Et ideo qꝛ iſte tres oꝑatiōes ſūtdiſſimiles. nccē eſt ꝙ ſint tres v̓tutes ⁊ ptātes diſſimiles ī aīa eiscorreſpondētes Ideo eſt in aīa v̓tus nutriēdi. augmentādi ⁊ generādi. Et ſic ſunt ibi officia trianaturalia. ⁊ iſta tria ꝯtinent̓ ſubvna ptāte gn̓ali. q̄ vocat̉ virtusvegetatiua. Et iſte tres v̓tutesſunt in regno aīe ad moduꝫ laboratoꝝ. agricolaꝝ. ⁊ mercatoꝝ.qm̄ ſicut iſti inceſſant̉ laborāt adſuſtinedum alios ſtatꝰ nobilesregni. qm̄ aliter nullꝰ ſtatus poſſet durare niſi iſti cōtinue operaretur. ⁊ ideo iſti portāt totum pondus regni ⁊ oēs ſtatꝰ ſuꝑiores.ita cōformit̓ iſti tres ſtatꝰ ſiue v̓tutes infime cōtinet ⁊ portat alias v̓tutes ⁊ ptātes ſuperiores acnobiles in regno aie. ⁊ cōtinue ⁊inceſſanter laborant ꝓ eis. ⁊ portant pondus totius regni. ⁊ oēsſtatꝰ ſuperioꝝ poteſtatū ⁊ officioꝝ. Et iſte eciā tres v̓tutes habent qͣttuor alias eis famulātes ⁊miniſtrātes eis cōtinue. ſcꝫ v̓tutēappetitiuā ſeu attractiuā. cuiusofficiū eſt cibum deſiderare ⁊ accipere. v̓tutem retētatiuā. cuiꝰ eſtcibum retine̓. v̓tutē degeſtiuam.cuiꝰ eſt cibū coqͣre ⁊ digere̓. virtutē expulſiuā. cuiꝰ eſt ſuꝑfluitates expelle̓. ⁊ bonuꝫ chimū inoīa mēbra delegare. Oīa em̄ iſtaofficia exercet aīa cum inſtrumetis ⁊ orgaīs corꝑalibꝰ. ita ꝙ iſteptātes ⁊ v̓tutes ſūt ligate cū corpore. ⁊ oꝑationes eaꝝ fiūt cumcorꝑe. ⁊ mediāte corꝑe. Ideo eciam fortificant̉ ⁊ debilitantur iſteoꝑatiōes ſcd̓m debilitates ⁊ fortificatōnes corꝑis ita ꝙ qͣnto corpus eſt fortiꝰ. tāto eciam iſte v̓tutes ſunt fortiores. Et ideo iſtevirtutes dicūtur v̓tutes corporales. ¶ Poſt iſtum vero ſtatumin regno aīe. ſequūtur alij ſtatꝰſuperioꝝ virtutū ⁊ ptātū ⁊ officioꝝ magis nobiliū. Vn̄ in hoīeſunt oꝑationes aliq̄ magis nobiles qͣꝫ p̄dicte q̄ tamē non ſūt ſupreme. ſed mediocres. ſicut ſūtvide̓. audire. odorare. guſtare. ⁊tange̓. Et qꝛ iſte oꝑatōes ſuntdiſſimiles. nccē eſt. ꝙ in aīa ſinteciam quinqꝫ ptātes diſſimiles.iſtis oꝑatōnibꝰ correſpōdenteˢ.ſcꝫ ptās viſiua. cuius officiū eſtapprehēdere ⁊ cognoſce̓ coloreˢ.figuras ⁊ luce. ⁊ iſta v̓tus eſt cōiuncta cum oculis ⁊ aīa exercetiſtud officiū cum oculis. Alia v̓tus eſt ptās auditiua. cuiꝰ officium eſt ſcire ⁊ cognoſce̓ ſonoset voces ⁊ armonias. ac ꝯſonācias ſonoꝝ ⁊ vocum. Et iſta v̓tuꝰeſt cōiuncta cum auribꝰ. ⁊ cumillis exercet illud officiū. Alia v̓tus ē olfactiua. q̄ apprehēdit odores. Et ſimiliter de guſtū ⁊ de tactū. Ecce mirabile matrimoniū īter mebra corꝑis orgaica ex vnaparte. ⁊ v̓tutes ⁊ ptātes ſeu officia aīe ex alia ꝑte. Ecce corpuscū multitudīe organoꝝ pulcherrimoꝝ Ecce anima cū multitudine ⁊ varietate v̓tutū. ptātum ⁊h iij
Druckschrift
Theologia naturalis, sive liber creaturarum
Entstehung
Seite
67r
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten