xxxviij. Et ſm̄a mortꝭ ꝯͣ nos ē iā data. Aucͣtas. Statu tū ē hoībꝰ fel̓ mori. ⁊ pꝰ hͦ iudiciū a dn̄o oī carni. ad heb̓. ix. et iā fit execucō eqͥta do vadīꝰ ad morte. equꝰ ē tp̄s ẜꝫ morū ſol̓ Dnica x pꝰ trini Sermo iij Quatuor rote ip̄m trahētes ſūt Eſtas autupnꝰ hyemps ⁊ ver. Dicat̉ quomō tēpꝰ feſtinater currit ⁊ nos nō auiſamꝰ nos Illi ergo qͥ in hͦ mūdo triſtat ⁊ do lent de peccatis ſuis ⁊ petut veniā ab ini micis ſatiſfaciūt. ſapiētes reputantur Sꝫ illi q̄ vadūt ad morte catādo ride do ⁊ truffādo reputāt̉ ſtultꝭ Ecce qua re dicit Cor. ſapiētū ⁊cͣ ¶ Cū ergo do minꝰ ih̓s xp̄s nō ſit ſolū ſapiēs ſed etiā eſt ſapiencia eterna nō legit ip̄m in hoc mūdo vnqͣꝫ riſiſſe legit̉ ip̄m multociēs fleuiſſe Ideo de quadam vice dicit the. vidēs iheſꝰ ciuitatē fleuit ſuꝑ illā pꝫ the ma. Inuenio ꝙ xp̄ꝰ fleuit qͥndēs in hoc mūdo ⁊ qͣꝫ libet fletu fecit ꝓ magno ſe creto ſpeculatiuo ⁊ morali. ¶¶ Primio fleuit ī natiuitate. ſcd̓o ī circūciſiōe. tercō in lazari reſuſtatōne. Quarto in ciuitatꝭ aſpectione. Quinto in morte ⁊ paſſione Et de quarto fletu loquit̉ the. videns ih̓s ciuitate fleuit ſuꝑ illa. Prīo fleuit pꝰ in hoc mūdo. ī die natiuitatꝭ ſue. qꝛ ſicut ceteri pueri qn̄ naſcūt̉ plorat Et ſi interrogaret ⁊ ſciret reſpōdere diceret ꝙ plorat qꝛ intrat iſtu mūdū qͥ eſt locꝰ miſeriaꝝ ⁊ dolorū Ita etiā xp̄ꝰ voluit flere Unde ſapiēs ī ꝑſona xp̄i d̓t. Ego natꝰ p̄ma vocē ſimilem oībꝰ emiſi plo ras ſapiecie Septio. Nota ſimile oībꝰ. Fletꝰ xp̄i fuit ſimil̓ alijs ⁊ etiā diſſimilis Simil̓ in hͦ qꝛ ſic̄ pueri qn̄ naſcūt̉ fledo a. a. Et puelle dicūt. e. e. vn̄ ꝟſꝰ Dēs dicūt ē. a qͦt qͦt naſcūt̉ ab eua In hͦ xp̄us fuit alijs ſil̓is ſꝫ fuit diſſil̓is in h̓ qꝛ alij pueri nō plorat ꝑ electiua rōeꝫ Sed xp̄ꝰ qui iā tūc erat ita ſapīēs ſic̄ nūc ē in cęlo. qͥcqͥt faciebat. totū faciebat ꝑ elec tiua rōeꝫ ītellectꝰ Et ido qꝛ tūc intra bat ī hūc mūdū qͥ ē locꝰ ⁊ habitato beſ tiaꝝ ac ſi filiꝰ regꝭ cui ꝯpetit ſtare ī tala mis ⁊ camerꝭ regalibꝰ poneret̉ ī ſtabulo cū beſtijs an̄qͣꝫ tal̓ deberet flere Sic iſte mūdꝰ ꝓ beſtijs fuit factꝰ a pͥncipio. para diſꝰ terreſtris ꝓ homībꝰ tantū. ꝙ dicit damaſcenꝰ. ⁊ etiā ſcūs tho. in ſcd̓a ꝑte. ꝙ in ꝑadiſo terreſtri nūqͣꝫ intrauit nec ī intrabit aliqd̓ aīal irrōnale nec ſerpens et aīalia q̄ adncta ſūt a deo corā adam mirabiliter. Ideo vt exules ex ꝓdiciōe pris nr̄i ade ꝑdidimꝰ caſtrū altiſſimuꝫ inexpugnabile. qd̓ deus ſibi ꝯmiſit ⁊ eo dem die ip̄m tradidit inimico. Et quia oēs ſumꝰ filij ꝓditoris. deus at voles uos occidere exulauit nos in hūc locum beſtiaꝝ. Id̓o xp̄s exiens de thalamo re gali vteri virginalis. electine fleuit vn̄ ſi tūc virgo maria ip̄m īterrogaſſet qͣre flebat potuiſſet rn̄diſſe mat̉ mea. qꝛ in tro in hūc locum beſtiaꝝ. De hoc fletu cantat eccīa. Uagit ī fans īter arta con ditus p̄ſepia. mēbra pānis īuoluta vir go mater alligat. manus pedes atqꝫ cru ra ſtricta cinxit faſcia. Ideo ꝓpter pn̄tis exilij habitacōem dicimus ꝟgini marie Ad te clamamꝰ exules filij eue Ad te ſuſpirauiꝰ gemētes ⁊ fletes ī hac lacri maꝝ valle. Moralit̓ inſtruim hic cum quāto deſiderio debeuiꝰ expectare ⁊ deſi derare ꝑadiſum celeſte O quātū in no bis erit gaudin qn̄ erimus cū ꝑentibus et amicis nr̄is. Priarche ſunt amici nr̄i ſi ſumus miſericor des. Prophete ſi ſu mus deuoti. Apoſtoli ſi ſumꝰ caritatiui. Martires ſi ſumꝰ paciētes. Confeſſo res ſi ſumꝰ penitētes. Uirgīes ſi ſumꝰ caſti. Bonꝰ ⁊ deuotꝰ xp̄ianꝰ in tm̄ de bet ſe hic exulare reputari ꝙ ſi deus di ceret ſibi ab hinc vſqꝫ ad annū venies ad ꝑadiſuꝫ. Rn̄deret o dn̄e. adhuc ha bebo ſtare. xij. meſes ⁊cͣ. Iſtud eſt me lius ſignum ꝙ homo poteſt habere de ſe vel de alio ꝙ habeat tale deſideriū quaſi dicendo cum dauid. Quemadmodum deſiderat ceruus ad fontes aquarū ⁊cͣ vſqꝫ ad te deus ¶ Secundo fleuit in circunciſione Iam ſcitis quid eſt iam cir cunciſio. ſcriptura ſacra non dicit expreſ ſe ꝙ chriſtus fleuerit. Sed ſequitur ex neceſſaria conſequētia Ad autoritateo Sermo Dnica x pꝰ trini Nā certū eſt ꝙ xp̄s recepit corpꝰ hūa nū ſimile nob̓ paſſibile. miſerijs ⁊ dolo ribꝰ ſub̓itū. licꝫ aīa ab inſtāti cōceptioīs fuerit beata Modo d̓t ſcriptura Quia pueri ꝯmunicauerūt carui ⁊ ſanguini. ⁊ ipſe ſcꝫ xp̄s ſimiliter ꝑticipauit eiſdem ſubdit Unde debuit ꝑ ōnia fratribꝰ aſſi milari ad hebre. pͥmo Ex iſto textu ſe cure poſſumus dicere. ꝙ xp̄s fleuit in circūciſione ſicut ⁊ ceteri pueri flebāt. Il li ꝓpter circūciſionis dolore. xp̄s vero ꝑ electiuā rationē ſcꝫ ꝓpter hūanā corrup tionē. cuiꝰ radix ꝯſiſtit in ill̓ ꝑtibꝰ gene ratōis. Nā dicit ſāctꝰ tho. pͥma. ſecūde queſtione. lxxxj. ar. qͣrto. in corpore ar. ⁊ in ſolutōe ad. terciū Ꝙ ſi deus forma ret diuinitꝰ aliquē aliter. qͣꝫ ꝑ cōītū ille nō haberet pctm̄ origiuale. qꝛ illud ſolū venit ex illo actu generationis Ideo apo ſtolꝰ Cōdelector legi dei ẜm interiore homine. video autē aliā legē in mēbris meis repugnātē legi mētis mee ⁊ apti uantē me in lege peccati. ad Ro. ſeptīo Nota captiuū ducente qꝛ licꝫ peccator habeat libeꝝ arbitriū qͣntū ad execucōnē qꝛ eſt cathenis pctōꝝ ligatꝰ. vt captus qͣntū ad executōeꝫ Ideo ſciens xp̄s. ꝙ tota coruptio hūani generis venit ex il lo actu fleuit. ¶ Moraliter inſtruimur hͦ qͣntū eſt cauēdū ne ex illis ꝑtibꝰ vere cūdis offēdamꝰ deū. ne ex deſicijs beſti arū azinoꝝ porcoꝝ. Amittas delectatō nes āgeloꝝ Ideo qͥlibet in ſuo ſtatu ſer uet caſtitate vir cū vxore ẜuates modū quod ſi fecerint non peccant ſed totū eſt caſtitas Religioſi ⁊ clerici ⁊ nō ꝯiuga ti nō curēt de illa materia Id̓o d̓t ſcrip tura Hec eſt volūtas dei ſāctificatō veſ tra vt abſtineatꝭ vos a fornicatōe ⁊cͣ. jͣ. ad theſſ. qͣrto. Ponit̉ hͦ minꝰ pctm̄ lu xuria vt argual̓ ⁊ notet ꝙ magis caue dū eſt de maioribꝰ Itē nota hoc dicitur ꝯtra illos qͥ dicūt ꝙ peccatū eſt ſimplex formicatō. liberꝭ cū libera ꝯſēcientibꝰ ꝑti bꝰ ꝯiūgit cui fit iniuria qͣſi dicerent. nulli. ¶ Tertiꝰ fletus. fleuit xp̄s in lazari re ſuſcitatōe de qͦ d̓t textꝰ. infremuit ſpū. ⁊ turbauit ſemetipſum ⁊ lacrimatꝰ eſt ih̓us Ioh̓is. xj. Nota turbauit.i. diſil̓a uit ſe flere vt faciūt hoīes honorati qͥ diſ ſimulāt fletū ſuū Sꝫ xp̄s electiue tur bauit ſe ⁊ fleuit Quare ſuꝑ hoc debetis ſcire ꝙ aīa. qͣꝫdiu eſt corꝑi vnita eſſencia liter. recipit. ꝯdicōes corꝑis ſcꝫ variabi litatē. qꝛ ſic̄ corpus eſt mutabile ad bo nū ⁊ malū. ſanitate ⁊ infirmitate. calidi tatē ⁊ frigiditatē. ita etiā aīa ē vertibil̓ ⁊ mutabilis ⁊ qͣꝫtūcūqꝫ ꝑſona ſit deuo ta ⁊ ſācta. niſi ſe cuſtodiat ꝑdet deuotio nē ⁊ ſāctitatē Et licet ꝑſona ſit indeuo ta peccatrix ⁊ frigida in amore dei nō ex hoc deſꝑare debet de ſaluatione qꝛ mu tari poteſt ad deuotionem ⁊ ſanctitateꝫ de culpa ad graciam. ⁊ e conuerſo Sed ex quo aīa eſt a corpore ſeꝑata mmuta bilis exiſtens ⁊ ī vertibil̓ in illo ſtatu in quo ſeꝑat̉ a corpore. ſiue ī gratia ſiue in culpa. firmat īmobil̓r Hic ptꝫ reſpōſio ad vnā qtīōꝫ qͣꝫ vos facitꝭ Quare pro peccato momētaneo vl̓ vniꝰ diei ſiue ho re ⁊cͣ pena erit eterna. Nūqͥd ſufficeret ꝙ qͣꝫtū habuit de delicijs. tm̄ etiā dura ret pena Pro Reſpōſione ſciēdū eſt ꝙ ille qͥ morit̉ in pctō mortali ita obſtīat̉ aīa illo pctō ꝙ nō p̄t ip̄m dimittere in tā tū ꝙ ſꝑ erit cū illa culpa Id̓o ſꝑ erit cū pena ꝑ oppoſitū qͥ decedit in gratia nō p̄t eam ꝑdere Ideo hꝫ gl̓iā eternā De iſtꝭ aucͣtas clara Si ceciderit lignū ad auſtrū aūt aqͥlonē in qͦcūqꝫ loco cę ciderit ibi erit. eccleſiaſtes. xj Hō dicit arbor Uideo homines velut arbores Mar. ix. Et ī morte ſcindūt̉ Iā enī ſe curꝭ ſcꝫ mortꝭ ad radice̓ arborꝭ poſita ē Mat. tertio. Si āt arbor cadit ad me ridiē qͥ ē ꝑs calida ⁊ hūida ⁊ ſignificat amore dei ⁊ contritionē pctoꝝ. talis ī gr̄a decedit ibi erit ſꝑ qꝛ nūqͣꝫ ꝑdꝫ gr̄aꝫ Si cadit ad aqͥlonē q̄ ē ꝑs frigida per indeuotiōe accidiā ⁊ negligenciam et Dn̄ica. X. pꝰ trini tatis Sermo. III ſignificat culpā ⁊ peccata ibi erit ſemꝑ. ⁊ quia laſat̉us mortuꝰ fuit in grā ⁊ erat cū ſanctꝭ patribꝰ in limbo qn̄ xp̄s p̄cibus ſo rorū marie ⁊ marthe debuit ipſū a mor tuis ſuſcitare fleuit. Sciēs ꝙ lazarus re ducebat̉ ad ſtatuꝫ in qͦ poterat ꝯmittere ⁊ facere multa pctā. ſicut ⁊ fecit venialit̓ ⁊ mortaliter peccando qn̄ tꝑe paſſionis xp̄i cū alijs ꝑdidit fidē. ſꝫ depoſt recupera uit fidē ⁊ fuit ſcūs ⁊ amicꝰ xp̄i. Ecce qͣre fleuit xp̄s. ¶ Moralit̓ inſtruim̄ hic qͣꝫtū eſt cauendū a peccatꝭ. quia xp̄us volens reducere lazarū amicū ſuū de ſtatu in qͦ erat īpeccabilis ad ſtatū in qͦ poterat pec care fleuit. patet h̓ qͣꝫtum deo diſplicent peccata. Id̓o flendū eſt ꝓ peccatꝭ ⁊ gau dendū eſt de illis qͥ ſunt īpeccabiles. ſicut de filijs qͥ moriunt ꝑuuli. Magis eſſet gaudendū de morte taliū qͣꝫ in die nup ciarū filioꝝ magnoꝝ. Dicat̉ contra mu lieres ꝓ talibꝰ flentes Id̓o apl̓s. Nolu mus vos ignorare de dormientibꝰ vt nō contriſtemini ⁊cͣ. Ad Theſſal̓. iiij. ¶ Quartꝰ fletus xp̄i fuit ille de qͣ loquitur thema vidēs iheſus ciuitatē ⁊cͣ. Nota hͨ breuit̉ hyſtoriā euuāgelij. xp̄s vidēs ci uitatē ihrl̓m fleuit ꝓpter qͥnqꝫ mala ciui tati ihrl̓m futura q̄ fuerūt iſta ſcꝫ ¶ Primo fames ¶ Scd̓o peſtilencia ¶ Tercio gladius ¶ Quato captiuitas Quinto deſtructio ¶ Primū malū ventuꝝ erat fames ſcꝫ in obſidione titi ⁊ veſpaſiani intm̄ ꝙ ma tres p̄ fame comedebāt filios ⁊ obſtetri ces lectū p̄turientꝭ ⁊ ex ſiti bibebant vri nā ꝓpriā ¶ Scd̓m malū fuit peſtilēcia ⁊ mortalitas. ita ꝙ ꝑ vicos cadebāt mor tui. nec erat qͥ ſepeliret eos. ſꝫ ꝓiciebant̉ in foſſatum ciuitatꝭ ¶ Terciū malū erat gladius qꝛ audiuerat romani ꝙ iudei ex auaricia comederāt auꝝ ⁊cͣ. ꝓpter hoc in terficiebāt eos et īueniebāt auꝝ in viſce ribus eoꝝ. ¶¶ Quartū malū erat captiui tas per vniuerſū mūdū. xxx. iudei dabāt̉ ꝓ vno denario/ ⁊ fuit iudiciū dei quia ipſi iudei vendiderūt xp̄m ꝓ. xxx. denarijs Quintū malū erat finalis deſtructio. qꝛ in ciuitate nō remāſit lapis ſuꝑ lapidem qꝛ iſta ciuitas nō eſt illa q̄ olim fuit nec in illo loco ſita in qͦ illa erat. vt declarat Gregoriꝰ. Et aſſignat xp̄s rōne̓ ipſoꝝ maloꝝ dicēs. Eo ꝙ nō cognouerꝭ tēpꝰ viſitacōnis tue ſcꝫ xp̄i. ¶ Moralit̓ iſta qͥnqꝫ mala ſunt hodie in mūdo ſpūaliter ¶ Primo fames ſpūalis Cibus ſpūal̓ eſt orō ⁊ verbū dei. Nō in ſolo pane vi uit hō ſꝫ in oī verbo qd̓ ꝓcedit de ore dei Math̓. iiij. Huiꝰ cibi eſt mō magna ca riſtia ⁊ fames. Iſta fames non ſentit a multis. Item pauci p̄dicant verbū dei ſꝫ ouidij. ꝟgilij ⁊ poetaꝝ dāpnatoꝝ ⁊cͣ. ¶ Scd̓m ē peſtilecia multoꝝ inficiēs. qꝛ qͥ libet vult viuē̓ ẜm ſenſualitatē ita ꝙ totꝰ mūdus ē corruptꝰ. Intm̄ ꝙ forte pauci ſunt qͥ poſſint dicere vere ego nūqͣꝫ cog noui niſi vxorē meā. de mulieribꝰ autem credo ꝙ ſunt multe vtinā dicam verū ꝙ nūqͣꝫ cognouerūt niſi viros ſuos ſolū cō muniter loquēdo pueri innocentes ſunt mūdi. Id̓o dicit remigiꝰ ſuꝑ illo verbo. Sinite ꝑuulos venire ad me Math̓. xix Tāta ē labes illiꝰ pctī ſcꝫ carnalis con cupīe ꝙ occupauit fere hūanū genꝰ. ita totū ꝙ maior ꝑs ſaluādoꝝ credit eſſe īnocē tū pueroꝝ. ¶ Terciū malū ē gladiꝰ ſpūa lis.ſ. odiū rancor ⁊ mala volūtas īuido rū. Ita ꝙ totꝰ mūdus iſto gladio ē diui ſus. Dauid. Gladiꝰ eoꝝ ſcꝫ inuidoꝝ in tret corda ipſoꝝ vt habeant officia regi men dignitates p̄laciones. licet nō int̓fi ciant corpora. int̄ficiūt tn̄ aīas. ꝙ ē peiꝰ intm̄ ꝙ d̓t ſalomō de iſta materia. Rur ſus ꝯtēplatꝰ ſum oēs labores hoīm ⁊ in duſtrias aīaduerti patere inuidie ꝓximi Eccͣs. iiij. ¶ Quartū malū ē captiuitas qͥt ſunt hodie captiui pctōꝝ. licet peccata FFF nitatis Sermo. IIII Dnica. X. pꝰ tri nō auferant libeꝝ arbitriū quātū ad ele ctiones. auferūt tn̄ qͣꝫtū ad bonas oꝑa ciones per totū annū ſunt captiui ⁊ ſi for te in qͣdrageſima liberent̉. ſtatim poſt pa ſcha redeūt ad captiuitate. talibꝰ d̓t apo ſtolus Reſipiſcāt a dyaboli laqueis a q captiui tenent̉ ad ipſiꝰ voluntatē. Scd̓a ad Thimo. iiij. O ſi qͥs eſſet captiuus in barbaria quo laboraret ꝓ liberacōe qͣꝫto magis ergo laborādū ꝓ liberacōnē huiꝰ peioris captiuitatꝭ peccatoꝝ ¶ Quintū malū eſt deſtructio qꝛ nō remanet lapis ſuꝑ lapidē Iapides ſunt xp̄iani. Auctas Tanqͣꝫ lapides viui ſuꝑedificamini do mos ſpūales. jͣ. petri. ij. Lapides funda mēti ⁊ inferiores ſunt laboratores. De inde mercatores. Ciues. Milites Cle rici Religioſi. lapides ſuꝑiores ſunt dn̄i tꝑales ⁊ p̄lati in edificio eccleſie. Sꝫ ho die totū edificiū ē deſtructū male viuūt oēs tā p̄lati eccleſie qͣꝫ alij hoc ſpecialiter flebat xp̄s qꝛ videbat deſtructione ven turā ciuitatꝭ xp̄ian ¶ ¶ Quīto fleuit xp̄s in paſſione ⁊ in morte Aucͣtas. in diebꝰ carnis ſue cū clamore valido ⁊ lacrimis exauditꝰ ē ꝓ ſua reuerencia. Ad heb̓. v. Nota in diebꝰ carnis ſue. ſcꝫ paſſionis q̄ ſolū fuit ẜm carne. Rō electiua qͣre fle uit fuit ꝓpter nos. Nō enī fleuit timore mortꝭ vt alij flent ſcꝫ qn̄ moriunt qꝛ in articulo mortis ſumꝰ in maximo ꝑiculo. Hoc declarat ille doctor bēda ſuper thobia cap̄. vi. Qn̄ thobias voluit lauare pedes ſuos in flumine. piſcis magnꝰ voluit eum deuorare ſꝫ thobias ipſū deuorauit ⁊ ce pit. Bed a exponit hoc ſic Thobiasˢ ſigͣt xp̄m qͥ in flumine mortꝭ īpetuoſo voluit lauare pedes ſuos.ſ. xp̄ianos ꝑ ſua mor tem ⁊ paſſionē aqͣ baptiſmi ⁊ pn̄ia habēt ꝟtutem ⁊ efficaciā abluendi ⁊ mudandi aīas. Et venit piſcis īmaniſſimꝰ ſcꝫ dya bolus in cruce volens xp̄m deuorare ⁊ capere non credēs ꝙ eſſet deꝰ. Nota hy ſtoriā qͣliter xp̄s iſpū cepit ⁊ ligauit. xp̄s ergo fleuit ī morte nō timoe̓ mortꝭ nec dyaboli ſꝫ ꝓ nobis. Nota ꝙ in morte cu iuſſibet cōiter loquēdo veniūt demones multi ad deuorādū animā. ꝟgo enī ma ria obtinuit ꝓ grā ne demones venirēt in morte ſua magnū ꝑiculū eſt tūc ⁊ multi tunc capiunt ⁊ deuoram a demonibꝰ. qꝛ nullꝰ poteſt euadere niſi fuerit ꝑſona de uota ſcā ⁊ bone vite. Id̓o ꝑemus nos ꝑ bona vitā. qꝛ ſolū bo vitā defendit aīam in articulo mortꝭ. Si autē ꝑſona fuit bo ne vite. bene cōfeſſa ⁊ cōtrita ⁊ remiſit ⁊ ſatiſfecit. deus mittit ſibi angelū adiuto rem ⁊ defenſorē ⁊ qn̄ aīa exit de corpore cū illo ſplendore gr̄e dyaboli fugiunt. et angelꝰ bonus recipit aīam ⁊ ducit ad glo riam. Ecce ego mittā angelū meū qͥ p̄ cedat te ſcꝫ in vita ⁊ cuſtodiat ī morte. ⁊ introducat in locū que p̄paraui. Cxodi. xxiij. Ecce qͣre vltimo fleuit xp̄s ꝓpt̓ mo rientiū inſtructionē Id̓o dauid ī pſalmo de demonibꝰ d̓t. Inhabitabunt ſcꝫ in ca mera morientꝭ ⁊ abſcondet ipſi calcaneū id eſt fine meū obſeruabunt ¶ Sermo qͣrtus Speculatiuus de qua tuor ꝟtutibꝰ cardinalibus rtus de illo exibat ⁊ ſanabat oēs. Habet̉ verbū iſtud textualit̉ Lu. vi. ca. ⁊ officiat̉ in euuāgelio hodierno. Sa lutet̉ ꝟgo maria. Iſtud verbū volo vob̓ declarae dupl̓r ¶ Prīo qͣſi ꝓ īttoductōe declarabit̉ ſciēcialit̓ ⁊ ſpeculatīe ꝓ illumi nacione intellectꝰ ¶ Scd̓o moraliter ⁊ practice ꝓ inſtructione vite veſtre. Pro pͥmo ſciendū. ꝙ ſi ſubtiliter ⁊ acute volū mus cogitare oꝑa dei facta a pͥncipio mū di vſqꝫ nunc inuenimꝰ ꝙ oēs creaturas ſiue angelicales ſiue rōnales vt hoīes. ſi ue corporales creauit cū aliqͣ infirmirate oēs ſunt defectuoſe nō tn̄ ex defectu crea toris ex ꝑte ſua. ſꝫ ex cōdicōne creaturaꝝ Sꝫ deus de ſe extͣhit ꝟtute ad ſanandū Dn̄ica. X. pꝰ trini tatis Sermo. IIII. eas aliqͣ modo. ¶ Primo de creaturis angelicis q̄ erant īnumerabiles. erāt enī plures qͣꝫ folia arboꝝ vel capilli capitis. tn̄ creauit eas īfirmas graui īfirmitate.ſ. peccabilitatꝭ qꝛ poterāt peccare ſic̄ patuit ꝑ effectū. qꝛ illa infirmitate venerūt ad mortē eternā vt lucifer ⁊ alij qͥ ſunt plu res qͣꝫ hoīes ſint ī mundo. O gͣuis infir mitas q̄ portat pacientē ad morte eter nā. Sed alij vt michael gabriel raphael ſteterūt fortes. Et deꝰ de ſe dedit ꝟtutē ſcꝫ confirmādo eos in grā ⁊ gloria ⁊ mō ſunt īpeccabiles ⁊ curati ab illa īfirmita te. Ecce ꝟtus dei quō ſanauit eos Aucto ritas. ꝑ ſapientiā ſanati ſunt qͥcunqꝫ pla cuerunt tibi dn̄e a pͥncipio. Sapīe nono Nō intelligit̉ de hominibꝰ qꝛ non erāt a pͥncipio ſꝫ de angelis qͥ placuerūt deo nō peccando. Et ꝟtus de illo exibat ⁊ ſana bat eos. ¶ Scd̓o de creaturꝭ rōnalibus ſcꝫ hoībus qͥ nō dicunt̉ ꝓprie intellectua les. Rō quia ꝑ diſcurſū oportet nos ve nire in cogniconē veritatis. ſcꝫ rōcinando ſylogiſando diſputādo ⁊ per effectꝰ cog noſcimꝰ cauſas ⁊ ecōuerſo. Angeli vero ſubito ⁊ ſine diſcurſu vidēt effectū ⁊ cau ſam. fine ⁊ pͥncipiū. concluſionē ⁊ p̄miſ ſas. ¶ Dico ꝙ etiā creature rōnales fue runt create infirme ſicut angeli ſcꝫ pecca biles. licet enī deꝰ in grā creauit Adā ⁊ Euā ⁊ in optimo ſtatu tamē peccauerūt &ex illa infirmitate venit mors aīe ⁊ cor poris ꝯn̄ter. aīa enī creat in vtero matrꝭ peccabilis. Nō eſt hō iuſtus in terra qui facit bonū ⁊ non peccet. Ecͣci. vij. Sed ꝟtus dei ſanat aīas quādo exeunt corꝑa innocētes vel penitētes deꝰ ſanat ponēs eis emplaſtꝝ glorie ⁊ curant intm̄ ꝙ nō poſſunt peccare. Creditꝭ ꝙ illi de ꝑadiſo poſſint peccare ꝓfecto nō. Sunt enī īpec cabiles ſicut deꝰ ⁊ angeli beati. De ange loꝝ beatoꝝ īpeccabilitate vide ſcm̄ Tho. pͥma ꝑte. q. lxij. articl̓o. viij. et. ſcd̓o ſcrip to diſtinctōne. vij. q. pͥma. articulo pͥmo Iſtā ſanitatē petebat Iheremias dicēs. Sana me dn̄e ⁊ ſanabor. ſaluuꝫ me fac̄ ⁊ ſaluus ero qͦniā laus mea tu es Ihere mie. xvij. Nō legitur tūc fuiſſe infirmus corporaliter ſꝫ loqͥtur de ſanitate aīe. qd̓ patet cum dicit. Saluū me fac ⁊cͣ. ergo virtus de illo exibat et ſanabat omnes ¶ Tertio de creaturꝭ corporalibꝰ Nā ce lū ſol ⁊ luna et ſtelle et aer ⁊ aqͣ et terra et oīa elemēta. creata fuer̄t cū īfirmitate nō peccabilitatꝭ qꝛ nō habēt rōnē. ideo nō poſſūt peccare. Nā ſi leo vel lupus īter ficiūt hominē. non peccant Sed in īfir mitate corruptibilitatis. nō excompoſicō ne contrarioꝝ qͣutū ad corpora celeſtia et elemēta qꝛ nō ſūt cōpoſita ex cōtrarijs tn̄ poſſūt ānihilari et corrūpi et de facto elemēta corrūpūt̉ et corpora celeſtia fu er̄t immutata. qꝛ an̄qͣꝫ homines peccaret ſol ſeptēplicit̓ erat clarior. luna vero tūc erat clara ſicut ſol nūc ē. Sed ex pc̄tō ade ſol ꝑdidit. ſeptē ꝑtes claritatꝭ. et luna et ſtelle ⁊ celum et elementa ſeptem ꝑtes virtutis. Elemēta vero in iudicio purga būt̉ et ſtabunt pura. Corpora qͦqꝫ hoīm licet ſint corruptibilia. tn̄ ī iudicio reſur gent gl̓ioſa cum animabus. et erunt tunc incorruptibilia īpaſſibilia clara ⁊ agilia. iſta eſt doctrina certa in ſancta theologia Auctoritas. Erit lux lune ſicut lux ſolis ⁊ lux ſolis erit ſeptēpliciter ſicut lux ſep tem dieꝝ in qua allegauerit dn̄s vulnꝰ populi ſui ⁊ percuſſurā plage eius ſana uerit. Yſaie. xxx. Nota erit ſeptēpliciter ſicut lux ſeptē dieꝝ ſcꝫ pͥme ebdomade mundi anteqͣꝫ homo peccaret in die ſcꝫ iu dicij in qua ſanabit̉ vulnus mortalitatis corruptibilitatꝭ ⁊ peccabilitatꝭ. patet er go ꝙ omnes creature create fuerūt infir me. Sed virtus de illo exibat ⁊ ſanabat omnes. patet themaModo declarandū eſt thema moralit̓. Cum enī dicit virtus de illo exibat non ſolū vna ſꝫ multe virtu tes exibant de xp̄o ſingularit̉ quatuor de FF5 tatis Sermo. IIII. Dn̄ica. χ. pꝰ trini quibꝰ nunc volo p̄dicare q̄ ſunt morales ⁊ inter alias pͥncipales q̄ dicunt̉ cardina les qꝛ ſicut porta ⁊ oſtiū voluit̉ in car dine ita alie ꝟtutes ⁊ vita hoīs voluitur ⁊ ſuſtinet in iſtis qͣtuor q̄ a xp̄o exierunt Aucͣtas. Labores huiꝰ ſcꝫ xp̄i magnas habēt ꝟtutes. Sobrietate enī i. tēperan ciam ⁊ prudēcia docꝫ ⁊ iuſticiā ⁊ ꝟtutē ſcꝫ fortitudīs qͥ vtilius nihil eſt ī vita ho minibꝰ. Sapīe. viij. Quartuor ſunt vir tn̄tes cardinales ſcꝫ ¶ Tēperancia corporalis ¶ Prudencia intectualis ¶¶ Iuſticia vniuerſalis ¶ Fortitudo ſpūalis x hijs ꝟtutibꝰ dauid vocabat xp̄m do minū ꝟtutū dicēs. dn̄s virtutū nō dicit ꝟtutis. de illo exibat ꝟtus ⁊ ſanabat oēs Dico pͥmo ꝙ a xp̄o exit ꝟtus corpora lis tꝑancie exēplarit ipſam ſeruādo ⁊ do ctrinalit̓ ipſā p̄dicando. virtus enī tꝑan cie eſt. ꝙ in cibo ⁊ in potū ſumꝰ ita tēpera ti ⁊ ordinati. ꝙ corpꝰ noſtꝝ non grauet̉. infirmitate. nec aīa ebrietate. nec vita pec cādi ꝓnitate ex exceſſiuo cibo ⁊ potu Sꝫ recipere debemꝰ neceſſitate ꝓ ſuſtentacōe vite hūane ⁊ non debemꝰ nimis onerare ſtomachū. Iſtā tēꝑanciā habent heſtie. Si habetis azinū vel equū ſi comedit ⁊ bibit ſatis. factū eſt. nō biberet amplius etiā ſi papa vel rex inuitaret. Sed vos n̄ ſic ⁊cͣ. O miſeri qͥd dicetꝭ xp̄o. quia beſtie ſine rōne viuētes ſeruāt tꝑanciā ⁊ homi nes nō. Statim poſtqͣꝫ hō comedit ⁊ bi bit ad ſufficientia debet poni ad os cathe na teꝑancie. Sed hodie hoīes minꝰ ſunt tēperati qͣꝫ beſtie In ſignū tēperācie deꝰ nō fecit aīal tā magnū corpore vt hō qd̓ haberet tā ꝑun os. Ex iſta rōne dicebat xp̄us. Attendite vob̓ ne grauent̉ corda veſtra ī crapula ⁊ ebrietate. Lu. xxi. Ecce iſta ꝟtus quō exijt a xp̄o exēplo. qꝛ paꝝ comedebat videbat̉ ſpōſa nec legit̉ vnqͣꝫ ꝯmediſſe carnes niſi de agno paſchali ſꝑ ieiunabat. Eciā de xp̄o exibat ꝟtus tem perancie doctrinalit̓ quia docebat xp̄s di Attendite ⁊cͣ. Ne forte gͣuent̉ Quilibꝫ patronꝰ ſiue nauta ſcit iā qͣꝫtū poteſt por tare nauis ſua nec recipit aplius qꝛ ſub mergeret̉ ⁊ ſi forte plus ex cupiditate re cepit oportebit vel ꝓicere vel ſubmergi. Nauis ē ſtomachꝰ Iā qͥlibet ſcit qͣꝫtum ſibi neceſſe eſt de cibo ⁊ potu. Et ſi vltra recepit ꝓiciet ⁊cͣ. Nōne melius fuiſſꝫ ꝙ fuiſſet datū pauperibꝰ qͣꝫ ꝙ ſubmergitur ex graui īfirmitate ⁊ moriat̉. Si mnebria tur minꝰ valet facere qͣꝫ beſtia q̄ per ma lam viā ſciet portare onꝰ ſun̄ ⁊ hō ebrius ꝑ bonā viā neſciet portare ſeipſuꝫ. Id̓o dt xp̄s. Attendite vob̓ ne grauent ⁊cͣ. Et qꝛ multi non attendūt. Id̓o ſunt tot infirmitates oculoꝝ lacrimanciū non tū xp̄i paſſione facieꝝ rubeaꝝ de gutta Po dogre dolores denciū. colica. yliaca. ſciati ca vltra infirmitatē aīe. quia ꝑſona gulo ſa cōmunit̉ eſt vel erit luxurioſa Rō quia ille ꝑtes vicine ſunt ⁊cͣ. Si ergo vultꝭ ꝙ filij ⁊ filie vr̄e viuāt caſte ſint abſtinētes Unde ē hodie ꝙ ſunt tot mali religioſi ⁊ clerici niſi quia nō habēt teperancia. Ma gnum miraculū eſſet ſine tēperācia caſte viuere In multis eſcis erit infirmitas tā corporis qͣꝫ anime ⁊ auiditas appropin qͣbit vſqꝫ ad colerā. ꝓpter crapulā multi abierunt. qͥ autē abſtinens eſt adiciet vi tam. Eccleſiaſtici. xxxvij. Dicunt philo ſophi ꝙ plures interficit gula qͣꝫ gladiꝰ. In ſignū huius tꝑe mortalitatū plures moriunt̉ de illis q̄ non ieiunauerūt per qͣ drageſimā qͣꝫ de alijs. ¶ Secunda virtus eſt prudencia intellectualis que eſt vna virtus que ſcꝫ in periculis huius mundi auiſat perſonā ne cadat in pecca tis. Sicut enī temperancia eſt neceſſaria in eſcis. Ita ꝓuidencia in periculis. Iā videtis inclinaciones ſiue temptaciones carnis malas ad peccata. non indigemus magiſtris ad malum ſicut ad bonum. Dnīca. X.pꝰ tri nitatis Sermo. IIII Itē quot ſunt occaſiones mūdi. quia to tus mūdus eſt occaſio peccādi ſiue in do mo ſiue extͣ ſiue ī platea ſiue in vico Itē qͦt ſunt tēptaciones diaboli nec eſt peior pugna nō videre inimicū ⁊ ꝙ ipſe videat te. ergo neceſſaria ē virtus prudencie vt in iſtis ꝑiculis auiſem. quia ſicut ouis de fenditur ī deſerto per paſtore ne a lupis deuoret ¶ Ita de nobis qͥ ſumꝰ oues xp̄i paſtoris dicetꝭ. Ego ſum paſtor bonus qͥ ponit ⁊cͣ. Ioh̓is. x. Et ſumꝰ in deſerto huiꝰ mundi. ne ergo deuorem a lupis in fernalibꝰ neceſſaria eſt nobis ꝟtus pru dencie ne dyabolꝰ aliqͣ bona ſimilitudīe decipiat nos. De iſta ſimilitudine dice bat xp̄s. Ecce ego mitto vos ſicut oues in medio lupoꝝ. Eſtote ergo prudētes ſicut ſerpētes ⁊cͣ. Mathei. x. in ꝑſona di ſcipuloꝝ dicit hoc verhū xp̄ianis. Nota eſtore prudentes ſicut ſerpētes. Quedā ſpēs ſerpētis eſt q̄ d̓r aſpis ⁊ ſunt iſti ſer pentes talis cōdicionis ꝙ valēt multū ꝓ tiriaca q̄ nō poteſt capi niſi incantet̉. ſunt iā certa verba q̄ qn̄ audit nō poteſt fuge re. Ideo qn̄ ipſa videt venatorē ſeu incā tatorē ſi p̄t fugere fugit. alias ponit vnā autē ſuper lapidē vnuꝫ. ⁊ cū cauda clau dit alia ne audiat voce incantātis. Hoc dicūt naturales ⁊cͣ. Aucͣtas biblie dauid in pͣs. Si vere vtiqꝫ ⁊cͣ. Furor illis. id ē prudēcia xp̄ianis ſupple debet eſſe ẜm ſi militudine ſerpētis ſicut aſpidis ſurde. et obturātis aures vt nō exaudiat voce in cantanciū ⁊ venefici.i. incantātis ſapient̓ pſalmo. lvij. dicit xp̄s ꝙ ita faciamꝰ nos qͥ ſumꝰ in medio lupoꝝ infernaliū ¶ Ad practicā qn̄ demon īcantator vel aliqua mala ꝑſona vult nos īclinare ad peccatū tu vt aſpis ponas aurē vnā ſuper lapidē de qͦ apoſtolus pͥma ad Choꝝ. x. Petra autē erat xp̄s. ⁊ cū cauda ſcꝫ morte clau das aliam. caput vite hoīs eſt natiuitas. cauda vero mors. Ponit̉ enī auris ſuꝑ lapidē xp̄m. cogitādo eius vitā ⁊ claudit alia cauda cogitādo morteꝫ ꝓpriā. verbi grā. vos ſenti tꝭ incantatore dyabolum quia oīs mala cogitacio eſt a dyabolo. Qn̄ enī tu cogitas. ⁊ nunqͥd tu es. Ita bonꝰ potens ⁊cͣ. ſic̄ talis qͥ iā fuit incarce ratus vel infamatus ⁊cͣ. Ideo ingeras te omnino ⁊cͣ. Ecce incātacio dyaboli vt re cipias regimē ⁊ facias iniuſticias ⁊ furta vt tandē ſuſpendarꝭ in furca inferni. Talis cogitacio vr̄ hō aſcendat ⁊cͣ. a dia bolo eſt. ponas aure ſuper lapideꝫ xp̄m. Cogita ꝙ xp̄s eſt qͥ eſt dn̄s omniū in h̓ mūdo noluit habere dominiū nec regimē īmo alijs voluit ſeruire. Filius hoīs non venit miniſtrari ſꝫ miniſtrare. Matbei. xx Sed dic in corde tuo. ego qͥ neſcio rege re ꝑſonā nec domū mea. volo regere ali os ⁊cͣ. Et cū cauda ſcꝫ cogitando morte in qͣ oportet reddere rōne deo de regimi ne ⁊cͣ. Si ita cogitas audacter nō curab̓ de regimine. īmo fugies. Idē de mulieri bus qn̄ d̓t cogitacio ⁊ nunqͥd tu portaſti ita magnā dote vt talis ⁊ illa iā bis fuit induta de nouo ⁊cͣ. Itē talis eſt dn̄a qꝛ in domo nihil fit niſi vt ipſa vult. ita poſ ſes tu facere Incantator vult vos cape Id̓o vt ſerpens ponas aure ſuꝑ lapideꝫ cogita ornatū xp̄i ⁊ virginis marie. xp̄s enī triginta ānis portauit vnā tunica. ⁊ vos in qͦlibet feſto vel āno vultis indui de nouo. Et ſi vir dicet nō habeo ⁊cͣ. nō nulle. O quō facitꝭ michi vt habeatis ⁊ oportebit eū facere vſurā. furta rapinas Itē virgo maria de genere dauid quādo beata Anna faciebat ſibi veſtes p̄cioſas nolebat portare niſi tantū infra domum amore mr̄is. Itē cogita in morte qn̄ pe tes paradiſū dicēs. Dn̄e ego ſū creatura xp̄iana veſtra ⁊cͣ. dicet xp̄us nō es creatu ra mea ego fecite bruna ⁊ fuſcam ⁊ tu fe ciſti te albā artificialit̉. Ide de indumen tis Nā dicet. mat̉ mea ibat ſimplicit̓. tu volebas eſſe dn̄a. ⁊ mater mea humilis ⁊ obediens erat. tu vero elata ⁊ ſuperba. FFF..iij. Onica. X. pꝰ tri uitatis Sermo. IIII Si iſta cogitatis incantator non decipit vos Itē de auaricia qn̄ d̓t cogitacio Si tu vis viuere de tuis poſſeſſionibꝰ vel red ditibus aūt laboribꝰ nihil cōgregab̓. de q̄ ergo maritab̓ filias tuas ⁊ hereditab̓ fi lios Id̓o ſi velles mutuare. x. florenos ꝓ xij. vel emere ad vantagiū ꝓ minori p̄cio vel vendere plus ꝓpter dilacione vel an ticipacione ſolucōnis poſſes habere bo na ꝓ p̄dictis. Iſta ſunt ꝟba incātatoris Id̓o ſuꝑ lapidē xp̄i cogita qͥ non voluit habere nec vnū denarium nec domū nec cellā. Et vos vultꝭ ꝯgregare ⁊cͣ. Bonā hereditateꝫ dimittit filijs qͥ eos dimittit bene nutritos non faciatꝭ vſuras ꝓ filijs alias cū eis ibitꝭ ad infernū. Iteꝫ cogita mortē dicendo qū moriar hodie velcras quid ducā mecū nudus vadā corā xp̄o. Sic nō decipiet vos incantator Ide de pctō luxurie. O qͦt incātant pctō luxurie qn̄ d̓r talis diligit vos ⁊ mittit vobis hoc et vellet ſecrete loqͥ vobiſcū ⁊cͣ. vel qn̄ cō gitacio d̓t O qͣl̓ delectacio eſſꝫ cū tali ⁊cͣ. ſꝫ ponā aure ſuꝑ lapidē xp̄m caſtiſſimū. Itē cogita qͥd in morte fit de luxurioſis. qn̄ anima luxurioſa egredit de corpore. ſtatī a dyabolo ducit̉ ad infernū nec p̄t mori. Itē peccato ire qn̄ d̓t cogitacio ꝙ vindices te de inimico tuo ⁊cͣ. ponas au rem ſuꝑ lapidē xp̄m. qꝛ noluit ſe vindi care nec ꝓmiſit vt pr̄ vindicaret. immo dixit. Pater dimitte illis qꝛ neſciunt qͥd faciūt Luce. xxiij. Itē cogita in morte qͥd ſit de vindicatiuis qͥ nolūt ꝑcere inimicꝭ nec loqui ⁊cͣ. Tales vadunt ad infernū. Pater meꝰ celeſtꝭ tradet vos tortoribꝰ ſi nō remiſeritis vnuſquiqꝫ fratri ſuo de cordibꝰ veſtris Mathei. xviij. Ecce dicit Ego mitto vos ī medio lupoꝝ ⁊cͣ. ꝟtus de illo exibat ⁊cͣ. ¶ Tercia ꝟtus eſt iuſti cia vniuerſalis q̄ eſt qn̄ hō vniuerſalit̓ ⁊ generalit̓ reddit alteri ꝙ ſuum eſt. Iuſti cia enī eſt ꝟtus per qua reddit̉ vnicuiqꝫ ꝙ ſuū eſt. Rō qͣre iſta ꝟtus eſt neceſſa ria. quia hō eſt aīal ſociale per naturā Si omnes ſolitarie viuerent nō tenerent ad ordinandū ſe cū alijs. ſꝫ ſolū in ſe vt here mite. Sed qꝛ habemꝰ cū alijs ſimul con uinere. oportet non ſolū ordinare nos ſꝫ etiā cū alijs. reddendo vnicuiqꝫ qd̓ ſnuꝫ eſt ⁊ iſta eſt iuſticia. ¶ Primo deo debe mus dare ꝙ ſuū eſt ſcꝫ credenciā in cor de ⁊ obediencias in oꝑe. credere firmit̉ articulos fidei. ⁊ ad hͦ neceſſariū ē ſcire Credo. ⁊ dicere qͦlibet die mane ⁊ ſero. Sed hoc nō ſufficit. ideo requirit̉ obedi encia in oꝑe ſeruādo mādata qꝛ nullus rex eſſꝫ contentꝰ de credencia ſubditoꝝ ſine obediencia. ¶ Scd̓o ad dn̄os tēpo rales habere debemꝰ fidelitatē ⁊ ſubiecti onē ⁊ loqui de eis debemꝰ cū honore ⁊cͣ. ¶ Tercio p̄latis reuerēciā tenem redde re et honore ⁊ deuocionē ſoluere decīas pͥmicias ⁊cͣ. ¶ Quarto reddere debemꝰ ꝑentibꝰ reuerenciā in corde nō deſpicien do. in ore reuerencialit̓ loquēdo in opere eis ſubueniēdo ſi indigēt. ¶ Quīto red dere debemꝰ filijs diſciplina ⁊ inſtructio ne ⁊ nō ſufficit eis dare cibū ⁊ veſtitum. ſed etiā dare debetis eis inſtructionē vt orent deū ꝙ non menciant nec furentur nec iurent ⁊ ſic de alijs. ¶ Sexto diuites debent reddere pauperibꝰ elemoſinam ⁊ miſericordiā. pauperes diuitibꝰ in orōni bus recompenſā. ſani infirmis ſeruiciū. Amicis amicitiā. inimicis pacientiam. Mortuis reddere debemꝰ qd̓ tenemur. vt eoꝝ cōplicamꝰ vltimas intēciones ⁊ volūtates viuis orōnes. Iſta eſt iuſticia vniuerſalis. Iſta ꝟtus exit a xp̄o exem plariter ⁊ doctrinalit̓. Reddite omnibꝰ debita ⁊cͣ. Ad roma. xiij. ¶ Quarta virtus eſt fortitudo ſpūalis. Ecce opti ma ordinacio virtutū. Tēperaucia ordi nat homine in ꝓſperis. prudencia in peri culis. Iuſticia in ꝓximis. Fortitudo aūt in aduerſis. Non intelligit de fortitudīe corporali de qua hō non debet ſe app̄cia tatis Sermo. I. Dn̄ica. XI. pꝰ trini re quia beſtie habēnt maiorē fortitudinē Sed de iſta fortirudine de qua d̓t dauid in pͣs. lviij. Fortitudinē meā ad te cuſto diam. qꝛ deus ſuſceptor meus es ⁊cͣ. Di catur de fortitudine dauid corporali de qua pͥmo Regū. xvij Quia puer exiſtēs interfecit leone ⁊ vrſū. Nā et leonē et vrſum interfeci ego ſeruus tuꝰ. Tamen de iſta fortitudine nō ſe appreciabat. Sꝫ de ſpūali qua reſiſtebat tēptacionibus qͣ non ꝑmittebat ſe vincere. Dicat̉ qͦmo do inuenit ſaul ꝑſecutore ſuū dormien tem ⁊ dixit ſibi abyſaij. Interfice inimicū tuū ⁊cͣ. ⁊ noluit extendere manꝰ in xp̄m dn̄i. Ideo d̓t. Fortitudine meam ad te cuſtodia quia deꝰ ſuſceptor meus es ⁊cͣ. Talis fortitudo eſt ꝟtus ſcire ſuffinere tribul̓acōnes aduerſitates ſcire ſuſtinere penitenciā bonā vitā. Fortitudo eſt inci pere bonam vitā ⁊ continuare ⁊ ꝑficere. Ecce qͣre dicebat thema. Uirtus de illo exibat ⁊ ſanabat omnes ¶ Dominica vndecima poſt trinitatꝭ Sermo pͥmus. Rnis q̄ ſe ex altat humiliabit̉ ⁊ qͥ ſe humi liat exaltabit̉ Luc̄. xviij. Ser mo noſter erit de ſcō euuāgelio huiꝰ do minice. Si placet deo habebimꝰ multas bonas doctrinas intellectuales ⁊ mora les. ſꝫ quia nulla doctrina habet virtuteꝫ nec efficaciā in animaꝝ conſolacōne nec peccatoꝝ correctionē ſine grā dei. Ideo ſalutet̉ virgo maria ⁊cͣ. In ſco euuange lio hodierno xp̄us docet nos habere tria multū neceſſaria ad ſaluacione ¶ Primo docet nos vitare ſuperbiam ⁊ p̄ſumpcionē ¶ Scd̓o obſeruare deuotā orōnē ¶ Tercio ſperare juſtā retribucionē ¶ De ſcd̓o loquit̉ thema. Omnis qͥ ſe exaltat humiliabit̉. ¶ Nota qͥ ſe exaltat quia ſi aliqͥs a deo exaltat̉ in hoc mundo nō humiliabit̉. īmo etiā exaltabit̉ in alio mūdo Sꝫ qn̄ hō exaltat ſemetip̄ꝫ ꝑ ypo criſim fictiones ſeu p̄laciones ⁊cͣ. de miliat tale in hoc mudo ⁊ magꝭ in alio. quia d̓t ſcpͥtura. Gaudiū ypocrite ad in ſtar puncti. Iob. xx. ¶ Dico pͥmo ꝙ xp̄s docet vitare ſuperbiā ⁊ p̄ſumpcione ne ex bonis tēporalibꝰ vel naturalibꝰ vel ꝑſonalibus ⁊ ſpūalibꝰ preſūptuoſe nos extollamꝰ. Hoc oſtendit xp̄s de quodā homine qͥ habebat multa bona tēporalia naturalia ⁊c̄. et faciebat multa opera de genere bonoꝝ/ ſꝫ in corde ſuo ſuꝑbiebat deſpiciendo omnes alios de quo dicit ꝙ nō fuit iuſtificatꝰ ſed condēpnatus ꝓpter ſuā ſuperbiā ⁊ preſūpcionē. De quo d̓t euuangeliū phariſeꝰ autē ſtans dicebat. Deus grās ago tibi quia nō ſum ſicut ce teri hominū raptores īiuſti adulteri ve lud hic etiā publicanꝰ Ieiuno bis in ſab bato. decimas do omniū q̄ poſſideo. Ec ce ſuperbia ⁊ p̄ſumpcio cū dicit. Nō ſum ſicut ceteri hominū raptores vt dn̄i tem porales. nec aliena rapio per furta vt va ſalli ⁊ pauperes. nec per vſuras vt vſura rij vocādo vſuras cenſus falſo noīe. nec per fraude vt mercatores falſi. ſꝫ domi ne ego ſum miſericors. decimas do oīm que poſſideo. Non ſolum de pane vino oleo. ſꝫ de menta ſaluia ⁊ de caulibꝰ. O fatue. Ecce ſuperbia ⁊ p̄ſumpcio. Scdo dicit. non ſum ſicut ceteri hominū iniuſti Aliqui ſunt iniuſti dando falſā ſenten ciam vel innocētes condēpnando nō re ſpiciendo ſentenciā vel iuſticiā ſꝫ ſalariū Itē alij ſunt īiuſti falſe ꝓcurando ī cau ſis ⁊ litigia dilatando. Ite alij ſunt in iuſti mercede̓ ⁊ ſalaria retinēdo vel debi ta negando. ⁊ de iſtis iniuſticijs ſe iactan ter excuſabat iſte. Itē ꝙ nō erat homīci da vel diffamator. O ſtulte quomodo oſtendis tuam ſuperbiā ⁊ preſūpcionē. Tercio quia nō ſum ſicut ceteri hominuꝫ adulteri. Nota quid eſt adulteriū. Id̓o FFI .iiij. Onīca. Xpꝰ tri nitatis Sermo. IIII vt viuā caſte. ieiuno bis in ſabbato. id ē in ebdomada. nō ego ſū talis vt h̓ ribal dus publicanꝰ. O de iſto ſtulto attēde qꝛ cōdemnatꝰ deſcēdit in domū ſuā Id̓o ſi. nolumus cōdemnari. de nullo bono habeamꝰ ſuꝑbā p̄ſūpcōꝫ. De hoc datur talis declracō Ponat̉ caſꝰ ꝙ aliqͥs pau per hō. mutuo recipiet a diuite mille flo renos. tali cōdicōe. ꝙ qͦlibet āno teneat dare diuiti cētum florenos cēſuales ſub pena mortis ⁊ qn̄cumqꝫ voluerit diues ſortē pͥncipalē teneatur reddere ſibi eciā ſub pena mortꝭ Si talis pauꝑ homo vel let ſe iactare ⁊ ſuꝑbire dicēdo. O quō ſū diues ⁊cͣ. nūqͥd hͦ eſſet ſtulticia. Immo. qꝛ cū tanto onere habet illas peecunias ꝙ non eſt gaudendū ſed pocius flendum et timendū. Ita eſt de nobis. Nā om nia bona q̄ habemꝰ ſiue tēporalia ſiue na turalia ⁊cͣ. non ſūt nobis data ꝓprie. ſed ſunt a xp̄o diuite mutuata. qꝛ ſibi habe mus de omnibꝰ dare vſuram bonam ſub pena mortis eterne Prīo de bonis terre nis. ſi habetis campos vineas. et poſſeſ ſiones alias. omnia iſta ſūt vobis a diui te xp̄o non data. ſed mutuata qꝛ de oībꝰ vſqꝫ ad vltīm obulū. habetis ſibi redde re computū quō habuiſtis. cōẜuaſtꝭ. qͣli ter expendiſtis Ergo vos nō eſtis dn̄s ſed xp̄us Dauid Domini eſt terra et ple nitudo eius orbis terrarū et vniuerſi qui habitant ni eo Uos autem diuites ſo lum eſtis diſpēſatores Sic vos exiſtimꝫ homo vt miniſtros xp̄i et diſpenſatores .jͣ. ad corꝭ. iiij Et loqͥtur apl̓us in ꝑſona diuitum Et ſub pena mortis. diuites te nentur ad vſuras. ſcꝫ opera miſericordie et pietatis. non ſolum ſemel in anno. ſed quolibeet die. hec contentatur xp̄us de ſorte principali Modo dicatis. Quo modo es diues. quot peccunias habes cū ita ſis oneratus ⁊cͣ. Patet ſtulticia di uitū. qꝛ oīa mutuo receperūt. Aucͣas ho mo quidam peregre ꝓficiſcens ⁊c̄. matꝰ xxv. Et loquitur chriſtus de ſe. dicatur hiſtoriaᵉ. dixit chriſtus illi qͥ nihil fuit lu cratus Serue male et piger opportuit te peccuniam meam committere. nummula rijs ¶Et ego venieus recepiſſem v tiqꝫ cum vſuris. Loquitur hic chriſtus ſi militudinarie Mathei xxv. et Luce xviii Nolite igitur vos app̄ciari de diuicijs ⁊ poſſeſſionibus ⁊ huiuſmōi Sed ſꝑ time te dicendo O miſer. et quātū debeo ⁊c̄ Ideo iac̄. v. Agite nunc diuites plorate vllulantes in miſerijs veſtris que adueī ent vobis ¶ Nec enimmeſt ſuꝑbiendum de bonis ꝑſonalibus ſeu eſſēcialibus vt de ingenio. de ſubtilitate intelictus. nec auiſamentis mūdanis. nec de ſapiencia nec de eloquecia. nec de pulcritudīe. for titudine. ſanitate et huiuſmōi. qꝛ totū ē nobis hoc a deo mutuatū. ⁊ de oībꝰ bo nā hr̄e vult vſurā Sꝫ vtinā ſubtilitas ī tellectus nō ſit aliqͥbus cauſa damnacio nis intellectu male vtentibus ¶ Dicat̉ breuiter. hiſtoria illius ceci que chriſtus ſanauit. Cui dixit xp̄us tu credis in filiū dei. vſqꝫ peccatū veſtrū manet ſcꝫ infi delitatis hoc dicebat chriſtus qꝛ ille ce cus rudis et ignorans. viſo miraculo il lumiātus adorauit xp̄m Sed phariſei p̄ ſūptuoſi ⁊ ſubtiles faciendo rōnes ſuas ceciderunt in fatuitates pauci ſunt ſubti les intellectu qui ſint vere fideles quia ſuo intellectu volunt comprehendere ea que fidei ſunt ¶ Dicatur quomodo eſt ſtulticia lumine intellectus velle compre hn̄dere articulos fidei. Exēplo illiꝰ qui lumine candele volebat probare duca tos aureos et florenos florencie ⁊c̄. Uſuram quam deus vult de intellectu eſt ſimplex credencia De volūtate amorem Dememoria ſuorum operum recorda cionem De eloquencia proximi ſubuentione Sꝫcoīt̉ eloquētes mali moriūt teſtam̄ti Dnica. XI. poſt tri nitatis Sermo. III. ſine lingua ꝯfeſſione. De corꝑe vult deꝰ vſurā penitentie ieiunioꝝ ⁊cͣ. Ecce vſu ras quas deus vult de bonis perſonalibꝰ ſub pena mortis. Dico vobis ꝙ niſi peni tentiā egeritis om̄s ſimul peribitis Luce. xiij. Item de bonis ſpiritualibꝰ vult deus vſura ſcꝫ de fide ſpe caritate de prudentia Iuſticia fortitudine ⁊ temperantia ⁊cͣ. vult deus ꝯtinuacōm ⁊ multiplicacōnem bonoꝝ operum ⁊ meritoꝝ Omni auteꝫ cui multum datum eſt multū querit̉ ab eo ⁊ cui ꝯmodauerunt multum plus pe tent ab eo Luce. xij. Nota datū.i. acōmo datum vt declarat cum d̓r ⁊ cui ꝯͣmoda uerūt multum ¶ Dico ſcd̓o ꝙ xp̄s docꝫ nos obſeruare deuotā orationē qꝛ oracō eſt medium ꝑ qd̓ oportet nos habere om ne bonū. Ad hoc ꝓbandum detur ſimili tudo de alto fonte a quo ſi vultis in ve ſtro orto venire aqͣꝫ oportet ponere cana le ⁊cͣ. Fons omniū bonorum eſt in celo Om̄e datum optimū ⁊ omne donum ꝑ fectū de ſurſum eſt deſcendens a patre lu minum.i. angeloꝝ Iacob̓. jͣ. De iſto fon te Eccl̓ci. jͣ. Fons ſapīe verbum dei in ex celſis. Et quilibet noſtꝝ indiget aqua gͣ tie de iſto fonte ī orto aīe ⁊ corꝑis. Ido neceſſariū eſt canale orationis cuius pes eſt in ore ⁊ caput in celo per contempla cionem vel cogitationem ¶Ecce ratio orationis. Iſtā orationem oſtendit xp̄s nobis ꝑ vnum hominem de quo d̓t euuā geliū. Publicanus aūt a louge ſtans no lebat oculos in celū leuare ſꝫ percutiebat̉ pectus ſuum dicens Deus ꝓpicius vſqꝫ in domū ſua ¶ Nota a longe ſtans. quia cogitans ſua magna peccata nō putabat ſe dignum intrare templum domini nec audebat reſpicere celum cogitās ꝙ eſt ca mera dei quē tm̄ offendit. Sed dicebat infra ſe ſufficit michi iſtaʳ gratia ꝙ michi deus xemittat peccata mea. Id̓o dicebat: deus eſto ꝓpicius michi peccatori. qꝛ neſci ebat pater noſter nec aue maria. Et ſeqͥtur deſcendit hic iuſtificatus in domū ſuā Et qͣnta eſt virtus deuote prationis. hic modicum eſt ſpeculandū. Iſte publica nus q̄ꝫ xp̄s laudat ẜuauit tria ī ſua ora tione ſcꝫ. timorē. reuerentia, verecundiā intellectualē. Contricōm cordialē. Pri mum patet cum dicit a longe ſtans. quia timore reuerentie non audebant intrare templum domini nō ſe veputans dignuꝫ ⁊eͣ ¶Nota hic contra illos qui nimis ac cedūt ad altare etiā ſe appodiantes. Itē de perlamentis cum mulieribꝰ in eccleſia vbi tractant̉ matrimonia dā deſtina. Di catur miraculū qd̓ habet̉ in biblia. ij Re gum. vj. De oza qui ex tactu arche ſub ito fuit mortuus licet tangeret archam bona intentione ⁊ cum timore reueren tiali. Iudei aſſignant rationem eius mor tis. qꝛ illa nocte dormierat cū vxore ſua licet vir cum vxore ſua poſſit dormire ſi ne peccato ymo etiā meritorie. Nō tn̄ de cet poſt talem actu ꝯmunicare vel ad con munione eukariſtie accedere. Et nunqͥd maioris dignitatꝭ ē altare ⁊ eccleſia xp̄i vbi ꝯficit̉ corpꝰ xp̄i qͣꝫ archa moyſi. Id̓o auiſetis vos ⁊ in oracōne veſtra ſitis lō ge ab altari. qꝛ ex illa humilitate oratio veſtra magis a deo exaudiet̉. Id̓o dauid dicit de ſe. Ego aūt in multitudine miſe ricordie tue introībo ī domum tuam ado rabo ad templum ſanctū tuum in timore tuo pſalmo quinto. Ideo precepit deus Quiſquis externoꝝ.i. nō ſacerdotum ac ceſſerit ad altare ſp̄ occidetur Numeri. Ideo in oratione requiritur timor reue rentialis ¶ Secundo requiritur verecun dia intellectualis. Hoc oſtenditur cū di citur. Nolebat nec oculos ad celū leua re. Ita debemus nos facere. Declaret per ſimilitudinem de filio qui vidente patre fecit aliqͣꝫ inſolentiam ꝓpter ꝙ ex verecun dia nō audet reſpicere patrem in facie. Dicas tu xp̄iane feciſti vnqͣꝫ inſolentias Dnica. XI. poſt tri nitatis Sermo. I ⁊ matre virgine maria videntibus omīa tam bona qͣꝫ mala que tu facis. Omnia nuda ⁊ aꝑta ſūt oculis eius ad qͣꝫ nobis ſermo eſt ſp̄. in oratione ad Heb̓os. iiij. Iō ex ꝟecundia īdlīa caput in orōe qꝛ ta lis humilitas multū placet criſto. Ideo eſdras in ſua orōne dicebat. Deꝰ meus ꝯfundor ⁊ erubeſco leuare facie meaꝫ ad te. Rō qm̄ iniquitates mee multiplicate ſūt ſuꝑ caput meū ⁊ delicta mea creue rūt vſqꝫ ad celū. jͣ. Eſdre. ix ¶ Tercio re quirit̉ ꝯtritio cordialis cum dr̄ ꝙ ꝑcutie bat pectus ſuū dicens. Deꝰ ꝓpicius eſto michi peccatori: Eſt hic queſtio certū eſt ꝙ ꝑ quinqꝫ ſenſus corꝑis ⁊ ꝑ omnia mē bra eius peccamus quare non ꝑcutimus oculos nec aures Imo ꝑcutere eſſet ridi culum hec xp̄s d̓t ꝙ publicanus ꝑcuteret aures nec oculos ⁊cͣ. Sed pectus ſuum ⁊ de hoc laudat̉ a xp̄o ad hoc. dicat̉ de ma la arbore de qͣ nō ſufficit ſcindere tamos ſꝫ requirit̉ eradicatio. Mō radix oīm ma loꝝ ⁊ peccatoꝝ eſt cor. ſenſus aūt ⁊ men bra corꝑis rami ſūt qꝛ illuc vadit ocl̓us va ꝯm ⁊ lingua ⁊cͣ. Iuxta illud vbi eſt theſaurꝰ tuus ibi eſt ⁊ cor tuū. Ideo xp̄s Math̓ vj. De corde exeūt cogitacōnes male ho micidia adulteria fornicationes furta fal ſa teſtimonia ⁊cͣ. Id̓o ad radicē ponit̉ ſe curis ꝑcutiendo pectus ꝑcutit. Etiā ali quotiens os. Quia ex habundātia cordꝭ os loquit̉ Mat. xij Ideo bonus modus eſt illoꝝ qͥ pꝰ corporis xp̄i eleuacōneꝫ ꝑ cutiūt pectus ⁊ os quaſi ſignificantes. do mine ego offendi vos corde ⁊ ore qͥ pro me fuiſtis in cruce eleuatꝰ. Ecce tres bo ne ꝯdicōnes orationis recipiatis ⁊ tenea tis eas ¶ Dico tercio ꝙ oſtendit xp̄s no bis ſperare iuſtā retribucōnem qꝛ ipſe eſt iuſtꝰ iudex hoc oſtendit cū dicit omnis qͥ ſe exaltat ⁊cͣ. Meſt thema. Nota oīs qͥ ſe exaltat ſcꝫ vane ⁊ nō exaltat a deo vel papa vel rege ⁊cͣ. Sed ipſe ſe ingerit ad dignitatem prelaconis ſeu officia ſuſtinenda ⁊ regimen ꝯmunitatꝭ. Cum tamē coactus deberet ad dicta officia ſuſtinen da accedere dicendo. O miſer neſcio re gere nec me nec mea. quomodo potero re gere tot ⁊ tantos. Sed ſi papa vel rex vl̓ ꝯmunitas exaltat te recipias ⁊cͣ. etiā cū timore quaſi dicendo deo. Dn̄e vos iu uabitis me. Sed qn̄ tu ingeris te vt ro gas ꝓ amico tuo inſufficienti ⁊ laboras ꝓ eo qͣꝫ tu ſcis ꝙ nō ſufficit ad regendū domum ſuam ⁊c̄. Deꝰ humiliabit te. pa tet ratio. quare hodie tot regna cōmuni tates ville ⁊ caſtra deſtruca ſūt ⁊ ſubuer ſa qꝛ quilibet vult regimen ⁊cͣ. Et quan do bona cōmunitatis veniunt in poſſe ta lium ve de iſtis ⁊cͣ. Et ſic deſtruunt qui tates. ¶ Dicat̉ practica de iſta exaltacōe ⁊ humiliacōne. De queſtione ſeu diſpu tacōe vel contencōne que fuerit inter apo ſtolos Mat. xviij. Dicētes xp̄o: Quis putas maior eſt in regno celoꝝ Marci. nono capitulo dicitur ꝙ diſputabant qͥs eorum maior eſſet Luce. xxij. Dicit̉ Fac ta eſt contentio inter eos quis eorum vi detur eſſe maior. Concordatur ſic cū aūt criſtus circa tempus paſſionis ſue veniret Iheruſalem diſcipuli ſui ſequebantur eū retro ⁊ inter ſe contendere inceperunt qͥs eorum eſſet maior in regno celorum. Et ſic inceperunt diſputare ſcꝫ aſſignando ra tiones. Nōne ego ero maior. Dixit bea tus petrus primo in regno celorum quia Criſtus iam me fecit vicarium ſuum et prelatum veſtrum di. Tu vocaberis ce phas. Andreas dixit petre ⁊ qͥs fuit pri mo diſcipulus Criſti hunquid ego ⁊ ego duxi te ad Criſtum. Ecce contentio. qͥa non concordabant in diſputacōne Quia aſſignabant rationes. Iohannes reſpō dit vos eſtis carnales ⁊ habuiſtis vxo res ⁊ filios ego qui ſum virgo ero maior Iacobus eius frater reſpondit dicens io hannes hunquid ego ſum maior te. Et nunqͥd mr̄ noſtra petijt dextraꝫ ꝓ me ⁊cͣ. Dn̄ica. XI. poſt tri nitatis Sermo. III. Iacobꝰ ſimon ⁊ thadeus filij marie deo phe que ſcd̓o fuit genita poſt ꝟginē mari am dixerūt ꝙ ip̄i erant xp̄o ꝓpinquiores id̓o ⁊cͣ. Matheꝰ rn̄dit. O vos qͥd dimi ſiſtꝭ ꝓ xp̄o vnū rete vile ⁊ nauiculaꝫ ⁊cͣ ſꝫ ego qͥ tm̄ dimiſi ero maior Et philippꝰ dixit ⁊ nunqͥd ego ſum primꝰ queꝫ xp̄us ore ſuo vocauit Ioh̓is. x. Ueni ⁊ ſeque re me id̓o ⁊cͣ. Bartholomeꝰ de qͦ dicit̉ ꝙ eſt de genere regali dixit. vos filij piſcato rū eſtꝭſꝫ ego ſū nobilis id̓o debeo eſſe ma ior. Thomas dixit ego qui ſū abiſſus ſcīe ero maior vos eſtis ignorātes qͥd ſcitis vos. Nōne ſapientes debent precedere ⁊ pͥmi eſſe. Iudas dixit nōne ego ſū maior Uideamꝰ de qͦ confidit plus xp̄s qͣꝫ fe cit ꝓcuratorē nōne me nō poteſtis ꝯme dere niſi ꝑ manus meas d̓o ego ero ma ior. Et ſic ibāt ꝯtendēdo ⁊ diſputando ꝓ quō debebat dicere xp̄s. O ſtulti ⁊cͣ. Di cit Marcus ꝙ venerunt ad dorme ⁊ xp̄s ſedit in ſcāpno ⁊ vocauit eos di. De quo fractabatis in via Ip̄i autē ex verecundia nō audebant dicere. ſcꝫ licet ipſe ſciret iā. Dicit Matheus ꝙ acceſſerūt ad eū d. de iſta materia tractabamꝰ. Quiſputas ma ior ē ī regno celoꝝ ꝑ dixit xp̄s bona ma teria eſt iſta ⁊ ſubtilis ⁊ qͥd determinaſtꝭ ⁊ ipſi verecūdabant̉. Tunc dixit xp̄s pe tre ꝓ tua maioritate allegaſti. qꝛ prela tus es ⁊cͣ. Eſt ue iſta ratio bona hunqͥd prelati ſunt in maiori ꝑiculo qͣꝫ alij ⁊ ml̓ ti prelati dāpnant̉ qꝛ male ſe habēt. Tu andrea allegaſti ꝙ fuiſti primus ⁊cͣ. Et nunqͥd audiſti me dicentem in quodā ſer mone. Ꝙ er̄t pͥmi nouiſſimi ⁊ nouiſſimi pͥmi Mat. xxij. Tu ioh̓es allegaſti virgi nitatem ⁊ nunqͥd adam ⁊ euā virgines expulſi fuerunt de paradiſo terreſtri. Tu iacobe allegaſti pͥmogenit̉aꝫ ⁊ hunquid caym pͥmogenitus ade fuit reprobatꝰ et ꝯdēpnatus. Item ideꝫ de eſau pͥmognitū yſaac. Et vos iacobe ſymon ⁊ thadee al legaſtis ꝙ eſtis filij ſcd̓e geniture ⁊cͣ. Et neſcitis qꝛ caro ⁊ ſanguis regnū dei non poſſidebunt Ita de alijs. Et tunc apoſtoli dixerūt xp̄o. Ergo dn̄e determinetis no bis queſtionē dic̄ Matheꝰ ꝙ xp̄s reſpex it vnū pueꝝ ⁊ vocanit eū qui erat ſex vl̓ ſeptē annoꝝ ⁊ d̓r ꝙ fuit beatus Marcia lis qͣꝫ ſtatuit in medio apoſtoloꝝ ⁊ puer erat totus timidus. Iam videtis quādo vnus puer vocatur a magno domino qͣn tum timet ⁊ humiliat ſe. Et dixit xp̄s qͥ cunqꝫ humiliauerit ſe ſicut paruulꝰ iſte hͦ maior eſt in regno celoꝝ Mathei. xviij. ¶ Modo ſpeculando. Nota magnā xp̄i miſericordiam qꝛ maioritatem ⁊ p̄emi nentiam regni celorū conſtituit in hoc ꝙd quilibet poteſt habere ſi vult ſcꝫ humili tatem qͣꝫ quilibet poteſt habere etiā mag ni domini p̄lati qꝛ qͣnto maius onus por tant tanto debet eſſe humiliores ſicut plꝰ inclinatur humilitatem inſuꝑ iumentum qͣnto maius onus portat tanto poſſūt ha/ mſỉ hal̓itate bere ſani ⁊ infirmi diuites ⁊ panꝑes ⁊cͣ. Si aūt xp̄s ꝯſtituiſſet maioritateꝫ regni celoꝝ in dn̄io temporali qͥd feciſſent ſub iecti. Si ī prelacōe qͥd de ſimplicibꝰ. Si in virginitate ſcīa diuitijs ꝑ egrinacōnibꝰ qͥd eſſet de alijs. Item ſꝫ ꝯſtituit in humi litate. Ideo dicit ſcriptura. jͣ. pe. v. Humi liamini igit̉ ſub potenti manu dei qui to tū mundū ꝯprehendit. Et qn̄ aliqͥs vult ſe exaltare deꝰ ip̄m humiliat. Et qn̄ ali quis ſe humiliat deus manu ſua recipiēs eum exaltat ip̄m. Ergo omnis qui ſe ex altat humiliabitur ⁊ qui ſe humiliat ex altabitur. Sermo de mortuis ſecundus de eodem euuagelio dn̄ice. xj. On ſum ſic̄ ce teri hoīm Luce. xviij Sermo nr̄ erit d̓ ꝯdicōibꝰ ⁊ ꝓprietatibꝰ aīaꝝ ī pur gatorio exiſtentiū. Credo ꝙ erit materia vtilis ad auiſādū qꝛ niſi ſit ſtultꝰ qn̄ ſcit pēas dꝫ corrigere ⁊ emēdare vitā ſuā ⁊ nitatis Sermo. III. Dn̄ica. XI. poſt tri ꝑare ſe. Salutet̉ virgo maria. Pro bre ui declaracōne huiꝰ verbi ẜm intellectū qͣꝫ volo ꝑtractare ⁊ introductōe mate rie p̄dicande. Sciendū ꝙ exꝑientia docꝫ ad oculū ꝙ in hoc mūdo ẜm ꝙ ſūt diuer ſa regna ꝓuintie ciuitates ⁊ ꝯmunitates Ita ſūt diuerſe ꝯdicōnes hoīm ⁊ ꝓprieta tes. Nā aliam ꝯdicōm habēt anglici ⁊ ali am gallici aliā hyſpani ⁊ aliā cathalani. ⁊cͣ. qꝛ ẜm diuerſitates terraꝝ ⁊ regnoꝝ gentes recipiunt ꝓprietates ⁊ ꝯdicōnes. Nō ſolū hoīes ſꝫ etiā iumenta fructus ⁊ aqua ⁊ aer. Hoc aūt licet ſit certū ⁊ cla rū adhuc tn̄ habemꝰ teſtimoniū de ſacra ſcriptura. Notet̉ breuiter hyſtoria de ia cob recedete de terra chanaan eūti in me ſopotaniā ad terrā valde diſtantē ad do mū labā qͥ habebat duas filias virgines ⁊ iacob philocaptus de ſcd̓ogenita petijt eā hr̄e in vxorē. Qui reſpondit nō eſt in loco noſtro ꝯſuetudinis vt minorem an te tradamus ad nuptias. Geneẜ. xxix. Fi at ergo ratio per locum a minori ſi in hoc mundo eſt tanta diuerſitas gentium ⁊cͣ. ẜm diuerſitates terraꝝ vt dictū eſt. Bn̄ ergo diuerſitas dꝫ eſſe inter gentes iſtiꝰ mūdi ⁊ alterius. Ideo quelibetꝭ anima a corpore ſeꝑata poteſt dr̄e. Nō ſum ſicut ceteri hoīm ſcꝫ huius mundi in cōditioni bꝰ. Mutaui em̄ condicōnes ⁊ ꝓprietates patet thema. Inuenio ꝙ anime purgato rij habēt quatuor condicōes a nobis val de diuerſas qͣmdiu ſumus in hoc mundo. ¶Prima eſt ſtabilitas in gratia ¶ Secunda ſecuritas de gloria ¶ Tercia acerbitas de pena. ¶ Quarta paupertas nimia Iſtas con trarias ꝯdicōnes habet anima in purgato rio a nob̓ diuerſas. Ideo quelibet poteſt dicere thema. Non ſum ſicut ceteri homi num ¶ Dico primo ⁊cͣ. ſcꝫ ſtabilitas in gratia qͣꝫ nō poſſunt perdere. Non creda tis ꝙ in purgatorio ſit aliquis homo vel aliqua intellectualis creatura nec intret ibi niſi ſit in gratia dei. Non intrant ibi de mones ſꝫ ſolum anime penitentium qui in hoc mundo nō cōpleuerunt penitentiaꝫ condignam ſꝫ in morte fuerunt confeſſi ⁊ paꝝ ꝯtriti remiſerunt iniurias inimicis ⁊ reſtituerunt ⁊cͣ. Tales in purgatorio cō plent reſiduum. hec eſt doctrina cōmunis doctoꝝ. vnde auctoritas dauid qui de hͦ fecit vnum pſalmū. Miſcd̓iam ⁊ indiciū cantabo tibi domine. Nota miſericordi am qꝛ magna eſt dei miſcd̓ia. quia non ſo lum hic ſꝫ etiam in alio mundo dat pecca toribꝰ locum penitentie. Nota iudicium qꝛ illa punitio in purgatorio ſtrictiſſime ſit vt patebit in tercia parte in eodem ꝑs d̓t dauid in perſona dei Non habitabit in medio domꝰ mee qͥ facit ſuꝑbiaꝫ licet bn̄ qͥ fecerit ſuꝑbiaꝫ. Nota cū dic̄ in medio domꝰ. Domꝰ dei eſt totus mundus nos ſumus in pauimento. camere ſunt in celo Tota vniuerſitas creaturaꝝ eſt domus dei Baruth. iij. Oiſrahel qͣmmagna eſt domus dei ⁊cͣ. Magnus ⁊ ingens ⁊ nō habens ꝯſūacōm excelſus ⁊ inmenſꝰ. Nota locus poſſeſſionis. Deꝰ enim ſua potentia poſſidet om̄s creat̉as ſꝫ per gra tiam nō poſſidet niſi creaturas de paradi ſo ⁊ de purgatorio ⁊ aliquas de iſto mu do. Medium domus dei eſt purgato riū. Iniciū em̄ habendi gr̄am dei eſt iſte mundus. qꝛ niſi in hac vita homo incipi at habere gratiā dei. Nunqͣꝫ habebit eaꝫ in alio mūdo. Finis aūt eſt gloria eterna in qua ſūt in gratia ꝯfirmati. Mediū ꝟo eſt purgatoriū qd̓ aīe trāſeunt qꝛ pauce ſunt q̄ ſine pugatorio trāſent. qꝛ ſolū ani me pueroꝝ īnocentū ꝯmuniter loque do Ecce qͣre dicit nō habitabit in medio do mus mee qͥ facit ſuꝑbiā. Diceret aliqͥs. Utꝝ ne alia peccata mortalia purgātur in purgatorio ſcꝫ auaricie ſuꝑbie luxurie ⁊cͣ. Reſponſio dico ꝙ ſic ſꝫ qꝛ om̄e pecca tu mortale includit ſuꝑbiam qꝛ ipſa eſt ī iciū oīs peccati. Ideo de ea ſpecialiter fit Dn̄ica. XI. poſt tri nitatis Sermo. II mentio. Uerbi gr̄a qͣre qͥs eſt auarus pꝫ ꝙ qꝛ homo nō vult ſe humiliare regl̓e dei dicentis. Nō furtū facies vel no fenerab̓ fr̄i tuo ad vſuram ⁊cͣ. vel eſtote miſcd̓es Idē de peccato luxurie. qꝛ luxurioſus nō vult humiliari ordinacōni diuine obediē do vt caſte viuat. Item guloſus nō vult humiliari regl̓e tꝑantie. Nec iracundus remittere iniurias ⁊ ſic de alijs. Patꝫ gͦ ꝙ om̄e peccatū mortale includit ſuꝑbiaꝫ auctoritas Iniciū omnis peccati ſuꝑbia qͥ tenuerit illam īplebit maledictꝭ Eccl̓i x. Dicit ergo deus. Nō habitabit in me dio domus mee. ſcꝫ purgatorij qͥ facit ſu perbiā ſꝫ ſi penituit habitare poteſt. Pa ret ergo ꝙ anime in purgatorio hn̄t gr̄aꝫ ſtabilr ſeu īmutabl̓r ⁊ lꝫ habeant libeꝝ ar bitriū magꝭ qͣꝫ nos tn̄ nō poſſūt peccare. qꝛ dimīuit de libero arbitrio. De qͦ vide ſctm̄ tho. jͣ. ꝑte. q. lxij. ar. viij. in ſo. ad ter qū argumentū. Sic̄ ſi ſint duo homīes ⁊ vnus pōt captiuari ab agarenis ⁊ alius nō magis liber eſt ille qͥ nō pōt captiuari. Ita nos poſſumus captiuari ex peccatis. ſꝫ non illi de purgatorio nec illi de paradi ſo. Id̓o habent magis libeꝝ arbitrium qͣꝫ nos. Ratio quare nō poſſunt pectare eſt. qn̄ due ꝑſōe ſil̓ aſſociāt̉ ſtādo comeden do bibendo ambulādo dormiendo vna re cipit ꝯdicōes alteriꝰ etiā ſi ſint create irra cōales vt pꝫ ī vino ꝙ ꝯmixtū aq̄ fit ſim plex. Itē de aīa q̄ de ſe eſt fortiſſiā inqͣn tū eſt creat̉ a ſpūal̓. ſꝫ aſſociat̉ corꝑi ī vni tate eſſentie. Id̓o aīa recipit ꝯͣdicōes cor poris.ſ. mutabilitatē ⁊ʸ variabilitatē ⁊ mō ſit calida deuocōe. Mō frigida diſtracti on ⁊ ecōuerſo mō ſana ꝑ gr̄aꝫ mō infir ma ꝑ culpā ⁊ ecōuerſo aucr̄s. Cogitacō nes mortͣliū timi de.i. timoroſe ⁊ incerte ꝓuidētie nr̄e. Corpꝰ em̄ ꝙ corūpit̉ aggͣ uat aīaꝫ.i. tͣhit eā ad ſuā ꝯdicōneꝫ Sap ix. Nota cogitacōnes mortaliū timi de ſic̄ pꝫ de cogitacōe qͣ qͥs cogitat ſe eſſe in gr̄a dei ⁊ hꝰ mōi. qꝛ corpꝰ ꝙ corrūpit̉. Iſta ē rō qͣre nos ī hͦ mūdo poſſūꝰ ꝑd̓re grāꝫ dei ſꝫ pꝰ diē iudicij tūc corpꝰ erit īcorup tibile tūc corpꝰ recipit ꝯdicōes aīe ⁊ mō aīa recipit ꝯdicōes corꝑis ꝓpt̓ h̓ apl̓s vo cat corpus gl̓oſū ſpūale qꝛ hꝫ ꝯͣdicōnes ſpūs. ſemīa̓ corpꝰ aīale.ſ. in ſepult̉a. ſur get corpꝰ ſpūale.ſ. in iudicio. jͣ. ad coꝝ. xv qꝛ tūc habebit ꝯdicōnes ſpūs. ſꝫ aīe a cor poribꝰ corruptibilibꝰ ſeꝑate in purgato rio exn̄tes iā dimiſerunt ꝯdicōes corꝑis Iō ſūt īmutabiles. ecce ſtabilitas gr̄e d̓i d̓o qͥlibet tal̓ pōt dr̄e. Nō ſū ⁊cͣ.ſ. de hoc mūdo qͥ pn̄t peccare vl̓ ꝑ carnis īclinacō nes vl̓ ꝑ mūdi occaſiones vl̓ ꝑ dyaboli tēptacōes ¶ Dico ſcd̓o ſcꝫ ſecuritate de gl̓a qꝛ certi ſūt ⁊ ſecuri. ꝙ aliqn̄ ibunt ad gl̓aꝫ ꝑadiſi. ſꝫ nos miſeri qͣntūcūqꝫ boni ī iuſti ⁊ ſcī qͣꝫdiu ſūꝰ ī hͦ mūdo ſumꝰ dubij ⁊ īcerti an̄ illā gl̓aꝫ habebimꝰ lꝫ de ea ha beamꝰ ſpe nō tn̄ habēꝰ certitudīē īfallibi lē vt aīe de purgatorio ꝓpt̓ hͦ apl̓s qͥ erat de maioribꝰ ſcīs dei de ſe dicebat. Nichil mihi ꝯſciꝰ ſū ſ. de aliqͣ qͥn fuerim ꝯfeſſꝰ ⁊ fecerī pn̄iaꝫ. ſꝫ in hͦ iuſtificatꝰ nō ſū. jͣ. ad Cor. iiij. Iō nolite iudicare d̓ aliqͣ ꝙ dā nabit̉ qͥntūcūqꝫ malo vl̓ ꝙ ſaluabit̉ qͣn tucūqꝫ bono Id̓o dixit apl̓is xp̄s Nemi ne ꝑ viā ſalutaueritꝭ.i. ſaluū dixeritꝭ via tore Luc̄. x. Nō d̓r nauis ſalua qͣꝫdiu eſt ī pelago quſqꝫ ad portū ꝑueīt. Id̓o d̓t ſa lomō. Sūt iuſti atꝫ ſapiētes ⁊ oꝑa eoꝝ in manu dei ⁊ tn̄ neſcit hō vtꝝ amore an odio dignꝰ ſit. ſꝫ oīa ī futuꝝ reẜuant̉ īcer ta Eccl̓. ix. Tn̄ aīe d̓ purgatorio hn̄t aliā ꝯdicōeꝫ qꝛ hn̄t certitudīeꝫ infallibilē de gl̓a hn̄da aliqͦ tꝑe de qͣ nos ſumꝰ incerti. Rō qꝛ gl̓a non pōt hr̄i ex bonis oꝑbꝰ in qͣntū ꝓcedūt ſolū a lib̓o arbitrio. ſꝫ inqͣn tū ꝓcedūt a d̓o ꝑ gr̄aꝫ. Nam bona oꝑa nr̄a hn̄t duo pͥncipia ſcꝫ deū Scd̓o libeꝝ arbitriū deꝰ em̄ inflamat cor illuīat intel lectum corroborat memoriā confortat voluntatem ad bene operandum. Liberū autem arbitrium operatur ẜm naturam. Dn̄ica. XI. poſt tri nitatis Sermo. II Ideo inqͣntū opus bonū ꝓcedit a ſolo li bero arbitrio ſine gr̄a dei nō eſt meritoriū vite eterne. Sꝫ inqͣntū ꝓcedit a deo per gr̄aꝫ mediāte libero arbitrio tūc eſt meri toriū. De hoc vide ſctm̄ tho. j. ij. q. cxiiij. ar iij. vn̄de auctoritas apoſtoli. Nō ſūt con digne paſſiones hꝰ tꝑis ſcꝫ inqͣntū ꝓce dūt a ſolo libero arbitrio ad futuraꝫ que reuelabit̉ in nobis ad Ro. viij. ¶ Nota ſimilitudinē de rege mittente ꝓcuratorē ſuū ad aliqͣꝫ ciuitateꝫ gubernandam ad qͣꝫ veniens preſentat lr̄am regi minis q̄ lr̄a habuit duo pͥncipa ſcꝫ rege precipienteꝫ ſcd̓o notariū ſcribētem. Modo videamꝰ ad ꝙ pͥncipiū recurrent nō ad notarium. qꝛ nōͣ obediret̉ lr̄e ſꝫ ad regem ⁊cͣ. Ita de anima qn̄ poſt morte vadit ad portam ci uitatis ꝑadiſi d. Aꝑite ⁊ dimittatis me intrare on̄dens lr̄am.i. bona que fecit in vita q̄ ſi facta ſūt a ſolo libero arbitrio. n̄ obedit̉ ſibi nec ꝑmittit̉ intrare. qꝛ nulla ē ꝓporcio bonoꝝ illoꝝ vt ſic ad gl̓am. Sꝫ ſi aīa on̄dit illa bona q̄ oꝑata eſt ꝑ gr̄aꝫ dei mediāte libero arbitrio tunc hꝫ introi tū ⁊ ratōm auctoritas. Gr̄a dei ablatiui caſus.i. ꝑ gr̄am dei vita eterna ſp̄. habet. ad Ro. vj. Quia gr̄a d̓i eſt archa glorie Ꝙ ergo aīe purgatorij īmutabil̓r habēt gr̄am dei. Id̓o ſecuritatē hn̄t de gl̓a habē da mulier gr̄oſa īuenit gloriam Pro. x. Id̓o quelibet aīa de purgatorio pōt dre. Nō ſū ſicut ceteri hoīm ¶ Dico tercio ⁊cͣ ſcꝫ acerbitatē de pena. Tanta eſt acerbi tas pene purgatorij ꝙ concluſio eſt oīm doctoꝝ ꝙ ſi om̄s pene corꝑales q̄ vnqͣꝫ fuerūt in hͦ mūdo eſſent ꝯgregate in vno hoīe nō equarent̉ mīme pene purgatorij qͣꝫ hꝫ vna aīa in purgatorio exiſtens licꝫ magna fuerit pena beati laurētij vincentij ⁊ bartholomēi ⁊ alioꝝ martiꝝ tn̄ mīma pena purgatorij eſt maior oīm penaꝝ hꝰ mūdi. Ratio qꝛ pena purgatorij eſt aīe violenta ⁊ coacta. Ideo gͣuior quacūqꝫ pena voluntaria qͣꝫ homo facit in hͦ mūdo ⁊ minꝰ ſatiſfactoria. Ex hijs penis q̄ hoͣ voluntarie facit hic vt ieiunia orōes cili cia ⁊cͣ. remittit̉ certū tēpus de purgato. rio ⁊ tāta poterit eſſe ꝯtricio ꝙ tota pena purgatorij dimittet̉. Et niſi h̓ ſuſtineas penas penitentiales ꝓ peccatꝭ in alio mū do ſuſtinebis incōꝑabiliter maioręs. Ra tio qꝛ ille ſunt violente. ¶ Dicat ſimili tudo de duobꝰ filijs pr̄eꝫ offendētibus qͦ rum vnus voluntarie penitens lacrimabi liter ſe humiliat coram patre. ſtatim pa ter mouetur ad parcendum ſibi alius ꝟo nō curat. Imo cum reprehendit a patre murmurat nec recognoſcit culpam. Tūc pater indignatus nō cum virga ſꝫ cum ba culo percutit ⁊ caſtigat fortiter ⁊ dure. Idem in ꝓpoſito. Cogita ꝙ deus eſt pa ter noſter ⁊ virgo maria mater nos aūt ſumus filij ymo ⁊ captiui criſti ſanguine empti. jͣ. ad Corinth̓os. vj. Non eſtis ve ſtri ⁊cͣ. ⁊ in domo patris ſcꝫ criſtiauitate facimꝰ multa minus bēne quia tot mala qͦt peccata ⁊cͣ. Pater autem recipit vir gam dicens venite ⁊ corrigam vos. hoc fuit qn̄ dixit penitentiaꝫ agite ⁊cͣ. Aliter niſi penitentiaꝫ habueritis om̄s ſimiliter peribitis. Qui ergo in hoc mn̄do vult hu miliari ad penitentiam ⁊ ad petendū re miſſionem illius pius pater ſtatim par cit. Id̓o leuiter obtinet̉ hic remiſſio. Sꝫ tu inobediens ⁊ rebellis nō ſolū non vis facere penitentiam. Sed nec ꝑmittis vt alij faciant penitentiam. Imo detrahis Ideo nō cum virga ſed cū baculo vel gla dio caſtigaberis. Ad iſtud ꝓpoſitum alle gat ſanctus thomas illam auctoritatem O vos om̄s ⁊cͣ. Trenoꝝ. jͣ. q̄ ad lr̄am in telligit̉ de xp̄o. allegorice ꝟo de aīabꝰ pur gatorij. qꝛ tantꝰ eſt dolor eaꝝ ꝙ vna ho ra videt̉ mille anni. Nota de illo homine infirmo qͥ elegit potiꝰ eſſe ꝑ tres dies in purgotorio qͣꝫ ꝑ tres ānos infirmari. Ex iſta rōe dicebat apl̓s. videte itaqꝫ fr̄es qͦ mō cautē ambuletꝭ nō qͣi inſipiētes ſꝫ qͣſi Dn̄ica. XI. poſt tri nitatis Sermo. III. apientes redimentes tempus ſp̄. purga torij ꝑ elemoſinas ieiunia orōnes ⁊ huiꝰ modi. Qm̄ dies mali ſunt ſp̄. in purgato rio. ¶ Dico quarto ⁊cͣ. ſcꝫ pauꝑtas minun ſcꝫ meritorijs operibꝰ qꝛ nō pn̄t merito rie oꝑari licet em̄ poſſint dicere pr̄ noſter Aue maria tn̄ nō eſt eis meritorium ſcꝫ ad gl̓aꝫ augmentandā. Ratio qꝛ deꝰ di uiſit tēpus qꝛ eſt tēpus lucrādi ⁊ tēpus recipiendi ſeu quieſcendi. Tempus lucrā di ſeu merendi eſt qͣmdiu viuimus in hoc mūdo. Tempus aūt recipiendi ⁊ quieſcē di ē pꝰ norte̓ ī alio mūdo ſic̄ de dn̄o pꝫ qͥ de die facit oꝑari ſeruos ⁊ captiuos et de nocte quieſcere Id̓o dic̄ ſapiens. Ꝙ cunqꝫ pōt facere manꝰ tua inſtāter oꝑa re. qꝛ nec opus nec ratio nec ſcīa erūt apd̓ inferos qͣ tu ꝓperas Eccl̓s. ix. Id̓o dicit xp̄s me oꝫ oꝑari oꝑa eiꝰ qui mn ſit me do nec veniet nox qn̄ nemo pōt oꝑari Ioh̓. ix. Id̓o declarabo vnū verſum pſalterij. Qm̄ nō eſt in morte qͥ memor ſit tui inī ferno ⁊cͣ. Circa iſtū verſū aliqui ęrrāt di cendo. ꝙ in morte hō nō recordat de deo cū d̓r. Qm̄ non eſt in morte qͥ memor ſit tui ⁊c̄. Sꝫ iſte intellectꝰ nō eſt bonꝰ. qꝛ ymo dic̄ ſcript̉a. In requie mortui requi eſcere fac memoria eiꝰ ⁊ ꝯſolare illum in exitu ſpūs ſui Eccl̓ci. xxxviij. Sed intelli git̉ ſic. Qm̄ nō eſt in morte.i. poſt mortē qꝛ aīa ſeꝑata corpꝰ d̓r mortuū ⁊ nō ante Non eſt qͥ memor ſit tui ſp̄ meritorie. qꝛ licet mortui tā beati qͣꝫ dapnati recor de tur deo. ſꝫ diuerſimode nō tn̄ meritorie re cordant̉ Nota cū d̓r in inferno qͥs con fit ebit̉ tibi. Quia in inferno fit ꝯfeſſio nō tn̄ deo ſꝫ dyabolo curato illius ꝑrochie. auctorias Uidētes ſp̄. dāpnati gl̓iaꝫ bea toꝝ turbabunt̉ timore horribili gemien tes p̄ anguſtia ſpūs dicentes intra ſe pe nitentiā agentes ſp̄. īutilē ⁊ coactā ⁊ p̄ anguſtia ſpūs gemētes hij ſūt. ⁊cͣ. Sap̄ v. Ecce quō in inferno fit ꝯfeſſio nō deo ſꝫ dyabolo Qn̄ ſuꝑbꝰ videt beatū paulū qͥ fuit ſuꝑbꝰ dic̄ O miſer ſi feciſſem peni tentia ⁊cͣ. Ideꝫ de auaro qn̄ videt beatū matheū. Et de luxurioſo qn̄ vidēt beataꝫ magdalenā. Sꝫ ilia ꝯfeſſio nichil valet qꝛ nō obtinet abſolucōneꝫ. Id̓o qꝛ aīe d̓ purgatorio non poſſunt meritorie opera ri. Ideo de iſto mūdo debēt habere adiu torium ꝑ orationes elemoſinas peregri nacōnes miſſas ⁊ qn̄ opus eſt factum ⁊ offertur deo ſtatim anima pro qua illud opus eſt factum vel fit. ſentit refrigeriuꝫ Ideo vt pauperes habent a nobis men dicare ſuffragia. Sancta ergo ⁊ ſalubrꝭ eſt cogitatio ꝓ defunctis exorare vt a pec catis ſoluent ſcd̓o Machabeoꝝ. xij. Nā ſancta qꝛ placet deo Salubris qꝛ eſt vti lis anime ꝓ qua fit ⁊ vtilis illi qui facit. Ꝙ quādo illa anima exit de purgatorio ⁊ intrat ꝑadiſū facit duo. Primo regra tiatur deo. Scd̓o orat ꝓ illis qui miſer̄t ſibi ſuffragia. Per oppoſitum qn̄ homo nō vult eis ſatiſfacere ẜm ꝙ tenetur; vt religioſus vel clericus qui recipit miſſas. vel heredes ⁊ manumiſſores contra tl̓es anime petunt iuſticiā. Nunqͥd deus nō fa ciet vindictam electoꝝ ſuoꝝ ſcꝫ animaꝝ de purgatorio clamantiū ad ſe die ac noc ta ⁊ patientiā habebit in illis. Dico vob̓ ꝙ cito faciet vindictam Luce. xviij. Id̓o multi habent maledictionem qꝛ detinent bona mortuoꝝ. Id̓o habēt aduerſitates Patet ergo quare dicit anima de purga torio. Non ſum ſicut ceteri hoīm. ¶ De eadem dū̄ica Sermo tertius. Omines aſcen derunt in tēplū Luc̄. xviij. Mō volo declarare verbū ꝓpoſſtum ẜm intel lectū anagogicum. Anagogia dicitur ab ana ꝙ eſt ſurſum ⁊ goge ductio quaſi ſur ſū ductio ⁊ hͦ fit. Qn̄ facta huius mūdi exponunt̉ ꝑ ea vel circa que concernunt gloriā celeſtē. Ideo anagogice declaran do thema ſciemus ꝙ ſunt perſone que ſic Dn̄ica. XI. poſt tri nitatis Sermo. III aſcendunt ad celum ad gloriam ꝑadiſi ⁊ habebimꝰ ſpeculacōnes de ſcīa ⁊ informa cōnes de ꝯſcīa Sed primo ſalutet̉ virgo maria. Pro anagogica declaracōe ⁊ bre ui materie introductione. Sciendum ꝙ doctrina eſt generalis ⁊ ab oībꝰ doctori bꝰ eccleſie concordata ꝙ a principio mun di ex qͦ adam peccauit vſqꝫ ad aduentū ⁊ morte xp̄i ⁊ aſceuſione nullꝰ qͣntūcunqꝫ ſanctꝰ ⁊ dei amicꝰ aſcendit in celū ⁊ tranſ iuerūt plꝰ qͣꝫ quinqꝫ milia anni ẜm cōpo tū ſctōꝝ doctoꝝ ⁊ multi moriebant cum maximo deſiderio aſcendēdi in celū. Sed nō dum ſcala erat erecta nec porta ꝑadi ſi erat aperta. Id̓o om̄s deſcenderūt ad in fernū ſcꝫ ad lymbū. Ecce qͣntus dolor. Adam de ſuo peccato fecit. v̓. cccc. ⁊. xxx. annos de penitentia qꝛ tantuꝫ vixit vt pꝫ Geneẜ. ij. fuit ſanctus ⁊ amicus dei ⁊ de us ſibi peꝑcit tn̄ qn̄ fuit mortuus ⁊ anīa voluit aſcendere in celū nō potuit. Idem de noe qui vixit. ix. d. annis in penitentia. Idem intelligatis de abrahā yſaac ⁊ Ia cob ⁊ de omnibus patriarchis ⁊ ꝓpbetis Imo dicam vobis plus de bēato Ioh̓e baptiſta de quo dixit xp̄s mat. ij. Inter natos mulieꝝ nō ſurrexit maior iohanne baptiſta ⁊cͣ. Came in infernū hoc eſt ad limbn̄ deſcendit Idē de ſctīs innocentibꝰ ꝓ xp̄o occiſis. Regula eſt generalis qͥd an̄ xp̄i paſſione nullus aſcendit in celum. Hoc aūt licet elaꝝ ſit apud ſanctos doc tores adhuc tn̄ dabo vobis auctoritate dauid ſciens dictam regulā a ſpū ſancto dixit. Quis eſt hō qui viuet ſcꝫ in ſancti tate ⁊ nō videbit mortē eruet aīaꝫ ſuā d̓ morte inferi qͣi dicat nullus. Itē iob. xxj Ducunt in bonis dies ſuos ⁊ in puncto ſcꝫ mortis ad infera deſcendūt. Iſta aucͣ toritas poteſt exponi de bonis ꝑſonis an̄ aduentūu xp̄i ⁊ de malis poſt eiꝰ aduentū. Sꝫ poſtqͣꝫ xp̄s venit ⁊ ſuſtinuit mortem ⁊ paſſionē ſurrexit ⁊ aſcēdit ad celū erex it ſcalaꝫ ſoluēdo p̄ciū ⁊ apꝑuit tanuā pa radiſi. ꝓpter hoc dicit thema homines aſcē derūt in tēplū ſcꝫ ad illud de quo dauid. in tēplo eius om̄es dicent gl̓am. Modo patet intellectus thematis Anagogicus Et ẜm iſtū intellectū volo nūc p̄dicare. Modo vidēdum eſt qui homines aſcen dunt in celum qꝛ nō omnes aſcendūt. de iſta materia queſiuit dauid a ſuis docto ribꝰ ⁊ mgr̄is dicens. Quis aſcēdit ī mō tē dn̄i aūt qͥs ſtabit in loco ſctō eiꝰ in ꝑs dn̄i eſt eſt terra licet dauid ſciret ꝙ ante xp̄i aduentū om̄s anime deſcendebant ad infernū. ſciuit tn̄ diuina reuelacōne ꝙ ali quo tꝑe anime aſcenderent in celū. ſꝫ nō om̄s. Ideo queſiuit quis aſcendet. Sed nullus ſciuit reſpondere ſibi ſꝫ ſpūſſanctꝰ ſibi reſpondit dicēs dd̓. vis ſcire qͥs aſcen det in celū. Innocēs manibꝰ ⁊ mūdo cor de qͥ nō accepit in vano aīaꝫ ſuam nec iu rauit in dolo ꝓximo ſuo hic accipiet bene dictione a domino. Quatuor ꝯdiciones perſonaꝝ ponuntur in dicta auctoritate. Ex iſta reſponſione ego extraho materiā ꝙ per quatuor virtutes nos poſſumus ad celum aſcendere ſcꝫ. per baptiſmale innocentiam. per dignaꝫ penitentiam. per firmam obedientiam. per martirij palmā. ¶ Iſtas quatuor virtutes tangit ſpiritꝰ ſanctus reſpondēdo dauid. Innoces ma nibꝰ ⁊cͣ. Dico primo ⁊cͣ. Innocens d̓r qͥ nunqͣꝫ peccauit nec mortaliter nec veniali ter nec corde cogitando nec ore loquen do nec corde male oꝑando. Tales ſoluꝫ ſunt pueri nouiter baptiſati qꝛ de adultis nunqͣꝫ fuit aliqͥs puer innocens niſi xp̄us ⁊ virgo maria. Solū pueri nouiter bap tizati dicunt̉ pure innocentes. qꝛ ꝑ bap tiſmū ſūt purificati de peccato originali. ſes ſi anteqͣꝫ peccet moriant recte ſine aliqͣ pena aſcendūt in celū. Id̓o dicit̉ in nocens manibus.i. oꝑbꝰ qꝛ in ſacra ſcrip tura manus accipit ꝓ oꝑe. Sed diceret aliqͥs idē poſſet dici de illis pueris qͥ mo riunt vel ī vtero mr̄is vel ante baptiſmū Dnica xi pꝰ trini Sermo Ili qꝛ nunqͣꝫ peccauerūt nec corde nec oꝑe nec ore. ideo ſunt īnocētes. dico ꝙ ſunt īnocētes quātū ad hͦ. qꝛ nunqͣꝫ peccaue runt. tn̄ nō ſunt pure īnocentes ꝓpt̓ ma culā origīalem quā hūt. de qͣ nō p̄n̄t pu rificari niſi ꝑ baptiſmū. Uultis ītellige re qͥd eſt macula vl̓ pctm̄ origīale No ta ac ſi rectores hꝰ ciuitatis mō feciſſēt vna pulchrā ymagine vt ponat̉ in eccīa ſuꝑ altare Sꝫ eundo dum portat̉ cadit ī luto ⁊cͣ. Claꝝ eſt ꝙ illa ymago nunqͣꝫ ponet ſuꝑ altare bona rōe qͦuſqꝫ fuerit mūdata. Ide de aīa q̄ eſt ꝓpria ymago dei. Gen̄. ix. Ad ymaginem quippe dei factꝰ eſt hō ad fine vt ponat̉ in templo paradiſi Sꝫ cecidit in luto in illa carnali generacōe qn̄ aīa creat ⁊ īfundit in vte ro matris cadit in luto Ideo qͦuſqꝫ ſit mundata per lauaqꝝ baptiſmi. xp̄s ordi nauit ꝙ nō intrabunt ꝑadiſū lcꝫ poſſint vſqꝫ ad portā venire ⁊ pulſare vt dicit Lu. xiij. Cuꝫ ītrauerit prfamilias ⁊ clau ſerit oſtium īcipiētis foris ſtare ⁊ pulſa re ad oſtiuꝫ dicētes dn̄e dn̄e. aꝑi nobis. et rn̄dens dicet vobis. Neſcio vos vn̄ tali aīe rn̄det̉ ſibi a xp̄o ⁊ nunqͥd vides te īmundam. dicit aīa ſtud nō eſt culpa in ea ⁊cͣ. rn̄dit xp̄s Ideo nō dabo tibi pe na ſenſitiuā. nec damnacōem cum illis de īferno qͦs ſibi on̄dit. ſed remittit eam ad lymbum pueroꝝ. Dicat̉ vbi eſt. Di cit ſactꝰ tho. ſuꝑ. ij. ſnīaꝝ ꝙ illi pueri ha bet magnas delicias diſputāt adīuicem etcͣ. Et ſicut tibi nō diſplicet quia nō es rex vel papa qꝛ tibi nō debet̉. vel qꝛ nō habes alas qꝛ tibi nō debent Ita nec illi pueri triſtant̉ de illa gloria q eis nō de bet̉. Sꝫ pueri baptiſati pure īnocentes ſtatim ītrant gloriāᵐª ⁊ cōcordat ſcriptu ra dicēs. Saluabit̉ innocēs. ſaluabitur at mudicia manuuꝫ ſuaꝝ Iob. xxij. No ta mudicia baptiſmali ſaluabit̉. Dicam vob̓ vnā pulchra ſpeculatōem de hoc ꝙ dixit xp̄us Mathei. xix. Sinite paruu los venire ad me ⁊ nolite ꝓhibere eos. taliuꝫ em̄ eſt regnū celoꝝ. p̄dicta aucͣte xp̄s ponit tres clauſulas cōtra tria īpedi mēta q̄ habet aīa q̄ debet celū aſcēdere ¶ Primuꝫ ī morte qꝛ tunc de mones volunt raꝑe ⁊ deuorare aīam quibꝰ di cit xp̄us. Sinite ꝑuulos venire ad me. ¶ Scd̓m īpedimētum eſt ī aere. Nam doctrina eſt coīs ī theologia ꝙ demōes nō oēs ſunt ī inferno. ſꝫ ſuntibi aliqͥ ad cruciādum aīas damnatoꝝ. Aliqui no biſcum ſunt ad tēptandū nos. Sꝫ mag nus cumulꝰ rema ſit in aere Ibi eſt diffi cultas cōtra hoc īpedimētum dicit xp̄us de moībꝰ Nolite ꝓhibere eos. ¶ Ter ciuꝫ īpedimentū eſt ī ingreſſu ad portaꝫ ꝑadiſi vbi ſunt portarij qͥ dāt repulſam multis vtꝫ de qnqꝫ ꝟginibꝰ indeuotis quibꝰ fuit rn̄ſum. Ame dico vobis ne ſcio vos Math̓.xxv. Sꝫ de pueris di cit xp̄s taliū eſt regnū celoꝝ Ecce pͥma cōditio aſcēdenciū in celum. ¶ Dico ſe cundo ꝙ poſſumꝰ aſcendere ꝑ cōdignaꝫ pnīam. qꝛ iam nos poſſumꝰ aſcēdere ꝑ purā innocenciā. Hic ptꝫ īaduertencia illoꝝ qͥ qn̄ abſoluūt a culpa ⁊ a pena. di cunt reſtituo te ſtatui īnocencie ī qͦ eras qn̄ fuiſti baptiſatus qꝛ implicat cōtradi ctionē qd̓ intelligedū eſt qꝛ īplicat dice re ꝙ p̄teritū nō fuerit p̄teritū Id̓o xp̄s ordīauit alia virtute ſcꝫ dignaꝫ pnīam. Q ſcꝫ de baptiſmo remaneat in nobis caracter qꝛ ī delibilis. tn̄ ex pctīs que feci mus ꝑdidimꝰ puritate innocēcie. ꝓpter ꝙ opportet ꝑ dignā pnīam aſcendere q̄ in decē gradibꝰ cōſiſtit. Primꝰ eſt pecca toꝝ cognitio qꝛ alias hō nunqͣꝫ faceret pnīam. Qui nō cognoſcit īfirmitatē nō curat de medico. Id̓o dauid. poſtqͣꝫ pec cauit ⁊ cognouit pctm̄ ſuum dixit. Am plius laua me dn̄e tn̄ dicit. Qm̄ iniqͥta tem meā ⁊ pctm̄ meum ego cognoſco. ¶ Scd̓s gradus eſt cordis cōtricio. qꝛ multi letant̉ cum malefecerīt ⁊ exultat ī rebꝰ peſſimis ꝓuerb̓. ij. Id̓o ē dolēdū et flendū de pctīs. Sicut puer qͥ cecidit GES Sermo Dnica xi. pꝰ trini Ili in luto videns ſe det̓ꝑatū plorat̉. ita de bet facere qͥlibet pctōr. ⁊ tūc poterit di cere Recogitabo tibi ōnes annos me os in amaritudine aīe mee ¶. Tercius gradꝰ eſt abſtinēdi ꝓpoſitum Ideo di cit xp̄s. vade ⁊ iam noli āplius peccare Ioh̓is. viij. ¶ Quartꝰ gradꝰ eſt male ſocietatꝭ vitatō Ideo poeta q̄ nocitura tenes qͣꝫuis ſint cara relinqꝫ ¶ Quintꝰ gradꝰ eſt oris ꝯfeſſio qꝛ de glandula nēo poteſt ꝑfecte curari qͦuſqꝫ radix eſt extra Ita de pctīs qͥ abſcōdit ſcelera ſua non derigetur. Prouer. xxviij ¶ Sextꝰ eſt corꝑis afflicto ſicut enī caro fuit tibi occaſio peccādi ſic debes eā caſtigare ne a ſagionibꝰ inferni caſtiget̉ Augꝰ. Car ne veſtrā domate ieiunijs ⁊c̄ Septimꝰ ſpūalis oratō ſcꝫ qͦlibet mane ⁊ ſero de uote orare Luc. xviij. Oꝫ ſēper.i. omni die orare ⁊ non deficere ¶ Octauus gradꝰ eſt elemoſinaꝝ largicio vt deꝰ ti bi faciat elemoſiāꝫ de gracia ſua. qꝛ ipſe dicit Beati miſericordes quoniam ip̄i mīaꝫ ꝯſeq̄nt̉ Mat. v ¶ Nonꝰ gradꝰ ē debitoꝝ reſtituto Si hēs aliqͥd ī domo taxia vel burſa de male acqͥſitis reſtitu as qꝛ nō dimittit pctm̄ niſi ablatū reſti tuat. regula ē tā theologoꝝ qͣꝫ iuriſtaꝝ ¶ Decimꝰ gradꝰ ē Iniuriaꝝ remiſſio ne deꝰ recipiat vīdictā de pctātis tuis tu nō recipias vīdictā de īimico tuo. licꝫ poſſes ſi dimiſeritis hoībꝰ pctā eoꝝ. di mittet ⁊ vobis pater meꝰ celeſtis delic ta veſtra Mathei. vj. qꝛ deꝰ nō p̄t vinci a creatura ī pietate Patet ergo reſpon ſio ad queſtione Quis aſcendet in mō te dn̄i ⁊c̄ Reſpondet mūdꝰ corde ſcꝫ mūdata aīa ab inmudicijs pꝰ baptiſ mū acqͥſitis q̄ mūdicia acquirit̉ ꝑ peni tenciā Id̓o dixit xp̄s Beati mūdo cor de qm̄ ip̄i deū videbūt mat. v. ¶ Ter ciū pͥncipale Dico tertio ⁊cͣ firma obe diētia Multī ſūt qͥ exqͦ redierūt ad bo nā vitā nō ſūt firmi ad obediendū p̄cep tis dei Sed redeūt ad pctā Ideo ē ne ceſſaria firma obedientia ſcꝫ vt ꝓ nulla re huiꝰ mūdi. facias ꝯtra p̄cepta dei. qꝛ modicū lucrat̉ qͥ ꝑdit aīaꝫ Quid enī ꝓ ficit homini ſi vniuerſū mūdū lucret̉. aīe vero ſue detrimētū paciat̉ Mathei. xvj. Plꝰ valet aīa vna qͣꝫ aliqͣ creatura cor poralis Iſtā firmā obediēciā oſtendit ſemel reſpondēdo cuidā doctori in qͦdā ẜmone xp̄i inflāmato de vita eterna ꝓpt̓ ter ꝙ q̄ſiuit a xp̄o dicēs Magiſter bo ne. qͥd faciā vt habeā vitā eternā Mat xix. Reſpōdit ſibi xp̄s Si vis ad vitā ī gredi ẜua mādata dei In iſta reſponſio ne poteris notare ꝙ vita eterna nō obti net̉ dominio tēꝑali nec p̄latōe. ſeu dig nitate nec ſciencia ſeu potēcia. qꝛ niſi dn̄i tꝑales ⁊ p̄lati ſic̄ obediētes p̄ceptꝭ dei dapnat Et ſi ad portā paradiſi vellent allegare dicēdo O dūe in mūdo feciſti me papā regem ⁊ ſic de alijs Reſpōdet̉ illis qͥ ſe ingeſſerūt Ego nō te feci ⁊cͣ Sed tu īgeſſiſti te. deinde exqͦ fuiſti intꝰ vixiſti vt porcus luxurioſe. nec valꝫ ti bi allegare ſciēciā nec diuicias nec forti tudine nec potēciā nec pulcrhitudinem Sꝫ oportet allegare obediēciā dicēdo Dn̄e ego fui obediens p̄ceptis veſtris Tūc xp̄s manu ſua recipit obediēte di ces Euge ẜue bone ⁊ fidelis ⁊cͣ Nota euge int̓rectō eſt gaudētꝭ Solū obediē tibꝰ ⁊ dei p̄cepta ẜuātibꝰ ſit iſtd̓ feſtum. Patet iteꝝ reſpōſio ad iſtd̓ q̄ſitū Quis aſcendet ⁊c̄ Reſpondet̉ qͥ noͣ accipit in vano aīam ſuā In vanū accipit aīaꝫ ſu am ille qͥ nō obedit diuinis p̄ceptꝭ qꝛ nō venit ad finē ordīatū Ideo dicit aplꝰ Hortamur vos fr̄es Ne inuanū graꝫ dei.i. aīaꝫ vl̓ tēpꝰ recipiatꝭ ſcd̓a ad cor. vj. ¶ Dico qͣrto ⁊cͣ ꝑ ſufferēcia marti rij vt martiresⁱ qͥ ml̓tas ⁊ graues tribu latōes ſuſtinuer̄t vſqꝫ ad mortē ⁊ ſūt. x. t̉bulatōes ⁊ tēptatōes ⁊ pugne ⁊ vſqꝫ ad. x. non ſūt martires ¶ Prīa ē ꝯtͣ de mones dicētes qͣre ſuſtines tot aduerſi tates ꝓ illo de qͦ neſcꝭ qͥd ē ⁊cͣ ¶ Scd̓a do xi pꝰ trini Sermo iiii ꝯtͣ ī clīatōes carīs q̄ naturaliter refutat mortē tn̄ etiā xp̄s cepit pauere ⁊ tēdere nō tū ẜm rōeꝫ. ſꝫ ẜm ſēſualitatē ¶ Ter cia eſt ꝯtͣ occaſiones mūdi ꝓmittētꝭ ml̓ ta ſi vellēt xp̄m abnegare ¶ Sd̓a ꝯtͣ ma lū ꝯſiliū amicoꝝ diceciū vos creditꝭ plꝰ ſcire qͣꝫ oēs ⁊c ¶ Quīta ꝯtͣ ꝑſuaſiones filioꝝ ⁊ vxoꝝ ⁊ ꝑentū retrahētiū a bo noꝝ ⁊cͣ. ¶ Sexta ꝯtͣ ꝑditōeꝫ bonoꝝ te paliū que eis aufferebant̉ a tirannis ⁊ dn̄is. ¶ Septīa ꝯtͣ ꝓpriā famā qꝛ eis in ponebāt̉ ml̓ta falſa crimīa ſꝫ ip̄i nō cura bāt ¶ Octaua ꝯtͣ liberalitate qꝛ īcarce bant̉ ⁊ ligabat̉ vīcul̓ catheīs ⁊c̄ ¶ No na ꝯtͣ dolores. qꝛ ꝟ̓berabat̉ ⁊. circunda bāt̉ ⁊ ſic de alijs tormēt ¶ ¶ Decima ꝯtͣ mortē. habebat enī tātā fortitudīeꝫ ꝙ ꝓ xp̄o ſuſtinebāt morte ⁊ tūc erāt mar tires Ideo iaco. jͣ. Beatꝰ vir qͥ ſuffert Quatuor ꝟtutes ordīauit deꝰ qͥbꝰ hō poſſet aſcendere in celū ſcꝫ Inocentia. Penitēcia. O bedieciā ⁊ ſufferenciam Et q̄libꝫ iſtaruꝫ ꝟtutū hꝫ id̓o. litteras Prima ꝟtꝰ eſt innocecia q̄. x. lr̄as hꝫ ī qͥbꝰ in nuūt̉. x v̓ba. qͣꝫ ſūt in forma bap tiſmi neceſſaria ad pura innocenciā ha bēda ¶ Scd̓a ꝟtꝰ eſt penitēcia que etiā habet. x. litteras q̄ ſigficat. x. oꝑa peni tecialia p̄dicta ¶ Tercia ꝟtus eſt obedi entia que etiā habet. x. lr̄as ſignificātes ꝙ firma obediētia ꝯſiſtit in. x. p̄ceptꝭ dei ¶ Quarta ꝟtꝰ eſt ſufferencia material̓ ⁊ etiā habet. x. litteras.x. oꝑa p̄dicta ſig nificātes martiꝝ Ratō qͣre deꝰ in numę ro denario voluit ponere illa q̄ reqͥrunt ad noſtrā ſalutem eſt qꝛ. x. digitos habe mus in manibꝰ q̄ ſunt ꝑtes qͣs magis vi deꝰ vt recordemur aucͣtas Qui ī manu oīm hoīm ſigͣt.i. ſignū dat vt nouerīt ſin guli oꝑa ſua Iob. xxxvij. vt qͥlibꝫ cognoſ cat ꝙ illi qui debēt ſaluari per innocenciā ſunt ueceſſaria deceꝫ verba de forma bap tiſſmi Illi qui debent ſaluari per peniten tiam ſūt neceſſaria dece oꝑa penitecialia Ill̓ qͥ ꝑ obediēciā ē neceſſaria obẜuatio .x. mādtoꝝ. ill̓ qͥ ꝑ ſufferētiā deceꝫ oꝑa martiꝝ. ptꝫ gͦ qͣre d̓t beatꝰ qͥ ſuffert ⁊cͣ. vſqꝫ diligētibꝰ ſe Iſtd̓ tāgit dauid in qͣr ta rn̄ſione cū dicit nec iurauit ī dolo ꝓxi ximo ſuo Iſte ꝓximꝰ eſt xp̄s cui iuramꝰ fidelitatem in baptiſmo ꝓ qͣ ẜuāda mar tires fuerunt occiſi āt eqͣꝫ vellet frāgere fidelitate xp̄o Id̓o nō iurauerūt in dolo ꝓxīo ſuo ſcꝫ xp̄o Id̓o quilibꝫ martir p̄t dicere pͥmꝰ Beati inmaculati in via. iu raui ⁊ ſtatui cuſtodire iudicia iuſtitie tue ¶ De eade dn̄ica Sermo quartus Me dicoꝝobis deſcēdit h̓ lu. xviij Sermo nr̄ exit de deſcenſu malaꝝ ꝑſonaꝝ ī īfernū vt auiſetis vos ⁊ hēbitꝭ ſpecula tōes ītellcūales ⁊ īſtructōes morales ſalutet̉ ꝟgo maria ¶Pro huiꝰ verbi bre ti declaratōe. ẜm in tellectū qͣꝫ volo tractare ⁊ ītroductōe materie. ſdiēdū ꝙ ẜm ſāctā ſcripturā ego inuenio tale dif ferēciā īter bonā vitā ſpūalē ⁊ deuotā ⁊ eternā carnaleꝫ ſic̄ inter aſcēdere ī ce lum ⁊ deſcendere ad ī fernū Nam vita ſpiritualis et deuota tanquam ſcala vir tutum ⁊ bonorum operū. cuius capd̓ eſt in celo aliud in terra Hoc fuit figuratū .gen̄. xxviij. Uidit. iacob ſcalam ſtanteꝫ ſuper terram ⁊ cacumen eius tangens celum et angelos aſcendētes et deſcēde tes ꝑ eā ⁊ dn̄m īnixū ſcale. Iſta ſcala ē vita bona deuota ⁊ ſpūal̓ quā hō tenet in hͦ mundo cū dicit ſcalā ſtantem ſuper terram qꝛ in hoc mundo oportꝫ nos bo nam vitam incipere nullus decipiatur in hoc mundo Ideo dixit deus ore dauid Conuertet populꝰ meus hic ſcilicet in mūdo et dies pleni īueniet in eis Nota populus meus ſcꝫ per p̄deſtinaconem. meus per electionē. meꝰ ꝑ iuſtificatōeꝫ meus per redemptionem Itē cacumen eius tangens celum Ecce finis bone vi te deuote ⁊ ſpūalis qꝛ ſicut eius inicium do xi pꝰ trini iiii Sermo eſt in hoc mūdo ita eius finis et terminꝰ eſt in celo Ideo dicit ſcriptura. Liberati a pctō. ẜui aūt facti deo habetis fructum eſtrū iuſtificatōꝫ. fine vero vitā et̓nā. Ad. Ro. vj. Id̓o dicit dominū innixū ſcale. Scitis quomodo ſicut ille qͥ in ca pite brauij tenet ſignū ⁊. aīat currentes ad bene currendū Ita xp̄s in capite hu ius ſcale bone vite. tenet coronā. gloriā ⁊ aīando nos dicit Uenite ad me ōnes qͥ laboratꝭ. ſcꝫ in bona vita. ⁊ onerati eſtis ſcꝫ penitētia. Et ego reficiā vos Mat. ij. Itē vidit angelos aſcēdentes ⁊ deſcendentes. qꝛ per ſcalā bone vite aliqui aſcendunt vt religioſi. clerici et laici. qͥ incipiūt bene viuere ⁊ cū magno ardore ⁊ feruore illā ꝯtinuāt. Deſcen dunt autē qͥ pꝰ qͣꝫ inceꝑūt bona vitam paulatim dimittūt Sicut de religioẜ qͥ quādo ſunt nouicij ſūt boni ⁊ deuoti ⁊c̄ Sed exquo ſunt ꝓfeſſi efficiūtur tepidi. Idē de clericis ⁊ laicis Et quia tal̓ dif ferencia eſt inter vitā ſpūale ⁊ carnalē ſicut inter aſcēdere ⁊ deſcēdere dicebat dauid Aſcendūt vſqꝫ ad celos ſcꝫ boni ⁊ deſcēdūt vſqꝫ ad abiſſos ſcꝫ mali. aīa eoꝝ in malis ſcꝫ culpe ⁊ pene tabeſcebat. De pctōre ⁊ malo igit̉ d̓t the. Amē di co vobis deſcendit h̓ ſcꝫ pctōr. Modo videamꝰ ꝑ quos gradus pctōr deſcēdit ad in fernū ⁊ in veni ꝙ per ſeptē gradus. Primꝰ eſt male cogitare. Scd̓ꝰ ſtulte ⁊ male loqui. ¶ Tertiꝰ negligenter operari. ¶ Quartus carnaliter ꝯuerſari. Quintꝰ ꝓximo iniuriari. ¶ Sextꝰ in rebꝰ diuinis attediari. ¶ Septimꝰ in fide catholica dubitare. Per iſtos ſeptē gͣdꝰ peccator deſcendit in infernū Ideo. dicit the̓. Amen dico vobis deſcendit hic ¶Primus gͣdus per que peccator deſcēdit ad infernū eſt male cogitare. qn̄ ꝑſona retinet malas cogitationes q̄ a diabolo mittūr dicē do Oquale opꝰ eſſꝫ facere hͦ vel illd̓ cū tali moroſe dilectādo tunc cadit. tales enī cogitatōes ſtatī ſunt expellēde Sci tis qͣliter bona mulier debet expellere ⁊ vitare lenonē alicuiꝰ exꝑte ad eā veni entē qꝛ nō debet eiꝰ verba audire Quia ſi vult eius verba audire ⁊ dicere. O et quomodo fieret ſi eſſꝫ ſcitū ⁊cͣ. Factū ē ip̄a eſt ꝑdita. Sed ſtatī debet eū expelle re ⁊ ꝑ ſcalā ꝓicere dicendo. vadatis ⁊cͣ Ita debet facere aīa vel ꝑſona q̄ honeſ te ⁊ caſte vult cum deo viuere. qn̄ venit ad eā dyabolꝰ vel leno vel tēptatio lo quētes ſenſualitate. ſcꝫ ſi vis tu poſſes habere taleꝫ delectatōeꝫ ⁊ ꝯſolatōeꝫ cū tali ⁊cͣ. ſi tu dicis O ⁊ quomodo fieret ſi ſciret̉ eſſē diffamatus ꝑditꝰ eſt ſed de bes recipere baculū ſcꝫ crucꝭ ⁊ te ſignare ete ſigndo ꝑcutis dyabolū ⁊ ip̄m a te expell̓ ſic hō ꝯẜuat ſe ī vita ſpūali. alias aūt pctāt ⁊ ꝑdit̉ auctͣs Iniciū ſuꝑbie hoīs apoſtatare a deo qͥ fecit illū qm̄ ab eo receſſit cor eiꝰ. ecc̄s. x. Nota inicium ſuꝑbie qꝛ ōne pctm̄ mortale in cludit ſu ꝑbia. declaret̉ ꝑ ſingula pctā Itē dicit. apoſtatare a deo. Apoſtatare ē facta ꝓ feſſione habitū dimittere. et ſic̄ ribaldꝰ ꝑ mundū incedere. Ita de aīa q̄ intrat ordinē āgeloꝝ qn̄ recipit baptiſmū et tenet bonā vitā ⁊ ſctāꝫ Propter hoc augꝰ. fecit vnū librū intitulatū de reli gione xp̄iana Et licet ꝑſona deuota ſit ī hoc mūdo corporalit̓ habitat tamē in ce lo mētalit̓ Quoniā in hac ꝑegrinatōe ſolo corꝑe ꝯſtitutꝰ. cogitatōe ⁊c̄ Item ad phil̓. iij Noſtra ꝯuerſatō in cel̓ e Sꝫ qn̄ dat ſe mal̓ cogitatōibꝰ ⁊ carnalibꝰ a poſtatat dimittēdo habitū ꝟtutū Ecce qͣre d̓t Iniciū ſuꝑbie hominis ē apoſta tare a deo Et declarat qualiter. Quo uiā ab eo qui fecit illū receſſit cor eius ſcꝫ ꝑ malas cogitatōes Remediū eſt expellere ⁊ contra dicere mal̓ cogitatōni/ bꝰ Scitis quomodo ſi ego haberem ma num aperta cora vobis ponere poſſitis in eā prunas ignitas. Sed in me eſt ꝙ do xiᵐ pꝰ trini Sermo lili ꝯburāt vel nō. Si eas diu vellē tenere ī manu mirādo ⁊ diſputādo de eaꝝ pul chritudine Interī ꝯbureret manu me ā Sed ſi ſtatī vertā manū ⁊ ꝓiciā nōͣ me ꝯburent Ita in ꝓpoſito imaginatō ſēſua lis aꝑta ē dyabolo nō tamē ꝯſciēcia mē tal̓ niſi ſoli d̓o Ideo dyabolꝰ p̄t imagīa tioni ſeſuali mittere ⁊ ponere malas cō gitatōes vel dormiēdo in ſomnis vel vi gilādo Et qn̄ tu cogitas O qūo fieret ⁊cͣ Interī aīa ꝯburitur peccādo Ideo cuſtodiat̉ cor a mal̓ cogitatōibꝰ ⁊ ſi ve niūt ſtatī expellātur Hoc remediū dat ſcriptura dicēs Omni cuſtodia ẜua cor tuū qꝛ ex ip̄o vita ꝓcedit Ita ſi bene cuſ todiatur alias mors ⁊cͣ. ꝓuerbiorū. iiij. ¶ Scd̓ꝰ gradꝰ eſt ſtultē ⁊ male loqui Iſtud ſequit̉ ad pͥmū. qꝛ os loquit̉ ẜm cordis diſpoſitione Ratio. qꝛ os nil ali ud eſt qͣꝫ cordis fumariū ⁊ ẜm ignē inte rioris affectionis exit extra fumꝰ ꝟboꝝ exterius. ꝟbi gratiā Suꝑbꝰ ſēꝑ vult lo qui de honoribꝰ pōpis ⁊ ornamentis ⁊cͣ Signū eſt ꝙ ignis ſuꝑbie eſt interiꝰ in coquina Ide de auaro in qͦ eſt ignis bo noꝝ tꝑaliū Id̓o ſēꝑ loquit̉ de ferijs et foris ⁊cͣ Si luxuroſus eſt ſēꝑ loquit̉ de mulieribꝰ diſputās de eaꝝ pulchritudīe. Si inuidꝰ ſēꝑ loquit̉ male de ill̓ qͥbꝰ in uidet Si dicat̉ ſibitalis eſt bonꝰ hō ⁊cͣ Reſpōdet nō cognoſcitꝭ eū vt ego ip̄e ē tal̓ ⁊ tal̓ ⁊cͣ Si guloſꝰ ſēꝑ loqͥt̉ de cibis vinis de coquinis ⁊c̄ Si iracundꝰ de p̄ lijs ⁊ vindictꝭ Si accidioſꝰ de requie de lectis ⁊c̄ Ecce quomodo poſt mala co gitare. ſequit male loqͥ ⁊ ſtultē Auc̄ tas De hoc clara de iudeis male loquentibꝰ ꝯtra deū ⁊ apoſtolos ad quos xp̄s dicit Progenies viperaꝝ quo poteritis bo naloqui cū ſitis mali ex habūdantia enī cordis os loquitur Bonus homo de bo nō theſauro cordis ꝓfert bona malꝰ aūt mala ⁊cͣ. Mat. xij ¶ Remediū contra ſtultam et malam locutionē eſt ill d̓qd̓ dat apl̓us dicēs ẜmo veſteri ſēꝑin gr̄a ſale ſit ꝯditus vt ſciatis quomodo opor teat. vos vnicuſqꝫ reſpōdere Nota qūo cibꝰ ſale aſpergitur Primo diuertendo ad ſal in diſco āteqͣꝫ ponat ī ore. Cibꝰ enī nō veīt ad os niſi miſceat̉ Ita fiēdū eſt de verbis Cogitetis ꝙ ſit cor deſur ſū in quo ſūt ōnes eſce. Ideo an̄qͣꝫ ꝟbū veniat ad os ad loquendū diuerte ad ſa lariū diſcretionis dicendo hoc verbū ꝙ ego volo loqui erit vtile vl̓ ſcādaloſuꝫ Ecre quare d̓t Sermo veſter ſꝑ in gr̄a ſale ſit ꝯditꝰ Quādo verbū eſt ita exa mīatū. multū placꝫ deo ⁊ homībꝰ ē gr̄o ſum. alij autem eſt inutile ⁊ iniurioſum Ideo dicit thema Ame dico vobis deſ cendit hic ¶ Tertius gradꝰ eſt neglige ter operari ⁊ iſte gradꝰ ſequit̉ ad duos primos gradus. Ratio qꝛ diligēcia ni hil aliud eſt qͣꝫ ignis ſpiritus ſancti inte rius ꝯſiſtēs. de quo xp̄s. luce. xij. ignem veni mittere in terram ſcꝫ ardentis dili gentie ⁊ deuotionis Et qͣꝫ diu iſte ignis ꝯſiſtit in corpore omnia menbra feruēt corporis ad operandū diligenter. Sed quādo iſte ignis extinguitur. remanet ꝑ ſona frigida ⁊ ꝯgelata. ad negligenter o perandum bona opera Iā nō ſurgit ita mane ad matutinas. nec orat nec cele brat ne cōꝑa ſpūalia ſibi placet autcͣtas de hoc. Mittit criſtallū ſuum nec opera ſcꝫ deus permiſſiue ⁊ diabolꝰʸ operatiue Criſtallū autē nihil aliud eſt qͣꝫ aqua cō gelata nīa frigiditate Nota ſicut buccel las Quia perſona ꝯgelata nō ſtatim di mittit opera omnia ſed paulatim ad buc cellas Ante faciem eius quis ſuſtinebit Nota miraculū de vitis pr̄m de qͦdam d̓uoto heremita cui angelꝰ quolibet die potabat pane̓ ⁊cͣ. ſed pꝰ qͣꝫ ipſe fuit ne gligens in dei ſeruitō etiam angelus ne gliget̉ ſeruit ſibi. iſta eſt. ratio quare ho die in monaſterijs ⁊ collegijs viuūt cu labore nec habent vnde viuāt quia ma le faciunt officia dei ⁊ negligenter. An tiqui habundabāt ⁊ edificabant et nos II Sermo do xi pꝰ trini iiii vix ſufficimꝰ ad vitā Nemediū ꝯtra ne gligeter oꝑari ē illd̓ ꝙ dat ſcriptura ſa cra dicēs Sit tīor dn̄i nobiſcū ⁊ cū dili gētia oīa oꝑamini et facite ſcd̓o para. .xix. timere aūt oportꝫ illā maledictōeꝫ na. maledictꝰ qͥ facit opꝰ dei negligēter vel fraudulēter Iere. xlviij. ¶ Quartꝰ gtādꝰ eſt carnaliter ꝯuerſari et ſequitur ad alia p̄dicta Ratō eſt qꝛ homo in hoc mūdo nō p̄t viuere ſine aliquibꝰ cōſola tionibꝰ alias efficit fantaſticꝰ et qui nō eſt diligens in oꝑbꝰ ſpūalibꝰ. nō habet ꝯſolatōes ſpūales angeloꝝ. Ideo dat ſe ꝯſolationibꝰ beſtiaꝝ. ſcꝫ gule luxurie Et ille delectatōes. Delectationes ſūt porcoꝝ ⁊ aſinoꝝ De talibꝰ dicit ſcriptu ra Dixerūt impij cogitantes apd̓ ſe. nō recte. vſqꝫ ſors noſtra ſapiēcie. ij. Sed ꝑſone ſpūales que diligēter ſeruiūt deo ſentiūt ꝯſolatōes angelorum. nō curant de delectatōībꝰ beſtiaꝝ. immo ſi deꝰ da ret eis licenciam. vt licite vterent ill̓ de lectaōibꝰ beſtiaꝝ non curarent Immo dicerent O dn̄e non detis michi declina tiones qͣs vos noluiſtꝭ ſed detꝭ mihi cō ſolationes angelorum ⁊cͣ. Ideo dauid Rennuit ꝯſolari aīa mea ſcꝫ in ꝯſolatōi bꝰ Memor fui dei ⁊ delectatus ⁊ exer citatꝰ ꝑs. lxxvj. ergo patꝫ Ratō quare hodie ꝑſone huius mudidant ſe delicijs carnalibus quia Nō ſenciunt aliquid de delicijs ſpiritualibus ¶ Quintus gra dus ꝯſequens ad p̄dictos eſt proximo iniurari Ratō eſt iſta eſt differentia in ter bona ſpūalia ⁊ bona tēporalia. quia bona tēporalia ſtricta ſūt. nec multis ſuf ficiūt. bona vero ſpūalia latiſſima ſūt ⁊ magna ⁊ ōibꝰ ſufficiūt. verbi gr̄a. ſi vna mulier ſit philocapta de xp̄o ⁊ etiā alia nō diſplicet ſibi. immo magꝭ eā diliget Sed ſi de viro vniꝰ. alia ſit philocapta ſi hͦ ſciat vxor ſtatī ē ibi diuiſio ⁊ iniuria qꝛ vnꝰ hō nō ſufficit niſi vni vxori. idē ſi ml̓ti hoīes ſit philocapti d̓ btā ꝟgīe nl̓ lꝰ ē zelotipꝰ d̓ alio ſꝫ illi magꝭ ſe diliget nl̓li faciūt iniuriā. qꝛ ꝟ̓go oībꝰ ſufficit. ſꝫ ſi de aliqua muliere ſint philocapti vene runt ad gladios. Idē de vno caſtro vil la ſeu regno. nō ſufficit niſi vni dn̄o ſeu regi. ſꝫ caſtrū ſeu regnū ꝑadiſi oībꝰ ſuffi cit. ⁊ quilibꝫ p̄t eaꝫ petere ſine alterius iniuria. Iſta eſt rō quare hodie ī mūdo inter hoīes carnales nō eſt pax. qꝛ qͥlibꝫ vult officia. regime. iura ⁊cͣ. Et inde ſe quūtur inuice diffamacōes ⁊ coītatum deſtructōes. De hͦ dicit. Un̄ bella ⁊ li tes ī vobis nōne ex cōcupiſcecijs vrīs que militāt in mēbris veſtris. cōcupiſci tis ⁊ nō habetis. occiditis ⁊ ſelatis. ⁊ n̄ poteritis adipiſci. Iaco. iiij. Remediuꝫ cōtra hͦ eſt illud qd̓ dat Ioh̓. Nolite di gere mūduꝫ neqꝫ ea que in mūdo ſunt. prīa Ioh̓. ij. ¶ Sextus gͣdus eſt ī rebꝰ ſpūalibꝰ attēdiari. Ex qͦ enī creatura ſi ue homo iā tm̄ deſcendit final̓r venit ad hͨ ꝙ iā abhorret ⁊ abhoīatur bona diui na. Rō eſt ſicut homo diu febricitans. omīa comeſtibilia abhorret nec ſapiunt ſibi. Ita diu antiqͣtus ⁊ in peccatis inuo lutus abhorret ea q̄ d̓ei ſūt. Qꝛ ſi dicit̉. vadamus ad miſſā. Rn̄t de veſtra miſ ſa citius velleꝫ prandere. Si dicat̉ ſibi vadamus cōfiteri. vrā cōfeſſio nihil ali ud eſt niſi ꝙ clerici volūt ſcire vrā pctā Idē de ieiunijs. ieiunet ymagines que nō hn̄t ſtomachos ⁊cͣ. Secus qn̄ ex ne gligecia dimittūtur. qꝛ aliud eſt dimit tere bona dei ꝑ negligenciā. ⁊ aliud qn̄ dimittūtur ꝑ cōtemptū ⁊ vilipenſionē Nota de illo iuuene valencie. qͥ de ſpexit ieiuniū ab ep̄o iniunctū. ex quadā peſtilencia qͥ ſubito exſpirauit. Iō dicit ſcriptura. Impiꝰ cū in ꝓfundū veīt pec catoꝝ cōtemnet. ſeqͥtur euꝫ ignominia. ſcꝫ in mortē ⁊ obꝓbriuꝫ ſcꝫ in iudicō. ꝓuerb̓. xviij. ¶ Nota ſeqͥtur ignominia qꝛ talēs coīter non pn̄t cōfiteri. et inte ſtati decedunt et impenitētes. ¶ Nota de illo hoīe alzazira ſb̓ito mortuo Iſa. xxxiij. Ue qui ſꝑnis nōne et ſꝑneris ſcꝫ do xiᵐ pꝰ trini Sermo lili qꝛ non habeb̓ occaſionē ꝯfitendi teſtādi nec dolendi ſeu penitendi. de peccatis ¶ Septimꝰ ē de fide catholica dubita re Pꝰ qͣꝫ ꝑſona nl̓lū ſaporē ſentit ī hijs q̄ dei ſūt immo abhorret dubtat in fide dicendo Quid ſit homo de alio mundo Ratio huiꝰ ē qꝛ ſācta fides catholica ē altiſſima ⁊ ſpiritualis ⁊ qui cecidit in ꝓ fundum peccatoꝝ Habet ad eā diſpoſi cione ꝯtraria. qꝛ eſt infirmus ⁊ carnalis Ideo dicit ⁊ qͥd ſait homo ſi eſt veꝝ de inferno de purgatorio ⁊cͣ. Forte clerici hoc inuenerūt O quot iā ſunt in mūdo de talibꝰ qꝛ mala ꝯſciēcia ⁊ re ꝓbata nō poteſt diu ſtare cum bona credēcia ⁊ ſo cietate Aucͣtas Bonā ꝯſcienciā qͥdam a ſe repellētes circa fidē naufragauerūt .j. Ad thi. x. Nauis fidei q̄ fideles du cit ad portam vite eterne. naufragat̉ ꝑ malā vitam ī talibꝰ Ideo do vobis re medium ⁊ mirabile conſilium vt ſciatis Credo in qͦ cōtinentur articuli fidei. ad diſcatis credo ſi neſcitis Dicatur ſemel Si vos dicitis credo quolibet die ma ne et ſero ſequunt̉ due cōditōes ¶ Pri ma ꝙ tēpore antichriſti eritis fortes et firmi in fide catholica ¶ Secunda quia tanta eſt virtus fidei deuotiue confeſſe ꝙ portabit vos ad bonum finem qͣꝫtum in ſe eſt niſi obicem ponatis ¶ Pro pri mo dicatur ſmilitudo de candela in lan trina q̄ extinguitur ſi non poſſit cande la reſpirare per foramen fides catho lica eſt in corde vt candela in lantrina Dauid quoniam tu illuminas lucernā meam domine ⁊cͣ. Ideo dauid deuote confitebatur fidem dicendo Credidi ſci licet in corde proppter ꝙ locutus ſum. ſi licet fide confitendo et quomodo Ego autem humiliatꝰ ſumnimis ideſt valde ¶ Pro Secnudo ꝙ virtute ſcilicet fi dei homo veniat ad bonum fintem et ad confeſſionem Autoritas Si confeſſus fueris ore tuo dominum iheſū xp̄m ⁊ in corde tuo crediderꝭ ſaluꝰ eris ad Ro. x. ¶ Dn̄ica. xi. poſt trinitatꝭ Sermo. v. Eus propicius eſto mihi peccatori. Luce. xviij. Prima pars erit hyſtorialis ⁊ ſcd̓a mo ralis. Quantū ad pͥmū notandū ꝙ xp̄s in euuāgelio oſtēdit nob̓ modū qͦmodo debemꝰ nos gubernare. Unde ſciendum ꝙ dum chriſtus p̄dicaret in terra iſrahel erant quidam iudei qui credebant ſe eſſe bonos ſanctos ⁊ iuſtos ⁊ ſpernebant ce teros. Et id̓o volens xp̄s eis oſtendere ꝙ nō erant boni dixit eis iſtā parabolaꝫ ⁊cͣ. qͣſi diceret nō confidatis in veſtrꝭ ope ribus. nec dicatis O ego ſū bonus iuſtꝰ ego ieiuno ⁊ facio elēoſinas ⁊ plura alia bona. vnde dixit xp̄s nō cōfidatꝭ in iſtis ⁊ tunc dixit eis ſicut narrat̉ in euuāgelio duo hoīes aſcēderūt in tēplū vt orarent ⁊ ſic publicanꝰ vocat̉ publicꝰ pctōr. pha riſeus d̓r a phares qd̓ ē diuiſio. quia illi erāt diuiſi ⁊ in habitu ⁊ in vita vt heremi te ⁊ portabāt mādata dei in fronte ⁊ ſpi nas ī tibijs ⁊ multa alia faciebāt Id̓o di cebant̉ phariſei.i. diuiſi. ita ꝙ d̓t euuāgē liū ꝙ iſti duo aſcēder̄t ī tēplū vt oraret phariſeꝰ aūt qui. erat in habitu ſcītatis ⁊ tn̄ ab intra erat malꝰ poſuit ſe ante altare ſtans pedes. ⁊ non genibꝰ flexis ⁊ capite cooperto nec faciebat aliquod ſignum di uotionis. ſed ſtans apud ſe ⁊ benedicens apud ſe ⁊ non apud deum incepit facere orationem ſuam dicens. O deꝰ quaſi cō tēpnendo alios gratias ago tibi ¶ Pri mo quia ego non ſum peccator. ego ſum deuotus non facio malum non ſum ſicut ceteri hominum raptores adulteri iniuſti Nec etiam ſū ſicut hͨ publicanus. qui eſt ibi. O domine deus de omnibꝰ iſtis gra tias ago tibi ¶ Secundo deus facio bo nam iuſticia in meipſo. Quia ieiuno bis in ſabbato id eſt in ebdomāda ⁊ decimas do omnium que poſſideo ¶ Nota om nium vniuerſaliter quia de omnibus me is do amore dei. Id̓o deus gratias ago III iiij TAI CI do xi pꝰ trini Sermo V tibi ⁊ cetera. Ecce orationem quā facie bat iſte phariſeus iactando ſe de ſua vi ta. Sed videamus orationem quā facie bat publicanus. Nam ip̄e nondum exi ſtens in templo cogitauit intra ſe ꝙ non erat dignus ſe ponere ante altare. id eſt prope. et dixit vach. ego ſum magnꝰ pec cator. commiſi tanta peccata. et quomo do ponerem me ante altare non placeat deo. Sed poſuit ſe longe in fine eccleſie ⁊ proſtrauit ſe ſuper terram. nec erat au ſus oculos ad celum leuare. Uach dice bat ipſe. infernus eſt mihi paratus. ⁊ fle bat. ⁊ ſic incepit facere orationem ſuam dicens. Deus propicius eſto mihi pec catori. Thema. et percutiebat pectus ſu um. Tunc dicit chriſtus. Quis iſtorum duorum fuit exauditus ante deum. vel pharizeus vel publicanus. Reſpondit chriſtus. Amen dico vobis. deſcendit h̓ iuſtificatus. etc̄. Nota iuſtificatus.i. ſan ctus et iuſtus. et miſer phariſeus qui tā tum iactabat ſe de bonis operibus reuer ſus ē cum ſuis peccatis. Ideo ſequit̉ id quod concludit chriſtus. quia omnis qͥ ſe exaltat humiliabitur. et ſic patet pͥmū Quantum ad ſecundum. In hoc euāge lio reperio quatuor concluſiones. prima eſt preſumptio diabolicalis ī principio euangelij. Secunda ē operatio virtual̓. Tercia eſt petitio rationalis cum dicitur Deus ꝓpicius. etcͣ. Quarta ē exaltatio celeſtialis cū di. Omnis qui ſe exaltat. Quantū ad primū notandū ꝙ orō iſtiꝰ phariſei non fuit exaudita eo ꝙ habēbat tres magnos defectus Primꝰ qꝛ ſtabat ſine honore et reuerentia. Secundus qꝛ iactabat ſe in dei pn̄tia. Terciꝰ qꝛ hēbat frēm ſuū in contemptu. etcͣ. Ideo orō eius non fuit exaudita. Primo iſte pha riſeus miſer habebat magna preſumpti onē. quia ſtabat ſine honore et reuerētia Nam bone gentes ſciatis ꝙ nos hemꝰ doctrinā ab apl̓o. ꝙ quilibet orans ꝓ ho nore dei debet flectere genua. Iō dicit om̄e genu flectat celeſtiū terreſtriū ⁊ in fernoꝝ. Ad phil̓. ij. Nota om̄e vl̓r qꝛ angeli ⁊ ſcī hoc ideꝫ faciūt in celis. ita ⁊ nos debemus facere ī terris. qꝛ ſi oēs an geli hoc faciūt. multomagis nos miſeri. Itē ⁊ infernoꝝ qꝛ eciā dyaboli ⁊ om̄s damnati faciūt ſibi reuerētiaꝫ. tn̄ n̄ amo re ſꝫ timore. gͦ ſi totus mūdus facit deo in celo reuerētiaꝫ ⁊ in inferno. qͣꝫt oma gis nos qͥ magis debemꝰ ſibi reuerētiaꝫ referre. hoc eciā habemꝰ Mat. ij. de tri bus regibꝰ qͥ eū adorauerūt in ſtabulo. de qͥbꝰ d̓r ꝙ ꝓcidētes adorarerūt eū. I ſte autē phariſeꝰ faciebat ſine reuerētia. iō ſua oracō non fuit exaudita. ¶ Notā moralit̓ habemꝰ hic doctrinā ꝙ nō debe mꝰ facere ſicut iſte miſer pharizeꝰ. ſꝫ qn̄ introimus ad eccīaꝫ cū honore ⁊ reuerē tia debemꝰ adorare deū. Aucͣtas. Or p̄ humiliātis ſe nubes penetrat. Eccī. xxxv qꝛ aliter deus nō exaudiet oracōeꝫ nr̄aꝫ ¶ Scd̓s defectus qꝛ iactabat ſe ī pn̄tia dei cū dixit. grās tibi ago. qꝛ nō ſuꝫ ⁊cͣ. heu qͣlis defectus. ⁊ qͥd oportebat ſe tm̄ iactare ī pn̄tia dei. O reſpiciatis qͦt ſunt qͥ hn̄t iſtū defectu qn̄ volunt aliqͥd boni facere. oꝫ ꝙ totꝰ mundꝰ ſciat. ſic̄ faciūt galline qn̄ ouare dn̄t ⁊cͣ. Iō d̓t xp̄s. A men dico vob̓ receperunt mercedē ſuaꝫ. Math̓.vj. qꝛ volūt hr̄e honore ſuū co rā mūdo. iō nullū meritū hn̄t corā deo. Ergo ſi vultꝭ hr̄e meritū corā deo. faci tis ſecrete bona oꝑa vr̄a. qꝛ licꝫ mūdꝰ nō videat. tn̄ deꝰ bn̄ vidꝫ a qͣ debetꝭ reci ꝑe mercedē. Auc̄tas. Tu āt cū orauerꝭ int̉ ī cubiculū tuū ⁊ clauſo oſtio ora pa tre tuū. ⁊ ſeqͥt̉. ⁊ pr̄ tuꝰ qͥ vidꝫ ī abſcōdi to reddat tibi. Mat̉. vj. Iſte aūt phari zeꝰ iactabat ſe ī publico eorā oībꝰ brībꝰ iō ſua or̄o n̄ fuit exaudita. ecce ſcd̓s defe ctus. ¶ Tercius defctūs qꝛ hēbat frem ſuū ī ꝯtēptū. cū dixit. nō ſū ſic̄ cet̓i hoīm. velut etꝭ h̓ publicanꝰ Ecce ꝯtēptū. qꝛ iu ſtificabat ſeip̄m ⁊ ꝯdenabat alios. vach qͦt ſūt ī md̓o ī hͦ defectu qͥ neſciūt loqͥ de alio niſi malū. ⁊ ſemꝑ iudicant malum Dnica xij. pꝰ trini Sermo 8 2 vt ſi videant aliquē loquentem cum ali qua cito male iudicant. vel ſi ſit vnus fa ciens bona oꝑa vt pm̄iam ieiunia et elēo ſinā ⁊cͣ. oēs iudicabūt malū et aliqn̄ lau dabunt malos ⁊ condempuent bonos. Contrariū docet Apl̓s di. Nolite ante tempus iudicare quouſqꝫ veniat dn̄s. jͣ. Coꝝ. iiij. Ecce prima concluſio cū dicit Duo hoīes aſcenderūt ⁊c̄. Hic habetis bonam doctrinam moraliter ꝙ in die do minica debetis ire ad eccleſiā. ⁊c̄. Secū da concluſio eſt oꝑatio virtualis cū di. Ieiuno bis in ſabbato Ip̄e aūt iactabat ſe de ſuis bonis oꝑbus. Nota. Iā dica tis amici mei quare deꝰ poſuit nos in mū do iſto. creditis ꝙ ſolum ad ſtandū lete. bene comedere et bibere. ⁊cͣ. non ꝓfec to ſed faciendū bona oꝑa ⁊c̄. Uidēte ꝙ nihil portabimus in morte nobiſcū niſi bona opera. Ideo apl̓s. Dū tempꝰ ha bemus oꝑemur bonū ad oēs Ad Gal̓. vi Tercia concluſio eſt petitio rational̓. cū dicit. Deus ꝓpicius eſto mihi pctōri. etcͣ. Quarta concluſio ē exaltatio celeſti alis cū d. qꝛ oīs qui ſe exaltat humiliabi tur. etcͣ. Et notandū ꝙ ē regula genera lis in ſacra ſcripruta. ꝙ qui magis humi liat ſe in hoc mundo magis exaltabitur ī alio. Act. Humiliamini ſub potenti ma nū dei. vt vos exaltet in tempore viſita tionis. prima petri. ij. Nota in ſermone dominice tercie poſt trinitatem qui inci pit ſic. Habemus de chriſto ꝙ humilia. uit ſe in hoc mundo. et factus eſt obedi ens vſqꝫ ad mortem. et propter hoc deꝰ exaltauit illum et donauit illi nomen qd̓ eſt ſuper omne nomen. Ad phil̓. ij. Iō humiliamī etcͣ. Item de beata virgine. Quia reſpexit humilitatē ancille ſue. ec ce em̄ ex hoc etcͣ. Et propter iſtam regu lam generalem deus exaltauit iſtū pub licanū qui ſe humiliauit intantum ꝙ nō audebat leuare oculos. ſed percutiebat. pectus. ideo deſcendit iuſtificatus. O quanta exaltatio. Ideo humiliamini vt poſſitis in celo exaltari. Quod nobis cō cedat. etcͣ. ¶ Dm̄ca duodecima ſermo V Omirabatur dicentes quia omīa bene fe cit. Habetur verbū iſtud ori ginaliter Math. viij. Et recitat̉ ī euan gelio hodierno. In iſto ſermone vt deꝰ det virtutem ⁊ efficaciam verbis ſanctis vt dicantur in honorem et gloriam dei principaliter. ⁊ cōmuniter ad inſtructōꝫ nrām ſalutetur virgo glorioſa Admira bantur dicentes. loco ⁊ capl̓o quibus ſu pra. Pro declaratione huius verbi pro poſiti et introductione materie ſciatis ꝙ ille magnus et excelſus rex dauid in ſpū prophetie videndo opera magna que de bebat facere dominꝰ dicit in pͣs. cxxxviij. Confitebor tibi quoniaꝫ terribiliter ma gnificatus es mirabilia tua ⁊cͣ. In quibꝰ verbis dat intelligere ꝙ ihus chriſtꝰ ve niens in hunc mundū debebat facere mi rabilia opera maiora qͣꝫ fecerunt alij pro phete. Bene legimus de prophetis.ſ. de moyſe ⁊ ioſue et ſamuele et helizeo atqꝫ yſaya ꝙ facerent multa miracula. ſꝫ quo. dico ꝙ per orationes dominū deum dep̄ cando et non poſſe proprio. quare pro prie loquendo ip̄i non faciebant miracu la ſed deus Nam deus habet illam boni tatem ꝙ per orationes ſanctarum perſo narum que deuote ſeruiūt ei et eius vo luntatem ſeruant facit miracula. Unde dixit cecus vt habetur iohannis. ix. Sci mus qꝛ pctōres deꝰ n̄ exaudit. ſꝫ ſi qͥs dei. cultor ē ⁊ eiꝰ volūtate facit hūc exaudit Nota gͦ ꝙ d̓s exaudit iuſtos ⁊ n̄ pctōreſ ⁊ iō qꝛ pph̓e ⁊ prīarche erant ſcī ⁊ ẜuiebāt deo ⁊ eiꝰ voluntate faciebāt qn̄ ipſi roga bant deū ip̄e exaudiebat eos qͣre dico ꝙ nullꝰ ſcūs vnqͣꝫ fecit miracula ꝑ ſuā ptā tem ſed ſolꝰ deus cui propriū eſt facere miracula ꝓpria ptāte ⁊ aucͣte. ſꝫ dn̄s nr̄ ihūs xp̄s ſicūt deus omp̄s faciebat pro Sermo pͥmꝰ Dnīca xii. pꝰ trini prie miracula non ꝑ orōem qꝛ ip̄e erat vnus deus cū pr̄e et ſpūſancto. qn̄ em̄ dicebatur ſibi. vnus ē ſurdus que dice bat effeta. et ſubito aures illius aperia bantur. idem de alijs infirmitatibus. ſo lo em̄ verbo curabat infirmitates. Ecce gͦ drām inter xp̄m ⁊ alios pph̓as ſcōs qꝛ illi faciebant miracula ꝑ ſuas oratioēs. dn̄s āt noſter xpūs ihus ꝑ ſuū imꝑium Ideo dd̓ in pͣs. xlviij. Ip̄e dixit et facta ſunt ip. mā. ⁊ cre. ſunt. Scias ꝙ in toto pſalterio non reꝑitur id qd̓ predictū eſt niſi in duobus locis.ſ. in psͣ. xxxij. ⁊ ī ps predicto. Sed que eſt rō Dico ꝙ ad de notandū duo oꝑa mirabilia dei. vnū fa ctum in creatione. aliud in reformatione Primū ergo factū eſt in creatione cum dixit. fiet firmamentū et factū eſt. Uer bo dn̄i celi firmati ſunt. ⁊ ſpū oris eiꝰ qͥ nis virtus eoꝝ. Poſtea ſciens dd̓ ꝙ in recreatione mūdi idem debebat ꝑ ſuum imperiū facere mirabilia opera Ideo ite rum dicit Laudate dn̄m de celis. qm̄ ip ſe dixit et fcā ſunt ip̄e mandauit ⁊ creata ſunt. ſol.i. ptās eccleſiaſtica. et luna id ē pote ſtas ſecularis. et ſicut ſol ab aliquo alio non habet claritatem. ſed luna habet claritatem a ſole. ita et poteſtas ſecula ris habet auctoritatem ab eccleſia. ecce quia dicit ſol et luna. Sequitur. Lauda te eum celi celorum.i. virtutes ſacramē torum eccleſie. ſequitur. et aque que ſuꝑ celos ſunt laudēt nomen dn̄i. Ecce quo modo fecit. ip̄e dixit ⁊ facta ſunt ip̄e mā dauit et creata ſunt. Ecce quomodo dd̓ erat miratus de miraculis chriſti Et iſta ratione iudei videntes miracula chriſti. ſcd̓m thema propoſitum admirabantur dicentes. Iam ſum in materia de qua volo predicare ꝙ dominus noſter ihūs chriſtus bene fecit omnia declarabo nūc per tres modos operum chriſti. ¶ Pri mum opus eſt creatio mundialis. Se cundum opus eſt gubernatio generalis Tercium opus eſt redemptio humana lis. Et de iſtis tribus poſſumus dicere thema propoſitum. Admirabantur ⁊cͣ. Primo videamus quomodo ſunt be neficia. Et declarabo iſtud per illud dic tum. Qualis vnuſquiſqꝫ eſt talia dicit ⁊ operatur. Si homo eſt bonus et verba et facta erunt bona. Per contrarium ſi homo eſt malus verba et facta erunt ma la. Item chriſtus dicit. Ex habundātia cordis os loquitur. Luce ſexto. Bonus autem de bono thezauro cordis ſui pro fert bona. Mathei duodecimo. Itē iob viceſimo. Gaudium ypocrite ad inſtar puncti. Si ſit aliquis religioſus vel alius qui fingit ſe eſſe bonum et non eſt. per modicum tempus poterit decipere gen tes. ſed ypocriſis vel malicia ſua cito diſ cooperietur. ſed ſi perſona vadit bona ī tentione ſemper creſcit et multiplicatur eius fama. Ergo ſi bonus homo de bona veritate facit bona opera. a fortiori deꝰ cum ſit ſummum bonum non poterit fa cere niſi bona opera. Item homo qui eſt bonus accidentaliter facit bona opera. multo melius igitur ille qui eſt bonꝰ eſ ſentialiter et immenſe et habet infinitaꝫ bonitateꝫ facit opera bona. Et ideo poſ ſumus dicere. omnia bene fecit. Unde ſciatis ꝙ in illis diebus ſex quibus crea uit mundū quolibet die fecit bonū Pri mo die vidit deus ꝙ eſſet bonū et ſic de alijs diebus. Et concludit. Uidit deus cuncta que fecerat et erant valde bona. Et hic notant doctores magnū ſecretum ſuꝑ iſtā epilogatōem.i. congregationeꝫ verboꝝ Erant valde bona Et declarāt ſic. ſicut in vna cithara ſunt plures cor de ⁊ quelibet corda per ſe ſeꝑata facit bo nū ſonū concordia ſonitus aūt cordarū ſonarum eſt valde bonus. ſic et deus in cithara id eſt in mundo iſto multa mira cula fecit. et taliter ordinauit ꝙ non po teſt eſſe melior ordinatio. Et tamen li cet quelibet res de ſe eſſet valde bona. tamen conſonantia omnium erat val Dnīca xij. pꝰ trini Sermo pͥmꝰ de bona ſi ſol non haberet tantā clarita tem nō conſonaret cū alijs rebꝰ. Iō dr̄ ſapīe xi. Oīa in menſura ⁊ nūero ⁊ pon dere diſpōſuiſti. ſap̄. xi. Sol em̄ fcūs eſt in menſura ſibi debita qͣꝫuis ſit multum magnus. Dicūt em̄ phi ꝙ mīma ſtella rū eſt maior tota terra. Ecce quō celum ē magnū. Iam illud menſurauit deꝰ ſua ſapīa. Item terra magna ē ſed et illam menſurauit ſua ſapīa. idem̄ de aqua ⁊ ali is oībus. Item diſpoſuit deus oīa ī nūe ro. Item deus nūerauit oēs ſtellas celi Iam ſcit deus qͦt dies ⁊ qͦt noctes eē in mundo dn̄t. Item iā ſcit deꝰ ⁊ ab et̓no ſciuit qͦt grana arene debebāt eē in mari. Itē qͦt frondes in arboribꝰ finaliter oīa nūerauit. Itē qͦt reges ⁊ qͦt imꝑatores debebant eē in mūdo. et qͦt debebant ire ad ꝑadiſum et qͦt viri et mulieres debe bant eē in mūdo. et qͦt debebant ire ad ꝑadiſum et qͦt ad infernū. Nūc venit q̄ ſtio. vos dicitis ꝙ deus nūerauit qͦt ho mines et mulieres irent ad celū. et iam ſunt noīa eorū in celo ſcripta. iuxta illud gaudēte et exultate qꝛ noīa vrā ſcripta ſunt in celis. Lu. x Non oꝑtet igit̉ facere bonū qꝛ ſcīa dei nōͣ p̄t deficere. pone ⁊ ad duc hic materiā predeſtinatōis quā īue nies in ẜmone de p̄ deſtinatōe ad plenū. Tn̄ breuiter dicendū ē. ꝙ ſic̄ deꝰ ſcit et ab eterno ſciuit qͦt hoīes deberent ſaluari it a etiā ſcit et ſciuit quibꝰ medijs ⁊ ꝑ que media. Non ergo debemꝰ omittere oꝑa bona ſꝫ diligēter ea īplere vt certā nr̄aꝫ faciamꝰ vocatōem ⁊ vt ſalutē conſeqͥ va leamus. de hͦ vide btm̄ Tho. pͥma ꝑte. q. xxiij. de p̄ deſtinatōe d̓i. ⁊ etiā pͥmo ſcpͥ to de eadē materia. Secundo videamꝰ de operibus gubernatōis general̓ quō de us gubernat oīa. Si vnus ſeneſcallꝰ gu bernat. bn̄& ſeneſcalliā ſuā cū diſcretio ne ⁊ iuſticia dicit. homo iſte ſeneſcallus eſt ſapiens. qm̄ patriā ſuā bene gubernat ita eſt de deo Nā poſſumꝰ faciliter vide re quō gubernat elementa ſicut vnū tripudiū. iam ſcitis ꝙ in choreis vnus tenꝫ manū alterius. et ille qui vadit primus tenet ſeu portat vnā manū ſolūtā ita eſt de elementis. Nam quodlibet elemētū duas habet qualitates. primo ignis eſt calidus et ſiccus. Item aer ē calidus et humidus. aqua frigida et humida. Itē inquantū frigida ſe tenet cū terra. etc̄. ⁊ ſi nos vellemus facere tripudiū rotūdū terra inquantū ſicca ſe tenebit cū igne in quantū ignis etiam ē ſiccus. Ecce ergo quō deus gubernat oīa cū magna ſapīa: Item hodie vigebat bonū tempꝰ ⁊cras nō. Itē hodie mare erit impetuoſum ꝓp ter venti fortunā. et forſan cras erit ſua ue et tranquillū. Itē arbores in eſtate ꝓducūt flores et fructus. in hieme vero nō. et ſic de alijs deus gubernat oīa cum ſua ſapīa. Iō dd̓ inquit in pͣsͣ. qͣꝫ magna ſunt oꝑa tua dūe oīa ī ſapīa feciſti. poſſꝫ aliquis facere vnū argumentū. frat̉ vos dicitis ꝙ deꝰ ē gub̓nator generalis qui oīa ſua ſapīa gubernat videt̉ ꝙ n̄ qꝛ qͥli bet bonꝰ gub̓nator euitat mala de prīa ſua. ⁊ tn̄ nos videmꝰ ꝙ deꝰ ꝑmittit mul ta mala. ergo videt̉ ꝙ nō ſit bonꝰ guber nator. rn̄deo ⁊ dico ꝙ deꝰ mala q̄ ſuſti net et ꝑmittit in mūdo nō euitat qꝛ non congruit ſue ſapīe illas vitare alias de ſtrueret res liberas. Nā ip̄e dedit liberū arbitriū creaturis hūanis ⁊ n̄ cōueīt ſue ſapīe ꝓhibere liberū arbitriū ſꝫ bn̄dat cō ſilia bōa. ⁊ dyo. di. n̄ ē dīne ſapīe creatu ras deſtruere ſꝫ cōẜuare. ece aucto. Hdeꝰ ab īicio cōſtituit hoīeꝫ ⁊ reliqͥt eū ī maū ꝯſilij. glo. īterli. ī ptāte liberi arbitrij ⁊ ad iecit illi p̄cep ⁊ mādata. ſeqͥt̉ qd̓ placue rit ei dabit̉ illi. ecc̄. xv. drā ē īter p̄cep ⁊ mādata qm̄ p̄cepta ſūt fortiora qͣꝫ man data qꝛ mādata ſūt affirmatīa veluti di cere. ſabbata ſcīfices. itē honora pa. t. ex odi xx. ſꝫ p̄cep ſūt negatīa ſic̄ n̄ adorabis deos alieos. itē n̄ aſſu. no. dei t. ī va. item nō furtū faciēs. iſta ſunt p̄cepta ⁊ nullo modo licꝫ facere contͣ ea dicūt doctores Onica xii. pꝰ trini Sermo ꝙ mādata obligāt ſēꝑ. ſed nō in ōni ca ſu ſeu nō ad ſēꝑ ſicut honora pr̄em tuū quoniā ſi pater ſe facit infidele tūc filij nō tenet ip̄ꝫ honorare. nō ergo obligāt mādata in ōni caſu Sed ꝯtͣ p̄cepta nul lo modo eſt faciendū Nota tamē ꝙ doc tores diſtinguūt p̄cepta ⁊ dicūt ꝙ q̄dā ſūt affirmatiua q̄dā negatiua Negati ua obligat ſēꝑ ⁊ ad ſēꝑ veꝝ qꝛ pͥma p̄ cepta habēt ſpeciale nomē qꝛ dicūt̉ ma data id̓o p̄t hͦ nomē p̄ceptū poni tantū ꝓ negatiuis ẜm regulā topicā. ⁊ id̓o di cit adiecit illi p̄cepta ⁊ mādata. ſequit̉ ī aucͣtate appoſuit tibi deꝰ aquā ⁊ ignem ad qd̓ volueris porrige manū tuā aquā i. grām. ignem.i. pctm̄. Ad quā volue ris porrige manu tuā ſequitur ante ho mine vita ⁊ mors quod placuerit eī da bitur illi. Nota ꝙ placuerit. ⁊cͣ. ſi quis. vult ſaluationē habebit. ſi damnationeꝫ idem. tn̄ ſunt plures mendaces circa hoc qm̄ oēs hoīes volūt vt dicunt ire ad ꝑa diſum. ⁊ tn̄ nullo modo ſe preꝑant quia cū dn̄t ſequi iter ꝑadiſi.ſ. humilitatē libe ralitatē caſtitatem patientiā caritatē ab ſtinentiā ⁊ diligentiā. iſta em̄ ꝓducunt hoīem ad ſaluteꝫ tn̄ ſequūtur iterꝭ quod producit ad infernū.ſ. ſuꝑbiam auariciā luxuriam. ⁊ ſi aliquis querit vultis vos ire ad ꝑadiſum diceret tā bene qͣꝫ vos ta men falſum dicūt quia iter inferni tenet ⁊ non ꝑadiſi. Iteꝫ ſi dicatur vſurario vl̓ raptori. quo vultis vos ire dicūt ꝙ a d ꝑadiſum ⁊ falſum dicūt qm̄ ſequūt īter inferni.ſ. vſuram ⁊ rapinam que ducūt hoīem ad infernū Item tam oēs xp̄iani mali qͣꝫ iudei ſiue ſarraceni oēs dicunt ꝙ volūt ire ad ꝑadiſum ſed falſum dicūt quia iter inferni ſequūtur. ⁊ ſtc de alijs. Ecce quare dicit ſcrptura ante homīēꝫ vita ⁊ mors bonū ⁊ malū. Nam domi nus vellet ꝙ omēs ſaluaretur. ⁊ ideo ſi nos ſeqͣmur iter ꝑadiſi ſaluabimur qꝛ hoc iter bonū ⁊ acceptum eſt coram ſal uatore noſtro deo qui vult omēs homi nes ſaluos fieri ⁊ ad agnitionē veritatis venire. vnus eſt em̄ mediator dei ⁊ hoīm homo xp̄ūs ihūs qui dedit ſemetip̄m ꝓ omībus. pͥma thi. ij. Nūc mouetur que ſtio quia ſi iam ſcit deus ꝙ eris damnatꝰ quare ergo creauit te. Dico ꝙ creauit te vt ſaluus eſſes. ⁊ eris ſi teneas bonam vitam ⁊ continuas bonam vitam vſqꝫ ī finem ſaluaberis. Unde debetis ſcire ꝙ ſeruat in nobis deus modum quem ſer uat qui in domo ſua habet aliquem malū hominem ⁊ proditorem. Et ideo pona mus ꝙ aliquis rex dat alicui militi in do mo ſua exiſtēti malo et proditori villas ⁊ caſtra. qui miles quanto rex ſibi plura dat̉ tanto ipſe miles perſeuerat magis ī proditione qͥd facit ipſe rex de illo. nōne deſtruet eum profecto. ita deus facit qͣꝫ uis ſumus mali facit nobis multa bona. vt malicia noſtra auferatur fecit nos ad imagine ſua ⁊ lauit nos in baptiſmo vt eſſemus boni ⁊ mundi. ⁊cͣ. finaliter ſi in malis p̄ſenerauerimus deſtruet nos. de iſta tn̄ malicia vide ad longum in ſermo ne de predeſtinatione. ⁊ hoc ſufficit d̓ ſe cunda parte. ¶ Tercio videamus o pera redēptōis hūane nature ⁊ hͦ duobꝰ modis d̓clarabo. pͥma ꝑs erit ſpeculatīa reſpiciendo dīnitate et̄nalē. ſecūda erit ſpeculatīa ſil̓ ⁊ moral̓. quo ad ꝑte prima dicūt phī ⁊ multi alij qͣre ihus cū poſſet facere remiſſionē generalē ſe īcarnauit ⁊ voluit ſuſtinere labores ⁊ paſſiōꝫ maxīe cū dicat ph̓s ꝙ fruſtra fit ꝑ plura qd̓ p̄t fieri ꝑ pautiora. rn̄deo ꝙ iſtd̓ arguinētū veīt ꝑ ignorātia vl̓ ꝑ īaduertentia. ꝓ qͦ ſciendū ꝙ dra eſt inter deum et hoīem ꝟtutes qͣs nos habemꝰ nō ſūt eſſencia noſtra ſimilt̓ nec bonitas iuſficia in iudi ce iuſto īmo ſūt accidēcia ⁊ ſūt qͣlitates aduēticie qꝛ qͥ mō ē iuſtꝰ forte erit poſt ea īiuſtꝰ ⁊ īiuſtꝰ ꝯuertit̉ qn̄qꝫ ⁊ fit iuſtꝰ Itē miſericordia magna ꝟtꝰ eſt. maxīe in diuitibꝰ qui tā de hoīs tꝑalibꝰ qͣꝫ ſpiri tualibꝰ dat indigētibꝰ mag enī ꝟtꝰ ē ſꝫ ē qͣlitas aduētitiā in hoībꝰ qꝛ vna ꝑſona Dnica xii. pꝰ trini Sermo lii miſericors poteſt effici crudelis. tn̄ ī deo totū eſt ꝯtrariū. iuſticia eī in deo. eſt ſua eſſencia. ſua diuinitas miſericordia dei ē ſua een̄tia. ⁊ nō qualitas aduēticia Un̄ dico ſicut deus nō p̄t dimittere ſua een̄ tiā ita nec p̄t dimittere ſuā miſericordiā nec iuſticia. ita dicit apl̓us deus iuſtꝰ ſe ip̄m negare nō p̄t. ij. th̓i. ij. Iudex ī mū do iſto qn̄qꝫ facit tanta iuſticiā ꝙ nihil erit de miſericordia. Sꝫ ī deo ſiml̓ eſt ⁊ cōcurrit iuſticia ⁊ mīa. Pro qͦ dauid in p̨̄s. c. miſericordiā ⁊ iuſticiā cātabo tibi dn̄e. Auſcultate ⁊ attēdite ſi deꝰ dixiſſꝫ hoībꝰ r̄mitto vob̓ oīa pct̄a vr̄a ⁊ ſimꝰ a mici deīceps cuſtodiatꝭ vos. h̓ eēt maxīa mīa. tn̄ vbi eēt iuſticia. ⁊ ſi dixiſſet pecca ſtis cōtra me. ego volo ꝙ oēs ſitis dam nati. magnus rigor iuſticie hoc eſſet. ta men ibi eſſet miſericordia. vnde conue niēs fuit ꝙ in redēptōe nr̄a ſeruaret mi ſericordia ⁊ iuſticiā. Rigor iuſticie ma gna fuit dare ſanguine ſuū precioſū pro oībꝰ. miſericordia fuit ꝙ ip̄e qui nō tene bat̉ nec erat obligatus voluit ſoluere p̄ ciū pto oībꝰ. qͣre rō quāa dicunt infideles fruſtra fit ꝑ plura ⁊cͣ. nulliꝰ eſt efficacie ſiue valoris ſed ꝓuenit ex magna igno rancia qm̄ bene omnia fecit. ⁊ poſſumus dicere verbū thematis admirabatur di centes bene omnia fecit. ⁊ hoc eſt quod dictum fuit ex ꝑte dei cōſiderando ſuam diuinitatē. tamē ſi cōſideremus ex parte noſtra dico ꝙ mala ⁊ peccata in quibus nos eramus ip̄e voluit facere redempti onem Prima ꝓpter peccatū Ade ⁊ eue ip̄i fuerunt relegati de ꝑadiſo terreſtrrin mūdum iſtū. ſed filius dei voluit deſcen dere ⁊ incarnare ſe in ventre virgīs glo rioſe vt ꝑ ſuū deſcenſum nos aſcendere mus. Et ecce qūo fuit cōueniens opus iſtud pro redempcōne noſtra. Itē malū iſtius mūdi incepit in muliere ſponſata. et ideo voluit deus ꝙ bonū veniret per mulierem virginē deſponſatam virgine ſcilicet mariā. Item adam ⁊ homines ſi remāſiſſent in paradiſo terreſtri nullum malum neqꝫ dolorem habuiſſent. Sed poſt aliquod tempus tranati ad celum. Unde deꝰ dixiſſet ſancto michaheli fac̄ aſcendere illos in celum ⁊ propter hͦ vo luit dei filiꝰ ſuſtinere dolorem ⁊ paſſio nes in iſto mūdo vt credentes ⁊ obedie tes ſibi nullum dolorem ſuſtinerēt ī pa radiſo. Item per peccatum venit ignorā cia in anima quoniaꝫ ẜm ꝙ dicit ph̓us. anima eſt tamqͣꝫ tabula raſa in qua ⁊cͣ. in qua in principio ſue creacionis nihil erat depictum ꝓpter hoc voluit xp̄s pre dicare in mundo iſto ⁊ dare legem euā gelicam vt nos habeamus ſcienciā Itē adam quā do peccauit fuit ligatus per lu ciferū ⁊ ſeductus. et ꝓpter hoc dei filius voluit ligare luciferum. Iteꝫ quia prop ter peccatum homines flagellabantur in inferno. Ideo voluit dei filius flagella ri vt ſibi credentes ⁊ obediētes a talibꝰ flagellis liberarentur. Item quia ꝑ pec catum erat damnatus ad corrupconem ꝓpter cōtrarietatem qͣtuor elementorū voluit filius dei iudicari coram quatuor iudicibꝰ. vt ſibi credentes ⁊ obedientes liberarentur a corrupcōne ⁊ mortalita te. Item filius dei voluit coronari vt ſi bi credentes ⁊ obedientes reciperet eter nam glorie coronam. Item per lignum hoc eſt fructū ligni homīes fuerūt ꝯdem nati ad patibulum īferni. Ideo xp̄s dei filius dixit patri. pater volo in patibulo crucis leuari. vt credentes ⁊ obediētes de furca īferni liberentur finaliter omēs Sic ſua ſapientia deus ordinauit ꝙ ni hil fuit ſuꝑ fluum. quare bene omnia fe cit. Ideo dicit̉. ij. Machabeoꝝ ſecūdo. Benefaciat vobis deus. quare nos cogi tantes iſta magna oꝑa poſſumꝰ dicere thema. Admirabantur omnes ⁊cͣ. ¶ Dm̄ca. xij. Sermo ſcd̓s. Recepit eis ne L cui diceret math̓. vij. Sermo erit Dnica xii. pꝰ trini iii Sermo de ſancto euangelio preſentis dn̄ice qꝛ cōtinet multa ſecreta ſacre ſcripture ſpe culatīa ⁊ moralia ⁊ habemꝰ multas bo nas doctrīas ſpeculatīas ⁊ morales. Sa lutet̉ virgo maria. Scm̄ euangeliū hodi cinū declarat nobis tria oꝑa virtuoſa ⁊ miraculoſa de chriſto. ¶ Primū eſt humanalis incarnatio Secundū diuinalis miſeratio. ¶ Terciū virtualis humiliatō ¶ Primū alſegorice ſeu figuralit̉̓. Scd̓m tropologice ſeu moraliter. Terciū hiſto rice ſeu lrāliter. De tercio ⁊ finali loquit̉ thema. p̄cepit eis ne cui dic erēt. Et hoc fecit ex virtuali hūilitate. ¶ Dico pͥmo ꝙ euāgeliū hodiernuꝫ on̄dit nob̓ de xp̄o pͥmū opus virtuoſū qd̓ eſt hūanalis in carnari in vtero virgīs ꝓ nr̄a ſaluacōne Hoc on̄ditur in pͥncipio euāgelij qn̄ d̓r Exiēs ih̓s de finibꝰ tyri venit ꝑ ſydone ad mare galilee. q̄ eſt īter medios fines decapoleos ⁊ adducūt ei ſurdū ⁊ mutū et dep̄cabant̉ eū vt īponat illi manum. Dicet aliqͥs ⁊ qūo on̄dit hic hūana in carnatio. Dico ꝙ bn̄ ſed ſubtilit̓. In in carnacōe aut filij dei fuerūt ſex miſteria. ſcꝫ termīꝰ a qͦ. via ꝑ quē venit Termīꝰ ad quē: modus eiꝰ viuēdi: Nccͣitas no ſtra Finalis vtilitas. Iſta ſex pūcta ſiue miſteria ſubtilit̓ on̄dunt in pͥncipio euā gelij. ¶ Prīo termīꝰ a qͦ on̄ditur cū di cit exiens de finiho tyri.i. plaſmacōis ẜm interp̄tacōem hebraycam vel creacōnis ¶ Nota pͥmū elementū qͣſi fundamen tu creacōis ē terra dauid. Inicio tu dn̄e fundaſti terrā ps. c. j. Scd̓m aſce dendo eſt aqua. Terciū aer. Quartū ignis deī de celū ꝙ a ph̓is d̓r. v. een̄cia. ⁊ ſunt de ce celi. Primū eſt lune. ſcd̓m aſce dendo eſt mercurij. Terciū veneris. qͣrtū ſolis qͥntū martis. ſextū iouis. ſeptimū ſatur ni. Octauū celū ſtellatū.i. firmamētum in qͦ ſunt ſite oēs ſtelle cōes. Nōnū pri mū mobl̓e ẜm ph̓os ꝙ a theologꝭ d̓r cri ſtallinū. h̓ celū d̓r aque q̄ ſuꝑ celos ſūt Decimū celū d̓r ēpirre̓ū in qͦ ſūt āgeli et btī vbi ſunt. ix. ordīes āgeloꝝ archā geloꝝ ⁊cͣ. Suꝑ oēs āt eſt cathedra dei. De iſtꝭ finibꝰ exiuit xp̄s veīens ad hūa nā incarnacōeꝫ ī vteꝝ ꝟginis nō de celo lune nec mercurij ⁊cͣ. ſꝫ de finibꝰ tyri. ſcꝫ creacōis de finibꝰ āgeloꝝ. De hͦ ꝓph̓ar̄t dauid ⁊ ſalmō filiꝰ eiꝰ. dauid dicit A ſu mo celo egreſſio eiꝰ ⁊cͣ. ꝑsͣ. xviij. Dicat̉ ꝯͣ iudeos qͥ hͦ exponunt de ſole ⁊cͣ. Iteꝫ ſalmō dixit. ꝓcul ⁊ de vltīs finibꝰ p̄ciuꝫ eiꝰ.ſ. nr̄e redepcōis. Scd̓o videaꝰ viā ꝑ quā veīt qꝛ dicit euāgeliū ꝙ veīt ꝑ ſy donē.i. tacentē vl̓ ẜm īterp̄tacōeꝫ hebra ycā taciturnitatē Ecce ꝟgo maria q̄ fuit tacēs. bernardꝰ. virgo regia ip̄a eſt via ꝑ qua ſaluator venit ad nos. Taciturna fuit. qꝛ licet libent̉ audiret ꝟba bona ſcā raro tū loq̄bat̉ Iō hēbat ꝑuū os. vtꝫ ī veronica quā depīxit btūs lucas Iō lu. .ij. Maria āt ꝯſeruabat oīa ꝟba hͨ cōfe res ī corde ſuo. Bonū ſignū eſt ī mulie re taciturnitas. Et malū ſignū eſt loqͣci tas. Terciꝰ t̓mīꝰ ad quē veīt on̄dit cuꝫ d̓r ad mare galilee.i. rota volubil̓ ẜm ī terp̄ta cōem hebraycam. Ecce via pn̄s amara qꝛ ẜm boęciū multꝭ amaritudībꝰ eſt reſꝑſa q̄ rotat̉ ⁊ voluit̉ ꝑ qͣtuor āni tꝑa ẜm curſū ſolis. de qͣ p̄t ītelligi illud ezech̓. x. Ecce apparuit rota vna.ſ. pn̄s vita. xp̄s nō veīt ad regnandū in hͦ mun do. Imo dixit corā pylato: regnū meū nō eſt de hͦ mūdo. nec veīt miniſtrari. ſꝫ miſtrare math̓. xxvij. Ad illū t̓minū ad que.ſ. pn̄te vitā. veīt xp̄s ad ſuſtinēduꝫ amaritudīes. aucͣts. et ſūt ꝟba xp̄i hoīs ad deū prēm. dn̄e ſi ſic viuit.ſ. ī hͦ mūdo ẜm tuā ordīacōem. ⁊ talibꝰ.ſ. iudeis vi cioẜ vita ſpūs mei corripiēs me.ſ. ī paſſi on. yſa. liij. ꝓpter zelꝰ ppl̓i mei ꝑcuſſi eū etcͣ. et viuificab̓ me.ſ. ī reſurrectōe gl̓oſa Ecce ī pace amaritudo mea amariſſima Noͣ xp̄s ſuſtinuit tres amaritudines in hac vita. Prima fuit amara. Secunda fuit amarior Tercia fuit amariſſima. do xu pꝰ trini Sermo Prima fuit abſtinenciaꝝ ieiunioꝝ vigi liaꝝ ⁊ laboꝝ. qꝛ cū nō eſſet niſi. xxx. āno rū extimabat. l. annoꝝ vt pꝫ Ioh̓. viij. ¶ Scd̓a fuit amarior ſcꝫ ꝑſecuto dura iudeoꝝ. qͥ oīa dicta ⁊ facta xp̄i calūnia bant̉ ⁊ ī malū īterp̄tabat. ⁊ ſua miracu la demonibꝰ attribuebāt iſta amaritudo tangebat cor eius. ex eoꝝ damnacōne Tercia fuit amariſſima ſcꝫ eiꝰ captio li gatio flagellatio mors ⁊ paſſio ⁊cͣ. Quarto videndū eſt de ſuo mō viuē di cū dicit Inter medios fines decapo leos. a deca ꝙ eſt dece ⁊ polis ciuitas.ſ. ꝓuincia decē ciuitatū. et ſignificat p̄cep ta decalagi q̄ ſunt quaſi decē ciuitates fi deles ī paucis abudācia ⁊ ſecuritate ꝯſi ſtentes. Euge ſerue bone ⁊ fidelis qꝛ ī modico fuiſti fidelis eris in ptāte habēs ſuꝑͣ dece ciuitates Lu. xix. Int̓ iſtas me dios vixit xp̄s. qꝛ in medio ꝯſiſtit virtꝰ Nolite putare qm̄ veni ſolue relege aut ꝓph̓as. n̄ vcni ſoluere ſꝫ adīplere. math̓. ꝙ. Diceret aliqͥs ⁊ eſt argumētum iude orū. exqͦ xp̄s ſeruauit legē. qͣre nos non ſeruamꝰ. Sed iſtud argumentū ꝓcedit ex ignorā cia. ymo dico ꝙ exqͦ xp̄s ſerua uit legem nos nō debemꝰ ſeruare. Qꝛ ſi cut voluit ſuſpendi in ligno crucis. ne ali quis ſibi credens ⁊ obedies ſuſpendat in furca īferni. Ita voluit ẜuare lege moy ſi ⁊ eā ꝯplere ⁊ eidē finem dare ne nos eā ſeruaremꝰ Id̓o apl̓s. Finis eī legis xp̄s eſt ad iuſticiā om̄i credenti ad Ro. .x. ¶ Quīto videnda eſt ncc̄itas q̄ erat ex ꝑte nr̄ā que on̄dit cū d̓r Et adducūt ei ſurdū ⁊ mutū. Nā ẜm bedā. Homo audiē do verba autiqͥ ſerpētis ſurdꝰ ē ⁊ cecus ⁊ mutus ad laudandū deū. Sur ditas aut ꝑuat hoīem a fide q̄ nō poteſt haberi niſi ꝑ auditū. Fides eſt ex auditu ad Ro. x. Et qꝛ mutꝰ nō poterat creato rem ſuū laudare Id̓o de ſurdis ⁊ mutis dicit dauid. Aures hn̄t ⁊ nō audiēt ne qꝫ em̄ eſt ſpūs ſcꝫ laudis in ore ip̄oruꝫ ps. c. xxxiiij. Sexta final̓ vti litas cum d̓r Et dep̄cabat̉ eū vt īponat illis manum ſcꝫ oꝑatio ſalutaris. qͣſi em̄ quīqꝫ digiti ſunt Euāgelica p̄dicatio. virtuoſa con uerſatio. doloroſa paſſio. glorioſa reſur rectio. ⁊ miraculoſa aſcēſio. dauid. F manꝰ tua vt ſaluet me. psͣ. cēteſiō. xviij. Dico tercio ꝙ euāgeliū hodiernum on̄dit de xp̄o aliud opus virtuoſuꝫ qd̓ ē diuinalis miſeracio qua motus fuit ad curandū ſurdum ⁊ mutum cū dr̄ Et ap p̄hendens eū de turba ſeorſū vſqꝫ loque bat recte. Septem ceremonias ẜuauit xp̄s curā do illum īfirmū. que ſūt nccͣie ī curacōe cuiuſlibet īfirmi ex pctō mortali ¶Prima ibi. Et apprehendēs eū. Ec ce cordis cōtricio. per quā hō liberatur a dyaboli capcōe. ⁊ apprehendit a xp̄o et ligat̉ cathena gr̄e. Iſta captio eſt bn̄di cta apl̓s. Sequor ſi qūo ꝯp̄hendā ⁊ ī qͦ ꝯp̄henſus ſum a xp̄o ih̓u. ad philipp. iij. Secūda ibi de turba ſeorſum. Ecce p̄ ue ſocietatis dimiſſio q̄ innuit in hoc qꝛ xp̄s nō voluit eū curare int̓ gentes. ſed extͣ Poeta q̄ nocitura tenes. qͣꝫuis ſint cara relīqꝫ. Tercio miſit digitos ſuos in auriculas eius Ecce de obediēdo p̄ceptꝭ ꝓpoſitio. Rō quia ſicut ſūt digiti. x. ī ma nibꝰ ſic ſunt decem precepta ad merito rie oꝑandū ad om̄ia oꝑa meritoria pn̄t reduci Om̄ia que locutꝰ eſt dn̄s facie mus ⁊ erimus obedientes Exod̓. xxiiij. Quarta ibi expuens tetigit linguā eius Ecce oris cōfeſſio neceſſaria. quia ſicut expuens purificat ſtomachum Ita cōfi tens purificat aīam ab omnibꝰ maculis culpe. Si ꝯfiteam̄ peccata nrā fidelis et iuſtꝰ eſt deus vt remittat nobis peccata nr̄a ⁊ emundet nos ab omni iniqͥtate. jͣ. Io. j. Sꝫ qͣre xp̄s pͥmo expuit ⁊ pꝰ tēti git līguā eiꝰ. Rn̄deo ꝙ hͦ fecit ac ſi dice ret xp̄s. Si ego fui cōfeſſus ⁊ tu etiā de bes ꝯfiteri Noͣ hͦ ꝙ xp̄s bis fuit ꝯfeſſ in vita iſta non de peccatis ſuis. Quia nullū peccatū habuit vnqͣꝫ. ſed cōfitebat Sermo do.xij pꝰ trini Saluuū me fac deus vbi dauid loq̄bat̉ in ꝑſona xp̄i dicēs. Deus tu ſcis īſipien ciā meā ⁊ delicta mea. Nota ꝙ peccata ppria ppl̓i dicit ſua. a te nō ſunt abſcondi ta. gloſa dat hāc ſil̓itudinē ac ſi manꝰ vl̓ pes fecerit alicui offenſam. ⁊ caput ſiue os peteret veniā q̄ nō fecerūt offenſaꝫ Sed hoc dicit ꝓpter cōiunctionē mēbro rū ⁊ capitis. ita etiā ⁊ nos ſumꝰ mēbra et xp̄s caput ad Ro. xij. Mēbra fece rūt offenſas ⁊ pctā. ⁊ xp̄s pctā mebro) ab et mini alioqͥn mercedē nō habētis apud rū dicit eſſe ſua. Secūdo fuit cōfeſſus ī morte in lecto crucis qn̄ dixit̉. hely. hely. id eſt deus meus ⁊cͣ. ſeqͥtur longe a ſa lute mea verba delictoꝝ. qꝛ ergo primo ip̄e fuit cōfeſſus. ideo ⁊ tu cōfitere pctā tua. Quīta ibi ſuſpiciēs in celum. Ecce attenta orō qͣꝫ poſt cōfeſſionē homo de bet reciꝑe iuxta illud. Fili peccaſti ne ad dicias iteꝝ. ſed de pͥſtinis dep̄care vt ti bi dimittantur ecōs. xxi. Sexta ibi inge muit. Ecce pnīalis oneris ſuſceptio Si cut aīal ex onere īgemeſcit ita corpꝰ ex onere pn̄ie. Id̓o dicit dauid in perſona penitetis. Afflictus ſum ⁊ humiliatus ſum nimis rugiebā a gemitu cordis mei pͣs. xxxvij. Septima ibi. Effeta ꝙ ē ad aꝑire. Ecce iniuriaꝝ remiſſio. ꝑ cordis aꝑicionē. ⁊ debitoꝝ reſtitucio. ꝑ ſiniſtre aꝑicōem. Elēoſinaꝝ qͦꝫ largicio ꝑ dex tre aꝑicōem. Etiā os eſt aꝑiendum ad euchariſtie coīonem ⁊ ſic curat̉ homo a ſpūali īfirmitate ⁊ ideo ſequit̉. Et ſtatī aꝑte ſunt aures eius. ⁊ ſolutū eſt vincū lum lingue eiꝰ ⁊ loq̄bat recte. ¶ Dico tertio ꝙ oſtendit ſcm̄ euāgeliuꝫ de xp̄o virtualem hūiliacōnem. cū dicit p̄cepit eis ne cui dicerent vſqꝫ et mutos loqui. Queſtio ē hic qꝛ dicit textꝰ p̄cepit eis ne cui dicerent. ⁊ poſt dicit quāto āt eis magis p̄cipiebat tanto magis plus pre dicabant. ¶ Eſt queſtio ſi illi peccabant vel nō. Et videtur ꝙ peccabāt. qꝛ facie bāt contra mādata xp̄i. Huic queſtioni Reſpōdet ſctūs thomas ꝙ nō peccabāt qꝛ nō faciebāt ꝯtra xp̄i mādatū/ quādo enī xp̄s p̄cepit eis ne cui dicerēt hoc di xit tali geſtu ⁊ modo ꝙ īnuebat ꝙ no lebat vanā gloriā/ ⁊ ex alia ꝑte īflāma bat corda illoꝝ vt miracula publicarēt ad dei laudē ⁊ honorē. in hoc oſtenditur ꝑfecta humilitas. q̄ habet duo. pͥmo fu gere vanā gloriā ⁊ vitare de bonis oꝑi bꝰ mathei. vj. Attendite ne iuſticiā vel tram faciatis corā hominibus vt videa patrem veſtrū qͥ in celis eſt Nota ꝙ va na gloria ſiue gloria mūdi poteſt eſſe in bonis oꝑbꝰ tripliciter Primo velud domina Secūdo velud ſocia Tercio ve lud ācila. pͥmo mō eſt pctm̄ mortale. ſe cūdo mō ē veniale. tercō ē meritū. Pri mo modo vl̓ vt domina eſt vana gloria qn̄ quicqͥd ꝑſona facit hoc facit ꝓpter va nā gloriā mūdi vt videat̉ laudet. repu tet̉ ⁊cͣ: tūc oꝑa illa ſunt vt pulchra po ma ſꝫ intus eſt ꝟmis inanis glorie/ ⁊ tūc eſt pctm̄ mortale. ꝓpter hoc dicit atten dite ⁊cͣ. I. Secūdo eſt velud ſocia qn̄ homo incipit opꝰ bonū ſācta ⁊ bona in tentione vt ẜmonem vel aliud ſed poſt venit vana gloria cogitādo O modo di cet̉ ꝙ tues bonꝰ vel aptus ⁊cͣ tūc eſt vt ſocia qꝛ aſſociata eſt oꝑi bono. tunc nō eſt pctm̄ mortale ſed veniale. Nota de beato bernhardo qͥ in tēpore ſuo erat de maioribꝰ mūdi p̄dicatoribꝰ ⁊ cum ſe mel p̄dicaret ſācta ⁊ bona intentōe pro honore dei ⁊ ſaluatione animaꝝ ⁊ decla rando illa magna ſecrēta ſcripture ꝯuer teret multos. veīt ad eū vana gl̓a cogita uit dimittere ẜmonem ſꝫ non fecit: Sꝫ reſpondit vane glorie dicens. nec ꝓ te ī cepi nec ꝓ te deſiſtā ¶ Tetio velud an cilla ⁊ tunc non ſolū nō eſt pctm̄ morta le nec veniale. ſꝫ meritoria. qꝛ ē ꝑfectōis apoſtolice qn̄ p̄latꝰ ep̄ꝰ vl̓ p̄dicator ap petit bonā famā vti ſua p̄dicatio faciat fructū. qꝛ ſi reputat̉ ribaldꝰ eiꝰ doctrina nullū furctū facietꝭ Sꝫ ſicut miles qͥ ha dn̄ica xiii poſt trīta tis Sermo bet militare querit bona arma ⁊ inſtrum̄ ta. Ita inſtrumenta p̄dicationis ſūt bo na fama. ſancta vita bona ſcīa. Iō Gre goriꝰ. ſancti p̄dicatores laudari appetūt vt reuerenciꝰ audiant. Reuerent auditi xe deſiderant. vt maioreꝫ fructū faciāt. Talis vana gl̓a eſt ancilla. qꝛ cuius vi ta deſpicit reſtat vt eius p̄dicacō ꝯtem natur. Iō xp̄s Math̓. v. Sic luceat lux veſtra cora homībꝰ vt videātur oꝑa ve ſtra bona. ⁊ glorificet patreꝫ vr̄m qͥ in cel̓ eſt. Sꝫ ſicut cādela extinguit modi co vento. ita ꝑſona ꝑue ſpūalitatis mo dico vēto inanis gl̓e. Sꝫ ſicut magnus ignis nō extinguit vento ymmo magis accendit. Ita ꝑſona multū ſpūalis. Iō dicit xp̄us. Sic luceat lux veſtra ⁊cͣ. Scd̓m qd̓ hꝫ vera humilitas ⁊ ꝑfecta eſt ꝙ bona oꝑa fiāt in laudeꝫ dei. Ideo xp̄s inſtigabat illos iuuiſibiliter vt pu blicarēt miraculū in laudē dei ⁊ honore Deo gras. ¶ Dnīca. xiij. Sermo primus Oc fac̄ et vi uēs. Habet̉ ꝟbuꝫ iſtud ori giualiter Lu. x. ca. ⁊ recitatū eſt ſtatī in euāgelio hodierno ¶ Sermo noſter erit de ſcō euāgelio hodierno. Si placet deo habebimꝰ multas bonas do ctrīas ꝓ noſtra inſtructōe. defectuū cor rectōe. ⁊ aīaꝝ ꝯſolacōe. Salutet virgo Maria ⁊cͣ. In ſctō euāgelio hodierno xp̄c oſtendit nob̓ tria multū ncc̄ia ad ſal uacōneꝫ noſtrā ſcꝫ ¶ Primū cognicō de veritate diuinali. ¶ Scd̓m dilectō de caritate integrali ¶ Terciū oꝑacō de pietate fraternali. Sine hijs tribꝰ nullus p̄t ſaluari ⁊ de qͦ libet iſtoꝝ dicit theā. Hoc fac ⁊ viues ē ternal̓r in paradiſo. ¶ Dico prīo ꝙ xp̄c on̄dit ꝙ habeamꝰ in hac vita cognicōeꝫ de veritate diuinali vt ꝯgnoſcamꝰ deū ſi ne errore ⁊ falſa opīone. qꝛ alias homo qn̄ vadit in alio mūdo nō ꝯgnoſcit̉ a d̓o Ame dico vob̓ neſcio vos. ſcꝫ noticia appbacōis. Math̓. xxv. Et dicūt. o dn̄e Ego ſuꝫ religioſus. ego clericꝰ vel laycꝰ de tali ciuitate. Ame dico vob̓ ⁊cͣ. E cōcordat apl̓s di. Oīs qui ignorat igno rabitur. prīa ad Coꝝ. xiiij. qꝛ gͦ iſta cog nicō de ꝟitate ē ita ncc̄īa nob̓ ad ſciendū in hoc mūdo. Iō xp̄us ea nob̓ on̄dit in prīcipio euāgelij dicens. Beati oculi qͥ vident q̄ vos videtꝭ. Matheꝰ addit. ⁊ beate aures que audiūt que vos auditis. Math̓. xiij. Dico vob̓ ꝙ multi ꝓph̓e et reges. matheus addit ⁊ iuſti voluer̄t videre q̄ vos videtꝭ. ⁊ audire q̄ vos au ditis ⁊ nō audierūt. ymmo cū illo deſi derio deceſſerūt. Nō credatis ꝙ loq̄ret̉ ſolū de viſione corꝑali. qꝛ iudei eciā vi debāt pn̄ciam xp̄i corꝑaleꝫ tn̄ non erāt beati ſꝫ reꝓbati. Sed apl̓i ⁊ diſcipuli xp̄i erat beati qͥ extra habebāt pn̄tiaꝫ xp̄i cor poraleꝫ. ⁊ intus oculis aīe videbat xp̄i diuinitatē ⁊ iſta viſio faciebat eos btos Itē de auditu qꝛ ectā iudei audiebāt ꝟ ba eius corꝑaliter ſꝫ nō obediencialit̓ vt apl̓i ⁊cͣ. Dico enī vob̓ ꝙ multi ꝓph̓e vt moyſes. Iſayas Ieremias. ⁊ multi re ges vt dauid ⁊cͣ. Q exqͦ deus pr̄ miſit ꝓ filiū ſuuꝫ incarnandū. beati pr̄es ita arde ter deſiderabāt eū vid̓e ⁊ audire. ꝙ mo riebātur deſiderio. di. O qͣle tꝑs erit il lud qn̄ deus incarnatus ibit ꝑ terraꝫ. et p̄dicabit illa ſecreta celeſtia Dicebat tho bias de ſe. Beatus ero ſi fuerīt reliqͥe ſe minis mei ad videndū claritatē iherl̓m. Thob̓. xiij. Alij ẜm ꝙ tāgit Ambroſiꝰ dicebat qn̄ veniet. qn̄ naſcet. qn̄ appare bit. putaſne videbo. putaſne durabo. pu tas ne hic me inueniet illa natiuitas? O ſi oculi mei videbūt qd̓ credo in ſcriptu ris dei. Sꝫ apl̓i videbāt euꝫ. ſtabāt cū eo. comedebat. bibebāt cū eo. ⁊ ambu labāt cū eo. Iō dicebat eis. Beati ocu HHH l tatis Sermo dnīca xiii poſt Tri li qui vidēt q̄ vos ⁊cͣ. qͥ videbāt eū nō ſolū oculis corꝑis ſꝫ aīe.ſ. credendo. obe diendo. ⁊ audiebāt eū non ſolū auribꝰ corꝑalibꝰ ſꝫ aīe. Si bene attendiſtis. xp̄o ponit̉ duos modos cognicōis de ꝟitate diuinali. Prīo ſcꝫ videndo. Scd̓o ſcꝫ audiēdo. qꝛ aliter non p̄t haberi. Iō ad cognoſcendū deū ſumme ſūt nccͣij viſus et auditus. Ex viſu enī ſiue audiēcia natu rali rōe poſſumus ſcire illa q̄ ꝑtinet ad v nitatē dei. Hoc eciā ph̓ij oſtender̄t cla re dice̓? ꝙ eſt vnus deus. vnꝰ princeps vna prīa cā. vnus pͥmus motor hoc eci am qͥlibet intellectu vigens p̄t videre ⁊ ſcire. qꝛ ſicut ille qui intrat palaciū, ⁊ op time ordinatū ⁊ gubernatū qͣꝫtuncuꝫ ſit rudis ſtatiꝫ cognoſcit ſine hoc qd̓ dicatur. ſibi ꝙ magnus dn̄s ⁊ potens eſt qͥ illud palaciū fecit. ordīauit. gubernat ⁊ regit. Ita de palacō hꝰ mundi ⁊ eius ordina cōe ⁊ gubernacōe potes cogitare ⁊ vide re ꝙ magnus dn̄s ⁊ potes eſt qͥ ip̄m fe cit qꝛ nihil fit a ſeip̄o ⁊ ille eſt deus. I ſto mō antiqͥ qui nōduꝫ habebāt libros mgr̄os nec p̄dicatores cognoſcebāt deū videndo mūduꝫ ⁊cͣ. Iſtā deductōneꝫ facit apl̓us dices. Inuiſibilia dei a crea tura mūdi ꝑ ea quē facta ſunt intellecta cōſpiciūtur. ſempiterna quoqꝫ eius ꝟtꝰ et diuinitas ita vt ſunt inexcuſabiles. ad Ro. j. Inuiſibilia dei ſunt attributa di uina ſcꝫ eternitas. omīpotencia. ſapien cia. excellencia. ⁊ hmōi que ꝑtinēt̉ ad v nitatē eſſencie. Iteꝫ ex viſu ſcitur ⁊ ꝯg noſcit̉ ꝙ quilibet dn̄s ſapiens ⁊ potens bonus ⁊ iuſtus dat retribucōeꝫ ſuis ſer uitoribꝰ bonos remunerando ⁊ malos puniēdo hoc igit̉ intellectu naturali poſ ſumus ꝯgnoſcere ꝙ ꝑſona q̄ viuit ⁊ ſer bn̄ uat dei p̄cepta a deo habebit remunerati onē qͥ autē male viuit a deo habebit pu nicōeꝫ. Iſti duo articuli ſcꝫ ꝙ deus eſt oīm creator. Scd̓o ꝙ eſt bonoꝝ ⁊ ma loꝝ retributor fuer̄t ſꝑ neceſſarij ad cre dendū exp̄ſſe vt dicūt ſancti doctores. qꝛ ad oculū pn̄t videre rōnabiles. Aucͣ tas. Sine fide impoſſibile ē quenqͣꝫ pla cere deo credere enī oportꝫ accedenteꝫ ad deū. qꝛ eſt. ⁊ ꝙ inqͥrentibꝰ ſe remune rator ſit. ad Heb̓. xi. ¶ Secūdo ex audi tu cognoſcūtur ſecreta miſteria fidei ca tholice/ qꝛ ad ea non ſufficit viſus corꝑa lis nec intellectualis. Iō ph̓ij neſcierūt ea. qꝛ nec oculis nec argumētis nec rō nibꝰ pn̄t cognoſci nec cōprehendi. Mō exquo xp̄us nob̓ eā reuelauit facimꝰ rō nes. argumēta de trinitate. de incarnacōe de morte ⁊ paſſione. de ſacramēto altarꝭ Sꝫ niſi deus reuel aſſꝫ modicū valerēt argumēta ⁊ rōnes. qꝛ hec miſteria nō ex viſu nec argumētis hn̄tur. Sed ex ſola audientia. ꝟbi gracia. Quilibet xp̄ianus tenet iſtā ꝟitateꝫ in corde ſuo ꝙ xp̄s de us eſt tres ꝑſone. pater ⁊ filius. ⁊ ſpūs ſanctus. Iſta veritas nō ꝑ oculos. necꝑ adoratū. nec ꝑ nares. nec ꝑ tactū intra uit. ſꝫ ꝑ aures qꝛ audiuiſtis p̄dicar̄ꝭ illd̓. Tres ſunt qͥ teſtimoniū dant in celo pa ter. verbū. ⁊ ſpūs ſanctꝰ. ⁊ hij tres vnū ſunt. prīa Ioh̓is. v. Dic ſimilitudine de vno ſole. Itē ideꝫ dicendū eſt de incar nacōne filij dei quā quilibet xp̄ianus cre dit firmiter. Et ꝙ in illa hūanitate paſ ſus eſt: mortuus ⁊ ſepultus. ⁊ reſurrex it tercia die. Et aſcendit in celū fide tene mus. Nā iſte veritates ꝑ audienciā illi us ꝟbi Qui cū in forma dei eſſet ⁊cͣ. ad Hhilippen. ij. intrauerūt in corde. Iteꝫ de altaris ſacramēto non ſufficit viſus. qꝛ nō videt̉ a nobis ibi. Nec ſufficit gu ſtus ſiue tactus. ſed ꝑ auditū illius ꝟbi xp̄i. Caro mea vere eſt cibꝰ. ⁊ ſanguis meus vere eſt potus. Ioh̓. vi. Illa veri tas intrauit in cor noſtrū. Caro illa xp̄i nō eſt mortua ſꝫ viua. Ergo ibi eſt ſang uis ⁊ anima ⁊ diuinitas. Ideꝫ eciā po teſt dici de alijs articulis ⁊ ſecretis fidei Iō apl̓us. Fides eſt ex auditu. auditus tis Sermo dn̄ica xiii poſt trīta autē ꝑ verbū dei. Ad roma. x. Moralit̓ habemus hic doctrina ſi ad noſtrā ſalua cōeꝫ taꝫ neceſſaria eſt cognicō dei ꝑ vi ſuꝫ ⁊ auditu. qd̓ peccatū eſt illoꝝ qͥ non ſoluꝫ nō audiūt verbū dei. ymmo nō per mittūt ꝙ aliqͥ alij audiāt. Nota conͣ illos qͥ vadūt tumultuoſe in circuitu ec cleſie reſpiciēdo mulieres ⁊ turbādo ſer monē. O dānati filij peccati ⁊ damna ti prēs qͥ congregauerūt ꝓ talibꝰ. Aui ſent pres ne damnent ꝓ filijs. ¶ No tate quō fecit dn̄s carthuſie qͥ ſoluꝫ di miſit centu florenos filijs qn̄ renūciauit ſeculo ⁊cͣ. Dicat̉ quō que mala fiūt ī ec cleſia ſunt maxīa pctā. qꝛ qd̓ alibi poſſet fieri ꝟtuoſe ⁊ vſus mrīonij ibi eſſet max imū peccatuꝫ. qͣꝫtomagis illa que de ſe ſunt pctā in omni loco vt qͥ viderit mu liere ad cōcupiſcendū ⁊cͣ. in eccīa eſt ma ius pctm̄ ymmo ſacrilegiū. Iō dicit ſcri ptura. In terra ſcōꝝ ſcꝫ eccleſia ad ſācta oꝑa dedicata iniqͣ geſſit. ⁊ non videbat gl̓am dn̄i Iſa. xxvi. Iō precepit deꝰ an tiqͥtus di. Sabbata mea cuſtodite ⁊ ſā ctuariū meū metuite. Lęuiti. xix. ꝓpter hͦ in introytu eccīaꝝ ponit̉ aqua benedicta ne a peccatis ꝯprehendatur homo. Et illi intrant ad reſpiciendū mulieres. ad ridē dum ⁊ eas ꝑturbandū. Non ſic dauid qn̄ intrabat templuꝫ dn̄i dicebat. Ego autē in multitudine mīe tue introibo in domū tuaꝫ. adorabo ad templū ſcm̄ tu um in timore tuo. ¶ Dico ſcd̓o ꝙ in ſcō euāgelio hodierno de iſta domīcaᵈ oſtē ditur dilectō de caritate integrali. Non ſufficit ꝯgnicō de veritate diuinali que in intellectu ꝯſiſtit. ſꝫ adhuc neceſſaria eſt di lectō de caritate ītegrali. q̄ conſiſtit ī vo lūtate ſcꝫ diligere deū ſuꝑ oīa ⁊ ꝓximū ſicut ſeip̄m. Iſta eſt dilectō caritatꝭ inte greaboc āt oſtendit cū dicit. Ecce qͥdam legiſperitus ſurrexit. vſꝫ hoc Fac ⁊ viues qd̓ eſt theā. Cū autē xp̄us diceret apl̓is et diſcipulis. Beati oculi ⁊c̄. Quidā do ctor volens temptare Ih̓m vt habēret vanā gl̓am. cogitās ꝯfundere xp̄m cre dens ꝙ fuiſſꝫ faber lignarius ⁊ nunqͣꝫ di diciſſet. ꝓpoſuit ſibi ſubtile queſtionē di ces. Quid faciendo vitā eternā poſſide bo? quaſi vellet dicere. Uos dicitꝭ ꝙ vi ſus ⁊ auditus ſūt neceſſarij ad ſaluacōꝫ: et nunqͥt requirit̉ aliud Rn̄t xp̄s. In le ge qͥd ſcriptū eſt: quō legis. Et ille. Di liges dn̄m deū tuuꝫ ex toto corde tuo. ⁊ ex tota aīa tua. ⁊ ex omnibꝰ viribꝰ tuis ⁊ ex omni mēte tua. Dixitqꝫ illi Ih̓s. Re cte iudicaſti. hoc fac ⁊ viues. Quatuor mos ponit in dilectōe dei ſcꝫ diligere do minū deuꝫ ex toto corde. Iteꝫ ex tota a nima. Ite ex omnibꝰ viribꝰ. Iteꝫ ex to ta mente qd̓ ideꝫ eſt ꝙ ſumme ⁊ ſuꝑ om nia diligere debes deū. acſi diceret. Tu po tes diligere patre ⁊ matre ⁊ ſororem ⁊ fratrē. ſꝫ magis deū. Tu potes diligere vxorē ⁊ filios ſꝫ plus deū. Iō xp̄s. Qui amat patre ⁊ matre plus qͣꝫ me. non eſt me dignus. ⁊ qͥ amat filiū vel filiā ſuꝑ me nō eſt me dignus. Math̓. x. Amor dei debet eſſe ſicut oleū ſuꝑ aquā in lam pade cordis. Amor creaturaꝝ debet eē vt aqua frigida ſub oleo amoris dei. mo do ſi aliqͥs interrogaret ſi diligit deū ſuꝑ omīa. Rn̄deret ꝙ ſic. Sꝫ ad ꝓbā. ſi di citis veꝝ vel falſuꝫ. qꝛ dicit Gregꝰ. ꝙ ꝓbacō dilectōis exhibicō eſt oꝑis. verbi grā. Si vos vel filius habetꝭ aliquā in firmitate ⁊ velletis curari/ ⁊ dr̄ vob̓ va datis ad talē bonū hoīeꝫ qui eſt adminꝰ ſortilegus vel cōiurator. Et deus vobis p̄cipit ꝙ pro nulla re mūdi accedatꝭ ad illū? qͥd facietis. Si vadatis ad eū patꝫ ꝙ plus diligitis filiū qͣꝫ deuꝫ. Idē ſi per didiſtis aliqͥd. ſic ꝓbatur dilectō dei. Si vos rn̄deretis. Ego diligo filiū meū. ſꝫ magis diligo deū. qꝛ ꝓ filio meo nō face rem cōtra preceptu eius. Idem de re ꝑ dita. Idē de conpatre ſeu amico capto. caueatis ꝙ ꝓ nullo iuretis falſuꝫ nec ec̄ HH H dnica xui poſt trita tis Sermo ꝓ patre. ymmo nec ꝓ ꝑſona ꝓpria. Iteꝫ deus p̄cipit ꝙ feſta colātur ⁊ ſanctifice tur di. Memēto vt diē ſabbati.i. qͥetis ſanctifices. Exo. xx. Eccīa declarat ꝙ fe ſtū ſanctificare eſt in quolibet feſto audi re miſſaꝫ. ſermonē. ⁊ officia diuina. No ta cōtra viduas q̄ poſt mortē viri ſunt ī domo ꝑ annū ꝙ nō vadunt ad eccleſiaꝫ Uidua bene dꝫ abſtinere ne vadat ad e pulas nec ad nupcias ſed ire ad eccīam debet alias videt̉ qͣſi vindicta. qͣſi dicat. a vos deus interimiſtis virū meū non intrabo domū veſtrā. Dicat̉ eciā contra illā conſuetudinē de puellis nō euntibꝰ ad eccīam. Et vultis ꝙ ſint iudee? qꝛ ni ſi amor ⁊ deuocō refrenet muliereꝫ. al̓s ⁊cͣ. Quid enī ipē faciūt in domo mō cū ſclauis eſt ancillis mō hn̄t oportunitatē etcͣ. Ideo ſunt multe in mūdo que an̄ qͣꝫ veniāt ad nupcias peperierūt bis vel ter. ⁊cͣ. Recordemi de ꝟbo apl̓i dicen tis. Pres nolite ad iracūdiaꝫ ſp̄. dei ꝓ uo care filios veſtros. Sꝫ educate illos in diſciplinā ⁊ correctōeꝫ dnī. ad Ephe vi. Diſciplina ſigͣt miſſaꝫ que rep̄ſentat xp̄i paſſionē in qua xp̄s fuit diſciplinatꝰ Correctō ſigͣt predicacōeꝫ ꝑ quā pecca ta corrigūtur. De dilectōe at ꝓximi di cit Ioh̓es Cariſſimi nō diligamus ꝟbo neqꝫ lingua ſup̄ tm̄. ſꝫ oꝑe ⁊ veritate. pri ma Ioh̓. iij. Qꝛ ſicut qͣlibet vult bonuꝫ ꝓ ſe ⁊ vitat malū. Ita eciā ⁊cͣ. ¶ No ta aliqͦd cōtra decepcōes que fiunt ꝯdlu dendo ꝑ illud apl̓i. Dū tꝑs habemꝰ ope remur bonū ad om̄es. maxīe autē ad do meſticos fidei. Ad gal̓. vi. ¶ Dico tercō ꝙ oſtendit̉ in ſco euāgelio oꝑacō de pie tate fraternali. Un̄ ſciēdū ꝙ poſtqͣꝫ xp̄c dixit illi doctori Recte rn̄diſti. Ille ſuꝑ biuit̉. qꝛ talis eſt ꝯdicō vane gloriantiū qn̄ laudātur: ⁊ volēs ſe oſtendere volu it replicare ⁊ dixit xp̄o. Quis ē meꝰ ꝓxi mus. ¶ Notate hic quō erat opinio iu deoꝝ ⁊ eciā forte nūc ſunt illius opinionis ꝙ ꝓximus iudei eſt ſolum iudeus ⁊ nō alij. Sꝫ xp̄s ꝓbauit ſibi oppoſituꝫ et fecit ſibi ꝯcedere ore ꝓprio ꝙ infidelis ⁊ nō iudeus erat ꝓximus iudei. ⁊ nō ſolū iudeus qn̄ ille doctor dixit qͥs eſt meus ꝓximꝰ. Suſpiciēs Iheſus in celū ⁊ dix it. Quidā homo deſcendebat ⁊cͣ. ¶ No ta parabolam. Deſertū eſt illud in quo xp̄us fecit quadrageſimā ꝙ hebrayce di citur abdom.i. ſanguonos. qꝛ in eo latro nes multos homines occidebāt. Quis hoꝝ triū videt̉ proximus fuiſſe illi. Re ſpondit doctor ille. Qui fecit miſericor diā in illum. Ecce quo vicit euꝫ ex ore ꝓprio. ¶ Nota ꝙ illi ſūt ꝓximi ad quos poteſt extendi beneficiū miſericordie ⁊ pi etatis. Beati ſunt ꝓximi noſtri. qꝛ bene ficiū noſtrū extenditur ad eos. qꝛ quādo facimus pnīam ipſi gaudent vltra gau dium eſſenciale. Gaudiū eſt in celo ſuꝑ vno peccatoreˢ penitenciā agente. Luce xv. Et beneficiū eoꝝ extendit ad nos. ip ſi orat ꝓ nobis. Illi eciā de purgatorio ſunt ꝓximi noſtri. qꝛ beneficiū noſtruꝫ quod facimus pro eis extenditur ad eos ſed non extenditur ad illos de inferno. I ſtam regulā dedit xp̄us. Sed omīs ad quē poteſt extendi beneficiū miſericordie et pietatis actiue vel paſſiue dicit̉ noſter ꝓximus. Ecce qualiter xp̄us vicit eum. Hic dico ego ꝙ oſtenditur oꝑacō de pi etate fraternali. Quādo xp̄us voluit re ſpondere doctori querēti. Quis eſt me us ꝓximus xp̄us ſuſpexit in celuꝫ ad de notanduꝫ ſecreta que tangūtur in reſpon ſione xp̄i qua dixit. Homo quidā deſcē debat de deſerto ⁊ veīt yericho ⁊cͣ. Iſte homo eſt ille qui de hac vita.ſ. corporali ad mortem tranſit. ⁊ incidit inter latro nes. Quia in morte cuiuſlibet hominis veniunt latrones id eſt demones inferni. Uirgo autem Maria obtinuit pro gra cia ſingulari ne venirent in morte ſua. Quod autē veniāt demones in morte. dnīca xiii poſt Trī tatis Sermo ii Aucͣtas. Sūt ſpūs qui ad vindictā cre ati ſunt. ⁊ in furore ſuo ꝯfirmauerūt tor menta ſua ⁊ in tꝑe ꝯſūmacōis effundēt ꝟtutē Eccī. xxxix. Itē alia aucͣtas dauid Inhabitabūt ſup̄ demoēs ī camera ab det̉ ſcondita qꝛ inuiſibiles ſunt exn̄tibꝰ in ca mera. ip̄i calcaneū meū.i. fineꝫ obſerua būt. Et ſpoliauerūt euꝫ. qꝛ ꝑ mortē di mittūtur oīa bona tꝑalia. Semiuiuo re licto. qꝛ in morte ꝑdit homo vitā corpo ralem ⁊ ſolū reſtat vita aīe in purgato rio torquēde. Quid gͦ ē a nobis fiendū. ꝓfecto debemꝰ cauere ne ſimꝰ crudeles. vt ſacerdos ⁊ leuita iudei. ſꝫ ſimus vt ſa maritanus miſericordes qͥ in illuꝫ fecit oꝑa pietatis. ¶ Prīo cū vino lauit eꝰ vuluera. Ecce orō quaꝫ nos miſericor diter debemus facere ꝓ animabꝰ purga torij. Orō eniꝫ vt vinū calefacit in dei amore/ ⁊ facit plorare oculos. ¶ Scd̓o ſamaritanus infudit oleū. Ecce elemo ſine que ſunt opus mīe ꝑ oleuꝫ ſignifica te. Tercō poſuit eū ſuꝑ iumentū. Ecce afflictō corꝑalis. Iumentū eſt corpus. Iō qn̄ vos ieiunatis vel portatis alium vel peregrinacōneꝫ facitis. aīa patris vel matris portatur ī iumēto corꝑis veſtri. Quarto dedit duos denarios.ſ. auri. ſta bulario Ecce ſacrificiū miſſe in qua ſunt multe dualitates. Prīa dualitas eſt pa nis ⁊ vini. Scd̓a dei ⁊ hoīs in xp̄o. Ter cia qꝛ miſſa eſt ſacrificiū ⁊ ſacramentuꝫ Quarta qꝛ miſſa eſt oblacō ⁊ orō. Quī ta ꝙ miſſa offertur ꝓ viuis ⁊ defunctis Sed auiſetur hic de miſſis ſancti amato ris. Deo gracias. ¶ De eadeꝫ dnīca Sermo ſcd̓s. Go cum redi ero reddaꝫ tibi. Luce. x. Ab iſto theāte ego recipio moti uuꝫ predicādi de retribucōne quā deus facit bonis ꝑſonis ex bonis q̄ fecerunt. ⁊ malis ex malis oꝑbꝰ. Materia erit bo na ⁊ vtilis qꝛ qn̄ homo ſcit retribucōem citius inclinat ad faciendū bona. Et qn̄ ſcit punicōeꝫ refrenatur a mal̓. Salute ꝟgo Maria. Hoc verbū eſt dn̄i noſtri Ih̓u xp̄i cuilibet ꝑſone huāne dicentis. Ego cū rediero reddā tibi. Pro decla racōne huius verbi ⁊ materie p̄dicande Sciendū. ꝙ in ſacra ſcriptura tā in vete ri teſtamēto qͣꝫ in nouo legūtur duo ad uētus xp̄i generales ad iſtū mūdū. Pti mus eſt de miſericordia copioſa. Scd̓s eſt de iuſticia rigoroſa. Primus fuit qn̄ venit in hūc mundū natus de matre ꝟgi ne verus deus ⁊ verus hō. ⁊ oſtendit ſe gentibꝰ cū magna huīlitate ⁊ veīt ad dā duꝫ redempcōeꝫ ⁊ graciā. ad vitanduꝫ peccata ⁊ operanduꝫ meritorie/ qꝛ licet anteqͣꝫ xp̄us veniret aliq̄ ꝑſone ſꝫ pauce vitaſſent pctā ⁊ feciſſent bona oꝑa. vt iudei in terra ꝓmiſſionis. qꝛ tūc ſolū ibi cognoſcebat deus. Dauid. Notus in iu dea deus in iſrahel magnū nomē eiꝰ. Iō venit ad dandū redempcōeꝫ generalem omībus. qꝛ nō ſoluꝫ illi qͥ ignorabāt de um ibāt in infernū. ſꝫ eciā boni. Id̓o ad om̄s liberandū ⁊ ꝓuidendū ꝑ ſancta ſa cramēta ne damnaretur venit xp̄s. Nā cū eſſemus ꝑuuli ſub elemētis mūdi hꝰ errauimus ſeruiētes. at vbi venit pleītu do tꝑis miſit deus filiū ſuuꝫ factū ex mu liere factū ſb̓ lege vt eos qͥ ſub lege erāt redimeret. Ad gal̓. iiij. Iō dicit ipēmet. Ego veni vt vita habeāt ⁊ habundāti us habeāt. Ioh̓. x. Nota habūdantiꝰ ſi qͣꝫ in veteri teſtamēto. ¶ Scd̓us aduen tus erit de iuſticia rigoroſa. E iſte erit ī fi ne mūdi. qn̄ ẜm rigorē iuſticie dabit vni cuiqꝫ qd̓ meretur qꝛ bonis dabit gl̓aꝫ ē ternā. ⁊ malis penā eternā Et de hoc ad uentū dicit ipē in theāte. Ego cū rediero reddā tibi. quaſi dicat Iā non dabo tibi retribucōeꝫ ẜm bona que facis. nec puni cōeꝫ de malis. ſꝫ cuꝫ rediero in ſecundo HHH iij Dnica. xiii poſt Trī tatis Sermo u aduētu reddā tibi. Amore veſtri queſiui qͣt retribucōes facit de bonis ⁊ de malis qͥ facimus. et inueni ꝙ tres. Prīa datur in hac vita tꝑali. ¶ Secūda in morte corꝑali. ¶ Tercia in iudicō generali. Et de ter cia loqͥtur theā principaliter. ¶ Dico pri mo ꝙ deus in hac vita iā dat retribucō neꝫ de bonis ⁊ de malis q̄ facimus. Qꝛ illis qui tenēt bonā vitā deus dat retri bucōeꝫ qꝛ experimētaliter videt̉ ꝙ boā vita ⁊ ſancta ſecū portat delectacōes et dulcedines cordis. quietē ⁊ leticiā men tis. Ecce qualiter deus dat bonis iaꝫ in hac vita retribucōeꝫ aliquā ſꝫ nō plenā. nec ꝑfectā. qꝛ illā dabit in gl̓a. Per op poſitū mala vita iā ſecuꝫ portat ī hac vi ta punicōeꝫ aliqualē qꝛ licet mali ⁊ pctō res ad extra rideāt ⁊ letent̉ ⁊ tripudient: tn̄ ad intra amari ſunt ⁊ triſtes in aīa. qꝛ vermis ꝯſcīe ſꝑ murmurat ⁊ remordet. Sicut eī ſanitas corporis ſecū portat le ticiā ⁊ cōſolacōeꝫ. ita ſanitas aīe. Qn̄ āt quatuor qͣlitates corꝑis ſcꝫ caliditas et frigiditas. huīditas ⁊ ſiccitas ſunt ī de bita ꝯueniē cia ⁊ ꝓporcōne. hō eſt ſanus et letus. Per oppoſitū qn̄ in qͣlitatibꝰ ⁊ cōplexionibꝰ eſt inordinacō. tunc ſequūt̉ infirmitates. dolores. febres. ⁊ homo ē triſtis nec delectat de aliqͦ ꝓpter corꝑis infirmitate. Ita de aīa eſt in qua ſunt qͣ tuor qͣlitates ⁊ ꝯplexiones ſcꝫ qͣtuor ꝟ tutes morales ſcꝫ prudēcia que ordinat aīam ne dyaboli teptacōibꝰ. corꝑis in clinacōibꝰ. mūdi occaſionibꝰ accedat. et aīa peccet ꝯͣ deū. Alia ꝟtus eſt iuſticia q̄ ordinat circa ꝓximū. ne ip̄m quiſmō le dat. ſꝫ reddere facit vnicuiqꝫ qd̓ ſuuꝫ eſt. Iſta eſt iuſticia. Itē tercia eſt tꝑancia q̄ ordinat in diuicijs. honoribꝰ. ⁊ ꝓſperita tibus ne homo facit exceſſuꝫ. Itē quar ta ꝟtus eſt fortitudo hoīem ꝑficiēs ne ī aduerſitatibꝰ deſiſtat a bonis oꝑbꝰ. quā do iſte qͣlitates ſiue ꝟtutes ſūt bene ordi nate ⁊ ꝓporcōnate aīa eſt ſana ⁊ leta. Itē ꝯſequēter qn̄ intellectus eſt clarus ꝑ fideꝫ. ⁊ volūtas ardēs ꝑ deuocōneꝫ. memoria recordat̉ de beneficijs acceptꝭ. et ſenſualitas eſt ſubiecta rōni rcē ⁊ vo lūtati. tūc anima ē ſana ⁊ leta. Nihil dul cius qͣꝫ reſpicere ī mādatis dei ſcꝫ ea ſer uādo Eccī. xxiij. Per oppoſitū infirmi tas aīe importat triſticiā qn̄ predicte ꝟ tutes ⁊ ꝯplexiones aīe ſunt inordinate. tūc enī non cuſtodit ſe a dyaboli tēpta cōibus. ymmo ꝯſentit ſibi. nec a carnis ī clinacōibꝰ ymmo ſeqͥtur eas. nec a mūdi occaſionibꝰ. ymmo placēt. Qn̄ intellec tus nō eſt clarus in fide. ſꝫ dubitat in fi de. volūtas eſt inordinata ꝑ malas vo lūtates odia ⁊ rācores. Meōria nō re cordat̉ de diuinis beneficijs ſꝫ de iniuiijs Sēſualitas eſt negliges in execucōe bo noꝝ operū licet vos rideatꝭ extra. aīa tri ſtatur ⁊ dolet intra ⁊ plorat Augꝰ. Iuſ ſiſti dn̄e ⁊ ita eſt. vt oīs animus inordi natus pena ſit ſibi. Sed illi qui tenēt bo nā vitā ⁊ ſcāꝫ ⁊ ſunt ordinati in aīa tan taꝫ hn̄t leticiā ⁊ cordis dulcedine. ꝙ n̄o poſſet lingua explicari. Patꝫ gͦ ꝙ bona vita ⁊ mala iā in hoc mūdo ſecū portat aliquā retribucōeꝫ. Si vultis hoc dariꝰ videre declaret̉ ꝑ ſingula peccata morta lia. ⁊ ꝑ ꝟtutes oppoſitas. ꝟbi grā. Naꝫ peccatū ſuꝑbie dat amaritudine. ⁊ huīli tas dulcedinē. Igit ſecū portant retri bucōeꝫ. Quid ē ſuꝑbia niſi deſideriuꝫ et cupiditas honoris. Uidet̉ ſuꝑbo ꝙ om nes deſpiciāt euꝫ. Primo vxor. Secū do filij ⁊ alij qꝛ non videtur ſibi ꝙ faci ant ei tantā reuerenciā qͣꝫtaꝫ debent. Ec ce dolor. Ideꝫ qn̄ intrat. vel ꝑ plateam quādo traſit ſi non omnes ſurgūt. Ecce dolor. videt̉ ſibi ꝙ deſpiciāt eum. Sed humiles licet fient eis honores magni n̄o curāt nec in flantur. ymmo dicit humilis Non nobis dn̄e nō nobis ſꝫ nomini tuo da gloriā. viuit quietē. Patꝫ gͦ qd̓ dixi dnica xiii poſt trita tis Sermo li Itē dicit ſuꝑbus talis iaꝫ eſt vicarius. alc vel baiulus iuratus ⁊cͣ. ⁊ ego nō. Humi lis aūt regraciat deo ꝙ non habet illud onus regimīs. Iō dicit ſuꝑbis xp̄s. Diſ cite a me qꝛ mitis ſuꝫ ⁊ humilis corde. Mat. xi. Itē auarus de oībus habꝫ do loreꝫ. qn̄ enī auarus eſt ī menſa ⁊ videt vxoreꝫ ⁊ filios ⁊ familiā bene comeden tes dicit. O miſer ego ſuꝫ iā deſtructus Ideꝫ de vino Et intm̄ dolet ꝙ nō habꝫ delectacōeꝫ cibi nec potus. Iteꝫ qn̄ vi det ſaccū farine diminutū. dicit. O miẜ perditus ſuꝫ ego. Qn̄ dormit ſompniat latrones. ſi ſentit mures. credit ꝙ ſint la trones. Si eſt bonū tꝑs triſtatur. qꝛ nō eſt cariſtia. Ecce quō ſecū ducit punicō neꝫ. Perſona aūt liberalis letat ⁊ gau det qn̄ videt vxoreꝫ filios ⁊ familiā be ne comedētes. dicens. Comedamꝰ qꝛ deus ꝓuidebit nobis. Nos ſeruabimꝰ p̄cepta ſua. ⁊ ita comedūt ⁊ cenāt ordi nate ⁊ cū leticia ꝯfidentes de deo dicen do. Dn̄e ego laborabo in officō meo be ne ⁊ legaliter de reſiduo vos ꝓuidebi tis nobis. Ideo dauid in pͣs. ¶ Exurgat deus. dicit. Iuſti.i. liberales epulent ⁊ exultent in conſpectu dei ⁊ delectent̉ in leticia. Iteꝫ peccatū luxurie magnā pe nā ſecū ducit. qn̄ phylocaptꝰ de aliqua domicella vidua moniali vel maritata. vadit de die ⁊ de nocte cū armis. ⁊ cū magnis periculis. nō poteſt comedere. nec dormire. ſꝫ facit ſicut ſtultus. Et ſi cō ſequit̉ intentū ſuuꝫ ſtatiꝫ dicit. nō ſum ꝯtentus. Sed cū alia habere maiorē de lectacōneꝫ. vel ſeruabo aliū moduꝫ vt magis delectet̉. qꝛ dicit ph̓us ꝙ ꝯcupiſ cecia carnalis infinita eſt. ⁊ nō habet ter minū. ſꝫ quāto plus vſitatur. tāto plus creſcit. Et vultis cognoſcere iſtū dolo rē. ſic eſt de luxurioſo ſicut de febricitāte ſitibūdo. cui datur potus cū pluuia etcͣ. Sic eciā de febre luxurie. qꝛ habitat in oſſibꝰ ⁊ neruis ⁊ venis. Perſona autē caſta ſi ſit in mrīonio cōtentat̉ de ſocieta te ſua. ſiue ſit iuuenis vel antiqͣ. alba vel briina. Dicit vir ſufficit mihi ml̓ier mea Et vxor caſta eſt cōtenta de viro ſuo. A lij autē qui nō ſunt de mrīonio ita parū loquūtur de illa materia nec curāt acſi ni hil eſſet. ⁊ viuūt leti ⁊ quieti Iō dauid in pͣs. Uoce mea.i. rēnuit ꝯſolari anima mea. ſcꝫ in bonis carnalibꝰ. gͦ ⁊cͣ. In qͥ bus āt delectat on̄dit dicens. Memor fui dei ⁊ delectatus ſuꝫ. pͣs. lxxvi. Ideꝫ de peccato inuidie. qͥd eſt inuidia niſi do lor ⁊ triſticia de bono alterius; qꝛ quan do videt ꝙ alius plus honorat̉ vel dita tur. vel eſt in officō regͣine in amore prī cipis triſtatur ſūme ⁊ frāgitur ꝑ cor. ꝑ ſona āt caritatīa habet tātaꝫ cordis dul cedinē ꝙ qn̄ videt aliū in honore ⁊cͣ. le tatur dicēs. Dn̄e cōſeruetis eū in hoīs ſꝫ dn̄e recordemī de me qꝛ ego ſum crea tura veſtra ſicut ille. Et ex iſta caritate dn̄s ſibi ꝓuidebit habūdanter. Iō dic̄ apl̓us. Fructus ſpūs eſt caritas gaudi um. Ad gal̓. v. Gula eciā ſecū trahit do lore corꝑis. qꝛ guloſi coīter ſunt potato res ⁊ hn̄t oculos rubeos ⁊ tremūt. Qn̄ autē vnuꝫ eſt bene lymphatū. menbra ip̄m refutant ⁊ remanet ī ſtomacho ⁊ di geritur. Sūt eciā guttoſi podagrici ⁊cͣ. Itē guloſus ſꝑ fameſcit ante comeſtio nē ⁊ eciā duꝫ comedit. qꝛ videt̉ ſibi ꝙ nihil ſufficiat ei. Poſt comeſtionē eciā fameſcit qꝛ habet ſaccū.i. ventreꝫ magne capacitatꝭ. Perſona ꝟo tēperata eſt ab ſtinēs comedit illud quo indigꝫ. ⁊ ſapit ſibi ⁊ non vltra. Somnus ſanitatis ī ho mine ꝑco dormiet vſqꝫ mane ⁊ anima il lius cū ip̄o delectabitur. Eccī. xxxi. Ira eciā ſecū portat dolore qn̄ iracundꝰ tri ſtatur de aliqua iniuria et eſt cuꝫ deſide rio vindicte ſemꝑ eſt cuꝫ dolore cordis cogitās circa vindictas dicendo tu faci es ſic ⁊cͣ. Poſtqͣꝫ receperit vindictā ti met amicos illius ⁊cͣ. Si capit̉ ſuſpēdi tatis Sermo ii dn̄ica xiii poſt trini tur. Si fugit ꝑdit boā ſua. Perſona āt pacifica dicit. vos mihi iniuriam feciſtis ore. ego poſſeꝫ me vindicare de vobis. ſꝫ nō volo. qꝛ deus nō vult ꝙ in domo ſua aliqͥs recipiat vindictā. Io ego ꝑco vo bis vt deus ꝑcat mihi peccata mea. Iō dicit xp̄s. In paciecia veſtra poſſidebitꝭ animas veſtras. Luce. xxi. Iteꝫ de pctō accidie. Accidioſus āt in omībꝰ attediat in nullo inuenit ſaporē ſicut ferrū rubigi natur qn̄ non eſt in vſu Ita accidioſus. Dic cōtra mulieres dicētes. ego porta ui tm̄ modo ꝑͤ virgineꝫ Mariā ego no lo facere coquinā. habeat ancillas. So lucō ⁊ vos miſera qͥd facietis ſi eritis o cōſa eciā eritis luxurioſa. Hō naſcitur ad labore ⁊ auis ad volatū. Iob. v. Ptꝫ regula ꝙ bona vita ⁊ mala iā in hac vi ta portant ſecū aliqualeꝫ retribucōneꝫ. De hoc aucͣtas. Nōne ſi bene egeris re cipiēs. ſi aut male ſtatī in foribꝰ tuis pec catū aderit. Gen̄. iiij. ¶ Nota in foribꝰ. .i. ſentimētis ⁊ in potencijs aīe. vbi ſcꝫ ſunt dolores. ¶ Dico ſcd̓o ꝙ deus dat aliā retribucōeꝫ ī mortē corꝑali quādo aīa recedit a corpore. ⁊ iſta retribucō ē maior qͣꝫ prima. Dicit beatus Augꝰ ī libro de cura ꝓ mortuis habēda. ꝙ ani ma recedit a corꝑe in aliquo iſtoꝝ triuꝫ graduuꝫ. qꝛ vel eſt totaliter ꝑfecta et bona. vl̓ totaliter imꝑfecta ⁊ impenites vel medio mō ſe habes inter bonam ⁊ malā ¶ De prīo qn̄ ꝑſona tenuit bonā vitā ⁊ diligeter vitauit peccata. vel ſi pec cauit fecit cōdignaꝫ penitēciaꝫ. ⁊ bona hora redijt ad deū ꝯterendo de peccatis ꝓponēdo citiꝰ mori qͣꝫ ad peccata redire. cit magnas orōnes ⁊ corꝑis afflictō nes intm̄ ꝙ ſi in ſtatera diuine iuſticie ex vna ꝑte poneretur mala ⁊ peccata q̄ fe cit. ⁊ in alia bona. bona incōparabiliter excederet ⁊ ſuꝑexcreſcerent. Qn̄ tales moriūtur ſtatim euolāt ſine purgatorio ad paradiſuꝫ. qꝛ iam in hoc mūdo tranſi uerūt ⁊ ſuſtinuerūt purgatoriū. Nōne vid̓r vob̓ purgatoriū eē ieiunare ī pane et aqua. portare ciliciū. dormire in terra. et ſic de alijs. Ideo ſtatim euolāt. Aucͣ tas. Cū dederit dilectis ſuis ſcꝫ ꝑſonis ſanctis ſomnū ſcꝫ mortis. Ecce heredi tas dnī filij merces fructus vētris. Sic̄ ſagitte in manu potētis ita filij excuſſoꝝ Beatus vir qui impleuit deſideriuꝫ ſuu ex ip̄is ⁊cͣ. ¶ Nota filij merces.i. merces filij. qꝛ pater aliud folariū dat filio ⁊ ali ud ſeruo. et captiuo. qꝛ filio dat ſua here ditateꝫ. Ita xp̄us pater noſter nobis fi lijs ſuis dat gloriā paradiſi. que eſt ſua hereditas. qꝛ illa eſt merces filij. Si dica tur ⁊ quis dat tantū ſolariū. Rndet fru ctus ventris ſcꝫ virginis Marie. qui ē xp̄us Iheſus. qꝛ ꝑ ſuaꝫ paſſionē ⁊ mor tem ⁊cͣ. Alij ꝑ oppoſitū ſunt ita de mala vita ⁊ reꝓbata ꝙ ſciunt ſe viuere in pec catis mortalibꝰ nec penitent. ymmo cō tinue augent peccata ⁊ ſemꝑ vellēt viue re vt ſemꝑ poſſent peccare. vt dicit Gre gorius. Nō confitetur niſi forte ex vere cūdia. nec coīcant in paſchate vt tenent̉ Nolūt parcere inimicis. nec reſtituere. ſꝫ dicūt ponā in teſtamēto ⁊cͣ. Tales qn̄ moriūtur. vbi vadūt. Accidit eis vt fal coni habēti lapideꝫ ligatū ad pedes. quo licet vellet in altuꝫ volare ex inclinacōne naturali. trahitur tamē pondere lapidis etcͣ. Ita de aīa que naturaliter vellet in altū volare ſꝫ onus pctōꝝ qd̓ ſibi tu īpo ſuiſti trahit eā ſubito ad infernū. De qͥ bus dicit ſcpͥtura. Ducūt in bonis dies ſuos. ⁊ ī pucto ad inferna deſcēdūt Iob xxi. Ecce retribucō hꝰ gradus qui ē ſcd̓s Terciꝰ gradus ꝯſiſtit in medio ſcꝫ de ꝑſoīs nō ꝑfectꝭ in vita. nec oīo reꝓbatꝭ ſꝫ penitet de pctīs. non tn̄ tm̄ qͣꝫtū maria magdalena. ſed ſi ꝟa ꝯtritio eſt. nō eſt ſi ne gratia. ꝯfitētur ſemel in anno ⁊ coīcāt ſeruant penitentiā a ꝯfeſſore iniunctam. ſed nihil addunt. ſeruant precepta dei et li tatis Sermo Dnīca. xiii poſt Tri ieiunia eccleſie. qn̄ tales moriuntur non vadunt ad infernū nec ſubito euolant ad paradiſum. quia nullū malū impunitum ſꝫ vadunt purgari ad purgatorium. ⁊ ibi habent retributionē grauiſſimaꝝ penarū om̄s penas huius mundi excedentiuꝫ. ⁊ ibi habent ꝯplere tempꝰ eis a deo det̓mi natu. niſi ab amicis iuuent̉ quia intantuꝫ poſſent iuuare ſuffragijs ꝙ. C. anni mi n nuerent̉ in. x. vxl. iij. annos ⁊cͣ. mota hic ꝯtra heredes ⁊ teſtamentarios nolētes teſtamentū ꝯplere. ⁊ ꝯtra mulieres nolē tes ire ad cimiteria vel eccleſias in quibꝰ filij vel viri ſunt ſepulti. vbi em̄ efficaciꝰ cum lacrimis orarent ꝓ eis qͣꝫ alibi. Sā cta ergo ⁊ ſalubris eſt cogitatio ꝓ defun ctis exorare vt a peccatis ſoluat. ij. ma chabeo. xij. Iſta eſt ratio vt dicit Augꝰ. quare in monumentis fiunt imagines ⁊ ponunt̉ vexilla. vt illa videntes amici et ꝑntes moueant̉ ad orandū ꝓ illis. Ca ueant tn̄ ne intentione vanitatis ponant̉ quia tunc eſſet peccatū. Ideo monumē tum d̓r quaſi mouens mentē. Ecce qua liter ſcd̓a retributio fit in mortē corpora li. ¶ Dico tercio ꝙ deus dat aliam retri butōne in iudicio generali. ⁊ iſta erit ma ior alijs. ratio quia fiet in anima. Modo aūt ſolū aīme habent gl̓am in paradiſo. vel penā in inferno et corpora nihil ſenti unt. anime beatoꝝ petri ⁊ pauli ⁊ aliorū ſanctoruꝫ ſunt in celo in gloria paradiſi. Corpora autē adhuc ſunt in terra ⁊ ni hil ſentiunt de illa gloria. Itē aīma iude ⁊ machometi ⁊ alioꝝ damnatorū ſunt in penis inferni. corpora aūt eorum ſunt in terra incinerata ⁊ uibil ſentiunt de illa pena adhuc. Sed quare prius aīme hūt gloriam vel penam qͣꝫ corpora. Ratio ē quia in bonis operibus que facimus ſeu malis. anime prius operatur ⁊ habet ſu um meritum vel demeritum prius. ꝟbi gratia. ſi homo vult facere aliqd̓ bonum opus meritoriū. pͥus aīa operatur. Cogitando deliberando ⁊ ordinando ⁊ pri us lucratur ſuū meritū. In executōne au tem operis corpus iungitur ⁊ iuuat ani ma faciēdo opus ꝙ anima ordinauit vt orationes vel elemoſinas peregrinatōes ⁊cͣ. Ideo anima prius habet ſuam retri butionē. Spiritus.i. anima quidē ꝓmp tus eſt. caro auteꝫ infirma. Math̓. xxvj. Idem de malis operibus qn̄ aliqͥs vult facere aliqd̓ malum homididiū vel furtū luxuriā vel adulteriū. anima prius trac tat cogitando deliberando ⁊ ordinando. Ideo per prius anima habet ſuum pacca tum. deinde in executione corpus cōcur rit ⁊cͣ. Ideo in die iudicij corpora recipi ent retributione glorie vel pene ẜm ope ra que fecerunt. qn̄ quelibet anima virtu te dei aſſumet ſuum proprium corpus. Ideo apoſtolus. Om̄es manifeſtari o portet ante tribunal xp̄i. Ratio vt recipi at vnuſquiſqꝫ propria corporis prout geſſit ſiue bonum ſiue malum. ij. ad Co rinthe. v. De iſta vltima retributione lo quitur thema. Ego cum rediero reddam tibi. Deo gratias. ¶ Sermo tercius de eadē dn̄ica. Oncluſit ſcri ptura om̄ia ſub pctō ad Gal̓. iij. Iſtud verbū in ſancta the ologia eſt multum difficile ⁊ ſubtile ad intelligendū. Ideo modo id volo vo bis declarare ⁊ habebimus ſpeculatiōes intellectuales ⁊ inſtructiones morales. Sꝫ pͥus ſalutet ꝟgo maria ⁊cͣ. ¶ Pro huiꝰ ꝟbi declaratōe ſciendū ꝙ in ſumma om̄ia bona ſpūalia ꝑſonalia. q̄ hēmus a deo in hoc mūdo ſūt tria pͥncipalia. ¶ Primo corpus materiale. ¶ Secundo aīma rationalis. ¶ Tercio vita temꝑalis. ¶ Licet autē habeamus alia bona vt di uicias. honores. officia. ⁊ huiuſmodi. Dnīca xuii poſt tri nita. ſermo iii tn̄ ſunt bona accidentalia ⁊ non perſona lia. nec eſſentialia. Sꝫ corpus anima et vita ſunt bona perſonalia ⁊ eſſentialia. Corpus eſt primū ꝙ formatur a deo in vtero matris ⁊ vix eſt tam magnū vt a uellana iam habet om̄ia mēbra ⁊ liniam ta. Rō quia prius fabricatur domus qͣꝫ inhabitet. Ita corpus humanum eſt vt domus terreſtris ⁊ aīma ſeu ſpūs ē ha bitator. domus vr̄a huius habitationis ⁊cͣ. ij. ad Cor. v. Deinde creat̉ anima. non de materia p̄exiſtenti. ſꝫ de nihilo qꝛ hoc eſt creare/ ⁊ creando infunditur ⁊ infundendo creat̉ ad habitanduꝫ in do mo corporis. ſcd̓o ex corꝑe ⁊ aīma ſimul ꝯiunctis. ſeqͥtur vita tꝑalis. ⁊ homo vi uit per annū vxl. v. vel. x. vxl. xx. vel plu res annos. ẜm ꝙ deus dat tp̄s Ecce oīa bona ꝑſonalia. de iſtis Aucͣtas. Forma uit deus homineꝫ de limo terre qͣꝫtum ad corpus. ⁊ inſpirauit in faciē eius ſpiracu lum vite. qͣꝫtum ad animaꝫ. ⁊ factus eſt homo in animam viuentem. Geneẜ. ij. Nota formauit deus non dicit creauit. quia corpus de p̄ia centi materia fuit for matū ⁊ inſpirauit in faciē eius ⁊cͣ. qꝛ licꝫ tota aīa ſit in toto corꝑe ⁊ tota in quali bet ꝑte. ẜm auguſtinū tn̄ oꝑa aīme plus apparet in capite in qͥnqꝫ ſenſibꝰ qͣꝫ in a lijs ꝑtibus corporis. modo dico ꝙ ẜm ſcripturā. ꝙ omīa iſta bona ꝑſonalia ve niūt ad malā ꝯcluſionē ex peccato. ꝓpt̓ hoc dicit thema. Concluſit ſcriptura.i. cō cludendo dixit. om̄ia ſcꝫ bona perſonalia ꝯcludens eſſe mala ꝯcluſione ſub pecca to.i. ꝓpter peccatū ptꝫ thema ¶ Dico pri mo ꝙ pͥmū bonū ꝙ habemus eſt corpꝰ materiale cum ſuis mēbris ⁊ officijs et iſtud venit ad malam ꝯcluſionē ſcꝫ mor tis. nec vnqͣꝫ intrauit aliquis in hunc mū dum qͥ ab iſta ꝯcluſioue fuerit exemptꝰ ſcꝫ de morte corporali. non xp̄s nec ꝟgo maria mater ſua. de quibus magis vide retur. Recte iſte mundus eſt vt carcer mortis. Sicut iſti prelati ⁊ dn̄i tenent iam vnū carcerem de quo dicitur. ꝙ ſi a liqui ibi intrant non exeunt niſi per mor tem. Ita eſt de hoc mundo qͦtqͦt intrant non exeunt niſi per mortem. Et ſicut ille qui intrat carcerem dum capitur. plorat dicens. O miſer ⁊cͣ. Ita quando intra mus hunc mundum. om̄es intramꝰ plo rando. Et ſi ſciremus loqui ⁊ eſſemꝰ in terrogati. Reſponderemus. ploramꝰ qꝛ intramus carcerem ⁊cͣ. Ideo Ecc̄i. xli. Noli metuere iudiciū mortis. memento qui ante te fuerunt ⁊ que ſuper ventura ſunt tibi hoc iudicium a domino om̄i car ni. Nota noli metuere iudicium mortis dicit ph̓us in politicis. ꝙ dr̄ia eſt inter ti morem ⁊ dolorem. quia timor non ha bet obiectū pn̄s. ſed eſt futurum contin gens. ⁊ poteſt euenire vel non. Iſto mo do marinarij timent periculum maris. quia poſſunt ſubmergi vel non. ⁊ homici da captus timet furcam in qua poteſt ſuſ pendi vel non. ſed dolor habet obiectum pn̄s quia dolor eſt de malo pn̄ti ⁊ ineui tabili. Sicut ille qui ducitur ad furcā vt ſuſpendatur ille non dicitur timere ſꝫ do lere. quia iam hꝫ obiectū pn̄s īeuitabile Modo certū ⁊ clarū ē ita neceſſariū ⁊ ineuitabile ꝙ non poteſt mutari. ⁊ ſen tentia eſt iam data. ⁊ hoc iudiciū a domi nō om̄i carni. Et iam fit execucō qꝛ cur rendo vadimus ad mortem. tempꝰ du cit nos. Non enim habemus rati oue ti mendi ſed dolendi. Sicut decapitandus quia iam tenet caput ad gladium non ti met ſed dolet. Idem de nobis propter hoc dicit. Noli metuere iudicium mortꝭ ſed ſp̄ dole quia iam malum mortis pre ſens eſt. Ideo apoſtolus. Statutuꝫ eſt om̄ibus hominibꝰ ſemel mori. ad Heb̓. ix. pꝫ ergo mala ꝯcluſio corꝑis material Dicūt logici ꝙ cōcluſio ſꝑ infert̉ ex aliqͦ an̄cedente ſiue ex p̄miſſis. Modo vide amus vnd̓ vl̓ qūo iſta ꝯcluſio mors cor ꝑalis ſequitur. Dico ꝙ entimematice ſe quitur ſcꝫ ex vno antecedente. qꝛ Adaꝫ dn̄ica xiii poſt trini tatis Sermo iii peccauit. ergo homo morit̉. bona ꝯn̄a eſt. Aucͣtas. ꝑ vnū hominē peccatuꝫ in hūc mundū intrauit. ⁊ per peccatū mors. ita in om̄s homīes mors pertranſit. ad Ro. v. Hic aliquis poſſet arguere dupliciter. primo ꝑ h̓ ꝙ dicit vnū homine pctm̄ ⁊cͣ ꝯtra diceret aliqͥs. Immo ex duobꝰ ho minibꝰ peccatū in hunc munduꝫ intrauit. quia per Adam et euam. quia pͥmo pec cauit Eua. Ergo non ex vno antecedente ſꝫ ex duobus ſequitur mors. Reſpōſio. Dico ꝙ qn̄ apl̓us dicit per vnū hominē ⁊cͣ. apl̓us loqͥtur ꝓprie ⁊ ſubtiliter. quia licet duo peccauerunt Adam ⁊ Eua. tn̄ mors non venit in nobis niſi per peccatū Ade. Dicit ſctūs Thomas in pͥma ſcd̓e. ꝙ ſi ſola Eua peccaſſet ⁊ non Adā. ſo la Eua portaſſet ſuam pena ⁊ nō Adā neqꝫ nos. Et ſi Adam peccaſſet ſolus ⁊ non eua. Adam ⁊ om̄es nos fuiſſemus puniti ſicut nunc ſumus. Rō qꝛ pater ē pͥncipiū actiuū generatōis filiorū. Et ſi cut humanitas venit ex patris actiōe in ſtrumētaliter. ita etiam peccatū quia ſoli homini precipit deus ne comederet de li gno ⁊cͣ. di. Ex om̄i ligno paradiſi come de. de ligno aut ſciētie boni ⁊ mali ne co medas In quocūqꝫ enī die comederis ex eo morte morieris. Geneẜ. ij. Sed ar gumentū eſt cū dicit ita in om̄s homīes mors pertranſit. Contra qꝛ d̓t ſcriptura ꝙ filius nō portabit iniqͥtateꝫ patris. ſed anima que peccauerit ip̄a moriet̉ Ezech̓ xviij. Quare ergo nos ex pctō Ade pr̄is nr̄i ſumꝰ puniti ⁊ morimur cū non ꝯſen ſimus pctō. qꝛ nōdū eramꝰ nati. Iteꝫ ꝙ filij nō puniatur ex pctō patris. nec ī cor pore nec in aīa pꝫ qꝛ non occidunt̉ filij ꝓ ꝑntibꝰ. Deut̓. xxiiij. Unde eſt ergo ꝙ fi lij ade moriant̉ ex pctō pr̄is ⁊ ī aīa ꝑ pec catū originale. ⁊ in corꝑe ꝑ morte cor poralē. Pro rn̄ſione huiꝰ ſciendū ꝙ taꝫ homo qͣꝫ om̄e aīal ꝯpoſitū ex quatuor qͣ litatibus contrarijs naturaliter eſt corruptibile ⁊ mortale ac ſi haberꝫ homo in ventre quatuor ſerpentes adinuicē bellā tes ⁊ retorquentes ſe talis homo nō poſ ſet diu viuere. Ita de nobis quilibet no ſtrum habet infra ſe quatuor qualitates contrarias ſcilicet calorem. frigiditatem. hūiditatem ⁊ ſiccitatem quaſi ſerpentes bellantes. hoc maxime ſentitur in pueris paruis. Ergo naturaliter homo eſt cor ruptibilis ⁊ mortalis. Modo certum ē ꝙ Adam ⁊ Eua etiam erant compoſiti ex hijs quatuor qualitatibus contrarijs. Sed ex ſingulari priuilegio ꝙ doctores vocant. Iuſticiam originalem in adam ⁊ eua ille quatuor qualitates erant in tā ta equiꝑantia ꝓportione ⁊ ꝯcordantia ꝙ Adam ⁊ Eua poterāt non mori. hoc ide priuilegium habuiſſent etiā ⁊ filij ſi ip̄i non peccaſſent. Sed propter peccatū de us eis abſtulit illud priuilegiū. quaſi vel let dicere. Nolo vos ſtatī occidere. Sꝫ auffero vobis iuſticiam originalē ⁊ di mitto vos pͥncipijs nature. Et nos nō dum eramus nec habuimus poſſeſſionē illius iuſticie originalis nihil omius no bis abſtulit. Si ſcilicet anteqͣꝫ Adā pec caſſet genuiſſꝫ filios. illi nō fuiſſent mor tui. Immo habuiſſent priuilegium pa tris. ¶ Nota ad hoc ſimilitudine de rege qui fecit de ruſtico militem. qui factꝰ mi les facit regi proditioneꝫ ⁊ pius rex non vult ip̄m occidere. ſꝫ abſtulit ſibi ⁊ poſte ris ſuis priuilegiū militare. qui poſt gene rat filios qui non ſunt milites ſed ruſtici O diceretis vos. filij ſunt puniti nō ni ſi priuatiue vel pena damni. quia niſi pa ter peccaſſet habuiſſet priuilegiū milita re. ſed non ſunt puniti pena poſitiua vo ſenſus ſed ſi ante proditionem eos genu iſſet tunc non fuiſſent puniti illi filij. Ita de uobis Adam ⁊ Eua ip̄i ex conditio ne et principijs nature ruſtici erant. Sed deus dederat eis priuilegium mi Dnica xiii poſt tri nitatis Sermo iii Adaꝫ pccāuit ⁊ fecit ꝓditionē ⁊cͣ. ꝓpter hoc deus abſtulit eis pͥuilegiū ⁊cͣ. Qui poſt genuerūt filios ſꝫ filijs nullā penam poſitiuā intulit qꝛ recte. ⁊ ꝓprie loquēdo mors non eſt nob̓ puīcō. ſꝫ naturalis cō dicō ſꝫ indirecte ē puīcio. ⁊ pena pͥuatiua ſiue damni. qꝛ ſi Adam nō peccaſſꝫ nos etiā habuiſſemꝰ illud pͥuilegiū. pꝫ ergo qūo mors corꝑalis venit ex vno antece dente. ſꝫ quia Adam peccauit nos mo rimur. De iſta q̄ſtiōe Aucͣtas in pͣs. At tendite. viā fecit ſemite ire ſue ⁊ nō peꝑ cit a morte aīaꝝ eoꝝ ⁊ iumēta eorum in morte ꝯcluſit. qꝛ concluſit om̄ia ſp̄ corꝑa ſub pctō. Nota viam fecit ſemite. dr̄ia ē inter viam ⁊ ſemitā. via enim eſt lata ⁊ multi vadunt ꝑ illā. ſemita aūt ſtrictaʳ ⁊ paudi tranſeūt. Sic rigor diuine iuſticie antiqͥtus erat vt ſemita. qꝛ mors fuit in punitionē Ade ⁊ eue. ſꝫ poſt facta ē via lata qꝛ om̄s ꝯp̄hendit nec aliqͥs a morte eximit̉. Ecce quare d̓t viam fecit ſemite ire ſue. ⁊ non peꝑcit a morte aīaꝝ eoruꝫ qͣꝫtum ad peccatū originale in quo crea tura concipitur ⁊ naſcitur ⁊ niſi per bap tiſmū purificet̉ nunqͣꝫ intraret paradiſuꝫ Ratio qꝛ ſi nobilis vl̓ baro ꝓditor ge nuerit filios ſemꝑ dicent filij ꝓditoris. nec rex vult eos ī ſuo palacp. Ex iſta ra tione deus non vult filios Ade in ſuo pa lacō celi. Si dicatur qͥd ergo erit de nob̓ qꝛ nos ſumus filij Ade. Dico ꝙ nō eſt verū licet fuerimꝰ filij Ade an̄ baptiſmū tn̄ in baptiſmo facti ſumꝰ filij d̓i. Dedit eis poteſtatē filios dei fieri. Ioh̓is pͥmo Iudei ⁊ agareni adhuc ſunt filij Ade. Ideo ⁊cͣ. Propter hoc quando anima pueri non baptizati petit ingreſſum para diſi. dicit ſibi xp̄us. Nolo filios prodito ris. Si vellet dicere ego domine non de merui qꝛ nunqͣꝫ peccaui. et xp̄us. Id̓o nō dabo tibi penaꝫ ſꝫ nolo te in regno meo. quia nolo filios ꝓditoris. Amen amen dico tibi. niſi qͥs renatus fuerit ex aqua ⁊ ſpiriru non poteſt introire in regnū d̓i ⁊cͣ. Ioh̓is. iij. Et ium̄ta eoꝝ ſcꝫ corꝑa mor te ꝯcluſit. Ideo dicit the. Cōcluſit ſcrip tura ⁊cͣ. logici de ꝯcluſionē extra hūt cor relariū. Correlariū gͦ ꝙ ad iſtā ꝯcluſiōꝫ ſeqͥt̉ eſt iſtud qꝛ exquo ad iſtā ꝯcluſiōeꝫ mortis habemꝰ venire ꝙ non curemus de delicijs corꝑis. nec deſideremꝰ mun dana. quia cito dimittēda ſunt. Ideo de ſpicienda. Sicut ille qui ducitur ad fur cam. om̄ia deſpicit licet ſit diues qn̄ cogi tat ſe ſtatim moriturū. Idē debemus fa cere. ¶ Scd̓m bonū perſonale ꝙ in hoc mundo habemus eſt auima rationalis q̄ eſt pͥncipium formale q̄ dat eſſe corpori ethabet malā ꝯcluſionē ſcꝫ infernuꝫ. Si volumus loqui de tꝑe antiquo ante filij d̓i aduentū patet ꝙ vltra. v̓. milia ānos om̄s aīe tam bonoꝝ qͣꝫ maloꝝ iuſtoruꝫ ⁊ iniuſtoꝝ ꝯcludebātur in inferno. Da uid. Quis eſt homo qͥ viuet ⁊ non vide bit morte ⁊ eruet aīaꝫ ſuā de manū īfer ni. quaſi dicat nullus. licet in diuerſis in ferni locis ꝯcluderet̉. Modo autē ꝓpter xp̄i aduentum multi ab inferno ſunt libe rati. ſicut illi de perfecta vita cito euolāt. Mediocres vero concluduntur in infer no purgandoꝝ ſꝫ īpenitentes concludun tur in inferno damnatoꝝ. Sed queritur Iſta mala ꝯcluſio. vnde ſeqͥtur ⁊ ex qui bus premiſſis Dico ꝙ ex duabꝰ p̄miſſis ſequitur per formam ſilogiſticaꝫ. prima ſcꝫ ex peccato mortali. ſcd̓a ex īpenitētia finali. Ex hijs duabus premiſſis ſeqͥtur iſta concluſio. Ergo in inferno damnabe ris. quia ſic arguēdo. homo peccauit mor taliter ergo damnabitur non valet talis ꝯſequencia. quia poteſt de peccato penite re ⁊ penitentiam facere. ⁊ tunc non dam nabitur. Sed valet ſic arguendo Iſte ho mo peccauit mortaliter ⁊ erit in īpenites finaliter. tūc ſequitur cōcluſio. ergo dam nabitur eternaliter. Et poteſt dicere aīa damnata. Concluſit dominꝰ vias meas Dnica xiii poſt tri nita. ſermo iii lapidibus quadratis ſemitas meas ſub uertit. Trenorum. iij. Nota cū d̓r. Cō cluſit dn̄s vias meas lapidibꝰ quadris. Non dixit rotundis qꝛ pies de lapidibꝰ rotundis ſine bitumīe vel calce ſtatim di ruitur. Ita om̄s alie pene tranſeūt. Sed pies de lapidibꝰ qͣdratis et politis firmꝰ eſt ⁊ ſtabilis ⁊ ſignat penā inferni de la pidibꝰ qͣdratis.i. inſolubilibꝰ/ qꝛ nunqͣꝫ fi nietur illa pena. Iō d̓t. Cōcluſit ⁊cͣ. No ta vias meas. qͣtuor ſūt vie generales qͥ bus homo poteſt exire de pctīs ⁊ de ma la vita ſcꝫ Mūdicia baptiſmal̓. Obedi entia generalis. Penitentia ſacramenta lis. Pacientia martirialis. ¶ Om̄s iſte vie ſunt clauſe aīe damnate. quia nullo. modo poteſt de penis exire. Ideo dicit. Concluſit do. ⁊ Acd̓o dicit ſemitas me as ſubuertit ⁊ non dicit ꝯcluſit ſꝫ ſubuer tit. Semite aūt q̄ ſunt ſtricte vie ſignāt peuitētias quas in hoc mundo facimꝰ ꝓ peccatis. ¶Prima ſemita eſt contricio que ſtringit cor ⁊ oculi diſtillāt lactīas ex dolore pctōꝝ. hec ſemita non eſt con cluſa illis de inferno ſꝫ circūducta. qꝛ etiā ip̄i habent dolore de pctīs ⁊ plorat Ibi erit fletus ⁊ ſtridor dentiū. ſꝫ non eſt cō tricō quia non pro pctīs ſꝫ ꝓpter penā qͣꝫ ſuſtinēt circūducta eſt. ¶ Secunda eſt ꝯfeſſio ſemita ē multum ſtricta ſic dicere vni homini ſua pctā horribilia qͣſi diffa mando ſe duruꝫ eſt et ſic ſeīta ſtricta ē ſꝫ oportet ꝑ iſtā tranſite. ſꝫ damnati ꝯfiten tur peccata ſua illi malo p̄lato. ſed nihil valet illa ꝯfeſſio. qꝛ ſemita eſt ſubuerſa. Qn̄ ſuꝑbus videt̉ beatū Paulū ꝯfite tur pcta ſua dicens. ⁊ ꝑcutit ſe. O miẜ ⁊ qͥd valuit mihi ſuꝑbia. ſi fuiſſem hūili atus. vt ille etiā fuiſſem ſaluns. Idē di cit auarus qn̄ videt ſctm̄ Matheū ꝯuer ſum ꝯfitetur peccata ſua. Item de luxu rioſo qn̄ videt magdalena. Item diſci pline ⁊ afflictōnes corporis ſunt ſemite ⁊ hec ſunt in inferno. ſed nihil valent qꝛ ſubuerſe ſunt. Item ieiuna etiam ſūt ſe mite damnati. Ieiunant ſed inutiliter. ¶ Nota de diuite epulonē. M. ⁊. cccc. xxviij. anni ſunt ꝙ petit guttā aque qͣꝫ nō dum obtinuit. Idem de alijs aſperitati bus ſed nihil eis valent. quia ſubuertit dominus ſcinitas. patet ergo quomodo iſta mala concluſio infernalis ſequitur ex duabus premiſſis. ¶ Ex iſta concluſio ne infertur correlarium morale. ꝙ nul la peccata mortalia qͣntumcunqꝫ grauia. poſſunt nos ducere ad infernum ſine in penitentia finali. Ergo faciamus peniten tiam. iuxta conſilium chriſti. penitentiam agite appropinquabit enim regnum celo rum. Mathei quarto. Ecce quare dicit thema Concluſit ſcriptura.i. concluden do dixit om̄ia ſub peccato.i. propter pec catum inferno. ¶ Tercium bonum per ſonale ꝙ in hoc mundo habemus eſt vi ta temporalis. magnū bonum eſt quia ꝑ ip̄am poſſumus operari meritorie vel de meritorie ex libero arbitrio. Sed etiā vo nit ad malam concluſionē ſcꝫ ad iudiciū diuinale in quo oportet nos perſonaliter ꝯꝑere ⁊ de omnibus que fecimus in hac vita ratione ⁊ ſtrictiſſimū cōpotum red dere ſqiꝫ de om̄ibus cogitationibꝰ qͣs vn qͣꝫ habuimꝰ. d̓ omnibus locutionibꝰ ope rationibus. aſpectibus. paſſibus quos feciſti. de om̄ibus bolis panis quos co mediſti de taceis vnde de hoc in p̄s dicit Dauid in perſona xp̄i. Cum acceꝑo te pus ego iuſticias iudicabo. ¶ Nota cuꝫ accepero tempus xp̄s nobis mutuauit tē pus vite temꝑalis non tn̄ dat quia ſuuꝫ eſt ſed mutuat tibi decem annos illi. xx. mihi. xxx. ⁊ illi. l. Et propterea vid̓ qūo illd̓ exponis quia ideo mutuauit vt lucrū faciamus ex eo. ⁊ Chriſtus expectat et qn̄ vidꝫ ꝙ tp̄s male expēdit ꝑ te vel per illū auffert tibi tp̄s ꝑ mortē corꝑalē. et ꝙ male ⁊ ocioſe expedis di. mō rdde mi hī rōeꝫ de tot ānis tꝑis qͦs tibi mutuaui nita. ſermo iii Dnīca xi iipoſt tri O ſtricta concluſio. Nota de illo iuuene diſſoluto qͥ ſomniando ꝙ erat in indicio dei ⁊ dicebat̉ ſibi. Redde rationem ⁊cͣ. Canus effectus eſt. Ecce qͣre dicit. Cū acceꝑo tp̄s ego iuſticias nō ſolū iniuſti cias iudicabo. Concordat btūs Ioh̓es di. Iurauit ꝑ viuentē in ſecula ſeculoꝝ qꝛ tp̄s non eſt amplius. Apoc̄. x. Dicit iuſticias iudicabo. O dn̄e ⁊ nūqͥd ſuf ficeret iudicare iniuſticias. ſꝫ ꝙ etiā iuſti cias in dicabo ⁊ hoc rationabilit̉. Nam aliqua ſunt bona oꝑa de genere. ſꝫ qꝛ nō fiunt in gratia. vel qꝛ fiunt ꝓpt̓ vanā gl̓aꝫ vel ꝓpter ipocriſim vel qꝛ habent in facien do faciētes aliqͣꝫ ſiniſtrā intentionē ¶ Iō iſta oꝑa iudicabit dn̄s. ¶ Alius intelle ctus eſt. ego iuſticias iudicabo. qn̄ bona opera fiunt negligenter. qꝛ non fiunt cū illo feruore ſpūs ⁊ diligentia debita iu dicantur a duo erbi graria. Religioſus qui ẜuat ſuū ordinem regulam ⁊ ꝯſtitu tiones iuſticias facit. Sed niſi ẜuet eum cum illo ardore ⁊ deuotione rigore ⁊ o bedientia debita. hoc iudicabit dominus. ¶ Item de clericis officiū ſuū dicentibꝰ qui iuſticiam faciūt ſꝫ ſi dicunt matutīas negligenter iſtā negligentiā iudicabit de minus. ¶ Idem de ſecularibus euntibꝰ ad miſſam in diebus dn̄icis ⁊ feſtiuis ꝓ ut tenentur qui opus iuſtum faciunt. Sed ſi veniunt tarde vel recedunt nimis cito vel loquunt̉ de ferijs ⁊cͣ. Dum dici tur officiū vel reſpiciunt mulieres vl̓ bi berunt ante ſta iudicabit dominus. Iteꝫ de mulieribꝰ in eccleſia loquētibꝰ qͥd fac̄ dominus ⁊cͣ. ⁊ cattus veſter vl̓ diſputa tionibus de veſtibus ornamentis iſta iu dicabit deus. ¶ Item de ꝯfeſſione qͣꝫ de beretis facere in pͥncipio qͣdrageſime vt haberetis ꝑtem in bonis eccleſie ⁊ vos differtis vſqꝫ ad vltimā diem. Ideꝫ de cōmunione in paſchate ⁊ aliqui male ꝑa ti cōicant iſta iudicabit dominus ¶ Qua liter quilibet veſtrū paret domū ſuam ſi rex vel papa haberent intrare. Ecce qua re dicit ego iuſticias iudicabo non ſoluꝫ iniuſticias. ¶ Modo videamus vnde ſequit iſta ꝯcluſio nō entimatice vt pͥma nec ſillogiſtice vt ſcd̓a. Sed per deducti onē ſicut dicendo ille currit ⁊ ille et ſic d̓ ſingulis. ergo om̄is homo currit. bona gͦ ē ꝯcluſio inductiue. Ita dicet xp̄ūs in iudi cio. Tu peccaſti ꝯtra decē p̄cepta mea. ⁊ in ſeptē peccatis capitalibꝰª ꝑ qͥnqꝫ fen ſus corꝑis ⁊ oꝑbꝰ miſericordie ⁊ in hoc ⁊ in hoc. Modo ergo redde rationē vil licatōis tue. Cūcta q̄ fiūt ſp̄ ab hoībꝰ ad ducet deus in iudiciū pro om̄i ereato ſiue bonū ſiue malū ſit. Ecc̄s vltīo. Iō dicit thema Cōcluſit ſcriptura.i. cōctudendo dixit. Om̄ia ſp̄ oꝑa vite tꝑalis ſub pec cato.i. per peccatū in iudicio diuino. De ꝯcluſione iſta dicit deus pater filio. Fac ꝯcluſionē qm̄ terra plena eſt iudicō fan guinū ⁊ cītas pleua ī iniqͥtate. Ezecchi. vij. Duas rationes aſſignat deus pater. cū d̓t fac ꝯcluſionē ⁊cͣ. qm̄ terra.i. mun dus plena ē iudicō ſanguinū. In ſcriptu ra ſanguis in plurali ſignat peccata. Und̓ dauid. petēs veniā de pctīs. dicebat. Li bera me de ſanguinibꝰ.i. de pctīs. mūdꝰ plenꝰ eſt iudicō ſanguinū.i. pctōꝝ. qꝛ ho die pct̄a reputātur ꝟtutes. ꝟbi gr̄a. De illo magno pctō eundo ad diuinos ſorti legos ⁊cͣ. Et qn̄ rep̄hendunt dicunt. E debeo ſic ꝑmittere ꝙ filius meus moria tur ⁊cͣ. recurro ad illos qͥ poſſunt me iu uare. Ecce quomō iudicant hoc peccatū fiendum ꝯtra expreſſum preceptū. Idē iurando falſe vt iuuent amicū captū ⁊cͣ. Et quādo a ꝯfeſſoribus reprehendunt. dicūt. O dn̄e ꝓxīo damnū ⁊cͣ. Proch dolor dicunt ꝯtra dei preceptū. Idē de vīdicta qͣre n̄ dēo me vīdicare naturale ē qꝛ etꝭ formica vindicꝫ ſe. brutis ū ē pec catū qꝛ n̄ hn̄t rōeꝫ refrenāte. qꝛ ſic̄ ille qͦ eqͥtat ſine freno excuſat ſi nō p̄t equū reti nere nō tn̄ excuſat̉ ille qͥ equitat cū freno nitatis Sermo ī Dnica xiiii poſt tri Idem de peccato luxurie dicunt. deus de dit mihi tale cōplexionē ita ꝙ de peccato ſuo accuſant deum. qui nullo modo eſt cauſa peccati. et ſic de alijs pctīs qꝛ om̄ia colorant̉ aliquo colore di. bonū maluꝫ malā bonū. Itē idem dicunt de vſura q̄ eſt mala ⁊ dicunt ꝙ eſt de inter eſſe. Di catur ꝯtra hoc. Itē ꝙ ſimplex fornicario non eſt peccatū. Ecce iudiciū ſanguinum ve hijs qͥ dicunt bonū malū ⁊ malū bo nū. Iſa. v. ¶ Secūda rō tāgitur ibi. Et ciuitas ꝓſequit in iniquitate. Ciuitas.i. eccleſia plena ſijmonia et ſic de alijs. Iō dicit fac q̄ſtiōꝫ. Iſta eſt cauſa qͣre iudici um erit cito. Ex iſta q̄ſtiōe ſeqͥtur vnum bonū correlariū ſcꝫ ꝙ ſi volumꝰ bn̄ eua dere de iudicio diuino ꝙ hic faciamꝰ iu diciū de nobiſip̄is. Dn̄s ih̓us xp̄s dedit vnū mirabile pͥuilegiū xp̄ianis. Tale ꝙ ſi aliqͥs rex daret ſimile ſuis vaſſallis re putaret ſtultus qꝛ quēlibet veſtruꝫ fecit iudicē in ſua cauſa. ita ꝙ ſi quēlibet facit iudiceꝫ de ſe. xp̄us nō iudicabit eū in ſuo iudicio. Ecce clauſula huius priuilegij. Si noſip̄os iudicaremur. jͣ. ad Chor. xi. Paulus fuit notarius huiꝰ. Si gͦ vultꝭ vti pͥuilegio iſto faciatis iudiciū de pctīs veſtris. quia tu bene ſcis in quo peccaſti. Si corde fac iudiciū ꝑ ꝯtritionē. Si ore ꝑ orationē. Si oculis ꝑ lacrimationem Si auribꝰ audiendo miſſam ⁊ p̄dicatiōꝫ et ſic de alijs. Qn̄ aīa veniet ad iudicium dei ⁊ accuſatur a demonibꝰ d. dn̄e fac iu ſticiā ⁊cͣ. d̓t xp̄s aīe. Audis qͣnta aduer ſa te ⁊cͣ. dicit aīa. dn̄e verū eſt ꝙ ego feci iſta nec poſſum negare. Sed dn̄e reqͥro vos vt ẜuetis mihi priuilegiū ꝙ dediſtꝭ narure hūane. quia feci iudiciū et iuſtici am de corde ⁊ ore ⁊cͣ. Ideo nō tradas me calumniantibꝰ. ⁊ xp̄us eſt contētus. Augꝰ. Ceſſat enī diuina vindicta ſi pre cedat humana iuſticia. Tunc xp̄us data repulſa demonibꝰ dicit aīmeⁱ. Ueni in tra in gaudiū dn̄i tui. patꝫ ſtulticia illoꝝ qui nolunt vti iſto priuilegio. īmo ſpē rant iudicium dei. Stultus eſt homicida ſi rex diceret ſibi. faciudiciuꝫ de te ⁊ ego non ſuſpendam te. er ipē nollet ſperās ꝙ rex faciat patet quare dicit thema. Con ctuſit ſcriptura omnia ſub pctō. Deo gͣ. ¶ Dn̄ica. xiiij. poſt t̓nitatis. Sermo. jͣ. Onne decem mūdati ſūt. Luc̄. xvij. Pro intellectu lr̄ali huius verbi. dicatur hijſtoria breuiter euangelij. et qūo vnus de mūdatis redijt ad xp̄m ſi bi ſuppliciter regratiando. Cui dixit xp̄s verbū ppoſitum. Nonne decem munda ti ſunt patet thema litteraliter. Modo volens applicare hoc thema ſecretis di uinis ſubtiliter ⁊ intricate inuenio in ſa cra ſcriptura ꝙ deus ordinauit tria per q̄ homines mundantur a peccatis ⁊ digni ficantur ad vitam eternā ⁊ qd̓libet con ſiſtit in numero denario ⁊ ſunt iſta tria. Pura innocentia. Firma obediētia. Di gna penitentia. Et de quolibet poteſt di cere. Nonne decem mundati ſcꝫ actibus vel operibus mundati. Immo quia vel per innocentiā vel obedientiā vel peniten tiam ¶ Dico pͥmo. ꝙ ad purificationeꝫ animaꝝ ⁊ dignificatōeꝫ ad vitā eternā Deus ordinauit innocentiā baptiſmalē qn̄ creatura ſiue parua ſiue magna bapti zatur ſi habet cuꝫ originali pctō peccata actualia ibi purificatur ab om̄ibus pecca tis non ſolum originali ſed a mortalibꝰ ⁊ venialibus. etiam ſi haberet om̄ia pec cata q̄ fuerunt ⁊ pn̄t fieri. uiſi ficte accede ret. ⁊ de hoc vide b. Tho. iij. ꝑte q̄ſtione lxix. arti. pͥmo ⁊. ij. a pena ⁊ culpa. Ita ꝙ ſi moreretur ſtatim euolaret vt anima virginis licet non in tāta gloria. ſimiliter puer qui ſolum habeat peccatum vel cri men originale ꝙ nō eſt factū a creatura Dnica xiiij poſt tri nita. ſermo ſꝫ receptū. Sicut de imagne q̄ portatur ad templū ⁊ cadit in luto ⁊cͣ. Sic aīma hominis eſt imago dei. Ad imagineꝫ dei quippe factus eſt homo. Geneſis. ix. Sꝫ cadit in generatōe carnali in luto quia qn̄ creat̉ in vtero. tunc illaꝫ maculā recipit. Ideo non poteſt intrare templū dei vel paradiſum niſi pͥus lauetur in aqua bap tiſmi. Amen amen dico tibi. niſi quis re natus fuerit ex aqua ⁊ ſpiritu ſancto non poteſt inrtōire in regnum dei. Ioh̓is iij. Nota renatus.i. it erato natus de vtero eccleſie q̄ virgo ꝯcipit ⁊ ꝟgo peperit fi lios dei. dedit eis poteſtatē filios dei fieri ⁊cͣ. Ioh̓is pͥmo Iō ſi creatura morit an te baptiſmū dicat qͥd dicit̉ in porta pa radiſi ⁊cͣ. Non intrabit in ea aliqd̓ coinqͥ natū ⁊cͣ. Apoc̄. xxj. ſed in baptiſmo mun datur nec eſt alia aqua illius macule dele tiua. quia nec tota aqua maris ſufficeret ad mundandū de vno veniali. De iſto Aucͣtas. Effundam ſuper vos aquam munda ⁊ mundabimini ab om̄ibꝰ inqui namentis veſtris Ezechielis. xxxvj. No ta ab om̄ibꝰ inquinamentis tam origina li qͣꝫ veniali ſeu mortali. iſta eſt pura in nocencia. Et forma baptiſmi conſiſtit ī numero denario ſcꝫ in. x. dictionibus ſiue crbis q̄ continet dece dictiones que hec eſt. Nota hic formā dece dictiones. ego te baptizo in nomīe patris ⁊ filij ⁊ ſpūs ſancti. ⁊ ideo dicit̉. Nōne decē ſcꝫ dictio nibꝰ mundati ſunt. Auiſent clerici ⁊ lai ci qui in periculo baptizant ne aliqͥd mu tant addant ſeu minuant. quia ſi ſic nihil facerent. d̓ hoc tn̄ vide b. Tho. iij. ꝑte q̄. lx. arti. viij. Nota hic de mgro in theolo gia a vetula baptiſato. Nota contra er rorē dicentiū. ꝙ pueri ex dolore matris habeant penaꝫ. Item dic qūo hec dictio innocentia in ſignū predictoꝝ habet de cem lr̄as. ¶ Dico ſcd̓o ⁊cͣ. firma obe dientia pueris ſufficit pura innocentia. ſꝫ de magnis exquo hn̄t diſcretionē ⁊ vſū liberij arbitrij vult deus firmā obedienci am. ꝙ homo ẜuiat ſibi de intellectu meo ria ⁊ voluntate ⁊ ore per orationē ⁊ to to corꝑe faciendo eius voluntate. Qui libet dn̄s reqͥrit aliqͥd ẜuitiū a ſuis ſubdi tis alias nō daret eis prouiſionē. modo dn̄s deus rex regū ⁊ dn̄s dn̄antiuꝫ dat nobis bladuꝫ in campis. vinū in vineis. oleū lanā aquā in fontibꝰ ⁊ ꝓmiſit ſola riū gl̓e. Ideo dignū eſt vt ſeruiamꝰ ſibi ⁊ faciamus eius voluntate. dicente xp̄o Qui facit voluntatē pr̄is mei qͥ eſt in ce lis. ip̄e intrabit in regnū celoꝝ. Ma thei vij. iſta obediēcia etiam ꝯſiſtit in numero denario ſcꝫ in obẜuantia decē p̄ceptorū. ¶ Primū p̄ceptū reſpicit cor ꝙ ſumus deo fideles ne cū eius inimicis habeamꝰ colloquiū. ſcꝫ cuꝫ diabolis ⁊ diuinis ⁊c̄ debet dicere bonꝰ xp̄ianus. dn̄e nihil vo lo nec ſanitate nec ꝓles nec ꝑditū niſi a vobis. ¶ Scd̓m reſpicit os vt cū hono re ⁊ reuerentia loquamur de deo. quēad modū de rege vel milite. Ideo nō debe mus iurare nec renegare ⁊cͣ. vt faciunt multi miſeri. Ideo veniunt tempeſtates fames ſterilitates ⁊cͣ hmoi. ¶ Terciūꝫ reſpicit opus ⁊ dirigit nos in oꝑe. vt ſcꝫ de. vij. diebꝰ ebdomade. recipiamꝰ. vj. ꝓ nobis ⁊ demꝰ ſibi. vij. ſciꝫ dn̄icā in qͣ nō debemꝰ facere aliqd̓ opus ẜuile. Sꝫ au dire miſſam ꝯpletā. vult em̄ deus vt xp̄i anus qͥeſcat illa die ad repn̄tandū quie tem reſurrectionis xp̄i. in qͣ queuit a la boribꝰ ⁊cͣ. Ecce iſta tria p̄cepta ordināt nos erga deū. Alia ſeptē ordināt nos. er ga ꝓximū. pͥmi ꝓximi ſunt ꝑntes qͦs te nemur honorare corde ore ⁊ opere. ⁊ ad hoc ordinat qͣrtū preceptū. honora patre tuū ⁊cͣ. ¶ Quintū ordinat erga inimi cos ne recipiamus vindictaꝫ occidendo alique niſi iudicialiter ¶ Sextū ordinat nos vt ſciamꝰ cuſtodire corpora noſtra a luto luxurie. vir cū vxore non facit lux uriā ẜuatꝭ ẜuādis. ſꝫ aliter qūocūqꝫ fiat Dnica. XIIII. pꝰ tri nitatis Sermo luxuria eſt et peccatū. Ideo ſicut vulris habere veſtes mundas a luto. ita etiam corpora a luxurie luto ⁊cͣ. ¶¶ Septimū ordinat nos ī ordīe ad ꝓximū. in hoc ꝙ qͥlibet cōtētet̉ de parte ſua. Quilibet pa terfamilias vult ꝙ ſui ſint cōtenti de ꝑ te per eū eis aſſignata. Ita etiā vult deꝰ ꝙ qͥlibet cōtentet de parte ſua. qꝛ deus di uiſit. tibi dedit paꝝ. illi multū ⁊cͣ. ¶ Octauū p̄ceptum eſt ꝙ nullus diffamꝫ aliū ſꝫ ꝙ cuſtodiat famā alteriꝰ. ¶ Nonū ꝙ non debemꝰ appetere. vxorem. filiam ancillā alteriꝰ. qꝛ deus nō vult ſolū cor pus mundū ſꝫ etiā animā. modo ſicut ta ctu rei īmunde maculat̉. ſic etiā ꝯcupiſcē tia luxurie animā inficit corpꝰ Ita concu piſcentia corrūpit animā. ¶ Decimū p̄ ceptū eſt ꝙ nō debemꝰ cōcupiſcere bona alteriꝰ. Omne malū mūdi venit ex cupi ditate. Quare contendūt reges milites clerici ex cupiditate. vnus dicit meū erit. alius d̓t oppoſitū. Ecce decē p̄cepta nul lus peccat mortalit̓ niſi faciat ꝯp̄ccptū dei. Auguſtinꝰ d̓t in libro ꝯͣ fauſtū. pecca tū eſt dictū vel factū aut cōcupitū contra lege eternaꝫ ⁊ ſic pctm̄ mortale eſt cōtra p̄ceptū dei. Ex ſolis venialibꝰ nulllꝰ dāp natur. Id̓o nihil facietꝭ cōtra p̄ceptū dei etiā ſi lucrari poſſetꝭ totū mundū qꝛ paꝝ lucrat̉ qͥ ꝑdit animā. Iſta ē firma obedi entia. Et hꝫ qͣtuor lr̄as obēdīe. hoc no men obediecia. x. lrās ſicut innocentia qꝛ ſicut forma baptiſmi in qͦ datur īnocētia cōſiſtit in decē dictionibꝰ Ita obedientia in decē p̄ceptis. Ergo ſi vis ad vitā in gredi ſerua mādataMath̓. xix. Nota ꝙ in lege moyſi erāt tria genera p̄ceptoꝝ. Quedā erant cerimonialia q̄ ordinabāt. creaturā erga deū vt facere talia ſacrificia de obſeruācia ſabbati ⁊ circumciſionis ⁊ huiuſmodi. Quedā erāt iudicialia q̄ or dinabāt erga ꝓximū vt qͥ furabat ouem redderet qͣtuor. qͥ bouē redderet qͥnqꝫ. qͥ amputabat pugnū ꝙ ꝑderet pugnū oculum ꝓ oculo ⁊ huiuſmodi Alia erāt mo ralia ſcꝫ iſta.x. de omnibꝰ illis preceptis modo nō ſeruant niſi moralia. Alia aūt caſſa ſunt ⁊ vana. hoc ſignificauit deꝰ qn̄ dedit legē quia ore ſuo audiente populo toto dedit decē p̄cepta moralia dicēs vt tuba. Non habebis deos alienos ⁊ ſic de alijs. Alia autē p̄cepta cerimonialia ⁊ iu dicialia p̄dicauit moyſes populo. Item decem p̄cepta moralia ſcpͥſit deꝰ digito ſuo in lapide. Alia ſcpͥſit moyſes in papi ro vel ꝑgameno ad ſignandū ꝙ alia non erant ſemꝑ duratura. Ideo dixit xp̄us doctori q̄renti. Quid faciēdo vita eter nā poſſidebo. Mathei. xix. Rn̄dit xp̄us.. Si vis ad vitā ingredi ſerua mādata. et ille q̄. tunc xp̄s dixit ſibi p̄cepta moralia ⁊ nō cerimonialia nec iudicialia. Id̓o ſo lum decē p̄cepta moralia ſeruant̉ modo ¶ Dico tercio ⁊cͣ. ſcꝫ digna pn̄ia ⁊ non ſunt plures modi mūdandi. bene fuit ne ceſſariū vt deꝰ ordinaret iſtā. quia nos ex peccatis iā ꝑdidimꝰ iſtā innoceutiā ⁊ di miſimꝰ obedientiā frangendo decē p̄cep ta. Ideo ꝑ iunocentiā ⁊ obediencia non poſſemꝰ ſaluari. Ideo ordinauit dignaꝫ pn̄iam dicēs. Penitēciā agite appropin quabit enī regnū celoꝝ Mathei. iiij. Di co etiā ꝙ pn̄ia cōſiſtit in numero denario ſcꝫ in decē operibꝰ pn̄ie. ¶ Primū eſt peccatoꝝ cognicio qꝛ alias non curat de penitencia hō. Si vos nō ꝯgnoſcitꝭ mor bū ſeu plagā non curabitis de medicina Sic ergo in peccatoruꝫ cognicōne incipit omnē bonum quando deus facit homi mi illā graciā ꝙ homo cognoſcit defectꝰ ſuos tunc quādoqꝫ recurrit ad penitēciā vt dauid dicēs. Amplius laua me dūe ab iniqͥtate mea ⁊ a peccato meo mūda me. ¶ Secundū eſt cordis cōtricio iſtd̓ ſcd̓m etiā eſt neceſſariū. Multi cogno ſcunt peccata ſua ſꝫ nō cū contricione ſed cū delectacione illa cogitant dicēdo cer te ego feci talē vindictā vel luxuriā ⁊cͣ. Dn̄ica. XIIII. pꝰ tri nitatis Sermo II. Cū tamen cū dolore deberent dicere O miſer qͥd erit de me qꝛ vſurpaui mihi re galia dei vel qꝛ cecidi ī luto luxurie ⁊ ſic de alijs. Sic faciebat ezechias rex dicens. Recogitabo tibi oēs ānos meos ī ama ritudine aīe mee. Iſaie. xxxviij. ¶ Ter cium eſt emēdandi ꝓpoſitū. ſcꝫ ꝙ hō ꝓ ponat firmit̉ ꝙ velit emendare vitā ſuam in meliꝰ dicens. Dn̄e nimis peccaui Ego fui ſuperbꝰ ſꝫ decetero volo humiliari ⁊cͣ. ⁊ debet proponere ſe velle citius mori qͣꝫ ad peccata redire. hoc p̄cepit xp̄s dicens vade ſcꝫ de cognicōne peccatoꝝ. ad con tricione de cōtricione ad emēdandi ꝓpo ſitum. Et iā amplius noli peccare Ioh̓. viij. ¶ Quartū opus pn̄ic eſt oris con feſſio quia debemus ꝓicere extra animā peccatoꝝ īmundicias. Si dicat̉ O ma gna verecundia eſt ⁊ dolor. Solucio veꝝ eſt. ſꝫ aliter non potes curari. Sicut nec de glandula vel īfirmitas niſi extra eiciat radix putredinis. ꝓpter hoc eſt p̄ceptū dei vt in qͣdrageſima qͥlibet confiteat. etiam pueri debēt confiteri dū habēt vſum rō nis. Qui abſcondit ſcelera ſua nō dirige tur Qui auteꝫ confeſſus fuerit ⁊ relinq̄rit tur ea miſericordiā conſeqͣt̉. ꝓuer. xxviij ¶ Quintū eſt corporalis afflictio. qꝛ oīa mala ⁊ peccata facimꝰ inclinacōne carnis quia aīa de ſe ſemꝑ vellet ſtare in ſcītate Ideo caſtigare debemꝰ carne quia ſi ha betis filios malos meliꝰ eſt ꝙ vos caſti getis eos qͣꝫ ſagiones ⁊ lictores in furca. Flius veſter eſt corpus ⁊ ideo illud caſti gate cilicijs diſciplinis ⁊cͣ. ⁊ ſic euademꝰ penas inferni. Auguſtinꝰ Carnē veſtrā domate ieiunijs ⁊ abſtinecia eſce ⁊ potus quātū valitudo ꝑmittit. ¶ Sextū opus eſt ſpūalis orō. qͥlibēt debet tenere certā orōnē qͦlibet mane ⁊ ſero genibꝰ flexis. ⁊ debet ſe ſignare pͥmo ſigno crucis. quia ſi vultis intrare camerā pape vel regꝭ opor tet ꝙ pͥus aperiat ianua. Crux xp̄i clauis eſt ꝑadiſi ⁊ cogitare debetis ꝙ videatis. xp̄m. Ideo p̄ſentate ſibi ſupplicacionem pater noſter. Credo in deū. Idē virgini marie ⁊cͣ. Ideo xp̄s oportet ſemꝑ ora re. Luce. xviij. ¶ Septimū eſt elemoſi narū largitio. Nam ſicut tu vadis ad ec cleſiam vt petas a deo elemoſinā ſi es in firmus petis ſanitatē. ſi triſtis petis cōſo lacionē. ſi pauꝑ petis ꝓuiſionē. Sic ẜm facultatē tuā ꝓpones dare tres vel qͣtuor denarios vel plus vel minus ⁊ illos pone in manu tua. ſic enim eos ſecrete poteris dare pauperi ⁊ vitabis vanā gloriā Id̓o xp̄s. Qd̓ ſupereſt date elemoſiuā ⁊ ecce omnia munda ſunt vobis Luce. xi. Octauū eſt debitoꝝ reſtitucio. qͥlibet re ſpiciat domū taxiā ⁊ burſā ſi eſt ibi aiqͥd de vſura. rapina. furto ⁊cͣ. teſtituas quia alias nō ſaluaberis. Sicut poma corrup ta nā alia corrūpūt Ita denariꝰ vel flo renus īiuſte acqͥſitus corrūpit omnia bo na. quia vel vos vel filij veſtri ad pauper tatem venietis. Reddite omnibꝰ debita. cui tributū tributū. cui vectigal vectigal. ⁊ nihil debeatꝭ. Ad roma. xiij. ¶ No num eſt iniuriaꝝ remiſſio. Si aliquis di ſplicuit vobis remittatꝭ faciendo ſic com putū. Dn̄e multas iniurias ego feci vob̓ Ideo ne vos recipiatis vindictā de me. ſꝫ remittatis mihi. ideo nolo recipere vin dictam de inimicis meis ⁊cͣ. Ideo xp̄us. Si dimiſeritꝭ hominibꝰ pct̄a eoꝝ dimit tet ⁊ vobis pr̄ vr̄ celeſtis ⁊c̄. Math̓. vi. ¶¶ Decimū eſt eukariſtie cōmunio in hoc complet̉ digna penitencia Omnia p̄ dicta opera penitencialia eſſent nihil ſine cōmunione. Ideo eſt p̄ceptū ꝙ omnes cōmunicēt in paſchate ⁊ qui tunc non re cipit xp̄m. nunqͣꝫ recipiet̉ a xp̄o in ꝑadiſo quia ꝟtute ipſius oportet nos illud aſcen dere. quia exquo hō recipit xp̄m nunqͣꝫ re cedit ab eo niſi expellat per peccatū. Id̓o d̓t ipſemet. Amen amen dico vobis niſi maducaueritꝭ carne̓ filij hoīs ⁊ biberitis eius ſanguinem. non habebitis vitam in Onīca. XIIII. pꝰ tri nitatis Sermo. II vobis. Qui māducat meā carnē̓ ⁊ bibit meū ſanguine ⁊cͣ. Ioh̓is. vi. Iſta eſt di gna pn̄ia ⁊ ſicut hoc verbū innocētia vel obediēcia habet decē lrās. ita hoc nomen pn̄ia. quia ſicut forma baptiſmi in qͦ dat baptizato innocētia cōſiſtit in. x. dictioni bus ⁊ obediēda in decē p̄ceptis. ita pn̄ia in decē operihꝰ pn̄ie p̄miſſis. Ideo dicit thema. Nonne id eſt īmo certe decē ſcꝫ operibꝰ pn̄ie mūdati ſunt ¶ De eadē dominica. Sermo ſcd̓s. Te oſtendite vos ſacerdotibꝰ. Habet̉ ver bum iſtud textualit̓ Lu. xvij. ⁊ officiat̉ in euuāgelio hodierno Sermo erit de ſancto euuāgelio deo volēte habe bimꝰ bonas inſtructiones ſpeculatiuas ⁊ morales. Salutet̉ virgo maria Sanctū euuangeliū pn̄tis dn̄ice recitat vnū ma gnum ⁊ pulchꝝ miraculū qͣliter ih̓s xp̄s ꝟtute verbi ſui ſemel curauit decē viros leproſos di. Ite on̄dite vos ſacerdotibꝰ Qui eius exequētes mādatū curati fue runt Iſtud in ſūma continet̉ in euuāgelio hodierno. Amore iſtiꝰ verbi ego q̄ſiui in ſacra ſcpͥtura tā in veteri qͣꝫ in nouo teſta mento qͣs modos tenuit deꝰ ad curandū lepra ⁊ inueni ꝙ curauit qͥntuplicit̓ ¶ Primo ꝑ ablucionē corporalē ¶ Scd̓o per tactū manuale Tercio ꝑ oſtenſiouē viſualē ¶ Quarto ꝑ abſcōſionē ſinualē ¶ Quinto ꝑ ſeparacionē ꝑſonalē. Iſtos qͥnqꝫ modos ſeruauit deꝰ in lepre curacō ue. Non ſine magnis ſecretꝭ ad oſtendē dum ⁊ figurandū qͥnqꝫ modos qͥbus aīe curant̉ a lepra peccatoꝝ mortalium De tercio mō d̓t thema. Ite on̄dite vos ⁊cͣ. ¶ Dico pͥmo ⁊cͣ. ſcꝫ ꝑ ablucionē corpo ralem. Iſte modꝰ inuenit̉. iiij. Regū. v. Nota breuit̓ hyſtoriā de illo nobili viro leproſo qͥ venit ad ꝓphetam helezeū ⁊cͣ. Cui rn̄dit ꝓpheta dicēs. Uade ⁊ lauare ſepcies in iordane ⁊ recipiet ſanitatē ca ro tua atqꝫ mūdaberis. ⁊ ſequit̉ deſcēdit ⁊ lauit ſepcies ⁊ mūdatus eſt. qͣrti regū qͥnto. Ecce vnꝰ modus curādi lepram. Modo intremꝰ ſecreta que hic tangunt̉. Certum eſt ꝙ nulla aqͣ materialis habet talē virtuteꝫ curandi leprā Sed figurat lauachꝝ baptiſmi ꝑ ꝙ aīe mundant̉ ⁊ cu rantur hoīes a peccatoꝝ lepͣ non ſolū ori ginalis ſꝫ actualiū. vt iudei ⁊ īfideles qui nō ficte accedunt ad baptiſmū. Ecce qͣre d̓t. vade ⁊ lauare ſepcies ⁊cͣ. Sed eſt hic q̄ſtio qͣre p̄cepit vt lauaret ſe in iordane Cū tn̄ eſſent alie aq̄ ita bone. Solucio ſcūs ꝓpheta ſciuit ſpū ꝓphetico ꝙ filiꝰ dei ẜm huminitatē aſſumptam debuit bapti zari in iordane ⁊ ibi baptiſmū inſtituere ⁊ vim regeneratiuā aquis cōferre ad la uandū pct̄a. Auctoritas. Effundā ſuꝑ vos aquā mūdā ⁊ mundabimini Eze chiel̓. xxxvi. Sed eſt h̓ iteꝝ q̄ſtio quā for te facit iā aliqͥs veſtꝝ qͣre ꝓpheta dixit va de lauare ſepcies ⁊cͣ. qͣre dixit ſepcies cuꝫ baptiſmꝰ nō habeat efficaciam niſi ſemel tantū ſicut ſemel tm̄ xp̄s fuit paſſus No tate ꝙ nūqͣꝫ baptiſmꝰ datur ab vno ſolo. īmo ſunt ſemꝑ duo baptizātes ſcꝫ ſacer dos vel etiā laycus ī neceſſitate. ⁊ hoc in ſtrumentalit̓. Et xp̄s deꝰ ⁊ hō pͥncipalit̉ quia qn̄ ſacerdos baptizat corpꝰ aqͣ ma teriali. ſimul xp̄us baptizat animā aqua ſpūali ſcꝫ gra ſpūſſancti. Ideo dixit deꝰ pater Iohāni baptiſte ſuꝑ quē viderꝭ ſpūſſanctū deſcendentē ⁊ manentē ſuper eū hic eſt qͥ baptizat in ſpūſancto Ioh̓. pͥmo. De iſto fonte ſpūſſancti ꝓcedunt ſeptē flumina q̄ in baptiſmo oīa fundūt̉ ſuꝑ animā. ſcꝫ ſpūs ſapīe ⁊ intellectus. ſpūs cōſilij ⁊ fortitudinis. ſpūs ſcīe ⁊ pie tatis. ſpūs timoris dn̄i. Iſaie. xi. ſeptem enī dona ſpūſſcī habitualiter dant aīe in baptiſmo: de hoc lauacro ꝓphetauit zacha rias dices In die illa erit fons pates do mui dauid ⁊ habitantibꝰ ihrl̓m ī ablucio Onica. XIIII. pꝰ tri nitatis Sermo. II nē peccatoris ⁊ mēſtruate Zacharie. xiij Nota in die illa ſcꝫ xp̄i in qua ſol iuſticie mundū illuminabit. Erit fons patēs do mui dauid.i. xp̄i. Dauid ī ſcpͥtura in mul tis locꝭ ſumit̉ ꝓ xp̄o qͥ fuit de genere da uid ẜm humanitate ⁊ habitantibꝰ ihrl̓m ſcꝫ iudeis in ablucionē peccatoꝝ.ſ. actua lium peccatoꝝ ⁊ mēſtruate. Menſtruū īfirmitas eſt q̄ venit naturalit̓ ⁊ ſigͣt pec catum originale ꝙ naturalit̉ venit quia ꝑ viciatā origine nature. Auiſent̉ hͦ illi qͥ habent baptizare tā ſacerdotes qͣꝫ layci de forma auiſent̉ patrini de filiolis vt cu ram habeāt de eis. Quia ſicut pr̄ carnal̓ tenet̉ ꝓuidere de cibo corporali ita patri nus de cibo ſpūali vt ſciant ſe ſignare ⁊ ſciant. Credo. pr̄ nr̄. Aue maria ꝙ cōfi teātur ⁊ cōmunicēt ad minꝰ in paſchate ꝙ vadāt ad miſſam ⁊ ſermone ⁊ qͣꝫtum pn̄t tenent̉ patrini corrigere eos de pecca tis ⁊ reducere ad bonā vitā ⁊ ad deū qꝛ ſunt eoꝝ filij ſpūales ⁊ de eis habēt red dere rōne deo. Ideo ſi ex veſtra negligē cia dapnant̉ cū eis etiā ibitꝭ etiā ſi aliud peccatū nō haberetꝭ. Iſtā obligacionem recipitis ī baptiſmo Id̓o dauid Quāta mādauit patribꝰ.i. ſpūalibꝰ. Nota ea fa cere filijs ſuis vt cognoſcat generacio al tera ſcꝫ cōuerſoꝝ qͥ ſunt alteriꝰ gn̓acōis. ꝑsͣ. lxxvij. A cōcordat yſaias dicēs. pater filijs notā faciet veritatē ſuā Yſa. xxxviij. ¶ Dico ꝙ ſcd̓s modꝰ eſt ꝑ tactu manua lem. Xp̄s enī leproſū cū manu tangen do curauit. Hoc inuenit̉ Mathei. viij. ca. poſtqͣꝫ autē xp̄s p̄dicauerat in qͦdā mon te. Cū deſcendiſſet de mōte quidā lepro ſus venit ad eū di. Dn̄e ſi vis potes me mūdare qͣſi diceret nō dubito de poteſta te tua qꝛ potens es ſꝫ ſolū ſtat in tua vo luntate. Id̓o dn̄e ſi vis potes me mūda re d̓t textus. Extendēs ih̓s manū ſuā te tigit eū dicēs. volo mundare. ⁊ cōfeſtim mūdata eſt lepͣ eius Math̓. viij. Figura uit in hoc xp̄s ſcd̓m modū que ordinauit ad curandū de peccatis enormibꝰ ⁊cͣ. que poſt baptiſmū cōmittimꝰ q̄ ꝑ baptiſmū nō poſſunt lauari ſꝫ per tactū. Ecce cōtri cio cordialis Hic inſinuat quia qͣꝫtūcūqꝫ peccata ſint gͣuia ⁊ horribilia tanta ē vir tus cōtricōnis q̄ ſi vera ſit nō eſt ſine grā ꝙ purificat aīam ab omnibꝰ culpis mor talibus. Ideo dauid. Eor cōtritū ⁊ hu miliatū deus nō deſpicies. Si dicat vn de hoc ꝙ contricio ſignificet per tactū ma nus. Rn̄deo ꝙ niſi deus tactu ſue manꝰ miſericordie tageret cor peccatoris nūqͣꝫ haberet cōtricionē. Iſta manꝰ miſericor die dei habet qͥnqꝫ digitos ſcꝫ qͥnqꝫ mo tiua cōtricionis. ¶ Primū motiuū eſt cogitacio amiſſionis grē dei quia qn̄ pec cator cogitat ꝙ ex ſuis pctīs ꝑdidit grāꝫ dei ⁊ eſt in ira dei tunc habet motiuū ⁊ ra cionē cōterendi. Sicut miles qͥ pͥus erat in grā regis ſꝫ quia deliqͥt perdit grām ⁊ incurrit irā regꝭ Ita ꝙ rex nō vult eū vide re. mouet̉ ad cōtricione offenſe ex cogita cione amiſſionis gr̄e regis Cogitate qͣlis dolor maxime ſi non habe̓t vnde viueret aliunde Ita de peccatore ⁊cͣ. nec aliunde p̄t habere vitā eternā ¶ Scd̓m motiuū ad contricionē ē cogitacio amiſſionis lu cri qn̄ cogitat pctōr ꝙ ꝑdidit qͥcqͥd lucra tus fuerat vnqͣꝫ ꝑ oꝑa meritoria tūc hꝫ motiuū ⁊ tōne cōterendi. O qͣlis dolor. Ac ſi mercator ī manu ꝑderet qͥcqͥd lu cratꝰ fuerat vnqͣꝫ toto tꝑe vite ſue. quō doleret. plus perdit pctōr. ſꝫ qn̄ redit ad grām ꝑ verā pn̄iam recup cat iſta q̄ fecit in grā. qꝛ oꝑa bona mortificata ꝑ pn̄iaꝫ verā reuiuiſcūt. Cogitate qͣlis dolor idꝫ eſſe religioſo vel clerico ⁊cͣ. qͥꝓpter vnuꝫ peccatū ꝑdit qͥcqͥd lucͣtus eſt in. l. vel. lx. ānis ⁊cͣ. ¶ Terciū qꝛ ꝑdit hereditatē pa radiſi q̄ ad eū ꝑtinebat qͣlis dolor eſſet pͥmogenito regis ſi ex culpa ſua ꝑderet hereditatē ⁊cͣ. Idē de pct̄ōre ¶ Quartū qꝛ ꝑdidit amiciciā ſcōꝝ angeloꝝ ⁊ oīm beatoꝝ. Iā videtꝭ qͣꝫtū doletꝭ qn̄ ꝑditis Dn̄ica. XIIII. pꝰ tri nitatis Sermo II. aliquē amicū cordialē. qͣꝫtomagꝭ dolere debetis qn̄ tantos ꝑditisIgit̉. ¶ Quītū motiuū ad contricioneꝫ ē cogitare qꝛ es dāpnatꝰ ſn̄ialit̓ ad furcā īferni aīa q̄ pec cauerit ipſa moriet̉ Ezech̓. xviij. Sn̄ia eſt data ſꝫ executio nō ſit ſtatī. Sed cogi tate quō dolet captꝰ qn̄ ſcit ꝙ ſn̄ia eſt da ta vt ſuſpendat̉ etiā ſi executio nō fiat illa die. Iſtis qͥnqꝫ digitꝭ manꝰ mīe dei tan git cor pctōris. Ido ꝓpheta in ꝑſona pec catoris cōterentꝭ d̓t. Abij amarꝰ in in dignacōne ſpūs mei. manꝰ eniꝫ dn̄i erat mecū cōfortans me Ezech̓. iij. Quia cō tricio nō ſolū purificat a pctīs. ſꝫ cōfortat per ſpem. Hic habetis doctrinā vt bona vel mala penalia q̄ habetis in hͦ mundo nō attribuatꝭ cauſis ſcd̓is qꝛ manꝰ dei fa cit oīa. Ideo ſcī patres antiqͥtus oīa at tribuebāt deo. verbi grā de patriarcha ia cob cū eſſet puer ⁊c̄. Dixit pr̄ quō tā ci to īuenire potuiſti fili mi. Rn̄dit nō aliā rōnē aſſignādo dicens. qꝛ voluntas dei fuit vt cito mihi occurreret ꝙ volebam. Gen̄. xxxiij. Idē ab eſau interrogatus de filijs qͥd ſibi volūt iſti ⁊ ſi ad te ꝑtinent. Rn̄dit iacob ꝑuuli ſunt qͦs donauit mi hi dn̄s. Etiā mala penalia ſūt deo attri buēda qꝛ ꝯcluſio ē oīm theologoꝝ ꝙ oīa mala pene facit deꝰ. Id̓o iob poſtqͣꝫ ꝑdi dit ſeptē filios ⁊ filias ꝑ dyabolū vt d̓t textꝰ ⁊ duo milia paria boū ⁊ tot azinos ab inimicꝭ de caldea receptꝭ. Itē ſepteꝫ milia oues ꝑ ignē de celo ⁊cͣ. totū attri buit deo di. Dn̄s dedit dn̄s abſtulit ſic̄ dn̄o placuit ita factū ē. Iob. jͣ. cū tn̄ tex tus dicat ꝙ dyabolꝰ ⁊ inimici caldei fe cerūt. Ita debetꝭ vos facere nō attribue re aliqͥd ſoli vel lune vel nature. qꝛ nō eſt niſi captiua.i. ancilla. ſic̄ ſi rex daret vob̓ aliqͦd officiuꝫ vel caſtꝝ ⁊ notariꝰ faceret inſtrumētū ⁊ vos regͣciamini calamo vel notario Nōne eſſet ſtulticia. De omnibꝰ gͦ creatori ē regraciandū nō ſoli nec lune nec planetꝭ. ſol luna creature ſunt irrōna les. Id̓o creatori eſt regͣciandū tā de bo nis qͣꝫ etiā de malis Mgr̄ ſn̄iaꝝ iu pͥnio de potēcia dei d̓t. Sufficit xp̄iano dicere oīm operacionē ⁊ actonū ꝙ fiāt in hͦ mū do cauſam eſſe dei voluntatē. Si q̄ratur eclipſat̉ ſol vel luna. Rn̄deo ꝙ ita placꝫ deo. ⁊ ſic p̄t hō rn̄dere ad oēm q̄ſtioneꝫ mundi. ¶ Terciꝰ modus ē ꝑ oſtenſione viſuale. de hͦ loquit̉ the̓. Itē on̄dite ⁊cͣ. Dicat̉ h̓ breuit̉ hyſtoria euuāgelij. Dū xp̄s iret p̄dicādo tnͣſiens ꝑ mediā ſama riam ⁊ gallileā de ciuitate ī ciuitatē de vil la in villā oūdendo gentibꝰ veritatē fidei In porta cuiuſdā caſtri occurrerūt ei. x. leproſi viri qͥ extͣ morabant nec aude bant approximari qꝛ eſt morbꝰ ꝯtagioſꝰ ſꝫ ſteterūt alonge. cogitate ꝙ flexis geni bus ſtabāt ⁊ alta voce dicebāt. Iheſu p̄ ceptor nō dixerūt dn̄e vel creator ſꝫ p̄cep tor quaſi dicerent ſicut p̄cipiendo creaſti mundum Ita p̄cipiendo potes nos cura re xp̄s vero reſpiciēs eos. Dixit thema. ꝓpoſitū. Itē on̄dite vos ⁊c̄. qꝛ ſic curabi mini ⁊ ipſi receſſerūt ⁊ purificati fuerūt. Ecce purificacio lepre ꝑ on̄ſionē viſua lem. Si q̄rat̉ qͣre ſic ſunt curati. Rn̄deo ꝙ ad on̄dendū terciū modū curādi a lep peccatoꝝ ſcꝫ cōfeſſionē q̄ eſt tāte ꝟtutꝭ ꝙ niſi cor ſit actualit̓ obſtinatū nollens dimittere pctā nec remittere īiurias quia in talibꝰ cōfeſſio nō hꝫ effectū. purificat animā ab omnibꝰ culpis mortalibꝰ. ꝓpt̓ hoc d̓t. On̄dite vos. nō d̓t. on̄ dite caput vel facie aūt manꝰ ſꝫ on̄dite vos ſcꝫ oēs plagas. Recte cōfeſſio nō eſt niſi on̄ſio plagaꝝ lepre di. pr̄ exqͦ fui ꝯfeſſus pecca ui in hͦ ⁊cͣ. de alijs pr̄ int̓rogate me. pater ego ſū ꝑſona ſuperba auara retinui ſala rium ſeruoꝝ decimas vel de mortuis ⁊c̄. Qn̄ dat abſoluconē cōfeſſor. aīa purifi catur ab oībꝰ plagis ⁊ maculis. De hͦ au ctoritas clara. Si ꝯfiteam pctā nr̄a fidel̓ ⁊ iuſtꝰ ē deus vt remittat nob̓ pct̄a nrā ⁊ mūdet nos ab oī iniqͥtate in canoni. jͣ. Ioh̓. jͣ. Nota fidelis cōplens ꝙ ꝓmiſit ſcꝫ purificacōꝫ pctōꝝ ꝑ cōfeſſionē. volo KRK.iij. Dnica. XIIII. pꝰ tri nitatis Sermo. II vos auiſare de vno qd̓ ē ꝙ oīa pct̄ā inte gre debetꝭ cōfiteri ſacerdoti qꝛ multi dāp nant̉ qꝛ faciunt ꝯͣ hoc verbū. Ite on̄dite vos Aliqͦͥ ex ignorācia aliqͥ ex verecūdia nō on̄dunt oīa pct̄a etiā neceſſario ꝯfitē da cōfeſſori Iacerdotes aliqn̄ nō audent eos interrogare quia fuit inuentū ꝙ vxor dicebat viro dicēdo ꝯfeſſor petit a me ta lia ⁊cͣ. Cōfeſſores aliqn̄ nō audēt int̓ro gare vxores niſi ſuꝑficialit̓ dicētes ſer uaſtis fidē viro ⁊ nihil aliud cū tn̄ debeāt petere a cōfitentibꝰ etiā diligent̉ cū appa ret eis inſufficiētia ꝯfeſſionis. caueat tn̄ ꝯfeſſor ne ſit īcautꝰ int̓rogādo ⁊ ne oſtē dat modū peccādi ꝯfitentibꝰ Itē aliquo ciens pct̄a ſunt gͣuia ⁊ ꝯͣ naturā ꝙ celuꝫ ⁊ terra poſſent ſubmergi. Itē dicat con feſſor. Dicatꝭ filia negaſtꝭ debitū viro qꝛ ſi mulier negat debitū viro peccat morta liter ⁊ dāpnat̉. de hͦ etiā dꝫ virū interro gare. Dicat̉ hyſtoria q̄ accidit ī valēcia de muliere negate viro debitum q̄ qͦlibet die īueniebat excuſacone. ꝓpter ꝙ vir vo cabat ancillā ſiue captiuā ⁊ decetero ab horruit vxorē. vir dapnauit ſe cū ancilla ⁊ magꝭ vxor q̄ erat cauſa oīm iſtoꝝ. De hoc dicebat apl̓s in ſuis ſermonibꝰ. Uxo ri vir debitum reddat ſil̓r ⁊ vxor. mulier aūt ſui corporꝭ ptātem nō hꝫ ſꝫ vir. ſil̓r ⁊ vir ptātē ſui corporis nō habet ſꝫ mulier Nolite fraudari īuice niſi forte ex con ſenſu ad tēpus vt vacetꝭ orōni. jͣ. ad co rinth̓. vij. Dicat̉ etiā ꝯͣ illos qͥ ex verecū dia nō audent on̄dere pctā ꝯfeſſori. Quartꝰ modꝰ fuit ꝑ abſcōſionē ſinualē. hoc habet̉ Exo. iiij. de moyſe qͥ cū ſemel eſſet cora deo huit manū leproſā dixit. et O dn̄e qͣlis ē manꝰ mea. dixit ſibi deus abſcōde eā in ſinu ⁊ ſic curata fuit Quare ſic dn̄s curauit leprā. Solucio on̄dēdū Ad qͣrtū modū curādi pctōꝝ ſcꝫ ꝑ afflictio nē pn̄ialē. Si habetis animā leproſā ex pctīs. ꝑ corporis afflictionē poteritis eā curare t hͦ ſigͣt manꝰ hn̄s qͥnqꝫ digitos qͥbus oꝑamur qͥ ſigͣnt qͥnqꝫ oꝑa pnīalia ¶ Primū ē ieiunij qd̓ cōp̄hendit oēs affli ctiones corꝑales vt ciliciū diſciplinā ⁊cͣ. ¶ Scd̓m ē orō ſpūalis. qꝛ ſic̄ os loquit̉ ſic cor ſiue ſpūs cogitat. oculi lacrimant̉ ⁊ ſic aīa purificat ¶ Terciū ē elemoſina fr̄nalis ſꝫ de bono iuſto ſꝫ de alijs reſtitu cio fieri dꝫ. Id̓o d̓t xp̄s ꝙ ſuꝑ eſt ſcꝫ fa cta reſtitucione date elemoſinā. Et ecce oīa munda ſunt vob̓ Luce. xi ¶ Quartū eſt remiſſio īiuriaꝝ. Si vis etiā remitte re dāpnū vel debitū amore dei bene facis ſꝫ nō teneris. Sꝫ remittere odiū ⁊ rācō rem cordis ⁊ ꝓpoſitū habeas nō nocendi inimico etiā ſi poſſes ſꝫ ſine pctō corā iu dice potes ducere tuā cauſā ⁊ exigere de bitū ⁊cͣ. Si vis remittere totū vt deꝰ tibi remittat eſt magꝭ meriti. Si dimiſeritis hoībꝰ pct̄ā eoꝝ ⁊cͣ. Math̓. vi. ¶ Quin tū eſt cōmunio ſacͣmental̓ ⁊cͣ. patet quō manꝰ ſigͣt̉ afflictionē pnīalē. Sed qͣre ꝑ abſconſionē curata fuit Solucio ad oſte dendū ꝙ oꝑa pn̄ialia nō debent fieri pub lice ad vitandū vanā gloriā ⁊ ſi ſint aliqͣ bona q̄ nō poſſūt abſcōdi. ordinet̉ inten cio ad deū. Dicat̉ ꝯͣ illos qͥ laudāt ſe de bonis operibꝰ. dicēdo heri ieiunaui vel di ſciplinaui ⁊cͣ. Itē de illis qͥ clamant pau ri vt videant dare elemoſinas ꝑ hunc cnī modū aīa nō ſolum nō curat. īmo ſit magꝭ leproſa. Ergo attēdite ne iuſticiā veſtrā faciatꝭ corā hoībꝰ vt videamini ab eis Math̓. vi. Nota ne iuſticiā veſtram faciatꝭ corā hoībꝰ. Aliqͣ iuſticia debet fie ri corā hominibꝰ ⁊ aliqͣ nō. de pctīs noto rijs iuſticia dꝫ fieri coraꝫ hoībꝰ. de pctīs ſecretꝭ iuſticia ſecreta ⁊ dimittat diuino iudicio qꝛ ipſe cōdepnabit tales. Sꝫ qn̄ pctā ſunt notoria ⁊ rectores ſuſtiuet nec faciūt iuſticiā ira dei ē ſuꝑ eos ⁊ ſuꝑ cō munitatē. verbi grā. ſi aliqͥs ſecrete inuo cat demones cōitates vel rectores n̄ hn̄t ꝑiculū. Sꝫ qn̄ eſt notoriū qꝛ oēs recur runt ⁊ ꝓceſſionalit̓ vadūt getes ad eū ꝓ liberacōne ab infirmitatibꝰ ⁊cͣ. Tunc ira dei eſt ſuꝑ cōitatē ⁊ rectores Idē de iu Dnica. XIIII. pꝰ tri nitatis Sermo III. rantibꝰ ⁊ blaſphemantibꝰ ſecrete. Sꝫ qn̄ publice ⁊ notorie deꝰ blaſphemat̉ ⁊ ſuſti netur tunc male regit̉ ciuitas Ide de ope rantibꝰ ſecrete in diebꝰ feſtiuis. Sed qn̄ publice ⁊ notorie corrigendi ſunt publi ce. Idē de ludo alee ſecreto vel publico dicendū eſt/ ſi aliqͥs fecit aliquā īhoneſta tem ſecrete non debet fieri de illa pubfica iuſticia. ſꝫ qn̄ publice ⁊ notorie habitant meretrices ꝑ vicos vel ꝑ hoſpicia ⁊cͣ. niſi faciatꝭ iuſticiā publice habebitꝭ ſuꝑ vos ira dei. Itē ſi aliqͣ mulier in corde ſuo ſit pompoſa ⁊ vana. ſecrete deꝰ dāpnabit eā. ſꝫ qn̄ eſt publice ſic vana ⁊ pompoſa ī or namentꝭ in caudis pōt puniri ſi leges de ornamētis frangat. Secus ē ſi pctā ſint notoria. Ecce quō intelligit̉ attendite ne iuſticiā veſtrā faciatꝭ corā hominibꝰ qd̓ ve rum eſt ſi pctā ſint occulta ⁊cͣ. Alias ꝑi culū īminet hijs qͥ non corrigunt. vnde d̓t ſcpͥtura. Digni ſunt morte nō ſolū qͥ faciunt ſꝫ qͥ cōſenciūt facientibꝰ. Ad ro ma. pͥmo. Gloſa auguſtini. Cōſenciunt qͥ poſſunt ⁊ debēt corrigere ⁊ nō faciunt. ¶ Quintꝰ modus ē ꝑ ſeparacionē ꝑſo nalem hͦ habet numeri. xij. Moyſes ha bebat vnā ſororē ꝓphetiſſam vocatā ma riam ⁊ qꝛ ſemel murmurauit ꝯtra fratrē ſuū moyſen ſubito fuit effecta leproſa ꝓ qͣ moyſes orauit dn̄m. Dūe obſecro ſa na eā. Rn̄dit dn̄s ſeꝑet ſeptē diebꝰ extͣ caſtra ⁊ poſtea reuocabitur. Numeri. xij. Iſte eſt vltimꝰ modus curādi a lepͣ pec catoꝝ ſcꝫ per ſeꝑacionē. Et hͦ ſit per in greſſuꝫ religionis Seꝑare ſe debet religio ſus vel religioſa ab imnmicꝭ ⁊ ꝑentibꝰ. Di catur ꝯͣ mulieres qͥ in ſuis partibꝰ vocāt moniales vt ſeruiat eis ⁊ etiā in īfirmita tibus ⁊ ꝙ dimittāt ſeruiciū dei ⁊ ſeruiāt eis qd̓ indecēs eſt ⁊ malū. Itē non debēt moniales voͣre ad ſe ī feſtiuitatibꝰ ſeu cō uiuijs. Si vultꝭ eis mittere aliquā elinā bene qͥ dem ſꝫ nō trahant̉ religioſe extͣ mo naſteria. qꝛ hoc eſt ꝑiculoſū ꝑ hͦ enī ⁊ de uocionē amittūt ⁊ dei ſeruiciuꝫ omittunt Dicat̉ quō ingreſſus religionis hꝫ ean dem ꝟtutē vt baptiſmꝰ purificādi ab om nibus pctīs. Baptiꝫ et̄ iudeꝰ qui haberꝫ oīa peccata ⁊ aliꝰ maximꝰ pctōr intret re ligioneꝫ equalis grā datur vtriqꝫ. h̓ fuit reuelatū cuidā ſcō vt patet ꝑ miraculū ante dictū confirmatū in decretꝭ per pela gium papaꝫ. Dicat̉ miraculū de illo ſcō qͥ equale grām vidit deſcēdere ſuꝑ vnū nouit̉ baptiſatū ⁊ ſuꝑ intrantē religionē approbatā. Iſtud nō eſt ex pͥuilegio pa pe ſꝫ ex pͥuilegio xp̄i vt expreſſe d̓t ſanctꝰ Thomas in qͣrto ſn̄iaꝝ ⁊ ſcd̓a ſcd̓e vide ibi rōnes. Nota cū d̓t ſeparet̉ ſeptē die bus per ſeptē dies ſeptem intelligunt̉ in qͥbus ſtat perfectio religionis ſcꝫ Obediencia generalis Paupertas apoſtolicalis Caſtitas angelicalis ¶ Deuocio in officio ¶ In ore ſilenciū ¶ Penitencia corporalis ¶ Et pacientia ꝟtualis Sine iſtis nō p̄t religioſus ſaluari. vn̄ d̓t ſcūs Tho. in qͣrlibetis. Si ſcirē monaſte riū in qͦ negligit̉ cura aīaꝝ nō auderē cō ſulere alicui ꝙ ī tali monaſterio eligeret monachatū Itē attēdēdū ē ſollicite ne ī ingreſſu religionis fiat ſymonia alias aīa nō purificaret īmo plꝰ macularet ⁊ tunc ſic ſeꝑatꝰ poterit dicē. Aſꝑges me dn̄e yſopo ⁊cͣ. vel alit̓ iſta ſeꝑacio ē recedere a mala ſocietate q̄ ē occaſio peccādi luxta illd̓. Que nocitura tenes qͣꝫuis ſint cara relinque ¶ Sermo. iij. de eadē dn̄ica Ui chriſti ſunt carnē ſuā crucifixer̄t. Habet̉ ver bū iſtd̓ ad Gal̓. v. Pro huiꝰ ꝟbi decla racioue ⁊ materie p̄dicāde ītroductione ſciēdū ꝙ creature dicūt̉ eſſe xp̄i tripl̓r.ſ. Per creacionē vniuerſalē Per redempcionē humanāle Per ſubiectione ſpecialem ¶ Quātū ad pͥmū oēs creature ſunt xp̄i. KRK.iiij. nitatis Sermo III. Dn̄ica. XIIII. pꝰ tri qꝛ per ipſū oīa creata ſunt ⁊ facta: Nā ſi cut caſtꝝ ꝙ ꝓprijs expēſis edificat̉ ⁊ non in alieno fundo d̓r eſſe illius qͥ edificauit etiā totꝰ mūdus xp̄i ē qꝛ dn̄s ih̓s xp̄s d̓ ſuis ꝓprijs ſcꝫ potencia īfinita ⁊ ſapīa ſine alieno adiutorio in ꝓprio fūdo edificaue rit caſtꝝ vel domū tociꝰ mūdi cū oībus creaturis id̓o oīa ſunt ſua. Cuiꝰ ē celum terra ⁊ alie creature viſibiles ⁊ īuiſibiles Rn̄deo ꝙ oēs ſunt xp̄i ⁊ iſto mō loquit̉ apl̓s dicēs. Locutꝰ ē nob̓ ſcꝫ deus pr̄ in filio quē conſtituit heredē vniuerſoꝝ per quē fecit ⁊ ſecula. Ad heb̓. jͣ. gͦ oēs crea ture ſūt xp̄i ꝑ creacionē vl̓em ¶ Quātū ad ſcd̓m mēbꝝ ſcꝫ ſciatꝭ ꝙ ꝑ redepcionē hūanā oēs creature rōnales cuiuſuis ſta tus ſiue ꝯdicōis ſint tā fideles qͣꝫ infide les. oēs ſūt xp̄i n̄ ſolū ꝑ creacionē ſꝫ etiā ꝑ hūanā redepcōꝫ qͥ enī ꝓprijs pecunijs emit captīos illi ſui ſūt. Ita xp̄s de ꝓpria moneta burſe ſue ſcꝫ eiꝰ corporꝭ ſangui nis emit nos ⁊ ꝓ oībꝰ ſoluit p̄ciū ī mēſa cābij ſcꝫ in cruce. Id̓o oēs ſumꝰ ſui licet iudei ⁊ agaren ⁊ oēs īfideles alij vt falſi captiui fugiātᵗ mō ⁊ latitēt ꝑ nemora ⁊ ꝑ cauernas infidelitatꝭ. Un̄ apl̓s d̓t. Siue viuimꝰ.ſ. ꝑ fidē ⁊ gr̄am dn̄o viuimꝰ ſiue morim ſcꝫ ꝑ īfidelitate vel pctā dn̄o mo ximur. ſiue enī viuimꝰ ſiue morimur do mini ſumꝰ. in hoc enī chriſtꝰ mortuus eſt ⁊ reſurrexit vt et viuoꝝ ⁊ mortuoꝝ do minet. Ad roma. xiiij. ¶ Tercio mō di cunt̉ aliqͣ ipſiꝰ xp̄i ꝑ ſub̓iectionē ſpecialē iſto mō ſolū xp̄iani boni ſunt ſui per verā credenciā ⁊ deuotā obedīam ad eiꝰ p̄cep Qui hꝫ iſta duo ille d̓r eſſe xp̄i ⁊ hͦ iam portat̉ in noīe xp̄iani. Quare aliqͥ dicūt̉ aroganēſes qꝛ habēt ſubiectionē ꝑ credē ciā ad rege arogonie ⁊ obediēciā Quare aliqͥ dicunt̉ caſtellani vel gallici ꝓpt̓ ſub iectionē ſpeciale ad ſuū rege. Ita xp̄iani qͥ habet verā fide in eorde ⁊ deuota obe dientiā in oꝑe ſūt xp̄i ꝑ ſpāleꝫ ſubiectio ne ⁊ ex hoc noīati ſunt xp̄iani. Actuū. xi. Paulꝰ ⁊ barnabas ī antiochia annū totū ꝯuerſati ſūt ī eccīa ⁊ docuer̄t turbā ml̓ ta. ita vt cognominaret pͥmū antiochie xp̄iani. Ecce an̄ dicebat diſcipuli. Et de xp̄ianis loquit̉ the̓. Qui xp̄i ſūt ⁊c̄. ſcꝫ ꝑ ſubictionē ſpālē ꝑ verā credentiā fidei ⁊ deuotā obedīam ī oꝑe. Carne ſuā cruci fixerūt. Mō videndū ē quō nos xp̄iani debemꝰ crucifigere carne noſtrā ad inſtar xp̄i declarare ꝑ qͥnqꝫ vulnera ſiue plagas pͥncipales qͣs xp̄s recepit ī cruce. nil̓tas alias plagas recepit ī capite ꝓpt̓ coronā ſpinaꝝ. ⁊ in toto corꝑe liuores qͥs po nūare ⁊cͣ. Sꝫ plage pͥncipales fuer̄t. v. due ī manibꝰ ⁊ due in pedibꝰ ⁊ vna ī late re. De qͥbꝰ ꝓphetauerat dauid. psͣ. xxi. in ꝑſona xp̄i di. Foderūt manꝰ meas ⁊ pe des meos.ſ. ligamine clauoꝝ. xp̄s gͦ fuit ctucifixꝰ corporal̓r ⁊ recepit qn̄qꝫ vulnera realit̓. Sic nos xp̄iani debemus crucifigi ad inſtar xp̄i. Moralit̓ ⁊ recipere iſtas qͥnqꝫ plagas ꝟtualit̓. ⁊ tunc de nob̓ dice tur thema. Qui ſunt xp̄i ⁊c̄. ¶ Prīo in manu dextͣ ꝑ mīam largiēdo ¶ Scd̓o in ſiniſtra ꝑ iuſticia reſtituēdo ¶ Tercō ī dextro pede ꝑ tꝑancia abſtinēdo ¶ Quarto in ſiniſtro pede per pacientiam ſuſtineūdo ¶ Quinto ꝑ pn̄iam cōtinuādo in latere ¶ Quilibet xp̄ianꝰ qͥ has qͥnqꝫ plagas aſ ſumpſit ad inſtar xp̄i crucifixus ē de qui bus verificat thema Qui xp̄i ſūt ⁊cͣ. Ecce tota materia p̄dicāda in pn̄ti in ſūma ¶ Dico pͥmo ꝙ ſi ad inſtar xp̄i volumꝰ cru cifigi debemus pͥmo clauari ⁊ crucifigi in manu dextra clauo mīe. Hoc declarat ſic facultates ſiue diuicie huiꝰ mūdi dicunt̉ manꝰ Rō quia ſicꝰ manibꝰ facimꝰ opera pͥncipalit̓. Ita illi qͥ habent magnas diui cias pn̄t facere multa ⁊ magna oꝑa ſcꝫ magnas domos caſtra veſtes ⁊cͣ. Iā d̓r vulgarit̉ de diuite multa p̄t facere. Ecce rō qͣre dicunt̉ diuicie dn̄i manꝰ. Id̓o di cebat ſalo mō pecunie obediūt oīa Etcͣs x. Nota obediūt oīa.ſ. corporalia et tꝑa lia. Et ſicut habemꝰ duas manus dextrā Dn̄ica. Xiiii. poſt tri. nitatis Sermo. xij ⁊ ſiniſtrā Ita ſūt due ꝯͣdiciones faculta tū ſeu diuiciaꝝ aliqͣ de bono iuſto ⁊ iſta dicunt̉ dextͣ manꝰ aliqͣ de malo q̄ dicūt̉ ſiniſtra d̓ bono iuſto ſūt diuitie q̄ acqͥru tur iuſte vt de poſſeſſionibꝰ vel de labori bus in officio ſuo vel de redditibus iuſtis vl̓ de mercationibus vel vendicōnibꝰ pla nis vel de vaſallis ſiue rapīa ⁊ ſic de alijs Talis pecunia d̓r manus dextra de malo ⁊ iniuſto eſt pecuia q̄ acquirit̉ iniuſte vel ꝑ vſurā ſiue ꝑ rapinā vel ꝑ calūpniā vel ꝑ retentionē decīaꝝ ⁊ pͥmitiaꝝ ſalarioꝝ vel teſtamētoꝝ ſiue īuentoꝝ ſiue ꝑ ſimo nia iſta eſt manꝰ ſiniſtra. De iſtis mani bꝰ dicebat ſalomō leua eiꝰ ſcꝫ mundi ſub capite meo ſcꝫ deſpiciēdo ⁊ dextra illius amplexabit̉ me Can̄. ij. In dextra gͦ ē fi endū vulnꝰ clauo miſcd̓ie.ſ. el̓ias largien do. qꝛ ſolū de illa hoc ē de bonis iuſtis ꝑ xtera ſignificatꝭ eſt fienda el̓ia. Et ſicut de manu xp̄i ꝑforata exibat ſanguis Ita de manu diuitis dextͣ clauo miſcd̓ie perfo rata dꝫ exire el̓ia ad pauꝑes. Qꝛ de iniu ſtis bonis nō dꝫ fieri el̓ia ſꝫ reſtitucō. Iō xp̄s te faciēte el̓iā neſciat ſiniſtra tua qͥd faciat dextͣ tua Mat. vj. ꝓpt̓ hͦ do vobis hͦ ꝯſiliū. Qui hꝫ pecuīam de bonis iuſtis ⁊ etiā de iniuſtis bonis dꝫ facere mediū in taxia ⁊ ad dextera ponere illaꝫ de bono iuſto ⁊ ad ſiniſtrā illā de iniuſto. Et qn̄ habueritis facere el̓iam dabitis de dextra ⁊ ſi lucramī aliqͥd iuſte ponetis ibi. Si ꝙ abſit habetꝭ aliqͥd forte de iniuſtis bonis dꝫ poni illud ī ſiniſtra parte vt quocienſ cūqꝫ videretis recor demini de reſtitucōe dicendo. O miſer ita habeo reſtituere dē dico de burſa qꝛ d̓s aliqn̄ dabit vob̓ cor ad faciendū reſtitucōneꝫ. Ecce qͣre xp̄s d̓t te faciēte elemoſinā ⁊cͣ. Ecce prima plaga. Qui xp̄i ſūt carnem ¶ Dico ſcd̓o ꝙ ad inſtar xp̄i debeus ꝑforari in ſiniſtra ẜm ꝙ declaraui. Siniſtra eſt pecunia in iuſta vel alia res iniuſte habita q̄ debet ꝑ forari ⁊ clauari clauo iuſticie reſtituendo debita. qꝛ ſic̄ dare el̓iaꝫ eſt opus miſcd̓ię Ita etiā reſtituere debita eſt opꝰ iuſticie Id̓o vos auari ꝑforate manū vr̄aꝫ ſi iu ſticiā vēdidiſtis reddatis illos. ij. vel tres florꝭ qͦs recepiſtis ab illa vidua ſeu a pau pere. Idē vos mercatores ſi emendo vel dedo defraudaſtis aliqͣꝫ. Idē domini temꝑales ſi aliqͦd recepiſtis a vaſallis ꝑ rapinā vel ſi retinuiſtis mercedē ⁊ ſalari um ẜuoꝝ ancillaꝝ ⁊ ſic de alijs. Si vul tis ſaluari oꝫ vt debētꝭ reſtituere totū vl̓ petere veniā. Id̓o d̓t ſcript a reddite oībꝰ debita ⁊ nemi quicqͣꝫ debeatꝭ ad Ro. xiij Bn̄dictꝰ eſt qͥ cū veritate pōt dr̄e lꝫ mo dicū habeo tn̄ totū eſt meū nulli teneor. Sꝫ auiſo vos hͨ qꝛ nō ſolum eſt fienda reſtitutio de hoc ꝙ hō recepit ſed etiaꝫ d̓ dapno qd̓ intulit. verbi gr̄a Si aliqͥs fal ſus notarius amore ſeu timore precio vl̓ rācore fecit cartā falſaꝫ donacōnis inter viuos vel falſū teſtamentū ⁊ huiꝰ modi ⁊ dāpnificauit ꝓximū in. c. vel. M. florꝭ vos tenemini ad totū. Et ſi dixeris nihil recepi. Solucō nō ē vis. Idem de falſis teſtibꝰ. Ideꝫ ſi in pignoraſtis vineam ar bore vel agꝝ ſoluatis totū lucꝝ ꝙ inde habuiſſet Idem ſi ꝯbuſiſtis domum triti cum ⁊ huiuſmodi. quilibet tenet in ſolitū niſi alij ꝯſentientes velīt ſatiſfacere etiam prochdolor qͣt ſūt qui alios dāpnificant vel ꝑ ſuū loqͥ vel ꝑ ſuū oꝑari vel ꝑ con ſiliū ⁊ ſic de alijs ⁊ tn̄ nullaꝫ faciūt reſti tutioneꝫ ¶ Tercio crncifigendi ſūt ped̓s ſuꝑ hͦ ſciendū ꝙ pedes quibꝰ gͣdim̄ alter nati ſūt ꝓſperitas ⁊ aduerſitas munda nalis. Sic em̄ ambulamus in hoc mundo modo ꝑ ꝓſꝑitatem ſanitatem ⁊ habun dantiā mō ꝑ aduerſitatem ſcꝫ infirmita tem ⁊ indigentiā nec aliqͥs pōt vno pede ambulare. Nō dextro ꝓſꝑitatis qꝛ ſuper biret nec ſiniſtro aduerſitatis qꝛ deſpera ret hō. Quid ergo facit deꝰ modo dat le ticiā mō triſtitiam forte fuiſtis in nuptijs cum leticia ꝑ totā diem ⁊ qn̄ inſero redit ad domum inneniētis filiū veſtꝝ vulne ratū ī capite qꝛ cecidit mō hētꝭ īfirmitatē Dn̄ica. XV. poſt tri nitatis Sermo. xij modo ſanitatem mō bonū nuntiū modo malū ſic̄ ꝙ filius eſt mortuꝰ. Si ſemper eſſemus cū ꝓſperitate non cognoſcēmus deū. Si ſemꝑ in aduerſitate nō poſſemꝰ ſuſtinere. Ido dicit ſalomō riſus dolore miſcebit̉ ⁊ extrema gaudij luctꝰ occupat Prouer. xiiij. In dextro gͦ pede ꝓſperita tis aſſumi dꝫ vulnus clauo temꝑantie ab illicitis ⁊ ſuꝑfluis abſtinēdo. Si habe tis diuitias ſanitatē pulch̓tudinē ⁊ huiꝰ modi nō debetis male vti ex hijs ſūt mul ti miſeri qͥ ſi hn̄t pulchritudine corꝑaleꝫ eā expedunt in luxurijs fortitudinem ī ho micidijs diuitias in vanitatibꝰ. Id̓o cla uo te ꝑantie ꝑforare debetis pede dextrū Si habetis pulchritudinē cordis etiā fa ciatis ꝙ aīa ſit pulchra. Si fortitudineꝫ expēdat̉ in pn̄ia diſciplinis ⁊cͣ. Si diuiti as recipiatis neceſſitatem ⁊cͣ. Alia detis amore dei pauꝑibꝰ ⁊ ī pias cauſas. qꝛ nō ſūt expēdeda in vanitatibꝰ debetis ꝯputa re ⁊ dicere videre volo qͣntū habeo ego de redditibus qͣlibet anno. c. vl̓. M. florꝭ Et ſi habuero mille in anno ego expēdā quingentos in meis neceſſitatibꝰ de alijs quīgentis emā cenſualia ⁊ domū ꝓ alio mundo. emunt̉ aūt dādo elēoſinas pau peribꝰ vel mutuando ſine vſura ꝓpter deū Cogitate ꝙ habetꝭ mori. O miſeri quid dicetis xp̄o qn̄ nudi venietis coram eo. Cogitate qͣlem ꝯfuſioneꝫ ⁊ capitulatio nem faciet vobis dicendo. O miſer quō venis ſic cū habuiſſes tot redditus ⁊ tot bona qͥd dices dn̄e totū expēdi in vanita tibꝰ rn̄ debit xp̄s. Id̓o vadas ad hoſpita le miſeroꝝ. Id̓o clauo temꝑātie ꝑfora re ſe dꝫ hō ido d̓t ſcripta. Obſecro vos tāqͣꝫ aduenas ⁊ ꝑegrios abſtinete vos a carnalibꝰ deſiderijs que militāt aduerſus aīaꝫ. jͣ. pe. ij. Nota quō peregrini ⁊ qͣliter vadūt ꝑ viā īduti ſimpl̓r lꝫ ſint milites ciues. Non induunt de auro. Itē ſolum portāt pecunias ad viā nccͣrias ⁊ qn̄ ſūt ī hoſpitio nō curāt de magnꝭ delicamētis vel delctā cōibꝰ. Itē qͦt ſumus in hoc niū ꝑegrini ſumꝰ. vbi ſūt illi qͥ erant̉ mō ſunt M. anni Iā trāſiuerūt ⁊ ꝯpleuerūt ſuaꝫ ꝑegrinacōm. Ide de illis q̄ erant mō ſūt c. anni vel. cc. Iſte mūdus nō eſt niſi via. vnꝰ ītrat ꝑ portā natiuitatis aliꝰ exit per portaꝫ mortis. morit papa ⁊ venit alius deꝫ de rege cardīalibꝰ ep̄is ⁊ ſic de alijs Nō habemꝰ hͨ manētē ciuitatē ſꝫ futurā inquirimꝰ ad Heb̓. vl̓. ꝓpter hͦ rogat nos btus petrꝰ ꝙ viuamꝰ vt ꝑegrini abſtinē do ¶ Quarto in pede ſiniſtro ſcꝫ aduerſi tatꝭ debemꝰ clauari ⁊ ꝑforari dauo pacīe Sic̄ em̄ temꝑantia eſt neceſſaria in ꝓſpe ris ita pacīa in aduerſis eqͣnimiter mala tolerando ⁊ ſuſtinendo pacīa aūt eſt ſal ſa q̄ omnē cibū quēcūqꝫ amaꝝ facit ſapi dū Iſta ſalſa Iob dulcorauit cibū amare ꝑſecucōnis Iob. jͣ. Qui clauo pacīe cla uatus nō murmurauit ꝯtra deū nec in ali qͦ peccauit. ſꝫ dixit nudꝰ egreſſus ſū de vte ro mr̄is mee ⁊ nudus reuertar illuc dn̄s dedit dn̄s abſtulit ⁊cͣ. Iob. jͣ. Sic debe mus facere in noſtris aduerſitatibꝰ miſe rijs vel infirmitatibꝰ in p̄dicōe filioꝝ vel bonoꝝ ſꝑ dr̄e debemꝰ Un̄dictus deꝰ qꝛ ſꝑ facit ꝓ meliori licet nos neſciamus Nota de illo hoīe deuoto qͥ in ſuis aduer ſitatibꝰ ſꝑ dicebat totū ē ꝓ meliori ⁊ fit ⁊ ml̓r īpaciēs īdignabat̉. Cū aūt ſemel vellet ſurgere ad matutīas ex deuocōe ⁊ immici obẜuaſſent eū ad portā vt eū oc ciderēt cecidit ꝑ ſcalā ⁊ fregit ſibi tibiam Cū aūt ml̓r rep̄henderet qͣre ſurrexerat. Rn̄dit totū ꝓ meliori fctm̄ eſt. mane āt ſciuit de inimicis ſuis ⁊cͣ. O dixit ip̄e me liꝰ eſt qꝛ de fractura tibie curabor ⁊ non ſi fuiſſem iugulatꝰ. Id̓o cū pacīa ſuſcipi ende ſūt īfirmitates. Id̓o d̓t ſcripta fr̄es paciētes eſtōte vſqꝫ aduentū dn̄i. Ecce agricola exſpectet p̄cioſū fructū terre pa tiētes eſtote ⁊ ꝯfortate corda vr̄a qm̄ ad uētꝰ dn̄i appinqͣbit ⁊ non tardabit Iac̄. ¶¶ Quīto ī latere debēꝰ vulnerari vul nere pn̄ie. Pn̄ia d̓r lācea qꝛ ſic̄ lācea hꝫ duo ſcꝫ ferrum acutum ⁊ aſtam longam .x l Dnica. XV. poſt tri nitatis Sermo. I. Ita pn̄ia hꝫ ferrū acutū ꝯͣtricōnis ꝙ vul nerat cor timore penaꝝ inferni. ſcd̓o ē ibi aſta longa ſpei. qꝛ longam ſpeꝫ debemus hr̄e de dei miſcd̓ia ſi hō vult a peccatꝭ ab ſtinere ⁊ pn̄iaꝫ facere. Qui timētꝭ dn̄m Ecce ferrū acutū ſꝑate in illū ecce aſtā ⁊ in oblectacōm veniet vob̓ miſcd̓ia. Eccl̓ ij. Iudas ꝓditor ferro ꝯtricōnis vulne ratus fuit hn̄s ꝯtricōm. Dic̄ textꝰ vidēs iudas ꝙ dāpnatꝰ eſſet pn̄ia ductus ⁊cͣ. Mat. xxvij. ſꝫ nō fuit ibi aſta ſpei qꝛ deſpe rauit dicendo. O miẜ tm̄ malū feci nō de beo viuere ⁊ ſuſpēdit ſe. O miſer ſi veniſ ſet ad virginē vt oraret filiū ſuū vt par ceret ſibi adhuc habuiſſet remiſſionem ⁊cͣ. Id̓o d̓t. Qui timētis dn̄m ⁊cͣ. Huiꝰ lācea dꝫ apperiri latꝰ vſqꝫ ad cor ꝑ ama rā ꝯtricōneꝫ vt exeat in de ſanguīs feruē tis orōnis vel ꝑ diſciplinas ⁊ aqͣs lacri maꝝ. ſic̄ de latere xp̄i ꝑforatū exiuit ſang uis ⁊ aqͣ vnꝰ militū lancea latꝰ eiꝰ ape ruit ⁊ ꝯtinuo exiuit ſanguīs ⁊ aqͣ Ioh̓is xix. Hic eſt qͥ venit ꝑ aqͣꝫ ⁊ ſanguine non in aqͣ ſolū. jͣ. Iohānis. v. Predicto cruci fixus erat qͥ dicebat. Ego cū xp̄o crucifix us ſū cruci ego em̄ ſtigta dn̄i ih̓u ī cor de meo porto ad Gal̓. ij. ⁊. vj. ca. Nō legi tur ꝙ apl̓s fuerit crucifixꝰ realiter ſꝫ de ca pitatꝰ ſꝫ erat clauatꝰ in manu dextro cla uo miſcd̓ie in ſiniſtro clauo iuſticie. ¶ Dominica. xv. Sermo primus Uerite primū Cregnū dei ⁊ iuſticiā eiꝰ. habetur verbū iſtud textualiter Mat. vjͣ. ⁊ recita tum eſt ſtatī in euuāgelio hodierno. Nr̄ preſens ẜmo erit de ſancto euuāgelio hꝰ dn̄ice ⁊ habebimꝰ ſi placet deo multas bonas doctrinas ⁊ ſpeculacōnes ꝯtēpla tiuas ad informacōneꝫ aīaꝝ vt inſtructi ones morales ad reformacōeꝫ vite nr̄e. Salutet̉ virgo maria ⁊cͣ. Dn̄s ih̓s xp̄s ſaluator nr̄ volēs ⁊ ꝑficiēs ſaluacōnem oīm aīaꝝ nr̄aꝝ niſi ꝑ culpā nr̄aꝫ īpediat̉ in ſctō euuangelio on̄dit tria ml̓tū vtilia ad hn̄dā dicta ſaluacōeꝫ On̄dit em̄ pͥmo pͥmū qd̓ ē adherētia diuīal̓. ſcd̓o ẜm qd̓ ē ꝯfidētia ſuꝑnalis. tercio tercium qd̓ eſt diligētia ꝟtualis vel ſpūal̓ ¶ In hijs tri bꝰ ſtat euuāgeliū ⁊ de tercia ſcꝫ diligeria ſpūali d̓t thema. Querite pͥmū. i. pͥncipa liter. Dico pͥmo ꝙ xp̄s in euuāgelio oſtē dit amoroſā inherētiā dīalem in hͦ ſcꝫ ꝙ nō debemꝰ ī cor de nr̄o hr̄e maiorē ꝯiunc tione ad bona creata ſiue creaturas qͣꝫ ad deū ſꝫ ſuꝑ oīa toto corde ⁊ tota mēte ad herendū eſt d̓o. Rō eſt. ſic̄ em̄ ille qͥ vult hr̄e aqͣꝫ purā ⁊ clarā recurrit ad fontē qꝛ poſtqͣꝫ adͣ trāſit aluēos iā nō eſt ita clara ⁊ pura. Ita ſi volumꝰ pura bona ⁊ deli cias ad deū tāqͣꝫ fōte oīm bonoꝝ ē recur rendū. Ꝙ honores diuitie ſeu delitie hꝰ mūdi nō ſūt niſi lacus fetētes laboribus ꝑicul̓ ⁊ miſerijs Iō dd̓ Michi aūt adhe rere d̓o bonū ē. aꝓximat hō deo amādo cor de ꝯtēplādo ītellcū loquēdo d̓ eo ore Iſtā adherētiā diuīaꝫ on̄dit xp̄s in pͥnci pio euāgelij cū d̓t nēo p̄t duobꝰ dn̄is ſer uire. aut em̄ vnū odio habebit ⁊ alter liget. aut vnū ſuſtīebit ⁊ alteꝝ cōtēpnet nō poteſtꝭ deo ẜuire ⁊ manone. q vellet dre ꝯcludēdo. gͦ elōgatis vos a māmona ⁊ adhereatꝭ xp̄oxc̄e xp̄s hͦ tꝫ modū logi calē arguēdo ī forma ſilogiſtica.ſ. in ferio ponēs vl̓eꝫ negatiuā ⁊ ꝑticl̓arē affirma tiuā ⁊ ꝯctudit ꝑticl̓are negatiuā vl̓is ne gatiua eſt iſta Nēo p̄t duobꝰ dn̄is ẜuire. Declaret̉. Dr̄t aliqͥs. nōne p̄t hō ẜuire pa pe ⁊ ep̄o. regi ⁊ primogenito. Imo quia ẜuiendo vni ẜuit alteri. Gloſa declarat ī tellectum xp̄i dicentis. Nemo pōt ẜuire duobꝰ dn̄is ſcꝫ inter ſe ꝯſidentibꝰ ⁊ ꝯtra ria p̄cipientibꝰ. Ita ꝙ duobꝰ dn̄is ꝯtra rijs nemo p̄t bn̄ ſeruire ⁊ qꝛ papa ⁊ ep̄s rex ⁊ pͥmogeītꝰ nō ſunt contrarij id̓o ⁊cͣ. Declarat xp̄s dās rationem aut em̄ vnū odio habebit ⁊cͣ. Quereret modo aliqͥs quō poterit qͥs ſcire ꝙ ẜuiat aliqͥs deo. qꝛ nitatis Sermo. I Dnica. XV. poſt tri ſolus deꝰ ſcit corda. Dico ꝙ vnū ſignū exit extra ſcꝫ verbū ꝑ os vt fumꝰ ꝑ fume rariū cor vbi eſt ignis emittit fumum ad os. qꝛ ex habundantia cordis os loquit̉. Mat. xij. Et in hoc cognoſcitur qͥ ſeruit deo. vn̄ ⁊ petro dictū fuit. Tu ex illis es nā ⁊ loquela ⁊cͣ. Mat̓. xxvj. Dicat̉ con tra illos h̓ qui locunt ꝯtra deum iurando murmurā do blaſphemā do. Meliꝰ eſſet illis ꝙ eſſent muti. Quibꝰ dicet̉ in iudi cio de ore tuo te iudico ſerue neqͣꝫ. Ecce vniuerſalis negatiua. Nemo pōt duobꝰ dn̄is ſeruire ⁊ quō intelligit patuit. Sꝫ minor ſcꝫ ꝑticl̓rꝭ affirmatiua nō exprimi tur in textu ſꝫ īnuit̉ ſcꝫ ꝙ deꝰ ⁊ dyabolꝰ ſūt dn̄i ꝯtrarij ꝙ deus ⁊ dyabolꝰ ſint do mini īdiget ꝓbatione ſꝫ ꝙ ſint ꝯtrarij cito ꝓbabit̉ Xps eſt dn̄s noſter duplici rati one ſcꝫ creacōnis ⁊ redēptionis. Creatio nis qꝛ ip̄e cū pr̄e ⁊ ſpūſancto oīa creauit: gͦ eſt dn̄s. Nam ſi aliqͥs in ſua poſſeſſiōe de ſuo ꝓprio edificat domū nōne dicet̉ do minus domus. Imo Ita xp̄s de ſuo ꝓprio creauit domū huius mundi. ergo dn̄s eſt. ꝓpter hͦ dicebat mardocheꝰ oras. domine deꝰ omnipotens in dicōne tua cūcta ſūt poſita ⁊ nō eſt qui poſſit tue reſiſtere vo luntati tu feciſti celū ⁊ terrā ⁊ quicqͥd ce li ambitu cōtinetur dn̄s vniuerſoꝝ tu es Heſter. xiij. ¶ Scd̓o iure redempcionis Naꝫ ſi aliqͥs de ſuis ꝓprijs pecunijs emit captiuū ſeu captiuos dn̄s ē eoꝝ. Ita d̓s qͥ licet creauit oīa dyabolus ſibi īſtantię occupauit multa In tm̄ ꝙ dicebat prin ceps huius mūdi Ioh̓is. xiiij. Xp̄us ſuo ſanguine emit nos nō tn̄ dedit preciū ty ranno ſcꝫ dyabolo. qꝛ nullū habebat ius ſꝫ deo patri. Ergo dn̄s eſt noſter iure re dempcōnis. Ideo dauid in pͣs. Exurgat deus ⁊cͣ. dic̄. Iter facite ei qͥ aſcendit ſuꝑ occaſū.i. paſſionē. Nā occaſus ſolis ſig nat xp̄i paſſionem. qꝛ ſicut ſol occidit cu certitudine ꝙ in craſtinū oriet. Ita xp̄us paſſꝰ fuit cū certitudīe reſurrectonis No ta iter facite.ſ. ī vr̄o corde ⁊ vita ⁊ veīet ad vos ille qͥ fuit paſſꝰ qꝛ dn̄s nomē illi. Dyabolꝰ d̓r dn̄s nō ꝟe ſꝫ tirānice. ⁊ hō pccādo dat ſe illi. ſic̄ ſi captiuꝰ fugeret ⁊ darꝫ ſe alteri ille dr̄et dn̄s eꝰ nō tn̄ vere ſꝫ malicōſe. Iō om̄s ſumꝰ ēpti xp̄i ſangui ē qͥ ī mēſa crucꝭ aꝑuit cōphinū theſauri ī qͣ cruce paſſꝰ ē ī capite ſpīs. In manibꝰ ⁊ pedibꝰ clauis ī latere lācea ⁊ qn̄ hō pec cat morrl̓r fugit dn̄iū xp̄i ⁊ ſubicit ſe dy abolo lꝫ nō dicat ore dn̄m ſuū tn̄ on̄dit oꝑe. ꝓpt̓ hͦ dyabolꝰ dr̄ dn̄s tirānice. Iō dice bat auctoritas apl̓i. Neſcitꝭ qm̄ cui exhi betꝭ ⁊cͣ. ad Ro. vj. Ecce quō ītelligit̉ ꝙ xp̄s ⁊ dyabolus ſūt dn̄i ſcꝫ diuerſimode. ſꝫ ſūt oppoſiti. qꝛ quicqͦd placet d̓o diſpli cet dyabolo. ꝟbi gr̄a d̓s p̄cepit huīlitatē. ⁊ dyabolꝰ ꝯtinue laborat īducere geres ad ſuꝑbiā ⁊cͣ. De hͦ vide ſ. tho. jͣ. ꝑ. q. lxii. ar. ij. Xp̄s vult ꝙ ſimꝰ liberi nō nis nos occupātes de boīs tꝑalibꝰ. ⁊ dyabolꝰ in ducit ad auariciā ⁊cͣ. Itē xp̄s vult vt ſi mꝰ caſti vt habeamꝰ illā gl̓aꝫ ꝑadiſi ⁊cͣ. vbi nō ītrat porci nec inqͥnati. ſꝫ dyabolꝰ vt cadamꝰ cū eo in et̓nā dāpnaconeꝫ uocat nos ad luxuriā. xp̄s vult vt habea mꝰ pace ⁊ bonā dilectōeꝫ adīnuice ⁊ ca ritate ⁊ dyabolꝰ īcitat ad īuidiā ⁊ mali ciā cū felle amaritudīs vel occaſſione of ficōꝝ dignitatū bn̄ficioꝝ ⁊ hꝰ mōi. Xp̄s vult ⁊ p̄cipit tꝑantiā vt de cibis qͦs ipſe creauit ꝓ nob̓ recipiamꝰ ad ſufficientiā et nō ampliꝰ. Sic̄ nec beſtie exqͦ biberunt etiā ſi rex vel papa īuitaret eas nō plꝰ bi būt. ⁊ diabolꝰ tēptat de gula ⁊cͣ. xp̄s p̄ cipit vt viuamꝰ ī pace ꝑcedo inimicis qꝛ om̄s ſumꝰ mēbra vnius corꝑis ⁊ ſi qn̄ꝫ dextra ꝑcutit ſiniſtrā vel ecōuerſo nō reci piūt vindictam ſꝫ iuuant ſe mutuo. Ita omnes nos menbra corꝑis eccl̓ie ſumus cꝰ caput eſt xp̄s. ſꝫ dyabolus ꝓuocat ad iram ⁊ impacientiam ⁊ vindictam. It a breuiter quicquid placet deo diſplicet dy abolo ⁊ tractat oppoſitum de eo vt fiat. Dnica. XV. poſt tri nitatis Sermo. I. Imo ſtatim creatus poſuit diuiſioneꝫ in celo. Dicatur quō reſpexit ⁊ ſub ſe vidit mͣs creatas ⁊ ſolū ſuꝑ ſe deū cui voluit eqͣri ⁊ multi angeli vt adulatores ꝯſenſe rūt ſibi. Sed michael gabriel̓ raphael ⁊ alij boni dixerēt ego nō ꝯſentio. Ecce ibi diuiſio ꝓpter ꝙ dixit deus. Nō habitabit in medio domus mee qui facit ſuꝑbiam. Tūc michael cū alijs expulit eum cum ſi bi ꝯſentientibꝰ de celo auctoritas. Factū eſt preliū magnū in celo Michael ⁊ an geli eiꝰ preliabant̉ cum drachone.i. lucife ro qͥ tot angl̓os deuorauit hoc eſt ſeduxit ⁊ hoīes deuorat. Apocalipẜ. xij. Patent igit̉ ꝯtrarietates xp̄i ⁊ dyaboli. Id̓o xp̄s Qui nō eſt mecū aduerſum me eſt ⁊ qui nō colligit mecū diſpergit Luce. xj. Et lo quit̉ ad lr̄am de lucifero Patet minor qͦ mō d̓s ⁊ dyabolꝰ ſūt dn̄i oppoſiti mōdo ſequit̉ conctuſio Ergo nō poteris deo ſer uire ⁊ mammone. Nota mamona ſignat duo In lingua em̄ ſyriaca māmona ſigͣt diuitias temporales. Scd̓o ſignat illum diabolum qui temptat de auaritia qͥ etiā dicitur māmona ⁊ ẜm hoc ꝯcluſio decla rabitur. upliciter qn̄ dicitur nō poteris deo ſeruire ⁊ māmonē.i. diuitijs. Dic̄ h̓ Hieronimus ꝙ homopoteſt bene ſeruire deo ⁊ dn̄ari diuitijs ſꝫ impoſſibile eſt ſer uire deo ⁊ diuitijs ¶ Nota dr̄a eſt inter dn̄ari diuitijs ⁊ ſeruire eis. ſic̄ inter dn̄m ⁊ ſeruū. qꝛ dn̄s qͥeſcit ⁊ ſeruus ſeruit ſibi ⁊ nō ecōuerſo ſꝫ laborat ẜuus. Ita. qn̄ tu laboras negotiā do ꝑ mare terra ⁊cͣ. ⁊ pecunia qͥeſcit ī domo in ciſta tūc tu es ẜ uus ⁊ ipſa dn̄a et nō potes deo ſeruire ⁊ māmone. ſꝫ dn̄ari pecunijs eſt eas ẜuitio bono applicare qꝛ ſic̄ dn̄s nō ꝑmittit qui eſcere ẜuū ſuū ſꝫ dic̄ fac hoc fac illud. Ita qn̄ hō facit ẜuire diuitias ſubueniēdo vi duis orphanis puellis captiuis ⁊ paupe ribꝰ ſine vſura. tūc diuitie ſūt ancille ⁊ ẜuiūt dn̄o. ⁊ ſic eſſe dn̄m diuitiaꝝ bonū eſt quia ſimul pōt hō ſeruire deo ⁊ dn̄ari diuitijs. Id̓o dicit hieronimꝰ qͥ em̄ diui tiaꝝ ſeruꝰ eſt diuitias cuſtodit vt ſeruꝰ qͥ aūt ẜuitutꝭ excuſſit iugū diſtribuit eas vt dn̄s ¶ Scd̓o māmona ſigͣt illum de monē qui reptat de auaritia ⁊ qn̄ dicit ꝙ nō poſſumꝰ ẜuire deo ⁊ māmone. eſt hͨ ſpeculatio tal̓ nos īuenit̓mꝰ in ſacra ſcrip tura ſeptē demones qͥ tēptāt d̓ ſeptē pec catis mortalibꝰ ⁊ h̓ ſolū noīat xp̄s mā monā ¶ Primꝰ eſt leuiathan qͥ tēptat de ſuꝑbia de quo Iob. xlj. Ip̄e eſt rex ſu per om̄s filios ſuꝑbie ¶ Scd̓s eſt aſmo deus qui tēptat de luxuria de qͦ Thob̓. iij. demoneꝫ noīe aſmo deū occidit eos mox vt ingreſſi fuiſſent ad eā ſcꝫ ad ꝯcupiſcen tiā ¶ Terciꝰ qͥ tēptat de īuidia d̓r belze bub de qͦ Luce. xj. In belzebub pͥncipe d̓ monioꝝ ⁊cͣ h̓ͦ dixerūt īuidi ¶ Quartꝰ qͥ tēptat de gula dr̄ belfegor De qͣ dd̓ Ini ciati ſunt belfegor ⁊ comederūt ſacrificia mortuoꝝ ¶ Quintꝰ qͥ tēptat de ira ⁊ fa cit indurare corda d̓r balberith de qͦ Iu dicū. ix. de fauo balberit ꝯduxit ſibi viros Sextꝰ qͥ tēptat de accidia d̓r aſcaroth de q. jͣ. Regū. vij. Auferte deos alienos de medio vr̄i beal ⁊ aſtarot ¶ Septimꝰ qͥ tēptat de auaricia d̓r māmona ⁊ de iſto loqͥt̉ xp̄s hodie. Quare xp̄s in ꝯcluſione ſui ſilogiſmi nō dixit. Nemo pōt ſeruire deo ⁊ dyabolo ſic̄ dixit nemo pōt ſeruire deo ⁊ manone. Rn̄ deo licet poſſet ꝯclu di de qͦlibet dyabolo tn̄ xp̄s reſtrinxit ad māmonā. Rō qꝛ qͥ vult eradicare ⁊ ex pellere malā arboreꝫ de ſuo viridario ad radice ⁊ nō ad ramos īcipiet. Ideꝫ in ꝓ poſito vn̄ veniūt tot mala qͣre nō fit iuſti cia qͣre fiūt tot queſtiones litigia niſi ex a uaritia. Propter ꝙ apl̓s Radix omniū maloꝝ ē cupiditas qͣꝫ qͥdeꝫ appetētes er rauerūt a fide. jͣ. ad Thy. vj. auarꝰ em̄ vix hꝫ fidē qꝛ hꝫ cor īuolutū Ideo ꝑdit fidē dicē do qͥd ſcit hō de alia vita. Fr̄es ⁊ ſa cerdotes īueniūt iſta vt dent̓ eis pecuīe ō xp̄s vt bonꝰ ortolāꝰ volēs malā arborē nitatis Sermo. I. Dn̄ica. XV. poſt tri eradicare dic̄. hemo poterit deo ſeruire Et māmone ⁊ hoc de primo. ⁊ patet adherē tia diuinalis ¶ Dico ſcd̓o ꝙ debemꝰ ha bere ꝯfidentiam ſuꝑnalem ſcꝫ vt in nr̄is neceſſitatibus cibi potus veſtitus ⁊ alijs cōfidamus de deo. qꝛ ſi viuimus vt decꝫ ip̄e ꝓuidebit nobis de omnibꝰ nobis ne ceſſarijs. Et hoc ꝓbat xp̄s quinqꝫ ratio nibꝰ dicens. Ne ſolliciti ſitis aīme veſtre qͥd manducetis aut corpori veſtro quid ī duamini. Nōne anima plus eſt qͣꝫ eſca ⁊ corpus plus eſt qͣꝫ veſtimentū. Ecce pri ma ratio. declaretur iſta ratio ꝑ regulam ph̓ie ⁊ iuriſtaꝝ. Regula eſt ph̓ie ꝙ om ne agens nat̉ale qͣntum dat de forma ſb̓ ſtantiali tm̄ dat de accidentibꝰ ſcꝫ calidi tatē ſiccitate claritatē ⁊cͣ ¶ Item dicūt iuriſte cui concedit̉ principale ⁊ acceſſo riū credit eſſe ꝯceſſū vt ſi rex facit guber natorē. Si diceret gubernator regi. ergo detis michi poteſtatē citandi hoīes ⁊ ca piendi ⁊cͣ. Nō oportet hoc petere quia ex quo concedit principale ⁊cͣ. Ita deꝰ dat formā principalē ſcꝫ aīaꝫ ⁊ corpus q̓ cū anima facit vnam eſſentiam ſcꝫ humani tatem. Qui ergo dat prīcipale bene da bit acceſſoriū ſcꝫ neceſſaria. Id̓o dicit ne ſolliciti ſitꝭ ⁊cͣ. ¶ Scd̓a ratio reſpicite vo latilia celi q̄ nō ſeruant neqꝫ ꝯgregant in horrea ⁊ pater veſter celeſtis paſcit ea. Nōne vos magꝭ ⁊ plus eſtis illis. Ecce ſcd̓a ratio talis eſt. deus ꝓuidet auibꝰ. ⁊cͣ ergo prouidebit per locū a maiori etiam hominibꝰ cum homo inter om̄es creat̉as corporales ſit digniſſima creaturaꝝ. Un̄ bonus xp̄ianus dr̄e debet. O dūe qui ꝓ uidetis anīalibꝰ terre auibus aeris ⁊ piſ cibꝰ maris prouideatis michi qui ſum ad ymagine ⁊ ſil̓itudinē vr̄aꝫ. Et merito cō ꝑat nos auibꝰ Nā ip̄e de māe dicunt of ficiū ſuū matutias ẜm ſuū breuiariū phi lomena ī media nocte irūdines in auro ra ⁊ ſic de alijs ⁊ ſic laudāt deū Daniel̓. iij. Bn̄dicite omnes volucres celi dn̄o ⁊ poſt volāt īueniūt iam granum prepara tū a deo ⁊ ſic ſaturantur. Tu ergo facias ſic lauda deū de mane vitādo tumultum ne aliquis te ꝑturbaret ſignando te ⁊ pꝰ vola ſcꝫ laborando in tuo officio qꝛ hoc ſignat volatus auis Iob. v. Pō naſcitur ad laborē ⁊ auis od volandū ſic deꝰ ꝓ uidebit tibi. Ideo d̓t Hieronimus labor exercendꝰ eſt ſollicitudo tollenda ¶ Ter cia rō qͥs aūt veſtꝝ cogitās pōt adicere ad ſtaturā ſuam cubitum vnū ⁊ de veſti mentis quid ſolliciti eſtis. ¶ Iſta ratio eſt ſubtilis ddeclaret̉ ꝑ ſimilitudinē mgr̄o rū domoꝝ qͥ ẜm altitudinem edificij faci ūt fundamentū ī ꝑuis modicū ī magnis ⁊ altꝭ edifitijs magnū ⁊ ꝓfundū faciunt fundamentū Ita ꝙ libet corpꝰ humanū eſt edificiū qͣi vna turris cuiꝰ fūdamētū eſt cibꝰ potꝰ veſtitꝰ ¶ Cū deꝰ ſit mgr̄ qui edificat iſtā turrim ſcꝫ corpus ſine dubio ip̄e ꝓuidebit de bono fundamento labo ra tu ⁊ fac ꝙ in te eſt ⁊ ipſe faciet adhuc plus. ¶ Quarta ratio ꝯſiderate lilia agri quō creſcūt. nō laborat neqꝫ nent. Dico vobis qm̄ ſalomon in omī gl̓a ſua nō co oꝑtus eſt ſic̄ vnū ex iſtis ⁊c̄. vſqꝫ modi ce fidei. Iſta rō clara eſt. qꝛ qͥ veſtit her bas veſtiet nos ſi in eo ꝯfidimꝰ ſꝫ vt liliū habēamꝰ ſex folia ſcꝫ ſex oꝑa miſcd̓ie que fiūt ī vita. qꝛ ſepelire pꝰ mortē fit.ſ. ciba re famelicū potare ſicientē. veſtire nudū. colligere ꝑegrinū. viſitare infirmū. redi mere captiuū Et hr̄e debemꝰ duo grana quaſi deaurata vt liliū int̓ folia. Iſta ſcꝫ amore deū ſuꝑ oīa ⁊ ꝓximū ſic̄ ſeip̄m Quīta rō eſt holite gͦ ſolliciti eſſe dicen tes qͥd manducabimꝰ aut qͥd bibemꝰ aut q̄ opiem̄. Hec em̄ oīa getes.i. gētiles in qͥrūtiſcit em̄ pr̄ qꝛ hijs oībꝰ indigetꝭ. Nō tate hͦ pulchra doctrinam. Nā xp̄s vult vt ꝯfidamꝰ de eo vt filij de pr̄e. qꝛ ſi dica tur puero quinqꝫ vel ſex ānoꝝ. vn̄ habe bis aliā tunicaꝫ poſtqͣꝫ iſta erit corrupta. Rn̄ det pr̄ meus curat de hͦ ip̄e ꝓuidebit Dn̄ica. XV. poſt tri nitatis Sermo. II Et ſi dicat̉ puero ⁊ tu qͥd facies Rn̄ det puer facia p̄cepta ⁊ mādata ſua. Ide q̄rat̉ de qͦ ꝯmedet rn̄ det puer. pr̄ meꝰ mr̄. mea curat Talē ꝯfidētiā vult xp̄s ꝙ nos habeamꝰ de eo ⁊ ꝙ nō habeamꝰ ſollicitu dinē ſꝫ vult ꝙ ẜuemꝰ. x. p̄cepta. Sꝫ mō magꝭ ꝯfidimꝰ de vno indeo. ꝓbat. naꝫ ſi habetis inſtrumētū ꝙ tal̓ iudeꝰ qͦlibet an nō dabit vob̓. c. florꝭ cū magna ꝯfidentia ⁊ ſecuritate eſtꝭ hn̄di ⁊ pane̓ ⁊ vinum ⁊ alia neceſſaria. Et de xp̄o qͥ ꝓmiſit nobis oīa nccͣria etiā cur inſtrumēto notariꝰ fuit matheꝰ ſi ſeruamꝰ ſua mandata nō confi dimꝰ Imo qn̄ d̓r auaris ne faciāt vſurā Dicūt debemꝰ tenere os clauſū aduētū de qͣ viuemꝰ? Enunqͥd ꝯfiditis de xp̄o pa tre veſtro. Idē de clericis faciētibꝰ ſymo niā recipient ꝓ ſepult̉ a ſymoniace pecuni am. Bn̄dictus qͥ ꝯfidit in xp̄o pr̄e noſtro pijſſimo In ip̄m ꝓiciamꝰ om̄eꝫ ſollicitu dine nr̄am. jͣ. pe. ij. Om̄eꝫ ſollicitudinem vr̄am ꝓiciētes in eū qm̄ ip̄i cura eſt d̓ no bis. ꝓicit̉ ſollicitudo dicēdo dn̄e ego ſe mīabo campū ⁊cͣ. ſꝫ ſi habeo triticū. Do mine hͦ eſt in vob̓. Ego ẜuabo mandata vr̄a ⁊ vos dabitis mihi ⁊cͣ. Idē de vīea ⁊ de oībꝰ negotijs Idē apl̓s. Nichil ſoli citi ſitis ſꝫ in omni orōne ⁊ obſecͣtōne cū gr̄aꝝ actōne peticōnes vp̄e īnoteſcāt apd̓ deū ad Phil̓. iiij. Dico tercio ꝙ xp̄s in hͦ euuangelio on̄dit nob̓ terciū nccͣriū qd̓ ē diligentia ꝟtualis hͦ dic̄ thema q̄rite pri mū regnū dei ⁊ iuſticiā eiꝰ ⁊ hͦ oīa ſcꝫ te poralia adicient̉ vob̓. Nota ⁊ iuſticiam eiꝰ. Et dabo declara cōm hꝰ per auctori tateꝫ apl̓i di. Non eſt regnum dei eſca ⁊ patꝰ ſꝫ iuſticia ⁊ pax ⁊ gaudiū in ſpūſāc to ad Ro. xiiij. Regnū dei in tribꝰ ꝯſiſtit ſcꝫ ī iuſticia ne ſcꝫ aliqͥs faciat iniuriā al teri vt habeat ꝓuiſionē. Imo ſi defrauda ſti aliqueꝫ vel iniuriā ītuliſti ei ſatiſfacias. Uerbi gr̄a ſi dāpnificaſti aliqͣꝫ in manu ⁊ ſic d̓ alijs menbris pͥncipalibꝰ ne poſſit acqͥrere ꝓuiſionē ecce iniuſtitia eſt perpe trata ſꝫ tu debes eideꝫ ſatiſfacere ⁊ in hͦ iu ſticia ꝯſiſtit. Idē ſi aliqͥs tenet tibi ī certa qͣntitate ⁊ nō pōt ſoluere ⁊ ꝓ te detinet̉ captus meliꝰ eſſet vt ſeruiret tibi in aliqͦ vel vt lucraret̉ aliqͥd qꝛ nō eſt iuſticia vt videt̉ ſꝫ crudelitas. ¶ Scd̓o ⁊ iaꝫ regnū dei in pace ꝯſiſtit qd̓ innuit apl̓s cū addit pax ⁊ illa pax dꝫ h̓ inciꝑe q̄ pax dꝫ eſſe in corde ⁊ on̄di ore. Hic errāt aliqͥ ꝯfeſſo res qn̄ aliqͥs īiuriatꝰ ꝯfitet̉ dicētes ꝙ illi qui ſunt paſſi iniuriā debent remittere to tu ⁊cͣ. hoc nō eſt veꝝ:. veꝝ odiū cordis dꝫ remittere offenſus. ſꝫ ſi vult pōt ꝓſequi ciuil̓r vel crimīaliter ſuaꝫ cām iuridice. ſꝫ reqͥrit̉ ꝙ habeat ꝓpoſitū nō nocendi inimi co etiam ſi ipſum inueniret dormiendo. ſine ordine iuris. Itē dꝫ oūdi pax in ore ſalutā do loquendo ⁊cͣ. Si dicat̉ incipiat loqͥ ⁊cͣ. Dicat̉ ꝙ qͥ incipit loqͥ potiꝰ vide tur lucrari coronaꝫ qͣꝫ ille qͥ reſalutat qꝛ iudeo ⁊ agareo ſalutati loqͥt hō xeſalutā ti. ¶ Tercio regnū celoꝝ ī gaudio ꝯſiſtit qd̓ notat apl̓s cū dicit ⁊ gaudiū. De hoc vide ſctm̄ tho. j. ij. q. xl. arti. j. quo querit. Utꝝ ad beatitudine requirit delectatio. Et hoc gaudium eſt gaudiū de habicōne vite beate ⁊ paradiſi ſiue de viſione beata diuine eſſentie. Nec inmerito. qꝛ ibi eſt ſanitas ſine morte gaudiū ſine triſticia. iuuentꝰ ſine ſenectute ⁊cͣ. ſequitur ⁊ hoc oīa ſcꝫ bona tꝑalia adicient vob̓. Ergo q̄rite pͥmū regnū dei ⁊ iuſticiā eiꝰ. Sermo ſcd̓us de animabꝰ in purgatorio Odīe eſt ⁊ cras ī clibanū mittet̉ Mat. vj. Mō iuxta intellcm̄ qͣꝫ volo p̄dicare ⁊ ꝑtrac tare d̓ aīabꝰ purgatorij oꝫ declarare tres breuēs ꝓpoſicōes. pͥma ꝓpō eſt talis pn̄s vita tota ē ſic̄ vna dies vſual̓ vl̓ artificia lis. ſcd̓a ꝙ d̓ nulla ꝑſona ꝓprie d̓r eſſe nec viuere niſi ſit ī ſtatu gr̄e diuinal̓. tercia ꝙ locꝰ purgatorij ē ſic̄ caminꝰ vel furnꝰ in qͦ fit panis material̓. Prīa ꝓpō declarat̉ ſic vos debetis ſcire ꝙ ẜm ꝙ ſancta mater eccleſia diuidit diem ꝙ diuidit̉ in ſex ho ras.ſ. pͥme. ij. iij. vj. ix. veſꝑoꝝ ⁊ ꝯpletorij Sicētiā vita hoīs diuidit in ſex partes nitatis Sermo. II. Dn̄ica. XV. poſt tri ¶ Hora prima hoīs eſt a natiuitate vſqꝫ ad decem vel duodecim anos. Ratio qꝛ ſicut claritas diei incipit hora pͥme ita tūc hoc eſt. x. vel duo decimo anno hō incipit intelligere ⁊ cognoſcere aliqua nō tn̄ hꝫ magnaꝫ claritate ſcientie qꝛ nec hora pri me ſol dat magna claritate mūdo ¶ Ho ra tercie ē a. xij. vſqꝫ ad. xx. vel. xxv. annos Ratio qꝛ ſic̄ hora tercie ſol eſt altior cla rior ⁊ calidior qͣꝫ hora prime. Ita tunc homo habet altitudine corꝑalem ⁊ maio rem claritate intellectus niſi ſit ſtultus ⁊ etiā caliditate ꝯplexionis ¶ Hora ſexta. hoīs eſt a xxv. āno vſqꝫ ad. xl. annū. Ra qꝛ ſic̄ ſol in illa hora eſt in altiori gͣdū ita homo tunc eſt in ſua ꝑfectione. ¶ Hora nona a. xl. āno vſqꝫ ad. lv. annū. ¶ Rō qꝛ ſic̄ ſol in alia hora incipit declinare. Ita ca lor naturalis tūc incipit declinari ⁊ etiaꝫ fortitudo. ¶ Hora veſꝑoꝝ homīs eſt a lv. anno vſqꝫ ad. lxx. annū. Ratio qꝛ illa hora iā ſol inclinat ad occaſū ſic ⁊ homo ad mortem ¶ Hora ꝯpletorij hoīs eſt a lxx. vel. lxxx. vſqꝫ ad fine ⁊. Ex iſta ratōne vita hoīs d̓r vna dies habēs iſtas. vj. par tes predictas auctoritas. Hodie ſi voce eius audieritis nolite obdurare corda ve ſtra ps. xciiij. Hodie ſcꝫ in tota vita pre ſenti. qꝛ in alia vita nō ſūt predicatores ſed hodie ſcꝫ in hac vita ⁊ ita exponit apo ſtolus ad Hebreos. iij. Audit autē vox dei legendo vel predicaciones audiendo. Patet ergo prima ꝓpoſitio ſcꝫ ꝙ tota p̄ ſens vita eſt vt vnꝰ dies vſualis. ¶ Se cuda ꝓpoſitio dic̄ ꝙ de nulla ꝑſona ꝓprie d̓r eſſe niſi ſit in gr̄a diuina. qꝛ qui nō vi uit in gr̄a nō dr̄ viuere Ratio qꝛ ph̓s d̓t ꝙ forma eſt que dat eſſe rei ſic̄ in hoīe eſt materia ſcꝫ corpꝰ ⁊ forma ſcꝫ aīa q̄ dat eſſe corꝑi. Idē de eſſe ſpūali. qꝛ licet aīa ſit forma ſubſtācialis corꝑis ⁊ eſſential̓ tn̄ ipſa anima habet eſſe ꝑ aliaꝫ formam ſcꝫ ꝑ gr̄am diuinam ⁊ qͣꝫdiu eſt in gr̄a vi uit. qn̄ aūt anima perdit gratiam dei non habet eſſe gratie. Id̓o ꝓpheta pr̄es noſtri peccauerunt ⁊ nō ſūt Trenoꝝ. v. qꝛ licꝫ habeant eſſe naturale poſt peccatū tn̄ nō hn̄t eſſe ſpūale. Sꝫ ille d̓r eſſe ſpūaliter qui eſt in gr̄a deuotione ⁊ dilectione dei. Ideo xp̄s ille eſt qui diligit me Ioh̓is. xiiij. Patet ſcd̓a ꝓpoſitio ꝙ nulla ꝑſona habet eſſe ⁊c̄. ¶ Tercia ꝓpoſitio d̓t ꝙ lo cus purgatorij eſt ſicut furnus in quo fit panis ⁊cͣ. qꝛ ſic̄ in furno mittat panis nō ad ꝯburendum ſꝫ ad cōquendū ⁊ inde ex trahit ⁊ preſentat prelato pape vel etiaꝫ regi ⁊ ponit̉ in mēſa ſua. Ita purgatoriū eſt vt clibanus in quo mittunt̉ aīe nō vt fiāt carbones vt ille de inferno ſꝫ vt mun dent̉ purificent. deinde extrahuntur in de ab angelis ⁊ preſentat̉ pape Ih̓ū ⁊ regi xp̄o ⁊ ponunt īmenſa glorie eius. Ideo de purgatorio d̓t ꝓph̓a. Quaſi clibanus ſuccenſus a cōquente Oſee. vij. ſcꝫ poſt mortem. Ideo loquens thema de homīe dic̄ hodie.ſ. ī hac vita corꝑali eſt ſcꝫ ī gr̄a ⁊ cras ſcꝫ poſt mortē ī clibanū mittit qꝛ nulla anima ītrat purgatoriū niſi ſit in gr̄a dei. Nō loqit̉ thema de animabꝰ per fectis qꝛ ille ſtatim euolāt ad ꝑadiſum. nec animabꝰ xp̄ianoꝝ īpenitentibꝰ nec de infidelibꝰ. qꝛ ille non ſūt ſcꝫ in eſſe ſpūali gratie. Ideo ſtatim deſcendūt ad infernū ſꝫ loquit̉ ſolū de illis qui vadūt ad purga torium. De qualibet tali d̓r hodie eſt ⁊ cras in clibanū mittit patet thema. Mō volens vobis declarare ſtatum purgato rij. Sciendū eſt ꝙ purgatoriū eſt in cor de terre. Nam ſicut in corde pomi ſūt do mus. ita etiam in corde terre ſūt quatuor domus. In inferiori eſt ignis perpetuus ⁊ eſt plena demonibꝰ ⁊ ibi ſūt anime xp̄i anoꝝ īpenitentiū. Alia domus eſt ſuper illam ſcꝫ limibꝰ ꝑuuloꝝ in quo non eſt ig nis nec demones ſꝫ ibi vadunt pueri non baptiſati. Tercia domus eſt purgatoriū in qua eſt ignis vt flāma clara. ſꝫ nō ſunt ibi demōēs. Quarta domꝰ eſt ſinꝰ patꝝ tis Sermo dn̄ica ꝑꝑ poſt trīta ii ſcōꝝ ⁊ illa mō vacat ¶ Modo ęgo ha beo loqui de purgatorio qd̓ dicit̉ clyba nus ī quo coquit̉ panis aīaꝝ. Qualit̓ h̓ ſit declarat apl̓s cui deus on̄dit clare cū adhuc viueret dicēs. Si qͥs ſuꝑ edificat ſuꝑ fundamentū hoc aurū argentū lapi des p̄cioſos ligna fenū ſtipula. detrimē tū patiet. ipē autē ſaluus erit ſic tn̄ qua ſi ꝑ ignē. prīa ad Coꝝ. iij. ¶ Nota ſi qͥs ſuꝑedificat ſupͣ fundamētuꝫ hoc ſcꝫ fi dei ſine errore dubio ⁊ falſa opinione au rū ſcꝫ caritatis. ⁊ argentū credulitatꝭ. ⁊ lapides p̄cioſos ſcꝫ ꝟtutū ⁊ meritoꝝ. li gna fenū ⁊ ſtipulā ſcꝫ peccatoꝝ veniali aliū. detrimētū patiet̉ ſcꝫ in purgatorio ipē tn̄ ſaluus erit. ſic tn̄ quaſi ꝑ ignē. In dicta aucͣte apl̓s innuit ꝙ in purgatorio ſunt tres ꝑtes ⁊ ī vna fit ignis de lignis in alia de feno. ⁊ ī alia de paleis. ⁊ ignis de lignis plus durat qͣꝫ de herba ſiue fe no. ⁊ de feno plꝰ qͣꝫ de palea. Ita ī pur gatorio aliqui ſtāt diu. aliqͥ non tm̄. aliqͥ modicū. Primi ꝯparātur lignis. Scd̓i feno. Tercij paleis. de hijs tribꝰ ꝯdicōni bus heo mō loqui. ¶ Prīo ligna ſūt imꝑfectōes pnīales. ¶ Scd̓o fenū ſunt cōmiſſiones veīales ¶ Tercō palee ſūt omiſſiones cerimo niales. Et de qualibet dicit theā. Hodie eſt ⁊ cias ⁊cͣ. ¶ Dico prīo ꝙ ligna ſūt ꝑſone que vadūt ex hoc mūdo cū inꝑfe ctōne pnīali. qꝛ licet fecerīt pnīaꝫ de pec catis qꝛ aliter irēt ad infernū. ſꝫ non tan tā qͣꝫtam reqͥrūt peccata. qꝛ doctrina eſt canoniſtarū. ꝙ ꝓ quolibet pctō mortali homo tenet̉. vij. annis penitere in hͦ mū do alit̓ reſtat ꝯplenda ī purgatorio. Si āt dicat̉. ⁊ nunqͥt pnīe ſūt arbitrarie. Di co ꝙ in penitēcia ſunt duo ſcꝫ qͣlitas ꝙ ſit talis vel talis ⁊ hoc ē arbitrariū. Se cundū qͣꝫtitas tꝑis eſt ⁊ hoc nō eſt arbit̉ riū ẜm canones. qꝛ iā qͣꝫtitas tꝑis ē tax ata ⁊ limitata ſcꝫ.vij. ānoꝝ. ꝟbi gracia. Si qͥs furatus fuit peccauit mortaliter ⁊ ſufficit ad damnacōeꝫ. ſꝫ nō eſt de ma ioribꝰ. ꝓ iſto oꝫ facere. vij. ānos de pnīa et licet ꝯfeſſor nō dicat. iā limitata ē in iure. Sꝫ qͣlitas eſt ī arbitrio ꝯfeſſoris.ſ. ꝙ ieiunet ſemel ī ebdomada vel ī menſe Si ꝟo peccatū mortale ſit maiꝰ vt hoī cidiū vel ꝑiuriū ⁊cͣ. qͣlitas pnīe erit ma ior. Sed qͣꝫtitas tꝑis erit. vij. annoruꝫ Rō qꝛ in quolibet pctō mortali homo fa cit iniuriā ꝯͣ. vij. dona ſpūs fancti. ꝓpt̓ h̓ ſancti prēs ſciētes dei volūtateꝫ in iure ordinarūt. vij. ānos de penitēcia. ¶ No ta tn̄ ẜm ſcm̄ Tho. ꝙ rōnabiliter ꝯfeſſo res iniūgunt qn̄qꝫ minorē pnīaꝫ. De hͦ vide docto. in. iiij. ⁊ ſic videt̉ eſſe arbit̉ rie vtroqꝫ mō ⁊cͣ. De dictis aucͣtas al legorice ⁊ ſunt ꝟba dei patris ad filiuꝫ. Si emis ſeruū hebreū ſex annis ſeruiat tibi. ī ſeptimo egrediet liber.i. gratis. Ex odi. xxi. Nota ſi emis ſeruū hebreū ⁊c̄. Nota emit in cōfeſſione. vn̄ emptor eſt cōfeſſor qui tractat cuꝫ xp̄o qui p̄cio ſui ſanguinis emit nos ¶ Sex annis ſeruiat tibi ⁊ in ſeptīo ſcꝫ cōpleto egredit̉ liber. Mō fiat talis deductō. ¶ Quociēſcunqꝫ recurriſti ad diuinos ſortil egos ſiue ꝯiu ratores numera ꝓ qualibet vice penitere deberes eo ꝙ ꝯͣ p̄ceptū dei iuiſti. ⁊ mor taliter peccaſti. Itē quotiēs iuraſti inua nū vel falſe renegādo ſiue blaſphemādo licet cōfeſſus fuerꝭ. ꝯputa. vij. annos de penitēcia ꝓ quolibet. Itē quotiēs fregi ſti feſta de quolibet oꝑe ſeruili. Itē non audiendo miſſaꝫ numera ꝓ qualibet vi ce ſeptē annos. Itē quotiēs diſplicuiſti vel deſpexiſti paretes corde vel oꝑe nu mera ꝓ qualibet vice. vij. ānos. Iteꝫ qͦ tienſcūqꝫ cōſenſiſti. numera. Item quoti ens feciſti luxuriā. numera ꝓ qualibet vi ce ſeptē annos. Itē ꝓ quolibet furto teꝫ ꝓ qualibet diffamacōe. numera. vij annos de pnīa. Forte eſt aliquis qui ex ſuis peccatis obligat̉ in. c. mille annis de penitēcia. O diceres tu. ſi cōfeſſor non ii dnica xꝝ poſt trita tis Sermo dedit ⁊cͣ. veꝝ eſt ſꝫ iaꝫ eſt taxata. Si di catur. ego nō viuaꝫ tm̄ veꝝ eſt Iō ꝯple bit̉ in purgatorio. O dicēs. ſi purgatori um nō durabit tm̄. Solucō ꝓpter hoc de us cōgregabit penā. c. vel mille ānoꝝ to tā in vna die. O qͥs poterit ſuſtinere. ſꝫ ecce remedia qꝛ ſi vltra penitēciā ꝯfeſſo ris vis addere diminuit tꝑs de purga torio. ꝓpter hoc dicit diſcretus ꝯfeſſor in cōfeſſionē Paſſio dnī nr̄i Ih̓u xp̄i ⁊cͣ. et qͥcquid boni feceris ⁊cͣ. Ideꝫ ſi vultꝭ orare. ieiunare. vel portare ciliciū ⁊cͣ. I ſta oꝑa pn̄t fieri ita deuote ꝙ remittet vobis mēſis vel ānus vel plus. ⁊ tanta poterit eſſe ꝯtricō ꝙ totū dimittet̉. dicē te xp̄o. Serue neqͣꝫ om̄e debitū dimiſi ti bi qm̄ rogaſti me. Math̓. xviij. Iteꝫ au diendo miſſas. ſermoēs. dado elemoſi nas. lucrādo indulgēcias. Sic paulatiꝫ homo deobligat̉. Ecce qͣre dicit apl̓s. ſi qͥs ſuꝑ edificat ſupͣ fundamentū h̓ lignū ſcꝫ imꝑfectōes pnīales. Uelitis gͦ ꝯgre gare ⁊ facere oꝑa pnīalia ⁊ ſic euadētis de illo igne ⁊ pena purgatorij. q̄ eſt ita dura ⁊ aſꝑa. Magͣ fuit pena beati Lau rencij in craticula ⁊ eciā pena beati Bar tholomei. ſꝫ nihil fuer̄t reſpectu pene pur gatorij. Intm̄ ꝙ momentū videt̉ mille anni. ⁊ clamāt aīe di. Heu me qꝛ incola tus meꝰ ꝓlōgatus eſt ⁊cͣ. Iō velitis iu uare aīas parētuꝫ ⁊ amicoꝝ qꝛ cōtinue petūt di. Dn̄e pone me ī corde heredis mei filij vel maūmiſſorꝭ vt ꝯpleāt teſta mēta. Mō notate h̓ qd̓ peccatū eſt illo rū qui nō ꝯplent teſtā ⁊ occupāt boā eo rū qui eis cōmiſerūt aīaꝫ ⁊ ipſi nō curāt Iō qꝛ aīe non ſentiūt adiutoriū ꝯq̄rūt deo di. Iuſticia fiat ꝯͣ illos traditores ī mūdo.ſ. filios heredes. maūmiſſores ⁊cͣ Et creditꝭ ꝙ deus ſit ſurdus ꝙ nō audi at. ⁊ cecus ꝙ nō videat ſcilꝫ iſtas crude litates. Iō dicit xp̄s. Nunqͥt deus n̄ fa ciet vindictā electoꝝ ſuoꝝ clamātiū ad ſe die ac nocte. ⁊ pacīam habebit ī illis. Dico vob̓ ꝙ cito faciet vindictā. Luce. xviij. qꝛ ſi videres patrē in igne que poſ ſes iuuare ⁊ nō curares q̄ crudelitas eēt maior eſt iſta. Iō dicit ſcriptura. ij. Ma chab̓. xij. Scā gͦ ⁊ ſalubrꝭ eſt cogitacō ꝓ defunctꝭ exorare vt a peccatis ſoluātur. ¶ Dico ſcd̓o ꝙ fenū ſeu herba dicūt ꝑ ſone q̄ trāſeunt cū pctīs venialibꝰ. No ta hic dr̄aꝫ inter peccatū veniale ⁊ mor tale. Pctm̄ mortale eſt qd̓libet opꝰ qd̓ ſit ꝯͣ preceptū dei. vcīalia pctā ſunt exceſ ſus vite que tn̄ nō ſunt ꝯͣ p̄ceptū dei. ꝟ bi grā. Si vos comeditis nimis exceſſi ue. vel qꝛ frāgitis ieiuniū eccīe. ſeu voti mortaliter peccatꝭ ſi cū tali pctō deceditꝭ ad infernū ibitis. Sꝫ ſi comeditis modi cū plus ex bonitate paīs. vel bibitis plꝰ nō tn̄ inebriamī qꝛ tūc eſſet mortale. qꝛ ſicut ſcindete manū vel pedē ꝓxīo eſt pec catū mortale. maiꝰ ē ſcindere caput aīe ſcꝫ intellem̄ inebriādo ſe. ⁊ efficit peior qͣꝫ beſtia. q̄ onerata ſcit trāſire ꝑ viā artā et ebrius neſcit incedere ꝑ viā latā. ſecꝰ ſi ex bonitate vini bibit bis vel ter venia le forte erit. ¶ Nota de fratre p̄dicatore bibēte de ſero vnā taceā vini ſine aqͣ vt poſſet dormire ⁊ ſurgere ad matutīas ⁊ pꝰ mortē apparuit petēs adiutoriū Idē de mulieribꝰ q̄ ornatur aliq̄ peccāt mor talit̓ aliq̄ ſolū venialit̉. Uenialit̓ peccāt ille q̄ ſolū vt placet viris ⁊ ne deſpiciat ab eis ornāt ſe aliqͣꝫtuluꝫ. ſꝫ ille peccant mortal̓r nōnunqͣꝫ q̄ ornāt ſe exceſſiue on̄ dentes māmillas hoībꝰ ⁊cͣ. Iā videt̉ ꝙ vultis eas vēdere. Itē ſi mulier ī veſti tu facit exceſſuꝫ ſꝫ non ꝯͣ deuꝫ ⁊ p̄ceptuꝫ dei. qꝛ de ſuis redditibꝰ vel patrimoīo. l̓ de ſuo officō veniale eſt. Sꝫ qn̄ de vſu ra. rapina. vel de furto. vel de falſis ad uocatōibꝰ viri ml̓ier vult habere veſtes tales ad infernū vadunt. quia faciūt eci am damnare viros. qꝛ vt ꝓuideāt vani tati vxoris habent facere vſurā. rapinā etcͣ. Quia ſunt alique q̄ non permittunt dnīca ꝓꝑ poſt trini tatis Sermo iii viuere iuſtos pacifice. niſi eaꝝ vanitati ſatiſfaciāt. Iteꝫ multū ridere veniale ē. ſꝫ qn̄ rident de blaſphemijs vel de truffis de deo ⁊ de ſcīs tunc eſt mortale. Iteꝫ ī locutōne tāta difficultas eſſet fienda ad aperiendū os locutōi. qͣꝫtuꝫ facit auarus ad aperiendū burſā ſolutōi. qui ſꝑ diſpu tat. Ideꝫ deberet eſſe de ꝟbo quare lo quar ¶ Nota dicit Ambro. in libro de paradiſo. Pctm̄ eſt tn̄ſgreſſio diuine le gis ⁊ celeſtiū inobediencia mādatoꝝ. A lij autē exceſſus vite ſūt cōmiſſiones ve niales. Iō dicit apl̓us. qͥs ſuꝑ edificat ſu pra fundamentū hͦ fenū detrimentū pa tietur. ⁊cͣ. Ecce ſcd̓a pars purgatorij in qua cōburit fenuꝫ. ¶ Dico tercō ꝙ pa lee ſunt ꝑſone q̄ trāſeunt omiſſione cere moniaꝝ. qꝛ ſicut palea cito cōburit. ſic tales modicū ſtant in purgatorio. qꝛ per menſeꝫ vel ebdomadā. ꝑ dieꝫ vel horā vel tranſeūt ſubito vt ſagitta ex omiſſioī bus cerimoniarū. q̄ ſunt qn̄ homo facit a liqua bona oꝑa ſꝫ non ita denote vt fieri debent. ꝟbi grā. Quilibet noſtrū tenet̉ cōfiteri in quadrageſiā. ⁊ vos venitꝭ ad cōfeſſionē inp̄meditati ⁊ dicitis ꝯfeſſori Interrogetis me qꝛ nō recordor de ali quo peccato. Sed ſi ꝯfeſſor eſſet aſtutꝰ vt peteret de vicino ⁊cͣ. vos nō diceretꝭ de illo non ſolū venialia peccata. ſꝫ eciā mortalia. ſꝫ de ſuis nō recordat. ¶ Iō qn̄ homo dꝫ ire ad cōfeſſioneꝫ prīo dꝫ pre meditari quō peccauit corde cogitando. ore loquēdo. oculis aſpiciēdo. auribꝰ au diendo ⁊cͣ. ⁊ vos venitis ad cōfeſſioneꝫ ſicut ad plat eā. Aliqͥ confitent̉ neglige ter qꝛ in prīcipio qͣdrageſime eſſet ꝯfitē duꝫ. ⁊ ip̄i exſpectāt vltimā dieꝫ. Sꝫ ex quo ꝯfitent̉ nō eſt mortale. ſꝫ ſi nō confi terent̉ eſſet mortale. Itē coīcare in paſ cha debemus qd̓ qui nō facit peccat mor taliter. ſꝫ qui nō bene ſe praparāt aliquā do venialiter peccāt. Itē preſbiteri ſi nō dicūt officiū mortale eſt. Si āt dicūt ſꝫ nō cum illis cerimonijs vt tenētur. vel nō bene ſe ſignādo. vel nō ꝓfunde ſe in clinādo venialiter peccare pn̄t. Itē ſi nō tenetis penitēciaꝫ iniuncta a confeſſore. mortaliter peccatis. ꝓpter hoc ꝯfeſſores debent dare pnīas tales ⁊ talit̓ vt recor dent̉. Si āt ſeruāt penitenciā ſꝫ neglige ter ⁊ indeuote nōnunqͣꝫ venialiter delin quūt. ⁊ ſic de alijs negligecijs. ¶ Nota miraculū de beato Auguſtīo cui apparu it demon cum eſſet in ſtudio qͥ portabat quendā magnū librū ī quo ſcribebat pec cata ⁊ negligecias hoīm ꝑ a. b. c. ⁊ inter rogatꝰ ſi eſſet ibi aliquid de eo. Rn̄t ꝙ ſic. Et augꝰ. O ꝓditor de peccatꝭ ante baptiſmū factis ego non curo. qꝛ illa re miſſa ſunt poſt baptiſmū. nō habeo ꝯſciē tiā de aliqͦ. Et adiuratus demō on̄dit ſi bi librū in quo legit Augꝰ. tali die talis anni auguſtinꝰ dimiſit ꝯpletoriū ⁊cͣ. O dixit demō decepiſti me. qꝛ exſpectaba ꝙ ex iſta negligecia trāſires purgatorium. Iō auiſetis vos ⁊ ſitis diligētes qꝛ al̓s ille totū ſcribit. Iō dicit xp̄s. Cuꝫ acce pero tꝑs ſcꝫ ꝑ morte ego iuſticias iudi cabo.i. oꝑa iuſta. Sed negligēter facta. Iō faciatis ea cū diligēcia ⁊ feruore ſpi ritꝰ. Ecce qͣre dicit apl̓s. Si qͥs ſuꝑedi ficat ſuꝑ fundamentū hoc ſtipulā q̄ ſigͣt terciā ꝑteꝫ purgatorij in qua ꝯburerur omiſſiones cerimoniales. Ecce qͣre dic̄ theā. Hodie eſt ⁊ cras in clybanū mitti tur. Deo grās. ¶ De eadem dnīca. Sermo tercius On poteſtis deo ſeruire ⁊ māmone. ma thei. vi. originalit̓ ⁊ in euan gelio curretis dn̄ice recitatiue ſcribit̉. ꝟ bū iſtud ꝓ impetrādo ⁊cͣ. Sꝫ ſalutetur ꝟgo Maria ⁊cͣ. Iſtud ꝟbuꝫ eſt dn̄ī et ſaluatoris nr̄i Ih̓u xp̄i dicētis oībꝰ nob̓ Nō poteſtis ⁊c̄. ¶ Nota ꝙ māmona ī ſcriptura ſcā ſigͣt diuicias tꝑales. Uult LLL dn̄ica xx poſt trini tatis Sermo iii gͦ dicere dn̄s. nō eſt poſſibile ꝙ ſil̓ ſeruia tis deo ⁊ diuicijs tꝑalibꝰ. Pro declara cōe huiꝰ ꝟbi ſciendū ꝙ dr̄a eſt int̓ ſerui re tꝑalibꝰ diuicijs ⁊ dn̄ari. Nā ſicut hō dicit dn̄s qͥ hꝫ ſeruos. ⁊ vnū mittit ad viniā aliū ad cāpuꝫ ⁊cͣ. Facit eos labo rare ⁊ ẜuire vt lucrētur. Sic ille ē dn̄s diuiciaꝝ qui nō ꝑmittit diuicias qͥeſce re in taxia ſꝫ facit laborare ⁊ ẜuire eas ⁊ ꝑte mittit in barbariā ꝓ redimedis cap tiuis. Itē ad ꝯſtruēdū hoſpitalia. eccīas ſubuenit pauꝑibꝰ ⁊cͣ. Ille eſt dn̄s diui ciarū qͥ in oꝑbꝰ mīe facit eas laborare ⁊ ſeruire. ⁊ hoc eſt bonū ⁊ ſcm̄. ⁊ ꝯcordat cū ordinacōe diuina. qꝛ qn̄ deꝰ ab initio creauit hoīeꝫ ⁊ muliere dedit eis domini um ſuꝑ om̄eꝫ creaturā di. Dn̄amini pi ſcibꝰ maris ⁊ volucribꝰ celi ⁊ vniuerſis ⁊cͣ. Gen̄. i. Aurū eī ⁊ argentū res ſunt tꝑales. gͦ bonū eſt dn̄ari eis. et iſto mō ſcī patriarche lucrati ſūt paradiſuꝫ ꝑ ope ra mīe de pecunijs ⁊c̄. Sꝫ ſeruire diuici is eſt ꝯͣ naturā. ſcpͥtura. ⁊ ꝯͣ deū ⁊ bona rōeꝫ. qꝛ dn̄s dꝫ quieſcere ⁊ ẜuus labo rare ⁊ ſeruire. Oppoſitū facit qͥ ẜuit pe cunijs. qꝛ ipē laborat de die ⁊ de nocte ꝑ terrā mare ⁊ cū pericul̓. ⁊ pecunie qui eſcūt ī taxia ſiue in domo vt dnī. hoc dico ꝙ eſt ꝯͣ naturā. ſcpͥturā ⁊cͣ. ꝙ homo qͣꝫ deus fecit dn̄m ⁊ ipē facit ſe ſeruū. ⁊ hoc eſt malū ⁊ pctm̄. ꝓpt̓ hoc dicit xp̄s. Nō poteſtis ſeruire ⁊cͣ. Licet ſal̓ poſſitis ſerui re deo ⁊ dn̄ari diuicijs. nō tn̄ ſil̓ poteſtis ſeruire deo ⁊ diuicijs. ptꝫ theā. Ego que ſiui ī ſcpͥtura ⁊ inueni ꝙ diuicie hn̄t qͣtu or ꝯdicōes malas ꝓpter qͣs homo nō p̄t ſeruire deo ⁊cͣ. ¶ Prīo diuicie hꝰ mun di ſunt maculoſe turpiter ¶ Secūdo ſunt deceptiue fallaciter Tercō ſunt ocōſe inaniter ¶ Quarto ſunt periculoſe finalit̓. Iō cauendū eſt ne ſeruiamꝰ eis. Iō dic̄ xp̄s. Nō poteſtis ⁊cͣ. ¶ Dico prīo ꝙ di uicie tꝑales hꝰ mūdi ſunt maculatīe tur piter. qꝛ a capite vſqꝫ ad pedes intꝰ ⁊ ex tra maculāt hoīem qui eis ſeruit. Prīo maculat̉ in intellcū qͥ dꝫ cogitare de re atore. de aīa. de alio m̄do. ſꝫ qͥ ſeruit pecu nijs ſi orat ſtatī cogitat de negocijs. de mercacōibꝰ. de ferijs ⁊cͣ. Itē maculatur in volūtate q̄ dꝫ inflāiari ⁊ deſiderare qn̄ erit in gl̓a ⁊cͣ exire carcerē hꝰ mūdi. ſꝫ diuicie auferūt deſideriū paradiſi. dicūt enī nōnulli qn̄qꝫ diuites. dn̄e libent̓ face re pactū vobiſcū ꝙ nō curetis de me. et ego nō curabo de vob̓. O ꝟbuꝫ infide le. Itē maculat̉ in meōria qꝛ deberꝫ cō gitare qͣꝫtuꝫ deus fecit ꝓ nob̓. Uoluit eī naſci ⁊ pati in ligno crucꝭ mori ne ali qͥs ſibi credēs ⁊ obediēs ⁊cͣ. dānaretur Sꝫ diuicie faciūt meōrari de mercacōi bus caſtris ⁊cͣ. Maculāt os ꝑ menda cia falſa iuramēta. Iteꝫ maculāt aures qꝛ plus placet diuiti ſeruiēti diuicijs au dire de mercacōibꝰ qͣꝫ ꝟba dei ſermōēs etcͣ. In manibꝰ ⁊ pedibꝰ ⁊ in toto corpo re. qꝛ plꝰ laborat ī pecunijs ꝯgregādis qͣꝫ in pnīa ⁊cͣ. Ecce quō maculāt totum hoīeꝫ. ⁊ hoc ꝓueīt exꝓpinqͥtate reꝝ im mūdarū maculātur res eciā immūde qꝛ ſi tela lini albi aꝓpximet̉ tincte maculat̉. De hoc vide ſcm̄ Tho. prīa ſcd̓e. ī mate ria de macula pctī. Iō dicit ſcriptura. qͥ tetigerit piceꝫ inqͥnabit̉ ab ea. Eccī. xiij. In ſignū manifeſtū Augꝰ q̄rit in libro de trinitate de ml̓tis q̄ ad oculū vident de qͥbus non p̄t rō ſufficiēs aſſignari vt de auro tā mundo. ⁊ argento tā claro ⁊ albo. ꝙ faciūt lineas nigras ⁊ maculāt manus ꝯputātiuꝫ ⁊cͣ. De hoc rō ſuffici ens nō p̄t aſſignari. vt dic̄ Augꝰ niſi qꝛ deus dat ſignū ꝙ ſunt ſic̄ macule aīaruꝫ Iō dicit ſcriptura. Argentū eoꝝ ⁊ auꝝ in ſterqͥlimū erit. Ezech̓. vij. Nota ſter qͥliniū ꝯgeſtū in domo corrupit ⁊ facit domū fetidā. ſꝫ in cāpo ſicco diſꝑſū facit ip̄m fructificare. Ita de moneta in taxia congeſta. ſꝫ ſi ī terra ficca diſꝑgat̉ ipſaꝫ faciet fructificarę in vitā eterna. Ecce qͣ re dicit argentū ⁊cͣ. Ex iſta rōne ml̓tuꝫ dn̄ica ꝑꝑ poſt trīta tis Sermo iii deberēt autem cauere religioſi clerici. ne maculātur in manibꝰ ꝯgregādo pecuni as. qꝛ hn̄t tractare corpus xp̄i. Iō apl̓s Oīa ſcꝫ q̄ ſunt tꝑalia ⁊ m̄dana arbitror vt ſtercora. vt xp̄ꝫ lucrifaciā. ad phil̓. iij. ¶ Dico ſcd̓o ꝙ diuicie ⁊cͣ. tres magͣas deceptōes faciūt. Prīa naꝫ magͣ decep cō eſt reciꝑe apparēciaꝫ ꝓ exiſtētia. Sic̄ ꝟbi grā eſſet decepcō reciꝑe ſomniū ꝓ veritate vt ſi famelicus ſomniaret ꝙ co mediſſet ſplendide ⁊ reciꝑet ꝓ veritate deceptus eſſet cū nihil habeat ī ſtoma cho de ill̓ in ſomnio viſis ⁊cͣ. Iſto mō di uicie hꝰ mūdi decipiūt. qꝛ illi qͥ credūt ſe eſſe diuites ſomniāt. vt ſi ruſticus ſō niaret ꝙ eſſet rex. ⁊ mulier ꝙ eſſet regīa ſꝫ qn̄ excitat inuenit ſe ſuꝑ paleas ⁊c̄. I te de clerico pauꝑe ſomniate ꝙ eſt p̄pa. ſꝫ qn̄ excitat inuenit ſe ſolū. ita ꝙ ſomnia nō ſunt niſi apparēcia. ⁊ qͥ ea recipit ꝓ ex iſtēcia decipit. Ita de diuite dicēte. ęgo habeo tot. m. flore. redditus poſſeſſiōēs etc̄. ſꝫ qn̄ in morte excitat inueīt ſe vacu um ſicut qͥ excitat a ſomno. qꝛ vita pn̄s nō eſt niſi ſomniū. ⁊ qn̄ homo excitat ꝑ mortē inueīt ſe deceptū. Mō pauꝑ ſō niat ꝙ ſit rex vel ꝙ eſt papa totū eſt ſom niū. Pꝫ quō pecunie ⁊ honores ſunt de ceptoſe qꝛ apparētiaꝫ faciūt reciꝑe ꝓ ex iſtencia. Aucͣtas. Dormier̄t ſomnū ſuū et nihil inuenerūt. Oēs viri diuiciaꝝ in maībꝰ ſuis. pͣs. lxxv. Qui ſūt in alio mū do ꝯgnoſcūt ꝙ iſta vita nō eſt niſi ſom niū. ¶ Scd̓us modꝰ decipiendi eſt reci pere ymaginē ꝓ ve. Sicut ſi aliqui hoī ha benti vxoreꝫ dilectā depingeret ymago vxoris ⁊ reciꝑet ymaginē ꝓ vxore mor tua vel abſente. Idē de ymagine filij ⁊cͣ bene eēt deceptus. Taleꝫ decepcōeꝫ fa dūt diuicie hꝰ mūdi. nā vere diuicie ſūt in celo. diuicie ꝟo hꝰ mūdi ſolū ſūt yma gines ⁊cͣ. De iſtis dyabolꝰ decipit gen tes quēadmodū tigris decipit̉. Dicunt naturales ꝙ trigris currit plus qͣꝫ velox equus ⁊ filij ſui ſūt boni ꝓ tyriaca ⁊ ab ea d̓r tyriaca. Et d̓r qͥ vult hr̄e filios fa cit iſtā cautelā. hꝫ tria magͣ ſpecula rotū da ⁊ obſeruatꝭ pͥus filijs eꝰ qn̄ tigris eſt abſens recipit filios ⁊ fugit in aliqͣ bono equo. ⁊ qn̄ tigris veīt ⁊ nō inueīt filios. natural̓r ſentit ꝑ quā viā vadit homo ⁊ inſeqͥtur eū. Tūc homo ſciēs ea veniētē ꝓicit vnū de ſpecul̓ ⁊ ip̄a vidēs in ſpecu lo ymaginē ſuaꝫ credit ibi filios eē dās ei vbera ⁊ poſtqͣꝫ ꝯgnoſcit ſe deceptū. ite rū inſeqͥtur fugiente. ⁊ ille iteꝝ ꝓicit ſe cundū ⁊ ita de tercō. ⁊ tandeꝫ eſt ille ī tu to. Iſto mō dyabolꝰ decipit nos impe dies ne poſſumus attingere ad filios no ſtros. Nā certū eſt ꝙ filij qͥ moriūtur ī ſtatu innocēcie recte euolāt ad paradi ſū ⁊ nos debemꝰ currere vt ꝑueniamus ad paradifū. ſꝫ dyabolus decipit nos cuꝫ tribꝰ ſpecul̓. Primū ſpeculū eſt diuitiaꝝ q̄ nō ſunt niſi ymagines diuiciaꝝ. qꝛ ꝟe diuicie ſunt ī celo. ſꝫ iſte diuicie hꝰ mūdi ſūt inſtabiles ⁊ totē volubiles vt tigrꝭ. Scd̓m eſt honoꝝ p̄lacōnuꝫ officōꝝ hr̄e regimē q̄ nō ſunt niſi imagīes qꝛ veri ho nores ⁊ ꝟa officia in paradiſo ſūt. ⁊ tu recipis ymagine ꝓ re. Terciū eſt delec tacōnuꝫ hꝰ m̄di q̄ eciā ſunt ymagīes. qꝛ ꝟe delectacōes ſunt ī celo. ⁊ iſta ſpecula retinet nos ne ad paradiſuꝫ ꝑueniamus Ecce quō diuicie ſūt deceptiue ¶ Terciꝰ modus decipiēdi eſt reciꝑe vnibrā ꝓ v ritate ¶ Recitat̉ parabola de qͦdā cane portate fruſtū carnis in ore qͥ duꝫ natā do tnͣſirꝫ flumē vidit vmbra carnis quā volēs reciꝑe aꝑuit os ⁊ ꝑdidit verā por tōeꝫ carnis. Idē de diuicijs qͣs mō mul tū diligitꝭ q̄ nō ſūt niſi vmbra qꝛ qn̄ mo rit̉ diues nihil de eis ſecuꝫ portat. Mō nō ꝯgnoſcitꝭ ꝙ ſunt ſic̄ vmbra ſꝫ illi de ī ferno cognoſcūt qͥ hn̄t tantā indigenciā ꝙ guttā aque non pn̄t hr̄e vtꝫ de diui te epulone ⁊cͣ. Un̄ dicunt danati. qͥd no bis ꝓfuit ſuꝑbia. aut diuiciaꝝ iactātia. LLL iij dn̄ica xv poſt trini tatis Sermo iii qͥd cōtulit nob̓. tnͣſierūt omīa illa tanqͣꝫ vmbra Sap̄. v. Iō ſi habetis pecunias ſitis dnī ⁊ non ſerui. qꝛ iaꝫ videtis quō ſūt deceptiue ⁊cͣ. ¶ Dico tercō ꝙ diui cie ſunt v̓icōſe inanit̉ qꝛ nullū fructū fa ciūt. vere diuicie faciūt duos fructus ſcꝫ ſaciāt ⁊ faciūt nullo indigere. Iō in pa radiſo vbi ſunt ꝟe diuicie. Ita beati ſūt ſaciati. ꝙ nihil āplius appetūt. vidēt enī beatiſſimā trinitateꝫ. ꝟgineꝫ Mariā ⁊cͣ Iō dauid. Saciabor cuꝫ aparuerit gl̓a tua qͥ tn̄ erat rex gl̓oſus ⁊ ditiſſimꝰ qͥ in morte ſua dimiſit filio ſuo ſalōi ꝑ maxi mas diuicias qͥ tn̄ dicebat. ſaciabor cuꝫ aparuerit ⁊cͣ. qꝛ diuicie hꝰ mūdi nō ſati ant cor. ymmo faciūt plus appetere. Rō qꝛ fames diuiciaꝝ eſt in corde vbi non intrat pecunia. ſꝫ replēt vel ſatiāt burſā l̓ taxiā vbi intrāt. Sic̄ de eſuriēte vidēte menſā ornatā cibis ⁊ non p̄t comedere nō ſoluꝫ nō ſatiat̉. ymmo eſuries auget et appetitus. Idē dicenduꝫ eſt de auro. ſꝫ ſi poſſet comed̓e vel bibere auꝝ ſatiare tur ſꝫ qꝛ non p̄t ſatiat burſa ⁊ nō cor. dic̄ ctericus. O ſi habereꝫ vnū beneficiū con petēs eſſeꝫ ꝯtētus. ſꝫ qn̄ hꝫ ſtatim vult maiora ⁊cͣ. Idē de laycis dicētibꝰ. O ſi ego habere tot redditus ⁊cͣ. talē poſſeſſi on eſſeꝫ ꝯtētijs. Iō dic̄ ſcpͥtura. Aua rus nō implebit pecuīa. ⁊ qͥ amat diuici as frcūs. ſcꝫ ſaciādi nō capiet ex eis Ec deẜ. v. Scd̓o diuicie hꝰ mūdi nō aufe rūt indigenciā ymmo augmentāt. Naꝫ ſi habetꝭ cāpuꝫ indigetꝭ beſtijs ad aran dū ⁊ aratro ⁊ ſtabulo ⁊cͣ. Ecce qͦt indi gēcie. Itē ſi habetis barchā vel nauē di cat̉ quibꝰ indigetis. Iteꝫ ſi habetis vi neā equū ⁊ ſil̓ia indigetꝭ multis. Iō apo cal̓. iij. dicis ꝙ diues ſū ⁊ locupletus ⁊ nulliꝰ egeo. ⁊ neſcis qꝛ tu es miſer ⁊ mi ſera ⁊ pauꝑ. Itē ꝓuerb̓. xiij. Eſt qͣſi di ues cū nihil habeat ⁊ eſt qͣſi pauꝑ cuꝫ in multis diuicijs ſit. ¶ Dico qͣrto ꝙ ſunt periculoſe final̓r ſcꝫ aīe ⁊ corꝑis. Anime multū ꝑiculoſe ſūt. qd̓ ptꝫ ex multoruꝫ diuitū damnacōe. O qͦt xeligioſi. qͦt cle rici. qͦt layci ex eis danant̉ ⁊ ꝓpt̓ eas. qͦt religioſi qͥ ꝯͣ votū pauꝑtatis ꝓpter diuiti as agūt. qͦt clerici ꝑ ſymoniā beneficia ꝓp ter auaricia ꝯſequuntur. Iteꝫ qͦt ꝑ vſu ras ditātur. Itē faciūt ſe negociatores. hn̄tes poſſeſſiones ⁊cͣ. cū tn̄ deberēt ha bere cor libeꝝ ad cogitāduꝫ ea q̄ dicūt ⁊ legūt. ea q̄ legimus debemꝰ. Conͣ qͦs di cit apl̓s. Neo militās deo implicat ſe ſe cularibꝰ negocijs. ſcd̓a ad Thymo. ij. ⁊ ꝓchdolor nōnulli clerici ⁊ religioſi ꝓpt̓ auariciā dānant. Idē de vob̓ laycis. qͦt mendacia. qͦt falſa iuram̄ta fiūt ꝓ diuici is. Dicat̉ ꝯͣ illos qͥ faciūt alios iurare cū miraculo qd̓ recitat Augꝰ de illo hoīe bo ne vite qͥ fuit ꝯdemnatꝰ in dei iudicō qꝛ fecit iurare vnū ꝓ debito ī curia cui dixit deus ꝙ meliꝰ eſſet ꝑdere bona qͣꝫ aīam illius ⁊cͣ. Qd̓ multū dn̄t attendere offi ciales ne faciāt iurare falſa iuram̄ta. qꝛ nō ſolū damnat̉ ꝑiurās ſꝫ eciā qͥ iniuſte facit aliū iurare. nō inuoluatis aīas cū re bus tꝑalibꝰ. ꝓpter iſta ꝑicula dicit xp̄us. Ame dico vob̓ qꝛ diues difficile intra bit in regnū celoꝝ. Facilius eſt eī came lū ꝑ foramen acꝰ traſire qͣꝫ diuitē in re gnū celoꝝ. Math̓. xix. Iteꝫ ſūt ꝑiculo ſe corꝑi vel carni. Nōne qn̄qꝫ audiuiſtꝭ ꝙ duo amici vel ſocij ꝓ moneta ꝯtende rūt. Iteꝫ ſocius interficit ſociū. ẜuus do minū. vtꝫ de quodā archiep̄o de tarotā ſia diuite interfecto a ſuo ſcutifero ꝓ ſua moneta ⁊cͣ. Iō dicit ſcpͥtura. Eſt infir mitas peſſima quā vidi ſub ſole diuicie cōſeruate in maluꝫ dnī ſui. Ecc̄s. v. Iō ſi habetꝭ diuicias de bono iuſto laboret. ⁊ ſeruiāt in oꝑbꝰ mīe. Si de iniuſtis bo nis vel iniuſte ſeruiāt reſtituendo cꝰ ſūt etcͣ. Nō faciatis iniuſticias vel vſurā ra pina ⁊cͣ. vt filijs dimittatꝭ magͣs diuiti as. Detis eis bonū nutrimentū qꝛ de a lijs deꝰ ꝓuidebit eis. Nā ipē parauit do dnica pꝑ poſt trīta tis Sermo iiii tē ꝓ filijs maritādis ⁊cͣ. Recordemī de ꝟbo xp̄i. Nō poteſtis deo ſeruire ⁊ mā mone. Deo gracias. ¶ De eadem dnīca Sermo quartus. Ratres ſpiri tu viuimꝰ. Habet̉ ꝟbū iſtd̓ original̓r ad gal̓. vi. ⁊ recita tiue in epl̓a currētis dnīce. In iſto ẜmo ne ego intēdo declarare qͦt modi ſūt bo ne vite ⁊ ſpūalis ad ſeruiendū deo in hͦ mūdo ad habendū gloriā eternā in alio Sꝫ prīo ſalutet̉ ꝟgo Maria ⁊cͣ. Hoc ꝟbuꝫ indiget declaracōe ⁊ breuit̓ veniē do ad materiā predicādaꝫ Sciendū. ꝙ oīs vita ⁊ opus hoīm tota ē ⁊ venit per ſub̓aꝫ ſpūaleꝫ. Ita ꝙ nec vita hoīs nec opus p̄t durare ſine ſb̓a ſpūali. ꝟbi grā Uita corꝑis ⁊ eciā opus eꝰ non p̄t eſſe ſine ſub̓a ſpūali.ſ. aīa rōnali. qꝛ ſeꝑata a corꝑe aīa. iā videtis qͥd eſt corpus niſi trūcus putridus nullū hn̄s ſentimentū qꝛ ī oculis nō remanet viſus. nec ī auri bus auditus ⁊cͣ. Pꝫ gͦ ꝙ vita ⁊ oꝑacō corꝑis tota ē ab aīa rōnali. qꝛ qͣꝫdiu aīa eſt in corꝑe. corpus hꝫ viſuꝫ ī ocul̓. au ditū in auribꝰ. ⁊ ſic de alijs ſentimētꝭ. gͦ tota vita ⁊ oꝑacō corꝑis ē a ſub̓a ſpūa li ſcꝫ ab ip̄a aīa. De hoc lꝫ ſit veꝝ tn̄ au ctoritas xp̄i di. ꝑſonis carnalibꝰ qͥ apre ciabātur ſe de corꝑis pulch̓tudine. forti tudine ⁊ grōſitate. ſpūs eſt qͥ viuificat. caro non ꝓdeſt qͥcqͣꝫ. Ioh̓. vi. qͣſi dicat. vn̄ habetꝭ pulch̓tudīeꝫ. fortitudinē. grō ſitatē niſi ab aīa. caro at non ꝓdeſt qͥcqͣꝫ ptꝫ gͦ ⁊cͣ. Mō videamꝰ de vita ⁊ oꝑa cōe ip̄ius aīe. hoc ē ſubtilius. Nā aīa lcꝫ det vitā corꝑi. tn̄ ip̄a de ſe nō hꝫ vitam nec oꝑacōeꝫ niſi ab alia ſub̓a ſpūali ma iori ſcꝫ a ſpū ſcō. qͣꝫdiu aīa hꝫ ſpm̄ ſcm̄ ſe cū. hꝫ vitā ⁊ ſentimentū. qꝛ ſpūs ſāctꝰ dat ſibi viſuꝫ ꝯtemplacōis. auditū clarū p̄dicacōis. olfactū deuocōis ꝟtutū ⁊ ſā ctitatū ꝑſonaꝝ ſcāꝝ. in ore ꝟbū ꝯfeſſio nis ⁊ orōis. greſſus ſcītatis ⁊ ſentimētū bone ꝯſcīe ⁊ duxacōis in bona vita. Si āt aīa ex defectu ſuo vel dyaboli tēpta cōe. vel mūdi occaſione. vel carnis inclīa cōe. ꝑdit ſub̓aꝫ ſpūaleꝫ ſcꝫ ſpm̄ ſcm̄. Ita iacet mortua in corꝑe vt corpus mortu um ī ſepulchro. Pꝫ gͦ ꝙ tota vita ⁊ o peracō aīe eſt a ſub̓a ſpūali ſcꝫ a ſpū ſcō Aucͣtas dauid pͣs. c. iij. ¶ Auferes ſpm̄ eoꝝ ⁊ deficiēt ⁊ in puluere ſuū reuertē tur. Nota auferes qꝛ ſcꝫ peccauerūt tibi Iō auferes ab eis ſpm̄ ſcm̄. Sicut ī mū do extrahit̉ bonꝰ liqꝛ de vaſe inepto. de inde orat di. Emitte ſpm̄ tuū ⁊ creabū tur. ⁊ r̄nouab̓ facie terre. qꝛ aīa mortua fit viua. inimica fit amica. aliena faīliatis ſterilis fecūda. Pꝫ gͦ doctrina ꝙ oīs vi ta ⁊ oꝑacō tam corꝑis qͣꝫ aīe eſt a ſub̓a ſpūali. Iō bene dicit theā. Frēs ſpū viui mus. pꝫ theā. ⁊ ego ſuꝫ ī materia p̄dicā da. Mō videamꝰ qͦt ſunt vite ſpūales ad ſeruiendū deo in hoc m̄do ⁊ ad habe duꝫ vitā eternā in alio. ⁊ inueni ꝙ ſunt tres ſcꝫ. Prīa eſt vita actiua. ⁊ iſta ē la borioſa. Scd̓a ē vita ꝯtemplatīa. ⁊ iſta eſt delicōſa. Tercia ē vita p̄latiua. ⁊ iſta eſt ꝑiculoſa. Et qd̓libet iſtorū eſt a ſub̓a ſpūali a ſpū ſcō. gͦ frēs ſpū viuimꝰ ¶ Di co prīo ꝙ prīa vita ſpūalis eſt actiua. ⁊ iſta ē laborioſa ſic̄ qn̄ creatura ſe dat la boribꝰ corꝑalibꝰ vel ſpūalibꝰ ad vtilita tē ꝓximi. ⁊ d̓r laborioſa ꝓpt̓ grauitateꝫ corꝑis oꝑa faciētis. Iō apl̓us qͥ labora bat multū legēdo ſtudēdo ābulando p̄ dicādo ꝓ vtilitate ꝓximi. dicebat viue re in hͦ mihi fructus eſt ſcꝫ meritoꝝ ope ris ⁊ hoc ꝯfidens ſcio qꝛ manebo ⁊ per manebo omībꝰ vob̓ ad ꝓfectū vr̄m. ad phil̓. i. Iſta eſt vita actia qͣ quis occupa tur in oꝑbꝰ mīe ad vtilitate ꝓximi que corꝑe exercetur. ꝟbi gra ¶ Primū o pus mīe eſt dare paneꝫ eſurietibꝰ. Iſtd̓ eſt pͥmuꝫ opus vite actīe ⁊ opus mīe n̄ ſolū facit qͥ dat paneꝫ. ſꝫ eciā qui p̄parat LLL iiij dnica xꝑ poſt trita tis Sermo iiii cibū farinā l̓ bladuꝫ ⁊cͣ. oīa iſta ſūt oꝑa corꝑalia vite actiue. Eciā qͥ dat aīe eſu riēti cibū ſpūaleꝫ.ſ. ignorāti oſtend̓e pr̄ nr̄. aue Maria. credo in deū. ⁊ modū ſi gnādi ſe ⁊ ſic de alijs. Tales ꝯplent pri mū opus mīe actiue. Iſtꝭ dicꝫ xp̄s ī die iudicij ſedēs in cathedra iudiciali. Ueīte benedctī pr̄is mei. ⁊cͣ. Eſuriui em̄ ⁊ de diſtꝭ mihi māducare. Mat. xxv. Et rn̄ debūt iuſti di. Dn̄e qn̄ vidimꝰ te eſuriē teꝫ ⁊ pauimꝰ te. nunqͣꝫ te vidimꝰ in mū do. ⁊ xp̄c rn̄dens dicit illis. Amen dico vob̓. qͥqͥd feciſtꝭ vni ex mīmis meis mi hi feciſtis. Iō venite ⁊ dabo vob̓ pane gl̓e. ¶ Scd̓m opus vite actīe ē dare po tū ſitibudo. ⁊ nō ſolū ille qͥ dat vinuꝫ l aquā. ſꝫ qͥ accomadat vas cātaꝝ l̓ aliud ſꝫ eciā ille qͥ mīſtrat facit ſcd̓m opꝰ vite actiue. Itē ec̄ ille qͥ ex ſuis monicōibꝰ et ꝟbis bonis inducit peccatorē ad lacrīas ꝯpunctōis qͥ ſunt potus aīe. Talibꝰ dic̄ xp̄s. venite benedicti ⁊cͣ. ⁊ dabo vob̓ po tu in fonte vite et̄ne. Sitiui em̄ ⁊ dediſtꝭ mihi potū ⁊cͣ. mat. xxv. ¶ Terciū opꝰ eſt reciꝑe peregrinū in domo vr̄a dādo ſibi lectū pelliciū ⁊cͣ. Ideꝫ de illo qͥ re colligit ſpm̄ vel aīaꝫ vagabundā totā in negocijs m̄di occupatā. q̄ recolligit qn̄ ī ducitis taleꝫ ꝑſonā vt vadat ad miſſaꝫ in domo dei. ⁊ ad ꝯfitendū. ꝯīcandū. I ſtud opus ē maiꝰ. Talibꝰ dicet xp̄s. vcī te benedicti ⁊cͣ.ſ. in domo mea pulch̓ri ma. Dn̄e ⁊ qͣre. ⁊ xp̄s rn̄t. hoſpes erā et col legiſtis me. ¶ Quartū opus eſt ve ſtire nudū. nō ſolū ille qͥ dat tunicā l̓ pā nū ſꝫ ille qͥ ſuat l̓ lauat amore dei ſine pe cunia ꝯplet opus hoc. Itē qͥ veſtit aīam nudā ⁊ hͦ ſit qn̄ homo docet ꝟtutes ꝓxi monā veſtes aīe ſūt ꝟtutes. ph̓s vocat ꝟtutes habitus. Iſtꝭ dicet xp̄us. venite etcͣ. ⁊ induā vos veſtibꝰ gl̓e. q̄ ſunt clari ores ſolę. qꝛ nudus erā ⁊ cooꝑuiſtꝭ me etcͣ. ¶ Quintū opꝰ eſt viſitare infirmū nō ſoluꝫ qͥ viſitat ſꝫ qͥ mittit ſibi cibaria. vel alia ⁊ qͥ ſeruit ſibi patiēter. l̓ qͥ ip̄m ꝓ uocat ad pacīaꝫ. Itē eciā qͥ viſitat aīaꝫ infirmā q̄ lꝫ teneat bonā vitā tēptatur tn̄ de ſuꝑbia auaricia vl̓ luxuria. Et vos dicitis ſibi vultꝭ vos tm̄ lucrū ⁊ tāta et tot oꝑa bona mortificare ſpūalit̉. Un̄ ſi vos vultis viuere caſte caueatꝭ de oc caſione. locucōibꝰ ⁊ cogitacōibꝰ ⁊ viue tis caſte. Idē ſi temptat de inuidia oret ꝓ illo cui inuidet. iſta ē purgacō inuidie Idē de ira vt recipiat vindictā. Cui di cere debetꝭ ꝙ xp̄s ⁊ mr̄ ſua remiſert ⁊cͣ. Talibꝰ dicet xp̄s. venite ⁊cͣ. ¶ Sextuꝫ opus ē redimere captiuū. qd̓ implet nō ſolū ille qͥ trāſit barbariaꝫ. ſꝫ ille qͥ iuuat dādo pecuīas ⁊cͣ. ⁊ eciā ille qͥ iuuat ca ptū qͥ non p̄t ſoluere vt ſunt multi qͥ iu uāt eū pecunia l̓ lingua puta ſi ē iuriſta l̓ notarius om̄s tales ꝯplent opus iſtud. Ide de illis qͥ redimūt aīaꝫ de captiuita te dyaboli cathenis pctōꝝ ligatā. q̄ redi mit̉ p̄dicacōibꝰ. boīs monicōibꝰ. Nā a nime q̄ cōfitent̉ ⁊ dimittūt peccata redi mūtur Hac de cā venit xp̄s in barbariā hꝰ mūdi ad redimēduꝫ aīas. Iō d̓r re demptor. qꝛ p̄cio ſui ſanguīs eas redeit. Talibꝰ dicet̉ a xp̄o. venitę ⁊cͣ. ¶ Septi mū ⁊ vltimū opus vite actīe ē ſepelire mortuos. Iſtud opꝰ ꝯplent nō ſoluꝫʸ qͥ faciūt foueā ⁊ eciā qui portāt funus ⁊ qͥ aſſociāt ⁊ cooperiūt. ſꝫ eciā clerici qͥ amo re dei ſine pecunia faciūt ſepulturā qꝛ ali as Ame dico vob̓ receper̄t mercedē ſu am. Idē de ſepultura aīe. Aīa eſt mor tua mūdo qn̄ non curat de mūdo. nec de negocijs eꝰ. nec de familiaritatibꝰ. nō vi ſitat nec viſitat̉. tal̓ ſepeliēda eſt in ſepul tura xp̄i ſcꝫ in vulnere lateris. qꝛ ꝓ tali morte tal̓ ſepultura acqͥrit. Talibꝰ dicꝫ xp̄s. venite ⁊ dabo vob̓ ſepultura in ce lo. Ecte oꝑa vite actiue ꝓpt̓ qd̓ xp̄s di cet in iudico. Uenite benedicti ⁊cͣ. Dic̄ hic glo. petri rauēnas vel petri damiani. Ꝙ xp̄us quādo erit in cathedra iudicij. ſolum faciet mencōneꝫ de operibus mi ſericordie actiue. Non dicet tūc petro. Dnicaxv poſttrini ta. ſermo iiii. tū pro honore ⁊ gloria ⁊ amore mei fu iſti ſuſpenſus in cruce ⁊cͣ. Ideo nec dicꝫ paulo tu fuiſti decapitatus nec bartholo meo es excoriatus. nec laurencio tu fuiſti ſitus in craticula ⁊cͣ. Id̓o volo tibi dare gloriā ſꝫ ſolū facit mentionē de operibus miſcd̓ie dicēs. Uenite bn̄dicti ⁊c̄. In qͦ oūdit qͣꝫtū ſibi placēt opera miſcd̓ie. Ec ce quid eſt vita actiua laborioſa. dico ꝙ iſta eſt ſpiritualis. Si dicatur ⁊ quomo eſt ſpūalis cū eius opera ſint corporalia qꝛ dare cibū eſurienti opus eſt corporale ⁊cͣ. Dico ꝙ qͣꝫuis vita actiua corꝑe exer cetur. tn̄ ſpūalis dicitur ꝓpter principiuꝫ mediū ⁊ finem. quia pͥncipiū vite actiue. ſpūale debet eſſe. quare tu das cibū pau ꝑi. Nōne amore dei ſi dicas ꝙ ſic ⁊ ſic ē in re tunc pͥncipiū illius dationis eſt ſpi rituale. Sed ſi dicis illa intentione vt ha beas familiaritatē cum illa muliere ⁊ tā dem tuam cum eadem explere valeas li bidine nihil valet illa datio. quia maluꝫ habet principiū. Item tunc habet medi um ſpirituale quando opus bonū. bonū habens pͥncipium continuat ſpiritualiter ⁊ bene ſcꝫ ꝓpter d̓i honore. alias nihil va let opus ſciꝫ dum bonū habens pͥncipiū malum habet medium. bonū em̄ ex inte gra cauſa eſt. Item vita actiua etiam di citur ſpiritualis ꝓpter finem. qui finis de bet eſſe vt habeatur gloriā ſpiritualis. di cendo. audiui ꝙ ex iſtꝭ operibus vos da bitis gloriam veſtram. Ideo volo ea fa cere vt mihi detis ⁊c. ꝓpter hec predicta vita actīa dicit̉ ſpūalis. de hͦ figura Eze chielis. jͣ. Qui vidit qͣtuor rotas qͣs pre cedebat ſpūs dei dicit textus. Quocūqꝫ ibat ſpūs illuc eunt e ſpiritu ⁊ rote parit̉ eleuabantur ſequētes eum. ſpūs em̄ vi te erat in rotis. Ezech̓. j. Operationes vite actiue ſunt rote ꝓpter tꝑis volubili tatē ſcꝫ hyemꝑs ⁊ veris eſtatis ⁊ autūp ni ī quibꝰ rotat ⁊ voluitur tota vita no ſtra. In hijs em̄ fiunt om̄ia opera miſeri cordie. qꝛ in alio mūdo non eſt ibi muta tio tꝑis nec ibi ſūt rote ſcꝫ oꝑatōes vite ſcꝫ actiue. non oportet ibi dare cibū eſuti enti qꝛ nullus eſurit ⁊ ſic d̓ alijs oꝑbus miſcd̓ie. Exemplum in hac vita ſunt ro te operationū miſericordie Rotas iſtas vocat volubiles. Ezech̓. xvj. Et dicun tur ſpirituales quia quocūqꝫ ibat ſpiritꝰ Ecce pͥncipiū ſcꝫ intencō ſpūalis ꝓpt̓ de um ⁊ non ꝓpter aliud. Illuc eunte ſpiri tu ⁊ rote pariter eleuabāt̉ ſequentes eū Ecce mediū. ſpiritus em̄ vite erat in ro tis. Ecce finis. Ideo dicit thema. Spiri tu viuimus. ¶ Secunda eſt vita ꝯtem platiua ⁊ iſta eſt delicōſa. ⁊ ſicut vita ac tiua conſiſtit in operibus corꝑis. ita vita ꝯtemplatiua conſiſtit in operibus anime Ideo delectabiliter fiunt ꝓpter anime a gilitatē. Item vita ꝯtemplatiua ſequit vitā actiuā licet ꝯtēplatīa ſit melior. A ſimili pꝫ de corꝑe hoīs ⁊ aīa homīs pͥus corpus format ī vtero ⁊ ꝯſeq̄nt̉ forma to corꝑe deꝰ creat aīaꝫ. bonū ē corpꝰ. ſꝫ melior ē aīa. Ita de hijs duabꝰ vitꝭ acti ua vita ē pͥma ⁊ bona ē. ſꝫ melior ē vita ꝯtēplatīa q̄ fit ꝑ aīam ſicut aīa ē melior corꝑe. de hꝰc d̓t apl̓s. Nō pͥus ꝙ ſpūale ē qͣꝫ ꝙ aīale. jͣ. ad Cor̄. xv. qꝛ vita actiua dꝫ eē pͥor. Nā dēs ẜuire ī hoſpitali aliqͦ infirmis ⁊ qn̄ ibi eris ꝓbatꝰ in pacīa dili gētia ⁊ hūilitate ⁊ ſpūalitate tūc poterꝭ reciꝑe vitā ꝯtēplatiuā al̓s nōnūqͣꝫ mag nū ꝑiculū ē Itē qͣꝫtōplꝰ hūiliat hō ī vi ta actīa. tāto efficit ꝑfectior in vita ꝯtē platīa. AIō d̓t. Nō pͥus ꝙ ſpūale ſciꝫ vi ta ꝯtēplatīa ſꝫ ꝙ aīale.i. vita actīa. No tate h̓ vnā pulcrā hiſtoriā ad ꝓpoſitū q̄ ſcribit̉ Gen̄. xxix. De iſto ſcō priarcha ia cob qͥ ꝑqͥrebat̉ ſibi vxorē qꝛ nō dū erat ꝯſuetudo ẜuare ꝟgītatē Nā illa btā vir go maria īcepit ⁊c̄. q̄rebat eā de bōa ge neratōe et venit ad domū labā ꝯſangui nei ſui qͥ habebat duas filias. maior vo cabat̉ lija que erat lippa oculis ⁊ turpis/ minor vocabat rachel que erat pulcrio r qͣꝫ videns Ia cob dixit. O ſi poſſem ha bere iſtam in vxore. qꝛ ſicut erat pulchra cōrꝑe ſic etiā in aīa qꝛ erat ml̓tū deuota Onīca xx poſttrini ta. ſermo iiii. iacob in domo illius habitante. bn̄dictio dei fuit in domo illa. qꝛ qͣꝫdiu aliquabo na ꝑſona in aliqͣ bona domo morat. tam diu benedictio dei ē ibi. Ideo dixit laban ad iacob. exꝑimento didicit̉: i ꝙ bn̄ dixit mihi deus ꝓpter te Iō vis manere mecū rn̄dit iacob. placet mihi ẜuiā tibi ꝓ Ra chel filia tua mīore ſeptē ānis vt des mi hi in vxorē. Rn̄dit laban. Melius ē vt tibi eā dem qͣꝫ viro alteri. mane apd̓ me ẜuiuit igit̉ iacob ꝓ rachel ſepteꝫ ānis. ⁊ videbat illi pauci dies p̄amoris magni tudine. Nota de magnis nuptijs factꝭ et tota die nuptiaꝝ rachel vt noua ſponſa ſꝫ in ſero laban poſuit lijā in lecto ſine lu mine ⁊ abſcondit rachel in alia camera. qͦ comꝑto iacob in mane reputauit ſe val de deceptū neqꝫ mirū. Qui dixit laban. Quid ē qd̓ facere voluiſti ¶ Nōne ꝓ ra chel ẜuiui tibi quare lijā ſuppoſuiſti mihi Rn̄dit laban. Non eſt in loco nr̄o ꝯſue tudīs vt minores an̄ tradamꝰ ad nupti as. iō iſta ē vr̄a vxor. Sꝫ ſi vis ẜuire a lijs ſepteꝫ annis dabo tibi rachel. ⁊ pla cuit iacob. Si dicat̉ ⁊ qͦmō potuit habe re duas ſorores in vxores. Rn̄deo ꝙ n̄ dū erat data lex moyſi ꝓhibitīa illiꝰ. qꝛ in lege nature ſoluꝫ filia ꝓhibebat pr̄i ⁊ mr̄ filio. Gen̄. ij. ꝓpt̓ hoc dimittet hō pa tre ⁊ mrem ⁊ adherebit vxori ſue ⁊cͣ. et math̓. xix. Nota qūo iacob ꝯpletis alijs ſeptē anis duxit rachel in vxorē ⁊ amo re ſeq̄ntis p̄tulit pͥori. vides aūt dn̄s ꝙ deſpiceret lijā aꝑuit vulua eiꝰ ſorore ſte rili ꝑmanēte. d̓t h̓ Greḡ. ⁊ alij doctores ꝙ iſte due ſoror es ſignat iſtas duas vi tas. Lija lippa oculis ſignat vitā actiuā ī qͣ ē ml̓ta lippitudo ſcꝫ diſplicentia triſti cia īpaciēcia tediū ẜuiendo infirmis ⁊ ſic de alijs. nec p̄t vite actiue intēdēs orare libere. ſꝫ iſta lippitudo leuit̉ mūdat̉ terge do oculos in ꝯfeſſiōe. Iō d̓t ꝙ lippa erat lija.i. vita actiua. tamen eſt fecūda. quia generat ml̓tos filios ſcꝫ meritoꝝ ex operibꝰ vite actiue. Rachel decora ſignat vi tā ꝯtemplatiuā pulchrā ſine lippitudine qꝛ ſine tedio. Cōtemplatiua ꝑſona ꝯtē plat̉ oꝑa creatōis dicēdo. O qͣle ē poſ ſe dei qꝛ quādo magr̄i fabricāt domū vl̓ archā indigent fundamento ⁊ maritali bꝰ ⁊ ſic de alijs. ⁊ deus ſine hijs edifica uit domū huiꝰ mundi ⁊ celos ⁊cͣ. Iō ra chel interp̄tat̉ viſum pͥncipiū ſciꝫ opera creationis ꝯtemplando. Itē ꝯtemplati ua ꝑſona cōtemplat oꝑa gubernationis ⁊ ꝓuiſioīs qͣliter deus ꝓuidꝫ om̄ibꝰ cre aturis ⁊cͣ. Itē ꝯtemplat finem mūdi. di em̄ iudicij. opera redēptionis. ꝑadiſum infernū purgatorium. Itcꝫ ꝯtemplatur orando legendo audiendo ẜmōes miſ ſas. Ecce rachel.i. vita ꝯtemplatiua. iſta ē melior. Nota ꝙ melioritas meriti crea ture ſtat in maioritate caritatis dei. Id̓o ſeraphin qͥ int̓pretat in caritate ardētes ſunt ſuꝑiores in paradiſo. ſꝫ nō habent ꝓ les.i. tot merita accidentalia ſicͣ hꝫ vita actiua. ꝙ aūt vita ꝯtemplatīa ſit melior actiua pꝫ aucͣtate xp̄i Maria magdalēa elegit vitā ꝯtēplatiuaꝫ. ⁊ btā Martha vitā actiuā. Quare qn̄ xp̄s veniebat ad domū ſuā licꝫ eſſet nobilis dn̄a p̄cinge bat̉ ⁊ ꝑauit ⁊cͣ. Magdalena ſedēs ad pedes xp̄i ꝯtēplando audiebat ꝟba xp̄i. Et martha dixit xp̄o. Dn̄e nō ē tibi cu re ꝙ ſoror mea reliqͥt me ſolā mīſtrare. dic gͦ illi vt me adiuuet. Et rn̄dit illi ihe ſus. Martha martha ſollicita es ⁊ tur baris erga plurima. Ecce lippitudinem. Martha optimā ꝑte elegit q̄ nō aufe ret̉ ab ea. Luc̄. x. Ecce ſm̄a xp̄i qūo vita ꝯtemplatiua eſt melior. Sed pͥmo opor tet facere mat̉ moniū cū lija.i. vita xp̄ia na. Prīo exercitare ſe in oꝑbꝰ miſcd̓ie q̄ ſūt ſeptē ſigͣficate ꝑ ſeptē anos ẜuitu tis iacob ¶ Tercia vita eſt p̄latiua. ⁊ iſ ta ē ꝑiculoſa. iſta ē vita p̄latoꝝ ⁊ iſta eſt alijs p̄ dictis melior. Rō qꝛ includit vi tā actīaꝫ ⁊ ꝯtēplatīaꝫ Quid vult dicere Onīca. xv poſt Trī tatis Sermo iii vita p̄lati niſi ꝙ p̄latus ſit ꝑfectus ī vi ta actiua ⁊ ꝯtemplatiua. alias nō ē bonꝰ p̄latus. Iō vita p̄latiua ē melior ſic̄ bo nū ē corpꝰ melior aīa ſꝫ ml̓to meliꝰ cor pus ⁊ aīa ſimul ꝯiūcta. Iō d̓t ſcriptura. Formauit deꝰ hoīeꝫ de limo t̓re ecce cor pus bonū. Et inſpirauit in facie̓ eiꝰ ſpira culū vite. Ecce aīa melior. Et factus ē hō ī aīaꝫ viuentē. Ecce ꝯiūctio corꝑis ⁊ aīe. Gen̄. ij. Sic vita p̄latiua ꝯprehen dit vitā actiua ⁊ ꝯtēplatiuā. d̓t Greḡ. ī paſtorali. ſit rector actōe p̄cipuꝰ p̄cūctis ꝯtēplacōne ſuſpenſus interioꝝ cura exte rioꝝ occupacōeꝫ nō relīquēs. Nota cuꝫ d̓t rector actōe p̄cipuꝰ ⁊cͣ. Nō oꝫ ep̄m dare cibū pauꝑi. ſic ꝙ īpēmet preꝑet ſeu miniſtret ſꝫ precipuū vite actiue eſt p̄di care. qꝛ p̄dicator cōplet oīa oꝑa miſcd̓ie inducēdo alios. vt det pane̓ eſuriēti. po tū ſiciēti ⁊ ſic de alijs. Sic de rege dicen te thezaurario ꝙ faciat elemoſinam tali pauꝑi vl̓ tali vidue ſiue captiuo. Quis facit illā eſemoſinā. nōne rex pͥncipalit̓ immo. ſic p̄dicator pͥncipalit̓ complet opera miſericor die vite actīe. qn̄ dicit ⁊ īducit gentes ad oꝑa mīe corporalia ⁊ ſpūalia. qn̄ p̄dicat dat cibū aīabus eſu rientibꝰ. et qn̄ ꝓuocat ad cōtritōnē dat potū. et veſtit. quādo ex p̄dicacōe ſua de poſita ſuꝑbia induit veſte huīlitatꝭ. aua rus liberalitatꝭ. luxurioſus caſtitatis ⁊cͣ Recolligit ꝑegrinos ſic̄ ego vos. mō viſitat īfirmos.i. tēptatos ⁊ viſitat mor tuos pctō vel mūdo. Ecce qͣre d̓t. Sit rector actōne p̄cipuus. Non oportet ꝙ ipſemet ſit coquinariꝰ ſꝫ ꝙ predicet. I ſignū huiꝰ. quando epiſcopus conſecrat ponit̉ liber euangelioꝝ ī dorſo eiꝰ ⁊ vnꝰ tenet librū cōtinue ſuꝑ eum dū cōſecͣtur et dicit̉ ſibi. vade et p̄dica. qꝛ ad hoc ſpe cialit̓ es electus. et mō quis p̄latus p̄di cat. ptꝫ ꝙ valde pauci ſūt. Itē ſit rec tor p̄cūctis. cōtemplacōne ſuſpenſus. et bꝰc in ſacrificio miſſe. de quo dt̄ ſanctus thomas ꝙ eſt p̄cipua cōtemplacō. Ideo ep̄i debēt quottidie vel ſaltē freq̄uet̉ ce lebrare Oīs nāqꝫ pōtifex ab hoībꝰ aſſūp tus ꝓ hoībꝰ cōſtituit in hijs que ſūt ad deū vt offerat dona ſcꝫ orōꝫ et ſacrificia ꝓ peccatꝭ. ad bebre. v. de qͥbus Dauid. Et ſacrificēt ſacrificiū laudis. Ecce miſ ſa. Et anūcient oꝑa eius in exultacione ps. cvj. Talis p̄latus p̄t dicere volūta rie ſacrīficabo tibi. Ecce miſſa Et cōfite bor noī tuo dn̄e. Ecte p̄dicacō. Iſta ē vita p̄latīa. ſꝫ dico ꝙ eſt ꝑſculoſa Tria magna ꝑicula hꝫ que pūt intelligi ꝑ ſimilitudīē amphore vitree exiſtētꝭ ſu per colūpnā ī platea. cōtra quā oīēs ho mines ꝓijceret lapides ¶ Scd̓o ꝙ om̄s aues celi ꝯtͣ eū pugnaret. ¶ Tertio ꝙ maxima tēpeſtas ſuꝑ eā d̓ celo deſcēderꝫ ī qͦ ꝑiculo eſſet talis amphora. dico ꝙ nō poſſꝫ ſtare. Talis ē vita p̄latoꝝ. qͥlibet p̄latus ē altus ſuꝑ colūpnā dignitatis ꝯſtitutꝰ. ꝯtra quos ꝓiciūt lapides maxīe ſi ſint boni qꝛ alias nullus d̓t ſibi aliqͥd l̓ pauci. Sꝫ ſi p̄latꝰ vult ire hūilit̉ ⁊ ſim pliciter ſine ml̓tis ſcutiferis. ſtatim om̄s dicūt. O de iſto ipocrita. qūo vadit ⁊cͣ. Ita etiā fuit d̓ illo pͥmo p̄lato ih̓u xp̄o q̄ rep̄hendebat de diſciplinis ⁊ de doctri na noua qͣꝫ p̄dicabat vt ptꝫ ioh̓is. xviij. Iō p̄t dicere p̄latꝰ. Poſuit me dn̄s ſic̄ ſignū ad ſagittā. Creno. iiij. ſcd̓o oēs a ues celi inpingētes volitāt ꝯtͣ p̄latū ſcꝫ demones ad tēptandū. qꝛ ſi vos habetꝭ vnū demonē ꝯtra vos. p̄latus habꝫ mil le ꝯtra ſe. qꝛ ſicut in bello illi qͥ volūt: ha bere victoriā inuadunt maxime vexillum qͦ ad tͣrā ꝓſtrato om̄s ſūt ꝑditi ⁊ fugiūt Sic p̄lati portāt vexillū. Iō ꝯtͣeos ma xime dēones inſtāt ⁊cͣ. Tercio qꝛ maxīa īqͥſicō ⁊ diſtrictio iudicij veīt ſuꝑ eos qn̄ p̄latꝰ morit ſtatī veīt ad iudiciū. ſuꝑ quē deſcēdit tēpeſtas q̄ſtionū qͣl̓r ītrait. quo virit qͦt ex eiꝰ negligētia ſunt dānati. qͣre ſuſtīebat pctā notoria. licꝫ d̓ ſe eēt ſctūs Dnica xx poſttrini ta. ſermo V. ſi tū in ſuo officio fuit negligens ex pctīs alioꝝ damnabit̉ qꝛ nō adhibuit diligen tiā in corrigēdo. Iō d̓t ſcriptura. Iudi ciū duriſſimū hijs qͥ p̄ſunt fiet. Sap̄. vi Ecce qūo vita p̄latiua ē ꝑiculoſa. Ideo d̓t Augꝰ. ꝓpoſitꝰ qͣꝫto in loco ſuꝑiori tā to ī ꝑiculo maiori ꝟſat̉. bona ē vita ac tiua. melior ꝯtēplatiua. ſꝫ optīa vita p̄la tiua. ⁊ q̄ libet ē ſpūalis. Iō d̓t the. Spū viuimꝰ vl̓ in vita actīa vl̓ etiā ꝯtēplatīa vl̓ etiā p̄latiua ⁊ finit ẜmo de tribꝰ vijs ad viuendū. Deo gr̄as. ¶ Sermo qͥntus de eadeꝫ dn̄ica. Iniſteriū tuū imple. ij. ad Thim̄. iiij. Iſtd̓ vbū d̓r cuilibꝫ xp̄iano. Mi niſteriū qd̓ debemꝰ deo implere debemꝰ Si volumꝰ hr̄e ſalarium ꝑadiſi. Et vt ſimꝰ volūtarij ſciēdū. qͥd īt oīa officia gͣ dus ſeu dignitates huiꝰ md̓i maiꝰ ⁊ ex cellētiꝰ ē ẜuiciuꝫ dei. vn̄ nec p̄lacō eccle ſiaſtica nec dn̄ium tꝑale. ſunt aliqͥd in cō ꝑatōe ẜ uicij dei. Si dicat̉ papa vl̓ rex ē ẜuitor dei. Rn̄ſio ꝙ papa vl̓ rex maiore excellentiā ſeu dignitate recipit qꝛ ē ẜui tor dei. qͣꝫ qꝛ ē papa vl̓ rex. Rō ē nā q̄li bet creatura ꝯſtitutā int̓ maiore vl̓ ſuꝑi orē. ⁊ minoreꝫ vl̓ inferioreꝫ. maiore di gnitatē ſeu excellentiā recipit ex ſubiecti one ſuꝑioris qͣꝫ ex diuino ꝙ hꝫ reſpectu inferioris. Declaret pͥmo in elem̄tis. a qͣ em̄ eſt media int̓ aere ⁊ t̓ra. a t̓ra recipit īmundiciā lutuꝫ ⁊cͣ. ab aere cui ſubicitur recipit purificacōꝫ ⁊ claritateꝫ igitur. ſe cundo ꝓbat̉ in metallis. argentū em̄ eſt mediuꝫ int̓ auꝝ ⁊ plumbum. qꝛ reſpectu auri hꝫ ſubiectōem qꝛ vꝫ minꝰ. reſpectu plumbi dn̄acōm qꝛ vꝫ plꝰ. Maiore ex cellenttā ⁊ valore ex ſubiectōe recipit ab au ro. Iō deauratur qͣꝫ ex dn̄io ſeu valo re reſpectu plumbi igit̉. Itē ptꝫ in hoībꝰ pͥmo in p̄latis. Qui ſi habet magr̄m bonū ⁊ ſpūalē ꝑfectuꝫ ⁊ virtuoſum ⁊ va ſallos vicōſos. a magiſtro r̄cipiūt bonas doctrinas. a vaſallis āt triſticias diſplicē tias appellacōnes ⁊ ſimilia. Nota quid ē dicere eē papā ſolucō hr̄e curā oīm gē tiū in qͥbꝰ eſt multa ſolicitudo ⁊cͣ. Et qͥd ē dicere eē ẜuū dei hre leticias ꝯſolatio nes ⁊ ꝯtemplationes ſpūales. Item qͥd ē dicere eſſe imperatoreꝫ ſoluco eē domi nū bonoꝝ ⁊ maloꝝ cuꝫ periculo ſed eſſe ſeruū dei. eſt habere leticias ⁊c̄ vt ſupra Ideo dico ꝙ maius officiū huiꝰ mundi eſt eſſe ẜuū dei vt ptꝫ ex dicta rōe q̄ dat ſcīaꝫ. ph̓us. Tūc vnūqd̓qꝫ ſcire arbit ta mur ⁊cͣ. ⁊ aucͣtas q̄ ꝯfirmat credentiā. jͣ. ad Cor. iiij. Sic nos exiſtimet hō vt mi niſtros xp̄i ⁊cͣ. Et nōne petrus erat pa pa. ⁊ om̄s alij apl̓i erant ep̄i ⁊ legati xp̄i a latere. Immo quare ergo non dixit ſic nos exiſtimet homo vt ep̄os ⁊cͣ. qꝛ plus appreciabatur ſe de ſeruicio xp̄i. Itē alia Aucͣtas. Miniſtri xp̄i ſunt ⁊ ego. ij. ad Corinth̓. xi. Item alia. ij. ad Corin. iij. Miniſteriū iuſticie.i. iuſte ſeruiendi deo vt poſſumus acquirere ſalariū paradiſi. dicit thema ꝓpoſitū. Miniſteriū tuū im ple. diceret aliquis. frater bene videt̉ eſ ſe magnū eſſe ſeruitore dei. Sed videa mus quomo poſſemus implere dei ſerui cium. Ego amore veſtri queſiui ⁊ inue ni viij ꝟtutes in quadā aucͣtate beati pe tri dicentis. Uos autē curam om̄eꝫ ſub inferentes miniſtrate in fide veſtra vir tutem. in virtute autē ſcientiam. in ſcien tia autē abſtinentiā. in abſtinentia paciē tiā. in pacīa pietatē. in pietate āt fr̄nita tis amore. in amore at fr̄nitatis carita te. ⁊ ſubdit̉. Sic em̄ habūdant̉ miniſtra bit̉ vob̓ introitꝰ in et̓nū regnū dn̄i nr̄i ⁊ ſaluatoris ih̓u xp̄i. ij. pet̄. vij. caipitu. Sꝫ iſtas virtutes habemꝰ in noſtro ſeruicio bundanter miniſtrabit̉ vobis introitꝰ ⁊cͣ. Iō dicit thema. Miniſteriū tuū im. ¶ Dico pͥmo ꝙ in ſeruicio dei debemus Dnīca. xv poſt Trī tatis Sermo v miniſtrare fidē. h̓ ponit fundamentū naꝫ fides ſancta xp̄iana ē fundamentū totiꝰ boni. Ideo qͥ vult edificare. Primo cu rat ponere bonū fundamentū vt edificiū nō tremat alias deſtruit. Ita fundamen tū xp̄iani firmū eſt fides. Sed qͥ non tre mit ꝑ dubitatōeꝫ vl̓ opiniōeꝫ nō ſe mo uet ꝑ errorē. De iſto fundamento dicit ſcriptura. Fundamētū alid̓ nemo poteſt ponere p̄ter illud qd̓ poſitū eſt qd̓ ē xp̄s ih̓us. gloſa. i. fides ih̓u xp̄i. j. ad corin. iij. Ideo auiſetis vos ſicut illi qͥ ſunt obſeſ ſi ab inimicis qͥ ſepe viſitāt fundamenta ne fiāt cauatōes in fundamēto qꝛ ibi eſt periculū. nā ſi diruat̉ vl̓ feneſtra ſeu vna turris nō eſt tam magnū periculum qͣꝫ ſi fundamentū diruit. qꝛ totū edificiū ca dit. Ita mō qn̄ magis inſtat finis mūdi. diabolus fodit fundamentū ſcꝫ fide. di cendo qūo tu potes credere hoc vl̓ hͦ ⁊cͣ. Ecce cū pala tēptatōis fodit fundamen tu. Ideo do vobis optimū ꝯſiliū vt ſepe viſit etis iſtud fundamentū ad minꝰ bis in die de mane. ⁊ ſero dicendo credo ⁊cͣ flexis genibꝰ cuꝫ proteſtatōe ſicut miles faciens omagiū regi dās ſibi fidē. Si ne ſcitis addiſcatis ⁊cͣ. ſic recognoſcit funda mentū fidei an diabolus foderit cū picto temptatōis al̓s ſi oīa bona mūdi faceritꝭ niſi habeatis fundamentū fidei factū ni hil valerent. ad Heb̓. xi. Sine fide im poſſibile eſt placere deo ⁊cͣ. ergo miniſte riū tuuꝫ imple ſciꝫ fidei. ¶ Dico ſcd̓o ꝙ ſcd̓a ꝟtus miniſtrando dr ꝟtus cuꝫ dicit Miniſtrare in fide vr̄a ꝟtutē.i. oꝑa vir tuoſa. qꝛ h̓ ꝟtus ſumitur ꝓ quolibet actu ꝟtuoſo. Iſta ſunt miniſtrāda qꝛ licꝫ ha beretis fidē verā nō ſufficeret ad ſaluati onē. Immo oportet ſimul cuꝫ fide vera habere oꝑa ꝟtuoſa. Rō qꝛ nullus rex eſ ſet ꝯtētꝰ de fide ſuoꝝ vaſſalloꝝ ſine obe dientia. Naꝫ ſi diceret regi. nos reputa mus ⁊ credimus vos verū regē eſſe. tn̄ nihil p̄cipiatis nobis qꝛ nihil faceremus eſſet hoc bonū. ita de xp̄iauo qui crede ret xp̄m veꝝ regem et dominū. ſꝫ nihil vult ſeruare de ſuis p̄ceptis. Ipſe p̄cipit humilitatē et nos ſumus ſuꝑbi. et ſic de alijs ſeptem peccatis Ideo licet habere tis tantā fidem quāta habuit beatus pe trus vel paulus. niſi habeatis vitā virtu oſam nō ſaluaret. Ideo dicit miniſtrate in fide vr̄a ꝟtutem. ſcꝫ bona vitā et bo na opera Ideo dicit ſcriptura Quid ꝓ derit fratres mei. ſi fidem dicat̉ qͥs ſe ha bere. opera autē nō habeat. nūquid fides poterit ſaluare eum. fides ſi non habeat opera mortua eſt Iaco. ij. Nā bona ope ra et ꝟtutes debēt correſpondere credu litati. ꝟbi gratia. vos creditꝭ ꝙ tres per ſone pr̄ ⁊ filiꝰ ⁊ ſpūs ſctūs ſūt vnꝰ deus huic credulitati corrn̄det qn̄ aīa corpus vr̄m. ⁊ vita. iſta tria ꝯcordāt operando bona oꝑa. Sic on̄dit extra credulitas q̄ ē intͣ. Itē creditis ꝙ xp̄us hūiliaīt ſe tm̄ ad recipiendū nr̄am hūanitate cum miſe rijs ⁊c̄. gͦ on̄datis oꝑa qͣꝫtūcūqꝫ ſitꝭ alti ⁊ eleuati ī diḡtate dīno officio ſcīa. hūi lietꝭ vos ⁊cͣ. Itꝭ creditꝭ ꝙ xp̄s elegit ꝟ gīeꝫ ī mr̄eꝫ cū tn̄ d̓ alia potuiſſet naſci ⁊cͣ nec ſciuit exꝑim̄talit̓ qͥd ē illa carnal̓ dele ctacō. on̄datꝭ oꝑe igit vos ⁊ amore ſui viuatꝭ qͥlibꝫ ī ſuo ſtatu ⁊cͣ. Itē creditꝭ ꝙ vixit pauꝑ ītmͣ ꝙ dr Matci. xi. Circū ſpectꝭ oībꝰ ⁊cͣ. d̓t glo. ⁊cͣ. Si aliqͥs ip̄ꝫ in uitaſſꝫ al̓s apl̓i fricabāt ſpicas ⁊cͣ. vl̓ ibāt bethaniā ⁊cͣ. Idē d̓ nocte ibat ad dormiē dū īdeẜtū. ſi n̄ hēret aliū locū. Iſta cre dulitas on̄dit oꝑe nō hn̄do auariciā. nō faciēdo vſuras furta nec r̄cipiēdo bona aliena. Itꝭ creditꝭ ꝙ xp̄s fuit paſſus īiu rias deriſiōes ⁊ tādē mortē ⁊ noluit re ciꝑe vindictā nec ꝑmiſit pr̄eꝫ r̄ciꝑe. iſta credulitas oꝑe on̄dit ꝟtute patīe. remit tēdo iniurias inimicꝭ ⁊cͣ. Item creditꝭ ꝙ fuit mortuus ⁊ tercia die reſurrexit. Ita ſi eſtis mortui peccato mortali tercia die ſcilicet contricionis. confeſſionis ⁊ ſatiſ tatis Sermo v Onīca. xv poſt Trī factionis poteſtis ſuſcitari. Itē creditis ꝙ xp̄us in die aſcenſionis aſcendit in ce lū hec credentia oſtendit̉ oꝑe qn̄ nos in dn̄icis ⁊ feſtꝭ aſcendimus ꝯtemplando orando audiendo miſſam cōpletā cuꝫ ſi lencio nō cogitando nec loquēdo de aliqͣ re tꝑali. ſꝫ cogitando vbi habetis aſcende re ꝑ bona vitā ⁊cͣ. Itē creditis ꝙ xpūs eſt in hoſtia ꝯſecrata hec credentia on̄dit̉ deuote cōicādo in paſchate iuxta p̄ceptū ⁊ infra annū ẜm bonū ꝯſiliū. Ecce qua re dicit miniſtrate in fide vr̄a ꝟtute ⁊cͣ. Ecce qͥd d̓t xp̄us. Quid vocatis me do mine dn̄e ⁊ nō facitis que dico. Luc. vj. quia nō om̄is qͥ dicit mihi dn̄e dn̄e ītra bit in regnū celoꝝ. ſꝫ qͥ facit voluntatem pr̄is mei qͥ in celis eſt ipē intrabit in reg nū celoꝝ. Math̓. vij. Patꝫ neceſſitas bonoꝝ opeꝝ. Iō d̓t thema. Miniſteriū tuū imple. ¶ Tercio dicit miniſtrate in ꝟtute vr̄a ſcīaꝫ que ſuītur hͨ ꝓ diſcretio ne ⁊ nō ꝓut ſcīa eſt vna de ſeptē liberali bus artibus. Sed ꝓ diſcretōe ſcꝫ ꝙ ope ra ꝟtutū fiant diſcrete ⁊ cū debitis circū ſtancijs. Prouerb̓. ix. Scientia ſctōrum prudētia qꝛ al̓s. ſi aliquis indiſcrete facit bona oꝑa ſcꝫ de genere bonoꝝ punietur ex eis. Quicqͥd boni cū diſcretōe feceris ꝟtus eſt. Uirtus em̄ indiſcreta ꝓ vicio reputat̉. ¶ Dicat̉ hic miraculū ꝙ legit in vita beati dn̄ici pr̄is noſtri cui de noc te oranti apparuit diabolus tripudiās et ⁊ cantans corā eo. dicēs magis ⁊ minꝰ. Et adiuratus a beato dn̄ico. ſuꝑ hoc re ſpondit ꝙ qͥcqͥd ip̄i frēs lucrant̉. faciēdo plus qͣꝫ pn̄t ⁊ deſtruendo ſe amittunt et damnant̉. vel per minus faciēdo quā te nent̉ amittūt. ſꝫ dixit diabolus ꝙ ſatis fa ciendo deſtruit eos. Proptꝭ qd̓ beatus Dn̄icus admonuit frēs. De hͦ ad Eph̓ v. Nemo vnqͣꝫ odio habuit carnē ſuam. ſꝫ nutrit ⁊ fouet eā ſicut xp̄us eccleſiam. Sed ſicut miles diligit equū cū quo hꝫ militare ⁊ victoriam obtinere. Ita nos cum corꝑe. Ideo ꝯͣſeruandū eſt ſꝫ nō de bemus dare ſibi tm̄ de annona vt recalci tret. Ideo diſcrete ⁊ ē gubernādū iſta ē ſcīa. Quilibet ſcit ſuū aſinū qͣꝫtū p̄t por tare. ⁊ de naui qͦt ſalmos portat ⁊cͣ. Ita de aſino corꝑis ſeu naui. Et ſicut marina rij in periculo ꝓiciūt onus. ita debet face re ꝑſona diſcreta in infirmitatibꝰ depone do onus pm̄e. ꝙ poſt ꝯualeſcentia ē reaſ ſumendū. Sed multi nō faciūt ꝓpter qd̓ d̓t ſcriptura. Propterea ductus ē capti uus ppl̓us meus qꝛ nō habuit ſcīaꝫ Iſa. v. ¶ Quarto d̓t miniſtrate in ſcīa abſti nentia. ꝑſone q̄ hn̄t magnā ſcīam acqͥſi tam. debent abſtinere a tribꝰ. ſciꝫ ꝙ non extollāt ſe nimis. ⁊ ꝙ decipiāt ꝓximū ⁊ ꝙ non dimittant deum. quia ſcīa inclinat vt dicit apl̓us. jͣ. ad Corinth̓. viij. Scie tia inflat. dicendo. omnes ſunt beſtie niſi ego. Ex iſto peccato ceciderunt qͣꝫplu res de ordine cherubin qui interpretant plenitudo ſcientie ⁊ effecti ſunt diaboli. Qui de angelis fecit diabolos qͥd faciet de hominibꝰ preſumptuoſis ⁊c̄. Iō apo ſtolus. jͣ. ad Corinth̓. viij. Si quis exiſti mat aliquid ſcire. nōdum cognouit quo mō oporteat eū ſcire. Hoc ſciebat ſocra tes ph̓us magnus magr̄ platōnis qͥ int̓ rogatus qͥd ſciebat. Rn̄dit. hoc tm̄ ſcio ꝙ neſcio. ¶ Ite tales ſciētes non debet deciꝑe nec defraudari proximū. Nolite inqͥd apl̓us fraudari inuicē. jͣ. ad Corin. vij. ¶ Tercio caueāt tales ne obliuiſcan tur deū. quia hodie ſiue int̓ religioſos ſi ue clericos vel laicos qͣꝫtū habent maio rem ſcientiā. habent peiorem ꝯſcientiam. cum tn̄ plus deberent deum timere. quia habent maiorem noticiam. Ideo apoſto lus. Cariſſimi obſecro vos tanqͣꝫ adue nas ⁊ peregrinos abſtincte vos a carna libus deſiderijs que militant aduerſus a nimā. conuerſatione veſtram inter gētes habentes bonam. jͣ. pe. ij. ¶ Quinto mi niſtrate in abſtinentia pacientiam. Racō Dnīca xx poſttrini ta. ſermo v quia abſtinentia vt ieiuuiū ⁊ alie dāt co lerā vel melancoliā. Sed cibus ⁊ potus dant leticiam. Multi ſunt cum quibus non poteſt homo loqui pacifice qn̄ ſunt ie iuni. Id̓o neceſſaria eſt pacientia ne me ritū abſtinentie ꝑdat̉. Dicatur ꝯtra im pacientes qͥbus eſſet melius ne abſtine rent. quia vnica in paciētia ꝑdūt totum thezaurū meritoꝝ. Sicut qͥ poneret ignē in camera vbi haberet om̄ia bona cōgre gata ita de igne ire ſeu īpacientie ⁊cͣ. Iō apl̓us ad Heb̓. x. Pacientia vobis ne ceſſaria eſt vt voluntatē dei faciētes re portetis promiſſionē ⁊cͣ. ¶ Sexto mini ſtrate īpacientia pietatem ſcꝫ ad ꝓximū. Si habetis bona tꝑalia vel ſpūalia ſub ueniatis indigentibꝰ ſi habetis pane̓ detꝭ eſuriēti. vinū ſicienti. veſtes nudo ⁊ nun qͣꝫ deficiet vobis. Multi decipiūtur. di. ſi ego darē deficeret mihi ⁊cͣ. Dico tibi ꝙ nunqͣꝫ ꝑſona miſericors deficiet in bo nis. Immo deꝰ multiplicabit triticum in horreo. farinā in ſacto. pane̓ in cōphino. vinū in cellario. pecunias in burſa ⁊cͣ. ¶ Itē de bonis ſpūalibꝰ debetis ꝓuide re aīe ⁊ cibo ſpūali. poſtqͣꝫ laboraſtis ſex diebꝰ. in dn̄ica qͥeſcatis audiēdo miſſaꝫ ẜmones ⁊cͣ. ſꝫ hodie eccl̓ia nō eſt niſi foꝝ ꝯtra hoc recipit aqua bn̄dicta in introitu eccleſie. ⁊ fit ſignū crucis in fronte vt in tellectus non cogitet niſi de deo. ⁊ in ore vt non loquat̉ niſi de deo. ⁊ iuxta cor ne cogitet mala. De iſta pietate d̓t apl̓us. Exerce teip̄m ad pietatē. naꝫ corꝑalis exercitatio vt ieiunia ⁊ alia ad modicum vtilis ē. pietas at ad oīa vtilis. ꝓmiſſio nē hn̄s vite q̄ nūc ē ⁊ future. jͣ. ad Thi. iiij. ¶ Septīo mīſtrate in pietate fr̄nita tis amore. ne ſcꝫ ſint int̓ vos odia. rā co res malicie ⁊cͣ. Sꝫ ſic̄ fres eiuſdē prīs ⁊ mr̄is diligūt ſe. Ita nos xp̄iani īmediate ſumꝰ filij eiuſdē prīs ſcꝫ xp̄i ⁊ mr̄is ſciꝫ eccleſie. ſemine verbi dei in vtero fontis baptiſmi geniti. Iō debemꝰ nos diligere adinuicē ⁊ iniurias remittere. Iō xp̄us om̄s fratres eſtis ⁊ patrē nolite vocare vobis ſuꝑ terrā. vnus ē enī pater veſter qui in celis eſt. Math̓. xxiij. ¶ Octauo mīſtrate in frat̓nitatis amore caritateꝫ. maior aūt hoꝝ eſt caritas. jͣ. ad Cor̄. xiij. Caritas ſumit̉ hic ꝓ amore dei. ſciꝫ vt qͥcqͥd facimꝰ faciamꝰ amore dei. Si dili gimꝰ ꝑntes ⁊ aīcos. ſuꝑ om̄s deū diliga mꝰ. Dicat̉ hͨ miraculū d̓ illo heremita qͥ cupiebat ſcire fines hoīꝫ ſciꝫ qūo aīe ibāt ī alio mūdo. ⁊ veīt lupꝰ ſibi qͣi innueus vt eū ſeq̄ret̉. ⁊ ſecutꝰ ē lupū vſqꝫ ad in troitū cuiuſdā ciuitatis qͥ recedēte lupo intrauit ciuitatē. ⁊ vidit gētes triſtes et plorātes ꝓ qͦdā ſctō hoīe vt dicebat in extremis laborāte. qͥ iuit illuc ⁊ ī circuitu illiꝰ infirmi erat ml̓te ſctē ꝑſone legētes ⁊cͣ et pꝰ pauca dictꝰ heremita vidit vnū magnū demone cū magͣ ml̓titudine de monū camerā intrante̓. cui dicebāt dēo nes. recipe illā aīaꝫ qꝛ noſtra eſt. Rn̄dit nō audeo ad eū appropinqͣre qꝛ ibi ſunt ml̓te ꝑſone ſancte in circuitu eiꝰ. Ad quē dixit deꝰ. diabole r̄cipe aīaꝫ eiꝰ. qꝛ nūqͣꝫ qͥeui in aīa ſua. qꝛ nihil fecit amore mei. Sed ꝓ vana gloria vt laudaret̉ ⁊ hono raret̉ ⁊ ſubito a diabolo fuit ſuffocatus ⁊ multū planctꝰ ⁊cͣ. ꝙ videns hexemita dixit infra ſe mō cognoſco finē hoīm. nō eſt totū aurū ꝙ lucet. ꝓpter hoc cuſtodiā me ⁊cͣ. Et dū recederet a dicta domo et trāſiret ꝑ plateā. inuenit ibi vnū paupe rem iacente qͥ laborabat in extremis qui deridebat̉ ⁊ iudicabatur a trā ſeuntibus. vnus dicebat ebriꝰ ex ⁊cͣ. Heremita vi dit celū aꝑtū ſuper morientē ⁊ michae lem cum multis deſcendentem ad eum ⁊ inuitantem animā. quia cum nollet ſta tim exire. deus miſit Dauid vt pulſaret cijtharam ⁊ pſalterium vt anima exiret et ſic factum eſt. quo mortuoˡ curatus noluit ei tradere eccleſiaſticam ſepultu ram ⁊ cetera. O dixit heremita modo Dnica xvi poſt tri nita. ſermo primus ſcio fines hominū. Notate hic de illo qui ſanctus reputabatur ſed quia non habe bat caritatē. Ideo perijt deus ſoluit eum in hoc mundo de honore ⁊ magna ſepul tura ꝓ bonis factis de genere. pauper au tem ex peccatis pro purgatorio habuit. vt ſic deſpectiue moreret̉ vt aīa haberet gl̓am. Ideo attendatis ne in operibꝰ bo nis ſit ꝟmis vane glorie. ꝓpter hoc d̓t a poſtolus. Suꝑ om̄ia caritatē habentes ꝙ eſt vinculū perfectionis ad Coloẜ. iij. Ecce quare dicit miniſteriū tuū implere quia habundant̉ mīſtrabit̉ vobis introi tus in eternū regnū ⁊cͣ. Deo gr̄as. ¶ Dn̄ica.xvj. Sermo primus. Eus viſitauit ¶ plebem ſuam. Habet̉ verbuꝫ iſtud originaliter. Luc̄. ca. vij ⁊ officiat̉ in euāgelio hodierno. Sermo nr̄ erit de ſancto euāgelio ꝙ ꝯtinet vnuꝫ magnū miraculum ꝙ xp̄us fecit de ſuſci tatione illius iuuenis ⁊cͣ. Et vt deus det virtutē ⁊ efficatiaꝫ ſuis ſanctis verbis. ⁊ dicant ad dei laude ⁊ honore ⁊ audiā tur. Salutet̉ ꝟgo maria. In pn̄ti ẜmo ne volo tenere modū iuriſtaꝝ qͦ pͥmo po nunt caſum ⁊ poſt aptando mouent q̄ſti ones. Ita faciā. Caſus legis xp̄i eſt mi raculū ſancti euāgelij hodierni. Nota hij ſtoriā. Modo ſuꝑ iſto caſu legis euan gelice mouende ſunt q̄ſtiones ſpūales. ¶ Prima q̄ſtio quare xp̄us voluit iſtū mortuum ſuſcitare ſꝫ publice ⁊ notorie. Rō huius q̄ſtionis eſt quia legit. Ma thei. ix. ꝙ qn̄ xpūs ſuſcitauit puellā filiaꝫ pͥncipis noluit ꝙ aliquis eſſꝫ pn̄s nec pa ter tm̄ ⁊ mater ⁊ ſecrete ip̄am ſuſcitauit qͣre ⁊cͣ. Ratio qꝛ puellaꝫ inuenit ſecrete mortuā in camera. Ideo ſecrete ip̄aꝫ ſuſ citauit. Sed iſtū iuuene inuenit publice ⁊ notorie mortuū. Ideo publice ⁊ notorie ſuſcitauit eū. in quo innuit̉ ꝙ pēcca tori ſecrete qͥ habet filiā.i. aīam mortua ſecrete in camera corporis ſufficit tali ſe creta pm̄a ſi vult a xp̄o ſuſcitari a morte. culpe ad vitā gratie. Sed pctōri publi co ⁊ notorio ſi vult a xp̄o ſuſcitari. noto ria pm̄a eſt ſibi neceſſaria ⁊ publica. ꝟbi gr̄a de qͦlibet ſtatu. ¶ Primo de religio fo qui aꝑte extra videt̉ bonꝰ. ⁊ deuotus ſꝫ forte ſecrete eſt ꝓprietariꝰ vel nihil ſer uat de regul a. talis hꝫ filia.i. aīam mor tuā ſecrete in camera corporis. tali ſuffi cit vt ſecrete cōterat̉ ⁊ doleat de pctō. et ꝓponat non redire. ⁊ vt ꝯfiteat̉ ⁊cͣ. Idē de clerico. Itē ſunt alij ſuꝑbi intus ī cor de ſꝫ nihil oſtendūt extraitales habent fi liā mortuā in camera qͥbus ſufficit ſecre ta pm̄a. Idē de alijs pctīs. Ex iſta ratōe xp̄us ſuſcitauit ſecrete puellā mortuam De hoc Ieremias Trenoꝝ. iij. Sede bit ſolitarius ⁊ tacebit qꝛ leuauit ſe ſuꝑ ſe. Nota ſedebit ſcꝫ ceſſando a peccatis ſolitarius.i. ſecrete qꝛ leuauit ſe ſuper ſe. ſcꝫ ſecrete precādo ⁊ nō ſuꝑ alios ad ex tra publicando. Ideo xp̄us loq̄ns ſecre tis pctōribus d̓t. Attēdite ne iuſticiā ve ſtra.i. pm̄am faciatis corā hoībus vt v deamī ab eis. Mathei. vj. Sed iſtū iu uenē inuenit xp̄us mortuū publice ⁊ no torie extra ciuitatē. Ideo publice ⁊ no torie ip̄m ſuſcitauit. In quo innuit ꝙ pec catori publico ⁊ notorio nō ſufficit ſecre ta pm̄a ſꝫ publica eſt ſibi neceſſaria ⁊ no toria. vt edificet qͦs ſcandalizauit; verbi gr̄a. de ſuꝑb̓ qͥ n̄ ſolū ſecrete ſꝫ extͣ faciūt vaītate in ornatu tā hoīes qͣꝫ mulieres. Non opus eſt follo ſuſpendere cimbalū collo. ⁊ om̄s ſcandalizant de vanitate il loꝝ. talibꝰ non ſufficit ſecrete ꝯteri ⁊ ꝯfi teri ſꝫ oportet extra humiliari vt oēs qui fuerant ſcandalizati edificent̉ ⁊ laudent deū. Itē de notorio vſurario qͥ mutuat x. ꝓ. xij. ꝑ menſem vel emit ꝓ ꝑata pecu nia. minus vel vendit plus ꝓpt̓ dilatiōeꝫ Pyꝰ do Xvi pꝰ trini Sermo ſolutōis talibꝰ Nō ſufficit ſecrete ꝯfiteri. Ide denotorio raptore vel latrone vel dānificatore vel malo aduocato ſeu iudice ⁊cͣ Idē de notorio concubīario ecc̄ico. vel laico. n̄ ſufficit ꝓmitte̓ ꝯfeſſori ſecrete ꝙ non redibit ad pctm̄ ſꝫ oꝫ re cedere vt ōnes ſciant penitēciā. Itē de notorio inuido qͦ palam aliū diffamauit talē oꝫ notorie reuocare etiam ſi ſit veꝝ qͦd dixit ſꝫ erat ſecretū. Idem de notorio iracūdo qͥ notorie alteri īimicat̉. hūc oꝫ face̓ notorie pacē ⁊cͣ De hͦ aucͣtas ecc̄i. xx Quā bonū eſt correptū manifeſtare pnīaꝫ ſic en̄i effugies volūtariū pctm̄/ gͦ xp̄s Sic luceat lux vrā corā hoībo vt vi deāt oꝑa vrā bona ⁊cͣ Mat. v. Scd̓a queſtio qͣre xp̄s tetigit lectū ⁊ illi qͥ por tabāt ſteterūt qꝛ ſine hoc ip̄ꝫ potuiſſꝫ ſu ſcitare ℟. qͣtuor ꝑtatores ꝑtat peccato rē ī lctō corꝑis ad ſepulchrū dānatōis Dde qͦ xp̄s. luc. xvj. Mortuꝰ ē diues ⁊ ſe pultus eſt in inferno ⁊cͣ. quos oꝫ ſtare ſi pctōr vult de mortē culpe ad vitā gre ſuſcitari Duo ꝑtatores a ꝑte an̄ ſūt lōga ꝯſuetudo. ⁊ mala ſocietas Scd̓o duo ꝑtatores aꝑte poſteriori ſūt falſa enū a ſpes de lōga vita ⁊ vana ꝯfidēcia Iſti qͣtu or īfitos mortuos.i. pctōres ꝑtat ad ſe pl̓chꝝ īferni ¶ Primꝰ portitor d̓r ꝯſue tudo ꝟbi gr̄a qn̄ ꝯfeſſor l̓ aliqͥs aliꝰ rep̄ hēdit aliqͣꝫ qꝛ iurat. ſtatī reſpōdet quia ꝯſuetudo eſt ¶ Dicit qūo leges hoīm ſi ue dn̄oꝝ abrogāt̉ ꝑͤ ꝯriaꝫ ꝯſuetudinē. Sed nō lex dei dicetꝭ Nō aſſumes no mē dn̄i dei tui in vanū. nec en̄i habebit ī ſontē.i. īpunitum eū qͥ aſſūpſerit nomē dn̄i dei ſui fruſtra. Exo. xx. Sed poteſtꝭ ꝑ aduerbiū affirmare Idē dicūt merca tores barbitonſores ſutores ⁊cͣ Qn̄ in diebꝰ dn̄icis ⁊ feſtiuis frāgūt feſta faci endo ferias ⁊ foꝝ ⁊cͣ. Cōſuetudo. eſt hͦ ꝯſuetudo nō valet ꝯtͣ legē dei dicentis Memēto vt diē ſabbati ſāctifices. exo xx. Idē qn̄ rep̄hēdūtur qͣre recurrūt ad diuinos dicūt ē ꝯſuetudo. ē excuſatō et ꝯtͣ legē dei dicentis. Nō habebis deos alienos corā me. Exo. xx. Idē qn̄ rep̄hē dūt̉ de vindicta qͣꝫ nullꝰ debet reciꝑe di cūt ꝯſuetudo eſt Sed nō valet illa ꝯſue tudo ꝯͣ lege dei dicēt ꝭMichi vīdictā ⁊ ego retribuā d̓t dn̄s ad. Ro. xij. Itē nō occides. Exo. xx. Itē de diuitibꝰ q̇ mutu ant ad vſura qͥ qn̄ rep̄hedūt̉. dicūt. ꝯſue tudo eſt ⁊ eccl̓ia ꝑmittit. nō eſt veꝝ qd̓ eccl̓ia approbet vel ꝑmittat vſuram. nec valꝫ ꝯſuetudo ꝯcͣ lege dei dicetꝭ Nō fę nerab̓ fratri tuo ad vſurā nec fruges ⁊c̄ Deutro. xxiij. Idem de furtis fructuum ꝯſuetudo. nō valꝫ ꝯͣ lege dei Nō furabe ris ⁊cͣ. exo. xx. ¶ Scd̓ꝰ ꝑtator eſt mala ſocietas O qͦt dāpnāt̉ qͥ iret ad ꝑadiſū niſi ꝓpt̉ malā ſocietatē īpediret̉. qͦt viri ſūt qͥ deſpectꝭ vxoribꝰ ſocietate cū ī hone ſtis q̄rūt ꝑſonis Itē qͦt viri qͥ ſaluarent̉ qͥ dāpnat̉ ex mala ſocietate vxorꝭ q̄ hꝫ malā lingua Item de mulieribꝰ qͥ deſpe ctis viris peccat cū alijs ⁊cͣ Id̓o recede a mala ſocietate. poeta Que nocitura te nes qͣꝫuis ſit cara reliq̄ ⁊c̄ ¶ Terciꝰ ꝑta tor ē falſa ſpes de lōga vita. ſꝫ ꝟ ē carta. Un̄ qn̄ inuenis inducitur ad penitenciā Reſpōdet qn̄ ero ſenex tūc faciā penitē ciā Ecce falſa ſpes de vita Itē ſanus d̓t qn̄ ero infirmꝰ. Aliꝰ d̓t cras. Aliꝰ anno ſequēti Aliꝰ in ſequēti quadrageſīa ⁊ in terim venit mors Ido d̓t ſcriptura Nō tardes ꝯuerti ad dominū ⁊ ne differas de die in diē Subito en̄i veniet ira illiꝰ ⁊ in tēꝑe vindicte diſperdet te Ecc̄i. v. ¶ Quartꝰ ꝑtator eſt vana ꝯfidētia de miſericordia dei. dicendo deꝰ ꝑcꝫ michi deꝰ ſic̄ peꝑcit latroni ⁊ marie magdale ne Dic quo deꝰ eſt ſūme miſericors pe nitētibꝰ. ſꝫ ē ſūme rigoroſꝰ īpeītētibꝰ. pe nitētibꝰ deꝰ reuocat illā ſētētiā Aīa q̄ peccauerit ip̄a morieteꝫ eh̓. xviij. Sed ſi totꝰ mūdꝰ etiā ꝟgo maria ſupplicaret ſibi ꝓ vno inpenitēti nō remitteret. Iō d̓t ſcriptura De ꝓpitiatu pctōꝝ noli eſſe ſine metu neqꝫ adicias peccatū ſuꝑ pec MMM Sermo do xvi pꝰ trini catū ⁊ ne dicas miſericordia dei ē magͣ. multidinis pctōꝝ meoꝝ miſerebit̉ ecc̄i. v: Ecce quare xp̄s tetigit ⁊cͣ Ad inue dū ꝙ qn̄ vult ſuſcitare pctōre tagit ip̄ꝫ ꝑ tribulatōes ⁊ tūc iſti quatuor portato res ſtāt ⁊ dimittūt euꝫ Ideo. Iob xix. Miſeremini mei. miſeremī mei ¶ Ter tia queſtio ſuꝑ hͦ ꝙ dixit xp̄s Adoleſces tibi dico ſurge Querit cū qͦ xp̄s tunc lo quebat qꝛ nō videt̉ ꝙ loqueret̉ corpori mortuo qꝛ nullū ſentimētū habebat im mo videret̉ ſtultitia loqͥ mortuo corꝑi. ℟. ꝙ tūc xp̄s loquebat̉ aīe in īferno exi ſtēti. Cogitate qūo ad xp̄i clamorē aīa exiuit ſubito de inferno nec demones ip ſā potuerūt retinere exqͦ vocabat a deo. ⁊ ſtat̉i venit ad corpꝰ. Habemꝰ h̓ īſtru ctōeꝫ de generali reſurectōe in die iudicij quo ad clamorem illiꝰ vocis Surgite mortui venite ad iudiciū Oēs aīe mor tuoꝝ tā de inferno qͣꝫ de purgatorio qͣꝫ etiā de ꝑadiſo q̄libet redibit ad ſuū cor pꝰ a deo p̄paratū ⁊ q̄libet cognoſcet ſuū corpꝰ Sicut mane qͥlibet cognoſcit ſuaꝫ veſtē. De hoc xp̄s Nolite mirari hoc qꝛ ōnes qͥ in monumētis ſūt audient voce filij dei ⁊ qui audierint viuēt. Ioh̓is. v. Nō mirabat̉ iob qͥ dicebat. Sdio ꝙ re demptor meꝰ viuit ⁊ ī nouiſſimo die de terra ſurrecturꝰ ſū ⁊ cͣob. xix. ¶ Quar ta queſtio ſuꝑ thema cū dicit deꝰ viſita uit plebem ſuā Queritur q̄ viſitatio eſt iſta. Rn̄deo ꝙ in ſacra ſcriptura īueniū tur tres viſitacōes d̓i erga ppl̓m ſiue ple be ſuā. Prima viſitatō eſt de mīa cōpi oſa. Secūda ē viſitatō de grā abundāti. Tercia eſt de iuſticia rigoroſa. ¶ Prima viſitatō ē de mīa copioſa. hec fuit qn̄ vo luit incarnari ⁊ naſci. et ire ꝑ mundū pre dicando. Hec viſitatō fuit ad inſtar boī pon medici qͥ prius qͣꝫ ſtuduit in ſtudio venit practicare ⁊ īfirmos viſitare ordinando medicinas virtutū ⁊ ſacrōꝝ ꝯtra īfirmi tates pctōꝝ. Ideo Augꝰ. Magnꝰ de celo ad nos venit medicus. qꝛ magnꝰ ꝑ totū mundū iacebat egrotus. De iſta vi ſitationē ꝓpha Lu. i. viſitauit nos ories ex alto ⁊cͣ De iſta dicit thea in ꝓpria for ma deus viſit auit plebē ſuā. Secūda vi ſitatio eſt de grā abundāti. Et hec ē pn̄s qͦtidie qn̄ deſcendit in hoſtia conſecrata. ⁊ tn̄ nō recedit de celo ſicut nec radiꝰ ſo lis qͥ viſitat ⁊ intrat pl̓a foramīa ſeu plu res feneſtras. ⁊ tn̄ nō recedit de celo. ſic xp̄s vt amicus nr̄ viſitat nos in hͦ ſacrō. De iſta viſitatione dauid Mem̄to mei dn̄e in bn̄placito ppl̓i tui. viſita nos ī ſa lutari tuo.i. in ſacrō altaris qd̓ eſt nrā ſa lus Sicut gͦ xp̄s venit de tamlonginqͦ ꝓ nobis ad eccīam. ſic nos amore ſui debe mus venire ad miſſam in die feſto. Iux ta illud dd̓. Populus eius ⁊ oues paſ cue eius. ⁊cͣ. De iſta p̄t dici. deus viſira uit plebem ⁊cͣ. Tercia viſitatio erit ī die iudicij ꝑ iuſticiā rigoroſaꝫ ad inſtar regꝭ ſeu dn̄i rigoroſi. qui venit viſitare ſuos vaſallos bonos ⁊ malos cum gladio in manu ad puniendū malos qui faciūt cō tra ſuas leges. ⁊ ad p̄miandum bonos. De iſta viſitationē ꝓphe. yſa. Ecce dn̄s egredietur de loco ſcō ſuo vt viſitet ī eqͥ tate habitatoris terre contra eū In die illa viſitabit dn̄s in gladio ſuo duro et grandi et forti. yſa. xxvi. ⁊. xxvij. c. Nota ſex clauſulas ī d̓cā aucͣte. Prīa clauſula tagit cū dr̄. egrediet dn̄s d̓ loco ſcō ſuo ſ. de celo empireojͣ hͦ ꝙ d̓t egrediet dn̄s on̄t ſuā ptātē ⁊ rigorē In pͥmo aduētu nō venit vt dūs ſꝫ vt ſeruꝰ ⁊ mīſterʸ ī ſe cūdo aduētu.ſ. in ſacrō altaris venit vt ſo cius: ſꝫ in tercio.ſ. ad iudiciū venit vt dn̄s rigoroſus intm̄ ꝙtotus mūdus timebit tremēdo. Dic ſil̓itudine de arbore plēa auicul̓ cantātibꝰ. q̄ qn̄ vidēt falcoue ve nientē timēt ⁊cͣ. iō etiā in ꝑſona cuiuſli bet xp̄iani orando d̓t. Libera me dn̄e de morte et̄. ⁊cͣ. De iſto aduētu lu. xxi. tūc videbūt ſij. ho. venientē ⁊cͣ. Secūda clau ſula tangit̉ cū dr̄. Uiſit et in eqͥtate hīta tores terre contra eū. Ecce qͣre veniet ⁊ do Xvi pꝰ trini Sermo ii no ꝙ magnus rex non venit ſolus ad viſitandum premiandum et puniendū. Sic nec xp̄ꝰ veīet ſolꝰ īmo veīet cū ōibꝰ ſcīs ⁊ āgel̓. nā illa die nulla creatura ra tionalis nec in tellectualis remanebit in celo yſa. iij. Stat ad iudicādū dn̄s Do minꝰ ad iudiciū veniet cū ſenioribꝰ ppl̓i ſui ⁊ pͥncijpibꝰ ſuis Seniores dicūt ſcī ad denotādū meritū ⁊ ſapientiā quibꝰ acijſiuerūt ꝑadiſū. qꝛ ī ātiqͥs ē ſapiētia ⁊ qꝛ ipſi ſqiuerūt media. habēdi ꝑadiſū. Ido dicūt̉ ſenes pͥncipes dicūt̉ angeli Dic practice qūo veniet. primo p̄mittet angelos ⁊ ip̄e cū matre veniet. pꝰ ſequū tur ſācti ¶ Tercia clauſula tāgit̉ cū dici t ī die illa viſitabit dn̄s ī gladio ſuo gla diꝰ eſt verbū xp̄i. de qͦ. ih̓es. apoca. jͣ. et ad hebre. quarto. viuus eſt en̄i ẜmo dei ⁊ efficax ⁊ penetrabilior oīm̄ gladio an cipiti ⁊ ꝑtinges vſqꝫ ad diuiſionem aīe ac ſpūs ¶ Quarta clauſula tāgit̉ cū dici t duro qͣꝫtū ad malos qͥbꝰ dicet diſcēdi te a me maledicti. Mat. xxv. ¶ Quin ta clauſula tāgit ibi ⁊ grādi qͣntū ad bo nos qͦs faciet aſcēde̓ di. Uenite bn̄dic ti ⁊cͣ. ¶ Sexta tāgit ibi ⁊ forti ⁊ hͦ qͣn tu ad durationeꝫ glorie bonoꝝ. ⁊ pene dānatoꝝ q̄ eternaliter durabūt de iſta poſſumus dicere deꝰ ꝑmittit ⁊cͣ ¶ Sermo ſcd̓ꝰ De eadē dn̄ica Iſericordia mo tꝰ eſt ſuper eā luc̄. vij. ꝓ breui de claratōe huiꝰ verbi ⁊ introductō ne Seiendū. ꝙ inter oēs ꝟtutes ⁊ oꝑa meritoria. eſt vna ꝟtus ſingularꝭ ꝑ quā homo efficit̉ ſimil̓ deo. ⁊ iſta virtꝰ eſt mi ſericordia licꝫ en̄i ex qͣlibet ꝟtute homo efficiat deo ſimilis ꝓpriꝰ tn̄ virtute mīe Ratio vna ꝑſona d̓r ſimilis alteri qn̄ ī facie aſſimilat̉ illi. nō tn̄ d̓r ſimil̓ illi ſi ſe cūdū manus ei aſſimilet vel ẜm pedes ſꝫ in facie q̄ eſt ꝑs altior ⁊ nobilior hoīs Modo videamꝰ de oꝑbꝰ d̓i erga nos qd̓ eſt alicinus ⁊ nobiliꝰ. dico ꝙ miſeri cordia Nullū opꝰ dei in hoc mūdo ē no bis manifeſtius. qͣnta fuit dei miſericor dia ꝙ dimiſit palaciū celi ⁊ voluit in hͦ mūdo venire qͣnta miſericordia velle in dui ſacco hūanitatis paſſibil̓ corruptibi lis ⁊ mortalis totū venit ex miſericordi a erga nos. voluit capi ⁊ pati ne ſibi cre detes ⁊ obediētes paciat in furca infer ni Itē qͦlibet die dat nobis ſuū corpꝰ in hoſtia ꝯſecrata ⁊ ſanguine ⁊cͣ. qͣnta ē eiꝰ miſericordia cū qͦlibet die offendat a no b̓ ⁊ tn̄ ſuſtinet nos ſꝑans noſtra corecti on Ecce faciēs dei ſcꝫ eiꝰ miſericordia alijs oꝑbꝰ ſuis alcius oſtēdit nobis. mi ẜatōnes en̄i eiꝰ ſuꝑ oīa gͦ altior alijs o peribꝰ eius eſt gͦ ſimilitudo creature ad deū ꝓprie debet ſumi ẜm miſericordiā qͣſi ẜm facie. iuſticia d̓r deorſū q̄ in iuditio oſtendetur Ideo xp̄s dicit Eſtote miſe ricordes ſic̄ pater veſter miſericors eſt luc̄. vjͣ. vbi ponitur ſimilitudo. Et ideo ſic̄ the. ad littera intelligit̉ de xp̄o de quo qn̄ vidit illā viduā dicitur ꝙ miſericor dia motꝰ ē ⁊cͣ Ita de homine miſericor de ad pauꝑes p̄t dici Miſericordia mo tus eſt ⁊cͣ. patet. thema de iſta ꝟtute mi ſericordie volo modo p̄dicare ⁊ oſten dā in quo ſtat vt ſimꝰ ſimiles xp̄o hic ꝑ graꝫ. ⁊ īfuturo ꝑ grāꝫ. Dicūt doctores theologi. ꝙ miſericordia corporalis ꝯſiſ tit in vij oꝑbꝰ et etiā miſericordia ſpūa lis in vij et ſic eſſent xiiij Sed nunc vo lo ꝯp̄hedere ī qͣtuor ne ſimnimis ꝓlixꝰ ¶ Primum dare libere. ¶ Secūdum mutuare pure ¶ Tercium reſtituere plene ¶ Quartū ſeruire ꝓmpte In hijs quatuor ſtat tota miſericordia Primū opꝰ miſericordie corꝑal̓ ⁊ ſpū alis eſt dare libere ſcꝫ de bonis tꝑalibꝰ ſeu ſpūalibꝰ. q̄ deꝰ tibi ꝯmiſit vt des li bere indigeti quia ideo tibi dedit deꝰ vt des ⁊ ꝯmunices libere Ratō hā oēs cre ature hͦ oſtendūt. qꝛ q̄ libet creatura dat MMM ij do Xvi pꝰ trini Sermo libere ⁊ ꝯmunicat ꝙ deꝰ ſibi dedit. ptꝫ pͥ mo ī ſole. cui ꝯmiſit deꝰ claritate ꝟtute calefactiuā. ⁊ fructificatiuā. oīa iſta li bere ꝯmunicat ꝓpt̓ ꝙ ſibi deꝰ ꝯẜuat p̄ dic̄ ta. idem̄ de luna ⁊ ſtell̓ nā de illa modi ca claritate quā hn̄t etꝭ nob̓ ꝑte ꝯmuni cat Itē de elemēto ignis qͥ ẜuit nob̓ ad calefaciēdū illumīandū coquendū Itē idē de cādela q̄ multꝭ dat lumē ⁊ nō mi nuit̉ Itē idē patet d̓ aere qͥ dat ſe no b̓ vt reſpiremꝰ alias moreremur eo ꝙ tatꝰ eſt calor cordis. Itē dat nob̓ nu bes pluuia ⁊cͣ. ¶ Itē dat nob̓ aqͣꝫ ad la uandū dat nob̓ piſces. Itē Terra plan tas fructꝰ dat ⁊ herbas aīalia. pꝫ gͦ ꝙ ō nes creature dāt nob̓ libē qꝛ deꝰ dedit eis ¶ Mō audi auare ſi creature irrōna les ſūt ita liberales Nōne tu qͥ habes ītel lectū rōeꝫ ⁊ expectas ret̉butōeꝫ ⁊ reſur rectōeꝫ deberes libere dare Un̄ d̓ hijs q̄ deꝰ tibi dedit ſi habes vicinū pauꝑeꝫ vi duā l̓ pupillū da eis libere ⁊ deꝰ ꝯẜna bit tibi oīa boͣ tua ⁊ nūqͣꝫ etꝭ pauꝑ Idē d̓ bonis ſpūalibꝰ Si hēs magͣꝫ ſcientia da doct̉na ignorāti Si habes aliqͣꝫ īdo mo qͥ neſciat ſe ſigͣre nec pr̄ nr̄ ⁊cͣ īſtrue eū Si habes magꝫ diſcretōeꝫ ꝯſiliū da illi qͥ neſcit qͥd facit. da correctōeꝫ defici eti ī aliqͦ Sꝫ bono ⁊ dulci mō ne īdigne t̉ Itē da ꝯſolatōeꝫ t̓ſti ⁊ orōeꝫ mortuo naͣ hͦ mgͣ mīa ē Idē d̓ alijs oꝑbꝰ peni tentie ꝓ mortuis Ecce qͥd ē dare libere aucͣtas Oportꝫ ſuſciꝑe īfirmos ac me mīſſe ꝟbū dn̄i ihū qd̓ ip̄e dixt beatius ē magꝭ dare qͣꝫ acciꝑe actuū. ij. Ratō qͣre beatiꝰ ē dare qͣꝫ acciꝑe qꝛ recipere obli gat hoīeꝫ. dare vero ponit hoīeꝫ ad retri butōeꝫ ſꝑādū Si deꝰ vob̓ magͣ boͣ tꝑa lia l̓ ſpūalia dat obligat vos ⁊. de oībꝰ tenemī ſibi dare ꝯputū. qūo admīſtraſ tꝭ qͣre flere deberet hō cui deꝰ dat magͣꝫ ꝓſꝑitatē. Sꝫ dare reꝑtat retributionē qꝛ ſi das amore dei nō ſolū ille cui das ſꝫ etꝭ deꝰ obligat tibi volūtarie ad retribu endū Iō apl̓ꝰ. vnꝰ qͥſqꝫ ꝓut deſtinauit ī corde ſuo nō ex triſtitia aut neceſſitate Hilarē en̄i datorē diligit deꝰ potes ē deꝰ ⁊cͣ Scd̓a ad. cor. ix. Ecce pͥmū opꝰ mīe. alias qn̄ hō n̄ vult dare libere deus aufert qͥdqͥd hō hꝫ ꝑ igne l̓ aqͣm ſiue ꝑ irā dn̄i l̓ aliomō Itē ecc̄i. debent dare libere de gracijs eccāſticꝭ eis gͣtꝭ collatꝭ. ſcꝫ ſi hn̄t magꝫ ſciētiā vt p̄dicet alit̓ de us aufert ab eis ſciētia ītm̄ ꝙ qn̄ hn̄t p̨̄dicare īdigēt vno menſe ad ſtudendū Iō dare debetꝭ libere ⁊ nō debetꝭ p̄dica re ꝓ pecunijs nec vana gl̓a ⁊cͣ ſꝫ ꝓ hono re dei ⁊ ſaluatōe aīaꝝ Idē de ſac̓mentꝭ eccl̓ie ſcꝫ ꝯfeſſione. dicat ꝯͣ illos qͥ libēter audiūt diuites Sꝫ pauꝑibꝰ dicūt habe o face̓ aliud Ide̓ d̓ alijs ſacͣmēt¶ Se cūdū opꝰ mīe ē mutuare pure. aliqͦcies hō n̄ vult dare Sꝫ mutuare qd̓ etꝭ ē o pꝰ mīe ⁊ aliqͦcięs ē maior mīa mutuare qͣꝫ dare. declaret̉ qꝛ plꝰ facit ille qͥ mutu at x. florꝭ pauꝑi laboratori cū qͥbꝰ faciet ſua negocia vt viuet ip̄e ⁊ vxor ⁊ filij qͣꝫ ille qͥ ſibi dat xviij. denarꝭ ⁊cͣ qꝛ ille ſo lū dat ꝓ vno die vitā ec miẜabilē ⁊ qͥ mutuat vt dictū ē dat ſibi vitā ꝑ annu Sꝫ oꝫ ꝙ mutuet ꝓxīo pure ſcꝫ ſine vſu ra ⁊ mutuās n̄ debet īuoluē ꝟme vſure dicēdo ego mutuabo x. florꝭ. Sꝫ qn̄ ve niet noͣriꝰ dicetꝭ ꝙ mutuaui xij ⁊ ita ſcri bet̉ ī īſtrumēto Iſtd̓ n̄ ē mīa ſꝫ crudeli tas. de iſto mutuo. aucͣtas. Iocūdꝰ hō qͥ miẜet̉ ⁊ ꝯmodat diſponit ẜmones ſu os ī iuditō qꝛ in eternū nō ꝯmouebitur pͣs. iij. Nota diſponit ẜmones ſuos iniu dicio In qͦ ſibi dicet̉ a xp̄o videamꝰ qͥd feciſti ꝓme Ecce ego feci ꝓ te O ī quā to erit ꝑiculo qͥ nō poterit on̄dere aliqd̓ opꝰ. ſꝫ ille qͥ mutuauit pauꝑibꝰ amore xp̄i reſpōdebit Ecce domine ego mutu aui ⁊cͣ ⁊ xp̄s ē ꝯtētꝰ Iō d̓t ī et̓nū n̄ cō mouebit̉ Sꝫ iſtd̓ opꝰ mīe corrūpit̉ ve me vſure. mutuādo x ꝓ xij ꝓ ſecuritate accipiēdo pignus ſcꝫ capu ⁊ fructꝰ l̓ beſ tias q̄ ẜuiūt ſibi hͦ eī vſura ē Itē emē do ꝓpter ſolutōis āticipatōem minꝰ vl̓ plꝰ vedēdo ꝓpt̓ſolutōis dilacōꝫ vſurae ⁊ dānatio. Si di. qͥs. Nōne de pecunijs aut bonis meis potero recipere lucrūali Dnica xvi. pꝰ trini Sermo qͦd Dicēdū ꝙ n̄ qꝛ dn̄s pecuīe n̄ vult n̄ eſtꝭ vos dn̄s ſꝫ diſpēſator Iō caueatꝭ ne ꝯtͣ volūtate dn̄i miniſtretꝭ ſuas pecuni as Si dicatꝭ. nūqͥd hēbo aliqͣꝫ conmo ditatē ⁊cͣ. dico ꝙ īmo qꝛ cētuplū accipi etis in hͦ mūdo ⁊ vitā eternā poſſidebi tꝭ in alio. Si amore dei mutuatꝭ ⁊ nūqͣꝫ eritis pauꝑ. dauid. Iunior fui etenī ſe nui ⁊ nō vidi iuſtū derelictum nec ſeme eiꝰ q̄rēs panē. Tota die miſeretur ⁊ cō modat ⁊ ſeme eiꝰ ī bn̄dictōe erit ¶ Ter ciū opꝰ eſt reſtituere plene. ſcꝫ reſtuere illd̓ ꝙ timetꝭ qd̓ nō eſt vr̄ꝫ ⁊ licꝫ ſit opꝰ iuſticie tn̄ fūdat in miā pͥme Si tenetis aliqͥd de mortuis reſtituatꝭ. Dicat̉ ꝯtra teſtamētarios ſeu heredes occupantes bona defūctoꝝ ꝙ eſt magna crudelitas ac ſi pr̄eꝫ videres in igne ⁊ poſſes eū iu uare ⁊ nō iuuares. quanta crudelitas ⁊ maior eſt crudelitas erga aīas in purga torio exiſtēteſ cū ille ignis ſit maior(acti uitatꝭ ⁊ vbi ꝯburūt aīe patris ſeu matrꝭ ⁊ tu nō vis iuuare retinendo bona. ideo auiſetꝭ vos ¶ Scd̓o reſtituatꝭ ſi debetis aliqͥd eccl̓e vt ſi retinuiſtis decimas ſeu pͥmicias ſeu alia bona eccleſie reſtituatis ¶ Tertio reſtituatꝭ ſi retinuiſtꝭ ſalariū ẜ uoꝝ ācillaꝝ vel laborātiū in cāpis vi neis ſeu alijs locꝭ veſtrꝭ alias ira dei ē cō tinue ſuꝑ domū veſtrā. ꝓpt̓ hͦ dicebat tho bias filio ſuo Quicūqꝫ tibi aliqͥd oꝑa tꝰ fuerit ſtatī mercede eiꝰ ei reſtuas ⁊ merces mercenarij tui apd̓ te ōnino nō remaneat thob̓. iiij. Per oppoſitū ſi ẜua ſtis alicui in domo capo ſeu vinea ⁊ feci ſtis debiliter dietā in ſolutōe debetis di cere nō debetis mihi dare tn̄ qꝛ dormiui Itē ſi recepiſtꝭ aliqͥd mutuo reſtituatis etꝭ ſi nō ſit īſtrumētū ꝯfectū de illa obli gatōe vl̓ creditor fuerit oblitꝰ Itē ſi ha betꝭ aliqͥd de vſura ſeu furto reddere de betꝭ. h̓ d̓t ſcriptura Reddite ōībꝰ debita veſtra cui t̓butū t̄butū cui vectigal vecti gal Cui tiorē ſcꝫ p̄lato tīore ſcꝫ reuerē ciale cauere a ſententia excōmunicatōis Cui honore vt filij ꝑentibꝰ honorē qͦs ſi offendiſtis petatis veniā. Nemini qͥd quā debeatis niſi vt ad inuicem diligatꝭ ad. Ro. xiij Nota nemini qͥdqͣꝫ ⁊cͣ pꝫ h ſtultitia illoꝝ qͥ ī vita ſua nō volūt viuē ſine debito Sūt multi qui debent vel de vſuris vel alias Et qn̄ a ꝯfeſſore dicitur ꝙ ſatſfaciāt dicūtꝭ ego in teſtamēto me o oīa ordinabo. vultis cognoſcere iſtam ſtulticiā fides xp̄iana habet clarius ꝙ qͥ morit in pctō mortali dānatur. qn̄ ergo dicit̉ ego dimittā in teſtamēto ⁊ vos in vita veſtra nō vultis ſatiſfacere in toto ſeu ꝑte voluntatē habetis nō reſtit uēdi ergo in pctō mortali deceditis. igit̉ ad in fernū ibitꝭ. Si heres ſatiſfacit liberat ani mā ſuā de inferno. ſꝫ nō tuā. qͣre ergo in vita tua nō ſatiſfacis. gregoriꝰ. ad mag nā iuſtitiā dei oīpotentis ꝑtinet vt ī alia vita nō careat ſuplicurō qͥ in hac vita no luit carere pctō. ¶ Scd̓a ſtulticia quia credūt ꝙ heredes pꝰ mortē eoꝝ ſatis fa ciāt. tn̄ videmꝰ ꝙ nihil fit Ideo benedic tus eſt ille qͥ in vita ſua ſatiſfacit. ⁊ dicit filio nō oꝫ. te ailiqͦd ſatiſfacere. Ecce qͣ re dicit nemini ⁊c̄ benedictꝰ ille qͥ p̄t di cere paꝝ habeo. ſꝫ totū eſt meū ⁊c̄. Itē nō ſolū furta ſūt reſtituenda ⁊ reddēda ſꝫ debitū etiā cordis ⁊ oꝑis Debitū cor dis eſt diligere. Cariſſimi ſi deꝰ dilexit nos debemꝰ alterutrum diligere. jͣ. Io. iiij. Si iſtud debitū abſtuliſti alicui ex o dio ⁊cͣ redde ei. Debitū oris ē ſalutare ⁊ loqui eſt loquēdū imaginatō formās verba ⁊ requirit viſus ſcꝫ illiꝰ cui homo loquitur ⁊ auditꝰ gͦ requirit̉ etiam vnio corꝑis ⁊ aīe in vna eſſētia. quia locutō diſcreta non poteſt fieri niſi ꝑ ꝑſonā vi uā Hoc legit ī hiſtoria beati petri de illo ſimone mago qui dixit ſe hoīeꝫ ſuſcitaſſe qꝛ mouit capud. Et dixit btūs petrꝰ Si vē ſurrexit loqͥt̉ alias ſcitis fantaſma di abolicū eſſe ⁊ nō loqui. ptꝫ gͦ ꝙ locutio diſcreta eſt ſignū certe reſurrectōis Id̓o xp̄s voluit ꝙ ille iuuenis loqueret̉ diſ crete in ſignū ⁊cͣ. Qui erat mortuꝰ etcͣ Modo declaret moraliter Inuenio ꝙ MMM iij Sermo Dnica xvi. pꝰ trini in multis fit oppoſitū. vt laciꝰ īuenies Ex none ſequēti. Itē qͣlitercūqꝫ aliqͥd ab ſtuliſti facto vel cōſenſulopꝫ reddere ⁊cͣ Item de notarijs qn̄ recipiūt teſtamen ta dicit infirmꝰ volo dimittere tali eccīe vel ſic. ⁊cͣ. ⁊ nō curetis. dicit notariꝰ qꝛ clerici nimis. hn̄t oꝑtet illud damnū ſatꝭ facere ſi vultis ſaluari al̓. ⁊cͣ. idem ſi mu tuatis ſciēter teſtē vel aliqd̓ legatū. idē de falſis inſtrumētis. idē de ill̓ qͥ falſe te ſtificātur ⁊ alius ꝑdit oꝑtet reſtituēre reuocando. idem̄ ſi ꝑ vrm̄ male loqͥ ab ſtuliſtis famā ⁊cͣ. oꝑtet reſtituere reuo cando etiā ſi ſit verū ſꝫ ſecretū. iſtud nō ſolū ē iuſticia ſꝫ mīa. epiloga qꝛ mortui habebūt ſuū ⁊ eccīa. ⁊cͣ. de alijs. math. xviij. Redde qd̓ debes. Quarto ẜuire ꝓmpte ē opus mīe. ſani pn̄t ẜuire infir mis ⁊ iuuare in nccītatibus. exēplo xp̄i. voluit huīliari ad ſeruiendū nobis. ideo d̓t. Filius hoīs nō venit mīſtrari.i. vt ſi bi ſeruiatur ſed mīſtrare Math. ij. Qua le ſeruiciū fecit in nocte paſſionis. qꝛ la uit pedes apl̓oꝝ Item in vita ſeruiendo virgī mrī ⁊ ioſeph. ita debemꝰ nos facere adinuicē ex caritate Uos in libertate vo cati eſtis frēs ſꝫ ꝑ caritatē ſpūs ſeruite ī uicem. Ad gal. v. Uultis ſcire qd̓ meri tū ē dicatur hic miraculū qd̓ legit ī vita ſcī iacobi de ſocijs ꝑegrinis euntibꝰ ad ſcm̄ iacobū ⁊ nolētibꝰ remanere cū ſocio infirmo. tandem remāſit vnꝰ. Et ſocio mortuo ī die btī iacobi duꝫ altex vellet ire ad ſcm̄ iacobū apꝑuit ſibi miles. ⁊cͣ. Et duxit eum ad ſcm̄ iacobū di. ꝙ dice ret ſocijs ꝙ nullā indulgentiā fuerāt lu crati ſꝫ ꝙ totā indulgentiā ip̄e qͥ ſeruiuit ſocio fuerat lucratꝰ Ex iſto miraculo pa tet quātuꝫ placet deo ẜuire infirmis qn̄ dulciter fit ſeruiciū. Ergo nos in liberta te. ⁊cͣ. Deo gracias ¶ Sermo tercius de eadem dn̄ica. Ui erat mortu us cepit loqͥ. Uerbum iſtd̓ hēt̉ textualit̉ Lu. vij. Recitatīe āt ⁊cͣ. vt det virtutē ⁊ efficacia ſuis verbis qͣ nūc vo lo deuotioī vrē p̄dicare. Salutet virgo maria ⁊cͣ. Iſtud verbū loquit̉ de homīe quodā mortuo quē chriſtꝰ ſuſcitauit de quo dicit. thema. qui erat mortuus etc̄ Pro intellectu litterali huius verbi an tequā veniā ad intellcm̄ moralē ſciendū ꝙ ſignū certum reſurrectionis alicuius mortui eſt loqui diſcrete. qꝛ nec ſpiri tꝰ malignꝰ ingreſſꝰ in corꝑe mortui poſ ſet diſcrete loqui. Id̓o ſignū certū ⁊ eui des ꝙ aliquis eſt reſuſcitatꝰ eſt quando loquit̉ diſcrete. ꝙd̓non poteſt fieri niſi ani ma ſit rationalis ⁊ ſit corpori vnita Ra tio qꝛ tot requirūt ad loquendū diſcre te. reqͥrunt̉ ei. xij. ſcꝫ. vj. mēbra corpora lia. ⁊ vj. potentie aīe Mēbra corpora lia q̄ requirunt ſūt illa de quibꝰ dicit lo gicꝰ inſtrumenta quibꝰ vox format̉ ſūt iſta labia dentes lingua palatū guttur ⁊ pulmo Sex potentie anime ſūt intellec tus qui ordinat verba voluntas que mo uet menbra ad loquendū vt dominus mouet ſeruos ad operandū Memoria concurrens ⁊ memorans de quibus eſt loquendū imaginatio formans verba ⁊ requirit̉ viſus ſcꝫ illius cui homo loqui tur ⁊ auditus ergo requiritur etiā vnio corporis ⁊ aīe in vna eſſentia. quia locu tio diſcreta nō poteſt fieri niſi per ꝑſonā viuā Hoc legitur in hiſtoriā beati petri de illo ſymone mago qui dixit ſe homi nem ſuſcitaſſe. quia mouet caput. Et di xit beatus petrus Si vere ſurrexit loqua tur alias ſciatis fantaſma dyabolicū eſ ſe ⁊ non loqui patet ergo ꝙ locutio diſ creta eſt ſignum certe reſurrectōis. Id̓o chriſtus voluit ꝙ ille Iuuenis loquere tur diſcrete in ſignum ⁊cͣ Qui erat mor tuus etcͣ. Modo declarando moraliter Inuenio ꝙ perſona dicitur mortua ex peccato mortali dicitur mortale. quia occidit animam. peccatum enim cum cō ſūatū fuerit generat mortē. iacobi. jͣ. Et do xvi pꝰ trini Sermo ſignū certum reſurrectōis in qͦ de ſe vel de alio poteritꝭ cognoſcere. Si de mor te reſurrexit qͥs ad vitā gr̄e. eſt locucō di ſcreta. Et reqͥruntur qͣtuor locucōes ſcꝫ ¶ Loqui ſibiipſi doloroſe ¶ Loqui ſacerdoti verecūde ¶ Loqui proximo veraciter Loqui deo reuerenter. Iſta qͣtuor ꝑlamenta ſūt nccͣia ⁊ p̄t hō de tali dr̄e. Qui erat mortuꝰ ⁊cͣ. ¶ Di co pͥmo ⁊c̄. ſcꝫ ꝑ cōtricōeꝫ qꝛ cōtritō nō eſt niſi q̄dā locutio rep̄henſiua ſuipſius. de hijs q̄ malefecit hō dicens. O miſer qͥd feci. verbi grā. Si aliqͣ ꝑſona fuit ml̓ tū vana ⁊ pōpoſa ⁊c̄. qn̄ deꝰ ꝑ cōtricōeꝫ tāgit cor loqͥtur īfra ſe. d. O miſer qͥd fe ciſti qͥd tibi ꝓfuit tāta vanitas totū trā ſiuit ⁊ ego ſū penis īferni obligatus. O miſer qͥd erit de me. Idē de auaro qui obliuiſcit̉ theſauros ꝑadiſi ꝓ iſtꝭ corrup tibilibꝰ ⁊c̄. Ide de luxurioſo qͥ vixit vt porcꝰ ī luto luxurie qui dicit. O miſer ⁊ vbi ſūt ille delcācōes q̄ mihi tm̄ cōſtāt Patꝫ gͦ ꝙ vera cōtricio eſt ꝑlamētum aīe rep̄hendētis ſe amare Ido cognoſce re p̄t qͥlibet vr̄m ſi hetis cōtricōem vl̓ nō De iſto ꝑlamēto t ille ſcūs hō. Iob. x. Tedet aīaꝫ mea vite mee ſupple ī pct̄īs Remediū gͦ ſubdit̉ dimittā ego aduer ſū me eloquiū meū ⁊ qūo loqr̄ ī amari tudīe aīe mee. Et loqͥtur Iob in ꝑſona ꝯterentꝭ. Uultꝭ gͦ intelligere clariꝰ dica tur parabola de qͣdā mercatore p̄diuite vnicū filiuꝫ hn̄te cui filio dare volebat vxorē ⁊ nō inuēībat qꝛ licꝫ eēt diues ni hil ſciebat facere In oībꝰ erat inexꝑtus. qꝛ pat̉ tm̄ diligebat eū ꝙ noluit vt iret vt alij mercatores vltͣ mare ⁊cͣ. ꝓpter qꝛ pr̄ miſit filiū ad quēdā feīam cū magna quātitate monete vt emeret bona ⁊ fie ret fama ꝙ ſcirꝫ aliqͥd facere. Dicat̉ qūo emit lapides vitreos ꝓ lapidibꝰ p̄cioſis qͦs emit ꝓ. xxx. milibꝰ florꝭ ⁊ nō valebāt .xxx. denarios. Ide de ſcuttellis emit de auricalco credes ꝙ eēt de auro ⁊ oculos cācroꝝ credens ꝙ een̄t ꝑle ⁊ reputauit ſe btm̄ credēs multū lucrari. Qui dū re diret de via obuiauit cuidaꝫ amico ſuo. qͥ interrogatꝰ vn̄ veniret. dixit ꝙ de tali feīa de qͣ emerat p̄cioſa iocalia. ⁊ on̄dit illa amico. Qui ſtatī ꝯgnoſcēs illa dixit ſibi Iſta nihil valent. O vos eſtis ꝑditꝰ et cōfuſus ſꝑ erit fama ꝙ eſtis beſtia ⁊cͣ. Tūc ille cognoſces deceptiōem ⁊ ſuam īdiſcrecōem cepit flere amariſſime qͣſi de ſpando. ſed ille amicus cōſolabat eū di cendo Nō curetis qꝛ pr̄ vr̄ eſt diues ⁊cͣ et ſub iſta ſpe ille cōſolabat̉ Ectē hͦ oſte ditur ꝓprie qͥd eſt contricio. Iſte ſtultus mercator eſt homo vel mulier qͥ qn̄ facit pctm̄ credit ſe īueniſſe margaritas ⁊ au rū ⁊cͣ. et nō eſt niſi lutum. Auarus cre dit ſe īueniſſe aurum ⁊ totū eſt lutū va nitas ⁊cͣ. Luxurioſus qn̄ vidꝫ mulieres albas l̓ formoſas credit ſe īueniſſe mar garitas ⁊ nō ſūt niſi ſterqͥliniū. Sed qn̄ amicus ſcꝫ angelꝰ bonus vel p̄dicator. dat nobis intelligere quid emiſtis ſcꝫ lu tum ⁊ fumū ⁊c̄. tūc mercator.i. ſpūs re dit ad ſe ⁊ īueniens ſe deceptū incipit fle re dicēs O miſer quid emiſti; ⁊ deſꝑa ret niſi qꝛ pater ſcꝫ deꝰ eſt diues ⁊ ſub iſta ſpe tranſit. Diues eſt ⁊cͣ. ad Ro. x. Iudas habuit diſplicenciā. ſed nō ſpera uit in diuicijs prīs Ptꝫ gͦ qūo ꝯtrico ē īcrepacio ſuiip̄iꝰ. Ideo dauid Fili hoīm vſqꝫ qͦ graui corde. vt qͥd diligitis vani tate ⁊ q̄ritis mendaciū pͣs. iiij. Nota fili os hoīm vocat nos. qꝛ nos moralit̓ lo quēdo ſumꝰ beſtie ⁊ filij hoīm ⁊ nō hoī nes. qꝛ hō eſt aīl rōnale. hoīes ⁊ rōe vtē tes fuerūt aliqͥ pres qͥ in baptiſmo nos genuerūt qꝛ an̄qͣꝫ feciſſent aliqͥd qͣrebat a rōe ſi erat bonū ⁊ nō cōtra deū. ſꝫ nos ꝓchdolor vt beſtie ẜm ſēſualitate ⁊ de ſideriū gub̓naꝰ freq̄nt̉ nos. Iō dicit filij hoīm qͣſi beſtie ſp̄. eutes ⁊cͣ. qꝛ ſi hō beſti alis habꝫ oportunitate facēdi pctm̄ ſcꝫ vindictam luxuriaꝫ vel aliud nō reſpicit ſi eſt ẜm deum vel cōtra. Ideo ſalomo. do xvi pꝰ trini Sermo lii Dixi in corde meo de filijs hoīm vt pro baret eos deꝰ ⁊ on̄deret ſil̓es eē beſtijs ecc̄s. iij. Et declarat dauid tres beſtiali tates dicēs. vſqꝫ qͦ gͣui corde. Ecce aua ricia. qꝛ diuicie nō ſūt lapides p̄cioſi ſꝫ la pides aīam onerātes ⁊ faciūt deſcēdere eā in īfernū Mortuꝰ eſt diues ⁊ ſepul tus ī inferno. Scd̓a tāgit̉ ibi qͥd diligitꝭ vanitatē. ſcꝫ ī ornamētis ⁊ qͣritis mēda ciū ſcꝫ ī luxuria q̄ vnū on̄dit extͣ. ſcꝫ dele ctacōem ⁊ alid̓ tenet ītus ſcꝫ corruptio nē ⁊ fetorē. Eſt eī qͣſi pulchꝝ monumē tū extͣ pictū ⁊ infra plenū īmūdicia ⁊ fe tore ⁊cͣ. Ita pulcher hō vel pulchra mu lier ſūt vt monumētuꝫ qꝛ ītra nihil ē ni ſi corruptio tripa de porco ⁊c̄. Ecce pri mū ꝑalamētū Id̓o qͥlibꝫ viſit et ſua pec cata malaꝫ vitā tꝑs p̄ditū ⁊ rep̄hendat ſe amare ⁊ de eo dicet̉ qͥ erat mortuꝰ ⁊cͣ ¶ Scd̓m eſt loqͥ p̄ſbitero vel ſacerdoti verecūde. Ecce hͦ cōfeſſio q̄ eſt nccͣia pꝰ ꝯtricōem. Rō qn̄ aliqua ꝑſona hꝫ aliqͣꝫ plagā mortalē in ſuo corꝑe nō ſufficit il lā reſpicere ⁊ videre ſꝫ dꝫ on̄dere eā me dico. Idē in ꝯtricōe reſpidiunt ⁊ vident̉ plage pctōꝝ ſꝫ nō ſufficit. ſed oꝫ on̄dere medico ſcꝫ ꝯfeſſori. d. Pr̄ getes putāt me ſanu ⁊c̄. Sꝫ pr̄ Ecce plagas meas. ego ſū vanꝰ ⁊cͣ. auarus ⁊cͣ. Id̓o xp̄s lu. .xvij. dixit. x. viris leproſis. Itē on̄dite vos ſacerdotibꝰ. Mō poterimꝰ h̓ rn̄de re duabꝰ q̄ſtionibꝰ qͣs vos coīter facitis O dn̄e mī qͣre dicitis ꝙ hō ꝯfiteatur ſa cerdotibꝰ. Nunqͥd valet tm̄ ꝯfiteri vno ꝓbo viro vel mulieri deuote Maxīe qꝛ Iaco. v. d̓r ꝯfitemini alterutꝝ pctā vr̄a et orate ꝓ īuice vt ſaluemī. In iſta aucͣ te fundāt ſuū argumētuꝫ. qͣre gͦ vos tm̄ reſtrīgitis. vos ſolū vultis ſcire pctā nr̄a Rn̄deo duplex eſt cōfeſſio. pͥma ꝓpter ī petracōeꝫ orōis. Scd̓a ꝓpter īpetracōeꝫ abſolucōis. Prima cōfeſſio p̄t fieri cui libet ꝑſone ⁊ deuoto hom̄i vel etiā muli eri p̄t hō dicere ſua pctā ego ſū vanꝰ vl̓ auarus Ideo rogo vos oretis ꝓ me vt deus det mihi hūilitatē vel liberalitatē ſeu caſtitate ⁊cͣ. Iſtā cōfeſſiōeꝫ facit ſa cerdos laicis ⁊ nō dꝫ dicere abſoluatis me ſꝫ oretis ꝓ me. nec dꝫ petere pnīam ꝓ pctīs ⁊cͣ. ⁊ de iſta loqͥtur btūs iacobꝰ cū dicit Cōfitemī ⁊c̄. pꝫ qꝛ ſequit̉ ⁊ ora te ꝓ īuicē vt ſaluemī ibidē ⁊cͣ. Secūda cōfeſſio eſt ſacramētalis in qͦ dat̉ abſo lutio ⁊ remiſſio pctōꝝ iſta nō p̄t fieri niſi ſacerdotibꝰ Nō ecce rex tꝫ vnū gub̓nato rē ſꝫ eſt magnꝰ hō ribaldꝰ ⁊ ſceleratiſſi mꝰ ⁊c̄. Et vos cōmiſiſtꝭ furtū vel hoīci diū ⁊ timetis aduentū regis. Ad que re curretꝭ ad petēdū remiſſiōem de crimīe vr̄o. ad aliquē ſcm̄ hoīem vel ad gub̓na torē. nullꝰ ſcūs hō p̄t vobis remittere pctā qꝛ nō hꝫ ptātem regis. O dicetis vos gubernator eſt malꝰ hō. qͣꝫtūcunqꝫ ſit malꝰ ptātē habꝫ regiā remittēdi ⁊c̄. Ita cōfeſſores ſeu clerici gubernatores ſūt regis xp̄i. Et xp̄s dedit eis ptāte ab ſoluēdi ⁊ noͣ alijs. quoꝝ remiſeritꝭ pctā remittunt eis Ioh̓. xx. hͦ ſolū fuit dictuꝫ dericꝭ Si gͦ vultꝭ r̄miſſiōeꝫ pctōꝝ oꝫ ire ad clericos Si orōeꝫ vultꝭ poteſtꝭ ire ad alios. ⁊ ſi rex vellꝫ dicere qͣre iuiſti ad gu bernatorē. nunqͥd ip̄m malū hoīeꝫ eē ſci uiſti ⁊c̄. Rn̄deo dn̄e iō qꝛ vos eū ſuſti netꝭ Idē de clericꝭ Et qn̄ aīa alicuiꝰ bn̄ ꝯfeſſi veīt ad iudiciū corā xp̄o ⁊ demō accuſat ⁊ reqͥrit vt dānet qꝛ fecit hͦ pec catū ⁊c̄. ⁊ hͦ. Et xp̄s lcꝫ ſciat. tn̄ ip̄e īter rogat iuſtū ⁊ īpiū. Quid dicꝭ aīa ad hoc dn̄e veꝝ ē. ꝙ illa feci nec poſſum negare Sꝫ dn̄e habui remiſſiōeꝫ a vro gub̓na tore ſeu locū tenēte ⁊ on̄dit cartā qͣꝫ por tat ī frōte. qꝛ lcꝫ ī cōfeſſiōe nō det carra cter īdelibil̓ dat̉ tn̄ qͥdā ornatꝰ ¶ Scd̓a q̄ſtio dicūt aliqͥ maxīe valdēſes Abſol uere ⁊ remittere pcta eſt ſoluere ligatū qꝛ qͦt ptcā hꝫ homo tot catheīs ligat aīa Si gͦ cōfeſſor ſit ligatꝰ pctīs forte plus qͣꝫ ille qͥ cōfitet qūo poterit ligatꝰ ſolue re ligatū. Iſte rōes ſūt hereticoꝝ ad de cipiedū ſimplices. Rn̄deo ꝙ veꝝ eſt ꝙ abſolutio eſt ſoluere a pctīs Iō ſolis ſa cerdotibꝰ dixit xp̄s. Quecunqꝫ ſolueritꝭ do Xvi pꝰ trini Sermo iii ſuꝑ terrā erūt ſoluta ⁊ ī celis ⁊cͣ. math̓. .xviij. Et ſi ſacerdos eēt ligatꝰ in ꝑte ꝑ quā hꝫ ſoluere ſcꝫ ī lingua ꝙ eēt mutus cōcedo vobis ꝙ nō poſſet aliū ſoluere qꝛ nō poſſet ꝓferre formā abſolucōis. ſed adhuc ē manꝰ ⁊ pedes ⁊ totū corpus li gatuꝫ pctīs ſi p̄t ꝓferre verba abſolucō nis ſoluit. qꝛ illa ſolucio nō ſit virtute ſa cerdotis ſꝫ ꝟtute xp̄i cuiꝰ ip̄e eſt īſtrum̄ tuꝫ. Et habet̉ clare ex iſta aucͣte qn̄ xp̄s dixit. x. leproſis. Itē oūdite vos ſacerdo tibꝰ Iſti ſacerdotes erāt ribaldi ſymōia ci īuidi ⁊cͣ. Cōtra qͦs xp̄s p̄dicabat Po tuiſſent dixiſſe leproſi Dn̄e qͣre mittitis nos ad malos hoīes ⁊ pctōres. qͣre non mittitꝭ ad mr̄em vrāꝫ vel ad ioh̓eꝫ bap tiſtā ad apl̓os. Solutio qꝛ nō erāt ſacer dotes. In hͦ xp̄s on̄dit ꝙ ſolis ſacerdoti bꝰ eſt fienda cōfeſſio ſacramētal̓. Bn̄di ctio tn̄ nō ꝙ qͥlibēt qͣꝫtū p̄t debꝫ diligere bonū cōfeſſore. De iſto ꝑlamēto dicit ſcriptura Iob. vij. Quaꝓpter ſcꝫ amo re abſolucōnis hn̄de ⁊ ego nō ꝑcam ori meo. Loqͣr ſcꝫ ore in tribulacōe ſp̄s mei cōfabulor cū amaritudīe aīe mee ⁊ hoc d̓r ad drām veteris teſtamēti ī qͦ nō cō fitebat pctā ore. Si dicat̉ illd̓ tꝑs erat bonū. Solutio ꝙ nō om̄iqͣqꝫ. qꝛ nunqͣꝫ hūerūt remiſſiōem pctōꝝ vt ītrarēt ꝑa diſū. Id̓o dicit loqͣr ſcꝫ dicēdo ore pctā mortalia ſpecialit̓ veīalia ī genere. In t̉ bulacōe ſpūs mei ⁊ hͦ quātū ad ꝓpoſitū nō redeūdi ad pctā de qͦ dꝫ īterrogari cō feſſor ⁊ eſt maxīa tribulacō hn̄di tale ꝓ poſitū. Cū em̄ hō ſit īclinatꝰ ad oppoſi tu. Cōfabulor ſcꝫ de pnīa cū confeſſore qn̄ dicit cōfeſſor ego video ꝙ eſtꝭ totus vanꝰ ⁊ ſuꝑbꝰ. Id̓o hūil iabitꝭ vos ī orō ne ⁊cͣ. Ide de alijs. auiſet ſe cōfeſſor ne det pn̄īam vltra volūtatē pctōris Rō qꝛ ſi dimitteret pnīam cōfeſſoris culpā īcurreret. Laboratoribꝰ detꝰ ieiuniū de q̄ nō potuerūt ſe excuſare ſcꝫ vt audiant miſſā ięiuni ī diebꝰ feſtiuis. Cōtra inui diā det̄ medicīa orādi ꝓ illa ꝑſona ⁊c̄. ecce qͣre dicit Cōfabulor cū amaritudīe aīe mee qꝛ pnīa amaritudo eſt ſenſuali tatꝭ. ¶ Terciū ꝑlamentū eſt loqͥ ꝓxīo veracit̉. Mō addiſcetꝭ qūo eſt ſūme ca uendū ob om̄ mēdacio ſi attēditis ad ea q̄ dicā. cuilibet mēbro corꝑis deꝰ dedit ſuū officiū oculis officiū vidēdi. auribꝰ audiēdi ⁊cͣ. Sicut rex dat officia diuer ſa diuerſis ī regno ſuo. Ita deus dedit mēbris diuerſa officia. Mō ſi officium oculi īpediret ꝑ albugine eēt magnꝰ de fectus oculi qͥ ꝑderet ſuū officiū Ide de auribꝰ ⁊cͣ. Mō officiū oris eſt ſignifica re cordis ītencionē. Ph̓us. voces ſunt note.i. ſigna eaꝝ q̄ ſunt in aīa paſſionuꝫ Qn̄ gͦ hō mentit mētiri em̄ eſt veꝝ dice re ī ore ⁊ aliud hr̄e ī corde. lingua ꝑdit ſuū officiuꝫ ſcꝫ ſignificādi ea q̄ ſūt ī cor de. Id̓o ſic ut nullꝰ vellet hr̄e maculam in oculo. Ita nec debꝫ velle mēdacium in ore. ptꝫ gͦ ꝙ hō debet loqͥ veracit̉ licꝫ nō om̄e verū nec ſecreta cordis ſūt dice da qꝛ eēt ſtulticia Nō tn̄ debemꝰ dice re medaciū ꝓ qͣcunqꝫ cauſa cōtra illos qͦ dicūt bonū eſſe mēdaciū ꝙ nulli nocet. Apl̓us. Deponētes mendaciū loqͥmini veritate vnuſquiſqꝫ cū ꝓxīo ſuo. qm̄ ſu mꝰ īuicem mēbra ad eph̓. iiij. Id̓o pro uerb̓. viij. veritate meditabit̉ gutt̉ meū et labia mea deteſtabūtur īpiū. Guttur em̄ ſignat cogitatus cor dis. Et labia de teſtabunt̉ impiuꝫ hͦ tangit mercatores qui aliqͦcies emēdo ⁊ vendēdo dicūt ml̓ ta meudacia etiā cum iuramentꝭ in frau dem ꝓximi Hoc etiā tangit tractatores mrionioꝝ qͥ etiā dicunt multa mēdacia qn̄ hō int̓rogat qͥd de tali puella ⁊cͣ. di cunt ꝙ ſcit om̄ia ⁊ aliqn̄ nihil ſcit facere et erit vna magna cōfuſio ⁊cͣ. er nō hn̄t cōſcīam mentiri. Item tractatores pacꝭ dicūt multa mēdacia ꝙ ꝓ nulla cā eſt dicēdū. Dicat̉ miraculū qd̓ legit̉ exo. jͣ. Qūo pharao cōcepit deſtruere ppl̓m iu deorum ⁊ p̄cepit obſtetricibꝰ ⁊c̄. Cūqꝫ rep̄henderent a rege timētes rn̄derunt. do Xvl pꝰ trini Sermo iiii Nō ſunt hebree ſicut egypcie mulieres. Ip̄e em̄ obſtetricā di hn̄t ſcīam ⁊ an̄qͣꝫ ve niamꝰ ad eas ꝑiūt. Et dixerunt menda ciū ⁊ ſic euaſit ppl̓us iſrl̓. Bn̄ gͦ fecit deꝰ. obſtetricibꝰ ⁊ qꝛ timuērunt deū edifica uit illis domos Dicit h̓ gregꝰ. dās eis multa vt remunerarent qꝛ ex mendacio ꝑdiderūt regnuꝫ celoꝝ. Iō ꝓ toto mū do nō eſt dicedum mēdaciū. h dꝫ dici il la Aucͣtas. de ponētes mēdaciuꝫ loqui mini ⁊cͣ. ¶ Quartū ꝑlamentuꝫ exquo hō fuit locutꝰ ſibup̄i doloroſe cum con feſſore verecunde. cū ꝓximo veracit̉ ſeqͥ tur ꝙ dꝫ loqui cū deo reuerent̉. ⁊ hͦ fit in orōe. Rō qꝛ orō eſt vt canale per qd̓ aq̄ grāꝝ veniūt de fōte celi. Dicat̉ qūo de alto fōte ſi vultis habere vel recipere aquā ad ortū vrm. oportꝫ ponere canale Idē fons tociꝰ boni corꝑalis ⁊ ſpūalis tꝑalis ⁊ eternal̓ ē alte collocatꝰ.ſ. ī celo Fons ſapīe verbū dei ī excelſis Eccī. j. Ortus nr̄ in qͦ venimꝰ eſt iſte mundus Si gͦ volumꝰ ꝙ aqͣ grāꝝ ſcꝫ pacis ⁊ ſa nitatis diuicie ⁊ ꝓſperitatis ⁊ bn̄dictio nis veīat ad nos de illo fonte oꝑꝫ ꝙ po namꝰ canale orōis cuiꝰ pes eſt ī ore. et ſūmitas ī celo. Cogitā do cui hō loqͥtur et ſic canale eſt rectū. Iō xp̄us. Opꝫ ſꝑ orare Lu. xviij. Nota ſꝑ.i. om̄ hora ordi nata. Clerici ī ſeptē horis canōicꝭ. Layci vero ī mane ⁊ ſero. ⁊ ſic venit aqͣ grārū. De hoc figura Nu. xx. Qn̄ filij iſrl̓ fue runt ī deẜto moriebant̉ ſiti ⁊ moyſes ⁊ aaron qͥ habebāt curā ⁊ regimē illiꝰ po puli orarunt ⁊cͣ. Quibꝰ rn̄dit deꝰ dicēs Loqͥmini ad petrā corā eis ⁊ illa dabit aquas ⁊ ita factū eſt. Iſta petra cui ē lo quēdū eſt xp̄s qͥ totū mundū ſuſtinet. jͣ. ad coꝝ. x. Petra aūt erat xp̄s. Si gͦ īdi getis aqͥs grāꝝ ſanitatis pacꝭ remiſſiōis pctōꝝ ⁊c̄. Loqͥmī ad petrā orādo vt dixi deuote. qꝛ ſine dubio dabit vobis ncc̄i tate nō vanitate. Ecce gͦ qͣtuor ꝑlamen ta nccͣia illi qui viuit in gr̄a dei poſt pctm̄ de qͦ p̄t dici. Qui erat mortuꝰ cepit loqͥ. ¶ Sermo qͣrtus de eadē dn̄ica Orte̓ ciuitatis ecte defunctus efferebat̉ Lu. vij. Origīalit̓ ⁊ recitatīe in euāgelio curretis dn̄ice ſcribit̉ verbū iſtd̓ ꝟolens īpetrare grām ⁊ bn̄ dictōem ſuꝑ nos in hoc pn̄ti ſermone remediū habeo ſcꝫ re currere ad virginē mariā Salutet̉ gͦ ⁊cͣ ¶ Pro intellectu ſpūali huiꝰ verbi ẜm ꝙ mō illud volo ꝑtractare. Sciendū ꝙ eſt doctrina coīs doctoꝝ in ſacra theolo gia ꝙ a pͥncipio mundi exqͦ adā peccauit celū fuit ita clauſū. ꝙ nullꝰ quātūcunqꝫ ſcūs ⁊ amicus dei potuit ītrare vſqꝫ ad xp̄i aſcenſiōem. qꝛ tūc xp̄s aꝑuit ianuam celi. vn̄ qn̄ dixit aīe ſcoꝝ antiqͦꝝ exibāt de corꝑibꝰ reſpiciebāt ſi poſſent celū aſ cēdere ⁊ ītrare. Sꝫ nō poterāt qꝛ ianua erat clauſa. Criſo. Erat pͥus obſtacula q̄daꝫ ⁊ īpedimēta ſalutis qͥbꝰ obſiſtenti bꝰ aīe defūctoꝝ ītroire nō poterāt celos Nullā eī aīaꝫ exqͦ adā peccauit ⁊ clauſi frī ſūt celi arbitror aſcēdiſſe ī celū. Sed veīt xp̄s ⁊ merito ſue paſſiōis ⁊ virtute r̄ſurrectōis ⁊ oꝑe aſceſiōis aꝑuit ianuā Iō mō iā pn̄t intre qͥ volūt De iſta ma teria aucͣtas plena ſecretꝭ. hec dicit dn̄s deꝰ. Porta atrij īterioris q̄ reſpicit ad oriente erit clauſa ſex diebꝰ. in qͥbꝰ opus fit. die aūt ſabbati aꝑietur eze chl̓. xliiij. Nota platea īterior eſt gl̓ia ꝑadiſi qͥ d̓r platea ꝓpter eiꝰ magnā latitudine qꝛ to tus mūdꝰ ī eius reſpectu nō eſt niſi pun ctꝰ. Porta hꝰ eſt ītroitus q̄ reſpicit ad orientē. In oriēte eī pͥmo apparet clari tas ſolis Ita qn̄ aīa ītrat ꝑ portā ꝑadiſi ſtatī videt claritate ſol̓ ſcꝫ xp̄i. De qͣ d̓r ꝟgini marie. Ex te eī ortꝰ ē ſol iuſticie xp̄us deus nr̄. Hec porta clauſa erit ſex diebus in qͥbus oꝑatur. hic ſumūtur di es pro etatibus mundi que ſūt ſeptem. Prima fuit ab adam vſqꝫ ad noe. Se cuda a noe vſqꝫ ad abraham. Tercia ab Dn̄ica xvi. pꝰ trini Sermo abrahā vſqꝫ ad moyſē. Quarta a moy ſe vſqꝫ ad dauid. Quinta a dauid vſqꝫ ad tra ſinigracōem. Sexta a trāſmigra cōne vſqꝫ ad xp̄m. In quibꝰ fit opus. qꝛ illi ſcī qui tūc erāt laborabāt in ſeruicio dei plꝰ qͣꝫ nos tn̄ in fine diei ſcꝫ vite nō habebāt ſalariū glorie. Sꝫ ꝓ qͥete ibāt ad carcerē inferni ac ſi vos in ſero qn̄ ſer uus veſter debēt qͥeſcere mitteretis ī car cerem. hec die ſabbati.i. quietis aꝑietur. Iſta dies fuit ī ſeptima etate qn̄ xp̄s aſ cendit. Id̓o mō porta eſt aperta qꝛ con digne penitētes ſtatim ītrant qn̄ moriū turh̓ dicit thema porte ciuitatis ⁊cͣ. Cō ſtruit̉ ſic. defūctus efferebat porte dati ui caſus eſt ciuitatꝭ. ptꝫ thema. Occaſio ne huiꝰ thematis ego q̄ſiui qͦt ſūt porte ī trādi ꝑadiſum ſiue celū ⁊ per gram dei. inueni Neemie. iij. Per figurā ciuitatis ihrl̓m q̄ habebat ſex portas que vocabā tur hijs noībus. Porta fontis. Porta ſterqͥlinij. Porta vallis. Porta vetus. Porta piſciuꝫ. Porta gregis. ¶ Que ſignt ſex portas celi qͣs xp̄us aꝑuit ad in trandū gl̓am ⁊cͣ. ¶ Prima porta ciuita tis iheruſalem dicebat porta fōtis. Rō quia illo tꝑe ciuitas ihrl̓m erat ita nobil̓ ꝙ ad vnā portā ciuitatis erat fons ma gnus vt qͥ veniebat ab extra ibi lauarent̉ a pulueribꝰ ⁊ ſic ītraret qiuitatem mūda ti. Propt̓ hoc iſta porta dicebat porta fontis. Hec figurabat pͥmā portam celi quā xp̄s aꝑuit q̄ dicit̉ innocencia baptiſ malis. qꝛ tam nobilis eſt illa ciuitas cele ſtis ꝙ nulla aīa cū aliqͣ macula etiā veīa li p̄t ibi ītrare. Id̓o qn̄ xp̄s on̄dit illam Ioh̓i euāgeliſte dixit ioh̓es. O dn̄e ⁊ quis intrabit hic. Rn̄dit xp̄us. Non in trabit in ea aliqͦd cōinqͥnatū Apoc̄. xxi. Iō ꝑ auit deꝰ portā fontis.ſ. baptiſmal̓ inno cēcie. Si hetis faciē vel manꝰ īmū das lauent̉ ibi. Aliqui hn̄t faciem īmū dā ſꝫ habēt manꝰ mūdas. vt pueri qui oꝑe nō peccauerūt. ſꝫ origīali pctō macu lati ſūt. qd̓ nō eſt pctm̄ factū ab eis. Sꝫ receptū Sicut de ymagīe cadente in lu to ⁊cͣ. ſic pueri habet faciē lutoſā ex illa carnali generacōe ⁊c̄. Iō ſi tales debēt ītrare ꝑadiſi ciuitatē ꝑ iſtā portā baptiſ mi opꝫ ꝙ lauent̉ in porta fontis a ſacer dote vel layco in ꝑiculo. Auiſent de for ma. Si morit̉ in hͦ ſtatu recte vt aīa vir ginis euolat ad ꝑadiſū ſine purgatorio. et ītrāt ꝑ portā fontis. Alij aūt habet nō ſolū facie lutoſā ex origīali pctō. ſed et manꝰ ex pctīs actualibꝰ ⁊c̄. ꝙ nō pn̄t pu rificari niſi per baptiſmū. vt ſunt iudei ⁊ alij īfideles. vnde qn̄ tales nō ficte acce dūt ad baptiſmū̄ tāta eſt virtus baptiſ mi ꝙ ita purificat ꝙ ſi moreret̉ an̄qͣꝫ pec cet ſtatī euolāt ⁊ intrāt ꝑ portā fontis. De iſto fonte zach̓. xiij. In die illa erit fōs patēs domui iacob ⁊ hītātibꝰ ihrl̓m ī ablucōem pctōris ⁊cͣ. de iſta porta di cebat Iob anagogice. Petra fūdebat in riuos olei qn̄ ꝓcedebā ad portā ciuita tis ⁊ ī platea ꝑabat mihi cathedrā Iob .xxix. Nota ſecreta. baptiſmꝰ hꝫ fieri per aquā naturalē dulce vel ſalſā de mari. Nō eī p̄t dari ꝑ aquā artificialē vt roſa ceā ⁊cͣ. Cū aqͣ naturali lauat̉ corpꝰ bap tiſmatꝭ. Sꝫ petra.i. xp̄s. Petra at erat xp̄s. jͣ. ad eoꝝ. x. ſil̓ fudit ſeꝑtē riuos olei ſcꝫ. vij. dona ſpūſſcī q̄ ponūt yſa. xi. Spi ritꝰ ſapīe ⁊ ītellcūs ſp̄s ꝯſilij ⁊ fortitudi nis ⁊c̄. Dixit ſpūſſcūs ioh̓i baptiſte de xp̄o vt ipēmet dicit. Qui miſit me bapti ſare in aqua ille mihi dixit ſuper que ⁊cͣ. Ioh̓. jͣ. Ecce qͣre dicit petra fūdebat mi hi riuos olei qn̄ ꝓcedebā ad portā ciui tatꝭ. Scd̓o dicit ⁊ ī platea.ſ. ī ciuitate ꝑ adiſi ꝑabāt mihi cathedrā.ſ. derelictā a malo āgelo. qꝛ qn̄ aīa alicꝰ nouit̉ bapti ſati ītrat ꝑadiſū ſtatī collocat̉ in vna il laꝝ cathedraꝝ ⁊ de tali p̄t ītelligi thema porte ciuitatꝭ ⁊c̄. ¶ Scd̓a porta d̓r ſter qͥlinij. qꝛ iā nos nō poſſuꝰ ītrare ꝑ por tā fontꝭ qꝛ poſt baptiſmū facti ſumus ī mundi ⁊c̄. Si diceret aliquis ego volo iterum baptiſari ⁊c̄. Dico ꝙ baptiſmus do XvI pꝰ trini Sermo nō habet virtutē niſi ſemel. qꝛ ſolū xp̄s ſemel fuit paſſꝰ. immo peccaret qͥs guit̉ ſi iterum baptizaretur. baptiſmꝰ em̄ eſt ſacramentū trreiterabile. quia imprimit caracterē qui eſt indelibilis. Et id̓o niſi eſſet alia porta nos deſꝑare poſſemus. Ideo eſt ſecunda porta figurata ꝑ por ta ſeruſaleꝫ q̄ dicitur ſterquilinij. Ratio eſt quare ſic noīatur Ciuitas iheruſalē tunc erat ſita in altitudīe.ſ. in qͣdā pede montis ſꝫ iam nō eſt illa quia dn̄s extra portā paſſus eſt ⁊ ſepulchrū extra erat. et modo eſt in medio ciuitatis ⁊ ille po pulus iudaicus erat īmūdꝰ. et qn̄ plue bat oēs īmundicie de illa altitudine de ducebant̉ ꝑ aquā ad illā portam Ideo dicebat porta ſterquilinij. Et ſigͣt ſecun dā portam celi. q̄ dicit̉ pn̄ia ſacramētal̓ que recte eſt ſicut de illa porta ciuitatis iheruſalē. qꝛ oēs īmundicie cōgregantur in cōſciētia. Iam videtis in domo vbi ſta nus ⁊ comiedimꝰ qͦt ſpurcicie cōgregan tur. ſed plures in domo conſcīe. Sed qū venit illa pluuia bn̄dictōis ſcꝫ lacrimaꝝ pro peccatis. qn̄ ſcꝫ cerebꝝ reſtringit vt ſpongia ⁊ homo vadit ad confeſſore. per portā oris vadūt īmundicie pctōꝝ. ciuitas ꝯſciētie purgat̉. quia ſicut pluuia īpetuoſa ſecū ducit oēs īmūdicias. Ita cōfeſſio doloroſa facta cū gemitibꝰ ⁊ ſu ſpirijs purificat totā ꝯſcīam in qͣ cōgre gant̉ tot īmundicie. Cogitate ſi eēt aliqͣ domꝰ vbi hō comederet ⁊cͣ. et de toto āno nō mūdaret̉ qͦt in illa een̄t cōgregate īmundicie. Mō cogitate qͥd debet eē de cōſciētia que ſolū ſemel in anno a nobis mūdatur. O qͦt īmundicie qͦtidie cōgre gant̉ comedē do bibendo loquendo. nego ciā do ⁊cͣ. Sūt multi miſeri qͥ nec ſemel in anno mudant domū cōſcīe qꝛ nō cōfi tent et tales damnacōem merent̉ ⁊ nō debēt hr̄e eccīaſticā ſepulturā. ſed ſicut anima eſt cū demonibꝰ ī inferno. ita cor pus dꝫ eſſe cū brutis in cāpo. Ideo di cit ſcriptura. Si cōfiteam pct̄ā nr̄a fidel̓ et iuſtus eſt deꝰ vt remittat nobis pctā nr̄a ⁊ emūdet nos ab omni iniqͥtate ⁊cͣ. pͥmo Ioh̓is j. De iſta porta dauid Cō fitebor dn̄o. hͨ porta dn̄i iuſti ītrabūt in ea ps. c. xvij. Nota cū dicit cōfitebor do mino. dicęret aliqͥs nō dicit cōfitebor ſa cerdoti. Dico ꝙ ꝯfeſſio q̄ ſit ſacerdoti ſit deo. in cuius loco ſtat ſacerdos. intm̄ ꝙ ſi ꝯfeſſor ꝑ iudicē interrogaret̉ de peccatꝭ ſi alit̓ nō poteſt euadere. p̄t iurare ꝙ ni hil ſcit qꝛ deo ſit illa cōfeſſio ⁊ nō ſcit pec cata vt hō. Itē hec porta dn̄i. Hic extir pat̓ error aliqͦꝝ p̄ſumptuoſoꝝ dicēciū. ꝙ xp̄s nō ordīauit cōfeſſionē. Sꝫ btūs Iacobꝰ qn̄ dixit: Cōfitemī alterutꝝ pec cata vr̄a ⁊ orate ꝓ īuicem vt ſaluemini. Iaco. v. Item ꝙ xp̄s nō ordinauit con feſſiōem eſt error qꝛ non petrus nec alij apl̓i poſſent ordinare vnū ſacramentum ſed xp̄s ore ꝓprio ordīauit. Sed apoſto li fuerunt baccalarij ⁊ xp̄i repetitores. Ideo xp̄us dixit eis. Nolite vocari nec vocemini mgͣri. qꝛ mgͣr veſter vnus eſt xp̄s Math̓. xxiij. Ideo qn̄ apl̓i loquūt̉ de aliqͦ ſacramēto nō loquūtur tanqͣꝫ or dīatores. ſed vt repetitores. Item iu ſti intrabūt in ea. i. ꝑ eam quātucūqꝫ ſūt pctōres in cōfeſſiōe iuſtificant̉. ⁊ qn̄ tal̓ ſic mūdatus morit p̄t dici porte ciuitatꝭ defunctꝰ efferebat. ¶ Tercia porta di cit̉ vallis.i. Ioſaphat. Expedit vobis vt ſit alia porta qꝛ pauci ſunt qͥ faciūt cō dignaꝫ pnīam. Ita ꝙ ſi ī ſtatera diuine iuſticie in vna ꝑte ponerent̉ oīa peccata et ī alia oīa bona ⁊cͣ. Pauci ſūt religio ſi clerici vel layci de quibꝰ nō plus pōde rarēt mala ⁊ peccata qͣꝫ bona. Ideo ta les nō pn̄t intrare ꝑ pͥmā portam nec ſe cūdā. Ideo aꝑuit deus terciā portā.ſ. vallis. Dicat̉ quare illa portā iheruſalē dicebat porta vallis. qꝛ antiquitus tꝑe gentiliū erat iuxta illā portā vallis pro funda in qͣ incedebat ignis ⁊ ibi offere bāt filios y dolis ꝑ ignē. Ideo ab yſa⁊ Ieremia. d̓r vallis thophet.i. tribulacōis Dnīca. XVI. pꝰ tri nitatis Sermo. IIII ⁊ a xp̄o vocat̉ gehenna hec porta figura bat terciā portā paradiſi ſcꝫ afflictioneꝫ purgatorialem. quia ſicut illa vallis erat baſſa. Ita purgatoriū eſt baſſum qꝛ cir ca centruꝫ terre. ⁊ dicit̉ vallis triſticie ⁊ tribulacōis quia cōcluſio eſt omniū theo logoꝝ ꝙ minima pena purgatorij ē ma ior quacunqꝫ pena huiꝰ mundi ⁊ quando morit qui cōdigne non ſatiſfecit ⁊ in gra decedit in purgatorio ſatiſfacit ⁊ purgat Et illi decedenti dicit xp̄s vt vadat ad portā vallis ſcꝫ ad purgatoriū. Dicatur modꝰ qͦmodo anima portat̉ ab angelo bono dicente videtis qͣt maculas habes. Dicat̉ qͦmodo ꝓicit animā in purgato rio vel ponit dicēs. tu ſtabis tantū niſi iu ueneris ab amicis ⁊cͣ. Id̓o bonū eſt face re peniteciā in hoc mundo. ne hō habeat tranſire per iſtā portā doloroſaꝫ de iſta porta aucͣtas allegorice Tranſeuntes pͥ mā ⁊ ſcd̓am cuſtodiā vener̄t ad portaꝫ ferreā que vltro.i. ſponte aperta eſt eis. Actuū. xij. Prima ⁊ ſcd̓a cuſtodia ſunt due cuſtodie angeloꝝ bonoꝝ quas ha bemus. ¶ Prima ē in hoc mūdo quā do creatura naſcit̉ deus mittit angelū ad cu ſtodiā ne a dyabolo ſubmergat ⁊ cuſto dit ſemꝑ. Un̄ dauid. Angelis ſuis deꝰ mandauit de te ⁊cͣ. in pſalmo qͥ habitat. ¶ Scd̓a cuſtodia eſt in fine quando hō exit hūc mundū in ingreſſu ⁊ in exitu deꝰ dat cuſtodiā Sunt enī in exitu demones obſeruantes animā ⁊ uiſi deꝰ mitteret an gelos ⁊cͣ. ꝓpter hoc d̓t tranſeūtes pͥmā ⁊ ſcd̓am cuſtodiā venerūt ad portā ferreā id eſt purgatoriū quia ſicut ferrū eſt du rius ligno. Ita pena purgatorij eſt duri or ferro ⁊ pena purgatorij penā iſtiꝰ mū di excedit Sed cōſolatio eis eſt ꝙ ꝑacta purgacōne ad ciuitatem paradiſi intrāt. Unde ſubdit ī dicta auctoritate. q̄ vltro aperta eſt eis. Ideo qn̄ morit qͥ nō fecit condignā penitenciā poteſt dici porte ciui tatis ⁊cͣ. ¶ Quarta d̓r porta vetus. Rō quia d̓t magiſter hyſtoriaꝝ ꝙ erat anti quior alijs intantum ꝙ ibi oſtendebant edificia de tēpore melchiſedech qͥ obtulit pane̓ ⁊ vinū ⁊cͣ. Figurabat̉ porta vetus contricionē cordiale. Nā contricio cor dialis ab inicio mūdi vſqꝫ modo fuit bo na ⁊ virtuoſa. quia tāta poteſt eſſe contri cio de peccatꝭ ꝙ ſine hoc ꝙ trāſeat ſcd̓am vel tercia portā intrabit paradiſū per por tam vetere ſcꝫ cōtricionis. ¶ Dicatur hͦ miraculū de illa pulchra meretrice veniē te ad ſermonē credatꝭ ꝙ nō ex deuocione. Sꝫ quia ibi erant hoīes. Ideo vt videre tur ⁊c̄. ornauit ſe vt poſt ſermone hoīes peccarent cū ea. ſꝫ deus cogitauerat aliud ⁊ a caſu frater p̄dicabat cōtra vanitate ⁊ ornamentū mulieꝝ ⁊ cōtra īmundiciam luxurie ⁊ quō puniūt ⁊ illa q̄ pͥus cachin nabat incepit flere ⁊ tantꝰ fuit ignis con tricionis ꝙ ſubito ⁊ ſine confeſſione fuit mortua ⁊c̄. Iſta intrauit ꝑ portā veterē ſcꝫ contricionis. Ideo bonū eſt ꝓuocare ſe ad dolore peccatoꝝ ꝓer iſtā portā intͣ uit maria magdalena quādo venit ad pe des xp̄i ⁊cͣ. per iſtā intrant plures. Mag num eſt affligere corpꝰ ieiunijs ⁊ diſcipli nis ⁊cͣ. Sed ſuper oīa eſt afflictio cordis per cōtricionē. De iſta porta auctoritas Cōuertit me ad portā domꝰ ⁊ ecce egre aōͣ diebant̉ ſubter lime domꝰ ad orientem. Ezech̓. xlvij. Nota peccando hō auertit̉ a deo ⁊ conuertit̉ ad creaturas ⁊cͣ. Sed in cōtricione cōuertit̉ ad deū ⁊ vertit dor ſum ad pctā. Ideo d̓t. Cōuertit me ad portā domus.i. ciuitatis ſcꝫ cōtricionis. Subter limen domꝰ lime eſt memoria peccatoꝝ a qͦ ꝓcedūt aque lachrimarū ex cōtricione qn̄ religioſus clericꝰ vel lay cus. d̓t. O miſer qͥd erit de me ⁊cͣ. ⁊ plo rat ⁊cͣ. recognoſcendo vitā malā quā te uuit. Item d̓t ad orientem.i. p̄ſenciā dei ſignificat ꝙ in contricione hō debet habe re reſpectum ad deū que homo offendit nō ad periculū ſeu honorē vel famā Sꝫ Dnica. XVI. pꝰ tri nitatis Sermo. V. ad orientē. quādo quis morit̉ bēne con tritus. de eo poteſt dici thema porte ciui tatis ⁊cͣ. ¶ Quīta porta d̓r porta piſciū Rō quia per illā intrabāt piſcatores por tantes piſces de portu iopē qͥ nunc dicit̉ iaffa Hec porta figurabat qͣnta portā pa radiſi ſcꝫ obedientiā ſupernale ad dei mā data. Figurat enī per piſces qꝛ ſicut piſ ces delicioſe ⁊ leuit vadunt. Ita obediē tes delicioſe ⁊ totalit̉ debent ſe īmergere ⁊ cū delectacione ⁊ leticia ſeruare man data dei ⁊ eccleſie in dn̄ica audire miſſam completā cū ſilencio ⁊c̄. Itē in qͣdrage ſima cōfiteri in paſcha cōmunicare nō ve nire cū triſticia ſꝫ cū leticia ſicut ad conui uiū. Ide de alijs. Ideo xp̄s. Si vis ad vita ingredi ſerua mandata. Math̓. xix. patet ergo ꝙ obediēcia eſt porta ad intra dij paradiſum. de iſta porta auctoritas. Beatus vir qͥ impleuit deſideriū ſuuꝫ ex ipſis non confundet̉ cū loquet̉ inimicis ſuis in porta. pͥs. cxxvi. Nota ex ipſis ſcꝫ dei mādatis delectabil̓r ⁊ nō cū faſtidio ſeruando. Itē nō confundęt̉ ſcꝫ per dāp nacione eternā. Cū loquet̉ inimicis ſuis ſcꝫ dyabolis. in porta ſcꝫ mortis. dicenti bus nunqͥd tu eris dāpnatus. nunqͥd tu feciſti hoc ⁊ hoc ⁊cͣ. ¶ Sexta porta gregꝭ Rō quia erat iuxta tēplū per quā intra bant greges ꝓ ſacrificio fiendo. figurabat. ſextā portā celi q̄ dicit̉ paciētia martirial̓ Martires enī recte dicunt oues quia ſi cut ouis qn̄ ducit̉ ad locū mortis nō cla mat nec ſe defendit. ſic martires nihil di cebant in qͣlibet ictu niſi ih̓s. ⁊ licet ſenti rent dolores tn̄ pacient̉ ſuſtinebāt. Id̓o de eis cantat eccleſia. Ceduntur gladijs more bidenciū nō murmur reſonat non q̄rimonia. ſꝫ corde tacito. mens bene con ſcia cōſeruat pacientiā. Ecce grex. de iſto d̓t dauid in. pͣs. Deus auribus nr̄is audi uimꝰ ⁊ recitat ab apoſtolo. Ad ro. viij. in ꝑſona martiꝝ. ꝓpter te mortificam to ta die eſtimati ſumꝰ ſicut oues occiſionis O qͣt hoīes qͦt mulieres. o qͦt pueri o qͦt puelle intrauerūt illā portā. de iſta por ta d̓t ioh̓es. Beati qͥ lauant ſtolas ſuas in ſanguine agni vt ꝑ portas intret in ci uitate iheruſalē. Apoc̄. xxij. Nota in ſan guine agni nō d̓t in ſanguine ꝓprio. qꝛ vir tute ſanguinis xp̄i quē habebat in memo ria qn̄ martirizabant̉ purificabant̉. Id̓o d̓t. Beati qͥ lauāt ſtolas ſuas.i. opera vi te in ſaguine xp̄i. Nota cū d̓t. Et per por tas intret in quitate. In alijs d̓t per por tam ī ſingulari. h̓ vero d̓t in plurali ꝑ por tas qͣre hoc. Rn̄deo ꝙ ad oſtendendū ꝙ martiriū nō ſolū eſt ex vna ꝟtute. Aliqͣ credūt ꝙ ſolū ſit martir qͥ morit ꝓ fide xp̄i. nō eſt ita īmo mori ꝓ qͣuis ꝟtute re ſiſtendo peccatꝭ martir efficitur. ꝟbi grā Iohānes baptiſta non fuit mortuus ex queſtione fidei explicite ſꝫ ex correctione ꝓximi. tn̄ martir eſt p̄potens martir he remiqꝫ cultor canit eccleſia. Itē ſi mulier reſiſtes ribaldis ⁊c̄. et occidit ꝑ eos mar tir eſt cū beata katherina. Ecce qͣꝫtū debe retis vos cuſtodire. īmo dico forciꝰ ſꝫ bo nō modo tn̄ intelligatꝭ me. Si eſſet ali quis vir male nutritꝰ ⁊ vellet de corpore vxoris aliqͥd qd̓ eſſet ꝯͣ deū ⁊ vxor nol lens cōſentire interficit martir efficitur. tē ſi aliquis dans bonū cōſiliū ⁊ ꝓ re publica occidit martir efficit pꝫ ꝙ ꝓ oī ꝟtute manutenenda efficit̉ martir quis. Ecce qͣre d̓t ⁊ portas intrēt in ciuitate. Id̓o xp̄us qn̄ fuit locutus de martiribꝰ. dixit. Beati qͥ ꝑſecutionē paciunt ꝓpter iuſticia. nō dixit ꝓpter fide qm̄ ipſoꝝ eſt regnū celoꝝ Math̓. v. pꝫ thema. Por te ciuitatis ⁊c̄. ¶ Sermo qͥntus de epiſtola Lecto genua ad patrem dn̄i nr̄i iheſu xp̄i. Ad eph̓. iij. Pro declaracōe huiꝰ verbi ⁊ introductōe materie deuote quā volo p̄dicare. Sciendū ꝙ xp̄s dans nitatis Sermo V. Dn̄ica. XVI. pꝰ tri regulam ⁊ doctrinā ſuis ſcīs apoſtolis ⁊ diſcipulis ⁊ in ꝑſona vobis quō eſt oran dū oſtendit ꝙ in nr̄is orōnibꝰ dirigamꝰ verba ad deū patrē Nō credatꝭ tn̄ ꝙ hoc fiat qꝛ pr̄ ſit maior filio ⁊cͣ. in potecia vel ſapīa vel voluntate vel ꝙ maior ſit ſpū ſancto. Quia ſicut eſt vna deitas ⁊ vna eſſencia in tribꝰ ꝑſonis ⁊ etiā eſt vna po tencia vna ſapīa vna volūtas Et oīs orō q̄ fit patri ſit etiā filio ⁊ ſpūiſcō quia cuꝫ nō ſit niſi vnꝰ deus orādo patrē adorat filiꝰ ⁊ ſpūſſcūs ⁊ ita d̓r̄ in articulo fidei. Credo in ſpm̄ſcm̄ dn̄m ⁊ viuificantē qͥ ex patre filioqꝫ ꝓcedit. Qui cū pr̄e ⁊ fi lio ſimul adorat ⁊ cōglorificat̉. Ideo ſi ue faciatꝭ or̄onē patri ſiue filio. dicendo adoramꝰ te xp̄e vel ſpirituiſancto dicen do. veni ſcē ſpūs ⁊cͣ. Simul fit pr̄i fllio ⁊ ſpūiſcō. Quia adoracō reuerēcia vel ho nor qͥ ſit vni ſit etiā alijs ꝑſonis qꝛ nō ē niſi vna maieſtas ſiue deitas Id̓o in orō nibus vr̄is poteritꝭ dirigere verba patri fi lio vel ſpūiſcō ẜm veſtra deuocione. ergo q̄ eſt rō ꝙ xp̄s on̄dit dirigere ꝟba patri. Rn̄deo ꝙ int̓ alias condicōes orōni ne ceſſarias ē cōfidētia in orāte obtinēdi ꝙ iuſte petit nō dubitare ſi faciat vel nō ⁊cͣ. qui enī heſitat ſimilis eſt fluctui maris qͥ a vento mouet̉ ⁊ circūfert. Nō gͦ eſtimet hō ille ꝙ accipiat aliqͥd a dn̄o. Iacobi. jͣ. Ideo oranti eſt nccͣria ꝯfidencia de diui na bonitate. Nō ꝯfidaris de operibꝰ vr̄is bonis qꝛ illd̓ nō dꝫ dici ꝯfidecia ſꝫ p̄ſūp tio. Sꝫ dicere dn̄e licet ſim pctōr tn̄ cōfi do de veſtra bonitate ⁊cͣ. Dico vobis oīa q̄cunqꝫ orātes petitꝭ credite qꝛ accipietꝭ ⁊ veniēt vob̓ Marci. xi. Modo quō p̄t haberi maior ꝯͣfidecia qͣꝫ de pr̄e. qꝛ vulga riter qͥ patrē hꝫ iudice obtinebit cauſam Ideo ordinauit xp̄us vt dirigamꝰ verba orōnis ad patre. qꝛ iſtud nomē pr̄ eſt no men ꝯfidencie. ꝓpter hͦ xp̄s in orōne quā on̄dit apl̓is dixit. Sic orabitis pr̄ nr̄ ⁊cͣ. Math̓. vi. Quare non on̄dit eis modū orandi dicēs deꝰ nr̄ vel creator nr̄ aut rex nr̄ ſeu imꝑator nr̄. Rō qꝛ iſta noīa ſunt timoris ⁊ terrorꝭ. Sꝫ pr̄ dat cōfidenciā Ecce rō qͣre xp̄s on̄dit dirigere ꝟba pr̄i in orōe. licet enī ītelligat filiꝰ ⁊ ſpūſſcūs. Et iuxta iſtā doctrina orabat paulus di cens Flecto genua ⁊cͣ. pꝫ the. ⁊ ſū in ma teria p̄dicāda ſuꝑ iſto verbo flecto genua Et nunqͥd ē aliꝰ modꝰ orandi dico ꝙ ſic Octo enī modos bonos ⁊ deuotos orā di inueni in ſacra ſcpͥtura. ¶ Primꝰ eſt eleuādo oculos ad celum ex confidencia ¶ Scd̓s depͥmēdo capd̓ ad tͣrā ex vēcūdia. ¶ Terciꝰ extēdēdo manꝰ ī altu ex īdigecia. ¶ Quartꝰ cruſando vlnas ex cōſciētia. ¶ Quintꝰ cōdendo pectꝰ ex cōtricione. ¶ Sextus inclinādo corpꝰ ex deuocione. Septimꝰ flectēdo genua ex ſubiectōne. ¶ Octauus ꝓſtrādo ſe totū ex defectione. ¶ Quilibet iſtoꝝ modoꝝ hꝫ bonā rōnem Dde ſeptīo loquit̉ the. qꝛ iſtū modū maxi me ſeruabat apl̓s. ¶ Primꝰ modꝰ orā di eſt eleuare oculos ad celū qͣſi ſuſpiran do ſiue qͥs oret vocalit̓ ſiue mētalit̉. Rō huiꝰ orōnis ē ꝓpter ꝯfidēciā qꝛ d̓ celo ha bemꝰ oīa bona. qꝛ iſte mūdus nō eſt niſi fornax miſeriaꝝ ⁊ tribulacōnū a qͦ nō ha bemꝰ niſi malū vt illi tres pueri de qͥbus habet̉ in daniele ⁊ a celo habuer̄t bona. I ta ⁊ nos Et ex iſta ꝯfidencia eleuamꝰ oculos qͣſi dicētes. tu dn̄e ſcis quō ſumꝰ in miſerijs ⁊cͣ. Dn̄e ante te eſt oē deſide riū meū ⁊ gemitꝰ meꝰ a te n̄ ē abſcōditꝰ. Et iſte modꝰ eſt ita natural̓ ꝙ etiā beſtię ſeruāt iſtū modū ī neceſſite poſite Legit̉ enī Ioelis. jͣ. de fame magna ⁊ ſiccitate. qꝛ nec īueniebant̉ herbe nec aqͣꝓpter quā aīalia ꝯgregata vlulando leuauer̄t ocu los ad celū licet neſcirēt qͥd faciebāt be ſtie agri qͣſi areā ſiciēs imbrē ſuſpexerūt ad te qm̄ exficcati ſūt fontes aquaꝝ ⁊ ig nis deuorauit ſpecioſa deſerti Ioel̓. pͥmo Ire in pſalmo Laudate dn̄m quoniā bo nus eſt pſalmꝰ d̓t dauid. Qui dat iumen tis eſcā ipſoꝝ ⁊ pullis coruoꝝ inuocanti Dnica. XVI. poſt tri nitatis Sermo. V. bus eū.i. rogantibꝰ eū. pͥma pēna ⁊ pͥma pluma quā habēt pulli coruoꝝ eſt quaſi alba ⁊ coruus zelotipꝰ de corua ſuſpicat̉ ꝙ n̄ ſint filij ſui ⁊ nō dat eis paſtū nec ꝑ mittit ꝙ mat̉ det qͣſi dicat Nunqͥd filijs alienis ꝓuidebo ego. ſꝫ qn̄ pēne ⁊ plume mutant ⁊ efficiunt nigre tunc nutrit pul los illos. ſꝫ tunc q̄rit de qͦ viuūt interim. d̓t gloſa ꝙ deꝰ mittit eis rore de celo qn̄ ipſi īuocant ſibulādo. qͣꝫto gͦ magis nos qͥ ſumꝰ rōnales ⁊ cognoſcimus creatorē noſtꝝ in nr̄is neceſſitatibꝰ tribulacōnibꝰ ⁊ ꝑiculis debemꝰ ad eū recurrere. qͣſi dice ret. dn̄e derelictꝰ ſū ab amicis ⁊ ab oī hu mano ſuffragio. Auctoritas de hoc ſcd̓o ꝑalipomenō ſcd̓o. Cū ignoremꝰ qͥd age re debeamus hoc ſolū habemus reſidui vt oculos nrōs dirigamꝰ ad te. Ideo oran do oculos nrōs ad deū leuemꝰ Iſtū mo dū tenuit dd̓ qui de ſe d̓t. Ad te leuaui oculos meos qͥ habitas ī celis. Ecce ſic̄ oculi ſeruoꝝ in manibꝰ dn̄oꝝ ſuoꝝ. Si cut oculi ācille in manibꝰ dn̄e ſue. ita ocu li noſtri ad dn̄m deū noſtꝝ donec miſe reatur nr̄i. pͣs. cxxij. Auiſent̉ h̓ mulieres ſi volunt tenere bonū modū orandi. ne on̄dāt aliā faciem ſcꝫ depictā illā quā a deo receperūt ⁊cͣ. Dicat̉ ꝯͣ iſtud viciū mu lierū fuco vtenciū ⁊cͣ. lauēt eam vt ꝟgo maria cū aqua diſtillata ſcꝫ lacrimaꝝ ad quā ſpūſſcūs d̓t. Quāpulchra es ami ca mea ⁊cͣ. Canticoꝝ. ij. Ideo hodie in niundo ſūt tot mulieres tribulate ⁊ va rijs infirmitatibꝰ grauate q̄ qn̄ orant nō exaudiunt iſtis vanitatibꝰ impedientibꝰ orōne exaudicionē. Iheronimꝰ Deꝰ non libent̉ aſpicit vultꝰ qͣs ipſe nō fecit. Id̓o auiſetꝭ vos ⁊ in veſtris neceſſitatibꝰ pote ritis ſecure recurrere ad deū. Sicut illa ſcā mulier cōtra quā fuerat data ſenten cia ⁊cͣ. Que flens ſuſpexit ī celū. erat enī cor eius fiduciā habes in dn̄o. Danielis xiij. ¶ Scd̓s modus orādi ē per oppoſi tum depͥmēdo caput ad terrā. Iſte ꝓce dit ex verecundia. Quilibet veſtꝝ ſcit ⁊ credit ꝙ deus vidit ⁊ ſcit oīa peccata ho minū qͣꝫtūcunqꝫ ſecrete fuerint facta quo ⁊ ſi hominibꝰ poſſūt latere nō tamē deo. Quādo ergo hō orat ⁊ recordat̉ pecca ta ſua depͥmit caput qͣſi diceret. O miẜ ⁊ quō reſpiciā ⁊c̄. Iſtuꝫ modū on̄dunt nob̓ pueri qꝛ ſi pr̄ mr̄ vel mgr̄ redarguit eos de aliqͣ minus benefacto qn̄ cogitant tūc intra ſe dicentes. O pr̄ vel mr̄ vidit ꝙ ego feci hoc ⁊cͣ. ex verecūdia inclinant caput nō audent eleuare caput ⁊ eſt bo num ſignū in pueris. Ita de nob̓ quādo venimꝰ corā patre ⁊ mgr̄o noſtro deo. ⁊ matre ꝟgine maria in orōne cogitādo ꝙ ſcit oīa per nos malefacta depͥmūt caput ſuſpirando ⁊ plorādo Et iſte modꝰ orā di optimꝰ modus ē. Iſtū modū tenuit ille ſcūs hō eſdras di. Deus meꝰ confun dor ⁊ erubeſco leuare facie meam ad te quoniā iniqͥtates mee multiplicate ſunt ſuꝑ caput meū ⁊ d̓licta mea creuer̄t vſqꝫ ad celū. pͥmo eſdras. ix. Nota differen ciam int̓ iniqͥtates ⁊ delicta licet vulgarit̉ ꝓ eodē ſumant̉. tn̄ ꝓprie loquēdo ⁊ ſtri cte differūt qꝛ iniqͥtates ꝓprie loquēdo ſunt defectꝰ facti de directo ꝯtra ꝓximū Sed delicta ſunt pctā facta directe ꝯtra deū. verbi grā. Si vos vaditꝭ in ortū vi neā vel campū recipiēdo fructus ⁊cͣ. con tra voluntate dn̄i ſui iſtud ē iniqͥtas.i. nō equitas. Sed qn̄ vaditꝭ ad diuinos ⁊cͣ. ꝓ ſanitate vel ꝓ filijs vel ad inueniendū perditū. hoc dr̄ delictū ꝙ aſcēdit vſqꝫ ad celū. qꝛ tangit deū de directo. Itē ſi lo quēdo cū aliqͣ hoīe dicitis mendaciū vel diffamādo aliquē hoc eſt iniqͥtas. Sed iurare blaſphemare ē delictū. Itē ſi ſer uitis vel laboratꝭ in poſſeſſione alicuius dn̄i ⁊ defraudatꝭ eū in ſeruicio. hͦ dr̄ iniqͥ tas Sꝫ qn̄ nō facitis ſeruiciū deo debitu ſicut ē in dn̄ica audire miſſam ⁊cͣ. eſt deli ctum ⁊cͣ. ¶ Terciꝰ modus ē extendēdo manꝰ in altū ſicut fit cōiter in eleuacōne corporis xp̄i Iſte modus ꝓuenit ex indi gencia Attendatꝭ quāta ſit īdigencia hu Dn̄ica. XVI. pꝰ tri nitatis Sermo V. mana. plus oībus aīalibus indigētes ſu mus tā īcorporalibꝰ qͣꝫ ſpūalibꝰ Primo in corporalibꝰ cogitate qͣꝫtū tardat crea tura hͦ eſt hō anteqͣꝫ poſſit ire ⁊ cū inſtru mētis on̄dit ſibi modus ābulādi ⁊ vnꝰ capreolus vel pullus ꝑ̨̄dicis adhuc hn̄s teſtā de ouo in capite currit. Iteꝫ aīalia iā naſcunt̉ cum veſte ſua vt agnus canis vulpisº. ⁊ ſic de alijs et ꝓ hyeme ⁊ pro eſtate. Sꝫ nos nec cū lana nec cū pelle immo ſi volumus nos induere. oportet dep̄dare oue recipiē do lanā ⁊ ꝑare. pri mo. lauādo. filādo. texēdo. qͣſſare in mo lendino. colorare. ſuere. ſuſpendere ⁊cͣ. qͦt labores Idem de cibis. aīalia nō ſe minat. nec colligūt. nec faciunt ꝓuiſionē Nos vero ſi volumꝰ viuere oꝫ hr̄e cam pos. vineas. beſtias. arare. ſeiare. mēte re. portare ad horreū. trituare. pīſere ⁊cͣ. Itē aīalia non faciūt domos. iā inueni unt domicilia ſua. ſꝫ nos oꝑtet emere fū dum. ponere fūdamēta. hr̄e lapides cal cem. portas. feneſtras ⁊c̄. Itē aīalia iā hn̄t arma ſua. cattus vngulas ⁊ leo. bos cornua ⁊ ceruus. etiā lepus tibias ad fu giendū arma ſūt defenſiuaº. cirogrillꝰ iā habet ſua caſtra ſpelūcam ⁊cͣ. Sed nos oportet ꝑqͥrere ferrū poſt liq̄facere deī de malleare d̓inde cultellos fabricare ⁊cͣ pꝫ gͦ indigētia hūāna ī corporalibꝰ Itē in ſpūalibꝰ in aīa d̓t. phūs ꝙ ītellec tus hoīs ē. a pͥncipio tāqͣꝫ tabula raſa in qua nihil eſt depictū. ſꝫ ſicut ꝑgamenum albū. aīalia in pͥma die habet totā ſciāꝫ ⁊ induſtriā. ſtatim qn̄ eſt natꝰ capreolꝰ cattulus agnellus iā ſcit vbi īueniet vbe ra ⁊ quis on̄dit ſibi ꝙ ibi ſit ſuū nutrimē tū. Et puer etiā ſi hꝫ v̓bera ad duos di gitos diſtācia moriet̉ fame niſi a matrę ponant̉ in ore eius. Itē ſi pullo apponat lapis p̄cioſus ⁊ panis. ſciet eligere ⁊ co medere de pane ⁊ nō de ꝑlis. Iā habent ſuā ſcīam. ſꝫ ſi puero detur cādela ardēs tanget digito. ſi pruna mittet in ore. Ec ce defectus. Itē agnꝰ vel capreolus īfra centū oues cognoſcit matrē ſuā in bala tu ſꝫ non ſic hō puer ⁊cͣ. Itē d̓t Ambro ſius in exameron ꝙ perdices furant ſibi oua adinuice. ſꝫ qn̄ pulli ſunt natī in vo ce cognoſcūt matre ſuā ⁊cͣ. ⁊ pueri vniꝰ anni nō cognoſcūt ꝑentes. Itē agnꝰ vel capreolus ſi vident lupū ſtatim fugiunt iā ſciunt ꝙ eſt eius inimicus Idē pullus quādo videt miluū. Sed ſi lupus veniat ad pueꝝ reſpiciet eū nec timebit eū. Itē aīalia ſciunt ſuas medicinas licet nō ſtu duerunt in monte peſſulano. vt patet de muſtela cōtra venenū ſerpentꝭ ⁊ de ceruo ⁊ nos niſi ſtudeamꝰ medicinā neſcimus qͥd eſt nobis bonū ſeu malū. patet ergo noſtra magna indigencia tā in corpore qͣꝫ in aīa. Id̓o dauid in. pͣs. Deus venerūt gentes d̓t. Cito anticipēt nos miſericor die tue. qꝛ pauperes facti ſumꝰ nimis ſcꝫ plus qͣꝫ beſtie. Ex iſta rōne qꝛ indigemꝰ bonis ſpūalibus extendimꝰ dextera ⁊ qꝛ indigemꝰ bonis corporalibꝰ extendimꝰ ſiniſtrā qͣſi dicendo deo Omi dn̄e detis mihi. Leuemꝰ corda nr̄a cum manibꝰ ad dominū in celo Trenoꝝ. iij. Iſtū modū oſtendūt nobis pauperes. Nā ſi in hac villa modo ab aliqͦ diuite fieret ordina cio ⁊ publicaret̉ ꝙ daret duos florenos de feneſtra ſua omni veniēti. O qͦt veni rent extendēdo manꝰ. dicēdo dn̄e detis mihi. Ita xp̄s diues quia dn̄i eſt terra. Mille. cccc. et. xxviij. anni ſunt qͣſi ꝙ fe cit vnā ordinacone dicens petite ⁊ acci pietis oīs qͥ petit accipit. Luce. xi. Ideo orando extendimꝰ manꝰ qͣſi dicamꝰ o mi dn̄e ſū pauper detis mihi. Auiſent̉ h̓ ho mines iuxta illud apl̓i. Uolo viros ora re in omni loco leuātes puras manꝰ ſine ira ſcꝫ appetitu vindicte ⁊ diſceptatiua.i. placitādo cōtendēdo ſeu accuſando No ta puras manꝰ ſcꝫ a luto vſure. Abacuc ſcd̓o. ve qͥ multiplicat nō ſua ⁊cͣ. A fimo luxurie. Ad philippenſes. iij. Omnia ar bitror vt ſtercora vt xp̄m lucrifaciā. A ſapiēte Yſaie pͥmo Cū extenderitꝭ manꝰ NNN.iij. Dn̄ica. XVI. pꝰ tri nitatis Sermo V. veſtras auertā oculos meos a vob̓ ⁊ cū multiplicaueritꝭ orōnes veſtras nō exau diā Multi extendūt manus in orōne in vanū Rō quia nō habētꝭ manus mūdas qꝛ ſicut vos nō daretꝭ elemoſinā pauꝑt īmundiſſimas manꝰ habēti. Sic nec deꝰ ¶ Quartꝰ modus ē cruſando vlnas ⁊ ꝓcedit ex ꝯſcīa qn̄ hō cogitatꝭ di. O mi ſer de meis pctīs iā factus ē ꝓceſſus in curia iuſticie dei ⁊ ſn̄ia data Anima que peccauerit ipſa moriet Ezechielis. xviij. Ideo recurrit hō ad crucē qͣſi diceret. ve rū eſt ꝙ multa pctā feci. Sed dn̄e filius veſter fuit ſuſpeſus in cruce ne aliqͥs ſibi credens ⁊ obediēs ſuſpēdat in furca infer ni. Iſte modꝰ on̄dit nobis a ſn̄iatis a d mortē de aliqͦ crimine. qn̄ eis datur ſn̄ia a iudice ſeu pͥncipe ſn̄iatus facitꝰ tundiſtū geſtū cruſando vlnas nō eſt cōtentꝰ extē dere manꝰ di. O dn̄e ꝑcatisʳ mihi qꝛ ꝓ mitto vob̓ ꝙ decetero ero correctꝰ bonꝰ modus eſt qͣſi diceret Mihi abſit gloria ri niſi in cruce dn̄i nr̄i iheſu xp̄i in qͥ eſt ſa lus vita ⁊ reſurrectio noſtra ⁊cͣ. Ad ga lathas. vltimo. ¶ Quintꝰ modus eſt te nendo pectus iuctis digitis. Iſte modꝰ ꝓcedit ex cōtricōne. Rō quia a corde ꝓ cedunt oīa bona vel mala q̄ facimꝰ quia ſi aliqͥs faciat aliqd̓ bonū nō tamē ex cor de. Sed vi nō hꝫ meritū. Idē de malo vt ſi aliqͥs ponit gladiūⁱ in manu mea di cens ꝑ corpꝰ ⁊cͣ. vos ꝑcucietꝭ iſtū ⁊ vio lenter manum meā mouerit ꝑcuciendo ꝓximū ſibi īputabit̉. de corde exeūt cogi taciones male homicidia adulteria forni caciones. furta. falſa teſtimonia. blaſphe mie. hec ſunt q̄ ꝙinqͥnāt hoīem. Math̓. xv. Ideo ꝑcutit cor qͣſi radix. qꝛ ſi in vro viridario habetꝭ arbore malā infructife ram eradicabitis eā ⁊ nō ſinitis creſcere. quia iteꝝ poſſet pullulare. Iſta mala ar bor ē pctm̄ cuiꝰ radix ē cor rami ſunt ſen ſus. Iō ꝑcutit̉ cor tanqͣꝫ radix nō oculus nec auris qꝛ rami ſunt. ſꝫ cor qͣſi di. Iam enī ſecurus ad radicē arboris poſita eſt. Mathei. iij. De iſto bono modo dicam vobis miraculū qd̓ a xp̄o recitatur Luce xviij. de quodā homine male vite ⁊ pecca tore publico qͥ ſemel voluit orare ⁊ aſcē dit ad templū ⁊ conſiderās peccata ſua nō audebat templo approximare nec au debat ex verecundia peccatoꝝ oculos ad celū eleuare. Sꝫ ꝑcuciebat pectus ſuuꝫ dicens. Deus ꝓpicius eſto mihi peccato ri. Dicat ter neſciens aliā orōnē. de iſto d̓t xp̄s. Amen dico vob̓ quia deſcendit hic iuſtificatꝰ in domū ſuā ⁊cͣ Luce. xviij ¶ Sextus modꝰ eſt inclinādo corpꝰ ex deuocōne vſqꝫ ad genua. Rō quia vera deuocio nō eſt niſi delicamentū aīe. quia ſicut ſuperbꝰ ſtat erectꝰ ⁊ ꝑſona humilis ⁊ deuota inclinat̉ ex teneritate aīe. Id̓o in ꝑſona deuota loquēs xp̄s ſanctis an gelis. Fulcite me floribꝰ ſtipate me mal̓ quia amore langueo. Canticoꝝ. ij. Ani ma enī deuota eſt vt mulierꝭ generoſa q̄ hincinde ſuſtentat. ſic aīa ⁊ on̄dens ſuu delicamentū inclinat ⁊cͣ. Iſtū modū ſer uant deuoti clerici religioſi. quia qn̄do di cunt gloria pr̄i ⁊ vltimū verſū pſalmoꝝ ſemꝑ inclinat ſe. ⁊ quādo tranſeūt cora altare. Sed iā non curāt illas inclinacio nes aliqui ſꝫ bene inclinant mulieribus ⁊ dominabꝰ ſꝫ deo quaſi nihil. Iſte modꝰ eſt ita deuotus ꝙ plus ſeruat in miſſa qͣꝫ alij modi. Quinqͥes enī inclinatur ſacer dos in miſſa. ¶ Primo dicta cōfeſſio ne accedens ad altare quādo d̓t. Aufer a nobis cunctas ⁊cͣ. ¶ Scd̓o poſt ab lucionem digitoꝝ quādo dicit in ſpiritu humilitatꝭ ⁊ in animo ꝯtrito ſuſcipiā ⁊cͣ. Tercio poſtqͣꝫ dixit ſcūs. Incipit canone dicens Te igit clementiſſime pa ter ⁊cͣ. ¶ Quarto poſt corporis ele uacionē) quādo dicit ſupplices te rogamꝰ omnipotens deus ⁊ cetera ¶ Quinto poſtqͣꝫ ſacerdos dixit. Itē miſſa eſt vel be nedicamꝰ dn̄o vel reqͥeſcāt in pace qn̄ d̓t placeat tibi ſcā t̓nitas ⁊cͣ. pꝫ gͦ ꝙ iſte mo dus ē valde deuotꝰ qꝛ ita ſeruat̉ ī eccīa ⁊ nitatis Sermo. VI Dn̄ica. XVI. poſt trietiā eccl̓ia orat ꝓ eis in qͣdaꝫ Collctā. d̓ Inclinātes ſe dn̄e maieſtati tue ꝓpicia tus ītende. ¶ Septimꝰ modꝰ orādi eſt flectendo genua ⁊ iſte venit ex ſubiectōne Iſtū modū tenebat apl̓s Ideo d̓t in the mate. Flecto genua ⁊cͣ. Rō qꝛ ſicut xp̄s cū pr̄e ⁊ filio ⁊ ſpūſancto eſt creator aīa rū ⁊ formator corpoꝝ. Ita etiā eſt dn̄s ⁊ ſic̄ creauit ita conſeruat in eſſe ⁊ occidit dās bonis gl̓am ⁊ malis penā. gͦ qꝛ ē do minꝰ corꝑis ⁊ aīe ſibi flectenda ſunt duo genua dexteꝝ in ſignū ꝙ eſt dn̄s aīe ⁊ ſi niſtꝝ qꝛ eſt dn̄s corꝑis Si aūt fiat reue rentia regi vel alicui dn̄o temꝑali ſibi eſt flectendū genū ſiniſtꝝ ſolū. qꝛ ſolum eſt dn̄s corꝑis ⁊ nō hꝫ dūiū in aīa. Prela to ꝟo ſpūali dextꝝ genu flectendū eſt. qꝛ hꝫ dn̄ium ſuꝑ aīaꝫ abſoluendo diſpēſan do ⁊cͣ. Confeſſori duo genua qꝛ tꝫ locū dei. Ide qn̄ petitis bn̄dictionē ab aliquo ſacerdote. Uiuo ego d̓t dn̄s qm̄ mihi flec tet om̄e genu ad Ro. xiiij. Id̓o d̓t flecto genua. Nō d̓t genu id̓o pꝫ h̓ ꝙ pctm̄ eſt illoꝝ qͥ in eleuacōe corꝑis xp̄i nō flectūt duo genua quaſi nō credāt xp̄m dominū aīe ⁊ corꝑis nec amouet caputiū. Item qn̄ inſero pulſat aue maria nōnll̓i ꝑuaꝫ vel nullā exhibēt reuerentiā. Iteꝫ qn̄ d̓r qui ꝓpter nos hominesⁱ ⁊ ꝓpter noſtrā ſa lutem deſcendit de celis ⁊ incarnatus eſt deſpiritu ſancto. Ex maria virgine ⁊ ho mo factus eſt crucifixꝰ ⁊cͣ. debent duo ge nua flectere Dicat̉ miraculū ꝙ accidit ro me in eccl̓ia dū eleuaret̉ corpꝰ xp̄i quidā iuuenis forte ita ligatꝰ erat ꝙ nō potuit flectere genua. Subito veīt dyabolus in forma viſibili dās ſibi alapha ⁊ dicens. O ꝓditor xp̄iane ꝓ qͦ tm̄ fecit xp̄us. Si xp̄s feciſſet centeſimā ꝑtem ꝓ nobis qd̓ fecit ꝓ vob̓ nocte ⁊ die ſeruiſſemus geni bꝰ flexis ⁊ ſubito interfecit eū. Cogitate qͥd de illa aīa ¶ Octauꝰ modꝰ ꝓſtrādo ſe totū vſqꝫ ad terrā ⁊ iſte modꝰ ꝓcedit deſiciōe vel defectōne. Iſtū modū ſeruat eccl̓ia ſolū in ebdomada ſctā qn̄ leguntur paſſiones ⁊ d̓r Emiſit ſpiritū. ꝓſtramꝰ nos. Ratio qꝛ in nocte paſſionis in or̄oe ſe ꝓſtrauit. Iſte modꝰ ſignat nr̄aꝫ defec tionē īnuens ꝙ ad terrā oꝫ nos redire ⁊ qͣſi hō iam ſe reputās morituꝝ ꝓſtratur Iſte modus mouet cor ad p̄ꝑandum ſe Sic̄ ſn̄iatꝰ qn̄ ducitur ad furcā ꝑcit ⁊ pe tit vt ſibi ꝑcatur. Remittit ⁊ ꝯfitet̉. Ita debemꝰ nos facere qꝛ iā vadimꝰ ad mor tē. Id̓o nō ſolū ſemel in anno ſꝫ ſepe ꝯfi teri ⁊ ꝯmunicare debēꝰ ꝑcere inimicis ⁊ reſtituere. Ideo dd̓ de iſto mō d̓t. venite adoremꝰ ⁊ ꝓcidamus an̄ deū ploremus coram dn̄o qui fecit nos. qꝛ ipſe eſt dn̄s deus nr̄ ⁊cͣ. psͣ. xciiij. Si dicat̉ ab aliquo de iſtis modis que ẜuabo Rn̄ deo ꝙ ẜm ꝙ ſpūſſanctus mouet vos ẜuetis illum modum deuote ꝯtinuando ¶ Sermo ſextus de eadem dominica Uſecro vos ne deficiatis in tribulacionibus ad. Ephe. iij Sermo noſter erit quō debemꝰ ſuſtinere tribulacōnes ⁊ aduerſitates. nā d̓t Gregoriꝰ ꝙ magna īperfectio eſt vel le habere bona ⁊ ꝓſperitates ⁊ neſcire vl̓ nolle ſuſtinere mala ⁊ aduerſitates. Sic̄ em̄ habemꝰ duo brachia ad amplexādū ꝓſperitates ita ad ſuſtinendum aduerſita tes. Sed primo ſalutetur virgo maria. ẜm ꝙ experientia vſualis declarat de qͦli bet die vita preſens eſt plena laboribus aduerſitatibus ⁊ tribulationibus. Intm̄ ꝙ ad vnam conſolacōm plures ſequunt̉ tribulacōnes talis eſt conditio huius mū di. Et poteſt declarari naturaliter per re gulam philoſophie dicentē. Omne me dium participat naturam extremorum. Declaratur in quatuor elementis de qͥ bꝰ duo ſūt in medio ſcꝫ aer ⁊ aqͣ. Aer re cipit ab igne caliditatē ab aqͣ huīditatem Id̓o eſt calidꝰ ⁊ huīdꝰ pꝫ quō medium ꝑticipat naturā extremoꝝ Itē aqͣ parti Dnica. XVI. poſt tri nitatis Sermo. VI cipat cū aere ſuꝑius in huīditate cū terra inferiꝰ in frigiditate. Id̓o aqͣ eſt humida ⁊ frigida. Idē pꝫ in aīalibꝰ nā ſi equꝰ ſit inter magna niue ⁊ magnū igneꝫ ex vno latere ꝑticipabit cū niue in frigiditate ex alio cū igne in caliditate. Idē pꝫ in hoībꝰ de villis q̄ ſūt in finibꝰ regnoꝝ. qꝛ ꝑtici pant cū vtroqꝫ ydeomate. Id̓o locuntur mixto mō pꝫ regula ph̓ie. Mō videamꝰ pn̄s vita vbi ꝯſiſtit. Dico ꝙ eſt in medio inter ꝑadiſū qͥ eſt ſuꝑiꝰ ⁊ infernū qͥ eſt ī ferius in centro terre ⁊ ſūt ꝯtraria in om nibꝰ. Ꝙꝛ ꝯditio ꝑadiſi eſt gaudere letari ⁊ de nullo triſtari ⁊cͣ. Letitia ſempiterna ſuꝑ caput eoꝝ gaudiū ⁊ letitiam obtine būt ⁊ fugiet dolor ⁊ gemitus Yſaie. xxv Conditio ꝟo dāpnatoꝝ ī inferno eſt do lere triſtari laborare in penis cōtinuis et de nullo ꝯſolari. ymo quicqͥd fit pro eis ertit̉ eis ī luctū ⁊ triſtitiā qm̄ ſciūt. quia nichil ꝓ deſt eis. Si fiat oratio ꝓ matre vel pr̄e ⁊ ſi eſt in inferno ⁊ tu neſcis triſ tat̉ qꝛ nichil ſibi ꝓ deſt. Itē ꝓpter īuidiaꝫ de amicis qͥ ſaluant̉ dolēt. Idem ſi dāp nant̉ qꝛ eoꝝ pena augmētat. Sic̄ qn̄ ig ni addunt ligna ignis augmentat. Unde dāpnati plāgendo dicunt deficit gaudiū cordis nr̄i verſū eſt in luctu chorus nr̄ ce cidit corona capitis ve nob̓ qꝛ peccauimꝰ ꝓpterea factū eſt meſtū cor nr̄m Treno. v. Mō audite rōnem exqͦ nos ſumus in medio. Nā ſuperius eſt ꝑadiſus vbi eſt ſūmum gaudiū ⁊ inferiꝰ infernus vb eſt ſūma tribulacō ⁊ triſtitia ex regula nos ꝑ ticipamꝰ natam extremoꝝ habemus hic aliqͣ gaudia ꝯmedēdo bibedo delectando. ⁊cͣ. ⁊ habēꝰ etiā tribulacōnes aduerſita tes ⁊ qꝛ infernꝰ eſt nobis ꝓpinquiꝰ plus habūdāt tribulacōes. Gaudia em̄ huiꝰ mūdi ſūt gutte q̄ diſtillāt de fauo ſpūs ſancti qͥ in te diſtillat in te vnā guttaꝫ in illo alia ⁊cͣ. Id̓o boetius qui licet fuiſſet ph̓us fecit etiā libros theologie di. Oīs dulcedo felicitatis huāne multis amari tudinibꝰ eſt reſperſa.i. īuoluta. Et ita habundant tribulacōnes vnde apl̓s exhor tās nos d̓t. Obſecro vos ⁊cͣ. ymo patiē ter ſuſtineatis nō dimittēdo amoreꝫ dei nec ꝑ dere deuotionē debetꝭ nec bonā vitā Sꝫ thema Inuenio in ſacra ſcripta tres rationes maxime qͣre nos nō debemꝰ de ficere ſꝫ patient̉ ſuſtinere tribulacōnes ⁊ aduerſitates qꝛ ꝑ tribulacōnes huiꝰ mū di. Hō depurat a magnis defectibꝰ. Hō p̄ſeruat̉ a multis offenſionibꝰ. Hō aug mentat ml̓tū in gͣtijs. ⁊ meritis. Ex hijs tribꝰ nō debemus deficere in tribulationi bus ſꝫ patienter ſuſtinere. Id̓o apl̓s ī the mate. Obſecro vos ne deficiatis in tribu lacōnibꝰ. ¶ Dico primo ꝙ hō ꝑ tribula cōnes ⁊ aduerſitates huius mūdi purifi cat a maguis defectibꝰ qꝛ de peccatis p̄ teritis de quibꝰ nullꝰ pōt ſe excuſare tri bula cōnibꝰ infirmitatibꝰ ⁊ aduerſitatibꝰ ſi patient̉ recipiant̉ nō murmurādo ꝯtra deū nec indignā do ſꝫ dicēdo dn̄e exqͦ vo bis placet faciatis de creata vr̄a ſic̄ vob̓ placuerit purificat̉. Dico ꝙ tūc hō depu rat̉ ⁊ purificat̉ aīa de peccatꝭ ⁊ defectibꝰ Rō qn̄ pctōr ꝯfitet ꝯfeſſori oīa peccata ſua nullū abſcondendo ⁊ in fine dat ſibi penitentiā Sꝫ peccator huīliter recipit ⁊ ẜuat illā pnīaꝫ aīa depurat ⁊ deꝰ ſibi re mittit peccatū. Hec eſt fides nr̄a certiſſiā Fiat ergo ratio ſi pn̄ia data a ſimplici cō feſſore ⁊ peccatore purificat aīam ſi illaꝫ ẜuatis huīliter. Qnͣto gͦ magis purifica tur ex pnīa data a papa ih̓u vt ſūt tribu lacōes aduerſitates qꝛ om̄e malū pene ē a deo. Creditꝭ vos ꝙ xp̄s delectetur qn̄ vos eſtꝭ in lecto īfirmꝰ vel qn̄ aliā aduer ſitatē habetꝭ ꝓfecto vt ſic ſibi nō placet ſꝫ ſic̄ pla cet ꝯfeſſori qn̄ pctōr ẜuat pn̄iaꝫ ꝑ eū iniūctā nō ꝙ illa pena placeat ꝯfeſſori ſꝫ inqͣntū ex illa remittūtur ſibi pctā. Ita placet xp̄o ꝓpt̓ pctōꝝ ⁊ penaꝝ remiſſionē qn̄ nos patienter ſuſtinamus pn̄iam per eum nobis iniunctam ſcꝫ tribulacōes. nā vobis dedit febre illi dolorē capitꝭ alteri dolore ſtomachi torſiones ⁊cͣ. colicā paſ Dnīca. XVI. pꝰ tri nitatis Sermo. VI ſionē ꝑdicōnes filioꝝ vel bonoꝝ tꝑaliū lapides ſiccitates mortalitates ⁊ ſic de a lijs. Oīa iſta ſūt pn̄ie a papa ih̓u miūc te. Si gͦ ſeruādo pn̄iaꝫ ſimplicis ꝯfeſſo ris hō depurat̉ qͣntomagis ex pn̄ia pape Ih̓u Imo ꝓ nr̄a ꝯſolacōne. Dicā plus qn̄ vaditis fodere lauare ſecare ligna ⁊ ad ſil̓ia totū h̓ eſt pn̄ia Poſtqͣꝫ emī adaꝫ peccauic deꝰ in forma alicuiꝰ honeſte ꝑſo ne venit ad adā vt audiret eiꝰ ꝯfeſſioneꝫ ⁊ eue ⁊ abſconderūt ſe quēadmodū ali qui abſcondūt ſua pctā. Sed tandē audi uit quibꝰ auditis ade iniūxit pn̄iaꝫ dicēs In ſudore vultis tui veſceris pane tuo. maledicta terra in oꝑe tuo in laboribꝰ cō medes ex ea cūctis diebꝰ vite tue ſpinas ⁊ tribulos germinabit tibi. Geneſis. iij. Eue aūt iniūxit pn̄iaꝫ d. Multiplicabo erūpnas tuas in dolore ꝑies filios tuos ⁊ ſub viri ptāte eris ⁊ ip̄e dn̄abit̉ tui ibi dem Ex qͦ pꝫ ꝙ om̄s tribulacōes hꝰ mū di penitētie ſūt date a papa ih̓u. auctori tas Bn̄dictū eſt nomē tuū d̓s patꝝ nr̄o rū qui cū iratꝰ fueris miſcd̓iaꝫ facis ⁊ in tꝑe tribulacōnis pctā dimittis hijs qui ī uocāt te Tobie. iij. ¶ Nota ſecreta pri mū cū d̓t pr̄m nr̄oꝝ. Pr̄es nr̄i ſūt pr̄iar che ꝓph̓e apl̓i martires ⁊cͣ. qͥ nos in fide genuerūt ⁊ illi ſꝑ habuerūt tribulacōes intm̄ ꝙ d̓t vnꝰ de maioribꝰ eoꝝ ꝑ ml̓tas tribulacōes oꝫ nos intrare in regnū celo rū Actuū. xiiij. Itē dd̓. Multe tribula cōes iuſtoꝝ ⁊ de oībus hijs liberauit eos dn̄s pͣs. xxxiij. Miꝝ eſt ꝙ curabant infir mos ⁊c̄. ⁊ ſeip̄os nō poterāt curare pau lus qͥ ſuſcitabat mortuos ⁊ non poterat ſanare ſe a dolore lateris. Qn̄ gͦ d̓t deus patꝝ noſtroꝝ reducit nob̓ ad memoriā exēpla tribulacōm ſanctoꝝ. Scd̓m ſecre tū tangit̉ cū d̓r cū iratꝰ fueris ſcꝫ ẜm iu diciū hoīm. qꝛ venit ſiccitas mortalitas. grādo terremotꝰ ⁊ huiuſmodi d̓r deꝰ eſt iratꝰ ⁊ d̓t miſcd̓iam facies ⁊ recte ita eſt. qꝛ ſic̄ medicus qn̄ aꝑit vel penetrat vul nus vel ſcindit menbꝝ putridū. videt̉ eē iratus cōtra infirmū das ei dolore cū tn̄ faciat miſcd̓iaꝫ qꝛ ꝓ ſanitate corꝑis. Ita de tribulacōnibꝰ hꝰ mūdi videt̉ nobis ꝙ deꝰ ſit iratꝰ cum tn̄ faciat miſcd̓iaꝫ vt ſa net a plagis peccatoꝝ. Id̓o d̓t cum iratꝰ fueris miſcd̓iam facis. Et ꝯcordat aba cūc. iij. Cū iratꝰ fueris mīe recordab̓is ⁊ declarat cū ſequit̉. ⁊ pct̄ā hoīm in tribula cōe dimittꝭ. Sꝫ qͥbꝰ tn̄dit hijs qͥ īuocāt te. Nō credatꝭ ꝙ oībꝰ qͥ hn̄t tribulacōes remittāt̉ pectā qꝛ illi qͥ īpatienter recipi ūt vel murmurādo ꝯtra deū di. ego ieiu nō vel vado ad miſſā ⁊ ſil̓ia ⁊ ecce deus dat michi aduerſitates ⁊ nō tali ⁊cͣ. Tal̓ nō ſolū noͣ purificat̉ Imo magꝭ deturpa tur. Sꝫ qn̄ patient̉ recipiūt d. Dn̄e ma la q̄ patim pctā nr̄a meruerunt. ⁊ qꝛ ego faciebā paucā pn̄iaꝫ vel nullā vos dn̄e dediſtis mihi iſtā talis pͥurificat̉. Id̓o d̓t hijs qͥ īuocāt.i. intꝰ īuocāt te. Pꝫ gͦ rōe ⁊ auctoritate ꝙ ex tribulacōnibꝰ purifi cam ⁊cͣ. De iſta materia audiatis pulch rū ꝟbum gregorij cū tribꝰ ſil̓itudībꝰ Ꝙ fornax auro. Ꝙ luna ferro Ꝙ flagellū gͣno hͨ facit tribulacō viro iuſto. ¶ De pͥ mo qn̄ argentariꝰ liq̄ facit auꝝ ⁊ bulit vi det̉ hr̄e dolorē auꝝ tn̄ purificat̉. Itē qn̄ hō hꝫ febre tūc eſt ī fornace ⁊ videt̉ bu lire ſꝫ ſi hꝫ pacīaꝫ anꝝ.i. aīa purificatur a mixt̉a falſi metalli pctōꝝ ¶ De ſcd̓o qn̄ ferrū limat̉ clamat ac ſi patiat tn̄ purifi cat̉ a rubigīe ⁊ remanet lucidū. Ita ī do loribꝰ hō clamat idē ml̓r cū ꝑit dic̄ ml̓ta O maledctā eua ⁊ decet̉o nō accedam ad viꝝ ⁊cͣ. lima doloris tꝫ vos. Ideꝫ d dolore dētiū. tūc ferrum limat qꝛ om̄s ſu mꝰ rubigīati pctīs. Id̓o qn̄ limat̉ hō in doloribꝰ nō dꝫ dr̄e mala ꝟba. qꝛ pctm̄ ē ſꝫ clamare p̄t hō qꝛ dolor mitigat ¶ De tercō ꝙ flagellū gno qn̄ laborator flagel lat bladū videt̉ eiꝰ inimicꝰ tn̄ h̓ facit vt gͣnū purificet̉ a paleis idē de nob̓ Cogi tate ꝙ iſte mūdꝰ ſit area nos ꝟo blada. nitatis Sermo. VI Onica. XVI. poſt tri flagella ſūt tribulacōnes tempeſtates la pidum fulguꝝ mortalitatū ſiccitatū ⁊ ſi miliū. Id̓o fiūt ꝓceſſiones ⁊cͣ. ⁊ videtur ꝙ deꝰ ſit iratꝰ ſꝫ hoc facit ad purificandū nos a paleis vanitatū ⁊cͣ. Igit̉ dulciter ⁊ patienter ſūt tribulacōnes ſuſcipiende qꝛ ſicut ẜuando pn̄iaꝫ ꝯfeſſoris patiēter purificat̉ ꝯfeſſus ſꝫ nō ſi ẜuat eā cum ira ⁊ inpatiēter dicēdo maledictꝰ ſit ꝯfeſſor qꝛ talē pn̄iaꝫ mihi dedit qꝛ ſic hō nō pu rificat̉. ſic hō purificat̉ a peccatis ſi aduerſi tates ſuſtinuerit patiēter ⁊ gͣtanter. Si tn̄ dicat̉ talis pn̄ia dat michi magnū te dium tn̄ exqͦ ꝯfeſſor iniunxit michi ſerua bo eaꝫ ꝓpter remiſſionē peccatoꝝ meoꝝ tūc eſt bona. Ita de xp̄ianis qui in tribu lacōnibꝰ patientes ſūt ⁊ grati ⁊cͣ. Ideo dicit apl̓s. Obſecro ⁊cͣ. ¶ Dico ſcd̓o ⁊cͣ Prima ratio d̓t ꝙ hō purificat̉ a pecca tis preteritis ⁊ iſta d̓t ꝙ hō preſeruatur a peccatis futuris ſcꝫ ne fiāt. Et ecce quō qͦt ſunt qͥ ex tribulacōe temꝑali retinent ne peccet Erit em̄ aliqͥs qͥ eundo ad lupa nar vulnerat in capite a regula ⁊c̄. ⁊ pec catū nō fiet. Idem de multis in lecto iacē tibꝰ Quot mulieres eſſent vane ⁊ pom poſe ⁊ deꝰ dat eis plagā aliqͣꝫ vel infirmi tatem ⁊ viuet bene ⁊ honeſte. Uerbi gra tia de magdalena ⁊ martha ſororibꝰ ſiml̓ nutritis ⁊ pulcherrimis q̄ poſt mortē pa rentū remaſerūt equaliter dn̄e. Que fu it cauſa ꝙ magdalena fuit ita peccatrix ꝙ ꝑdidit nomē martha vero fuit ſꝑ virgo. gr̄as deo ⁊ tribulacōni. Nā dicit ambro ſius ꝙ fuit martha illa mulier q̄. xij. ānis habuit fluxum ſanguinis intm̄ ꝙ fuit fac ta macilēta ſine colore ferebat qn̄ mag dalena cecidit in peccatū martha cecidit ī infirmitatē qꝛ alias fuiſſet vt magdalēa qn̄ magdalena fuit curata in aīma ⁊ etiā martha in corde. Patet gͦ ꝙ tribulacio nes p̄ẜuant a peccatis futuris. Quot mu lieres ſūt caſte ex tribulacōne vl̓. qꝛ habe bit ꝑlā in oculo vel eſt gippoſa vel curua tūc nullus curat de ea. O bēnedicta infir mitas que facit ẜuare caſtitatē. Et qͦt ho mines infirmi orāt deū vt ſanentur. Sꝫ qꝛ deꝰ ſcit ꝙ eſſent ribaldi non exaudiuit Id̓o dd̓ de ſe ⁊ de peccatore d̓t tribulacō ⁊ anguſtia īuenerūt me qͣi ꝑquirat homi nē. Id̓o mādata tua meditatio mea eſt. ſcꝫ ad ẜuandū. Pꝫ gͦ recte qꝛ ſic̄ frenū vel chamꝰ refrenat ⁊ retinet equū. qꝛ ſi ille qͥ equitat nō teneret frenū ī manu nō poſſet equū regere. Id̓o tribulacōes fre nū ſūt. Eqͥ em̄ ſūt corꝑa nr̄a ſeu īordina ti motꝰ ⁊ tēptacōes ſꝫ tribulacō refrenat ea tūc em̄ hō recurrit ad orōes ⁊ ad ꝑſo nas deuotas exēplū de beata petronella filia beati petri febricitate. Id̓o d̓t ſcriptu ra. Allegorice veīt deꝰ ſ. tribulādo vt ter ror illiꝰ eſſet ī vob̓ ⁊ nō peccaretꝭ Exodi xx. gͦ nō debetis deficere in tribulacōibꝰ. ſꝫ patient̉ ſuſtīere. Dico tercio ꝙ hō ꝑ tri bulacōnes augmētat in meritꝭ ⁊ gratijs ¶ Nota ſl̓itudīeꝫ de illis qͥ faciūt calda ria qꝛ de vno fruſto ferri faciūt vnū cal dariū magnū ſcꝫ ꝑcutiendo cū martello ⁊ hoc veꝝ eſt ſi ſit ignitū. qꝛ ſi frigidum ci cius frangeret̉. malleacōs ſūt tribulatio nes. Si amore dei deuocōe ⁊ pacīa igniti patient̉ ſuſtinuer̄t tribulacōnes augmen tabūt eos in ſanctitate ⁊ meritis. Patꝫ in iob qͥ fuit malleatꝰ. Itē vna die perdi dit ſeptē milia oues ab igne celi. l. paria boum ⁊. l. aſinos tria milia camelos. vij. filioſ tres filias o qͦt ibi fuere flagel lacōnes ⁊ aduerſitates. Iteꝫ vxor eiecit eū de domo Itē eodē die fuit ꝑcuſſus in corꝑe ⁊ inſterqͥlinio poſitꝰ Sꝫ erat fer rū ignitū in deuocōe d̓t textꝰ ꝙ ī oībꝰ nō peccauit Iob nec aliqͥd ꝯtra deū locutus ē ſꝫ dicebat. Nudꝰ egreſſus ſū ⁊cͣ. Dn̄s dedit dn̄s abſtulit ⁊c̄. Iob. jͣ. ⁊ fuit aug mentatꝰ ī tāta ſctītate ꝙ multū notabil̓r fuit in maiori ſctītate qͣꝫ an̄ ſꝫ ſi fuiſſet fer rū frigidū ꝑ impacīam dicendo male dic tꝰ qͥ me fecit. nō ſolū ꝑdidiſſꝫ bōa. ſꝫ aīaꝫ Dn̄ica. XVI. poſt tri nitatis Sermo. VII Id̓o apl̓s de ſe ⁊ de alijs dicebat gl̓iam̄ ī tribulacōibꝰ ſciētes ꝙ tribulatio pacīaꝫ oꝑat̉ ad Ro. v. ¶ Nota gloriam nō ſo lum ſupportamꝰ patienter. ſꝫ gloriam̄ ꝙ in tribulacōnibꝰ ſit gloriandū pōt decla rari ꝑ parabl̓aꝫ de duobꝰ pauꝑibus obli gatis dn̄o in magna quantitate ſub pena mortis certa die nihil ſoluerent qͥ nichil habehāt quibꝰ dn̄s pius ꝯpatiens ſecre te ⁊ ſigillatim maſſas auri īuolutas pan nis rudibꝰ ꝓiecit in captiuitatē vni fregit caput qͥ iratꝰ volens ſe vindicare remiſit maſſā. Alteri fregit brachiū. Sꝫ poſtqͣꝫ fuit dies recognouit ⁊ inuenit maſſam ⁊ gloriabat̉ d. Deo gr̄as nō curo de fracti one brachij exqͦ habeo vnde ſoluā domi nō ⁊cͣ. Iſte euaſit ⁊ alius fuit ſuſpenſus. Ita quilibet noſtꝝ obligat deo ꝓ quoli bet peccato mortali magno vel ꝑuo ſep tem ānis de pn̄ia qꝛ peccat ꝯtra ſeptē do na ſpūſſancti. Iam eſt tēpus taxatum in iure. Sed qͣlitas pn̄ie eſt arbitraria de hͦ tn̄ ſuꝑius in quodā ſermone latius īueni es. Modo pro quolibet peccato mortali ꝯputa ſepteꝫ annos de pn̄ia forte eſt hic aliqͥs qui obligat deo in. x. milibꝰ annoꝝ. de pn̄ia. Et remediū eſt lucrari indulgę tias facere pnīaꝫ ⁊cͣ. qꝛ qͦt dies lucrant tot reſecant̉ ⁊ ſi in hͦ mundo nō ꝯple̓t̉ pe nitentia ī purgatorio ꝯplebit̉ ſꝫ qui in hoc mūdo nō vult inciꝑe nec penitere nec ſa tiſfacere in inferno patiet̉ ſꝫ nō valebit ali qͥd ſibi. Id̓o pius dn̄s mittit maſſā auri vel globū ſcꝫ tribulacōneꝫ cooꝑtā ſꝫ in tus eſt theſaurꝰ. Id̓o attendatis ꝙ nō ꝓ iciatis foras ꝑ impacīaꝫ murmurādo vl̓ blaſphemā do ſꝫ debetis dr̄e deo gr̄as di cendo mō poſſū ſoluere debitum. qꝛ dn̄e ego val de modicū ſolui. Sed modo cito poſſum ſoluere. Id̓o iacobꝰ om̄e gaudiū ſcꝫ in corꝑe ⁊ in aīa exiſtimate fr̄es mei cū in tēptacōibꝰ varijs incideritis ſciētes qꝛ ꝓbatio fidei vr̄e pacīam oꝑat̉ pacīa aūt opꝰ ꝑfectū hꝫ Iacobi pͥmo ¶ Sermo ſeptimus de eadē dominica atitudo longi tudo ſubtilitas ⁊ ꝓfundū ad Eph̓. iij. Iā videtis ꝙ iſtud ꝟbū īdiget magna declaracōne ⁊ vt intel ligatis quō ſigͣt res altas ⁊ vtiles ad no ſtra ſalutē. Sciendū ꝙ apl̓s int̓er alias orōnes deuotas qͣs faciebat xp̄ianis iſta erat p̄cipua dicēs ꝙ d̓s daret xp̄ianis la titudīeꝫ. Hoc pꝫ in epl̓a cū d̓t hꝰ rei gr̄a flecto genua mea ad pr̄eꝫ dn̄i nr̄i ih̓u xp̄i vt poſſitis ꝯprehendere cū oībꝰ q̄ ſit latī tudo ſublimitas ⁊ ꝓfūdū. ⁊ qꝛ tal̓ apl̓s ⁊ tātus de qͦ credit ꝙ ſit de maioribꝰ ſāc tis ꝑadiſi petebat iſtas qͣtuor dimēſiōes qͣntitatīas poteſtis ſcire ꝙ ſignificant res vtiles. Nā latitudo eſt beniuolētia vel di lectio generalis. longitudo eſt perſeuerā tia vel duratio tꝑalis Sublimitas eſt ſa piētia vel intentio ſuꝑnalis. ꝓfundū eſt pn̄ia vel humiliatio ꝟtualis. Ecce latitu do longitudo ⁊cͣ. De iſtis quatuor volo mō loqͥ audite ¶ Dico pͥmo ꝙ apoſtolꝰ orat petes ꝙ nos xp̄iani habeamꝰ latitu dine cordis ſcꝫ beniuolentiā ⁊ dilectio ne generalē tā generalis dꝫ eſſe. Iſta di lectio ꝙ in corde xp̄iani debet recipi om̄s gentes ꝑ dilectōnē ⁊ nō debēꝰ dre. Ego diligo om̄s ſꝫ nō talē qͥ interfecit patrem meū ⁊cͣ. vel furatus eſt michi hͦ vel diffa mauit me tales nō hn̄t cor latū ſꝫ anguſ tu. vultis ꝙ dicā vob̓ vnū mirabile. La tiꝰ dꝫ eſſe cor xp̄iani qͣꝫ celum vel terra in beniuolentia. Diceres quō poſſibile eſſet dico ꝙ ē poſſibile qd̓ declaro ſic. Celum empireū lꝫ ſit īmenſurabile tn̄ nō pōt re tinere nec reciꝑe niſi bōas ꝑſōas ⁊ ſctās nō em̄ recipit īfid̓les nec malos xp̄ianos ſꝫ laycꝰ dꝫ eſſe cor xp̄iani qꝛ ibi non ſolū bōe ꝑſone. ſꝫ etiā male ⁊ nō ſolū xp̄iani ſꝫ īfideles vt iudei agareni. debēt recipi in di lectione xp̄iani boni debēt diligi vt con ſeruentur in fide catholica vt ſaluentur. Dn̄ica. XVI. poſt tri nitatis Sermo. VII Mali aūt vt ad verā pn̄iaꝫ reducantur Iudei vero amando ⁊ deſiderando diligi debet vt illuminent̉ ad veritate fidei. Idē de alijs infidelibꝰ. Patet gͦ ꝙ cor xp̄iani dꝫ eſſe latius celo. Item cor etiā xp̄iani dꝫ eſſe latiꝰ qͣꝫ terrā qꝛ cor xp̄iani dꝫ cō tinere per dilectionē generale ⁊ viuos ⁊ mortuos de paradiſo de purgatorio ⁊ de inferno. De paradiſo laudādo deum de eaꝝ ſaluacōne de purgatorio orando pro eoꝝ liberacōne. De inferno nō rogā do ꝓ eis. qꝛ eſſet ꝯtra deum nec deſiderando ꝓ eis ꝑadiſum. Sed diligendo in eis yma gine dei ad qͣꝫ facti ſūt nō diligendo eoꝝ malitiam ſꝫ quaſi ꝯpatiendo ymagini dei vt ſic ꝙ ita cruciet Sic̄ eſſet cōpaciendū ymagini xp̄i ſi ꝓiceret̉ in igne. Ecce quid eſt latitudo ⁊ xp̄ianus qͥ habet iſtā latitu dinem pōt dre cum dauid. Ambulabā in latitudine qꝛ mādata tua exquiſiui. pͣs cxviij. Nota ambulabam aliqͥ habent cor ita anguſtum ⁊ captiuū ꝙ nō diligūt niſi. ſe exqͦ ip̄i habent ſufficientiā nō curāt de alijs etiā ſi habent affines ⁊cͣ. Alij mo dicum plus qꝛ diligūt ſe ⁊ vxorē ⁊ filios ⁊ alios amicos ⁊ exquo eoꝝ domus ha bet prouiſionem de pane vino ⁊ de alijs. qͥ voluerit moriat fame non curāt. Alij diligūt ſe ⁊ om̄s de vicinatū vel villa ſed nō extraneos Alij diligūt ſolū amicos ſꝫ non inimicos tales habent cor anguſtū ⁊ nō poſſunt dr̄e ambulabaꝫ in latitudine ſꝫ in reſtrictione. Item qꝛ mādata tua ex quiſiui preceptū dei eſt hr̄e iſtaꝫ latitudi nem cordis Dic̄ em̄ audiſtis qꝛ dictū eſt antiqͥs diliges ꝓximū tuum ⁊ odio habē bis inimicum tuū. Ego aūt dico vobis diligite īimicos veſtros benefacite hijs qͥ odecūt vos. Et ſequit̉ ſi em̄ diligitis eos qͥ vos diligūt qͣꝫ mercerdē habebitis nā ⁊ publicani hoc faciūt Mat. v. Etiā. beſ tie diligūt benefactores ſuos. Ectē qua re d̓t ambulabam ⁊cͣ. Et dicit omnis cō ſūmacōnis.i. ꝑfectionis vidi fineꝫ latum mandatū tuum nimis qꝛ nō hꝫ finem pͣs cxviij ¶ Nota omnis ꝯſumacōnis. Oīs ſtatꝰ ſeu ꝯdicō huiꝰ mundi fineꝫ habebit verbi gr̄a dn̄iū temꝑale vt eſſe rege. ⁊cͣ Finem habet ꝑ morte. Item prelacōes vt eſſe papā ⁊cͣ. finē habet. Religio cle ricatus finē hꝫ per mortem matrimoniū etiā finem habet per mortem intm̄ ꝙ mo riat hodie vir vel vxor ⁊ in craſtinum re ſuſcitaret poſſet ducere aliā vxorē vel ip ſa aliū viꝝ. Itē reuerētie ⁊ alij labores finem hn̄t ꝑ mortem. Sed mandatū de dilectione ꝓximi nō habet finem Imo in morte augmentat̉ qꝛ beati plus diligunt ſe ⁊ nos plus qͣꝫ nos. Qui habent iſtam latitudinem cordis poſſunt dr̄e. Eduxit me in latitudine qꝛ priꝰ habebaꝫ cor an guſtū. Saluū me fecit qm̄ voluit me ps xvij. ¶ Dico ſcd̓o ꝙ lōgitudo eſt ꝑſeue rantia vel duratio tēꝑalis ſcꝫ ꝙ in bona vita deuotione pn̄ia ꝑſeueretꝭ hodie cras ⁊cͣ. Plus ⁊ plꝰ nullus dicat ego ẜuiam deo ꝑ annum vel per duos annos. Sed vſqꝫ ad mortem ſeruire deo in bona vita debemꝰ. Ratio theologicalis. qꝛ ẜuitium debet eſſe ẜm ſalarium qd̓ homo petit Si vos petitꝭ magnū ſalariū magnū ſeruitiū tenemini facere hͦ em̄ ratio dictat ⁊ equi tas. ¶ Modo videamꝰ qd̓ ſalariū ꝓmi ſit xp̄s ſuis ẜuitoribꝰ. Dico ꝙ gl̓iā ꝑadi ſi que nō dat̉ ad annum vel duos annos ſꝫ qͣꝫdiu deus erit deꝰ.i. ſine fine. Id̓o exqͦ ipſe dat ſalariuꝫ qd̓ durat qͣmdiū ipſe ſꝑ erit d̓s. vos tenemini eī exhibere ẜuitium qͣꝫdiu erit homo. Nullus dicat exqͦ ẜuiui xp̄o. x. annis vel viginti modo volo quieſ cere. qꝛ noͣ hr̄es ſalarium. ſꝫ ꝯtinua de die in diem. de anno ad annum. De iſta lon gitudine d̓t dauid domū tuā ſcꝫ ꝑſonam deuotaꝫ q̄ eſt domus dei decet ſanctitudo dn̄e in longitudīe dieꝝ pͣs. xciij. Al̓r nō hr̄et homo ſalariū. Nam ſi aliqͥs in mag na ſanctitate ſeruiuit deo. c. annis ⁊ ꝑ ho ram an̄ mortē dimiſit ẜuitiū dei peccā do dnīca xvi poſt tri nitatis Sermo viimortalit̓. qꝛ aliter nō dimittit̉ damnat̉. qꝛ nō continuauit. Aliqͥ ex igndrātia fa ciūt hic q̄ſtioneꝫ di. Mirabile eſt hoc ꝙ ego ſeruirē deo ꝑ. c. ānos ⁊ ꝑ horā dimi ſi ſeruiciū ex aliqͦ peccato mortali ꝙ ꝓpt̓ hoc ꝑdam totū ſeruiciū qd̓ feci. nā repu taret̉ rex crudelis. ſi militeꝫ qͥ ei ſeruiuit x. ānis ꝑ vnā diſplicentiā priuaret ſala rio totius ſui ſeruicij. niſi eſſet crimen le ſe maieſtatis ⁊cͣ. Cū gͦ deus ſit ſūme bo nus ⁊ miſericors gͦ nō videt̉ ꝙ ꝓpt̓ vnū peccatuꝫ qͥs debeat dānari. Rn̄deo. iſta ſil̓itudo de ſeruicō regis nō eſt ad ꝓpoſi tuꝫ qꝛ ſeruiciū qd̓ facit miles regi ⁊ o pus ⁊ labor ⁊ ſeruitiuꝫ totuꝫ eſt militꝭ. et rex nihil facit ī illo ſeruicō. Iō ꝑ vnaꝫ diſplicentiā miles nō dꝫ p̄dere ſalariuꝫ al̓s crudelis eſſet rex. Sed in ſeruicō qd̓ homo facit deo ieiunādo ⁊ ſeruādo bo nā vitā ⁊cͣ. labor opus ⁊cͣ. Hoc totum eſt dei qꝛ homo de ſe nihil poſſet ⁊ maio reꝫ grāꝫ facit deꝰ hoī in hoc qͣꝫ homo d̓o Dicat hic parabola de mercatore qͥ cō miſit capſulā precōſiſſimā vni vt porta ret vſqꝫ ad portā domꝰ qͥ attediatus qn̄ fuit iuxta domuꝫ ī quendā torrenteꝫ iecit fardelluꝫ. qͦ facto iuit ad petenduꝫ ſalariū. nunqͥt talis merebat̉ ſalariuꝫ. pꝫ ꝙ nō. ymmo meruit magis furcā. Sed diceret qͥs videt̉ ꝙ meruit talis. qꝛ por tauit capſulā ⁊cͣ. Solucō nō portauit vſ qꝫ ad portā ſꝫ ꝓiecit ⁊ fures tuler̄t illud io ⁊cͣ. Ideꝫ eſt ī ꝓpoſito. ſeruiciuꝫ dei ni hil aliud eſt qͣꝫ portare fardelluꝫ. ꝟbi gͣ cia. qn̄ religioſus intrat ordine recipit o nus fardelli a mercatore xp̄o portandi. vſqꝫ ad portā paradiſi q̄ eſt mors. Si anteqͣꝫ ſit ad portā ꝓicit fardellū ꝑ vitā malā nō ſoluꝫ nō meret ſalariū ſꝫ penā. Idē de clerico ⁊ layco. Ecce quō decipi unt̉ illi qͥ dicūt videt crudelitas ꝙ totū ſeruiciū. c. ānoꝝ ⁊cͣ. ꝑdat̉ qꝛ ꝓieciſti far delluꝫ vob̓ cōmiſſuꝫ a xp̄o mercatore. et iō dicit xp̄s. Eſto fidelis ſcꝫ cuſtodiē do fardelluꝫ vſqꝫ ad mortē ⁊ dabo tibi coronā vite. Apoc̄. ij. O qͣꝫtuꝫ labora ret aliqͥs ſi ſciret ꝙ ex ſuo labore poſſet acqͥrere coronā regis arrogonie vel pa patus ⁊cͣ. ⁊ mulieres coronā regine cuꝫ tn̄ nō ſunt alicꝰ reputacōnis reſpectu co rone gl̓e. Ecce qͥd vult dicere lōgitudo Iō dauid in ꝑſona xp̄i. Longitudīe die rū replebo eū ⁊ oſtendā illi ſalutare me um ps. xc. ¶ Dico tercō ꝙ ſublimitas ē ſapīa vel intencō ſuꝑnatural̓ ſcꝫ ꝙ in oī bus oꝑbꝰ noſtris habeamꝰ intencōneꝫ ſublime ad deū. ꝟbi grā. Si ieiunatꝭ vt bonā habeatis intencōeꝫ. ſꝫ ſi iō facit vt dicat̉ qͥs deuotus ⁊cͣ. intencōeꝫ habetis baſſaꝫ ⁊ ꝑuerſā. Ideꝫ de oroe ⁊ de a lijs oꝑbꝰ penitencie dicēduꝫ eſt Sed ſi hꝫ intencōeꝫ altā dicendo. ego ieiuno ⁊ facio talem penitenciā vt in iudicō diui nō recipiatur mihi in ꝯpotuꝫ de peccatis meis ⁊cͣ. Itē do eleōſinaꝫ vt qn̄ anima mea ad portā paradiſi veniet elemoſina det̉ ſibi. Iteꝫ qͣre dicit miſſaꝫ ⁊cͣ. Itē qͣ re ponitis filiū vel filiā in religione ⁊cͣ de alijs. Nā ſicut ī floreno magis reſpicit̉ pōdus qͣꝫ color vel ſonꝰ. Ita anteqͣꝫ poſ ſitis intrare burſā paradiſi reſpicit̉ pon dus intencōis. nā que facta ſunt ꝓpt̓ va nā gloriā nihil ponderāt qꝛ vētus ē. I teꝫ nec ꝓ diuicijs ſeu honoribꝰ qꝛ vaita tes ſunt. Ecc̄s.j. Uanitas vanitatuꝫ et oīa vanitas. Sed pondus eſt qn̄ fiunt bona oꝑa ꝓ honore dei ⁊ ſaluacōe aīaꝝ Aucͣtas. In ſublimitate eterne gl̓e. pō dus oꝑatur in nob̓ non ꝯtemplātibꝰ no bis que vidētur ſꝫ que nō vident̉. Que enī vident̉ tꝑalia ſunt. q̄ auteꝫ nō vidē tur eterna ſunt. ſcd̓a ad Coꝝ. iiij. Ergo teneamus ꝯſiliuꝫ apl̓i dicetꝭ. Siue mā ducatis ſiue bibatis ſiue aliqͥd faciatis ī gloriā dei omīa facite. prīa ad Coꝝ. xvi Dicat exemplū de vitiſpatrū. de illo ſā cto hoīe. qui qn̄ volebat facere aliquod opus ſtabat modicuꝫ cogitādo intra ſe. A dnica xvi poſt trini tatis Sermo vii De hoc interrogatus qͣre ſic ſtaret. Rn̄t qꝛ ſcio ꝙ bona oꝑa nihil valēt de ſe niſi bona intencōe fiat. Iō anteqͣꝫ facio opꝰ ordino intencōeꝫ meā. Sicut baliſtariꝰ anteqͣꝫ mittat ſagittā aduertit ſignū. Co gitare igit debes qͣre vis ire ad eccīaꝫ. ⁊ ſi iō vadis vt videas mulierē ⁊tͣ. meliꝰ eſt nō ire Si intencō ſit vt laudes deū ⁊ impleas p̄ceptū de miſſa audienda tunc vade qꝛ intencō eſt bona. Iteꝫ cogita ⁊ ꝯſidera qͣre das eleōſinaꝫ ⁊ ſi iō das vt dicaris miſericors. meliꝰ eſſet nō dare. etcͣ. Ideꝫ de orōe. Ideꝫ de miſſa. Nā ſi prīcipaliter dicat̉ ꝓpter pecunias melius eſſet nō dicere. Pꝫ igit̉ ꝙ ꝓpter prauita tē ⁊ nō aduerteciaꝫ intentōis multa bo na oꝑa ꝑdunt̉. Querit ſcūs tho. ī quot libeto. Si religioſus vel ſacerdos qͥ p̄di cat ꝓ vana gl̓a ⁊cͣ. ⁊ poſt penitet. ſi ex il la penitēcia lucrat coronā ⁊ meritū. vel aureolā q̄ habuiſſet ſi ſcā intencōe pre dicaſſet. Dicit ꝙ nō. qꝛ nunqͣꝫ illa fuit lu cratus qꝛ fuerūt oꝑa mortua. q̄ ꝑ ſeque teꝫ penitenciā nō viuificātur. lꝫ peccatū ſibi remittat ex illa pnīa. Iō attendatis ꝙ ſemꝑ in oꝑbꝰ veſtris dirigatꝭ intentō neꝫ ad deū. De iſta ſublimitate intenco nis dicebat deus Iob. Si habes brachi uꝫ ſicut deus ⁊ ſil̓i voce tonas. circūda ti bi decore ⁊ in ſublime erigere ⁊ eſto glę rioſus. Iob. iiij. ¶ Nota hic q̄ requirūt in p̄dicatore euāgelico. Prīo ſi ꝓ qꝛ. ſi habes brachiū ſicut deꝰ ſcꝫ ad facienduꝫ bona oꝑa. Scd̓o ⁊ ſil̓i voce tonas.i. p̄di cas. ⁊ hoc qͣꝫtū ad doctrinā predicādam nō poetaꝝ ⁊cͣ. ſꝫ euāgelij. Tercō circūda tibi decore qͣꝫtuꝫ ad honeſtate vite ⁊ bo ne fame. Quarto ī ſublime erigere qͣꝫtū ad intencōeꝫ ſcꝫ ꝓ honore dei ⁊ ſaluacō ne aīaꝝ nō ꝓ vana gl̓a ⁊cͣ. qͥd ſeqͥtur E ſto glorioſus. qꝛ ſic p̄dicādo gloriā pre dicator meret̉ ⁊ glorificabit̉. ¶ Dico quarto ꝙ ꝓfundū eſt huiliacō vel ſubie ctō ꝟtualis. de qua Iudith. viij. Humiliemꝰ illi aīas noſtras ⁊ in ſpū ꝯtrito ⁊ huīliato ſeruiētes illi. ¶ Nota qͣtuor cō ſiderāda ex quibꝰ cātur ꝓfunda huiliacō penitencie. ⁊ iſta quatuor ſūt ¶ Prīo ꝑdicō celeſtis glorie. ¶ Secūdo acquiſicō infernal̓ pēne. ¶ Tercō dolor diuine eſſencie. ¶ Quarto afflictō carnis ꝓprie. Iō da uid Dixit dn̄s ex baſan ꝯuertā cōuertaꝫ in ꝓfundū maris. psͣ. lxvij. Baſā ẜm he braycā interp̄tacōneꝫ ideꝫ ē ꝙ ꝯfuſio. ⁊ ſigͣt vitā hoīs vel mulieris inordinatam qui viuūt vt beſtie ẜm ſenſualitatem qn̄ volūt comedere bibere facere luxuriā v vindictā neſciētes ſe ī ſuis oꝑbꝰ ⁊ affec tibꝰ gubernare ẜm rectā racōeꝫ ⁊ diuinā lege qui neſciūt ſe refrenare. tales nō ha bent certā horā orādi ſꝫ aliquociēs orāt aliqͦciēs nō. Iteꝫ ſacerdotes nōnulli in ordinate viuūt nō ſeruātes ordineꝫ ī ce lebrādo vel dicēdo horas. aliqn̄ dicunt matutinas de mane. aliqn̄ de ſero aliquo cies primā poſt prādiuꝫ. ꝯfuſio ē ⁊ inor dinacō Iteꝫ mulieres qn̄ depingūt ſe di cūt aue Maria ⁊cͣ. Dicat quō peniten cia dꝫ dici deuote genibꝰ flexis. cogitan do ꝙ videtis xp̄m iratū ⁊cͣ. Sꝫ aliqͥ qn̄ induūt ſe ⁊cͣ. inordinare eā dicunt ſcꝫ ex baſan dicit dn̄s ꝯuertā peccatorē ad bo nā vitā. ꝯuertā in ꝓfundū maris.i. pnīe et amaritudīs. Et hoc ſit qn̄ peccator pe nitens dicit. O miſer qͦt peccata feci ⁊cͣ. et p̄t dicere ꝓfundū abiſſi penetraui. Ec cle. xxiiij. Abiſſi ſcꝫ penitencie hūilis. qꝛ penitēcia ſuꝑboꝝ nihil valꝫ. Si vos ie iunatis dyaboli nunqͣꝫ comedūt. Si vi gilatis dyaboli nunqͣꝫ dormiūt. Si vos diſciplinatis plꝰ dyaboli diſciplināt̉ qͣꝫ uis ꝯͣ eoꝝ voluntate qꝛ pena eoꝝ incon parabilit̉ maior ē qͣꝫ diſciplina vel pnīa penitēduꝫ h̓ in iſta vita. Un̄ dyaboli in nullo ſuperātur niſi huīlitate. qꝛ ip̄i non pn̄t humiliari. Iō nihil valꝫ eoꝝ penitē cia Iō qͣꝫto penitens facit maiore peni dn̄ica xvi poſt trī tatis. Sermo viii tenciā. tāto plꝰ dꝫ humiliare ſe. Unde dauid. huīliabaꝫ in ieiunio aīam meam etcͣ. Pꝫ igit̉ quare dicit apl̓us. latitudo longitudo ⁊cͣ. Deo grās. ¶ De eadem dnīca Sermo octauus. Eceſſit ⁊ teti git loculū. Luc̄ vij. Pro de claracōe theatis ⁊ ſermonis introductōe Notandū ꝙ theologicalis cōcluſio eſt ꝙ poſtqͣꝫ peccator ꝯmiſit pec catū ſuuꝫ lꝫ actus ⁊ oꝑacō peccati traſe at remanet tn̄ macl̓a quedā aīe ⁊ immū dicia. turpior ⁊ fetidior oībꝰ corporali bus īmūdicijs huiꝰ mūdi. verbi gr̄a. qn̄ vir luxurioſus ꝯmiſit immūdiciā ſuā de lectacōe ⁊ cōplacentia cū muliere luxu rioſa. quid remanet de tota ꝯplacentia: nunqͥt totū tranſijt? Sic nihil remanꝫ ni ſi macl̓a. que ē fetidior oībꝰ immūdicijs hꝰ mūdi. ⁊ nunqͣꝫ recedit vſqꝫ ad diſpli centiā ſufficiēteꝫ ⁊ cōdignā de peccato ꝑpetrato. Hac cōcluſionē ꝓbat doctor ſcus in prīa ſcd̓e. q. lxxxvi. in prīo ⁊ ſcd̓o articulis. In prīo oſtendit qͥd ſit macu la peccati dices. ꝙ ſicut in corꝑalibꝰ ma cula d̓r ꝙ qn̄ aliquod corpꝰ nitidū per dit ſuū nitore ex ꝯtactu alteriꝰ corꝑis. Ita oportet dici in ſpūalibꝰ. habet autē ani ma duplice nitore. vnū ex refulgen tia lumīs natural̓ rōnis. ꝑ quod dirigit̉ in actibꝰ ſuis. Aliuꝫ ex refulgencia luīs diuini ſcꝫ ſapīe ⁊ gracie. ꝑ que ꝑficitur ad bene ⁊ decent operāduꝫ. Eſt at qui dā tactus aīe qn̄ inheret aliqͥbꝰ rebꝰ per amorē. qui at peccat inheret aliquibꝰ re bus ꝑ amoreꝫ cōtra lumē rōnis ⁊ diui nę legis. ⁊ ex hoc ꝓueīt macula peccati. Ꝙ at remaneat iſta macula poſt pctm̄. ꝓbat in ſcd̓o articulo dicēs. ꝙ dū ceſſat actus peccati ꝑ qd̓ homo diſcedit a lumi ne rōnis ⁊ diuine legꝭ nō ſtatiꝫ redit ho mo ad illud lumē in qͣ prius fuerat. ſꝫ re quirit̉ aliqͥs motus volūtatis ꝯͣrius pͥ mo motui ſicut aliqͥs diſtās ab aliqͦ per alique motuꝫ nō ſtatī ceſſante motu fit ꝓpinquus. ſꝫ oportꝫ ꝙ appinquat rediēs ꝑ motū cōtrariuꝫ. Et ſi ita obicit̉. h̓ mō ſe hꝫ macula ad pctm̄. ſicut vmbra in ca mera ad clauſionē feneſtre. ſed ceſſante clauſione feneſtre nō remanet vmbra in camera. gͦ ceſſante actu peccati nō manꝫ macula ī aīa. Rn̄t doctor ſcūs ꝙ nō eſt oīno ſil̓e. qꝛ aer ſꝑ eſt in equali habitu dine ad recipiendū lumē. iō ſtatiꝫ tran ſit vmbra. Sꝫ remoto actu peccati. nō remanet aīa in eadeꝫ habitudīe ad deuꝫ et iō non eſt ſil̓is rō. Et ſic ptꝫ ꝙ pꝰ pec catū remanet peccati macula. Et ꝯfirmat̉ ꝑ illud qd̓ habet̉ Ioſue. xxij. Aut parū vob̓ eſt ꝙ peccaſtis in belphegor ⁊ vſqꝫ in pn̄teꝫ diem macula hꝰ ſceleris in vo bis ꝑmanet. Si āt queras vbi ſit hͨ ma cula. qꝛ non videt̉ nec apparet ī quo ſit. Rn̄ſio ꝙ eſt in loculo cōſcientie. qꝛ ſicut mortuus ſtatī ponit̉ in feretro. in loculo qꝛ horrendū eſſet videre hoīem mortuū. Eciā cum quis peccauit mortalit̓ mortu us eſt. peccatū em̄ cuꝫ ꝯſumatū fuerit ge nerat mortē inqͥt Iaco. et reddit pecca torē in aīa turpiore ⁊ fetidioreꝫ cunctꝭ cadaueribꝰ mortuoꝝ. ⁊ ſil̓eꝫ dyabolo ī macula peccati. ⁊ ſil̓eꝫ horroreꝫ cauſat de dyabolo ⁊ pctōre damnato. qꝛ ſil̓e ē videre demoneꝫ in figura demoīs ⁊ pec catorē ſalteꝫ obſtinatū ⁊ dānatuꝫ cum macula peccati. Iō hec macula abſcōdit̉ in loculo ꝯſcīe. nec inde recedit quouſqꝫ deus accedit ad peccatore ꝑ graciā pre uenientē. ⁊ tangit loculū conſcīe ꝑ ꝯtriti oneꝫ ⁊ diſplicentiā ꝯdignā ⁊ ſufficien teꝫ. ⁊ de tali acceſſu ⁊ tactu dicit thema Acceſſit ⁊ tetigit loculū. ¶ Notandū eſt ꝙ triplex inuenit̉ in ſacra ſeptura rac tus xp̄i. ¶ Primꝰ oīo corꝑalis in quo tangens ⁊ tactū eſt corpus dn̄ica xv̄i poſt trini tatis Sermo vii ¶ Scd̓us oīo ſpūalis in quo tāgens ⁊ tactum eſt oīno ſpūs. ¶ Tercius partī ſpūalis ⁊ partim cor poralis. in quo tāgens eſt ſpūs. ⁊ factū eſt corpus. ¶ Primus eſt oīo corpora lis. Un̄ ſcienduꝫ eſt ꝙ iſte fuit in mira culis xp̄i. qn̄ tangendo ſanabat oēs infir mitates. vtꝫ in multꝭ locis ſcpͥturarū et euāgelioꝝ ⁊ prīcipaliter in pn̄ti euāge lio. Nota hyſtoria. Unde de iſto tactu dicit̉. Luc̄. vi. omīs turba q̄rebat eū tā gere. qꝛ ꝟtꝰ de illo exibat ⁊ ſanabat om nes. ¶ Nota ꝟtus. Duplex enī erat vir tus in xp̄o. Una diuina ꝑ quā erat omī potens. ſicut pr ⁊ ſpūs ſcūs. ⁊ hac ꝟtu te prīcipaliter faciebat miracula. ⁊ ſana bat oēs infirmitates. Un̄ pſalmiſta. qͥ ſanat om̄s infirmitates tuas. ⁊ ideo ī oī bus infirmitatibꝰ noſtris debemꝰ ad euꝫ prīcipaliter recurrere. qꝛ eſt ſūmus me dicus vt det ſanitateꝫ ſi ſit vtil̓ ꝓ ſalute anime noſtre. Alia eſt ꝟtus in xp̄o huā na ⁊ miniſterialis ⁊ erat meritoria qꝛ pe ne labores ⁊ merita xp̄i deſeruiebat no bis Hijs eī nobis meruit ſicut caput me bris ⁊ hec erat excellentiſſima in xp̄o. et excellentior in beata ꝟgine qͣꝫ in ceterꝭ ſā ctis alijs a xp̄o. ⁊ excellens in ceteris ſā ctis. Et iō ad ip̄os recurrere debemꝰ in infirmitatibꝰ noſtris. ⁊ prīo in ſpūalibꝰ. qͣꝫ in corꝑalibꝰ. qꝛ ſpūales infirmitates maiores ſunt. Uenerūt enī primitus in firmitates corꝑales ꝓpter ſpūales. ⁊ fre quēter ſi aliqͥd patimur corꝑaliter. pecca ta noſtra meruerūt. ⁊ ideo debemus nos prīo dep̄cari deuꝫ vt ſanet has infirmi tates ſpūales ad tactū abſolucōis ſacer dotis ⁊ facere debemus qd̓ in nob̓ eſt. ⁊ tunc ceſſante cā ceſſabit effectus. Naꝫ vt habetur Math̓. vij. qͦt quot tāgebāt eū ſalui fiebat. Si dicas nō poſſuꝫ cor poralit̓ tangere xp̄m. Rn̄ſio ꝙ lꝫ nō poſ ſis eū tangere in ꝓpria ꝑſona. potes tn̄ tā gere eius ſacramēta in quibꝰ reliqͥt virtutē ſanandi om̄s infirmitates nō ſolum ſpūales. ſꝫ eciā corꝑales. ⁊ iō ſi es infir mus veni ad cōfeſſionē. ſi ponderoſꝰ va de ad ꝯfirmacōeꝫ. ⁊ hoc tm̄ ſemel ⁊ ꝯfir maberis nō tm̄ ſpūaliter ſꝫ ⁊ corꝑaliter. Ecce quō xp̄s tāgebat om̄s ⁊ quō tan git nos tactu corꝑali. ¶ Scd̓us tactus eſt oīno ſpūalis. qꝛ deus qui tāgit eſt ſb̓ ſtancia ſpūalis. ⁊ ꝯſcīa noſtra. q̄ tangit̉. eſt ſpūalis. qͣre debetis ſcite ꝙ tūc cōſcīa noſtra tāgitur a deo. qn̄ immittit nob̓ re morſuꝫ ꝯſcīe. ⁊ cognicōeꝫ peccatoꝝ. cuꝫ peccator redit ad ſe ⁊ cogitat ſuū ſtatuꝫ ſuꝑbuꝫ ⁊ pompoſuꝫ quē ducit ⁊ quō ꝑ ſuꝑbiaꝫ rebellis fuit ⁊ inobediens deo. et ſuꝑioribꝰ. ⁊ cogitat vlterius lites ⁊ ī iurias ⁊ diffamacōes ⁊ blaſphemacōes noīs dn̄i ⁊ ſanctoꝝ quas ore miſero ꝑ tulit. ⁊ vlterius ꝓcedens cogitat furta. vſuras. ⁊ fraudes. ꝯmeſſatōes. ebrieta tes ⁊ luxurias in qͥbus vixit. ⁊ finalit̓ te pus dolent̉ cōſiderat qd̓ ꝑ accidiā ſuam ꝑdidit. ⁊ breuiter ſūmarie cogitat. ꝙ ni hil boni fecit. ⁊ cogitat exinde ⁊ ꝯſeque ter ꝙ ſi in tali ſtatu decedat dānatus erit in aīa. ⁊ ꝯſequēter poſt dieꝫ iudicij ī cor pore ⁊ anima. Hec omīa bene cogitans et reuoluēs intra ſe exclamat dices. O miſer qͥd facis. ⁊ quid cogitas. quare nō auiſas te vt te emendas. alias tu perdi tus es. O qualis ſtimulus. O qual̓ pū ctura ſpinarū. Antea pūctura non ita cō turbauit eū ſicut iſta. Qd̓ patꝫ ꝑ experi enciā in lacrimis ¶ Nunqͣꝫ puctura cal caris fecit ita cito currere equū ſicut ali quādo iſta punctura peccatorē facit ci to relinquere pctm̄. De quo autē habe mus exemplū Actuū. ix. de beato Pau lo qui plus qͣꝫ ceteri iudei erat feruens ī perſecucōne xp̄ianoꝝ. Sꝫ ſubito circū fulſit euꝫ lux de celo. ⁊ cecidit in terrā. ⁊ ſtatim ꝯtinue habuit cognicōneꝫ magni tudinis ſui peccati. Et talit̓ fuit tactus.ſ. ſtimulo remorſus cōſciētie. ꝙ ſtetit tribꝰ dn̄ica xvi poſt trī tatis. Sermo viii diebꝰ ⁊ tribus noctibus nō manducans neqꝫ bibens. ſꝫ inceſſabil̓r plorās gemēs et orās deuꝫ vt ſibi parceret ⁊ indulge ret ſibi peccata. licet iā peꝑciſſet. Et qͥd ſignificabat illa lux corꝑalis. que circun fulſit eū. ꝓfecto ſignificabat lumē ſpūa le inſpiracōis diuine. que taliter remor det eū. ⁊ punxit vt ſtatim curreret a pro fundo inferni. vſqꝫ ad terciū celum. in qͦ fuit raptus ⁊ de ſtatu pctī ad ſtatū gra cie. ⁊ de eſſe multuꝫ longe a deo. ad eſſe multū ꝓpe ad deū. Ecce mirabilis pūc tura. ⁊ valde punges aculeꝰ. de quo ibi deꝫ dicit̉. Durū eſt tibi cōtra ſtimulū re calcitrare? ¶ Et nota bene durū. nā vt ait doctor ſcūs hic inſtinctus qn̄qꝫ nō ꝑ tingit ad finē ſuū. Non ex defectu ſui. ſꝫ ex obſtinacōe peccatoris. qui rebellis eſt et inobediens qui ꝓpter qua cunqꝫ inſpira cōeꝫ quā immittit ei deꝰ nō vult dimit tere peccata ſua. ⁊ aliquotiēs aliqui plu ries pungūt̉. qui tn̄ inſtinctu dei ⁊ ſpūs ſancti nō ſequūtur. qd̓ eſt magnū ſignuꝫ re ꝓbatōnis. Et tales grauius peccat qͣꝫ alij qui nō habent tales inſpiracōnes vel nō tot. et iō grauius puniūtur. qꝛ ſi pec cāt qui faciūt aliquod bonū. cuꝫ remor ſu ꝯſcīe errātis. a fortiori illi peccāt faciē do aliquod malū cuꝫ remorſu ꝯſcīe non errātis. De iſtis dicit dura ceruice ⁊ in circūſciſi cordibꝰ ⁊ auribꝰ vos ſemꝑ ſpi ritui ſācto reſtitiſtꝭ. Actu. vi. Ecce qua re dicit durū verū hīc inſtinctus qn̄qꝫ ꝑ tingit ad finē ſuuꝫ. ſcꝫ iuſtificacōnis. vt ī illis qui emendātur ⁊ obediūt inſpiratio ni diuine ⁊ tactui diuino. De quo tactu ſcribitur. ij. Reḡ. x. Abijt cū dauid ꝑs ex ercitus. quoꝝ deꝰ tetigit corda. Dauid inter p̄tatur manu fortis. ꝑ quā intelli go hunc ſtimulū qui eſt ita fortis ꝙ con uerti facit peccatore. quod ē difficilius. qͣꝫ celū ⁊ terrā creare. vt dicit beatꝰ Au guſtinus. de quo vide ſcm̄ Tho. prīa ſe cude q. c. xiij. de imperij iuſtificacōe. Et hoc ſtimulo pūguntur ⁊ ꝓcedūt pecca tores qn̄ ꝯuertūtur. ⁊ ideo de quolibet tali cōuerſo ⁊cͣ. poteſt dici thema. ſcꝫ Ac ceſſit ⁊ tetigit loculū. ¶ Tercius tactus eſt qn̄ deus qui ſub̓a ſpūalis eſt. tangit nos ꝑ afflictōeꝫ corꝑaleꝫ. Uidens enī deus ꝙ cōuerti nolumus. nec ꝑ inſpirati ones. nec ꝑ promiſſiones. nec ꝑ minas. nec ꝑ exempla. finaliter ad modū boni patris poſt multas minas flagellat vir gis aduerſitatū. guerrarū. famis ⁊ mor talitatis. que omīa mala ꝓueniūt a deo principaliter. qꝛ vt habetur in Amos. n̄o eſt malū in ciuitate ſup̄ mūdi. ⁊ corꝑale et pene quod nō fecerit dn̄s. Si enī ha betis guerra ⁊ aduerſarij depredant̉ eqͦs veſtros hoc malū facit dn̄s principalit̓. Sed inſtrumentalit̓ aduerſarij veſtri il lud faciunt. Et ſi inferas. gͦ non peccant. quia executor iuſticie diuine iudicis non peccat. quia eſt executor iuſticie. Rn̄ ſio ꝙ peccāt ⁊ non eſt ſimile de tali exe cutore iuſticie. quia talis non peccat. qꝛ eſt ei iniunctū a iudice. Deus at non in iūxit iſtis vt facerent licet dederit ſenten ciam ꝙ paterētur. ⁊ eſt ſimile. Si iudex dediſſet ſentenciā contra aliquem latro nem qui eſſet adhuc in nemore. ⁊ aliqui cauſa venandi vel ſimili poſt ſentenciā la tam tranſierūt ꝑ nemus ⁊ reperirent la tronem in habitu mercatoris. qui cogi tantes ꝙ habeat pecunias occiderent eū nihil ſcientes de ſentencia iudicis. nunqͥt illi eū interficientes homicide ſunt. Cer te fic. Sic a ſimili eſt in ꝓpoſito. Ideꝫ di cendum eſt conſimiliter. Si ꝑdis aliqͥd manꝰ domini tetigit me Iob. xix. ¶ No ta eī ꝙ hec manus habet quinqꝫ digitos Primus vocatur pollex qui virtute eſt ſuꝑ omnes alios digitos. ꝑ quem intel ligo potenciam diuinam. de qua Iob. x. Non eſt qui de manu tua poſſit eruere. ¶ Nota ꝙ legitur de quadā ciuitate ob feſſa que in neceſſitate quadam extrema OOQ xij tatis. Sermo I dnica xvii poſt tri cōſtituta miſit ad quendam ducē vt eis ſubueniret. Tunc ille dux remiſit nunci os dicēs. Eſt ne inquit ciuitas veſtra ſu perius cooꝑta. vt ira dei ſuꝑ eam deſce dere nequeat. quod ſi ita eſt veniā ⁊ de fendā vos. ſi non tunc peccata veſtra cō tra iram dei ego defendere non audeo. ¶ Secundus digitus eſt index ꝑ queꝫ intelligo diſcretioneꝫ dei in punicōe no ſtra. qꝛ nunqͣꝫ punit nos vltra condig nū. quod debet nos retrahere a murmū re contra deū. ¶ Tercius digitus ē me dius ꝑ queꝫ intelligo benignitatem diui nam. qꝛ ꝑ hanc aduerſitatem reconſili amur deo. ſi patienter tolleremus. De quo pſalmiſta. Fiat manꝰ tua vt ſaluet me. quoniam mandata tua elegi. Con cupiui ſalutare tuū domine ⁊ lex tua me ditacō mea eſt. Erraui ſicut ouis que pe rijt. quere ſeruū tuum quia mādata tua non ſuꝫ oblitus. ¶ Quartus digitus ē medicus. quia ꝑ hanc aduerſitatem ha be mus medicinam non ſolum curatiuā peccati. ſed ⁊ preſeruatiuaꝫ. Iob. v. In crepationem domini ne reprobes. quia ipē vulnerat ⁊ medetur. ꝑcutit ⁊ manꝰ eius ſanabit. in ſex tribulacōnibus libe rabit te. ⁊ in ſeptima non tanget te ma lum. ¶ Quintus digitus eſt auricularꝭ. per que intelligo exaudicōnem oracionū Unde pſalmiſta. Oculi omnium in te ſperant domine ⁊ tu das eſcam illorum in tempore oportuno. Aperis tu manū tuam ⁊ imples omne animal benedicti on. Et de talibus perſonis noſtrū po teſt dici thema. videlicet Acceſſit ⁊ tēti git loculum ⁊c̄. Deo gracias. ¶ Dnīca. xvij. Sermo primus. Mnis qui ſe exaltat huīliabitur. ⁊ qn̄ī ſe humiliat exaltabitur. Uerbum iſtud habetur textualiter Luc̄. ximj. Et recitatiue ī euāgelio hodierno. Ser mo noſter in preſenti erit de ſancto euā gelio hodierno huius dominice Et habe bimus multas bonas doctrinas intelle ctuales ⁊ inſtructōnes multas morales. Sed prius ſalutet beatiſſima ꝟgo Ma ria ⁊cͣ. Et reſumatur thema. Omnis qͦ ſe exaltat humiliabit ⁊cͣ. In ſancto eua gelio hodierno huius dominice habemus quatuor doctrīas a xp̄o ad informacōeꝫ et ordina cōnem totius vite noſtre. Ui ta enī noſtra debet eſſe ordinata quadru pliciter. Primo erga ſe Secundo erga pauperes. Tercō erga inimicos. Quar to erga amicos. Iſta quatuor on̄dit xp̄s. ¶ Primo ꝙ ſimꝰ ordinati quo ad nos metipſos ꝑ virtutem temperātie. Secundo quo ad ꝓximos noſtros. ꝑ virtutem miſericordie. ¶ Tercō quo ad inimicos noſtros ꝑ ꝟ tutem beniuolende. ¶ Quarto quo ad amicos noſtros per virtutem modeſtie. ſcilicet in bonis ⁊ or dinatis moribꝰ ⁊ verbis ⁊ ſic de omībꝰ alijs. non ſuperbiendo in conuerſatōue. Et de iſto modo loquitur ꝓpoſitum the ma. Omnis qui ſe exaltat humiliabitur et qui ſe humiliat exaltabitur. ¶ Dico primo ꝙ ſimus ordinati quo ad noſmet ipſos ꝑ virtutē temperantie. Tunc emī homo eſt ordinatus in vita ſua quando in cibo ⁊ potū ſcit tenere temperantiam quando recipit ſolū neceſſitateꝫ ad ſuſti nendū corpus. vitās ſuꝑfluitates. ⁊ ex ceſſus. ī hoc ſtat ꝟtus temperācie. Mo do audite iſtam ꝟtutem. quomō oſten dit xp̄us eam. Sed ſecrete in principio euāgelij. Cū intraſſet Ih̓s ⁊c̄. vſqꝫ ob ẜuabāt eū Iſta ꝟba indiget declaracōe Sciēduꝫ ꝙ xp̄s ī hac vita hꝰ m̄di ẜuauit magnā pauꝑtate ad oſtendendū ꝙ hō non ſe debet nimis dare iſtis mundanis rebꝰ. quia hodie vel cras ſunt relīquen Onīca xvii pꝰ tri nita. ſermoprimus da ⁊ intantum voluit eſſe pauper ꝙ non habuit domū cameram neqꝫ cellam. I deo quando inuitabatur ad prandiū cū diſcipulis recipiebat pro ſuſtentatione nature neceſſitatem ſine quā natura hu mana non poſſet viuere. Recipiebāt tē poralia ſed bene ſoluebant in orationibꝰ ⁊ coībꝰ inſtructionibus. Ideo dicit apo ſtolus in perſona ſua ⁊ aliorum apoſto lorum. Si nos vobis ſpiritualia ſemīa mus non magnum eſt ſi nos carnalia vo ſtra metamus. Ita ⁊ dominus ordinait hijs qui euangelium annūciant. jͣ. ad Co rinth̓. ix. Et iſtum modū xp̄us ſeruauit. Ideo iudei inimici xp̄i ⁊ maxime phari ſei qui erant maiores. ⁊ doctores ipſius legis qui inuidebant xp̄o de honore mira culis ⁊ ſequela ſua. ꝓpter qd̓ tenuerūt cō ſilium vt in aliquo poſſent eum confun dere ⁊ reprehendere vt diffamarent eū. Ideo dixit vnus magnus princeps pha riſeorum. Iam ſcitis quomodo ip̄e reci pit conuiuium. Ideo inuitabo euꝫ ⁊ da bo ſibi multas eſcas ⁊ de multis vinis. ⁊cͣ. ⁊ diſſoluit ſe in verbis/ ⁊ ſic cognoſce tur quis eſt. quia cōmuniter quando ho mo bibit his vel ter homo diſcōponit ſe loquendo indiſcrete per tranſuerſum ⁊cͣ ante prandiū ꝟo homo eſt totus compo ſitus ⁊ loquitur homo diſcrete. ⁊ crede bat ꝙ xp̄us diſcomponeret ſe. Ecce qͣle conſilium/ ⁊ qua ratione inuitabat euꝫ il le princeps phariſeorum. Sed ecce qͥd ꝓphetauerat Salomon. Non eſt ſapien cia non eſt prudencia non eſt conſilium contra dominū. Prouerbiorū. xxi. Tri pliciter bellabant iudei contra xp̄m vt cō funderent eum. ¶Primo per ſapientiā. Illi doctores ſuperbi ⁊ inflati veniebant ad ſermones ſuos dicendo Iſte homo qͥ nunqͣꝫ habuit magiſtrum nec fuit in ſtu dio vult predicare Impoſſibile eſt quin dicat multos errores ⁊ ſtulticias ⁊ ob ſeruabant eum. Ideo Salomon dixit. Non eſt ſapientia contra dominuꝫ quia ipē eſt fons ſapientie. ¶ Secūdo per di ſputationes quia faciebant ſibi queſtio nes de theologia ſubtiles quas ipi neſcie bant det̓mīare dicendo. Uideamus iſte faber lignarius quid dicet ad iſtam ⁊cͣ. Ideo Salomon dixit Non eſt prudeu tia ſcilicet diſputandi contra dominum. ¶ Tercio iudei bellabant contra criſtuꝫ inuitando cum em̄ pͥmis illis duobꝰ mo dis non poterant contra eum tenuerunt conſilium vt iniqui vijs ⁊cͣ. Sed dicit ſa lomon. Non eſt conſilium contra domi nū. Modo intelligetis principium euā gelij poſtqͣꝫ xp̄s predicauerit in die ſaba ti. ille princeps phariſeorum acceſſit ad eum ⁊ inuitauit eum dicens. Magiſter exquo dediſtis nobis bonū prandiū ſpi rituale. placꝫ vobis mecum recipere pra dium corporale. ⁊ Chriſtus acceptauit. Dicatur quomodo cū magno honore fu it ductus ad domū vbi erant menſe pa rate. Et xp̄us bn̄dixit dicēs. Oculi oīm ⁊cͣ. Nota cum dicit. Manducare pane. Queſtio hon dabat ille princeps niſi pa nem in conuiuio. Reſpondeo ꝙ in ſcrip tura panis recipit pro omni ꝓuiſione vt eſca. vn̄ legit. iiij. Reḡ. vj. de militibus qui venerunt ad regem iſrahel/ de quibus dixit ꝓpheta regi pone panem ⁊ aquaꝫ coram eis vt comedant ⁊ bibant E ſeqͥ tur Appoſita qi eſt eis ciborum magna preparatio comederunt ⁊ biberunt. Ita etiam hic ille princeps preꝑauit ml̓ tas eſcas triplici rationē. Primo ꝓpt̓ fe ſtū quia die ſabati. Scd̓o qꝛ ipē erat ma gnus pͥnceps. Tercio qꝛ ip̄e inuitauerat multos phariſeos ⁊ doctores vt in ali quo poſſent xp̄m confundere ¶ Itē alia expoſicō. Cū intraſſet ih̓us in domū cu iuſdam principis phariſeorum ſab̓ato manducare ꝑanem. Non dicit euāgeli ſta ꝙ ille inuitaſſꝫ eū ad manducanduꝫ panē. Sꝫ cū intraſſꝫ ih̓us ⁊c̄. qꝛ talem Dnica xvii pꝰ trini ta. ſermo primus modū tenebat xp̄s ꝙ plus manducabat de pane qͣꝫ de alijs. dicatur practica. qūo ponebantur coram eo diuerſi fructus et dabantur diuerſa vina ⁊ cet̓a. ⁊ ip̄i ob ẜuabant eū ſi comederet de oībꝰ ⁊cͣ. ſꝫ ip ſe comedebat cōpoſite ⁊ ſobrie. Itē for te ꝓponebāt diuerſa ꝟba et trufas ⁊ riſꝰ ſꝫ ipē fons ꝟtutū fuit adeo ꝯpoſitꝰ ⁊ taꝫ tꝑatus ꝙ nō poterant ip̄m in aliquo cō fundere vel reprehendere. h̓ dico ego ꝙ docet nos exēplo ſuo ꝟtute tꝑancie. Si cut iā ꝟbo p̄dicauerat eā dicens. Atten dite vobis ne grauent̉ corꝑa vr̄a in cra pula ⁊ ebrietate. Luc̄. xxi. Nota attēdi te vob̓ qͣꝫtū ad corꝑaq̄ deſtruūtur niſi te neat homo temperantiaꝫ. Quot homīes ſunt qͥ habēt morbū caducū ex ſuꝑfluita te cibi ⁊ potus. qꝛ ſicut qn̄ ollabulit aſ cendit hūiditas. Ita de ſtomacho aſcen dit gutta ⁊ cadit illa gutta ſuper cor. ⁊cͣ. Quot homīes ex vino hn̄t ocl̓os lippos os rubicūduꝫ ⁊cͣ. ⁊ ꝑdūt viſum ⁊ debi litāt̉ in mēbris. Nā vinū ē ita amicabi le nature ꝙ oīa mēbra querūt illud ⁊ ꝓ deſt homī ⁊ eiꝰ mēbris temꝑate ſūptuꝫ ⁊ limphatū. Quot homīes ꝑdunt bonū colore faciei ex vinoº. ⁊ vident̉ qͣſi ſemi mortui habēt anhelitū fetidū ꝑdūt den tes habēt dolorē ex hūiditate vini paci ūtur in ſthomacho quod ē ex ſuꝑfluitate. ſuꝑfluitas cibi non poteſt decoqui. ideo ſūt multi leꝓſi. Sed qui tenꝫ tēꝑanciā hꝫ bonū caput. ītellectū claꝝ. bonos o cl̓os. bonū colorē. bona mēbra. lōgeue vite eſt. et poterit diu ſeruire deo. Ecce quare dicit attendite vobis ſcꝫ ne grauē tur cordra veſtra per intemperanciam De omnibꝰ iſtis aucͣtas. Noli eſſe aui dus in oī epulacōe et nō te effūdas ſuꝑ omne eſcā. Eccle. xxxvij. Nota auidus. Nam prima digeſtio debet eſſe in ore. Scd̓a ī ſtomacho. ſunt enī alique beſtie que rumināt et ſi eſca non ſit bene in ore maſticata non poteſt coqui in ſtomacho. Item nō te effūdas ſuper omnē eſcam Ratio qꝛ non om̄es ſunt vniꝰ digeſtio abi nis ſicut nō oēs ſunt vniꝰ decoctionis in olla ⁊cͣ. In multis enī eſtis erit infirmi tas quia grauant ſtomachum. Prop tex crapulā multi obierūt. dicerent medi ci ꝙ plures interficit gula qͣꝫ gladius. Li cet multi morient̉ in prelijs/ ſꝫ qui abſti nens eſt adiciet vitā. Dicatur de magno alexandro qū vidit bragmānos antiqͥſſi mos interrogabat qualē vitā ſeruarent ⁊ qͣꝫ medicina. vt tm̄ viuerent. Reſpou derunt ꝙ teperantiaꝫ ſolum ſemel in die comedebant. ⁊ d̓ vno cibo ſolū. Ecce qͣ re dicit. attenditę vobis qͣꝫtum. ad Corꝑ ꝯ0 ij. dicit. ne grauet corda veſtra id eſt aīe. hoc maxime intellignnt clerici religioſi ⁊ ꝑſoue deuote quando multum comedūt vel nimis cenant non poſſunt ita ſurgere ⁊ dormitant in maturiis ſeu orationibꝰ ſuis. Ecce quomodo grauat̉.i. deprimi tur anima. Unde ſciendū ꝙ deus ordina uit homine mediū inter angelos ⁊ beſti as. Angeli ſunt ſpūales. homo ꝟo vtrū qꝫ beſtie ſunt ſubſtantie pene corporales Homo vero vtrāqꝫ naturā in ſe habet. Et ſi homo viuit ſpiritualiter ẜm aīam eſt ſimilis angelis. Sꝫ ſi homo viuit ẜm ſenſualitatem ⁊ ẜm corpus beſtijs ſimi lis factus eſt ẜm illud pſalmi. homo cum in honore eſſet. Non intellexit comꝑatꝰ eſt iumentis inſipientibus ⁊ ſimilis fac tus eſt illis. Dico em̄ ꝙ homo ex pecca to ſuperbie auaricie luxurie ire accidie ef ficitur ſimilis iumentis. Sed ex peccato gule efficitur minus qͣꝫ beſtia. quia beſtia tranſibit cum onere per viam ſtrictam lu toſam petroſam ⁊cͣ. et homo ebrius non poteſt ſe portare per viam latam planam Immo ceſpitabit ⁊ corruet ⁊ cetera. Item aſinus vel equus exquo biberunt aquam etiam turbidam. ſi poſt per papā vel regem inuitentur non biberent. ⁊ tu ſi inuitat te aliquis bibis ⁊cͣ. Iō minus Dn̄ica xvii. poſt trī tatis Sermo i. qͣꝫ beſtia eſt guloſus. Ecce quare xp̄s ex emplo ⁊ ꝟbo oſtendit nobis virtutē tē perancie. ¶ Dico ſcd̓o ⁊cͣ. exquo viſum eſt qūo debemus nos habere debemꝰ er ga noſip̄os vidēdū ē qūo erga pauꝑes nos habere debemꝰ ꝑ ꝟtutē miſcd̓ie ſciꝫ ſubueniendo eis d̓ bonis tꝑalibꝰ ⁊ ſpūa libꝰ. h̓ on̄dit ibi. Et ecce hō qͥdā ijdropi cus vſqꝫ dimiſit ¶ Pro huiꝰ intellectu ſciendū eſt ꝙ doctores ⁊ phariſei erāt in qͦdā errore ⁊ falſa opiniōe dicēdo ꝙ die ſabbati nullū erat opus fiendū medicīa le infirmis nō dare. ita ꝙ nō deberet eis dari purgatio nec ſiropus nec fieri vulne ris aꝑtura vl̓ ſimilia. Dicētes ꝙ feſtum frangebat̉ ſꝫ hoc eſt error qꝛ feſtū ſoluꝫ frangit̉ ex operibꝰ corꝑalibꝰ ⁊ ẜuilibꝰ vt fodere ſecare ligna ſuere nere. ⁊ ſimilia. aꝑire oꝑatoria. ābulare ꝑ viaꝫ ⁊cͣ. Nā hijs oꝑbꝰ frangit̉ feſtū deꝰ dedit nobis ſex dies ⁊ retinuit ſibi vnū. iō nolite tan gere ꝑtē ſuā. nō facitꝭ mercimonia vl̓ cō tractus in diebꝰ feſtiuis ꝓpter fractioneꝫ feſti veniunt ſiccitates fames mortalita tes tēpeſtates ⁊cͣ. ⁊ homo vult lucrari ⁊ ꝑdit magis. vult em̄ deus ꝙ ſicut ipē qͥe uit in die reſurrectionis gl̓oſus ita ⁊ nos quieſcamus. Et xp̄ianus qui non ẜuat fe ſta videt̉ ꝙ non credat xp̄i reſurrectōeꝫ poſſumus em̄ facere oꝑa neceſſaria ꝓ in firmis ꝯtra illū erroreꝫ. Uidentes ergo iudei emuli xp̄i ꝙ nec in ꝯuiuio poterant euꝫ reprehendere in aliquo. ordinauerūt vt ijdropicus quidā poneret̉ coram xp̄o. qͥ non audebat petere ſanitatē quia incul paſſent eum de ſabbati fractione. Sꝫ re ſpiciebat xp̄m. qͣſi dicens infra ſe. dn̄e an̄ te om̄e deſideriū ⁊cͣ. licet ore non audeā dicere ꝓpter iſtos ꝓditores qͥ interfice rēt me. Nota miſcd̓iaꝫ xp̄i. Cū ille ijdro picus non auderet appropinquare ad cri ſtum neqꝫ petere elemoſinā ſanitatis ꝓ ter inimicos xp̄i circūſtantes. xp̄us beni gne ſurrexit de menſa. portans elemoſinam ſanitatis qua indigebat. Licet in mē ſa manens ſolo nutu potuiſſet ip̄m ſana re. tn̄ voluit ſurgere ⁊ ire ad ip̄m ⁊ tan gere. dans nobis exemplū miſericordie. Et phariſei infra ſe dicebant. nūc poteſt accuſari quia fregit feſtū. O ſtulti. Dico em̄ ꝙ hic xp̄us oſtendit virtutem miſeri cordie. ⁊ qūo erga pauperes debemꝰ nos habere. dando ⁊ mittendo elemoſinam. Dicatur contra illos qui habent aurem ſurdam coram pauperibusⁱ vos met vel per alios mirtatꝭ elemoſinā ⁊ ſic filij nu trientur ad opera miſericordie. Ideo di cit. Quomodo potueras ita eſto miſeri cors. ſi multum tibi fuerit habundanter tribue. Si autem exiguū tibi fuerit etiaꝫ exiguū libenter īpartiri ſtude. Thob̓. iiij. ¶ Dico tercio ꝙ on̄dit qūo nos debemꝰ hr̄e ad inimicos ꝑ ꝟtutē beniuolentie cū dicit. Et rn̄dens ih̓us dixit ad legiſꝑi tos vſqꝫ rn̄dere illi exqͦ curait ijdropicū d̓dit ei elemoſinā corꝑalē ⁊ eis d̓dit ele moſinā inſtructionis ſpūalis. Math̓. v. Audiſtis quia dictum eſt antiquis. dili ges amicū tuū ⁊ odio hēbis iuimicū tu um ⁊cͣ. Ecte beniuolentia qͣꝫ eis oſten dit dās nob̓ exemplū. qūo ad inimicos nr̄os nos hr̄e debemꝰ exēplo ſuo. ¶ Di co quarto ꝙ on̄dit qūo cū nmicis ſit cō uerſandū ꝑ ꝟtutē modeſtie nō ſuꝑbien do ⁊cͣ. hoc on̄dit cū dicebat ad inuitatos ⁊cͣ. In hijſtoria euangelij miſtice loquit̉ xp̄us de nuptijs qͣs deꝰ pr̄ fecit deo filio. Sponſa eſt natura humana. qꝛ ſicut vir ⁊ vxor nō ſūt duo. Math̓. xix. Ita diui nitas xp̄i ⁊ hūanitas faciūt vna ꝑſonaꝫ de hijs nuptijs hēt̉ Math̓. xxij. Simile ē regnū celoꝝ homini regi qui fecit nup tias filio ſuo ⁊ cetera. Inuitati ſunt om nes xp̄iani ꝑ apl̓os martires cōfeſſores. Iō lauetꝭ manꝰ. Sꝫ attēdatis ne velitꝭ tenere pͥmū locū ꝓmatū vult qui ſe in gerit qn̄ vacat aliqd̓ bn̄ficiū vl̓ officium dicēdo. vere ego ero papa. ⁊ de ep̄atu ⁊cͣ Dnica xvii poſttri nita. ſermo i de qualibet cura aīaꝝ Iam vos vultis eſ ſe in pͥmo loco ſuperius. quando venit do miuus ⁊ videbit vos qui non eſtis dig ni nec ſcitis regere domū veſtrā. Dicꝫ ri balde porcꝰ luxurioſus ⁊ qͥd facis tu hic guloſus pompoſus. ⁊cͣ. Sed ſimplici reli gioſo vel clerico qui fugiūt ⁊ vadūt ſim pliciter dicet. O mi fili ⁊ qͥd facis tu hic: aſcende ⁊ ſic ſuꝑius collocabit eum. oīs em̄ qui ſe exaltat humiliabit̉ ⁊cͣ. Ideꝫ in dominio ſeculari vel regimine comitatuꝫ volunt nōnulli habere pͥmatum dicendo. ego ero iuratus balius ⁊cͣ. qꝛ om̄is qui ſe exaltat in regimīe ſe ingerendo humili abitur in iudicio deſcendēdo ⁊cͣ. Sed qͥ fugiunt humiliādo ſe exaltant̉. Aucͣtas Dn̄s mortificat ⁊ viuificat deducꝫ ad ī feros ⁊ reducit dn̄s paupere. facit ditat. humiliat ⁊ ſubleuat. jͣ. Reḡ. ij. Itē alia. ne gl̓oſus appareas coram rege ⁊ in loco magnoꝝ ne ſteteris melius eſt em̄ vt di catur tibi aſcende huc. qͣꝫ vt humilierꝭ co ram pͥncipe. Prouerb̓. xxv. Deo gr̄as. Sermo ſcd̓us de eadem dominica Ade recumbe in nouiſſimo loco. Luce. xiiij. Uolo nūc p̄dicare de ꝯdicio nibꝰ aīaꝝ ⁊cͣ. qꝛ ſtultus eſt qui ſcit quid eſt de eis in alio mundo. ſi non emendat vitam ſuaꝫ. Salutet̉ ꝟgo maria ⁊cͣẜm ꝙ clare inuenitur in ſcriptura diuina et declaratur manifeſte exꝑientia. vita iſta non eſt niſi via in qua continue ambula mus ad aliā vitā in tm̄ ꝙ ſtatiꝫ qn̄ puer naſcitur in illo pūcto īcipit viam ambu landi. licꝫ ſtet in lecto iuxta matreꝫ. Nos oēs ꝯtinue ambulamus ſiue comedamꝰ bibamus dormiamꝰ ⁊cͣ. Hoc poteris vi dere ꝑ ſimilitudinē de naui eunte per flu uiū in qua illi qui ſūt intus ſiue comedāt. bibant ſemꝑ ꝓgrediunt ⁊cͣ. Ita pn̄s vi ta cooꝑturaꝝ ſciꝫ religioſoꝝ dericoꝝ et laicoꝝ. vadit ꝑ fluuiuꝫ tꝑis ſubitū plus qͣꝫ ſagitta vl̓ auis quia ad motū ſolis mo uetur. qͣꝫtū creditis ꝙ ſol ambulauerit ex quo incepi p̄dicare ⁊cͣ. tā diu ambulamus ad morteꝫ cum ſtatis ibi ſedendo. Ideo dicit ſcriptura. Om̄es morimur ⁊ quaſi aqua delabimur in terrā q̄ non reuerte tur. ij. Reḡ. xiiij. Clare ergo poteſtis vi dere ꝙ preſes vit̓a eſt via. Et vbi ducit nos; dico ꝙ non om̄s vadimus ad vnū locum. Quatuor ſunt loca in alio mūdo ⁊ om̄s vadimus ad alique illorū. Primꝰ locus ē damnatoꝝ ītolerabil̓ ¶ Secūdus pueroꝝ irreuocabilis. ¶¶ Tercius tribulatoꝝ remediabilis. ¶ Quartus beatoꝝ ineſtimabilis De vltimo dicit thema. Uade ⁊ recum be in no. ⁊cͣ. ¶ Dico pͥmo ⁊c̄. Iſte locꝰ eſt inferuus qnī eſt in corde terre ſic̄ ſūt domūcule in corde pomi. Scitis qui va dunt ad iſtū locū ⁊eligioſi clerici ⁊ laici. qui tenent malam vitam ⁊ viuūt in pec catis ⁊ nolūt corrigere ſe. ſciunt de certo ⁊ ꝯgnoſcūt peccatū in quo viuūt. nolūt ſe corrigere ẜm regulā qꝛ totū in ſcriptꝭ Magis ſequūtur ꝓprios ſeuſus qͣꝫ diui nam admonitionē. magis ſnā ſenſualita tem qͣꝫ diuinā voluntatē. magis ſuā in clinacōeꝫ qͣꝫ diuinā ordinationē. tl̓es qn̄ moriūtur ad iſtū locū vadūt ꝯdemnato rū vbi ſunt tormēta intolerabilia. Ideo d̓t ſcriptura. p̄cipiēs p̄dicatori vt denu ciet ⁊ p̄dicet de iſtis tormētis. d. Teſte tur ip̄is ne ip̄i veniāt ad illū locū torme toꝝ. Luc̄. xvi. Nota cū dicit locū tormē toꝝ in pl̓i ⁊ nō in ſingulari ꝙ ẜm ꝙ ſuūt diuerſa pctā ita ſunt diuerſa torm̄ta eis corrn̄dētia Aliqͥ eī peccāt ⁊ maxīe ꝑ ſuꝑ biā ornādo ſe ⁊ parādo vane ſuꝑbiēdo vt poſſint aſcēdere in diuino regimīe ⁊cͣ. Huic peccato correſpondet vnū tormē tū ſcꝫ ꝙ ꝯculcat̉ a diabol̓ qꝛ tm̄ qͣꝫtū ī hͦ mundo voluerunt eſſe ſuper alios. tm̄ in Onica. xvii poſt tri tatis Sermo ii inferno ſunt ſub pedibus demonū ſic̄ vue in torculari calcant̉ ⁊ qͥlibet diabolus pō derat plus qͣꝫ turris ⁊ tūc voluiſſent fu iſſe humiles. Ideo dicebat xp̄us. Diſci te a me quia mitis ſum ⁊ humilis corde Math̓. xi. ¶ Alij peccāt maxime per aua riciam in vſuris fuxtis. rapinis. retinendo bona defunctoꝝ. ſalarium ſeruorum. deci mas ⁊ pͥmicias. ⁊cͣ. Huic peccato corre ſpondet tormentū de caldarijs plenis au ro ⁊ argento liq̄ factis ⁊ ibi cruciātur nec poſſunt mori. Ideo xp̄us auiſando nos dixit. Attendite vobis ⁊ cauete ab om̄i auaricia quia non in habundantia cuiuſ qͣꝫ vita eius eſt ex hijs que poſſidet. Luc̄ xij. ¶ Alij viuūt in luxuria vt porci non ſunt ꝯtenti de vxoribus ⁊cͣ. Religioſi ⁊ clerici inhoneſti ⁊ alij qui non ſunt de ma trimonio faciendo corruptiones ⁊ viliſ ſima peccata ⁊cͣ. Correſpondet huic pec cato vnū tormentū quia ad ſimilitudinē cijrogrilli ponūtur in verū nec pn̄t mori. Ideo dicit ſcriptura. Abſtineatis vos a fornicacōne vt ſciat vnuſquiſqꝫ veſtrum vas ſuum poſſidere in ſanctificacōe ⁊ ho nore. jͣ. Teſſa. iiij. Id̓o refrenare debemꝰ corpus freno penitentie ¶ Alij viuūt in peccato inuidie maxime ſcꝫ ꝓ r̄gimīe vel inuident fame alterius vl̓ honori ſeu di uicijs Inuidia em̄ non eſt niſi venenū in terficiens animā de iſto ꝓdūt diffama tiones male loquele. Ideo tormentum correſpondens huic peccato eſt ꝙ mor dentur a ſerpentibꝰ ⁊ vipris ⁊ inflat eo rum veneno nec poſſunt mori. Ideo di cit ſcriptura. Deponentes igitur oēꝫ ma liciam ⁊ om̄eꝫ dolū ⁊ ſimilacōes ⁊ inui dias ⁊ om̄s detractōnes ⁊cͣ. j. pe. ij. Alij viuunt guloſe. non ſeruant ieiuni a eccle ſie neſciunt in ieiunio audire miſſam/ tor mentum correſpondens eſt ſupple eſuri re ⁊ ſitire qui non obtinebāt guttā aque ſed plumbū lique factuꝫ ⁊cͣ. Ideo xp̄us dixit. Attendite vobis ne grauetur corda veſtra ⁊cͣ. Luc̄. xxj. Alij viuunt ī pec cato ire cū deſiderio vindicte. holnūt par cere ſi in aliquo fuerunt iniuriati factuꝫ ē irremiſſibile. vel ſi ꝑcunt nolunt loqͥ nec ſalutare. ſignū eſt ꝙ adhuc retinent odi um/ tormentū iſtoꝝ eſt furca magna fer rea in qua ſuſpendunt̉ ⁊ ignis inferius. ⁊ repēduntur vl̓ vices exquo per ignem ire peccaſtis ꝙ per ignē puniamini ⁊ in gut ture non loquendo pecauerunt. ideo in gutture cuꝫ ignito ferreo punientur. Iō xp̄us dixit. ſi dimiſeritis hominibus pec cata eorum ⁊ dimittet vobis ⁊cͣ. Ma thei. vj. Alij viuunt in peccato accidie ꝑ mittunt perdere tempus qd̓ deus nobis dedit ad penitentiaꝫ non ad congregādū pecunias nec facere magnas domos niſi ad neceſſitate. quia principaliter labora re in penitentia deberemus ſed ſunt mul ti qui non curant confiteri in quadrageſi ma. nec cōicant in paſchate. nec ſciunt au dire miſſam in dn̄ica niſi loquendo ⁊cͣ. tormentum eſt ꝙ ſemper verberātur a de monibus nec permittunt̉ om̄o quieſcere. Ideo xp̄us. Dico vobis ꝙ niſi peniten tiam habueritis om̄s ſimul peribitꝭ. Luc̄ xiij patꝫ quare dicit. Teſtetur illis ſp̄ p̄ dicator ne ⁊ ip̄i veniāt in hunc locū tor mentorū. In iſto loco iuit Iudas Actꝭ. j. Preuaricatus ē iudas vt̓ abiret in lo cum ſuū. Nota p̄uaricatus.i. fregit. Fre git em̄ lege nature. ſcripture. ⁊ gr̄e. Legē nature qꝛ natura dictat ꝙ ſi hō recipit do na ⁊ gr̄as ab aliqͦ. ꝙ hō ſibi ſeruiat ⁊ re tribuat. Iudas em̄ recepit gr̄as axp̄o qꝛ peꝑcit ſibi morteꝫ pr̄is ⁊ luxuria matris qua duxerat in vxorē vt dicit̉ de eodem Remiſit ſibi homicidiuꝫ filij regis dede rat ſibi poteſtatē faciēdi miracula ⁊cͣ. fec̄ eū diſcipulū ſuū apl̓m ⁊ ꝓcuratorem ⁊ prodidit eum. ¶ Secundo fregit legem ſcripture que tota ordinatur erga meſſi am vt honoretur ⁊cͣ. Iſtā fregit venden do meſſiā p̄cio vniꝰ aſini. xxx. denarioꝝ. tatis Sermo ii Onīca. xvii poſt tri ¶ Tercio fregit legem gratie que dicit ꝙ de peccatis facit homo penitentiā ſꝫ ipē deſꝑauit. Iō dicit p̄uaricatus eſt iudas ⁊cͣ. Bonū erat ei ſi natus nō fuiſſꝫ homo ille. Math̓. xxij. ¶ Dico ſcd̓o ⁊cͣ. Iſte locus ē altior loco damnatoꝝ Ibi vadūt aīe pueroꝝ ſine baptiſmo decedētiū Ibi non eſt ignis nec demones nectormenta ſꝫ ſunt ibi tenebre ſcꝫ carentia claritatis gͣ tie ⁊ glorie Ibi em̄ vadūt filij xp̄ianoꝝ ⁊ alioꝝ infideliū qui non habent niſi origi nale peccatū. qꝛ ꝑuuli infideliū qͥ actuali ter nō peccauerūt nō hn̄t niſi pctm̄ origi nale vt filij xp̄ianoꝝ an̄ baptiſmū. E qͦa non ſunt mundi. deus non vult eos reci pere in paradiſo. E quia ip̄i non peccaue runt pctō ꝑſonali non d̓at eis penā infer ni ſed mittit eos ad illū locū pctō origīa li debitū irreuocabiliter vultis intellige re ratōeꝫ ⁊ ſcietis qͥd eſt peccatū origina le. Iā ſcitis qn̄ in aliqͣ villa ſunt aliqͥ le proſi eiciūtur de villa ⁊ ſeꝑantur non ex pctō aliqͦ ip̄oꝝ qꝛ forte erat bōe vite ſꝫ ex illa infirmitate nec datur eis aliqua pe na ſeu moleſtia. Immo fiunt eis elemo ſine. Sed ꝙ ſint ſeꝑati ⁊ ita ordinait de us. Numeri. v. Locutus eſt dominꝰ ad Moyſen. d. p̄cipe filijs iſrl̓ vt eiciant de caſtris om̄eꝫ leproſum. Idem in ꝓpoſito peccatū originale nō eſt factū a creatura Immo diſplicet ſibi ſicut leproſo illa in firmitas. Sed venit ex corruptōe ſcꝫ illi us carnalis generatōis. qꝛ ſi alit̓ deꝰ crea ret hoīem ſicut formauit Adam vel euā ſine illa carnali generatōe nō haberet pec catū originale. Sed ex illa vili generati one anima efficitur leproſa. Iō deus nō vult eā habere in ꝑadiſo ſicut nec vos le proſos vultis habere in villa in ſocieta te veſtra. Ideo ſeꝑant̉ in illo loco qͥ di citur linibꝰ pueroꝝ. qꝛ originale peccatū eſt tam fortis lepra ꝙ non p̄t curari niſi in balneo baptiſmi ꝙ xp̄us ordīauit. Iō aīa an̄ baptiſmū ē ita turpis ꝙ nō poſſes ſuſtinere eius aſpectum. Sed poſt ē ita pulchra ꝙ ſi poſſetis eam videre nolletꝭ comedere nec bibere ⁊cͣ. Iō d̓t Iob. xij. Quis poteſt facere mundū de immūdo ꝯceptū ſemine: nōne tu qͥ ſolus es? Aui ſent h̓ mulieres qn̄ ſunt gtauide. qꝛ ſi de bet eſſe maſculus in xi habet aīaꝫ. Si fe mina duplicātur dies. quia eſt frigidio ris ꝯplexionis ne tripudiet nec equitent Item viri auiſentur ne male tractēt vxo res ſuas. dicat̉ qn̄ aīe taliuꝫ ſine baptiſ mo decedenciū vadunt ad portā paradi ſi petentes ibi recipi dicentes ſe non pec caſſe ⁊cͣ. dicit eis xp̄us reſpicias te quo mō es leproſus ⁊c̄. ⁊ remittit eū ad ſoci os ſuos. ⁊ ſi oīa bona mundi fierent pro illis. nō pn̄t r̄uocari ab illo loco. De iſto loco deus facit q̄ſtionē Iob dicens. Si noſti oīa. indica mihi. in qua via habitet ⁊ tenebraꝝ qͥs locꝰ ſit. Iob. xxxviij. Iob neſciuit rn̄dere. ſꝫ xp̄s declarauit ꝙ via lucꝭ ē baptiſmꝰ ꝑ ip̄m eī vadimꝰ ad lumē gl̓ie. ⁊ tenebraꝝ locus eſt limbus pueroꝝ. Non credacis ꝙ habeant tene bras om̄imodas. Immo habent intelle ctū claꝝ ⁊ diſputat ⁊cͣ. Sed non habet lumē dei nec glorie. Mō cogitate qd̓ pec catū eſt illoꝝ ex cuiꝰ vl̓ quoꝝ culpa tl̓es pueri moriūtur ſine baptiſmo ⁊ in iudicō petent iuſticiā a xp̄o d̓ patre vl̓ matre vl̓ matrina ſeu ſacerdotis ſi non dixit bene formā. vel de illis qui ſecrete occidūt ne peccatū dei vulgetur ⁊ de illis qui ꝯſenti unt. Auiſetis vos quia de magnis pecca tis mundi eſt occidere corpus ⁊ animā. De iſto loco dicit xp̄s cuilibet puero il loꝝ allegorice. Ecce inquid eſt locꝰ apd̓ me ⁊ videbis poſteriora mea. facie autē meaꝫ videre non poteris. Exo. xxxiij. Nota videbis poſteriora ⁊c̄. In xp̄o pͥ mū eſt diuinitas. poſterius humanitas. d̓t ergo ꝙ videbit poſteriora ſcꝫ corpus cum ſuis membris in iudicio. faciem au tem meā.i. diuinitate videre nō poteris do Xvii pꝰ trini Sermo ili ¶ Dico tercio ꝙ eſt alius locꝰ tribula toꝝ remediabilis ſcꝫ purgatoriū In iſto eſt ignis ſcꝫ flāma pura q̄ dei voluntate durat ⁊ durabit vſqꝫ ad iudiciū ⁊ pꝰ nō erit purgatoriū. et cruciat aīas/ ⁊ eſt qͣſi puteus. ſꝫ latꝰ ⁊ ꝓfundꝰ ⁊ aīe ſtāt ītus aliq̄ infra ignē aliqͣ a cīgulo ⁊ īferiꝰ. Aīa em̄ oīa mēbra hꝫ ſed ſūt illa mēbra ſpū alia ſꝫ corpꝰ carnalia mēbra hꝫ. Ad iſtū locū vadunt ꝑſone q̄ licꝫ peccauerūt. tn̄ de bona hora cōuertunt̉ ad deū ⁊cͣ. ẜuāt dei mādata ⁊ eccīe. tales ſūt in grā Sed qꝛ coīter pnīa q̄ dat̉ a cōfeſſoribꝰ nō eſt tāta quātū pcta reqͥrunt. tn̄ hꝫ virtutē qn̄ ſeruat liberādi a penis īferni. Id̓o in purgatorio ꝯplēt reſiduū. Dicat̉ pͣctica qūo aīa portat a bono āgelo ⁊ cōfortat ab eo. De iſto loco dicit Iob. Hꝫ argē tū venaꝝ ſuaꝝ prīcipia ⁊ auro locꝰ in qͦꝯflat̉ Iob xxviij. Nullꝰ intrat purgato riū niſi ſit auꝝ vel argētū. auꝝ ſcꝫ ꝑ cari tare. argentū ꝑ claritate fidei. Sine du bio. ſine errore fl̓a opiniōe ⁊ ꝑ ſonū clari tatē.ſ. dicēdo Credo ī deū qͦlibet die ma ne ⁊ ſero cū ꝓteſtacōe Multi ſunt arge tum ſꝫ nō ſonāt dicēdo. Credo in deum. id̓o ⁊cͣ Id̓o dicit. hꝫ argentū ſcꝫ fidei ve naꝝ ſuaꝝ pͥncipia. xp̄s eſt pͥncipiū Ioh̓ viij. Ego ſum pͥncipiuꝫ qͥ ⁊ loqͦr vobis. Uene ſūt apl̓i ⁊ ꝑ iſtas venas fides ve nit ad nos. Auro.i. xp̄iano qꝛ in purga torio nō intrat niſi xp̄ianꝰ qͥ hꝫ claritate et grām dei. locꝰ eſt ī qͦ cōflat̉.i. purificat Pro iſto loco eccīa petit pro defunctis Dona eis reqͥem ⁊ locū indulgendie ſcꝫ purgatorij ⁊ dicit̉ locꝰ īdulgencie ꝓpter ſuffragia. quia in tātū poſſet quis iuuari ſuffragijs ꝙ mox liberaretur Dico quarto ꝙ locus btōꝝ ē inextima bilis.ſ. celū empirreū Et de iſto dicit the ma. vade.ſ. in hac vita taliter vt poſſis quieſcere ī nouiſſino loco. Scitis qui va dunt ad iſtū locū qꝛ ille ꝑſone ſce ⁊ per fecte qͥ licet peccauerunt faciūt tn̄ tantaꝫ pm̄am ⁊ hn̄t tantā contritōem de pctīs ⁊ ppoſitū nō redeundi ad pctā. ꝙ an vel lent mori qͣꝫ recidiuare vellent in pctm̄ ⁊ confitētur ſepiſſime et cōicant cū mag no feruore caritatis. ieiunāt nō ſolum ie iunia eccīe. portant ciliciū. plangunt ſe ī tantū ꝙ plus eſt bonū qͣꝫ malū qd̓ fece rūt. tales hn̄t hic purgatoriū nunqͥd no bis videtur purgatoriū portare cilicium: Idem ē dicendum de alijs. Ideo qn̄ mo riuntur tales ſtatim euolāt ad ꝑadiſum ⁊ ab angelis portetur in celum vt ſpon ſa ducitur ad eccīam qͥ eleuet aīam que admodum cātatur de bt̄a magdalena. ⁊ gͦ multum ꝓ deſt hic facere pͥmam. De hͦ dauid fecit vnum pſal. in ꝑſona aīe ſcē di. Dn̄s regit me ⁊ nihil mihi deerit. in loco paſcue ibi me collocauit Nota dn̄s regit me ad ſeruādum bona vitā ⁊ mā data ſua. Et ſi aliqn̄ peccaui fecitantam pm̄am ꝙ nihil mihi deerit. Dico vobis ꝙ oēs labores pͥm̄ales deberet eē vobis dulciſſimi vt poſſetis illā gl̓am acqͥrere de qͣ dicunt ſcī. vidimꝰ terrā valde opu lentā ⁊ vberē nolite negligere. nolite ceſ ſare. Eamꝰ ⁊ poſſideaꝰ eā. nullus erit la bor ītrabiꝰ ad ſecuros ad regionē latiſſi māitͣdetqꝫ nobis dn̄s locū in qͦ nullius rei ē penuria Iudic̄. xviij. Nota vidimꝰ .ſ. ꝑ ſcriptura ⁊ ꝑ ſcām ꝯtēplacōeꝫ t̓ra ſcꝫ btōꝝ valde opulētā vbi nō erit penu ria alicꝰ rei. nll̓ꝰ erit ibi ſenex nec īfirmꝰ nec hn̄s dolore ſꝫ gaudiū ꝯſolacōis ergo vade ⁊ recūbe ⁊cͣ. Deo gracias ¶ Sermo tercius. Sceude ſuperi us ⁊ tūc erit tibi gl̓a. Iſtd̓ v̓bū habet textualit̓ lu. xiiij. Pro declaracōe hꝰ verbi ⁊ ītroductōe materie p̄dicāde in pn̄ti Sciēdū. ꝙ ẜm ꝙ clare īuenit in ſcriptura diuina. magna dra eſt īter pͥn cipiū hoīs ⁊ fine. qꝛ pͥncipiū hoīs eſt ī h̓ mūdo. ⁊ finis ī celo./ Prīcipiū em̄ eſt in vtero mrīs. ſā qn̄ ꝯceptū ⁊ formatū ē corpꝰ ⁊ mēbra ī vtero aīa ī illo creat ⁊ īcipit viuere hō ⁊ pꝰ naſcit̉ ⁊cͣ. Sꝫ finis eſt ī celo. nō creauit nos deꝰ ad diu habi PPP do xvi pꝰ trini Sermo lli tādū in hac vita vtꝫ. ſꝫ ad cōſequēdum gl̓am ꝑadiſi. Iō dicit ſcriptura. Nō ha bemꝰ hic manente ciuitate ſꝫ futurā inqͥ rimꝰ ad heb̓. vltͣ. Nota nō hēmꝰ h̓ ma nentē ciuitate neqꝫ villā neqꝫ caſtꝝ ⁊cͣ. Ecce diuerſitas īter pͥncipiū ⁊ fine hoīs eſt. Nō eſt ſic de aīalibꝰ ⁊ auibꝰ. qꝛ ſicut hn̄t pͥncipiū in hͦ mūdo. ita etꝭ ⁊ finē. qn̄ em̄ morit totū reſoluit in qͣtuor elem̄tis. Et ecce ſignū huiꝰ qd̓ deus dedit nobis. Oīa aīalia reſpiciūt ad terrā ⁊ vadūt cur uaqͣſi vellēt dicere ſi ſcirēt loqͥ nos nihil habemꝰ ī celo ſꝫ ī terra. Nos vero ſoluꝫ ylātis cū prelatꝭ tāgimꝰ terrā on̄dentes ꝙ in terra hēmꝰ iniciū. Sed ſumꝰ erecti nos et ad celū reſpiciētes qͣſi ad domū nrāꝫ. Et lcꝫ corꝑa īcinerent. tn̄ in iudicio r̄ſur gent ⁊ ſil̓ cū aīabꝰ aſcendāt ī celuꝫ. Aucͣ. tas. Nrā cōuerſacō in celis ē quātuꝫ ad aīam. vn̄ ⁊ ſaluatorē expectaꝰ dn̄m nr̄m ih̓m xp̄m ⁊cͣ. ad phil̓. iij. Patꝫ dr̄a īter pͥncipiū ⁊ finē hoīs. Iō d̓t thema aſcēde ſuꝑiꝰ ⁊ erit tibi gl̓a. pͥmo qͣꝫtū ad aīaꝫ ⁊ pꝰ iudiciū ſil̓ in aīa ⁊ in corꝑe pꝫ thema. Mō diceret aliqͥs vr̄m. ego bn̄ vellem aſcedere qꝛ lcꝫ hēamꝰ hic pͥncipiū ꝯcep cōis formacōis ⁊ creacōis ⁊ nutricōnis tn̄ bene video ꝙ nō poſſū hic remanere ⁊ vellē aſcēdere. Sꝫ ꝑ quā ſcalā poſſū aſ cendere neſcio vel opto ſtire ꝓpter hͦ vo lo vobis mō on̄dere ſcalā. ⁊ recipiā fun damētuꝫ a qͣdā reuelacōne facta. Iacob Qui qͣdā nocte vidit ſcalā ſtātem ſuper terrā ⁊ cacumē eiꝰ tāgebat celū ⁊ āge los qͦꝫ dei aſcēdentes ⁊ deſcēdentes pe eā ⁊ dn̄m innixū ſcale Gen̄. xxviij. Iſta ſcala eſt bona vita qꝛ ſi ad celū volumꝰ aſcendere ꝑ iſtā nos oꝫ trāſire. qꝛ in ꝑa diſo nullꝰ ītratrōe generꝭ. p̄lacōis. dn̄ij tꝑalis. nec diuicie nec ſcīe. Nota cū dicit ſtatem ſuꝑ terrā. qꝛ bona vita h̓ hꝫ ſuū pͥncipiuꝫ qd̓ eſt recedere a pct̄īs a mala ſocietate ⁊ facere pnīaꝫ. cōfiteri. ſatiſfa cere. ꝑcere inimicꝭ ⁊cͣ. Cacumē eius tan gēs celū. qꝛ bona vita h̓ īcepta ⁊ ꝯtinua ta ducit ad celū. āgl̓os qͦꝫ aſcēdētes. qꝛ ꝑ ſcalā bone vite aliqͥ aſcēdūt ⁊ aliqͥ de ſcēdūt. Aſcēdūt illi qͥ īcipiūt bonā vitā et ꝯtinuat eā de bono ī meliꝰ Sꝫ deſcē dūt qͥ īcipiūt cū magno feruore ſꝫ paula ti refrigerāt vt aqͣ calida ſemota ab igne frigeſcit ⁊ reuertunt tl̓es ad pͥmū ſtatū vel efficiunt̉ peiores. Iō dd̓. Aſcēdunt vſqꝫ ad celos.ſ. illi qͦ ꝑſeuerāt ⁊ deſcen dūt vſqꝫ ad abiſſos.ſ. qͥ nō ꝑſeuerāt. aīa eoꝝ ī mal̓ tabeſcebit Et dn̄ꝫ īnixū ſcale qꝛ deus ē merces ⁊ p̄miū bonoꝝ oꝑm vn̄ dicit xp̄s. veīte ad me oēs qͥ labora tis ⁊cͣ. math̓. xi. Ecce ſcala. gͦ aſcēde ſu ꝑiꝰ ⁊cͣ. Declaraui vob̓ duo. prīo rōeꝫ qūo hēmꝰ aſcēdere ī celū. qꝛ ibi ē finis nr̄. Scd̓o ſcalā ꝑ quā hēmus aſcēdere. Mō oꝫ ſcire gͣdꝰ ꝑ qͦs hēmꝰ tranſire. Pro qͦ notandū ꝙ ſeptē ſunt gͣdꝰ ī qui bꝰ ſtat bona vita. Primꝰ credēcia arti cl̓oꝝ xij Scd̓s reuerecia diuīoꝝ. Terciꝰ beniuolēcia ꝓxīoꝝ. Quartꝰ regēcia mē broꝝ. Quītꝰ diligēcia agēdoꝝ. Sextꝰ prudēcia dice doꝝ. Septīꝰ cuſtodiēcia īternoꝝ. ¶ Primꝰ eſt gͦ credēcia articu loꝝ.ſ. ꝙ hō hēat credēciā fidei firmā ſi ne errore. dubitacōe. ⁊ fl̓a opiniōe. d. lcꝫ nō hēaꝫ rōem de hͦ naturalē nec ītellcū poſſim ꝯp̄hēdere tn̄ qꝛ vos dn̄e qͥ non poteſtꝭ mētiri nec deciꝑe nec decipi dixi ſtꝭ hͦ ore vr̄o ⁊ dimiſiſtꝭ ī ſcriptꝭ ꝑ qͣtuor euāgeliſtas ⁊ detͣmīat idē eccīa Iō cre do dn̄e Ecte fides nccͣia Rō Ioī via. pͥ mū ꝙ ē hoī nccͣariū eſt ſcire t̓minū qͦ va dit. Cū gͦ nos ī hͦ mūdo ſimꝰ viatores. et t̓mīꝰ ad qͣꝫ ſit deꝰ ī celo oꝫ vt a nob̓ ſciatur. Modo nulla alia res in hͦ mūdo dat nobis cognicōeꝫ de deo niſi fides. cū gͦ d̓t thema Aſcēde. ⁊ vbi aſcendā ſuꝑiꝰ ſcꝫ ad deū in celo. Equis ⁊ qualis ē deꝰ. dicit fides ꝙ vnꝰ eſt in ſub̓a ⁊ trinꝰ ī ꝑſo nis. Itē declarat fides ꝙ de illis tribꝰ ꝑ ſonis nō pr̄ nec ſpūſſcūs ſꝫ filiꝰ factꝰ eſt hō ꝯceptꝰ ⁊ natꝰ de ꝟgīe. Fides tenꝫ ꝙ ē īdutꝰ de ſcharlata rubra ꝓpt̓ paſſiōeꝫ ⁊ Dn̄ica. XVII. pꝰ tri nitatis Sermo. III. ſanguinis effuſionē ⁊ ꝙ voluit ſuſpendi in ligno crucis ne aliqͥs ſibi credēs ⁊ obe diens ſuſpendat̉ in furca inferni. Idē d̓t fides ꝙ ſurrexit die tercia indutus mātel lo glorie ⁊cͣ. Itē ꝙ modo ē ſuꝑ oēs ce los regnās ⁊ ſuꝑ omnē creaturā Itē eſt indutꝰ de albo qͣlibet die in hoſtia cōſecͣ ta. Ecce quō fides declarat qͦs ⁊ qͣlis eſt deus oportet gͦ habere credencia articu loꝝ ad cognoſcēdū deū. Id̓o apl̓s. Cre dere enī oportet accedente ad deū qꝛ eſt ⁊ ꝙ inqͥrentibꝰ ſe remunerator ſit. Ad heb̓. xi. Si gͦ vis deū cognoſcere ꝑ fideꝫ. oportet te ſcire. Credo in deū in qͣ conti nent̉ articuli fidei ⁊ dicere qͦlibet mane ⁊ ſero cū ꝓteſtacōne. Sicut miles qͥ facit regi homagiū. Id̓o dd̓. Credidi ſcꝫ cor de. ꝓpter ꝙ locutꝰ ſū in ore. Ego aūt hu miliatus ſū nimis ī corpore. Ecce pͥmū gradū. ¶ Scd̓s eſt reuerēcia diuinoꝝ Exqͦ habēmꝰ credenciā articuloꝝ reqͥrit ꝙ etiā habeamꝰ reuerēciā diuinoꝝ. Rō natural̓. Motꝰ reuerēcial̓ ad alique eſt ẜm credenciā extimacionē/ ⁊ excellenciā quā habes de illo. Si veniat int̓ vos mi les facitꝭ ſibi magnā reuerētiā ſꝫ maiorē duci ⁊ multo maiore regi. Itē magnaꝫ reuerenciā facitꝭ epiſcopo. maiorē cardi nali. ſꝫ multo maiore pape. pꝫ gͦ rō Si gͦ ꝑ pͥmū nos credimꝰ ꝙ deꝰ ſit īfinite excel lencie ⁊ dignitatꝭ reqͥrit̉ ꝙ ẜm illā credē ciā ſeu exiſtimacionē faciamꝰ ſibi reuerē cia. De hͦ dicā vnū miraculū de biblia de vno ceco a natītate quē xp̄s curauit dās ſibi viſum cui poſtqͣꝫ fuit illuminatꝰ dixit ſibi xp̄s. Tu credis ī filiū dei. Rn̄dit ille ⁊ dixit. qͥs es dn̄e vt credā in eū. dixit ei ih̓s. Quis loquit̉ tecū ipē ⁊ ſubito credi dit d̓t textus. ꝙ ꝓcidēs adorauit eum. Ioh̓. ix. Ecce quo ex credēcia ſecuta ē re uerencia. Sic dꝫ eſſe in nob̓ Si habemꝰ credenciā de deo portemꝰ ⁊ exhibeamus ei reuerēciā tripl̓r ſcꝫ in corde. in ore. in oꝑe ¶ In corde ei reuereciā exhibere de bemꝰ ſpem nrām ī eo ponēdo ꝙ ſi creditꝭ ipſū in mīa īfinitū ī potēcia ⁊ pietat: ma gnā īiuriā ſibi facitꝭ qn̄ in hijs vr̄is neceſ ſitatibꝰ ſcꝫ ꝓ ſanitate habēda vel ꝓ liberꝭ vel ꝓ re ꝑdita īueniēda vaditꝭ ad dyaho los d̓inos ⁊cͣ. īimicos ſuos Cū in neceſ ſitatibꝰ ad dn̄m ſit currendū. qꝛ ipſe ſolꝰ p̄t dare ſanitatē filijs. gͦ d̓t Ame di. vob̓ ſi qͥd pecieritis pr̄em in noīe meo dabit vobis Ioh̓. xvi. ¶ In ore deo reuerēcia exhibēda eſt reuerent̉ de eo loquēdo. qꝛ ſi creditꝭ xp̄m deū ⁊ hoīem dn̄m nr̄m cū de dn̄o ſit loquēdū cū reuerēcia etiā xp̄o loqͦ reuerent̉ debemꝰ vn̄ magnā re uerenciā ſibi faciūt qͥ ꝑ ipſū iurāt īuanū ⁊ deſpiciūt ⁊ blaſphemat ⁊ cū enſe lingue diuidūt ⁊cͣ. ¶ In oꝑe deo reuerēcia ex hibenda ē ſi creditꝭ ꝙ ipſe deꝰ ſit oīm ꝓ uiſor et retributor das nob̓ ꝓuiſionē de oībus triticū ī cāpis. vinū ī vineis ⁊cͣ. et cōſeruās oīa vr̄a merito eidē ſeruire debe tis. vn̄ magnā irreuerēciā ſibi facit qͥ in dn̄ica nō ſeruit ſibi audiēdo miſſam ⁊cͣ. Memēto vt diē ſabbati ſcīfices. ſex die bus oꝑaberꝭ. ſeptīo aūt die ſabbatū dn̄i eſt nō facies ī eo oē opꝰ tu ⁊ filiꝰ tuus ſꝫ et filia tua ⁊cͣ. Exodi. xx. ¶ Tercius gra dus ē beniuolecia ꝓximoꝝ. hēre emīᶜ debe mus dilectionē ⁊ bonā volūtatē adinui cem. expelledo odia. rācores ⁊ malicias. Rō theological̓ certū ē ꝙ nos portamꝰ tatā reuereciā deo ꝙ amore ſui diligimꝰ ⁊ honoramꝰ ymagines ſuas. ſiue ſint de auro. argēto ligno. ſiue lapide nō ꝙ ado remꝰ ymagines vt res q̄da ſunt ſicut nec adoramꝰ lrās nec auꝝ nec argentū ⁊ ſic de alijs. Sꝫ honorant ⁊ diligunt̉ rōne il lius quē repn̄tant. Idē de ymagine ꝟgi nis marie ⁊ ſcōꝝ. Mō nulla ymago dei eſt magꝭ ꝓpria ī mūdo int̓ creaturas cor porales qͣꝫ hō. Ad ymaginē qͥppe dei fa ctus ē hō Gen̄. ix. Si gͦ habemꝰ creden ciā de deo ⁊ portamꝰ ei reuerenciā. oꝑtet nos hr̄e beniuolenciā ad ymaginē ſua. ſi ue ſit de auro vt ſūt ꝑſone caritatiue ſiue de argento ꝑ clarā ſcīaꝫ ſiue de lapide ꝑ Dnica. XVII. pꝰ tri nitatis Sermo. III. durā pn̄iam. ſiue de ligno vt ſunt ꝑſone mūdane. ſiue de carbone vt ſunt perſone pctōres ⁊ inimici dei qꝛ ad ymagine dei ſunt. Sꝫ eſt denigͣta pctōris ymago per malā vita. tn̄ ymago ē diligēda. Aucto ritas. Si qͥs dixerit diligo deum ⁊ fratre ſuū oderit mēdax eſt. Qui enī nō diligit fratre ſuū que videt̉ deū que non videt quō p̄t diligere: jͣ. Ioh̓. iiij. ¶ Quartus gͣdus ē regencia mēbroꝝ ſcꝫ regere cor pus ſuū. qꝛ modicū eſſet diligere alios niſi hō ſciret regere ſeipſū. Quilibet ē cō ſtitutꝰ a deo qͣſi rex ī terra corporis ꝓprij ad gubernādū. qͣſi ſubditos mēbra ſua. ſcꝫ oculos ab aſpectibꝰ ⁊ ſic de alijs ꝟſus. Si bene mēbra regꝭ dignꝰ es noīe regis. Nō eſt aliqͥs veſtꝝ hn̄s aīal equū vel aſi nū qͥn ſciat ipſū regere. Iam ſcit qͣ hora dat ſibi ad bibendū ⁊ qͣꝫtā ānonā dat ⁊ nō daret āplius Ita debetꝭ facere de cor pore veſtro. Si vero facis oppoſitū per intēperāciā cibi ⁊ potꝰ nō bene regis Itē qͥlibet veſtꝝ vult ꝙ aīal ſuū non ſit caſtū nec ꝑmittit femellā approximari ⁊ tu qͣ ē approximatꝭ meretricibꝰ. minꝰ te regis qͣꝫ beſtiā. Itē qͥlibet ſcit qͣꝫtuꝫ p̄t portare ſuū aīal ⁊ nō īponit ei āplius. Ita ē fien dū de onere pn̄ie. aliqͦ recipiūt pn̄iam in diſcrete. Id̓o deficiunt ⁊ eſt ꝑiculū aīe. Aliqͥ minꝰ penitet deficiēdo vel minꝰ fa ciendo dicēdo qͣre plagas te. qͣre portas ciliciū ⁊cͣ. Iſtud onꝰ dꝫ ꝓporcionari ẜm corporis cōplexionē ⁊ ẜm viā ſcꝫ vitā qͣ ẜm naturā habēt viuere. Iō d̓t eccleſia. Deꝰ cui ſeruire ſcꝫ in pn̄ia regnare ē. Quintꝰ gͣdus ē diligecia agēdoꝝ ſcꝫ ꝙ in nr̄is bonis oꝑbꝰ ſimꝰ diligētes. Alia dꝫ eē diligēcia religioſoꝝ. alia dericoꝝ Diligecia religioſoꝝ ē ſeruādo nō ſolū tria vota q̄ ſunt ¶ Obedīa generalis Pauꝑtas apl̓ical̓ ¶ Caſtitas āgelical̓ ecia. ſi cerimonias ⁊cͣ. Diligēcia clericoꝝ ē in dino officio ī horis dicēdis ⁊ ſic de alijs. Clerici enī nō debēt vagari per plateas. Negligecia enī ab eiſde vitari debet. qꝛ negligēcia diſponit ad caſū. Maledictꝰ qͥ facit opꝰ dei negligenter. Ihere. xlviij. Diligēcia laycoꝝ ī qͣtuor ē ſcꝫ de qͦlibet die. de qͣlibet ſeptimana. de qͦlibet menſe de qͦlibet āno. qͦlibet die diligeciā habere debet layci qꝛ debēt orare de mane ⁊ ſero cogitādo ꝙ videt xp̄m iratū qͣꝫ ſuis p̄ci bus placare debent. Diligēcia cuiuſlibe ebdomade ē in dn̄ica audire miſſā com pletā. cū ſilencio ⁊ orādo nō enī in miſſa debēt loqͥ etiā cū pr̄e nouit̉ veniente Itē diligēcia de qͦlibet mēſe ꝯſiſtit in hͦ ꝙ ē qͦ libet mēſe ꝯfiteri qd̓ licet nō ſit p̄ceptū ē tn̄ bonū ꝯſiliū. Dabo rōnē de camiſia ⁊cͣ. De qͦlibet āno diligēcia in hͦ ꝯſiſtit qd̓ ē cōicare in paſthate. Nā ſic̄ ille qͥ dꝫ prā dere cū papa vel rege ornat ſe veſtimētis ⁊ lauat ſe. Ita hij qͥ cōicare debet veſtire in tribꝰ ⁊ lauare ſe debēt pn̄ia ⁊ lacrimis cōpunctōis ⁊ deuocōis. Nā xp̄s rex ⁊ pa pa īuitauit oēs nos xp̄ianos vt cōedāꝰ cū eo in die paſche. Ido lauetis vos per ꝯfeſſionē ⁊ ornetꝭ vos veſtimētis ꝟtutū ⁊ bone vite. Ecce diligencia. Sit timor dn̄i vobiſcū ⁊ cū diligēcia cūcta facite. ſcd̓o ꝑalipo. xix. ¶ Sextꝰ gͣdus ē prudē cia dicendoꝝ ſcꝫ ne verba ſint ſcādaloſa diffamatoria īiurioſa nec minaꝝ nec pec catoꝝ occultoꝝ reuelatoria Sꝫ diligere famā ꝓximoꝝ debemꝰ. Id̓o apl̓s. Ser mo vr̄ ſꝑ ī gr̄a ſale ſit cōditꝰ Ad col̓. iiij. Nota ſale ſit cōditꝰ qn̄ comeditꝭ carnes vl̓ piſces nō ſalſo qͣꝫ manꝰ vr̄a via recta nō ducit̉ nec vehit̉ de ſciſſorio ad os ſꝫ di uertit ad ſal vel ad ſalſā. Ita dꝫ eſſe de ꝟbis vr̄is qꝛ nunqͣꝫ ꝟbū dꝫ venire de cor de recta via ad os ſꝫ diuerti dꝫ ad ſal di ſcrecōis cogitando qd̓ ego volo mō dicē erit ſcā daloſū illud vel diffamatoriū vel īiurioſū Et ſi ſic tūc ꝯclude. gͦ nō dicā Septimꝰ gͣdus ē cuſtodia internoꝝ ſcꝫ cuſtodire cor a mal̓ cogitacionibꝰ deſide rijs ⁊ cōcupiſcētijs. Iſte gͣdus ē maiorꝭ ꝑfectionis qꝛ de corde ꝓcedūt bon a vel mala. Augꝰ. Id̓o pctm̄ quia volūtariū Dnica. XVII. pꝰ tri nitatis Sermo. IIII Rō qꝛ ſi ego teneā manū extentā ⁊ aper tā corā vobis vos poteſtꝭ in ea ponere rē ignitā vel lutū Sꝫ in ptāte mea eſt cōbu ri vel nō. qꝛ poſſū ſtatī ꝓicere. Ita yma ginacio cordis nr̄i aperta ē angel̓ bonis ⁊ malis ⁊ pn̄t in ea ponere malas ymagi naciones ⁊ cogitacōes vigilādo ⁊ dormi endo dicēdo. O mō tu poſſes te vindica re de tali vel tu poſſes habere delectacio ne cū tali muliere. qꝛ talis optunitas ⁊cͣ. ſꝫ in te eſt ꝓicere vel retinere Et iſte reti nent̉ qn̄ hō cogitat ⁊ moroſe delectat̉ ⁊ ſic aīa cōburit̉ Id̓o cuſtodiat cor. Omni cuſtodia ſerua cor tuū. qꝛ ex ipſo vita ꝓ cedit qd̓ veꝝ eſt ſi bene cuſtodiat̉ alias ſi male ſeqͥtur mors. ꝓuerb̓. iiij. Id̓o dicit ſcpͥtura ī ꝑſona dei Prebe fili mi cor tuū mihi ſcꝫ cuſtodiēdo a malis cogitacioni bus ⁊c̄. ꝓuerbioꝝ. xxiij. ¶ De eadē dn̄ica. Sermo qͣrtus pſe vero appre henſuꝫ ſanauit eū. Habet verbū iſtud originalit̓ Lu. xiiij. ⁊ recitatiue ī eu uangelio currētis dn̄ice. Mō volo vob̓ p̄dicare totū curſū medicine quē xp̄s ſex uat ī ſua curacōne aīaꝝ. Sꝫ pͥus ſalutet ꝟgo maria. Inuenit̉ ſatis clare ī ſacͣ ſcpͥ tura tā in veteri qͣꝫ in nouo teſtamēto ꝙ xp̄s d̓r medicꝰ. Rō clara ⁊ euidēs. ꝓprie ⁊ vere ille appellat medicꝰ qͥ hꝫ duo. ſcꝫ ſcīam ſpeculatiuā curſū medicīe qͥ ſcꝫ ſcit ꝓprietates herbaꝝ lapidū ⁊cͣ. Et quō de bent applicari īfirmitatibꝰ. Scd̓o reqͥritur ꝙ habeat pͣcticā ī opere. al̓s nō eſſet me dicus ſi ī altero iſtoꝝ deficeret. ſi enī non hꝫ ſcīam tūc errabit ⁊ multos interficiet. talis nō dꝫ dici medicꝰ ſꝫ merdicꝰ ꝑ oppo ſitū ſi hꝫ tm̄ ſcīaꝫ tātā vt galienꝰ ſiue ypo cras ⁊ nō hꝫ pͣcticā baccalariꝰ p̄t dici ſꝫ n̄o medicꝰ oportet enī hr̄e medicū ſcīam in intellectu. ⁊ pͣcticā in opere. Ꝙ aūt xp̄s habeat iſta duo nullū veſtꝝ credo ī hͦ du bitare. qͥs enī meliꝰ ſciet ꝓprietates herba rū lapidū ⁊ ꝯſtellacionū qͣꝫ ille qͥ creauit oīa. Nota ꝙ ph̓i nō ſciuerūt ꝓprietates oēs de vno folio ſaluie Sꝫ de ſcīa xp̄i d̓t apl̓s. In qͦ ſunt oēs theſauri ſapīe ⁊ ſcīe abſcōditi. Ad col̓. vij. ⁊ pꝫ ꝙ hꝫ theori cā. hꝫ etiā pͣcticā qꝛ a pͥncipio mūdi vſqꝫ nūc ſꝑ pcticauit. Nūqͣꝫ aliqͥs fuit curatꝰ ab aliqͦ morbo niſi ꝑ manꝰ xp̄i. maxime ī aīa. intm̄ ꝙ dauid qͥ fuerat vulneratꝰ in corpore ⁊ etiā in aīa ꝑ pctā qn̄ fuit cura tus nō regͣciabat̉ medicꝭ. ſed deo. faciēs vnū pſalmū de hoc di. Benedic aīa mea dn̄o ⁊ oīa q̄ intͣ me ſūt noī ſcō eius. Be nedic aīa mea dn̄o ⁊ noli obliuiſci oēs re tribucōes eiꝰ Qui ꝓpiciat oībꝰ iniqͥtatibꝰ tuis qͥ ſanat oēs īfirmitates tuas. Ergo magnꝰ pcticus ē xp̄s. Si gͦ aliqͥs d̓r me dicus qꝛ hꝫ ſcīam ⁊ pct̄ica ⁊ vtrūqꝫ xp̄s hꝫ. iō bene p̄t dici medicꝰ ⁊ ipſemet vo cat ſe medicū cum eſſet int̓ publicanos ⁊ pctōres ⁊ phariſei murmuraret. dixit eis ih̓s. Nō egent qͥ ſani ſunt medico ſꝫ qui male habēt Luce. v. qꝛ vnꝰ illoꝝ erat īfir mus de ſuꝑbia. aliꝰ de auaricia ⁊cͣ. Iō bo nū eſt ꝙ medicꝰ ſit int̉ eos. d̓t h̓ gloſa au guſtini: de celo ad nos venit medicꝰ quia magnꝰ ꝑ totū mūdū vbiqꝫ iacebat egro tus. pꝫ gͦ rōne ⁊ aucͣte ꝙ xp̄s d̓r medicꝰ maxīe aīaꝝ. Id̓o d̓t the̓. Ip̄ē vero.ſ. xp̄s apprehenſū ſupple īfirmū in cura ſua ſana nit eū. pꝫ the. Cogitaui quō poſſeꝫ vob̓ declarare curā ⁊ modū que xp̄s ſeruat ī curacōe aīaꝝ. Et vt ītelligatꝭ declarabo ẜm modū ⁊ pͣcticā quā ſeruāt medici in curacōe corpoꝝ. Et īuenio ꝙ medici ẜm artē medicine ſeruāt decē modos ſcꝫ ¶Prīo ꝑ ſudorē. ¶ Scd̓o ꝑ vomitū. ¶ Tercio ꝑ dietā ¶ Quarto ꝑ vnctionē. ¶ Quīto ꝑ minucionē. ¶ Sexto ꝑ cau teriū ¶ Septīo ꝑ criſtere ¶ Octauo ꝑ ſomnū. ¶ Nono ꝑ exerciciū ¶ Decimo ꝑ pocionē. Oēs iſtos. x. modos xp̄s me dicus ẜuat ī cura cōy aīaꝝ a pctīs. Id̓o d̓t the̓ Ipē apprehenſū ſanauit eū ¶ Di co pͥmo ꝙ ẜm artē ⁊ curſū medicīe Aliq̄ īfirmitates ſūt q̄ curant ex ſudore. qn̄ d̓t medicꝰ cooꝑiat ⁊ ſudet ⁊cͣ. ⁊ ſic mali hu PP P.iij. nitatis Sermo. IIII Dnica. XVII. pꝰ tri mores exeūt ꝑ poros ⁊ corpꝰ purificat̉. Iſto mō xp̄s curat multas aīas īfirmas ex pctīs ſudore lacrimoſe cōtricōnis qn̄ hō ſe rigat cū memoria ⁊ recordacōe pec catoꝝ dicēdo. O miẜ tali die feci hͦ ⁊ ta li hͦ ⁊ hō lacrimat. ille lacrime ꝯtricōnis ſudores ſūt aīe. Iſte ſudor ē tāte ꝟtutꝭ ꝙ vna gutta ſiue lacrima vere ꝯtricōis cu rat aīaꝫ ab oībꝰ culpis mortalibꝰ. Scitꝭ quō gn̓ant iſti ſudores illo mō qͦ xp̄s ſu dauit ī nocte paſſionis. de qͦ Lu. xxij. Fa ctus ē in agonia ⁊ ꝓlixius orabat ⁊ factꝰ eſt ſudor eiꝰ ſic̄ gutte ſāguinis decurrētꝭ in terrā. Nota agonia n̄ credatꝭ ꝙ in xp̄o fuerit tale bellū qͣle ē in nob̓ ſcꝫ ꝯͣdictōis ſenſualitatꝭ ⁊ ſpūs vel rōnis qꝛ in xp̄o op time ꝯcordabat. Sed bellū xp̄i erat ſen ſualitatꝭ circa obiectū paſſioīs qꝛ ſciebat ⁊ videbat corā ſe ꝙ debebat capi verbē rari ⁊cͣ. ⁊ tandē mori. ſenſualitas videns ꝙ iſta habebat ſuſtinere reſtrinxit ſe ⁊ ſu dauit ſudore ſāguinis. Iſto mō debēt in noh̓ gn̓ari lacrime ꝯtricōis. qͥlibet dꝫ vi dere corā ſe penā eterne dāpnacionis ex pctīs ſibi debitā. cogitando. Oᵗ miẜ quō euadā de manibꝰ demonū qͥd dicā qn̄do ero ī iudicio qͥd dicet̉ tibi qͥd feciſti ⁊ non feci niſi pctā. Cogitādo ſic. veniet ſudor lacrimaꝝ qͥ dꝫ eē ſanguineꝰ tāta ē illa pe na. Ecce medicina aīe ex ſudore. Id̓o d̓t the̓. Ipē vero apprehenſū ⁊cͣ. ¶ Scd̓s modꝰ ē ꝑ vomitū. Iā ſcitꝭ qn̄ aliqͥs cō medit nimis ⁊ hꝫ ſtomachū ꝯſtipatum ⁊ nō p̄t digerere nec poteſt qͥete dormire ſꝫ anxiat̉ etiā ſi recipit pocōes venenatas re mediū ē ꝑ vomitū ſuperflua eicere an̄qͣꝫ veniāt ad cor. Iſto mō xp̄s ordinauit ꝙ per vomitū ſanaret aīa. Cōfeſſio enī ni hil aliud ē niſi vomitꝰ ciboꝝ indigeſtibi liū qͥ ſunt ī ſtomacho ꝯſcīe. qͦt pocōes ve nenatas ſpūalit̉ hō comedit infra annū. Remediū igit̉ ē ad pedes pctōrꝭ vome re. Nā ꝯfeſſor tenet caput qn̄ abſoluit ⁊ pꝰ hō ſentit ſe leue. Et ſic̄ vomitꝰ ſit euꝫ labore maxīe qn̄ hꝫ hō pectꝰ ſtrictū Ita ꝯfeſſio cū labore ſit ꝓpt̓ verecūdiā diffa macōnis ſuijpſiꝰ Aucͣtas ſi coactꝰ fueris in edendo multū ſurge de medio ⁊ vomē ⁊ refrigerabit te ⁊ non adduces corpori tuo īfirmitate. Ecͣci. xxxi. Nota ſi coactꝰ fuerꝭ ⁊cͣ. Abſolute nullꝰ cogit edēdo niſi rogādo comedatis ⁊ ſic cogit comedere vxor a viro ⁊ ecōuerſo. ⁊ amicꝰ ab amico ⁊ ita ē de pctīs qꝛ qͣſi coacte hō peccat nō coacte abſolutē. Sꝫ eſt vna tal̓ coactio. ſcꝫ cogas me qꝛ placet mihi. Qn̄ d̓t ali qͥs alicui amico. volo vīdicare me de tali iniuria. venias mecū ⁊ alter nolo. īmo ve nies ⁊ ſic vadit. Ecce coactio q̄ fit nō eſt coactio cogēs. Ide qn̄ aliqͥs d̓t mulieri faciemꝰ tale pctm̄ qꝛ nullꝰ ſciet ⁊c̄. cogas me ego facia qꝛ placet mihi. Itē qn̄ der vnderkoffer d̓t diuiti. Tiuitas īdiget pe cunijs. Id̓o ſi vultꝭ lucrari mutuetꝭ ⁊ ha bebitis. xij. ꝓ. x. ppt̄ mutuū. O d̓t diues. vſura eſſet. cui aliꝰ rn̄det Ide qn̄ iuuenis d̓t alteri. vadamꝰ ad lupanar vel ad or tū ad furādū fructꝰ ꝓchdolor ſic ad pec cata cogunt̉ getes ſꝫ ad illa q̄ dei ſūt nul lus cogit. Nullꝰ d̓t vadamꝰ ad miſſam ẜmone ꝯfitēdū cōicandū ⁊c̄. Remediū gͦ ſurge de medio.ſ. recedēdo a mala ſo cietate. O benedictū vomitū vbi poſt do loroſam ꝯtricionē ſeqͥt verecūda ꝯfeſſio z ¶ Terciꝰ modꝰ ē ꝑ abſtineciā d̓t enī me dicus febricitāti. Auiſetꝭ vos nō come datis carnes nec fructꝰ nec bibatis vinū Sꝫ comedatꝭ brodiū piſaꝝ ⁊cͣ. ⁊ ſic na tura reformat̉. Gꝛ egoriꝰ. Dignitas cō dicionis hūane ꝑ īmoderāciā.i. exceſſuꝫ ſauciata.i. diſtēperātia medicinal̓ ꝑcimo nie.i. dieta ſtudio reformet. Iſto modo etiā ſanat xp̄s aīas qd̓ cōtingit qn̄ aliqͥ volunt abſtinere a delicijs carnalibus amore xp̄i. Xp̄s enī a more nr̄i amariſſi mas ſuſtinuit paſſiones. Id̓o amore ſui ⁊ ꝓ ſaluacōne aīe debemꝰ abſtinere. Ab ſtinere etiā debemꝰ ab eſu carniuꝫ certis diebus. Itē a cena a fructibꝰ a ſpacijs a lecto a camiſia a tripudijs a vanis orna mētis a ſuꝑfluitatibꝰ. Et iſtā abſtineciā amore xp̄i factā. lꝫ etiā ſit ꝑuaipē repu Dnica. XVII. pꝰ tri nitatis Sermo. IIII tat magnā Itē abſtinere debemꝰ amore xp̄i ab illo ad qd̓ magꝭ hō inclinatur vt a potū ante miſſā a ludo ⁊c̄. Si enī pro ſa nitate corporis. hō facit tantā abſtinen ciam ⁊ dietam licet homo ſit delicatus. Nōne multo amplius ꝓ ſanitate aīe eſt aliquid fiendum. qn̄ aliqͥs ꝯfitet̉ ⁊ habet febrē luxurie etiā ī oſſibꝰ vel auaritie īui die. ⁊ ꝯfeſſor dicet abſtineatꝭ a carnibus tot diebꝰ vel a vīo vel ieiunetꝭ dicūt. Q pater ⁊ qͥd comedere nō poſſē dormire ⁊ ⁊ ſil̓ia Nō excuſāt ſe corā medico corꝑis ſꝫ corā medico aīe magnꝰ defectꝰ eſt. qui em̄ abſtīet amore xp̄i ip̄e remittit peccata Id̓o d̓t ſcripta. Cariſſimi obſecro vos tāqͣꝫ aduenas ⁊ ꝑegrinos qͥ ſolum in via recipiūt neceſſitate ⁊ nō curant de delica mentis Abſtinete vos a carnalibꝰ deſidē rijs q̄ militāt aduerſꝰ aīaꝫ ꝯuerſacōnem vram inter gētes hn̄tes bonā. jͣ. pe. ij. hic Om̄s ſumꝰ viatores. Domꝰ nr̄e ſūt in celo In domo pr̄is mei māſiones multe ſūt Ioh̓is. xiiij. Ergo refrenare deſideria carnis debēꝰ ¶ Quartꝰ modꝰ eſt ꝑ vnc tionē qn̄ ꝟtus eſt ꝯſtipata vel caro intu meſcit vel in vulneribꝰ medici vngūt ⁊cͣ Iſto mō xp̄s curat vnguentū eſt oratio. qꝛ qͣntūcūqꝫ ſitis ꝯſtipatꝰ ⁊ inflatꝰ ꝑ ſu ꝑbiā ꝑ deuotā orōneꝫ ſcꝫ genibus flexis cogitādo ꝙ vidētꝭ xp̄m indignatum ⁊c̄. Tūc veīt terror ⁊ cor mollificat̉ ⁊ ſic hu miliat̉ Bernardꝰ. Mꝛatio vnguit O qͦt vulnera pctōꝝ curant̉ vnguendo orōnis Exēplū de euuāgelio de quodā peccato re vano ⁊ pōpoſo ꝯtra qͣꝫ d̓s ꝓtulit ſn̄aꝫ ꝯdēpnacōnis ſꝫ ꝓſtratus rogauit dicens. pacīaꝫ habe ī me ⁊ rn̄dit ſibi d. ẜue neqͣꝫ omne debitum dimiſi tibi qm̄ rogaſti me Mat. xviij. Perſona em̄ deuota in ora tione ſꝑ erit huīlis. Sꝫ orōnes qͣs vos facitꝭ nonūqͣꝫ nō faciūt huīliare cor qꝛ in deuote fiūt induendo vos ⁊cͣ. Ml̓ieres ⁊. I pingendo ſe ⁊cͣ. Tichil vel paꝝ valet qn̄ ſupplicat regi vel pape huīliter fit ſuppli catio. vnguentaxius faciet pigmēta ſuaui tatis ⁊ vnctiones ꝯficiet ſanitatis Eccl̓. xxxviij. ¶ Quintꝰ modꝰ eſt ꝑ minucōeꝫ qn̄ ſcꝫ infirmi hn̄t ſanguinē corruptā vl̓ habūdāt nimis in ſanguine ⁊cͣ. Iſto mō xp̄s vtit̉ ⁊ hͦ qn̄ diuitibꝰ dāpna reꝝ ordi nat ⁊ ꝓuidet. Nā vos diuites qͦ habun datis in pecunijs pane vino ⁊cͣ. niſi facia tis minucōeꝫ corrūpemini. ⁊cͣ. Quia di uitie ſūt occaſiōes peccatoꝝ vindicte luxu rie. Dicūt diuites ⁊ qͥd erit michi expen dere. l. florꝭ vt habeā iſtā puellā vel vidu am ⁊cͣ. Id̓o vt caueant pctā ⁊ pctōꝝ oc caſiones fiat minutio diuitiaꝝ in redēpti on captiuoꝝ in puellis maritādis pau ꝑibꝰ. Iſta minutio fit de vena cordis. qꝛ vbi eſt theſaurꝰ tuꝰ ibi eſt cor tuū Mat̉ vj. De iſta minucōe d̓t xp̄us Ꝙ ſuꝑ eſt date el̓iaꝫ ⁊ ecce oīa mūda ſūt voh̓. Luc̄ xj. Hec auctoritas ⁊ hͦ xp̄i verbū. Debe ret ſcribi lr̄is aureis ī ꝑietibꝰ d̓iuitū. No ta ꝙ ſuꝑeſt nō d̓t ꝙ expolietis vos in hy emē ⁊ detis pauꝑi vel vxorem vel filios nec ꝙ amoueatis pane̓ de ore vr̄o vel vx oris vel filioꝝ ſꝫ ꝙ ſuꝑeſt recepta neceſſi tate detꝭ pauꝑibꝰ p̄cioſe veſtes nonnūqͣꝫ corrūpunt̉ a tineis ⁊ pauꝑes moriuntur fame ⁊ frigore ⁊ triticū corrūpit̉ horre is diuitū ⁊ pauꝑes fame ⁊ pauꝑtate af fligunt̉. Et hoc tangit maxime eccleſiaſti cos qꝛ layci qui habēt hereditare filios ⁊ maritare filias ſi ꝯgregāt vel theſauriſāt nō mīꝝ qꝛ pueros habent Nec eſt par ra tio de eccleſiaſticis ꝑſonis ſacerdotibꝰ et ſecularibꝰ. Ratio ſi aliqͥs hꝫ domū in lo co ſicco ſi facit ibi ciſternā vbi ꝯgregant̉ aque pluuiaꝝ ſapienter facit. ſꝫ qͥ hꝫ pute um in domo ea non ſic eget. layci ſūt in ſic co qꝛ nō ſemꝑ hn̄t certos redditꝰ ſꝫ ſicut dat deꝰ in cāpis vineis ⁊cͣ. Sic ꝯgregēt. qn̄ nō creſcūt nil recipiūt ⁊ ſi iſto āno d̓s dat forte in alio nō dabit. Ideo oꝫ eos ꝯgregare ꝓ ſe vxore filijs ⁊cͣ. Sꝫ ſacer dos q̇ hꝫ puteū ſcꝫ redditꝰ qͣre faciat ciſ ternaꝫ in taxia vel burſa. Ecce dāpnatio vel ꝑiculū. Id̓o d̓t ꝙ ſuꝑeſt. Sextꝰ mo dꝰ eſt cauteriū qn̄ em̄ aliqͥs hꝫ plagā cor ruptam oꝫ cauteriū. ſcꝫ cum ferro ignito nitatis Sermo. iiii Dn̄ica. XVII. pꝰ tri de oſſibꝰ extͣhere īmundicias Et iſta me dicina eſt valde doloroſa. Iſto mō xp̄s ſanat illos qui ſūt corrupti ſcꝫ īueterati ī peccatis ſic̄ īdurati nolunt dimittere ꝓec cata ⁊ malā vitā nec ꝯfiteri. Si dicat eis ⁊ qͣre nō emēdatis vos. Dicūt vadatis qꝛ ita bn̄ ſaluabor ſic̄ ⁊ vos obſtīati ſūt Sꝫ xp̄s cū cauterio ſcꝫ tribulacōe frāgit ſibi tibiā vel brachiū vel cum igne ſctī an thonij ⁊ tūc eū plagat. tales nō nūqͣꝫ cō uertūt ad deū ⁊ ꝯfitent Itē idē dicendū eſt de mulieribꝰ q̄ nec ꝑ p̄dicatores nec ꝯfeſſores volūt dimittere vanitates. qͥn on̄dāt mamillas ſꝫ xp̄s cauterio de lepra vel alia infirmitatte ſanat ⁊ curat eos. ⁊ bona eſt tribulacio corꝑis q̄ curat aīam. Sic̄ medicꝰ qͥ ſcindit carnes extͣ vt intꝰ curent ⁊cͣ. Iob. v. Beatꝰ hō qͥ corripit̉ a dn̄o. Increpacōeꝫ gͦ dn̄i ne reꝓbes qꝛ ip̄e vulnerat ⁊ medet̉ ꝑcutit ⁊ manꝰ eiꝰ ſanabūt ¶ Septimus eſt criſtere medici na eſt verecunda ſed dicunt medici ꝙ eſt valde ꝓficua. Ecce hic remiſſioneꝫ iniu riaꝝ qn̄ em̄ mali huōres nō pn̄t exire de corꝑe datur criſtere. Ita qͥ habet odium rācorē ⁊cͣ. ꝯtra alique ⁊ malā materiam ⁊ venenatam in corde tenet hoc remedio vtatur qd̓ remedium eſt reciꝑe criſtere. Scitis ꝙ criſtere fit d̓ multis materialibꝰ Ita criſtere remiſſionis debet fieri de mul tis materialibꝰ. Dicūt aliqui o quō poſ ſem remittete morteꝫ patris fratris ⁊cͣ. Recipiatis criſtire ꝯpoſitū ex materiali bꝰ Primū paſſionis xp̄i qͥ in maioribus doloribꝰ clamauit. Pater ignoſce eis vi debāt em̄ pr̄em ad recipiendū vindictaꝫ ꝑatū. Scd̓m de virgine maria. Ab iſta vos ml̓ieres recipiatis materiale q̄ tota deſolata poſtqͣꝫ depoſitū fuit corpꝰ de cru ce ⁊ ſepultū rediens iheruſalē qn̄ crucifix ores filij ſui videbāt eā ⁊ dicebāt Ecce iſta eſt mater ih̓u crucifixi ſalutabatꝰ eos di. Deꝰ ſit vobiſcū qͣꝫuis dyabolus erat cū eis ſꝫ mulieres nōnulle iracū de ⁊ vin dicatiue ⁊ nō loquunt̉ ſibi allegātes. qꝛ dixit michi tu es loquax ⁊cͣ. Terciū ma teriale a ſanctis martiribꝰ accipiatis ſcꝫ a beato ſtephano qui orauit ꝓ lapidātibꝰ ⁊ ab alijs. ex hijs tribꝰ cōficiat. criſtere ⁊ ponat̉ in manica memorie ⁊ trāſeat ꝑ ca nale īmunda timoris dāpnacōis ⁊ ſic ex ibit mat̓ia medicīa ē verecūda ſꝫ ꝓficua. Relinq̄ ꝓxīo tuo nocenti te ⁊ dep̄canti tibi pctā ſoluent̉. Hō huiuſmodi ſeruat irā ⁊ a d̓o q̄rit medelā qͣſi dicat non pōt fieri Eccl̓. xxviij. ¶ Octauꝰ per ſompnū rō qn̄ hō vigilat om̄es ſenſus ⁊ viſꝰ ⁊cͣ. ⁊ potētie aīe laborāt. Id̓o nō hn̄t occa ſionē curādi. ſꝫ qn̄ infirmꝰ dormit natura recreat̉ ⁊ ſanat̉. De hoc auctoritas. Xp̄s loquēs de morte lazari. dixit lazarꝰ ami cꝰ noſter dormit. Ac diſcipl̓i. nō de mor te. ſꝫ de ſompno ītelligētes reſponderunt Si dormit ſaluꝰ erit Ioh̓is. xj. Iſto moͣ xp̄s ſanat aīas infirmas. Sompnus em̄ aīe eſt ceſſare a negotijs tꝑalibꝰ ⁊ ꝯtem plari de alio mūdo ſcꝫ quō ſūt aīe in celo cū angelis in qͣnta beatitudīe ⁊ gl̓ia. Re ſpiciēdo celū cogitādo pulchritudīeꝫ in teriorē cum extra ſit ita pulchꝝ. Itē qͣlis delectatio debet eſſe videre deū in trītate xp̄m deū ⁊ hoīeꝫ virginē mariā ⁊ ſāctos Iſte eſt ſōpnus aīe ⁊ ſic cor inflāmatur ī deſiderio ꝑadiſi ⁊ deſpicit mūdū. Iō dd̓ In pace in idip̄m dormiā ⁊ requieſcam. Itē cogitā do infernū ⁊ penas dāpnato rū. purgatoriū ⁊cͣ. Itē dei ꝓuidētiaꝫ cir ca huiꝰ mūdi gub̓nacōeꝫ. Sꝫ nos layci tot negotia habētis infra ebdomadam ꝙ nō poteritis ſic dormire. Tn̄ in die domi nica debetis ſic dormire ceſſādo ab omni negotio teporali nō ſolū nō faciendo oꝑe nec etiā loquēdo nec cogitā do. Et ſi ꝯtē rēdo ita facitꝭ pctā q̄ infra ebdomodā cō miſiſtis remittent vob̓. Hec dic̄ dn̄s de us ſctūs iſrl̓. Si reuertamī ⁊ quieſcatis ſalui eritis in ſilentio ⁊ in ſpe erit fortitu do veſtra Yſaie. iij. ¶ Nota ſi reuertamī infra ebdomodā ſꝑgitis ⁊ diſtrahitꝭ vos vnꝰ ad cāpū aliꝰ ad vineā aliꝰ ad foꝝ. ſꝫ Dnīca. XVIII. pꝰ tri nitatis Sermo. I ī dn̄ica reuertamī ſ. a negotijs ⁊ qͥeſcatꝭ. Nonus eſt ꝑ exercitiū. Alique infirmita tes ſūt de quibꝰ dic̄ medicꝰ laboretis ⁊cͣ ſic̄ de magnis pꝫ dn̄is qͥ tm̄ in gurgitāt ſe ꝙ inpīguat ⁊ infirmant̉ quibꝰ d̓t medic exercitetis vos. Dicat̉ hyſtoria de quo dā piguiſſimo capto a barbaris ⁊ curato a pinguedine hͦ mō Iſto modo deꝰ curat aīaꝫ ꝑ exercitiū pn̄ie ieiunādo portando cilitiū dormire ſuꝑ terrā. Exerce te ip̄m ad pietate. Nam corꝑalis exercitatio ad modicū vtilis ē. jͣ. ad Thy. iiij. Pietas ⁊ miſcd̓ia dr̄nt qꝛ miſcd̓ia ē laborare cir ca vtilitatē ꝓximi ſꝫ pietas ē laborare in oꝑbꝰ ſpūalibꝰ ad vtilitate ⁊ ſaluacōneꝫ ſui. Corꝑal̓ exercitatio circa negotia hꝰ mūdi ad modicū vtil̓ ē qꝛ totū remanet qū hō morit̉ dicat̉ cōtra detractores qn̄ vidēt orātes dicūt. Ecce ocioſi ſūt. ſꝫ qn̄ laborāt ī mūdanis. Dicūt iſte nō ē ocio ſus ſꝫ in ſero mortis apparebit qͥs fuerit ocioſus. Decimꝰ modꝰ eſt ꝑ potionem ſeu purgatione purificās totum corpꝰ ⁊ dat̉ cooꝑta in aliqͦ vaſe vel ſi ſit ꝯmeſti bilis cooꝑta vl̓ hoſtijs vel ſil̓ibꝰ Ita etiā xp̄s curat aīas hͦ mō. Nā xp̄i vltīa medi cīa ⁊ alijs melior ē coīcare ⁊ māducare corpus ⁊ ſanguinem criſti in hoſtia enim caro criſti vera ſicut eſt in celo. ſꝫ cooꝑ ta ⁊cͣ. Ꝙꝛ eſſet ab hoīnatio ꝯmedere car nes hūanas. ymo ſi ꝑ miraculū videret̉ ibi aliqͥd ī ſpē carnis nō eēt ſumenda illa hoſtia. Iſta purgat aīaꝫ Eccl̓ia cātat cul pat caro ſcꝫ peccādo purgat caro ſcꝫ xp̄i. Regnat deꝰ dei caro Ido Luce. xix. De zacheo ip̄m recipiēte dixit xp̄s. hodie ſa lus huic domui facta ē. Id̓o qͣlibet anno in paſchate coīcate alias nō recipiet vos in celo etiā pueri. xij. annoꝝ qͥ hn̄t vſū ra tionis coīcare debēt. vnde inqͥt xp̄s. Qui māducat meā carne̓ ⁊ bibit meū ſangui nē ⁊cͣ. Ioh̓is. vj. ¶ Dn̄ica. xviij. ẜ. jͣ. Emo poterat ei rn̄dere. Habet̉ ꝟbum iſtd̓ origīaliter Math̓. xxij. Ser mo nr̄ erit de ſctō euuangelio. Si placet̉ deo habebimꝰ bonas doctrīas. Salutet̉ ꝟgo maria ⁊cͣ. In ſctō euuāgelio ſit mē tio de tribꝰ magnis diſputacōnibꝰ q̄ fue rūt int̓ xp̄ꝫ ex vna ꝑte ⁊ iud̓os inimicos xp̄i ex alia Prīa de generali reſurrectōne. Scd̓a de integrali dilectione. Tercia de eternali generatione. ¶ Et in qualibet cri ſtus vicit in tm̄ ꝙ nō habebāt replicā nec reſponſionem. Imo dicit thema. Nemo poterat ⁊cͣ. Tanta erat criſti ſapientia ꝙ nō poterant reſpondere ¶ Prima diſpu tatio fuit cuiuſdā ſecte iudeoꝝ ſcꝫ ſaduce oꝝ cum xp̄o ſaducei em̄ falſe iuſtos ſe di cebāt eſſe cum tn̄ eſſēt heretici Dicebant em̄ nō eſſe reſutrectionē generalē. ſed ſic̄ corpus ita ⁊ anima morit dicētes. homi nes ſimiles beſtijs ita ꝙ nihil vemanet di et̓ cebāt, em̄nō eſſe angelos in celis. Nō in telligentes qͥd eſt ſpiritus ⁊ ſubſtātie ſpi rituales nō eſſeiſta aſſerebāt Nota etiā ꝙ corpꝰ totam virtutē habet ab aīa que habet menbra vt corpus ſꝫ nō vident a nobis. qꝛ ſpūalia ſūt tamē corpus nō poſ ſet mouere manū niſi intus eſſet manus anime nec oculus videret niſi per oculos anime ⁊ ſic de alijs menbris. Claꝝ em̄ ē ꝙ om̄s potētie anime inorganice ⁊ orga nice fluunt ab aīa ſicut a radice fluunt aīa at humana eſt ꝑpetua ⁊cͣ. vnde chriſtꝰ ih̓s qui eſt creator corpoꝝ ⁊ animaꝝ p̄dica bat de reſurrectione generali quō boni ⁊ mali in die iudicij reſurgēt ⁊ quelibet aīa aſſumet ſuū corpꝰ etiā ſi fuerit ꝯbuſtum vl̓ ꝯmeſtum a beſtijs ⁊cͣ. vt ſimul anima cum corꝑe habeat gloriā vt in hoīs vl̓ pe naꝫ ſicut ī mal̓ xp̄s p̄dicabat iſtā verit a te. Saducei aūt voluerūt/ diſputare cum xp̄o. Euuangeliū hodiernū nō dic̄ nec tā git clare diſputacōeꝫ ſꝫ tāgit paꝝ dicens. Audiētes phariſei ꝙ ih̓s ſilētiū īpoſuiſ ſet ſaduceis ſꝫ iſta diſputatio ponit a duo c bꝰ euuāgeliſtis Mar. xij ⁊ Luce ſecundo xv Ideo. bonum erit vt dicam eam vobis. Dicat̉ quomō ſaducei venerunt ad xp̄m Dnica. XVIII. pꝰ tri nitatis Sermo. I Mō rn̄ deatis nobis. vna puella fuit. ⁊cͣ dicat̉ quō habuit. vij. viros vnū pꝰ aliū. Querit in reſutrectōe cū qͦ ibit ſi cū pri mō qͥ ſuā ꝟ̓ginitatē ei abſtulit qͥd faciēt alij. Si cū oībꝰ hoc nō videt̉ veꝝ qꝛ nūqͣꝫ fuit ꝙ vna mulier hr̄et ſiml̓ plures viros lꝫ diuina diſpēſacōne vnus vir habuerit pl̓es vxores. Ecce rōem eoꝝ qͥ arguunt dicēs Mar. xij. Etratis neſciētes ſcrip turas neqꝫ ꝟtutē dei. Cū aūt a mortuis reſurrexerit neqꝫ nubēt neꝫ nubēt̉. ſꝫ erūt ſic̄ angeli dei incelis. Nota erratꝭ neſcien tes ſcripturas. In quibꝰ d̓s reuelauit re ſurrectionē eſſe. Scd̓o ⁊ ꝟtutē dei neſci tis qͥ de hoībꝰ faciet angelos in ꝯdicōne. qꝛ ſic̄ angeli nō curāt de illo actu nec nu bent ita nec hoīes pꝰ reſurrectionē. Ecce pͥma diſputatio. Sꝫ nota ſecretū. Cum d̓r erūt ſic̄ angeli dei in celo lij ſic̄ d̓t ſimili tudinē. qꝛ pꝰ reſurrectōnem hoīes erunt ſil̓es angelis in qͣtuor. In īmortalitate. In ſpūalitate. In caritate. In dignitate ¶ Dico pͥmo ꝙ hoīes erūt ſil̓es angelis in īmortalitate. Angeli em̄ nō pn̄t mori. Aot āgeli boni hodie ſūt qͦt remāſerūt pꝰ caſū. Nullꝰ eſt mortuꝰ nec ſeneſcūt nec infirmat̉. Et qꝛ nō moriunt nō eſt ibi ne ceſſaria generatio. ſic̄ ī nob̓ hoībꝰ neceſſa ria eſt generaō al̓r iā defeciſſet nat̉a huā na. Sꝫ qꝛ pꝰ reſurrectōeꝫ erimꝰ īmorta les. Id̓o tūc nō erit neceſſariū mr̄imoni um nec generatio. qꝛ numerꝰ a d̓o ordīa tꝰ ſaluā doꝝ vl̓ dāpnatoꝝ nō auget̉ nec minuet̉. Iſtā rōeꝫ tāgit Luc̄ di. Filij hꝰ ſcl̓i nubēt ⁊ tradunt̉ ad nuptias. Illi ꝟo qͥ habebūt̉ ſcl̓o iſloneꝫ nubētneꝫ ducūt vxores. Rōneꝫ em̄ vltra mori poterūt Luc̄. xx. Scd̓o erimꝰ ſil̓es angel̓ ī ſpūali tate Diceret aliqͥs pͥma ſil̓itudo de īmor talitate bona eſt ſꝫ nō ſatiſfacit. Si angl̓i em̄ nō hn̄t vxores neꝫ miꝝ qꝛ nō ſūt car nales ſꝫ de nob̓ qͥ habeꝰ carne qͣ inclinam niſi habeamus deſiderium ꝯpletū nō eri mꝰ ꝑfectubtī. Rn̄d̓o ꝙ nos mō habemꝰ carne̓ ⁊ ſanguinē inclinātes. Intm̄ ꝙ ni ſi ꝑſona ſit bn̄ ſpūalis ⁊ abſtinēs. nō poſ ſet caſte viuere. Sꝫ pꝰ reſurrectionē ſic̄ a carne remouebit mortͣlitas. ita etiā re mouebit illa inclīatio ⁊ deſiderium libidi nis ⁊ volūtas intm̄ ꝙ ſic̄ puer vniꝰ anni nō ꝯcupiſcit. Itē ſic̄ adā ⁊ eua ī ſtatu in nocētie qͥ nudi ſtabāt in ꝑadiſo nō fece xp̄o ſꝫ paꝝ valet argumētū. Rn̄dit xp̄sⁿ arūt. Sꝫ poſtqͣꝫ peccauer̄t veīt ꝯcupiſcen tia ⁊ motꝰ/ ⁊ tūc cooꝑuer̄t ſe brace fuer̄t folia de ficu. Ita pꝰ reſurrectionē erimꝰ ſine illa ꝯcupiſcētia ſic̄ angeli/ caro nr̄a ſi fuerimus beati tūc erit darior criſtallo a ſole illumīato. Id̓o apl̓s ſeminat̉ corpꝰ aīale ſurget corpꝰ ſpūale. jͣ. ad Coꝝ. xv. Hoc facit ꝟtꝰ dei. Id̓o dixit exatis neſ ciētes ſcripturas neꝫ ꝟtutē dei. Tercio erimꝰ ſil̓es angel̓ in caritate. Bonus vir qͥ mō diligit vxorē ſuā nec deſpicit exqͥ ē ꝓba ⁊c̄ ecōuerſo tl̓es pꝰ reſurrectioneꝫ ī ꝑadiſo ſingl̓ariter diligēt ſe. regratiā do deo qꝛ ſic̄ fuerūt h̓ in ſocietate ita ibi ſꝫ ita paꝝ curāt de actu carnali ſic̄ michael vel gab̓ hel nō em̄ angl̓o cuſtos curat de mu liere ſibi ꝯmiſſa q̄ ad actū illū liꝫ diligat eā plꝰ qͣꝫ vir. De iſta rōe d̓t ſcripta. Nō erūt in memoria pͥora.ſ. oꝑa ⁊ non aſcen dēt ſuꝑ cor ſ. ille īdīacōes. Sꝫ gaudebi tis ⁊ exultabitꝭ vſqꝫ in ſēpiternū yſa. lxv Quarta ſil̓itudo erit dignitatis qꝛ erimꝰ eqͣles angel̓. ſi fuerimꝰ br̄i. Angeli ſunt diuiſi ꝑ nouem ordīes ⁊ qn̄ hō intrat ce lū ēpireū īuenit pͥmā plateā vbi ſūt pala tia corꝑlia.ſ. de mat̓ia celi vbi ſtāt angl̓i in iſto ordīe ⁊ erūt eqͣles angel̓ perſone peītētes ⁊ ī ſcd̓a platea altiori ſūt archā geli ⁊ ī ordīe iſto erūt eqͣles eis ꝑſone ī deuocōe ardētes ⁊ ſic de alijs. De iſta rō ne Luc̄. xx. Eqͣles em̄ angel̓ ſūt ⁊ filij ſūt dei ¶Scd̓a diſputacō fuit alteriꝰ ſecte ſ. ph̓iſeoꝝ Phariſeus em̄ idē eſt ꝙ diuiſꝰ qꝛ ab alijs diuidebāt̉ in veſtibꝰ ꝑtabant em̄ veſtes ſpēales vt religioſi portant In frōtibꝰ portabāt vnā cartā ī qͣ erāt ſcrip ta decem precepta īnuentes ꝙ ſꝑ cog Dnica xpui pꝰ tri. Sermo tabāt de eis. ſꝫ magis de tab̓na coqͥna ⁊cͣ Itē ꝑtabāt. iiij. virtas iacīctinas qͣi di. ꝙ een̄t celeſtes. affirmabant etiā multos errores. ⁊ valde inimicabant dn̄o iheſu xp̄o. Et cum audiſſent ꝙ iheſus ſilentiū impoſuiſſet ſaduceis: venerunt ad chri ſtum vt diſputarent cum eo. O iſte be ſtie quantum iactabant ſe: ⁊ vnus doc tor propoſuit queſtionem chriſto dices. Magiſter quod eſt mandatum magnū in lege. In lege em̄ moyſi ſunt multa p̄ cepta ⁊ diuerſa. Iudei dicunt eſſe p̄cep ta affirmatiua legis. cc. xlviij. ⁊ oſſa ẜm phiſicos ſunt in corpore humano.ſ. cc. xl viij. precepta vero negatiua erant. ccͣ. l xv. ſic ſunt in ſumma omnia precepta. cc cccc. xiij. ſed deus omnia reduxit ad nūe rum denarium. ſicut decem digitis opera mur ſic preceptis decem meremur. Edo ctores quolibet die inter ſe diſputabāt quod erat maius preceptuꝫ. nec poterāt concordare Ideo venerunt ad chriſtum deſpectiue dicendo Uideamus quid iſte faber lignarius qui nunqͣꝫ fuit in ſtudio. ⁊ intromittit ſe de predicatiōe dicit. Iō dicunt. temptemus eum. Magiſter qd̓ eſt mandatum magnum. ⁊cͣ. Reſpōdit chriſtus qui eſt ſapientia eterna. Dili ges dn̄m deum tuum ex toto eorde tuo ⁊ ex tota anima tua ⁊ in tota mente tua hoc eſt maximū ⁊ primum mandatum. Secundum autem ſimile eſt huic. Dili ges proximum tuum ſicut teipſum. In his duobus mandatis tota lex pendet ⁊ prophete. Dilectio enim dei ſuper omīa iungit creaturam cum creatorē intellec tu memoria ⁊ voluntate. Dilectio pro ximi iungit proximo. Ideo iſta duo pre cepta ſufficiunt ad ſaluationem. Iō xp̄s In his duobus mandatis tota lexpen det ⁊ prophete Sicut enim. cccccc. ⁊. xiij precepta reduxit ad decem. ita decē pre cepta reduxit ad duo. vt nullus poſſit ex ignorantia excuſari. Et ſicut duabus ti bijs ambulamus ita duobus preceptis caritatis in via dei ꝓficimus. Preceptū primū eſt.ſ. diliges dn̄m deum tuū. ⁊cͣ. ⁊ eſt tanqͣꝫ tibia dextra quo deus diligit̉ toto corde.i. intellectu. Ecce hic fides. qꝛ ſi diligis deum ex toto corde tuo eris fidelis. non ibis ad diuinos. ⁊cͣ. qꝛ eſſes ꝓditor recurrēdo ad īimicos xp̄i qui nul lum habent poſſe. ⁊cͣ. Item in tota aīa tua.i. voluntate. Ex hoc cauebis ne inho nores nomen ſuum inū̓ane ſumendo fal ſe iurando qd̓ non eſt faciendum. nec ꝓ reſtauratione proprie perſone. nec ꝓ ali quo lucro parum lucratur qui perdit ani mam. Math. xvi. Quid em̄ ꝓficit hoī. ⁊cͣ. Item in tota mente tua.ſ. memoria quantum ad dn̄icam ſeruandam poſtqͣꝫ laboraſti feria ſecunda tercia qͣrta. etē. Memento vt diem ſabbati ſanctifices. ⁊c̄. Exo. xx. Secundū preceptum de di lectione proximi eſt tanqͣꝫ tibia ſiniſtra. Diliges proximū tuum ſicut teipſum. Si habes filios ⁊ vis honorari ab eis. tu etiā honora ꝑentes. ⁊cͣ. Itē ſicut nō vel les ꝙ aliquis cū vxore tua vel filia faciet īhoneſtate ſic etiā noli tāgere vxorē ꝓxī tui īpudice Itē nolles ꝙ aliqͥs te occide ret nectibi īiuriaret̉. ita nec occidere de bes aliū nec alteri īiuriari. Idē de vxore. hulla vellet ꝙ alia curaret d̓ viro ſuo. tm̄ tenet vir vxori ſic̄ ecōuerſo. ad eqͣlia iu dicant̉. ⁊ ſic̄ vxor diceret̉ īfidel̓ viro cuꝫ alio viro luxuriā ꝯmittes ita ⁊ vir. Itē ſic̄ nolles ꝙ aliqͥs furtīe reciꝑet pecuias ⁊ bona tua ſiue fructꝰ ita ⁊cͣ. Item ſicut nolles diffamari qꝛ fama eſt p̄cioſa ſic ne tu aliū diffames caue ⁊cͣ. Et nota ꝙ ſic̄ oīa p̄cep affirmatīa ⁊ negatīa q̄ ordi nāt creaturā erga deū ꝯp̄hendūt̉ in iſto Diliges do. de. t. ⁊cͣ. ita oīa q̄ ordināt er ga ꝓximū ꝯp̄hēdunt̉ ī iſto Diliges ꝓxi. t. ⁊coīs lex ī vno ẜmōe īplet. Diliges ꝓxi. t ⁊cͣ. ad gal̓. v. Ergo plenitudo le gis eſt dilectio. ad ro. xiij. Tercia diſpu tatio fuit alijs ſubtilior de eterna genera tione quō xp̄us vt verus deus eternalit̓ Sermo do Xviii pꝰ t̓rini generat̉ a patre. Quemadmodū de ſole vno ſolo videmꝰ ⁊ tenemꝰ ꝙ de ſe ge nerat radin̄ quē mittit in hͦ mūdo ad illu minādū calefaciendū fructificādū/ ⁊ nō recedit ab eo ita filiꝰ ī diuinis ſplendor patris eternaliter a patre generat ⁊ ta men a patre nō recedit ſꝫ in patre manet ſicut verbū in dicēte de quo vide.ſ. tho. pͥma. ꝑ. q. xxvij. de ꝓceſſionibꝰ. Et etiā eadem prima parte. q. xxxiiij. de verbo in diuinis Et ſic̄ ſol ſine vxore generat ra diū de ſua ſubſtantia Ita deus filiū ⁊cͣ Et ſicut ſol nō eſt pͥor ſuo radio. nec pa ter filio de hoc vide.ſ. tho. pͥº. ꝑ. q. xxxiij. Iudei aūt nō credūt meſſia eſſe filium dei eternum ſed dauid Ideo xp̄s volēs eis probare diuinitate inmeſſia ⁊ filia tionē dei quādo iā n̄ poterāt ſibi reſpon dere vt victi voluerunt recedere. Sed xp̄s dixit eis. Reſpōdeatꝭ mihi ad vnā queſtionē qͦd vobis videt̉ de xp̄o.i. meſ ſiaʸ cuius filius eſt. Reſponderūt. dauid. xp̄s vero non negando quin eſſet filius dauid ẜm carnem. voluit tn̄ ꝓbare ma iorē filiatōeꝫ in bos dicens. Qūo ergo dauid in ſpū vocat eū dominum dicens. Dixit dn̄s dn̄o meo ſede ⁊cͣ. Si ergo dauid vocat eū dominū. qūo filius eius eſt: quia nullus rex vocat filiū ſuū domi nū Cū ergo dauid fuiſſet rex. ⁊ nullum quo voͣt eū dn̄ꝫ habuiſſet dominū niſi deū git̉ finaliter nemo poterat ei reſpondere verbū. immo dicit textꝰ Nec auſꝰ fuit qͥſqͣꝫ ex illo die eū ampliꝰ ſuterrogare ¶ Moraliter hͦ ſuꝑ the. Nemo poterat ei reſpōdere ver bū Tria pct̄a ſūt ex quibꝰ in iudicio vbi xp̄s diſputabit cū hoībꝰ nō poterunt ſibi reſpōdere De iſta diſputatione aucͣtas In diebꝰ illis ⁊ in tꝑe illo cū cōuertero captiuitatē iuda ⁊ iheruſalem ꝯgregabo e96 oēs gentes ⁊ deducā. in valle ioſaphat ⁊ diſceptabo ibi cū eis Iohel̓. iij. In iſta diſpufatōe tria pctā claudēt os ꝙ non poterūt reſpondere. Primū eſt maliuo lentia in corde Scd̓m obloquentia in o re vel detractō Terciū negligētia vl̓ ac cidia in oꝑe ¶ De pͥmo ſunt illi qͥ in hoc mūdo habent malā volūtatē ad inuicē odiū ⁊ rācorē. et licet tīore dn̄i nō audi ant ſe tangere tamē tales in iuditio non poterūt reſpoudere argumēto xp̄i dicē ris. quare tu odiſti illū dices. qꝛ interfe cit patrē vel ⁊cͣ Et xp̄s ego qui ſū rex ⁊ dn̄s oīm qui fui captꝰ ligatꝰ verberatꝰ ⁊ mortuꝰ fui Ecce qͦt īiurie/ ⁊ remiſi nec volui ꝙ pater meꝰ reciꝑet vindictā. vn de ergo habes tu ⁊cͣ. non poterūt reſpō dere verbū Itē mulieres qn̄ xp̄s dicet eis quare tu nō loquebaris cū tali ⁊cͣ. ⁊ xp̄s dicet Ecce hic mater mea q̄ locuta eſt illis qui filium ſuum interfecerunt ea dē die dicat. Ideo auiſetis vos Dicat̉ exēplū de illo rege qui fecit ꝯuiuiū nup tiaꝝ ⁊cͣ ⁊ dixit vni. Qūo hūc intraſti n̄ habēs veſtem nuptialē at ille obmutuit Matbei. xxij. Et quid reſpondiſſet cū eſ ſet ribaldꝰ ⁊ male indutꝰ Dicūt h̓ glo ſe. ꝙ amor dei ⁊ ꝓximi ē veſtis nupcia lis. qui em̄ habet caritatē. optīe eſt orna tus ſꝫ odiū eſt veſtis lacerata Ideo auiſe tis vos Secūdū pctm̄ eſt obloquentia ī ore qn̄ homo obloquit̉ de ꝓxīo ſuo dif famādo ⁊cͣ Dauid Sedēs aduerſū fra trē tuū loquebaris ⁊ auderſꝰ filiū ma tris tue ponebas ſcandalū ⁊cͣ. ¶ Terciū eſt negligentia in oꝑe qꝛ nō curatis de o ꝑibꝰ ordinatis ad ſaluatōeꝫ ſicut de ꝯfeſ ſione fienda ad miuꝰ in anno. Itē de cō munione que eſt opꝰ pͥncipalis ſaluatō nis qꝛ ſine iſto nullꝰ p̄t ſaluari Mirabi le dicā vob̓ Dicit. b. tho. in. iij ꝑ. theo. ꝙ pueri nouiter baptiſati non p̄n̄t int̓rare ꝑadiſū niſi ꝯmunicent declaret̉ ꝑ ſimile de corꝑe hūano vbi ſunt multe partes. tamen vua ſola ꝑs ſcꝫ os recipit cibum Sed exquo os eſt pranſum etiam oculi auris manus ⁊cͣ. qꝛ omnes partes ⁊ me bra ſentiunt confortationē. ita eccīa xp̄i ana eſt vnū corpus. ⁊ pueri baptizati iā ſunt ꝑtes huiꝰ corꝑis cuiꝰ os ē ſacerdos Sermo do Xpil pꝰ trini iii Iō ꝟtute illiꝰ cōmunionis pueri habent̉ tanqͣꝫ ꝯmunicati. Sꝫ de magnis ordina uit eccl̓ia vt ꝯmunicent in paſchate. Ra tio qꝛ xp̄s qͥ in die veneris ſancta intrait campū. In die reſurrectōis vult intrare caſtrū ꝙ acqͥſiuit/ intantuꝫ ꝙ ſi ſacerdos qͥ celebrat qͦlibet die ꝑ totū annū ſi ī paſ chate nō celebrat peccat mortalit̓ niſi ex cuſet̉ legittīe. Sꝫ laici etiā ſi infra annū ꝯmunicauerit illa die dn̄t ꝑare domū re gi vēturo/ ⁊ honor ē xp̄i. ſꝫ vtilitas ē nr̄a. Dicat̉ ꝙ pctm̄ ē de ill̓ qͥ nō ꝯmūicāt Si cut de caſtellano qͦ nō ꝑmitteret intrare regē ſꝫ beſtias ī caſtro. Idē ī ꝓpoſito xp̄s tāgit ad ꝑtē palacij ꝑ clericos ⁊ p̄dicato res qͥ vob̓ dicūt ꝙ debetis ꝯͣmuicare ⁊c̄ Uos āt ꝑmittitis intrare in ore gallīas ꝑdices ⁊ nō vultis xp̄m ꝑmittere intra re ⁊cͣ. Iō xp̄s n̄ ꝑmittet vos intrare pa radiſū qū pulſabitꝭ. Amē dico vobis ni ſi māducaueritis carne filij hoīs ⁊cͣ. Io hānis. vj. Iō qn̄ aīa dicet dn̄e dn̄e aꝑi. Dicet xp̄s. Amē dico tibi. nō intrab̓ ibi. Plus augmētat qͥs in ſcītate vite ⁊ gͣ tia ſpūali digna vna ꝯmuniōe. qͣꝫ vnius ebdomade afflictōe in pane ⁊ aqͣ ⁊ plus qͣꝫ ſi qͦlibꝫ die plagaret ſe portādo ciliciū. Exēplū a ſimili de onere paleaꝝ ſtāte ꝑ ebdomadā ad ſole. ⁊ in dn̄ica die appro ximato igni qͦ calore plus calefiet certuꝫ ē ꝙ ignis Idē ī propoſito Nā facere oꝑa pm̄alia ē qͣi ſtare ad ſolē. ſꝫ qn̄ hō ꝯmui cat approxīat hō igni qͥ incedit ⁊ inflam mat aīaꝫ. Et licꝫ ꝑſone mūdane ꝑpͥ ne gocia mūdana nō in qualibet dn̄ica poſ ſint coīcare. tn̄ in paſcha nō dn̄t cōmuni onē dimittere ⁊ qͥ dimittūt rep̄hendent̉ a xp̄o. vn̄ ioh̓. pͥmo d̓r. In ꝓpria veīt ſcꝫ ꝑ ꝯſecracōꝫ. Quia ſicut radiꝰ ſolis ītrat ꝑ quālibꝫ feneſtrā aꝑtā. ita etiā gr̄a xp̄i intrat cor cuiuſlibꝫ digne cōmunicātꝭ. ⁊cͣ Et ſui eū vſqꝫ ⁊cͣ. filios dei fieri ⁊cͣ. D. ¶ Sermo ſcd̓us de eadem dominica Uid vobis vi detur de chriſto cuius filius eſt. Mathei. xxij. Iſtud ver bū habet difficultatē et ſubt̓litaeē Et vt vos intellagatis illud Sciedū eſt ꝙ in ſacra ſcriptura īuenit ta in veteri qͣꝫ ꝑno uo teſtamēto ī ml̓tis locis. ꝙ xp̄us dr li ber vite Rō qꝛ ſic̄ in libro cōtinet ⁊ r̄pū tat̉ ſcīa. ita ī xp̄o ī quo libro ſūt duę car te d̓iuītatꝭ et huānitatꝭ ī qͥbꝰ cōtinet to ta ſapiā neceſſaria huic mūdo hͦ in pn̄ti ꝑ gr̄aꝫ. et ī alio ꝑ gl̓aꝫ. Ideo d̓t ſcrip tura de xp̄o In quo ſūt theſauri ſapīe et ſcīe dei abſtōditi. ad col̓. ij. Noͣ bſtōditi ab illis ſcꝫ qui nolūt ibi legere nec cōtēpla riº. vt ph̓i qui neſtier̄t. in hoc libro legere ignorātes xp̄i d̓itate et huāītē ¶ Scd̓o illi theſauri ſūt abſtōditi poetis qui va dūt ꝑ ymagiācōes ⁊ fataſias ¶ Tertio infidelibꝰ qui nolunt ibi legere hec de eo cogitare ¶ Quarto malis xp̄ianis ⁊ mū danis qͥ nō curat niſi de negocijs huius mūdi. ſꝫ ꝑſone deuote bone vite. et de uoti r̄ligioſi clerici qui deſpiciūt mūdū ⁊ ponunt totū cor ſuū in amorē chriſti ad ip̄m laudādū gl̓ificandū ⁊c̄. tales legūt ibi. liber aꝑtꝰ ē qͥ eſt liber vite Apoc̄. ij. In hoc libro ſꝑ ſtudebat apl̓us Ideo fu it tam magnus doctor et mgr̄ in theolo gia dicēs de ſe Nō indicaui me ſcire ali qd̓ inter vos niſi iheſū xp̄m. jͣ. ad chor. ij Qn̄ em̄ aīa ītrat ꝑadiſū videns iſtū li brū ī eodem legit. etiā ſi nūqͣꝫ ſciuerit lit teras. ⁊ immediate hꝫ plus de ſciēcia qͣꝫ habuer̄t ī mūdo ꝓph̓e vl̓ appl̓i In iſto. li bro ſtudēdū ē quādo laborat hō in ſtu dijs. et expēdit xp̄us. volēs nos ꝓuoca re ⁊ īclinare ad ſtudēdū ⁊ legēdū ī hoc libro dicit Quid vob̓ videt̉ d̓ xp̄o. Ac ſi ego d̓ aliqͦ liᵍ optio dr̄eꝫ vob̓. qͥd vo bis videt̉ de iſto libro. qͣſi duat fcellēs eſt Et pꝫ Modo p̄dictū thema poſſum vobis declarare ẜm tres gn̄acōes vel tres natiuitates quas inuenio in chriſto Q do Xpui pꝰ t̓rin Sermo Ii ¶ Prima generatio ſeu natiuitas eſt eterna in ſua deitate. Scd̓a temꝑalis in noſtra hūanitate ¶ Tertia ſpūalis invera ſanctitate. ¶ Ex pͥma dicitur filiꝰ dei oīpotentis. Ex ſcd̓a filiꝰ ꝟginis marie exellentl̓. Ex tertia filius ꝑſone peniteutis Ideo quando dicitur. Quid vob̓ vi det̉ de xp̄o. Poſſumꝰ trpliciter reſpon dere ¶ Dico primo ꝙ prima generatō xp̄i ſeu natiuitas eſt eterna in ſua deita te quia eternaliter anteqͥuam crearet ce lum vel terrā elementa ſeu angelos ſine principio deꝰ pater generabat filium in deitate ſcꝫ in diſtinctione ꝑſonali Quia alius eſt pater generans. ⁊ alius filiꝰ ge nitus ⁊ filius diſtinctus eſt a patre diſ tinctione ꝑſonali. ſed non eſt aliud in de itate eſſentiali quia eadē eſt eſſentia pa tris ⁊ filij Non ſic eſt in nobis quia ſicut alius eſt pater in hūanis ⁊ generans et diſtinctus diſtintōe perſonali ita etiaꝫ diſtinctus eſſentiali ratio quia quando pater generat filium generat ipſū extra ſe perſonaliter ⁊ etiā eſſentialiter. quia eſſētia patris in humanis manet in ip̄o patre reſtricta quia finita eſt. ſed in diui nis non eſt ſic quia licet deus pater ge neret filium alium inperſona non tamē generat ipſum alium in eſſencia. quia nō poteſt ipſum generare extra ſuam eſſen tiam. quia infinita eſt et vbiqꝫ de quibꝰ vide plenius ſanctū thomā prima parte queſtiōe triſceſimanona De iſta genera tōe loquebat̉ yſai. ſecūdū Ieroni. dices Generatiōeꝫ eiꝰ quis enarrabit. iſa. liij. quaſi diceret. nullus. Sed diceret ali quis quomodo ergo vos vultis enarra re eam. Reſpondeo. differentia eſt inter narrare et enarrare. Nam enarrare eſt aliquid ex toto declarare. ⁊ hoc eſt impoſ bile. Sed narrare eſt quando aliquid dicitur vel narratur in aliqua ſimilitudīe ſi non ex toto. Et do vobis exemplū in ſole in quo deus poſuit ſuam ſimilitudinem. Nam in ſole poſuit tabernaculū ſu um ait dauid. Unde ſol de ſua ſubſtātia generat filium.ſ. radium quem mittit in hoc mundo. ⁊ tamen non recedit ab eo. Sed deus non eſt minus potens vt de ſua ſubſtantia generet ſine vxore filium ⁊ mittit in hunc mundum. Iſta ſimilitu dine generatio chriſti poteſt narrari ſed non enarrari. Et quando queritur quid vobis videtur de chriſto cuius filius ē. poſſumus teſpondere. dei patris omnipo tentis. De iſta materia dicit propheta dauid in perſona chriſti dicentis. Do minus dixit ad me. filius meus es tu e go hodie genui te Diceret aliqͥs. nūquid vos dicitis ꝙ iſta generatio fuit eterna vel ab eterno. Et tamen ipſe dicit. E go hodie genui te. Reſpondeo. differen tia eſt inter tempus ⁊ eternitatem. quia tempus diuiditur per partes. nam ia eſt dies propter ſolis preſentiam. ⁊ poſtea erit nox propter ſolis abſentiam. Sed illa duratio eternitatis non eſt niſi vnꝰ dies quia ibi ſol non abſconditur. ⁊ ideo poſſet poni iſta concluſio mirabilis ſed vera. ꝙ nullus ſanctus poteſt ſtare in paradiſo niſi vna die. quia non eſt nec erit ibi niſi vna dies de qua dicit/ dauid. Melior eſt dies vna in atrijs tuis ſuꝑ milia. Moraliter nota hic in hoc ꝙ dicit dauid. Poſtula a me ⁊ dabo gentes he reditatem tuam. ⁊ poſſeſſionem tuam terminos terre. ꝙ illa ſunt verba patris ad filium poſſet hic querere aliquis. Si chriſtus dominus noſter eſt filius dei patris omnipotentis nunquid tunc ipſe debet ſuccedere ſuo patri. quid ergo pri mogenitum oportet petere regnum. et non dicere detis mihi regnum. quia de iure hereditario ad ipſum ꝑtinet regnū Hec reſponſio huiꝰ queſtionis valet ad rudendum vni queſtioni quā vos faci tis de predeſtinatione. vos em̄ dicitis. Si ego ſum predeſtinatus. quid tunc oporteat me petere regnum celorum. Dn̄ica xvui pꝰ tri. Sermo orando vel pn̄iam faciēdo ⁊ nunqͥd pōt mētiri d̓ina p̄deſtīadio Rn̄ſio ad hͦ ꝙ da to ꝙ deꝰ on̄diſſꝫ vob̓ libeꝝ p̄deſtinacōis ⁊ vos fore ſcpͥtū ibi adhuc oꝑteret vos petere regnū dei orando ⁊ bene viuendo ⁊ pn̄iam faciendo. Gregoriꝰ. Ipſa eter ni regis p̄deſtinacio ſic ē ab oīpotēti deo diſpoſita. qͣtinꝰ ad hāc electi ex labore ꝑ ueniant. vt ſcꝫ poſtulando mereant̉ acci pere qd̓ eis oīpotens deꝰ an̄ ſecula diſpo ſuit donare. ¶ Uultꝭ ꝙ dicā vobis pul chrā ſil̓itudine ex textu euuāgelij. Ma thei. xxv. Simile eſt regnū celoꝝ. x. virgi nibus ⁊c̄. Ille rex īuitauit multas nobi les ꝑſonas. ſingularit̓. x. domicellas vt ſi bi facerent honorē. dixerūt gͦ qͥnqꝫ ex eis oportet nos bene p̄parare ⁊c̄. q̄ ex hoc di cunt̉ ſapientes. Sꝫ dicebāt alie qͥnqꝫ. ⁊ qͥd oportet nos p̄ꝑarare ex qͦ ſumꝰ inuita te ⁊cͣ. qͣ ex hͦ dicunt̉ fatue Sic eſt de nob̓ oēs ſumꝰ īuitati ad nupcias padiſi. O qͣ le cōuiuiū. Luce. xiiij. Beatꝰ qͥ mā ducat pane̓ in regno celoꝝ Si vna mica poſſet haberi de illo pane. nunqͣꝫ aliud hō vellet comedere. nunqͣꝫ poſſꝫ hō mori Nota cū d̓r. x. ꝟ̓ginibꝰ qͣre d̓t. x. Nōne oēs xp̄iani ſunt īuitati. Rn̄deo ꝙ. x. ſigͣt obſeruāciā decē p̄ceptoꝝ. mō cū tali cōdicōe ſumꝰ īuitati ſi obſeruauerimꝰ. x. p̄cepta cū d̓r ꝟgines Nōne alij poterūt intͣre Rn̄deo ꝙ reqͥrit̉ ꝟginitas aīe. ſcꝫ in fide catholi ca ne aīa ſit corrupta ꝑ falſā credenciā. opinionē. erroreꝫ ſeu dubitacōnē. Ecce qͣre d̓t. x. virginibꝰ. et ꝙ qͥnqꝫ ex eis erant prudentes ⁊ qͥnqꝫ fatue. qꝛ oīa opera fa cimꝰ cū qͥnqꝫ ſenſibꝰ corporꝭ qͦs aliqͥ bn̄ gubernāt. Iſti ſūt ſapiētes. alij autē ma le. ⁊ iſti dicunt̉ ſtulti. Quilibet enī debet facere cōputū dicēs. Exqͦ ego ſū īuitatꝰ ad iſtas celeſtes nupcias Id̓o ꝑabo me ne vadā cū veſte antiqͣ ſuperbie Id̓o in duar veſte noua ſcꝫ hūilitatis. Idē de veſte lutoſa luxurie. qꝛ porci nō intrabūt ad illud cōuiuiū. Ide de veſte nigta de dolore ſcꝫ vel inuidia cōtexta dicendū eſt que non eſt niſi dolor de bono alterius. Idem de veſte crapuloſa gule. Ide de veſte ꝑforata ꝑ iram. Ideꝫ de veſte ple na tineis ꝑ accidiā. Sequit̉. ⁊ q̄ parate erāt intrauerūt cū eo ad nupcias. ⁊ clau ſa eſt ianua.ſ. inuitantis. Iō illi qͥ dicunt Si ſuꝫ ego p̄deſtinatus vel inuitatꝰ. ſi ue fuero paratus vel nō paratus illuc in trabo Falſum dicūt. Quia ad hoc ꝙ in uitatus intret ad nupcias regales p̄ſup ponit̉ ꝙ ſit homo p̄paratus. Ita eciam ad hoc ꝙ p̄deſtinatus ſaluet reqͥritur p̄ paracō. gͦ eſtote parati. qꝛ quā hora non putatis filius hoīs veniet̉. Math̓. xxv. Ideo apoſtolus. Induite vos ſicut ele eti dei ſancti ⁊ dilecti ⁊cͣ. Ad col̓. iij. I tem alius dicit. Si ego nō ſum predeſti natus. ego non intrabo ⁊cͣ. Dieo ꝙ ſi fu eritis p̄parati ⁊ hoc in fine intrabitis. ¶ Dico ſecundo ꝙ eſt alia generacō non eterna ſed temporalis qꝛ in tempore fu it facta. Modo ſunt mille. ccc. xxviij. an ni. Cuꝫ gͦ dicitur. Quid vobis videtur de xp̄o cuius filius eſt. poſſumus reſpō dere. Uirginis Marie. Sicut enī xp̄s in prima generacōe habet patre ſine ma fre. Ita in ſecunda generacōne eſt oppo ſitum. Habet enī matrem ſine patre hoī ne. Item generacōne eterna generatur a patre in diſtinctōne ꝑſonali in vnitate tn̄ eſſencie. Sed generacō iſta tempora lis habet oppoſitum. qꝛ generatur in vni tate ꝑſonali. ⁊ diuerſitate eēnciali. Nā diuinitas ⁊ humanitas q̄ ſunt due eſſen cie ſeu ſubſtācie in xp̄o non ſunt niſi vna ꝑſona. Non credatis ꝙ vna ꝑſona ſit. xp̄us inqͣꝫtuꝫ deus. ⁊ alia inqͣꝫtuꝫ homo qꝛ ſic indutus eſt huānitate ꝙ non facit aliā ꝑſonaꝫ. Humaītas enim xp̄i aſſum pta eſt a filio in diuinis in vnitatem ſuꝑ poſiti ⁊ ꝑſone. De iſta generacōne aucͣ tas. Gen̄. xv. ad quā iudei non pn̄t re ſpondere. que eſt quaꝫ deus abrahe lo quēs de futuris ⁊ de captītate iudeoꝝ in terra egipti int̓ alia dixit. Generacōe QQ Q ij do xix pꝰ trin Sermo li autē quarta reuertet̉ huc. ¶ Quatuor enī leguntur generacōnes humane ¶ Prima fuit ſine homine ⁊ muliere. vt ade qui non habuit patre neqꝫ matrem. ¶ Secunda fuit de homine ſine mu liere vt eue ¶ Tercia eſt generacio cō munis de homine ⁊ muliere. ¶ Quarta fuit generacio de muliere ſine viro qͣlis fuit generacio xp̄i. ⁊ de iſta dicit. Reuer tetur huc ſcꝫ in gloria vbi ipſe erat ⁊ nō dicit illuc. Sed iudei male ītelligentes. dicunt ꝙ ſicut generacione pͥma intraue runt egyptū. ita in quarta redirent. Cō tra hoc dixit. Reuertet hūc ſcꝫ vbi ego ſum et noͣ dixit illuc ſcilicet vbi tu abra ham es Cum ergo queritur quid vob̓ videtur de chriſto cuius filius eſt Reſ pondetur virginis marie excelleutiſſime De iſta generatione dixit angelꝰ gabri el virgini marie Ecce concipiēs in vt e ro ⁊ paries filium ⁊ vocabis nomē eiꝰ iheſū Luce pͥmo Nota ih̓ꝫ nūqͥd eſt no men eius hoc nome chriſtus Dico ꝙ fi liꝰ virginis nō hꝫ aliud nomē ꝓpͥu niſi iheſmuū. crhiſtus ⁊ alia nomina cognomi na ſunt Propter hoc ſolo huic nomini iheſu. ſit reuerentia quando nominatur Si iſtd̓ nomē iheſus ꝑ aliqͣꝫ nominare tur in celo vel in inferno omnes flecte rent genua Licet dicat decretum ꝙ quā do nominatur in eccleſia. nō debent flec ti genua corporis ſed anime ſcꝫ inclinan do Ideo apoſtolus Dedit illi nomē ꝙ eſt ſuꝑ oē nomē vt in nomine iheſu. ōne genu flectatur. celeſtium terreſtrium et īfernorum ad phili. ij ¶ Nota ſuper om ne nomē deus omnem virtutem poſuit in nomine iſto iheſu Ideo ſi huic nomi ni additis alia nomina. ſignum eſt ꝙ nō reputatis iſtud nomen iheſus ſufficiens Si deuocionem habemus ad iſtud no mē. nō oportet recurere ad diuinos ⁊cͣ Dicatur practica quomodo ſignum cru cis in nomine iheſu debeūt facere ſuper plagā ꝓpria vel filioꝝ vel etiā iumētorū Dauid. Homīes ⁊ iumēta ſaluabis do mine ⁊cͣ. Itē idē dicendū de mulieribꝰ ꝓ filijs hendis vl̓ ꝑtādis nomē em̄ ih̓u venerari debēt Itē idē dicēdū ē vt libe rent̉ a doloribꝰ partus vn̄ aucͣtas Me lius eſt nomē bonū ſcꝫ ih̓us qͣꝫ vnguen ta precioſa. eccleſiaſtici. vij. Dicatur mi raculū de iſto nomine iheſu Actu. iij. De illo ꝑalitico qͥ qͦlibet die portabat̉ ad por ta templi in iheruſalē ꝑ. xxxxiiij. annos ⁊ petēs elemoſinā petrꝰ ⁊ iohānes ſemel cauſa orationis aſcenderūt ad templū il le petit elemoſinā ⁊ petrꝰ dixit. Argētū ⁊ aurū non eſt mihi. quod aūt habeo hͦ tibi do In nomīe iheſu xp̄i nazareni ſur ge ⁊ ambula ⁊cͣ Ideo reſpondit petrus iudeis rectoribꝰ ⁊ doctoribꝰ iheruſalem admirantibus de dicto miraculo dices. Nec enim alind nomen eſt ſub celo da tum hominibꝰ in quo oporteat nos ſal uos fierī. actu. iiij. ¶ Dico tertio ꝙ alia generatio ſeu natiuitas chriſti eſt ſpiritu alis in vera ſanctitate ex qua dicitur filiꝰ perſone penitentis. Magnum mirabile eſt ꝙ chriſtꝰ poſſit fieri filiꝰ noſter Uir go maria reputat ſibi ad magnam gra tiam ꝙ ſit mater chriſti. Tamen quilibet veſtrū ſi vultꝭ p̄t ꝯciꝑe ⁊ parere chriſtū ¶ Pro cuiꝰ intellectu ſciendum ꝙ quā do aliquis tenet malam vitam ⁊ viuit in peccatis quot peccata mortalia habet tot demones habet ſecum Auctoritas. Di cunt duo euangeliſte ¶ Maria magda lena de qua ſeptem demonia eiecerat. lu ce. viij. ⁊ Marci vltimo Dicitur de pec catis quia non legitur fuiſſe demoniacā ſed qꝛ ip̄a ſtabat in pctō ſuperbie Iō ha bitabat in ea quidā demō qͥ vocatt leui athā qͥ tēptat deſuꝑbia ⁊c de alijs. pꝫ dn̄ica xviii poſt tri nitatis Sermo iii gͦ ꝙ tot demones habet homo qͦt hꝫ pec cata. ſꝫ qn̄ deus facit grāꝫ peccatori ꝙ cō uertit redijt ad deū recipit bonū ꝓpoſitū etcͣ. tunc demones fugiūt ⁊ xp̄s intrat ī aīam. Ecce quō ſit generacō ſpūalis. qꝛ ſicut eternalit̓ generat̉ a deo pr̄e ⁊ tꝑa liter a mr̄e Ita ſpūaliter a penitēte. De iſta generacōe dauid. Hec eſt generacō querentiū euꝫ querentiū facieꝫ dei Ia cob. Attollite prīcipes. v. vſqꝫ rex gl̓e. Qn̄ qͦ dicit̉. Quid vob̓ videt̉ de xp̄o. cuiꝰ filius eſt poſſumꝰ rn̄dere ꝑſone peī tentis. qꝛ ſicut mulier q̄ concipit ⁊ parit dicitur mr̄. De hoc aucͣtas. Dicat cum xp̄s predicaſſet ī quadā domo virgo ma ria veīt vt audiret ſermone aſſociata pa retibꝰ ſuis ⁊ ꝓpter multitudine gentium nō potuit intrare. ⁊ ſtetit extra ad portā Quidā indeus mala intencōe vt dimit teret ſermonē ⁊ diceret gentes. Ecce qͦ mō eſt carnalis. dicit magiſter. Ecce ma ter tua ⁊ fratres tui foris ſtant q̄rentes te. Rn̄dens Ih̓s ayt. Que eſt mr̄ mea et qui ſūt fratres mei. Quicūqꝫ enī fece rit voluntatem prīs mei celeſtis qui in celis eſt ipē meus frater ⁊ ſoror ⁊ mat̉ eſt. Math̓. xij. ¶ Nota qui facit volun tate pr̄is ⁊cͣ. ſcꝫ peccator faciēs peniten ciā nō debemus deſperare ex peccatis. ſed facere penitenciā debemꝰ. Talis d̓r ma ter xp̄i qꝛ ip̄m concepit in vtero memo rie. Multī ꝯcipiūt xp̄m ꝑ bonū ꝓpoſitū ſꝫ non pn̄t parere ꝑ effectū exteriorem. Mulier em̄ ꝯcipit ſecrete ⁊ cuꝫ delecta cōe. tn̄ cuꝫ labore portat. ⁊ parit cuꝫ do lore. Ita de nob̓ multi ſunt qui ſecrete ⁊ cū delectacōne cōcipiūt xp̄m audiendo ſermones. vel bonas lectōnes. Semen eſt verbū dei. Luc̄. vij. Predicator ē in ſtrumentū ſpūs ſancti grauidās peccato res. Un̄ qn̄ ſuꝑbus vanus ⁊ pompoſꝰ. pponit dimittere ſuā ſuꝑbiaꝫ ⁊ peccata. tunc ꝯcipit xp̄m. ſꝫ in partu ſcꝫ humiliā do ſe de ſtatu. ornatu patit̉ nonnunqͣꝫ do lorē. Ideꝫ de muliere ꝓponēte dimitte re ornamēta ⁊ vanitates ⁊cͣ. ſꝫ in effec tu ibi eſt dolor. Idē de vſurario vel la trone. qn̄ ꝓponit ſatiſfacere ꝯcipit. xp̄m ſꝫ qn̄ aꝑit taxiā ⁊ videt flore. dic̄. O mi ſer oportet me iſta reſtituerre. ibi eſt do lor cū non poſſet hereditare filios. Iteꝫ vxor nō poſſet ita ordinate incedere. I dem de ſacerdote qn̄ ꝓponit dimittere ꝯ cubinā. ſꝫ in oꝑe qn̄ ipſa plorat ⁊cͣ. ibi ē dolor. Ideꝫ de hoīe ſiue muliere qui ꝓ poīt recedere ab impudica vita qd̓ neceſ ſariū eſt. qꝛ porci non intrāt paradiſuꝫ. hij patiunt̉ in partu dolore. ⁊ tunc qn̄qꝫ alleuiāt peccatū ne dimittat̉ ⁊cͣ. Idē de illo qui ꝓponit remittere iniurias vt ſibi dimittātur peccata a deo. ſꝫ qn̄ dicit̉ ſibi et quid facietis dicet ꝙ eſtis femineus. etcͣ ibi eſt dolor partus. Ideꝫ de guloſo qui ꝓponit abſtinere. ſꝫ qn̄ videt eſcas. ⁊cͣ. ibi eſt dolor. Multī cōcipiūt xp̄m ſꝫ non oēs pariūt. Nimis eēt ſi mulier por taret ꝯceptū fetuꝫ ꝑ annū vel duos. ſꝫ a multis diutius plus portat xp̄us ꝯcep tus ⁊cͣ. Aucͣtas. Sicut que ꝯcepit cū ap propinqͣuerit ad partū doles clamat in doloribꝰ ſuis. Sic facti ſumꝰ a facie tua dn̄e concepimus ⁊ qͣſi ꝑturiuimus ſpm̄ ſalutis. Iſa. xxvi. ¶ Nota a facie tua. Faciēs dei eſt p̄dicacō. Rō qꝛ ſicut ī fa cie cognoſcit ꝑſona. ita deus ꝯgnoſcit in predicacōe. A facie tua dn̄e ꝯcepimus ſcꝫ a ſpū ſancto. ⁊ quaſi ꝑturiuimꝰ. par turire eſt laborare ī partū. Parere āt ē qn̄ exit creatura ad extra. Io amore dei ſi cōcepiſtis affectū pareatis effectum. etcͣ. Deo gracias. ¶ De eadem dn̄īca Sermo tercius Icut manda tū dedit mihi pater ſic facio Ioh̓. xiiij. In pn̄ti ſermone ꝓpoſui vob̓ declarare tota legē ⁊ ſcrip nitatis Sermo iui dn̄ica xviii poſt tri turā ſanctā tm̄ qͣꝫtuꝫ vob̓ eſt neceſſariū ꝓ bono regimine hꝰ vite. Salutet̉ vir go Maxia ⁊cͣ. Ad bonū regime ⁊ gu bernacōeꝫ humane vite. virtuoſe viue do ⁊ vicia vitādo multū fuit neceſſariū vt deus daret mādata. Rō qꝛ licet ꝑ in tellectū ⁊ rōneꝫ naturalē in aliqͥbus ho mo cognoſcat quō ſe dꝫ habere erga de um ⁊ ꝓximū. tn̄ in omībꝰ nō ſufficit in tellectus. nec rō natural̓. Quia aliquoci ens intellctūs ⁊ racō iudicāt de aliquo eſſe bonū ⁊ iuſtū. qd̓ tn̄ eſt viciū ⁊ pecca tū. Iō neceſſariū fuit dare p̄cepta dicē do ⁊ hoc ⁊ hoc facietꝭ. qꝛ iſtud placet mi hi. ⁊ iſtud nō. nec iſtud facietis. qꝛ iſtud diſplicet mihi. ⁊ exqͦ homo ſcit dei volū tate. homo nō p̄t errare. Cū qn̄qꝫ erra ret niſi volūtas dei reuelata eēt cū ī oībꝰ nō ſufficeret intellectꝰ natural̓. ꝟbi grā. Nā de aliqͥbus vos intellectu naturali iudicatis eſſe fiendū dicēdo ⁊ iſtud bene p̄t fieri. ⁊ ꝙ peccatū ē ⁊ erratis. qn̄ eniꝫ mutuatis pecuniā intellectus veſter iudi cat aliqͥd recipiendū de intereſſe. qꝛ ille de moneta vr̄a lucrat̉ ⁊cͣ. Cū iſta rōne diuites vſurarij vadūt ad infernū qꝛ pe cunia nō eſt vr̄a qꝛ dn̄s nō tenet redde re ꝯputū alteri Uos āt de omībꝰ habetꝭ reddere ꝯputū xp̄o. Uos āt ſoluꝫ eſtis diſpenſatores. Iō ſi ꝯͣ voluntatē ⁊ p̄ce ptū dnī diſpēſaueritꝭ damnacōeꝫ incur ritis ⁊ peccatis. Un̄ dicit p̄ceptū domini Nō feneraberis fratri tuo ad vſurā pecu niā. nec fruges nec aliā reꝫ. Deūt̉. xxiij. Iteꝫ mixtionē carnaleꝫ ſoluti cū ſoluta hoīes non iudicāt eſſe peccatū ꝑ intelle ctū ⁊ rōneꝫ. Sꝫ dicūt aliqͥ. cui fit iniuria quaſi diceret hulli. Sꝫ falſuꝫ dicunt. qꝛ ſit iniuria regi xp̄o patri mulieꝝ ⁊cͣ. Ec ce p̄ceptū abſtineatis vos a fornicacōe. vt ſciat vnuſqͥſqꝫ vas ſuuꝫ poſſidere in ſanctificacōne ⁊ honore ⁊c̄. jͣ. ad Theſẜ. iiij. ¶ Nota in ſanctificacōe. Hic apl̓us rn̄det tacite q̄ſtioni. De qua oēs audēt predicare ſꝫ oportet ꝓ ſanitate ꝙ medi cus tāgat vulnera licet corrupta ⁊ feti da. dicūt aliqͥ falſe. Sed ego tangendo me ⁊cͣ. volo reciꝑe delectacōneꝫ qd̓ pec catū eſt cui facio iniuriā quaſi diceret nul lū. Sed falſuꝫ dicūt. qꝛ maius peccatuꝫ eſt peccatū molliciei. qͣꝫ ſi cuꝫ matre car nali peccaret. Rō qꝛ cōtra naturā. Ecce quare fuit neceſſariū mandatuꝫ. Iō dic̄ vt ſciat vnuſqͥſqꝫ vas ſuuꝫ ⁊c̄. Iteꝫ ſi a liquis iniuriā vobis intulit qͥd iudicat in tellectus veſter. Ptꝫ ꝙ ad vindictā qd̓ non eſt peccatū. ſꝫ naturale. ſꝫ qꝛ vna for mica vertit ſe vindicādo ſe. Sed hoc fal ſuꝫ eſt. qꝛ vindicans ſe xp̄m rege offen dit. qd̓ patꝫ a ſimili. Nā ſi in palacō re gis ⁊ in ſua pn̄tia recipiatis vindictā de iniuria veſtra ⁊cͣ. rege offenditis. Ideo dicit ſcriptura. Mihi vindictā ſup̄ reſer uaui ⁊ ego retribuaꝫ vel in hoc mūdo vl̓ in alio. Ad roma. xij. ⁊ ſic de alijs multꝭ Patet qͦ ꝙ nec intellectus necrō natu ralis ſufficit qͣꝫtū ad omīa oſtendere qͥd ſit ꝟtuoſuꝫ ⁊ faciendum. ⁊ qͥd ſit pecca tū et viciuꝫ ⁊ cauendum. Ideo ad meli us gubernanduꝫ vitam noſtrā neceſſa ria ſunt mandata. Aucͣtas. Mandatum lucerna eſt ⁊ lex. lux ⁊ via vite. increpa tio doctrine. ꝓuerb̓. vj. Ideo qui vult gubernare bene vitam ſuam non ſe debet regere in omībus ẜm intellectum ſuum naturaleꝫ. ſꝫ ẜm dei mandata. Non ẜm ꝓpriam ſuam appaxentiā. ſꝫ ẜm dei prece pta. Non ẜm ꝓprias inclinacōnes. ſꝫ ẜm diuinas ordinacōnes. Tunc poteſt talis dicere thema. Sicut mandatū dedit mi hi pater ſic facio. ¶ Nota non dicit ſicut mandata in plurali ſꝫ mandatum in ſin gulari. Scd̓m iſtū modum loquendi ꝙ in lege dei non ſit niſi vnū mandatum Pro quo ſciendum ꝙ ẜm diuerſas con dicōnes ⁊ ꝓprietates mandatorum dei. diuerſimode annumerātur. Mandata enim dei habent quīqꝫ condicōnes. quia dn̄ica xvii poſt tri tatis. Sermo mandata dei ſunt ¶ In ornamentū anime In firmamentuꝫ gracie. ¶ In oꝑacōnem meritorum. ¶ In crementum premioꝝ ¶ In regimen vite. Et ẜm hoc diuerſi mode ꝯputantur. ¶ Scd̓m primā con dicōem ſunt innumerabilia. ¶ Scd̓m vero ſecundā ſunt in magno numero ¶ Scd̓m terciā ſunt in paruo numero. ¶ Scd̓m quartā in paruiſſimo numero ¶ Scd̓m quintā in nullo numero ſunt qꝛ nō eſt niſi vnū. de quo dicit theā. Si cut mandatū dedit mihi pater ſic facio. ¶ Dico primo ꝙ debemus nos regere in ornamentū anime. quādo ſcꝫ in hac vita gubernat ſe ⁊ regit ẜm dei manda ta ⁊ non ẜm ꝓpria ſentimēta vel inclina cōes. vel ẜm malā ꝯſuetudineꝫ alioruꝫ Tūc anima ornatur p̄ceptis dei. Decla racō. Anima enī iam ꝑ creacōneꝫ habet maioreꝫ pulchritudine qͣꝫ aliqua creatu ra corꝑalis. Racō qꝛ eſt ad ymaginem dei qua non habet ſol neqꝫ luna ⁊cͣ. Si eī ymago imꝑatorꝭ picta ſit ita pulchra qͣꝫto magꝭ aīa a ſancta trinitate picta ad ymagine ſuaꝫ niſi ex peccatis fiat nigra. Sicut pulchra mulier qn̄ macl̓aret eēt turpis. ita aīa ex peccatis. Sꝫ qn̄ ſuper pulchritudineꝫ aīe venit ornatus obſer uācie mādatoꝝ dei. tunc eſt inextimabil̓ pulchritudīs. Sicut de regina de ſe pul cherrima qn̄ ornatur veſtimētis aureis. annulis ⁊ corona. efficit̉ pulchrior. Ita de anima intm̄ ꝙ ſi poſſetis eā videre ⁊cͣ nec mō dū eſt in corde ip̄amet videt ſu am pulchritudinē. Sꝫ qn̄ egreditur de corꝑe videt. Aucͣtas. Si ignoras te. o pulcherrima inter mulieres egredere ſcꝫ de corꝑe ⁊ videbis tuā pulchritudineꝫ Canti. jͣ. ẜm iſtā condicōeꝫ mādata ſūt innumerabilia. vt capilli qui ſunt ad or namentū mulierū ẜm apl̓m prīa ad Co rinth̓. xj. Intm̄ ꝙ nullus doctor ſeu ma giſter poſſet ſcire omīa mandata que ſūt in veteri teſtamēto ⁊ nouo. in decretis. decretalibus. Clemētinis ⁊cͣ. ¶ Diceret aliqͥs gͦ ſuꝑflua ſunt exqͦ non poſſunt ſciri. Dico ꝙ non ſunt ſuꝑflua. qꝛ licet capil li mulieꝝ ſint innumerabiles nō ſunt tn̄ ſuꝑflui. ymmo dant ſibi ornatū. Ita de p̄ceptis. Ideo dauid. Multiplicati ſūt ſcilꝫ precepta ſuꝑ capillos capitis mei. Iteꝫ diceret aliqͥs quō gͦ poterūt ſerua ri ſi neſciūtur. Dico ꝙ bene. Illud quod tu ſcis vel credis eſſe mandatuꝫ dei ſer ua illud nec facias cōtra. Alia auteꝫ mā data ſi habes caritateꝫ omnia ſeruantur a te. Auguſtinus dicit. Quicqͥd patet ⁊ quitquid latet in diuinis codicibꝰ totum tenet qui caritateꝫ ſeruat in moribꝰ. Si gͦ fiat queſtio. Quot ſunt mandata dei in omnibus libris. Rn̄deo ſi volumus loqui de mandatis ẜm quod ſunt in or namentū anime innumerabilia ſunt. ¶ Secunda condicō mādatoruꝫ eſt ꝙ ſūt in firmamentū gracie. Ecce quō qꝛ tam diu homo ſtat in gracia dei. qͣꝫdiu ſeruat eius mandata. Racō qꝛ gracia dei nō ꝑ ditur niſi ex peccato mortali. Si vnꝰ ho mo haberet omnia peccata venialia mun di ꝓpterea non ꝑderet graciam dei. Et quādo dicunt alique gloſe ꝙ multa pec cata venialia equiualent peccato morta li. Non eſt verum loquendo equiparan ter vel per equiualentiā. Quia ſi omnia peccata venialia ponerentur in vna par te ſtatere. ⁊ vnum mortale ex alia parte plus ponderaret mortale peccatū. Sed bene diſpoſitiue venialia equipollent vni mortali peccato. quia faciunt hominem cadere ī mortale. Ego inuenio ꝙ homo poteſt peccare in ſuꝑbia. auaricia. luxuria et tamen non erit peccatuꝫ mortale ſꝫ ve niale. Ideo ſeptem peccata non dicunt̉ mortalia. ſꝫ capitalia. ꝟbi gracia. ſi aliqͥs ſuperbiat qꝛ vadit ornatus ⁊cͣ. non eſt peccatum mortale. ſed veniale. Sed fit QꝘ Q iiij nitatis Sermo iii dn̄ica xv̄uūi poſt tri mortale ſi ex hoc deſpicit aliqueꝫ vel ſi ex hoc furatur. vel facit vſuras vt poſſet in cedere pompoſe ⁊ ornate. tunc eſt mor tale quia contra preceptū dei Idē ſi mu lier ornat ſe ⁊ depingit amore ſui viri ve niale peccatū eſt. Sed ſi ex ſuo exceſſiuo ornatu vel pictura cōcupiſcitur ab alio. efficitur mortale. vel ſi ex hoc vir pauꝑ habet facere vſuras. rapinas. ⁊ ipſa ad hͦ eum induceret vt mulier poſſit ſic incede re mortale eſt. Itē de peccato auaricie ſi homo diligit pecunias ⁊ cuſtodit tale ē veniale. Sed quādo homo amore diui tiarū facit vſurā. furtuꝫ. vel retinet ſala rium. vel non conplet teſtamenta nō ſol uit decimas tunc eſt mortale. Item de luxuria quādo vir ⁊ vxor ſolum ꝓpter ſolaciuꝫ actum matrimonialem faciunt. tunc veniale eſt ſeruādo moduꝫ ſed fi cō gitant de alio vel de alia. ita ꝙ eciā ſi nō eſſet vxor ſua vel vir ſuus adhuc miſce rentur. vel ſi mutant moduꝫ mortale eſt. Item de gula quādo ꝓpter bonitateꝫ vi ni vel panis homo comedit ſeu bibit pa rū plus. veniale eſt. Sed quādo homo inebriatur ⁊ ꝑdit ſenſuꝫ efficitur morta le. quia contra dei mandatuꝫ. Uel ſi frā git ieiunia. vl̓ ſi ex nimio cibo ⁊ potū ha bet facere luxuriā. efficitur mortale. Itē de accidia poſſet ſurgere demane ad orā dum ⁊ non facit veniale eſt. Sed ſi ꝓpt̓ hoc omittit audire miſſaꝫ ī dominica die mortale eſt. Idem ſi homo nō confitea tur vel cōmunieet in paſchate ¶ Sancti doctores diffiniūt diuerſimode peccatū mortale. Auguſtinus in libro de libero arbitrio ſic diffinit peccatū. Peecatuꝫ eſt dictuꝫ factum aut concupitum cōtra legem eternam. Item Ieronimus in li bro de paradiſo dicit. Peccatū eſt trāſ greſſio diuine legis ⁊ celeſtium inobedi encia mandatorum. Patet igitur ꝙ gra cia dei non ꝑditur niſi ex tranſgreſſione mandatoruꝫ dei. Ideo dicit ſcriptura ſā cta. Deus ab initio conſtituit hominem et reliquit illum in manu conſilij ſui. ad iecit mandata ⁊ precepta. Si volueris mandata cōſeruare conſeruabunt te ſup̄ in gracia dei. Eccī. xv. Scd̓m iſtam con dicōnem dico ꝙ mandata ſunt multa et non innumerabilia. Unde a ſapientibus poſſunt ſciri ⁊ conputari. Quia ẜm Io ſephuꝫ Tot ſunt mandata quot ſunt oſ ſa in corpore humano. que ẜm phiſicos qui hoc inuenerunt ſunt. cc. xlviij. Tot ſunt precepta affirmatiua legis dei incli nantia ad opus bonum. Et ſicut corpꝰ ſuſtinetur oſſibus. ita anima diuinis mā datis. Ideo iudei quādo orant. omnia menbra mouent. Quia quot ſunt pre cepta. tot oſſa mouentur. quaſi dicendo cum Dauid Omnia oſſa manducent do mine quis ſimilis tibi. ꝑsͣ. xxxiiij. ¶ Di ceret aliquis. Licet ſciamus naturā iſto rum mandatorū. tamen neſcimus quot ſunt. quomodo gͦ poſſunt ſeruari. Re ſponſio ſicut ſcitis quot oſſa habetis. licꝫ non videatis ea que nihilominus ſuſti nent corpus. Dic iſta precepta ſi graciā habetis infra vos. vos ſuſtinebunt. ⁊ gͣ cia dei docebit vos quid fienduꝫ. ⁊ quid faciendum ſit. ⁊ quid vitandum. Uos vnctionem accepiſtis id eſt graciam ab eo maneat in vobis ⁊ non neceſſarie ha betis vt aliquis doceat vos. ſꝫ ſicut vnc tio eius docet vos. Non ſcripſi vobis qͣ ſi ignorātibus veritatē. ſed quaſi ſcienti bus eam. ⁊ quomō omne mendatiuꝫ ex ꝟitate non eſt. Quis eſt mendax niſi is qui negat. qm̄ ⁊cͣ. prima Ioh̓is. ij. Si ergo fiat queſtio quot ſunt mandata dei Reſponſio ſi volumus loqui de eis in quantum ſunt firmamentum gracie ſunt tot quot oſſa ſunt in corpore. ¶ Tercia condicō mandatoruꝫ dei ē ꝙ ſunt vtilia ad oꝑacōeꝫ meritoꝝ. Si enī volumus merericoraꝫ deo oportet ſeruare ſua p̄ce pta. Queſtio ē de quo habemꝰ maiꝰ me dn̄ica. xviii. poſt tri tatis Sermo iii ritū. vt d̓ illo ꝙ facimꝰ volūtarie ⁊ ex de uocōe vl̓ de illo qd̓ facimꝰ ex mādato dei Uerbi gr̄a. Hodie nō ē ieiuniū exp̄cep to. ſi homo ieiunat hodie. ⁊ alia die ieiu net ex mādato qd̓ erit magis meritoriū. ml̓ti dicūt ꝙ ieiuniū volūtariū ſit magis meritoriū. Falſum eſt qꝛ nō hꝫ racōꝫ me riti niſi vnū ſcꝫ qꝛ facitis bonū opus. ſꝫ p̄ceptū hꝫ duas rōes meriti Prima obe diētia ẜuādi p̄ceptū Secūda qꝛ ē opus bonū. Hic patꝫ peccatū ml̓toꝝ quia di mittant̉ illa q̄ debent facere ex dei manda to ⁊ ẜuant ea que volūtarie receperunt. Dimittuntut enī ieiuniū eccl̓ie ⁊ ſeruant ieiuniū iſtius vel alterius ſancti ex deuo tionē. Alij dicūt elemoſina ē melior qͣꝫ ieiuniū. quia dare elemoſinā eſt volun tariū. ⁊ ieiunare ieiunia eccleſie eſt prece ptū. ⁊ ſic negligunt ieiunia eccleſie ⁊ mit tunt non habentes cauſam rationabileꝫ. ⁊ ſine p̄lati aucͣtate quare damnant̉. etꝭ ſi darent tantā elemoſinaꝫ vt redimeret om̄s captiuos. Itē multi religioſi nō ſer uant ieiunia ſui ordinis ⁊ ſemel in ebdo mada. ieiunet in pane ⁊ aqua. vel in vigi lia ſanctorū qui non habent vigiliā. ie iu nant ⁊ qui habent vigiliā non ieiunant qui recipiunt deuotionē ⁊ obmittunt dei ordinatōeꝫ. Sed hoc nō ſufficit ꝓpti dixit xp̄s iudeis. Ue vobis ſcribe ⁊ pha riſei ijpocrite qui decimatis mentā ⁊ aue ctū ⁊ relinquitis que grauiora ſunt legis iudiciū ⁊ miſcd̓iam ⁊ fidem. hec oportuit facere ⁊ illa non obmittere. Math̓. xxiij. Item multi clerici ſunt qui non dicūt of ficiū vl̓ ſi dicunt. dicuūt feſtinanter ⁊ alia te dicunt ꝑs vl̓ or̄oꝫ ſancti auguſtini. ſed male faciuūt in hoc ꝙ negligūt ea ad que tenentur quia maius meritū eſt ſer uare mandata dei ⁊ ordinationē eius. qͣꝫ illud quod eſt voluntariuꝫ. Dicatur hij ſtoria ad hoc ppoſitum que habetur pͥmi Reguꝫ. iij. Ubi legitur ꝙ Samuel qui erat prelatus vt papa. ex ꝑte dei precepit Sauli vt iret contra Malachites ⁊ interficeret om̄s homines ⁊ mulieres. et iumenta. Saul aūt ẜuauit de iumentis. oues pro ſacrificijs. ad qͣꝫ ſamuel. Meli or eſt obedientia qͣꝫ victima. Id̓o fuit de poſitus de regno. ⁊ habuit malum finem quia ipēmet interfecit ſe. voluntarie em̄ fecit ⁊ elegit ſacrificiū. cum haberet mā datū ⁊ oppoſitum. Ideo ſi vultis facere facrificiū de corꝑe veſtro per pm̄am. nō mittatis obedienciaꝫ. Caueat vxor ſi nō placet viro portare cilicium vel alia quia vir eſt dominus corꝑis vxoris. Idem d̓ viro dicendum eſt. Sed detur vxori ali qua penitencia ſecreta. caueat tn̄ a peni tencia p̄iudiciali. Idem de ſeruis vel ca ptiuis dicendum eſt. ne defraudent do minū in ẜuicio Reddite que ſunt ceſaris ceſari. ⁊ que ſunt dei deo. Mathei viceſi mo ſecundo. Primo ponitur ceſar qͣꝫ de us. quia ita vult deus deuotionem. ne fi at iniuria alicui contra dei ordinationem Patet ergo ꝙ mandata ſunt in operatio nem meritorum. Et ẜm iſtam cōditionē mandata ſunt decem ſiue in numero de nario. quia ſicut decem digitis operamur ita decem preceptꝭ meremur. quinqꝫ ſunt principalia quaſi digiti manus dextre. a lia qͥnqꝫ qͣſi qͥnqꝫ digiti ſiniſtre manꝰ. ẜua mādata mea. ⁊ viues ⁊ legē meā. qͣꝫ pu pillā oculi tui. ſcribe illa in tabula cordis tui. ꝓuerb̓. vij. ¶ Quarta cōdicō mā da toꝝ ē ꝙ ſunt incrementa premiorū. que rit ſanctus Thomas in ſecunda ſecunde in quo ſtat ꝑfectio ſpūalis apoſtolica et ſanctitas vite in obẜuācia mādatoꝝ vl̓ ꝯſilioꝝ. Ml̓ti erāt dētes ꝙ ī ꝯſilijs ſꝫ n̄ ē veꝝ. Immo ſtāt ī obẜuātia mādatoꝝ caritatis dei ⁊ ꝓximi. Cōſilia āt d̓t ſctūs Thomas. ſolū ſunt inſtrum̄ta ⁊ diſpoſicō nes ꝑueniendi ad ꝑfectionē ſpūalē. ver bi gratia. Conſiliū de pauꝑtate Si vis ꝑfectus eſſe vade ⁊ vende om̄ia que ha bes ⁊ da pauperibꝰ Mathei. xviij. Dicit Dnica xix pꝰ tri nita. ſermo primus ſanctꝰ Thomas ꝙ illud conſiliū ē inſtru mentū neceſſariū vt refrigeret̉ amor di uiciaꝝ ⁊ ꝑueniat̉ ad ꝑfectōeꝫ caritatis. Conſiliū eſt etiā de caſtitate vn̄ dr̄. ſunt eunuchi qui caſtrauerūt ſeip̄os ꝓpt̓ reg nū celoꝝ. Math̓. xix. Itē Gladio diſ cretōs demꝰ abſcindere om̄s occaſiōes pctī recedēdo a mala ſocietate q̄ ē occa ſio mali. nā nō bibere vinū forte. nō cōe dere carnes. nō ducere vxore ſunt inſtru meta ad hoc vtilia vt ſubicitis carnalibꝰ delectacōnibꝰ. Cor hoīs in ſolo creatore delectet̉. Itē fugere dignitates p̄lacōes ꝯſiliū ē. Math̓. xx. Si qͥs vult int̓ vos maior fieri. fiat miniſter vr̄ ⁊cͣ̄. Perfec tiō gͦ xp̄iana plus ſtet in obẜuancia man datoꝝ dei qͣꝫ ꝯſilioꝝ. Anctas. Finis p̄ cepti ē caritas. jͣ. ad Thi. j. Alia aucͣtas ē ip̄ius Dauid in pͣs. c. xviij. Om̄is ꝯſu macōis vidi fine.i. ꝑfectōis. latū manda tū tuū nimis. ¶ Secundū iſtā ꝯdicōem mādata ſunt d̓uo ſolū. Sicut em̄ duabꝰ tibijs ambulamꝰ Ita in ſcītate vite du abus mādatis ambulamꝰ q̄ ſunt. Dili ges dn̄m deū tuū ex toto corde tuo. ⁊ ex tota aīa tua. ⁊ ex tota mēte tua Hoc eſt maximū ⁊ primū p̄ceptū. ſcd̓m āt ē ſimi le huic. diliges ꝓximū tuum ſicut teip̄m. In hijs duobus mādatis vniuerſa lex pedet ⁊ ꝓph̓e. gͦ ſi fiat q̄ſtio qͦt ſunt man data. Rn̄deo ſi loqͥmur de mandatis in quātū ſūt increm̄tū p̄mioꝝ. dico ꝙ duo ſunt. ¶ Quinta ꝯdicō mandatoꝝ eſt ꝙ ſunt regula ⁊ nor ma vite. Qui vult re gere vitā ſuā ẜm intellectū naturale ſo lū vl̓ ẜm ſenſualitatē. vl̓ ẜm ꝯſuetudinē malā alioꝝ. vl̓ pr̄ie vt de foris vl̓ ferijs in diebꝰ feſtiuis. deficiet ⁊ peccabit. Et ſi dicat rex pͥuilegiat ⁊cͣ. ſolucō ¶ Rex non p̄t diſpenſare ꝯtra dei mandata ⁊cͣ. Id̓o d̓t xp̄s. Si vis ad vitā ingredi ẜua mā data Math̓. xix. Nō em̄ dicit. ẜua inclīa cōes. vl̓ ẜua ꝯſuetudīes. Et iuxta iſtam ꝯdicōꝫ nō ē niſi vnicū p̄ceptū. ſic̄ nec ī to to corꝑe nō ē niſi vnū caput. a quo ꝓce dit tota gubernatio hoīs. qꝛ ibi ſunt om̄s ſenſus ⁊ iudiciū rōis ⁊ imaginatio. ⁊ ſic tota regula moralis vite reducit̉ ad vni cū p̄ceptū qd̓ eſt. Oīa q̄cūqꝫ vultis vt faciāt vob̓ hoīes ⁊ vos facite illis hec ē lex ⁊ ꝓphete. Math̓. vij. Si hahbes ẜuito res ⁊ inimicos. n̄ vis ꝙ ẜuitores vadāt ad loq̄ndum vl̓ habeat ꝯſilia cū eis. vel ꝙ recurrāt ad eos in ſuis neceſſitatibꝰ te deſpecto. Iō nō vadas ad vicia ⁊cͣ. Itē nō velles ꝙ ẜuitores tui loq̄rent̉ maluꝫ de te. Iō nō ſumas nomē dei tui inuanū. Itē vis ꝙ ẜuitores tni. qͥbꝰ das ꝓuiſio ne ẜuiāt tibi. Iō tu in dn̄ica ẜuias dn̄o tuo. Itē ſi vis vt filij tui honorent te. tu honora ꝑntes ⁊ ſic de alijs. pꝫ ꝙ iſtud p̄ ceptū eſt caput alioꝝ. d̓ iſto d̓t thema. ſic̄ mādatū dedit mihi pr̄ ſic facio. Deo gͣ. ¶ Dn̄ica. xix. pꝰ feſtū ſcē t̓nita. ẜmo. jͣ. Scendēs ihe ſus ī nauiculam trāſfretauit ⁊veīt in ciuitatē ſuā. Uerbū iſtd̓ hēt̉ origialit̓. Math̓. ix. Et r̄citatīe ī euāgelio hodierno. Itē ẜmo ī pn̄ti erit de euāgelio hꝰ dn̄ice. ⁊ hēbimꝰ mediā te dei gr̄a ml̓tas bonas doctrīas ſpecula tiuas ad illuīacōeꝫ intellectꝰ ⁊ morales ad nr̄am inſtructōꝫ vite. Salutet̉ ꝟgo. In ſācto euāgelio hodierno declarat tria magͣ de dn̄o ⁊ ſaluatore nr̄o ¶ Primo pn̄tia gr̄oſa. ¶ Scd̓o demēcia copioſa. ¶ Tercio potēcia ꝟtuoſa. In hijs tribꝰ ſtat totū euāgeliū hodiernū ⁊ d̓ pͥmo ſcꝫ d̓ pn̄cia gr̄oſa qꝛ gr̄oſe ſe on̄dit in qͣdā ci uitate de hͦ d̓t the. Aſcēdēs ih̓us ⁊cͣ. In qͣ.ſ. deſiderabat. Eqͦ xp̄s incepit p̄dicare noluit qͥeſce̓ ī vna cītate ſeu ī vna villa. ſic̄ ſol nō qͥeſcit exqͦ orit̉. qꝛ ſi qͥeſcere in vna ꝑte n̄ illūiarꝫ ī al̓a. nec caleface̓t nec fructificarꝫ. ita d̓ xp̄o qͥ veīt ad illūiand̓ ī Dnica xix. poſt trī tatis Sermo i. fide catholica. ad calefaciendū in deuotio ne. ⁊ fructificandum in operibus peniten cie. Ideo laborabat nō ſolū per terram. ſꝫ etiam per mare. Ideo dicit Aſcendēs ih̓us ⁊cͣ. Nota ciuitatē ſuam ſcꝫ ꝯuerſa tionis ⁊ habitacōis. quia licet eſſet domi nus oīm noluit tn̄ habere ciuitatē ꝓpriam Sꝫ quia illa ciuitas capharnaū erat ma ior ⁊ pͥncipalis in prouincia galilee. in qͣ xp̄us incepit predicare. vt dicit̉ Mathei qͣrto. Et quia in illa ꝯuerſabatur reputa batur ciuis illius ciuitatis. quēadmoduꝫ dicitur de aliquo oriuudo vel habitante In aliqua ciuitate. Ecce ciuitas veſtra li cet parū ibi habeat quia regis eſt vl̓ impe ratoris. Ita de xp̄o. Et hoc tangit omelia hodierna dicens. Creator rerū orbis ter re dn̄s poſtqͣꝫ ſe ꝓpt̓ nos nr̄a anguſtarat in carne. cepit habere humanā patriā. ce pit iudaice ciuitatis eſſe ciuis. Et de hoc ad lr̄am loqͥtur thema. Aſcendes ih̓us in nauiculā traſfretauit. ⁊ veīt in ciuitateꝫ ſuā. Mō ītremꝰ ſecreta. In ꝟbo thema tis tangūt noue ſecreta magna. Primū incarnationis ¶¶ Secundū conuerſationis. ¶ Tercium paſſionis. ¶ Quartū reſurrectōis. ¶ Quintū aſ cenſiōis. ¶ Sextū gub̓nacōis. ¶ Sep timū iuſtificacōis. ¶ Octauū iudicialis examīacōis ¶ Nonū regreſſionis ī celū. ¶ Dico pͥmo. ꝙ on̄dit ſecretū ſacre in carnacōis cū d̓r. Aſcēdēs ⁊cͣ. ẜm iſtā ex poſitiōeꝫ nauis ē natura hūana. rō qꝛ ad formā nauis hūit ꝓram ſtrictā ī pͥncipio generis hūani. nā ſolū habuit duas tabu las ſcꝫ adā ⁊ euā ī natura gr̄a d̓i firmatꝭ In medio ſcꝫ ī xp̄i aduētu fuit lata quia tm̄ credit fuiſſe maior ml̓titudo gētiū. ⁊ extūc qͣi ī fine anguſtat̉. qꝛ md̓s depopu lat̉ ꝓpt̓ guerras ⁊ fames ⁊cͣ. De iſta na ui ꝓuer. vl. Facta ē qͣi nauis īſtitorꝭ. In iſta naui aſcēdit xp̄s qn̄ ī vt̓o ꝟgīs aſſū pſit naturā hūana. ſcꝫ corpꝰ ⁊ aīaꝫ. No ta d̓t aſcēdit ⁊ nō d̓t intͣuit. nos ōs īt̓mꝰ in iſta naui ꝑ portā ſentine cum peccato. ſꝫ xp̄us non ſic. ſed aſcendit ⁊cͣ. Et tranſ fretauit ⁊ venit in ciuitatē ſuā ſcꝫ in mū duꝫ. licet nō cognouerūt eum. In ꝓpria venit. ⁊ ſui eū non receperūt. Ioh̓. jͣ. Secundū ſecretū eſt de ſua ꝟtuoſa con uerſacōe. ẜm hoc tunc nauis eſt peniten cia. Rō vt ſupra. qꝛ penitencia a princi pio eſt ſtricta. qn̄ homo incipit penitere valde penale eſt. ſicut eſt ieiuniū. cliciuꝫ vigilie ⁊cͣ. Sꝫ paulatim dilatat̉. qꝛ nō tm̄ grauāt penitencie qn̄ homo eſt aſſue tus ſꝫ in ſenectute ſtringit ꝓpter tediuꝫ licet nō tm̄ qͣꝫtuꝫ a prīcipio De hac xp̄s Math̓. vij. Intrate ꝑ anguſtā portam. De iſta p̄t eciā dici illud ꝓuerb̓. vltimo Facta eſt quaſi nauis inſtitoris. de lōge portās panē ſuuꝫ.i. merces animaꝝ. I ſta nauis eſt de tribꝰ cooꝑturis. ¶ Prīa ſtricta eſt contricōnis ¶ Secunda confeſſionis ¶¶ Tercia ſatiſfactōnis. Ideo xp̄s. Pe nitenciā agite.i. intrate in naui penitecie? appinquabit enī regnū celorū. Mat. iiij In iſta naui aſcendit Ih̓s ſtatim ſcꝫ in natiuitate. qꝛ nō in pallacō ſeu in domo. nec in camera. ſꝫ in diuerſorio voluit naſ ci ⁊ ī hyeme. ⁊ nō legit ꝙ ibi eſſet ignis etcͣ. Sꝫ ꝟgo Maria poſuit eū in preſe pio. Dicūt aliqui doctores ꝙ hoc iō fec̄. vt in capite calefieret ab anhelitu bouis et ī pedibꝰ ab aſino. Itē fuit recepcō cir cūciſioīs. Itē fuga exilij in egiptū. Itē iuit ꝑ terra ⁊ ꝑ mōtes dormiuit ſuꝑ ter ram. Aſcendes Ih̓s in nauiculā.i. in al tiori gradu penitēcie qͣꝫ vnqͣꝫ fuerit. xxxiij ānis nauigauit. ⁊ veīt in ciuitatē ſua. ſcꝫ iherl̓m ad portū paſſioīs. Rōneꝫ aſſigͣt Lucas euāgel̓. di. Nō capit ſup̄ ſcpͥtura ꝓph̓am.i. xp̄m perire extͣ ciuitatē iherl̓m. Luc̄. xiij. ¶ Terciū ſecretū eſt de ſua bn̄ dicta paſſiōe. ẜm hͦ nauis ē crux. Rō qꝛ ſi crux filo liniaret faceret figurā nauis. Cū iſta oꝫ nos nauigare ad celū. Si qͥs vult venire poſt me abneget ſemeripſuꝫ tatis Sermo i. Dnica xix. poſt tri Et tollat crucē ſuā ⁊ ſeqͣt̉ me. mat̉. vjͣ. In iſta naui aſcēdit ih̓us in monte calua rie qn̄ fuit ſibi dictū. Ih̓s deſpectuoſe ⁊ denudatꝰ remā ſit totꝰ excoriatꝰ ⁊ fuit ſi bi dictū. ꝓicias te ſuꝑ lignū duꝝ ⁊ ſtric tū tunc xp̄s incepit nauigare mare mor tis ⁊ venit in ciuitatē ſua inferni. dn̄s v niuerſoꝝ tu es hic. Heſter. xiij. ¶ Quar tū ſecretū ē de ſua reſurrectiōe gl̓oſa. ẜm hoc nauis fuit corpus mortuū. ꝙ erat in monumēto. Et in die reſurrectōis aīma bn̄dicta aſcēdit in naui corꝑis ⁊ tn̄ſfreta uit ⁊ veīt in ciuitatē ſuā ſcꝫ ad gloriā im mortalitatis. Iō hͨ oportuit pati xp̄m ⁊ ita intrare in gl̓aꝫ ſuā. Lu. vlt. ¶ Quin tū ſecretū ē d̓ ſua mirabili aſcenſiōe. ẜm hoc nauis fuit ſocietas ſanctaꝝ aīaꝝ ⁊ aſ cedit pͥmuꝫ ⁊ aīe ſeq̄bat ⁊ veīt in cīta tē ſua ſcꝫ ꝑadiſi. de qͣ ī ꝑſona d̓r ſua. In ciuitate ſcīficata ſil̓r requieui. Eccl̓. xxiiij. ¶ Sextū ſecretū ē de ſua mūdiali gub̓ nacōe ẜm hoc. hoſtia eſt nauicula in quā aſcēdit xp̄s ſtatī dictis ꝟbis ꝯſecratōnis ⁊ in ciuitate ſuā ſcꝫ eccl̓iam xp̄ianā. de qͣ Dauid. Glorioſa dicta ſunt d̓ te ciuitas dei. qꝛ rex quotidie venit ẜm ꝙ ipē ꝓmi ſit. Ecte ego vobiſcū ſum ⁊cͣ. qͣꝫdiu du rabit iſtud ſacramētū ⁊ mūdus durabit ⁊ ī illa die in qͣ deficiet md̓s finiet. Sep timū ſecretū d̓ hūanali iuſtificatōe ⁊ ẜm hoc nauis eſt ꝯſcientia hūana ad figuram nauis facta eſt. qꝛ in pͥncipio ſcꝫ puericie hoīes ſtrictā habet ꝯſcīam. ſꝫ poſtmoduꝫ dilatat̉ in virilitate. In ſenectute aūt re dit ad puerilem ſtatuꝫ. ⁊ in iſta aſcendit xp̄us qn̄ homo ꝯuertit̉ qn̄ em̄ homo ſtat in peccatis. tunc in iſta naui nauigat dia bolus. cū vc̄to aqͥlonari vt ducat ad por tū inferni. Sed qn̄ pctōr recognoſcit ſe ⁊ malā vitā quā tenꝫ dicēs. O quā mi ſer ego ſum religioſus ⁊cͣ. Tūc xp̄s aſcē dit in naui ꝯſcientie ⁊ venit in ciuitate ſu am portās ꝑſonā ad portū ⁊ ciuitatē bo ne vite. d̓ qͣ Ecc̄s. ix. Ciuitas ꝑua ⁊ pau ci in ea viri qꝛ pauci ſunt mō qͥ tenēt bo nā vitaꝫ. Si in vno monaſterio vnꝰ eſt multum eſt. Idem in vno collegio cleri corum. Idem in vna villa ſi ſit vnus vl̓ vna. multū eſt. ¶ Octauū ſecretū eſt d̓ iudiciali examinacōe ſcꝫ in iudicō ẜm hoc nauicula erit nubes. Tunc videbunt filiū homīs venientē in nube. Luc̄. xxi. Tranſ fretauit de celo ⁊ veniet in ciuitatē ſuam ſcꝫ vniuerſitatē oīm gentiū ꝑ examina cōꝫ dicens. Ecce qͦd feci ego pro vobis on̄dens vulnera vt ſtellas fulgentes ⁊ vnus angelus portabit cluceꝫ. alius cla uos. alius coronā. alius lanceā. aliꝰ ſpon giam. dicens. quid feciſtis vos ꝓ meſbi erit dolor illis qͥ nihil poterīt oſtendere. ¶ Nonū ſeeretū eſt de regreſſu eius ad celū poſtqͣꝫ ꝯtra malos dederit ſententiā dicēs. Diſcēdite a me maledicti ⁊cͣ. mat̉. xxv. Tunc ſubito terra aꝑiet ⁊ abſorbe bit eos ⁊ claudentur in inferno ⁊ in igne ⁊ in fumo ⁊cͣ. Etiā ſi alie pene nō eſſent ibi maxima ⁊ ineſtimabilis eēt miſeria. Et poſt hoc xp̄s aſcendet in nauiculā ec cleſie triūphantis. in qͣ aſcendet eternalit̓ regnando. ⁊ veniet in ciuitatē ſuā ſciꝫ pa radiſi. Nomē cītatꝭ ex illa die. dn̄s ibidē Ame Ezech̓. vlt̓. Ectē qͣre dicit Aſcē dit in nauiculā ⁊ venit in ciuitatē ſuā. qͣi tota fides xp̄iana ꝯſiſtit hīc. ¶ Dixi ſe cundo ꝙ oſtendit de xp̄o clemencia cōpi oſa cum dicit̉. Et ecce offerebant ei pa raliticū vſqꝫ peccata tua. Marci ſecūdo. Dicitur ꝙ portabat a quatuor ex deuotio ne portabant eum ad chriſtū qui tot mi rabilia faciebat quorum fidem vt vidit xp̄us dixit paralitico. Confide fili remit tuntur tibi peccata. In hoc innuit xp̄s ꝙ ille ex peccatis infirmabatur. Ideo dixit. Confide ſciꝫ de ſanitate obtinenda. Re mittuntur tibi peccata que ſcilicet ſunt ra dix infirmitatis tue. Ac ſi diceret medicꝰ infirmo poſtqͣꝫ eſſet bene purgatus. Cō fidite quia vos eſtis ſanatus. quia mala do xix pꝰ Cri Sermo materia iam expulſa eſt. Dicatur quo modo hic oēs infirmitates veniūt ex pec catis quia ſi non fuiſſet peccatū Ade vel Ęue. nunquā fuiſſemus infirmi nec ſe nes ⁊ ſine morte celum aſcendiſſemus. Sed ex peccatis porta fuit aperta ad in firmitates ⁊ miſerias ⁊cͣ. Ratio quādo homo patit̉. ſtatim debet accuſare ſeip̄m ex aliquo peccato dicens ꝙ venit ex pecca to mihi iſta infirmitas quia deus non de lectatur in tribulatione creature. Ideo ſtatim debet recipere purgationem ſcilicꝫ confiteri quia ex quo radix infirmitatis ei citur homo curatur. alias ſanitas nō obti neret̉. Ideo medici habēt p̄ceptū ſub pe na peccati mortalis vt an̄ om̄ia faciāt fiteri infirmū pͥuſqͣꝫ recipiāt in cura. Et eſſet bonū ꝙ an̄qͣꝫ eū accederet facerꝫ eū ꝯfiteri ne poſt diceret īfirmꝰ Ego ſū mor tuus. ⁊ aīa curata. leuiꝰ curat̉ corpꝰ Sꝫ medici aliqͥ prochdolor nō ẜuant modo iſtā practica ideo ⁊cͣ. Sed xp̄us vt bo nus medicus ꝓuidit pͥmo aīe remittēdo pctā ⁊ poſt curauit corpus. Iō Grego. Nulla nocebit aduerſitas ſi nulla daret iniqͥtas. Sꝫ eſt hic q̄ſtio. Si infirmitas venit ex pctō qͥd dicemꝰ d̓ pueris qͥ nūqͣꝫ peccauerūt ⁊ tn̄ infirmant̉. Rūd̓o ꝙ eſt multociēs ex peccatis ꝑntuꝫ qꝛ qn̄ puer patit̉ ip̄i puniūtur ex dolore. Iteꝫ pueri etiā ꝯcipiūtur in peccato originali ad qd̓ ſequūtur iſte penalitates. Sed eſt reme diū. Nā ſicut faciūt iſti dn̄i qn̄ puer pati tur febres. Nutrix facit dieta qꝛ creatu ra hoc eſt puer nō poſſet. Ita debetꝭ vos ꝑntes facere dietam penitencie confiten do ⁊cͣ. Et ſi ſanitas ſit vtilis pͥmo deus dabit. Moraliter hic ſuper hoc ꝙ dici tur Mathei. ij. ꝙ a quatuor portabatur ille paraliticus ⁊ amore illorum xp̄s cu rauit ijdropicum. Ideo dicit videns ih̓s Paraliticus eſt pec fidem illorum ⁊cͣ I cator in peccato mortali exiſtens. Ratio quia ſicut paraliticus non poteſt ſe iuuare nec aliquid facere. ſic nec peccator po teſt facere opera meritoria. Licet poſſet ieiunare elemoſinam dare vel alia ⁊ cet̓a tn̄ non ſunt ſibi meritoria. Aucͣtas Me oportet operari opera eiꝰ qui miſit me do Anec dies eſt. Ueniet nox ſcꝫ culpa quan do nemo poteſt operari meritorie. Dice ret aliquis. Ergo ẜm hoc qn̄ ego ſentio me in peccato mortali. melius erit vt di mittā ieiuniū vel alia opera ⁊cͣ. exquo nō ſunt meritoria. Dico ꝙ nullo modo ſūt dimittenda. ymmo addenda ſunt etiam alia. Ratō. Licet non ſunt meritoria glo rie tamen proficiunt ad multa alia ſcilicꝫ ad omnia pericula vitanda. ad habenduꝫ pacem ſanitatem. diuicias. bonam fama amiciciam dominorum. ⁊ ꝙ magis ē tra hunt hominem de peccato. Ideo non ſūt dimittenda. Sꝫ dicere debet intra ſe pec cator. O miſer. Ego peccaui occaſione mundi vel inclinatione carnis. ſeu temp tatione diaboli. tam̄ non dimittam bo na opera. quia ex iſtis vos domine extra hetis me de peccato ⁊cͣ. Sed glorie non ſunt meritoria. verbi gratia. quando ani ma venit ad portam paradiſi. ⁊ xp̄us di cit. Uideamus qͣꝫtum tibi debetur ⁊ de operibus omnibus factis in gratia dat re munerationem. Sed d̓ illis factis in pec cato dicet Illa non recipio in compoto. Nam tibi ſatiſfeci pro illis in vita. ver bi gratia. de beata maria magdalena. vel de btīs paulo ⁊ matheo qui aliqn̄ fuerūt in peccatis ⁊ faciebāt multa bona oꝑa de genere. Et qn̄ aīa magdalene vl̓ Pauli venit ad ꝯpotū cū xp̄o d̓t xp̄s. tibi do glo tiā tantā qꝛ tali die feciſti hoc ⁊ hoc. hoc ⁊ hoc ⁊ aīa ꝯtentat ⁊ regratiat̉ deo. Sꝫ ſi boluiſſet petere ſalariū de factis vl̓ ope ribus factis in peccato mortali dicerꝫ cri ſtus. non quia in ira mea feciſti. Ideo di xit Ih̓s. Ego ſum vitis vera ⁊ vos pal mites. qui manet in me ⁊ ego in eo. hͦ fa cit fructū multū. qꝛ ſine me uihil poteſtꝭ Sermo do xix pꝰ trini facere ſp̄ mertorie Io. xv Paraliticus ē gͦ ille. q̄ ſtat ī pctō mortali Modo vi deamꝰ qūo curabit̉ Nā ſi dꝫ curari oꝫ ꝙ ꝑtet̉ a qͣtuor. religioſꝰ vel clericꝰ ſeu laycꝰ Si dꝫ curari a xp̄o oꝫ ꝙ a qͣtuor portet/ qͣtuor ꝑtātes religioſū ꝑaliticū ſūt Obediētia general̓ Pauꝑtas apl̓i cal̓ Caſtitas āgelical̓ Diligētia cerimo nial̓ Quatuor ꝑtantes ꝑaliticū clericū ſunt Caſta ꝯuerſatio. Deuota laudatio. Sctā celebracō. Bona edificatō. Qua tuor ꝑtantes laicum. Oratō cōtidiana Miſſa dn̄ical̓. Confeſſio quadrageſīal̓ Cōmunio paſchal̓. Et tl̓i dicet̉ a xp̄o. Confide fili ⁊cͣ Dixi Tertō ꝙ oſtendit de xp̄o potētia virtuoſa Poſtqͣꝫ xp̄ꝰ di xit ꝑalitico Cōfide ⁊c̄ Phariſei ⁊ doc tores inimici xp̄i qui erāt ibi nō audētes loqͥ adinuicē ore. in corde dixerūt. Hic blaſphemat Chriſtꝰ autē oſtendes ſe eſ ſe veꝝ deū ⁊ hoīeꝫ veꝝ deū. in hͦ qꝛ cog nouit corda eoꝝ ꝙ ē ꝓpͥū d̓o. nos vero poſſumꝰ cognoſcere faciē ſꝫ nō cor Deꝰ aūt intuet̉ cor Aucͣtas. Prauū eſt cor hoīs ⁊ inſcrutabile quis cognoſcet illud Ego dn̄s ſcrutās corda Iere. xvij. Cū ergo vidiſſet iheſꝰ cogitatōes eoꝝ dixit Ut quid cogitatꝭ mala ī cordibꝰ veſtri. Quid eſt faciliꝰ dicē dimittūt tibi pctā tua An dicere ſurge ⁊ ābula ⁊cͣ. Ecce quo oſtendit ſe eſſe veꝝ deū Iſtud ſig nū ē yſaie de meſſia dicētꝭ. Ipſe veīet ⁊ ſaluabit nos tūc apiet oculi cecoꝝ ⁊ au res ſurdoꝝ patebūt tūc ſaliet ſic̄ ceruus claudꝰ Iſa. xxxv. Ccce potencia ꝟtuoſa. Moralit̓ h̓ ſuꝑ hoc ꝙ dixerūt iudei ꝯcͣ xp̄m blaſphemat Nota ꝙ duplex ē blaſ phemia affirmatiua ⁊ negatiua. Affir matiua eſt qn̄ attribuit̉ d̓o ꝙ ſibi nō ꝯue nit Negatīa negādo de deo ꝙ ſibi ꝯueīt Uerbi gr̄a. ut intelligatis ⁊ meliꝰ caue atis ſi tales blaſphemie ſit inter vos qū iuratis de deo caput cor. ⁊cͣ cū enſe ſcꝫ lī gua ad modū enſis facta tūc eſt blaſphe mia affirmatiua qꝛ attribuit deo ꝙ ſibi nō ꝯuenit ſcꝫ diuidi mēbratim ⁊ vulne rari Itē tales plures ꝯmittūt blaſphe mie ꝑ ludū taxilloꝝ Negatīa blaſphemi a eſt cū dicit̉ ego veꝝ r̄nego ſi facio quia toll̓ deo fidelitatē qͣꝫ ſibi debes ꝓ vana curioſitate Nō oportebit tl̓ibus vim fa cere tꝑe antixp̄i qꝛ iā ſunt aſueti ad ne gādū Itē in ludo dicit nō p̄t deꝰ hoc ꝙ an̄ veniat cꝫinkqͣter tꝰ es. Uultꝭ ſcire ꝙ pctm̄ ē legit ijn Re. xxix Et iſa. xxxvij Dicat hiſtoria de ſenacherib̓ rege de bla ſphemia negatiua qͣꝫ dixit. Nō p̄t deꝰ vi hͦ facē ꝙ liberet vos de manibꝰ meis ⁊ ex hͦ mortui fuerūt clxxxv. milia ex iſta pena ptꝫ grauitas pctī. Iō nimirū nō ſi habetꝭ malū tēpꝰ ⁊cͣ īmo miror qūo in uenitꝭ aquā ⁊cͣ. ideo amore dei corriga tur et fiat ordiuatō ꝯtra iuramēta ⁊ lu dos vn̄ ſcriptura dicit. Dn̄e maledicti erūt qͥ ꝯtēpſerūt te Et ꝯdepnati erūt qͥ plaſphemauerint te tho. xiij. ¶ Dn̄ica xix poſt feſtū ſcē trītatꝭ ẜmo ſcd̓s Onfide fili di mittūt̉ tibi pctā Mathe. ix Iux ta hͦ thema volo nūc declarare oēs ratōnes quas habemus cō QMO fidendi de deo in omnibus ne ceſſitatibus noſtris ⁊ habendi gratiā dei in hoc mundo ⁊ gloriam in futuro. Cre do ꝙ erit bona materia ⁊ vtilis. Salute tur virgo maria. Tota ſcriptura ſacra cla re ⁊ manifeſte dicit ⁊ oſtendit ꝙ nos de bemus ponere totam noſtram ſpem ⁊ fi duciā in ſolo d̓o ⁊ non in creaturis. Ra tio quia omnia bona que ſunt in hoc mū do ⁊ fiunt ſūt a ſolo d̓o tanqͣꝫ a cauſa ef fectiua ⁊ principali. Creature autē non ſunt niſi inſtrumenta quibus mediantibꝰ deus operatur licet ſine illis poſſet illa fa cere. Sed vtitur creaturis tanqͣꝫ inſtru mentis vt ſartor vtitur acu filo vlna ⁊ alijs. Et qͣꝫuis homines non poſſent do Xix pꝰ trini Sermo ſine creaturis oꝑari Aucͣtas Diuiſio nes oꝑationū ſūt idē vero deꝰ qui oꝑa tur oīa in omnibꝰ ⁊cͣ. jͣ. ad. cor. xij. Et cō cordat aucͣtas veteris teſtamenti dicēs Dn̄e deꝰ noſter oīa oꝑa noſtra oꝑatꝰ eſt in nobis yſa. xxvj. Oratō opꝰ noſtꝝ eſt ſꝫ deꝰ mouet linguā Itē de ꝯtēplatō ne ieiunio vel ꝑegrinatōe Magiſter eſt bonꝰ qui malo inſtrumento facit bonū opꝰ Hoc fūdamēto facto ſi tu ſꝑas ali qͥd a creaturis vel ſanitateꝫ a medico n̄ ſꝑas in medico nec ꝯfidas ſꝫ in deo qui mediante medico vult te curare Itē no li ꝯfidere in agris vineis nec in bonitate temporis pluuia vel ſole ⁊cͣ tota fidutia debet eſſe in deo ⁊ nō ī inſtrumētis quia ſtulticia eſſet Ecce quare tota ꝯfidentia debet eſſet in deo ⁊ non in creaturꝭ q̄ eſt ſic̄ inſtrumentū patet doctrina Aucͣtas dauid Loquens de ꝑſonis de quibꝰ ꝯfi dunt gentes dicit. Nolite ꝯfidere in pͥn cipibꝰ in filijs hoīm in quibꝰ non eſt ſalꝰ psͣ. cxlv. Hoc dicit ꝯtra illos qui volūt habere offitia dignitates honores ⁊cͣ ⁊ ꝯfidūt de amicitia dominoꝝ ⁊ pͥncipum Nolite ꝯfidere in pͥncipibꝰ ⁊cͣ qꝛ hodie vel cras poſſunt deficere ⁊cͣ Ideo ſequi tur Exibit ſpiritus eius ſcꝫ principis ⁊ reuertetur interram ſuam in illa die peri bunt omnes cogitationes eorum ſcꝫ qui in principibꝰ confidebant Beatꝰ cuiius deꝰ iacob adiutor eius ſpes eiꝰ ⁊cͣ. Qui autem oppoſitū facit maledicitur in ſcrip tura ſancta Hec dicit dominus Male dictus qui cōfidit in homine et ponit car nem brachium ſuum. et a domino rece dit cor eius. Ieremie. xvij. Sed ille qui totam ſpem ponit in creatore benedici tur ibidem. Benedictus vir qͥ ꝯfidit in domino et erit dominus fiducia ⁊cͣ Id̓o dicit thema Confide fili ⁊cͣ. Modo in vna parua ſūma ego epilogaui omnes rationes que eleuant ⁊ excītant cor crea ture ad confidendum in creatore et ſunt ſeptem ¶Prima eſt fidelis in tegritas Secunda cordialis puritas Tertia lacrimalis vbertas Quarta eſt timoralis ſcrupuloſitas Quinta miſericordial̓ largitas Sexta doctrinalis ſedulitas Septima virtualis firmitas ¶Primo dico ꝙ pͥma ratō q̄ mouet cor ad confidendum de deo eſt fides integra quando ſcꝫ homo tenet fidem catholicā integram in corde non dubitando in ali quo articulo talis eleuat cor ad confidē̓ dū ꝙ obtinebit adeo qd̓ petit Ratio qꝛ vaſalli et ſubditi fideles valde confidūt de potentiſſio domino ſuo diligente po pulum Secus de infidelibus Cum au tem chriſtus ſit potentiſſimus ommia po tens et ſit virtuoſus nulli dubium eſſe debet ꝙ diligat populum ſuum quia pro batio dilectiouis eſt exibitio operis. ſe cundum gregorium Solum ergo reſtat ꝙ nos ſimus fideles ſibi et obtinebimꝰ illa que petimus ab eo. Hec fidelitas cō ſiſtit in. xij. articulis fidei. ſicuti enim rex vel dominus facit capitula cum vaſallis Ita chriſtus facit nobiſcum. xij. capitula in Credo contenta. Dicatur ſemel cum proteſtatione Si iſta capitula ſeruamus fideliter confidere debemus et poſſumꝰ de eo. Auctoritas. In chriſto iheſu do mino noſtro habemus fiduciam et acceſ ſum in cōfidentia eiꝰ perfidem ad. ephe. iij. Nota fiduciam habemus. quando fi de integram. ī corde tenemꝰ. et cōfidē tiā qn̄ fide ore confitemur inqͦlibet die mane ⁊ ſero Scd̓o eleuat ⁊ excitat cor ad ꝯfidēdū d̓ d̓o cordial̓ puritas qn̄ creatu ra nō ſētit in ſe pctm̄ de quo n̄ fecerit peī tēciā ⁊ nō fuerit ꝯfeſſꝰ Tal̓ puritas dat magnā ꝯfidētiā Rō quilibꝫ ꝯfidit de a mico dilctō ⁊ potēti īqͣꝫ n̄ cōmiſit offēſā. ⁊ in neceſſitatibꝰ recurrit ꝯfidēter ad eū Secꝰ ſi r̄putat eū offēſū nob̓ qꝛ forte di cerꝫ. vadatꝭ Ita ē ⁊ d̓ xp̄o qn̄ ſētimꝰ nos eē ī pctō Si aūt de p̄teritꝭ pn̄iaꝫ fecimꝰ Sermo do Xviii pꝰ trini ꝯfidere poſſumꝰ qꝛ amicꝰ cordialis noſ ter eſt dicens. Uos amici mei eſtis ſi fe ceritis q̄ ego precipio vobis. Ioh̓is. xv Nota ſi feceritis q̇ p̄cipio vobis Uolo vos auiſare de quīqꝫ q̄ p̄cepit que tan gūt honorē ſuū Primo ꝙ nō ſuſtineatꝭ diuinos nec ſortilegos. qꝛ hoc eſt de di recto ꝯtra diuina maieſtatē Vultis hoc cognoſcere capiatis ſimile ſi vnꝰ agare nꝰ veniret hūc qͥ attraheret vaſſallos re gis ad regē generate Quid faceretis de illo Sic diuinus ſubtrahit gentes a xp̄i obedientia vt obediant dyabolo. Ecce p̄ceptū dei. aīa q̄ dedlinauerit ad magos ⁊ ariolos etcͣ. Leui. xx. Scd̓o p̄cepit ꝙ nomē ſuū ꝙ honoret̉. ſic̄ de notabili ꝑſo homo loquit̉ cū honore Tertio nō debe tis iurare inuanū. non fl̓o mō ꝓquocūqꝫ lucro. qꝛ pͥmꝰ lucrat qͥ ꝑdit animā ſuaꝫ Ideo ꝓuidere debetꝭ ne nomē dei iuret̉. Dn̄atores ppl̓i mei iniqꝫ agūt dicit dn̄s et iugiter nomē meū plaphemat. ſuple qͥ ſciet Quia egoip̄e q̄ loquebar ſcꝫ p̄ cipiendo Ecce aſſum. ſcilicet puniendo in hoc mūdo per mortalitates ⁊ fames ⁊ in alio ꝑ eternā dānatōeꝫ. Tertio p̄ cepit ꝙ faciamus ſibi aliqd̓ ſeruiciū quia vos nō daretis ꝓuiſione alicui niſi face ret vobis aliꝙ ſeruiciū Id̓o vult deꝰ vt in dn̄ica abſtineatꝭ ab omni oꝑe ẜuili ⁊ ẜuiatis deo audiendo miſſā ⁊c̄ Quarto p̄cipit vt honoretꝭ eccl̓iaꝫ qꝛ nō ſolū rex vult honorari ſꝫ etiā regīa Eccl̓ia eſt re gīa ex qͣ generat filios legittīos. Hono rat̉ ecc̄a qn̄ nō bibitis nec ꝯmeditis nec tripudiatꝭ in ea Sabbata mea cuſtodite ⁊ ſanctuariū meū metuite Ego dn̄s. leui. xix. Hoc vult vt paremꝰ honorē ſuis ſer uitoribꝰ ſcꝫ clericis ſic d̓t apl̓us. Qui be ne p̨̄ſūt. p̄ſbiteri duplci honore digni ha beat. jͣ. thi. v ¶ Primꝰ honor ē dareeis ꝙ tenemī dare ſcd̓o eos defēdere maxīe a mortē vt pr̄eꝫ tuū Nō ꝯͣ putanas ⁊ ꝯ cubīas q̄ occidūt clericos ⁊ ppl̓m. Ecce qͣre d̓t vos amici mei eſtꝭ. Cariſſimi ſi cor noſtrū nō rep̄henderit nos fidutiam habemꝰ in dn̄o qͥdqͥd pecierimus accipie mꝰ ab eo. j. Io. iij Terciū ē lacrīaꝝ vber tas qn̄ ꝑſona tribulata in orōe lacrīat illd̓ dat ſibi ꝯfidētia. Ratō eſt qꝛ maior ꝯfidentia ꝑuuloꝝ filioꝝ apd̓ ꝑentes ad obtinēdū ꝙ volūt ſi ſūt lacrimoſi. ita ⁊ de nobis ōnes ſumꝰ ꝑuuli bene eſt ꝑuꝰ puer ille qui tota die maculat ſe an̄ ⁊ re tro. tl̓es ſumꝰ nos. cottidie ſordidamur pctīs. ⁊ mr̄ noſtra eccl̓ia lauat nos. Iō ſi cū lacrimis petimꝰ. ꝯfident̉ obtinebi mꝰ Nota h̓ miraculū ꝙ recitat. daniel̓. xiij. De illa nobili dn̄a pulchra corꝑe ſꝫ pulchriore anima. Nota hiſtoriā. Que flēs ſuſpexit ad celū. Erat em̄ cor eius fi duciā habēs in dn̄o Daniel̓. xiij. Et fuit mirabiliter liberata Quartū eſt timoral̓ ſcrupuloſitas qn̄ in oībꝰ qurtimet deū ⁊ cauet ne peccet ꝯͣ deū. Quādo ponūt ſe ad dormiendū orant ne peccent Itē qn̄ ſurgūt Itē quādo ponūt ſe ad ꝯme dendū ⁊c de alijs Tales pn̄t cōfidē de deo Ratio filij cauentes patrꝭ offēſā de ip̄o merito ꝯfidūt Ita tior dn̄i fiducia fortitudinis ⁊ filijs eiꝰ erit ſpes. Timor dn̄i fons vite vt declinet a ruina mortꝭ ꝓuer. xiiij. Quatuor tāgit. Primū in tiore dn̄i fiducia fortitudinis ſcꝫ bono rū tꝑaliū qꝛ deꝰ ꝯſeruabit ſibi oīa bona tꝑalia Scd̓ꝫ ⁊ filijs eiꝰ erit ſpes. qꝛ deꝰ amore pr̄is dat eis habundātiā ⁊ ꝓſꝑi tatē Tertiū timor dn̄i fons vite ſcꝫ gre qꝛ timor tuſtodit vitā ſiue gr̄aꝫ Quar tū vt declinet a ruina mortꝭ ſcꝫ eterne ꝑ vitā glorie Quintū eſt miſericordialis largītas. qui em̄ largas ⁊ magͣs facit ꝓ deo elemoſīas. confidere p̄t ꝙ ſibi nō de ficiāt bona ſua tꝑalia nec ꝯſequēt̉ bo̓ ce leſtia Nota magꝫ ꝯfidēciā dant aui eiꝰ ale. ſi vult eū caꝑe aliqͥs ꝯfidit ꝙ fugiet Quaſi due ale aīe ſūt mīa ſpūalis ⁊ mi ſericordia corꝑalis Ala dextra eſt miſe ricordia ſpūalis. habēs. vij. pēnas. Pri ma ignorantē inſtruere ſcꝫ pr̄ nr̄ Aue maria Credo ⁊ ſic de alijs Scd̓a errātē Dn̄ica. XIX. pꝰ tri nitatis Sermo. III corrigere. Tercia triſtē cōſolari. Quarta tedioſū ſuꝑꝑtare. Quinta iniurias remit tere. Sexta ꝓ oībꝰ orare. Septīa dubi tāti ꝯſulere. Ala ſiniſtra eſt opꝰ miſcd̓ie corꝑal̓. Miſcd̓ia corꝑalis hꝫ etiā ſcpͥtē penas ¶ Prīa ē eſuriēte cibare ¶ Scd̓a ficiente potare ¶ Tercia eſt nudū veſtire ¶ Quarta ꝑegrinū hoſpitari ¶ Quin ta īfirmū viſitare ¶ Sexta captiuū redi mere ¶ Septima mortuū ſepelire. Cū hijs duabꝰ alis aīa volat ad ꝑadiſū. cuꝫ exit a corpore ⁊ veniūt mille milia demo nū ad capiendū eā ⁊ ipſa ꝯfidens de illis nō timet eos. Id̓o dicit ſcpͥtura. Fiducia magna erit corā ſummo magno deo ele moſina oībus facientibꝰ eā. Thobie. iiij. ¶ Sexta ē doctrinal̓ ſedulitas.i. diligen cia. diligēs p̄dicator bonas doctrinas p̄ dicans ꝯfidere p̄t de deo. Rō Miles qͥ dn̄o ſuo nō ſolū caſtꝝ ſibi cōmiſſū cuſto dit ſꝫ cū multa caſtra inimicoꝝ eidē bel lando acquirit merito gerit ꝯfidenciā de ipſo vel apud ipſū. Sic etiā cuilibet vr̄m deꝰ cōmiſit caſtꝝ.i. ꝓpriā ꝑſonā ad cuſto diendū ⁊ qͥlibet dꝫ peligere morte̓ an̄qͣꝫ ꝯſenciat dyabolo ꝑ pctm̄ mortale. qͥ aut cuſtodit ſe ꝯfidere p̄t. Ille etiā qͥ nō ſo lū cuſtodit ſe ꝑ bona vitā ſꝫ lucrat cētū milia ꝑ ſcām doctrinā p̄dicādo. cōfidere p̄t ꝙ erit magnꝰ in curia regꝭ xp̄i. doctri na in ea redūdabit ī labijs tuis vt in dn̄o fiducia tua. ꝓuerb̓. xxij. Nota d̓t doctrīa mea ⁊ nō d̓t ouidij necꝟgilij ⁊cͣ. qͥ aūt fe cerit ⁊ docuerit h̓ magnꝰ erit. Nota qͥ fe cerit ⁊ docuerit ſupple ſic ⁊cͣ. talis enī cu ſtodit caſtꝝ ſuū ne intrēt īimici ⁊ docue rit. Sic enī acqͥrunt̉ alia caſtra. Cū eniꝫ p̄dicator docet hūilitatē verbo ⁊ exēplo ⁊ ſuperbꝰ humiliat̉ ⁊c̄ caſtꝝ dyaboli eſt captū ⁊ ſic de alijs. ¶ Septima ē ꝟtual̓ firmitas.ſ. ꝑſeueracia. Ille enī qͥ incipit deo ẜuire de deo nō dꝫ tm̄ ꝯfidere qͣꝫtum ille qͥ diu ꝑſeuerauit cū ꝓpoſito etiā ꝑſe uerandi Nā ſeruꝰ portās onꝰ ſibi cōmiſ ſum a mercatore vſqꝫ ad domū dn̄i ſui. ꝯfident̉ petit ſalariū ſuum alias puniet̉. Sic etiā deꝰ imponit ciſtā ⁊ ferdellū p̄ cioſiſſimoꝝ iocaliū illi qͥ tenet bona vitā ad portandū vſqꝫ ad portā paradiſi q̄ eſt mors corporal̓ ꝓ qͦ ꝓmittit ſalariuꝫ glo rie. Id̓o nō debet deſiſtere. Gregorius. Conſideracio p̄mij minuit vim flagelli. filioli manēte ī eo vt cū apparuerit habea mus fiducia ⁊ nō confundam ab eo in ad uentū eius. pͥma Iohanis ſcd̓o ¶ De eadē dn̄ica. Sermo. iij. de mortuis on habebitis vitā in vob̓. Ioh̓. vi. Iſtud verbū dixit xp̄s iudeis infide libus. Sꝫ iuxta modū que volo ꝑtracta re. Sciendū ꝙ due ſunt ꝯdiciones mori enciū quidā moriunt in grā ⁊ tales ſine dubio habet vitā in ꝑadiſo Alij moriūt̉ in culpa ⁊ in pctō mortali ⁊ iſti nunqͣꝫ ha bebunt vitā eternā. iſtꝭ dirigo thema di. Nō habebitꝭ ⁊cͣ. In bono ſtatu ⁊ gracia moriunt qͥ decedunt innocent̉ vel penitē ter. Innocent̉ vt pueri baptizati nouit̉ ⁊ tales decedētes ſtatī euolant. qꝛ ī bap tiſmo ꝟtute paſſionis receperūt grāꝫ dei Et ſi anteqͣꝫ peccet moriunt habent glo riam. Rō qꝛ grā dei eſt pͥncipiū certū ha bendi gloriā ꝑadiſi. Sicut qn̄ mercator in feria emit merces p̄cioſas. Prīo dat arrā. deinde totū p̄ciū. Sꝫ arra eſt ſignū p̄cij habendi. Ita xp̄s in feria huiꝰ mūdi facit dando grām q̄ eſt ſeme glorie Nā in hͦ mūdo hō hꝫ magnū foꝝ quia cū la crima vere cōtricionis p̄t emere ꝑadiſuꝫ quē in alio mūdo nō haberet dando tot lacrimas qͦt gutte aq̄ ſunt ī mari. Xp̄us autē venit de celo ad emendū animas. Gen̄. xiiij. Da mihi aīas cetera tolle tibi Poſt iudiciū habebit corpora ſꝫ mō hꝫ aīas ⁊ ī baptiſmo dat grām aīe In ſignū ꝙ dabit gloriā Iō qn̄ morit̉ puer ⁊ aīa ꝑ angelū ducit̉ corā xp̄o dat̉ ſibi totū p̄ciū glorie. Aucͣtas dd̓ in pͣs. Quā dilecta Mīam ⁊ veritatē diligit deus. graciā ⁊ RRR.j. Dn̄ica. XIX. pꝰ tri nitatis Sermo. III gloriam dabit dn̄s. Reddendo ſingula ſingulis. quia miſericordiā diligit deus. ſcꝫ emendo aīas. Ideo grām dabit do minus. ⁊ quia vetitatē diligit deus ⁊ ꝓ miſit gratificatꝭ gloriā. id̓o gloriā dabit dn̄s. ¶ Secundo quidā in bono ſtatu moriunt quia penitent̉ moriunt qui de peccatis que fecerunt poſt baptiſmuꝫ pe nituerunt. O qͦt peccata qͦt corrupcōnes ꝓchdolor fecimꝰ poſt baptiſmū quā ex cauſa nō poſſumꝰ ire innocent̉ vt pueri. oportet ergo nos deponere peccatuꝫ per penitenciā ⁊ conteri de peccatꝭ ⁊ recipere bonum ꝓpoſitū non peccandi ⁊ ſeruandi pn̄iam dandā a cōfeſſore oportet etiaꝫ ſatiſfacere ꝑcere inimicꝭ ⁊ ſic de alijs ⁊ ſic homo reconſiliat deo. Tales qͥ ſic penitē ciam egerunt condignā quādo morient habebunt vitā eternā. Rō quādo ſuper aliquo debito vel ꝓmiſſione hō habet in ſtrumentū ⁊ vltra hoc pignꝰ de auro vel argento hō eſt ſecurꝰ de debito ſeu pro miſſione. Modo dico ꝙ qͥlibēt faciēs pe nitenciā de peccatꝭ ſuis habet inſtrumen tum firmū habendi gloriā eternam ⁊ ha bet pignꝰ de auro ⁊ argento. Inſtrumen tū recipit a notario ſcꝫ aꝓpheta ezechiele Clauſula inſtrumēti d̓t. Si impius ege rit penitenciā ab omnibus pctīs ſuis que operatꝰ eſt ⁊ cuſtodierit oīa p̄cepta mea ⁊ fecerit iudiciū ⁊ iuſticiā vita viuet ⁊ nō moriet. Ezech̓. xviij. Pignꝰ de auro pu ro eſt caritas. de argento eſt grā qͥ nō eſt ſine caritate nec ecōuerſo. Sicut enī auꝝ eſt ſuꝑ omnia metalla. Ita caritas ſuper oēs virtutes eſt excedēs in dignitate. vn̄ apoſtolꝰ Maior autē horum eſt caritas pͥma Choꝝ. xiij. Id̓o faciens penitenciā certus eſt ⁊ ſecurꝰ de gloria. qꝛ habet in ſtrumentū ⁊ bonū pignꝰ. Id̓o penitenti bus d̓t apoſtolꝰ Nunc liberi a peccato. ſer ui autē facti deo habetis fructu veſtꝝ in ſcīficatione. fine vero vitā eternā. gra dei .i. ꝑ grām vita eterna in xp̄o iheſu dn̄o noſtro. Ad romanos. vj. De hijs duabus condicionibꝰ morienciū dicit thema amoto li. Non habebitꝭ vitā in vob̓ ⁊cͣ. Aliqui autē moriunt ſine grā dei in pec cato in malo ſtatu ⁊ iſtis dicit thema Nō habebitis vitā ⁊cͣ. In ſūma ſunt tres con diciones ꝑſonaꝝ ſic in malo ſtatu mori encium ſcilicet Infantes ſine baptiſmo decedētes ¶ Xp̄iani finalit̓ impenitētes ¶ Pagani in xp̄m iheſū nō credētes ¶ Iſtis tribꝰ condicionibꝰ ꝑſonaꝝ dice tur. Nō habebitꝭ vitā in vobis. ¶ Dico pͥmo ꝙ infantes ſine baptiſmo deceden tes nō habebunt vitā eternā. Rō eſt pec catum ade. Diceretꝭ vos ⁊ quare cū ta les nunqͣꝫ peccauerūt nec corde cogitan do nec ore loquēdo nec corpore operan do. quare ergo non habebūt vitā eternā. Dico ꝙ ꝓpter peccatū ade quod in ꝑuu los eſt traductū qͥ deſcendūt ab adā ꝑ ge neracionē carnale Auctoritas Per vnū homine peccatū in hunc mūdū intrauit ⁊ per peccatū mors nō ſolū corporalis ſed ⁊ eterna. In quo oēs peccauerūt Ad ro manos. v. ꝓpter hoc pueri ſine baptiſmo decedētes non habebūt vitā eternā Sꝫ eſt hic vnum forte argumentū quare ex peccato patris puniet filius. Non enī vi detur ꝙ ſi pater facit homicidiū vel furtū ꝙ puniatur filius qui nondū erat natus. maxime cū dicit ſcpͥtura filius nō porta bit iniquitatē patris ſui ⁊ pater nō porta bit̉ iniquitate filij ⁊cͣ. Ezechielis. xviij. Uerbū eſt dei igit videtur ꝙ tales pue ri non pͥuent̉ vita eterna ꝓpter peccatum ade. Modo audite reſponſionem ⁊ erit ad magnā illuminacionē veſtram. ex di cta enī racione iudei ⁊ alij infideles ne gant peccatum originale. ¶ Dico ad ar gumentū ꝙ ex peccato patris filij non de bent puniri pena ſenſus. ſꝫ bene pena dāp ni. Uerbi gracia. Si rex habens caſtrum altum in francia ⁊ inexpugnabile. ⁊ com mittit ipſum vni Militi ⁊ vxori ſue ad modum hyſpanie ⁊ vt ipſum fideliter Dn̄ica. XIX. pꝰ tri nitatis Sermo. III cuſtodiat caſtꝝ ab inimicis. Et ille mi lcs ſtatim habita poſſeſſione caſtri loqͥt̉ cū inimicis regꝭ. tradēs eis caſtꝝ faciēs ſe eoꝝ vaſallū. Rex qꝛ eſt potes recupe rans caſtꝝ illum militē ⁊ vxorē puniet Sed qꝛ pius nō vult int̓ficere militē et vxore cum poſſet ſꝫ mittit in exiliū. Qui poſt generat filios qͥ filij ſi vellent redire ad curiā regis. Rex nō vel let eos dicēs foras. qꝛ nolo filios ꝓditoris. Ꝙ ſi dice rent filij. Dn̄e nos nondū eramus nati. Et rex veꝝ eſt. id̓o nō do vob̓ aliā penā ſuſpendēdo vel alit̓. Sꝫ in curia mea no lo filios ꝓditoris. iſta macula ſemꝑ p̄ce dit eos. O dicetꝭ vos Rex facit eis iniu riam. nō eſt veꝝ. Ide deus rex ſūme po tens habebat caſtꝝ altū forte ⁊ inexpugͣ bile. Altū qꝛ aque diluuij. de qͥbus dicit textꝰ Gen̄. vij. ꝙ aſcende r̄t. xv. cubitꝭ ſu per oēs mōtes mundi ibi ſcꝫ in paradiſo terreſtri nō aſcenderūt. alciꝰ igit̉ eſt nubi bus. iō nō pluit ibi ⁊ ſunt ibi fontes. Di cit beda ꝙ arbores tāgunt celū lune. O qͣꝫ inexpugnabile caſtꝝ altū ⁊ forte ē pa radiſus. Et cōmiſit ipſū ade ⁊ eue admo dum hyſpanie. Ecce carta cōmiſſionis. Poſuit deꝰ hominē in loco voluptatꝭ vt operaret̉ ⁊ cuſtodiret illū Gen̄. ij. Nota operaret nō laborādo ſꝫ delectādo ⁊ fuit ꝓditor iutm̄ ꝙ illa eadē die tradidit ca ſtrū inimicꝭ ⁊ fecit ſe ſeruū eoꝝ. qꝛ qui fa cit pctm̄. ſeruus ē pctī. Ioh̓. viij. Nunqͣꝫ fuit talis ꝓdicio. Sꝫ dn̄s rex oīpotens ſciuit recuperare caſtꝝ ⁊ etiā adā ⁊cͣ. ⁊ qꝛ deus ē ſumme pius noluit int̓ficere adā nec euā. ſꝫ dedit ſn̄iam ne aliqͥs filiꝰ ſuus intraret curiā ſuā. Id̓o qn̄ aīa pueri non baptizati petit ingreſſū d̓t xp̄s. ⁊ nunqͥ d tu es filiꝰ ꝓditoris. Si dicat. dn̄e ego ad huc nō era nec cōſenſi Et xp̄s. id̓o nō da bo tibi penā cū dāpnatis in īferno. ſꝫ pri uaberis curia celeſti ⁊ regis eterni viſio ne ineternū cū ſocijs tuis ⁊cͣ. nō ibi penaꝫ nec demones. īmo diligūt ſe diſputāt. tn̄ ſunt ſine grā ⁊ nunqͣꝫ habebunt gloriam eternā. Quia pat̓ eoꝝ ſcꝫ adā ꝓ ſe ⁊ fi lijs ſuis ꝑdidit caſtꝝ Et ſi querat. Nō ne adam eſt in celo ſiue in ꝑadiſo. dico ꝙ ſic. quia fecit. vcccc. annos pn̄iam. Sed nō eſt ſimile de pueris qꝛ pueri nō faciūt pn̄iam nec lauent ꝑ baptiſmū. Id̓o exi lium perpetuū ſuſtinet. Id̓o apl̓s. Exa mus natura filij ire ſic̄ ⁊ ceteri Ad ephe ſeos. ij. Nota filij ire qꝛ rex iratus dicit. Nolo filios ꝓditoris Auguſtinꝰ de fide Ad petꝝ vocat iſtā irā ignē. Nota cum dicit. Eramus ſcꝫ ante baptiſmū. modo autē nō. quia ꝑ baptiſmū facti ſumꝰ filij dei. quia ſicut vir de vxore ſua generat fi lios. Ita xp̄s de eccīa ſponſa ſua in vtero fontꝭ generat filios. Seme eſt verbū dei Luce. viij. Si filij ⁊ heredes. Ad roma. viij. Id̓o iohānis pͥmo dr̄. Dedit eis po teſtate filios dei fieri. Modo ſcitꝭ qͥd eſt peccatū originale ſcꝫ illa macula ꝓditorꝭ a qua filius lauari nō poteſt niſi per bap tiſmū. Id̓o de pͥma cōdicione morienciū ſine gra ſunt pueri decedētes. de iſtis d̓r thema. Nō habebitꝭ vitā in vobis ⁊cͣ. hic auiſent illi qͥ de matrimonio ſunt vt ſint diligētes ne filij moriant̉ ſine baptiſmo Et ne illis culpa eoꝝ ſine bapriſmo dece dunt pueri. Caueat vir qn̄ ſcit vxorē gra uidamʳ ne male eaꝫ tractet. Caueat ipſa vxor a tripudijs a ſaltādo ⁊ fodiendo qꝛ exquo cōcipit qͣdrageſimo die fetus ha bet animā ſi ſit maſculus vt ponit Gloſa leuitici. xxij. Itē caueant ne partū impe diant ad cooperiendū peccatū quia in iu dicō reſurgēt iuuenes perētes a xp̄o iuſti ciam cōtra patre ⁊ matrē ⁊cͣ. ¶ Dico ſcd̓o ꝙ alij ſunt decedētes ſine gra in pec cato mortali qͥ pͥus fuerunt haptizati ſcꝫ xp̄iani finalit̓ īpenitentes qͥ ſciunt ſe ma lam vitā tenere ⁊ in peccatꝭ viuere nō ha bentes ꝓpoſitū cauendi qͥ non cōfitentur nec ſatiſfaciunt ⁊ nolunt ꝑcere inimicis. nec cōmunicant nec curant de miſſa nec ſermone. ſed viuūt ſic beſtialiter. Tales nunqͣꝫ videbunt faciē dei nec ibunt cum Dnica. XIX. pꝰ tri nitatis Sermo. III pueris ſine baptiſmo decedentibꝰ ſꝫ pro fundius in inferno ſcꝫ dāpnataꝝ. Iſtis d̓r. Non habebitꝭ virā in vobis. Nec mi rū eſt qꝛ deus eſt iuſtus. omnia oꝑa ſua fundās in iuſticia. Modo qͥ ſcient̓ inter ficit ſe certū eſt ꝙ ille dāpnabit̉. Secus ſi homo ignorant̉ interficeret ſe comēdē do eſcas venenatas. Sed ſi dicat vobis nō Comedatis de illo cibo qꝛ eſt venena tus ⁊ vos nō vultis abſtinere qꝛ bene ſa pit vob̓. mortē ſcient̓ vob̓ infertis ⁊ tūc dāpnacionē demeret̉. qꝛ interficit ſeipſū Scitis quia oīs homicida nō habet vitā eternā. pͥma ioh̓is. iij. Modo tales ſūt peccatores qͥ ex ſapore eſcaꝝ iuterficiunt ſcient̉ ſe. Singularit̓ in duabus eſcis ſcꝫ auaricie ⁊ luxurie hoīes ſe interficiūt ſpi ritualit̓ ⁊ etiā nōnunqͣꝫ corporalit̓. In qͥ bus īueniunt magnū ſapore. Magnū ſa porē ſentit latro qn̄ bona alterius vel pe cunias poteſt ſibi applicare. Sꝫ ibi eſt ve nenū peccati mortalis. velle hr̄e ⁊ poſſi dere ſcꝫ qd̓ nō eſt ſuū. ſꝫ ex ſapore ſeipſuꝫ occidit dapnando ſe. Ide de vſurarijs qͥ mutuat vt recipiāt plus ⁊cͣ. Dicat̉ de ſpe ciebus vſure. O vſurarie nōne vides ibi venenū peccati mortal̓. Uerbi grā. qn̄do vſurariꝰ mutuat ⁊cͣ. ⁊ qͦlibet āno recipit tantū triticū ꝓpter mutuū peccatū morta le cōmittit. Sed qꝛ bene ſapit ſue auari cie. id̓o vſura recipit etiā ſciens vſurā non eſſe licitā ſꝫ magis dāpnacionis cauſam. Nonnulli tamē vſurarij vſuram putant eſſe licitā qui in ſui erroris cōfirmacionē dicunt ⁊ allegant dicētes. Nonne reddi tus ſunt liciti. Quibꝰ reſpondeo ꝙ reddi tus ſunt boni ⁊ liciti. ſeruatꝭ duabꝰ condi cionibus. ¶ Prima eſt ꝙ ſit empcio Et ſcd̓a ꝙ p̄cium ſit iuſtū. ſꝫ quando eſt mutuū tunc recipere aliqͥd vltra ſortē pͥn cipalit er ꝓpter mutuū eſt iniquū ⁊ vſura rium. Nec papa poſſet in hoc diſpenſare. quia vſura lege d̓ina ꝓhibetur ẜm illd̓ ver bum ſaluatoris mutuū date. nichil inde ſperantes. Et vſurariꝰ niſi peniteat dāp natur. ſimilit̓ ⁊ notariꝰ conficiens inſtru mentū de vſura ſoluēda. O quot interfi ciunt ſe ex ſapore iſtiꝰ cibi ⁊cͣ. Nullus di cat vidua vel clericꝰ poteſt tātū recipere ꝓ libra ⁊cͣ. quia papa etiā concedit. quia falſū eſt. Id̓o xp̄s dicebat. Mutuū da te nihil inde ſperantes Luce. vi. Alius ci bus valde ſapidus ꝑſonis mundanis eſt luxuria. Uir ⁊ vxor actū matrimonialeꝫ facere poſſunt ſine peccato ſaltē mortali. etiā ſi vxor ſit grauida vel infirma. Sed quicunqꝫ alius vel alia venerea ꝓcurat de lectacionibꝰ vel etiā ſi ſimplice cōmirtat fornicacionē mortalit̓ peccat. dicit luxu rioſus. O qͣꝫ bonū eſſet habere conſola cione cum tali ⁊cͣ. O miſer neſcis ꝙ ibi ē venenū. Si viatori ſitibundo daret op timū vinū ⁊ diceret̉ ſibi venenatū eſt nō biberet Nunqͥd poterit aliquis guſtare ꝙ guſtatuꝫ affert morte Iob. vi. tu ſcis ꝙ ille cibus mortalis eſt demptis hijs qui in matrimonio ſunt qͥ ſine peccato mor tali cōmiſceri poſſunt. peccatū cū conſum matū fuerit generat mortem Iacobi. ij. Peccatū enī mortale habet mniciū me dium ⁊ fine. Iniciū eſt cogitacio. Me dium eſt delectacio. Finis eſt cōſenſus ⁊ tunc eſt mortale. O qͦt interficiūt ſe ⁊cͣ. Homo enī per maliciā ſuam ſcꝫ per pec catuꝫ mortale occidit animā ſuā Sapīe xvi. Sicut qͥ ſcient̉ comedit cibū venena tum ⁊ talibꝰ poteſt dici thema. Non ha bebitis vitā in vobis. Ergo quaſi a facie colubri fuge peccatū. Eccleſiaſtici. xxi. Dico ꝙ tercia cōdicio eoꝝ qui male mo riuntur ⁊ ſine gracia eſt paganoꝝ ⁊ gen tilium in iheſū xp̄m non credenciū vt ſūt iudei. agarem ⁊ alij infideles oēs vadūt ad infernū. quia bona q̄ faciunt nihil eis ꝓſunt etiam ſi darent quolibet die mille florenos amore dei ⁊ ieiunaret ⁊ dormi rent ſuper terrā ⁊ portarent ailiciū. Ta les ſi morient non credentes dāpnant̉. Auctoritas. Sine fide impoſſibile ē deo placere. credenciū eniꝫ ⁊cͣ. Ad hebre. xi. nitatis Sermo. IIII. Dn̄ica. XIX. pꝰ tri Nam ſicut ſerui īfideles ſeruicia non pla cent regi nec ſunt ei accepta licet ſit mul tum diliges. quia fundamentū eſt fideli tas. Sic etiā ſeruicia infideliū eterne vi te non ſunt meritoria. Ergo d̓t. Sine fi de īpoſſibile eſt deo placere. Diceret ali quis frater qͥd dicitis videt̉ enī oppoſitū eſſe veꝝ poſſibile enī eſt ꝙ ſit gentilis vel agarenꝰ quidā credens ſe bona fidē habē re ⁊ ſi ſciret noſtrā meliore eā reciperet. ergo talis nō dāpnabit̉. Ide de tartoris diſtantibꝰ qui neſciunt xp̄m nec audiunt p̄dicare de xp̄o. quarę ergo tales dāpnā tur. Dico ꝙ dāpnant ex peccatis que fa ciunt. Nā ſi detur vnus iudeus vel agare nus tenes bonā vitā moral̓r Ita ꝙ n̄ ſit auarus luxurioſus ⁊cͣ. talis in breui illu minaret̉ a xp̄o ⁊ habebit fide xp̄ianam ⁊ etiā ſi eſſet ſilueſtris deꝰ mitteret ſibi an gelū. Sed qꝛ viuūt in peccatꝭ habentes oculos clauſos ꝑ obſtinatā maliciā Id̓o ex eoꝝ culpa dapnant̉ ¶ Dicas ſimili tudineꝫ de ebrio qͥ in ebrietate interficit patrē vel matre. neſciens qͥd facit. Nun quid talis ē ſine culpa. Reſponſio ꝙ no. eſt ſine culpa. Et ſi dicat īmo. qꝛ ebrius erat Soluº. qꝛ īebriauit ſe totū īputabūt ſibi. Ide de infidelibꝰ qui inebriant ſuꝑ bia. auaricia. luxuria ⁊cͣ. et interficiūt ani mas ſuas hoc eis imputat. Idem de iu deis ⁊c̄. qͥ ſua malicia claudūt ſibi oculos Idē de moris qͥ non ꝑ̄mittūt diſputacō nes nec p̄dicacōnes. Sed ſi teneret bo nā virā moralit̓ illuminarent̉. Auctori tas. Si qͥs volū erit voluntate ſcꝫ mora liter viuēdo facere eius qui miſit me cog noſcet de doctrina ſcꝫ xp̄iana vtrū ex deo ſit Iohānis. vij. īmo ꝙ maius eſt xp̄iani ex mala vita ⁊ in peccatis diu ꝑſeuerādo perdunt fidē dicēdo non eſt alia vita ⁊ di cunt nōnulli quid ſcit hō vtꝝ ſit alia vi ta ⁊ ſimilia verba ⁊ licet ſupple timore nō audeant dicere ore. tamen in corde heſi tant qꝛ mala cōſcientia ſecū ducit mino rem credenciā. Auctoritas. Bonā conſcientiā quidē repellentes circa fidē nau fragarunt. ſcd̓a ad Thimotheū pͥmo Si ergo xp̄iani ex mala vita perdunt fide qͦ modo infidelis cū mala veniet ad fidem Id̓o ex eoꝝ culpa dāpnantur. qͥbus po teſt dici. Nō habebitꝭ vitā in vobis. No ta ꝙ ſunt multi ſolo nomine xp̄iani. qui peiores ſunt qͣꝫ infideles ſicut ſunt iura tores blaſphematores ⁊cͣ. Ideo maiore dāpnacionē habebunt. ¶ Dicat̉ exem plum de beato machario qͥ in heremo in uenit teſtā ſiue calamū hominis mortui infidelis ⁊cͣ. Detur modꝰ affirmādi per aduerbia ⁊ matres doceāt ⁊ corrigant fi lios ne iurent. Iſtud conſiliū dedit xp̄us dicēs. Audiſtis quia dictū eſt antiquis. Non ꝑiurabis. Ego autē dico vobis nō iurare omnino neqꝫ ꝑ celū nec per terrā ſit autē ſermo veſter. eſt eſt. non nō. quod hijs habundācius a malo ē. Mathei. v. ¶ De eadē dn̄ica. Sermo quartus. Enouamī ſpi ritu mentis veſtre. Ad ephe ſeos. iiij. Uerbū iſtud legitur in epiſtola curretis dn̄ice. In hijs verb̓ apoſtolꝰ innuit ꝙ peccatuꝫ mortale facit ſeneſcere ⁊ antiquare animā cum dicit. Renouamini in. tacite enī hoc p̄ſupponit. Super hoc fundabo ſermonē meū ⁊ ha bebimus ſpeculacōnes ⁊ moralitates. ꝓ quo ſciendū ꝙ ſenectus ⁊ antiqͥtas ſunt condiciones ⁊ ꝓprietates creaturaꝝ cor poralium ⁊ corruptibiliū ⁊ mortalium. Non enī conueniūt creaturis ſpūalibus. Multa milia āni ſunt ꝙ michael fuit cre atus ⁊ ita eſt iuuenis hodie vt in pͥma die creacionis ſue. Idē de gabriele. raphaele ⁊ de alijs. Senectꝰ enī ⁊ antiqͥtas nō ha bent locū in eis de hoc ſcꝫ quō angeli ſunt incorruptibiles. vide ſanctū Tho. pͥma ꝑte. qōnē. v. arti. vltimo. Idē de aīabus Itā iuuenis eſt aīa homīs centū vel mil RRR.iij. Dn̄ica. XIX. pꝰ tri nitatis Sermo. IIII le annoꝝ ſicut aīa pueri vniꝰ diei. qꝛ ſunt ſubſtandie ſpūales ⁊ nō ſeneſcunt nec an tiquant̉. Auctoritas. Oleū effuſum no men tuū. id̓o adoleſcētule ⁊cͣ. Canticoꝝ pͥmo. Nota oleū effuſū ſcꝫ fides xp̄iana vbiqꝫ diuulgata ⁊ p̄dicata nomē xp̄i. d̓r hic oleū. alibi vnguentū. quia eſt medici na animaꝝ. quia in puncto quo pueri vel adulti? baptizantur curant anime ⁊ eſt effuſū in celo qꝛ ex eo curat vulnus ſiue caſus maloꝝ angeloꝝ ⁊ in terra. quia fi des xp̄i in omni gn̓acione fuit per ſanctos apoſtolos p̄dicata Id̓o adoleſcētule ſcꝫ creature ſpūales in quibꝰ non cadit ſene ctus dilexer̄t te nimis.i. valde. Senectꝰ enī ſeu antiqͥtas ſolū habet locū in creatu ris corporalibꝰ et tamē nō in omnibꝰ. qꝛ ſol. luna. ſtelle. planete ⁊ celum. licet ſint creature corporales. tn̄ non ſunt corrup tibiles ex cōpoſicōne cōtrarioꝝ. Sꝫ ſene ctus habet locū ⁊ eadit in creaturꝭ corpo ralibus corruptibilibꝰ ſiue mortalibꝰ īdo mus enī d̓r autiqͣ vel noua. arbor nauis ⁊ ſimilia ⁊ corpora noſtra antiquant̉ etiā. t animalia ⁊cͣ. Patet ergo ꝙ ſenectꝰ ⁊ antiqͥtas ſunt ꝓprietates ſeu condicio nes creaturaꝝ animaliū corporaliū cor ruptibilium. Auctoritas. Omne ꝙ anti quatur ⁊ ſeneſcit ꝓpe interitū eſt. Ad he breos. viij. Si ergo volumꝰ ꝓprie loqui de ſenectute anime noſtre non ſunt antiq̄ Sed apoſtolꝰ p̄ſupponit ⁊ innuit ꝙ ani me noſtre ſeneſcunt ⁊ antiquant̉ ex pecca to mortali. Quia omnis defectꝰ quos ſe nectus dat corpori naturaliter. eoſdē d fectus dat peccatū anime ſpūalit̓ vel mo raliter Id̓o dicit thema Renouamini ſpi ritu mētis veſtre. patet thema. ¶ Queſi ui enī ⁊ inueni ꝙ ſex ſunt defectus quos ſenectus adducit corpori naturalit̓. ¶Primū eſt dealbacio capilloꝝ. ¶ Secundū obduracio ſenſuū. ¶ Terciū corrupcio cutis. ¶ Quartū incuruacio capitis. ¶ Quintū debilitacio in mēbris. Sextū appropinquacio mortis. ¶ Iſtos met ſex defectus adducit pecca tum in anima ſpūaliter ſeu moralit̓ Id̓o dicit thema Renouamini ſpiritu mentis veſtre. ¶ Dico pͥmo ꝙ pͥmus defectꝰ quē ſenectus dat corpori ē dealbacio ca pilloꝝ. licet enī ī iuuentute homo habue rit. capillos nigros. cōmuniter in ſenectu te tamē dealbant̉ naturalit̉. Racio quia humiditas ⁊ frigiditas capitis ſeu cere bri putrefaciunt radices capilloꝝ ⁊ ſic de albantur. Sicut enī in autūpno folia ar borum pͥus viridia dealbantur ⁊ cadunt. Ita eſt de capillis ⁊ licet hͦ ſit claꝝ ⁊ cer tū. tn̄ de hͦ aucͣtas. Antiquꝰ dieꝝ ſedit ⁊ capilli capitꝭ eiꝰ qͣſi lana mūda. Daū. vij Modo videamꝰ ſi peccatū mortale facit hoc in aīa Capilli aīe ſunt varie cogitacio nes innumerabiles. volatiles ⁊ volubi les vt capilli. qͦt enī ſunt cogita cōnes ho minis vigilando dormiēdo ibi ⁊ ibi ⁊cͣ. ꝑ terrā ꝑ mare. Intantū ꝙ dauid de ſuis cogitacionibꝰ dicebat Multiplicati ſunt ſcꝫ cogitacōnes mee ſuꝑ capill̓os capitis mei. hic ⁊ ibi. id̓o cor meū dereliquit me pͣs. xxxix. Ex iſta rōne dicebat Iob. Co gitaciones varie ſuccedūt ſibi ⁊ mens in diuerſa rapitur. Iob. xx. Dico ꝙ perſona exiſtens in grā habet capillos nigros.i. cogitacōnes ex humilitate. cogitādo ꝓ prios defectꝰ quia quāto perſona eſt me lior ſanctior et ꝑfectioris vite. tanto ma gis cogitat ſuos defectꝰ. dicens infra ſe. O miſer Iſte grē quas deus poſuit in me ita corrumpunt̉ vt vinū in malo dolio. quia nō cōſeruaui iſtas grās ⁊ ꝟtutes ita pure ⁊ ſancte ⁊cͣ. īmo iſte liquor p̄cioſus graciaꝝ ex defectu vaſis corrumpit̉. Ec ce humilitas. Iſto modo beata ꝟgo ma ria valde humiliabat cogitando grās a deo receptas ⁊ qͣſi nihil ſe eſſe reputabat ex hūilitatę Id̓o ſcī patres ordinauer̄t ꝓ tꝑe ꝙ qn̄ d̓r aliqͥd ī choro ꝙ faciat venia Dnīca. XIX. pꝰ tri nitatis Sermo. iiii. qͣſi petēs veīaꝫ qꝛ impoſſibile eſt aliqͥd a nobis fierr ſine aliqͦ defectu vel in oꝑe vl̓ in cogitacōne. Ex iſta rōe de ꝑſona deuo ta d̓t ſcripta Come eiꝰ ſic̄ elate palmaꝝ nigre qͣſi coruꝰ. Can. v. Come.i. cogitati ones qͣſi elate.i. folia palmaꝝ q̄ ſūt recte q̄ ſgnificāt ꝙ oīa bona q̄ faciūt attribuūt deo dicendo. Dn̄e ſi qͥd boni feci a te eſt qꝛ ex ꝑte mea cogitacōes ⁊ opera nigra ſūt ex defectibꝰ qͣſi coruꝰ. Senectꝰ pecca ti mortͣlis capillos nigros facit albos di cūt qͥdā pctīs aſſueti ſtatī ⁊ ſi ego pecca ui dd̓ etiā peccauit. Si ego cecidi tl̓is ſāc tus etiā cecidit. ego ieiuno ⁊ facio elemo ſinā facio ſic ⁊ ſic ⁊ nō ille. Ecce cogitati ones albas pctōꝝ qͥ nō cognoſcūt ꝓprios defectꝰ ex p̄ſumpcōne. De iſtaʸ p̄ſumpti one legit Luce xviij. De qͦdam hoīe qui reputabat eſſe ſanctus qui dicebat. Deꝰ gr̄as ago tibi. qꝛ nō ſū ſic ceteri hoīm rap tores iniuſti adulteri velut etiaꝫ hͨ publi canꝰ Ieiuno bis in ſabbato. Iſte habe bat capillos albos. Stulte egit ⁊ coram deo laudabat ſe ⁊ totus erat canus in ſe nō cognoſcens aliqͣꝫ defectū. Ita accidit vobis ꝙ qn̄ vadatis ad cōfitendū. Aliqͥ dicūt pr̄ interrogate me qꝛ non recordor de aliqͣ peccato ⁊ mentiunt pͥmo. Sꝫ ſi cō feſſor interrogaret qͥd de vicina vr̄a non ſolū dicerent peccata mortalia ſꝫ etiaꝫ ve nialia Om̄s eſtis cani non cognoſcentes ꝓprios defectꝰ Signū eſt male vite habe ve cogitacōes albas ſcꝫ laudādo vel con mendando ſe Id̓o apl̓s renouamini ⁊cͣ. Dico ꝙ ſcd̓s defectꝰ eſt obduratio ſenſu um ſcꝫ qn̄ viſus ingroſſat̉ ⁊ indiget vi treis. Itē auditus non audit nec olfactꝰ ſentit. Idem de guſtu ⁊ tactu. Ratio na turalis huōres em̄ groſſi habundāt in an tiqͥs ⁊ obdurat ſenſus auctoritas Dixit ille miles qn̄ inu̓itabat̉ a dauid. Octoge narius ſū nūqͥd vigent ſenſus mei ad diſ cernendū ſuaue vel amarū aut delectari pōt ſeruum tuum cibꝰ ⁊ potus vl̓ audire poſſum vltra voces cantoꝝ atqꝫ cātatri cū. ij. Regū. xix. Modo videamꝰ ſi pctm̄ inducit iſtu defectū in aīa. Dico ꝙ ꝑſone que viuūt in peccatis ita habēt ſenſus aīe obſtruſos ꝙ nichil ſentiūt de malis aīe ſꝫ de malis corporis ymo bene ſentiunt. ver bi gratia. Si homo vadit ꝑ viā diſcalcia tus ſtatim ſentiet ſpineā ⁊cͣ. Sed qn̄ va dilis ad diuinos ꝓ ſanitate ac ſi poſſent dare ſanitate ⁊ dyabolꝰ ꝑtrāſijt cū lan cea aīaꝫ vr̄am. vos nō ſentitis ⁊ ſic mala corꝑis ſtatim ſētitis ſꝫ nō aīe. Si aliquis fur iret ꝑ villā furando ſtatim vos ſenti retis. Et ſuſtinetis diuinum notoriū ⁊cͣ. Et nō ſentitis iſtud peccatum/ ſufficit vt ira dei deſcenderet ſuper vos. Item ſi in ſcutellis inueniat lapillus infra dētes ſta tim ſentit. Sed qn̄ tenetis in ore ſaxum magnum iurando ⁊ blaſphemā do nō ſen titis vel ꝓximū diffamando. Ecce quo modo peccatū facit perdere ſentimentū. ¶ Dico tercō ꝙ tercius defectꝰ qͣꝫ addu cit ſenectus eſt corruptio ſiue corugatio pellis Iuueuis habet pellem leuem ⁊ pla nam in facie in manibꝰ. Senes ꝟo totaꝫ rugatam. Ratio naturalis qꝛ iuuenis eſt carnoſus ⁊ replet pellem. ſꝫ in ſenibꝰ caro minuit̉. Id̓o pellis rugat̉ Id̓o iob qn̄ di cebatur ſibi ꝙ erat iuuenis ip̄e oſtendēs oppoſitū dicebat. Ruge mee teſtimoni um dicūt ꝯtra me Iob. xvj. Sic qn̄ ꝑſo na ſtat in bona vita in gr̄a anima eſt iuue nis ⁊ piguis plana pellis anime eſt ꝯuer ſatio exterior ⁊ ſicut pellis cooꝑit carnē ſanguinē ⁊ oſſa ita ꝯuerſatio. Perſona em̄ bona ſancta ⁊ virtuoſa talis eſt qualē oſtendit ſe extra. qualis in domo talis in vico qualis in abſcondito talis in publi co. Si dicit aliquis ꝙ ſit humilis ipſe eſt humilis. Si ſe oſtendat pauperem ad ex tra talis eſt in corde. Ide de caſtitate ab ſtinentia pn̄ia patientia. diligentia totum eſt plana pellis. Sed peccatum facit ru gare pellē conuerſationis. Quando enim homo cadit in peccatum verecundatur. Dnica. XIX. pꝰ tri nitatis Sermo. IIII oſtendere ⁊ alius on̄deret extͣ qͣꝫ ſit intus Ad extra oſtendet ſe humileꝫ inclinat ca put. ſꝫ intus habundat ſuꝑbia ſic̄ lucifer. pellis eſt rugata oſtēdit ſe amatorē pau ꝑtatis caſtitatis caritatꝭ abſtinētie. pati entie diligentie ſꝫ intus eſt totū oppoſitū totū eſt rugatū Alij oſtendūt ſe amicos extra dicentes vultis aliqͥd ego ſū totus veſter ſed retro ſi poſſunt accuſantꝭ diffa māt ⁊ qn̄ aliud nō poſſunt. vadūt nocte aliqͥ ⁊ amputāt vineā ⁊cͣ. Dicēdo qꝛ ip̄e nō pōt ꝓbare ⁊ nos negabimus tales te nent reſtituere dāpna ſī vnqͣꝫ volūt ſal uari alias nec ꝯfeſſio nec aliqͥd ꝓdeſt ad ſaluacōeꝫ. Itē de notario mutate teſta mentū vel clauſulam teſtamenti ex mala volūtate Idē de falſo teſte ī dāpnū ꝓxī. totū ē rugatū. vultis ſcire ꝙ pctm̄ ē dic̄ xp̄s ꝑ os ioh̓is cuidā palliato ſiue ruga to ſcio oꝑa tua qꝛ nec frigidus neqꝫ cali dus es. vtinā frigidus eſſes aut calidus. Sꝫ qꝛ tepidus es incipiā te euomere ex ore meo Apoca. iij. Calidꝰ vel frigidus eſt ille qui taleꝫ ſe oſtendit extra qͣlis eſt intus. Ille eſt frigidꝰ qui ſic̄ eſt malꝰ in tus ita ſe oſtendit extra. Si intus hꝫ ma lā volūtatem odiū ⁊ rancorem ꝯtra ali um extra oſtendit ſibi. Calidus eſt ille. qͥ ſicut bonꝰ eſt intꝰ ita ⁊ extra. Sed amicꝰ ab intra etiā on̄dit extra. Sꝫ tepidus eſt ille qͥ ad extra ſe on̄dit amicū ⁊ intus eſt inimicꝰ. Salutat ante ⁊ diffamat retro Si dicat̉ nunqͥd eſt melius eſſe tepidum qͣꝫ frigidum. Dico ꝙ nō qꝛ de frigido. ho mo poteſt ſe abſtinere a tepido nō. Si re ligioſus vel clericus vel laycꝰ ſit calidus nō ſequit̉ malū qꝛ boni ſūt. Si frigidus nō credit̉ eis. ergo nō ſequit̉ malū. Sed qn̄ eſt tepidꝰ tūc dāpnificat qꝛ cōfidunt in eis ⁊ decipiūt bona ml̓r nō ꝯfideret de malo religioſo vel clerico ſeu layco. Sꝫ qꝛ ꝯfidit de tepido. Ideo eſt defraudata. Ecce qͣre dic̄ vtinā frigidꝰ eſſes ⁊cͣ. Sꝫ qꝛ tepidus es incipiā te euomere ex ore meo ⁊ hoc qn̄ xp̄s in iudicio dicet. Diſce dite a me maledicti. qꝛ tepidi corrū punt totū mundum. Id̓o renouamī ſpū men tis vr̄e. Dico quarto ꝙ quartꝰ defectus ꝫ inducit ſenectus eſt incuruatio capitꝭ Iuuenis vadit erectus. Senex aūt incur uatꝰ. Rō naturalis. Sicut ignis emittit flāmas in altū ita cor hoīs iuuenis eſt ita ardēs ꝙ facit ire recte. Sꝫ qn̄ calor cor dis minuit ꝓpter ſenectute caput inclina tur. Iſtū defectū facit peccatū in aīa ꝑſo na que eſt ſine pctō hꝫ caput aīe ſcꝫ cogi tacōes rectū cogitādo deū ꝑadiſum cele ſtia ⁊ ardenter deſiderat ibi eſſe intm̄ ꝙ ſi deꝰ dr̄t ſibi ab hinc vſqꝫ ad annū veniēs diceret o dn̄e debeo adhuc tā diu ꝑegrīa ri ⁊ a te ſeꝑari. Quia calor deuocōis eri git caput. Sꝫ pctm̄ mortl̓e facit inclīare caput ad terrena vt beſtie q̄ qꝛ nil̓ hn̄t in celo reſpiciūt t̓ra. Pctōr nō delectat̉ re ſpicere celū ſic̄ nec latro iudicem in kathe dra eleuatū Exēplū euuāgelij de qͦdam publicano. Publicanus aūt alōge ſtās nolebat nec ocl̓os ad celum leuare Luce. xviij. qꝛ pctm̄ trahit deorſū ad cogitandū ⁊ deſiderādū terrena dicē do. O ſi poſſeꝫ hr̄e hͦ vel hͦ. Sic deſcendūt inferiꝰ ad in fernū. De hͦ dicat̉ miracl̓m euuangelij de qͣdā muliere iuuene ⁊ pulchra q̄ ibat rec te ⁊ ſubito fuit īfirma de curuitate nec po terat eleuare caput vt reſpiceret alios de qͦ oēs mirabāt neſciētes vn̄. ſꝫ xp̄s ſciēs caꝫ dixit Mul̓r dimiſſa es ab infirmita te tua ⁊ impoſuit illi manus ⁊ confeſtim erecta eſt ⁊ glorificabat deū ⁊ dixit xp̄s. Hanc filiam qͣꝫ ligauit ſathanas. xviij. an nis opportuit ſolui Luc̄. xiij. Iſta mulier ſignificat animam humanam recte incedē tem que viuit bene reſpiciendo delectabi liter ſurſum hereditatem dimiſſam a pa tre in teſtamento dicit clauſula teſtamen ti. Nolite timere puſillus grex. Quia cō placuit ⁊c̄. Luce. ij. Sed quando peccat perdit calorem deuotionis ⁊ incuruatur. Dnīca. XIX. pꝰ tri nitatis Sermo. V. Sꝫ qn̄ xp̄s ſuis manibꝰ tangit cor dans ꝯtricōnem ⁊ igit̉. Id̓o xp̄s reſpicite ⁊ le uate capita veſtra qm̄ appinqͣuit redemp tio veſtra Luc̄. xxj. Renouamī ſpū men tis vr̄e ¶ Dico ꝙ quintus defectus qͣꝫ ī ducit ſenectus eſt debilitatio menbroꝝ. Iuuenis em̄ eſt fortis ⁊ robuſtꝰ. Senex aūt debilis. Ideo cū baculo ſuſtentat̉ A planta pedis vſqꝫ ad verticē nō eſt in eo ſanitas Yſaie. jͣ. Hoc facit peccatū in aīa qn̄ aīa eſt in gr̄a ē fortis intm̄ ꝙ nō poſ ſet cogi ad peccādū ab oībꝰ demonibus ſꝫ pꝰ peccatū eſt ita debilis ꝙ ſtatim cadit. Sic̄ mulier ꝟgo vel alia an̄qͣꝫ peccet for tis ē ad reſiſtēdū ſꝫ āiſſa verecūdia ⁊ fc̄a A dominice qꝛ nullus ſermo ſeu doctrīa ha corruptione infirme ſūt/ ⁊ defacili deince ꝑs labunt̉ ⁊ ſeducunt̉. Ideo ml̓ieres aui ſetis vos ne ꝑdatis frenū verecundie pec catū pecauit ihrl̓m ꝓpterea inſtabilis fctā eſt Trenoꝝ.i. Itē qn̄ ꝑſona eſt ī gr̄a hꝫ genua manꝰ ⁊ oīa mēbra firma ad oran dū ⁊ nō attediat de genuflexione/ manu um eleuacōne nec de ieiunio olitio nec de diſciplinis. Sꝫ exqͦ eſt in pctīs ſtatī atte diat̉ Infirmata eſt ī bonū q̄ habitat ī ma rat Mich̓. jͣ. Marat.i. amaritudo ⁊ ſigͣt pctm̄ ꝙ ducit aīaꝫ ad amaritudineꝫ dap nacōnis. Ideo renouamī ⁊cͣ. Dico ſexto ꝙ ſextꝰ defectꝰ qͣꝫ ſenectꝰ facit eſt appinqͣ tio mort Nicꝫ moriant̉ ita bn̄ iuuenes ſic̄ ſenes tn̄ natalit̓ iuueīs plꝰ diſtat a mor te qꝛ pr viuere. xx. vxl. l. annis adhuc Se nes aūt iā ſūt in ianuis mortis. Om̄e ꝙ antiqͣt ⁊ ſeneſcit ⁊cͣ. Hoc facit pctm̄ aīe facit aīaꝫ eſſe ꝓpe mortē infernalem plꝰ qͣꝫ camiſia ſit ꝓpe carnē qꝛ ſtatim qn̄ exit a corꝑe nō tardat ꝑ annū vel ꝑ menſem ⁊cͣ. Deſcendere ad infernum ſꝫ in puncto Ducūt in bonis dies ſuos ⁊ in puncto ad infernū deſcendūt Iob. xxj. Ideo dd̓. in ꝑſona peccatorū dic̄. vno tantū vt ita dicā gradu ego mors qͦſcꝫ eterna diui dimur pͥmi Regū. xx. Si ergo peccatum mortale facit iſtos ſex defectꝰ ī aīa quos ſenectus facit in corꝑe gͦ bene poteſt dici ſenectus anime moraliter. Ergo renoua mini venouatur homo per contritionē cō feſſionem ⁊ penitentie aſſumptionem vl̓ acceptationem ⁊ ꝑ ſatiſfactionem ⁊ iniu riarum remiſſionē ⁊ qnͣto iniuria eſt ma ior tanto meritum remiſſionis eſt maius Igitur renouamini ⁊cͣ ¶ Alius Sermo de eadem dn̄ica Enouamī ſpi ritū mentis veſtre iſtud ha betur textualiter ad Epheſe os. iiij. Et recitatīe in epiſtola currentis bet virtutem nec efficatiaꝫ ꝯuertendi catores ad bonā vitaꝫ ſine gratiā dei. Iō ſalutetur virgo maria. Pro declaracōe huius verbi ⁊ materie p̄dicande. Icien dum ꝙ iſta differentia inter alias eſt int̓ aīam ⁊ corpus qꝛ nos inuenimus ꝙ ani ma qͣꝫdiu eſt cum corpore ⁊ viuit cum eo dem quātumcūqꝫ ſit ſenex ⁊ antiqua pōt renouari. Corpus vero nō poteſt reno uari. ¶ Nōt: inuenit̉ in ſcriptura ꝙ vnqͣꝫ d̓o renouauerit aliqueꝫ de ſenectute ad iuue tutem licet legant maiora miracula quę xp̄s fecit. Suſcitauit mortuos q eſt plꝰ etiā dāpnatos ſuſcitauit ⁊ ſaluabantur. Sed nunqͣꝫ de ſene fecit iuueneꝫ. Ratio qꝛ licet ſenectus ſit malum corꝑris. ē tn̄ bonum anime Iuueutꝰ per oppoſitum eſt bonum corporꝭ ⁊ malum anime. Senex em̄ iam ꝑdidit magnam partem caloris & conſequenter inclinationem ad peccan dum deficiunt ſibi vires ſꝑ eſt ꝓpter ꝙ de ſpicit illaꝫ vel ſemꝑ in doloribꝰ vitam ⁊ deſiderat aliam. Item eſt ꝓpe mortem ⁊ ideo ordinat vitam ſuam diſponit de bo nis deſpicit mundū ⁊ diuitias honores ⁊ vanitates/ ⁊ qꝛ multa vidit ⁊ audiuit nō ita faciliter decipitur a demone Ecce quo modo ſenectus eſt bonum anime licet ſit malum corporis. Ideo iobj antiquis eſt ſapīa ⁊ multo tempore prudētia Iob. xij Dnica. XIX. pꝰ tui nitatis Sermo. V. ¶ Nota prudētia qꝛ licet neſciat legere tn̄ qꝛ vidit tot ꝑicula ⁊ ex multis exꝑien tijs generat ſapīa fit prudēs. De iuuen tute eſt totū oppoſitū. Iuueīs em̄ eſt for tis robuſtus ⁊ inclinat ad multa peccata quō poterit exꝑiri delectacōnes carnis ⁊ aſcendere in diuitijs honoribꝰ cū illa va na iuuentutis ſpe. ⁊ qꝛ paꝝ viderūt ſūt in exꝑti ⁊ quaſi ſtulti. In tm̄ ꝙ dicit. Salo mō. Cōſidero vecordeꝫ.i. ſtultū iuueneꝫ qui trāſit ꝑ plateas.i. latitudinem platea grece latitudo eſt latinē. Prouerb̓. vij. Alibi adoleſcentia.i. iuuentꝰ ⁊ voluptas vana ſūt Eccl̓s. xj. Pꝫ ergo ꝙ iuuentus nocet aīe ſꝫ valet corpori. Et qꝛ deꝰ nun qͣꝫ trāſmutat creaturā de bono ad malū ymo ꝑ oppoſitū. Iō de ꝑſona ſene nūqͣꝫ facit iuuenē qꝛ eſſꝫ malū aīe quā plus di ligit qͣui corpus. Iſta eſt ratio qͣre deus nunqͣꝫ renouauit nec renouabit corꝑa an tiqͣ ad iuuentutē niſi in iuditio. Qꝛ tunc adā mathuſalē qui mortui fuerūt ſenes renouabunt̉ qꝛ iuuenes in etate. xxx. anno rū reſurgent. Rō qꝛ erūt glorioſi nec de cetero poterunt peccare. Aīe aūt pn̄t re nouari. Imo qͣntūcunqꝫ ſint ſenes ⁊ anti qͣte in peccatis pn̄t renouari ⁊ effici iuue nes. Id̓o d̓t thema. Renouamini ſpiritu mentis ⁊cͣ. Pꝫ thema. Mō videamus quo ⁊ qͦt modis fit iſta renouatio ſiue iu uenatio ⁊ inueni ꝙ ſex modis pōt fieri qͥ modi ſūt in nat̉a exꝑimentati. Primus eſt ꝑ pacīam virtuale. Scd̓s eſt ꝑ pnīaꝫ actualē. Tercius ꝑ huīlitatē cordialem Quartus ꝑ largitatē liberalē. Quintus per dilectionē diuinalē. Sextus ꝑ ꝯtem placōeꝫ ſupernalē. Primꝰ modus reno uacōnis aīe. Licet ſit antiqͣ ⁊ corrupta in peccatis eſt per patientiā virtualē. ſcꝫ er ga deū ⁊ ꝓximū. Pacīa virtualis erga deū eſt vt in tribulacōnibꝰ q̄ ſūt a deo ſūt vt infirmitates diuerſe paupertates per ditio filioꝝ parentū ⁊ amicoꝝ. Omnes iſte tribulacōnes ſūt a deo principal̓r/ lꝫ operet̉ per nat̉am inſtrumētaliter vt notarius ꝑ calamū nec de lr̄a bona ſiue ma la d̓r calamus fecit ſꝫ notariꝰ. ph̓i ꝑfecte nō cogͥſcētes deū dicūt/ a tali planeta eſt hoc qqn̄ ergo in hijs tribulationibꝰ quaꝝ ip̄e deus eſt actor principalis hō hꝫ pa tientiā nō murmurādo ꝯtra deū nec ama ritudinē cordis recipiēdo nec ſe indignan do ſꝫ de neceſſitate faciendo ꝟtutem tū in iſto ornello aīa depurat. Ita fecit qͥ ea deꝫ die ꝑdidit quicqͥd habehat vt patet. Iob. jͣ. Dn̄s dedit dn̄s abſtulit. Sit no men dn̄i benedictū. Ex iſta patientia re nouat̉ anima. Scd̓a erga ꝓximuꝫ ſcꝫ qn̄ de iniurijs ꝓxime quecūqꝫ ſint nō recipi ſtis vindictā licꝫ poſſetis. qꝛ magis gene roſꝰ vel diues eſtis ſꝫ dicatis deo. domīe Ego poſſē reciꝑe vīdictaꝫ de tl̓i iniuria michi facta ſꝫ qꝛ ego maiores iniurias fe ci vobis ⁊ nō recepiſtis vindictaꝫ. Ideo dn̄e amore veſtri remitto ⁊ nolo vindic tā vt vos mihi remittatis. Talis patien tia facit aīaꝫ domicellā iuuenē qͣꝫtūcūqꝫ fuiſſet antiqͣ Ideo dic̄ xp̄s. Mat. vj. Si dimiſeritis hominibꝰ peccata eoꝝ dimit tent ⁊ vobis de hoc ſimilitudo ⁊ experimē tum ī natura. Ferrū em̄ a ſua rnbigine re nouat̉ per ignem dupliciter. Primo per fornacem. Scd̓o per martellum. Ita de anima cuiꝰ rubigo eſt peccatum. Si qn̄ ponit̉ in fornace tribulacōis infirmitatis ⁊cͣ. Habet patientiā renouat. vel ꝑ mar tellū Iniurie ꝓximi dicunt̉ martelli qn̄ faciūt vobis vuā iniuriā dando alapam vel vulnus ſꝫ teneamus nos firmiter ne rumpamur tenet ꝑ impatientiā ⁊ ſic etiā anima renouat̉. Id̓o apl̓s de ſe ⁊ de alijs dicebat. Lꝫ hijs qͥ foris eſt hō corrūpat̉ tn̄ is qͥ intꝰ eſt renouat̉ de die in diem. ij. ad Coꝝ. iiij. Nota de die in dieꝫ qꝛ due ſunt ſpēs pacīe. Prima erga deū. et iſta facit. vnā diē clarificās aīaꝫ. Scd̓a erga ꝓximū aliā diē faciens ergo Renouami ni ſpū mētis veſtre.i. abicite vetera pctā ⁊ induimī. Scd̓s modus eſt ꝑ pn̄iaꝫ ac tualē Bn̄dictꝰ d̓s qͥ tot modos ordīauit Dnica. XIX. pꝰ tri nitatis Sermo. V ad renouandū aīaꝫ. Pn̄ia actualis ē qn̄ ꝑſona q̄ diu vixit in peccatis ⁊ ī mala vi ta redit ad ſe dicēs. o miſer ego ſū religi oſus vel clericꝰ. Hic pn̄ia ꝟa incipit. Se cūdo recipit ꝓpoſitū nō peccandi. Tercio recipit ꝓpoſitū ꝯfitēdi. Quarto acceptat pnīam ⁊ ſic renouat̉ aīa. De hͦ exꝑimen tū in nat̉a videꝰ. Dicunt natales qͦ exꝑti ſūt ꝓprietates reꝝ ꝙ ẜpens ex nimia anti qͥtate vix pōt ſe mouere ex groſſitia ⁊ ru ditate pellis qd̓ ip̄a aduertes pͥmo ieiu nat. Scd̓o pellis ex ieiunio qͣi ſeꝑat̉ a car ne. Tercio a dura pelle renouat ꝑͤ artum foramē. Sic aīa in pctīs antiqͣta ⁊ īuēte rata nō pōt ſe mouere ad eūdū ad ꝑ adi ſū ꝑ oꝑa meritoria. Sed remediū bonū hꝫ ſerpētis remedio ſil̓e vt ſcꝫ ſic̄ ẜpēs ie iunat ſic pctōr tal̓ faciat abſtinētiā a pec catis elōgando ſe a mala ſocietate deinde ꝑ artū foramē ꝯfeſſionis deponat pelleꝫ pctōꝝ. ſicut ẜpēs cū magna labore depo nit pellē. Ita etiā ꝯfeſſio eſt laborioſa in qͣ hō qͣſi diffamat ſe dicēdo pr̄. Ego ſum miles vel ciuis ⁊cͣ. getes ⁊ hoīes honorāt me ſꝫ ego ſū tl̓is ⁊ tl̓is/ ⁊ ſic aīa renouatur ⁊ induit noua pelle.ſ. gr̄e ⁊ ſic aīa pōt am bulare meritorie aucͣts. Deponite ẜm ꝓ ſtinā ꝯuerſacōneꝫ vetere hoīeꝫ qͥ corru pit. ẜ deſideria erroris. Renouai ſpū ad Eph̓. iiij. Deponite ſcꝫ vitā ⁊ ꝯuerſacō ne mala pctōꝝ. Nota cū dic̄ qͥ ẜm deum creatꝰ eſt. Nam pn̄ia fuit pͥma p̄dicatio xp̄i poſtqͣꝫ ieiunauit. vn̄ dic̄ matheꝰ Ex in de cepit predicare ⁊ dr̄e. pn̄iam agite. Mat. iiij. Nō iniuſticia.i. pn̄ia a pctīs p̄ teritꝭ ⁊ ſctītate cuſtodiēdo ſe a pctīs futu ris ꝟitatꝭ ſ. pn̄ie gͦ renouamī ⁊cͣ. Terciꝰ modꝰ ē ꝑ huīlitatē cordialem. qn̄ ꝑſona vna ſuꝑba ⁊ pōpoſa vult huīliari toto ⁊ ꝟo corde dimittēdo vaītates q̄ tot dāp nāt tūc aīa renouat̉. Itē qn̄ ml̓r videt ꝙ vir iā nō ſufficit ad vaītates qͣs ip̄a facit. ymo oꝫ eū facere vſuras retinere decīas ⁊ bona defūctoꝝ. ⁊ retīere eū oꝫ p̄cium ẜuoꝝ. ⁊ ip̄a dic̄ viro. Ecce iocalia nō faci atis iſta de cetero ego volo ire ſimpl̓r ne dāpnem vos ⁊ ego qͥd mihi ꝓderūt ma nice ⁊ caude. Meliꝰ em̄ eſt dare amore dei tūc aīa renouat̉. Iꝫ de dn̄o ſiue p̄la to cꝰuis ſit ſtatꝰ. qn̄ de ſtatu vano ⁊ pō poſo huīliat ꝓ d̓ d. Nolo oīa expēdere ī vaītatibꝰ ī ꝯuiuijs ⁊ cū dilectis ml̓ieribꝰ Ego habeo tot florꝭ vl̓ ſolidos de redditi bꝰ tm̄ expēdā ꝓ corꝑe ⁊ tm̄ ꝓ aīa. qū ali qͥs ſic huīliat aīa renouat̉. de hͦ exꝑimen tū ī nata Dicūt nat̉ales ꝙ qn̄ aquila eſt ml̓tū antiq̄ hꝫ roſtꝝ in tm̄ reflexū ꝙ non pōt os aꝑire nec comedere ⁊ ſic marceſcit ⁊ hn̄ꝗat in plumis. Et a ſua vetuſtate re nouat̉ allidēdo roſtꝝ ad petraꝫ totū hͦ fit ad exēplū nr̄m aqͥla antiq̇ ē aīa pctīs an tiqͣta roſtꝝ hn̄s.i. intellctm̄ accutū qꝛ nil̓ accutiꝰ eſt ī hoīe nec ſubtiliꝰ qͥ cū deberet eē rc̄ts erga deū ⁊ celeſtia ꝯtēplādo refle ctit tn̄ ad ſeip̄ꝫ cogitā do ſuū genus vt de genere regali vel tali ⁊ cogitando ꝓpriam excllentiam dic̄. Ideo tu debes ire ſic in dutus. Ecce habundantia plumaꝝ. Itē ego ſum nobilis vel miles Id̓o debeo ſic ⁊ ſic incedere. Non opus eſt follo ſuſpen dere cimbalum collo. Et ſic anima ſe ma cerat non recipit cibum ſpiritualem ⁊ ha bundat in plumis id eſt vanitatibꝰ. Ideꝫ de religioſis vel clericis cogitantibꝰ. Ego ſum magiſter vel doctor aptus ad diſpu tandum et predicandum. Ideo debeo te nere ſtatum. Debeo eſſe dominus ⁊cͣ. ec ce plume. ¶ Idem de mulieribus cogi tantibus. None ⁊ ego ſum melior ⁊ pul chrior qͣm talis que facit ſic ⁊ ſic cum ma nicis caudis ⁊ ornamentis monilibꝰ ⁊cͣ. Dicatur contra expenſas que fiunt in ma nicis caudis ⁊ camiſijs Remedium ha bemus vt aquila allidendo Roſtrum ad petram de qua apoſtolus. Petra autem erat xp̄s. jͣ. Coꝝ. x. Et ſic anima renona bit̉. Allidit em̄ cogitādo quō xp̄s iuit in dutus qͥ. xxx. annis portauit eā de tunicam nitatis Sermo. V Dn̄ica. XIX. pꝰ tri Si ergo dn̄s ⁊ rex iuit ſic. quare ergoº ex pedam ego tantū in vanitatibꝰ. Idem de mulieribꝰ qn̄ tēptant vt in qͣlibet feſtiui tate hr̄e vellent tales vel tales veſtes ꝑ cutiāt roſtꝝ ad petrā xp̄m cogitādo xp̄m ⁊ mr̄em eiꝰ quō ibant cū tn̄ eſſent de tali genere. Sic aīa renouat dauid ī pͣs. Re nouabit̉ vt aquile iuuentus tua ⁊ replet in bonis deſideriū tuum cogitā do xp̄m ⁊ virginē mariā ſic renouat̉ aīa a ſuꝑbia in huīlitateꝫ. Quartꝰ modus eſt ꝑ largita tē liberalem qn̄ de bonis ſpūalibꝰ vel tē ꝑalibꝰ a deo datis hō dat amore dei libe ral̓r. verbi gr̄a ſi habetis ſcīam ⁊ inſtruitꝭ ignorātes. Si habetis deuotionē carita tem ⁊ corrigitis pctōrē. Si habetis ꝯſo lacōeꝫ ꝯſolamini triſtē. Si eloquentiaꝫ ſubueniatis neſcienti loqͥ ne ꝑdat ius ſuū ⁊cͣ. Idē de elemoſinis corꝑalibꝰ ſi habe tis panem vinū pecuīas detis amore dei qꝛ ip̄e multiplicabit oīa. Ex tali liberali tate aīa renouat̉. Ꝙ ſuꝑ eſt nō dic̄ ꝙ. ne ceſſe date elemoſinā ⁊ ecce oīa mūda ſūt vob̓ Luce. xj. De hoc exꝑimentū in natu ra. In de ceruus eſt antiquꝰ indurat pell̓ ⁊ cornua creſcūt ⁊ nō pōt comedere. Et natural̓r comedit vnā herbā venenata po ſtea eſtuās renouat̉ ad fontē. Ceruꝰ ſig nat auaꝝ. Ratio qꝛ hꝫ duo magna cor nua ⁊ in quolibet hꝫ plura cornua. Duo cornua auari ſunt vſura ⁊ rapina ⁊ que libet hꝫ plura cornicula ſcꝫ pl̓es ſpēs vſu re ⁊ rapine. Primus eſt numerare. x. vel ꝓ. xij. lꝫ nō ponat ſic ī inſtrumēto ne pre latꝰ eū puniat. Scd̓s vēdēdo plus ꝓpter ſolucōnis dylationē. Terciꝰ ꝓpter pecuī am ꝑatam minus. Quartꝰ ꝓpter ſecuri tate reciꝑe paſſionē. Quintus obligatio libertatis De piſtaria molendino ⁊ huiꝰ modi ꝓpter mutuū. Secūdum cornu d̓r rapina Prīa ſpēs d̓r rapina violenta vt dn̄oꝝ ⁊ latronū. Scd̓a furtū ſecretū de domo vinea ſeu orto Alij peccant falſe. vē̄dēdo alij emē do. Idē ſi notariꝰ mutatꝰ teſtamentū. Si tales uolūt renouari ⁊ ſaluari oꝫ comedere de herba vt ceruꝰ ve nenata de qͣ dic̄ dauid. Cōuertant̉ pctō res in infernū ſcꝫ cogitādo acerbitatē pe naꝝ Comedūt de iſta herba om̄s gentes q̄ obliuiſcūtur deū pͣs. ix. Guſtat em̄ iſta herba cogitando qͥd erit de aīabꝰ auaroꝝ quō puniunt̉ in inferno ⁊cͣ ⁊ ſic eſtuātes ibitis ad fontē ſ. taxiā vel burſā ⁊ reſtitu etis ⁊ ſic aīa renouat auctoritas. Nolite ꝯformari huic ſecl̓o ſcꝫ dādo vos auari tie. Sꝫ renouāini in nouitate ſenſus vr̄i vt ꝓbetis q̄ ſit volūtas dei bona benepla cens ⁊ ꝑfecta. Ad Ro. xij. Nota volū tas dei bona eſt vt faciatꝭ reſtitucōem bē neplacens qn̄ de bene acqͥſitis facitis ele moſinā. ꝑfecta qn̄ decētero nec ꝑ vſurā vel rapinā homo vult aliqͥd ſꝫ vult viue re de ſuis redditibꝰ planis vel poſſeſſioni bꝰ. Aliꝰ modus eſt ꝑ dilectionē diuina lē qn̄ hō eſt totꝰ philocaptus de xp̄o dū eſt miſer qͥ non eſt philocaptꝰ de illo. In quē deſiderāt angeli ꝓſpicere. jͣ. pe. pͥmo. Et qn̄ hō inflatur in amore xp̄i anima te nouatur ⁊ iuueneſcit. Ita fuit de maria magdalena De qua dic̄ xp̄s. dimiſſa ſūt ei peccata qm̄ dilexit multū. Luce. vij. de hoc habemus exꝑimentū in nata. Dicūt nat ales de fenice antiqͣ que ꝯburendo ſe. ad ligna ſuis alis inflāmat ſe ⁊ renouat̉. Ita de nobis in peccatis antiqͣtis in nido cordis noſtri ponamꝰ ligna calida.ſ. oꝑa q̄ xp̄s fecit ꝓ nobis ⁊ ſic inflāmat homo ⁊ ignis accendit alis cogitacōnum. Dica tis ſi aliqͥs veſtꝝ fuiſſet captiuꝰ in barba ria ⁊ aliqͥs amore veſtri illic trāſiret ⁊ fa ceret ſe captiuū ⁊ vos liberaret qͣntū vos inflāaretis ad eū diligendū Omnes era mus captiui dyaboli in barbaria hꝰ mū di ⁊ xp̄s amore noſtri trāſfretauit. Iteꝫ ſi eſſetis totus le ꝓſus ⁊ al̓r non poſſetis curari niſi de ſanguine medici fieret balne um de vena cordis qͣꝫ medicus eo fine ef funderet magnꝰ amor eſſet ymo. Ita fe cit xp̄s de balneo baptiſmi ſāguis em̄ xp̄i Habet virtute ſanandi aīas le ꝓſas igit̉ tis. Sermo Dn̄ica xx poſt trīta Itē ſi haberetꝭ manus abſciſas ⁊ medi cus gratis vob̓ reſtitueret qͣꝫtuꝫ dilige retis eū. ſicut eciā illuꝫ qui ī vtero mr̄is dedit vob̓ manus. caput. oculos. merito dꝫ diligi. Itē ſi ſtultꝰ qͥs ⁊ medicus gͣ tis curaret eū ⁊cͣ. Puer ī vtero matris ſtultus eſt nō hn̄s aīam rōnaleꝫ. ſꝫ xp̄s dat ⁊cͣ. gͦ renouamī. ¶ Sextus modus eſt ꝑ ꝯtemplacōeꝫ ſuꝑnaturalē. ꝑſone ꝯ tēplatiue qn̄ ꝯtemplātur oꝑa dei ⁊ mi racula q̄ fecit tm̄ placet deo ꝙ renouat aīe. Modus ꝯtēplandi prīo dei poten ciā qͥ ſolo ꝟbo de nihilo cuncta creauit. Ante mūdi creatōeꝫ nihil erat niſi ſolꝰ deꝰ. Sꝫ diceret aliqͥs vbi morabat deꝰ. Dicendū ꝙ tūc ꝟ mō eciā morat. ſcꝫ in camera ſue eternitatꝭ. ¶ Scd̓o ꝯtēpla ri debemꝰ finē mūdi. quō in corꝑe ⁊ aīa habemꝰ ꝯparere ī iudicō ⁊ ſic timebimꝰ vtꝝ a dextris vel a ſiniſtris illa die inueī amur. Itē debemꝰ contēplari de palacō celi. de mirabili eꝰ pulchritudine. Item cōtemplari penas miſeras ⁊ figuras de monū in inferno debemꝰ. ꝓmitto tibi ꝙ ſi iſta diligēter ꝯſiderares pctā vitares Itē ꝯtemplari debemꝰ ꝓuidenciā. quō ꝓuidet aīalibꝰ terre. piſcibꝰ maris. auibꝰ celi. ⁊ nob̓ quolibet ano dat bladuꝫ. vi nū ⁊cͣ. Itē debemus cogitare de aīabus purgatorij. de aīabus paradiſi. Rogan do deū vt ponat ī corde heredū ⁊ manu miſſoꝝ vt ꝯpleant teſtam̄tuꝫ ⁊cͣ. Ex ta libꝰ ꝯtemplacōibꝰ aīa renouat̉. De hoc experimentū in natura de ancipitre antiqͦ qͥ non p̄t volare. ſꝫ expādit alas ſuas ad auſtrū ⁊ renouabit̉. De hoc aucͣtas. nū quit ꝑ ſapīaꝫ plumeſcit ancipiter expan dens alas ſuas ad auſtrū. Iob. xxxix. Queſtio eſt quā deus fecit Iob. Anci piter ſigͣt ꝑſonā ꝯtēplatiua volātem al̓ cōtemplacōis ⁊ orōis ad auſtꝝ. Auſtex eſt vētus calidus ⁊ huīdus. Cōtempla cō calefacit ꝑ deuocōeꝫ ⁊ humectat ꝑ la crimacōeꝫ ⁊ aīa renouat. Renouamini igit̉ ⁊cͣ. ¶ Dnīca. xx. Sermo primꝰ. Imile eſt reg nū celoꝝ hoī regi qͥ fecit nu p̄cias filio ſuo. Math̓. xxij. Sermo nr̄ erit de ſancto euāgelio huiꝰ dn̄i ce. Salutet ꝟgo maria. In iſto euā gelio pn̄tis d̓nīce ſunt tria pucta multū notabilia ad informacōneꝫ vite noſtre. ¶ Primus ē humilitas diuinalis. ¶ Scd̓us ꝑuerſitas humanalis. ¶ Tercius indignitas meritalis. In hijs tribꝰ puctꝭ ſtat totū euangeliū et de prīo ſcꝫ huīlitate diuīali dicit the. Sil̓e eſt regnū celoꝝ ⁊cͣ. ¶ Primo di co ⁊cͣ. Pro intellcū hꝰ theatis ⁊ huīli tatis diuine ciendū ꝙ incarnacō ꝯpa ratur mr̄ionio. ⁊ d̓r matriōniuꝫ qꝛ tāta fuit vnio ⁊ ꝯiunctō humanitatis cū filio dei ꝙ huānitas ⁊ diuinitas nō ſunt niſi vnū in ſuppoſito ypoſtaſi ⁊ ꝑſona. Non credatis ꝙ huānitas ſit vna ꝑſona ⁊ di uinitas alia. ſꝫ ſicut vir ⁊ vxor. Itaqꝫ iā nō ſunt duo ſꝫ vna caro. Math̓. xix. Ita deus ⁊ homo in xp̄o nō ſunt niſi vna ꝑſo na ⁊ eſt articulus fidei dei. Qui lꝫ deꝰ ſit ⁊ homo nō duo tn̄ ſꝫ vnꝰ eſt xp̄s ⁊cͣ. Mō dico ꝙ in iſta benedicta incarnacōe deꝰ on̄dit maxīaꝫ huīlitateꝫ. Si eī vul tis cogitare dei ſuꝑioritateꝫ ⁊ excellen ciā. ⁊ hoīs inferioritateꝫ deꝰ ē altiſſimꝰ. et ſub ſe hꝫ.x. gradus creaturaꝝ natura liū ⁊ corꝑaliuꝫ. ⁊. x. gradus ſpūaliuꝫ. Primus gradus creaturaꝝ ſpūaliū ē al tior alijs ſeraphinoꝝ. Scd̓us cherubi noꝝ. Tercius thronoꝝ. Quartus dnā tionū. Quītus ꝟtutuꝫ. Sextus poteſta tuū. Septimꝰ pͥncipatuū. Octauus ar chāgeloꝝ. Nonus angeloꝝ. Decimus aīaruꝫ rōnabiliuꝫ ¶Primus gͣdus cre aturaꝝ corꝑaliuꝫ altior ē celuꝫ empit reū. l̓ primū mobile ẜm aliqͦs ph̓os. ¶ Scd̓s celi criſtallini. Tercius firmamē tū. Quartꝰ eſt elemētuꝫ ignis. Quītꝰ elementū aeris. Sextꝰ elementū aque Septimꝰ elementū terre. Octauus de SSS.j. dn̄ica xx poſt trini tatis Sermo ii creaturis elemētatis ſenſitīs vt aīaliuꝫ et volucrū. Nonus de creaturis eleme tatis viuētibꝰ nō ſenſitiuis vt arboꝝ Decimꝰ de creaturis elemētatꝭ nō hn̄ti bus vitā vt lapides ⁊ ſil̓ia. Hō ꝟo eſt cōpoſitus ex aīa rōnali ⁊ luto ⁊ ſic eſt de inferiori gradu creaturaꝝ ſpūaliuꝫ qͣꝫtū ad aīaꝫ. ⁊ corꝑaliuꝫ qͣꝫtū ad corpꝰ. For mauit eī deus hoīeꝫ de limo ⁊ nō de au ro l̓ de materia celi. ſꝫ terre. qͣꝫtū ad cor pus ⁊ inſpirauit in facie eꝰ ſpiraculū vi te qͣꝫtū ad aīaꝫ. Gen̄. ij. Deus ꝟo altiſ ſimus excedes om̄s gradus creaturarū. ſpūaliuꝫ ⁊ corꝑaliū voluit huiliari non recipiens creatura ſpūaleꝫ nec corꝑaleꝫ in altiori gͣdū ſꝫ in minori ⁊ vltīo gradu. Iō dicit ſcpͥtuta. Qui cuꝫ in forma dei eſſet ⁊cͣ. Ad phil̓. ij. Itē nuſqͣꝫ eī ange los apprehendit ſꝫ ſemen abrahe. Ad he bre.j. Mō vt melius intelligatꝭ dicatur ſil̓itudo ſiue exemplū de rege volente ꝯͣ here cū filia ruſtici ⁊ paſtoris. vt exalta ret illud genus. O qͣꝫta hūilitas cuꝫ tn̄ poſſꝫ cū filiabꝰ regū ꝯͣhere. Ita fecit xp̄s Noluit enī reciꝑe creaturā ſpūaleꝫ nec corꝑaleꝫ in altiori gͣdū ſꝫ voluit ducere filiā ruſtici ad ſe vt eā faceret reginā ī pa radiſo ⁊ exaltaret ſuꝑ om̄s creaturas. Sponſalia hꝰ mr̄imonij facta fuerūt in camera ſiue palacō vteri ꝟginal̓. De hͦ Dauid. In ſole poſuit tabernaculū ſuuꝫ ett. in pͣsͣ. Celi enarrāt. ¶ Nota in ſole poſuit. qꝛ ſicut int̓ creaturas viſibiles ſol eſt pulch̓or altior ⁊ clarior ⁊ ꝟtuoſior. Sic int̓ om̄s ſcōs ⁊ ſcās dei ꝟgo Ma ria eſt altior in dignitate. pulch̓or in ſāc titate. clarior ī bonitate. ꝟtuoſior in be nignitate Et ſicut ſol orit de mane clarꝰ et pulcher ſine corrupcōe. Ita ꝟgo ma ria genuit filiū dei ſine ꝟginitatꝭ leſione Iō dicit In ſole poſuit.i. in ꝟgine ex ex cellencia ſolari ⁊ dignitate. poſuit taber naculū ſuū. Uirgo d̓r tabernaculū qꝛ ſic̄ tabernaculū infra ſe ꝯtinet dn̄m. Ita vir go dei filiū. Dauid. Scīficauit tab̓ naculū ſuuꝫ altiſſimꝰ ⁊cͣ. Sꝫ nupcie nō fiūt in hoc mūdo ſꝫ in celo. de hoc dic̄ the. Si mile eſt regnū celoꝝ ⁊cͣ. ¶ Nota ꝙ nō ꝯꝑant̉ ille celeſtes nupcie hoī ſimplici qͥ fecit nupcias ſꝫ hoī regi. Mō attendatꝭ ad pulchrā ſpeculacōeꝫ vt accēdatꝭ voſ de gl̓a paradiſi. In nupcijs regalibꝰ nō ſolū guſtus ſꝫ ⁊ om̄s ſenſus ſaciāt̉. viſꝰ auditus ⁊cͣ. Idē eſt ⁊ erit poſt iudiciuꝫ qn̄ corꝑa ſil̓ cuꝫ aīa erūt gl̓oſa. ¶ Prīo in nupcijs regalibꝰ ſaciat viſus. vidēdo ornamēta panoꝝ vaſoꝝ auri ⁊ argenti intm̄ ꝙ ruſticus ore aꝑto reſpicit. Mō cogitētꝭ illud palaciū celeſte quō fuit or natū nō ꝑ hoīes. nec ꝑ angelos ſꝫ ꝑ ſcāꝫ trinitate ⁊cͣ. Qn̄ ſācti videbūt ocul̓ cor poralibꝰ poſt iudiciū mirabūt. Et dicet xp̄s. filij qͣre nō cogitabatis ꝙ iſte locꝰ quē ego paraui ⁊ tato precō emi pulch̓ rimꝰ deberet eſſe. de hͦ Iſa. Tūc videb̓ et affluēs ⁊ mirabit̉ ⁊ dilatabit̉ cor tuū. Iſa: lx. Si aliud nō eſſꝫ niſi ſola delecta co viſus eēt inextimabile gaudiū. ¶ Se cūdo ſaciat auditus Iā ſcitꝭ qͦt mīſtri qͦt cātus ⁊cͣ. in nupcijs regalibꝰ exiſtūt. mō cogitate ſi corde de cithara aut fiſtule ⁊cͣ tm̄ vos delectāt. qͥd dꝫ eſſe in celo de cā tu angeloꝝ ⁊ ꝟginū ⁊cͣ. Dicat̉ de reli gioſo qͦ. ccc. ānis ſtetit ſine cibo ⁊ potu ⁊ nō fuit antiqͣtus audiēdo cātuꝫ angeli ī forma auicule. Dde iſto cātu dic̄ Ioh̓es. Cantabāt qͣſi canticū nouū an̄ ſedeꝫ dei ⁊cͣ. Apoc̄. xiiij. Nota qͣſi cāticuꝫ nouuꝫ qꝛ ſicut gatus delectat. ita ille ⁊cͣ ¶ Ter cio ſaciat odoratꝰ Si eī de fiola roſa tm̄ fragrāt. ⁊ de creaturꝭ corruptibilibꝰ orit tal̓ odor. cogitate qͣlis fragrā cia de xp̄i corꝑe. de eꝰ vulneribꝰ. de corꝑe ꝟginis Marie ⁊cͣ. intm̄ ſi hic eſſet mō corpus gl̓oſuꝫ om̄s traheret ad ſe. Nā dicit ſcūs Tho. exponēs Iob ad lrām Iob. xlj. de balena q̄ eſt tā magnū aīal̓ quō ⁊ qͥd cō medit. dicūt eī ꝙ hꝫ anhelitū valde odo xifeꝝ ⁊ qn̄ vult comdere emittit āhelitū et piſces veniūt ad illā fragranciā quos do xx pꝰ tri Sermo ip̄a abſorbet. Si ergo de tali beſtia orit̉ talis odor quid debet eē de anhelitu xp̄i marie. ſcōꝝ. ⁊ ſi aliud nō eēt ibi. ⁊cͣ. Sa lomon qui habebat tot odores. ⁊cͣ. qn̄ deus dedit ſibi modicū ſentire de illo fu mo ꝑadiſi dixit. Trahe me poſt te ⁊ cur remus. ⁊cͣ. cant̉.i. Quarto ſaciat̉ tactus. Dicunt phī ⁊ alij theologi ꝙ magis dele ctat ſentimentū tactus qͣꝫ alia. iō decipiū tur luxurioſi ⁊cͣ. Dico ꝙ ſi oēs delectati ones luxurie een̄t in vno corꝑe congre gate nihil een̄t reſpcū delectationis pu riſſimi et pudiciſſimi corꝑis glorificati q̄ tanta erit ꝙ nō erit in eo vena nec os nec nerui quin ſentiāt ꝯtinue tantā dulcedi ne ꝙ nō p̄t dici. Cogita delectationem quā habebūt angeli ⁊ virgines qn̄ ange li cū virgībus tripudiabūt tangētes ſe ꝑ manus. o qualis delectatio. Auiſo te vt ſis bonus. De iſtis tripudijs dicit eccīa xp̄o Qui paſcis inter lilia ſeptus.i. circū datus choreis virginū ſponſus decorus gloria. ⁊cͣ. Dauid. Adimplebis me leti cia cū ⁊cͣ p̄s. xv. Delectationes huiꝰ mu di vel ſunt in viſu auribꝰ vel guſtu ⁊ ſūt defectiue. ſed in ꝑadiſo erūt ꝑfecte et ꝑ petue in oībus ſentimentis. Ideo dicit̉. Adimplebis me ⁊cͣUnto ſaciat̉ hic gu ſtus comedendo bibendo. ⁊cͣ. ita in ꝑadi ſo. ē em̄ ibi cibus ⁊ potus etiā corꝑalis. ſed nō corruptibilis vt dicit machome tus de lacte ⁊cͣ. qꝛ poſt iudicium habebi mus corꝑa p̄cioſiſſima. Iam ſcitis ꝙ in nuptijs regis dātur eſce p̄cioſe ergo eci am in nuptijs regꝭ eterni. certū ē ꝙ in iu dicio reſurgemꝰ cū corꝑibus nrīs incor ruptibilibus ⁊ habebimꝰ inteſtina ītus ⁊cͣ. Et iſta īteſtina nō erūt vacua qꝛ nō ē dare vacuū. Ergo plēa erūt nō de veto vl̓ ſtercore vl̓ fecibꝰ ſiue īmūdicijs. ſicut mō Et dicit ſcūs tho. ī qͣrto ꝙ erūt plēa dulciſſimo liqͦre a do creato claro dulciſ ſimo ⁊ īcorruptibili. nec aliqͥs erit macꝰ ſed oēs erimꝰ in optīa ꝓportōe. etiā gut tur erit plenū illo liqͦre ⁊ erit cibꝰ ⁊ potꝰ. Vtinā ſentiamꝰ hūc ſaporē. Et de iſto ci bo d̓t xp̄s. Ego diſpono vobis ſic̄ diſpo ſuit mihi pr̄ meꝰ ⁊c̄. Lu. xxij. Nota ſicut diſpoſuit vt.ſ. cū laboribꝰ ⁊ tribulatōni bus ad illud veniret. ita diſpoſuit nobis vt cū labore ⁊ pm̄a ad illud ꝑueniamꝰ Si vna gutta vt granū ſinapis illiꝰ cibi deus ponet in ore vrō vl̓ meo nūqͣꝫ velle comedere. Ecce qͣre dicit Sil̓e ē regnū celoꝝ ⁊cͣ. Iō dicit iohānes qͦ vidit ſcōs comedentes ⁊ cantātes dicendo. Gau deamꝰ ⁊ exultemꝰ ⁊ demꝰ gl̓am deo qꝛ venerūt nuptie agni. Apoc̄. xix. Dico ſe cūdo ꝙ ī euāgelio tāgitur ꝑuerſitas hu manalis de qͣ dicit euāgeliū Et miſit ſer uos. ⁊cͣ. ⁊ ciuitatē illoꝝ ſuccendit. Hic dico ego ꝙ on̄ditur ꝑuerſitas hūanal̓. qꝛ nolebāt ire ad ꝯuiuiū regis. Iſta per uerſitas ē hodie in mūdo. Nā xp̄s rex e ternꝰ ꝑauit nobis ꝯuiuiū nuptiaruꝫ vt dixit. O qͦt hoīes maxīe xp̄iani ſūt īuita ti qͥlibet em̄ religioſus clericꝰ vel p̄latus p̄dicans doctrinā euangelicā ē nūciꝰ dei vos īuitās ad ꝯuiuiū. ſꝫ gētes excuſant ſe tripl̓r. qͥdaꝫ ꝑ indeuotōꝫ ſpūalē. qͥdā ꝑ affectōꝫ terrenalē qͥdā ꝑ indignatōeꝫ cordialē. primi renuūt venire. qꝛ ad ſpi ritualia nullā hn̄t deuotōꝫ nec ſentimen tū. īmo dicūt. qͥd ſcit hō de alio mundo. De hͦs d̓rij Et nolebāt veīre Attenda tis ſi īter vos ſint aliqͥ de iſtis. tales ſūt qͥ diligēter curāt de corꝑe ⁊ negligēter de aīa qͥ prādiū vl̓ cenā corꝑis nūqͣꝫ ob liuiſcūt ſꝫ aīe frequēter. cibꝰ aīe ē orō d̓ māe ⁊ de ſero on̄dat quō dāda ſunt fer cula aīe. pͥmo hō orare dꝫ ⁊ mēſam bn̄ dicere dicēdo pr̄ nr̄. ī qͦ ꝯtinent̉ ſeptem petitōes ⁊ Aue maria attēte ⁊ deuote quēadmodū hō loqͥtur regi vl̓ regīe de ſero. ſꝫ multi nō curat nec orāt de mane nec de ſero. nec orāt an̄ mēſam nec ante cenā. Itē ꝓ aīe refēctōe debemꝰ feſta ce lebrare ⁊ rebꝰ dīnis ⁊ orōibꝰ q̄ ſunt fer cula aīe ītēdere. ſꝫ ꝓchdolor multi pꝰ qͣꝫ laborauerūt ꝑ totā ebdomabā neſciūt SSS ij Sermo do xx pꝰ trin dn̄icam dare deo. Itē ſicut qͣlibēt menſe lauat̉ camiſia corꝑis. ita etiā aīa lauāda ē a macul̓. Itē ī paſcate qͥlibet curat vt bn̄ prandeat. ſic etiā cogitare dꝫ de aīa vt cōicet digne. Sed dicit apl̓s. Aīalis hō nō ꝑcipit ea q̄ ſpūs dei ſunt. jͣ. coꝝ. ij. Secūdrnegligūt venire ꝑ affectōꝫ ter renalē. vt religioſi clerici vl̓ etiā laici qui plus delectatōes carnales diligūt qͣꝫ ſpi rituales. ⁊ tales de ꝯuiuio ꝑadiſi nō cu rant. Dicat̉ fabula de leone faciēte ꝯui uiū oībꝰ aīalibꝰ. nūcij venerūt ad porcū iacentē in luto. ⁊ ex ꝑte leōis īuitauerūt ad ꝯuiuiū. qͥ porcus īterrogauit ſi eſſent ibi luta. qͥbus rn̄dentibꝰ ꝙ nō. rn̄t porcꝰ holo veīre. Ita accidit multis miſeris lu to luxurie īuolutis qͥ vt porci deſpiciunt gl̓am ꝑadiſi: de iſtis d̓r. Illi āt neglexe rūt ꝓpter delectatōꝫ beſtiaꝝ. tales ꝑdūt delectatōes angeloꝝ xp̄i ⁊ virgīs qꝛ no luerūt guſtare de iſtis. Augꝰ. Impij nō ſenciūt dulcedinē dei. qꝛ de febre īiqͥtatꝭ palatū cordis miſer̄t. Alij nolūt ire ꝓpt̓ indigͣtōꝫ cordialē nūcios ip̄os vocates ⁊ īuitātes ad huiōi nuptias verbis ⁊ fcīs calūpniātes. de qͥbꝰ dr̄. Reliqͥ ꝟo tenu erūt ẜuos eiꝰ ⁊ ꝯtūelijs affcōs occider̄t eos. pͥmi ſūt mali ⁊ ſecūdi. ſꝫ iſti peiores qꝛ īterficiūt aīas. ecc̄i. xxi. Dētes eoꝝ.ſ. obloquētiū īterficiūt aīas hoīm Rex ꝟo cū audiſſet iratꝰ ē ⁊ miſſis exercitibꝰ ſu is.ſ. angel̓ ꝑdidit hoīcidas illos. ⁊ cītate ſ. iſtū mundū ſuccedit. qꝛ certi ſitis ꝯfra gabit̉ iſte mūdꝰ cito. Ignis ſucceſus ē ī furore meo. ⁊ ardebit vſqꝫ ad īferni no uiſſima. deut̓. xxxij. Dico tercio ꝙ rāgit ī euāgelio īdignitas meritoꝝ cū d̓r. Tūc rex ait ẜuis ſuis; nuptie qͥde ⁊cͣ. vſqꝫ ī fi nē. Ex iſta ꝑabola n̄ ītelligatꝭ vos ꝙ ali qͥs expellat de ꝑadiſo poſtqͣꝫ ingreſſus ē. ſic̄ ille rex expulit illū ita ꝯditionaliter lo quēdoᵈº. ſi ī ꝑadiſo īueniret aliqͥs īꝑatꝰ expelleret. mō facias tu ꝯn̄am. ſi īꝑatus expelleret. gͦ nccāriū ē nob̓ vt p̄ꝑemur ſi volumꝰ illuc ītrare. qd̓ bn̄ peſandum ē ꝯͣ ſtulticiā dicētiū. ſi ſū p̄deſtīatꝰ ſiue fuero ꝑatꝰ vl̓ īꝑatꝰ ītrabo Nota ꝙ ī libro p̄deſtīatōis ſil̓ ſcribit̉. tal̓ ſaluabit ⁊ ex tlī ca. ⁊ ſil̓r ī li. p̄ſcīe. tlīs dānabit ⁊ ex tlī cā In li. p̨̄deſ. nō ſolū ſcribit̉ petrꝰ tal̓ ⁊ tal̓ ſaluabit̉. ⁊ bernar. tal̓ ſaluabit̉ ſꝫ ſic. petrꝰ tal̓ ſaluabit̉ ꝑ ieiuniū ⁊ tal̓ ꝑ orōem. tal̓ ꝟo ꝑ el̓iam. ita ꝙ ſil̓ ſcribit̉ ītroitꝰ ꝑadiſi ⁊ cā qͣre ītrabit. multi tn̄ decipiūt credē tes ꝙ ſolū nomen ſcribat ī li. p̄deſ. ſine cā qd̓ n̄ ē veꝝ. ſꝫ ſil̓ totū. Itē ī li. d̓ p̄deſ. nō ſolū ſcri. tal̓ dānabit̉ ſꝫ ec̄ cā qͣre talis dānabit̉. ꝑ ſuꝑbiā. ⁊cͣ. iō ſi nō vis dāna ri caue a ca. iō ſi ille īꝑatus fuit expulſus nos nō ītrabimꝰ niſi ꝑꝑemꝰ nos. gͦ eſto/ te ꝑati. ⁊cͣ. mat. xxiiij. ⁊ lu. xij. ꝑat hō per ꝯtritōꝫ ⁊cͣ. ⁊ ſic hō īduit veſtibꝰ nouis ⁊ efficit dignꝰ ītrare ad gl̓am. Explicit ¶ De eadē dn̄ica ſermo ſecundus. Cce pradium męū ꝑaui. ⁊cͣ. mat. xxij. Iſtud ꝟbū recitat ī enāgͦ. currētꝭ dn̄ice Inter alia ꝟba ſcā q̄ xp̄s dixit ſuis apl̓is ī noc te paſſioīs. ⁊ qn̄ diſcipuli erat t̄ſtes de ſuo receſſu xp̄s eos ꝯſolās d. Uado ꝑa re vo. lo. ⁊cͣ. ioh̓. xiiij. v̓bū ē notabile et dignū mēoria. ſi cogitatꝭ hͦ qd̓ di. Nā ſi aliqͥs rex dꝫ ire ad aliquē locū coīter p̄ mittit aliqͣs ad ꝑandū prādiū Iſta pͣcti ca ẜuat ⁊ rōnabilit̉ ſit ꝙ ẜuꝰ ꝑet hoſpici um dn̄o. ſꝫ ꝙ dn̄s vadat pͥmo ad ꝑadū ẜuis nūqͣꝫ fuit. īmo tal̓ dn̄s reputaret̉ ꝓ ſtulto. xp̄s ꝟo cū ſua nimia huīlitate te nuit iſtu modū ꝙ voluit ire pͥus ad ꝑan dū. iō d. vado ꝑare ⁊cͣ. ꝑauit eī locū gl̓e cū ill̓ cortinis tapetꝭ ⁊cͣ Eſcas īeſtīabiles ſ. p̄deſtīatōis gl̓e. ⁊ ꝓmiſit redire d. I teruꝫ veīo ad vos. Iō redit thēa. Ecce prādi. ⁊cͣ. q. d. vxīte ad nuptias. ad qͣs vadit hō ꝑ bōa oꝑa ⁊cͣ queīo ī ſcpͥtura. ꝙ ꝑauit nob̓ qͣtuor prādia. pͥmū d̓ pm̄a euāgelicali. ij. d̓ euchariſtia ſacrā li. iij. de grā ſpūali. iiij. de gl̓a celeſtiali. pͥmū d̓r prandiū funtale. ſecundū d̓r prandiū fe ſtiuale. Terciuꝫ prādium dicit̉ ſociale. qͣrtum d̓r nuptiale. Et de qͣlibet p̄t thēa Dn̄ica xx poſt trīta tis Sermo Ii bēne intelligi. Ecce prādiuꝫ meū para ui. Dico prīo ⁊cͣ. ſcꝫ de pnīa euāgelicali In iſto prādio eſce ſunt modicū aſꝑe ⁊ amare. ſcꝫ oꝑa pnīalia corꝑi amara ſūt ſꝫ aīe vtilia ⁊ dulcia. Primꝰ cibꝰ ē cog nicō pctōꝝ ⁊ defectuū ꝓprioꝝ quā qͥs hꝫ cū intra ſe dicit. O miſer ego ſū religio ſus ⁊cͣ. ego feci hͦ ⁊ hoc ⁊ tā male expen di tꝑs ⁊cͣ. Nunqͣꝫ aliqͥs faceret pnīam niſi de eis hr̄et ꝯgnicōeꝫ ⁊ contricōeꝫ Scd̓s cibꝰ eſt ꝯtricō qꝛ al̓s modicū va leret ꝯgnicō. Multi eī cognoſcūt pctā ſua ſꝫ delcābilit̓ illa cogitāt. Terciꝰ cibꝰ eſt ꝓpoſitū nō redeūdi ad pctā ymmo ci tius mori ⁊cͣ. Quartꝰ cibꝰ eſt ꝯfiteri ore oꝫ enī ꝓicere corrupcōeꝫ. Quītus ē af flictō corꝑis dicēdo dn̄e. caſtigo corpꝰ meū ne faciatꝭ ip̄m caſtigari a ſagionibꝰ inferni. Sextus ē deuota orō cogitādo ꝙ videtꝭ xp̄m ⁊ ꝟgineꝫ. Septimꝰ ē re ſtitucō bonoꝝ iniuſtoꝝ. reſpicite burſā ⁊ taxiā ⁊cͣ. ſi eſt aliqͥd de vſura ⁊cͣ. Octa uus ē remittere īiurias ſi vultꝭ ꝙ deꝰ vo bis remittat. Iſte eſce ſunt parate ī euā gelio ⁊ pn̄ie amare ſūt corꝑi. ſꝫ magnū nutrimentū ⁊ magnā refectōeꝫ ⁊ ꝯfor tacōeꝫ dāt aīe. Iō dauid regͣciando di cebat. Paraſti in ꝯſpectu meo menſā ⁊cͣ Nota qͥ tribulāt me ſcꝫ pctā demones. tēptacōes ⁊cͣ. q̄ tribulāt nos. De iſtꝭ eſ cis comedit xp̄s. qui tn̄ nunqͣꝫ peccauit. Iſtd̓ pͣndiuꝫ d̓r̄ funerale. Cōſuetudo ē ꝙ qn̄ morit dn̄s domꝰ poſt ſepulturaꝫ parētes ⁊ amici faciūt prādiuꝫ in qͦ non dāt̉ precōſe eſce nec lete. tale prādium d̓r funerale. Ita de prādio pnīe. Pr̄ ⁊ caput dn̄s hūāne nature fuit adā ⁊ mor tuus fuit ꝑ pctm̄ mortale. nos gͦ filij aīci et parētes qꝛ pctōres vt adā facimꝰ pͥn diu pnīe a xp̄o nob̓ p̄paratuꝫ. ¶ Nota ſecreta pnīa d̓r prandiuꝫ aut cena. qꝛ illi pͣn Liū faciūt vt qͥ in mane iuuētutꝭ dāt ſe pnīe vt religioſus iuueīs. Alij cenā qͥ ſolū in fine qn̄ iacet in ſenectute in lecto ⁊ me dicus dicit mortuꝰ ē tūc petūt ꝯfeſſionē ⁊cͣ. tales recipiūt pnīaꝫ ꝓ cena. tn̄ ſi ꝟa pnīa ē ſaluāt. Sꝫ eſt difficultas ⁊ diffi cile ꝙ tūc pn̄t comed̓e de cib̓ pnīe. Dif ficile eī eſt de cibo qͥ eſt ꝯgnicō pctōꝝ ⁊ ꝓprioꝝ defectuū comed̓e. qꝛ tales infir mi impediūt̉ a cogitacōe ⁊ cognicōe pec catoꝝ dolore infirmitatꝭ. Itē nec pn̄t ta les īfirmi facil̓r comed̓e de ſcd̓o cibo iſti us pndij qͥ eſt ꝯtricō. Nec de tercō qͥ eſt ꝓpoſitū nō redeūdi ad pctā qꝛ impēdiūt horrore mortꝭ. Et fortaſſis dolor qͥ ap paret in talibꝰ eſt ex tiōre gehenne. ⁊ nō ex amore dei. Iteꝫ nec tales pn̄t facilit̓ comed̓e de qͣrto cibo qͥ eſt ꝯfeſſio ꝓpter varia impedim̄ta in morte occurrētia. I deo benedcūs eſt ille qͥ de pnīa facit pra diū ⁊ eciā cenā ꝯtinuādo eī vſqꝫ ī fineꝫ Ecce qͣre dic̄ Cū facis pͥndiuꝫ ⁊cͣ. No li vocare aīcos ⁊cͣ. vbi poīt qͥnqꝫ ꝯdicio nes ꝑſonaꝝ q̄ n̄ indigēt pnīa. qꝛ ſācte ⁊ iuſte ſunt. Iuſti nō indigent pnīa Luce. xv. Sꝫ ſi volūt facere pnīaꝫ eſt ad aug mentū gl̓e. Prīa ꝯdico tāgit̉ ibi. Noli vocare aīcos Iſti ſūt apl̓i de qͥbꝰ tenet̉ firmit̉ ꝙ poſt recepcōeꝫ ſpūs ſcī nō pec cauer̄t mortal̓r. Iō xp̄c vocat eos aīcos Iā nō dicā vos ẜuos. Rō qꝛ ẜuus ne ſcit qͥd facit dn̄s eiꝰ. qꝛ dn̄s nō tꝫ ꝯſilia ſua cū ẜuis. ſꝫ cū amice. Uos at dixi ami cos qꝛ q̄tunqꝫ ⁊cͣ. Ioh̓. xv. ¶ Scd̓a cō dicō tangit̉ ibi. Noli vocare fr̄es tuos. Iſti ſūt pueri innocētes qꝛ ꝑ baptiſmū facti ſunt fr̄es xp̄i filij eiuſdeꝫ prīs. xp̄us eſt filiꝰ ꝑ naturā Iſti ꝑ gr̄aꝫ. ꝓ iſtꝭ nō eſt nccͣia pnīa neqꝫ eciā adultꝭ iudeis ba ptizatis bn̄ diſpoſitꝭ. qꝛ ꝑ baptiſmū oīa pctā remittūt̉. ¶ Tercia ꝯdicō tāgit ibi. Noli vocare ꝯgnatos. iſti ſunt martires Dicūt ꝯſāguinei xp̄i a cō ꝙ eſt ſil̓ qꝛ ſā quineꝫ xp̄i queꝫ tenebāt ꝑ recordacōneꝫ miſcuert cū ſanguīe ſuo. qꝛ al̓s eoꝝ ſan guis nō habuiſſꝫ ꝟtutem. Iō de eis d̓r. Hij ſūt qͥ vener̄t ⁊cͣ. Nota ſcꝫ Ih̓u xp̄i Apoc̄. vij. Quarta ꝯdicō tāgit̉ ibi Noli vocare viciōs ſcꝫ ꝯfeſſores qͥ totū mun SSS iij dn̄ica xx poſt trini tatis Sermo ii dū deſpexer̄t ⁊ deder̄t ſe ꝯtemplacōi. di cunt̉ vicini qꝛ ſic̄ ille qͥ morat ad parie tē alteriꝰ eſt vicinꝰ. Sic eciā iſti morāt̉ ad parięte cuꝫ ꝑ intellcm̄ ꝯtemplant. re cordant ꝑ memoriā. volūtate deſiderā do. auribꝰ audiēdo ꝟba dei ⁊ corꝑe ſerui unt ſibi. Quīta ꝯdicō tāgit ibi Noli vo care diuites.i. ꝟgines. Diues eſt hō ſui iuris. religioſus clericꝰ ⁊cͣ. ſeruās ꝟgini tatē ſuā diues ē. Tal̓ eī eſt totus plenꝰ theſauro. qꝛ ꝟ̓ginitas nō p̄t ꝯſeruari ſine multꝭ ꝟtutibꝰ ⁊ bonis oꝑbus ꝓpt̓ hoc ꝟgines dicūt diuites. Et apl̓s de ſe di. et de alijs ꝟginibus Habemꝰ theſauruꝫ iſtū ſcꝫ ꝟginitatꝭ ī vaẜ fictilibꝰ. ij. Coꝝ iiij. Pꝫ qͣre dicit Cuꝫ facis p̄ndiuꝫ ſcꝫ pnīe noli vocare aīcos ⁊cͣ. gͦ pat̉ qͦs vo caboº Rn̄t aucͣtas p̄miſſa. voca paupe res ⁊cͣ. Quatuor ꝯdicōes vocādoꝝ po nit. Prīa ꝯdicō eſt paupeꝝ. ⁊ pauꝑ es ſunt infideles. qꝛ lꝫ faceret oīa boa m̄di ſūt ſine fide ⁊ baptiſmo. vocādi ſunt per p̄dicacōeꝫ nō ꝑ vim. Scd̓a tāgitur ibi. debiles. Iſti ſūt pctōres xp̄iani qͥ ex fra gilitate carnis peccauer̄t. qꝛ lꝫ vellēt vi uere ſine pctō. tn̄ habita oportuītate nō pn̄t ſe tenere. Iſti ſūt vocādi ad pnīaꝫ. Iō dic̄. voca debiles. Tercia tangit ibi voca claudos. Iſti ſūt pctōres xp̄iani ꝑ ignorātiaꝫ peccātes Due tibie ſūt bo na ꝯſcīa ⁊ mag ſcīa. ⁊ qͥ peccāt ꝑ ignorā tiā claudicāt tibia ſcīe. Iſto mō peccauit apl̓s ꝑſequēdo eccīaꝫ dei. Iō dic̄ Igno ras feci. jͣ. thy. j. Quarta ꝯdicō tāgit̉ ibi voca cecos. Ceci ſūt qͥ peccāt ꝑ maliciā qꝛ ſciūt eſſe pctm̄. ⁊ poſſent abſtinere ⁊ nolūt. qͥ eciā vocādi ſunt ad pnīaꝫ. Uū xp̄s. Nō veni ⁊cͣ. Lu. v. ¶ Scd̓m p̄ndi uꝫ meliꝰ ē de euchariſtia ſacrali. Iſtud p̄parauit xp̄c ī nocte paſſioīs in cena qn̄ ordīauit iſtud ſcm̄ ſacrm. Debetꝭ cogita re ꝙ hoſtia ꝯſerata ē vt ſcutella ſuꝑ mē ſaꝫ altarꝭ in qͣ ſunt tria p̄cōſiſſiā fercula. qd̓ declaret ſic. Om̄e qd̓ eſt l̓ eſt creator l̓ creatura. Si creata l̓ ſpūal̓ l̓ corꝑal̓. de oībꝰ creaturꝭ tā ſpūalibꝰ qͣꝫ corꝑalibꝰ ex cellēciores ſūt ibi. Si gͦ diceret qͥs. q̄ ē excellētior creatura corꝑal̓. ſi diceret̉ ꝙ ſol non eſſꝫ veꝝ. nec lua nec celū. ſꝫ caro xp̄i formata ī vtero ꝟgīs. ⁊ illa ē in hoc ſacro ita ꝟe ſicut fuit ī vtero ꝟgīs. ⁊ ita ꝟe vt ē mō in celo ⁊cͣ. Itē de creaturis ſpūalibꝰ q̄ ē excellētior ceterꝭ. Diceres forte tu ꝙ michael l̓ gabriel. qd̓ n̄ eſt ve rū ſꝫ excellē̓tior eſt xp̄i aīa. ⁊ illa ē ibi qꝛ corpus xp̄i viuū nō eſt ſine aīa. Itē cre ator eſt deꝰ ⁊ ī hͦ ſacr̄o eucariſtie ē tota d̓initas infinita. Sacerdos qn̄ celebrat dꝫ ꝯtēplari iſta fercula in hoſtia dicē. O quo deberet eē pinguis comedēs digne. Eciā vos layci qn̄ debetꝭ coīcare debetis iſta conſiderare. de iſta ꝓph̓auit ſcpͥtura di. Sapīa edificauit ſibi domū ⁊cͣ. ꝓuer ix. Sapīa.i. filius dei edificauit ſibi domū ſcꝫ xp̄ianitateꝫ. xxxiij. ānis edificauit. exci dit colūnas ſepteꝫ ad ſuſtinendū ſcꝫ. vij cōdicōes xp̄ianoꝝ. Prīa colūna eſt p̄ latoꝝ. Scd̓a dnōꝝ tꝑaliuꝫ. Tercia reli gioſoꝝ. Quarta ſacerdotū ſimpliciū. Quīta illoꝝ de mrīonio. Sexta vidua rū. Septīa virginū. In iſtꝭ ſepteꝫ eccīa eſt fundata ⁊ parauit illa tria fercula q̄ dixi in hoſtia cōſecrata eſſe ⁊ miſcuit vi nū ſcꝫ xp̄i ſanguīeꝫ ⁊ poſuit menſā alta ris. Iſtud pradiuꝫ non eſt funerale. ſed feſtiuale. Infra ebdomodā homo trāſit et reficitur ſimpl̓r. ſꝫ in die feſto homo fa cit bonū prandiū. Ita infra ānuꝫ homo laycus ſimpl̓r trā ſit non coīcando. Sꝫ ī paſchate eſt maximū feſtuꝫ quietis xp̄i. Ideo ordinatū eſt vt omnes in paſcha tę cōmunicent a. x. vel. xij. annis ⁊ ſupra. Sunt multi miſeri qui ab iſto prādio ex cuſant ſe. ¶ Nota de iſto prandio habe tur auctoritas allegorice. Cum eſſet di es feſtus domini factū eſt prandium bo num in domo Thobie. ⁊ dixit filio ſuo. Uade tu ⁊ introduc aliquos de tribu no ſtra timentes deuꝫ omnipotenteꝫ ⁊ epu lent nobiſcū. Thob̓. ij. ¶ Nota ſecreta dn̄ica. xx. poſt trī tatīs Sermo ii Cū eſſꝫ dies feſtus dn̄i ſcꝫ reſurrectio. Sꝫ decerꝫ aliqͥs. Nōne dies ntītatꝭ cir cūciſiōis eph̓ie ⁊ pēthecoſ. ſunt dies feſti dn̄i ꝙ ſic dico. ſꝫ dies reſurrectōis ē ꝓpiꝰ dieꝫ feſtꝰ xp̄i. rō. dies feſtꝰ ē dies qͥetis. Dies ntītatꝭ n̄ fuit dies qͥetꝭ ſibi ſꝫ labo ris. jō ſtatī natꝰ fleuit. nec circūciſiōis di es ⁊ ſic d̓ alijs. ſꝫ ī die reſurrectōis qͥeuit ī gl̓a Iō d̓ illa die d̓r hec dies quā fec̄ ⁊cͣ In illo die ꝑat prādiū ī dei ſcꝫ eccl̓a ad qd̓ prādiū om̄s tenemī veīre. Sꝫ ſcitis ꝙ prādiū iſtd̓ ē xp̄i r̄gꝭ ⁊ qūo ē veniēdū ad illd̓ cū d̓bita p̄ꝑacōe p̄uia. ⁊ accedēs dꝫ eē ornatꝰ ⁊ veſtitꝰ n̄ veſte auti qͣ ſuꝑ bie. ſꝫ veſte noua hūilitatꝭ nec excuſat̉ qͥſ ſi nō ſit ꝑatꝰ. Iō p̄cedūt. vij. ebdomade xl. ad ſe ꝑ̄ꝑandū. Itē dixit Tobias filio ſuo. voca aliqͦs de t̓bū nr̄a. h̓ d̓r xp̄ianis. qꝛ ꝑ baptiſmū ſūt de gn̓e dei. Infideles n̄ dn̄t cōicare. Nota times deū. Al̓r hō ſecū dꝫ examīare vitā. ſcd̓o cū ꝯfeſſione qn̄ dꝫ cōicare Iuxta ꝯſiliū apl̓i. ꝓbet āt ſeip̄m hō ⁊ ſic d̓ pāe illo edat ⁊ d̓ calice bibat. Qui eī maducat ⁊ bibit īdigne. iu diciū ſibi māducat ⁊ bibit. nō dijudicās corpꝰ dn̄i. jͣ. ad cor̄. xi. Qui āt nolūt euꝫ reciꝑe vl̓ qͥ īdigne r̄cipiūt nūqͣꝫ r̄cipiēt ī padiſo. ¶ Terciū pradiū ē d̓ gr̄a ſpūali Iſtd̓ pradiū dat xp̄s ꝑſoīs ſpūalibꝰ ex iſtētibꝰ ī gr̄a d̓i. qꝛ ī oꝑbꝰ hoīs q̄ faciūt ſēciūt magnā ꝯſolacōꝫ ⁊ ꝯfortacōꝫ ī aīa ꝟbi gͣ. qn̄ r̄ligioſꝰ ī gr̄a exn̄s ſurgit d̓ noc te ad dicēdū matutīas ⁊cͣ. De nocte co gitādo ⁊ ꝯtēplādo maiorē ſētit dulcedi ne in aīa qͣꝫ ſi cōedet caponēs ⁊ pꝰ qͣꝫ aīa ſic ē inflamata. ⁊ legit illūinat̉ ⁊ ꝯſolat. Idē d̓ laicꝭ de nocte orātibꝰ ⁊ audiētibꝰ miſſas ẜmōes ⁊ ꝯtēplātibꝰ xp̄i natītatē qͣſi viderēt ꝟgīeꝫ cū filio ⁊cͣ. Itꝭ idē di cedū ē de ꝯtēꝑlātibꝰ xp̄i paſſiōꝫ ⁊ qͦt cō tēplacōes hn̄t tot fercula dāt̉ ⁊cͣ. Om̄s dies pauꝑis ſcꝫ pctōris ſine gr̄a dei ſem per mali erūt. Secura mens qͣi iugē ꝯui uiū. Prouerb̓. iij. Iſtud prandiū nō eſt feſtiuale ſolū. ſꝫ etiā ſociale qꝛ cuiuſlibet diei hō cōedit cū xp̄o. d̓ hoc figura. Dan xiiij. Dicat̉ qͥ fuit ſex diebꝰ nō māducas nec bibēs ſꝫ orabat. Erat autē Abacuck ꝓph̓a ī iudea. Dicat̉ hijſtoria qͦmō ꝑ an gelū fuit portatꝰ ad lacū. Et exclamauit Abacuch di. Daniel ẜue dei tolle pran diū ꝙ miſit tibi deꝰ. Audite pulcrū ſigni ficatū hꝰ figure. Daniel amicꝰ dei ſignifi catꝭ quālibet ꝑſonā deuotā Lacus leonū ē iſte mūdus in quo ſunt. vij. feri leones ꝓmpti ad deuorādū puta demones qui tēptāt de. vij. pctīs mortalibꝰ. Primus ē leuiatā qͥ tēptat d̓ ſuꝑbia. Idē d̓ alijs Iſti nō curāt vt deuoret pctōres qꝛ iaꝫ ſunt fui. ſꝫ perſonas ſcās ⁊ deuotas puta bonū clericū vl̓ religioſum. Inter quos ꝑſona deuota ſtat ſex diebꝰ. Septē ſunt etates Prima infancia in iſta hō non ti met leones. Sed in ſcd̓a ſcꝫ puericia qꝛ in illa iam multi damnant̉. Tercia ado leſcētia. Quarta iuuētus. Quinta virili tas. Sexta ſenectꝰ. Septia decrepitus. Sexetates ſunt periculoſe. Sed xp̄us de t̓ra ꝓmiſſionis mittit prandiū danieli id eſt ꝑſone deuote ſcꝫ ꝯſolacōes ſpūa les ⁊cͣ. Exultent iuſti in ꝯſpectu dei ⁊ de lectent̉ in leticia. ꝑsͣ Exurgat. ¶ Quar tū prandiū ē alijs om̄ibꝰ meliꝰ ſcꝫ gl̓e ce leſtis. O qͣlia fercula dant̉ in iſto pran dio. Nullus intellectꝰ creatꝰ p̄t ꝯp̄hende re vl̓ declarare ad plenū hoc prandiū qͥa tāta ē excellēcia illoꝝ ciboꝝ. Si d̓ pane iſtiꝰ prādij ſolū vna mica cadēt ī ore tu ol̓ meo. Si viueres. x. M. ānis nolles cōedere cibū pn̄tis vite corporeū ⁊ cor ruptibileꝫ. Beatus qui comedit panē in regno dei. Lucͣ. xiiij. De iſto prādio me lius tacere poſſumꝰ qͣꝫ dicere. Sꝫ recogi tate qͣles eſc as retinuit deꝰ ꝓ ſe ⁊ ſuis. de iſto prādio loqͥt̉ ſingl̓arit̓ the. Iſtd̓ prā diuꝫ d̓r nuptiale. ad qd̓ ꝯueniunt om̄s ꝓ pinqui. taꝫ ex ꝑte ſponſi qͣꝫ ex ꝑte ſponſe. Ecce pradiuꝫ meum ꝑaui thauri mei ⁊ altilia mea occiſa oīa ꝑata ſunt. veīte ad nuptias. Deo gͣ. Sermo tercius. Dnica xx pꝰ trini ta. ſermo iii Greſſi ſūt ſer ui eius in vias. Hēt̉ verbum ijſtud Mathei. xxij. Materia huiꝰ ẜmonis erit declarare ꝑqͣꝫ viā pote rimꝰ ire ad ꝯuiuiū gl̓e celeſtꝭ materia erit vtilis ⁊cͣ. Salutet ꝟgo. d̓t the. ꝙ ẜuit o res dei egreſſi ſūt ī vias. Pro intellectu hꝰ thematꝭ oꝫ declarare qͥ ſūt ẜui dei. Et ad hͦ ſciēdū ē ꝙ om̄s creature taꝫ corꝑa les qͣꝫ ſpūales om̄s tā bonę qͣꝫ male ẜui ant deo aliqͦ mō. Declarat ſtatī ī creatu ris pure corꝑalibꝰ. vt ſūt celū ⁊ luna ſol ⁊ ſtelle qͥ nō p̄tereūt vnū pūctū ordina cōis diuine Illā eandē regulā qͣꝫ deꝰ de dit eis a pͥncipio ẜuāt ⁊ ẜuabūt qͦuſqꝫ a liud p̄cipiat ī die iudicij. qn̄ deꝰ dicet ſoli ſta. Sol ⁊ luna nō hn̄t rōꝫ nec intellec tū ⁊ ẜuiūt d̓o Iō cātat eccl̓ia. cui ſcꝫ deo la ſol ⁊ oīa deẜuiūt ꝑ tꝑa. Idē de elemētꝭ aere t̓ra aqͣ igne. ẜm qͣlitates ꝓprietates qͣs dedit eis. Nihil p̄tereūt qͦuſqꝫ hēbūt mādatū ī oppoſitū. Idē de aīalibꝰ volu cribꝰ ⁊ piſcibꝰ q̄ nō p̄tereūt diuina ordīa cōꝫ. Ia certo tꝑe faciūt nidos. ducūt vx ores. faciūt pueros. Idē de plātis ⁊ ar boribꝰ qͥ ẜm ordīacōꝫ dei certo tꝑe dant flores folia ⁊ fructꝰ ⁊ certo tꝑe dimittūt Iō dd̓. Ordīacōe tua ꝑſeuerat dies etꝭ qm̄ oīa ẜuiūt tibi. psͣ. xviij. Mō videa mꝰ qūo creature pure ſpūales ẜuiūt deo vt ſcī augeli. ⁊ aīe btōꝝ iſte ẜuiūt d̓o qꝛ ī nullo diſcordāt a dei ordīacōe ⁊ volū tate ſꝫ oꝑant̉ ⁊ faciūt iuxta dei volūtatē In oībꝰ ꝯcordāt cū deo. Iō de eis dicit ſcpͥtura. Btī viri.i. ꝟtuoſi tui ⁊ btī ſer ui tui qͥ ſtāt cora te ſꝑ. iij. Re. jͣ. Diceret a liqͥs qͥd dicemꝰ d̓ deonibꝰ q̄ ſūt ī īferno vl̓ int̓ nos ſiue ī aere. Itē qͥd dicemꝰ de aīabꝰ dānatꝭ q̄ ſūt creature ſpūales. an etꝭ ẜuint deo. Dico ꝙ ſic licꝫ ꝯtra ſuā vo lūtatē. Demones ẜuiūt deo intantū ꝙ nō ē in ꝑadiſo aliqͣ corona nec priarcha rū nec ꝓph̓aꝝ nec martirū nec confeſſoꝝ qͥn ꝑ demones ſit fabricata. diceretꝭ vos ⁊ quo p̄t hͦ eē. Dico ꝙ ꝯtradicēdo ⁊ re ſiſtēdo diaboli tēpta cōibꝰ fabricat coro ne. licꝫ qn̄ diabolꝰ tēptat ipē intēdat fa bricare cathenā qͣ tͣhat hoīs ad īfernū tn̄ qn̄ ꝯtͣdic̄ hō tēptatꝰ tēptacōi efficit coro na pt̄ ītecōeꝫ diaboli. Aucͣtas dd̓ Suꝑ dorſū meū fabricauer̄t pctōres ſcꝫ dēo nes obſtīati. glo. coronā. licꝫ diabolꝰ in tēdat fabricare cathenā qͣ trahat ad īfer nū ⁊cͣ. et nō ē modicū ẜuiciuꝫ illd̓ Btūs vir qͥ ſuffert tēptacōꝫ qm̄ ⁊cͣ. Iacobi..j. Itē ſi q̄rat an aīe dānate ẜuint deo. Di co ꝙ ſic. Dicas mihi qͣle ẜuiciū faciūt re gi vl̓ dn̄o ſuſpēſi ī furca Dico ꝙ magnū qꝛ on̄dūt iuſticiā dn̄i. Qn̄ eī ſuſpēſi īue nin̄t ī aliqͣ pr̄ia ſtatī d̓r̄ iſte dn̄s ē iuſtus. qꝛ ſuſpēdit crimīoſos. Qn̄ ꝟo nō inueni unt̉ ſuſpēſi vl̓ oēs ſūt ſcī ⁊ boī ⁊ iuſti qd̓ freq̄nt̓ nō ē veꝝ. vl̓ iuſticia nō ẜuat. Ec ce qūo ſuſpēſi ẜuiunt dn̄is ⁊ etꝭ hoībꝰ qꝛ qn̄ videt̉ ſuſpēſus q̄rit̉ qͣre fuit ſuſpēſus. d̓r ꝓpt̓ furtū ⁊ qͥlibꝫ d̓t ītͣ ſe. ego cauebo mihi. Eodē mō aīe dānate on̄dūt dei iu ſticiā ⁊ ī hͦ ẜuiūt ſibi ⁊ nob̓ qn̄ eī nos o culis aīe videmꝰ ſuſpēſos ī inferno male factores tūc a pctīs reuocamur. Dicat̉ d̓ magͥtudīe pene īferni ⁊ qūo demones ⁊ aīe dānate detinēt̉ ꝯtͣ eoꝝ volūtateꝫ in igue ⁊ ab igne īferni. de hͦ vide. be. tho. j. ꝑte. q̄ſ. lxiiij. ar. iiij. Et in qͣrto ſcpͥto diſ. xliiij. O bōe gētes iſta pēſare detꝭ. qꝛ ꝑ hͦ hō corrigit vitā ſuā qꝛ qn̄ hō vidꝫ iſta ꝯtēpſādo vl̓ audit ī ẜm oībꝰ ſeu legit d̓t Omiẜ ſi ego facere hoc ita eſſꝫ d̓ me. ſic hō refrenat ſuas malas inclīacōes Id̓o magnū ẜuidū faciūt deo qꝛ magnū ẜnici um facit regi qͥ portat ſuū vexillū in bello dānati eī portāt vexillū iuſticie dīne. iō dd̓ Cōuertet pctōres ī īfernū ſcꝫ cogi tādo. Mō videāꝰ de creaturꝭ q̄ hn̄t cor pꝰ ⁊ aīaꝫ qn̄o ẜuiūt deo. Dico ꝙ ōs cre ature hūane tā bone qͣꝫ male ẜuiūt d̓o a liqͦ mō. De hoīs n̄ ē dicēd̓. qꝛ rct̄ā ⁊ ſcā ītecōe ẜuiūt d̓o. qͥcqͥd eī cogitāt d̓ſid̓rāt do xx tri Sermo iii loquunt̉ ⁊ oꝑant̉ totuꝫ ordināt ad gl̓aꝫ dei. dicēdo. dn̄e Ego ſum captiuus vr̄ et ex debito teneor vobis ẜuire placeat tn̄ vob̓ ꝙ ſi ego ẜuio vobis bn̄ detꝭ mi hi corona ⁊ regnuꝫ vr̄m. Iuſti āt in per petuuꝫ viuēt ⁊cͣ. Sap̄. v. De malis āt hic eſt difficultas Et dico ꝙ mali hoīes in pctīs viuētes faciūt deo magnū ſerui ciū nō ex eoꝝ intencōe qꝛ nō eſt recta. iō peccāt. ſꝫ ex ſuꝑnaturali dei ordinacione Dicit Augꝰ. ī encheridion.i. in libro ma nuali ꝙ deus nō ꝑmitteret aliqd̓ pctm̄ fi eri ſi nō eliceret in de maiꝰ bonū. Dicat h̓ hiſtoria de ioſeph. cui reuelauit deꝰ ꝙ eēt dn̄s fr̄m ſuoꝝ ⁊ ip̄e reuelauit frib ſuis ꝓpter qd̓ frēs eiꝰ occidere eum vole bāt ⁊ vendider̄t eū ⁊cͣ. dixitqꝫ frībꝰ ſuis Nolite timere. nō em̄ poſſumꝰ reſiſtere voluntati dei. vos cogitaſtis de me ma lū ⁊cͣ. ptꝫ gͦ qūo de pctīs elicit bona al̓r nō ꝑmitterēt ea fieri. Iudei eciā qn̄ īter fecert xp̄m magnū pctm̄ fecer̄t ⁊ maluꝫ opus ⁊ peſſiā intecōe fecer̄t ſꝫ magnum fecer̄t deo ⁊ nobis ẜuiciū qꝛ ex illa mor te ſaluam. Sꝫ qꝛ ip̄i iudei mala ⁊ ꝑuer ſa ītencōe fecer̄t. nō meruer̄t. ymo gͣuit̉ peccauet̄f. Idē de tyrānis qͥ int̓ficiendo martires magnū ẜuiciuꝫ faciebāt deo et ſcīs martiribꝰ. nō tn̄ rcā intecōe. iō pecca bāt. ptꝫ gͦ ꝙ boni ⁊ mali ẜuiūt deo. De mal̓ d̓t xp̄s. Seruū inutilē eicite in tene bras exteriores math̓. xxv. Cū gͦ d̓t the ma Egreſſi ſūt ſerui eiꝰ ī vias. de bonis et malis ẜuis loquit̉. qꝛ boni ẜui oēs va dūt ꝑ viā. Mō videaꝰ in qͣs vias exier̄t Tres vias iuueni ꝑ qͣs vadunt oēs ẜui tores dei boni ⁊ mali. Prima ē ſcādalo ſa. Scd̓a via eſt ꝑiculoſa. Tercia via ē virtuoſa. Per duas pͥmas vadūt mali ꝑ terciā aut vadūt boni. Prīa via ē ſcā daloſa. ꝑ iſtā viā vadūt hoīes religioſi clerici ⁊ layci. qͥ nō ſolū peccāt ⁊ ſūt mali in ſe. ſꝫ etꝭ ſunt alijs ī exēplū ⁊ cā ſcādali Iſta via eſt mala qͣ ip̄i elōgant̉ a deo ⁊ ſcādaloſa. qꝛ fcīt cadere ⁊ peccare alios. Sicut ſaxū de mōte deſcēdēs lapides ſibi occurrētes ſecū p̄cipitat. Ita qn̄ aliqͣ ꝑſona.ſ. de ſtatu magno ī dignitate l̓ ſcīa cadit ſolꝰ incipit cadere. Sꝫ exēplo eius multi cadūt ī ꝓfundū īferni ꝟbi grā. qn̄ aliqͥs hō notabil̓ cadit ī pctō pōpe elacō nis ⁊ ſuꝑbie ſtatī p̄cipitat ſibi occurētes qꝛ ſtatī dicūt ⁊ qͣre ego nō facio ſicut iſte Idē de mulieribꝰ qn̄ videt aliqͣꝫ incipiē te pōpā ī ornatu cauda manicꝭ ⁊ hmōi. dicūt alie. O qͣꝫ pulchra ē iſta. ita faciā et ſic p̄cipitant Idē de pctō auaricie qn̄ vos videtꝭ alique diuite dicitꝭ. qūo iſte ꝯgregauit ⁊ d̓r vob̓ ꝙ mutuauit. x. florꝭ ꝓ. xij. vel emit ad vātagiū ꝓ mīori p̄cio vl̓ vedebat plꝰ ꝓpter dilacōem ſolucōis dictꝭ vos O ita faciā ego. ⁊ qn̄ rep̄hen dunt vſurarij. rn̄dent tal̓ bonꝰ hō ul̓ cle ricꝰ fōt h̓ idē. h̓ eſt dr̄e ꝙ ille vos p̄cipi tāt. Idē de luxuria. Si aliqͥs p̄latꝰ cleri cus vl̓ religioſꝰ tenet ꝯcūbinā d̓t laycus iō bn̄ poſſū tenē ⁊cͣ: Ecce qūo eoꝝ ma lo exēplo multi p̄cipitant̉. Idē de pctō gule. ī collacōe ī ieiunijs eccīe comedūt panē qn̄ rep̄hendūt̉ dicūt ego facio vti talis p̄latꝰ faciebat Dicat̉ qūo nō ē fiē dū ⁊ aſſignet̉ rō. Alij dicūt Melior ē elēoſina qͣꝫ ieiuniū. ſꝫ ego dico ꝙ melior ē obīa qͣꝫ elēoſina vl̓ ieiuniū. Itē multi nō ieiunāt ieiunia eccīe. ⁊ ſi rep̄hendunt̉ dicūt. talis clericꝰ ul̓ religioſꝰ nō ieiuna uit. h̓ tm̄ eſt dicere ꝙ ille vos p̄cipitauit Mirabile ē ꝙ pctor nō vult ſolꝰ ire ad īfernū qꝛ vnꝰ p̄cipitat aliū Nō tn̄ ꝙ ſic̄ ꝑuꝰ lapis ſolꝰ cadit ⁊ nō p̄cipitat alios ſic nec ꝑſone ꝑue. Sꝫ magni lapides.i. ꝑſone notabiles exēplo malo multos p̄ cipitāt. Aucͣtas gregꝰ. d̓t vehement̉ cul pa ī exēplū extēdit cū pctōr ꝓ reuerecia ordīs honorat̉. de qͦ dd̓. hͦ via illoꝝ ſcā dalū ⁊cͣ. Scādalū pctōribꝰ ſp̄. actiue ⁊ alijs paſſiue.ſ. dānatꝭ. Nota ꝑuerſi nec corde cogitando ⁊cͣ. Sed poſt in īferno ꝯfitebunt̉ coacte veritate ī ore ſuo ꝯpla cebūt deo nō cordę nec oꝑe ſꝫ ore qꝛ co acti torm̄tꝭ ꝯfitebūt pctā qͣre ſūt danati damnati em̄ in īferno videt ſanctos nō Sermo xx pꝰ trin do cū delectatōe ſꝫ ad eoꝝ maiorē doloreꝫ Et qn̄ vidēt illos qͥ in hͦ mūdo fuerunt pctōres ſꝫ fecerūt penitētiā dicūt O mi ſer Si ego feciſſē penitētiā ſic potuiſſeꝫ fuiſſe ſaluꝰ. et ſic dicit veritate ⁊ placꝫ iu dici ſic tales ore ſuo ꝯplacent deo. verbi gra Qn̄ ſuꝑbꝰ videt̉ paulū qͥ fuit ſuꝑ bo Omnis ⁊ ſic de alijs pctīs ⁊cͣ. Sed qn̄ inueniēt ſe in igne ⁊ leuāt oculos ⁊ vidēt mariā magdalenā ⁊cͣ. Dicēt. O miſer ſi dimiſſiſſe luxuriā ⁊ ſic d̓ alijs pec catꝭ dicēdū eſt De hͦ aucͣtas. Loquens ſcriptura de dāpnatꝭ dicit Uidēs ſcꝫ be atos turbabūt̉ tīore horribili dicentes. Ecce qūo ꝯputati ſūt īter filios dei Er rauimꝰ a viā veritatis ⁊cͣ Quid nob̓ ꝓ fuit ſuꝑbia aūt diuitiaꝝ. Iactātiaqͥd cō tulit nob̓ Trāſierūt oīa illa tāqͣꝫ vmbra ⁊ inmalignitate nr̄a nos ꝯſūpti ſumus Talia dixerūt iſti ī īferno Sap. quīto Propterea cuilibet d̓r. in via ruine non eas ⁊ nō offēdas in lapides nec credēs ⁊cͣ Ecc̄i. xxxij. Per iſta viā ſcādaloſaꝫ nullꝰ vadit ad ꝑadiſū ¶ Scd̓a viā ē ꝑi culoſa nō tn̄ ſcādaloſa ꝑ iſtā vadūt reli gioſi qͥ nō hn̄t malam intentōeꝫ ſꝫ ⁊ nol let alios ſcādalizare ſꝫ vellēt habere ho nores Iine pctō Iſta via nō eſt ſcāda loſa ſꝫ ē ꝑiculoſa qꝛ de c. fortaſſis vel ſal tem de multis nō vadit vnꝰ ad ꝑadiſū. Uerbi gr̄a ſi homo ſiplex ponit in corde ſuo habere regimē tl̓is ponit ſe in ꝑiculo aīe ⁊ corꝑis qꝛ hodie vix eſt aliqͥs ſuffi ciēs in hͦ mūdo ad guhernādū aīaꝫ ſuaꝫ qūo tunc alios gubernabit; Ecte qͣle ꝑi culū eſt Sicut ille qͥ neſciret regere bar ca.i. ꝑuā nauiculaꝫ vellet regere magͣꝫ naue. ꝑua nauicula eſt corpꝰ ꝓpriū l̓ do mꝰ ꝓpria. magͣ eſt cōmunitas ⁊c̄ Si iſta cogitarent fugeret qn̄ debēt eligi ⁊ etiaꝫ appellarēt De via hac ſcꝫ ꝑiculoſa qͣ a bulamꝰ aoſcōderūt ſuꝑbi laqueū mihi. psͣ. cxli. Dicat̉ hic ꝙ accidit ſabandie de q̄dā clerico deſiderate honores qui fuit factꝰ ep̄ꝰ taratāſie ⁊ poſt ꝯgregauit peccunias ⁊ dedit ſe delicijs ⁊ tādē a ſcutife ro fuit iugulatꝰ ⁊ dep̄datꝰ Iſte ābula uit ꝑ viā ꝑiculoſā Nota de beato ātho nio qn̄ vidit totū mūdū laqueis plenū ⁊ q̄reti ſibi qͥs poſſet euadē Reſpōſū ē diuinitꝰ hūilitas Sicut em̄ piſciculi eua dūt retiā qͥbꝰ magni piſces capiūt̉ ⁊ reti nēt̉ ſic hō hūilis ī ſīplicitate ꝑmanes ꝑi cula diaboli. euadere p̄t Iō dauid Cuſ ſtodiēs ꝑuulos dn̄s huiliatꝰ ſū ⁊ libera nit me psͣ. cxiiij ¶ Tercia via eſt ꝟtuoſa quā trāſeūt illi qͥ nō curāt de mūdanis rbꝰ. ſꝫ ẜuiūt deo ⁊ faciūt boͣ oꝑa ardent̉ ꝯterūt̉ d̓ pctīs ꝓponūt nūqͣꝫ pccāre. ꝯfi tet̉ ſatiſfaciūt ⁊ remittūt iniurias. Iſta via ducit ad ꝑadiſuꝫ de iſta via. aucͣtas Deduxit eos ī via mirabili ⁊ fuit eis in velamēto diei. ſapiē. x. Ad lr̄aꝫ d̓r de fi lijs iſrahel Allegorice aūt d̓ iſtꝭ qͥ ambu lāt ꝑ iſtā viā q̄ qͣdruplicit̓ ē mirabil̓ ad īſtar vie filioꝝ iſrahel Mirabile em̄ eēt ſi falco cui ligaret ī pedibꝰ lapis magnꝰ ꝙ poſſꝫ aſcēde Ita d̓ aīa leuior falcone cui alligat̉ eſſēcialit̓ onꝰ carnis. mirabile ē ꝙ p̄t celū aſcēdē̓. iō d̓t deduxit eos ī via mirabili Primo fui. via iudeoꝝ mirabil̓ cū d̓t Fuit ill̓ ī velamēto diei Dicat̉ de nube refrigerāte ardorē ſol̓ filioꝝ iſrahel ī deẜto Iſtā gr̄aꝫ fecit deꝰ ꝑſonis ābu lātibꝰ ꝑ viā ꝟtuoſā Nubes refrigerās ē teꝑantia ꝯͣ ardore ꝓſꝑanciū honoruꝫ diuiciaꝝ ⁊ deliciaꝝ ꝟtuoſi em̄ nō calefi unt de honoribꝰ īmo dicūt Nō nob̓ dn̄e nō nob̓ ſꝫ noī tuo da gl̓aꝫ In diuicijs n̄ apponūt cor Iuxta illd̓ Diuicie ſi afflu ant nolitē cor apponere ꝑs. Et de deli cijs cibi ⁊ potꝰ ſolū recipiūt neceſſitateꝫ Scd̓o ⁊ ī luce ſtellaꝝ nocte. Dicat de claritate ſuꝑ filios iſrahel in via deẜti cū fuiſſēt īter beſtias ẜpētes leones vrſos Ita ꝑſonis ꝟtuoẜ deꝰ dat luce paciēcie cū ſint int̓ beſtias aduerſitatū ne erret ī via ꝑ īpaciēciaꝫ. dauid ſol. ſcꝫ ꝓſperitatꝭ nō vret te neqꝫ luna ſcꝫ aduerſitatis per noctē Tertō Et tranſtulit illos ꝑ mare dn̄ica. xx. poſt trī tatīs Sermo iiii rubꝝ. dicat̉ qūo ex vna ꝑte erat mōs al tiſſimꝰ r̄tro ppl̓s egipciacꝰ inſeq̄ns filios iſrl̓ ad aliā parte mare rubrum ꝙ deꝰ a peruit ⁊ tranſierunt. Iſtud mirabile fa cit deus perſonis virtuoſis. quia per ma re rubrum ſcilicet memoria paſſionis cri ſti tranſeunt ſine tedio ſuam penitenciam hic eſt qui venit per aquam ⁊ ſanguinem pͥma Ioh̓is ſecūdo. ¶ Secūdo ⁊ tranſ tuliſti eos per aquā nimiaꝫ hoc fuit a flu mine iordanis. Dicatur quomodo aqua ſtetit faciens murum. Iſta mirabilia fa cit deus perſonis deuotis quando dat eis habundanciā lacrimarum in oculis ex pec catis ꝓprijs ⁊ aliorum. quia quando vi dent peccatores non indignantur ſed cō paciuntur eis dicendo. domine conuerte eos. Si mihi dediſſes illam temptatio nem fuiſſem fortaſſis factus peior. viaꝫ ſapiencie monſtrabo tibi. ⁊ ducam te ꝑ ſemitam equitatis quas cum ingreſſus fueris. non artabuntur greſſus tui ⁊ cur rens non habebis offendiculum. Deo gͣ ¶ Dn̄ica viceſima. Sermo quartus. On quaſi inſi pientes ſed vt ſapientes. ad Epheſios quinto. Pro hu ius verbi declarationqꝫ ſcienduꝫ eſt. ꝙ de us inter iſtum mundum preſentem ⁊ ali um facit taleꝫ dr̄am. ꝙ in hoc mundo bo ni ⁊ mali. ſapientes ⁊ ſtulti. ſtamus inſi mul in vna villa domo collegio vel mo naſterio. ſed in alio mundo mali ſeꝑabū tur ab onis ſingulariter in iudicio. Tunc om̄s boni iuſti ⁊ ſapientes collocabunt in celo. ⁊ om̄s mali miuſti ſtulti in infer no. Nota de hoc ſimilitudinem. tempore em̄ meſſis in area totum eſt ſcilicꝫ granū cum paleis. ſed dominus cum vna palea ſeꝑat poſtea granū a paleis. ita faciet de us. Cogita ꝙ iſte mundus ſit tanqͣꝫ vna area in qua om̄es ſumus mixti. Sed ve niet dn̄s aree cum pala ſue infinite poteſtatis ⁊ ſeꝑabit granū id eſt ſapientes a paleis ⁊ collocabit in gͣnarijs id eſt ordi nibus angelorum. paleam ꝟo mittit ad cōburendū in igne inferni. De hoc Auc. toritas. Dixit Ioh̓es baptiſta de criſto. Uenturus eſt ſp̄ xp̄s. cuius ventilabium in manu ſua ⁊ permundabit aream ⁊ cō gregabit triticū ſuum in horreum ſuum. paleam auteꝫ igne comburet inextingui bili. Mathei. iij. Ex iſta declaracōe habe mus ꝙ nullus inſipiens intrabit ꝑadiſū ſꝫ ibūt inſipiētes in infernū. Qm̄ nō ha buerūt ſapientiā ꝑierūt ꝓpt̓ ſuā inſipien tiā. Baruch. iij. ꝓpter hoc apl̓s auiſando nos. d̓t in themate Nō qͣſi inſipiētes ⁊cͣ Sꝫ thema. In quo apl̓s dat nob̓ duas doctrinas. Prima ē negatiua cū d̓t. Nō qͣi inſipiētes. Scd̓a affirmatiua cū dicit ſꝫ vt ſapiētes. Hodie erit ẜmo de negati ua. alia die de alia. Mō oꝫ oſtendere qͦt ſunt ſpecies ſtulticie vt caueamus eas ⁊ philoſophice noīatur ſic. Prima ē fre neſis. Scd̓a epilencia. Tercia demonia. Quarta rabies. Quīta inſenſibilis Sex ta furia. Septīa ebria. Septē ſunt ſicut ſeptē pctā mortalia. Iō vt caueamꝰ dic̄ thema. Nō qͣſi inſipiētes. ſꝫ vt ſapientes. Prīa gͦ ſpēs ſtulticie ē freneſis. ita noīa tur a phiſicis quando em̄ febris aſcendit in capite ⁊ ꝑturbat imaginacōem ⁊ ho mo loqͥt̉ ſtulticias. tl̓is d̓r freneticꝰ Ecce h̓ pctm̄ ſuꝑbie ꝙ nil̓ alid̓ eſt niſi febris q̄ aſcēdit ī capite qn̄ hō ſumit ⁊ ſuꝑbit. de hoīs tꝑalibꝰ vl̓ etꝭ ſpūalibꝰ dicēdo Ego ſū tl̓is ⁊cͣ. Uos eſtꝭ freneticꝰ ⁊ loqͥmini vt ſtultꝰ. deſpiciēdo om̄s alios. etꝭ ꝑen tes ⁊ dn̄os īmo ⁊ deū Ecce freneſis qꝛ n̄ reſpicit de qͥbꝰ loqͥt̉ qꝛ tā de boīs qͣꝫ d mal̓ amicꝭ ⁊ inimicꝭ. de ſcīs ⁊ de deo. De tl̓ibꝰ d̓t ſcpͥtura Qui cū cognouiſſēt deū ⁊cͣ. vſqꝫ facti ſūt. ad rom̄. j. Cōtͣ iſtā ſtul ticiā dn̄t ꝓuidere rectores ville. qꝛ ſicut ſtultꝰ ligat. ſic frenetici ⁊ ſuꝑbi blaſphe mates ligādi ſūt cathena fortꝭ ordīacōiſ ne ſb̓ ardua ⁊ bōa pena d̓s ſic blaſpheat iiii ta. ſermo Dnīca xx pꝰ trini ¶ Secunda eſt epilencia ſcilicet mor bus caducꝰ. quia in cella cerebri genera tur vna gutta ex bulicione ſtomachi ⁊ ca lore cordis. Et qn̄ illa gutta eſt frigida cadit ſuper telam cordis ⁊ tales tūc ca dūt in trā ⁊ voluūt ſe ⁊ ꝑdūt ītellectū. Ecce h̓ pctm̄ auaricie q̄ aſcendit ad cere brū qn̄ d̓r ꝓ certo ego volo d̓itari. Dein de cadit ſuper cor cogitando ⁊ dicendo. ſi ego volo viuere plane de meis redditibꝰ vl̓ poſſeſſiōibꝰ ī fine āni nihil hēbo ſuꝑ fluū ⁊ ſic nihil dimittā filijs. ſcio qͥd facia p̄ſtabo ⁊ mutuabo. x. floxꝭ. ꝓ. xij. vl̓ emā ꝓpter ſolutōis anticipacōꝫ ꝓ minori pre cio. ⁊ vendam plus ꝓpter ſolutionis dila tionē. ⁊ ſic cadit in tra ⁊ maculat ſe. im mō etiā iam capellanie ⁊ cōfraternitates cadunt in terram ꝑ vſurā. Ecce epulen cia. Si vis emere cēſus tūc vide ꝙ duo ibi concurrant. ¶Primo ꝙ ſit vera em ptio. ¶ Secundo ꝙ precium ſit iuſtum. Nonne ſtultam fecit deus ſapientiā hu ius mundi pͥma ad Corintheos primo. Tales mundan dicūtur ſapientes. quia ſciunt congregare. ſed reuera epilencia ſunt. In hac etiam ſtulticia ſunt luſores quia omnes habent radicem in auaricia. Rō quia quilibet vult bona alterius lu crari. Ideo medicina huius morbi cura tiua eſt ordinatio ſub certa pena ne quis decetero ludat. Maledictus eſt qui lu dit taxillando qui reſpicit qui preſtat tax illos domū ſeu pecunias Ergo non qua ſi inſipientes ⁊ cetera. ¶ Tercia eſt de monia. ille qui habet demonium in cor pore dicitur demoniacus. nec oſtenditur ſubito. ſed quando coniuratur tunc per dit intellectum. Ecce demonia. Ecce hic peccatum luxurie. Ratio quia luxurio ſus ſemper habꝫ demoneꝫ ſecum. exquo eſt habituatus in illo peccato. ſed non co gnoſcitur quouſqꝫ habet occaſionem. tūc enim nec reſpicit ꝑentelam nec amicos nec honorem nec quemquā. animalis ho mo id eſt beſtialis nō percipit ea que ſpi ritus dei ſunt. Stulticia enim eſt illi pri ma ad Corintheos ſecundo. Tales non intrabunt paradiſum quia deus non vult porcos immundos in paradiſo. Iura ꝑ mittunt lupanaria. quia ad portam ciui tatis in remedium infirmitatis. ſed non particularia in laqueum in hoſpicijs ſeu alijs domibus ⁊ cetera. Ideo contra ta les demoniacos. neceſſaria eſt cathena ordinationis qui ligentur vt ſcilicet non teneatur nec permittatur extra cōmune lupanar aliqua putana notoria ꝙ nulla poteſt tergiuerſatione celari. Ex hoc ſe quitur ꝙ nullus homo vxoratus nec cle ricus audebit tenere concubinā. Quar ta eſt rabies. Sunt aliqui ſtulti qui nul li nocent niſi ſibijp̄is. quia ſeip̄os come dunt ex rabie. Ecce peccatum inuidie. O quot rabidi ſunt in mundo. Omnes quot quot inuident proximo rabidi ſunt. quia illa inuidia non nocet niſi ſibijp̄is. qui quando vident proſperitatem proxi mi. in diuicijs vel honorihus in officio ⁊ cetera. venit illa rabies inuidie quia ſeip ſos cōmedunt cum deberent pro illo ora re dicendo. O domīe conſeruetis ſua bo na ⁊ detis mihi neceſſaria quiaſum crea tura veſtra hac infirmitate grauantur. Multi xp̄iani qui inuidentes legi Iheſu chriſti. volunt ſeruare legem infidelium iudeorum. ſeruantes ſabata ex quadam epiſtola qͣꝫ dicūt deſcendiſſe in altari ſan cit Petri de celo Rome. ymmo deſcen dit de inferno. Item mulieres poſt par tum ſtant quadraginta dies ſicut virgo Maria. ergo filijs veſtris debetis dare circumciſionem. id eſt bonam informatio nem refrenando eos a vicijs. Non circū ciſionem materialem qua Chriſtus fuit circumciſus. quia modo in lege noſtra vim regeneratiuam non habet. Sed lo co eius dn̄s nr̄ Iheſus chriſtus inſtituit baptiſmū ſine quo nullus ſaluari poteſt. do xx pꝰ trini Sermo U Item obſeruant auguria Ideo ſcriptu ra Stulti ea que ſunt ſibi noxia cupiunt ⁊ īprudentesᶻ odibūt ſcientiaꝫ. ꝓuer. x. Contra iſtā ſtultitiā rabiei fiat ordina tio ꝯtra diuinos ⁊cͣ Quinta eſt inſenſi bilitas a qua dicit īſenſatꝰ Iſta eſt ſtul titia puerorū ⁊ etiam ſenioꝝ ex antiqui tate pueri em̄ recipiūt qͥcqͥd eis dat̉ nec ſciūt diſcernere int̓ bonū ⁊ malū vt pꝫ de puero qui recipit prunā ⁊ mittit ſubi to in ore qui facit exceſſū in cibo vel potu inebriādo ſe inſenſatꝰ eſt. Ecce h̓ pecca tū gule qua ꝓchdolor multi laborant ⁊ infirmant̉ Quare hodie ſunt tot infirmi ⁊ cū malis oculis rubicūdis guttoſis ꝓ fecto plurimi tl̓es ſūt ex ſuꝑfluitate cibi ⁊ potꝰ Tales inſenſati ſūt vt pueri Da uid Hō cū in honore eſſꝫ ⁊cͣ. immo peior ſcūs eſt iumētꝭ. ps. cxlviij. Cōtra hoc vi ciū fiat ordinato ne aliqͥs de villa bibat in taberna. nec tabernariꝰ in dn̄ica ante miſſā aꝑiat tabernā Sexta eſt furia Fu rioſꝰ autē non reſpicit qͥd facit ſed ꝑcu tit a dextris ⁊ a ſiniſtris. nullum reueret̉ Ecce hͨ pctm̄ ire Quia iracūdꝰ ꝑ corpꝰ meū iurat. ego vīdicabo me ⁊cͣ Iſta ē fu ria ⁊ ira vindicatiuoꝝ qui non volūt ꝑ cere nec remittere nec ꝑmittūt ꝙ alij re mittāt qꝛ ſtatim deridet eos. dicētes qͥd facitꝭ ⁊c̄ Stultꝰ populꝰ meꝰ me cogno uit filij inſipiētes ſūt ⁊ vecordes Iere. iiij. Nota vecordes.i. furioſi Curat̉ hec infirmitas remittēdo ⁊ faciendo pace nō ſuſtinendo parcialitates ⁊ diſcordias Septima eſt ebria. ab ebrietate dicta. Ebtius em̄ eſt ſtultus nihil p̄t facere. n̄ habet remediū niſi dormire Ecce h̓ pec catū accidie Accidioſꝰ autē nō curat de oꝑbus meritorijs ꝑdit tēpꝰ tā p̄cioſuꝫ qd̓ deꝰ nobis dedit ꝓmerēdo in feria hu ius mūdi. de talibꝰ dicit ꝓpheta Sapie tes ſūt vt faciant mala bene autē facere neſciūt Iere. iiij. Non ſūt pigri in dn̄ica ire ad bordellū ſꝫ nō ad eccleſiaꝫ Nota ꝯtra fractores feſtiuitatū Iō fiat cāthena ordinatōis ad ligandū iſtos ſtultos ne in die feſto audeant facere barbiton ſurā nec emere nec vendere merces nec laborare ⁊cͣ Nota quaſi inſipientes ⁊cͣ. ¶ Sermo quintus On quaſi inſipi entes ſed vt ſapientes ⁊cͣ ad e pheſeos. quinto Iſtud verbum habet̉ textualiter ⁊ recitatiue in epiſtola currentꝭ dn̄ice Pro declaratione huius thematꝭ ⁊ introductione materie p̄dicā de Sciendū ꝙ inter alias virtutes ⁊ o pera virtuoſa neceſſaria nobis ad haben dū in hoc mūdo graciā diuinale ⁊ in alio gloriā celeſtiale eſt virtꝰ ſapientie ſine qua non p̄t hic haberi gracia nec in alio gloria Primo enim in hoc mūdo eſt no bis neceſſaria virtꝰ ſapientie ad habēdū graciā ⁊ amore dei Ratio quia natura liter ſimilitudo eſt cauſa amoris ſicut diſ ſimilitudo eſt cauſa diuiſionis. Hoc po teſtis videre in animalibꝰ Unde ſi eſſēt hic multa animalia diuerſaꝝ ſpecierum mixtim congregata ſtatim ſeꝑarent ſe ſe orſū illa de vna ſpecie ſeorſū de alia ſpē Itē vos de mrīonio ſi habetis multos fi lios licet omnes diligatis plꝰ tamē vob̓ ſimilē magis Ide mater de filiabꝰ Ideo dicit ſcriptura Omne animal diligit ſi bi ſimile omīs caro ad ſimilē ſui ꝯiuget̉ Ecc̄i. xiij. Cū ergo xp̄s ſit vera ⁊ eterna ſapientia dei patrꝭ. aucͣtas. Nos p̄dica mꝰ xp̄ꝫ crucifixū. dei ꝟtutē ⁊ dei ſapiēti am j. ad cor. pͥmo Ideo ex ratōe iā dic ta. ſi vis amari ab eo. habeas ſapiēciā vt ſis ſibi ſimil̓ Stulti em̄ ⁊ indiſcreti non diligūt ab eo Nemine diligit deꝰ niſi il lū qui cū ſapiētia habitat Sapi. vij. Se cūdo ad habēdū gloriā celeſtem in alio mūdo eſt nob̓ neceſſaria ſapiētia Rō qꝛ qn̄ deꝰ dat gloriā alicui aīe. magꝭ menſu rat gloriā ẜm bn̄ oꝑata qͣꝫ ẜm boͣ oꝑa Multe ꝑſone hn̄t ⁊ faciunt bona oꝑa tn̄ nō bn̄ faciūt ſeu oꝑantur in grā. dare do xx pꝰ trini Sermo el̓iam ē bonū opꝰ. ſꝫ niſi fiat bn̄ i. bōa ītē tione n̄ hēbitis gl̓am ſꝫ dānatōꝫ. ⁊ ſi da tis vidue el̓iam intētōe peccādi bonū o pus facitꝭ ſꝫ intētōe peſſima. Itē redime re captiuū bonū ē. ſꝫ ſi ſint pecuīe de fur to vl̓ vſura n̄ ē meritoriū ſꝫ pctm̄. Ideꝫ de alijs plꝰ reſpicit deꝰ dādo gl̓am ꝙ o pera ſint fcā bōa intentōe qͣꝫ ꝙ ſint bona oꝑa. Cū gͦ bn̄ oꝑari ⁊ diſtricte ſit actus ſapīe. gͦ nccāria ē ſapīa ad hn̄dū gloriā. Iō d̓t ſcpͥtura. Si qͥs erit ꝯſūmatus i. ꝑ fectꝰ īter filios hoīm ſi ab illo abfuerit i. defuerit ſapīa tua in nihilū ꝯputabit̉. ſa piētie. ix. pꝫ gͦ qd̓ dixi ꝙ inter alias ꝟtu tes nob̓ nccarias ad hn̄dū. ⁊cͣ. ē ſapīa. ꝓpterea monet nos apl̓s vt viuamꝰ nō quaſi inſipiētes ſꝫ vt ſapiētes. Diceret aliqͥs. mō cognoſcimꝰ ꝙ ſapīa ē nob̓ ne ceſſaria ad hͦ ꝙ hēamꝰ grām h̓ ⁊ gl̓am ī futuro. Sed libēter ſcire q̄ ſunt ꝯditōes ſapīe. ꝓ iſtiꝰ dubij ſolutōe amore dei e go q̄ſiui ⁊ īueī in qͣdā aucͣte ſeptē ꝯditi ones vere ſapīe q̄ deſurſū ē. ſapīa pͥmuꝫ qͥdē pudica eſt demū pacifica. modeſta. ſuaſibil̓. hoīs ꝯſenties plea mīa ⁊ fructi bus hoīs. Iudicās ſine ſil̓atiōe. iacō. iij. pͥmo d̓r ꝙ q̄ deſurſū ē ſapīa. pͥmū qͥdeꝫ pudica ē. Nota h̓ drām īter caſtitate ⁊ pudicitiā. licꝫ ꝯīter loquēdo ꝓ eodē ſu mātur tn̄ ſtricte multū dn̄t. Caſtitas ē vna ꝟtus hn̄s duas radices. pͥma eſt in corꝑe ne fiat illd̓ opꝰ ⁊cͣ. ſecūda ē ī cor de n̄ deſiderādo illa corruptōꝫ tal̓ ꝑſōa d̓r caſta. qꝛ ſi aliqͣ ꝑſona cuſtodit corpꝰ ſuū ab ope illo timore verecūdie vl̓ ſcan dali ſeu male fame ſꝫ intꝰ ī corde hꝫ de ſideriū ⁊c̄. tal̓ ꝑſona licet corā ocul̓ gēti um ſit caſta. tn̄ corā ocul̓ dei ⁊ ſcōꝝ age loꝝ reputat̉ putana. qͦt ſunt in mūdo. qͥ app̄ciantur ſe de caſtitate. Dicūt multe mulieres ego nūqͣꝫ cognoui niſi viꝝ me um. Et puelle ego ſū ꝟgo nūqͣꝫ cognoui hoīem. Dicūt viri licet pauci qꝛ cito for taſſis poſſent nūerari. nūqͣꝫ cognoui niſi vxorē mea. Modo dicatis Si in cor de vrō deſideraſtis vnqͣꝫ aliqͣꝫ vel aliquem Si rn̄deritis. pater ita. gͦ corā oculis d̓i ia eſtis putana. ⁊ ſicut ſi corā nobis iſte actꝰ ab aliqͥbꝰ fiat oēs indigͣarem ꝯͣ faci entes. Ita xp̄s ⁊ virgo maria ⁊ angeli. ⁊ ſancti dei indignātur contra illos qui corde in actum lubricū conſentiūt. quā uis etiam corde non perficiūt ⁊ dicunt. O iſte proditor vl̓ iſta putana niſi lux urioſe ⁊ impudice viuūt. Oportet enim ꝙ caſtitas non ſolū ſit in corꝑe ſed etiā in corde. Ideo dicit ſcriptura. Qui vide rit muliere ad concupiſcenduꝫ eam. iam mechatus eſt eā in corde ſuo. math. v. Sed pudicicia plus requirit. qꝛ maior ē. qꝛ pudicicia nō ſolū ꝯſiſtit in corꝑe et in corde ſꝫ in oībus alijs mēbris. Si em̄ in aliqͦ ſit caſtitas ī corde ⁊ in corꝑe. ſꝫ n̄ in ocul̓. qꝛ libēter reſpicit mulieres ⁊ p̄ tes eaꝝ ⁊ per ꝑtes ſuas. tal̓ nō ē pudicꝰ Iō Bernar. ſorori ſue dabat ꝯſiliū ꝙ n̄ ſolū alios nō reſpiceret īmo nec ſeip̄am Magnā vim faciebāt ſcī pr̄es antiqͥtꝰ in iſta virtute pudicicie. Dicat̉ exepſuꝫ de illis duobꝰ ſcīs heremitꝭ volētibꝰ trā ſire flumē. hi vertebāt dorſum ne vnꝰ vi deret aliū nudū. ſenex nec ſeip̄m potuit reſpicere ⁊ ſubito ab angelo fuit portatꝰ ad aliud litꝰ. Tantū placet deo pudici cia. Hō qͥ vult caſte viuere nō reſpiciat alios nec ſe nudū. īmo nec beſtias. ⁊cͣ. Si gallus iūgitur galline non reſpicias ⁊ ſic de alijs. Et ideo perſone caſte ſem per reſpiciūt ad terram. ⁊ ſi aliqn̄ hn̄t a liquē reſpicere ſtatim inclināt oculos ꝓ tem necaria ē pudicicia in auribus. puta nolle audire loqui de illa maxeria direc te vl̓ indirecte. Itē in ore etiā nccāria ē pudicicia. Nō em̄ debemꝰ cantare cantile nas mundi. quia omnes ſunt illius mate rie aliquo mōͣ. Item in manibꝰ nccāria eſt nobis pudicicia. quia non debet quis impudice tangere alios nec etiam ſeip ſum. nec etiam ſuſtinere aliquos tactus niſi cogente neceſſitate infirmitatis Iſta Dnica. XX. pꝰ tri nitatis Sermo. V. pudcicia on̄dit̉ nobis in turture. de qua dicūt naturales. ꝙ ſi ꝑdit maſculū nul lū maſculū vult reſpicere ſꝫ vadit ſolita ria ꝑ deẜta. nec ponit ſe ī arbore frōdoſa ſꝫ in ficca. nec bibit aquā niſi turbidā. Itē ſēꝑ plāgit gemendo. Exēplū dat deus ī tture volētibꝰ caſte viuere. ¶ Prīo ta les nō debēt reſpicere aliū ¶ Scd̓o debēt viuere ſolitarie. dimittēdo ſocietate que eſt occaſio peccādi ¶ Tertio nō debēt po nere ſe in arbore frodoſa ſcꝫ ornando ſe ¶ Quarto nō debēt bibere aquā claram ſcꝫ nimis curioſe viuere ī ferculis. ſꝫ de bent abſtinere ¶. Quīto plāgere ⁊ ge mere debēt pctā ſua ⁊ alioꝝ De iſta pu dicitia. Auguſtīꝰ ī regula. veſtrā pudi ciciam cuſtodite nec dicatꝭ vos hr̄e aīos pudicos ⁊cͣ. Uir ⁊ vxor ſeruanda ſibi fi dem. caſti ſunt ⁊ ſeruando modū pudici. ¶ Prima cōdicioⁱ igitur eſt vere ſapīe. ¶ Scd̓a cōdicio eſt qͥ tangit̉ cū ſubdit q̄ deſurſuꝫ eſt ſapīa. demū pacifica eſt. Si eſtis vere ſapiētes oportet ꝙ ſciatꝭ cōuer ſari cū ꝓximis pacifice. pͥmo in corde nō portando odiū ſeu malā voluntate. Scd̓o ī ore nō male loquēdo de alio. ſed loquēdo adinuice. ſalutādo ſe qꝛ os eſt nuncius cordis. Ex habundācia cordis os loquit̉ Luce. vi. Dicat̉ ꝯͣ mulieres di centes. Ego nolo loqͥ illi ⁊cͣ. Qui enim aufert verbū ꝓximo. deꝰ aufert ſibi verbn̄ qn̄ plus indiget. qꝛ moriet̉ ſine ꝯfeſſione ⁊ teſtamēto ⁊cͣ. ¶ Tercio pacifice con uerſare facit ſapīa in oꝑe nō faciēdo fur tū nec ꝓximū dāpnificādo. Sūt aliqͥ qͥ timore pene vel hmōi non audent facere dāpnū ꝓximo. ſꝫ de nocte vadūt ampu tantes vineas ⁊ arbores ꝓximoꝝ plus debes timere deū qͥ videt oīa ⁊ nunqͣꝫ in trabis paradiſum niſi pͥus ſatiſfeceris ſa tiſfactione ꝓ tot dāpno Id̓o d̓t. Sapīa demū pacifica ē. Beſtie enī in deſerto vi uūt pacifice. nunqͣꝫ inſurgit lupus ꝯͣ lupū ⁊ ſic de alijs. Et nos minꝰ pacifice viui mnus qͣꝫ beſtie. Id̓o ſcpͥtura Uade ad for micā. O piger ⁊ ꝯſidera vias eiꝰ ⁊ diſce ab ea ſapīam. ꝓuerb̓. vi. Diſce ſapīam. ſcꝫ pacifice viuēdo qꝛ formice in cumulo ſuo qͥ nō eſt magnꝰ viuūt pacifice nec ha bent pͥncipe nec iniuriant̉ ſibi. īmo iuuant ſe mutuo ad portādū onꝰ ⁊ qn̄ vadūt ꝑ viā pacifice trāſeunt ⁊ nos trāſimꝰ nihil dicētes quare minꝰ rōnabiles ſumus qͣꝫ beſtie. Id̓o d̓t. Uade ad formicā O ma gna verecūdia ꝙ formica ſit magiſtra ho minū. Id̓o de pacificis d̓t xp̄s. Beati pa cifici qm̄ filij dei vocabunt̉ Math̓. v. Di cit auguſtinꝰ in ſermone dn̄i in monte ꝙ de beatitudinibꝰ iſta ē maior. ¶ Tercia cōdicio eſt. Que deſurſū eſt ſapīa mode ſta eſt. Modeſtia ē quedā ꝟtus q̄ facit creaturā mature ordinate ⁊ cōpoſite cō uerſari. oīa mēbra ꝑſone cōponit ⁊ ordi nat ad ſtandū. Gracioſe ſcꝫ manus ca put ⁊ oculos ⁊ in oībus ordinat vitā ho minis honeſte ⁊ mature gubernādo ſe. hͦ oſtendit nobis in pueris in ſcola in ab ſcentia mgr̄i qͥ nō faciunt niſi ludere ſꝫ in eius p̄ſencia nō mouent ſe. Itē idem eſt in ſeruis corā domino aſſiſtentibꝰ. Ma giſter noſter eſt xp̄s. Nec vocemini ma giſtri quia magiſter veſter vnꝰ eſt xp̄us. Mathei. xxiij. Doctores vt Auguſtinꝰ Ambroſiꝰ nō ſunt magiſtri ſꝫ baccalarij ⁊ apoſtoli etiā ſunt baccalarij ⁊ repetito res fuerūt iheſu xp̄i ⁊ ſuaꝝ doctrinaꝝ ſan ctaꝝ. Ite eſt dn̄s. Uos vocatis me ma giſter ⁊ dn̄e ⁊ bene dicitꝭ ſum et enī. Io hānis. xiij. Et eſt nobis p̄ſens. Sū ego vobis modo p̄ſens plus eſtis vos xp̄o p̄ſentes qꝛ ipſe eſt in medio. Unde dicit̉ ipſemet. Ubi ſunt duo vel tres cōgrega ti in noīe meo in medio eoꝝ ſū. Matbei xviij. Ideo p̄dicator debet ſe auiſare qͥd dicit quia corā papa iheſu ⁊cͣ. vt dicat ver ba vera ⁊ ſancta doctrinā. Idē de vobis dicendū qͦmodo debetis ſtare cōpoſite in p̄ſencia dei ⁊ angeloꝝ ipſum aſſocianc iū quia quādo aliqͥs ſtat inhoneſte. dicunt angeli domine. Ecce qͥmodo ſtat iſte ſic TTT.ij. Dn̄ica. XX. pꝰ tri nitatis Sermo. VI. inhoneſte ⁊cͣ. Cū pueri ⁊ ſcutiferi in pre ſencia dn̄i ſtant honeſte. Si iſta cogitare mus etiā quādo hō eſt ſolus in camera vel alias ſtaret ſemꝑ honeſte ⁊ cōpoſite. qꝛ deus ē ſꝑ p̄ſens Id̓o Boeciꝰ Magna nobis indita eſt ueceſſitas probitatis.i. modeſtie cū oīa agamꝰ ante oculos iudi cis cuncta cernetis De iſta ꝟtute d̓t apo ſtolus Modeſtia veſtra nota ſit omnibꝰ hominibꝰ. Rō dn̄s ꝓpe eſt. qꝛ p̄ſens eſt. Ad phil̓. iiij. Modeſtia veſtra ī loquen do. in abulando ⁊ ī oībus alijs. Mulier enī q̄ cogitat ꝙ reſpicit̉ a viro ſtat to ta cō poſita. ſic cogita ꝙ deꝰ ꝑ foramē te ſꝑ re ſpicit Iſtā modeſtiā ſeruauit xp̄s eundo cōpoſite tēperate cōmedendo. reſpiciēdo dulciter. Unde d̓t apoſtolꝰ Ego paulꝰ obſecro vos ꝑ māſuet̉udinē ⁊ modeſtiā iheſu xp̄i. ſcd̓a Choꝝ. x. ¶ Quarta condi cio eſt q̄ deſurſum eſt ſapīa ſuadibilis eſt .i. docibilis ignorātes informādo. Qui libet ſciens aliqd̓ bonū oſtendat ꝓximo. Sicut p̄dicatores ⁊cͣ. alias perdunt gra ciam ⁊ ſcīam. Si vero p̄dicant deus aug mentat grām ⁊ ſcīam ⁊cͣ. hoc on̄dit in ce li luminaribꝰ dantibꝰ nob̓ lumen ⁊ influ encias qͣs a deo recipiunt. alias ſi nollent deꝰ auferret ab eis lumē ⁊ influenciā. pre dicatores ad minꝰ doceatꝭ ꝑticulariter. Si vir ſcit ſe ſigͣre. pr̄ nr̄ dicere vel confi teri ⁊cͣ. on̄dat vxori ⁊ ecōuerſo. pr̄ oſten bat filio ⁊cͣ. on̄de hic ſigͣre. Uir ſapiens ſcꝫ p̄latus curatus vel p̄dicator plebem ſuā erudit. Ecͣci. xxxvij. ¶ Quinta cōdi cio tangit ibi. Que deſurſū eſt ſapīa eſt bonis cōſenciens. ſcꝫ ꝓpriū intellectū ſub iciendo ſanctoꝝ doctrinis ſingularit̉ hijs q̄ fidei ſunt. Hoc oſtendit in puerꝭ addiſ centibꝰ. quia oportet addiſcente credere ẜm philoſophū. Si contēciones ſunt in cordibꝰ veſtris nō iſta ſapiēcia q̄ deſurſū eſt deſcēdēs. ſꝫ terrena aūt aīalis ⁊ dya bolica Iacobi. iij. ¶ Sexta cōdicio eſt qͣ deſurſū eſt ſapīa plena eſt miſericordia ⁊ fructibꝰ bonis. Hoc innuit̉ ſecrete ꝙ miſericordie opera ſunt. ſeminare ⁊ fructus colligere ⁊ ita eſt. Nā quādo vos datis elemoſinā pauperi. vidue. puelle. capti uis tunc ſeminatꝭ ſicut agricultor ꝓiciens ſemen vt putrefiat. Reſpondet̉ vt ꝓ vna menſura decē colligā. Ita eſt de elemo ſina quādo datis denariū vel florenū pa nem vinū Uidetur ꝙ tu perdas ſꝫ nō eſt ita. īmo centuplū recipietis hic ⁊ vitam eterna in alio mundo. Id̓o apoſtolus lo quens de elemoſina ad littera dicit Qui ꝑce ſeminat. Sicut agricultor qͥ in mag nō agro nō ſemnaret niſi vnā qͣrtā parce ⁊ metet. ſcd̓a Choꝝ. ix. Ideo xp̄s. Ma thei. v. Beati miſericordes qͦniā ipſi mi ſericordiā cōſequetur. ¶ Septima con dicio. Que deſurſū eſt ſapīa eſt iudicās ſine ſimulacōne.i. fictione non ſolū ire in exteriori apparecia ⁊ opere ſꝫ et veritate. Hoc tangit dn̄os ⁊ iudices qͥ habēt regi men ⁊ populū iudicare in indicio tempo rali vel eccleſiaſtico nō reſpicere parente lam. Iudex exiſtēs in cathedra iudicij nō debet cognoſcere patre vel matre ⁊cͣ. im mo ſi iuſticia ē ꝓ iudeo moro pauperi v aliquo dare ſentenciā contra patreꝫ ⁊cͣ. Nota reſpicere preces dona ⁊cͣ. Dauid. Si vero vtiqꝫ iuſticiā loquimini recte iu dicate filij hominū. Quilibet iudex bali uus vel gubernator quādo iutrat nouiter loquitur iuſticiā iurādo eā ſeruare Me lius eſſet ſibi frangere caput ⁊ collum qͣꝫ facere oppoſitū. Itē non ꝓtrahere ſentē ciam. Ide de iudicibus eccleſiaſticis iudi cent iuſte. Confeſſores etiam qui ſunt iudices auiſent ſe vt iudicent recte Aliqͦ nolunt abſoluere ruſticū qui furatus eſt racemū vel malogranatā ⁊ bene faciunt. ſꝫ vſurariū bene abſoluūt ⁊cͣ. Item ſi ali quis eſt furatus aliquid vel quia inuenit aliquid ⁊ nō reſtituit non abſolnat quo uſqꝫ reſtituat vel aſſignādo tēpus dicēs ꝙ alias nō valebit abſolucionē proteſta ri. De incertis autē ⁊ lucratis in ludo ſcꝫ taxill̓ ⁊ alijs fiat reſtitucio Iuxta arbitriū Dn̄ica. XIX. pꝰ tri nitatis Sermo. VI confeſſoris. Si ille qͥ habet reſtituere ſit pauper cōfeſſor poteſt ſibi dare ꝙ in orō nibus vel in alijs ſatiſfaciat. Hec ſapien cia nob̓ oſtendit̉ a xp̄o dn̄o. Iſa. xi. Nō ẜm viſionē oculoꝝ neqꝫ ẜm auditū auriū arguas Sꝫ iudicabit in iuſticia pauperes ⁊ arguet in equitate ꝓ manſuetis terre. Ergo viuatis. nō quaſi inſipiētes ſꝫ vt ſa pieutes. ¶ De eadē dn̄ica. Sermo. vi. Idete quomo cautē ambuletis Ad epheſe. v. Materia hodierna erit quō debemus ire ad ꝑadiſū. qꝛ via eſt longa. aſpera ⁊ peri culoſa. ſꝫ vt materia ſit deo gracioſa ⁊ ac ceptabilis ⁊ nob̓ ꝓficua ⁊ meritoria. Sa lutet virgo maria. Qui bene vult cogi tare ⁊ acute ⁊ vere inueniet ꝙ vira huiꝰ mundi nō eſt niſi via qua vadimꝰ ad aliū mundū. nullꝰ enī credit ſe hic ſemꝑ mā ſurū qꝛ nō ſumꝰ niſi ꝑegrini. de hoc dabo ſignū ⁊ auctoritate. ¶ In qͣtuor cogno ſcitur ꝙ aliqͥs ſit extͣneus ⁊ ꝑegrinꝰ ſcꝫ In veſte ſimplici ⁊ groſſa ⁊ vili In baculo In capello Et in mutacōne hoſpicij de die in diē ¶ De tali d̓r ꝙ ſit extͣneus ꝑegrinꝰ mō oīa iſta ſigna reperio in xp̄iano qd̓ conſi deranti diligent̉ clare patebit. ¶ Primo portamꝰ veſte groſſā vilem ⁊ grauē ſcꝫ carnē. quia indutꝰ eſt ſpūs vt ꝑegrinus ⁊ ſic indutꝰ exit de domo vteri ſcꝫ mater ni. Id̓o d̓t ſcpͥtura. Corpꝰ ꝙ corrumpit̉ aggrauat animā. Sapīe. ix. ¶ Scd̓o ha bemꝰ baculū ſcꝫ cruce xp̄i. quē recipimꝰ in baptiſmo qn̄ cruce ſignamur in multꝭ ꝑtibus corporis nec alio baculo ſuſten tari poſſumꝰ. eundo ad celū. Id̓o d̓r nō bis in ꝑſona xp̄i. Tolle baculū meuꝫ in manu tua ⁊ vade ſcꝫ ad peregrinandū in celū. qͣrto Regū. iiij. Unde hͦ qd̓ d̓r. Ua de ſolū d̓r xp̄iano. Iudei autē ⁊ alij infi deles licet portet carnem ⁊ veſte vilem nō tamē portāt iſtū baculū nec vadunt ad celū ſꝫ ad infernū ¶ Tercio portamꝰ capellumº quod defendit nos ab eſtu ſo lis ⁊ pluuia. Iſtd̓ capellū eſt grā dei quā etiā recipimꝰ in baptiſmo. In cuiꝰ ſignū datur veſtis alba ſigͣns gram ⁊ picta ſig nificans ꝟtutes qͣſi capelluꝫ ſcī Iacobi. Id̓o dauid. Per die ſol nō vret te neqꝫ luna ꝑ nocte. ¶ Quarto nō quieſcamꝰ in aliqͣ loco qꝛ inceſſant̉ ambulamꝰ. ꝑe grinus ꝑ viā quieſcit aliqn̄. comedendo ⁊cͣ. Sꝫ nos ꝯtinue approximamꝰ ambu lando morti Homo natꝰ de muliere bre ui viuens tꝑe replet̉ multꝭ miſerijs vſqꝫ ⁊ nunqͣꝫ in eode ſtatu ꝑmanet. Iob. xiij. Fiat ergo cōſequēcia. Si de qͦlibet homi ne habente iſta qͣtuor ſigna ſcꝫ veſtē illā groſſā. baculū ⁊c̄. d̓r ꝙ ſit ꝑegrinꝰ ⁊ nos habemꝰ iſta vt ꝓbaui. ergo oēs ſumꝰ ꝑe grini ⁊ viatores ad aliū mundū Dicebat enī dauid in ſua orōne. Aucͣtas. Pere grini ſumꝰ corā te ⁊ aduene ſicut oēs pa tres noſtri. Dies nr̄i ſicut vmbra ſuꝑ ter ram. nulla ē mora dn̄e deꝰ nr̄. pͥmo ꝑali pomenō vltimo. Unꝰ intrat iſtā via ſcꝫ naſcēdo. alius egredit moriendo. Item alia auctoritas de nouo teſtamēto cōcor dans. Scientes quādiu ſumꝰ in hoc cor pore peregrinamur a dn̄o. ſcd̓a ad choꝝ. qͥnto. Peregrini ergo qͥ habet ire longā viā aſperā ⁊ periculoſā bono iudigent cō ſilio. Et meliꝰ conſiliū qd̓ poteſt dari eſt auiſare ⁊ dicere eis. Uidete qͦmodo cau te ambuletꝭ. patet thema. Modo videa mus exqͦ omnes ſumꝰ ꝑegrini. Fratres auiſetis ⁊ informetꝭ vos de cautelis quia dicit thema. caute. Querit̉ ergo que cau tele ſunt ſeruande. Dico ꝙ qͥnqꝫ cautele ſunt neceſſarie cuilibet ꝑegrino ¶Prima ſolū portare expenſas ſtricte ¶ Scd̓a eſt cōuerſari int̓ hoīes pacifice ¶ Tercia iuugere ſe bone ſocietati ſecure ¶ Quarta auiſare ſe de paſſibꝰ ꝑiculoſis Quinta ire ad hoſpiciū in die ¶ Quicūqꝫ ſeruauerit iſtas qͥnqꝫ cautelas TTT.iij. nitatis Sermo. VI DniCa. XIX. pꝰ tri. ambulat caute. ¶ Dico pͥmo ꝙ pͥma cautela ꝑegrinoꝝ eſt ꝙ portat ſolum ne ceſſarias expenſas ⁊ nō ſuꝑfluas. Nam experimētaliter videtꝭ ꝙ ꝑ egriui ſeu via tores nō onerant ſe de auro vel argento ſeu iocalibꝰ quia ſecū morte portarent ſꝫ portant ſolū neceſſaria ꝓ expenſis vt tran ſeunt ſecure. Qui autē portat magnā pe cuniā in ꝑiculo ſe ponit̉. Gregoriꝰ Dep̄ dari etiā decollari deſiderat qͥ theſauꝝ ꝑ viam portat. Sed ſola expenſas ſtrictas ꝑegrini portant. Sic ⁊ nos facere debe mus exquo ſumus peregrini ⁊ viatores quare volumus onerare nos pecunijs ⁊ poſſeſſionibꝰ. ꝓfecto ſic ſe onerātes vo lunt dep̄dari in paſſu ꝑſculoſo ſcꝫ mor tis per que paſſum nullus tranſiuit. nec rex nec papa quin fuerit dep̄datus. qn̄do enī infirmꝰ appropinquat morti. ⁊ medi cus dicit factuꝫ eſt detis ſibi quicqͥd vult ſtatī latrones aſſunt ſiue fures. Primꝰ latro eſt vxor dicens certa iocalia mecū ibunt. Itē ſimilit̓ faciunt filij ⁊ ſcutiferi ⁊ miſer homo nudus manet. Idē de pre latis ⁊ dominis vnꝰ famulus currit ad ra piendum equū. alius obſęruat theſauꝝ. alius clenodia ⁊cͣ. Narret hyſtoria de p̄ lato illo que ſcutifer ꝓiecit ꝑ feneſtram inuolutū cū mathaloffio volens matha loffium furari. que nondū credidit mor tuū fuiſſe. Quare nō debetis portare niſi neceſſarias expenſas. ꝓ pecunijs enī mul ti interficiunt Si dicat̉. poſſumꝰ congre gare vt dimittamꝰ filijs ⁊ filiabus Dico ꝙ de bono iuſto bene poteritꝭ eis congre. gare. ſꝫ ꝓ eis nō facietis q̄ volueritis ſcꝫ vſuras. Melior hereditas ꝑentuꝫ filijs relicta eſt bonū nutrimentū erga deum ⁊ ꝓximū. De multis filijs diuitū videtur ꝙ efficiunt pauperes ⁊ filij multi paupe rum ſcꝫ bene nutritr aſcendunt ad hono res ⁊ dignitates. Deus eniꝫ qui ꝓuidet animabus etiā filijs ⁊ filiabus ꝓu idebit Tranſeamꝰ per bona tēporalia cum leticia ⁊ tēperancia ne amittamꝰ eterna Id̓o apoſtolus. Habentes alimēta ⁊ quibꝰ te gamur hijs contenti ſumꝰ Racio naͣ qui volunt diuites fieri incidunt in tēptacio nem ⁊ in laqueū dyaboli. pͥma thimoth̓. ſexto. Nota habētes alimeta. non d̓t de lectamenta. ⁊ quibꝰ tegamur. non dicit quibꝰ ornemur. Nota differenciā inter tēptacione ⁊ laqueū dyabali. Aliqͥ inci dunt in temptacionē. aliqui in laqucum Illi qui de bono iuſto habent diuicias. ſcilicet de redditibꝰ mercimonijs poſſeſſi onibus vel officio. tales non cadunt in la queū dyaboli. ſꝫ in temꝑtacionē. quia de omnibꝰ peccatis teptant̉. ¶ Primo de ſuperbia dicendo. O talis facit hoc ⁊ in duitur ſic ⁊ ego ſum dicior quare ergo ego etiā hoc facere nō debeo ſꝫ pauper nō ſic ſaltē de facili temptat̉. ¶ Scd̓o tēp tatur de auaricia. quia vellet plus habere ad expendendū Itē cogitat de pecunijs. quia vbi eſt theſaurus tuus. ibi eſt ⁊ cor tuū. Mathei. vi. Et elongat a creatore ¶ Tercio tēpta de quo non cogitat. tur de luxuria. quādo videt aliquā viduā Et quid eſſet ſi ego expendere tantū vt cum iſta ⁊cͣ. Pauper nō curat quia non habet vnde poſſet ſibi dare iocalia Quarto temptat de inuidia. quādo di ues aliū videt honorari vel exaltari ī offi cijs ⁊cͣ. Dicit ⁊ quomodo nōne ego ſum ita bonꝰ ⁊ diues ſicut ille ¶ Quinto de gula in qua expendunt̉ diuicie ⁊ alia ⁊cͣ. ¶ Sexto de ira. Si enī iniuriat ſtatī dicit ⁊ quid eſſet ſi darē ſibi ictum cū gla dio. ꝓ decē florens fieret ⁊cͣ. Si ſū cap tus tantū dabo officiali ⁊cͣ. pauper ſuſti net pacient̉. ¶ Septimo tempat̉ de accdia Exquo habundāt diuites qͥ eſcūt ⁊ non curāt de orō e ⁊cͣ. Ecce qͣre qͦ vo lunt diuires fieriꝰ. Incidūt in tēptacionē In laqueū dyaboli. pͥma thimo. vi. qͥ ꝑ cimoniā. Itē qui ꝑ furtū volūt acqͥrere bona alterius Etiam de vinea fructus: Dnīca. XX. pꝰ tri nitatis Sermo. VI. ſeu ortu ⁊ dicūt qd̓ peccatū furari fructꝰ ſi em̄ nō fuiſſet peccatuꝫ nō oportebat cri ſtum mori in cruce Ideo amore dei ſerue mus caut elam ꝑegrinoꝝ portare expen ſas ⁊c̄. Scd̓a cautela neceſſaria eſt ꝯuer ſari pacifice non cōtendere per viam vbi nō eſt dn̄ium. Secꝰ de villa ſeu ciuitate vbi quilibet timet dn̄m. Si in hoſpitio in iuria ꝑegrino infertꝭ nō curat de vindicta. qꝛ extraneus eſt nec hꝫ ibi ꝑentes. Id̓o ſimpl̓r rn̄dit. Itē cauet ne alicui faciat in iuriaꝫ qꝛ ſtatim poſſet ꝯtra illos in villa Id̓o dixit Ioſeph fr̄ibꝰ ſuis ꝓficiſſenti bus.i. itinerantibus. Ne iraſcamini in via Geneẜ. xlv. Ratio dixit in ciuitate. quia ibi ſūt diuiſores. Ita dico vob̓ om̄s va dimus ad ꝑadiſum cum ſclauino baculo ⁊cͣ. Igit̉ caueamus a ꝯtentionibꝰ ⁊ diui ſionibꝰ brigis ⁊ malis voluntatibꝰ Au dite apl̓m d. Obſecro vt digne ambule tis vocacōne qua vocati eſtis cum omni humilitate ⁊ manſuetudine ⁊ patientia ſupportātes inuicē in caritate ſolliciti ſer uare vnitatem ſpūs in vinculo pacis ad. Epheſ. iiij. Obſecro.i. care rogo ſex rōes ponit hic paulus Prima cū dic̄ vocatio ne qua vocati eſtis. Conſiderare debemꝰ ad qd̓ ſumus vocati qꝛ ad nuptias ꝑadi ſi vbi nō ꝯtencōnes ſūt ⁊cͣ. Sed pacifice ſtant ꝙ placet vni omnibꝰ placet ꝙ vnꝰ vult om̄s ꝯcordant. Id̓o d̓t obſecro ſ. vt digne viuatis ⁊ pacifice qꝛ deus nō vult in ꝑadiſo brigoſos ſeu iracūdos ymo qn̄ aīa alicuiꝰ brigoſi petit ingreſſū ad porta ꝑadiſi. Dic̄ ſibi xp̄s hic om̄s ſunt pacifici nolo ꝙ ponas hic rixas remittit ad infer num vbi eſt guerra ⁊ diuiſio ꝯtinua. Se cunda cū dic̄ in omni huīlitate. Humili tas cordis requirit̉ ad viuendū pacifice. Superbꝰ ſi iniuriat̉ ſtatim d̓t ſpecta ego tibi retribuā ſꝫ humilis patienter ſuſtinet ⁊ iniuriā qͣꝫ poteſt interpretat. Dicat̉ ex emplū de vitis patꝝ de illo ſctō heremi ta qui vituꝑabatur a quodā dicēdo. vos ypocrita ⁊ ſctūs cogitauit qͥd vult dicere ⁊ cogitauit ꝙ ille dicit̉ ypocrita qui ſe ali nm oſtendit ad extra cū alius ſit ntra. et dixit vituperanti. fili tu bene dicis. qꝛ non habeo tantam ſanctitatem interius ſicut per habitum oſtendo exterius. Et alius indignatus magis dixit vos eſtis magnꝰ latro ⁊ etiā ſanctus. Ueꝝ dicis qꝛ mul tociens deo furatꝰ ſū obedientiā. Et eſtꝭ adulter ⁊ ſctūs. Reſpondit vos bene di citis. qꝛ aīam mea ſponſam xp̄i nō tracta ui vt debui ⁊cͣ. Et aliꝰ vos eſtis ꝓditor Et ſctūs heremita reſpondit. verū eſt qꝛ fidem ꝓmiſſam in baptiſmo fregi multo ciens. Et alius vos eſtis ebrius. Et ſc̄s reſpondit. Ueꝝ eſt qꝛ neſciui me gube nare ⁊cͣ. Et alius vos eſtis homicida ve rū eſt. qꝛ per peccatū occidi animam meā Aīa que peccauerit ipſa moriet. Ezech̓ xviij. Et iteꝝ alius dixit. vos eſtis ſtul tus Aliꝰ reſpondit veꝝ eſt qꝛ neſciui cu ſtodire bona ſpūalia que acquiſiui ⁊ cum tali humilitate vicit illū. Patet ꝙ huīli tas requirit̉ ad viuendū pacifice. Si vni veſtꝝ diceret̉ latro quid diceret vel ſi ali cui mulieri bone diceret meretrix licꝫ poſ ſet ꝯͣcedere vt heremita qͥd tn̄ diceret. ti mendum eſt ꝙ iniurias in dicentę nō mo dicas retorqueret. Tercia tangit̉ cum di cit cū manſuetudine q̄ ē quēadmodū la na mollis qn̄ em̄ ꝑſona nō eſt aſpera nec dura in verbis qn̄ iniuriatur eſt vt lana que ſi ꝑcutiat̉ nō dat fonū non em̄ iraſcit̉ ꝑſona manſueta. Secus de ſuperba que ferro aſſil̓atur ⁊ vt ferrum clamat ⁊cͣ. Quarta cautela tangit ibi ⁊ patientia qꝛ ſi perſona patiens iniuriā patiat̉ nō vult reciꝑe vindictam ſꝫ cōmittit deo dicenti. Michi vindictā ⁊ ego retribuā ad Ro xij. Quinta tangit̉ ibi ſupportātes inuice in caritate. Ratio qꝛ nunqͣꝫ fuit nec erit aliquis ſine defectu niſi xp̄s ⁊ ꝟgo maria nunquam fuit vir nec vxor ſine defectu Dnīca. XX pꝰ tri nitatis Sermo. VI. nec pater nec filij nec dn̄s nec ſeruus cur neceſſariū eſt ſcire ſupportare. Ideꝫ de re ligioſis quibus neceſſaria eſt ſupportatio qꝛ nullꝰ eſt ſine defectu. Ideꝫ de clericis Ideꝫ de ꝯmunitatibus Ergo ſupportate vos īuicē ⁊ nolite ſtatim mittere ſagittā de arcu. Ideꝫ de ſocijs. Sexta tangit ibi cum dic̄. Solliciti ſeruare vnitatem ſpi ritꝰ in vinculo pacis Sollicite inquiren da eſt pax. Et ſi iniuriatꝰ pͥmo petit ve niā ſaluabit aīaꝫ iniuriantis qͥ nō curabat petere veniā ⁊ qn̄ videbit iniuriatū ſibi lo quentē niſi ſit diabolꝰ ⁊ in malitia obdu ratꝰ etiā petit veniā ⁊ illi qͥ humiliat̉ pri us lucrat coronā ⁊ plus laudandus ce teris paribꝰ. Ideꝫ de mulieribꝰ q̄ primo perēt veniaꝫ ⁊cͣ. Ergo videte quō caute ⁊cͣ. Tercia cautela eſt iungere ſe bone ſo cietati ſecure. qꝛ ire cū mala ſocietate per viā puta cum latrone vel inpatiēte mag nū periculū eſt. Cum audace non eas in via ne forte grauet mala ſua in te Eccl̓i. viij. Nos habemꝰ ire tam longam viam igit̉ nob̓ neceſſariū eſt reſpicere cui ſocia tur. O qͦt ꝑſone fuiſſent ſancte q̄ ex ma la ſocietate ſūt dāpnate o qͦt religioſi qͦt clerici qͦt layci hn̄t bonā ⁊ ſctām intenti onē ẜuiendi d̓o ſꝫ ex mala ſocietate viuūt in pctō. Aliqͣciens ſctā intencōne ⁊ bo na. ꝯtra hūc familiaritatē ⁊cͣ. Incipiunt ab amore ſpūali ſꝫ ꝑueniūt ad amorem carnalē. O qͦt pueri ex mala ſocietate ſūt corrupti. qͦt maritate qͦt vidue qͦt monia les qͦt begine lapſe ſunt ex mala ſocieta te inter quos nōnulle qn̄ vident aliquem religioſum dicūt. O ſi ille eſſet pater me us ſpiritualis dirigeret vitam meam. ⁊cͣ Auiſo vos caueatis vobis a nimia fami liaritate qꝛ ꝑiculū hinc inde īminet. Ꝙ ip̄e eſt homo ⁊ vos ml̓ier. Nolite nec vi ſitare nec loqui ſecum niſi in ꝯfeſſione qꝛ qͣnto ſūt magis ſpūales tāto plus dya bolus inſidiat ⁊ teptat. Ideo dicit ſcrip tura Caue tibi ⁊ attende diligenter audi tui tuo qm̄ cum ſubuerſione tua.i. periclo ambulas Eccl̓i. iij. Sufficit diligere ppt̓ ſe xp̄m ⁊ deū ⁊ aliaꝓpter ip̄m de alijs ꝑ ſonis bonis velis ſolum orationem non viſitacōnem ⁊cͣ. Quarta cautela eſt aui ſare ſe in paſſibus periculoſis In tali em̄ loco poſſet ponere pedeꝫ ꝙ frangeret ſibi collum ⁊cͣ. Ideo prius palpare dꝫ hō ⁊ reſpicere vbi homo ponat pedē Ideo apo ſtolus. Qui ſe exiſtimat ſtare ſcꝫ cū deo ⁊ in gratia videat ne cadat. jͣ. Coꝝ. x. O qͦt inpingūt nō reſpiciētes vbi ponūt pe dem. verbi gr̄a qn̄ habetis filiū infirmum nec habetis medicum nec apotecariū qͥd facitis. O pr̄ vado ad diuinum ꝯiurato rem ⁊cͣ. Ecce vbi ponunt pedem ⁊ fran gunt ſibi collum ⁊ cooperiunt neceſſitate dicendo. Nō qͥd ꝑmittam mori filiū me um. Dicatur de mediciua a criſto ordina ta. de nomine iheſu fiat amplaſtrum. Itē quando ab aliquo amico dicetur vobis. Rogo iuuetis me ego ſum in periculo ta lis petit a me debitum. Rogo teſtificetꝭ. quia iam reddidi ſibi vel ſum accuſatus de tali negotio ꝙ vos ſcitis Ideo velletꝭ iurare ꝙ ego ſum innocens. Si vos cre dētes bene facere teſtificatis ⁊ iuratis fal ſe. incautiſſime agitis cum pro toto mun do hoc facere nō deberetis. Item de vſu rarijs quando aliquis petit ab eis mutuo pecunias dando vel ꝓmittendo vſuram ꝓ mutuo. Si dixerit vſurarius nolo mu tuare qꝛ timeo ꝙ eſt vſura Si tunc alij dicunt neqauqͣꝫ eſt vſura qꝛ clerici ſic mu tuant ⁊ faciunt ac ſi nō poſſent dampna ri tales ponunt ibi pedem periculoſe ⁊ frā gunt ſibi collum. Item dicit luxurioſus. Pater peccatum eſt ꝙ ego nō habeo vx orem nec ipſa viꝝ cui ſit iniuria quaſi di cat nulli qd̓ falſum eſt. Ideo dicebat pe trus. Cariſſimi obſecro vos tanqͣꝫ aduē nas ⁊ peregrinos abſtinete vos a carna libꝰ deſiderijs que militāt aduerſus aīam jͣ. pe. ij. Quinta cautela eſt ire ad hoſpiti Dn̄ica. XXpꝰ tri nitatis Sermo. VI um de die Ideo xp̄s. ambulate dum lu cem habetꝭ Ioh̓is. xij. Si quis ambulat in die nō offendit qꝛ lucem huius mundi videt. Si aūt ambulauerit in nocte offē dit. qꝛ lux nō eſt in eo Ioh̓is. xj. Mora liter de die vadūt ad celū qui ambulant ī claritate gratie dei ⁊ tales bene recipiunt De nocte vadūt qui in tenebris peccati mortalis ſūt ⁊ tales nō recipiuntur ibi. Ideo in die ſcꝫ gratia dei ambulemꝰ ne accidat nobis ſic̄ cuidam ſtulto ⁊cͣ. Au dite ꝑabolam de duobꝰ ſocijs ambulan tibꝰ ad quandam villam vbi erat ꝯſuetu do ꝙ de nocte in ſolis occaſu parte claude bant̉ quā ꝯſuetudinem iſti ſciebant. vnꝰ tn̄ remāſit in prato ⁊cͣ. Modo auiſetis vos ne aliquis veſtrum ſit ī iſta ſtulticia villa ad quā oēs xp̄iani vadunt ē gloria celeſtis que clauditur illis qui ſūt in noc te culpe ⁊ habet inimicos ſcꝫ demones ad iſtam gloriā celeſtem oportet ire de die ſcꝫ in claritate gratie Aliter nullus habet intrare ⁊ om̄s xp̄iani ſciunt hanc conſue tudinem ⁊ omnes ambulamus. ſꝫ multi remanet in prato ameno volētes ſe alle uiare ⁊ delectari vt luxurioſi ⁊ interī di es gratie tranſit ⁊ venit nox. Alij rema nent ad arborem frondoſam vt ſuper bi vani pompoſi ⁊cͣ. qui totaliter ſūt infla ti. Alij remanent ad fontē qui manat vt vſurarij. Quia vſura quolibēt die etiam feſto manat ⁊ de nocte veniunt volentes intrare ciuitatē ⁊ gloriam celeſtem ⁊ nō poſſunt ſꝫ veniunt inimici ſcꝫ demones ⁊ captiuos ducūt eos ſecum ī infernū. O qͣntum conſtat illa mala delectatio ꝓpter quā eterne ⁊ beate vere vite perpetua in currit̉ amiſſio. Prudentes vero vadunt de die ſudando laborādo ꝑ penitentiam vt habeant bonam cenaꝫ ⁊ quieteꝫ in ꝑa diſo licet ſtulti truffentur de eis Id̓o io hannes Si quis ambulat in die nō offē dit ſcꝫ cadens in inferno. Ergo videte qͦ modo caute ambuletis Explicit ſermo ſextus poſt feſtum ſancte trinitatis. Sequitur. ¶ Sermo ſextus de dominica. xx. Ex cū audſſet turbatus eſt. Scribunt̉ hec verba originaliter Mathei. viceſimo ſcd̓o capitulo ⁊ officialiter in euuangelio hodierno. Sermo noſter erit de materia ſancti euuangelij iſtius domi nice preſentis ⁊ ſi placet deo habebimus ⁊cͣ. Rex autem cū audiſſet turbatꝰ ē. vt ſupra in euuangelio. ¶ Nota hic cauſan tur tria puncta ¶ Primo benignitas diuinalis ¶ Secundo peruerſitas humanalis ¶ Tercio ſeueritas dei virtualis ¶ Et de iſto vltimo loquitur thema euꝫ dicit Ꝙ rex iratus eſt vnde. ¶ Primo oſtenditur beniguitas dei erga nos que io ſtenditur in principio euuangelij cum di citur. Simile eſt regnum celorum homi ni regi qui fecit nuptias filio ſuo. Unde videndum eſt quomodo hic oſtēditur be nignitas diuinalis. ¶Pro quo ſciendū eſt ꝙ iſte rex eſt deus ⁊ matrimonium eſt coniunctio diuinitatis cum humanitate. Quia ſicut vir et vxor per actum matri monij ſunt duo in vna carne vt habetur. Mathei. xix. capitulo. Ita iā nō ſunt duo ſed vna caro. Qd̓ ergo deus cōiunxit. hō non ſeꝑet. Dicit illi. Quid ergo moyſes mādauit dari libellum repudij ⁊ dimitte re⁊ Ait illis. Quoniam moyſes ad duri tiam cordis veſtri permiſit vobis dimit tere vxores veſtras. ab initio autem non fuit ſic. Dico aūt vobis qꝛ quicūqꝫ dimi ſerit vxorem ſuam niſi ob fornicationem ⁊ aliam duxerit mechatur. Et qui dimiſ ſam duxerit mechat̉. Dicunt ei diſcipuli eius. Si ita eſt cauſa hoīs cum vxore. nō expedit nubere. Qui dixit illis ⁊cͣ. Ita di uinitas ⁊ huānitas ſunt vna ſola ꝑſona nitatis Sermo. VII Dn̄ica. XX. pꝰ tri vnde anaſtaſius ī pͣs. Quicūqꝫ vult qui cum deus ſit ⁊ homo noͣ duo tamen. ſed vnus eſt criſtus nuptie em̄ fiunt in ꝑadi ſo. Querit quare deus aſſumpſit noſtrā humanitate dico ꝙ ꝓpter pacem haben dam. vnde ſciendum eſt ꝙ qn̄ principes aut reges habent iurgiū ⁊ litē inter ipſos nullo modo poteſt fieri pax faciliter qͣꝫ ꝑ mr̄imoniuꝫ. vnde ſciatis ꝙ lixa erat inter deum regem ⁊ principe adam patrem no ſtꝝ qui etiam dicit princeps vnde inqͥt ps. conſtituit deus dn̄m ⁊ principem om nis poſſeſſionis ſue. Inter iſtos fuit bel lum ⁊ rixa quā perpetrauit adam cū pec cauit ⁊ tūc incepit deus deſtruere terraꝫ ade ⁊ eiecit eum a paradiſo. vnde dic̄ de us āgelis ſuis. Ecce videte ne forte mit tat manū ſuaꝫ ⁊ ſumat de ligno vite ⁊ co medat ⁊ viuat in eternū emiſit eos deꝰ de paradiſo Geneẜ. iij. Et tūc adam vi dens ſe eiectū ſciens. ꝙ nō poſſet reſiſtere noluit bellū ꝯmittere ac tn̄ genuit filios ⁊ filias ⁊ ꝯmiſerunt iteꝝ bellū cum deo ſcꝫ an peccauerūt qm̄ qui peccat ꝯmittit bellū cō tra deū ⁊ ip̄i fecerūt ⁊ maxime in tempo re nōe ⁊ tūc deꝰ incepit deſtruere eoꝝ ter rā ⁊ occidit oēs dēptis pauciſſimis aīabꝰ vt patet Beneẜ. vij. c. poſt diluuiū vero iteꝝ ꝯͣmiſerūt bellū ꝯtra deū turrim babi lonis edificando vt poſſent celū pertinge re ⁊ per ꝯn̄s fortiter cōtra deū inceperūt pugnare. vnde dixerūt inter ſe venite faci amus nobis ciuitatē ⁊ turrim cuiꝰ cacu men attingit celū Beneẜ. xj. Ꝙ videns ꝯmouit gentes ſuas ſcꝫ angelos ⁊ ait ill̓ in loco p̄allegato. venite igit̉ aſcendamꝰ ⁊ ꝯfundamus ibi linguā eoꝝ qd̓ factū ē ⁊ fuerūt ꝯfuſi. vnus alteꝝ nō intelligen tes naͣ cum vnus petebat aquā alius por tabat lapi des ⁊ ecōuerſo ⁊ ita dimiſerūt edificiū nō ꝯpletū ⁊ durauit iſtud belluꝫ multis temꝑibꝰ poſt vero fuerunt aliqui boni proceres qui viderūt tantā rixam ⁊ tantū iurgium inter deum ⁊ homineꝫ ⁊ ſi cut inter duos reges tractaueruūt ⁊ roga uerūt pro bono pacis ⁊ federꝭ eterni ⁊ fi lium dei ⁊ filiam regis noſtri ſcꝫ ade quia humanitas filia eſt ade ⁊ dixerūt illi bo ni proceres ſi deus vellet ſe tantū indina re ꝙ reciperet filiaꝫ regis noſtri ſcꝫ huma nitatem in vxorem valde eſſet benignus ⁊ deus preſciens futurum illud matrimo niū ſuam benignitatem oſtendendo dixit ad abraham Geneẜ. xij. ca. Abraham in ſemine tuo benedicent vniuerſi fines ter re ꝓphete etiam ꝓphetarunt de iſto matri monio vnde dic̄ yſaias. Ecce virgo con cipiet ⁊ pariet filiū ⁊ vocabit̉ nomen eiꝰ emanuel. Ad hoc matrimoniū electa eſt vna nobilis aula ſiue camera ſcꝫ venter virgīs. De quo dauid. In ſole poſuit ta bernaculū ſuū ⁊ ipſe tanqͣꝫ ſponſus proce cedens de thalamo ſuo. Cum aūt natus eſſet ſponſus de thalamo ſuo. dixit ange lis vt facerent cantilenā ſcꝫ gloria in ex celſis deo Et in terra pax hominibꝰ bone voluntatis. Sic ergo per illud matrimo nium fuit facta pax inter deum ⁊ hominē ꝓpter ꝙ xp̄s cum ſalutabat homines ſem per dicebat pax vobis tam in conuerſa tione huius mundi qͣꝫ etiam in aſcenſione ad celum. Cum dicit pacem meā do vo bis pacem meam relinquo vobis. Et ita aparet ex predictis quomodo ⁊ qualiter fuit factū matrimoniū prelibatū Sꝫ qͥs eſt locus vbi celebrabunt̉ nuptie. Dico ꝙ ꝑadiſus cū ſit multitudo maxīa tam an geloꝝ qͣꝫ hominū qui ad dictas nuptias ī uitati ſūt ⁊ in paradiſo dicunt cantilenaꝫ quā audiuit Iohannes in apocalipſi deci mo nono capitulo. Gaudemus ⁊ exulte mus ⁊ demus gloriam ei. quia venerūt nuptie agni. Unde nota que differentia eſt inter gaudere ⁊ exultare. dico ꝙ gau dium eſt in corde ſine oſtenſione extra. ſ exultatio eſt quādo illud gaudium nō po teſt teneri ſecrete in corde pre nimio. gau dio ſed oſtenditur ad extra. Ita faciūt in do XX pꝰ t̓rini Sermo ꝑadiſo ⁊ vſqꝫ hic eſt materia ſpeculatīa. Sꝫ moralit̓ ſciendū. ꝙ vctꝰ teſtamētū fuit ad faciēdum illd̓ mrīmoniū ⁊ ad on̄ denduꝫ. Nouū vero illd̓ declarat ⁊ inui tat ad nupcias. Un̄ videndū eſt ⁊ q̄ren dū qui ſūt illi qͥ īuitauer̄t ⁊ īuitāt ad iuſ ſum regꝭ. Dicendū ꝙ fuer̄t pͥmo apl̓i et .lxx diſcipuli. ⁊ oēs p̄dicatores ſeq̄ntes qͥ inuitabāt ad eūde diſcubitū in ill̓ nup cijs dulciſſimis. de qͥbꝰ Lu. xiiij. Btūs qͥ māducabit panem in regno dei. Iteꝫ cit Ioh̓. apoca. xix. Beati qui ad cenā ag ni vocati ſunt. vn̄ exqͦ inuitamur ⁊ neſci mus iter videamus illd̓ ⁊ qͦt ſunt diete. Dicendū ꝙ decē. Prīa eſt cognicio pec catoꝝ ꝓ qua agnoſce iniqͥtatē. Scd̓a cor dis ꝯtricio pro qͣ recogita pcta tua cum cordis amaritudīe ẜm illd̓ ꝓph̓e recogi tabo tibi annos meos in amaritudīe aīe mee. Dn̄e ſi ſic viuitur ⁊ in talibꝰ vita ſpūs mei corripies me ⁊ viuificab̓ me. Ecce in pace amaritudo mea amariſſiā Tu autē eruiſti animā meā vt nō peri ret ꝓieciſti poſt ergum tuum omne pecca tū qꝛ nō infernꝰ ꝯfitebit̉ tibi. yſa. xxxviij Tercia emēdandi ꝓpoſitū de qͣ xp̄us. va de ⁊ āplius noli peccare Io. viij. Quar ta male ſocietatis vitacio videlicꝫ ſi fue rit ſuꝑbus ꝙ hūiliet̉ pro qͣ ſcribit̉ nolite cōformari huic ſeculo. Quīta vite emē dacio pro qͣ Si aūt impius egerit peni teuciā ab omnibꝰ peccatis ſuis que oꝑa tus eſt ⁊ cuſtodierit omnia p̄cepta mea et fecerit iudicium ⁊ iuſticiam vita viuꝫ et nō morietur. Omniuꝫ iniquitatū eiꝰ quas oꝑatus eſt nō reordabor In iuſti cia ſua qͣꝫ oꝑatus eſt viuet. Nunqͥd vo luntatis mee eſt mors. impij dicit domi nus deꝰ ezechie. xviij. Sexta debitoruꝫ reſtitucio. vn̄ augꝰ. nō dimittit pctm̄ ni ſi reſtituat̉ ablatum Septima iniuriarū remiſſio pro qͣ ſcribit̉. ſi dimiſeritꝭ hoībꝰ pctā eoꝝ. dimittet ⁊ vobis pr̄ veſter ce leſtis debita vr̄a. ſi aūt nō dimiſeritꝭ nec pater vr̄ ⁊cͣ. Octaua eſt fame reꝑatio. de qͣ dicit augꝰ. nō pigeat ex ip̄o ꝓferre medicamēta. Un̄ facta ſūt vulnera ꝯtra hona eſt euchariſtie ꝯmunio in qͣ eſt ſponſus ⁊ ſpōſa ⁊ ita erimꝰ ī nupcijs q̄ cōputātur ꝓ decima dieta. Unde qͥ maducat meā carne ⁊ bibit meū ſauguinē in me manet et ego in eo Io. vj. Et per illud iter poſ ſumꝰ ire ad nupcias alias faciemus īter obliquū ſcꝫ ad infernū. Un̄ hec eſt via ābulate in ea neqꝫ ad dexterā neqꝫ ad ſi niſtra yſa. xxx. Bextera eſt qn̄ amore de clinamiꝰ Siniſtra qn̄ timore. Ip̄emet ſpō ſus īuitat nos dicens. venite ad me oēs qui laboratis ⁊ onerati eſtis ⁊ ego refi ciam vos. Et ita patet benignitas diui na Scd̓m punctu eſt peruerſitas hūana ſcꝫ hominis qui ad illas nupcias inuitan tur que clare oſtenditur in ſecūda parte euangelij cū dicitur de illo rege ꝙ reliqͥ tenuerunt ſeruos eius ⁊ cōtumelijs aff fecti occiderunt eos. Aliqui noluerunt ire. Alij ſcꝫ ſecūdi neglexerunt ⁊ abier̄t in villas ſuas. Alij cōtumelias efferūt vide ibi ⁊cͣ. Et ita eſt peruerſitas huma na vbi quilibet iudicat in corde ſuo ꝙ bꝰ ne erant homines illi digni punicōe. Ac tu multi ſunt inter nos ſimiles. Et qͥ ſūt de numero illorum. Ubi ſciendum ꝙ ꝑ tres modos iſtorum hominū denotatur tres modi peccatorum. quia quod deno tatur per primos homines eſt in deuocio quia noluerunt Secundū deſpectō quia neglexerunt. Tercium indignacio Quia cōtumelijs. Primum igitur peccatum ē indeuocio ⁊ iſtud maxime regnat in lay cis qui cū laborauerunt per totam ſepti manā nolunt in die dn̄ica ambulare ad nupcias ſcꝫ eundo ad miſſam ⁊ colendo diem dominicā ⁊ vacare ab operibꝰ ter renis alias tales nō habent deuocionem et nolunt ire ad paradiſum ſed pociꝰ ecō tra ad infernum quia maiora pctā ꝯmit tunt̉ in die dn̄ica qͣꝫ in alijs diebꝰ ⁊ ideo Vli do XX pꝰ trini Sermo cū noluit ire ad ꝑadiſum ꝑ indeuocionē pnīe agende ibut ad infernuꝫ qꝛ d̓t xp̄s Lu. xiij. Si nō pnīam habueritꝭ vos ꝑi bitis ergo colat dies dn̄ica qꝛ dicit dn̄s Exo. xx. memēto ⁊cͣ. ⁊ ideo nō fiat opꝰ aliqd̓ terrenū. Itē ſcd̓o audiat miſſa cu ſuis cōdicōibꝰ ⁊ iſto mō ibit ad ꝑadiſum Alias tales erunt de numero illoꝝ qui noluerūt venire. Alij vero deſpexerūt ⁊ illi ſunt qͥ deſpiciūt remedia xp̄i ⁊ vadūt ad demōes ⁊ ſortilegos. vn̄ negligūt re media xp̄i qui pro medicina dedit nobis vnū amphoriſinū qd̓ eſt tale. Signa āt eos qͥ crediderint. hec ſequent̉ in uomīe meo demōia eiciēt lig. lo. nouis ſerpētes tollēt ⁊c̄. Nota qꝛ dicit crediderunt nō dicit apl̓i fuerūt dicit bn̄ hēbunt nō ſani erunt qꝛ multis ſanitas eſt nociua ⁊ id̓o dicit bn̄ hēbunt qꝛ qūo ſaniunt bn̄ habe bunt qꝛ hēbunt victima que p̄ualet ſa nitati corꝑali. Si āt vadunt ad ſortile gos negligendo nomē xp̄i erūt de nume ro illoꝝ qͥ neglexerunt ⁊ iō ibunt ad īfer nuꝫ ⁊ iſta ſnīam q̄ ſeqͥtur. dedit deus cō tra talęs qͥ declinauer̄t ad magos morte moriat Leuit̉. ij. Nā qn̄ vadunt ad ma gos fornicant̉. qꝛ ꝓmiſit fidē in bap̄mo dn̄i cū d̓r ſibi abrenūcia ſathane ⁊ oꝑbꝰ et rn̄ det abrenuncio. Et iō dū frangit ꝓ miſſione fornicat̉ ſcꝫ eundo ad magos ſi cut mulier q̄ fide ꝓmiſit marito ſuo ⁊ cū alio fornicat̉. Tercij ſunt qͥ peccāt per in dignacōem ⁊ tales ſunt blaſphemantes et iurātes. vnde illud pctm̄ maius eſt oī bus alijs. vn̄ ſi nō eēt niſi iſtud eſt ſuffi ciens ad deſtruēdum totuꝫ munduꝫ Et nota ibi hiſtoriā leuit̉. xxiiij. de blaſpheō ducto ad moyſen ⁊ ꝯſulto pͥus dn̄o rn̄ dit dicēs. educ bl aſphemuꝫ extra caſtra et ponāt illi qͥ audierūt manꝰ ſuas ſuꝑ caput eiꝰ ⁊ lapidet en̄ ppl̓us vniuerſus. Et ad filios iſrl̓ loq̄ris. hō qui maledixe rit deo ſuo portabit iniqͥtate ſuā ⁊ qͥ bla phemauerit nomē dn̄i morte moriat̉. la pidibꝰ eū obruet oīs ml̓titudo ppl̓i. No ta qꝛ dixit dn̄s ꝙ lapidaret̉ ab oībus qꝛ pctm̄ tāgit oēs ⁊ iſta ē ꝑuerſitas hūana qꝛ nolūt ⁊cͣ. Terciꝰ punctꝰ ē ſeueritas dei virtual̓ qꝛ deꝰ punit illos ſicut on̄dit tertia ꝑs euāgelij. vn̄ dicit cum audiſſet rex iratꝰ eſt ⁊cͣ. vſqꝫ ſuccēdit. Nota tres actꝰ ibi numeratos iuxta tria pctā p̄dcā. Un̄ pͥmus actꝰ eſt qꝛ miſſis exercitibus ſuis ſcꝫ vt deſtrueret terrā illoꝝ ⁊ illud ſit ꝯtra pctm̄ blaſphemie. qꝛ ꝓpt̓ illa mi niſtri iuſticie diuine deſtruxerūt terram nrām aliqn̄ ꝑ tēpeſtates. aliqn̄ ꝑ frigidi tates. aliqn̄ ꝑ ſiccitates. aliqn̄ ꝑ fulgura qd̓ on̄ditur ꝑ ſil̓itudine qꝛ cū expugnat̉. aliqd̓ caſtꝝ ꝙ illi qͥ ſunt a ꝑte īferiori ex pugnāt illos qͥ ſunt ī caſtro cū arcubꝰ et baliſtis ⁊ ſagittꝭ. ⁊ illi qͥ ſūt ī caſtro defē dunt ſe cum lapidibꝰ ita ē de nobis iurā tibꝰ ⁊ blaſphemātibꝰ qͥ baliſta oris ⁊ lin gue mittimꝰ ſagittas ꝯtra deum ⁊ ip̄e ſe defendit cū lapidibꝰ ⁊ iō nobis mittit tē peſtates. Actu valde benigne. qꝛ mittit lapillos cuꝫ mittere deberet groſſos la pides. et ita pꝫ qͦmō nos blaſphemia pu niam Unde d̓r in Thobia. maledcī erūt qui cōtēp̄ſerint te ⁊ ꝯdemnati er̄t qͥ bla. phemauer̄t te. thob̓. xiij. Cōtra aliud pec catum qꝛ nō celebramꝰ feſta dicit. miſit ſeruos ſuos ⁊ occider̄t. Un̄ dicit ꝑdidit hoīcidas illos ⁊ ꝓpter illd̓ pctm̄ ſūt mor talitates. Et rō eſt qꝛ ꝑ que qͥs peccat. ꝑ hͦ ⁊ torqͥtur. cum gͦ tollaꝰ ſuuꝫ tꝑs rō remouet nobis nr̄m tꝑs ꝑ qd̓ debeꝰ acqͥ rere merituꝫ. Iō d̓t ꝑ p̄s. Cum acceꝑo tꝑs ego iuſticias iudicabo. ptꝫ qͦmō per iſtud pctm̄ puniunt̉. ⁊ ideo d̓r malachie .iij. In penuria vos maledicti eſtꝭ. quia vos me fraudaſtis ⁊ configiſtis. Cōtra illud pctm̄ qꝛ vadimꝰ ad ſortilegos mi ſit ſeruos vt ſuccederet ciuitates ſcꝫ ī in. ferno ⁊ rō eſt bona. qꝛ cum volumꝰ re currere ad demōes rōnale eſt ꝙ ſimꝰ cū ip̄is. ⁊ ideo dicit deꝰ per moyſen Deut̉. .xxxij. Generatio em̄ peruerſa eſt ⁊ īfide les filij ip̄i me ꝓuocauer̄t in eo qui non Dn̄ica xx poſt trīta tis Sermo vij erat deus ⁊ irritauer̄t in vanitatibꝰ ſuis. et ego ꝓuocabo eos in eo qui non eſt po pulus ⁊ in gente ſtulta irritabo illos. ig nis ſuccenſus eſt in furore meo. ⁊ arde bit vſqꝫ ad inferni nouiſſima. gͦ prouide atur. ⁊ iſta eſt ſeueritas dei. gͦ cū audiſſet rex ⁊cͣ. ¶ Dn̄ica. xx. Sermo ſeptimꝰ. Olite fieri im prudentes ſꝫ intelligentes. Sermo noſter erit de epl̓a hodierna. Sed pͥmo dicamꝰ aue Ma ria. Pro declaracōne theātis Scienduꝫ ꝙ in ſcriptura ꝟtutes ⁊ oꝑa ꝟtuoſa di cutur ſapiēcia. peccata ꝟo dicūtur ſtulti cie ⁊ inſipientie. Ubi ſciendū ꝙ nos ſu mus cōpoſiti ex duabꝰ naturis ſcꝫ ex ſb̓a ſpūali.ſ. ex anima rōnali ꝑ qua cōfirma mur deo. ⁊ corꝑe materiali ꝑ quod con firmamur beſtijs ⁊ brutis. ⁊ ideo que qͥs agit ẜm animā dicūtur ꝟtutes Oꝑa ve ro que agimus ẜm corpus dicūtur vicia ſiue peccata. cū ꝑ illa ſimus ſimiles bru tis. ⁊ iō dicitur de illis qͥ agunt ẜm ani mā Eccī. iij. Sapiēs cor ⁊ intelligibile abſtinebit ſe de peccatis. ⁊ in oꝑbꝰ iuſti cie ſucceſſus habebit. De alijs vero qͥ ſe quūtur ſenſualitateꝫ dicit̉ Dan̄. xiij. ſic fatui filij iſrahel nō recte iudicātes. neqꝫ quod veꝝ eſt cognoſcētes. cōdemnaſtis filia iſrahel. Dicit nō iudicātes ſcꝫ ꝑ in tellectū rōnis ⁊ non cognoſcētes ſcꝫ ea que cōueniūt̉ ⁊ cōcordat parti principa li anime ſcꝫ cū qua debemꝰ omnia cōfor mare. Et ita patꝫ quō virtuoſi dicūtur prudentes. peccatores āt imprudētes. Et ideo paulus volens nos eſſe ſapien tes auiſat nos in theāte dicens. Nolite fieri imprudētes ⁊cͣ. ⁊ ſic habet materia Ergo videndū eſt de quolibet peccato mortali quō dicit̉ ſtulticia ⁊ inſania. et ꝟtutes ꝯtrario mō ſunt ſapiencia ⁊ pru dencia. Un̄ ſuꝑbia eſt ſtulticia. humilitas autē ſapiencia magna. ⁊ ſic de alijs peccatis ⁊ ꝟtutibꝰ cōtrarijs. Un̄ ponen de ſunt ꝟtutes ⁊ vicia ꝑ ordinē Primo ſuꝑbia cui conͣdicit huīlitas. Scd̓o auaricia cui contradicit miſeri cordia ſiue liberalitas. ¶ Tercō luxuria cui cōtradicit mūdicia. ſiue caſtitas. ¶ Quarto inuidia cui contradicit dilec tio fraternalis. Quīto guloſitas cui ꝯͣdicit tꝑancia. Sexto ira cui contradicit concordia. ¶ Septīo accidia cui conͣdicit diligēcia ¶ Primo gͦ ſuꝑbia eſt ſtulticia. ⁊ huī litas eſt prudēcia. qd̓ patet ꝑ ſimilitudi neꝫ. quia ſi qͥs inueniat duas vias. vnā montoſaꝫ ⁊ petroſaꝫ que ducit ad mor teꝫ ⁊ ꝑdicōeꝫ. Et alia ſit plana q̄ ducit ad portā ⁊ vitaꝫ. ſi talis accipiat viam pe troſam alia dimiſſa. iudicabitur talis ſtultus. Ita eſt de ſuꝑbia ⁊ humilitate que ducut ad aliuꝫ mūduꝫ. attamē vna ad mortē. alia ad vitā. Suꝑbia ꝟo du cit ad mortem q̄ eſt petroſa ⁊ infecta. et plena erūpnis. qm̄ qui ſuꝑbit ſꝑ habꝫ di uerſa negocia exercere. Sed humilitas ducit ad vitā. ⁊ ad paradiſuꝫ. Iob. xxij. Qui enī humiliatus fuerit erit in gloria et inclinauerit oculos ipē ſaluabit̉. Suꝑ bia vero ducit ad infernū. Un̄ detur pͥ mo exemplū de angelis ⁊ prīo de lucife ro qͥ dixit. Aſcendā ſuꝑ altitudinem nu biū ⁊ ſil̓is ero altiſſimo actu illa via du xit ip̄m ad infernū. Iteꝫ eciā detur exem plū de homine de adam. qͥ ꝑ ſuꝑbiaꝫ eie ctus eſt de paradiſo. Et ideo dicit̉ Iſa. xiiij. Uerūtamen detrahens ad infernuꝫ detrahens in ꝓfundū laci. Similit̓ adaꝫ niſi egiſſet penitenciā fuiſſet ad infernuꝫ et ideo Thobias dicit filio ſuo. Fili mi ſuꝑbiā nunqͣꝫ in tuo ſenſu aut in tuo ver bo dominari ꝑmittas. In ip̄a enī initiū ſumpſit omīs ꝑdicō. Thob̓. iiij. gͦ ſuma tur via plana qm̄ dicit alibi ſcriptura ec cleẜ. x. Initiū ſuꝑbie in hoīe apoſtatare UUU tis Sermo vii Dnica xx poſt trita a deo quoniā ab eo qui fecit eum receſſit cor eius. quia initiū omnis peccati eſt ſu perbia. qui tenuerit illam adimplebitur maledictis. ⁊ ſubuertet eum in fine. Cū gͦ ſuperbia ducat ad mortem. ⁊ humili tas ad vitā. apparet hanc eſſe ſapienciaꝫ illam vero ſtulticiaꝫ. gͦ bene debet vitari ſuperbia cum non faciat homineꝫ prudē tem ſꝫ ſtultum. Et ideo dicit paulus ad Roma. prīo. Euanuerūt in cogitacōni bus ſuis ⁊ obſcuratuꝫ eſt inſipiēs cor eo rum dicentes enī ſe eſſe ſapientes ſtulti facti ſunt. Dicit euanuerūt quia quando quis eſt ſuꝑbus cogitat aſcendere tantū et euaneſcit in cogitacōne. quia credit a ſcendere dimittendo bonaꝫ vitam que ducit ſurſuꝫ ad paradiſuꝫ. ſumendo vi am illā que ducit deorſum ad infernum. Pone exempluꝫ de facerdotibꝰ ſimpli cibus dicentibꝰ bene ⁊ deuote horas qui duꝫ cogitāt beneficia euaneſcunt in cogi tacōnibus. Iteꝫ de laycis mercatoribꝰ qui dum viuunt cogitat preſtare vel mu tuare ad vſuram vt poſſunt habere the ſaurū ad dotandum filium vel filiam. et tales cogitacōnes vane ſunt. Et ſequit̉ et obſcuratū eſt cor eorum. quoniā ſicut nubes obſcurāt aerem. ita iſte cogitacō nes obſcurat cor. gͦ caueamꝰ ſi nolumꝰ fieri inſipientes ⁊c̄..¶ Secūda ſtulticia eſt auaricia. Unde ꝙ auaricia ſit ſtulti cia. ⁊ miſericordia prudencia. patet per ſimilitudineꝫ alicuius diuitis qui vendit bona ſua. qui pecunijs in ſaculo colle ctis vult arripere īter. ſꝫ conſulitur ſibi ab amico vt dimittat illam pecuniā. quoni am in itinere ſunt latrones qui pro cer to ip̄m depredabuntur. Si talis rennuit et pecuniam ſecum deportat ⁊ depreda tur vſqꝫ ad camiſiam. iudicabitur talis ꝓfecto ſtultus. Ita eſt de nobis qui ha bemus ire ad aliam ciuitatem. quia non habemus hic manente ciuitatem ſed fu turaꝫ inquirimus. Et eſt paſſus quidā in quo omnes depredati ſunt. ſcꝫ mors. et oportet omnes homines tranſire per illum paſſum. quoniam dominus noſter Iheſus xp̄us met tranſiuit per illum. Unde ſcriptura dicit. Nonne hec opor tuit pati xp̄m ⁊ ita intrare in gloriam ſu am. Luc vltimo. Et in hoc paſſu latro nes homines ⁊ animas depredantur. Latrones ſunt mulier. filij. ⁊ alij paren tes. ſcutiferi ⁊ ſic de alijs. Ergo mitta mus theſaurum ꝑ cambium ſcilicet dan do pauperibus. ⁊ tunc cuꝫ cedula redde tur theſaurus in celo. Cedula eſt iſta da pauperibus ⁊ habebis theſauros in celo. Mathei. xix. Unde nota hyſtoriam bea ti Laurentij qui decio imperatori petenti theſaurum reſpondit. Facultates eccle ſie quas a me requiris manus pauperuꝫ in celum deportauerunt. Ergo facia mus ſimiliter. ⁊ tunc dicet xp̄us nobis. Euge ſerue bone ⁊ fidelis. quia ſuper pauca fuiſti fidelis ſupra multa te con ſtituam. Intra in gaudium domini tui. Mathei. xxv. Et ita patet quomodo li beralitas eſt prudencia. ſed auaricia eſt ſtulticia. Auarus autem portat diuici as vſqꝫ ad mortem vbi depredatur. et nihil ſecum portat. Et tali poſt morteꝫ dicet xp̄us. Quia non dediſti pecuniam meam ad menſam ⁊ ego veniens cum v ſuris vtiqꝫ exegiſſem illam. Et aſtanti bus dicet. Auferte ⁊cͣ. Luce decimono no. Duo verba ſequūtur. ⁊ ita patet lar gum eſſe ſapientem. ⁊ auarum eſſe ſtul tum. Unde prouerbiorum decimoquar to. Corona ſapientium diuicie eorum. fatuitas ſtultorum imprudencia. gͦ No lite fieri imprudentes. ¶ Quarta ſtulti cia eſt luxuria. Unde luxuria eſt illd̓ pec catū carnale quod cōmittitur p̄ter matri moniū quocūqꝫ modo fiat. ⁊ iſta ē val de magͣ ſtulticia. qd̓ pꝫ ꝑ ſil̓itudinē hoīs qͥ in qͣdaꝫ domo a ꝑte inferiori habebat paleā ⁊ ſtramīa que ſunt eſca brutoruꝫ tis Sermo viii dn̄ica. xx. poſt trīta ⁊ deſuꝑ habebat multos theſauros ⁊ la pides precōſos Cū auteꝫ vigeret qua dā hyeme frigus voluit calefieri ⁊ ſuc cendit ſtramīa igne ⁊ cū gaudēdo calefi eret cōbuſſit totū theſaurū ⁊ lapides p̄ cioſos Nonne talis iudicabit̉ fuiſſe im prudēs Certū eſt ꝙ ſic. Talis eſt luxu rioſus qui hꝫ domū ⁊ animā in qua eſt theſaurus magnus. ſcꝫ rō ⁊ volūtas. et ſuperior porcō in qua rōne ⁊ volūtate ⁊ ſuperiori porcōe ſunt ꝟtutes ⁊ merita q̄ dicūtur theſauri. ⁊ ſenſualitas ē inferior ꝑs in qua ſunt palee ⁊ fenuꝫ ſcꝫ motus carnales Un̄ omīs caro fenū. Un̄ yſa. xl. Clama. ⁊ dixi. qͥd clamabo. oīs cato fenuꝫ ⁊ omīs gl̓a eius quaſi flos agri. ⁊ talis ſenſualitas nihil valet reſpectu rō nis. Unde paulus ad Ro. vij. Scio eī qꝛ nō habitat in me hoc eſt in carne mea bonū. Un̄ in rōne ⁊ volūtate ⁊cͣ. ſunt theſauri ſcꝫ fides ſpēs ⁊ caritas ⁊ cetere ꝟtutes. O qͣꝫti theſauri. ſed conburūtur qn̄ homo luxuriatur. qm̄ luxuria dicit̉ ig nis. Unde Iob. xxxi dicit. Ignis eſt vſ qꝫ ad ꝑdicōneꝫ deuorās ⁊ omīa eradi cas germina. gͦ caueamus ne incendamꝰ paleā ſcꝫ carnem. quoniā tales ſunt im prudentes qͥ luxuriātur. Un̄ paulus pri mo ad Coꝝ. ij. Animalis homo nō ꝑci pit ea que ſunt ſpūs dei. Spūs dei enim eſt ille ⁊cͣ. ⁊ non poteſt intelligere. gͦ au diamus paulū. Nolite ⁊cͣ. ¶ Quarta ſtulticia eſt inuidia. Ꝙ inuidia ſit ſtul ticia patꝫ ꝑ ſimilitudine cuiuſdā homīs habentis inimicos ip̄m ꝑſequētes. qui veniens ad flumē inuento ponte fregit il lum anteqͣꝫ trāſiret flumē. ⁊ tunc venien tes inimici eius occiderūt eum. qui ſi nō fregiſſet ponteꝫ anteqͣꝫ tranſiret ſed poſt tranſitum ſaluus fuiſſet factus. Ita eſt de nobis in hoc mūdo. qm̄ omnes habe mus tranſire flume̓ aque ſcꝫ infernū cuꝫ ponte qui dicitur amor ſiue dilectō ꝓxi mi qui habet ſex arcus. cum iſto habemꝰ tranſire ⁊ non eſt alius pons ⁊ ideo dici ad Roma. xiij. Qui enī diligit proximū legem adimpleuit. Nā non adulterabis etcͣ. Plenitudo gͦ legis eſt dilectō. per hac eī tnͣſimꝰ de mortē ad vitā. Un̄ iſti us pontis arcus ſunt iſti ſcꝫ amor ⁊ dile ctō patris ⁊ matris qui debet eſſe reuere cialis. Secūdus amor inimicoruꝫ ſcili cet nolle damnuꝫ neqꝫ eorum mortem Unde dicit ſcriptura. Ego autem dico vobis diligite inimicos veſtros. benefaci te hijs qui oderunt vos. ⁊ orate pro ꝑ ſequentibꝰ ⁊ calumniātibus vos. Ma thei. v. ¶ Terciꝰ amor eſt corporis ſcꝫ ꝓximi non luxuriādo cum proximo vel cum ꝓxima. ¶ Quartus amor eſt pro prij corporis. ¶ Quītus amor eſt bono rū ꝓximi. ¶ Sextꝰ amor ē fame ꝓximi Nos enim non debemus deſiderare alie na. quoniā radix omnium malorū eſt cu piditas prīa ad Thymo. vj. Qui anteꝫ frangit iſtū pontem eſt ſtultus. Et ideo dicit ſcriptura. Poſſidebūt paruuli ſtul ticiaꝫ. paruuli ſunt inuidi qui habent cor ita paruū ꝙ non manet in eo niſi ipēmet Inuidi enī ſe inordinate diligunt. Sed cor hominis celo ⁊ terra maius eſſe debe ret. Et racō eſt quia in celo non ſtant ni ſi iuſti. tamen in corde hominis boni de bent eſſe tam iuſti qͣꝫ eciā peccatores. pec catores diligere debemus ac eoꝝ bonuꝫ ꝓcurare. Et ita patet quō inuidus dici tur paruulus. Unde Iob. v. Paruulū occidit inuidia turpiter. ¶ Quinta ſtulti cia eſt gula. Ꝙ autē guloſitas eſt ſtulti cia patet ꝑ ſimilitudinem cuiuſdaꝫ fame lici ſtulti qui venit ad domū cuiuſdaꝫ di uitis qui parauerat bonos cibos quos appoſuit famelico. qui portans ſecum ve nenum miſcuit cibis ⁊ comedit ⁊ poſt ea mortuus fuit Talis enim dicitur fu iſſe merito ſtultus. vnde diues qui para uit cibos eſt deus. de quo dicitur. Oculi omniū in te ſperāt domine ⁊cͣ. Ipſe enī dn̄ica. xx. poſt trita tis Sermo viii dedit nobis cibos quibꝰ ſuſtētamur. actn̄ nos miſcemꝰ venenū. ſcꝫ ꝑ ſuperfluitatē hoc cum ſuꝑflue comedimꝰ. Et iſtud ve nenum nos occidit ⁊ abbreuiat vitā taꝫ ſpūalem qͣꝫ corporaleꝫ ⁊ ita intoxicamꝰ cibū ⁊ ideo conſilium datur in ſcriptura. Eccli. xxxvij. Noli auidus eſſe in epula tione ⁊ nō te effundas ſuꝑ om̄eꝫ eſtam in multis em̄ eſcis erit infirmitas ⁊ auiditas appinquabit vſqꝫ ad coleraꝫ ꝓpter crapu lam multi obierūt qui aūt abſtinens eſt adiciet vitaꝫ. Et ita patet quō auidi ſiue guloſi ſtulti ſūt qm̄ occidūt ſeip̄os ⁊ cō cordat alibi ſcriptura loquens de auidis. Prouerb̓. pͥmo. Stulti ea que ſibi ſunt noxia cupiūt ⁊ imprudētes odibūt ſcīaꝫ ¶ Sexta ſtultitia eſt iracūdia. ꝙ auteꝫ iracundia ſit ſtultitia. patet per ſimilitudi nem alicuius habentis aliqueꝫ annerxum ſibi cuiꝰ vult ſcindere veſtes ⁊ nō poteſt illi veſtes ſcindere cum ſit a ꝑte poſterio ri qui videns ꝙ nō pōt frangere veſtes al terius niſi ventre ⁊ corpore ſuo ꝑforato ponit ſibijp̄i gladium per ventre ⁊ occidit ſeip̄m. talis eſt ſtultus merito iudicandꝰ. Huic ſimilis eſt iracuudꝰ qui ꝓ frangen dis veſtimentis alterius corporis quod eſt veſtis anime ſeip̄m occidit. non enim poteſt alterius occidere animā qꝛ illa eͣ incorruptibilis. Uel veſtis eciam dicit fama ⁊ ad frangendū veſtimenta vel al terius corporis vel famam primo ira cundus ꝑforat animam ſuaꝫ: vnde ira tus primo ſe occidit in anima percutiens ſe gladio ire. De quo dn̄s. Mat. xxviij ayt ad petrū. Om̄es enī qui acceperint gladiuꝫ gladio peribūt. qd̓ intelligit vel intelligi poteſt de gladio ire. vn̄ dauid ī psͣ. xxxvj. Gladius intret in corda ip̄o rū ⁊cͣ. Non eī poteſt intelligi de gladio materiali. qꝛ eſt exceptō qꝛ ſūt multi ho die accipiētes gladiū materialē qui non moriūtur gladio. Itē nec de gladio iudi cij. qm̄ multi fuerūt homicide qui acta pe nitencia ſaluātur. gͦ ſine exceptōe poteſt intelligi de ira q̄ prīo occidit illuꝫ qui eā poſſidet. ⁊ ſic eſt ſtulticia. Iō dicit ſcpͥ tura. Ne ſis velox ad iraſcenduꝫ qꝛ ira ī ſinu ſtulti requieſcit. In ſinu i. in corde. gͦ Nolite fieri ⁊cͣ. Ecc̄s. v. ¶ Septīa ſtulticia eſt accidia. Ꝙ accidia ſit ſtulti cia patet ꝑ ſimilitudineꝫ. Ubi notāduꝫ ꝙ in quadā villa erant nundine in quo dā die. ⁊ fuit bonū forū de rebus. qꝛ il lud quod an̄ conſtabat ⁊ appreciabatur centū frācis. in nūdinis habebat̉ ꝓ vno. Et tunc homo volens emere victualia. dormiens ⁊ excitatus a muliere ſua no Iuit emere. ſꝫ voluit prandere. ⁊ poſt pͥn diū iteꝝ obdormiuit. ⁊ nō emit aliquid in nundinis. poſt ꝟo mortuus eſt. nonne talis eſt ſtultus. Patꝫ ꝙ ſic. Ita eſt de accidioſis in oꝑbꝰ victualibꝰ. qui ꝑ mo dica huius mūdi bona poſſunt redimere infinitam penam in alio mūdo. ſꝫ accidio ſi negligūt. ¶ Et nota parabolā que eſt Math̓. xviij. Homo quidā rex om̄e de bituꝫ remiſit ſuo ꝓcideti ad pedes domi ni. ac dicenti. Pacīam habe in me. Ita nos ī pn̄ti vita cū paucis lacrimis poſſu mus emere mīaꝫ dei. ⁊ redimere penā in ferni. ⁊ hoc qͣꝫdiu durāt nundine ſcꝫ qͣꝫ diu durat pn̄s vita. ſꝫ poſt mortem cum mille milibꝰ lacrimis non p̄t emi mima ꝑs mīe dei. qꝛ iā tranſacte ſunt nūdine ⁊ oīa cara ſunt. Ꝙāt tꝑs in alio mūdo ca rū ſit pꝫ in hyſtoria Lu. xvj. de diuite e pulone ⁊c̄. qͦ qͣꝫdiu durāt nundine ema mus tā cuꝫ lacrimis ⁊ ieiunijs qͣꝫ cū vi gilijs ⁊ diſciplinis ⁊ alijs qͥbuſcunqꝫ. ⁊ agamus pnīaꝫ ⁊ ita erimus diligentes. qm̄ poſſumꝰ in oꝑbꝰ terrenis ſꝑ labora re ⁊ cū hoc eſſe ocioſi. qd̓ pꝫ qm̄ ille cog noſcit fuiſſe ocioſus ī die qn̄ ad domū re dit in ſero nihil portat. Ita eſt de terre nis cū laborauerīt in mūdanis ī vita ſi n̄ portent bona opera ad paradiſuꝫ. tales iudicabūtur ſtulti. ymmo maxīe ſtulti. ⁊ ideo ꝓuerb̓. xij. dicitur de diligentibꝰ et accidioẜ. Qui oꝑatur terrā ſuā ſaciabit̉ do xxi pꝰ tri Sermo pane qui autē ſectat̉. ociū ſtultiſſimus eſt prouer. xij. Uocat terrā corpꝰ quoni am de terra factū eſt vn̄ formauit igitur Gene. ij. Uocat ocioſū ſtultiſſimū vn̄. nō poſuit poſitiuū.ſ. ſtultū nec ꝯꝑatiuuꝫ ſcꝫ ſtultiorē ſed ponit ſuꝑlatiuū. ſcꝫ ſtul tiſſimū:. vnde accidioſꝰ dicit̉ eſſe ſtultꝰ in hoc mūdo. qꝛ nō vult agere penitētiā ⁊ ſtultior. quia ꝑdit gloriaꝫ paradiſi. ⁊ ſtultiſſimꝰ quia meret pena inferni ꝑpe tuā ergo nolite Dominica. xxj. Sermo primus Pra ſeptima re liquit euꝫ febris Iohānis. qͣrto capitulo. originalter. Sermo n̄r erit de ſancto euangelio dn̄ice pn̄tis ⁊ ſi placet deo habebimus multas bonas doctrinas ad illuminatōeꝫ intellectus ⁊ ꝯſolatōꝫ aīaꝝ ⁊ corectōꝫ vite ⁊ pctōꝝ Salutet̉ ꝟgo maria Inpn̄ti ẜmone co gitaui habere modū laboratoris ſeu or talani volētis ſeminare bonū ſeme ſeu plantas Qui pͥmo arat ⁊ p̄parat bonā terrā ⁊cͣ Terra bona ⁊ fructuoſa ē hijſ toria euāgelical̓ ī cāpo ſeu orto euāgelij exarata. Dicat̉ hijſtoria euāgelij. Erat qͥdā regulꝰ ⁊cͣ Aratur ſic iſta terra mo uēdo queſtione quare vocat ip̄m regu lū ⁊ nō regē Solutō qꝛ nō habebat niſi vnā ciuitatē ꝓ qͦ nota ꝙ quia antiquitꝰ erat tāta ambitō regēdi vel dominādi qualibet ciuitate erat vnꝰ rex qͥ dicebat regulꝰ ſicut mō vnꝰ ep̄us alias nō dice bat̉ ciuitas De hͦ aucͣtas Terra canaā ī v. regulos diuidebat̉ gazeꝰ ⁊ azocios aſ calonitas getheos ⁊ acchoronitas Io ſue. xiij. Alij qui habebāt multas ciuita tes dicebāt̉ reges ¶ Et ſequit̉. Cuiꝰ fi liꝰ infirmabat capharnaū ⁊cͣ. Nota cir ca hͦ qd̓ ih̓us ſibi dixit. Niſi ſigna ⁊ ꝓdi gia videritꝭ Diceret aliquis quare xp̄us rep̄hēdebat eū cū tn̄ tanta deuotōe vep̄hendit ꝓpter modicā credentiā qͣꝫ habe bat qͦd patet in hoc ꝙ rogabat eū. xit deſ cenderet ⁊ ſanaret filiū eius ex quibꝰ pa ter dubitauit quia ſi ip̄ꝫ verū deuꝫ credi diſſet ſciret. ꝙ nō eſſet locꝰ vbi nō eēt deꝰ diffidebat gͦ regulꝰ ⁊ nō plene cre didit qꝛ honore dedit p̄ſentie corꝑali pe tens vt deſcenderet corporalit̓ Sed iue lius Fecit ille centurio dicens xp̄o Dn̄e puer meus iacet ꝑaliticꝰ in domo. ⁊ ma le torquetur Et ait ih̓us Ego veniaꝫ ⁊ curabo euꝫ Et centurio Dn̄e nō ſū dig nus vt intres ſub tecto meo ⁊cͣ Iſte ha bebat verā fide credens ꝙ xp̄s pn̄s ⁊ ab ſens cōporaliter poterat ſanare filiaꝫ ſu am Ideo non fuit a chriſto reprehenſꝰ ſed ꝯmendatꝰ qꝛ chriſtꝰ dicebat ſequen tibus ſe Amen dico vobis. non inueni tantā fide in iſrahel Secundꝰ defectus iſ tius reguli notat in hoc qd̓ dixit ſibi chriſ tus. Niſi ſigna ⁊ prodigia videritis nō creditis. Nota dt̄. Niſi videritꝭ ⁊ non dicit audieritis quia dicit apoſtolus. ꝙ fi des eſt ex auditu. auditus auteꝫ per ver bum chriſti Ad Ro. x. Nunqͣꝫ vos vi diſtis trinitatem tamen. credi tis Et iſ ta veritas quomodo ī trauit ī corde veſ tro pꝫ ꝙ n̄ ꝑ oculos nec guſtū nec tactū ſed per aures audiendo ſcripturas doc trinas veriſſimas. Ide de miracul̓ chriſ ti dicendum eſt que firmiter credimus quāuis ea non viderimus. Et ſic patet ꝙ eſt fides ex auditu Et quia ille regulꝰ audiuerat iā miracula chriſti quomodo ſcilicet chriſtus ſolo verbo curabat infir mos ſuſcitabat mortuos ⁊cͣ. Et tamen ad huc nō credebat. ſed volebat videre. Ideo reprehēdit̉ a chriſto cū dicit̉ Niſi ſigna ⁊cͣ quaſi dicat. Nōne ſufficit audi ve patet ex hijs ꝙ mō eſſent multi rep̄ hendendi. Dicunt multi qͥd ſit homo de paradiſo. de inferno. de purgatorio. hul lus venit ad nos iſta nobis manifeſtans. quibꝰ dici poteſt rep̄heſorie id quod di xit chriſtus regulo ſcꝫ niſi videritis. ⁊cͣ Sermo do xxi pꝰ trini Iſta eī audiuiſtis per prophetas apl̓os. ⁊ ꝑ euangeliſtas ⁊ ꝑ chriſtū. qꝛ ipſe to tum nobis reuelauit in ſcripturis ſacris. Item per lazarū. Item ꝑ beatum pau lū. Item ꝑ ſanctū iohannē euangeliſtā qui viderūt ⁊ retulerūt nobis Ideo ſūt valde reprehenſibiles illi qui dicūt: ego vellem iſta videre Auditus em̄ ē nccariꝰ ſed non viſus. qꝛ oculi pn̄t incantari. ⁊ ſcriptura ſcā non p̄t incantari. Sic ille re gulus volebat videre. d. Dn̄e deſcende priuſqͣꝫ moriatur filius meus. Non cre debat eum poſſe poſt mortē ſuſcitare. Sꝫ xp̄s totus benignus non reſpiciens eius defectū voluit non ſolum filium a febre ſed prēm ⁊ totam curiam ſuā ab infide litate ⁊ incredulitate liberare di. Uade qꝛ filius tuus viuit. vſqꝫ in finem. Nota hic magnificentiā xp̄i. Iſte regulus ſolū petebat ſanitate corꝑalem ꝓ filio. ⁊ xp̄s ſanauit filium in corꝑe ⁊ aīa. ⁊ prem et oēs de curia credentes in xp̄m. De iſta inagnificentia Moyſes Date magnifi centiā deo. dei ꝑfecta ſunt oꝑa Deutro. xxxij. ſcꝫ fauando corpus ⁊ aīam. Ideo dicebat ip̄e. Bonū opus feci ⁊ oēs mi ramini. qꝛ totum hoīem ſanū feci Iohā. vij. Ecce ager ſeu ortus euangelij Nūc ſeminandū ē bonū ſemen mortalitatuꝫ ad inſtructōem vite ⁊ conſolamen aīa rum. ſuper hoc qd̓ dicit thema. Hora ſep tima. ⁊cͣ. Et intrabo materiā ꝑ queſtio nem. Queritur ergo cum in die artificia li ſint xij. hore. ⁊ in naturali. xxiiij. quare xp̄s potius elegit ſeptimā horam qͣꝫ ho ram primā vel ſecundā. ⁊cͣ. ad curandū iſtū infirmū. qꝛ certum ē ꝙ in prima vel ſecūda ⁊cͣ. vel etiā octaua potuit ip̄m cu rare. Non credatis ꝙ ſine rōne xp̄s hec fecerit. hoc em̄ fecit ad oſtendendū ꝙ ad ꝑfectā ſanatōem aīe a febre peccati ſep tem oꝑa pm̄alia quaſi ſeptē hore reqͥru tur. Et de ſeptima dicit thema Hora ſe ptima. ⁊cͣ. Prima hora eſt pctōꝝ cogni tio. Sicut in prima hora diei homo incipit cognoſcere aliū ex claritate ſolis. ſic tranſactis tenebris pctōrum qn̄ hō pec cator xedit ad ſe ⁊ elaritas aurore inci pit clareſcere in ꝯſcīa ſua dicit. O miſer in quātis exiſtis periculis. es ſuꝑbꝰ aua rus. ⁊cͣ. Sed qn̄ homo ē in nocte pctōꝝ non cognoſcit pctā ſua nec ꝑiculum ſuu ſcd̓m illud p̄s. Neſcierūt neqꝫ intellexe runt in tenebris ambulant. Sed qn̄ re ligioſus cericus vel laycus qui tenet̉ ma lam vitā pctā ſua aduertit ⁊ ſuū ꝑiculū tunc intra ſe dicit. O miſer ⁊cͣ. De iſta hora dicit apl̓s. Hora ē nos iani de ſom nō ſurgere. nūc em̄ ꝓpior eſt nrā ſalꝰ. ſub ditur Nox preceſſit. dies autē appropī quabit. abijciamus oꝑa tenebrarum ⁊cͣ Ad Ro. xiij. Stare in pctō vocat̉ dor mire. Rō qꝛ qui dormit nō vtitur ſenſi bus. ⁊ ſemimortuus eſt. ſic etiā pctōres ſemimortui ſunt. qꝛ pctōꝝ corpus viuit ſed aīa eſt mortua. Et quot āni ſūt vos qb dormitis in pctō. in ſuperbia auaricia. lu xuria ira. ⁊ mala voluntate. fortaſſis. x. vxl. xi. āni. vl̓. xx. Ideo ſic̄ ſociꝰ excitat ſo ciū qn̄ īcipit aurora. ita apl̓s di. Hora ē nos iā de ſomno ſurgere. ⁊cͣ. Nūc em̄ ꝓ pior eſt nrā ſalus qn̄ ſtat hō in pctīs lō ge ē a deo ꝑ malam vitā. ſed qn̄ hō inci pit re cognoſcere defectus ſuos appropī quat hō deo Secūda hora eſt ꝯtritō cor dis. Magna q̄ſtio fuit īter doctores qͥd ē ꝯtritio pprie. ⁊ dimittendo opīones di cam vobis determīatōem. ꝙ contritio ē dolor de pctīs p̄teritis ſed non ſufficit ni ſi ſit reſpcū dei. Sicut em̄ homo eſt cōpo ſitus ex materia ⁊ forma. Ita contritio hꝫ duo.ſ. dolorē de pctō ecce materia. ⁊ ꝙ ſit reſpcū dei ecce for̄. alias n̄ eēt ꝯtͣtō ſꝫatt̄tio. ꝟbi grā qn̄ religioſus agͦſcit ſua pctā ⁊ d. o miẜ p̄latꝰ meꝰ ſciet ⁊ plorat ⁊cͣ. n̄ ē ꝯtͣtio qꝛ timore veredūdie vl̓ pe ne dolet. ſꝫ ſi di. deꝰ fec̄ mihi tā tā grām. ꝙ de nēorē mūdi tranſplātauit me ī ꝑa diſo t̓reſtri.ſ. religioīs. vt ſaluū me face rē ⁊ alios ⁊ ego miẜ offēdi deū. o miẜ ⁊cͣ do XXl pꝰ trini Sermo Iſtud eſt cōtricio. Itē de clerico cogno ſcente pctā ſua ſi dolet quia epūs ſciet ⁊ ſic īcarcerabitur ⁊ tota terra ſciet ⁊ ſic dif famabitur ⁊ ꝑdam bn̄ficium meum ⁊cͣ. parū valet. Sꝫ cōtricō eſt qn̄ dicit dn̄e tantā grām mihi feciſtis ꝯſecrandi ⁊cͣ. quā nō feciſtis matri veſtre nec michaeli nec iohāni baptiſte. Lingua mea eſt cla uis celi ⁊ ego infelix fui tam ingͣtus ⁊cͣ. Iſta eſt cōtricio. Ide de vobis ſi aliqͥs vr̄m eſt in aliquo crimine ⁊ ducit̉ ad fur cam ⁊ cogitat ꝙ domus eſt deſtructa. et vxor ſua diffamata. filij eiꝰ ꝯfuſi. corpꝰ ſuū perditū ⁊ plorat nihil ſibi valet. ſed damnat̉. Sed ſi diceret. O dn̄e tu feci ſti me ad ymagine ⁊ ſimilitudinem tuā vt tibi ſeruirem ⁊ ego ⁊cͣ. Item ſangui ne tuo redemiſti me ⁊ deſpexi te ⁊cͣ. Ab luiſti in baptiſmo ⁊cͣ. Tunc eſt contricō Item de muliere cuiuſuis ſtatus q̄ ſi do let de peccato quia gētes loquūtur ⁊ plo rat ꝓpter ꝑiculum nihil valet. Sed ſi di cat dn̄e tu ordinaſti mr̄imoniū vel virgi nitatem ſeu viduitateꝫ. dn̄e ego fregi ſic vel ſic. O dn̄e quid erit de me iſta eſt cō tricio qꝛ reſpectu dei. de iſta hora aucͣtas Nunc anima mea turbata eſt ⁊ qͥd dicā pater ſaluifica me ex illa hora Ioh̓is. ij. Nota ex hac hora. qꝛ vera ꝯtricio nō eſt ſine grā ⁊ ſi nō haberet opportunitatem cōfitendi ſꝫ ꝓpoſitum. cōtricio ſufficeret. Tercia eſt oris cōfeſſio. Rō ſi habe tis camerā plenam ſtercore nō ſufficerꝫ videre nec ꝯgregare ad angulū niſi proi ciatur extͣ. Ita de cōſciencia q̄ eſt came ra dei ex pͥma ſcꝫ pctōrum cognicio vide tur ſtercus pctōꝝ. ex ſcd̓a cōgregatur ī angulo cū ꝯtricōis ſcopa. Sed oportet ꝓicere extra. ꝑ feneſtram cōfeſſionis. ⁊ ſic mundatur camera qn̄ dicit̉ cōfeſſori. Pater noueritis ꝙ ego ſum ſuꝑbus ⁊cͣ pater nō recordor de alijs. Si videt vo bis ꝙ in alijs peccauerim īterrogate me. qꝛ ego dicam vobis veritatem. Confeſ ſor autē debet interrogare ꝙ officiuꝫ ha bēt; Alia ſunt peccata militis. Alia mer catoris Alia ſacerdotis ⁊cͣ. Item idem de mulieribꝰ ſi eſt puella vidua vel mari tata F data abſolucōe a cōfeſſore came ra remanet pura. expulſis inde culpis ⁊ peccatis fit habitacio trinitatis. Ad eum veniemus ⁊ māſionem apud eum facie mus Ioh̓is. xiiij. De iſta hora dixit j Mulier cū ꝑit triſticiā habet. qꝛ veīt ho ra eius Ioh̓. xvi. Confeſſio ꝯꝑatur par tui mulieris. Rō qꝛ ſicut partus eſt cuꝫ dolore ⁊ ē neceſſaria obſtetrix. Ita in cō feſſiōe ſunt dolores ptus quando homo cogitat ꝙ diffamat ſe ⁊cͣ. ſed oꝫ ꝑere cob ſterrix ē cōfeſſor confortans dicēdo dica tis ⁊c̄. Sed cū peꝑit puerum iā non me minit preſſure ꝓpter gaudium qd̓ homo habet. Itē magnum ꝑiculū eſt de prole mortua in vtero. qꝛ niſi exeat. interficit matrem. Idē de vtero anime. qꝛ tot ſūt proles mortue qͦt ſūt peccata mortalia q̄ homo habet. Ideo oportꝫ ꝑere vl̓ mo ri. ꝓpter hoc xp̄s ordinauit ſacramentum cōfeſſiōis. ⁊ p̄cipit per os eccleſie ꝙ quo libet anno homo cōfiteatur. vel priuetur ſepultura eccīa ſtica. nō ſolum adulti ſed pueri tenent̉ cōfiteri habētes vſum rō nis. Recitat btūs Gregꝰ. ꝙ puer qͥnqꝫ annoruꝫ fuit damnatus. Quarta hora eſt moꝝ emēdatio. qͥd valet pctōꝝ cog nicio vel ꝯtricio vl̓ ꝯfeſſio niſi hō emēdꝫ vitā ſuam. Si cognoſcitis ꝙ fuiſtis ſuꝑ bus vanꝰ pōpoſus. decetero debetꝭ velle et ꝓponere huilitatē ⁊ hūiliacōem Iteꝫ ſi fuiſtꝭ auarꝰ. vſurariꝰ. vel defraudando emēdo vendēdo l̓ negādo debita. retinē do ſolidatā ẜuoꝝ. bona defūctoꝝ. Deci mas vel pͥmicias ⁊c̄. emēdetis. Idē de luxuria īmūde viuendo ⁊c̄. decetero de betis viuere caſte ⁊c̄. et ſic de alijs. In il la hora acceſſer̄t diſcipl̓i ad ih̓m math̓. .xviij. Quinta eſt debitorum reſtitucio. Si ſentitis ī burſa taxia ſeu ī domo vr̄a aliqͥd de īiuſtꝭ bonis acqͥſitꝭ ꝑ vſurā ra pinā ⁊c̄. reſtituatis. reſtitucō eī eſt nccͣia. Sermo do xxi pꝰ trini Sicut pater vult ꝙ filij vel ſerui ſint cō tenti de ꝑte ſibi data ⁊ fr̄ vnus furet ꝑ tem alteriꝰ indignat̉ pr̄ dicēdo nōne ſcio ego diuidere Ita debetis cogitare ꝙ iſte mūdꝰ eſt vna domꝰ dei. dn̄s eſt ſurſum cū baronibꝰ. nos ſumꝰ hic ī ſtabulo cuꝫ beſtijs ⁊ dn̄s diuidit bona. illi dedit ma gnā ꝑtem ⁊ tibi ꝑuā. Iō nolite tāgere ꝑtem alteriꝰ. nō dicat pauꝑ ego bn̄ poſ tum reciꝑe hͦ a diuite ⁊cͣ. Nec dicat di ues ego poſſū hͦ reciꝑe a pauꝑe. qꝛ ego pluribꝰ habeo ꝓuidere quilibꝫ ſit ꝯtentꝰ de ꝑte ſua. alias nunqͣꝫ habebit grām dei nec ītrabit ꝑadiſū qͦuſqꝫ ſatiſfecerit Nō dimittit̉ pctm̄ niſi ablatū reſtituat. ymꝗ dico ꝙ magis letus dꝫ eē pauꝑ qꝛ ſꝑat ꝙ erit diues in ꝑadiſo ſꝫ hic hꝫ pacīam. ꝙ diues de qͦ timet ꝙ deus ip̄i non retri buerit in hͦ mūdo ⁊c̄. Itē idē dicendū ē de ſatiſfactōne damni ſi notariꝰ vel fal ſus teſtis ⁊cͣ. alicui damnū intulerūt; ta les em̄ tenent̉ ad reſtitucōem faciendā hijs qͦs damnificauerūt. Itē illi qͥ deno cte abſcindūt arbores ⁊ frumēta aliorū tenent̉ ſatiſfacere damno. De iſta hora aucͣtas dicit xp̄s penitēti. Ego te ſerua bā ab hora teptacōis q̄ ventura eſt ī or bem vniuerſū apoc̄. iij. Hora tēptacōis d̓r reſtitucō. Iſta teptacō eſt hodie ī mū do. Dicatꝭ vos p̄lato vel clerico qͥ cū ſy monia obtinuit ꝙ renūciet corā papa ul̓ p̄lato ſtatī ⁊ audiatis qͥd dicet. Dicet fortaſſis. O ſi debere reſtituere vel reſig nare vn̄ viuerē. Ecce dolor ſꝫ ꝑ iſtā ho rā tēptacōis oꝫ trāſire ſi vultis ſaluari. eꝫ ſi dicat̉ vſurario ꝙ reſtituat dicet ſtatim. vn̄ ego viuā ⁊ vxor ⁊ filij. ſꝫ di mittā in teſtamento. Ergo in vita vos vſurarij nō vultis ſatiſfacere. Ergo ī vi ta vr̄a vos nō vultis eē ſine pctō. Ideo G º ibitis ad infernum. qͣlis ſtulticia. Sexta ſtulticia eſt iniuriaꝝ remiſſio/ oportꝫ em̄ ꝑcere inimicis ⁊ facere pace ⁊ opꝫ per iſtā horā tranſire. Si vultis vt deꝰ par cat vobis iniurias q̄ peccādo feciſtꝭ ꝯtra eum. Non dico ꝙ remittatis debitum ſi nō vultis ſed oportet neceſſario remitte re odium ⁊ malciaim cordis. ⁊ oportet habere propoſitum nō nocendi proximo niſi ẜm ordinem iuſticie Item ſi aliquis interficit patrem tuū vel fratrem noli vī dictam querere niſi ẜm ordineꝫ iuſticie quia hoc poteris ſine peccato. Deus em̄ nō prohibet iuſticiam ſed odium. hoc pꝫ a ſimili. Si aliquis ſit vulneratus ⁊ fer rum remanſit intus. nihil valent medici ne quouſqꝫ extrahatur ferrum. Ferrum eſt odiū rancor ⁊cͣ. Et niſi proiciatur ni hil valent medicine bonorum opeꝝ DDe iſta hora dicit Ioh̓es. Sedebat Iheſus ſuper fonteꝫ. hora erat quaſi ſexta. Ioh̓. quarto. Fons emanās eſt miſericordia dei. Super iſtum fontem ſedet xp̄s in ill̓ qui amore ⁊ honore ſui parcūt ⁊ remit tūt iniurias vt eis etiam ſua remittūtur peccata. alias ſi nolūt parcere nec virgo maria nec omnes ſancti impetrarent eis veniam de veniali peccato. Septima ho ra eſt eūchariſtie ꝯmunio. In iſta datur plena ſanitas expulſa febre peccati mor talis. Ex quo em̄ homo cognoſcit pecca ta ⁊ cōteritur ⁊ confitetur ⁊ habet pro poſitū emendandi vitam ⁊ reſtituit ali ena ⁊ remittit iniurias talis poteſt licite venire ad cōmunicandum. De iſta hora dicit xp̄ūs Ioh̓is quīto. Uenit hora et nunc eſt quādo mortui id eſt peccatores audient vocem filij dei ſcꝫ illam. Acci pite ⁊ manducate ⁊cͣ. prima ad chorit. vndecimo. Et ordinatum eſt a xp̄o ⁊ ec eleſia vt quilibet xp̄ianus cōmunicet in paſchate ⁊ licet de bono cōſilio in quoli bet feſto magno bonum eſſet cōmunicā re. Tamen ex precepto ⁊ ſub pena pecca ti mortalis in paſchate cōmunicare obli gamur. ⁊ nō ſolum magni ſed etiā parui decem vel duo decim ānorum bene para ti. Et ideo precedunt ſeptem ebdomade Dnīca xxi pꝰ trini ta. ſermo ii quadrageſime pͥma correſpondet prime hore ſcd̓a ſcd̓e. De iſta hora intelligitur thema Hora ſeptima ⁊cͣ. ¶ Dn̄ica. xxj. Sermo ſcd̓us. Redidit ipſe ⁊ domus eius tota. Uerbuꝫ iſtud habetur Ioh̓is quarto. Iſtud verbū dicit̉ de quodam nobili do mino qui prius non credebat in xp̄m im mo erat infidelis. Sed viſis xp̄i miracu lis que faciebat tanqͣꝫ verus deus impe rando. credidit non ſolum ipē. ſed ⁊ tota domus. Ideo dicit. Credidit ipē ⁊cͣ. ¶ Pro racōne ⁊ declaracōe huius verbi ⁊ introductione materie predicande. rre cordor de quadam aucͣtate terribili ſꝫ ve ra ⁊ rationabili. Si quis ſuorū ⁊ maxīe domeſticoꝝ curam non habuerit fide ne gauit ⁊ eſt infideli deterior. jͣ. ad Thim̄. qͥnto. Si qͥs ſcꝫ dn̄s domus nō curat da re ꝓuiſione neceſſariā corꝑi ⁊ anime ſu is domeſticis. fidem negauit. Nam ſicut ſerui iure fidelitatis tenent ꝯſeruare per ſonam dn̄i. famaꝫ honorem ⁊ bona ſua. Ita dominus iure fidelitatis tenet ꝓui dere filijs ⁊ ſeruitoribꝰ non ſoluꝫ in cibo potū ⁊ veſtitu. ſꝫ etiā qͣꝫtū ad aīaꝫ vt ſci ant orare ⁊ ꝯfiteant vt audiant miſſam. vt cōmunicent vt vitant vicia. ne ludāt ne furent. ne menciant̉ ⁊ huiuſmodi. Et ſi dn̄s nō curat fidē negauit id eſt ius fi delitatis. Et ē infideli deterior. qꝛ infide les iure nature ꝓuidēt ſuis ẜuitoribꝰ. de om̄ibꝰ eis neceſſarijs. hoc a ſimili ꝓbatur vos videtis ꝙ in corꝑe eſt vnuꝫ caput. In quo ſunt om̄s ſenſus ⁊ in alijs ꝑtibꝰ corꝑis nō eſt niſi vnum ſentiuum ſcilicꝫ tactus. ⁊ caput regit. Gubernat ⁊ ꝓuidꝫ om̄ibus alijs membris. Ita dn̄s eſt ca put ⁊ tenet ꝓuidere om̄ībꝰ de domo ſcꝫ hijs ſeruis. aucillis ⁊ captiuis. corꝑalit̓ ⁊ ſpiritualiter. Ideo ille regulus de quo legitur euangeliuꝫ exqno fuit conuerſus. curauit d̓ om̄ibus. De domo vocauit mi lites ſcutiferos ⁊cͣ. dicens. Ego non cre debam in illum ꝓph̓am Ih̓m. ſed modo credo ex miraculis que vidi ⁊ vos etiam videbitis ⁊ debetis credere in eum. ⁊ de us fecit ſibi gratiam ꝙ om̄s crediderunt in eum. patet thema ⁊cͣ. Ego iuuenio in theologia ⁊ ponnntur clare a doctoribus tres gradus vere credencie ⁊ credulitatꝭ xp̄iane. Magiſter ſentenciaꝝ in tercio li bro ponit illos. d. xxiij. Et ſunt ſcꝫ. Cre dere deū. Credere deo. Credere in deū ¶Primꝰ gͣdꝰ hēt̉ ꝑ ſcīaꝫ intellectualē ¶ Secūdus ꝑ reuerencia cordialeꝫ. ¶ Terciꝰ ꝑ obediētiā generalē. Et iſte tercius gradus ſaluat hominem. Iſtos tres gradus habuit iſte rex. Ideo dicit. Credidit ipē ⁊ domus eius tota ⁊cͣ Primus gradus fidei xp̄iane eſt crede re deū ſcꝫ eſſe dn̄m gubernatorem. ⁊ rec torem. Iuſtum bonum ⁊ ſapienteꝫ. po tentem ⁊ remuneratorem bonorū ⁊ ma lorum. ⁊ ꝙ bonis dabit gloriam. ma lis penam hoc eſt credere deum. Et iſta credentia ab inicio fuit neceſſaria vſqꝫ in finem mundi ante incarnationem Ihe ſu xp̄i Et ante ordinationē articulorum fidei. erat neceſſariū credere ſcꝫ ꝙ iſte mundus non per ſe ſed ab aliquo erat fa ctus. jmmo hoc etiam eſt demonſtrabile naturali lumīe videlicet ꝙ aliquis domi nus eſt qui fecit hunc munduꝫ ⁊ regit ⁊ gubernat. ⁊ talis credentia eſt neceſſaria. Apl̓us de iſto gradu fidei dicit. Sine fi de impoſſibile eſt quequaꝫ deo placere. Credere em̄ oportet accedentem ad de um. quia eſt. ⁊ ꝙ inqͥrentibus ſe remune rator ſit. Ad Hebreos. xi Iſti duo atti culi ſcꝫ ꝙ deꝰ eſt ⁊ ꝙ ē remunerator in qͥrentiū eū ⁊ punitor nō inqͥrētiū eū. ſꝑ fuer̄t neceſſarij ad credēdū. niſi ſit ſtultꝰ ta. ſermo ii Onīca xxi pꝰ trini d̓r in pͣs Dauid. Dixit inſipiēs in corde ſuo nō ē deꝰ. Sꝫ qͥ hꝫ ītellectū natura lē p̄t cogͦſcere ꝙ deꝰ ē. ꝑ intellectū. Pri mo ſi ego quererē a vob̓ d. Creditis ꝙ ī meo corꝑe ſit aīa diceretꝭ ꝙ ſic. licꝫ n̄ eā videatis. Sꝫ ex ſcīa naturali ex oꝑbꝰ q̄ apparēt exteriꝰ qꝛ videtis ī capite effectꝰ qͥnqꝫ ſenſuū corꝑaliū ſciꝫ videre audire loqͥ ⁊cͣ. q̄ nō pn̄t a corꝑe eſſe ſine aīa. cre ditis in me eſſe aīaꝫ rōnalē. Itē qꝛ bra chia mouent̉ ⁊ venter r̄cipit ⁊ emittit ⁊ pedes mouet ⁊ ꝓcedūt. Hijs certe cog noſcit̉ ꝙ aīa ē in corꝑe. licꝫ nō videatur. Mō cogitare debetis ꝙ caput hꝰ mundi ſit celū. Duo brachia elemētū ignis ⁊ a eris q̄ ſunt maioris actiuitatꝭ. vterus in quo ſunt hn̄iditates aqua ſit. ⁊ t̓ra ſit pe des. Mō qͥd videtis in capite. nōne vi detis ibi motū ſolis. ab oriente ī occidē tē. ita ordīate. ꝙ nūqͣꝫ pctm̄ vl̓ defectū cō mittit. ita de motu lune creſcēdo ⁊ decreſ cendo. dicēdū ē. Itē videmꝰ motū alia rū ſtellaꝝ mō claruꝫ ē licet nō videat̉ ꝙ ē aliqͣ ſubſtācia ſpūalis q̄ mouet oīa iſta qꝛ ſol ⁊ luna celū ⁊cͣ. Irrationabilia ſūt ⁊ ille ē deꝰ. Ide dicēdū ē de motu duo rū elemētoꝝ qͣſi duoꝝ brachioꝝ ſciꝫ de fulgoribꝰ nubibꝰ de claritate aeris toni truis tēpeſtatibꝰ claꝝ ē ꝙ aliqͥſ ę qͥ faciat iſta. ⁊ ille ē deꝰ ⁊ licꝫ non videat̉. ex hijs tn̄ effectibꝰ p̄t cognoſci. Itē dicēduꝫ de aqua q̄ ē qͣſi vterus. Itē t̓ra q̄ pedibꝰ aſ ſimilat fac̄ ordinate oꝑa ſua. Primo iu vere arbores ꝓducūt flores ⁊ poſtea fru ctꝰ ⁊ ſic de alijs. ⁊ qͥ mouꝫ ⁊ gub̓nat t̓rā ⁊ fac̄ iſta deꝰ eſt. Si gͦ motꝰ corꝑis cogit ad credēdū aīaꝫ eē ī eo. ita etiā motꝰ hꝰ mūdi fac̄ deū cogͦſcere. Inuiſibilia eī dei ꝑ ea q̄ facta ſūt intellecta ꝯſpiciunt̉. De h̓ vide b. tho. p̄ma ꝑte. q̄ſ. ij. ar. iij. ibi ꝓbat deū eē qͥnqꝫ vijs ꝓpt̓ p̄dictā rōeꝫ. Dicūt aliqͥ magni doctores ꝙ hō ē ad imaginē dei iſto mō. qꝛ ſic̄ deꝰ eſt vnꝰ. qͥ gubernat totū mūdū. ita in hoīe ē vnꝰ ſpūs gubernās totū corpꝰ. ⁊ ſic̄ tota aīa ē in toto ⁊ tota in qualibet ꝑte. Ita deus eſt totus in toto mundo ⁊ totus in qualibet parte Deus creauit d̓ terra hominē ⁊ ẜm ima ginē ſuā fecit illū. Et iterū. Conuertit il lum ſp̄ ad cogitandū quia ſicut eſt vnus ſpūs in eo. ita vnus deus eſt in toto mū do. Ecc̄i. xvij. ¶ Secundo hoc idē ptꝫ. ⁊ ponatur caſus ꝙ aliqͥs ignoras ⁊ ſim plex ſed vigens naturali intellectu. inteet palaciū pape vel imperatoris ſolus. licet non videat papā vel imperatorē. qn̄ vi debit cameras feneſtras ⁊cͣ. ſtatim cogi tabit ꝙ magnus domiuus ⁊ potens fecit illud. ⁊ ex ordinacōe palacij ꝯgnoſcet eiꝰ ſapientiaꝫ. ⁊ ex habundantia bonitatē. Ita in ꝓpoſito. Cogitate quale palaciuꝫ eſt iſte totus mundus. Camere in quibꝰ eſt dominus cū baronibꝰ filijs ⁊ amicis ſunt alte collocate ſcꝫ in celo. nos ꝟo ſu mus hic in ſtabulo cū beſtijs. De iſta do mo Aucͣtas. O Iſrahel qͣꝫ magna ē do mus dei ⁊ cet̓a. Baruch tercio. Feneſtre ſunt ſol ⁊ luna ſtelle. ⁊ ſcamna huiꝰ do mus. ſunt montes. Qui talē domū edifi cauit deus eſt ⁊ potentiſſimus. ⁊ quia ita ordinate fecit ſapiens eſt. ⁊ quia om̄ibꝰ ꝓuidet bonus eſt. Talis dominus potē tiſſimus ſapientiſſimus ⁊ optimus iuſtꝰ debet eſſe. dans bonis remunerationem. malis autē punitionē. Ecce quomō cō gnoſcitur deus. Auctoritas ⁊cͣ. Inuiſi bilis gloria potēcia maieſtas ⁊ cetera. dei creatura d̓t glo. Ab hoīe ꝑ ea que fac ta ſunt intellecta conſpiciūtur. ſempiter na quoqꝫ virtus ⁊ diuinitas. Ita vt ſint inexcuſabiles. quia cum cognouiſſent de um non ſicut deū glorificauerūt aut gra tias egerunt. Ad Romanos pͥmo. Phi loſophi in ſcolis cognouerunt deum licet non nominarent eum deum ſed pͥmū pͥn cipium princeps vt in duodecimo Me thaphiſice primā cauſam motorem im mobilem pͥmuꝫ intelligentia. Sed dicit dnīca xxi poſt trī tatis Sermo ii Auguſtinus ꝙ in templo adorabant ij dola cū populis. Ideo dicit apl̓us ꝙ cū cognouiſſent deū ⁊cͣ. vſqꝫ ſtulti facti ſūt Moralit̓ iſte defectus ph̓orū eſt hodie in multis xp̄ianis qui cognoſcūt deum ⁊ tn̄ non glorificant. ymmo deſpiciūt ⁊ vi tuꝑant deū. ꝟbi gr̄a. In domo dn̄i ſuſti nere inimicū dn̄i ⁊ habere colloqͥa ſecre ta ⁊ recurre ad illum. in ſuis neceſſitatibꝰ magna iniuria dū̄i eſt ⁊cͣ. Hoc faciunt xp̄iani xp̄o. ſuſtinendo diuinū cōiuratore ⁊cͣ. ⁊ recurrendo ad eos. Itē cū deus ſit in domo huiꝰ mundi totus in toto ⁊ totꝰ in qͣlibet ꝑte qn̄ tu iuras r̄negas blaſphe mas cora eo iuras ⁊cͣ. vel tu non credis. vel ſi credis ⁊ tn̄ facis iſta peior es ph̓is. infidelibus. Itē credis ⁊ ſcis ꝙ dn̄s qui ꝓuidet ſuis ſeruitoribꝰ vult de eis aliqͦt ſeruiciū. Itē etiā dominus deus vult de nobis ſeruiciū ⁊ vt ſeruemus dominicā ⁊cͣ. Si credis ⁊ non facis peior es qͣꝫ ph̓i Ecce pͥmus gradus credencie qͥ habetur ꝑ ſcīam intellectualē. ¶ Secūdus gra dus aſcendendo ē maior ſcꝫ credere deo id eſt verbis eius. Multi credunt deum qui non credunt deo. Sicut multi me ſci unt eſſe ſed non credūt mihi.i. ꝟ̓bis q̄ di co vel ego credo demones ſemper eſſe ſꝫ non credo demonibꝰ.i. verbis eoꝝ. Qui credunt deū debent etiaꝫ credere deo. ſcꝫ verbis que dicit. Legit em̄ de Abrahaꝫ ſene cui deus ꝓmiſit dare filiū cū eſſꝫ ſe nex ⁊ etiā vxor antiqͣ. Dicit textus. Cre didit deo Abraham ⁊ reputatū ē ei ad iuſticiā. Gen̄. xv. Et dico ꝙ iſte gradus credencie venit ex reuerēcia. Magna eī reuerencia fit alicui ꝑſone dicēti aliqͥd ſu pra intellectuꝫ puta ſcꝫ ꝙ hoīes vl̓ aſini volant ⁊ crederet̉ ſibi ſine iuramēto ⁊ te ſtibus. Propt̓ ſuā famā bonā ꝯſcīaꝫ et bonitatē. Ita eſt de xp̄o ih̓u qui venit de vltra mare de celo empiriali ꝑ incranati on ⁊ natiuitatē ⁊ cepit nobis predican do dicere altiſſima ⁊ ſupra rationē ⁊ intellectū naturalē. ſic etꝭ ꝙ licet ſit vnꝰ de us ſimplex ⁊ indiuiſibilis. tn̄ ꝙ ille ē tres ꝑſone pater filius ⁊ ſpūs ſcūs. Un̄ ſcpͥ tura d̓t. Tres ſunt qͦ teſtimoniū dant in celo pater ꝟbum ⁊ ſpūſſctūs. ⁊ hij tres vnū ſunt. jͣ. Ioh̓is. v. debet em̄ xp̄ianus dicere. Domine ad hoc non habeo racio nem nec argumentū. Sed bene ad oppo ſitū. Tamen domine exquo vos dicitis. Credo firmiter ⁊ nolo iuramentū nec te ſtes. Hic eſt meritum fidei. Quia ſi dix iſſet ſolem eſſe luciduꝫ ⁊ homo crederet grates nullas haberet. Item dixit aliud mirabile ꝙ de illis tribꝰ perſonis non pa ter nec ſpūs ſctūs ſed filius factus eſt ho mo. Magnū mirabile. Un̄ d̓t ſcriptura Qui cū in forma dei eſſet non rapinā ar bitratus eſt eſſe ſe equalē deo. Sꝫ ſemet ip̄m exinaniuit. formā ſerui accipiens ſꝫ corpus ⁊ aīaꝫ in ſimilitudinē hoīm ⁊ ha bitu inuentus vt homo. Ad Philipē. ij Hoc mirabile eredendū eſt vt ſuꝑ. Itē d̓t ꝙ fuit ꝯceptꝰ de mr̄e ꝟgīe. ſine hoīe ſic̄ grann̄ format̉ infra auellanā. Itē ꝙ fu it natꝰ de mr̄e manēte incorrupta. ſic̄ trā ſit radiꝰ ſolis ꝑ feneſtrā vitreā recipiēs colorē vitri. Sꝫ bonꝰ xp̄ianꝰ dicere ītra ſe dꝫ. Dūe n̄ heo rōꝫ nec argum̄tū. Sꝫ credo dn̄e. qꝛ articulus fidei ē. Qui ꝯce ptus ē de ſpū ſcō natꝰ ex maria ꝟgine ⁊cͣ Itē dixit nobis aliud mirabile de ſacram̄ to altaris ꝙ dictis ꝟbis a ſacerdote ip̄ē ē ibi verus deꝰ ⁊ hō. ſic̄ ē ī celo. Caro mea vere ē cibꝰ ⁊ ſanguis meꝰ vere potus ē. Qui māducat hn̄c panē viuit in eteruū. Ioh̓. vj. Si diceret ꝙ hoſtia ē alba ⁊ ro tunda ⁊ crederet̉ ſibi neqꝫ mirū. Grego. Fides non habet meritū. vbi hūana racō ꝓbet. exꝑimentū. Qui timetis deū credi te illi ⁊ nō dicit illū. ⁊ nō euacuabit̉ mer ces vr̄a. Eccl̓. ij. Infideles vt iudei aga reni credut deū ſꝫ n̄ d̓o. iō euacuabit̉ mer ces eoꝝ. Terciꝰ gͣdꝰ fidei ē credere in de um.i. credēdo in ip̄m ꝑ bona opera ire. tatis Sermo iii dn̄ica xxi poſt tri Un̄ ſcriptura. Qui credit ī me oꝑa que ego facio ⁊ ipē faciet. Ioh̓. xiiij. Qui ē n peccato mortali licet credat deū ⁊ cre idat deo nō tn̄ credit in deū eundo ad eū Aliqui ſunt paſſus eūdi ad eū. Primꝰ eſt contricō peccatoꝝ. quēadmoduꝫ pu ex qui cecidit ī luto plorat. Sic quilibet noſtrū debet facere qn̄ videt ſuā vitā im mundā ⁊ deturpata ꝑ ſuꝑbiā auariciā. etcͣ. Scd̓s paſſus ē ꝯfeſſio. ſicut puer qͥ cecidit ī luto flens recurrit ad matrē que ip̄m lauat ⁊ mutat aliā veſteꝫ. Sic re currendū eſt ad matre noſtrā eccleſiam ad cōfitenduꝫ oſtendēdo immūdiciam. q̄ lauat nos ⁊ veſtit nos noua veſte qn̄ abſoluit nos ⁊cͣ. Ꝙꝛ ſicut erat prius qͣs indutus veſte ſuꝑbie pompe ⁊ vanitatꝭ. Ita poſt induit huīlitatis veſte. ⁊ ſic de alijs. Qui facit iſta credit in deū qꝛ tēdit ad illū. Oīs qui credit in illū vel illi non cōfundet̉ Ad ro. x. Secus de credētibꝰ ſolū duobꝰ pͥmis modis. De hoc tercio mō credendi intelligit̉ illud verbū. Qui crediderit ⁊ baptizatus fuerit ſaluus ē rit. qui vero nō crediderit ꝯdemnabitur Math̓. vlti. Uide expoſicōeꝫ huiꝰ aucͣ tatis. Deo gracias ¶ Ser. tercius Aduīte vos ar maturā dei ꝟbū iſtd̓ habet̉ ad epheſe. vjͣ. ⁊c̄ Pro declaratōe ⁊ introductōe ma terie p̄dicāde. Iciendū ꝙ nos īuenimꝰ in ſacra ſcriptura ꝙ xp̄ꝰ veīt in hoc mūdo vtrex ītrās cāpū ꝓ libetacōe ppl̓i ſui a cap tiuitate ⁊ morte. Rō exqͦ adam peccauit ꝯtra deū. faciēdo volūtate dyaboli pociꝰ qͣꝫ dei. ex tūc dyabolꝰ tirānice accepit tā tu dominiū in hoc mūdo ꝙ omnes hoīes tenebat captos īfra clauſurā pctōꝝ. ianu is clauſis. Ianue erāt ignorancie de deo errores ⁊ falſe opiōnes. qͦlibet faciebat yabo ſibi deū ſcꝫ ydola. et poſt mortē lus ducebat aīas ad infernū. Ecce ī qua captiuitate erat ppl̓us. Sꝫ qd̓ fecit filius dei. motus filiꝰ dei ex cōpaſſione ⁊ pieta te intrauit ī hūc mūdū vt in cāpum ⁊cͣ. Et p̄liū cōmiſit cū dyabolo in die vene ris ſancta. et fuit grauiter vulneratꝰ in ca pite. in manibus ⁊cͣ. Sed liberauit po pulū ſuū intātū ꝙ omnes obedientes et credētes ſibi ſūt liberi Aucͣtas. attollite portas. ſcꝫ ignorācie ⁊ erroris qꝛ nobis oſtendit portas. veritatꝭ. pͥncipes veſtras et eleuamini porte et̓nales ſcꝫ ex duracio ne lōga. et ītroibit rex gl̓ie. Quis ē iſte rex gl̓ie dn̄s fortis ⁊ potens. dn̄s potēs in p̄lio. pͣs. xxiij. hoc dixit dauid. illumina tus ſpū ſancto. p̄uidēs xp̄i p̄liū Itē alia Aucͣtas noui teſtamēti maioris aucͣtis qͣꝫ dauid. qꝛ xp̄i eſt. luce. xi. Cū fortis armatꝰ ſcꝫ dyabolꝰ cuſtodit atriū ſuūſcꝫ plateā huiꝰ mūdi quē tirānice occupauit In pace ſūt oīa que poſſidet Quia nec homines nec angeli erant ſufficientes ad expellendū eū. Si autem fortior illo. ſcꝫ xp̄s. ſuꝑueniēs vicerit oīa arma eius.i. peccati. aufferret ⁊ ſpolia. eiꝰ ſcꝫ naturā hūanā diſtribuet inordinibꝰ āgeloꝝ col locādo patet ergo ratione ⁊ autoritate ꝙ xp̄s venit in hunc mūdū vt princeps ad belluꝫ ꝓliberatōe populi ſui Creditis vos ꝙ xp̄s intrauerit hͦ bellū ſine armis non credatis ymmo optime armatꝰ f omnibꝰ virtutibꝰ. Accipiet armaturā ze lus illius. Tantū diligit aīas ꝙ nunqͣꝫ fuir vir tam zelotipꝰ de vxore ſua nec fi lia de patre nec dn̄s de ancilla ſicut xp̄s de aīa. Ideo dicit zelus illius. ⁊ a̓mabit creaturā virtutibꝰ.i. hūanitatē qꝛ diui nitas ſēꝑ eſt armata Ad vltōeꝫ inimico rū Sapiecie. v. Fiat ergo ꝯcluſio quan do rex ingreſſurus campū armat̉ Nōne ⁊ milites armat. ymmo. Ideo militibꝰ .i. nobis dicit thema. Induite armaturā dei ſcꝫ virtutes bona merita ⁊ pꝫ thema Tria debent nos in ducere ⁊ incitare ad recipiendum arma virtutū ⁊ bone vite Primo locus in quo ſtamus Secundo Dn̄ica. XXI. pꝰ tri nitatis Sermo. III. inimici quos habēmus ¶ Tercio p̄miū qd̓ expectamus. De hijs tribꝰ d̓t thema. Iuduite vos armatura dei Dico pͥmo ꝙ debemꝰ armari ꝓpter locū in qͦ ſtamꝰ qui eſt mundus iſte qꝛ ſumꝰ in medio duoꝝ extremoꝝ contrarioꝝ ſcꝫ celū beatoꝝ ⁊ infernū dāpnatoꝝ. In celo enī nō opor tet armari. qꝛ non timet inimicos nec de mones. nullā habēt malā voluntatē nec aduerſitateꝫ nec īpacientiā. īmo ſunt in quiete ꝑpetua in pace ſetua ſine fine Au ctoritas dei ꝑ os ꝓphete. Sedebit popu lus meus in pulchritudine pacis ⁊ in ta bernaculis fiducie ⁊ quiete opulenta ⁊ ſe curitas vſqꝫ in ſempiternuꝫ. Iſaie. xx. Nota cū dicit in pulchritudine pacꝭ In hoc mundo pax vertitur in turpitudineꝫ. Milites enī tꝑe guerre ſunt cū timore. orant. confitent̉. Sed tꝑe pacis dant ſe inhoneſtatibꝰ. furtis. luxurie. erga mulie res. puellas maritatas. ꝟgines. monia les. nō ſic de pace ꝑadiſi. Ideo d̓t Sede bit populꝰ meus ⁊c̄. Et ſcd̓o dicit Et in tabernaculis fiducie Iſta tabernacula ſūt ille māſiones de quibꝰ dicit xp̄s. In do mo patris mei māſiones multe ſunt Io hāuis. xiiij. ſcꝫ nouē ordines angeloꝝ in quibꝰ populus dei collocat ⁊ʳ diſtribuit. Aliqui cum angelis vt penitētes ⁊ ſic de alijs dicit. ¶ Tercio in requie opulenta In hoc mundo multi habēt pace cū ꝓxi mo. ſed habent paupertatē ⁊ indigenciā Sed illi de ꝑadiſo cū pace habēt ⁊ habū danciā omniū reꝝ. quicqͥd volunt qͥcqͥd deſiderāt habent. ¶ Quarto dr̄. Et ſe curitas vſqꝫ in ſempiternū. Multociens in hac vita habemꝰ pace. ſꝫ timemꝰ de fu turo ne habeamꝰ guerrā. Sed in paradi ſo eſt ſecuritas eterna. Id̓o non oportet ibi armari. Sed in inferno licet eſſet eis bonū armari nō tamē poſſunt. Rō quia ſunt captiui ⁊ iā perpetuis carceribꝰ depu tati. Id̓o nō poſſunt armari niſi ꝓ tanto ꝙ in malicia ſunt obſtinati ⁊ indurati. qꝛ nō deſiderāt niſi malū. vel niſi male. vellent ꝙ oēs eſſeut dāpnati cū eis etiam. Et licet habeant libeꝝ arbitriū tamen li gatū eſt ⁊ nō poteſt exire in aliqd̓ bonum opus. Cōgregabunt̉ in cōgregacōe vniꝰ faſtis in lacū ⁊ claudent̉ in lacū ⁊ in car cere Iſaie. xxiiij. Nota congregabunt̉ in cōgregacione vniꝰ faſtis. Ignite ſupple ſicut quilibet ticio ꝑ ſe comburit ſꝫ qn̄do congregant̉ in vnū magis cōburunt̉. qꝛ vnus iuuat aliū ad comburendū. Ita in inferno qͥlibēt dāpnatus cōburit. Sed quādo plures ſunt magis cōburent̉. In hoc mundo ſolaciū eſt miſeris ſocios ha bere penaꝝ ſcꝫ videre perdicionē virorū vel bonoꝝ Sed in inferno quātoplures ſunt tanto pena eſt maior. In celo ergo nō eſt neceſſariū armari ⁊ in inferno nō poſſunt. Sed nobis eſt neceſſariū qͥ non dū ſumꝰ in celo nec in inferno Id̓o dicit thema. Induite ſcꝫ modo dū eſtis in cā pō ⁊ poſſumꝰ vinci ab inimicis vbi eſt cō tinuū belluꝫ contra vicia ⁊ peccata Iob vij. Milicia eſt vita hoīs ſuper terrā. nō dicit in celo nec inferno. Et ſic̄ dies mer cennarij dies eius. Mercenariꝰ ſi enī be ne laborat meret ſalariuꝫ vel penā. ita de nobis ſi bene ſi male laboramus in operi bus bonis ⁊ ꝟtuoſis ⁊ bona vita merem ſalariū ꝓ alia. Sꝫ ſi ex peccatꝭ vincimur in carcere pctī erimꝰ captiui ⁊ in inferno. Remediū gͦ eſt. vt abiciamꝰ opera tene braꝝ ⁊ induamur arma lucis ſic̄ in die ho neſte ābulemꝰ Ad ro. xiij. Quilibet ſcit ſuā bonā vitā vel malā ⁊ ſi ſcit ſe viuere in pctīs foras ea expellat Abiciamꝰ ope ra tenebraꝝ. ſcꝫ pctā. ⁊ induamur arma lucis. ſcꝫ ꝟtutes pctō oppoſitas. ꝟbi grā Si aliqͥs ſentit in ſe illud opꝰ tenebroſū ſcꝫ ſuperbie pompe vane glorie abiciat̉ ⁊ induat hūilitate vt xp̄s ⁊ ꝟgo maria. de qͦ luce. jͣ. Reſpexit huilitatē acille ſue ⁊cͣ Itē idē dicēdū eſt oꝑe tenebroſo.ſ. aua ricie. vſure. rapine. ſymonie ⁊ ſic de alijs. ¶ Dico ꝙ ſcd̓a rō qͣre debemꝰ armari eſt ſi vultis aperire oculos animaꝝ ad vidē̓ Dn̄ica. XXI. pꝰ tri nitatis Sermo. III dū qͣles inimicos habemꝰ ſcꝫ demones. quia int̓ hoīes nō debet eſſe inimicicia ſeu guerra. Sꝫ ꝯͣ demones qͦ volunt noſtrā dāpnacionē ⁊ corrupcionē ꝯͣ iſtos forti ter pugnare debemꝰ. Aucͣtas. Non eſt nobis colluctacio aduerſus carne ⁊ ſan guinē ſꝫ aduerſꝰ pͥncipes ⁊ ptātes aduer ſus mūdi rectores tenebraꝝ haꝝ contra ſpūalia neqͥcia in celeſtibꝰ. Ad epheẜ. vi Quaſi vellet dicere apoſtolꝰ quare de betis armari armis ꝟtutū. qꝛ nō eſt nob̓ colluctacio aduerſus carnē ⁊ hominē.ſ. ex nos p̄miū qd̓ ſpectamꝰ. Primū debitū hoīes ⁊ poteſtates. qͣſi diceret I nimici nr̄i ſunt ita potētes ꝙ reſpectu nr̄i ſunt vt pͥn cipes ſiue reges reſpectu vniꝰ paſtorꝭ. ma ior enī eſt potencia eoꝝ leone. Si deꝰ ꝑ mitteret ſubito deſtruerēt totū mundū. tāta eſt eoꝝ poteſtas ⁊ nos miſeri ſumꝰ debiles vermes ⁊ corrupti. Ideo neceſſa riū eſt armari. ¶ Scd̓o nō eſt nobis col luctacio aduerſus mundi rectores tene brarum harum Ipſi vero ſunt aſtutiſſimi vt hoīes armoꝝ qͥ diu ſecuti ſunt arma ⁊ bella reſpectu ruſticoꝝ inexꝑtoꝝ Septeꝫ milia āni ſunt ꝙ demones ſecunt̉ arma. Id̓o ſciunt bene vbi debēt ꝑ cutere ⁊ nos miſeri neſcimꝰ adhuc qͥd eſt bellū ſpūale ⁊ illi nunqͣꝫ fecerūt aliud ꝯͣ patriarchas ꝓphetas apl̓os ⁊ etiā cōtra xp̄m ⁊ ꝟgine mariā ¶ Tercio nō eſt nobis collucta cio contra ſpūalia neqͥcia qͥ ſunt inuiſibi les Periculū eſſet cecis pugnare contra inimicos īuiſibiles. vnꝰ eſſet ſufficiēs ad centū. Ita de nobis qͥ ſumꝰ ceci in hͦ mun do. quia nō poſſumꝰ videre demones qui vadunt in circuitu ꝑcuciendo modo vnū in capite per ſuperbiā. modo aliū in gut rure per gulā ⁊ ſic de alijs. Oportet nos ergo armari ꝯͣ ictus tēptacionū ¶ Quar to d̓t in celeſtibꝰ Ipſi enī habēt auātagiū ſiue antipodiū Dicūt milites ⁊ etiā vege cius de re militari. ꝙ qͥ poteſt habere van tagium de ſole ſiue de monte ⁊cͣ. bēne ſtat in bello. Ita demones habēt vantagium tenent enī nos ſub manu. in inferno eniꝫ quot ſunt aīe. tot ſunt demones ad tor quendū. Sed in aere caliginoſo eſt magͣ multitudo demonū ad noſtꝝ exercitium ⁊ tēptacionē noſtrā. de hoc vide ſanctū Thomā pͥma ꝑte q̄ſtione. lxiiij. arti. iiij. Sunt enī vt athomi in radio ſolari. Ec ce qͦmodo habēt auantagiū. videtur ergo nobis ſi debemꝰ armari Ergo īduite vos armatura dei vt poſſitis ſtare aduerſus inſidias dyaboli. Ad eph̓. vi. ¶ Dico tercio ꝙ debet nos mouere ad armandū legittime laborantibꝰ eſt corona celeſtis glorie. Multū crederet lucrari qͥ in illo bello obtineret coronā regis francie. Ar rogonie. Caſtellę. q̄ nihil valent vel paꝝ quia ſi hec lucrant. anime nōnunqͣꝫ ꝑdun tur poſt mortē. Itē ſubiciunt̉ tot miſerꝭ indigencijs. Sed corona ꝑadiſi q̄ datur aīe intranti paradiſū per xp̄m ꝙ depingit de virgine maria. Ueni amica mea veni coronaberꝭ. Canticoꝝ. iiij. Exquo ſemel recipit nunqͣꝫ perdit̉ ⁊ collocat in cathe dra habet habundāciā omniū reꝝ. Id̓o oēs labores omniū bonoꝝ opeꝝ dulces debēt eſſe nobis ꝓ illa corona obtinēda. Dicat̉ hic miraculū de vitis patꝝ de illo qͥ in vna nocte luctus eſt ſeptē coronas. quia cōtradixit temptacioni ne dormiret Modo ſi ꝓ tā leui re ille obtinuit ſeptē coronas qͥd erit de nobis ſi volumꝰ con tradicere ⁊ reſiſtere fortit̉ temptacioni. de ſuperbia. Quādo d̓t demon. O talis vadit ſic ⁊cͣ. nō credatꝭ ſibi Idē de tēpta cione auaricie quādo dicit talis aſcendit ⁊ congregauit diuicias quia mutuauit vꝰ emebat ⁊cͣ. ad vantagiū vel vēdebat plꝰ ꝓpter ſolucionis dilacioneꝫ non credatis ſibi. ſꝫ fortiter reſiſtite. Idem de luxuria. quando dicit O quantū ſolaciū eſſet cū tali iuuēcula peccare. Idē de vindicta nō credatis ſibi. Idē de penitēcia quādo di cit ⁊ quare vis facere pn̄iam forte noce bit tibi ⁊cͣ. Non credatis ſibi. quia ſi eſtis fortis ⁊ vincitis habebitis coronam. De Sermo liii do xxi pꝰ trini Hoc aucͣtas Labora ſicut bonus miles xp̄i qꝛ nō coronabit̉ niſi qͥ legittime cer tauerit. ij. ad thimo. ij. Legit̉ de romāis ducibꝰ qui mittebant ꝯtra ꝓuincias qui bellabāt viriliter ⁊ cū magnis ꝑiculis ex pectā tes coronā de lauro ad introitū ro me. Nos gͦ debemꝰ forciꝰ animari qͦ nō de lauro ſed de auro coronabim in porta ꝑadiſi ⁊ laudabim̄ ab angelis ⁊ ſcīs. Iō apl̓us. Oīs qui ī agone cōtendit ab om nibꝰ ſe abſtinet ⁊c̄. pͥma ad cor̄. ix. Ergo cōſiderā do locum in qͦ ſumꝰ inimicos qͦs habemꝰ ⁊ p̄miū qd̓ ſꝑamꝰ armari debe mus. Ergo induite vos ⁊cͣ. ¶ Sermo quartus de eodem. Aduīte vos arma tura dei. ad eph̓. vi. In ẜmone heſterno declaraui qͣliter debemꝰ armari. Modo iuxta thema volo declarare qͣlia arma ⁊ que debemus reciꝑere vt ſimus fortes cōtra dyaboli teptacōes. mundi occaſio nes carnis īclinacōes ⁊ antixp̄i īpugna cōes. Salutet̉ virgo maria. Pro ītelle ctu huiꝰ verbi. Iciendū ꝙ doctrina eſt coīs ī ſacra theologia ⁊ approbata ꝑ om nes doctores ⁊ mgr̄os ī theologia ꝙ pec care eſt ita cōe creaturis hūanis hꝰ mū di. ꝙ ſolū exceptis duobꝰ ſcꝫ ih̓u xp̄o ⁊ virgine maria nullꝰ alius homo p̄t excu ſari qͥn ceciderit vel aliqn̄ in pctō fuerit. Multe ſancte ꝑſone ⁊ ſpūales fuerunt in hoc mūdo ⁊ inde non poſſunt excuſari a peccatis. hoc ptꝫ ꝑ regulam ph̓ie. Qd̓ a natura ineſt. ſemꝑ ineſt materia ſpecifi ca. vt intelligatis regulā. Coruus a na tura eſt niger. gͦ nigredo omībus ineſt na turalis vl̓ formalis. Ide de albedīe cig ni ⁊ pictura l̓ varietate pauonis vl̓ vpu pe Ide de hoībꝰ ꝙ habeant duos ocudeamus in theologia pecicare ſi ineſt ho minibusⁱ a natura. Dico ꝙ ſic. Nam in peccato cōcurrunt tria. ſcilicet. principiū. medium ⁊ finis Prima duo ſunt a natu ra. Tercium vero a voluntate. Ideo eſt culpa et peccatum ex conſenſu voluntatꝭ Peccatum em̄ incipit a ſenſibus corpo ris qui naturaliter inclinatur ad malum ſicut oculi ad videndum etiaꝫ illicita ⁊cͣ Item auditus ⁊ odoratus ⁊ guſtus ſi militer inclinatur. Similiter ⁊ inclinat tactus manuum vel aliarum parcium in clinanciū ad luxuriam et malum. Et ta lis indlinacio nō eſt peccatum. quia natu ralis eſt. ſed eſt prīcipium peccati. Me dium vero peccati eſt in ymaginacione. Quādo ſcꝫ homo cogitat quo fieret pec catum. nec illa eſt peccatum quia natura lis eſt. ſed principium peccati. hoc etiā eſt naturale. Auctoritas. Senſus ⁊ co gitacio id eſt ymaginacō humani cordis ad malum pronaſūt ab adoleſcēcia ſua Geneẜ. viij. Patet ꝙ prīcipium ⁊ me dium peccati eſt a natura. Finis vero a voluntate. quādo voluntas cōſentit tūc eſt peccatum cōſumatum. Peccatuꝫ cū conſumatum fuent. Nō dicit inchoatuꝫ vel mediatu generat mortem Iacobi pͥ mo. Patet ergo ꝙ peccatū a natura ieſt quatum ad hoc quia principium ⁊ medi um ſunt a natura. Auctoritas. Nequā eſt nacio eorum ⁊ naturalis malicia eo rum Sapiecie. xij. Quādo deus creauit adam ⁊ euam creauit eos in tanta equi tate ꝙ ſenſus ⁊ ymaginacio cōcordabāt cui rōne intantum cuꝫ eſſent nudi ī pa radiſo ⁊ eua eēt pulchrior mulier qͣꝫ vn quā fuerit virgine maria excepta ⁊ re ſpicerent ſe mutuo nō erat deſideriū. nec cōcupiſcencia in eis. ymmo fuerunt in pa radiſo terreſtri in tanta equitate ⁊ cōfor mitate erat ꝙ ſenſus nec ymaginacō nec racio in aliquo diſcreꝑabant. Et illa dici tur iuſticia originalis ved poſtqͣꝫ per eos XXX Sermo Do xxi pꝰ tri fuit peccatum commiſſuꝫ contra dei pre ceptum comedendo de ligno. ⁊cͣ. O di xit deus tam male vſi fuiſtis de gratia ꝑ me vobis data.i. abſtulit eis illam grati am equitatis. ⁊ diuiſit principijs natura libus ſtatim fuit in eis motus ſenſualita tis ⁊ ymaginationis contra rationem in tantū ꝙ habuerūt ſibi facere periſomata de folijs ficulnee. ⁊ ſic conſequenter na ti ſumus ſine illa equitate. Ideo di. Ne quam eſt natio eorum. Ex hoc ſequitur naturalis malicia.i. peccatum. Ex dicta auctoritate clare īnuitur ꝙ peccatū quā tum ad principium ⁊ mediū eſt natura le. Item alia aucͣtas apoſtoli loquēs de ſe ⁊ de alijs dicens. Nos omnes alij cō uerſati fuimus in deſiderio carnis noſtre facientes voluntatem carnis.i. ſenſuali tatis. Ecce principiū peccati ⁊ cogitatio num. ecce medium. ⁊ eramus natura filij ire. Ad ephe. ij. Fiat ergo ratio ex regu la. Si quod a natura ineſt ſemper ineſt. ſed peccatum ineſt a natura vt probaui. ergo ſemper ineſt niſi de gratiā ſpeciali ex imatur vt virgo. Hoc dicit Auguſtꝰ de gratia ⁊ natura. Si omnes ſancti ⁊ ſan cte dum adhuc viuerent interrogati fu iſſent vtrum ſine peccato eſſent. omnes reſpondiſſent. Si dixerimus quia pecca tum non habemus ip̄i nos ſeducimus ⁊ veritas in nobis non eſt. jͣ. Io. i. Ex hoc ergo habetur ꝙ nullus fuit ita armatus virtute ſanctitate ⁊ grā quin ſagitta pec cati arma penetrauerit niſi armatura xp̄i. Si ergo nos qui ſumus in campo volu mus armari q̄ arma recipiemus ſancto rum. nō qꝛ non ſunt ꝓbata ſed xp̄i Id̓o dicit thema. Accipite armaturā dei. Nō intendit dicere apl̓s taliter ꝙ nūqͣꝫ pec cemꝰ. ſed q. d. ſequamur eū. Iuxta dic tu beati petri. Sequam veſtigia eiꝰ qui pctm̄ non fecit. i. pe. ij. Et alibi.ſ. iiij. c. ait Xp̄o paſſo in tarne ⁊ vos eadem cogi tatione armamī. Igitur videamus q̄ ar ma ſunt accipienda vt armemus nos et aſſil̓emur xp̄o. Dico ꝙ neſcirē inuenire meliore armaturā qͣꝫ apoſtoli qui dicit. State ſuccincti lumbos vrōs in verita te. ⁊ induti lorica iuſticie ⁊ calciati pedes in preꝑatōem euangelij pacis. ad ephe. vi. Ubi dat nobis ſex armaturas. Pri ma cinctura de caſtimonia integrali. ſecū da lorica de iuſticia generali. Tercia cal caria de concordia fraternali Quarta ſtā tum de credentia. Quīta capillicia de cō fidentia celeſtiali. Sexta gladius de iu ſticia ſpūali. Dico primo cū dicit. Sta te ſuccincti lumbos vrōs in veritate. hoc videtur ad exꝑientiam ꝙ homo fortior ē cinctus qͣꝫ ſine cinctura. Ideo bellātes cingūt ſe. Hic on̄ditur ꝙ in bello ſpūali ſtringamus nos cingulo.ſ. caſtimonie in tegralis. quia dicit gregorius. ꝙ luxuria eſt in renibus. Ideo viuamꝰ caſte cōtra malas inclinatōes carnis Alias qui nō vi uit caſte cadit in multis pctīs. falſe iurā do. diffamando occidendo ad coopiēdū pctm̄ īmo quod peius ē tenendo cōcubi nam ad demones recurrendo inuocando vt poſſint habere mulieres. Ecce quare di. State ſuccincti lumbos vrōs ſ. caſte viuendo Nota cū d̓t in vbitate d̓t regl̓a ph̓ie. ꝙ ꝟitas ē adequatio.i. ꝯformitas rei ad ītellectū qn̄ ſ. res ꝯcordat ad extͣ. ſic̄ d̓r vel exiſtit intellcū veritatis. ſic̄ qn̄ ego ꝯcipio ſortē currere. ſi ita ē a ꝑte rei ſ. ꝙ currat tūc res ad extra corrn̄det cō ceptui vel ꝟbo intelligibili. ⁊ ꝓpterea d. ph̓s pͥmo ꝑi herm̄. Sūt em̄ ea que ſunt in voce earūʸ que ſunt in aīa paſſionū nō te ergo caſtitas eſt qn̄ illud opus nō fit nec in mente conſideratur. tunc fit ade quatio rei ad intellectum quando intel lectus non cogitat nec deſiderat ab intra nec in re opus fit ad extra. Quid valet caſtitas dicentium. non facerem opus. quia eſſem confuſus et diffamatus. ſi deſiderant facere ſi ſecrete poſſet fieri ⁊ permanere. talis eſt caſtus. ſed non in rei veritate. Idem etiam de religioſo nitatis Sermo. IIII Dnica. XXI. pꝰ tri religioſo clerico qui ꝓpter verecundiā gē cium viuūt caſte ſꝫ in mente deſiderant. non eſt ibi adequacio rei ad intellectum. Idē de ſene qͥ non poteſt ⁊ deſiderat cō gitando qͦ venerunt peccata tua q̄ opera baris pͥus ſcꝫ cū eras iuuenis. Dico ꝙ ta lis nō eſt caſtus in veritate. State gͦ ſuc cincti. Benedictꝰ eſt qͥ iſto cingulo ſtrin git renes corporis ⁊ cordis ⁊ concordat verbū xp̄i dicentꝭ. Sint lumbi veſtri pre cincti ⁊ lucerne ardētes in manibꝰ veſtris. Luce. xij. Illis qͥ vadunt circūſpiciendo ſpaciando qͥ nō ſunt cōtenti de vxoribꝰ ⁊ vadunt ⁊c̄. Dicit xp̄s. Sint lumbi veſtri p̄cuicti ⁊ lucerne ardētes in manibꝰ vr̄is quia luxurioſi vadūt denocte q̄runt tene bras latibula ⁊ qͥ male agit odit luce. Iō ſint lucerne ardētes.i. opera clara in ma nibus veſtris. Itē cōtra illos qͥ dicuūt fa ciam ⁊ poſtea cōfitebor ⁊ miſer ſi moria ris in peccato vt ille qͥ dormiebat cū qua dā muliere ⁊ domꝰ cecidit ⁊ mortui ſunt ⁊ dāpnati. Itē eſto ꝙ cōfitearis oportꝫ facere penitenciā vel hic vel in purgatorio vel in inferuo. Id̓o nolite q̄rere talia ſo cialia. Ecce pͥma armatura caſtimonie integralis ſcꝫ mēte ⁊ corpore. ¶ Scd̓a armatura ē lorica. de iuſticia generali cū dicit Induite vos lorica iuſticie ẜm phi loſophū iuſticia d̓r lorica q̄ totū hominē armat in circuitu ante ⁊ retro a dextris ⁊ a ſiniſtris. Iſta iuſticia omnibꝰ ante ⁊ re tro dat ꝙ ſuū eſt. Illi qͥ ſtant ante ſunt vxor ⁊ filij ⁊ famuli Iſtis tenemini dare inſtructōnes ne iurent niſi ꝑ aduerbia ne menciant̉ ne rapiant ſꝫ ꝙ confiteant̉ ⁊ cō municent ⁊ orent ⁊ ipſi etiā tenent dare patri ſeu dn̄o honorē Retro ſunt illi qui iam tranſierūt vt defuncti Iſtis tenemur dare orōne maxime heredes manumiſſo res cōplendo teſtamēta. A dextris ſunt eccleſiaſtic p̄lati curati ⁊ alij. Iſtis tene mini dare reuere̓ciā. A ſiniſtris ſunt illi quos defraudamꝰ. Ecce lorica in circui tu. Si volumꝰ ſaluari ſatiſfaciamꝰ quibꝰ tenemini ad reſtitucionē. Benedictꝰ qui poteſt dicere hihil debeo alicui. Si habes mulle florenos de bono iuſto ⁊ vnum de malo iuſto ille corrumpet alios vt poma corrupta corrupunt poma recencia. Qui habet iſtā iuſticiā generalē poteſt dicere. Iuſticia indutꝰ ſū ⁊ veſtiui me ſicut vi mento Iob. xxix. ¶ Tercia armatura cū dicit calciati pedes in p̄paracionē euuan gelij pacis. Hic armāt nos de concordia fraternali. Differūt enī calciatꝰ ⁊ diſcal ciatus. Diſcalciatꝰ nimis ſentit ſpinas la pillos ⁊ viaꝝ obliqͥtates ⁊ duricias Cal ciatus vero nō. quia hꝫ concordiā frater nalem. Calciatꝰ non ſentit ſpinas verba aſpera. dura iniurias fraudes ſibi illatas. Dicit̉ ſibi. vos eſtis ypocrita. dicit. nō di citis fili ex toto falſum ⁊ ſic de alijs Sed modo pauci vadūt calciati. oēs vadimꝰ diſcalciati. non ſolū homines ſꝫ etiā mu lieres q̄ de nihilo ſe ſenciunt dicentes nō loquerer ei quia dixit michi Cauellatrix ⁊cͣ. De dece annis recordant de iniuria. Id̓o dicit calciati O ſi diceret aliqͥs. ego nō vindicabo me de morte patris cuꝫ ſit tanta iniuria vel filij ſeu fratris ⁊cͣ. Ma ior dn̄s eſt ih̓s xp̄s qͥ in cruce dixit. pat̓ dimitte illis qꝛ neſciunt qͥd faciunt. Cal ciamēta habebitꝭ ī pedibꝰ veſtris tenētes baculos ī manibꝰ Exodi. xij. Baculꝰ iſte de qͦ dicit illo ꝑcuciendi ſūt demones. ⁊ eſt baculꝰ qͦ ſuſtentam. qꝛ ſi aliqͥs te iniu riauit diffamādo tene baculū in manibꝰ nō te vindicando. Quia dicebat xp̄o in cruce exiſtenti vach qͥ deſtruis tēplū ⁊cͣ. alios ſaluos fecit ⁊cͣ. ⁊ ſic de alijs. Quarto ſumētes ſcutū fidei in qͦ poſſitꝭ oīa tela neqͥſſima extinguere. Hic autē armat nos de ſcuto credecie. Quero vtꝝ deus d̓r ſcutū. ſcutuꝫ nō eſt factū longū aut rotundū. ſꝫ hꝫ tres angulos Ita deꝰ vnꝰ in eſſencia eſt trinꝰ in ꝑſonis. Scd̓a rō eſt qꝛ ſcutū portat̉ in ſiniſtra ꝑte Sic̄ in hoīe ſunt dextra ⁊ ſiniſtra. ita ſunt due vite ſcꝫ eterna ⁊ in ꝑadiſo ⁊ iſta dextra ē XXx. iij. Dn̄ica. XXI. pꝰ tri nitatis Sermo. V. Et tꝑalis in hͦ mundo q̄ d̓r ſiniſtra. Au ctoritas. Leua.i. ſiniſtra eius ſub capite meo ⁊ dextra illiꝰ āplexabit̉ me. Canti coꝝ. ij. In ꝑadiſo nō eſt fides qꝛ fides ē credere qd̓ nō vides. In ꝑadiſo totū vi des clare Sꝫ ſcutū fidei portat̉ ī ſiniſtra ſcꝫ in hac vita. Nos modo credimꝰ trini tatē ſꝫ in ꝑadiſo nō. qꝛ videbimꝰ clare ⁊ poterimꝰ tūc dicere. Sic̄ audiuimꝰ ſcꝫ in eccleſia xp̄iana ſic vidimꝰ in ciuitate dn̄i ꝟtutū. Nota in qͣ poſſitꝭ tela extinguere Aliqui ſunt nequā vt xp̄iani qͥ habent fi dem ⁊ malā vitā credunt xp̄m eſſe deuꝫ ſꝫ nolunt ei obedire. Nequiores ſunt qui nō habent fidē nec obedīam vt infideles. Sed neqͥſſimꝰ erit antixp̄s cito venturꝰ Scutum fidei ſtat in credo dicat̉ ſemel. Id̓o d̓t. In omnibꝰ ſupple diebꝰ ſumen tes ſcutū fidei mane ⁊ ſero cū ꝓteſtacōe ⁊ defendet vos ab antichriſto. De iſto ſcuto dd̓. Scuto circumdabit te veritas eius nō timebis ⁊cͣ. pͣsͣ. xc. Ueritas dei ē ſcutū fidei. ſcꝫ credo ꝯͣ oīa tela neqͥſſima ſcꝫ antixp̄i qͥ mittet quatuor iacula huic mundo ſcꝫ ¶ Primū diſputacionū ¶ Secundū ꝓſperitatū ¶ Terciū falſoꝝ miraculoꝝ ¶ Quartū tormentoꝝ . ¶ Omnia ſcuto extinguunt̉. ¶ Quinta ē galeā ſalutꝭ aſſumētes. Hic armat nos in capite de cappellicia de cōfidencia cele ſtiali. Recte galea cōparat ꝯfidēcie. Rō. tres ſunt ꝟtutes theologicales ſcꝫ fides ſpes ⁊ caritas ⁊ ſpes ē alcior. nō dico ma ior eſt ſpes. qꝛ fides ⁊ caritas duas ꝑtes habēt altā ⁊ baſſā. fides hꝫ ꝙ eſt vnꝰ⁊ pr̄ filiꝰ ⁊ ſpūſſcūs. iſtud ē altū Itē baſſū ꝓpt̓ xp̄i īcarnacionē. Itē de gl̓ia alciori ī celo quā deꝰ dabit boīs: Credere penas inferni qͣs deꝰ dabit malis ⁊ ſic fides hꝫ altū ⁊ baſſū. Caritas in duobꝰ cōſiſtit p̄ ceptis ſcꝫ diligere deū ⁊ ꝓximū deū vt al tū ꝓximū vt baſſū. ſpes vero tantū ē alta qꝛ in nullo ē ſperādū niſi ī deocde illis qͥ ſperāt in hoīe d̓t ꝓpheta Maledictꝰ hō qͥ confidit in hoīe Ihere. xvij Ergo ſpes hꝫ tm̄ altū in deo. Bn̄dictus vir qͥ cōfidit in dn̄o ⁊ erit dn̄s fiducia eiꝰ Iheremie. xvij Ecce galea alta. gͦ auiſetꝭ vos nō ponatis ſpem veſtrā in rebꝰ tꝑalibꝰ ſꝫ in deo. verbi grā. Bonꝰ ⁊ aptus medicꝰ qn̄ recipit in firmū in cura nō dꝫ cōfidere ꝙ ipē dabit ſanitatē qꝛ effectꝰ ē dei ſꝫ dicat. Ego fa ciam ẜm artē ⁊ meā ꝯſcīam. ſꝫ ꝙ ſequat̉ effectꝰ ſanitatꝭ cōfidatis ī deo. ¶ Sexta eſt gladiꝰ ꝙ eſt verbū dei. Exqͦ enī ſumꝰ armati ī renibꝰ de caſtimonia integrali ⁊ loricati de iuſticia gnͣali. ⁊ pedibꝰ calciati de cōcordia fr̄nali. In ſiniſtra manu ſcu to fidei ⁊ galea cōfidēcie celeſtꝭ. Oracio armat nos manu dextͣ gladio iuſticie ſpi ritualis. Scutū ē ad defendēdū. Enſis vel gladius ad offendendū. Ita orō eſt enſis ſeu gladius qͦ ꝑcuciunt inimici nr̄i. qn̄ mane ⁊ ſero deuote hō orat pͥmo ſig nando ſe ⁊ flexis genibꝰ cogitādo ꝙ vide tis xp̄m quē ſtī adorāt qͥ inimicat nobis Talis orō d̓r gladiꝰ. qꝛ ore ⁊ corde co gitando dꝫ dici ⁊ nūc inimicꝰ n̄ audet ap ꝓpinqͣre. Dicat̉ de iuliano apoſtata qͥ in uocabat demones ⁊ eos mittebat cū lr̄is ⁊ infra horā redibāt cū rn̄ſione. Sed ſic nō eſt fiendū nobiſcū ne creatorē noſtꝝ cōmoueamꝰ. Qui vnicuiqꝫ ẜm ſua me rita retribuet vt d̓r Apoc̄. xix. De ore eiꝰ ꝓcedebat gladiꝰ ex vtraqꝫ ꝑte accutꝰ vt ipſe ꝑcuciat gentes. Ecce qͣre d̓t thema. Accipite armaturā dei ¶ De eadē dn̄ica. Sermo qͥntus Tate in prepa racione euāgelij Uerbū iſtd̓ hr eph̓. vj. Pro declaracōe huiꝰ ꝟbi. Sci endum ꝙ in theologia inuenit̉ magͣ dr̄a inter p̄paracōnē cordis ⁊ execucionē ope ris. qꝛ licet hō aliqͥd ꝑficere velit pōt tn̄ īpediri. verbi grā. Quilibet hꝫ libeꝝ arbi triū eligendi ordinādi ⁊cͣ. Sed execucio ſepe impedit̉. quia eritis pauper non ha bebitis ad manducandū. patet gͦ ꝙ p̄pa racio ē in corde ⁊ executio nō. Itē multi nitatis Sermo. V Dn̄ica. XXI. pꝰ tri poſſunt cogitare preparare ſe vt vadant ad ſanctū Iacobū vel iheruſale. Sed ſi eſtis cōtractꝰ nō poteritꝭ exequi. Ite mul ti diſponūt ordināt deſiderant ire ad ec cleſia ſi interea incidūt in īfirmitates tūc execucio eſt īpedita. Ꝙ autē differencia eſt int̓ p̄paracionē ⁊ execucionē Aucͣtas Cor hoīs diſponit viā ſuā ſcꝫ ꝑ libeꝝ ar bitriū. ſꝫ dn̄i eſt dirigere greſſus eius. ꝓ uerb̓. xvi. Itē alia ibidē. Homīs eſt ani mū p̄parare ⁊ dn̄i gubernare linguā No ta hoīs eſt p̄parare animū ad p̄dicandū vel diſputanduꝫ ⁊cͣ. ſꝫ executio ad extra. dn̄i eſt gubernare lingua. Quia gͦ execu ciones opeꝝ ad extra nō ſunt ī libero ar bitrio. ſꝫ p̄paraciones. Id̓o dicit thema. State in p̄paracōne euuāgelij. Non d̓t in execucōne. quia euuāgeliū p̄cipit face re elemoſinā. Unde ſi nō habetis ſufficit habere cor p̄paratū ꝙ ſi haberetꝭ tunc fa ceretis. Itē p̄cipit cōfiteri. ſꝫ ſufficit habe re cor p̄paratū. Idē de alijs operibꝰ pa tet thema. Diceret aliqͥs In quibus ſtat euuangeliū xp̄i. dico ꝙ tota doctrina eu uangelica cōſiſtit in qͣtuor. Primo in ſimplici credencia. ¶ Scd̓o in plena obēdiencia. ¶ Tercio in digna penitencia. Quarto in firma ꝑſeuerancia. ¶ De omnibꝰ iſtꝭ ⁊ in ſpeciali dicit thema. State in p̄para cōne euuāgelij ¶ Dico pͥmo ꝙ ſcm̄ euuāgeliū p̄cipit habere ſim pliceꝫ credenciā. Simplex credencia eſt alicui credere de magnis ⁊ mirabilibꝰ re bus. factis ⁊ alcioris dignitatis ꝑfectiorꝭ ſcītatis ⁊ plenioris ſapīe ꝙ nunqͣꝫ menti tur tanto eius aſſencioni ſimpliciꝰ eſt cre dendū ſine iuramēto ſine teſtibus. Talē credenciā vult xp̄s a nobis ſcꝫ alta. In uiſibilīa ⁊ incōp̄henſibilia fidei trāſcendē tis ſimplicit̓ credamꝰ nō ponendo nos in diſputacōne. ſcꝫ quō poteſt hoc eſſe ⁊cͣ. Non velle teſtes ⁊cͣ. ſꝫ dicere qꝛ vos dn̄e dicitis qͥ nō poteſtꝭ dicere falſū credo ſim plici verbo. licet ītellectꝰ meus nō p̄t cōp̄hendere. in hͦ facimꝰ xp̄o maximū hono rem. verbi grā. Quilibet xp̄ianꝰ credit tri nitatē ⁊ h̓ nō videt̉ quō tres ꝑſone ſint vna eſſencia tn̄ quia vos mihi dicitꝭ ego credo exqͦ eſtis tante ſcītatꝭ dignitatis ⁊ ſapīe ꝙ nō poteſtꝭ mētiri ⁊cͣ. Itē dicitis ꝙ eſtis deꝰ ⁊ hō credo vr̄ ſuꝑ in p̄cedenti ẜmone. Aucͣtas de oībꝰ hijs. Uenit ihe ſus in gallileā p̄dicans euuāgeliū regni dei dicēs. Credite ⁊cͣ. Marci pͥmo. No ta aduētꝰ ī gallilea q̄ interp̄tat rota ſigͣt xp̄i incarnacioneꝫ per que venit in iſtum mundū volubilē vt p̄dicaret euuāgeliū regni dei. qꝛ ſcꝫ credētes portat ad regnū dei. Id̓o apl̓s. non erubeſco euuāgelium ꝟtus enī dei eſt in ſalutē omni credenti. Ad ro. pͥmo. Non erubeſco ſicut faciunt multi p̄dicantes. Ouidiū Uirgiliū Te renciū ⁊ alias fabulas poeticas in qͥbus nulla ē fides. qꝛ multa menciunt poete vt d̓r in pͥmo methaphiſice. ¶ Dico ſe cundo ⁊cͣ. ſcꝫ plena obedīa non ſolū eu uangeliū xp̄i p̄cipit ſimplice̓ credenciam. ſꝫ et plenā obedienciā. Rō. nullꝰ dn̄s eſt cōtentus de ſola credencia ſubditoꝝ erga ipſū ſꝫ oportet addere obedienciā plenā. Si enī credis ꝙ xp̄s ſit dn̄s rex ſaluator oīpotens Ergo ſis ei obēdiens qꝛ obedīa ſequit̉ ad credenciā. In hoc oſtendūt̉ illi qͥ credunt xp̄o qꝛ ad extra ei obediūt. xp̄s p̄cepit nō ire ad diuinos ⁊cͣ. ſꝫ recurrere ad eum in neceſſitatibꝰ. Qui nō recurrit obediens ē ſꝫ modo tot ſunt inobediētes Tales licet ore non dicāt ꝓpter timore. oꝑe tn̄ on̄dūt deū īpotētē ⁊cͣ. Itē ſi cre dis ipſuꝫ deū on̄de obēdiendo qꝛ p̄cepit nō iurare luxuriari blaſphemare ⁊cͣ. qꝛ de rege ſuo ⁊ p̄lato hō loquit̉ cū reuerencia Itē qͥlibet dn̄s vult de ſeruis ſuis qͥbus ꝓuidet aliqd̓ ſeruiciū. Cū gͦ xp̄s ſit dn̄s dans nob̓ ꝓuiſionē reꝝ oīm faciamꝰ ſibi aliqd̓ ſeruiciuꝫ ſcꝫ in ebdomāda ſerua re dn̄icā. Ecce quō obēdīa ſequit̉ ad credē ciam Ido xp̄s Euntes ī mūdū vniuerſū p̄dicate euuāgeliū oī creature. Qui cre XXX. iiij. nitatis Sermo. V Dn̄ica. XXI. pꝰ tri diderit ⁊ baptizatus fuerit ſaluus erit. Marci vltimo capitulo. ¶ Nota eun tes in mundū vniuerſum predicate ſcili cet duas ꝯcluſiones ſimplicē credenciā. Id̓o d̓t. Qui crediderit ⁊ plenā obedīaꝫ Iō d̓t ⁊ baptizatꝰ fuerit ⁊cͣ. qͥ baptiſmꝰ cū ſit quedā dedicacio hoīs ad ſeruicium xp̄i ſicut ſerui ad dn̄m plenā obedientiā includit. Baptiſmꝰ enī non ſolū includit eſſe lauatū ſꝫ eſſe ſeruū xp̄i. Id̓o decipiū tur multi nō intelligētes iſta auctorita tē quō iſtud vocabulū baptizatus fuerit includit obedīam vt declarat Math̓. vl. timo Euntes docete getes oēs baptiza tes eas. In noīe pr̄is ⁊ filij ⁊ ſpūſſcī ⁊cͣ. ¶ Dico tercio ⁊cͣ. digna pn̄ia. Rō. quia certū ē ꝙ oēs deficimꝰ in pͥmis duobꝰ vl̓ in ſimplici credencia vel diſputādo qͦmō xp̄s tā magnꝰ erit in tam ꝑua hoſtia ⁊cͣ. Rn̄dere debemꝰ ꝙ iſta ⁊ maiora poſſet deꝰ qͥ poſſet totū munduꝫ infra auellanā includere. Idē de obedīa qꝛ multi ſūt in obedientes. Nō oēs obediunt euuāgelio Ad ro. jͣ. Id̓o ꝓuidit nob̓ ſup̄mꝰ medi cus de remedio pn̄ie ſalutari. qꝛ al̓s quō poſſemꝰ ire ad ꝑadiſū. Ergo facere debe mus pn̄iam. dolere de pctīs. recipere ꝓpͥo ſitū nō redeundi ꝯfiteri reciꝑe pn̄iam ⁊ ſeruare ipſam q̄ eſt data a confeſſore ⁊cͣ. Aucͣtas. Qm̄ impletū ē tēpus ⁊ appro pinqͣbit regnū. penitemī ⁊ credite euuan gelio Marci. j. Nota qm̄ impletū ē tp̄s ſcꝫ mūdi. Iā ſumꝰ in fine. Ideo auiſetis vos. qͥlibet corrigat ſe dimittēdo pctā ⁊ malā ſocietatē vt ſimꝰ ꝑati in die iudicij Nō ponatꝭ cor in iſtis mūdanis. reſtitua tis ⁊ remittatꝭ iniurias Et cōcordat apl̓s Hoc itaqꝫ dico vob̓ frēs tp̄s breue eſt. jͣ. ad choꝝ. vij. ¶ Scd̓a rō. qm̄ appropin qͣbit regnū dei. facientibꝰ ſupple pn̄iam. Ante aduentū xp̄i licet faceret hoīes pe nitenciā nō appropinqͣbat ad regnū ce loꝝ ſꝫ infernoꝝ Adā enī qͥ ex pctō ſuo fe cit. cccc. et. xxx. ānos de pn̄ia tn̄ ad infer nū deſcēdit ⁊ ſic de alijs. ¶ Tercia rō cū d̓t Credite euuāgelio ꝙ ſcꝫ p̄cipit pn̄iaꝫ Pn̄iam agite appropinqͣbit enī regnuꝫ celoꝝ Math̓. iij. et. iiij. capitul̓. ¶ Dico quarto ꝙ ſcm̄ euuāgeliū vult ⁊ p̄cipit no bis firma ꝑſeuerāciā in bona vita ⁊ ſcīs operibꝰ quia nec ſimplex credēcia nec ple na obedīa nec digna pn̄ia placent deo ſi ne p̄ſeuerancia apud deū. plus cōſiderat̉ pſeuerancia finalis qͣꝫ longitudo tempo ralis. verbi gracia. Sint duo quoꝝ vnus vixerit ſanctiſſime in bonis operibꝰ cētū annis ſꝫ quia per vnū die dimiſit ſeruiciū dei ante mortē conuertit̉ ad deū ⁊ dolet de peccatis ⁊ ꝓponit abſtinere ⁊ ſic mori tur ſaluabit ⁊cͣ. quia plus deꝰ reſpicit p̄ ſeueranciā finalē quā longitudinē tēpo ralem. Hoc videt̉ vobis mirabile ꝙ ille dāpnetur ⁊ alter ſaluet. Sed declaro ꝑ ſimilitudine de duobꝰ euntibꝰ romā te pore indulgēcie plenarie quoꝝ vnus ve nit de longinqͦ cū magnis ꝑiculis ⁊ expē ſis ſꝫ quādo eſt iuxta porta ciuitatꝭ rome renertit̉ ⁊ nō intrat. Alius autē venit de vna leuca ⁊ intrat ⁊ viſitar ſāctuaria. qͥs de iſtis duobꝰ luccatꝰ eſt indulgencias. Nunqͥd ille qͥ intͣuit qꝛ bulla vl̓ papa d̓t ꝙ qui intrat ⁊ viſitat ſanctuaria. Idem Nā papa iheſus dat plenā indulgenciā omnibꝰ venientibꝰ romā.i. paradiſū. Sꝫ qui anteqͣꝫ intrat portā mortis reuertet retro per peccatū mortale non lucrat in dulgencias. Sed ille qͥ intrat continuan do ſcꝫ bonā vitā vſqꝫ ad morte iſte lucra tur. De iſtis quatuor punctis vna aucto ritas. Euuaugeliū p̄dicaui vobis quod ⁊ accepiſtis ſcꝫ ſimpliciter credendo in qͦ ſtatis ſcꝫ plene obediendo ꝑ quod ⁊ ſal uamini ſcꝫ digne penitendo ſi tenetꝭ ſcꝫ firmiter ꝑſeuerando. Niſi fruſtra credi diſtis. pͥma ad Chorinthios. xv. Nota exemplum de illo qui confidens in mul titudine annoꝝ ſui ſeruicij nō ꝑſeuerauit. Ergo preparemꝰ cor ad ſimplicē creden tiam ad plenā obedīaꝫ ⁊ corpus ad dig nā pn̄iaꝫ ⁊ firmā ꝑſeuerantiā. Iuxta cō Dnīca. XXI. pꝰ tri nitatis Sermo. VI. ſiliū thematis dicentꝭ. State ī preꝑacōe euuangelij ¶ Sermo ſextus de eadem dn̄ica Onfortamini in dn̄o ī potētia ꝟtutis eius. ad Phil̓. vj. Pro declaracō ne thematis ⁊ introductōe materie p̄dicā de. Sciendū ꝙ xp̄s loques de ꝑſona de uota penitente ⁊ bonā vitā tenēte dicit tl̓eꝫ ꝯꝑacōeꝫ. Non pōt ciuitas abſcondi ſuꝑͣ mōtē poſita Mat. v. ꝟba ſūt figura tiua ſꝫ ẜm gloſas ⁊ doctores vult dicere ꝙ ciuitas ſcꝫ ꝑſona ſctā q̄ d̓r ciuitas qꝛ ſi cut in ciuitate ſūt magne platee ⁊ palati um regꝭ Ita infra ꝑſonā deuotā ſūt tres magne platee ſcꝫ meōria p̄teritoꝝ. ſcd̓a intelligētia p̄ſentiū. tercia ē volūtas fu turoꝝ ꝓlatee ſūt ſenſꝰ corꝑis īteriores. ſenſꝰ coīs fantaſia ymagīatio. remīſcētia. Domꝰ regis infra qͣꝫ xp̄s habitat ⁊ qui eſcit ē ꝯſcīa porte ſūt qͥnqꝫ ſenſus corꝑa les. In hac ciuitate ē habūdātia mercati onū ſ. ꝟitatū theologicaliū ⁊ cardinalium meritoꝝ ⁊ bonoꝝ opeꝝ. Tal̓ ꝑſona eſt ꝓpria habitatio xp̄i Id̓o eccl̓ia in perſona xp̄i ⁊ ꝟgīs gl̓oſiſſime dic̄ In ciuitate ſanc tificata ſil̓r requieui ⁊ in ihrl̓m ptās mea Eccl̓. xxiiij. Talis eſt poſita ſupra mōteꝫ ſcꝫ fide de qͥ yſa. venite ⁊ aſcendamus ad mōtē dn̄i Iſa. ij. ¶ Nota aſcendamꝰ credētiā obedīam pn̄iaꝫ. De tl̓i quitate dic̄ xp̄s. Nō pōt ciuitas abſcōdi ſuꝑ mō te poſita nec ab hoībꝰ nec deo neqꝫ demo nibꝰ Nō deo dlaꝝ ē nec gētibꝰ qꝛ licet ve lit abſcōdi tn̄ deꝰ ea manifeſtat ad gl̓am ſuā ⁊ ad exēplū gētiū ip̄is dicētibꝰ. Nō nob̓ dn̄e nō nob̓; nec demoībꝰ qꝛ ſic̄ qui tas obſidet ab inimicis ad capiendū. Ita qn̄ lucifer ſcit aliqͣꝫ ꝑſonā ſc̄aꝫ ⁊ bonaꝫ d. Illa cītas ē mihi rebellis obſidet eā in circuitu auctoritas. Aduerſarius nr̄. dya bolus tanqͣꝫ leo rugiens circuit querens quē deuoret prima Petri quīto capitl̓o Sed non oꝫ ip̄ꝫ timere ſꝫ ꝯfidere d̓ dn̄o iheſu xp̄o h̓ dic̄ thema. Cōfortamī ī dn̄o ⁊cͣ. Loquit̉ apl̓s ꝑſonis bouis ſic̄ loquē ret̉ ciuitati obſeſſe auxiliū expectāti dicen do Cōfort̉. ⁊cͣ pꝫ thema. Mō videamꝰ ciuitas iſta ſeu caſtꝝ obſeſſuꝫ in circuitu quō pōt defendi ne capiat̉ ab inimicꝭ. Di co ꝙ reqͥrunt̉ ſex ꝯͣdicōnes. Prīa ꝯditio ꝙ caſtꝝ ſit bn̄ ꝓuiſū in victualibꝰ. Scd̓a ꝙ ī ꝑte debiliori ſit bn̄ munitū. Tercia ꝙ habeat ppl̓m audace. Quarta ꝙ ꝑte caſ tri optīe claudant Quīta ꝙ eiꝰ incole cū īimicꝭ nō loquet̉. Sexta ꝙ cuſtodie dili genter obſeruēt. Dico pͥmo ⁊cͣ. ſcꝫ ꝙ in victualibꝰ bn̄ ⁊cͣ. Ita de nob̓. q̄ libet bōa ꝑſona ē ciuitas obſeſſa ab inimicꝭ. Oꝫ gͦ ꝙ habeat ꝓuiſionē de eſcꝭ ſpūalibꝰ. ſpūa lia victualia nr̄a ſūt illa de qͥbꝰ xp̄s. Non in ſolo pane viuit hō. ſꝫ in ⁊cͣ. Math̓. iiij. Orā doſ. deuote qͦlibet die de mane ⁊ ſe ro legedo audiēdo miſſas ⁊ dīs officijs int̓ eſſendo ꝯfitēdo ⁊ coīcādo tunc ciuitas eſt optīe munita. nō rapiet ꝓpt̓ famē Auc toritas. Inuēti ſūt ẜmōes tui ⁊ comedi eos. ⁊ factū ē ꝟbū mihi in gaudiū ⁊ leti ciā cordis mei Iere. xv. Itē alia Cōgre gauer̄t frumēta.ſ. v̓ba dina in preꝑacōe pugue Iudi. iiij. Ergo ꝯformamini. Se cunda conditio eſt ꝙ ī debiliori parre ⁊cͣ. Ita in ciuitate ſcꝫ in perſona deuota debi lior pars eſt caro ſeu ſenſualitas. qꝛ intel lectus rō fortiſſima ⁊ alta ſunt ſꝫ caro eſt debilis. Sꝑitus qui deꝫ ꝓmtus caro aūt infirma Mat. xxvj. Id̓o munienda ē au ſteritatibꝰ pnīalibꝰ ⁊ abſtinentijs. Dice ret aliqͥs hoc nō fortificat carnem ymo de bilitat. veꝝ eſt debilitat qͣntum ad opera temporalia ⁊ carnalia ſed ad pugnā ſpi ritualem ſic fortificatur auctoritas. Uir tus etenim ī infirmitate ꝑficit̉. Cum em̄ infirmor potens ſum. libenter igitur glo riabor ī infirmitatibꝰ meis vt inhabitet in me virtus criſti. ij. ad Corintheos. xij. Dnica. XXII. pꝰ tri nitatis Sermo. I. Multi facerent ml̓ta peccata ſi nō eſſēt infirmitates. Id̓o libenter gloriandū eſt Tercia eſt vt ſint timidi vt iudei al̓ ciui tas capiet̉. Ratio qͣre in bello ſpūali poſ ſumus hr̄e cordis audatiā qꝛ ſumus cer ti ꝙ ciuitas noſtra nō pōt capi violenter ad peccādū niſi ꝯſenſus ibi fuerit. Unde ſi vnꝰ dyabolus violenter poneret gla dium in manu mea ⁊ moueret brachiū ⁊ interficeret aliqͣꝫ me ꝯtradicendo nō eſſꝫ peccatū. Idē de muliere virginē ꝯtradicē te ⁊ nō cōſentiente. ⁊ ſi preter ſuū velle violat nō perdit virginitateꝫ. Imo tāqͣꝫ virgo coronabit̉ in paradiſo. ¶ Nota de beata lucia quomō beſpondit infideli tyrā no qui voluit eam duci ad lupanar. Re ſpondit infideli tyrāno. Nunqͣꝫ inquinat̉ corpus niſi de ꝯͣſenſu mentis. Si in vitā me feceris violari caſtitas michi dupli cabit̉ ad coronaꝫ. Ergo debemus habere audatiam cordis ne ꝯſentiamus peccatis qꝛ niſi ꝯſenſerimꝰ al̓r nō poſſumus capi. Dicat̉ hic exemplū de beata margaretha ad quā intrauit demon in carcerem in for ma doctoris ad decipiendū eaꝫ vt ꝯſenti ret principi qꝛ multa bona ei ſpōponde rat. Dicet̉ quō deus ſibi reuelauit ꝙ erat demō ⁊ ip̄a audacter recepit eū ꝑ barbā. Si vna puella tantā audatiā habuit? qͣn tomagis nos magni audatiā habere debe mus h̓ dic̄ ſcripta Uiril̓r agite ⁊ ꝯfortet cor veſtꝝ om̄s qui ⁊cͣ. pͣs. Quarta qꝛ ſi aduerſarij intrāt. factū eſt. ciuitas eſt cap Porte nr̄i corꝑis ſiue caſtra ſūt ſenſus corꝑales in quibꝰ ē reſiſtendū auertēdo ocl̓os a malis aſpectibꝰ ⁊ turpibꝰ ad pec catū inclinātibꝰ qꝛ ꝑ ocl̓os nūcius venit ad cor dicendo. o quō eſt pulchra Por tas huiꝰ caſtri male cuſtodiuit ille maxi mꝰ miles magnꝰ rex dd̓. vt pꝫ. ij. Reḡ xj. Dicat̉ quō reſpiciēdo vxorē vrie laua te ſe ꝯcupiuit eam. Et quō pctm̄ ducēs ad luxuriā ducit ſecū homicidiū ⁊ gulaꝫ. Iteꝫ oꝫ cuſtodire aures ⁊ alia ſentimeta reſiſtendo fortiter. Ideo dic̄ ſcriptura. Qm̄ ꝯfortauit ſeras portaꝝ ⁊c̄. pͣs. xlvi. Dicat̉ hic de illo ſancto heremita eutē cū mr̄e ſua ſene ⁊ in trāſitu riui cooꝑuit ſibi manꝰ ne tangeret eiꝰ carnes nudas licet mr̄ eſſet antiq. Dicūt aliqͥ. ⁊ qd̓ peccatū eſt reſpicere mulierē. O ribal de nūquid pctm̄ eſſet ſi qͥs dimitteret portam caſtri aꝑtā inimicis. Id̓o nolite fieri ſic̄ equus ⁊ mulꝰ quibꝰ non eſt intellectꝰ. Quinta ꝟo qn̄ locunt̉ cū inimicis d̓r factū eſt. ci uitas eſt capta qꝛ iā veniūt ad ꝑfamēta Ita per lamentū inimicorum nobiſcum fit ī imagīacōne cogitā do cetera pectata. di cat̉ ꝓut expediēs erit. Cito capit mulier que locucōnes admittit lenonibꝰ ſed ſtet viril̓r fortiter reſiſtendo ſi autē audiuit ⁊ dic̄ quō fieret hͦ. factū eſt. ip̄a ē ꝑdita. Si ꝟo recipit iocalia factū eſt. Et id̓o dicit ſcriptura ꝓfana ⁊ vaniloqͥa deuita. mul tū em̄ ꝓficiūt ad impietatē.i. pctm̄ ⁊ ſer mo eoꝝ vt cācer ẜpit. ij. ad Thi. ij. Iteꝫ hoīes qͥ volūt viuere caſte vitēt locutio nes mulieꝝ. Id̓o btūs dn̄icꝰ docꝫ cauē mulieꝝ ꝯſorcia qꝛ etiā viriles aīos deci piūt aut emolliūt aut inclināt ſcꝫ ad pec candum. Sexta eſt ꝙ cuſtodie bn̄ ⁊ dili genter cuſtodiant ⁊ xeſpiciant̉. qꝛ ſi ſecꝰ ab inimicis p̄uenirent Id̓o neceſſaria eſt cōtinua cuſtodia. Cuſtodia eſt amor ad mgr̄m in ſcolis: verbi gr̄a qn̄ aliqͥs temp tat de ſuꝑbia pompa ⁊ vanitate ⁊cͣ. ocu los intellectus faciat reſpicere ad xp̄m qͦ mō iuit qui. xxx. annis eandē veſte ꝑtauit. Item ad virginē mariā mulieres reſpice re debēt que cū eſſet regīa reginaꝝ ⁊ ma ter dei electa nihilominus ſuꝑ om̄s ſe hu miliauit ⁊ dicent O miſer ip̄e qͥ eſt dn̄s ⁊ rex ita iuit ſimpl̓r. Et ego volo ornari. Talis reſpectꝰ timoroſus cuſtodit ciuita tem ſeu caſtꝝ corꝑis tui. Item qn̄ venit temptatio multiplicādi diuitias ꝑ vſurā furta ⁊ ſic de alijs peccatis debēꝰ reſpice re xp̄m auctoritas. Si non in timore dei Dnica. XXII. pꝰ tri nitatis Sermo. I tenueris te inſtāter ⁊ cito vetet̉ domꝰ tua ¶ Eccl̓. xxvij. Dn̄ica. xxij. ẜmo pͥmꝰ. Mne debitum dimiſi tibi qꝛ rogaſti me. Mat. xviij. In ſancto euāgelio hodierno decla rat̉ nobis tria multū neceſſaria ad ſcien dū. pͥmo pietas diuīalis copioſa. Scd̓o crudelitas hūānalis vicōſa. Tercio equi tas diuīalis rigoroſa. Prīo oſtēditur in pͥncipio euuāgelij. Scd̓o in medo. Ter cio in fine. ⁊ de pͥma ſcꝫ pietate diuīali cō pioſa ill̓ qͥ faciūt pn̄iaꝫ dic̄ thema. Om̄e debitū dimiſi. Ecce quō oſtendit̉ in pͥma parte euuāgelij. Simile eſt regnū celoꝝ. ⁊cͣ. vſqꝫ debitū dimiſit xp̄s volēs oſten dere ſua pietate copioſam loquens de ſe dixit tl̓em ſil̓itudinē. Sil̓e eſt ⁊cͣ. Nota iuſſit eū venundari qꝛ defraudauerat eū ⁊ vxorē eius qꝛ ꝓuiderat ei de ſuis vani tatibꝰ ꝓuidit filijs ⁊ filiabꝰ qꝛ vt eis di mitteret magnā hereditateꝫ defraudaue rat dn̄m. ꝓcidens aūt ſeruꝰ ille ⁊cͣ. Hic habēꝰ exemplū qꝛ licet ſimꝰ magni pecca tores nō deſꝑemꝰ ſꝫ debemꝰ facere pn̄iā. petere veniaꝫ vt iſte diſpēſator qͥ fecerat iuramentū bn̄ diſpēſādi bona dn̄i ⁊ fre git illud. Scd̓o fecerat ml̓tas pompas ⁊ vanitates. Tercio fuit ſnīa data ꝯtra eū vt ẜm demeritū tractaret ẜuus tn̄ humi liauit ſe petes veniā. rex dimiſit ſibi om̄e debitum O qͣnta miſcd̓ia Ita nos vt iſte diſpēſator ſumꝰ infideles xp̄o qꝛ iuramē tū fidei factū in baptiſmo fregimꝰ nō ſer uā do ſuā volūtatē leges ⁊ p̄cepta ſꝫ qui libet vult viuere ẜm ſuā ꝓpriā volūtatē. valde pauci ſūt qͥ in negotijs ſuis reſpici ūt ſi ē ẜm deū ſꝫ vt poſſint lucri. deum nō aduertūt ⁊ paꝝ lucͣt̉ qͥ ꝑdit aīaꝫ ſuā ecce infidelitas nr̄a vt illiꝰ diſpēſatoris. Ite deſtruiꝰ bona dn̄i ⁊ male diſpēſamꝰ bona tēꝑalia que vos diuites habetis ⁊ ſpūalia vt bn̄ficia ſacͣmenta ecal̓iaſtica to tū diſpēſat in vanitatibꝰ. ꝓpter hͦ ſentētia mortꝭ eſt iā data ꝑ dn̄ꝫ nr̄m dicētē. aīa nexaet̉ q̄ peccauerit ip̄a. Eze. xviij. Remediū gͣ ꝙ habēꝰ ē huīliari ad pedes regꝭ xp̄i. pri mo huīliādo cor ꝑ ꝯtricōnem. ſcd̓o os ꝑ huīlem ꝯfeſſionē. tercio corpꝰ ꝑ punicio nē ſ. ẜuā do pn̄iaꝫ aliqͣꝫ. Dicendo dn̄e pa tiētiā habe in me ⁊ oīa reddaꝫ tibi. qꝛ de cetero volo corrigere vitā meā E qͥd fa cit xp̄s. Om̄e debitū dimiſi tibi qm̄ roga ſti me. Ecce quō on̄dit hͨ pietas diuīalis. Auctoritas. Si dixero imꝑio morte mo rieris ⁊ egerit pn̄iaꝫ a pctō ſuo feceritqꝫ iuſticiā ⁊c̄. Eze. xxxiij. Uidet̉ gͦ nob̓ ſi ha bemꝰ bonū ⁊ piū dn̄m. Magna erit cul pa dāpnatoꝝ cū tā bonū foꝝ habēamꝰ h̓ dē pietate ⁊ miſcd̓ia dei. In iſta ꝑte pͥ ma euuāgelij apparet manifeſte ꝙ diui tes vt p̄lati nō ſūt dn̄i bonoꝝ tēporaliū ſeu ſpūaliū ſꝫ diſpēſatores tm̄. Ratio qꝛ ẜm euuāgeliū hodiernū quilibet hꝫ red de re tōneꝫ ⁊ ꝯpotum gͦ ⁊cͣ. Caueāt gͦ diui tes ne dicāt ſe eſſe dn̄os ſꝫ diſpenſatores. Sic̄ em̄ vnꝰ magnꝰ rex hꝫ ml̓tos diſpē ſatores vt diſpēſent bona primo illis de domo dādo neceſſitatē. Ita de xp̄o totꝰ mūdꝰ eſt regnū ſuū ⁊ in qualibet villa ci uitate ⁊cͣ. facit tres theſaurarios ſcꝫ diui tes. qꝛ nullꝰ ē diues niſi ordinacōe dei ⁊ dat bona ⁊ diuitias vt ſeruiāt ſibi ⁊ eoꝝ neceſſitatibꝰ ⁊ nō ſeruiant aduerſario xp̄i .ſ. demoni alias punient̉ a dn̄o deo. Iteꝫ eccl̓iaſtici vt papa cardīales ep̄i ⁊ alij cu rati diſpēſatores ſpūales ſūt ſ. dignitatū bn̄ficōꝝ ⁊ ſacͣmentoꝝ Theſaurariꝰ ma ior eſt papa ſibi dedit claues Creditis ꝙ papa ſit dn̄s bn̄ficioꝝ non. ſꝫ diſpēſator. Id̓o apoſtolus loquens de ſe ⁊ de alijs dicit. Sic nos exiſtimet homo vt miniſ tros xp̄i ⁊cͣ. jͣ. ad Coꝝ. iiij. Et ſequit̉ hic iā querit̉ inter diſpēſatores miniſtroꝝ vl̓ eccl̓iaſticos vel laycos vt fidelis qͥs inue niat̉ O qͣlis honor erit illi qui dr̄ fidelis ⁊ qͥ diſpēſāt bona ẜm dei ordīacōeꝫ al̓ in fidelis eſt. Alia practica. deꝰ dedit regulā ⁊ ordīacōeꝫ diſpēſatoribꝰ bōꝝ tꝑaliū. d̓ Dnica. XXII. pꝰ tri nitatis Sermo. I Nō feneraberꝭ fratri tuo ad vſurā pecuni as nec fruges ⁊cͣ. Deutro. xxiij. Hic patꝫ ſtulnitia multoꝝ qui dicūt. Nunquid de meis pecunijs poſſum facere ad libitū. lu dere ⁊cͣ. Et ſi diſpenſator regis eſſet infi delis ſi cōtra ordinacōnem regis diſpen ſaret d. De pecunijs regis poſſum facere ⁊cͣ. Ingnorantia hꝰ veritatis facit dāp nare multos vſurarios qui qn̄ reprehen dunt̉ dicūt. Nunqͥd poſſum mutuare. x. ꝓ. xij. Nunqͥd poſſum facere cum bonis meis quicqͥd voluero ⁊cͣ. Cum iſta rati on vadūt ad infernū qꝛ dn̄i eſt terra ⁊cͣ ¶ Scd̓m ſacramentū magis neceſſariū eſt ſacramentū pn̄ie Dicatur quō dicūt miſſas ꝓ pn̄ia vt ſibi ⁊cͣ. Ideꝫ de ſepul turis. dicat̉ quō res ſpūalis debet fieri pͥ mo libere ⁊ poſt poſſunt petere. Iuxta cō ſuetudinem patrie¶ Ecce qͣre dicit gratꝭ accepiſtis. Et qui hoc facit tenet cōſilium beati petri d. Paſcite qd̓ in vobis eſt gre gem dei ꝓuidētes nō coacte ſꝫ ſpontanee ẜm deum. jͣ. pe. v. ¶ Dico ſcd̓o ꝙ oſten ditur cru delitas hūānalis vicioſa cū dicit euuāgelium Egreſſus aūt ſeruus ille in uenit vnū de ꝯſeruis ſuis ⁊cͣ. vſqꝫ donec redderet vniuerſū debitū magnam crudē litatē fecit ſꝫ pietatem qua ip̄e a dn̄o ſuo acceꝑat maxime cogitā do debitum ꝙ ſibi dimiſerat ⁊ debitū ꝙ ip̄e exqͥrebat a con ſeruo ſuo cū paꝝ ab eo receperat Ita de nobis deus ꝑcit nobis magna peccata q fecimus ꝯtra eum. ⁊ nos nolumus remit tere ꝑuas iniurias ꝓximis quare deꝰ de bitum ꝙ remittit nobis ponit in numero denario ⁊ cuilibet vnitati addit̉. m. ⁊ ſūt x. M. Dico ꝙ totū debitū ꝙ d̓o debemꝰ eſt in numero denario qꝛ nullū eſt pecca tum mortale qͥn ſit ꝯtra. x. precepta legꝭ implicite vel explicite per ſe vel reductiue. Mille eſt numerꝰ ſignās ꝑfectionē que addit ad innuendū gͣuitateꝫ peccati mor talis ꝓ quo eſt fienda pn̄ia ꝑfecta. Pri mū mādatū eſt nō habebis deos alienos Si vis ſaluari non recurras ad diuinos ſꝫ ad deū Iuſtū mandatū eſt. Si aūt qͥs facit oppoſitū peccat ꝯtra pͥmum. Ideo q facit oppoſitū ille dꝫ mille. Dicat̉ quō re currētes ad diuinos faciūt magnā iniuri am xp̄o qui qn̄ debuit aſcendere ad celos dimiſit remediū ꝓ ſceleribꝰ qꝛ iam fece rat mādatū de talibꝰ d. In noīe meo ſu per egrotos ⁊cͣ. Mar. vl̓. Ideo dd̓. Si obliti ſumus nomen dei nr̄i ⁊c̄. psͣ. lvij. Scd̓o nō aſſumes nomen ⁊cͣ. ſcꝫ falſe iu rādo talis dꝫ duo. M. Tertiū memēto vt diē ſabbati ſanctifices ⁊cͣ. ſcꝫ abſtine do a negotijs temꝑalibꝰ audire miſſam. ⁊cͣ. Quartū honora parentes cor de. ore ⁊ oꝑe eis ſubueniendo qͥ facit oppoſitum dꝫ qͣtuor. Quintū nō occides.ſ. inimicos ꝑ vindicta nec ꝑ odiū ſꝫ mediāte iuſticia Oīs qui odit fr̄em ſuū ⁊cͣ. jͣ. Ioh̓is. iij. Prīo occidit ſeip̄m ac ſi biberet venenū qꝛ odiū venenū eſt occidēs aīaꝫ ⁊ ē ma gis pctm̄ odire ſe qͣꝫ aliū. Itē occidit ꝓxi mum ſi non facto tamen volūtate. Sex tum non mechaberis. vir ⁊ vxor ſeruan tes modum non faciunt luxuriam que ſit peccatū mortale ſed aliter Qui facit opo ſitum ſignanter de adulterio frangentes ſibi fidem mutuo promiſſam proditor ē vir ⁊ ꝓ ditrix eſt mulier. Creditis ꝙ viri poſſint cū alijs peccare ⁊ non vxores ẜm iura ad equalia iudicantur in mundo. ſed apud deum magis peccat qui frangit fidē vxori. Septimum nō furtum facias. qꝛ deus. Et ius diuinum puniunt fures ſic̄ videtis licet hic puniant pena tn̄ quā ali bi habebunt. Et ſi nō penituerimus pene huius mundi incōparabilis eſt Ideo qui libet ſit contentus quia nō placet domino Dicatur contra illos qui furantur fructꝰ d. nō eſſe peccatum. Ratio ſi non fuiſſet peccatū nō oportuiſſet xp̄m incarnari nec naſci nec pati. Octauum nō falſum teſti monium des ⁊cͣ. nec in iudicio nec in tua locutione. Sunt aliqui qui eorū linguis b Sermo do xxii pꝰ trini nutriūt diſcordias portā do ꝟba de vno ad aliū. Cōt̓ra nō ꝯcupiſces cōiugē ꝓxi mi alterſꝰ. Iō nō ꝯcupiſces bona ꝓximi tui ⁊cͣ. Qui facit ꝯtra iſta. x. p̄cepta debꝫ deo. x. milia. ſꝫ ſi volumꝰ hūiliari ī corde ꝑ cōtricōem. in ore ꝑ cōfeſſionē. ⁊ ī cor porę ꝑ pnīalem pūicōem ſentēcia reuo cabit̉ ⁊ debitū remittet nobis Ex ꝯpaſſi on iſtiꝰ maxīe mīe dei. patꝫ hūana cru delitas nolēs remittere iniurias qꝛ ſicut nos nihil ſumꝰ ꝯꝑando nrām ꝑuitatem ad dei maieſtate. Ita iniurie q̄ fiunt hoī rūqꝫ qͣntū magne nihil ſūt reſpcū illoꝝ q̄ fiūt deo. ¶ Dico tercio ꝙ on̄dit eqͥtas dei ri goroſa ſcꝫ iuſticia quā faciet illis qui no lūt ꝑcere. Cū d̓r vidētes aūt ſerui vſqꝫ in finē. Cōſerui ẜm gloſā ſūt āgeli qui deferunt geſta hoīm. Angeli ſcī diligen ter cōſiderant ſcā nrā. dd̓. Angelis ſuis deus mādauit de te ⁊cͣ. Bona aūt oꝑa referunt ꝓ nobis ītercedendo. Qn̄ ora bas cū lacrimis ⁊cͣ. thob̓. xij. Mala etiā oꝑa nūciant cōtra nos accuſando In cō gitacōne tua ne regi detrahes ⁊c̄. Ectī. x. Sꝫ coīter d̓r Cōtriſtati ſūt valde ꝓp ter ⁊cͣ. Yſa. xxxiij. Ecce vidētes ſp̄ pct̄a āgeli pacis amare flebunt. Econtra de bonis oꝑbꝰ. Dico vobis ꝙ gaudiū erit in celo ſuꝑ vno pctōre pnīam agēte ⁊cͣ. Lu. xv. Ergo iuxta dcm̄ bernhardi Nul lus in ꝯſpectu angeloꝝ audeat facere ꝙ pn̄te hoīe nō auderet facere. Magꝭ aūt bonis oꝑbꝰ letificamꝰ om̄e debitū ⁊cͣ. ¶ De eadem dn̄ica ſermo ſcd̓s Slatus eſt ei vnus qͥ debebat decē. math̓. xviij. Subtilit̓ ⁊ ſpeculatiue volēs loqui ſiue ꝑtractare iſta ꝟba opꝫ duo pūcta declarare. pͥmū ꝓ ītroductōe Scd̓m pro ꝓſecucōe. In pͥmo declara bit̉ qͥs eſt iſte vnꝰ qͥ ē oblatꝰ. Scd̓o de clarat q̄ ſūt iſta decem q̄ dꝫ. Pro qͦ ſci endū ꝙ de oībꝰ generacōibꝰ ppl̓is ⁊ linguis ſolū eſt vnꝰ ppl̓us qͥ pn̄tat̉ deo ſcꝫ xp̄ianꝰ. Ppl̓us eī iudeorū agarenoꝝ ⁊ alioꝝ īfideliū nō pn̄tant̉ deo. Rō clara et manifeſta ē iſta. Certū eſt oī creatu re hn̄ti rōem ꝙ gl̓ia celeſtꝭ nulli ppl̓o de bet̉ ꝑ condicōem naturalē leꝫ ſint filij re gis nulli debet ex cōdicōe naturali niſi ſo li deo. hoībꝰ ex cōdicōe naturali debetur terra. Gen̄. ij. Formauit deꝰ ⁊cͣ. Ideo dd̓. Celū celi dn̄o. terrā etcͣ. Si gͦ ex cō dicōe naturali gl̓a nō debet niſi ſoli deo qūo gͦ p̄t hr̄i Dico ꝙ ex ſola dei ꝓmiſſio ne. qꝛ.ſ. deꝰ ꝓmiſit eā alicui cū nō poſſit mētiri nec falli. Si ꝓmiſit dat. mō vide amꝰ cui ꝓmiſit eā. nō iudeis. Nō p̄t on̄ dere in tota lege moyſi ꝙ eis deus ꝓmi ſit gl̓am ꝑadiſi. Sꝫ ſolis xp̄ianis ꝓmiſit deus gl̓am ſuā. Declaret ꝑ ſil̓itudinem de rege vnicā dilectā filiā hn̄te tres ſer uos cōducēte. Uni ꝓmittes optimā ꝓuiſiōꝫ miſſionē. Alteri. xij. aureos A plures pe cunias. Tercō ꝓmiſit filiā cū regno. Si bn̄ ſeruiret ſibi. Mō cui iſtoꝝ debetur fi lia ⁊ quis poterit eā petere Non pͥmus nec ſcd̓s ſed tercius ex promiſſionē. licet nō ſit dignus eā habere. Ita ⁊ in ꝓpoſito Iſte rex nobilis eſt ille de qͦ Iohes. ip ſe eſt rex regū ⁊ dn̄s ⁊c̄. Apo. xix. Filiā pulcrham quā habet eſt gloria celeſtis. Ita ē pulchra ꝙ ſi a nobis poſſet videri nolleꝰ comede nec bibere. Et ꝯduxit. iij. ſeruos.ſ. tres ppl̓os. pͥmū iudaycū Iſtū cōduxit in exitu de egypto in mōte ſynai Moyſes fuit corridor.i. vndereduffer. et notariꝰ. Cui ppl̓o ꝓmiſit deus bonā ꝓuiſionē. Ecce qͥd dicit īſtrumentū. Si in p̄ceptis meis ambulaueritis ⁊ māda ta mea cuſtodieritis dabo vobis plātas vlimuīas tꝑibus ſuis Leuitici. xxvi. ⁊ ſeqͥtur ⁊ ter ra gignegerme ſuum ⁊ pomis arbores replebūt gͦ qn̄ iudeꝰ morit̉ lꝫ ẜuauerit lege de pucto ad punctū ⁊ vixerit alias ſciſſime nō p̄t petere gl̓amꝑadiſi. qꝛ rn̄ derꝫ deꝰ O ꝓditor tu petꝭ filiā meā et uūqͥd ſolui qd̓ ꝓmiſi tibi. ī inferno ꝓicit Do xxii pꝰ tri Sermo Secūdus populus eſt agarenoꝝ Dica mus ꝙ ſi vnus agarenus vixerit hic ſāc tiſſime ⁊cͣ Uideamus pactuꝫ quod fe cit deus cuꝫ eis Dicatur qūo deſcendūt ab abraā ꝑ yſmaelē et filiuꝫ eius. Id̓o dicuntur yſmaelite Propter agar ancil laꝫ Ideo dicuntur agareni. Iudei vero deſcendunt ab abrahā per ſarā. Ideo de bent dici ſaraceni. Iſmaeli patre yſmae litarum promiſit deus ⁊ dicens abrahe Super yſmael quoqꝫ exaudiui te. Ecce benedica ei ⁊ augebo valde eū ⁊cͣ. gen̄. xvij. Iſta ꝓmiſſio iā ē ꝯpleta gen̄.xxvj. Noīant̉ xij. d̓iēs illi Cū ergo agarenꝰ moritur ⁊ vellet petere gloriam reſpon detur vt iudeo. Modo videamus quid ꝓmiſit deus populo xp̄iano non bona tē poralia licet det ymo dicit ꝙ deſpiciamꝰ ⁊ vult ꝙ habeamꝰ h̓ labores ⁊cͣ Sed ſi bene ſeruimꝰ ſibi ꝓmittit nob̓ dare filiā cū regno ſuo Quatuor notarij ſcꝫ. qua tuor euangeliſte ſunt qui fecerūt de iſta promiſſione inſtrumentū. teſtes ſūt. xij. appoſtoli ⁊ ſeptuagīta duo diſcipuli. Ec ce claſulam inſtrumenti Qui fecerit vo luntatem patris ⁊cͣ Mathe. vij. Quan do xp̄ianus qui vixit ſecūdū voluntatē dei in pn̄ia ⁊ bona vita morit dicit xp̄us quid vis Reſpondꝫ domine ego ſeruiui vobis vellem ſolidataꝫ. Reſpiciatis in ſtrumentuꝫ quid mihi promiſiſtis. Tūc xp̄s dat ſibi gloriaꝫ ſuaꝫ Ecce quare di eo ꝙ nullus poteſt habere gloriaꝫ para diſi niſi populꝰ xp̄ianꝰ quia iſtuꝫ elegit deus vt daret ſibi filiam ſuā cum regno. Aucͣtas. vnū vocaui eū ſcꝫ ad pactum. promiſſionis filie ⁊ benedixit ⁊ multipli cabo eū yſaie. lj. Quādo infideles mo riuntur ſtatim deſcendunt ad infernuꝫ ⁊ preſentātur lucifero Sed quando mori tur bonus xp̄ianus ab angelis offertur deo hoc vidit daniel Et ecce cum nubi bus celi qͣſi filiꝰ hoīs daniel̓. vij. De iſto dicit thema oblatus eſt ei vnus ſcꝫ po pulus xp̄ianus qui debebat ei decē Pro ſecundo Uideamus que ſūt iſta deceꝫ In tribus gradibꝰ poſſum declarare que ſunt iſta. x. Dico primo ⁊cͣ ſcꝫ opera veſ noſ tre redemptionis que xp̄s fecit que debe mus memoriter recordari Nam ex ſē tēcia diffinitiua omnes eramus ſenten tiati ad furcaꝫ inferni Sed venit chriſtꝰ in ſua benedicta incarnatōe patri dicens conꝑatior ꝙ tot ſuſpendantur in furca inferni Pater ſuſpendar ego ſolus in lig no crucis ne aliquis mihi credens et obe diens ſuſpendatur in fuxca inferni. Iſtd̓ opus debet ſemper eſſe in mente chriſti ani dicens. domine intantuꝫ teneor vo bis quia de furca īferni me liberaſtꝭ Ra tio ſi aliqua ciuitas vel ꝯmunitas ꝯmiſiſ ſꝫ crimen leſe mageſtatis contra regeꝫ ⁊ rex dediſſet ſententiā ꝙ ōes homines ⁊ mulieres ſuſpendantur ⁊ vnꝰ miles di ceret regi Domine conꝑatior ꝙ tāti ſu ſpendantur ſuſpendar ego ſolus ⁊ ipſi e uadent Numquid illud beneficium eſſet in memoria iſtiꝰ ꝯmunitatis. Iſto mō chriſtus miles filius regis eterni libera uit ꝯmunitateꝫ huius mundi Ideo tale opus debet eſſe in memoria hominum Auctoritas. Recordare paupertatis et tranſmigratōis mee ⁊cͣ Reſpōdet chriſ tianꝰ Memoria memor ero ⁊cͣ Treno ruꝫ. tertio. Nota recōdare paupertatis quia nudus in cruce fui poſitus. Secun do tranſmigrationis ſcilicet claui per ma nus et pedes ⁊cͣ Ecce quomodo ſunt de uote memoranda opera noſtre redēp tōis ⁊ ſūt. x. que figurata fuerūt ī quodā magno miraculo regis ezechie. infirmi Egrotauit em̄ ezechias vſque ad mor tem Et introiuit ad eum yſayas ꝓphe ta filius amos prophete dicens ei. Hec dicit dominus diſpone domūi tue quia morieris tu et non viues. Et conuertit ezechias faciem ſuam ad parietem ⁊ o rauit ad dominum dicens. ¶ Obſecro dn̄e memento queſo qūo ambulauero cora te in veritate ⁊ in corde ꝑfecto ⁊cͣ Dnica. XXII. pꝰ tri nitatis Sermo. II. Narret̉ dicit textus reuerſus eſt ſol decē lineis ꝑ gradus Iſaie. xxxviij. Quos deſ cenderat ſcriptura Ezechie regis iuda cū egrotaſſet ⁊ ꝯualuiſſet de infirmitate ſua Ego dixi in dimidio dieꝝ meoꝝ vadaꝫ ad portaꝫ inferi Queſiui reſiduū annoꝝ meoꝝ. Dixi nō videbo dn̄m deum in ter ra viuentium ⁊cͣ. Iſtud miraculum oſte dit ppoſitū Infirmus erat populus xp̄ia nus diſpone domui tue qꝛ morieris. Si ſol de quo d̓r virgini marie. Ex te em̄ or tus eſt ſol iuſticie xp̄s deꝰ noſter qui erat eternitate altꝰ ſꝫ in ſignū ꝙ daret ſanita tē ſcꝫ infirmo reuerſus eſt. x. lineis qn̄ in x. oꝑbꝰ ſe humiliauit: Primo ī incarna tione qꝛ voluit vteꝝ intrare vnius puel le. xiiij. annoꝝ. Ac ſi rex dimiſſo palatio. iret ad amandū ruſticos laborātes in eo rū habitu ſic deus de loco altiſſimo diui nitatis deſcendit ad infima huāitatꝭ crea tor fecit ſe creaturā inmortalis mortalē ⁊c̄. memorare hō dei bonitatē quam tibi oſtendit. Scd̓o in natiuitate qꝛ nō in pa latio ſeu camera voluit naſci ſꝫ in ꝑticū ⁊ fuit poſitus in medio duoruꝫ animalium vt calefieret. Tercio in circumciſione. viij die voluit circumcidi in ſignum paſſio nis. O quanta humilitas. Quarto in fu ga egipti tanqͣm exul ſeptem annis cum aliter potuiſſet euadere herodꝭ irā. Quin to in ſua paupertate In ꝯuerſatione nun qͣꝫ aliqͥs fuit ita pauper ſicut criſtus in hoc mundo. Tercio in laborioſa predicacōne vultis intelligere hoc ac ſi tex ore ꝓprio ⁊ perſonaliter iret preconiſando ſuas ordi nationes vt maior fides adhibeatur. O domine quare non mittitis precones an gelos vel homines ⁊cͣ. Septima in euka riſtie tradicione magnam humilitatem fa ceret rex ſi ſtabularijs daret de epulis in menſa ſua. Plus facit Iheſus Criſtus dans nobis corpus ⁊ ſanguinem ſuum ¶ Octauo in paſſione qꝛ voluit capi li gari flagellari ⁊ ſpinis acutiſſimis in ſuo ſanctiſſimo capite cōpungi ⁊ coronari. ¶ Nono ī deſcenſu ad inferos. ⁊ anima vnius pueri ſtatī euolat ad paradiſū ⁊cͣ ¶ Decīo in cottidiana iuſtificacōe deſcē dens ad lauandū cōſcientias noſtras. qͣn ta humilitas acſi rex mūdaret lacrimas. ſatrinas Turpior eſt ꝯſcīa peccatoꝝ quaꝫ xp̄us lauat Apl̓s. Qui cū ſit ſplendor glorie et figura ſub̓e patris. Portaſ vſqꝫ oīa verbe ꝟtutis ſue. purgacōneꝫ peccatoꝝ faciens ⁊cͣ. Ad heb̓. j. Ecce quō ſol ver ſus. x. lineis in ſignum ſanitatis infirmi. Iſta ſunt valde mēoranda. Recordare qꝛ recepiſti bona ſcꝫ iſta decē. Luc̄. xvj. Ob huius rei meōriaꝫ poſuit deꝰ ī nob̓ x. digitos ī pedibꝰ quibꝰ ſuſtetamur. Ita ſpūaliter ſuſtentam in duobꝰ pedibꝰ xp̄i ſcꝫ diuinitatꝭ ⁊ humanitatꝭ. x. digitos.i. deceꝫ oꝑa iſta hn̄tibus/ qͣꝫ ſpecōſi pedes euāgelizantiū pacem euāgelizantiū bo na. Sꝫ nō om̄s obediunt euāgelio. Ad roma. x. ¶ Nota qͣꝫ ſpecōſi ſunt pedes ⁊ nunqͥt ſūt immūdi ⁊ lutoſi pedes Mar ci vlti. Sꝫ dicūtur ſpecōſi qꝛ predicant iſtam pulchritudinem ſcilicet decem ope ra paſſionis qͥſti. Ideo dicit thema. Ob latus eſt ei ⁊c̄. ¶ Dico ſecundo ꝙ iſta de bemus nō ſolum memorare ſed ⁊ obſer uare perfecte ſcilicet decem precepta dei Quia ſi ſeruus cupit lucrari ſolidatam a dn̄o oportet ipſum ſeruare precepta ſua alias non placebit dn̄o. Ita ppl̓s xp̄ianꝰ eſt ſeruus xp̄i in baptiſmo fit ꝯductio. In baptiſmo em̄. Homo qui baptizat̉ reci pit vnū caracterē in delibilē qui eſt ſignū ꝙ hō efficit̉ xp̄i ⁊ niſi qͥs illud caractereꝫ vel gr̄am a xp̄o aſſumptā cuſtodierit ſer uus xp̄i dici non meret̉. Solidata ſibi ꝓ miſſa ſi bene ſeruit eſt gloria celeſtis. Et quomodo miles ẜuiret regi promittenti ſibi vnam ciuitatem. Ciuitas ⁊ regna hꝰ mundi nichil ſunt reſpectu glorie. Quaꝫ deus nobis ꝓmiſit ſi mandata ſua ẜuaue rimꝰ nō viuēdo ẜm carnis inclīacōes vl̓ UDnica. XXII. pꝰ tri nitatis Sermo. II ẜm ſenſualitates oꝫ em̄ fectari rōneꝫ que ſꝑ ad optima dep̄cat ẜm ph̓m in ethicis Nota hic hyſtoriā poſtqͣꝫ xp̄s predi cauit de gl̓a qua ip̄e creauit ⁊ qualiter ſua verba erat inflāmantia audientium ⁊ cir cumſtantium corda ⁊ mentes. Intm̄ ꝙ poſt ſermonē quidaꝫ doctor inflāmatus de illa gl̓ia dixit xp̄o Magiſter bone qͥd boni faciā vt gaudia ꝑadiſi poſſideaꝫ. ⁊cͣ Ꝙ nunqͥd aliqͥs declarauit nobis iſta ſic̄ tu Reſpondit xp̄s. Si vis ad vitā ingre di ſerua mādata Mat. xix. Ac ſi dicat ſi vis lucrari ſolidatam fac voluntatē. Si autem ſcire volueris que ſit voluntas do mini vide ⁊ aduerte qͥd precipit dn̄s. Si em̄ diceret̉ ſeruo ꝙ faceret aliqͥd ſi eſſet ꝯtra mandatum domini ſtatim reſpōdēt nō fatiā qꝛ ꝑ derem ſolidatam que michi a dn̄o debet. Ideꝫ debet reſpondere xp̄ia nus. Si ego facerem ſuꝑbiam auaritiā. luxuriam irā inmoderataꝫ vel alias huiꝰ modi vanitates ⁊cͣ. qꝛ eſt contra manda tum domini ꝑ derem ſalarium glorie. Er go ſi aliqͥd michi ꝯtra domini voluntatē preciperet nō facerem. Patet ergo quō quilibet tenet ſeruare mādata dei que ſūt decem. Tria que ordināt hoīeꝫ circa deū Quatuor erga ſeip̄m. Tria circa ꝓximū Primo oportet hoīeꝫ ordinari circa deū. ſi cupit ſalariū glorie eterne ⁊ celeſtialis. In corde ꝑ fidelitatem ne recurrat ad di uinos ſortilegos inimicos xp̄i Sꝫ. ad cri ſtum in ſuis neceſſitatibus homo ſicut ad patrem recurrere debet. Et ſi ſecus facit falſe orat d. pr̄ noſter ⁊cͣ. Tercio in oꝑe poſtqͣꝫ ſeruiui mūdo per totam ebdoma dam. In domīca ſeruiā deo debet dicere xp̄ianꝰ. Quatuor alia precepta ordināt ꝑſonam erga ſeip̄m. Primo ī corde nō ꝯcupiſcendo vxorem ꝓximi ſꝫ contentari debet de ꝓpria licito ⁊ debito modo ſecuꝫ agendo. Scd̓o etiā in cor de nō cōcupiſcē do bona ꝓximi. Tercio ī ore nō diffamā do. Quarto ordinat corpꝰ non faciendo tuxuriā. Dicat̉ qͥd eſt luxuria breuiter lux uriā non facit vir cū vxore ſeruantes mo dum. Aliter qui per illas portas oculoꝝ concupiſcentias de alia muliere habuerit totū ē luxuria alia ordinant circa ꝓximū Primi ꝓximi ſunt parentes non deſpice re eos in corde nec in ore dure loquendo nullam miſericordiam habendo ⁊cͣ. Ad inimicos nō occidere verbo aut facto. qꝛ qui alteriꝰ famā denigrat ſpiritualiter oc cidit ⁊cͣ. figura Geneẜ. xviij. Legitur ꝙ erant. v. quitates Sodoma. Gomorra. Adama. Seboya. ⁊ Segor quos deus op̄s volens ſubuertere ꝓpter peccatum. Bule. ſuperbie. ⁊ luxurie. quia ꝑſona gu loſa cōmuniter ſemper erit luxurioſa. De quo habetur hiſtoria Geneſis decimo no no quomodo filie Loth que inebriabant̉ patrem ⁊ ipſo ebrio facto ambas cogno uit ⁊ ipſe a patre inpregnate fuerunt. vi de Geneſis decimo nono. Ergo ſi bene viuere volumus ⁊ deo placere Oportet obēdire preceptis. Quia abſqꝫ obſeruan tia xp̄i mandatorum non eſt ſalus ergo. Serua mandata mea ⁊ viues. Prouer biorum ſeptimo. Signum corporale hu ius decenarij. Dedit nobis deus in mani bus ſcꝫ deceꝫ digitos quibꝰ operamur cū potuiſſet dediſſe plures vl̓ pauciores O ſi in qualibet vngula poſſet ſcribi vnum mandatum de litera indelibili ⁊cͣ. Ideo Iob. Qui in manu hominum ſignat id ē ſignum dat vt nouerint omnia opera ſua Iob triceſimo ſeptimo. ¶ Nota in ma nu ſumatur ſingulare pro plurali. In ma nibus enim habemus decem digitos pe nes quos recordari debēmus decem bea titudines paradiſi que ſunt in numero de nario ⁊ ſunt ardenter deſiderande. Quili bēt ſanctus homo ſi non deſiderat arden ter non intrabit paradiſum quouſqꝫ deſi derauerit vel hic vel in purgatorio ¶ Di catur miraculum ꝙ contigit brachione qͥ de quodā qui ſanctus reputabat tenebat do XXii pꝰ trini Sermo em̄ vitā religioſaꝫ ⁊ pꝰ mortē apparuit dices ſe eē in purgatorio ſolū ex illa ne gligecia. et qꝛ nō deſiderauerat ꝑadiſum hoīes ⁊ mulieres deſiderāt vanitates ⁊ ſe īplent de vanitatibꝰ ⁊ non de paradiſi gaudijs. ſꝫ nō ſic dd̓. qui de ſuo ardēti de ſi derio fecit verbū dicēs. Queadmodū deſiderat ceruꝰ ⁊c̄. Dico ꝙ iſta gl̓a cōſi ſtit ī numero denario Auctas. Xp̄s lo quēs de ſe dixit. Hō quidā nobilis. xp̄s inqͣntū homo de nobili genere dauid ⁊ inqͣntū deus eſt fons nobilitatis. Abijt ſcꝫ ī die aſcēſiōis in regionē longiquam acciꝑe ſibi regnū. et reuertēti ſcꝫ in iudi cio ꝑticulari vel generali. vocatis aūt. x. ſeruis ſuis ꝑ qͦs ſcꝫ ītelligit vniuerſitas xp̄ianoꝝ. dedit illis. x. mnas.ſ. decē oꝑa paſſiōis ad memorādum. vel. x. mādata ad meritorie oꝑādū d. Negociami dū venio. Et factū eſt vt rediret. Accepto t̓m Iuſſit vocari ẜuos. et illi qͥ bn̄ negocia tus ē ẜuā do. x. p̄cepta. Euge ẜue bone qꝛ ī modico ⁊c. Lu. xix. Sꝫ qͣre dicit ci uitates cū ꝑadiſus nō ſit niſi vna ciuitas de qͣ dd̓. Glorioſa dicta ſunt de te ciui tas dei. hoc dicit ꝓpter decē btītudines in quibꝰ ꝯſiſtit gl̓ia. qͦꝝ qͣtuor ſunt aīe et qͣ tuor corꝑis. due vite. pͥma btītudo ē ſa piēcia diuinoꝝ. qꝛ clare videbit trinita tem. et bn̄dicti qui hͦ credūt. et maledcī. īn Scd̓a ſcīa creaturaꝝ. de oībus factꝭ ha bent ſcīam. In apꝑicōe l̓ibri ⁊c̄. Tercia memoria p̄teritoꝝ oīa q̄ fcā ſūt a deo ⁊ ab āgelis ⁊ ab hoībꝰ ⁊ iumētis memorā tur. Quarta leticia vniuerſoꝝ qꝛ de om̄i bus gaudēt pc̄. ymo btūs ad debitū in tellcm̄ gaudebit de ꝓprijs pctīs. nō quia peccauerit ſꝫ qꝛ penituit. Sicut nauta ex tra ꝑiculū gaudet de ꝑiculo nō qꝛ ꝑicli tatus ē. ſꝫ qꝛ euaſit ⁊c̄. Itē de damnatꝭ gaudent. nō de eoꝝ pena. ſed de diuina iuſticia. Btītudīes corꝑis qͣtuor ſunt. pͥ ma eſt īpaſſibilitas qꝛ nō poterunt pati nec īfirmari nec ſeneſcere nec triſtari ſeu iraſci. Scd̓a eſt claritas ſicut ymago criſtalli fulget ad radiū ſolis. Ita corpus fulgebit plus incōꝑabilit̉ intantū ꝙ plꝰ illūiaret mūdū qͣꝫ ſol. Tercia claritas ē aglita Iam videtis mō qūo ſumꝰ gͣues. tūc āt btī erūt agiles ⁊ mouebunt̉ agilime mi rabilit̉ ſicut mō ymaginacō ſeu volūtas Quarta ſubtilitas eſt. ſta ꝙ oīa penetra bit corpus glorioſuꝫ. nec poterit alicubi detineri violēter. Btītudines autē vite ſunt due Prīa pax ꝑpetua. hullus dicet alicui aliqͥd qd̓ diſplicenciā cauſare p̄t. ſꝫ ꝙ placet vni placet cuilibet ⁊ qͥlibet dili git alteꝝ ⁊ ſic nullū eſt ibi odiuꝫ. Scd̓a eſt abundancia plena de oībꝰ q̄ volunt. qͣre dicit bene. ſupͣ. x. ciuitates. Huiꝰ nu meri denarij hēmꝰ ī altiſſima ꝑte corpo ris ſcꝫ ī capite vbi organa qͦrūdā ſenſuū duplicant̉ qꝛ ſunt duo oculi. due aures. due nares Itē guſtꝰ ī cibo ⁊ potū refici tur ⁊cͣ. Itē tactꝰ apprehenſiuꝰ ē calidi ⁊ frigidi hūidi ⁊ ſicci. vn̄ inqͥt ſcriptura Le ticia ſempiterna ſuꝑ caput eoꝝ.ſ. hoīm gaudiū ⁊ leticiā obtinebūt ⁊ finiet dolor et gemitꝰ yſa. xxxu. Eſt eī vnus ſcꝫ qͥ te nebat decem. De o gracias. ¶ Sermo tercius de eadē dn̄ica. Acienciam ha be in me ⁊ oīa reddā tibi math̓. .xviij. Uerbū ꝓpoſitum pro the mate in fundamento nr̄i ẜmōis eſt vna breuis or̄o quā fecit qͥdā hō ꝯdemnatꝰ dicēs. Pnīam habe ⁊cͣ. Pro qͦ ſciēduꝫ ꝙ vltra pater nr̄ eſt orō fcā a xp̄o ⁊ aue maria. facta ab angelo gabriele. In ſcīs euāgelijs īueniūtur tres breuiſſime or̄o nes alie magne virtutis bone ⁊ deuote ꝑ xp̄m multū ꝯmendate Prīa eſt deus ppiciꝰ eſto mihi pctōri Lu. xviij. Scd̓a. dn̄e nō ſum dignꝰ vt itres ⁊c̄. Math̓. viij. Tercia eſt thema ꝓpoſitū. pacieciā habe ī me ⁊cͣ. In pͥma petit aīe iuſtifica cio. In ſcd̓a corꝑis reformatio. In ter cia vite ꝓlōgatio. Dico ꝙ pͥma or̄o eſt iſta. deus ꝓpiciꝰ eſto mihi pctōri. In qͣ Sermo lii do xxiiᵐ pꝰ trini petit̉ aīe iuſtificatio. Mō oꝫ hͦ declarare ꝗͥd eſt iuſtificatio. Pro qͦ ſciēdū. ꝙ iuſti ficatio nihil aliud eſt qͦꝫ readeqͣdo ſeu re cordacō alicuiꝰ rei ſub aliqͦ defectu men ſure vel pōderis qn̄ ſcꝫ readeqͣtur illud deficiēs recte mēſure ⁊ tūc d̓r iuſtū. Iō de pōdere bono dr̄ Iſtud pondꝰ ē iuſtū. Qn̄ gͦ eſt aliqͦd minꝰ hn̄s redit ad ꝓpriā menſurā illa redicio d̓r iuſtificacio Mō videamꝰ de aīa hoīs ad qͣꝫ mēſura ⁊ pō dꝰ eſt facta ⁊ creata. Mēſura ad qͣꝫ aīa creata ē. e ſcā trinitas. Ad ymaginē qͥp pe dei fcūs ē homo qͣntū ad aīam Gen̄. ix. Ecce mēſura. Ꝙꝛ ſicut nō eſt niſi vnꝰ deus vna een̄cia ſiue ſub̓a. tn̄ ille deꝰ ē tres ꝑſone. pͥater ⁊ filius ſpūſſcūs. Sic aīa ē vna een̄cia ⁊ ſub̓a ⁊ tres ꝑſone.ſ. memoria p̄teritoꝝ. ītelligecia pn̄cium ⁊ volūtas futuroꝝ. Itē ſicut deꝰ vnꝰ gu bernat ⁊ regit ⁊ ſuſtinet totū mūdū. ita aīa corpꝰ. Qn̄ gͦ minuit̉ ⁊ elōgat a deo vel ī memoria nō recolēs bn̄ficia vel ītel ligēcia ꝑ ignoranciā de illis q̄ tenet ſcire vel ī volūtate nō deſiderā do celeſtia. vel qꝛ ē plena rācore vel odio ⁊cͣ. Aīa nō ē iuſta. ſꝫ iuſtificat qn̄ meōria recolit bn̄fi cia diuina cū deuocōe.ſ. redepcōis ablu cōls ī bap̄mo ſacͣmētoꝝ maxīe coīois. ī qͦ xp̄s dat ſe. Sic aīa iuſtificat in memo ria. Scd̓o in ītellectū qn̄ ſcꝫ illa q̄ debet ſcire vt religioſi ⁊ clerici ſciūt illa l̓ debet ſcire ad q̄ tenent ⁊cͣ. Uos mundani te nemī ſcire Credo ī deū ⁊c̄. Pr̄ nr̄. aue maria. Alias qūo poteſtꝭ dicere ī aduētu antixp̄i. Ego ſum xp̄ianus ſi nō ſcitis qͥd credendū eſt. Scd̓o debetꝭ ſcire qͥd pete dū eſt ⁊ ſꝑandū. Iō ſcire debetꝭ pr̄ nr̄. Quarto qͥd faciendū. Iō debetis ſcire .xmādata. Quīto qͣlit̓ in ꝑiculo defen dere dētis. Iō ſcire debetꝭ qͣlit̉ vos ſig nare debetis. Tercio in voluntate. qꝛ ſi aīa diligit deū ſuꝑ oīa. ⁊ ꝓximū ſicut ſe ip̄m ⁊ in oībꝰ deſiderat honorem dei ⁊ ſaluacōem aīaꝝ. aīa tunc ē iuſtificata qꝛ ad menſurā reducta. Memoria cū deo pr̄e. Intelligecia cū filio. Et volūtas cū ſpūſcō. Iſta iuſtificatō eſt nccͣia. qꝛ ſicut ſattor mēſurat pannū Ita qn̄ egreditur aīa de corꝑe deus mēſurat eaꝫ regula ⁊ mēſura trinitatꝭ. vnde dicit ſcriptura In mēſura ꝯtra meſura cū abiecta fuerit iu dicabit eā meditatꝰ eſt in ſpn̄ ſuo yſa. xx vij. Cū abiecta ibi īcipit ꝯſtructō.i. a cor pore abiecta fuerit ī mēſura.ſ. trinitatis. Scd̓o vidēdū eſt de aīa hoīs ẜm qd̓ pō dꝰ creata ſit. Dico ꝙ ad pōdꝰ gl̓ie cele ſtis dico ſil̓itudinarie ꝙ ſeptē vncie reqͥ runt in aīa.i. ſeptē virtutes ſeu cōdicōes corrn̄ dentes ponderi gl̓ie. ad hͦ ꝙ aīa ſit iuſtificata l̓ iuſti ponderis. Prīa vncia ē dignitas. oēs ſcē aīe tāte ſūt dignitatꝭ ꝙ minor ē maioris dignitatꝭ qͣꝫ ſit papa vel īꝑator. ꝟtus in aīa corrn̄dens huic vncie ē huilitas. hūilitas em̄ hꝰ mundi corrn̄ det glie celeſti. Oīs qͥ ſe hūiliat exaltabit̉ ⁊c̄. Lu. xviij. Scd̓a ē largitas Nullꝰ eī ſcōꝝ vult ſolꝰ gl̓am hr̄e ymo gloriā illa ē coīs oībꝰ. qꝛ oēs gaudet de gl̓a petri ⁊ pauli. ꝟtus corrn̄des ē mīa. Caue ne ſis auarꝰ ꝑ vſurā rapinaꝫ ⁊c̄. qꝛ alias aīa nō eēt iuſti pōderis. Tercia ē puritas. ſiulla macula eſt ibi. nec deſide rat aliqͥd carnalitatꝭ ſic̄ nec tu deſideras comedere ignē. huic corrn̄dꝫ caſtitas. ca ue ne ſis porcꝰ ꝑ luxuriā. Nō intͣbit ī ea aliqͦd coinqͥnatū ⁊c. apꝑ. xij. Quarta eſt caritas nullꝰ īuidet alteri de officio gra dū ſeu gl̓ia. nō credatꝭ ꝙ mīores hēant īuidiā de maioribꝰ ymo placꝫ eis nec de ſiderāt. ⁊ ſi deꝰ daret eis elcōeꝫ dicēdo vis gl̓am illiꝰ maioris diceret nō. quia nō eēt mihi ꝓporcionata. Sicut filiꝰ mi nor nō inuidet fr̄i hn̄ti tunica maiorē qꝛ nō eēt ſibi ꝓporcionata. huic corrn̄ det di lcō ꝓximoꝝ ex qͣ prouenit nulli īuidere nec officio nec beneficijs nec ſanitati ⁊c̄. Quīta ē ſacietas. qꝛ ſꝑ ſūt in mēſa xp̄i. nullꝰ poſſꝫ expͥmere nec declarare illuꝫ cibū ⁊ potū. Ille miſer machomētꝰ vo luit declarare ꝙ mel lac ⁊c̄. huic corrn̄dꝫ abſtiuēcia cōſiſtēs ī hͦ qd̓ eſt nolle ſaciari de eſtꝭ hꝰ mūdi qꝛ īpediūt ſtomachū aīe Dnica xxii poſt tri tatis Sermo iii Sexta eſt pax ⁊ trāquillitas. ſcī de nul lo ꝯtendūt ⁊ qd̓ vnus vult oēs volunt nō timent īimicos. Si vis intrare caue ab ira ⁊cͣ. Septīa eſt opoſitas qꝛ nō ceſ ſāt a laude diuina. d̓d̓. Btī qui habitāt ī domo tua dn̄e. ꝟtus corrn̄dens ē dilige tia in ſpūalibꝰ rebꝰ ⁊ iā in m̄do incipimꝰ deū laudare orādo nō iurādo ⁊cͣ. tūc aīa hꝫ pondꝰ iuſtū ⁊ eſt iuſtificata. Si gͦ in aliqͣ p̄dictoꝝ deficit aliqͥs vr̄m reuertat̉ ad pondus. al̓s qn̄ aīa exit de corꝑe ⁊ pe tit ingreſſuꝫ ſibi p̄bere ī paradiſuꝫ. dicꝫ xp̄s michaeli ponderet̉ prīo. Iō depin git̉ michael cū ſtatera in maū. Si inueni tur iuſtificata intrat ⁊cͣ. Danie. v. Ecce qͥd eſt iuſtificacō aīe. Dico ꝙ iſta petitur in prīa orōe. deus ꝓpiciꝰ ⁊cͣ. Nota ppici us.i. ppe citius qꝛ in pctōre non eſt deus ꝑ ſua graciā. ſꝫ in iuſtificato ꝑ grāꝫ inhī tat. Et ſi aīa deficit in menſura l̓ pondere petat rectificari ⁊ adeqͣri ad inſtar publi cani. Dicat̉ quō iuit ad templū ⁊ neſci ens aliā orōeꝫ dix. Deꝰ ꝓpiciꝰ ⁊cͣ. dixit xp̄s in laudē hꝰ orōis. Ame de ſcendit hic iuſtificatus ī domū ſuā ⁊cͣ. Lu. xviij Nota modū que tenuit. d̓r publicanus āt a longe ſtās ⁊cͣ. vbi ponūtur qͣtuor ꝯdicōes qͣs ẜuauit ¶ Prīa ibi. lōge ſtas ꝯͣ illos qͥ nimis altari aꝓpinquāt eciā ap podiātes ſe ibi. cū tn̄ antiqͥtus ſub pena mortꝭ nullꝰ audebat a ꝓpinqͣre. Nume ri. ¶ Quiſqͥs vr̄m acceſſerit altare occi det̉. cuꝫ tn̄ nihil valeret reſpectu nr̄i vbi xp̄s ſacrificat̉. Soli ſac̄dotes iuſti ⁊ bo ne vite ꝯtriti ⁊ cōfeſſi pn̄t acced̓e. Sac̄ dotes qͥ accedēt altare ⁊ ad dn̄m ſāctifi cent ne ꝑcutiā eos Exo. xix. Ad menſā pape l̓ regis nō om̄s audent aꝓpinqͣre. Scd̓a ꝯdico tāgit̉ ibi nolebat nec ocu los ad celū leuare.ſ. ex verecūdia pecca toꝝ. Sicut nec filij corā parētibꝰ. qn̄ co gitāt qͥd fecer̄t. Ita xp̄s ſcit om̄s defec tus noſtros. Iō heſter dicit. Dn̄e deus ꝯfundor ⁊ erubeſco̓ ⁊cͣ. prīo eſdre. ix Tercia ꝯdicō tāgit ibi ꝑcutiebat cor a qͦ oīa pctā ꝓcedūt tqͣꝫ a radice ⁊cͣ. Quar ta tāgitur ibi. orabat deuote di. Deꝰ ppi cius ⁊cͣ. Ita debemꝰ nos facere ⁊cͣ. Scd̓a orō eſt Dn̄e nō ſuꝫ dignꝰ ⁊cͣ. q̄ ml̓tū fuit xp̄o laudata. Dico ꝙ ī iſta peti mus reformacōeꝫ corꝑis. Rō qn̄ crea tura dei ꝑ grām dei eſt iuſtificata in aīa. corpus retinet aliqͣs reliqͥas peccati. ſcꝫ inclinacōes ad malū. ⁊ difficultateꝫ ad bonū. Sicut pꝫ de infirmo nouit̉ curato qͦ remanet debil̓ ad ābulandū ⁊ inclinat ad infirmitate ⁊cͣ. Inclinat̉ natural̓r ad peccata ꝯſueta. Iō apl̓s qui pͥus fuerit ī firmus ꝑ pctm̄. poſtqͣꝫ fuit curatus dixit. Cōdelector legi dei ⁊cͣ. ad Ro. vij. Re mediū eſt ſicut aīa iuſtificat ꝑ cōfeſſio nē. ita corpus reformat̉ ꝑ coīōꝫ. Dic̄t phiſici nouit̉ curatꝭ. comedatꝭ carne de licatā ⁊cͣ. Et vinū bene lymphatū ⁊ ſic infirmus ꝯualeſcit. Mō nulla caro ē tā delicata ſicut corpꝰ ⁊ caro xp̄i q̄ a ſpū ſā cto in vtero ꝟginis fuit formata. Ille a gnus.i. filiꝰ ꝟginis ⁊ ſanguis eꝰ lenifac̄ qꝛ illud corpus nō eſt ſine ſanguine ⁊cͣ. et ſic corpus fortificat̉. Iō eccīa poſtqͣꝫ p̄cepit cōfiteri in xl. ad iuſtificandū aīaꝫ p̄cepit coīcare in paſcha ad fortificandū corpus. Iſta reformacō petit̉ cuꝫ dr. do mine nō ſuꝫ dignus ⁊cͣ. veracit̉ habebit̉ ſi ad inſtar centurioīs petitur. Dicat̉ hy ſtorial̓r de centurione qͥ venit ad xp̄m ꝓ puero Ad que xp̄s. Ego veniā ⁊ curabo eū. Et ille. O dn̄e vos qꝛ eſtis deꝰ nō ſuꝫ dignus. nō dixit nolo ꝙ intres. ymo deſiderabat ſꝫ nō erat dignus. qꝛ nullus eſt dignus reciꝑe deū vt intretis ī domū meā. licꝫ placeret. ſibi ſi intraret. qꝛ ali quā grāꝫ obtinebit. Ita dꝫ eſſe de nob̓ in coīone. debemꝰ em̄ dicere. dn̄e nō ſū dignus ⁊cͣ. licꝫ velimꝰ ꝙ intret intꝰ con tēplando ⁊ credendo firmiter ꝙ deus ē infra illā cortinā ⁊ hoſtiā albā ⁊cͣ. tunc homo dicit. dn̄e nō ſuꝫ dignus ⁊cͣ. tn̄ ex qͦ dn̄e vos vultꝭ intrare ⁊ ita ordinaſtꝭ placet mihi ⁊ ſanabit̉ puer meꝰ.i. ſpūs. VVY ij tatis Sermo iiij dn̄ica xxii poſt tri qui ſemꝑ ē iuueīs. nō eniꝫ ſeneſcit. Aliqͥ enī ex iſto ꝟbo. dn̄e nō ſuꝫ dignus malo intellecto ⁊ ex quadā huilitate q̄ potius dꝫ dici rebellio nolūt reciꝑe ip̄m coīcan do in paſcha. tales nunqͣꝫ recipiēt a xp̄o Dicūt eī Nōne eſt meliꝰ nō coīcare qͣꝫ coīcare male paratus. Det̄ reſponſio per parabolā de rege qͥ ſuit ad venādū Ita in ꝓpoſito xp̄us rex ⁊ dn̄s veīt in deſer to hꝰ mūdi ad venandū nō ꝑdices ⁊cͣ ſꝫ aīas noſtras. Iſta venacō fit maxīe in. xl et ꝑfecta venatōe in paſcha vult intrare villā. Quelibet ꝑſona ē tqͣꝫ villa ſeu ca ſtrū ⁊ eſt honor dn̄i talis ingreſſus ⁊ ē vtilitas nr̄a. Dicūt aliqͥ licet ſitis rex nō intrabitꝭ qꝛ nō ſuꝫ dignus ⁊cͣ. qꝛ ego ſū in mala volūtate. Tal̓ nō excuſatur. qꝛ dꝫ deponere malā volūtateꝫ. dicendo. dn̄e nō ſuꝫ dignꝰ. Sꝫ exſpectate exquo vultis intrare ornabo domū ꝑ ꝯtritōeꝫ ꝯfeſſioneꝫ ⁊c̄. tūc eſſet excuſatꝰ. al̓r non. Ideꝫ de luxuria ⁊cͣ. al̓s eris ꝯdemnatꝰ in inferno. Alij imꝑiti recipiunt lete coī cando. ſꝫ ponūt eū in loco porcoꝝ. nec ha bēt excuſacōeꝫ. qꝛ eccīa dat ebdomodas ſepteꝫ ad parāduꝫ ſe ad coīcanduꝫ ⁊ ꝑ dignā coīoneꝫ. ſic reformatur corpꝰ. I deo in ꝯmendacōe illiꝰ orōis d̓r. ⁊ ſana tus eſt puer ex illa hora. ¶ Tercia ē the ma ꝓppſitū. Pacīaꝫ habe ī me. Dico ꝙ hic petit̉ ꝓlongacō vite. Rō iuſtificata aīa hoīs ꝑ grāꝫ ⁊ corꝑe reformato per eucariſtia adhuc reſtat ſolucō debitoꝝ. Dicat̉ quō ꝓ quolibet peccato mortali debemꝰ. vij. ānos de pnīa vl̓ hic vl̓ ī pur gatorio. ꝟbi grā. Si iuiſti vnqͣꝫ ad diui nos ꝯputa. vij. annos de pnīa qͣs debes deo. Itē ſi iuraſti inuanū ⁊cͣ. Si nō ſol uūt hic in purgatorio hn̄t ſoluere. Ir ꝯfiteri pct̄a tua debes ⁊cͣ. Cōfeſſio eī li berat aīam ab inferno ⁊cͣ. Sꝫ coīo ꝯfor tat corpus. ſꝫ reſtat nūc ſoluere debituꝫ ſicut alicꝰ regꝭ ẜuus furtū cōmittēs pꝰ recōſilia cōꝫ dnī qͥ dimiſit ſibi mortē ⁊cͣ. adhuc tenet̉ ſoluere qd̓ accepit. Ita om nes nos ſumꝰ fures ⁊ latrones qꝛ fura ti ſumꝰ deo multociēs honorē reuerēti am obedienciā ⁊ nō ſoluimꝰ ſibi ⁊cͣ. Si fieret p̄ceptū ex ꝑte baluli ſub pena v̓. ſo ꝟaſua lidoꝝ ꝙ nullus faceret hoc ⁊cͣ. om̄s caue rēt. ⁊ deus ꝑ prīarchas. ꝓph̓as. apl̓os ⁊ ꝑ ſeip̄m p̄conizauit ꝙ nullus vadat ad diuinos ſub pena ⁊ ꝑ̄dicōe corꝑis aīe ⁊ bonoꝝ oīm ⁊ nullus timet. Ideꝫ ne ali qͥs iuret. Idē de feſtis ẜuādis ⁊ nō cura mus. Ecte furtū honoris ⁊ei. qꝛ in maio ri honore habet mādatuꝫ alicꝰ dn̄i ter reni p̄cipientꝭ qͣꝫ dei. Iō om̄s obligamur regi xp̄o. Cōfeſſor at̄ eſt mediꝰ int̓ deū et hoīeꝫ. Iō eligendus ē bonꝰ ꝯfeſſor qͥ oret ꝓ pctōre ⁊ qn̄ pectator abſoluit̉ re mittitur ſibi mors inferni. Et qn̄ coīcat comedit eū rege xp̄o. Sꝫ reſtat ſoluere debituꝫ ſcꝫ ſatiſfacere ꝑ pnīaꝫ. Facite fructus dignos pnīe. Mat. iij. Ad hͦ ſol uendū petit̉ dilacō vire di. Pacīaꝫ ha be ī me ⁊cͣ. q. di. Dn̄e exqͦ remiſiſtꝭ mihi morte ⁊ reduxiſtis me ad menſā vr̄am. exſpectate me modicū ⁊ pacīaꝫ habe ⁊cͣ Sciatis ꝙ mō poterimꝰ ſoluere cū. x. o peribꝰ ⁊ erit ꝯtentus qd̓ ſigͣtur ī hoc vo cabulo pacīaꝫ. In qͣ ſunt. x. litere. qꝛ ſic̄ peccamꝰ ꝯͣ. x. p̄cepta. ita ſatiſfacimus ꝑ decē oꝑa pnīalia. Primū eſt pctōꝝ ꝯg nicō. Scd̓m cordis ꝯtricō. Terciū emē dādi ꝓpoſitū. qͣrtū oris ꝯfeſſio. qͥntū cor porꝭ afflictō. ſextū huīlis orō. ſeptimuꝫ eleōſinaꝝ largicō. octanū reſtitucō. no nū eucariſtie coīo. decimū iniuriaꝝ remiſ ſio. Tūc de quolibet ſic faciēte poterimꝰ dicere. Et miſertus ē dn̄s ſerui illiꝰ ⁊cͣ ¶ Sermo qͣrtus de eadeꝫ dn̄ica. Aritas veſtra magis ac magꝭ habūdet. ad philippē. j Doctrina eſt coīs in tota ſcriptura ſiue theologia ꝙ int̓ om nes virtutes nob̓ neceſſarias ſiue intel lectuales. vt ſapīa. ſcīa intellectiua. vel Dn̄ica xxii poſt trī tatis Sermo iii morales vt tꝑancia prudētia ⁊cͣ. vel in fuſas vel acqͥſitas. vel theologicales. vt fides ſpes maior ⁊ plus nccͣia ad ſaluati onē eſt caritas. ſcꝫ amor dei ſuꝑna ⁊ ꝓx imi ordinata. Rō declaret̉ ꝑ ſimilitudi nē. Ponamus ꝙ de vno fonte ꝓcedūt xij. riui ſeu flumīa. Si vos haberetꝭ illū fontē in domo ſeu viridario vr̄o oīa flu mina ab eo deſcendētia haberetis. Per oppoſitū. ſi fons ſiccat nihil haberetꝭ de flumībꝰ. Ita caritas eſt vnus fons ha bundās ꝯcernēs amore dei ⁊ ꝓximi a qͦ cedūt om̄s ꝟtutes tqͣꝫ flumīa a fonte. qͥ gͦ hꝫ caritate habet ⁊ alias ꝟtutes. vn de Augꝰ. Quicqͥd patꝫ ⁊ qͥcquid latet totū ſeruat qͥ caritate ẜuat in moribꝰ. ꝑ oppoſitū Si caritas deꝑdit q̄ non deper dit̉ niſi ꝑ pctm̄ mortale totū deꝑditur. nulla ꝟtus remanet in hoīe. Aucͣtas. ca ritatē āt non habuero nihil ſuꝫ. jͣ. Coꝝ. xiij. Ptꝫ gͦ ꝙ ꝟtus caritatꝭ eſt ſuꝑ alias magꝭ neceſſaria Iō dicit apl̓s in thema. Caritas vr̄a magis ⁊cͣ. Mō intēdo de clarare tres mōs caritatis qͥ tangūtur in themate ſed ſubtiliter. ¶ Primus eſt afflictō penitencialis ¶ Secūdus eſt ꝯtricō euangelicalis ¶ Tercius eſt refectō ſpūalis. primꝰ eſt erga ſeip̄m. ſcd̓s erga ꝓxīos. tercius erga defūctos. Et qͥ habet iſtos ſeruat thea di. Caritas vr̄a magꝭ ⁊cͣ. ¶ Dico prīo ꝙ primus gͣdus eſt afflictio pnīalis. ⁊ iſte eſt erga ſeip̄m. qn̄ ſcꝫ crea tura eſt ordinata ad ſeipſa vt ſcꝫ teneat qͥlibet aliquā certā orōeꝫ deuota quoli bet mane ⁊ ſero flexis genibꝰ manibꝰ ele uatis ꝑcutiēdo pectus cogitādo ꝙ vide ritꝭ xp̄ꝫ. Scd̓o in qͣlibet dnīca debetis au dire miſſaꝫ ꝯpletā cuꝫ ſilencō. Eciaꝫ in qͦlibet āno ſel̓ cōfiteri ⁊ coīcare in paſcha et vltra ieiunia eccīe qͣlibet ebdomoda ſel̓ vel bis ieiunare. caſtigādo corpꝰ rōe cuiꝰ peccamꝰ. ſꝫ hoc vltimū nō eſt de p̄ cepto ſꝫ ꝯſilio. Iſte eſt pͥmus gradꝰ. mō in qͦ ꝯgnoſcit̉ de aliqͦ infirmo ꝙ diligat vitā ſuā qn̄ ſcꝫ ẜuat regulā a medico ſi bi traditā nō comedit fructꝰ nec carnes. nec bibit vinū ⁊cͣ. Licꝫ infirmꝰ ī hoc af fligat̉ on̄dit tn̄ ꝙ diligit vitā ſuaꝫ ⁊ vt curet̉ ab infirmitate p̄terita ⁊ p̄ſeruet̉ a futura ab iſtꝭ abſtinet. Idē om̄s nos ſu mꝰ infirmi. nec poſſumꝰ excuſari a febre ſuꝑbie ⁊cͣ. Et ſic dicebat dauid. Miſe rere mei dn̄e qm̄ infirmus ſū lꝫ in corpo re eſſet ſanus. Et veīt magnus medicus de ſtudio paradiſi ſcꝫ xp̄s Ih̓s di. Non enī indiget qui ſani ſūt ⁊cͣ. Lu. v. Dietā quā ordinauit ꝯͣ inclinacōes carnis ē ab ſtinencia ſiue pnīa. Medicīa eſt curatīa a pctīs p̄teritis ⁊ p̄ſeruatiua a futuris. qͥ iſtā ſeruat on̄dit ꝙ diligit vitā ſuā ſcilꝫ xp̄m qui di. Ego ſuꝫ via veritas ⁊ vita Ioh̓. xiiij. De iſto prīo gradu caritatis dicit ſcpͥtura ī ꝑſona cuiuſlibet penitētis Introduxit me rex in cellā vinariā. ordi nauit ī me caritate Cātico. ij. Ex iſto te xtu habet̉ illud. caritas ordīata ad ſeip̄ꝫ Cella vinaria d̓r pnīa. Rō cellare hꝫ tres ꝯdicōes. Pria qꝛ eſt in ꝓfundo. ⁊ loco obſtus ⁊ loco ſecreto. ⁊ melius ꝯſeruat ibi vinuꝫ qͣꝫ alibi. Iſtas tres ꝯdicōes hꝫ pnīa. qꝛ eſt obſcura ſcꝫ in huīlibꝰ. nō eſt alta ſcꝫ in ꝑſonis ſuꝑbis. ymmo ſuꝑbi deſpiciūt eā ⁊ derident faciētes. ſꝫ ſi eſſent huīles recognoſcēdo peccata q̄ fecerūt facerent pnīam. Itē illi qͥ faciūt pnīaꝫ dn̄t eā fa cere ſecrete. Tercia qꝛ cellare qͣꝫto ē ꝓ fundius tāto melius ꝯſeruat vinū. Ita pnīa qͣꝫto huilior tāto plus ꝯſeruat ꝑſo nā. qꝛ pnīa ſine huīlitate eſt pnīa dyabo li. Dicat̉ de beato machario cui apparuit dyabolus di. ꝙ ī vno ſolo pnīa eꝰ exce deret pn̄iaꝫ dyaboli. Et ſi ieiunabat in pane ⁊ aqua dyabolus nihil comedit. ſꝫ es huīlis ⁊ ego ſū ſuꝑbus. Iō huīlitas reqͥritur in pnīa al̓s damnaret̉. ⁊ qꝛ ml̓ ti ſunt modi pnīe. Iō d̓r alibi Introdux it me rex in cellaria ſua Canti. f. ¶ No ta cū dicit ordīauit ī me caritate. quō pe nitēcia eſt fienda ordinate on̄dit apl̓us. VVY iij Dn̄ica xxii poſt tri tatis Sermo iiii di. Obſecro.i. valde rogo frēs ꝑ mīam dei vt exhibeatꝭ corꝑa veſtra ⁊cͣ. Ad ro ma. xij. vbi poīt qͥnqꝫ ꝯdicōes pnīe bene ordinate. Prīa cū dicit exhibeatis corpo ra veſtra hoſtiā. hoc dicit ad drāꝫ antiqͦ rū qͥ offerebāt ium̄ta ⁊ alioꝝ corꝑa ⁊cͣ. Scd̓a ibi viuente. nō eī ſunt occidenda nr̄a corꝑa ꝑ penitenciā. Dicat̉ quō qͥli bet ſcit qͣꝫtuꝫ portat ſuꝰ azmnus. Iō apl̓s ad col̓. iij. Mortificate mēbra vr̄a. nō dicit occidite ⁊cͣ. Tercia tāgit̉ ibi ſcām. qd̓ ſit qn̄ intencō eſt recta n̄ ꝓ vana gl̓a ſeu ypocriſi ⁊cͣ. Quarta ibi deo placentē qd̓ ſit qn̄ corpus penitētis iungit̉ corꝑi xp̄i ꝑ coīoneꝫ. ⁊ tūc placet deo tal̓ pnīa Iō dicit beata Agnes. Iā corpꝰ eꝰ cor pori meo ſociatū eſt. Dicūt aliqͥ ſufficit coīcare in morte. qꝛ nō dedit certū tꝑs coīonis xp̄s. ſꝫ dixit. Accipite ⁊ māduca te ⁊cͣ. Ioh̓. vj. Dicendū ꝙ eccīa ſpū ſā cto rcm̄ tꝑs coīonis ordinauit ⁊ hꝰ eccīe xp̄s caput ⁊ ſponſus eſt. Un̄ in pͥmitīa eccl̓ia apl̓i qͥ ſciuerūt intencōeꝫ xp̄i ordi nauerūt qͦlibet die coīcare: qꝛ cottidie d̓r panē noſtrū ⁊cͣ. Erāt eniꝫ om̄s ꝑſeue rātes in fractōe panis. gloſa eucariſtie. Actu. ij. Quīta rōnabile obſeqͥuꝫ veſtꝫ ſcꝫ ꝙ pn̄ia ꝓporcōnet̉ ſeruicō qd̓ deo ha betis facere nō impediatur officiū ex peī tencia. ꝟbi grā. p̄dicator tal̓r faciat peni tenciā ne dimittat p̄dicatōeꝫ. Ide de il lis de mr̄ionio. pn̄ia viri nō dꝫ eſſe p̄iu dicial̓ nec p̄dicatiua vxori nec ecōuerſo Idē de facerdotibꝰ ⁊cͣ. Al̓r dicit Iero ni. ꝙ eſſet holocauſtū de rapina. Ecte qͣ re dr̄. Caritas vr̄a ⁊cͣ. ¶ Scd̓s gͣdus ⁊cͣ. deꝰ ordiāuit ꝙ hoīes in hͦ mūdo cor rigāt nō ſolū ſe ꝑ pnīaꝫ ſꝫ eciā ꝓximos. Si homo videt l̓ ſcit eoꝝ defectꝰ hō ca ritatīe corrigere dꝫ. hoc dic̄ apl̓s. Scie tes gͦ timoreꝫ dn̄i ⁊cͣ. ij. Coꝝ. v. Iſta caritas correctōis euāgelice hꝫ tres gra dus. De prīo dicat exemplarit. ponat̉ ꝙ ſcitꝭ ꝙ aliqͥs fecit malū ⁊ pctm̄ qꝛ for te vidiſtis. l̓ fuit vob̓ dictū. ſꝫ exqͦ pctm̄ eſt ſecretū debetis euꝫ vocare ſecrete ⁊ dicere ſibi dulciter ꝙ corrigat̉ ne perdat aīam famā ⁊cͣ. ⁊ nulli alteri dicat̉. ymo defendatis eū ⁊ famā eius. Si plaga eꝰ eſt ſecreta ⁊ medicina eꝰ debet eſſe ſecre ta Iuxta xp̄i ꝯſiliū. Si peccauerit in te. i. ꝯͣ te frater tuus vade ⁊cͣ. Math̓. xviij. ¶ Scd̓us gradus ⁊cͣ. qn̄ peccata ſūt no toria qꝛ iā omnes loquūtur tūc correc tio dꝫ eſſe notoria. Sic faciebat xp̄s de ſcribis ⁊ phariſeis publice peccātibꝰ di cebat. Ue vob̓ ſcribe phariſei ⁊ ypocrite etcͣ. Math̓. xxiij. Ꝙꝛ peccata erat noto ria. Idem faciebat Iohes baptiſta di. Genimini viperarū qͥs docuit vos ⁊cͣ. Math̓. iij. Ideꝫ apl̓s dicit cuilibet pre dicatori. Peccātibꝰ autē coraꝫ omībꝰ/ argue vt ceteri timore habeant. prīo ad hy. v. Diceret aliqͥs. hoc ꝑtinet ad p̄ latū. veꝝ eſt. Ideo habet virgā corre c tōis vt puniat ſꝫ predicatori ꝯpetit̉ cor recto increpatiua. Ad iudiceꝫ enī exſpe ctat punire malefactores. Et ad p̄dica toreꝫ rearguere ⁊ increꝑare poccatores. ¶ Tercius gͣdus eſt ſcꝫ qn̄ pctā neſciū tur. nec ſūt notoria ſicut ego qͥ neſcio pec cata vr̄a. neſcio qͥs eſt bonus vel malus Iō eſt alius modus corrigēdi ſcꝫ nō d. Religioſi faciūt hoc l̓ clerici ⁊cͣ. ſꝫ decla rare teneor dicēdo quō ſymoīa eſt mag nū peccatū qͥ petit aliqͥd ꝓ ſacramētis. ſi aliqͥs ſit talis neſcio. ꝯͣ peccata facio bel lū nā ꝯͣ ꝑſonas. cū dilectōe hoīm ⁊ odio vicōꝝ. Si qn̄ ego p̄dico ꝯͣ peccatū luxu rie ⁊cͣ. Aliqua ꝑſona diceret. Frater ⁊ vos me diffamatis. Ego dicere ⁊ tu ex illis es ⁊cͣ. Ego neſcio homicidas. nec adultores tn̄ predico ꝯͣ illa peccata que ſunt in mundo. Item neſcio clericum cō cubinariū ſed debeo declarare quale pec catū cōcubinatus eſt. ſed punicō ſpectat ad epiſcopum. declaracō autem ad pre dicatorem. non ad capras. Ideo prece pit deus cuilibet predicatori dicēs. Cla mane ceſſes. Iſa. lviij. vſqꝫ peccata eoꝝ dn̄ica xxii poſt tri tatīs Sermo v Nota clama ⁊cͣ. ¶ Nota ꝯͣ religioſos ⁊ ꝯͣ ꝑſonas clericoꝝ mercatoꝝ vel aliorū ſꝫ ꝯͣ vicia ⁊ pctā auiſando ne cadāt. ⁊ ſi ceciderīt ꝙ ſignāt ⁊ corrigāt ſe. Iō apo ſtolus. p̄dica ꝟbuꝫ iſtna oꝑtune ⁊cͣ. ij. Thy. iiij. Oportune ꝓ bonis q̄ placet. Importune ꝓ mal̓ qͥbꝰ diſplicet. Iō di cit theā. Caritas veſtra ſcꝫ pnīalis ma gis ⁊cͣ. ¶ Tercius gͣdus caritatis eſt ꝓ defunctꝭ exorare qn̄ mittimꝰ eis aliquā refectōeꝫ ſpūaleꝫ. aīe eniꝫ defuncte non pn̄t ſe iuuare. nec facere oꝑa meritoria. Iō exſpectāt a nob̓ refectōeꝫ. Scitꝭ qͦ mō infirmi ꝯͣcti qui ſtāt in hoſpitali qꝛ n̄ pn̄t ſe mouere exſpectāt eleōſinaꝫ. Sic eciā aīe purgatorij infirme ⁊ ꝯͣcte ſunt. qꝛ non pn̄t meritorie oꝑari. ſꝫ exſpectāt noſtrū ſubſidiuꝫ qn̄ dicit̉ aliqͣ miſſa. aīa ſtatim ſentit refrigeriuꝫ ⁊ regraciat̉ deo Ideꝫ de qͣlibet alio oꝑe qd̓ ſit ꝓ eis qn̄ offert deo dicendo iſtud ſit ꝓ anima pa tris vel matrꝭ. Iſta ē maxima caritas iu uare impotētes in tāta neceſſitate. qꝛ pe na minor eoꝝ eſt maior oī pena hꝰ mun di. Iō apl̓s. Dn̄s habundare faciat ca ritatē veſtrā. Ecce pͥmus gͣdus inuicem ſcd̓s ē in omībꝰ. eciā ad illos de purga torio. Ecce tercius. jͣ. Theſſa. iij. Si que rat̉. qd̓ ſuffragiū eſt melius ꝓ defūctis eleōſine vel orōes ⁊cͣ. Dicat̉ quō ſtant in puteo lato ꝓfundo igne pleno. ⁊ hn̄t mēbra ſpūalia ſubtilia ⁊cͣ. Suꝑ oīa va lent ſuffragia de miſſis. Sꝫ ꝓchdolor multa pcta fiūt de iſtꝭ miſſis ſācti ama toris quas om̄s volūt coīter. qꝛ licꝫ ſint bone qꝛ ꝑ eccīaꝫ ſūt ordinate. tn̄ ex aua ricia male condicōes ⁊ multe ſūt addite eis a malis. Dicat̉ hic aucͣtas. Scā gͦ ⁊ ſalubris eſt cogitacō ꝓ defunctis exora re. ij. Machab̓. xij. Ecce qͣre dicit apl̓s. Caritas veſtra magꝭ ⁊cͣ. Ecce pͥmus gͣ dus. magis ſcd̓us. ac magis habundet. Ecce tercius. Deo gracias ¶ Sermo quintus de eadeꝫ dnīca. Ui cepit ī po bis opus bonū ipe ꝑficiet ad philippen. prīo. Qꝛ nulla p̄ dicacō ſeu doctrina hꝫ efficaciā ad vir tutū inſtructōeꝫ ⁊ pctōꝝ correctōneꝫ. ſine dei grā. Id̓o ſalutet̉ virgo Maria. Iſtud theā eſt verbū apl̓i dicētis. deꝰ qͥ incepit ⁊cͣ. Mō ſi iſtud ꝟbuꝫ bene ⁊ ſb̓ tiliter cogitet̉. tres dat intelligere ꝯcluſi ones. Prīa tāgitur cū dicit̉. qͥ incepit ī vob̓ ſp̄ deus. Scd̓a ibi opꝰ bonū. Ter cia cū dicit ꝑficiet ſcꝫ deus ⁊ de tribꝰ cō cluſionibꝰ erit ẜmo noſter. ¶ Prima ꝯcluſio eſt ꝙ bonū opus inci pete eſt opus dei certitudinaliter. ¶ Secunda ꝙ bonā vitaꝫ ꝯtinuare eſt gracia omīpotentis dei veraciter. ¶ Tercia ꝙ eā ꝑficere vel ad fine duce re eſt donū dei ſingulariter. Iſte tres ꝯcluſiones ſubtil̓r oſtēdunt̉ ī theāte. prīa ibi qͥ incepit. ¶ Dico prīo. ꝙ inciꝑe bonā vitā ⁊ ſcāꝫ eſt opꝰ dei in tm̄ ꝙ nullꝰ poſſꝫ exire malā vitā. nec di mittete pct̄a niſi deꝰ ibi oꝑetur. Rō cer tū ē ꝙ ī oꝑe vbi reqͥtit̉ creacō noue crea ture oꝫ ꝙ deꝰ ꝯcurrat. qꝛ creare ſoli deo ꝯpetit. Creature eī pn̄t gn̓are. alterare. remouere ⁊ laborare. ſꝫ creare ē opꝰ d̓i In formacōe hoīs in vtēro mr̄is aliqͥd faciūt ibi parentes. ſꝫ parū ⁊ tn̄ ex hͦ ge neracō illa carnal̓ attribuit patētibꝰ. ſed creacōe aīe de nihilo eſt a ſola potecia d̓i infinita. Aīa eniꝫ hoīs eſt ꝑ creacōeꝫ. ⁊ nullus āgelus poſſꝫ formare formicā iō dicit deꝰ. Om̄s aīe mee ſūt ſicut aīa pa tris. ita ⁊ aīa filij mea eſt Ezech̓. xix. do mine nōne ⁊ corꝑa ſunt veſtra. ymmo. ſꝫ qꝛ ī corꝑibꝰ aliqͥd faciūt parētes. in aīa bus āt nihil. Iō dic̄. om̄s aīe mee ſūt ſp̄ totalit̉. qꝛ nullus facit ibi aliqͥd niſi ego ſolus. Hic ptꝫ pctm̄ mulierū gͣue ad di uinos recurrētiū ꝓ filijs habēdis cū nul lus poſſit dare filios niſi ſolus deꝰ cū re qͥritur creacō aīe. In qͦ recurſu vos datꝭ VVY.iiij. tatis Sermo v dn̄ica xxii poſt trī intelligere ꝙ demones poſſint creare a nimas. qd̓ eſt falſū. qꝛ ſolꝰ deus creauit aīam. Dn̄e deus creator oīm ſolus. ij. Machab̓ jͣ. Mō videamꝰ vtꝝ ad inci piendū bonā vitā reqͥrit̉ creacō. Dico ꝙ ſic. Et ad minus reqͥrūtur xv. ꝯdicōes nouaꝝ creaturarū in aīa ¶ Prīa eſt gͣ cia dei q̄ creat in aīa incipiētis bona vitā qꝛ nō eſt forma educibilis de potēcia ma terie. ſꝫ ꝑ creacōeꝫ infūdit vel infuſionē creat̉ in aīa ⁊ hec gr̄a pulchrā facit aīaꝫ abiciēs ab ea om̄s tenebras pctōꝝ. ⁊ gͣ cia ꝓprie nō eſt ꝟtus ſꝫ radix oīm. eſſen ciā aīe reſpiciēs. Scd̓o creat ꝟtus fidei Diceret aliqͥs. Iā eraꝫ xp̄ianus ant eqͣꝫ inciꝑeꝫ bonā vitā. Dico fides. mortua eſt fides ſine oꝑbꝰ ⁊cͣ. Iaco. ij. hō mor tuꝰ nō eſt hō. oꝫ gͦ creare fidē formatā. ¶ Tercō creat ſpēs Si dicat̉ iā habebā licꝫ eſſeꝫ pctōr. Dico ꝙ nō erat ſpes ſal tē formata ſꝫ qͣſi p̄ſumpcō. ⁊ creat ī aīa Itē creātur eciā qͣtuor ꝟtutes moraleſ q̄ ſunt infuſe. Prīa eſt prudēcia ſcꝫ pru dent̓ cauere a pctīs. ⁊ vitare occaſiones qͣi dicēdo hoc l̓ hͦ me fecit cadere in pctm̄ cauebo mihi decetero. Scd̓a eſt iuſticia q̄ a deo infundit̉ qn̄ homo incipit bonaꝫ vitā di. em̄dabo mala q̄ feci. Tercia ē tꝑancia qͣi di. n̄ poſſuꝫ ꝑſeuerare niſi ab ſtinerē a ſuꝑbia. Quarta ē fortitudo di ces. certe Iā nō redibo ad pctā. nec ꝓpt̓ infirmitates ſeu ꝑſecucōes. Itē increā tur dona ſpūs ſcī. Primū donū eſt ſapi entia.i. ſapida ſcīa cū ſapore q̄ apparet o rādo legēdo ⁊cͣ. Scd̓m ē intelligencia qͣſi intus legecia ſcꝫ in d̓inis ⁊cͣ. Terciū donū eſt ꝯſiliū qͦ inter bonū ⁊ malū ſciꝰ eligere meliꝰ. int̓ malū ⁊ peius fugere pe ius. hoc ē ꝯſiliū. meliꝰ eſt facere hͦ pnīaꝫ qͣꝫ in inferno. ¶ Quartū eſt fortitudo q̄ eſt aliud a fortitudīe morali. qꝛ illa for tificat cor. ſꝫ iſta aīaꝫ ne ex aliqͣ dyaboli tēptacōe. ꝑſuaſione dimittat bona vitā inceptā. ¶ Quītuꝫ eſt ſcīa qͣ homo diri git̉ in hijs q̄ hꝫ facere in mūdo. qua ſcit ꝑſonā ſuā regere domū familiā. Sextū eſt pietas qͣ homo ꝯpatit pctōribꝰ di. o miſer talē vitā ꝯſueui ego tenere. ſꝫ dn̄e vos feciſtꝭ mihi grāꝫ faciatꝭ eciā illi ⁊cͣ Septimū eſt tiōr dei qͥ facit ſtare ī cuſto dia ne homo ꝯͣ deū faciat vl̓ bibendo ⁊cͣ Ecce. xv. v̓tutes q̄ creātur in aīa qn̄ hō incipit bonā vitā. Pꝫ gͦ qd̓ dixi ꝙ ad in cipiendā bonā vita reqͥritur creacō ⁊cͣ. De hoc aucͣtas loquens tropologice de hijs. xv. v̓tutibꝰ. Fodi eā mihi. xv. argē teis ⁊ choro ordei ⁊ dimidio choro ord̓i Ozeē. iij. Nota de ꝑſona q̄ cōuertit̉ ad dn̄m ⁊ incipit bona vitā dicit deus. Ego fodi eā mihi ſcꝫ foſſione ꝯpūctōis qn̄ ꝑſona dic̄. O miſer ego ſū religioſꝰ et nō ſeruaui regulā ⁊cͣ. ꝑdidi heredita tē paradiſi ⁊ ſū obligatꝰ ad penas infer ni. qͦt ſunt motīa ꝯpunctōis tot ſunt foſſi ones Iō dicit. fodi eā ſcꝫ ꝯſcīaꝫ. Ualde eſſet mirabile ſi papa l̓ rex foderet vine aꝫ. ſꝫ xp̄s dicit fodi eā qꝛ nullus angelꝰ. nec ſcūs poſſꝫ dare tales ꝯpūctōes. Di ceret qͥs Dn̄e ſi voſmet fodiſtis quō cō ſtat. xv. argenteis. Dicendū ꝙ. xv arge tei ſūt. xv. v̓tutes p̄dicte qͣs ip̄e creat vt dixi. Dicūtur argentee ꝓpt̓ claritateꝫ. et ſunt ad modū argenti. qͥa ꝑſona que cō uertitur clarificat in memoria ne obliui ſcatur beneficia diuina. Scd̓o clarificat̉ in intellectu a falſa opinione errore. a fal ſa credencia ſeu dubit acōne. Tercō in voluntate clarificat̉ ab inuidia ⁊cͣ. Iteꝫ facit optimū ſonum ad quem deus dic̄. Sonet vox tua ⁊cͣ. Canti. ij. Sonus cā tantiū mūdanns qui hominibus placet. deo diſplicet. Sed ſonus gemitus ⁊ ſu ſpirij placent deo. Ideo eī dicit. Sonet vox tua ſcꝫ cōtritionis. Facies enī hoīm que apud mundum reputantur pulchre apud deum reputantur turpes. Facies autem que apud hunc mundum reputa tur turpis ⁊ deformis apud deū reputat Dnīca xxii pꝰ trini ta. ſermo v decora. Iō de ꝑſona q̄ plorat ꝓ pctīs ſu is d̓t ⁊ facies tua decora. Itē choro ord̓i qͣre nō d̓t tritici. Ordeū em̄ ē aſperū ⁊ fi gurat ⁊ ſiḡficat pn̄iam q̄ eſt nccͣia nouit̉ ꝯuerſo ad bonā vitā ⁊ aſꝑa ē qꝛ ē duꝝ ꝙ hō diffamat ſe ⁊ accuſat in confeſſiōe q̄ dꝫ eſſe integra. qꝛ ſi abſcōdit vl̓ dimit tit vnū pctm̄ mortale nihil valꝫ ꝯfeſſio. nec ſufficit ꝯfiteri ꝑte vni. aliā ꝑte alteri. ſꝫ ꝯfeſſio integra ſit ⁊ ꝑfecta. Iteꝫ in di midio choro ordei q̄ ē mēſura īꝑfecta ſi gnificat pm̄alē ſatiſfactōeꝫ ꝓ pctīs. qꝛ h̓ tot ſunt pctā nr̄a ꝙ nō poſſumꝰ facere ꝑ fectā pm̄am. ſꝫ deꝰ eſt ꝯteutus. Creditis vos ꝙ ieiunia or̄ones vel elemoſine ſint ſufficiētes ꝓ tot pctīs certe nō. Patꝫ gͦ ꝯcluſio ꝙ inciꝑe bonā vitā eſt opꝰ d̓i cer titudinalit̓. nā de hoīe pctōre eſt ſicut de illo qui a caſu vel ſcient̓ cadit in ꝓfunda fouea abſqꝫ aqua. certū ē ꝙ tl̓is per ſe po teſt cadere in puteo. ſed nō poteſt inde ex ire niſi ab aliquo alio iuuet̉ cum ſcala vl̓ corda ſurſum trahendo. talis eſt condicio noſtra quia ſumus fragiles. poſſumus ca dere in ꝓfundo puteo peccati mortalis. Sed inde non poſſumus exire niſi deus mittat ſcalam ſue miſcd̓ie. Un̄ Aucͣtas Perdicio tua iſrahel.i. vir videns deum tm̄ modo ex me auxiliū tuuꝫ. Ozee. xiij. Conſtructio incipit ibi O iſrl̓ ⁊cͣ. Ptꝫ ergo ꝙ qui vult exire de puteo peccatorū ⁊ reciꝑe bonā vitā habet exire ꝑ ſcalaꝫ miſcd̓ie dei ⁊ aſcendere gradatim ꝑ decē gradus. Primus eſt peccatoꝝ ꝯgnicō ⁊ ſic de alijs vt ſuꝑ ſexto p̄cedenti ẜmōe ⁊cͣ Ideo dicit apl̓us. Qui ceciderat in pute um peccatoꝝ ꝑ infidelitate Ego ꝑſecu tus ſum eccl̓iam dei ⁊cͣ. Si q̄rat̉ quo ex iuit. Rūdit gr̄a dei ſum id qd̓ ſum. jͣ. cor. iij. ptꝫ pͥma ꝯcluſio. ¶ Scd̓a ꝯcluſio ē. ꝙ ꝯtinuare bonā vita inceptā ē gr̄a dei ꝟaciter ⁊ vult dicere talis ꝯcluſio ꝙ licꝫ ſitis extra puteū pctī ꝑ dei miſcd̓ſaꝫ non tn̄ poteſtis ꝯtinuare bonā vitā niſi ꝑ gra tiā dei. Declarat̉ hoc ꝑ quandā ſpēcula cōꝫ intellectiuā vl̓ intellectualē funda tam ꝑ regulā ph̓ie di. Rerū naturaliuꝫ recipienciū peregrinā formā quedā reti nent eā ꝑmanent̉. quedā ſolū in pn̄cia a gentis. pͥmū pꝫ in cādela accenſa ⁊ aqua calefacta. qꝛ retinet formā acceptā. ſcd̓m in aere illūiato ⁊ in camera obſcura ⁊ ſpe culo informiato ꝙ ſtatim recipiūt peregri uas ſormas. ſꝫ nō retinet niſi tm̄ in pn̄cia agentis Sic inppoſito eſt. Nā hr̄e ⁊ te nere bona vitā eſt gr̄am dei hr̄e nobiſcū ⁊ talis forma ē ꝑegrina aīe. qꝛ nō ē ſibi natural̓ qꝛ eramꝰ natura filij ire. ad eph̓. ij. ⁊ aīa recipit gr̄am dei nō ꝑmanent̉ vt candela vel aqua recipiūt formas ꝑegri nas ſꝫ ſolū in pn̄cia agētis vt aer vl̓ ſpecu lū. gͦ oꝫ ꝙ ſit ibi ꝯtinuꝰ influxus. ſcꝫ ꝙ gͣ tia dei ꝯtinue illūiet actualit̓ vl̓ hītualitꝭ alias ſtatim ꝑderet aīa gr̄am dei. Oꝫ gͣ ꝙ homo ꝑ gr̄am dei ꝑſeueret ⁊c̄. gͦ nō de bemꝰ nos ꝯuertere ad creaturā ſꝫ hr̄e de bemꝰ vultū aīe ſꝑ ad deū. iō xp̄s Lu. xvi Nolite retro r̄ſpicere meores eſtotē vx oris Loth. Dicat̉ hijſtoria. Genẜ. xix. Iō qͥ exitis de Sodoma ſcꝫ de mala vi ta nō detꝭ reſpicē retro ſcꝫ ad illā malaꝫ vitā p̄teritoꝝ Iō xp̄s. Nēo mittes ma nū ad aratrū ⁊ aſpiciēs retro aptus ē re gno dei. Luc̄. ix. Manū mittit ad aratrū. qui frangit terrā vt fructificet ⁊ talis eſt ille qui incipit bonā vitā ⁊ pm̄am vt fa ciat fructū meritorium. Ideo non reſpi cere debetis retro dimittendo. Iā modi cū faciendo ⁊ poſtea iterum modicum. ſed ꝯtinuare debetis de bono in melius. Moralit̓ fructus nō iuueniūtur in radi ce nec in trunco ſꝫ in ramis. qui tn̄ totam virtuteꝫ habent a radice. quia ſi ſcindan tur non faciunt fructum ⁊cͣ. ⁊ xp̄us eſt ra dix ſeu truncus. nos ꝟo rami. ⁊ vnus fa cit fructum orationis. alius ieiunioruꝫ ⁊ cetera. Sed videte vt ſitis formati in ra dice ſcilicet criſto. per amore ⁊ deuocōꝫ. ta. ſermo Dnica xxiii pꝰ trini Iō d̓t. manete ī me ⁊ ego in vob̓. Sicut palmes nō p̄t fructificare niſi ſit in vite. ſic nec vos niſi ī me māſeritis Ioh̓is. iij. Pꝫ gͦ ꝙ a deo ē ꝯtinuare bona vitā. iō d̓t aucͣtas. Gr̄a eſtꝭ eī ſaluati ꝑ fidē ⁊ hͦ nō ē ex vob̓. ad eph̓. ij. pꝫ gͦ ſcd̓a ꝯcluſio ¶ Tercia ꝯdl̓o ē ⁊cͣ. Sic̄ eī ex vob̓ n̄ poſ ſumꝰ bonā vitā inciꝑe nec inceptā ꝯtinu are. Ml̓to minꝰ ꝑficere. Aucͣtas Uelle ſcꝫ ꝑſeuerādi adiacet mihi. ꝑficere at bo nū nō inueīo. ad ro. vij. iō d̓t xp̄s. Quis ex vob̓ ſi petierit ouū nūqͥd ſcorpionem dabit ei ⁊cͣ. vſqꝫ ibi ſpm̄ bonū ſciꝫ ꝑſeue rādi petētibꝰ ſe. Luc̄. xi. Quū ſigͥficat ꝑſe uerāciā. albedo eiꝰ ſigͥficat illū q̄ vult ꝑ ficere bonū opꝰ vl̓ bonā vitā vt ſit albꝰ in vita nō denigrando vitā ſuā ꝑ errorē vl̓ falſā oppoſicōꝫ. ſcd̓a eiꝰ pleītudo ſigͣt diligētiā ne hō ſit ocioſus expēdēdo tem pꝰ inuanū. Cōuertet ppl̓s meꝰ h̓ ⁊ dies. Pſalmiſta īqͥt Et ſicut ouum. nō hꝫ pͥn cipiū nec fine. ſic vſqꝫ ad mortē ẜuicium d̓i nō dꝫ hr̄e t̓minū. qͣrtū ē medicīale al bū ad vulnera ⁊cͣ. Rubeū ad ꝯfortādū debiles. Sic ꝑſeueracia ē optīa medicīa ꝯtͣ pctā. qͥnto eiꝰ fecunditas. qꝛ ab ouo a gallīa calefacto gn̓at̉ pullꝰ. ſic a ꝑſeuerā tia gn̄at̉ gallina ſaluacō ſciꝫ aīe. iō dn̄s d̓t. Qui ꝑſeuerauerit vſqꝫ ī finē hͨ ſaluꝰ erit. Math̓. x. Scorpio eī vadit capite de miſſo. ſꝫ pugit cū cauda. ſic ē de īcoſtā tibꝰ. Incipiūt deo ẜuire ſimpl̓r. ſꝫ redeūt pꝰ ad malā vitaꝫ. Ecce caudā plenā ve neno. Iō d̓t deꝰ. ſubuerſores ſūt tecū et cū ſcorpiōibꝰ hītās. Eze. ij gͦ pꝰ cōuerſi onē petēda ē a deo ꝑſeueratia. iō ꝯcludit ſi vos qͥ ſitꝭ mali ⁊cͣ. vſqꝫ ſp̄s bonꝰ. de qͦ dd̓. Sp̄s tuꝰ ⁊cͣ. ¶ Dn̄ica. xxiij. ẜmo. j. Eddite que ſūt ceſaris ceſari ⁊ q̄ ſūt d̓i deo. Math̓. xxij. Sermo nr̄ erit de ſcō euāgelio hodierno. Cogita ui de iſto ẜmōe tenere modū iuriſtarū. qͥ qn̄ hn̄t diſputare. pͥmo pponūt plane qͣſi ꝑ modū hijſtorie. deinde in punctꝭ ꝟ vi det̉ difficultas mouēt q̄ſtiōꝫ ita faciā e go. Caſus legis dīne erit hijſtoria euan gelij qͣ poſita ī aliqͥbꝰ pūctis mouebo ali qͣs q̄ſtiōes ſcd̓m ꝙ erit expediēs. Caſus ē iſte d̓t Btūs matheꝰ ꝙ phariſei inimici xp̄i ⁊cͣ Dicat̉ qūo ceſar imꝑtor romanꝰ īpoſuit iudeis ſoluere tributū qͦlibꝫ mēſe ⁊ de illa pecunia imꝑator tenebat ibi ge tes armoꝝ ꝓ cuſtodia iudeoꝝ ⁊ totiꝰ ter re. Aliqͥ vt cayphas ⁊cͣ. dicebāt qꝛ n̄ eſſꝫ fiendū cū eſſent liberi. di. Seme abrahe ſumus ⁊ nemini ſeruiuimꝰ vnqͣꝫ. Ioh̓is viij. Maiores ꝟo qui intelligebant rati on dicebant ꝙ. ymmo erat ſoluendū ex p̄dicta rōe ⁊ bene dicebāt licꝫ maledicere tur a ppl̓o. Si aūt aliqͥs audebat dicere nō eſſe ſoluēdū ſtatī occidebat̉. Modo in tali labore vl̓ ꝑplexitate phariſei miſe runt cū herodiaīs ad xp̄m ſuꝑ iſta q̄ſtio ne. Iſta intencōe qꝛ ſi xp̄us dixiſſet non eſſe ſoluendū. Statim occideret̉ ab he rodianis quia colligebant tributum. Si ꝟo dixiſſꝫ eſſe ſoluēdū ꝙ tunc eſſꝫ in odi um populi. ⁊ dixerunt ſibi pͥmo adulādo Magiſter ſcimus ⁊cͣ. Nota viam dei in veritate doces. quia iudei ſoluebat tem plo decimas pͥmicias ⁊ ſimilia. dixerunt xp̄o Magiſter ſcimus quia in veritate doces quaſi dicere vellēt. quid ergo; opor ret dare tributū ceſari? Hoc dicebaut vt xp̄us diceret tributū non eſſe ſoluenduꝫ ceſari. ſed deo vt ſtatim occideretur ab he rodianis qui expectabant ex vna parte. quid xp̄ūs reſponderet. ⁊ ex alia ꝑte po pulus dicens. Uideamus quid dicꝫ/ ſed xp̄us taliter reſpondit ꝙ om̄s receſſerūt ꝯtenti. Non eſt ſapiencia non eſt prudē cia non eſt conſiliū ꝯtra dominū ¶ Pro uerbiorū. xxj Dixit em̄ ypocrite qͣi dicerꝫ Ego cognoſco vos quaſi diceret. Uos queritis a me ſi licet cenſum dari ⁊ cet̓a Oſtendite mihi nūmiſſima cēſus ⁊ vnꝰ dnīca xxiii poſt trī tatis Sermo i ſtatim oſtendit ſibi ⁊cͣ. Et xp̄us. Cuiꝰ eſt ymago hec ⁊ ſuperſcriptio dixerūt. ce ſaris. Et xp̄s. Reddite ergo ⁊cͣ. Reſpō dit affirmatiue. ſed taliter ꝙ populus nō fuit ſcādalizatus. ⁊ phariſer ypocrite mi rabantur. dicētes. Uidiſtis quomō eua ſit; Ecce hic caſus legis diuine. Modo ſunt hic fiende tres ꝯcluſioēs. prima ſu per hoc ꝙ dicit licet cenſum dare ceſari an non. Oportet declarare qͥd eſt ceſar ⁊ q̄ eſt moneta ⁊ poſt videbimꝰ ſi licet cen ſum ⁊cͣ cui eſt dandū Ceſar dicitur ẜm interp̄tatōꝫ.i. poſſidens pͥncipes qꝛ atiqͥ tus. Om̄s reges ⁊ pͥncipes erant ſub eo. Iſte ceſar eſt lucifer qui poſſidet ſub ſe ſe ptē principes dicā quo xp̄s in ſua paſſi on ⁊ morte ligauit luciferū in ꝓfunduꝫ inferni vſqꝫ ad aduentū antixp̄m¶ Nunc princeps huius mundi ſcꝫ lucifer qui ti rannice occupauit totū mundū. eiciet̉ fo ras. Io. xij. Et per ſe mō n̄ poteſt tēpta re ſꝫ mittit ſuos principes ⁊ capitaneos vij. peccatoruꝫ capitalium. Dicat̉ de eis. De iſtis malis principibꝰ dicit apoſtolꝰ non eſt nobis colluctacō ⁊cͣ. ad ephe. vj. Qui ad modū iudeoꝝ infideliū dicūt nō hēmꝰ rege ⁊cͣ. Io. xix. Et monēta tribu ti ē aīa hoīs. qꝛ ſic moēta hꝫ tres ꝯͣdicos ¶ Prima eſt de auro vl̓ argento. ¶ Scd̓a habebat ymaginē imꝑatorꝭ. ¶ Tercia lr̄as vl̓ ſuꝑſcripcōeꝫ. Ita deus fecit monetā d̓ auro puriſſimo ſcꝫ ſcōs angelos qꝛ ſunt creature intellec tuales. quua dicūtur de auro ⁊cͣ. Subti litate. qꝛ ſimul intelligūt principia ⁊ con cluſiōes ſubiectū ⁊ predicatū ſine ꝯpoſi cōe ⁊ diuiſione ⁊ ſine diſcurſu. Aīe dicū tur de argento qꝛ nō ſunt tāte dignitatꝭ ſicut angeli. Iumenta dn̄r moneta de cu pro ſcd̓o q̄libet āīma habet ymagmē dei ꝑ creatione. qꝛ ſicut eſt vnꝰ deus ⁊ tres ꝑſone. ita in vna aīma ſunt tres pon̄e vel tres vires. Et ſicut deus vnꝰ regit ⁊ ſu ſtinet totum mundū. ita anima vna regit ⁊ ſuſtinet totum corpus. Ideo dicit ſcriptura ad ymagine̓ quippe dei factus ē ho mo ⁊cͣ. Geneẜ. ix. ¶ Tercio vt hꝫ lr̄aꝫ ⁊ ſuꝑſcriptionē per baptiſmū que tal̓ eſt Iheſus nazarenus rex iudeorum id eſt confitentiū. Apocalipẜ. xiiij. dicitur. Et nomen eius ſcriptum erat in frontibꝰ eo ruꝫ. Ecce moneta cenſus quā vult ceſar id eſt diabolus de mundo dicens. da mi hi animas ceteta tolle tibi. Geneſis. xiiij Quādo ꝟo anima peccat mortaliter nō perdit ymaginē ſed ymagoʸʳ deturpat̉ ſic̄ ſi aliquis cum luto ſeu cuꝫ incauſto detur pat ſibi faciem. non perdit faciem ſed de tꝑat eā. Ita quando homo peccat ꝑ ſu perhiam ⁊cͣ. non perditur ymago ſed ma culatur ⁊ ſuꝑponitur alia ymago ſicut de illis qui recipiunt ⁊ ſuꝑponūt ſibi laruas vl̓ barbas in ludis. Sic̄ ille qͥ peccat ſuꝑ ponit ſibi ymaginem diaboli. Anſelmus in oratione dicit. Heu me miſerum qua lem me feci formaſti domine me ad ama bilem ymaginem tuam. Et ego ſuꝑindu xi ymaginem odibilem. Heu heu cuius. Cur non odi eius ymagine. cuius ſit hor reo nomen. Inſuꝑ titulū diaboli ſuꝑin ducit ſcꝫ lucifer diabolus vbi erat Ih̓us nazarenꝰ ⁊c̄. Suꝑponit ꝑ peccatuꝫ illud titulum diaboli qui eſt ſcꝫ lucifer diabo lus rex peccatoꝝ. Ecce qūo mutant̉ mmīa go ⁊ titulus. Aucͣtas. Pcc̄catū iuda id eſt xp̄iani confitentis ſcpͥtū eſt ſtilo fer reo. Iere. xvij. Exquo ergo lucifer ē ce ſar. moneta anima vt ꝓbaui. fiet ergo q̄ſ tio xp̄o in iudicio quando anima eſt ex itura d̓ corꝑe vbi ſūt demōes accuſātes angeli defedētes. Michael d̓t xp̄o licꝫ cēſum ⁊cͣ. qn̄ michael q̄rit a xp̄o licꝫ cen ſuꝫ ⁊cͣ. d̓t xp̄s. Cuiꝰ ē imago. Rn̄dꝫ ei. Quia mēoria ītelligeria ⁊ volūtas ſūt ordīata. d̓t xp̄s. Ergo reddite q̄ ſunt dei deo. Iō emēdetꝭ vos qꝛ mō ē tp̄s corri gēdi ſi hētꝭ imagīeꝫ diaboli ꝑ pctm̄ ⁊ ſu ꝑſcpͥcōꝫ. ⁊ hͦ faciatꝭ ꝑ pm̄aꝫ Iō ait petrꝰ penitemī igit̉ ⁊ ꝯuertimī vt deleat pctā vra. Act̉. iij. Ecce reformacō ymaginis tatis Sermo dnīca xxiii poſt trī ¶ Scd̓a q̄ſtio q̄ notat̉ in caſu legis ⁊ ſu per rhe. Reddite ⁊cͣ. xp̄us in hac rūſiōe dixit tributū eſſe ſoluendū ⁊ tenuit ꝑteꝫ affirmatiuā q̄ſtioīs vn̄. Cmagnū pecca tū ē retinere ius dn̄oꝝ tꝑaliū ⁊ eccl̓iaſti coꝝ qͥ cuſtodiūt ⁊ curāt de ppl̓is Iō apo ſtolus. Subditi eſtote nō ſolū ꝓpt̓ irā et timorē punicōis ſed etiam ꝓpter ꝯſcīam. ad Roma. iij. Iō xp̄s affirmatīe rn̄dēs dixit. Reddite ⁊c̄. Eſt hic q̄ſtio qͣre non dixit clare. ſꝫ qͣſi timeret offendere ppl̓m. vt nō dicerēt nos reputabamꝰ euꝫ ſctm̄. ⁊ ecce ⁊cͣ. Cauteloſe. Rn̄dit tributū eē ſoluēdū. Rn̄dēdo d. ꝙ hoc fec̄ ꝓpt̓ nr̄aꝫ inſtructōꝫ. ne ſcꝫ in ꝑplexis int̓rogacōibꝰ ꝓpter vitandū ꝑicl̓m mēdaciū aſſeramꝰ. ſubtilit̓ debemꝰ ꝟitateꝫ dicere. ne ꝑiculo nos exponamꝰ Om̄e em̄ mēdaciū ē pec catū. Ita male ſtat mēdaciū in ore ſicut macula in oculo aut ſurditas in auribus qꝛ aufferūt lingue officiū. Officiū ēī lin gue ē ſigͣre ea q̄ ſūt in corde vn̄ ait ph̓us Uoces ſūt note.i. ſigna eoꝝ q̄ ſunt in aīa paſſionū. Iō d̓t xp̄s. Ex habudācia cor dis os loqͣt̉. math̓. xij. Qn̄ gͦ hō mentit̉ līgua ꝑdit officiū ſuū. qꝛ alid̓ dr̄ ī ore qͣꝫ ſit ī corde. Iō multū vitādū ē mēdaciū. ⁊ qn̄ d̓r tn̄ nemī nocꝫ qͥcqͣꝫ. īmo ſꝑ nocꝫ duobꝰ ſcꝫ tibi dicēti ⁊ ꝓxīo qͥ decipit̉. Di cat̉ hijſtoria de obſtetricibꝰ excuſātibꝰ ſe pharaoni cū mēdacio vt euadent mortē ⁊ ſaluarēt ppl̓m Exo. jͣ. d̓t hͨ greg. qꝛ ex il lo mēdacio ꝑdiderūt gl̓aꝫ. licꝫ n eſſꝫ pec catū mortale. diceret aliqͥs ex pctō veīa li nō ꝑdit gl̓a iā lucͣta. ſꝫ ſi nō fuiſſēt mē tite huiſſēt gl̓aꝫ martirij quā ꝑdider̄t ex mēdacio. Et edificait ill̓ domos. iō ex il lo medacio malū eueīt eis Itꝭ deceperūt pharaonē. Dicat̉ h̓ ꝯtra illos qͥ nō dubi tāt mētiri tractādo pacē vl̓ mr̄imoniū l̓ ad t̓rēdū ī ẜmōe. iō xp̄s noluit metiri ī ẜ mōe ꝯplacēdo ppl̓o ſꝫ ſubtilit̓ dixit ꝟitatē. Itꝭ nec ꝟitas ē ſꝑ dicēda ſꝫ cautuloſe ē taceda. ꝟbi gͣ. qn̄ q̄rit̉ a vob̓ d̓ fama ali cuiꝰ puelle vl̓ vidue ab aliqͦ qͥ vult eā in vxorē. Si ſit bōa poteſtis dicere ꝟifatē de boītate eꝰ. Si ꝟo ſit oppoſitū tacēdo ꝟitatē qꝛ nō dētis eā diffamare nec etiā dr̄e mēdaciū dicēdo ꝙ ſit bōa cū ſit mala ſꝫ poteſtꝭ dr̄e ſi q̄ratꝭ d̓ filia mea d̓ illa poſ ſū vob̓ rn̄dere ⁊cͣ. Euadere. Itꝭ ſi q̄rat̉ de aliqͦ malefactore fugiēte ſi vidiſtis eū Rn̄dere nō ꝓdēdo nec meciēdo ſꝫ dicē do nō curo de eo nec de vob̓ ⁊cͣ. ¶ Si d̓r Intͣuit domū vr̄aꝫ rn̄dete qn̄ hodie ma ne ⁊cͣ. Euadere exēplo xp̄i. iō d̓t ſcpͥtura Sermo vr̄ ſꝑ ī gr̄a ſale ſit ꝯditꝰ vt ſciatꝭ qūo oporteat vos vnicuiqꝫ rn̄dere. Ad col̓. iiij. ¶ Tercia q̄ſtio ⁊c̄ſuꝑ the. cū d̓r Reddite ⁊cͣ. Querit qͣre pͥus loqͥt̉ d̓ ce ſare qͣꝫ de deo cū plꝰ teneamur deo cū īcō ꝑabilit̉ ſit maioris excellēcie. Rn̄deo ꝑ duas rōes. pͥma fūdat̉ ī qͣdā r̄gula ph̓ie d. In qͦlibꝫ ſuſceptibili naturali ip̄aꝫ vl̓ timā formā ſubſtātialē diſpoſicō ncc̄ia ē p̄ueniēs. ꝟbi gͣ. ſi forma ignis dꝫ ītrodu ci deſicracō ⁊ calefactio ſunt diſpoſicōes q̄ p̄cedūt formā ignis. licꝫ forma ſub̓al̓ ignis ſit melior. tam̄ oꝫ ꝙ ille diſpoſitio nes p̄cedāt eā. Ita in creatura forma pͥn cipal̓ ⁊ ꝑfectīa creature ē pn̄cia dei. tunc creatura iūgit deo ꝑ ītellectū clarū ⁊ ſi ne errore ⁊ ꝑ memoriā ne ſimꝰ ingͣti. et ꝑ volūtate amando ꝑ os laudando et ꝑ corpꝰ ꝑ pm̄am ⁊cͣ. Iſta ē forma pͥncipa lis qͣꝫ ī hͦ mūdo dēmꝰ hr̄e ⁊cͣ. Sꝫ ad iſ tā formā hn̄dā. oꝫ ꝙ p̄cedāt diſpoſicos ſcꝫ ꝯcordia cū ꝓxīs ⁊ carēcia odij ⁊ or dinacō ſuijp̄ius cū ꝓxīo ⁊ tūc veīt deus Ecce qͣre pͥus noīauit ꝓximū. qͣꝫ deuꝫ. iō xp̄s. Si offers munus tuū an̄ altare.i. a deo vſqꝫ fratri tuo. Math̓. v. Nota va de pͥus ⁊cͣ. Si velles dr̄e dn̄e pͥus volo recōſiliari vob̓. Rn̄dit nō. vade pͥus ⁊cͣ nō ꝙ ſit maioris digͣtatꝭ ⁊cͣ. ſꝫ ſūt diſpō ſicōes q̄ dn̄t p̄cedere. Iō ml̓ta bōa oꝑa ꝑdūt qͥ nolūt pͥus r̄cōſiliari ꝓxīs. Scd̓a rō fūdat ꝑ theologiā oꝫ qͥ vult ẜuare vi tā euāgelicā l̓ apl̓icā ꝑfectaꝫ ꝙ pͥmo det ceſari.i. md̓o ꝙ ſuū ē. Si vis eē r̄ligioſꝰ ij Dnica xxiii pꝰ trini ta. ſermo da ceſari ꝙ ſuū eſt. nihil tene vt ꝓprium prius renuciandū eſt mundo vt expedi ciꝰ adhereat deo. Si vis ꝑfectus eſſe ⁊cͣ Math̓. xix. Iō dixit pͥus. Reddite que ſunt ceſaris ceſari ⁊ q̄ ſunt dei deo ſcꝫ vi tam ſcām apl̓icā. iō dixit apl̓s. Ecce nos reliquimꝰ oīa ⁊ ſecuti ſumꝰ te. petrus di xit. Math̓. xix. Sermo ſecundus. ¶ Dn̄ica. xxiij. Icet cenſūda ri ceſari an nō. Habet̉ ꝟbum iſtud Mathei. xxij. Hoc ver bū ẜm intellectū allegoricum que volo nūc ꝑtractare ē verbū btī michaelis xp̄o dicētis. de aīa nouit̉ egreſſa. licet cenſum .i. aīaꝫ nouit̉ egreſſam ex hoc mūdo dari ceſari.i. lucifero an nou. Mō pro maio ri declaracōe huiꝰ ꝟbi ẜm intellectū ſūt tres q̄ſtiōes. Prima qͣre lucifer noīat ceſar ꝙ tn̄ eſt nomē imꝑatoris. Scd̓a qͣ re aīa rationalis d̓r cenſus. vel tributū qͥ ſunt ꝓuetus magnoꝝ dn̄oꝝ. Tercia cui cenſus iſte vel tributū dari oporteat per iuſticiā ⁊ rigore. Quantū ad pͥmā q̄ſti onē qͣre lucifer ⁊cͣ. dico ꝙ ex duabꝰ rōni bus. pͥma ꝑ tirannicā vſurpacōꝫ. ſcd̓a ꝑ ebraicā int̓p̄tacōꝫ De pͥma qꝛ imꝑator romanꝰ vſurpat ſibi dominiū mūdi. Sꝫ aſtucia ⁊ potēcia armoꝝ ſubiugarūt ſibi mundū. Auctas. Audiuit iudas nomē romanoꝝ qꝛ ſunt potētes viribꝰ.jͣ. ma cha. viij. Ecce qūo hͦ nom̄ ceſar includit ty rannica vſurpacōꝫ Ita ē etiā de lucifero Un̄ hēbat lucifer ꝙ dn̄aret toti mūdo qꝛ in om̄i regno ꝓuīcia cītate ⁊ loco hī tāt ydola. Et ſic̄ imꝑator mittebat ꝓcu ratores ⁊ gubernatores ꝑ md̓m. Ita lu cifer mittebat demones qͥ dabat rn̄ſa in ydolis. Exquo Lucifer in campo clauſo ꝑadiſi terreſtris deuicit adam voluit oī bus hoībus dominari. Sed venit xp̄s qͥ merito ſue paſſiōis abſtulit ſibi dominiū Cum autē xp̄us eſſet ſuſpenſus videns ꝙ talia paciebatur xp̄us. cogitauit ꝙ non erat deus ⁊ venit ⁊ poſuit ſe in latere cru cis volens caꝑe xp̄m. ſed captus fuit a xp̄o ⁊ ligatus in infernū. vſqꝫ ad aduen tum antixp̄i. Ecce quomō perdidit tiran nicā dominationē. Aucͣtas xp̄i In paſſi on di. Nunc iudiciuꝫ eſt mundi. Nunc pͥnceps ⁊cͣ. Ioh̓is. xij. Item alia. Ueīt ſp̄ ad me in cruce pendentem ⁊ cetera. Item princeps huius mundi iaꝫ iudica tus eſt. Ioh̓is. xvj. Fiat ergo ratio ſi ce ſar erat nomē imperatoris per tirannicā vſurpationē. Et lucifer vſurpauerat ſi bi dominiū totius mundi. Ideo dicitur ceſar. ¶ Scd̓o dicitur ceſar per hebray cam interp̄tationē. Ceſar interpretatur poſſidens pͥncipes. Talis eſt modo luci fer qui modo per ſe non habet poteſtateꝫ in temptacōe cū ſit ligādus. Quomō er go facit tot mala; qꝛ poſſidet principes. Quia ſicut rex qn̄ facit preliū alteri regi mittit ſuos capitaneos. ſic etiaꝫ Lucifer. Et ẜm ꝙ ſūt ſeptē pct̄ā capitalia. ſic ſūt ſeptē principes/ princeps qͥ tēptat de pec cato ſuꝑbie ē leuiathan. Leuiathan ē rex ſuꝑ om̄s filios ſuꝑbie. Iob. xli. Quē vo cat lucifer d. Nūqͥd vides qualit̓ me te net xp̄s ligatū. et nunqͣꝫ tu ſentis de me. ymmo domine. ſꝫ qͥd fiendū precipiatur. ego dicā tibi/ xp̄o nec ſuis qui cū eo ſunt in celo. nō poſſemꝰ nocere ſꝫ ſuis qͥ ſūt in md̓o. vis em̄ tēptare de ſuꝑbia. iō ſi vel les facere vnā pugnā. Ecte hic tot mil le milia diabolos qͥ ibn̄t tecū libent̉ dicit leuiathā. Et cū vxxillo ⁊ titulo leuiatā rex ſuꝑbie ⁊ vaītatis. ⁊ ducit ſecū ad in fernū om̄s ſuꝑbos. Qd̓ videns xp̄s vo lens eos reducere ⁊ reuocare nō tn̄ libe rū arbitriū cogendo. ſed mouendo dicit. Uenite ad me om̄s qui laboratis ⁊ one rati eſtis ⁊ ego reficiā vos. mat̉. xi. quaſi dicat. qͣre vultꝭ illū ſeqͥ ſꝫ pauci reducūt̉ tatis Sermo ii dnīca xxiii poſt tri ad xp̄m. Scd̓a eſt māmona pͥnceps ſeu capitaneꝰ qui temptat de auaricia Nota quaſr etiā vt pͥmꝰ vocat̉ a lucifero ⁊cͣ. Qui cū vexillo ⁊ titl̓o māmona pͥnceps auaricie ⁊ cupiditatis. Hic facit tantū ꝙ iā ſūt pauci qͥ ſint ꝯtēti d̓ ſuis redditibꝰ ſꝫ ſūt raptores ⁊cͣ. Qui om̄s ex hͦ pctō ſe cū ducit. iō xp̄s nō cogēdo libeꝝ arbitriū Sꝫ mouēdo d̓t/ cauete vob̓ ab om̄i aua ricia ⁊cͣ. Nota ab om̄i vniuerſalit̓. Ter cius eſt aſmodeus. De qͦ tho. iij. Demō aſmodeus occidebat eos mox vt ingreſſi ſunt. Iſte diabolus temptat de luxuria. Nemo eſt qui ſe abſcondet a calore eius Hic cū vxxillo ⁊ titulo incedit aſmodeꝰ pͥnceps luxurie ⁊ carnalitatis. Hic iam totū munduꝫ corrumpit ⁊ verificat̉ dd̓. Corrupti ſunt ⁊ abhomīabiles facti ſūt Iō xp̄us. Sint lumbi veſtri p̄cincti ⁊cͣ. Luc̄. xij. ¶ Quartus capitaneꝰ inuidie ē Dee lzebub. De quo Luc̄. xi. In beelze bub pͥncipe ⁊cͣ. Uerbū fuit iudeorū Hic̄ cū vexillo ⁊ titulo ꝓcedit beelz ebub pͥn ceps inuidie ⁊ malignitatis. ¶ Hic fecit tantū ꝙ totꝰ mūdus eſt plenꝰ inuidia. in ter dūos ⁊ prelatos laicos ⁊ dericos. Quītꝰ capitaneꝰ gule ē beelfegor. De qͦ dd̓. Iniciati ſūt beelfegor ⁊cͣ. Hic cū ve xillo ⁊ titulo īcedit beelfegor pͥnceps gu le. Hic facit tantū ꝙ totꝰ mūdus n̄ ẜuat qͣdrageſimā. faciūt ſe infir̓mos ⁊cͣ. Nec vigilie ſcōꝝ ieiunātur. nec veniunt ieiuni ad miſſam Sunt ebrij debiles ⁊ infirmi ꝓpt̓ vinū ⁊cͣ. Iō xp̄s nō coges ſꝫ mouēs dt Attēdite vob̓ ne grauētur corda vr̄a crapula ⁊ ebrietate. Luc̄. xxi. ¶ Sextus ē balberit capitaneꝰ ire. De qͦ Iudic̄. ix. Hic incedit cū vexillo ⁊ titulo. Balberit capitaneꝰ iracūdie ⁊ iniqͥtatis. Hic fecit tantū ꝙ poſuit ſciſma ⁊ diuiſionē ī eccl̓ia dei nec p̄t pacificari. O qͦt ducit ſecū Iō xp̄s. Cū hoībꝰ oībꝰ pacē hn̄tes ad rom̄. .xij. ¶ Septimꝰ ē aſtarot qͥ tēptat de acci dia. De qͦ. jͣ. Re. vij. Auferte de medio vr̄m deos alienos baal ⁊ aſtarot. Hic ī cedit cū vexillo ⁊ titl̓o Aſtarot ē pͥnceps accidie ⁊ ocioſitatis. Hic fecit tātū ꝙ iā pauci ſunt qͥ qͣlibet die faciūt or̄oꝫ deuo tā ſꝫ qn̄ induntur. nec ſciūt dare dn̄icam diē deo. nec ꝯfitēt̉ nec cōicāt ſemel ī āno nec veniūt ad miſſā vl̓ ſi veniūt ꝓ tꝑe n̄ ſciūt orare n̄ ẜuāt pm̄aꝫ. ꝑdūt tꝑa. No ta qͣl̓r decipit mūdꝰ. Ecte qͣre d̓r lucifer ceſar.i. poſſidēs pͥncipes d̓ qͥbꝰ apl̓s. Nō ē vob̓ colluctacō ⁊c̄. ad eph̓. iij. Hij ad modū iudeoꝝ dicūt. Nō hemꝰ rege ni ſi ceſare. Io. xix. Quātū ad ſcd̓m qͣre aīa d̓r cēſus ⁊cͣ. ꝓ qͦ nota ꝙ ſic̄ imꝑptor in qͦlibet regno ꝓuīcia ⁊cͣ. exigebat tributū Ita xp̄s rex ⁊ imꝑator in qͣlibet r̄gno ⁊cͣ aīas tributarias exigit a vob̓ pͥncipalit̓. Ita ꝙ in hoctantā hꝫ diligētiā ꝙ cuili bet aīe mittit ꝓcuratorē ſuū ue aliqͣ ꝑda tur nō tn̄ cogit liberū arbitriū. Io d̓t xp̄c md̓o. Da mihi aīas cet̓a tolle tibi. Sed ſcꝫ diuicias dignitates ⁊cͣ. Gen̄. xiiij. Ecce qͣre aīa d̓r ceſꝰ qꝛ debet vni magno dn̄o tū iure creacōis Ecce oēs aīe mee ſūt d̓t dn̄s. Eze. xviij. Tū etiā iure redēptōis Que ml̓r hūs dragmas. x. Et ſi ꝑdide rit vnā ⁊cͣ. Nota practice iſtā ꝑabolaꝫ vt het Luc̄. iij. Hec ml̓r ē ſapīa dīna. rō qꝛ ml̓r r̄git̉ ⁊ gub̓nat domū. ita ſapīa di uīa de qͣ ad lr̄am d̓t ſalomō. Mulierem fortē qͥs īueīet ꝓcul ⁊ de vltīs finibꝰ p̄ ciū eius. ꝓuerb̓. vltimo. Dicit̉ fortis qꝛ nihil poteſt fieri ꝯtra ſapientiam diuinā. Nota ꝓcul quia a ſalamone vſqꝫ ad cri ſtum tranſierunt mille anni. In textu bi blie. ſalomon non poſuit numerū claruꝫ ſꝫ vbi dicit ꝓcul poſuit lr̄am aleph ꝙ int̓ pretat̉ mille. Nota de vltimis finibꝰ eiꝰ numera aſcendendo qͣtuor elemēta. x. ce los ordines. ix. angeloꝝ. De vltimis ſcꝫ de chathedra dei. Uenit ſapiencia euāge lica. Hec mulier habebat decē dragmas auri ſcilicet decem gradus creaturarū ſpi ritualiū. in qͥbus deus ſculpſit ſuā ꝓpriaꝫ do XXiii pꝰ tri Germo ii ymaginē Sic̄ in moneta auri ymago re gis vel imꝑatoris Primus gradus eſt ſeraphinoꝝ Secundꝰ Cherubinorum Tertiꝰ Trouoꝝ. Quartus dn̄antium Quītꝰ ꝟtutū. Sextꝰ poteſtatuū. Sep timꝰ pͥncipatuū. Octauꝰˡ archangelorū Nonꝰ āgeloꝝ. Decimꝰ eſt hominū ꝑdi dit vnū ſcꝫ naturaꝫ hūanā. Sed dice ret aliqͥs etꝭ ꝑdidit naturā āgelicā Ueꝝ ſꝫ differet. qꝛ nō tota natura āgelica fuit ꝑdita ſed ꝑ adā ⁊ euā tota natura hūa na fuit ꝑdita Sꝫ qͥd fecit ſapiētia diuīa: accēdit lucernā In furno ſcꝫ vteri ꝟgīal̓. xp̄s aūt dicit luc̄ua. Rato qꝛ ſic̄ in luc̄ na ſunt tria cera mollis ⁊ ligmeū et lux. Sic in xp̄o eſt caro fragilis aīa ⁊ diuini tas. Ideo dauid in ꝑſoua dei patrꝭ dicit Paraui lucernā xp̄o meo. p̄s. Et euer tit ſcꝫ in p̄dicatōe Euerſio ē qn̄ illd̓ qd̓ eſt ſuꝑ venit infra Totꝰ mūdꝰ erat in al tū eleuaꝰ ꝑ ſuꝑbiā. ſed xp̄s euertit p̄di cādo ⁊ p̄cepta hūilitatis dādo Et q̄rit diligent. eūdo de villa in villā ⁊cͣ Dn̄e qͥd qͣritꝭ dragmā quā ꝑdiderā ⁊cͣ Tan tū ea q̄ſiuit quſqꝫ īuenit Qn̄ aīa deſcen dit ad lībū. ibi inuenit tot milia Qua in uenta dixit amicꝭ ſuis ſcꝫ ꝟtutibꝰ āgelo rū Congratulamī michi omnes qꝛ inue ni ⁊cͣ Moralit̓ hͦ gaudere debemus qn̄ dragma ſcꝫ ꝑſona ad deū ꝑ bonā vitaꝫ venit cū ꝓpoſito nō redeūdi. Ideo exē plo angeloꝝ gaudēdū eſt Sꝫ aliqui fa ciūt oppoſitū deridendo de ill̓ qui faciunt pm̄aꝫ Nota qūo ꝓ pctīs ſecretis ſuffi cit pm̄a ſecreta Sed ꝓ publicis neceſſa ria eſt pm̄a publica. Uerbi grā ſi aliquis ſecrete in corpode. ſuo fuit ſuꝑbꝰ. ſufficit ſecreta pnīa ſi publice neceſſaria eſt pu blica pnīa. Ita vt ſi omnes ſchandaliza uit oēs edifficent̉ ꝑ pn̄iaꝫ ſuā ⁊ laudet deū Quā bonūeſt correptū manifeſta re pn̄iaꝫ ſic em̄ effugies volūtariū pecca tū. ecc̄i. xx. Ptꝫ ſcd̓a. q. Quātū ad terti um cui cenſꝰ dari oꝑteat ꝑ iuſticiā ⁊ ri goreꝫ Hoc eſt ad ꝓpoſitū ꝓ mortuis de animabus ex hoc mundo decedentibꝰ fit iudiciū a xp̄o. ẜm iudiciū ꝙ xp̄s fecit qn̄ iudei dixerūt ſibi. licꝫ cenſū ⁊cͣ Xp̄s au tē viſa moneta ymaginē ⁊ ſuꝑſcriptōeꝫ iudicauit. di. Reddite. ⁊cͣ Sic aīa iudi cat ẜꝫ ymaginē ⁊ ſuꝑſcriptōeꝫ qͣꝫ p̄fert Pro qͣ ſciēdū ꝙ aīa in ſui creatōe rece pit ymaginem dei Sic̄ em̄ qn̄ fit moneta auri in ea inpͥmit ymago regꝭ. Ita in aīa qn̄ creat. ꝑſona pr̄is impͥmit memoriaꝫ p̄teritorū. perſona filij intellectū pn̄tiū ꝑſona ſpūs ſctī volūtate futuroꝝ. ⁊ ſic̄ nō eſt niſi vnꝰ deꝰ ſic eſt niſi vna aīa cū ill̓ tribꝰ potencijs Ad ymagineꝫ quippe dei factꝰ eſt hō. gn̄. ix Sꝫ in ſui redēptō ne q̄ ꝑ baptiſiū applicat̉ tūc aīa recipit ſuꝑſcriptōeꝫ tituli. ih̓us.n. r. i. de hͦ dicit ſo Id̓o habētes eiꝰ ſcriptuꝫ ī frōtibꝰ eoꝝ v6 Apoc̄. xiiij. in ꝑte ſuꝑiori ſcꝫ ī mēte. Et ſic qn̄ michael quē dn̄s ꝯſtituit pͥncipeꝫ ſuꝑ oēs aīas ſuſcipiēdas. d̓t. xp̄o. licꝫ ce ſū dari ceſari.i. diabolo an n̄a Reſpōdit xp̄s cuiꝰ ē ymago hͨ ⁊ ſuꝑſcriptō. d̓t mi chael dei Et xp̄s r̄ddite ⁊cͣ. Sꝫ qn̄ aīa auertit̉ a d̓o peccādo mortaliter ſuꝑ īdu it ſibi terribile ymagīeꝫ diaboli. ac ſi ſuꝑ ſigillum regꝭ aliqͥd ſuꝑponeret̉. ꝟbi gra ſi peccas ꝑ ſuꝑbiā ſuꝑpoīt ymago leuia tā angelꝰ. loquēs in orōe vt pctōr dꝫ. loqͥ. di. Heume miſeruꝫ qͣle. vt ſuꝑ iuẜ mone Reddite Terribil̓ ē etꝭ titulꝰ qui circūſcribit̉. d. lucifer diabolꝰ rex pctōꝝ Iuxta illd̓ pctm̄ iuda.i. xp̄iani ꝯfitentꝭ ſcriptū ē ſtilo ferreo in vngue adamātīo iere. xvij. ẜꝫ gͦ diuerſitate ymaginis ⁊ ſu ꝑſcriptōis iudicabit̉ aīa r̄ddēda d̓o l̓ ceſa ri. i. diabo. Nota pͣctice qn̄ aīa pctōrꝭ ī penitetꝭ decēdit. dt̄. Micha. xp̄o licꝫ ceu ſū dari ceſari an̄ n̄ ⁊ xp̄s Cuiꝰ ē ymago Rn̄dit ceſarꝭ. reddite qͣꝫ ⁊cͣ. ſtatiꝫ dya. accipit aīaꝫ Ecce qūo fit iuditiū. Nō h̓ d̓ ieroni. qn̄ ſibi dictū fuit a xp̄o. Nō eſt xp̄ianꝰ ſꝫ ciceronianꝰ. qꝛ ex nimio cordis affectu preferebat ymaginem cicęronis et eiꝰ doctrine ſuꝑſcriptionē Iō d̓r̄ p̄fe retibꝰ ⁊ ymagīeꝫ ⁊ ſuſꝑcriptōeꝫ diaboli ili Sermo doͣ xxiii pꝰ trini Si quis adorauerit beſtiā ⁊ ducit yma ginē ⁊ accepit caracterē. hic bibet de vi nō ire dei apoc̄ xiiij Ideo dauid. Domīe In ciuitate tua imaginē ip̄oꝝ. Deus in celeſti ciuitate ſupple qꝛ ip̄e in ſua terreſ tri ciuitate ymaginem eius ad nichiluꝫ redigerūt Si dicatur qͥd faciā ego qꝛ ſū pctōr ⁊ ſuꝑinduxi ymaginem ⁊ ſuper ſcriptōeꝫ dyaboli. Solutio Nō debetis deſꝑare qꝛ ad huc poteſtis ymagineꝫ dei reꝑare. proponendo a pct̄īs abſtinere ⁊ cōtinert. Scriptura dyaboli delet̉ ⁊ xp̄i reꝑatur in ꝯfeſſione quādo ꝯfeſſor dicit Aucͣtate dn̄i nr̄i ⁊cͣ Tunc ymago dei ⁊ ſuꝑſcriptō eſt reꝑata. ⁊ qn̄ in iuditio d̓r Cuius eſt ymago hec dicitur. dei Ergo Reddite deo que ſūt dei ¶ Sermo tertius de eadem dominica ſtendite michi nūmiſma ceſarꝭ Iſtd̓ ꝟbū hēt̉ mat̓. xxij. Ad litterā verbū eſt xp̄i qͦueſtione per plexā reſpōdentis dicetꝭ Oſtēdite mi hi ⁊cͣ Sed preſentiẜmone volo pertrac tare hͨtropoloice ſeu ſpiritualiter. Pro quo ſciendum. ꝙ ſicut imꝑato r Roma nꝰ in illo tēpore de omni regno ꝓuin ci a et ciuitate ⁊cͣ. exigebat certos reddi tus in tributū ētam ſub pena mortis ne frauderetur ⁊ habebat iā inquolibet loco certos creditores ⁊ collectores Ita rex ⁊ īꝑator noſter iheſus qui eſt rex regu ⁊ dn̄s dominanciū. quia ōe domiuiū eſt in eo intantū ꝙ dicit iohānes habꝫ in ve ſtimēto ⁊ in femore ſuo ſcriptū rex regū ⁊ dn̄s dn̄anciū appc̄. xix. Nota habet in veſtimēto.i. in hūanitate qꝛ ſic̄ veſtimē tū ꝑſōͣꝫ cooꝑit hoīs Ita hūaītas ī xp̄o dominicaꝫ ꝑſonā Quod hūanitas dica tur veſtꝭ. aucͣtas. Qui cuꝫ in forma dei eēt exinamiuit ſemetip̄ꝫ. ad. phili. ij. No ta ⁊ ī femore Femur eſt iuxta partes ge neratōis ⁊ ſignificat ꝑſonaꝫ filij dei que ꝑ eternā generatōeꝫ ꝓcedit a pr̄e. Uult ergo dicere ꝙ inquantū homo ⁊ inquā tū filiꝰ dei. eſt rex regum ⁊cͣ Ideo dicit M ſcpͥtura Dn̄e deꝰ rex oīpotens indicione tnctaſ Heſter xiij. Ideo in oībꝰ regnis terrꝭ ⁊ yori ꝓuincijs vult habere tributū certuꝫ nec vult defraudari Tributū ꝙ ip̄e vult ſūt aīe ratōe creatōis qꝛ ip̄e cū patre ⁊ ſp̄u ſancto creauit eas ad ymagine trinitatis Tū etiā iure recreatōis ⁊ redemptōnis qꝛ ip̄e emit ſanguine ſuo nos Ido dicit ip̄e: oēs aīe mee ſūt Ęze. xviij. Licꝫ em̄ ōnia ſint ſua principaliter tamē aīe qꝛ ni hil p̄cioſiꝰ aīa demptis angelis ſub celo Aucͣtas. Quid ꝓdeſt hoī ſi vniuerſum nūdū lucretur aīe vero ſue det̓mētū fa ciat Math̓. xvj. Pro iſto tributo mi ſit ꝓcuratores ſcꝫ patriarchas ⁊cͣ. ymo ip̄emet voluit venire Filius em̄ hoīs veīt q̄rere ⁊ ſaluare qd̓ ꝑierat Luc̄ xix. Et qn̄ ip̄e receſſit dimiſit ꝓcuratores ſuos vt cuſtodiāt ⁊ ꝓcurent ſibi tributum. Iſti ſūt curati aīarū Papa eſt maior Cardi nales Archiep̄i. ⁊ ep̄i. ⁊cͣ. qui plus de berent curare de ſalutē aīaꝝ qͣꝫ de reddi tibꝰ. vtinaꝫ modo nō ſit oppoſitū Et ſi cut imꝑator dabat ſalariū collectoribꝰ ſuis Ita xp̄s dat eis redditꝰ Qn̄ aūt h̓ tributū pn̄tat̉ xp̄o ſcꝫ in mortē dicūt an geli Dn̄e tributū hoc de tali villa venit qd̓ uobis mittit talis curatꝰ ⁊cͣ Quēad modū dicebat̉ imꝑatori ⁊ videbat ſi eſ ſet bonū Ita de aīa qn̄ p̄ſentat xp̄o di cit xp̄s Reddite mihi nūmiſma cenſ Gn da te Ii eſt bonū p̄cipit vt ponat̉ in ciſtul̓ ſuis ſcꝫ in ordinibꝰ angeloꝝ. Si autē ſit ma la moneta p̄cepit vt ponat̉ in ignem in ferni ad ꝯburendū. pꝫ. the. Inuenio ꝙ a nima noſtra ad inſtar bone monēte ſi de bet reponi in locis angeloꝝ debet habere vij. ꝯditiones virtutes ſeu ꝓprietates ¶ Prima eſt ymaginis veritas ¶ Secūda eſt ſuꝑſcriptōis ꝓprietas ¶ Tertia matētie p̄cioſitas Quarta equipoderis grauitas nitatis Sermo. III. Dn̄ica. XXIII. pꝰ tri ¶ Quinta ſoni congruitatis. ¶ Sexta figure ſinceritas. ¶ Septima circularis integritas. ¶ De qͣlibet iſtaꝝ examinat aīa in iudicio. ¶ Tres pͥme condiciones habent̉ per tres ꝟtutes theolo. ⁊ qͣtuor ex qͣtuor ꝟtutibꝰ moralibꝰ. ¶ Dico ꝙ pͥma cōdicio ē quā debet habere ad inſtar bone monēte eſt ymaginis veritas. Iam videtꝭ ꝙ cōiter in monētꝭ eſt ymago pͥncipis hoc ſeruabat antiqͥtus in moneta auri vel nōͣ reputaba tur bona. Sic etiā neceſſariuꝫ eſt aīe ad hoc ꝙ ſit bona ⁊ reponēda ī celo oportet ꝙ habeat veritatē de ymagine. Quia licꝫ q̄ libet aīa habeat ymaginē trinitatꝭ ꝑ cre acionē. nō tn̄ ex hͦ ſaluat̉ niſi habeat yma ginē xp̄i ꝑ virtualē iuſtificacionē vel imi tacionē. Hec autē ymago habet̉ ꝑ pͥmā ꝟtute theologicale q̄ ē fides. qꝛ ſic yma go vna hꝫ multa mēbra. Ita vna fides catholica habꝫ.xij. articulos ⁊ depingit in aīa vnā ymaginē ꝟtuale. xij. mebra ha bente. ¶ Primꝰ articulꝰ fidei eſt Eredo in deū patrē oīpotentē ⁊cͣ. Hic depingit fronte ymaginis. Rō qꝛ ſic̄ frons ē pͥnci piū ymaginis. Ita deꝰ pr̄ eſt pͥncipiū om niū creaturaꝝ. īmo etiā eſt pͥncipiū filij ⁊ ſpūſſcī ⁊ eſt pͥncipiū nō de pͥncipio. Scd̓s articulꝰ eſt Et in ih̓m xp̄m filium eius. v. d.n. Hic depingit oculos Rō qꝛ ſicut iſte articulꝰ duobꝰ oculis dꝫ videri ſcꝫ dextro qͣꝫtū ad xp̄i d̓initatē. Et ſiniſ tro qͣꝫtū ad hūanitatē. ¶ Terciꝰ eſt Qui cōceptus ē de. ſſ. n. ex m. ꝟ. Hic depingit aures. Un̄ d̓r ꝟgini. Gaude ꝟgo mater xp̄i q̄ per aurē cōcepiſti gabriele nuncio. Scd̓o cōtinēt natiuitate in qͣ virgo audi uit angelos cātantes. ¶ Quartꝰ ē paſſꝰ ſub. ꝑ. p. c. m. et. ſe. Hic depingit nares. Rō ſicut ex grano incenſi ī igne poſito re dolet bonꝰ odor ſic et de grano xp̄i corpo ris in igne paſſionis poſito. Ideo apl̓us. Tradidit ſeipſū ꝓ nobis oblacione ⁊ ho ſtiam deo in odore ſuauitatꝭ. Ad eph̓. v ¶ Quintꝰ eſt. Deſcēdit ad infernaHic depingit duas genas. Rō qꝛ ſic̄ gene de corant ymagine. ita xp̄s deſcēdit ad infe ros vt inde ext̄heret duas ꝯdiciones ge cium q̄ dederūt pulchritudinē mūdo ſcꝫ aliqͣs aīas legꝭ natute ſcꝫ ade eue noe ⁊cͣ ⁊ legis ſcripte. q̄ dicunt̉ gene. Aucͣtas. Qual̓ dilectꝰ ⁊cͣ. Canti. v. Rn̄dit ꝟgo Dilectꝰ meus candidꝰ ⁊ rubicūdus ge ne ⁊cͣ. ¶ Sextꝰ ē. t̓. d. re. a. mor. Hic de pingit os. Rō qꝛ xp̄s ore ꝓbauit ſuā re ſurrectione.ſ. loq̄ndo comededo qͣ ſunt officia oris ¶ Septimꝰ. aſcedit ad c. ſe. ad d. p. Hic depingit collū. Rō qꝛ cibū F mittimꝰ ꝑ collū ⁊ deſcēdit ad ſtomachū 5dat vitā corporis. Sic oīs cibꝰ ſpūal̓ ex quo ipſe aſcedit ꝑ eū deſcēdit ad nos dans nob̓ vitā ſpūalē. Id̓o apl̓s. Aſcē dens xp̄s ī altū Ad eph̓. iiij. ¶ Octauꝰ qͥ v. e. i. v. ⁊ m. Ecce h̓ brachia. Rō qꝛ in iudicio extēdet̉ duo brachia.ſ. dextꝝ di cēdo bonis Uenite bn̄dicti pr̄is mei ⁊cͣ. Siniſtꝝ malis dicēdo. Diſcēdite a me maledicti ⁊cͣ. Math̓. xxv. ¶ Nonꝰ Cre do ī. ſſ. Ecce hͦ pectꝰ. Rō qꝛ infra pectus ꝯſiſtit cor a qͦ ꝓcedit vita cōporalis ſic a ſpūſcō ꝓcedit vita ſpūalis. Spūs emī ē qͥ viuificat caro aūt nō ꝓdeſt qͥcquā. Io hānis. vi. ¶ Decimꝰ Scām. e. c. Hic de pingit ventrē. Rō qꝛ ſic̄ vent̓ recipit oēs eſcas bonas ⁊ malas. ſic ecc̄īa oēs recipit nulli claudit gremiū ¶ Undecimꝰ ē S. c. r. p. Hic depingit crura. Rō qꝛ int̓ oīa mēbra crura ſūt ꝑtibꝰ gn̄acōis ꝓpinqͥ ora ad generandū filios Sic ꝑ ſacͣmēta eccīe gn̄ant̉ filij dei ¶ Duodecimꝰ. c. r. et v. e. Ecce tibia ⁊ pedes. Rō qꝛ ſiē tibijs ⁊ pe dibus ābulamꝰ ſic etiā finalit̉ ꝑ reſurre ctione oꝫ nos ābulare ad vitā eternā in gloria. de tibijs iſtis aucͣtas. Deꝰ creauit .i. formauit hoīem ad ymaginem ſuā..i. in aīa ꝑ creacionē ⁊ iteꝝ ꝯuertit illū in ipſā ſupple ymaginē ⁊ ſcd̓m ſe veſtiuit eū vir tute. Ecͣci. xvij. Qn̄ autē xp̄s d̓t: on̄dite mihi nūmiſma ſi in aīa inueniat̉ hec yma ginis veritas. immo recipit̉ in cōfris xp̄i. LTT Dnica. XXIII. pꝰ tri nitatis Sermo. IIII al̓s ꝓicit̉ in īferno tāqͣꝫ moneta falſa Iō ⁊cͣ. ¶ Scd̓a ꝯdicio q̇ requixit eſt ꝓprie tas ſuꝑſcpͥcionis. Scribebat emī titulus. Ceſar īperator romanꝰ vl̓ hmōi ⁊ hec hr̄ per illā ꝟtutē q̄ eſt ſpes qͣ cordi ſuꝑſcri bitur nomē dn̄i qd̓ eſt ih̓s: in qͦ in cunctꝭ tribula cōibꝰ ⁊ neceſſitatibꝰ eſt ꝯfidendū. Nota exēplū de beato ignacio in cuiꝰ cor de pꝰ obitū eius īuentū ē nomē ih̓s lr̄is aureis ſcpͥtū. Id̓o xp̄s. Dabo tibi calcu lū ⁊cͣ. Apoc̄. xx. Sꝫ modo ſūt multi mi ſeri qͦ ponunt ſpem ſuā in falſis ꝯiuracio nibꝰ iurādo ſepe ſtulte ꝙ nunqͣꝫ fuit ve Aliqͥ obſeruāt dies egypciacos. Item mulieres etiā qͣꝫplurimas in ſuis actibꝰ ⁊ credencijs cōmittūt ⁊ habet ſtulticias ſicuti ꝙ mulier in puerperio nō ſignet vel faciat cruce ſuꝑ cibū. Itē ꝙ mulieres in pͥmo āno qn̄ receperūt viros nulli dent lumē vel ignē. Itē ponūt bracas. Sed illis fatuitatibꝰ dimiſſis ponatis ſpem ve ſtrā in noīe ih̓u. vn̄ dd̓. Beatꝰ vir cuiꝰ ē nomē dn̄i ſpes eius ⁊cͣ. qn̄ d̓t xp̄s on̄di te ⁊cͣ. ¶ Tercia eſt p̄cioſitas materie ne ſit de plūbo. qꝛ licet hret ymaginē ⁊ ſuꝑ ſcpͥcionem. falſa moneta eſſet. hͨ habet̉ in aīa per terciā ꝟtute q̄ eſt caritas deū ſuꝑ oīa ⁊ ꝓximū ſicut ſeipſū diligēs Et hͨ ca ritas facit aīam p̄cioſā corā deo. qꝛ ſine caritate nulla opera q̄ hō facit etiā bona de genere placēt deo. vn̄ apl̓s Si habue ro fidē ⁊cͣ. jͣ. coꝝ. xiij. Etiā ſi vnꝰ haberet fidē pr̄iarchaꝝ ⁊ deuocionē ꝓphetarū ſi ne caritate nihil valeret. qꝛ nullū opus nec corde cogitando nec ore loq̄ndo nec oꝑe oꝑando valet aliquid ſine caritate. Apl̓us. Si linguis hoīm ⁊cͣ. jͣ. coꝝ. xiij. Angeloꝝ lingue ſūt eoꝝ ſiguificacōnes vult gͦ dicere apl̓s ꝙ ſi ip̄e p̄dicaſſet ꝙ ē officiū oris nō ſolū linguis hoīm ſꝫ eti az angeloꝝ ⁊ caritatē nō hr̄et eſſet vt es ⁊cͣ ꝙ vocās ad eccleſiā gētes nō intrat ſꝫ de ſtruit ⁊ ꝯſumit ſeipſū qͣrta ē eqͥponderis gͣuitas. Iā videtꝭ ꝙ moneta auri ponde ratur hec hr̄ ꝑ vnā ꝟtute moralē q̄ ē hu militas. qꝛ ꝑſona hūilis in ſtatera deſcē dit pͥmo in ocul̓ humilit̓ reſpiciēdo in ve ſtitu. in ore huilit̓ loq̄ndo ⁊ in corꝑe ne mine deſpiciēdo ⁊ p̄t dicere. Dn̄e nō eſt exaltatū cor meū. Sic̄ enī ſuꝑbus aſcen dit ī altū ī officijs honoribꝰ. ſic ꝑ oppoſi tū humil̓ in ſtatera deſcēdit ꝓ qͣ nota ꝙ ponderanda ē in ſtatera d̓ine iuſticie vita xp̄i cui debemus eqͣri nō ꝑ eqͥperāciā ſꝫ ꝑ imitacionē ſeu ꝯformitate vite qꝛ ſic̄ xp̄s in vita ſua fuit humil̓ in oībꝰ. ſic etiā nos humiliemur. Itē ſic̄ ipē fuit liberalis ita ⁊ nos ⁊ ꝙ nō ſimꝰ auari. Itē ſicut xp̄s fuit purus ꝟgo ⁊ caſtꝰ ⁊ nunqͣꝫ ſciuit exꝑimē talit̉ actū illū. Ita ⁊ nos eiꝰ exēplo caſti eſſe debemꝰ Iō apl̓s Hoc ſcꝫ pondus vi te xp̄i ſentite in vob̓. Ad phil̓. ij. Mulie res aūt debēt vitā ſua ponderare ad vitā xp̄i ⁊ ad pondꝰ vite ꝟginis. non ꝑ eqͣlita te ſꝫ per ꝯformitate qꝛ d̓t xp̄s mulieribꝰ vanis ꝟgo ⁊ mr̄ mea licet eſſꝫ de genere regali noluit indui de auro ⁊cͣ. ꝓpter hͦ d̓t xp̄s ⁊ ꝟgo hoībꝰ. Diſcite a me qꝛ mitꝭ ſū ⁊ humil̓ corde Math̓. xi. ¶ Quinta eſt ſoni ꝯgruitas. ita ꝓbat moneta a ruſticꝭ. Sic xp̄s reqͥrit bonū cenſū ⁊ boni ſoni ⁊ hoc habet̉ ꝑ ꝟtutē prudencie q̄ examinat ſonū verboꝝ ab ore ꝓcedendiū ne ſint in offenſā dei inrando ⁊cͣ. nec ꝓximi ipſum diffamādo Iniuriādo vel falſe decipien do nec īlaudē ſuijpſiꝰ ſꝫ ꝓximi ⁊ dei. Si qͥs loquit qͣſi ẜmones dei ſupple loquat̉. jͣ. petri. iiij. Sūt ml̓ti qͦ faciūt malū ſonū iurādo blaſphemādo ꝓximū diffamādo vel iudicādo vel pctm̄ occultū publicādo. Nā etſi expctō ꝑdidit aīam tn̄ remane bat ſibi bona fama: ſꝫ dāpnaris vos eum diffamādo. Iō apl̓s. Oīs ſermo malꝰ ab ore vr̄o nō ꝓcedat ⁊cͣ. Ad eph̓. iiij. De hͦ ſono examinat aīa ī iudicio qn̄ in lapide ferit. petra aūt erat xp̄us. jͣ. coꝝ. x. on̄dite ⁊cͣ. ¶ Sexta ē figure ſinceritas.ſ. ꝙ monēta nō ſit fracta. hoc hr̄ per ꝟtute obedīe ꝙ īcludit oīm mādatoꝝ dei obſer uanciā. qꝛ ſi vnū p̄ceptū frangit. n̄ habet Dn̄ica. XXIII. pꝰ tri nitatis Sermo. IIII ſinceritatē. Dicunt aliqͥ bene placeret mi chi ꝯſeruare illud p̄ceptū ⁊ illd̓. ſꝫ nō iſtd̓ ſꝫ illud nō p̄t bene ſtare ⁊cͣ. Moneta aīe vr̄e nō eſt ſincera. Id̓o d̓t beatꝰ Iacobꝰ Quicūqꝫ totā lege īpleuit ⁊cͣ. Iacobi. ij Rō quō eſt hͦ cū p̄cepta ſint. x. ꝙ ſi ego faciā ꝯͣ vnū ꝙ ſim reꝰ oīm. ꝟbi grā ſi ego ꝯmitto furtū. pecco ꝯͣ illud p̄ceptū nō fu raberis. quō ero reꝰ nō habetis deos alie nos. qꝛ nūqͣꝫ feci ꝯͣ ſcd̓m nec tͣciū Iō eſt h̓ magna difficultas q̄ declarat ſubtilit̓ ſic. In oī peccato mortali ſūt duo vt d̓t beatꝰ Augꝰ. ⁊ oēs theologi.ſ. auerſio ab incōmutabili bono ⁊ ꝯuerſio ad cōmuta bile bonū. Deꝰ ē bonū incōmutabile. ⁊ creatura bonū cōmutabile. deꝰ p̄cipit hu militatē ⁊ tu dicis nolo eē humil̓. giras dorſū deo ⁊ ꝯuertis te ad creaturā. ad ſu perbiā ⁊cͣ. Ecce auerſio a deo. ⁊ cōuerſio. ad creatura ⁊ ſic de oībꝰ alijs pctīs. Septīa ē circularꝭ integritas ꝙ ſint ſine angul̓. hec habēt̉ ꝑ ꝟtute ꝑſeuerācie final̓ Tunc figura circularꝭ eſt ꝑfecta qn̄ finis rn̄det pͥncipio vt pꝫ in compaſſo faciente c̄culū ⁊cͣ. Sic etiā ille qͥ īcipit bonū poīt pedē paſſim ꝯpaſſi in cētro corporꝭ. dein de circuit ꝯterēdo de pctīs. ꝓponēdo non redeūdo ꝯfitendo ⁊cͣ. tūc finis vnit̉ pͥnci pio qn̄ es cū deo Alij aūt incipiūt bonā vitā ⁊ ponūt pede in cētro paſſi ſcꝫ reli gionis ⁊ circuiūt pͥmo ſtatū nouicij. deīde p̄feſſi ⁊cͣ. vſqꝫ ad mortē. Idē de clericis Iō xp̄s Qui ꝑſeuerauerit nō d̓t qͥ incho auerit vſqꝫ ī finē h̓ ſaluus erit Math̓. x. Multi īcipiūt tā ī religione qͣꝫ ī heremo qͥ nō ꝑſeuerāt ſꝫ tunc pes de circulo mo uetur. Nota legit̉ de iuuene qͦdā religio ſo qͥ pecijt ꝯͣſiliū a quodā ſcō religioſo vt on̄deret ſibi regulā bene viuēdi. qͥ dixit ſicut īcepiſti ſic finias Iō apl̓s. bonū faci entes n̄ deficiamꝰ ⁊cͣ. Ecce qͣre d̓t on̄di te nūmiſma ¶ De eadē dn̄ica ſermo. iiij Oſtra cōuerſa etio in celis ē. Hr̄ iſtud verbū ad phil̓. iij. Uerbū ē apl̓i dicētꝭ de ſe ⁊ alijs apl̓is ⁊ diſcipul̓ xp̄i. Nrā cōuerſacio ⁊cͣ. Mō ſi nos volumꝰ ītelligere illd̓ ꝟbū d̓ ſcīs aīabꝰ apl̓oꝝ ⁊ alioꝝ ſcōꝝ a corꝑibꝰ exutꝭ tunc claꝝ ē. qꝛ ꝙ eoꝝ ꝯuerſacio in cel̓ ſit nō eſt dubiū. qꝛ nō ſolū aīe apl̓oꝝ ꝯuerſant̉ ī celo ſꝫ ⁊ etiā aīe innocentū. qꝛ ſic̄ filij intrāt pr̄is domū abſqꝫ difficulta te. Ita aīe ꝑ fecte penitēciū exqͦ iā in hoc mūdo habuer̄t ſuū purgatoriū. Itē aīe martiꝝ ⁊ alioꝝ ꝑfectoꝝ ſtatī pꝰ mortē intrāt celū ⁊ ſic cōuerſacio eoꝝ ē in celis qͣꝫtū ad aīas Iō cātat eccīa Gaudēt ī cel ⁊cͣ. vel ꝑ innocētiā vel ꝑ pn̄iaꝫ ⁊cͣ. Si gͦ de eoꝝ aīabꝰ volumꝰ ītelligere the̓. claꝝ eſt. nec hꝫ difficultatē qͥn eoꝝ aīe ſint in celis ⁊ ꝯuerſacio eoꝝ. Sꝫ ſi volumꝰ ītel ligere ẜm ꝙ apl̓s loq̄bat̉ qͥ ſcꝫ adhuc vi uētes in hͦ mūdo ꝯͣuerſacōneꝫ habeāt in celis hꝫ difficultateꝫ. ſꝫ nō intelligatis ꝙ eoꝝ ꝯuerſacio ꝑ habitacionē corporale ſꝫ ꝑ imitacionē ꝟtualē ſit in celis. Uerbi gra. Si aliqͥs viuēdo in ſua domo ſerua ret ꝑfecte vota ⁊ ceremonias oēs alicuiꝰ religionis.ſ. per paupertatē caſtitatē ⁊cͣ. Si q̄reret̉ vbi ē ſua ꝯuerſacio oꝫ rn̄de re cū diſtinctōe vel qͣꝫtū ad hītacionē cor poralē vel qͣꝫtū ad imitacionē ꝟtualem. ꝯj1ª Quātū ad hītacionē corporalē eſt in hͦ noͣſtia 19 1Iig2. ẜ G1 mūdo. Sꝫ ꝑ imitacōꝫ ꝟtualē ſic ſua cō uerſacio ē in cel̓ qꝛ hꝫ ꝓprietates ꝟtutes ⁊ ꝯdiciones celeſtes. Iō dicebat apl̓us de ſe ⁊ de alijs. Nrā ꝯuerſacio in celis ē Iō cantat̉ de ꝑſona ſcā Qm̄ ī hac ꝑegri nacione ſolo ⁊c̄.ſ. per imitacionē ꝟtualē Ego q̄ſiui ⁊ īueni qͣlitates ⁊ ꝟtutes ⁊ cō diciones celi ẜm ph̓iam ⁊ ẜm theologiā vt per ꝟtualē imitacionē ꝯuerſem̄ ī celo ⁊ ſunt ſeptē ¶ Prīa alta ſublimitas Scd̓a plena rotuditas ¶ Tercia ꝑfecta puritas¶ Qta pura claritas Quīta fir ma ſtabilitas ¶ Sexta āpla vtilitas. Septima ꝯtinua volubilitas ¶ Si nos habemꝰ iſtas ſeptē cōdicōes nrā ꝯuerſa cio eſt in cel̓. ¶ Prīa ē alta ſublimitas. cata ē altitudo celi ꝙ nō p̄t mēſurari Ali q̄ vt rabimoyſes ⁊ alij voluer̄t mēſurare .ij. LTT Dn̄ica. XXIII. pꝰ tri nitatis Sermo. IIII ⁊ licet laboraret ad hoc ſciendū tn̄ neſci uerunt tm̄ neſcirēt veritatē qꝛ ſcpͥtura d̓t Omnē altitudine celi ⁊ latitudine terre qͥs dimēſus ē. Ecͣci j. ꝙ īpoſſibile ē al titudinē celi fecit deꝰ ſicut magnꝰ dn̄s ⁊ potens qͥ ꝓ ſe vxore ⁊ filijs facit came tas in altu ⁊ baſſe facit ſtabulū iumēto tū ⁊ infra terrā facit carcere. Iſto modo deꝰ ordinauit mundū Cogitate ꝙ totus mūdus ſit domus dei Baruth. iij. O iſtl̓ qͣꝫ magna eſt domꝰ dei ⁊cͣ. Superiꝰ in ce lo ſunt camere vbi ē dn̄s cū filijs ⁊ ami cis ſuis.ſ. ſcīs ⁊ iſte camere ⁊ palacia ſūt corporalia nō de luto ſeu lapide ſꝫ de ma teria celi. vbi ſunt iā ſc̄ in gl̓ia. h̓ inferius ſunt beſtie qꝛ ꝓ eis eſt factꝰ iſte locus ⁊ nos ꝓpter pctm̄ ſumꝰ cū beſtijs Sed tene fi mus vitā bonā aſcendemꝰ ad cameras. Si malā deſcendemꝰ ad carcerē inferni cū malefactoribꝰ in corde terre. Iſtā qͣ litatē debemꝰ nos hr̄e ꝑ imitacionē ꝟtua lem eleuādo nos in altū per deſiderium appetendo ſuſpirādo ⁊ deſiderādo vitaꝫ eternā ⁊ deſpiciendo oīa mūdana hono res ⁊cͣ. qꝛ nō ſunt niſi fumꝰ ſil̓r deſpicere debemꝰ vene̓as delectacōes ⁊ tūc nr̄a cō uerſacio erit ī celis. Apl̓s. qui oīa mā data deſpiciebat ⁊cͣ. Ad phil̓. iij. Nota vt ſtercora. Qn̄ aliqͥs in domo ſtercus ⁊ ī mundicias congregat nocet corrūpendo aerē domū ⁊ perſonā. ſꝫ qn̄ ſpergit̉ ī agrꝭ ſic fructificat. Ita qn̄do religioſus clericꝰ vel laycꝰ ꝯgregat diuicias ꝯgregat ſtercꝰ qd̓ corrūpit nos in mēoria ītelligēcia ⁊ volūtate ⁊cͣ. Corrūpit domū ⁊ illos de domo qͥ forte int̓ficiunt vos vt habeāt pe cuuiaꝫ. Ergo de camera cordis ſunt iſta tꝑalia bona abicienda ⁊ in t̓ras ficcas.i. pauperes diſpergenda. Quare retinetis vos ſtercora vultꝭ vt corrumpant vos; Ecce qͣre d̓t āte arbitror ⁊c̄. Et concor das ezechiel d̓t. Argētū eoꝝ ꝓiciet ⁊cͣ. Eze. vij. Qn̄ gͦ t̄rena a nob̓ deſpiciunt̉ ⁊ celeſtia appetūt poſſumꝰ dr̄e. Nrā ⁊cͣ. ¶ Tercia ꝯdicio celi ē plena rotūditas qꝛ ca ret angul̓. Certū eſt ꝙ deꝰ potuiſſꝫ ꝯpoſuiſſe triangulatū vel qͣdrangulatū Sꝫ ordo ſęu ſapīa dei fecit celū rotūdū totū. Et hr̄ iſta qͣlitas ꝑ imitacione vir tualē qn̄ hō in vita ſua hꝫ ſimplicitatē.ſ. quō hō nō hꝫ angulos.ſ. ꝙ on̄dat̉ vnus ad extͣ ⁊ ꝙ ſit aliꝰ adint̉. Aliqͥ on̄dunt ſe ad extͣ liberales ſꝫ intꝰ ſunt auari ⁊cͣ. Ubi angulꝰ ibi ſordes. Simplicitas ē qn̄ hō eſt tal̓ intꝰ. qͣlis vult apparere ad extra. Iō petrꝰ apl̓s. Deponētes oēm maliciā eb oēm dolū ⁊ ſimulacione ⁊cͣ. jͣ. petri. ij. Ex cludit a nob̓ qͥnqꝫ āgulos ꝑuitato I mus ē malicia cordis odiū rācor ⁊cͣ. In tm̄ ꝙ tales n̄ pn̄t ꝓximū dilige ¶ Scd̓s agulꝰ ē ⁊ oēm dolū. Iſte angulꝰ cōſiſtit in ore qn̄ emēdo vel vēdendo decipiunt ꝓximū iurādo tm̄ valet vel tm̄ ꝯſtat ⁊c̄. Iō mercatores auiſetis vos. Antiqͥtus nullꝰ petebat niſi ꝙerat iuſtū. Iō crede batur eis ſꝫ mō petūt tm̄ ⁊cͣ. ¶ Terciꝰ eſt ſil̓ationes.i. fictōnes qn̄ ſcꝫ extͣ hō on̄dit ſe bonū cū tn̄ ad intͣ ſit malꝰ ꝟbi grā In habitu albo on̄dit caſtitas quā debeo ha bere ⁊ ī nigͣ cappa aſꝑitas ⁊c. ¶ Quartꝰ eſt ⁊ īuidias. Inuidia ē triſtari de bono & honore ⁊ officio alteriꝰ qn̄ vos videtꝭ ꝙ ille iā fuit iuratꝰ vel ⁊cͣ. ¶ Quintꝰ ē ⁊ oēs detractōes. Detractio ē laudare aū ⁊ diffamare retro ⁊ extͣ. de ordine depo nere iſtos āgulos debemꝰ ⁊ nos emēda re. Sic̄ mō geniti infantes qͥ neſciunt de pingere extͣ ꝙ nō hn̄t adītra lac ſimplici tatis ꝯcupiſcite. ¶ Tercia ꝓprietas celi eſt ꝑfecta puritas quia nulla hꝫ maculā nec hr̄e p̄t. Hic ſunt multa palacia qͦ tm̄ pn̄t maculari aliqͦ mō ſꝫ nō celū qͣꝫ dicunt aſtrologi ꝙ celū elemētū ignis tāgit tn̄ ipſū n̄ cōburit Iō dixer̄t ph̓i ꝙ celū nō ē ſuſceptiuū ꝑegrinaꝝ ip̄ſſionū Iſta qͣli tas hr̄ ꝑ caſtitatē q̄ hoīem p̄ſeruat n̄ cō buri nec calefieri. multi ꝯburuntur ex ni mia familiaritate etiā hītꝰ ꝓpt̓ bonā intē cionē. Aliqͥ īcipiūt bonā amiciciā ſꝫ poſt modicū ꝯburūt ꝑ luxuriā ⁊cͣ. Et de luxu ria d̓t iob. Ignis ē ⁊cͣ. Iob. xxxi. Oīa cō burit ⁊ totū ꝑdit. Iō auiſetꝭ vos ⁊ p̄ſer uemꝰ a cōbuſtione ⁊ elōgemꝰ nos ab oc caſiōe ⁊ nimia faīliaritate orātes ꝓīuicē trinitatis Sermo. j. Dnica. XXIIII. pꝰ Alij nō cōburunt̉ ſꝫ calefiūt nō enī faciūt actū pͥncipale timoe̓ mūdano ſꝫ reſpicie do loq̄ndo delectant. tale fuerit ſꝫ meliꝰ eſſet fugere. In perſona qͦꝝ d̓t yſaias ſa tis calefactꝰ ſū qꝛ vidi focū Iſa. xliiij. vel hꝫ aliquā familiaritatē ⁊ ſuſpectā qꝛ l ipſi nō faciunt pctm̄ tn̄ oēs opinant̉ Iō eoꝝ fama q̄ dꝫ eſſe clara fit nigͣ in corde genciū. de talibꝰ d̓t Ihere. denigta ē ſuꝑ carbones facies eoꝝ Trenoꝝ. iiij Facies d̓r fama qꝛ ſic̄ in facie cognoſcit̉ qͥs. Ita fama q̄ diuulgat̉. Si fama cognoſcunt̉ tunc cognoſcunt̉ boni ex bona fama. ⁊ mali ex mala. ¶ Quarta ꝓprietas celi eſt ſcꝫ pura claritas nō ē ibi tenebra ſic̄ hic. Id̓o d̓t ſeneca. Tal̓ eſt animꝰ ſapien tis qͣlis ē mūdus ſuper lunā ſꝑ illic ſere nū eſt Iſtā claritate debemꝰ nos hr̄e per clarāᶠ ſapīam fidei. Caueatꝭ ne in corde vr̄o intret tenebra errorꝭ ⁊cͣ. ebemꝰ enī hr̄e cor claꝝ ⁊ hec eſt ſapīa nr̄a de qͣ dicit moyſes iudeis ⁊ per eos nob̓. hec. ſcꝫ fi des eſt ſapīa vr̄a corā ppl̓is vt audiētes vniuerſa p̄cepta. hec dicāt. En ppl̓us ſa piens ⁊ ītelligēs gēs magͣ. deū. iiij No ta fidē catholicā vocat ſapīaꝫ ſꝫ nō ſcīam Dicit ph̓s in. vi. ethicoꝝ. ꝙ tres ſūt vir tutes ītellectuales ⁊ ſpeculatiue.ſ. ſapīa intellectus ⁊ ſcīa. Sapīa ē ꝯgnicio d̓ino rū. lꝫ mō dicat ſapiētes aſtuti ⁊ fallaces mūdani hoīes ⁊ falſe. dicētes ſe eſſe ⁊cͣ. Ro. j. Intellectꝰ vero ē cognicio pͥnci pioꝝ Scīa vero ē ꝯgnicio ꝯcl̓onū q̄ hn̄t̉ ꝑ demōſtracōnes. Fides aūt d̓r̄ ſapīa qꝛ eſt de d̓inis ⁊cͣ. d̓r intellectꝰ qꝛ articuli fi dei ſūt pͥncipia tociꝰ theologie ſꝫ fides nō d̓r ſcīa qꝛ articuli nō ſunt ꝯcluſiones ha bite ſeu ꝓbate ⁊cͣ. ꝑ demonſtracione. qꝛ lꝫ nos habeamꝰ rōes ⁊ argumēta ꝓban cia articulos fidei tn̄ nō ſunt demonſtra ciones qꝛ niſi deꝰ reuelaſſet rōnes n̄ ſuf ficiunt ſꝫ ſunt ꝑſuaſiones. Ecce qͣre dr̄. het nr̄a ſapīa. Nota corā popul̓ qꝛ n̄ ſuf ficit xp̄iano hr̄e fidē in corde ſꝫ oꝫ etiam ꝯfiteri vocalit̓ tꝑe ⁊ loco ꝯgruis ẜm illd̓ Corde credit ⁊c̄. Ad ro. x. Dicat̉ credo in qͣ ſunt. xij. pͥncipia theologie ¶ Quīta eſt firma ſtabilitas qꝛ celū incorruptibi le eſt ⁊ lꝫ habuerit pͥncipiū tn̄ nō habe bit fine in ſb̓a. Dauid loq̄ns de corꝑibꝰ celeſtibꝰ d̓t. Statuit ea inet̓nū ⁊ in ſcl̓m ſcl̓i. Idē dicunt ph̓i ꝙ durabūt ſine fine Iſtā qͣlitatē debēmꝰ nos hr̄e ſi debemus hītare ī celo. Nā debemꝰ hr̄e h̓ ſtabilita tē per firmā obedīam ⁊ ꝑſeueranciā. Im bona vita quā hō elegit ꝑ ſeuerant̉. Sed nota ꝙ an̄qͣꝫ hō eligat ſpecialē ⁊ ſpūalē vitā ⁊ ſtatu hō dꝫ reſpicere ⁊ eligere ꝙ meliꝰ eſt ꝓ aīe ſaluacōne. ꝟbi gra. Qui vult intrare religionē dꝫ deliberare in qͣ Et pͥmo reſpicere regulā ⁊ ꝯſtitutiones e non ingerere ſeipſū ſtatī. ſꝫ reſpice̓ tria Primo regulā ⁊ ꝯſtituciones ſi placent tibi al̓s nō intrare debes Scd̓o ſi frēs ſer uant illā regulā ⁊ ꝯſtitutōnes al̓s nō de bes te obligare. Tercio ne ī ingreſſu fiat ſymonia ⁊c̄. Sꝫ poſtqͣꝫ iā elegiſtis ⁊ eſtꝭ intꝰ debetꝭ cōtinuare bonā vita ⁊ mori in illa. Itaqꝫ frēs mei dilectiſſimi ſtabiles eſtote ī oꝑe dn̄i. jͣ. coꝝ. xv. ¶ Sexta eſt ampla vtilitas qꝛ oēs ꝟtutes ꝯdicōues ꝓprietates ⁊ qͣlitates qͣs deꝰ dat eis lar ge tribuūt nob̓ vt pꝫ in ſole qͥ tribuit no bis claritatē a deo ſibi datā. Idē de lu na ⁊ de alijs. Id̓o gen̄. pͥmo. Fiant lumi naria magna ī firmamēto ⁊cͣ. Sed ſi per auariciā vellent ſibi retinere deus eis au ferret. Si volumus hr̄e cōuerſacionē in celis habeamꝰ iſtā condicionē. ne grās a deo nobis datas ſpūales vel corporales nob̓ ipſis retineamꝰ. Unicuiqꝫ autē da tur manifeſtacio ſpūs ad vtilitatē. pͥma Chorinth̓. xij. ¶ Dominica. xxiiij. poſt feſtū trinita tis. Sermo pͥmus. Xut fama hec in vniuerſā terrā. Habet̉ vo bum iſtud textualit̉ Math̓. ix. Sermo noſter erit de ſancto euāgelio Si placet deo habebimꝰ multas bonas doctrinas ⁊cͣ. Salutet̉ ꝟgo maria ⁊cͣ. LLX.iij. Onica. XXiiii. pꝰ tri nitatis Sermo. I. In p̄ſenti ẜmone volo tenere modū or tulani qui qn̄ vult ſeīare vl̓ plātas in or tu plātare bonas ⁊ vtiles ¶Prīo diſ ponit et ordiāt ī tabulis. poſt ſeīat Ita fa ciā Rō qꝛ in ſcā ſcriptura ſīgularit̓ ſāctū euuāgeliū d̓r ortꝰ clauſus ⁊ nō ager Or tus clauſus vel cōcluſus Canticoꝝ. iiij. Bene eſſet clauſus ortus qͥ haberet altiſ ſimū parietem ꝓ muro ⁊ portale ſtrictu ⁊ bonā ianuā ⁊ fortes ſeras. Sic ſanctum euuangelium eſt altiſſimo muro ſcꝫ fide xp̄iana muratū qͥ vſqꝫ ad celū aſcendit. Intm̄ ꝙ nullus infidelis nec hereticꝰ nec ſciſmaticꝰ poteſt intrare ad deſtruendum fructꝰ eius. portale ſtrictū ⁊ baſſū eſt hu militas. Ido nullus ſuꝑbus p̄t intrare colligendo fructꝰ eius ſecretoꝝ nec intel ligendo. Ianua firma eſt pauꝑtas apo ſtolicalis. ꝓpter hͦ licet multi ſtudeāt non tn̄ poſſunt īuenire theſauꝝ ſpūale. Nam ꝑſone carnales delicioſe ⁊cͣ. nō pn̄t intra re ad comedendū de fruttibꝰ huius orti qꝛ non ſenciunt dulcedine. qꝛ dulcedine vicioꝝ amittūt guſtū ⁊ inficiunt palatū. Sꝫ eſt apertꝰ xp̄iano corde huili ⁊ pau peri ſpū ⁊c̄. talis ſentit odorē eius. Ideo d̓t xp̄s qͥ eſt dn̄s huiꝰ orti. veniat dilectꝰ in ortū ſuū. Canticoꝝ. v. Nota dilectꝰ a xp̄o eſt xp̄ianꝰ qͥ in corde hꝫ firma fidē Nota in ortū ſuū. Euuangeliū eſt ortꝰ xp̄i dn̄atiue. ſꝫ d̓r xp̄iani finalit̓. qꝛ ꝓ eo factū eſt. Ecce qͣre ſcm̄ euuāgeliū d̓r or tus. ꝓpter hoc In orto euuāgelij hodierni ordinabo tres horas ẜm tres pͥncipales ꝑtes qͣs habet iuxta tres xp̄i excellencias que in eo oſtendunt̉. ¶ Prima eſt humilitas gracioſa Scd̓a benignitas ꝟtuoſa Tercia ſublimitas glorioſa In hijs autē nō plantabo caules nec ſpi nargīa. ſꝫ herbas aromaticas ⁊ ꝟtuoſas bonaꝝ doctrinaꝝ. ¶ In pͥmo plantabo vnā herbā aromatica que dicit̉ doctrina ethica vel monaſtica ad regendū ꝓpriam perſonā. ¶ In ſcd̓a aliā que d̓r politica ⁊ generalis ad regendū cōmunitate. In tercia aliā que d̓r yconomica cōiugal̓ ad regendū ꝓpriam domū. Hee plante erunt ita odorifere ꝙ pōt eeo dicere. Exijt fama hec ⁊cͣ. ¶ Dico pͥmo ꝙ in eu uangelio hodierno oſtendit vna excellen cia xp̄i que dr humilitas gracioſa. Hec oſtendit. In pͥma ꝑte euuangelij cū d̓ Loquēte iheſu ad turbas vſqꝫ ſequebāt̉ eum ⁊ diſcipuli eius. Querit quare xp̄s hunc pͥncipe ſtatim ſecutꝰ eſt. Cum tn̄ re gulū eius aduentū petentē increpauit vt patet ioh̓is. iiij. Rn̄ſio ꝙ iſte pͥnceps ha bebat duo ſcꝫ firma credenciā in corde ꝙ ſcꝫ poterat ſanare filiā ſuā vt patet in peticione dicēs. Ueni īpone manū ſuper eā ⁊ viuet. ¶ Scd̓o habebat ardentē de uocionē ad xp̄m quia accedens adorauit eum. Iſta duo ſtatī trahunt ad ſe xp̄m Nota ad hoc exemplū naturale ꝙ cande la clareſcens ⁊ fumigās finalit̓ trahit ad ſe luce. Xp̄s d̓r lux. Erat lux vera q̄ ⁊cͣ. Ioh̓is pͥmo. Si gͦ tu habes claritate fi dei in corde ⁊ fumigacionē deuocōnis ſta tim trahes ad te xp̄m Apl̓s. In xp̄o ih̓u fides. Ecce credencia q̄ per caritatē ope ratur. Ecce deuocio. Ad gal̓. v̓. Quia gͣ ille pͥnceps habebat iſta duo ⁊ nō ille re gulus. Id̓o ⁊cͣ. Ecde h̓ hūilitas xp̄i gra cioſa. Ecce h̓ pͥma pars orti xp̄i huius diſpoſita ⁊ ordinata. Modo ſeminemꝰ in ea herbas aromaticas ſcꝫ de doctrinis ethicis monaſticis ad regendū ꝓpriā per ſonā in bona vita. Et ſunt due ſcꝫ oro q̄ p̄ſeruat nos a peccatꝭ futurꝭ Scd̓a eſt cō feſſio q̄ purgat a peccatꝭ p̄teritꝭ. Oracio on̄ditur cum d̓r. Ecce pͥnceps vnus ac ceſſit ⁊cͣ. Qui enī vult ⁊cͣ. debet pͥmo ad xp̄m accedere. Qui vult regi ſupplicare pͥmo accedit. Si dicatur ⁊ quō poſſemꝰ xp̄o accedere cū ſit in celo. Dico nō debē mus accedere corporalit̓ ſꝫ intellectual̓r cogitando qn̄ vis orare cū quo habes lo qui ſcꝫ cū rege celi cogitādo ꝙ vides euꝫ in cathedra ſedentē. Sic actēdit homo A ſicut ille qͥ loquit̉ cū rege flectit genua. ⁊ diſco operit caput Ita etiā in orōne quia nitatis Sermo. I Dnica. XXIIii. pꝰ tri exquo hō acceſſit debet orare. Id̓o d̓r de pͥncipe ꝙ ⁊cͣ. ꝙ ſuā ſupplicōne. Ecce qͣlit̓ oſtendit nob̓ orare Id̓o dauid. Accedite ad eū ⁊ illuminamī ⁊cͣ. Ide de regina ce li ⁊cͣ. Qui autē ſic orauerit ſicut pͥnceps iſte. erit eiꝰ orō accepta. Qui alias orat nō obtinebit aliqͥd. Ecce h̓ herba aroma tica q̄ p̄ſeruat hoīem ⁊cͣ. Nota h̓ exem plum ſiue miraculū de iuuene mercato re deuoto ꝟgini marie qͥ qͣlibet die contē plando. xij. grās factas virgini marie ẜm xij. ꝑtes ſue ꝑſone p̄ſentabat. xij. aue ma ria. ¶ Primo cogitubat ⁊ contēplabat caput marie plenū ſapīa plus qͣꝫ pr̄iar che ꝓphete ⁊cͣ. ⁊ ſic dicebat pͥmū aue ma ria. Deinde oculos qͦciēs reſpexerit xp̄m Tercio aures quō audierit xp̄i ẜmones. Quarto nares qualeꝫ odorem ſenſit de corpore xp̄i in die natītatis ⁊cͣ. Quinto os quociens oſculata eſſet xp̄m. Sexto vbera q̄ lactauer̄t filiū dei. Septimo cor plenū igne amoris. Octauo brachia qͥ bus āplexata eſt xp̄m. Nono vētrē tāqͣꝫ xp̄i camerā. Decīo genua qͣliter orabat Undecimo tibias qͣliter iuit laborando qn̄ ꝑdidit filiū dū eſſet ānoꝝ. xij. Duo decimo animā plenā oī ꝑfectione ⁊ cor pus pn̄iali afflictione. Nota qͣliter dum p̄dictus iuuenis iret ad feriā in via inue nit latronēs ⁊cͣ. Ex iſto miraculo poteſtꝭ cognoſcere quō orō facta ad deū eſt her ba aromatica ⁊cͣ. Id̓o xp̄s d̓t oportet ſꝑ orare ⁊ nō deficere in qͣlibet mane ⁊ ſero Luce. xviij. ¶ Scd̓o iſte pͥnceps on̄dit ꝯfeſſionē ſacͣmentalem q̄ purgat a pctīs p̄teritis. In ꝟbis qn̄ dixit dn̄e filia mea ⁊cͣ. Statī poſt pctm̄ mortale filia mea.i. aīa eſt mortua. Id̓o de bona rōe ⁊ de cō ſilio ſtatī eſſet ꝯfitendū pctm̄ qͣlibet die. Mō dicunt multi expectabo. xl. Et ſi ca dit lutū in tunica nunqͥd dices expectabo ꝑ annū. Ecce qͣre d̓t nō defuncta. Qui autē nec ī qͣdrageſima vult̓ ꝯfiteri piū. ⁊ pͥmo in aīa q̄ ſepeliet in īferuo. Scd̓o in corpore ꝙ nō dꝫ ſepelire ī cimiterio No ta quō curatꝰ dꝫ hr̄e in ſcpͥtis qͥ ꝯfitent̉ ⁊ ꝗͥ nō ⁊cͣ. Qui abſcondit ſcelera ſua non diriget̉ qͥ autē ꝯfeſſus fuerit ea ⁊ relq̄rit ea mīam ꝯſeq̄tur. ꝓuer. xxviij. Ecce qͣre dixit filia mea ⁊cͣ. Scd̓o dixit pͥma ꝑs ve ni. Ecce h̓ abſolucio. an̄qͣꝫ ꝑſona cōfitea tur ⁊ abſoluat̉ eſt habitacio demonū qͦt pcrā mortalia qͥs habꝫ tot d̓r hr̄e demo nia. De beata magdalena dicūt euuāge liſte ꝙ xp̄us eiecit ſeptē demonia.i. ſeptē pctā mortalia qꝛ n̄ legit̉ ꝙ fuit demonia ca. ſꝫ facta ꝯfeſſione ⁊c̄. venit xp̄s ꝑ grāꝫ Id̓o dixit veni dn̄e. Et xp̄us. veniā ⁊c̄. Doctrina eſt theologie ꝙ in abſolucōne nō ſolum venit xp̄s ꝑ gram. īmo etiā per pn̄tiā perſonale. ⁊ nō ſolū xp̄s ſꝫ etiā to ta trinitas Si qͥs ẜmonē ⁊cͣ. Ioh̓is. xiiij. Si qͥs diligit me ſermonē meū ẜuabit ſcꝫ illū que dixit ꝑ os apl̓i ſui iacobi. Cō fitemini alterutꝝ pctā vr̄a ⁊ orate ꝓinui cē vt ſaluemī Iac̄. v. Ecce pn̄ie īiunctio pn̄iam vocat manuꝫ q̄ qͥnqꝫ digitos hꝫ Primꝰ ē pollex ⁊ eſt ꝯtricio cordis ¶ Scd̓s eſt bonū ꝓpoſitū nō redeundi ad pctā ¶ Terciꝰ eſt pn̄ialis afflictio. qꝛ ſic̄ caro fuit tibi occaſio peccādi ita etiā peni tere dꝫ ¶ Quartꝰ ē iniuriaꝝ remiſſio cō gitando ꝙ maiores iniurias feciſti xp̄o. Dicūt medici ꝙ ī iſto digito ē vena cor dialis. Id̓o ī deſponſacōe ponit ibi annu lus ad īnuendū ꝙ ſe debēt cordialit̓ dili gere. ¶ Quintꝰ ē īiuſtoꝝ reſtitucio tam de fama qͣꝫ etiā de hoīs Ecce qͣre d̓t īpo ne ⁊cͣ. Ꝙꝛ ita ꝓmiſit deꝰ Si īpius ege rit pn̄iam ⁊cͣ. Eze. xxxiij. ¶ Dico ſcd̓o ꝙ in ſcd̓a ꝑte euuāgelij on̄dit̉ ſcā ꝟtus xp̄i q̄ d̓r benignitas ꝟtuoſa cū d̓r Et ecce mu lier ⁊cͣ. vſqꝫ mulier ex illa hora. Ecce hic xp̄i benignitas virtuoſa. qꝛ cū illa mulier deberet puniri qꝛ approximabat ꝯͣ legem Leui. xiij. Xp̄s autē n̄ puniuit ſꝫ etiā cō ſolatꝰ fuit eā Et ī illa ꝑte plātande ſunt herbe aromatice.ſ. doctrine politice q̄ ſūt ad bonū regime cōitatis ⁊ ad hͦ oꝫ duo puncta declararare Prīo q̄ ē mulier hec q̄ hꝫ ⁊cͣ. Iſta mulier ē cōitas q̄ habūdat in pctīs notorijs. pctā notabilia ⁊ noto LLL.iiij. Dnica. XXIIii. pꝰ tr nitatis Sermo. II. ria dicūt̉ ſanguis in ſacͣ ſcpͥtura Aucͣtas dauid qͥ peccauit grauit̓ luxuria ⁊ homici dio qꝛ ꝯn̄cia ſūt ⁊ credidit ⁊cͣ. Id̓o fuit ſi bi dictū vir ſanguinū. Ecce ⁊cͣ. ſcd̓i regū xvi. Et pecijt veniā ab eo di. Libera me d̓ ſanguinibꝰ ⁊cͣ. Quō curabit̉ iſta corrup cio cōitatꝭ. Dico ꝙ tāgendo veſtē xp̄i q̄ ē ſacͣ ſcpͥtura. Rō qꝛ ſic̄ veſtis cooperit ꝑ ſonā Ita ſacͣ ſcpͥtura xp̄m. Iō iudei ſolu vider̄t veſtē. de iſta veſte d̓t yſaias. Gau dēs gaudebo ī dn̄o ⁊cͣ. Iſa. lxi. Nota cū d̓r in pl̓ali veſtimētꝭ. qꝛ ſacͣ ſcpͥtura nō in vno libro ꝯtinet ſꝫ in multꝭ. Scd̓o d̓t. ⁊ indumēto iuſticie. qꝛ ſacͣ ſcpͥtura tota eſt vna qͣ xp̄s induit̉. Si gͦ hͨ cōitas patitur fluxū ſanguinis ⁊ iā fetet ꝑ malā famā ⁊ deficit paulatī ⁊ vadit ad deſtructione re mediū ē tāgere fimbriā xp̄i.ſ. ſacrā ſcpͥtu rā faciēdo ea q̄ d̓t ꝯͣ ſex pctā mortalia. ⁊ ſic curabit̉. Primū pctm̄ eſt ſuꝑſticōnis dyabolice. Scd̓m blaſphemie diuinalis Terciū negligēcia feſtiuitatū. Quartuꝫ ludus Quintū lupanaria ſecreta Sextū ſocietates criminales. Ex pctīs ſecretis cōitas nō hꝫ periculū. ſꝫ qn̄ pctm̄ eſt no toriū ⁊cͣ. ¶ Dico t̄cio ꝙ on̄dit xp̄i ſubli muitas glorioſa In t̓cia ꝑte euuāgelij vbi d̓r. Cū veniſſet ih̓s in domū ⁊cͣ. vſqꝫ ad finē. In iſta tabula ſunt plātande herbē aromatice de doctrinis yconomicalibus ꝓ bono regimīe domꝰ Tria fecit xp̄s in ſuſtentacōne huiꝰ puelle in qͣ oſtendit to tum regime domus. Primo eiecit de do mo tibicinas ⁊ turbā tumultuāte in quo ſignificat excluſio male ſocietatꝭ. Si vul tis bene regere domū veſtrā. expellatꝭ ma los. Itē non ſolū expellere malas perſo nas debetis ſꝫ etiā malas cōſuetudines. Itē ſi famuli nō habent occaſionē audi endi miſſā ⁊cͣ. Detis eis facultate quia oportet reddere rōnē de eis. Ideo ſcrip tura Si quis ſcꝫ pr̄familias ſuoꝝ ⁊ maxi me domeſticoꝝ curā nō habuerit fidem. negauit. pͥma thimothei. v. ¶ Scd̓o te nuit manū eius. Ecce xp̄i ꝓfectio Ꝙ cō ſeruabit domū tuam in habundācia ⁊ in pace ⁊cͣ. Et pot eris dicere cū dauid. Te nuiſti manū dexterā meā ſcꝫ ꝓſperitatis ⁊ cuꝫ gloria ſuſcepiſti me. pſalmo. xxvij. ¶ Tercō dixit puelle ſurge Ecce gracie ſpūalis collacio. Surge qͥ dormis ⁊ ex ſurge a mortuis ⁊ illuminabit re chriſtꝰ Ad epheſeos qͥnto. ¶ De eadē dominica. Sermo ſcd̓s. Cceſſit retro ⁊ tetigit fimbria veſtimenti eius. Iſtd̓ verbū hr̄ originalit̉ Math̓. ix. Iu iſto ẜmone volo declarare qͣlit̓ aīa pctīs īfirma poterit curari. Materia erit bona ⁊ ſpeculatiua ⁊ etiā moral̓. Sed pͥmo ſa lutet̉ ꝟgo maria Cogitaui ꝑtractare ver bū iſtd̓ ẜm tres ītellectꝰ ſacre ſcpͥture.ſ. Hyſtoricā vel litteralē ¶ Allegoricū vo figuralē. Tropoloyeū vel morale. ¶ Quātū ad pͥmū intellectū ſciēdū ꝙ exqͣ adā ⁊ eua peccauer̄t ꝯͣ deū. oēs gētes mu diꝓpter pctā tendebāt ad finale deſtru ctionē ⁊ ꝑdicionē ꝓpter qd̓ deꝰ volens mittere ſaluatore ⁊ redēptore elegit ſi bi certū ppl̓m. In iſto mūdo de qͦ naſce retur ẜm carneꝫ cuiꝰ ppl̓i pr̄ fuit abrahā cui ꝓmiſit deꝰ ꝙ de ſua gn̓acōe ſaluator mūdi naſceret̉ Cui ppl̓o dedit duo ſigna pͥncipalia vt diſtingueret̉ a ceterꝭ ppl̓is. ꝓut paſtor ſignās oues. vnū occultū ī carne. ⁊ aliud publicū ī veſtimētis. Si gnū occultū ⁊ ſecretū in carne eſt circūci ſio in membro virili ad ſignificādū ꝙ de ſua gn̓acōe meſſias mūdi ſaluator naſce retur. Circūcidet̉ in vob̓ om̄e maſculinū Gen̄. xvij. Dn̄e ⁊ vbi erit iſta circūciſio ī aure nō in digito nō. ſꝫ circūcidetꝭ carnē p̄pucij vr̄i vt ſit ī ſignū.ſ. ꝙ de illa gn̓acio ne naſcet ſaluator mūdi. Iō iudei ⁊ aga reni qͥ circūcidunt̉ faciūt ꝯͣ ꝓmiſſionē qꝛ exqͣ ꝓmiſſio ē ꝯpleta ceſſat ſignū ꝓmiſ ſionis. Quid facit ſignū ī tabetna exqͦ vi num eſt iā venditū. Quia iam venit xp̄s. ⁊ ipſi on̄dunt ꝙ nondū venit ideo peccat ꝓpter qd̓ nos nō recipimꝰ circūciſionem. Dn̄ica. XXIiii. pꝰ tri nitatis Sermo. III. vn̄ apl̓s. Dico vobis qm̄ ſi circūdamini xp̄us vob̓ nichil ꝓ deſt ad Gala. v. Hoc ſignū voluit reciꝑe xp̄s vt daret fine le grmoyſt que tota ordīabat̉ ad xp̄m tāqͣꝫ ad cauſā finalē. Id̓o d̓t xp̄s Amen dico vob̓ qꝛ nō veni ſoluere legē ⁊cͣ. Mat. v Scd̓m ſignū ꝙ dedit illi ppl̓o fuit publi cū ſcꝫ extra in tunica ſuꝑiori vt om̄s cog noſcerēt ꝙ erāt de genere abrahā ſ. qua tuor fimbrias de colore celeſti de filo vel de ſerico. vna ante alia retro. alia a dextrꝭ. alia a ſiniſtris ⁊ dicūtur fimbrie. De hoc auctoritͣs. Dixit quoqꝫ dn̄s ad moyſen. Loquere filijs iſrl̓ ⁊ dices ad eos vt faci ant ſibi fimbrias ꝑ qͣtuor angulos pallio rū ponētes ī eis victas iacinctīas Nume xv. Nota victas iacīctīas ad ſignificādū doctrinā celeſtē regꝭ meſſie q̄ debebat da ri ꝑ qͣtuor euuangeliſtas ꝑ matheū qͥ an̄ alios ſcripſit euuāgelium doctrina ⁊ lex xp̄i nō ꝓmittit terrena vt lex moyſi. ſꝫ ce leſtia. Qui facit volūtatē pr̄is mei qͥ ⁊cͣ Mathei. vij. Xp̄s aūt ſic̄ voluit incarne ſuſciꝑe ſignū circūciſionis. Sic etiā in veſ timēto portabat p̄dictū ſignū diſtinctio nis. Itm̄ cū eſſet puer ꝟgo maria mani bꝰ ꝓprijs fecit ſibi vnā tunicā ⁊ ſꝑ porta bat illā amore mr̄is ⁊ ip̄o creſcēte creſce bat veſtis ⁊ ꝟgo poſuit ī illa illas victas iacinctinas vn̄ ſuꝑ illo ꝟbo mulierꝭ ſama ritane. Quō tu iudeꝰ cum ſis bibere a me poſcis que ſū mulier ſamaritana non em̄ coutūt̉ iudei ſamaritanis Io. iiij. Dicunt h̓ gloſe ꝙ in veſtibꝰ ⁊ fimbrijs cognouit eū eſſe iudeū. Id̓o ml̓ier alia q̄ habebat fluxū ſanguīs de qͣ loquit̉ euuāgeliū dice bat infra ſe O ſi poterā tangere vnam. ſꝫ miſera qͣre appximabar qꝛ tales ml̓ieres ab alijs excludebant̉ ẜm legē Leui. iij. qꝛ fetebat dicebat em̄ ſi ego venio an eū ſen ciat fetorē ſi ad latus iteꝝ. Ergo voluit retro venire ⁊ hͦ d̓t thema. Acceſſit retro ⁊ tetigit fimbriā veſtimenti eius ⁊cͣ. Et xp̄s vidēs eā ip̄a timuit credens ꝙ eā re p̄henderet. Sꝫ xp̄s ꝯſolatꝰ eſt ea d. Cō fide filia ⁊cͣ. Et hͦ de pͥmo. Qn̄tū ad ſecundū ſcꝫ ad intellectū allegoricū d̓r ab aleon grece ꝙ eſt alienū latine ⁊ gore ſē tētia qͣſi aliena ſnīa qn̄ facta vel dicta ſa cte ſcript̉e exponunt̉ de xp̄o Id̓o apl̓s ex ponēs. Aliqͣ fctā abrahe de xp̄o d̓t. Que ſūt ꝑ allegoriaꝫ dicta ad Gal̓. iiij. Cū gͦ d̓r acceſſit retro ſcꝫ aīa peccatrix ⁊ terigit oꝫ declarare q̄ ſit ip̄a veſtis xp̄i dico ꝙ ꝑ allegoriā veſtis ē huānitas ſūpta de bea ta ꝟgine. Rō qꝛ ſic̄ veſtis cooꝑit ꝑſonā ita huāitas diuinitatē xp̄i. Iō iudei ſolū videbāt veſte cū in forma dei eſſet habi tu īuentꝰ eſt vt hō ad Phil̓. ij. In hͦ veſ timēto ꝑtat qͣtuor fimbrias. Anterior ē dulciſſima mīa ad penitētes Intm̄ ꝙ ſi a liqͥs pͥnceps vel dn̄s hr̄et ꝑtem ſue mīe reputaret̉ ſtultꝰ. qꝛ ſi eſſet aliqͥs miles qͥ feciſſet oīa hͨ mala ſcꝫ ꝙ occidiſſet pr̄em ſuū ⁊ mr̄eꝫ ⁊ filios regꝭ ⁊ violaſſet filias eiꝰ ⁊ ip̄m ꝑcuſſiſſet ⁊ ꝑceret ſibi ſtultus reputaret maior ē adhuc īfinita mīa xp̄i. qꝛ ſi vnꝰ hō occidiſſꝫ om̄s apl̓os ⁊ ioſep pr̄eꝫ putatm̄ ymo etiā ſi ꝟgīeꝫ iugulaſſꝫ ⁊ ip̄ꝫ xp̄m ꝓprijs maībꝰ crucifixiſſet ſi pꝰ hr̄t tātā ꝯtricōeꝫ vt gͣnū ſynapis ⁊ pete ret veniā in hͦ mūdo xp̄s ſtatī ꝑceret ſibi. de hoc auctͣs. Si impiꝰ egerit pnīaꝫ ⁊cͣ. Eze. xviij. ſꝫ pꝰ vitā pn̄teꝫ fiet duxiſſiā iuſticia ad nō pnītētes. Sic em̄ ē īfinite mīe peītētibꝰ ſic ē īfinite rigorꝭ īpeītētibꝰ qͥ nolūt ꝯteri nec ꝯfiteri nec deſiſtere a pec catis Intm̄ ꝙ ſi vnꝰ decederet ī vno ſolo pctō mortali ⁊ a criſto peteret veniam de illo pctō ⁊ om̄s ſctī ⁊ ſctē orarēt ꝓ illo genibꝰ flexis ymo omēs ſc̄i angeli ymo ⁊ ꝟgo maria nō obtīeret ſibi veniā. etiaꝫ ſi centū vel etiā mille ānis ꝓ illo interce de rēt Quare pꝫ h̓ ſtulticia ml̓ieꝝ d̓ ego be ne ꝯponā me cū d̓o d̓s ē miẜicors veꝝ ē ſꝫ etiā eſt duriſſimꝰ īpenitētibꝰ auctͣs ze lus ⁊ furor viri nō ꝑcet ⁊cͣ. Prouer. vj. ¶ Nota ꝙ ſi in preſenti vita homo peni tet ⁊ petit aliqͣꝫ gratiā vel aliqd̓ donū ſta tim ꝯcedit ſibi niſi eſſet. In detrimen tum anime quando homo petit aliquid ꝙ non datur ſignum eſt ꝙ non eſſet vtile aīe ſic̄ Dn̄ica. XXIiii. pꝰ tri nitatis Sermo. III nec vos daretis vinū ⁊ fructus infirmo licet peteret. qꝛ nō eſſet ſibi vtile. Si aūt petit de zuckera dabitis. Sic oēs ſumus infirmi neſcimꝰ qͥd eſt nob̓ vtile vel noci uum. Infirmꝰ petit ſanitatem nō d̓t xp̄s qꝛ nō eſſet vtil̓ aīe tue. ſꝫ dat pacīaꝫ que eſt melior poſtulate a d̓o ⁊ dabit ⁊cͣ. Ia jͣ. Maximū bonū eſt futura gl̓a. de quo apl̓s qͥ eā vidit interrogatus qͥd vidiſſet nō potuit expͥmere ſꝫ dixit. O altitudo di uitiaꝝ ſapīe ⁊cͣ. ad Ro. xj. De oībꝰ hijs qͣtuor fimbrijs d̓t dd̓. in vna auctoritate Ꝙꝛ miſcd̓iaꝫ ⁊ ꝟitatē. p̄s. lxxxiij. Nota quō d̓s nr̄ diligit mīaꝫ. Ectē fimbria an terior ⁊ veritatē.i. iuſticiā. ecce poſterior Gr̄aꝫ dabit dn̄s ſcꝫ in hͦ mn̄do. ecce ſini ſtra. ⁊ gl̓am in alio. ecce dextra qn̄ gͦ aliqͣ ꝑſona patit̉ fluxū ſanguīs q̄ ſcꝫ habūdat in pctīs ad tactū vniꝰ fimbrie ſanat non anterioris ſꝫ poſteriꝰ ſcꝫ iuſticie. Id̓o d̓t acceſſit retro. Qn̓tū ad terciū iuxta intel lectū tropologicū a tropos ꝙ eſt ꝯuerſio ⁊ logos ẜmo qͣſi ſermo ꝯuerſus ad mo res ſ. Pro qͦ ſciendū ꝙ bona vita eſt no bis veſtimentū neceſſariū. qͥlibet em̄ ho mo vel religioſus. tenens bonā vitaꝫ eſt bn̄ īdutꝰ. Nullꝰ ſine īdumēto bone vite pōt intrare ad nuptias ꝑadiſi. Nota pa rabolā q̄ habet̉ Mat. xxij. De rege faciē te uuptias filio ſuo. Rex autē ītrauit vt videret diſcūbētes ſi aliqͦ indigebāt qͥ in uenit ibi vnū ⁊cͣ. cui dixit rex Amice quō ⁊cͣ. Mat. xxij. At ille obmutuit. Tunc dixit rex. veſtis nuptial̓ eſt bona vita ſine qͣ nullꝰ pōt celeſtes nuptias ītrare. Id̓o d̓t apl̓s Induite vos ſic̄ electi. ad Col̓o iij. Patet hic rn̄ſio ad queſtionem que retiū. Sꝫ erimꝰ īduti vel mūdi in ꝑadi ſo qꝛ oēs erimꝰ induti nō veſtimentꝭ cor ruptibilibꝰ. ſꝫ de veſtimētis ꝟtutū Ioh̓s in Apoc̄. Beatꝰ qui cuſtodit veſtimenta ſua ⁊cͣ. Apoc. xvj. Quatuor fimbrie veſ tis bone vite ſūt qͣtuor ꝟtutes cardina les ſiue morales. Anterior ē prudentia intelle ctualis q̄ p̄cauet ꝑicula ſpūalia et tēꝑalia qꝛ auiſāt an̄qͣꝫ veniat periculū ne hō cadat faciēdo ꝯtra deū. Id̓o d̓t ſcrip tura. Ocl̓i tui recta videant ⁊cͣ. Pro. iiij Palpebre molles ſūt cogitacōes aīe q̄ debēt p̄cedere dn̄do. Si ego facere hͦ poſ ſet ſeq̄ h̓ vel hͦ Ido multi frāgūt ſibi col lū qꝛ pͥus nō cogitat. vt pꝫ de dicta filia iacob Gen̄. xxxiiij. Ocl̓i tui recte videāt te ⁊c̄. Poſterior ē iuſticia pn̄ialis q̄ pu nit pct̄a p̄terita faciendo iuſticiā de ſe ẜm ꝙ hō peccauit. Si peccaſtis ꝑ ſuꝑbiā fa ciatis iuſticiā. De iſta fimbria dixit deus. Cuſtodite iudiciū. Iſa. lvj. Dextra ē te perātia ꝟtualis q̄ in ꝓſꝑitate refrenat ne hō faciat exceſſū. In chamo ⁊ freno ⁊cͣ. p̄s. xxxj. Siniſtra fortitudo q̄ facit hoīem tollerare aduerſa. Ad tactum em̄ iuſticie pn̄ial̓ non ſolū infirmꝰ ſanat ſꝫ mortuus ſuſcitat̉ ⁊ nō ſolū ꝑſona ꝑticularis. Sꝫ etiā coītas general̓. Qn̄ ſcꝫ qͥs facit iuſ ticiā de peccatis notorijs auctorit̉s. Re pēte loquar. Iere. xviij. Pꝫ ꝙ ex pn̄iali iuſticie reuocat ſnīa datam curia diuine iuſticie. Tangamꝰ gͣ illā fimbriā ⁊ habe bimꝰ ſanitate ¶ Dn̄ica. xxiiij. ẜmo. iij. Mpleamini ag nicōne voluntatis dei ad Coll̓. jͣ. Inter alia multū ad ſaluacōeꝫ noſtraꝫ neceſſariū eſt ſcire voluntatē dei. Ratio. ſeruus ſi nō ſciat voluntateꝫ dn̄i quomō poterit bene ſeruire In qͦ credit domino be ne ſeruire diſplicet̉. Quare in pͥmis. ſi qͥs voluerit bn̄ ẜuire dꝫ primo ſcire volun tatē dn̄i ſui. Ita om̄s ẜui ſumus domini nr̄i ih̓u xp̄i In baptiſmo ꝯducit nos. Sa cerdos eſt notarius d. Quid vis rn̄dit fi dē ih̓u xp̄i. ⁊ ſacerdos ⁊ fides xp̄i qͥd da bit tibi. rn̄dit vitā eternā. Ecce ſalarium xp̄iano ꝓmiſſū. Qui crediderit ⁊ bapti ſatꝰ fuerit ſaluus erit. Mar. vltimo. Ex go abrenūcia ſathane reſpondit. abrenū tio. Ecte ꝯductio in hͦ ꝯſiſtit Ideo nō ſo lū inqͣtū create ſue ſumꝰ tenem ſibi ſerui re ſꝫ etiam ex ſpēali ꝯductione qꝛ ex ſpēali gr̄a ⁊ boītate ſua vult nobis p̄ multis pa gaīs ſuū dare ſalariū ſi fecerīꝰ volūtatē. nitatis Sermo. III. Dnica. XXIIii. pꝰ tri auctoritas. Nō oīs qui d̓t mihi dn̄e dn̄e intrabit in regnū celoꝝ ſꝫ qͥ facit volūta tem pr̄is mei qͥ in celis eſt ip̄e intrabit in tegnū celoꝝ Math̓. vij. Quare ſuꝑ oīa neceſſariū eſt ſcire q̄ ſit eiꝰ volūtas ⁊ qͥd velit de vnoqͦꝫ. Id̓o dd̓ petēdo ait dn̄e ad te ꝯfugi doce me facere volūtatē tuā ⁊cͣ. in pͣs. cxlij. Nota ꝙ dd̓ loquit̉ in ꝑſo na peccatorꝭ dn̄e ad te cōfugrqi d. Sum hucuſqꝫ dyaboli eius volūtate faciēdo in ſuꝑbia luxuria ⁊cͣ. Sꝫ volo dimitte re. Id̓o dn̄e ad te ꝯfugi doce me ⁊cͣ. Ꝙ deꝰ meꝰ es tu. Deꝰ in veteri teſtamento nō ita clare declarauit ſuā volūtatē ſicut in nouo qꝛ mō quilibet religioſus clericꝰ. ⁊cͣ. pōt ſcire de eo qͥd vult deꝰ. qꝛ totum ſcriptū eſt nō oportet niſi legere vel audi re. Sd̓o d̓t thema Impleamini agnicōne volūtatis dei. Modo videamꝰ qͥd deus vult de nob̓ in hoc mūdo vt ſimus digni hr̄e ſalariū glorie ⁊ amore veſtri queſiui ⁊ inueni octo que deus vult que ſūt Ueritas diuīalis. Caritas cordial̓. Pu ritas perſonalis. Honeſtas exemplaris. Unitas amicabilis. Pietas fraternalis Aſperitas pn̄ialis. Firmitas virtualis. De primo qͥlibet dꝫ hr̄e in ſuo intellectu ⁊ credere ꝟitatē diuinalē ſcꝫ ꝙ credat fir mit̉ veritates fidei cathoolice a deo incar nato nob̓ reuelatas. Rō ſi aliqͥs hꝫ vnā falſā opīoneꝫ de aliqͦ articulo fidei ibi eſt ꝑicl̓m maximū. qꝛ totū edificiū ⁊ funda mentū ꝟtutū ⁊ meritorū corruet Si nō vis credere pͥſtiano de xgilla per eū data in gͣmatica nō eſt picl̓m. Sed ſi non vis credere xp̄o de regl̓is ꝑ eū datꝭ. De arti culis fidei. Ibi eſt ꝑiculum. Quare ſctūs Tho. ij. ſcd̓e qi. ariiij. de fideⁱ querit. Si qͥs dubitat in vno articl̓o fidei an habeat fidē ⁊ credentiā de alijs articulis d̓t ꝙ nō Sꝫ ſolū opīoeꝫ de alijs rō qꝛ certum eſt v̓etus fide ꝙ ꝟtus dei nō hꝫ niſi vnū fūdamentū in diuiſibile qd̓ eſt ꝟitas diuīal̓ falli nō pōt nec fallere qͥ gͦ dubitat in vno non rema net ſibi fūdamētū de alijs cum nō ſit niſi vnicū fūdamentū oīm. Nota ad hͦ ſil̓itu dinē de magna rupe ſuper qͣm eſſent. xij. camere edificate. qꝛ ſi rupis eadit cadūt etiā om̄s camere. Sꝫ ſi ſolū caderet vna camera nō ex hͦ caderent oēs alie. Ita ſax um fortiſſimū eſt pͥma ꝟitas ſuꝑ iſtā cō ſiſtūt. xij. camere articl̓oꝝ. Fūdamētum aliud nemo pōt ponere p̄ter id qd̓ poſitū eſt qd̓ eſt xp̄s Ih̓s qꝛ ip̄e eſt viā veritas ⁊ vita. Id̓o āmoto hͦ fūdamēto nulla tn̄ rema camca net. Secus de ꝟtutibꝰ moralibꝰ ſaltē ac quiſitis qꝛ vna āmota alie remanēt Itē d̓t ſctūs tho. vbi ſupͣ. Sic̄ pctm̄ mortale ꝯtrariat caritati. Ita diſcredere vnū arti culū ꝯtrariat fidei. Sꝫ caritas nō rema net ī hoīe poſt vnū pctm̄ mortale. Ergo nec fides poſtqͣꝫ qͥs diſcredit vnū articu lum fi dei hͨ tho. Unde extra de hereti. li. v c. jͣ. dubiꝰ in fide infidelis eſt ſūt verba ſte phani pape. vult gͦ deꝰ vt habeamꝰ veri tate diuīalē auctͣs. hͦ bonū ⁊ acceptū cō ē rā ſaluatore nr̄o deo qͥ vult om̄es hoīes ſaluos fieri ⁊ ad agnicōeꝫ veritatꝭ venire. j. Thy. ij. Nūc ſi qͥs voluerīt volūtateꝫ dei facere ꝯgnoſcet de doctrīa mea. Ioh̓. vij. Nota qͥ vult qͣntū ē ex ꝑte fui ſꝫ non vult cogere libeꝝ arbitriū. ip̄e vult ſꝫ ſūt ml̓ti qͥ nolūt ꝓpter liberū arbitriū vt mali xp̄iani pctōres ⁊ īfideles qͥ nolūt ad ag nicōeꝫ ꝟitatꝭ venire. Scd̓o vult vt habe amꝰ caritatē cordiale nō ſolū vult d̓s ꝙ intellectꝰ ſit informatꝰ veritate diuīali ſꝫ etiā ꝙ ſit īfor mata volūtas caritate. Ca ritas gͦ ad deū ē hn̄da ⁊ ad ꝓximū. Iſtā vult d̓s in qͦlibet xp̄iano. ¶ Nota h̓ pul chꝝ exēplū v̓itatꝭ declaratm̄. Quidā bo nꝰ hō vidēs ſcripturā tm̄ ꝯmedare ꝟtu te caritatꝭ voluit habitare ī villa vbi eēt caritas. qͣ de re cucurrit de villa ī villā ve niēs ⁊ circa qͣndā villā vidit furcā ⁊ ſuſ pēſos in illa ⁊ qͥrebat cāꝫ qͣre eſſet furca ⁊ dicebat̉ ſibi ꝓpt̓ furtū. Dein̄ ibat ad ec cl̓iaꝫ ſi forte īueīret caritateꝫ ⁊ vidit ibi ml̓ieres ornatas ad alliciēdū viros. tā dē reīt ī ꝑtes orientales ⁊ nō īuenit furcaꝫ qͥ petēs qͣre hoc fuit ſibi dictū Nūqͥd xp̄i ani debēt ſibi nocere abſit ⁊ intͣuit ⁊ vid̓t nitatis Sermo. II. Dnīca. XXIiii. pꝰ tri ꝙ nullus decipiebat aliū. ymo qn̄ venie bat emptor dicebat̉ ſibi. Ego iā vendidi hodie ſꝫ vicinus meꝰ nil vēdidit ⁊cͣ. De inde iuit ad curiā vbi ꝯſueuit fieri iudiciū ⁊ vidit portas clauſas plenas telis ara neaꝝ qui querēs vbi placitabāt fuit ſibi dictū ꝙ inter eos nō fuit nec erat litigiū nec queſtiones ſꝫ ſoluꝫ ter aūt qͣter in an no aꝑiebat curia premiſſo p̄cone ſi aliqͥs hr̄et queſtionē. Et iudex expectabat vi dens ꝙ nullꝰ veniret ⁊ ibat ad prādium ⁊ dixit ille o h̓ eſt caritas. Deinde iuit ad eccl̓iaꝫ in dn̄ica ⁊ vidit an̄qͣꝫ miſſa incipe ret̉ ſtatim eccl̓a erat plena viri ſeorſū ⁊ ml̓ieres ſeorſū cū magno ſilentio deuote poſt miſſā vidit ꝙ bini ⁊ bini ibant ad cō municādum ⁊ poſt dabāt ſibi mutuo pa ce. Dein̄ mulieres idē faciebant hͨ porro ne eſt caritas. Ecce erga deū quāta deuotio et erga ꝓximū qͣnta dilectio. Et dixerūt ſibi. vos eſtis extraneus venite ad domū meam. Nō d̓t aliꝰ vos habuiſtis heri ꝑ egrinos. Id̓o dimittatis mihi iſtū ſi pla cet. O dixit ille hic ego volo ſtare. Inne ni qd̓ queſiui Ecce hͦ caritas quā vult de us ſꝫ hodie ꝓchdolor nō īuenit. De iſta dixit xp̄s in quodā ẜmone Ignē ſcꝫ cari tatis ardētis veni mittere in terrā. Et qͥd volo niſi vt ardeat Luc̄. xij. Mō poteſtꝭ ītelligere. Quid ſit caritas. Tercio vult deꝰ de nob̓ puritatē ꝑſonalē ſcꝫ ꝙ ꝯſer uemꝰ ꝑſona nr̄aꝫ purā a malis cogitacō nibꝰ ⁊ a luto luxurie triplici rōe. Prima eſt ꝓpter creacōeꝫ. Deꝰ em̄ creauit hoīem ad ymaginē ⁊ ſil̓itudinē ſuā qͣntū ad aīaꝫ qꝛ tūc d̓s nō habebat corpꝰ. Sic̄ gͦ mag nū eſſet pctm̄ ymagine xp̄i ꝓicere ad lu tū ⁊cͣ. Maiꝰ peccatū qn̄ aīa q̄ eſt ꝓpior ⁊ verior ymago dei ꝓicit in luto luxurie. Id̓o cuilibet hoī d̓r cuſtodi temetipſuꝫ ⁊ aīaꝫ tuam ſollicite Eccl̓i. xix. Serua aīaꝫ ⁊cͣ. Scd̓a rō eſt ꝓpter redemptionē aſſū ſit carnē humana: Et licet quilibet homo teneat̉ ſibi ſeruire ex pͥma rōne. Multo magis modo qꝛ deꝰ fctūs eſt ad ymagi nem ⁊ ſil̓itudinē hoīs. Fugite igit̉ fornicacōeꝫ. Om̄e em̄ pctm̄ qd̓cūqꝫ fecerit ho mo extra corpꝰ ſuū eſt. Qui aūt fornica tur ī corpꝰ ſuū peccat. jͣ. ad Coꝝ. vj. Si dicat̉ ego ſū inclinatꝰ ad illud ⁊cͣ. So lutio poteris reſiſtere indiacioni tue cum gratia dīna ⁊ ꝑ libeꝝ arbitriū qd̓ nō pōt E 4 cogi. Nā qn̄ domꝰ ꝯburit̉ aqͣ petii. Ter cia ratio ꝑ generacōeꝫ baptiſmalē. Api ritus ⁊ aque. Ꝙꝛ ſi calix vel corꝑalia ſc̄a ꝓicerēt̉ in latrina magnū peccatū foret̉. Dico maiꝰ pctm̄ eſſe corpꝰ xp̄iani ꝓice re in latrinā luxurie. Quia maiore ꝯſecͣ tionē hꝫ ex criſmate ⁊ oleo ſctō. De hijs tribꝰ rōnibꝰ auctoritas. Hec ē voluntas dei ſāctīficacio vr̄a vt abſtineatis vos a fornicacōne vt ſciat vnuſquiſqꝫ veſtrum vas ſuū poſſidere in ſāctificacōne ⁊ hono re. jͣ. Theſſa. iiij. Quid valet miles neſci ēs equū ſuū refrenare Idē de eqͦ corꝑis. ¶ Notādum qͣrto vult honeſtatē exem plarē ſcꝫ ad extra. Ita ꝙ nullꝰ poſſit pre ſūmere malū de vobis Dicūt aliqͥ qn̄ re p̄hendūt ꝙ nīs cum ml̓iere ſuſpecta locū tur. Et qͥd ad me d̓s ſcit cor meū. hoc nō ſufficit h̓ ſꝫ oꝫ vt nemo ſcādaliſet in vob̓ qͣntū in vob̓ eſt ſi forte loqͣnt̉ ex malicia. tunc nō eſt culpa nr̄a. Rō qͣre hͦ vult d̓s qd̓ qͥlibet artifex cupit laudari in oꝑbꝰ ⁊ oppoſitū diſplicet ſibi auctͣs. Sic ē volū tas dei vt bn̄faciēᵍ obmuteſcere faciatis in prudētiū hoīm ignorātiā. jͣ. pe. ij. Quī to vult vnitate amicalē vt viuamꝰ in bo na amicicia ſine odio ⁊ rācore. Rō quia nullꝰ vult corpus ſuū mēbratim diuidi. Om̄s xp̄iani ſumꝰ vnū corpꝰ miſticum Caput xp̄s oculi ꝯtēplatiui qꝛ hn̄t mag nā ſcīaꝫ ad vidēdū. aures ſūt iudices. na tes ſūt deuoti qꝛ odoratū aīe hn̄t ſubtilē qꝛ ſentiūt odorē xp̄i ⁊ ꝟgīs ſctōꝝ eoꝝ ex empla ſequēdo. Colla religioſi ſūt ꝑ qͦs trāſit eſca ſpūal̓ eccl̓e in corpꝰ xp̄ianitatꝭ ⁊ viuit. ⁊ brachia ſūt dn̄i tēꝑales qͥ hn̄t eccl̓iaꝫ defēdere vent̉ diuiteſ qͥ ꝯtinet oīa et diſtribuit. Crura illi ſūt de mr̄imonio qͥ genetāt Tibie ⁊ pedes ſunt artifices ⁊ laboratores q̇ totū ſuſtinēt auctͣs. Sic̄ ī Dnica. XXIIIi. pꝰ tri nitatis Sermo. III vno corꝑe ml̓ta mēbra habemꝰ. Omīa aūt mēbra nō eundē actū hn̄t. Ita mul ti vnum corpꝰ ſumꝰ in xp̄o ad Ro. xij. Uult gͦ d̓s ꝙ nullus ſit diuiſꝰ ab alio ꝑ odiū racore ⁊cͣ. vn̄ ſic̄ aliqn̄ vnum men bꝝ nocet alteri vt digitꝰ oculo vel manꝰ pedibꝰ nō tn̄ recipiūt vindicta ymo pati enter ſuſtinēt ita ⁊cͣ Ecce hͦ rō naturalis Auctpͣs. vbi xp̄s loquit̉ eccl̓e xp̄iane. quo tiens.i. multociēs volui ꝯgregare filios tuos diuiſos ſcꝫ quēadmodū gallina cō gregat pullos ſuos ſub alas ⁊ noluiſti. Mathei. xxiij. Nota xp̄s ꝯꝑat ſe gal line Gallina em̄ anteqͣꝫ hꝫ pullos hꝫ vo ce clarā ſꝫ poſtqͣꝫ hꝫ pullos efficit rauca ⁊ paꝝ comedit. Sic etiam xp̄s cū ſit ver bū eternum clarā vocē hꝫ ſꝫ in tm̄ clama uit ꝙ dixit ſcꝫ predicādo. rauce facte ſūt fauces mee. Et ſic̄ gallina qn̄ videt̉ mil uū vocat pullos ⁊c̄. Ita xp̄us qn̄ videt ꝯtra nos venire miluū ſcꝫ dyabolū queꝫ nos nō videmꝰ ad nos clamat d. Ueni te ad me om̄s qͥ laboratis ⁊ onerati eſtis ⁊ ego reficiā vos Math̓. xj. Expandens alas ſuas dextra eſt pax. Siniſtra ē ꝯcor dia vt ſub hijs alis poamꝰ nos. Sꝫ ml̓ tis accidit vt pullo ī ſpica occupato ⁊ nō curat vore ⁊ ſic recipit a miluo. Sic ētiā xp̄s vocat nos ſub alis pacis. Sꝫ d̓t ali qͥs filiꝰ dyaboli. non. ꝑ corpꝰ vindicabo ꝓ me talis occupat circa ſpica. Sexto vult̉ deꝰ pietatē fr̄nalē ſcꝫ ꝙ ip̄i de bonis que dedit ipſe nobis ſiue tēꝑalia ſiue ſpūalia ſint deꝰ ꝓximis indigētibꝰ. ¶ Nota de hͦ ſctmī tho. ij. ſcd̓e qͣ. xxxij. ar. v. in corꝑe qͣl̓r ſit in p̄cepto de ſuꝑfluo Iuxta illd̓ quod ſuꝑeſt date elemoſinaꝫ ⁊ oīa mūda er̄t vobis Luce. xj. Itm̄ vult ꝙ mutemus ſi ne vſura mutuū date nil̓inde ſperantes Luc̄. vj. De hoc tho. ij. ſcd̓e qͣ. lxxviij. ar. jͣ. Ratio iſtoꝝ. Nō em̄ vult deus ꝙ hoīes ſint auari. Nam cetere creature oīa eis a deo collata ꝯmunicāt ⁊ dāt hoī vt patet in ſole qͥ dat nobis claritate influentias. Ideo d̓t xp̄s auaris iudeis ⁊ xp̄ianis qui ex quo faciebāt ſacrificiū nō curabant de pauꝑibꝰ. Eūtes diſcite Oſee. vj. Quid emīaꝫ volo ⁊ nō ſacrificiū. vbi tho. ij. ij. q. iij. ar. iiij. Deum nō colimꝰ ꝑ exteriora ſacrificia aūt munera ꝓpt̓ ip̄ꝫ ſed ꝓpt̓ nos ⁊ ꝓpter ꝓximos. Nō em̄ īdiget ſacrificijs nr̄is ſꝫ vult ea ſibi offerri ꝓpt̓ nr̄aꝫ deuo cōeꝫ ⁊ ꝓxīoꝝ vtilitatē ⁊ id̓o mīa qͣ ſub uenit̉ defectibꝰ alioꝝ ē ſacrificiū ei magꝭ acceptū hͦ tho. Ecce qͣre d̓t mīaꝫ volo d̓t hͦ ide xp̄ianis qꝛ ſūt ml̓ti qͥ habuerūt ml̓ ta de malo īiuſto de vſura rapīa. Et poſt ordīant capellanias. Cōſtruūt eccl̓as ſꝫ meliꝰ eēt reſtituere illis vn̄ hn̄t. qꝛ illud eēt mīe ⁊ pietatꝭ quā d̓s vultꝭ dē d̓r etiā de clericis teſauriſātibꝰ vt faciant bn̄ficia vt ſūt ep̄i. Nota ꝙ qͥs nō dꝫ facere ciſter nā qͥ hꝫ fōteꝫ in domo ſua ſꝫ in deẜto ſic co vbi nō ē fōs ibi dꝫ fieri ciſterna. Ideo ſcl̓ares pn̄t ꝯgregare filijs hͦ etiā d̓r ꝯfeſ ſoribꝰ qͥ oēs pn̄ias ꝯͣrias dāt ī miſſas cā auaritie ꝯuertūt. ꝯſiliū diſcite. Septimo vult deꝰ aſꝑitate pn̄ialē. Si peccauimꝰ ꝯͣ deū nō vult ꝙ dānem ſꝫ vt faciamꝰ pe nitētiā. pꝫ a ſil̓i. Si argētariꝰ facit p̄cio ſn̄ vas auri ⁊ cadit in luto vel in aqͣ ſiue ī ter lapides ⁊ totū quaſſat non ex hͦ ꝓicit̉ vas qꝛ p̄cioſa matia eſt ſꝫ hͦ nō facit figu lꝰ qꝛ paꝝ placet vas de luto. ſꝫ argētariꝰ poīt in fornello dein̄ ꝯiungit̉ ita facit xp̄s optimꝰ argētariꝰ hō ē de p̄cioſo mētal lo.ſ. de argeto rōe fidei ex auro rōne cari tatis Si iſtd̓ vas cadit in luto luxurie int̓ lapi des auaritie. Nō ſtatī reicit̉ ſꝫ ſtatī re ſtitnit̉ ⁊ reformat ī fornace ꝯtricōis vbi flatu dolorꝭ incēdit̉. Scd̓o ꝯiūctura ꝯfeſ ſionis qͣi malleo ⁊ reformat. Tercō poli tur ex oꝑbꝰ pnīalibꝰ ieiunā do auctoritͣs Nūqͥd volūtatꝭ mee eſt mors ipij d̓t do minꝰ d̓s ⁊ nō ꝯuertat̉ a vijs ſuis ⁊ viuat Eze. xviij. Ibidē nolo mortē ⁊cͣ. Octa uo vult d̓s firmitatē ꝟtualē ſcꝫ vt in bo nis oꝑbꝰ ſimꝰ firmi ⁊ ſtabiles. Nā ſi ali qͥs ꝑ. xcix. annos tenuerit bonā vitā ⁊ in centeſimo dimittit ⁊ dat ſe delitijs ⁊ mo ritur ſic talis nunqͣꝫ iutrabit paradiſum. Dn̄ica. XXV. pꝰ tri nitatis Sermo. I Erat quidā mercator qui emptꝭ precioẜ iocalibꝰ poſuit in quodā ferdello ea ⁊ tra didit vni portatori vt portaretur vſqꝫ ad domū dans ſibi vnū florꝭ ꝓ leuca. Qui qn̄ fuit ad mediū miliare depoſito ferdel lo ⁊ ꝑdito venit ad domū mercatoris pe tens ſalariū de hoc ꝙ portat̉ qͥ nō ſolū nō recepit precium ymo recepit obprobriū ⁊cͣ. Ita ad ꝓpoſitum qn̄ aliqͥs incipit bo nā vitā ⁊ ſct̄aꝫ in religione vel al̓s nō dꝫ ceſſare in medio ſꝫ ꝑſeuerare vſqꝫ in finē Ergo d̓t xp̄s de ſācto euuāgeliſta. Sic eū volo manere donec veniā ſcꝫ ꝑ mor tem Ioh̓. vlti. Item qui perſeuerauerit in finē hͨ ſaluus erit Mathei. x. yſidorus de ſūmo bono. Tūc placet deo nr̄a ꝯuer ſatio cum bonū qd̓ incipimꝰ ꝑſeueranti fine cōplemus hic. Iteꝝ xp̄s eſto fidelis vſqꝫ ad mortē ⁊ dabo tibi coronā vite Apoca. ij. qͣm nobis ꝯcedat ih̓s xp̄s ⁊cͣ ¶ Dn̄ica. xxv. poſt feſtū trītatꝭ ẜmo. jͣ aciet iudicium ⁊ iuſticiā in terra Iere. xxiij. In ter oīa que maxime mouent hoīes ad di mittendū vitia ⁊ malā vitā eſt cognitio ⁊ timor diuini iudicij. Qnͣto plus homo cogitat id iudiciū tanto magis cauet ſe a peccatis Ratio qꝛ qͥlibēt diſpēſator magͣri dn̄i qn̄ cogitat ibi ſcit ꝙ de oībꝰ expenſis ⁊ recepris habꝫ dare ꝯputū ⁊ rationem ſtrictā cū magna diligentia auiſat ſe max ime cū in errore ꝯputi eſt periculū mor tis. Secus qn̄ nō hꝫ reddere rōneꝫ tūc ad libitū diſpenſat. Sic etiā de nobis/ qui libet noſtꝝ eſt diſpenſator habemꝰ diſpē ſare deſideria cordis. Oꝑa manuum ⁊cͣ. auctoritas. Sic vos exiſtimet homo vt miniſtros ⁊ diſpenſatores. jͣ. Coꝝ. iiij. Si ergo aliqͥs ex dyaboli temptacōe qui po nit iſtum errorem in cordibꝰ multoꝝ ꝙ nō habeat reddere ꝯputum laxat habena diceret. Quid oꝫ me timere. Ex quo nō habeo dare cōputū de vita mea talis ſine freno peccat ꝓpter hoc dyabolus laborat vt inducat gentes ad iſtū errorem. Sꝫ qn̄ homo credit ⁊ cogitat ꝙ de omnibus cogitacōnibꝰ que cogitauit hꝫ reddere ra tionem vt d̓r Sap̄. j. In cogitacōnibus impij erit interrogatio eſt. Ite de omni bꝰ verbis mīmis vt d̓r Luce. xij. De om̄i ꝟbo ocioſo qd̓ locuti fuerit hoīes red dēt rationē inſtrictiſſimo dei iuditio. Itē de oībꝰ oꝑbꝰ vt d̓r Eccl̓. vl̓. Cūcta q̄ fiūt adducet dn̄s in iudiciū ⁊cͣ. In qͥbꝰ ſi er ror īueniat̉ ē ꝑicl̓m dānacōis talis cuſto dit ſe ⁊ viuit ordīate. Ecce qͣre credētia ⁊ cognitio diuini iudicij mouet cor hoīs ad benefaciendū auctoritas. Fugite a fa cie gladij qm̄ vltor iniqͥtatū gladius eſt. Et ſcitōte eſſe iudiciuꝫ Iob. xix. A facie gladij ſcꝫ ſn̄ie iudicialis ⁊ ꝯcordat ioh̓es d. Qui vidit iudiciū ꝙ de ore eiꝰ.ſ. iudi cis ꝓcedebat gladiꝰ ab vtraqꝫ ꝑte acutꝰ Apo. xix. Iō dd̓ cogitās diuinū iudiciuꝫ orādo ait Cōfige timore tuo.i. clarifica ⁊ ꝯſtringe carnes meas.i. carnalitates Rō a iudicijs em̄ tuis timui. Nota duplex iu diciū ꝑticulare qd̓ fit in morte ⁊ vl̓e qd̓ fiet in fine mūdi. De pͥmo d̓t thema faci et ſcꝫ xp̄s iudiciū ⁊ iuſticiā in terra vt ſu pra Et tāgit tria q̄ ſūt in iudicio ꝑticl̓ari cuiuſlibet hoīs ſ. Stricta inqͥſitio ibi facit iudiciū Preſta executio ibi in terra. Iu ſta diffinicō ibi ⁊ iuſticiā. De pͥmo dico ꝙ ī morte hoīs ē ſtricta inqͥſitio cū d̓r fa ciet iudiciū ſic̄ iudex qͥ inqͥrit de oībꝰ dr̄et aliqͥs qͥd oꝫ. Nōne iā ſcit oīa nō ſolū fac ta ⁊ dc̄a ſꝫ ⁊ mīmas cogita cōs Iudices hꝰ ſcl̓i qͥ neſciūt debēt inqͥrere ſtricte. Sꝫ ip̄e ſcit oīa gͦ ⁊cͣ. Rn̄ deo lꝫ oīa aꝑta ſint ip̄i tn̄ vt iuſtꝰ iudex ẜuat formā iudicia lē. qꝛ iuſtꝰ iudex pͥmo audit accuſatoreꝫ. Facit ꝓceſſū. vocat teſtes. dat deciſiōes iurꝭ Si xp̄s iudex facit. Acenſator ē dya bolꝰ qͥ fecit peccare. qͥ ſtatī aīa exeunte a corꝑe accuſat eā cora xp̄o. Etiam ꝓpria pca ⁊cͣ. Bernar. tūc oꝑa nr̄a ſiml̓ loquē tia dicet. tu nos egiſti oꝑa manuum tua rū ſūꝰ nō te deſerimꝰ Tecū erimꝰ Tecū Dnica. XXV. pꝰ tri nitatis Sermo.I. ad iudicium ꝑgemus. omnia em̄ peccata q̄ nūc occulta ſūt extra ꝓſilient ⁊ ſuū ac cuſabūt actorē. Tinea veſtimentoꝝ ſu perbū auꝝ ⁊ argentum auaꝝ edificiū ini quū vſurariū. Adducet deꝰ in iudicium ſiue bonū ſiue malū qd̓ de malis fiat exa mīatio nō eſt dubiū nec iniuria. Sꝫ etiā de bonis rō. qꝛ deꝰ nō ſolū vult vt facia mꝰ bona. Sed etiā bona intencōne. Ꝙ ex bonis oꝑbꝰ de genere mala. intencone factis hō dānaret̉. Uerbi gr̄a ponere fili um in ordine mendicantium vt ſit magi ſter cōfeſſor regis Intētio eſt mala. ecce qualiter bona opera noſtra examinantur in iudicio. Id̓o dd̓ in ꝑſona xp̄i. Cum ac cepero tꝑs ⁊cͣ. Deꝰ diſtribuit tempꝰ cui liber dans ſuam ꝑtem vt lucret tali. xx. annos ⁊ tali. xl. ⁊cͣ. Et qn̄ videt ꝙ multi male expēdūt tp̄s ip̄e recipit ſibi in ꝯmiſ ſione d̓t. Nolo ꝙ occupes ⁊cͣ. Et tūc iu dicat oꝑa bona ⁊ mala. Id̓o d̓t ego ⁊cͣ. Id̓o appl̓s. Om̄s nos manifeſtari ⁊cͣ. Scd̓m qd̓ ſit in iudicio ꝑticulari eſt iuſta diffinicō cū d̓t Faciet iuſticiā. Facta aūt inqͥſicōne ꝑ iudice. Diffinit qͥd fiendum ſit. Sic etiā faciet xp̄s fcā iudicial̓r inqͥſi cōe. Diffinit qͥd aīa dꝫ hr̄e. qꝛ ſi fuit de vita perfctā ⁊ apl̓ica ⁊ fecit multa ope meritoria ⁊ ꝟtuoſa ita vt in ſtater a dīne iuſticie poſita plus ponderāt bona. Con digne ⁊ iuſte diffiniens xp̄us dicet. Et qꝛ in vita tua feciſti ꝯdigna pn̄iaꝫ nō eſt rōnale ꝙ iteꝝ facies h̓. ſꝫ leta facie exten dit manu dicēs. Euge ẜue bone ⁊ fidel̓ ī tra in gaudiū dn̄i ⁊cͣ. Math̓. xxv Nota ī punicōne ſcꝫ pn̄iaꝝ nil̓ eſt reſpectu glorie Si aūt fuit male vite ⁊ finaliter impeni tens facta inquiſitione dicet videlicet de monibꝰ. Seruum meum inutilem ꝓici te. ⁊cͣ. Marh̓ ⁊cͣ. Nota qualiter recipit̉ aīa a demorid ⁊ ꝓicit̉ caput in inferno Primo ſi aut nō ſit omnino ꝑfectꝰ nec finaliter impenitens. Sed bona hora cō uertit̉ ad deū dolet de pctīs ꝯfitetur ⁊cͣ. Auiſent̉ ne dent pn̄iaꝫ cōtra volūtatem peccatoris ſi illā ẜuāt liberant̉ ab inferno qn̄ moriunt̉ nō tn̄ ſtatim euolāt qꝛ nō fe cerūt ꝯdignā pn̄iaꝫ nec deſcendunt ad in fernū. qꝛ penituerūt. Sed differt̉ vt va dat ad purgatorium ad cōplendam peni tentiā Talis ꝓnunciatio d̓r ꝯdigna diffi nitio ponā in pondere iudiciū ⁊ iuſticiam in menſurā Iſa. xxviij. Iudiciū ponit̉ in pondere ſtricte inquirendo. Et ꝟba accu ſatoris ⁊ teſtiū ponderando. Et iuſticiaꝫ in menſura ſcꝫ vel glorie vel pene ī infer no vel purgatorio. ¶ Nota ꝙ iſta men ſuracio non eſt intelligenda ſcꝫ glorie vel pene ẜm equalitatē opeꝝ vel qͣntitatem duracōnis ſeu valoris ſcꝫ ꝓ die ſeruitus vel ebdomade ⁊cͣ. Det deus diem glo rie ebdomodam ⁊cͣ. Non eſt ibi eqͣlitas temporis Nec etiam valoris Quia ope ra miſericordie patriarcharum nec deuo tio ꝓphetarum ⁊cͣ. Apoſtolus nō ſunt cō digne paſſiones huius temꝑis ad futu ra gloriā que reuelabit̉ in nobis ad Ro viij. Sꝫ illa ꝯmenſuratio fit ẜm eqͣlitate ꝓporcōnis. Ꝙꝛ ille qui fecit plura bona cum maiori caritate habebit maiore glo riā ⁊ econuerſo Nota de corꝑe pueri ad cuius augmentum augmentat ⁊ menbra non ẜm equalitatem ſꝫ ẜm ꝓporcōeꝫ qua litatis. Id̓o Luce. vj. Eadem menſura qͣ menſi fueritis remeciet vobis. Si dicat ⁊ q̄ iuſticia ꝙ ꝓ peccato vnius hore ⁊cͣ. dat̉ pena ꝑpetuapro rn̄ſione. Nota hͨ ꝙ multi recipiunt̉ credētes ꝙ qn̄ aīma di mirtit corpꝰ ꝙ etiā dimittat pͥoa. Error ē. Nā qͣꝫdiu aīa eſt corꝑi ꝯiuncta recipit ꝯdicōes corꝑis mutabilitate variabilita tē auctͣs. Sapīe. ix. Corpꝰ qd̓ corrupit aggrauat ſcꝫ trahendo ſcꝫ ad ſuā ꝯdicōeꝫ Ideo qͣntumcunqꝫ aliqͥs ſit malus nō de bet deſꝑare qꝛ adhuc poteſt ſaluus fieri ⁊ ecōuerſo qͣntūcunqꝫ ſcs dꝫ timere. Sed aīa ſeꝑata ita firmat. Si morit̉ in gr̄a ꝙ nō pōt gr̄aꝫ ꝑ dere. Si aūt morit̉ ī pctīs Dn̄ica. XXV. pꝰ tri nitatis Sermo. II Ita obſtinat̉ ꝙ nunqͣꝫ pōt peccata dimit tere auctoritas. Si ceciderit lignū ad au ſtꝝ ant aquilonē in quocunqꝫ loco cecide rit ibi erit Eccl̓s. xj. Hoīes dicunt̉ arbo res ī viridario ecclie plātati q̄ regenerāt̉ in baptiſmo vt faciant fructū. Infideles ſūt arbores nemoris īfructuoſe que nō ꝓficiūt niſi ad ignem. Ꝙ hoīes ſūt arbo res patet Marci. viij. Uideo hoīes ve lut arbores ⁊cͣ. Mat. iij. Ubicūqꝫ cecid̓ rit ibi erit menſura ergo pena nō dat dā natis ẜm equalitatē tꝑis vel duracōneꝫ peccati nec delectacōnis. Ita ꝙ qͣnto ma ior fuerit delectacō in peccato tāto fit ma ior pena vel minor intenſiue. Quia iudex nō menſurat penaꝫ ſꝫ delectacōeꝫ. q̄ aliqͣ tiens eſt pauca ⁊ pena magna. Sed dat pena ẜm eqͣlitatem ꝓportōnis qꝛ quanto maior fuit culpa in hoc mūdo. tanto ma ior erit pena intenſiue in alio mūdo. auc toritas. In menſura ſp̄. pene ꝯtra menſu rā ſp̄. culpe cum abiecta fuerit aīma ſcꝫ a corꝑe iudicabit eā Iſa. xxvij. Terciū qd̓ ſit in iudicio eſt preſta executio qꝛ ī terra ¶ Queſtio eſt īter doctores vbi ſit pur gatoriū animaꝝ poſt mortem. Reſpon deo locus ꝯmunis ⁊ ordinatus purgato rij eſt in viſceribꝰ terre. ¶ Nota quō ſūt in corde pomi dominicl̓e ꝓ granis. Ita ī corde terre ſunt domus diſtincte. Inferi or eſt locus dānatoꝝ. Deinde aſcenden do furnꝰ puerorum vbi nō ſūt demones nec ignis. Tercia domus eſt purgatoriū in quo nō ſunt demones ſꝫ eſt ibi ignis qͥ diuina ꝟtute cruciat aīas Quarta domꝰ eſt ſinus patꝝ ſanctoꝝ. De quo loquēs ih̓s dixit. Sicut fuit ionas in ventre ceti tribꝰ diebꝰ ⁊ tribꝰ noctibꝰ ⁊cͣ. Math̓. xij. Sed locꝰ ſpēalis purgatorij ⁊ extraordi nariꝰ ꝯcedit̉ aliquibꝰ a deo in hoc mundo ex mīa vel ex alia cauſa in loco vbi pecca uerūt. Itē aliqui ex ſpēali gr̄a habent hic ſuū purgatoriū per tribulacōnes infirmi tates ⁊ ſic de alijs. vt paulꝰ Actuum. xx. viij. Cū ꝑueniſſet romā ꝑmiſſū eſt pau. lo ꝑmanere cū cuſtodiente ſe nutrice. ¶ De eadeꝫ dn̄ica Sermo ſcd̓s. Cce dies veni unt dicit dn̄s verbū ꝓpoſituꝫ eſt ꝓ themathe ⁊ fūdamento nr̄i ſermouis recitat̉ bis in epl̓a. Primo cū dic̄. Ecce dies veniūt dicit dn̄s ⁊ ſuſ citabo dauid germen iuſtum ⁊ regnabit. ⁊cͣ. Scd̓o in medio epl̓e cū d̓t. Ecce di es veniūt d̓t dn̄s ⁊ nō dic̄ vltra vinit do minus qui eduxit īſrl̓ de terra Egipti ⁊cͣ Ratio quare bis d̓t. Ecte eſt. qꝛ dirigit̉ duabꝰ ꝯͣdicōnibꝰ ppl̓oꝝ pͥma quibuſdam votis ſpēaliter ſcitis ꝙ ꝑſone ſpūales ⁊ penitentes ꝯſueuerunt ieiunare aduentū xp̄i expectates ſuā gl̓oſam natiuitateꝫ q̄ licet ſit preterita ānuatī tn̄ repreſentatur ab eccl̓ia ac ſi eſſet futura. Ideo predicte ꝑſone ſeruāt aduentū abſtinendo ſic̄ ī. xl ⁊ in die natinitatis comedunt illum pa nem calidū ſic̄ exit de clibano ſiue furno vteri virginalis virginis marie. Et ſicut d̓r ꝙ panis calidus multum ꝯfert come denti. Ita ille anime. Sicut em̄. p̄iani ex pectantes xp̄i reſurrectionē preꝑant ſe in quadrageſima. ꝑ. vij. ebdomadas expec tando qn̄ exiet de ſepulchro. Sic mō ex pectāt per tres vel qͣtuor ebdomodas qn exiet de virgine maria. que eſt melior ⁊ ſātior ſepulchro. Nam xp̄s nouem men ſibus cum anima ⁊ ſanguine fuit in vtero virginis ⁊ nō in ſepulchro fuit niſi tribꝰ diebꝰ ⁊ noctibus ꝓpter qd̓ ꝑſone deuote aduentum xp̄i ieiunant̉ licet nō cadat ſub p̄cepto ſic̄. xl. Sed ſub ꝯſilio ⁊ habemus exemplū Danielis qui. ccccxe. annos an teqͣꝫ criſtꝰ incarnaret̉ iam ieiunabat criſti aduentum. Dicit ip̄emet In diebꝰ illis Ego daniel lugiebā trium ebdomodaꝝ diebꝰ panem deſiderabilem nō comedi ⁊ caro ⁊ vinū non introierunt in os meum Daniel̓. x. Nota lugiebaꝫ ⁊ ieiunabā qꝛ in ſcriptura lugere ponitur pro ieiunare. domica XXV Sermo II Mat. ix. Phariſei qͣre nos frequent̉ ie iunamꝰ ⁊ diſcipuli tui nō ieiunat. Et cri ſtꝰ nunqͥd pn̄t filij ſpōſi lugere qͣꝫdiu cū illis eſt ſpōſus qꝛ aliter nō rn̄diſſet ad ꝓ poſitū. Scd̓o ꝟbū thematis d̓r oībꝰ ge neraliter. Ecce dies ſcꝫ noui teſtamenti veniūt d̓t dn̄s vſqꝫ egipti. Sꝫ dicent vi uit dn̄s qͥ liberauit nos a captītate.ſ. dy aboli. Tres dies ꝑ maxīe ſūt vēturi ⁊ di ligenter p̄cogitandi ſcꝫ ¶ Dies mortis corporalis que debemꝰ cogitare timoro ſe ¶ Dies iudicij generalis quē debemꝰ pēſare doloroſe. ¶ Dies vite eternalis que debemꝰ ſꝑare gaudioſe. Dico pͥmo ⁊cͣ. ꝙ inter cetera q̄ vocāt magis ad bo na oꝑa ⁊ ꝟtuoſa ⁊ ad pn̄iaꝫ eſt cognitio mortis. qꝛ certuꝫ eſt ꝙ habes mori licet ſis īcertꝰ de die. Iſta dies multū valet ad ordinādū vitā ꝑ regulam ph̓i in ſcd̓o ph̓icoꝝ. Ꝙ finis eſt cā cāꝝ hn̄s rōnem optimi nō ſolū boni ſꝫ etiā melioris ⁊ op timi iuxta quē oīa alia ordinant̉. Uerbi gr̄a ẜm fine ad quem hotendit ordinat oīa vt qui paꝝ vult nauigare non curat. De magna nauis ꝓuiſione ⁊cͣ. Secꝰ ſi vult vltra mare nauigare ⁊ facere lōguꝫ iter. Id̓o d̓t ꝙ finis eſt cā caꝝ dās ratio neꝫ alijs rebꝰ. Mō videamꝰ ad quē finē ⁊ ad quē portū habēꝰ venire clarū eſt ꝙ oꝫ nos trāſire mare magnū et venire ad portam mortis. Id̓o indigemus magna naui ⁊ bona tribꝰ cooꝑturis coopta na uis eſt bona vita ⁊ cooꝑtura ſecreta eſt fides. ſcd̓a eſt ſpes. tercia eſt caritas q̄ to tū cooꝑit. Caritas oꝑit multitudine pec catoꝝ vniuerſa delica oꝑit caritas Pro x. Et ſic̄ pnīa adinſtar nauis ī pͥncipio eſt ſtricta. Sic etiam bona vita eſt ſtricta ⁊ de pauds inuenit tā ſtrictā ⁊ durā agere vitā vt expediret. Sꝫ plurimi ſequūtur ſenſualitate ⁊ vana corꝑis ⁊ delectacio nes ſenſibiles ⁊ carnales Et ſi aliqͥ bonā vitā ⁊ ſtrictā ⁊ penitētiale incipiūt nō tn̄ ꝯtinuāt ſꝫ paulatī ꝓchdolor ad vitā delitioſā ⁊ carnalē redeūt. ſꝫ bona vita debet eſſe ſtricta. Ideo de bona vita d̓r facta eſt qͣſi nauis inſtitorꝭ Pro. vl. Nauta huiꝰ nauis eſt ꝯfeſſor. Ido attēdatis vt ſit bo nꝰ qꝛ al̓s ml̓te naues ꝑdunt̉ ex malis cō feſſoribꝰ. Boni marīarij ſūt bone ſocieta tes. Auiſa ꝓuiſio victualium ſūt deuote or̄oes Arma pro defenſione nauis ſūt o pera ſpiritualia. Et pro lorica ⁊ thorace eſt cilitium etiam ꝓ defenſione ſunt vir tutes morales. Fiat ergo ſic ratio. Si fi nis eſt cauſa cauſaꝝ ⁊ finis noſter fit ad portum mortis. Ideo ordinata eſt vita noſtra. Id̓o dicit ſcriptura melior eſt di es mortis ⁊cͣ. Melius eſt ire ad domuꝫ luctus quā ad domū conuiuij Eccl̓s. vij. ¶ Nota melior eſt dies mortis die nati uitatis ſcꝫ ad ordinandū vitam Secū do melius eſt ire ⁊cͣ. Oppoſitum ſit ab ama toribus mundi mortem non penſantibꝰ Si dicatur alicui modo quo velles citiꝰ ire ad domum luctus ⁊cͣ. Reſpōdit ꝙ ad domum conuiuij ſꝫ attende ꝙ ſalomon qͥ eſt ſapientior d̓t oppoſitū ꝙ meliꝰ eſt ire ⁊tͣ. Et aſſumpſit rationem. In illa enim finis cunctoꝝ ſcilitet paupertas infirmi tas que trahunt hominem ad diſpoſicio nem bone vite ⁊ econuerſo in domo con uiuij videt ſuperbiam luxuriam ⁊cͣ. Que trahunt eum ad malam vitam. Id̓o dic̄ ſcriptura in omnibꝰ operibus tuis. Me morare nouiſſima ⁊c̄ Eccl̓i. vij. Nota no uiſſima.xij. ꝯcurrūt in die mortis ſex cor poris ⁊ ſex aīe que ſunt memoranda. pri mo cogita ꝙ tūc perdes vitā corporalem quā ſuꝑ oīa diligisⁱ quā nunqͣꝫ recuꝑab̓ ꝓ iſto mundo. Ideo deſpiciat iſta vita ⁊ non tm̄ diligat vt labores ꝓ ea īutiliter Scd̓o cogita ꝙ nudꝰ ſepelieris nō veſti ent te de auro. Tercio om̄s amici nos de ſerunt ſolum nos ſequent̉ vſqꝫ ad foueā Id̓o nō ponas nimia ſpem in amicis ⁊cͣ Quarto cogita quō ponet corpꝰ ī fouea ⁊ calcatur pedibus. Ideo noli ſuperbire ⁊ ⁊ ⁊j domīca XXv Sermo II Quinto qͥd erit de corꝑe tuo in fouea ⁊ cogita qͣliter cōme det̓ a vermibꝰ. Sexto cogita qͣntus eſt dolor in ſeꝑacione aīe ⁊ corꝑis. Uerbi gr̄a qn̄ ſcindit aliqd̓ men brū eſt magnus dolor. Rō eſt qꝛ aīa hꝫ dimittere illū locū ⁊ reſtringere ſe qͣnto igit̉ maior erit dolor qū fiet ſeꝑatio aīe a toto corꝑe ⁊ a ſingl̓is eiꝰ ꝑtibꝰ. Septīo cogita qn̄ aīa eſt ſeꝑata ſtatī ducit ad iu diciū ⁊ xp̄s iudex liꝫ oīa ſciat tn̄ interro gat qͥs es tu. Quid feciſti ꝓ me ⁊cͣ. Oc tauo cogita quō ille dyabolꝰ qui te fecit peccare accuſabit in iudicio. Nono cogita de ſentētia que dat irreuocabilit̓ q̄ maxīe timēda eſt. Decīo cogita ſi ſnīa dat ꝯtra te qͣliter fiet executio a demonibꝰ. Unde cimo cogita de acerbiſſima pena qn̄ aīma erit ī porta inferni timore ꝯcutietur ineſti mabili. Duo decimo cogita perpetuitatē penaꝝ qꝛ in eternū durabūt qꝛ incorrup tibilis eſt aīa ⁊ īpenitens obſtinata in cul pa que ordinat ꝑ penā. Cum gͦ nichil in vniuerſo debeat manere inordīatū gͦ du rāte culpa in dānatis īperpetuū durabit iuſte ⁊ rōnabiliter pena in ꝑpetuū de hoc etiā ſuꝑ in ꝑte hyemali pl̓es adducte ſūt rōnes. Ecce quare ſcriptura dic̄ in oībus oꝑbꝰ tuis memorare nouiſſima tua ⁊cͣ. vnde dic̄ Ieronimꝰ ⁊ eſt ſnīa oīm ſapiē tū. Uitā eſſe meditacōneꝫ mortis Ideꝫ Ieronimꝰ d̓t ad paulinū Facile ꝯtēpnit oīa que ſe cogitat morituꝝ ca. viij. Dico ſcd̓o ⁊cͣ. Quia ſic̄ dies mortis facit vitā ordinare. Ita cogitacio diei iudicij facit bonā vitā ꝯtinuare ⁊ penitentiā. Ratio eſt ẜm regulam libri topicoꝝ Ꝙ de du obꝰ malis penalibꝰ ſcꝫ minus malum eſt eligendum. Eſſet em̄ homo ſicut ſtultus. ſi aliqͥs ex aliqͦ crimine diffinitīę eſſet ſē tentiatus ſcꝫ ꝙ indueret vel camiſiā indu eret tunicā ferreā ſi talis habens liberta tem eligendi illā vel illam veſtę eligeret tunicam ferreā que magis eſt afflictiua. ſtultus eſſet. Ita de nobis eſt quilibet no ſtꝝ pōt de aliquo crimine excuſari. Et cri ſtus dat ſententiam de pena ſub diſiunc tione ⁊cͣ. Et camilia eſt penitentia huius mundi. ſꝫ tunica ferrea eſt pena infernalis ignita. Ecce ſine clauſula in ꝓceſſu facta. Dico vohis niſi penitentiam habueritis ſimul omnes peribitis Luce. xiij. Sicut il li decem ⁊ octo ſuper quos cecidit turris in ſiloe ⁊ occidit eos. Nota hyſtoriam. Nota decem ⁊ octo ſunt peccata que dā nant gentes ſuper quas eadit turris diui ne iuſticie. Decem ſūt precepta legis ad que omnia peccata reducunt̉ implicite vel explicite verbi gratia recurrere ad diuīos eſt vnū peccatū mortale ⁊ ſic de alijs. Et ſic ſūt decem peccata que fiunt contra de cem precepta. Iteꝫ peccata mortalia ſūt ſeptem ⁊cͣ. ſcilicet. Superbia auaritia ⁊cͣ ⁊ ſic ſunt decem ⁊ ſeptem ⁊ nunquid ho mo damnaretur niſi ex decimo octauo ſcꝫ ex finali inpenitentia ⁊ qui finaliter fuerit impenitens turre diuine iuſtitie opprime tur minus malum hoc eſt minus penale ſe facere penitentiam ⁊cͣ. De iſta die iuſ ticie dicit ſcriptura zelus ⁊ furor viri nō parcet in die vindicte nec acquieſcet culꝰ cunqꝫ precibus Prouerbioꝝ ſexto. No ta dies vindicte ad literam eſt dies iudi cij generalis. De iſto iudicio dicit ſcriptu ra. Magnꝰ dies domini ⁊ terribilis val de ⁊ quis ſuſtinebit eum Ioelis. ij. No ta magnus dicit magnis operibꝰ que ibi fient. Quis ſuſtinebit dico ꝙ ſoli penite tes ⁊ innocentes Qui tunc dicēt. O do mine iſtum diem expectauimus. Nunc gͣ in toto corde veſtro conuertimini ad me dicit dominus in ieiunio ⁊ fletu ⁊ planc tu ⁊ ſcindite corda veſtra ⁊ nō veſtimen ta veſtra ⁊ conuertimini ad dn̄m deū ve ſtꝝ. qꝛ benignꝰ ⁊ miſericors eſt patiens ⁊ multe miſd̓ie ⁊cͣ. Iohelis ſcd̓o. Qꝛ ſic̄ cogitatio mortis valet ad viri ordinacio nem. Et cogitatio iudicij valet ad peni tentie continuationem. Dico tercio. ⁊cͣ. tatis Sermo iii Dn̄ica xxv poſt trī Cogitacō diei eterne glorie valꝫ ad me ritoꝝ cumulacōꝫ Rō pꝫ ꝑ regulā ph̓ie di. In agētibꝰ ꝑ intellcm̄ qd̓ eſt vltimū in erecucōe ē primū in iutencōe ꝟbi grā in p̄parādo domū primū qd̓ exeqͥtur do mificator eſt fundam̄ti poſicō. ⁊ ꝯn̄r ſub ſequit̉ ſtructure ſupedificacō. ⁊ finaliter ſequit̉ inhabitacō ſiue qͥes ī domo ⁊ pre ſeruacō. Et licet hec ſit vltimū in execu tōe. eſt tn̄ primū in intencōe. Ita eciam vltimꝰ finis noſter ē ꝯquieſcere ī domo paradiſi. Et licet hec ſit vltimū ī execu tōe. eſt tn̄ ⁊ eſſe dꝫ primū in intencōne. Iō auiſo vos vt ꝓuiſione faciatꝭ de ma teria ⁊ lapidibꝰ p̄cioſis ⁊cͣ. Hmōi ſūt o pera meritoria ꝟtuoſa ⁊ pnīalia. q̄ qͣꝫto oꝑa meritoria ſūt plura ⁊ maiora. tato domꝰ gl̓e eſt maior. ⁊ dies gl̓e melior. Dauid. Melius ē dies vna in atrijs tu is ſuꝑ milia ⁊cͣ. ꝑsͣ. lxxxiij. In hoc mūdo ſunt plures dies. dies ſeculi qͥs dinume rauit. Eccī. j. In celo āt non eſt niſi vna dies. Ex hoc ſeqͥtur ꝙ nullus p̄t ſtare in paradiſo niſi ꝑ vnū dieꝫ. Rō qꝛ ibi non eſt nox. h̓ vero ſunt plures dies ex inter nallo noctꝭ. erit dies vna q̄ nota ē dn̄o. Nō dies neqꝫ nox. Sacha. xiiij. Iſtū di em̄ debemꝰ ſperare gaudioſe. Sic̄ miles pugͣturus p̄cogitat coronā vel honoreꝫ a rege ꝓmiſſuꝫ ſi triūphator extiterit. ſic eciā xp̄s Ih̓s ꝓmiſit nob̓ coronā vite eterne ſi optīe militādo habeamꝰ victo riā de carne. mūdo. ⁊ dyabolo. Iō dicit ſcpͥtura. Milicia ē vita hoīs ſuꝑ terraꝫ. Iob. vij. ⁊ ſic̄ mercenarij dies eꝰ. Ecce hic poſita ē vna ſil̓itudo Iō dicit theā ex citādo ⁊ demonſtrādo Ecce dies veni unt ⁊cͣ. ¶ De eadeꝫ dominica vice ſimaqͥnta Sermo tercius Abēs quique panes ordeaceos ⁊ duos pi ſces. Ioh̓. vj. Quilibet dn̄s ſiue pr̄familias tenet de iure naturali di uinali pontificali ⁊ eciā imꝑiali ſuis ſeruitoribꝰ ⁊ domeſticꝭ ſufficiēter ꝓuidere. prīa Thy. v. Si qͥs ſuoꝝ maxīe dome ſticoꝝ cura non hꝫ fideꝫ negauit ⁊ infi deli deterior ē. Sūmus itaqꝫ pr̄familias dn̄s Ih̓s qui nō venit lege ſoluere ſꝫ ad implere. ſufficiēter ymmo reuera habun dāteꝫ fecit ꝓuiſione ꝓ ſuis ſeruitoribꝰ et domeſticis. Nā habuit. v. panes or deaceos ⁊ duos piſces qͥ ſufficiūt habū dātiſſime. ī euāgelio hodierno miſtice deſignat̉ quintuplex panis. ¶ Primꝰ eſt corꝑalis. ¶ Secūdus penitencial̓. ¶ Tercius ſacramentalis. Quartus doctrinalis. ¶ Quintus celeſtialis. De qͥbꝰ dicit the. Hn̄s. v. panes ordea ceos ⁊cͣ. Dico prīo iuxta intellectū alle goricū de prīo pane corꝑali qͦ intelligit̉ oīs huānus victꝰ ꝙ ordeaciꝰ ē ꝓpt̓ aſpe ritatē exteriorē ī acqͣrendo. Gen̄. iij. In ſudore vultꝭ tui veſcerꝭ pane tuo. donec reuertarꝭ in terrā de qͣ ſūptus es. Hunc merētur veri ẜuitores dei qͥ ſcꝫ faciūt vo luntate dei. obediētes mādatꝭ eꝰ. Iō pe timꝰ in orōe dnīca. Fiat volūtas tua ⁊cͣ Mat. vx. ¶ Dico ſcd̓o ꝙ ſcd̓s paīs d̓r pnīalis. qͥ ex vili materia ſcꝫ ex pctōꝝ re cordacōe ꝯficit. Ordeaceꝰ qͥdeꝫ ⁊ aſꝑ eſt ꝓpt̓ dolorē ꝯtricōis. de qͦ inqͥt pͣs. Fu erūt mihi lacrime mee panes die ac noc te. ⁊ ezech̓. iiij. d̓r qͣſi ſubcinericiū ⁊ or deacen panē̓ comedes. ¶ Dico tercō ꝙ terciꝰ paīs d̓r ſacramental̓ qͥ de puriſſi ma materia ꝯfectus fuit ī vtero ꝟgiāli. ꝑ ſpm̄ ſcm̄ ymmo ẜm ſcm̄ tho. In celo ge nitus. in vtero ꝟgīs fermetatus. ī pati bulo crucꝭ excoctꝰ. ī menſa altarꝭ appoſi tus. ī ſpēbꝰ recōditus. qͥ ordeaceꝰ d̓r ꝓpt̓ aſpera paſſionis meōriaꝫ. jͣ. ad Coꝝ. xj. Quodenſcūqͣꝫ māducabitꝭ paneꝫ hunc vel caliceꝫ biberitꝭ ⁊cͣ. ⁊ Ioh̓. vj. Hic ē panis qͥ de celo deſcendit ⁊c̄. ¶ Dico qͣr to ꝙ qͣrtus paīs d̓r doctrīalis ꝯfectus ex aucͣtibꝰ ſacre ſcpͥture. qͥ ordeaceꝰ eſt ꝓpt̓ ⁊ ⁊ ⁊.ij. Dnica xxv poſt tri tatis Sermo iiii auſteritatē correctōis ⁊ dure rep̄henſio nis in peccatorio. Dicit ſcpͥtura Eccī. xxi Uerbū ſapīēs qd̓cūꝫ audierit ſciꝰ lauda bit ⁊ ad ſe adiciet. audiat luxurioſꝰ ⁊ di ſplicebit ſibi ⁊ ꝓiciet illud poſt dorſuꝫ ſu um. Sil̓r de alijs vicōſis. ſꝫ tn̄ d̓r Mat qͣrto. Nō in ſolo pane viuit homo ⁊cͣ Dico qͥnto ꝙ quītus paīs d̓r celeſtialis ex beatitudībꝰ ⁊ dotibꝰ gl̓e ꝯfectus. qͥ or deacius d̓r̄ ꝓpt̓ tribulacōes. Qꝛ ꝑ mul tas tribulacōes oꝫ nos intrare in regnū celoꝝ. Actu. xiiij. Sꝫ tn̄ beatus qͥ man ducat paneꝫ ī regno dei. Luc. xiiij. Duo piſces ſūt exempla ſcōꝝ martiꝝ ⁊ ꝯfeſſo rū qͥbꝰ quaſi cōdim̄to p̄dicti panes orde acei comeſtibiles reddūtur. Iō ad heb̓. vlti. Mem̄totē p̄poſitoꝝ veſtroꝝ qͥ vo bis locuti ſūt ꝟbuꝫ dei. qͦꝝ intuentes ex itū ꝯuerſacōnis ymitamī fideꝫ. Un̄ gre goriꝰ. Si exempla ſcōꝝ colimꝰ nihil g ue eſt qd̓ ſuſtinemus. ¶ Sermo. iiij. Xtollēs voce quedā mulier. Lu. xj. Ex iſto ꝟbo recepi occaſioneꝫ p̄di cādi de quadā materia peregrīa. ſꝫ aīabꝰ nrīs multū erit ncc̄ia ⁊ vtil̓ ad eaꝝ ſal uacōeꝫ. Salutet ꝟgo Maria. Iuxta in tellcm̄ queꝫ volo nūc ꝑtractare ſcā mat̉ eccīa d̓r mulier q̄daꝫ extollens vocē ſcꝫ dei ī altū. Pro cꝰ intellcū declarāda ſūt qͣtuor pūcta. ¶ Primū qͣ rōe eccī̄a d̓r mulier. ¶ Scd̓m quō extollit voceꝫ ī al tū. Et ſic patebit ꝟbi intellcus. Quātū ad pͥmuꝫ ſcā mat̉ eccīa d̓r mulier. qꝛ hꝫ officia mulieꝝ pͥncipalia ⁊ naturalia. ⁊ nō dico officia artificialia l̓ accn̄talia mu lieꝝ q̄ ſūt ſuere nere ⁊ hmōi. Sꝫ offiti uꝫ pͥncipale mulieꝝ ⁊ naturale eſt pare re nutrire ac regere infātes. Iſta tria of ficia hꝫ eccīa. iō d̓r mulier. Primū gͦ of ficiū mulierꝭ eſt parere. Una eī rō pͥnci pal̓ qͣre deꝰ fecit muliereꝫ eſt. qꝛ ī mulie ribꝰ om̄s creature huāne initiū vite hn̄t exceptꝭ adā queꝫ deꝰ formauit de limo terre Gen̄. jͣ. ⁊ eua quā deꝰ formauit de coſta ade. Iſti duo nunqͣꝫ fuert ī vtero mulieris. Iſtis gͦ exceptꝭ nunqͣꝫ fuit nec exit aliqͣ ꝑſona hūana qͥn fuerit in vtero mulierꝭ. Ecce primū officiū mulieꝝ ſcꝫ parere filios. h̓ officiū hꝫ ſcā mat̓ eccīa. in cꝰ vtero ſcꝫ fonte baptiſmi deꝰ gene rat filios ⁊ filias alit̓ eī nullus eēt filius dei. Excellētius eī parit eciā qͣꝫ mulier. Mulier eī parit filios ꝓ iſto mūdo. Ec cleſia āt ꝓ alio. Iō dic̄ eccīa. Filioli mei qͦs iteꝝ ꝑturio donec formet̉ xp̄s ī vob̓ Gal̓. iiij. Nota qͦs iteꝝ parturio. qꝛ nul lus p̄t naſci de vtero eccīe ſcꝫ fonte hap tiſmi niſi pͥus naſcat de vt̄o naturali ma tris qꝛ ī vtero matrꝭ nullus p̄t baptiſari Iō qn̄ aliqͦciens ī partu morit mat̉ ſta ti medici faciūt extrahi ꝓleꝫ de vt̓o ma tris vt baptiſet. ¶ Scd̓m officiū natu rale ⁊ pͥncipale mulierꝭ eſt nutrire ꝓleꝫ Sicut eī vterꝰ mulieris ē camera ꝓlis ta pectus ē cellariū. ꝓpt̓ hoc deꝰ dedit v ibera mulieri nō ad on̄dendū ⁊cͣ. Iō mu lieres delicate l̓ guloſe q̄ nolūt filios lac tare faciūt ꝯͣ officiū naturale. hoc officiū eccl̓ia hꝫ excellent̓. Nā poſtqͣꝫ peꝑit ꝓ les eas nutrit ⁊ lactat duobꝰ vberibꝰ. pͥ mū eſt lex moſaycal̓. Scd̓m lex euāgeli calis. Lac albū ⁊ ſine immūdicia eſt do ctrina ſcā ſine immūdicia erroꝝ ⁊ falſe opinioīs. Ecce ſcd̓m officiū ⁊c̄. Iō xp̄e qn̄ voluit ꝯmēdare Ioh̓eꝫ baptiſtā di xit. Int̓ natos mulieꝝ ⁊cͣ. vſqꝫ maior ē illo Mat. xj. gͦ paruuli ſunt xp̄iani. Iō eccīa nutrit eos lacte doctrine. Iō dicit. Tanqͣꝫ ꝑuulis in xp̄o lac vob̓ ſup̄ viato ribꝰ potū dedi nō eſcaꝫ ſcꝫ gl̓e vt ſāctis in celo. ¶ Terciū officiū mulieiꝭ ē rege re ⁊ gubernare ꝓles. qͣꝫdiu eī pueri ſunt ꝑuuli ſubſūt regimī matris. qꝛ pr̄es tūc nō curāt. ⁊ tūc regēdi ſūt a mre ne iurēt nec mentiat nec dicāt malū de aliqͦ. nec iniuriā alicui inferāt. vt ſciāt ſe ſigͣre. ⁊ addiſcere pr̄ nr̄ ⁊ aue maria. Credo ⁊cͣ. qn̄ ſunt ſex vel ſeptē annorū ꝯfiteat ⁊cͣ dn̄ca xxv poſt trīta tis Sermo iiij Et hoc officiū hꝫ ſcā mater eccīa. qͣꝫdiu eī ſumus ꝑuuli ī hoc mūdo vt dixi docꝫ nos ⁊ inſtruit ne mentiamur ⁊ futta fa ciamus. nec diffamemꝰ ꝓximū. nec iure mus deū niſi ꝓ neceſſitate vel vtilitate. et tūc cum veritate. Orare quolibet ma ne ⁊ ſero. confiteri ⁊ coīcare ī paſchate. Et p̄t dicere populus xp̄ianus. ego filiꝰ fui prīs mei tenellꝰ ⁊ vnigenitus corā mre mea ⁊ docebat me atqꝫ doceat. Su ſcipiat ꝟba mea cor tuū. cuſtodi p̄cepta mādata ⁊ viues. ꝓuerb̓. iiij. Nota vni genitus mrīs eccīe eſt ppl̓s xp̄ianꝰ nūqͣꝫ habuit niſi iſtū filiū ⁊cͣ. Cuſtodi p̄cep ta mādata ⁊ viues ſcꝫ vita gr̄e in hͦ mū do. ⁊ gl̓e in alio. Si igit̉ ſcā mater eccīa hꝫ mulierꝭ officia pͥncipalia ⁊cͣ. bene p̄t dici mulier. Et ꝯcordat ſcriptura ſcā. ge neẜ. xxiiij. Nota trinitateꝫ ꝑſonaꝝ in di cta aucͣte. Ip̄a ſcꝫ eccīa ſcā eſt mulier quā p̄parauit dn̄s ſcꝫ ſpūs ſcūs filio id eſt dn̄o Ih̓u xp̄o dn̄i mei ſcꝫ dei prīs. ¶ Scd̓o videndū eſt quō extollit ſeu ex altat voceꝫ ī altū. hoc fit in collacōe. vij ſacr̄oꝝ ſcꝫ baptiſmi. ꝯfirmacōis ⁊cͣ. tūc eī exaltat voceꝫ dei. Naꝫ ſacr̄a ꝑ voceꝫ ꝟbaleꝫ ꝯferūtur. Augꝰ. Accedit ꝟbuꝫ ad elementū ⁊ fit ſacri. De hͦ vide ſā ctū Tho. in. iij. ꝑte in materia de ſacram̄ tis. Rō qꝛ xp̄s verbū eterni prīs vnitū fuit rei ſcꝫ carni. Uerbū enī caro factuꝫ eſt ⁊cͣ. De hoc dicit theā. Extollens ⁊cͣ vocē quedā mulier ſcꝫ eccīa. Ego q̄ſiui quō eccīa eleuat voce. Et inueī in qua dā aucͣte ſeu ꝓph̓ia dauid pͣs. xxviij. di. Uox dn̄i ſuꝑ aquas. deus maieſtatꝭ in tōnuit. ⁊cͣ. vſqꝫ in tēplo eꝰ om̄es dicent gloriā. Uox dn̄i ſuꝑ aquas ⁊ hoc ī bap tiſmo. vox dnī in ꝟtute ⁊ hoc ī ꝯfirmatō ne. vox dnī in magnificētia ⁊ hoc ī ꝯſecͣ tōe. vox dnī ꝯfringētis cedros ⁊ hoc ī ꝯ feſſione. vox intercidētis flāmas ignis. et hoc eſt ī mr̄ionio. Uox dn̄i ꝯcutiētꝭ deſertū ⁊ hͦ in collacōe ordinū. vox dn̄i preparātis ceruos ⁊ hoc ī extreā vnctione. Ecce qͣre dicit theā. Extollēs vo ce ⁊cͣ. ¶ Dico prīo ꝙ ſcā mat eccīa mu lier benedcā extollit voce in ſacr̄o baptiſ mi. cū d̓r vox dn̄i ſuꝑ aqͣs. Iſta vox doī ni eſt forma baptiſmi. quā dic̄ ſacerdos vel alius qn̄ in ncc̄itate baptiſat ſcꝫ ego te baptiſo ī noīe patrꝭ ⁊ filij ⁊ ſpūs ſcī. vel ī ydiomate mrno ⁊cͣ. Cū āt dicit̉ ſu ꝑ aquas on̄dit̉ materia ip̄ius baptiſmi. qꝛ ſine aqua nō p̄t dari baptiſmꝰ. oꝫ eī ꝙ verbū ſcꝫ forma iūgat̉ materie ſcꝫ aq̄ ſil̓ dicēdo ꝟ̓ba ⁊ infundēdo aquā. Nō enī forma dꝫ p̄cedere materia vel eꝯͣ. ſꝫ ſil̓. Iō dicit vox dnī ſuꝑ aqͣs. nō dic̄ an̄ aqͣs vel poſt aquas ſꝫ ſuꝑ materiā. Sꝫ qͣre dicit aqͣs in plurali. cū baptiſmꝰ nō poſſit dari niſi ī vna tm̄ ſcꝫ naturali. Qꝛ ſi aliqͥs vellet baptiſare cū aqua roſacea vel ardenti vel alia qͣcūqꝫ artificiali. Nō eſſet baptiſmus. qͣre gͦ dicit ſuꝑ aquas. nunqͥt gͦ debuit dicere ſuꝑ aqua in ſingu lari. Rn̄deo ꝙ dicit̉ ſuꝑ aquas in plura li ad innuendū quoddā magnū ſecretuꝫ In baptiſmo enī ſunt duo baptiſātes ⁊ ꝯn̄ter due aque. Primus ⁊ pͥncipalis ē ſpūs ſcūs. Secūdus ⁊ inſtrum̄tal̓ ⁊ eſt ſacerdos qͥ aqua materiali p̄t lauare cor pus. Sꝫ ſpūs ſcūs alia aqͣ lauat intꝰ aī mā. Iō dicit augꝰ. Que eſt tanta ꝟtus aqne vt corpus tāgat. ⁊ cor abluat. In eodeꝫ pūcto in qͦ aqua infundit̉ a ſacer dote vel creatura hͦ eſt homo mittit̉ in fō teꝫ baptiſmi qn̄ baptiſat ſil̓ intus influ unt. xv. flumīa ſpūs ſcī. Primū eſt grā diuina q̄ lauat ⁊ purificat aīaꝫ a peccato originali. ⁊ ab actualibꝰ in infidelibꝰ qͥ n̄ ficte baptiſant̉. Scd̓m flumen eſt fides habitual̓. licet eī creatura tunc nō habe at vſū liberi arbitrij tn̄ habitual̓r iā habꝫ fideꝫ catholicā. Terciū eſt ſpes q̄ habi tual̓r infundit̉ in baptiſmo. Quartū eſt caritas ſcꝫ amor dei ⁊ ꝓximi. q̄ eciā ha bitualiter infundit̉ in baptiſmo. Demū ſil̓ eciā infundūtur habitualit̓ qͣtnor vir tutes morales q̄ ſunt prudēcia. iuſticia. ⁊ ⁊ ⁊.iij. tis Sermo iiij dn̄ca xxv poſt trīta tꝑancia. ⁊ fortitudo. Et ſic qͥntū flumen eſt prudētia q̄ ſubiectiue ē ꝟtus intelle ctualis qꝛ ſubiectat in rōe practica. Sꝫ tn̄ eſt aliqͣ mō moral̓ vn̄ ⁊ inter cardina les ꝯputat̉. Sextū flume eſt iuſticia ad nō nocendū ꝓximo. Septimū tꝑancia in ꝓſperis. Octauū fortitudo in aduerẜ ꝑficiēs vel ꝑſeuerādi ī bona vita. Iteꝫ ſeptē dona ſpūs ſcī eciā ſil̓ infundūtur ⁊ ſic nonū flumē eſt ſapīa ſcꝫ ad ꝯgnoſcē dū diuina. Decimū intellcus ad ꝯgnoſ cendū ſcripturas. Undecimū ꝯſiliū ſcꝫ ad obſeruāduꝫ diuīas āmonitōes. Du o decimū forritudo ꝯͣ dyaboli teptacōes Tredecimū ſcīa ꝑficiēs ad ꝓprios actꝰ ſiue ꝑſonales gubernādū. Decimū quar tū pietas ſcꝫ inclinās ad ꝯpaſſionē ad ꝓ ximos. Decimūquintū flumē eſt timor ad deū. De iſtis donis ſpūs ſcī vide ſcm̄ Tho. jͣ. ij. q. lxviij. in qua incidenter ſcūs Tho. declarat eoꝝ qͥdditate. ncc̄itateꝫ. numeꝝ. ꝯnexione ⁊ dignitate. Iſta. xv. flumīa ꝓcedūt a fonte ſpūs ſcī. Iō dic̄ aquas ī plurali. Et ſeqͥtur ſtatī. deꝰ ma ieſtatꝭ intonuit.i. intus in aīa tonuit dn̄s ſuꝑ aquas multas. Sacerdos autē vnā aquā ſolū ſcꝫ materialeꝫ applicat. ſꝫ dn̄s ſuꝑ aqͣs multas. Iō Apoc̄. j. Uox illius ſcꝫ dn̄i ſicut vox aqͣꝝ multarū. ¶ Quā tū ad ſcd̓m cū ſcꝫ dr̄. Uox dn̄i in ꝟtute loqͥtur de ſacr̄o cōfirmacōis. Dicat̉ qͥd ē et quō dat̉ ab ep̄o qꝛ ab alio nō p̄t hoc ſacramentū ꝯferri. De iſto dicit vox dn̄i etcͣ. Uox iſta ē forma hꝰ ſacram̄ti quaꝫ extollit eccīa ꝑ os ep̄i qn̄ dicit. Cōſigno te ſigno crudꝭ. ⁊ ꝯfirmo te criſmate ſalu tis. Et ſicut fides catholica infundit in baptiſmo habitual̓r. ſic in ꝯfirmatōe fi des catholica radicat intm̄. ꝙ ſi ſint duo hoīes qͦꝝ vnus ſit ꝯfirmatꝰ alter nō. ī ꝑ ſecutōe antixp̄i ꝯfirmatus erit fortꝭ ⁊ ali us nō. Ecxe bonū qd̓ facit hoc ſacrin ad ꝑſiſtendū in fide. De iſto ſacro dic̄ Io hānes. Uidi qͣtuor angelos ſtātes ſuꝑ qͣtuor agulos terre tenētes qͣtuor vētos terre ne flent ſuꝑ terrā neqꝫ ſuꝑ mare ne qꝫ in vllā arboreꝫ. Et vidi alteꝝ ange lū aſcendēteꝫ ab ortu ſol̓ habentē ſignū dei viui ⁊ clāuit voce magͣ qͣtuor āgel̓ qͥ bus datū eſt nocere terre ⁊ mari dicens Nolite nocere terre ⁊ mari atqꝫ arbori bus quo ad vſqꝫ in frōtibꝰ eoruꝫ. Apoc̄ vij. In iſta aucͣte ſunt multa ſecreta q̄ de claratur a gloſa ordinaria. Angeli eī idē. ſunt ꝙ nūcij. Quatuor gͦ angeli qͥ ſtant ſuꝑ qͣtuor angulos terre ſigͣnt nūcios an tixp̄i. tenētes.i. ꝓhibētes p̄dicacōꝫ euā gelicā. Qn̄ enī antixp̄s maīfeſtabit to tus mūdus eū timebit. Et tūc ip̄e mittꝫ nūcios ſuos ad qͣtuor ꝑtes mūdi tenen tes ſcꝫ ꝓhibendo doctrinā qͣtuor euāge liſtaꝝ. ne flent.i. p̄dicent ſuꝑ terrā.i. lay cis terrā colentibꝰ. neqꝫ ſuꝑ mare ſcꝫ ab amaritudine ⁊ ſigͣt religioneꝫ in qua dꝫ eſſe amaritudo penitecie. neqꝫ in vllā ar boreꝫ. Arbores eī ſunt ſacerdotes qui dn̄t dare flores odoris ꝑ bonā fama ⁊ folia deuocōis in officō di. ⁊ fructꝰ meri toꝝ ſacr̄a miniſtrā do libere abſqꝫ ſymoīa Sꝫ dicit ꝙ vidit alteꝝ angelū ſcꝫ xp̄m qͥ miſſus fuit a deo pr̄e ꝓ mūdi redemp tōe habentē ſignū dei viui ſcꝫ ſanctā cru ceꝫ ⁊ clamauit voce magͣ ſcꝫ maliciā nū cioꝝ antixp̄i refrenādo di. Nolite noce re terre.i. laycis. ⁊ mari i. religioſis. neqꝫ arboribꝰ.i. clericꝭ qͦaduſqꝫ ſignemꝰ ſcꝫ ꝑ ſacrm ꝯfirmacōis ẜuos dei noſtri ī fron tibꝰ eoruꝫ vt ſcꝫ ſūt fortōres in fide ca tholica. Ecce qͣre d̓r vox dn̄i in ꝟtute ſp̄ fortitudīs in p̄lio certamīs antixp̄i. Iō vt militibꝰ dat̉ alapa qn̄ ꝯfirmat ¶ Se cūduꝫ bonū qd̓ ſacrm ꝯfirmacōis facit ē ī alio m̄do. qꝛ confirmati ī paradiſo habe būt ſingulareꝫ coronā gl̓e. In ſacr̄o ba ptiſmi dat baptiſatꝭ q̄daꝫ corona q̄ vo catur a theologis caracter indelibilis. Et qn̄ homo intrat paradiſuꝫ ſtatī ꝯgnoſcū tur qͥ fuerīt baptiſati ⁊ qͥ non. Qꝛ qͥ fue rint baptiſati hn̄t ſpeāleꝫ coronā quam nō habent nō baptiſati. vt abrahā. yſaae Dn̄ica xxv poſt trī tatis Sermo iiii ⁊ Iacob ⁊ alij. Scd̓a corona dat̉ in ſa cramēto ꝯfirmacōis. qͥ vero non eſt ꝯfir matus caret illa ī paradiſo. Ecce qͣꝫtum lucrat̉ ille qui ꝯfirmat̉. ⁊ qͣꝫtuꝫ ꝑdit qͥ n̄ cōfirmat̉. ppt̓ hoc parentes dn̄t eſſe val de diligētes vt filij ꝯfirment̉ qꝛ vox do mini ī virtute h̓ ſcꝫ ī ſacr̄o cōfirmacōnis eſt ꝟtus dei q̄ vocat̉ magna. Terciū ſcꝫ verbū ꝓph̓ie notat ſacr̄m eucariſtie cum dicit̉ vox dnī ſcꝫ ꝯſecracōis in magnifi cencia.i. magͣ faciens qꝛ ī iſto ſacr̄o fiunt maiora qͣꝫ ī alijs ſacr̄is. Iā vulgarit̓ de rege qͥ fecit magnū cōuiuiū ⁊ dedit fercu cula ſingula ⁊ p̄cioſa ⁊ multa ⁊cͣ. d̓r igͣ nifice fecit. Quanto gͦ magis de ꝯuiuio qd̓ facit xp̄s filius dei in qͦ de oībꝰ creatu ris ſpūalibꝰ dat meliore ſcꝫ aīam ſuaꝫ ſcīſſimaꝫ. de corꝑibꝰ meliꝰ ſcꝫ corpꝰ fu um ſiue carnem vnitā ſuppoſito diuino dicens. Accipite ⁊ māducate. Dn̄e et qͥd māducabimꝰ panē albuꝫ. Rō qꝛ ꝟ bis ꝯſecratōis ꝓlatꝭ iā nō eſt ibi panis ſꝫ hoc eſt corpꝰ meū. jͣ. Coꝝ. xj. Iſta ē mgͣ nificentia. Sꝫ aliqͥ faſtidioſi nō curāt de iſto ꝯuiuio nec de iſto cibo. Unꝰ dic̄ dn̄e nō ſuꝫ dignꝰ ⁊cͣ. Alius dic̄. nō ſuꝫ bene paratꝰ. Dico ꝙ nullus male ꝑatꝰ dꝫ ac cedere ad hoc ꝯuiuiū tā magnificū. Sed debetis vos parare ꝑ ꝯtritōeꝫ. confeſſio neꝫ. ⁊ ſatiſfactōeꝫ. iniuriaꝝ remiſſioneꝫ al̓s nō eſtis excuſati. Declarat̉ hoc de re ge eūte ad venacōeꝫ ⁊cͣ. Ita dn̄s nr̄ ihe ſus xp̄c veīt ad venandū in neōre hꝰ mū di. Et venat leones.i. ſuꝑbos qn̄ ex doc trina p̄dicatoris huīliātur. Uulpes.i. ꝑ ſonas auaras qn̄ ſatiſfaciūt. porcos per luxuriā qn̄ abſtinere ꝓponūt. Canes per irā qn̄ iniuriā remittūt ⁊cͣ. Et ī nocte hꝰ vite vult xp̄s rex nr̄ intrare villā ſuā. Quelibet ꝑſona xp̄iana eſt villa ſeu ca ſtrū dei. qd̓ ipſe lucratus eſt ī cāpo in die venerꝭ ſcā. Et tāgit ad portā vt ſibi ape riat̉. qn̄ p̄dicator di. tali die ſcꝫ ī paſcha te debētꝭ ꝯīcare qꝛ reſurrexit dn̄s tali die O dicūt aliqͥ nō eſt camera nec lectꝰ pa tatus vt ſibi ꝯpetit ⁊cͣ. Sꝫ negligent̉ ta les faciūt ⁊ peccāt. qꝛ ip̄e eſt ꝯtētus intͣ re aliqͥbꝰ p̄param̄tis p̄ſuppoſitis ſcꝫ con tritōis. cōfeſſioīs. ſatiſfactōis ⁊ corꝑal̓ afflictōis. Sꝫ vere dn̄e nō intrab̓ dicūt aliqͥ effectual̓r ⁊ ꝑmittūt intrare beſtias ſcꝫ gallinas pauones ⁊cͣ. ip̄o pn̄te. Cog noſcitis qͣle peccatū eſt nolle coīcare. Et dicūt. dn̄e nō ſuꝫ dignus ⁊cͣ. ꝟbuꝫ eſt ſcm̄ ſꝫ falſe l̓ ineptē allegatū. Dignitate eī equiparātie nullꝰ eſt dignus. nec iſta reqͥrit̉ ad coīcandū. Sꝫ dignitas q̄ reqͥ rit̉ quā ipē vult ⁊ p̄cipit eſt cōteri de pec catis ⁊ cōfiteri ⁊ ſatiſfacere ⁊ remittere ettͣ. Alij dicūt dn̄e vos bene veneritꝭ in trate dn̄e ſꝫ poſt ⁊ deinde ponūt euꝫ ī lo co porcoꝝ. Illi ſcꝫ qͥ cōtidie celebrāt vl̓ ſepe male parati coīcant luxurioſi ſymo niaci ⁊cͣ. in eoꝝ damnacōeꝫ. Remediū eſt gͦ parare ſe bene ⁊ coīcare. Iō moy ſes dicebat. Date magnificentiā deo no ſtro. dei ꝑfecta ſunt oꝑa. Deutro. xxxij. ¶ Nota dei ꝑfecta ſunt oꝑa. Uos ſcul quō a prīcipio dyabolus voluit deſtru ere oꝑa dei ⁊ hoīem ad ymaginē dei ſcm̄ precipitauit ⁊ iuſticia originali priuauit fructus vetiti comeſtione. Sꝫ ecce qua leꝫ magnificentiā fecit dn̄s Nā ſicut dy abolus illius fructꝰ. comeſtione ꝓcura uit totū malū huāne nature. Ita deꝰ co meſtione illius fructus de qͦ dicit̉ ꝟgini Marie benedictꝰ fructus. ꝓcurauit to tū bonū nature huāne. Iō dicit ſcpͥtura dei ꝑfecta ſūt oꝑa. Et ſeqͥtur. ⁊ oēs vie eꝰ iudicia. Qꝛ qͥ nolūt coīcare habebunt iudiciū damnacōis ⁊ nuniqͣꝫ veniūt ī pa radiſuꝫ. Ame amen dico vob̓ Niſi mā ducaueritꝭ carnē filij hoīs ⁊ biberitis eꝰ ſanguinē nō habebitꝭ vitā in vob̓. Ioh̓ vj. Qui āt coīcant male parati habebūt iudiciū eſſendi ꝑpetuo cū porcis inferni. quē admoduꝫ ip̄i miſerūt xp̄m cū porcis peccatoꝝ. Qui eī manducat ⁊ bibūt in digne iudiciū ſcꝫ dānatōis ſibi mā. ⁊ bi. pria Coꝝ. xj. Qui āt bene parati coīcāt ⁊ ⁊ ⁊ iiij dn̄ca xxv poſt trita tis Sermo iiij habebūt iudiciū ſaluacōis in vitā eternā Qui māducat meā carnē ⁊ bibit meuꝫ ſanguineꝫ habebit vitā eternā. Ioh̓. vj Ecte dei magnificentia. Iō dd̓. Cōfeſ ſio ſcꝫ q̄ dꝫ p̄cedere coīcacōeꝫ ⁊ magni ficentia opus eꝰ ⁊ iuſticia manet ī ſcl̓m in hoc mūdo ⁊ in ſeculū ſeculi in alio. ex tolles voceꝫ q̄daꝫ ⁊cͣ. ¶ Quartuꝫ ē ſa cramentū penitencie vel cōfeſſioīs cū d̓r Uox dn̄i cōfringentꝭ cedros. vox eſt for ma abſolutōis. Ego abſoluo te ⁊cͣ. Ce dri ſūt arbores altiſſime q̄ creſcūt ⁊ ſtāt citra mare q̄ ſignificāt ꝑſonas ſuꝑbas q̄ ſunt alti cordis q̄ potius volunt viuere ẜm eoꝝ voluntateꝫ ⁊ eoꝝ inclinatōes qͣꝫ ẜm dei mādata ⁊ ordinacōeꝫ. Deus p̄cipit vt ſimus huīles ⁊ ip̄i ſunt ſuꝑbi. elati p̄ſumptuoſi vani pompoſi ⁊cͣ. Deꝰ p̄cipit ꝙ ſimus miſericordes. ⁊ ip̄i ſunt crudeles. Ipſi eī ſunt auari vſurarij. fu res. Idē de caſtitate ⁊ de alijs. Sꝫ iſti cedri ī ſacram̄to penitecie ꝯfringūtur. ⁊ eoꝝ corda rupunt qn̄ ſuſpirādo dicunt Pr̄ peccaui ī hoc fui ſuꝑbus ⁊cͣ. Et tūc peccata ꝯminuntur. Sꝫ hoc impeditur aliqͦriens ꝑ cōfeſſores qͥ capite diſcooꝑ to volūt audire ꝯfeſſionē. Tales ꝯfeſſo res prīo claudūt os ꝯfitētis qͥ ex verecn̄ dia qn̄ cogitat iſte reſpicit me. nō dicit oīa peccata. Iō capite cooꝑto dn̄t audi re ꝯfeſſiones. qꝛ oculi nō audiūt cōfeſſio nes ſꝫ aures. animādo ꝯfitentes dicendo fili dicatis oīa peccata qꝛ nullꝰ audit nec videt nos niſi deus qͥ licet ſciat oīa tamē ordīauit ꝙ ſuis mgrīs rōnabilibꝰ ⁊ mi niſtris ⁊ ꝓcuratoribꝰ reddatꝭ cōputuꝫ de factis ⁊c̄. ¶ Scd̓o. qꝛ cōfeſſor accipit occaſionē peccādi Qn̄ enī audit mulierē iuuene pulchrā quā reſpicit qͥd cogita bit. O quō eſt alba ⁊cͣ. Ideo coqperiat caput. ⁊ peccator liberius ꝯfitebit pecca ta ſua. Ecce qͣre dicit. vox dn̄i cōfringen ris cedros. Et ſtatim ſubditur. Et con fringet deus cedros lybani. Lybanijs eſt mons quidā altiſſimus in terra ꝓmiſſio nis ferens cedros altiſſimas. Et ſignifi cat ꝑſonas in altitudine dignitatis domi nij ſeu p̄lationis poſitas. Que ſi ſint pec catores ⁊ male vite dicūtur cedri lyba ni. De iſtis eciā dicit. Et confringet de us cedros lybani ſcꝫ dominij temporal̓. ſeu prelacōis papalis ſeu ep̄alis ⁊cͣ. qn̄ ad pedes ſimplicis ꝯfeſſoris flectūt ge nua cōfitentes peccata ſua. Quibus dic̄ cōfeſſor. Non abſoluerē vos niſi corri gatis vitam veſtram ⁊cͣ. vel emendetis talem iniuſticiā ⁊ hmōi. Et ſi tales cōte rūtur ⁊ penitent tunc confringūtur cedri libani. Et ꝯminuet eos tanqͣꝫ vitulū ly bani In monte enim libani nutriebātur vituli quoꝝ caro erat valde ſapida ideo diuidebat ꝑ partes minutatī vt omnes poſſent habere. Ita ī confeſſione ꝯminu untur cedri lybani in diuerſas ꝑtes Pri mo ī corde ꝑ cōtritionē ⁊ dei ſubiectōeꝫ Scd̓o in ore petendo veniā ſi iniuriaſti. ſcꝫ patrē vel mr̄eꝫ vxoreꝫ ſeu fratreꝫ et ecōuerſo. Tercō in toto corꝑe ꝑ peniten cialeꝫ afflictōeꝫ. Quarto in burſa ꝑ ſa tiſfactōneꝫ. Ecce qͣre dicit. ⁊ cōminuet eos tanqͣꝫ vitulū lybani. Et ſic ille qͥ cō fitetur fit dilectus deo quēadmodū filiꝰ vnicorniū. Qd̓ inter aīalia alia plus di ligit filiū. Ita deus diligit qui bene cōfi tetur. ¶ Quintū ſacramentū eſt matri monij. cū dicit̉ vox dn̄i intercidentis flā mā ignis. Quot quot ſumus ī hoc nati ſu mus de vtero matris cuꝫ vna braſa. gal licū eſt ⁊ ſignificat titionem ignis ſeu flā mam que a ſanctis doctoribus vocatur igniculus ſeu cōcupiſcibilitas vel fomēs peccati. Ita naſcimur ⁊ eſt adeo fortꝭ ꝙ nō p̄t extingui aqua baptiſmi. licet aqua baptiſmi extinguat ignem inferni ⁊ pur gatorij in baptiſato. quia ſi moreret ſta tim poſt baptiſmuꝫ non conburētur. Et tamē aqua baptiſmi non extinguit illum igniculum ſeu fomitem vel flaminam. Dnīca xxv pꝰ trini ta. ſermo iiii Sed iſta flāma nō flāmeſcit qͦuqͣꝫ hō ē adultꝰ qꝛ tūc diabolus ſufflat ibi braſaꝫ dando tēptacōes carnales. Et tūc quā do hō ꝯcupiſcit mulierē vel ecōuerſo. bra ſa flāmeſcit. In ſignū illiꝰ maxille efficiū tur rubee. qꝛ alitus eiꝰ prunas ardere fac̄ Iob. xli. Om̄s qͦt qͦt fuerint dēpta bea ta ꝟgine ⁊ xp̄o habuerūt. ⁊ qͦtqͥt ſumꝰ hēmꝰ illā fomitē ⁊ ꝯcupiſcibilitatē. Nec obſtat ꝙ ſumꝰ baptiſati. qꝛ aqua baptiſ mi licet r̄moueat culpā. remanet tn̄ pena ſcꝫ fomes ſeu igniculus ille ⁊ flāmeſcit ī ꝯcupiſcēdo ⁊ ardet ⁊ ꝯburit in actu illo. Sed quid facit ſacram̄tū mr̄imonij. dicē dū licꝫ nō extinguat ignē carnalis ꝯcupiſ centie in homīe ſeu muliere. tn̄ flāma int̓ ciditur qꝛ nō flāmeſcit niſi int̓ virū ⁊ vx orē quia vir nō debet curare de alia muli ere nec vxor de alio viro. Illi qͥ non ſunt de matrimonio licet habeat braſam ⁊ fo mitē tn̄ dn̄t extinguere flāmā. non ꝯcu piſcendo nec curando de illo actu ac ſi ni hil eſſet. Ideo ꝑſone ſcē ⁊ deuote cū aqͣ extinguūt illā braſam comedēdo freq̄nt pane ⁊ aquā. dimittendo carnes vinū ⁊ multas delectacōes q̄ inflammāt braſaꝫ illā ⁊ ſic flāma licꝫ nō extinguat̉ tū ꝑ pe nitentiā mitigat. Iſta rō ē qͣre ꝑſone ſcē faciūt pm̄am ⁊ cauēt oportunitatatē vi tāt colloqͥa mulieꝝ. qꝛ ſtatī braſā flāme ſcit flāte diabolo ⁊ ꝯburit qͥcqͥd ī domo ē ꝯſcīe ⁊ ꝑ̄det hō oīa merita q̄ vnqͣꝫ cō gregaīt. Ignis ē vſqꝫ ad ꝯſūmacōeꝫ de uorās ⁊ oīa eradicās germīa Iob. xxxj. Cauete gͦ ab hac flāma btūs ioh̓es bap tiſta nō bibebat vinū ſꝫ aquā. nec cōede bat panē ſꝫ lucuſtas ſiccatas ad ſolē ⁊ ita macer erat ꝙ nō hēbat niſi pelleꝫ ⁊ oſſa. tn̄ ex toto nō potuit extinguere braſam ſi ue iſtū igniculū tn̄ nō flāmeſcebat in eo. Nota de btō ieronimo ⁊ de illo fcō here mita antiqͦ: qͥ vt curaret̉ iuit ad ciuitatē. ⁊ ſic̄ curabat in corꝑe infirmabat̉ in aīa quia nō bn̄ cauebat ab oportunitate mulierū intm̄ ꝙ grauidabat duas puellas. q̄ ſibi ſeruiebāt ex deuocōe ꝓpter famaꝫ ſue ſanctitatis. Qui āt cuſtodit ſe p̄t dicere. liberaſti me a preſſura flāme ⁊c̄. vſqꝫ nō ſum eſtuatus. Eccl̓. li. ¶ Sextū ſacram̄ tum eſt ſacramentū ordinū cū d̓r. Uox dn̄i cōcutiētis deſertū ſciꝫ in collacōe or dinū. tunc eradicāt̉ arbores mūdiales d̓ ſerti in qͦ ſunt ml̓te beſtie. leones ꝑ ſuꝑ biā vulpēs ꝑ auariciā ⁊cͣ. Itē deẜtū a gͣ tia dei in multis deſertū a diuīa ꝯſolacōe deẜtū a fructibꝰ ſpūalibꝰ. hoc deẜtū ꝯcu tit̉ ī collacōe ordinū ſic̄ em̄ totū nemꝰ cō cutit̉ qn̄ ſcindūt̉ l̓ eradicāt arbores. ita ī collacōe ordinū ſcīdūt̉ ⁊ eradicāt̉ ar bores a nemore laycoꝝ. vt ī iardino xp̄i. ſcꝫ eccl̓ie trāſplātet̉. Tūc totū nemꝰ dꝫ reſonare ꝑ examē de vita ſcīa ⁊ hmōi. vt ſint apti ad fructificādū. Itꝭ alia cōmo cō maior ī nemore ſeu deẜto hꝰ mūdi qꝛ qn̄ ſumūt ordines ſūt qͣtuor tꝑa. Et os xp̄iani tenēt̉ ieiunare vt boī ordinet̉. qꝛ totū bonū l̓ malū ē a clericis d̓t Criẜ. ſci tis ꝙ totū bonuꝫ arboris ē a radice. Ita vita hoīm ē qͣſi arbor. cꝰ radix ē ſtatꝰ cle ricoꝝ. iō totū bonū l̓ malū ppl̓i ē a radice clericoꝝ. ꝓpt̓ hͦ qn̄ trāſplātant ppl̓s ieiu nat. iō d̓r vox dn̄i ꝯcu. ⁊cͣ. Et ſubdit̉. Et ꝯmouebit dn̄s deẜtū cades Nota cades int̓p̄tat̉ ſcā ⁊ ſiḡficat eccl̓iaꝫ ſcāꝫ. d̓ qͣ d̓t apl̓s. xp̄s dilexit eccl̓iaꝫ ⁊cͣ. vſqꝫ ſcā ⁊ im macula. Eph̓. v. Et ꝯmouebit dn̄s deẜ tū cades.i. ppl̓ꝫ xp̄ianū eccl̓ie ſcē. qꝛ n̄ cō mouet̉ deẜtū iudeoꝝ. ſꝫ deẜtuꝫ cades.i. eccl̓ie ſcē. ¶ Septimū ſacͣm̄tū. ē ſacͣm̄tū extreme vnctōis qd̓ ī dcā aucͣte tāgit̉ cū d̓r vox dn̄i preꝑantis ceruos.ſ. in ſacra mento extteme vnctionis qd̓ datur in fi ne vite qn̄ aliquis debet mori morte.ſ. na turali. Secus de illis qͥ alit̓ moriūtur ſē tēciati vl̓ alias qꝛ licet alia ſacram̄ta poſ ſint eis dari n̄ tn̄ debꝫ eis dari iſtd̓ Hoc ſacramētū habet duas mirabiles ꝟtutes ſeu effectus. Primū ponit ſcūs thomas dnīca xxv poſt trī tatis Sermo v in qͣrto ꝙ ſi ſanitas corꝑalis ſit vtilis aīe ſine dubio ex huiuſmodi ſacramēti ſūp cōe curabit̉ infallibilit̓ hoc extrahit ſctūs thomas ab illo textu. iacobi. v. Infirmat̉ aliqͥs ex vobis inducat p̄ſbiteros eccl̓ie ⁊ orent ſuꝑ eū vngētes eū oleo in noīne ⁊ or̄o fidei ſaluabit infirmū. ⁊ alleuiabit eū dn̄s. Uox dn̄i eſt forma huius ſacra menti q̄ d̓r a ſacerdote qn̄ vngit dicens. per iſtā ſanctā vnctione ⁊ ſua pijſſimaꝫ miſcd̓iam indulgeat tibi deus qͥcqͥd pec caſti ꝑ viſum ⁊c̄. ⁊ ſimiliter formā dicit vngēdo ſinguloꝝ ſenſuū inſtrumēta per que peccauit vtꝫ ⁊cͣ. Scd̓us effectꝰ ſeu vtus eſt maior. aliqn̄ ex obliuiōe ſūt ml̓ ta pctā mortalia dimiſſa in ꝯfeſſione q̄ talis non ꝯfitētur qͥ tn̄ ſūt in ꝓpoſito ꝯfi tēdi ſi ea recordarent ⁊ talis in ſtatu gͣ tie eſt. Sꝫ reſtat pena ī purgatorio. Et etiā de pctīs venialibꝰ reſtat pena in pur gatorio. Sꝫ hoc ſctm̄ ſacramentū d̓ mor talibꝰ oblitis ⁊ de venialibꝰ nō oblitꝭ pu rificat aīaꝫ ab illoꝝ culpis ⁊ peīs. ita vt recte vadāt ad paradiſum ſine aliqua pe na. De mortalibꝰ oblitis. Iacobi. v. Et ſi in pctīs ſit dimittet ei. Ecce qͣre dicit. Uox dn̄i p̄ꝑantis ceruos id eſt ſpirituꝫ ad ſaltandum vſqꝫ ad paradiſuꝫ. Ideo. dd̓ in ſpū pph̓ie dicebat in pͣs. Diligā te dn̄e. Qui ꝑfecit pedes meos tanqͣꝫ cer uoꝝ ⁊cͣ. Io qn̄ infirmꝰ coīcat debet pete re iſtud ſacramentū. qꝛ pꝰ ſic̄ appropin quāt morti ꝑdūt ꝟbū ⁊ nō pn̄t ip̄m pe tere ⁊ ꝑdūt magnū bonuꝫ. Iō d̓t Uox dn̄i p̄ꝑantis ceruos. Et ſeqͥt̉ ſtatim. Et reuelabit ꝯdenſa.i. ſecreta gl̓e. ⁊ in tēplo eius om̄s dicēt gl̓am. Sed multi clerici ex auaricia ſiue ſymonia impediūt hoc ſa cramentū. Dicit vnꝰ. Lintheamīa qͥbus vngit̉ dūt eſſe mea. alius dicit tot ſacer dotes ſunt neceſſarij ⁊ hētis dare tantū cuilibet ⁊cͣ. Dicat̉ qūo libere ſacramēta ſunt miniſtranda ⁊c̄. Extollēs vocē que dā mulier ptꝫ(ino. Deo. ¶ Semo. v. Olite eſſe pru dentes apud voſmetip̄os. Roma. xij. Pro cuius decla ratione oportet declarare quid eſt prudē tia cum dicit prudentes. Scd̓o oportet declarare quid eſt hoc dictū apud voſmꝫ ip̄os. Pro quo ſciendū ꝙ tres ſunt ꝟtu tes intellectuales ſcilicꝫ Scientia. Pru. dentia. ⁊ Spientia. Scīa ē cognicō q̇ ha bet̉ de creaturis. Prudētia cognitio ītel lectualis de actibꝰ hūanis. Sapiētia ꝟo eſt cognicō ſpeculatīa q̄ habet de diuinis cū ſapore deuotionis. licet aliquotiēs cōi ter loquendo. ſapientia et ſcīa ⁊ pruden tia ſumātur ꝓ eadē ꝟtute. quia qui habꝫ ſapientiā ſcꝫ agnitionē dei cum ſapore de uotionis ſtatim ſaltat ad prudentiā ſcili cet ordinando actus ſuos. erga deū ⁊ ꝓxi mū.i. ꝟtuoſa prudentia. qꝛ mulier.i. ſapi entia corona eſt viro. Prouerb̓. xij. Itꝭ ſcīa p̄t dici prudētia. qꝛ ille qͦ hꝫ ſcīam d̓ creaturis d̓r ſciēs. Et qn̄ vidꝫ ꝙ creatu re irracōnabiles gub̓nat ſe iuxta dei ordi nacōꝫ ⁊ ī nullo faciūt ꝯͣ. Statī d̓t. O qͦ moego qͥ ſū rōnabil̓ debere me gub̓nare ẜm dei ordīacōꝫ ⁊cͣ. Et ſic ſcīa efficit̉ pru dentia. Aucͣtas. Scīa ſcō̓ꝝ prudētia ſp̄ ē. ꝓuer. ix. pꝫ gͦ ꝙ ꝓ eodē ſumūt cōit̉ liꝫ ſtricte loq̄ndo differāt ⁊ ſic nō ſumūt̉ ꝓ eodē. Cōit̉ ꝓ eodē capiūt ī them̄. cū d̓t. Nolite eē prudētes.i. ſapiētes ⁊ ſciētes. ¶ Secūdo debet declarari hoc. ꝙ d̓t voſ apd metip̄os. Cum deus precipiat ꝙ ſimꝰ ſapiētes. Pro quo ſciendū ꝙ ſcīa eſt du plex vna q̄ eſt corā nobis. Alia q̄ eſt ſu pra nos. Corā nobis ē ſcīa q̄ intellectu ingenio hūano eſt inuenta. Cuiuſmōi ē ſcīa ſeptē artiū lib̓aliū Supͣ nos ē ſcīa q̄ non intellectu humano ſed a deo eſt re uelata. vt eſt ſcientia noui ⁊ veteris teſ tamenti. Cum ergo dicit thema. Nolite eſſe prudentes apud voſmetip̄os ſupple tm̄. vel nimiū de ſcientia que eſt coram Dnica xxv pꝰ trini ta. ſermo V vobis. Sꝫ velitis habere ſcīaꝫ q̄ ē ſupra vos ſcꝫ illā quā deꝰ reuelauit. rō qꝛ ſci entia arte ⁊ ingenio ſeu ītellectu hūano inuēta modica ē. Sꝫ ſcīa a deo reuelata ē alta ⁊ magna. Et hͦ poteſtis videre ꝑ qͣꝫdā ſimilitudinē quā tāgit augꝰ de ruſti co ſeu paſtore intrāte palaciū ⁊ dicēte. Il la ē camera regis ⁊ illa regīe ⁊ illa filio rū ⁊ ille feneſtre ⁊cͣ. ſꝫ ipē nō intrat camē rā regis nec vidit regē nec ſcit qͥd facit ſꝫ hoc ſciūt cubicularij ꝯſiliarij ⁊ barones qͥ intrāt camerā ⁊cͣ. Ideo iſti iudicāt̉ ſapi entes ⁊ nō paſtor ſeu ruſticus. Iſte mū dus ē palaciū dei ipē fabricauit ⁊ creauit O iſrahel qͣꝫmagna ē domꝰ dei ⁊cͣ. Ba ruch. iij. Hoc palaciū intrauerūt ph̓i pi tagras anaxagoras plato. ariſtotiles ⁊cͣ ⁊ nihil̓ ſciuerunt niſi ꝙ in illa camera ſci licet in celo eſt prima intelligentia cum ſuis conſiliarijs. ſcilicet angelis diſputa bāt de feneſtris.ſ. luna ſole ſtellis d̓ mo tibꝰ orbiū de aīalibꝰ ⁊cͣ. Sꝫ ip̄i nō vide rūt rege deū. Sꝫ ſecretarij dei ſcꝫ ſancti pr̄iarche ꝓph̓e apl̓i ⁊ doctores ſcī. iſti ha buerūt ſcīam ex diuīa reuelacōe. ſcientes qūo deꝰ regit ⁊ gub̓nat md̓m. ptꝫ diffe tētia int̉ antiqͦs ph̓os ⁊ ſctōs apl̓os ⁊cͣ. qͥbꝰ dixit ſic Iā nō dicā vob̓ ẜuos vt ph̓i fuerūt qꝛ ẜuꝰ ⁊cͣ. vſqꝫ nota feci vob̓. Io hānis v̓. Nolitę ergo eſſe imprudentes. Scia q̄ ē corā nob̓ apd̓ voſip̄os ſupple tm̄ ſcꝫ de ſcīa ph̓oꝝ. Et cōcordat ſapiēs di. Ne ſis ſapiēs apd̓ temetip̄m. ꝓuerb̓ iij. qꝛ caderes in errorē apud theologia. Scīa em̄ ph̓oꝝ nō dꝫ recipi ī dn̄aꝫ dīne ſcīe vl̓ vxorē. ſꝫ ī ancillā l̓ captiuā ⁊ bonꝰ theologꝰ p̄t ſibi ſumere in obſequiū ph̓ie ſꝫ nō nimis cū ea ſtare dꝫ d̓ ill̓ qͥ ſtāt ⁊ ſe dāt ph̓ie nimiū. d̓t ſcpͥtura. Ut qͥ ſapiē tes eſtis ī ocl̓is vr̄is. yſa. v. ꝓpt̓ hoc dicit the. Nolite eſſe ⁊cͣ. Si dicat̉. gͦ frat̓ quā ſapīaꝫ dēmꝰ hr̄e ⁊ ſtudere Rn̄dēdo. d. ꝙ ī pn̄ti ẜmōe ego volo vob̓ on̄dere ſe ptē artes liberales. qͣs magr̄ nr̄ xp̄s ordi nauit. Sic̄ em̄ ph̓i in ſua ſcīa hn̄t ſeptem artes lib̓ales ad qͣs ſtudēdū r̄qͥrūt̉ ml̓ti āni. ita ego mō de ſcola xp̄i on̄dā ſuas ſe ptē artes lib̓ales. q̄ ſūt apd̓ noſmetip̄os qꝛ ſcꝫ ſuꝑ nos. ¶ Prīa ſcīa ph̓oꝝ ē gra matica. q̄ docꝫ loqͥ ꝯgrue ſcꝫ vt ſubſtau tiuū ⁊ adiectm̄. nomē ⁊ verbū. relatm̄ ⁊ an̄cedēs ꝯueniūt. Ita ī gͣmatica xp̄i. ſub ſtātiuū ē deꝰ cūcta ſuſtinēs. Adiectīa at q̄ ī eo ſuppoſitat ſeu ſuſtētat ſūt oīa oꝑa bōa ſiue mala penalia q̄ oīa a deo ſūt. ſed mala culpe nō ſūt a d̓o. pctm̄ eī n̄ ē a deo nec deꝰ cā pctī ē ſꝫ qͥcqͥd entitatꝭ ē ī pctō ē a d̓o. vū d̓t. b. tho. pͥma ſcd̓e ꝙ deꝰ nō ē cā pctī. ſꝫ bn̄ actꝰ qͥ ē ī pctō deꝰ cā ē. qꝛ ac tꝰ pctī ē qͥd poſitm̄ ⁊ ē ens mō om̄e ens deriuat ⁊ cauſat a pͥmo ente vtꝫ. ij. me thaphiſice. Nō tn̄ vt dixi deꝰ pctī ſū ma li culpe cā eſt qꝛ qͦ ad ſuū formale mala culpe nō ſūt encia nec qͥd poſitiuū. ſꝫ qͥd pͥuatiuū deformitas eī q̄ ē formale pctī ſū mali culpe ē q̄dā pͥuacō Ur̄a āt oꝑa deo ſūt attribuēda. qꝛ ip̄e facit om̄ia ⁊ ſic ſubſtāciāt̉ ī deo. Et iſta ē bona ꝯgruitas attibuere d̓o illa q̄ fiūt ⁊ nō creaturꝭ. qꝛ incongruū eſſet. Uerbi gratia de pluuia. ſi attribuitur deo. tunc eſt boua gramati ca. Sꝫ creaturis tunc ē incōgruitas. quia nature ⁊ ꝯſtellatōs ſolū ſunt iuſtrumēta bonitas lr̄e non attribuit̉ calamo ſed no tario. Ita pluuia vl̓ ſiccitas habūdācia vel ſterilitas. fames vel mortalitas non inſtrumentis ſed deo attribuenda ſunt. quia inſtrumenta nihil poſſunt niſi qͣꝫ de us vult ⁊ permittit. Ideo ſancti patres antiquitus om̄ia attribuebant deo. Dixit yſaac iacob filio ſuo. Quomō inquit taꝫ cito inuenire po. fi. mi. Beneẜ. xxvij. Re ſpondit voluntas dei fuit ⁊ ceta. Item quomodo Eſau queſiuit a iacob. Quid ſibi volunt iſti ⁊ ſi ad te pertinēt Geneẜ xxxiij. Reſpondit iacob parnuli ſūt quos donauit mihi deus ſeruo tuo. Ecce qua liter attribuebant deo nr̄o. Adiectiua V ta. ſermo Dnica xxv pꝰ trini in qͣ oīa ſubſtāciāt̉. Ide d̓ malis. Si hē tis infirmitatē dolore ⁊ aduerſitatē ſi ꝑ ditis bona vl̓ filios nō dicatis hoc fec̄ mi hī tl̓is ⁊cͣ. ſꝫ d̓o attribuāt̉ oīa. ita fec̄ iob qͥ ꝑdidit ⁊cͣ. Nota breuit̓ hijſtoriā vſqꝫ ſit nomē dn̄i bn̄dictū. Iob. j. Iſta ē op tīa gͣmatica ⁊ ꝯgrua ī ſcola xp̄i. qn̄ ſb̓ſtā tiuū ⁊ adiectiuū ꝯueniūt. De iſta gͣmati ca regl̓a de doctrīali xp̄i quē repetebat a pl̓us. vt baccalariꝰ. Ex ip̄o qͥ origīalit̓ ꝑ ip̄m formalit̓ ⁊ ī ip̄o ſūt oīa ſ. ſubſtācia lit̓. ad ro. xj. Scd̓o dn̄t ꝯuenire nomē et ꝟbū ī g̓matica xp̄i. Nomē ē fama qn̄ ꝑ ſoua ex aliqͦ ē inſignis ⁊ famoſa digͣ noīe ſꝫ pauce ſūt. hēs pauca noīa ſardis Apo. iij.i. paucas notabiles ꝑſouas dignas no mīari Iō ſapiēs. Cura habe d̓ bono no mīe. v̓bū ē ẜmo tuꝰ. tūc nom̄ ⁊ v̓bū cō cordāt qn̄ tu non diffamas nec mordes nec publicas pctm̄ ſecretū ꝑſone noīate Sꝫ cū reuerēcia ⁊ honore loqͥ vis d̓ eis Regula d̓t aucͣtas. Oīs ẜmo malꝰ n̄ ꝓ cedet ex ore vr̄o ⁊cͣ. vſqꝫ gr̄am erudienti bo. eph̓. iiij. ¶ Tercio relatm̄ ⁊ aucedēs dūt ꝯueīre ī gͣmatica xp̄i. relatiuū ē ꝟbū vr̄m. an̄cedes ē negociū de qͦ loqͥmī. Et ꝯueniūt qn̄ hō d̓t ꝟitatē de illo facto vl̓ negocio. qꝛ ab eo ꝙ res ē l̓ nō ē. oro ꝟa l̓ falſa d̓r. Om̄e medaciū ē ꝯͣ gͣmaticā xp̄i qꝛ res extͣ nō ꝯueniūt. Iō dicat̉ ꝟitas ſi cut res extra ſe hꝫ Regl̓a d̓t aucͣtas. De ponētes mēdaciū. ⁊cͣ. ad Eph̓. iiij. Ecce gͣmatica xp̄i ꝯſiſtit ī tribꝰ regl̓is. ſcꝫ attri bure deo oīa adiectīa niſi pctā Scd̓a nō diffamare alique Tercia facere bonā re lacōꝫ de re. Scd̓a ſcīa ph̓oꝝ eſt logica q̄ docet diffinire diſputare ⁊ rōnes facere ꝑ ſilogiſmos l̓ ꝯſeq̄ncias l̓ entimemata l̓ inductōes. hāc inuener̄t ph̓i ad diſputā dū ſcꝫ hō cū hoīe ſꝫ nō diabolo. Sꝫ lo yca xp̄i docꝫ modū diſputādi ꝯͣ diabolū. Diabolus magnꝰ ſophiſta fac̄ ml̓ta ar gnm̄ta ꝯͣ illd̓ qd̓ demꝰ credere vl̓ ꝯͣ illa q̄ debemꝰ facere. vl̓ ꝯͣ ea q̄ debemꝰ ſperare. Primo gͦ diabolꝰ tēptādo de fide argn it volens inducere illuꝫ quē temptat̉ ad impoſſibile. ꝟbi gͦ. qn̄ temptat de trinita te di. qūo ē poſſibile ꝙ vnꝰ deꝰ ſit tres ꝑ ſone. qꝛ qͦt ſūt ſuppoīta. tot ſūt eſſencie. Ad hͦ argum̄tū n̄ poſſemꝰ rn̄dere ꝑ loīcā ph̓oꝝ. Sꝫ ꝑ loycā xp̄i ꝑ vnā regulam qua xp̄s qͥ nō p̄t mētiri docuit dr. Tres ſūt qͥ teſtīoniū ⁊cͣ. j. Io. v. Itꝭ arguit de incarnacōe xp̄i d. quo potes tu credere ꝙ deꝰ incluſit ſe in vtero vnius puelle ⁊ ꝙ receꝑit humanitatē. qꝛ finiti ad infinituꝫ nulla ē ꝓportio. Rūdet̉ ꝑ loyca xp̄i di. potens eſt deꝰ om̄ia facere plus quā pe timꝰ aūt intelligimꝰ. ad eph̓. iij. fundare ſe in potecia dei. Et tūc diabolus nō pōt replicare. Itꝭ ꝯtra hoſtiā ꝯſecratā dicit. Qūo in tā ꝑua hoſtia ē totꝰ xp̄s tā ma gnꝰ hō qꝛ locꝰ ⁊ locatū dn̄t ꝓporcionari Itē qn̄ frangit hoſtia. quo nō frangatur xp̄s. Rn̄de ꝑ regulā de potecia dei quia potens eſt deus ⁊cͣ. ꝟbi gr̄a. Et iſtā r̄gu lā allegauit Gabriel ꝟgini Marie que renti. quo fiet iſtud ⁊cͣ. Nō ē impeſſibile apud deū om̄e ꝟbū ⁊cͣ. Luce. jͣ. Si cum loyca ph̓i velletis rn̄dere diabolus ꝯclu deret vos. Idem qn̄ arguit ꝯtra v̓ginita tem Marie di. quo eſt poſſibile ⁊cͣ. rn̄ de ꝑ dictā regulā. potens eſt ⁊cͣ. Et da ex emplū de radio ſolis tranſeunte ꝑ fene ſtra vitream. ¶ Scd̓o arguit diabolus ꝯtra ea q̄ debemꝰ facere. Quilibet debet facere penitencia de pctīs ne hō dānet̉. Et qū homo vult facere aliquā poteciā vl̓ afflictionē. diabolus loquēs ymagīa tioni arguit. d. Miſer tu int̓ficies te deꝰ non vult ꝙ interficias te ſed caue a pec catis. quia deus eſt miſericors qͥ nō vult morte peccatoris ⁊c̄. Ezech̓. xviij. rn̄de per regulā xp̄i dicentꝭ. Niſi penitenciam egeritis om̄s ſimul ꝑibitis. Luc. xiij. Fū dare ſe in dei voluntate. qꝛ ſi alit̓ velles reſpondere. habet infinitas replicas. Iō Ęua peccauit qn̄ diabolꝰ diſputuiat cū ea. dicens. Cur p̄cepit vobis deus ⁊cͣ. vſqꝫ paradiſi. Ecce pͥma q̄ſtio. Gen̄. iij. dnīca xxv poſt trī tatis Sermo v debet reſpondere fundando ſe in volunta te dei quia ita voluit ita ſibi placuit. Sꝫ ip̄a reſpondit aliter dicens. Ne forte mo riamur. Et diabolus replicat ⁊ conclu ſit ſibi. Tercio arguit diabolus. contra il la que dēmꝰ ſꝑare. d. quomō tu poteris celū aſcendere quia celū celi dn̄o. terraꝫ autē dedit filios hominuꝫ. Reſponde ꝙ per gratiā ⁊ dei miſericordiā aſcendimꝰ qui dicit. Penitentiā agite. appropinqͣt em̄ regnū celorū. Mathei quarto. ¶ Tercia ſcientia eſt rethorica. que docꝫ prudenter per rationes allegare ad obti nendū qd̓ petitur. Ita rethorica xp̄i docꝫ prudent̉ allegare ⁊ petere ꝓprie coronā a xp̄o in oracōe. in qua multi errant ma le allegando. domine faciatis mihi hanc gratiā quaꝫ peto. quia ieiunio ⁊ facio ec cleſias ⁊ ſic de alijs amore veſtri Hoc ni hil valet. ymmo ꝓuocatur ira dei. Ideo rethorica xp̄i docet ꝓprie allegare. dicens Domīe vos feciſtis mihi tot gratias.ſ. in creatione ad ymaginem ⁊ ſimilitudi nem veſtram. In natiuitate quia int̓ xp̄i anos. Itē quia baptiſatus ⁊cͣ. Ideo do mine cōpleatis ⁊ faciatis mihi hāc grati am. Ecce iſta eſt bona rethorica allegau do ex parte dei ⁊ non tua. Ideo caueatis ne accidat vobis vt phariſeo. Luce. xviij. Qui ſemꝑ allegabat ex parte ſua dicēs. Gratias ago tibi domine quia nō ſum ſic̄ ceteri homīes ⁊cͣ. Et qꝛ male allegabat fuit a deo r̄ ꝓbatus. Nota hic etiaꝫ exem plū de illo fratre de quoº in vitaſpatrū qͥ petijt gratiā a d̓o allegādo ex ꝑte ſua. qꝛ dimiſit mundū ⁊ ſeruabat religione ⁊c̄. Et vmbra ip̄m percuſſit. Dupliciter di betis allegare. Primo ex ꝑte dei ſuas ex cellencias allegando. vel ex parte veſtra diuina beneficia recepta. recitando ⁊ di cendo vos domine feciſtis mihi tantā gͣ tiam ⁊cͣ Ideo domine faciatis mihi iſtā gratiam. Apl̓us in om̄i oratōe ⁊ obſecra cōe peticōes vr̄e innoteſcāt apud deum. Phil̓. iiij. Nota dr̄am int̓ obſecracōꝫ ⁊ orationē ⁊ gratiarū actionē ⁊ petitionē. Oratio eſt eleuacō mentis in deū. ſic etꝭ qn̄ dicit̉ pater noſter ⁊cͣ. Obſecratio ē qn̄ dicit ꝑ natiuitateꝫ tuā vl̓ paſſionem tuā ⁊cͣ. Gratiarū actio eſt qn̄ homo re citat gratias deo receptas d. domine tot gratias mihi feciſtis ⁊cͣ. ad quā ſequitur peticō. Iō dūe faciatis mihi etiā iſtā gͣ tia ⁊c̄. Quīta ſcientia ph̓orū eſt muſica que oſtēdit cōcordautiā cātus. Ita etiā muſica xp̄i docet vocū ꝯcordantia inpeī tentibꝰ. In penitētia em̄ ſunt tres voces ſcꝫ tenor ꝑcuſſio pectoris. qͥnta ſcꝫ ſuſpi ria ⁊ gemitꝰ octaua. dicēdo dn̄e miſcd̓ia ⁊cͣ. Iſta ꝯſonātia vocū multū placꝫ d̓o di. peuitēti. Sume cytharā circui ciuita tem meretrix obliuioni tradita bene cane frequēta canticū vt memoria tui ſit. yſa. xxiij. Et loqͥtur aīme peccatrici. ibi incipit ꝯſtructio. O meretrix obliuioni tradita ſume cythara ⁊cͣ Meretrix eſt aīma pec catricis. Ratio qꝛ ſic̄ vxor regis filia ru ſtici quā duxit in vxorem ſi dimiſſo rege viro recederet cum aliquo ribaldo ad lu panar. diceretur meretrix. ſie etiaꝫ anima peccatoris que regem xp̄m ſponſauit in baptiſmo quādo peccat ⁊ recedit a xp̄o. ⁊ vadit cū ribaldis inferni. dicitur mere trix obliuioni tradita. quia videtur ꝙ de ns non curet eo ꝙ non ſtatim deus punit ſed eam exſpectat ad penitenciā. Reme dium quod habet eſt vt redeat ad regeꝫ Ideo dicit. ſume cytharā que eſt pm̄a. ratio qꝛ cythara eſt lignū aridū ⁊ vacuū alias nō faceret ſonū. Ita perſona peni tens eſt arida per abſtinenciaꝫ ⁊ vacua. qꝛ ſine preſumpcōe de dei miſcd̓ia nimis ſtulte ꝯfidendo. Cythara penitencie ha bet octo cordas facientes acutū ſonum. Prima ē pctōꝝ cognicō ⁊ emēdādi ꝓ poſitū ⁊ ſic de alijs. Circui cītatē ſcꝫ illā de qͣ dd̓. Gl̓ioſa dicta ſūt de te cītas dei. Que circui dꝫ ꝑ vicos ⁊ plateas. ſcꝫ ad deū ⁊ ad ſcōs recurrēdo. pͥmo corā pal lacō t̓nitatꝭ dicēdo. dn̄e opꝰ vr̄m ſū. id̓o tatis Sermo v dn̄ica xxv poſt tri dn̄e parcatis mihi. Ecce vna cātilena de inde corā ꝟgine maria. dicēdo illud. nec abhorre peccatores ſine q̄bꝰ nūqꝫ fores tāto digna filio. Deinde ad plateas pa triarchaꝝ ⁊ ꝓph̓aꝝ ⁊c̄. bn̄ cane frequēta canticū. Iſta muſica placet deo. Iō dicit Que hītas in ortis amici auſcultant fac me audire vocē tuā Cāt̉. viij Orti dur eccl̓ie. amici ſcī qͥ auſcultat quēadmodū de nocte homo auſcultat cātus. Quint a ſcīa ē ariſmetrica q̄ docet nūerare. ita ariſ metrica xp̄i docet nūerare pctā in ꝯfeſſio ne in qͥbꝰ peccauit hō ꝯtra dei p̄cepta. cō tra oꝑa miſcd̓ie in ſeuſibꝰ corꝑis Multi neſciūt nūerare pctā ꝓpria ī ꝯfeſſiōe. Sꝫ ſi ꝯfeſſor q̄rit de vicino vl̓ vicina nō ſolū nūerabūt pctā mortalia ſed etiaꝫ venia lia. iſta ē ariſmetrica diaboli. Iō mō vo lo vob̓ on̄dere qūo nūerabunt pctā ſua ꝯfitētes ⁊ penitētes. Et ſicut ē triplex ꝯ feſſio ita etiā ē triplex nūeracō. ¶ Prīa ē ꝯfeſſio ſpecialis ⁊ ē iſta ꝯfeſſio ſacram̄ talis q̄ ſpēalis dicit̉ qꝛ oꝫ dicere pctā ſpe cifice. ꝟbi gͣ. Suꝑbia ē qͦddā genꝰ pctī. nō ſufficit dicere ego fui ſuꝑbꝰ ſꝫ oꝫ deſ cēdere ad ſpecie. Suꝑbia hꝫ multas ſpe cies q̄ ſunt deſpicere pr̄em vl̓ mr̄em vel p̄latū vl̓ dn̄m. maiore vl̓ minorē l̓ equa lem. vl̓ deſpicere ſctōs vl̓ deū. Itē aliqn̄ ſuꝑbia ꝯſiſtit ī corde Et qūqꝫ erūpit ad extra vtꝫ in pōpa ⁊ vanitatibꝰ qͥbꝰ nō nūqͣꝫ ꝓximi ſcādalizātur. Itē auaricia ē alid̓ genꝰ ⁊ nō ſufficit dicere ego fui aua rus Sꝫ oꝫ dicere ego feci ſymoniaꝫ iſto mō. vl̓ vſurā vl̓ rapinā vl̓ furtū ſecretū vl̓ decepcōes. emēdo vl̓ vendēdo vl̓ ca lūniā vt iudices oꝫ ſpēs dre. Itꝭ d̓ luxu ria oꝫ ſpecifice dre ⁊ ſpecificare dicēdo. ſi fuit fornica cō l̓ adulteriū. raptꝰ l̓ īceſtꝰ vl̓ ſacrilegiū l̓ ꝯtͣ naturā. ſꝫ nō oꝫ dr̄e in diuiduū.ſ. noīare ꝑſoas. Sꝫ oꝫ dr̄e ſpe cifice vt d̓t glo. ſuꝑ illo ꝟbo dd̓. Per ſin gulas noctes.i. ꝑ ſingula pctā mortalia. ¶ Scd̓o ꝯfeſſio ē gn̄al̓. vt illa q̄ fit in in troitu miſſe. vl̓ in accuſacōe qͣꝫ faciūt religioſi in capitl̓is de culpis. ibi ſufficit nu merare pct̄a ī genere ¶ Tercia ē gn̓aliſ ſima ſcꝫ illa q̄ fit deo. dicēdo ego ſū pec cator. ⁊ ē bona. qꝛ obtinet qn̄qꝫ gratiam Nota hijſtoriā Lucͣ. xviij. de publicano di. Deꝰ p̄piciꝰ eſto mihi pctōri. ⁊ nullum pctm̄ noīnabat. nec in gn̓e nec in ſpē ⁊ tn̄ deſcēdit iuſtificatꝰ in domū ſuaꝫ. Nota h̓ auiſent ꝯfitētes ne faciāt ꝯfeſſionē illius ytalici. qͥ dicebat ſe ſolū hr̄e tria pctā ꝑ uiſſima ſcꝫ vſurā. luxuriā. ⁊ non credo in deū male nūerabat pctā meliꝰ nūerabat pctā manaſſes rex iude. d. Peccaui ſuꝑ nūerū arene maris ſcꝫ cnialit̉. pctā em̄ veīalia innūerabilia ſunt. vt arena maris ⁊ multiplicate ſūt iniqͥtates mee ſcꝫ pec cata mortalia q̄ ſunt nūerabilia. ij. paral̓. vl. Sexta ſcīa ē geometrica de menſuris Et geometria xp̄i docet bn̄ mēſurare vi tā ꝓpriaꝫ. bona tꝑalia. ⁊ ſeruiciū qd̓ debe mꝰ facere deo. Si iſta bene mēſuramus patebit ꝙ totū ē parū ⁊ qͣſi uihil. Prīo vita nr̄a ē ꝑua ⁊ modica. q̄ qͣi nihil ē. qꝛ qd̓ p̄teritū ē nihil ē. qd̓ futuꝝ ē nodū ē. Uita nr̄a in pūcto ꝯſiſtit qꝛ d̓ tꝑe nō ha bemꝰ niſi nūc vt d̓t ph̓s. Iō iacobꝰ qͥ op time ſciebat vitā meſurare dicebat q̄ eſt vita vr̄a vapor ad modicū pares ⁊ deī ceps extermiabit̉. Iaē̄. iiij. Cū qͦ vita ſit ta modica hūiliari merito demꝰ. Scd̓o debemꝰ mēſurare bōa tꝑalia honores of ficia diḡtates vl̓ p̄lacōes videt nob̓ eſſe magnū bonū eē regē vl̓ papā ⁊c̄. dico ꝙ nullū bonū ē ſi n̄ bn̄ mēſuret. Qd̓ bonū ē facere.ſ. fideiuſſorē ſub pena mortis ꝓ alio. hͦ bonū ē eē papā l̓ r̄gē eē obligatū deo dare rōꝫ de oībꝰ ſibi ſubditꝭ ſub pea danacōis et̓ne uiſi det bonā rōeꝫ. Ecce qd̓ bonū ē d̓o dare rōꝫ de tot aīabꝰ cū d̓ ſua ꝓpria hēat ſatiſfacere ⁊ vix rōꝫ r̄ddē pn̄t. Itē videt̉ vob̓ hr̄e ml̓tas diuitias ſit magnū bonū ſꝫ male mēſuratꝭ qꝛ aſinꝰ ad̓o auro oneratꝰ ꝙ nec p̄t ip̄ꝫ ſecū por tare. ita qͥlibꝫ diues oneratꝰ ē hoīs diui ciaꝝ ip̄iꝰ md̓i qͥ ē dūs diuiciaꝝ. Si vul Domīca. XXv Sermo V tis cognoſcere quis diuitiarū eſt domus vos vel mundꝰ. Nota ſil̓itudine de cane qui in biuio dimiſſo alio ſequit̉ dn̄m tūc cognoſcit̉ cuiꝰ eſt. Ita vos ⁊ mundꝰ va ditis ꝑ eā dē viā. Sꝫ in biuio.i. in morte diuitie non ſequuntur vos. ſꝫ mundum id̓o onorate vos ꝟtutibus ⁊ meritis iſta ſecunt hoīeꝫ. Ite videt̉ vobis ꝙ perfecte ſunt ⁊ pure ⁊ tranſitorie ⁊ momentanee voluptates carnis ſint magne delectacō nes ſꝫ debemꝰ menſurare ſeruitiū dei. Tu religioſe clerice vel layce qͦt anni ſunt ꝙ ſeruis deo l. vel. lx. ānis magnū vobis vi det. Sꝫ ſi bn̄ menſures inuenies ꝙ de. l. annis nō ẜuiuiſti deo pure ꝑ ānū ſine ali qͦ pctō mortali vel veniali. Idē de menſe Idē de ebdomoda ⁊ de die qꝛ ſeptiēs in die cadit iuſtꝰ. Id̓o decipiunt multi ma le menſurā do. Iſta eſt rō qͣre ſancti huīli abant̉ ⁊ qͣnto erāt ſanctiores tato erant huīliores luxta illd̓ qͣnto mgͣnꝰ es huīlia te in oībus ⁊ corā deo īuenies gr̄am ⁊cͣ Eccl̓ci. iij. Septīa ſcīa ph̓oꝝ eſt aſtro logia que oſtendit de motibꝰ celoꝝ. De ordinacōne planetaꝝ ⁊ influentijs eoꝝ Ita aſtrologia que legit in ſcola xp̄i. qꝛ ſic̄ nō eſt niſi vnus ſol in celo in qͦ ſūt tria ſubſtātia radiꝰ ⁊ calor. Ita non eſt niſi vnus deꝰ in toto mundo qͥ eſt pr̄ filius ⁊ ſpūſſanctꝰ. Aliqͥ volentes ꝯtemplari tri nitatē decipiunt̉ ſūmentes ꝑſonas in d̓o ſic̄ in nobis ip̄e ſol circuit mūdum a pͥnci pio anni ꝓſqꝫ ad fine circuit duo decī ſig na ⁊ illuīat calefacit ⁊ facit fructificare. Ita ſol iuſticie xp̄s circuit duo decī arti culos fidei ī credo ī deū ꝯtētos. qꝛ aliqui ſūt de eiꝰ diuītate. alij ſūt de eiꝰ huānita te credo dicat̉. Itē luna totā claritatem r̄cipit a ſole. ita eccl̓ia totā claritatē hꝫ a xp̄o. Nota ſeptē ꝯdicōes lune q̄ reperiū tur ī eccl̓ia. Prīo fuit noua tꝑe xp̄i apl̓o rū. Scd̓o fuit creſcēs tꝑe martiꝝ. Ter dio fuit plena tꝑe doctorū. Quarto fuit minuta tꝑe ꝯfeſſorum. Quīto fuit gͣta Nā mō totꝰ mūdꝰ eſt giratꝰ ⁊ v̓ſus ad vanitateꝫ. Sexto eclipſabit̉ cito ſcꝫ tꝑe antixp̄i. Septīo in die iudicij erit ꝑfē̄a in eternū ⁊ teſtis in celo fidelis pͣsͣ. lxxxvii. vel alit̓ ſol eſt de qͦ dic̄ eccl̓ia ꝟgini marie Felix nāqꝫ es ⁊cͣ. Et ſic̄ in ſole ſūt tria.ſ ſubſtātia radiꝰ ⁊ calor. Ita in xp̄o ſub̓a corꝑis eſt radiꝰ diuītatis ⁊ calor dilec tionis. Luā eſt ꝟgo maria q̄ fuit noua in natiuitate creſcens in templi habiracōne. Plena in filij dei ꝯcepcōe. Minuta ẜm rep̄ſentacōeꝫ hoīm in egipti fugatione ⁊ gͣta in paſſione xp̄i. Eclipſata in corꝑis defūctione. Et tandē ꝑfecte in corporis ⁊ aīe glorificacōne. Sol ⁊ luna ſteterūt in habitaculo ſuo Abacuk. iij. Lucifer qͥ ſolē ſequit̉ fuit ioh̓es baptiſta. heſperus ille qͥ dꝫ fine mūdi publicare fuit beatus domiuicꝰ ⁊ ſpēaliter ſctūs vincentiꝰ de qͦ Apo. xiiij. Uidi angelū volāte ꝑ mediū celi ⁊cͣ. Ite ꝯtēplari debemꝰ planetas ſ. angelos qui influūt mundo cuſtodiendo nos. Qui talia ꝯtēplant ſūt boni aſtro logi ⁊ poſſunt dicere cum apoſtolo. Nr̄a ꝯuerſatio incelis eſt. Unde etiā expecta mꝰ ſaluatore dn̄m noſtꝝ Ih̓m xp̄m ad Phil̓. iij. Ecce qͣre d̓ thema Nolite eſſe prudētes ⁊cͣ. Om̄i em̄ conamīe quo poſ ſumꝰ mūdi ⁊ carnis vitemꝰ prudētiam q̄ potiꝰ ſtulticia qͣꝫ prudētia eſtimāda ē vt ad verā ⁊ diuinā ꝑtingere in preſenti valeamꝰ prudēciaꝫ ⁊ in futuro ad ſapīe īgenite ⁊ īcreate clarā ꝯtēplacōneꝫ quā nobis ꝯcedat deꝰ trinꝰ ⁊ vnus nūc ⁊ in euū benedictus Amen. ¶Sermones ſancti Uincentij illumīatiſſimi. ſacre theologie ꝓfeſſoris acutiſſimi fratris diui ordinis predicatoꝝ temporis eſtiualis In felici Colonia accuratiſſime impreſſi ⁊ emen dati hic finem habent ¶ Anno. M. cccc. FC lxxxv. F 5