Druckschrift 
Theologia naturalis, sive liber creaturarum
Seite
67r
Einzelbild herunterladen
 

Et ideo qꝛ iſte tres oꝑatiōes ſūtdiſſimiles. nccē eſt ſint trestutes ptātes diſſimiles ī aīa eiscorreſpondētes Ideo eſt in aīatus nutriēdi. augmentādi generādi. Et ſic ſunt ibi officia trianaturalia. iſta tria ꝯtinent̓ ſubvna ptāte gn̓ali. vocat̉ virtusvegetatiua. Et iſte tres v̓tutesſunt in regno aīe ad moduꝫ laboratoꝝ. agricolaꝝ. mercatoꝝ.qm̄ ſicut iſti inceſſant̉ laborāt adſuſtinedum alios ſtatꝰ nobilesregni. qm̄ aliter nullꝰ ſtatus poſſet durare niſi iſti cōtinue operaretur. ideo iſti portāt totum pondus regni oēs ſtatꝰ ſuꝑiores.ita cōformit̓ iſti tres ſtatꝰ ſiuetutes infime cōtinet portat alias v̓tutes ptātes ſuperiores acnobiles in regno aie. cōtinueinceſſanter laborant eis. portant pondus totius regni. oēsſtatꝰ ſuperioꝝ poteſtatū officioꝝ. Et iſte eciā tres v̓tutes habent qͣttuor alias eis famulātesminiſtrātes eis cōtinue. ſcꝫ v̓tutēappetitiuā ſeu attractiuā. cuiusofficiū eſt cibum deſiderare accipere. v̓tutem retētatiuā. cuiꝰ eſtcibum retine̓. v̓tutē degeſtiuam.cuiꝰ eſt cibū coqͣre digere̓. virtutē expulſiuā. cuiꝰ eſt ſuꝑfluitates expelle̓. bonuꝫ chimū inoīa mēbra delegare. Oīa em̄ iſtaofficia exercet aīa cum inſtrumetis orgaīs corꝑalibꝰ. ita iſteptātes v̓tutes ſūt ligate corpore. oꝑationes eaꝝ fiūt cumcorꝑe. mediāte corꝑe. Ideo eciam fortificant̉ debilitantur iſteoꝑatiōes ſcd̓m debilitates fortificatōnes corꝑis ita qͣnto corpus eſt fortiꝰ. tāto eciam iſtetutes ſunt fortiores. Et ideo iſtevirtutes dicūtur v̓tutes corporales. Poſt iſtum vero ſtatumin regno aīe. ſequūtur alij ſtatꝰſuperioꝝ virtutū ptātū officioꝝ magis nobiliū. Vn̄ in hoīeſunt oꝑationes aliq̄ magis nobiles qͣꝫ p̄dicte tamē non ſūt ſupreme. ſed mediocres. ſicut ſūtvide̓. audire. odorare. guſtare.tange̓. Et qꝛ iſte oꝑatōes ſuntdiſſimiles. nccē eſt. in aīa ſinteciam quinqꝫ ptātes diſſimiles.iſtis oꝑatōnibꝰ correſpōdenteˢ.ſcꝫ ptās viſiua. cuius officiū eſtapprehēdere cognoſce̓ coloreˢ.figuras luce. iſta v̓tus eſtiuncta cum oculis aīa exercetiſtud officiū cum oculis. Aliatus eſt ptās auditiua. cuiꝰ officium eſt ſcire cognoſce̓ ſonoset voces armonias. ac ꝯſonācias ſonoꝝ vocum. Et iſta v̓tuꝰeſt cōiuncta cum auribꝰ. cumillis exercet illud officiū. Aliatus ē olfactiua. apprehēdit odores. Et ſimiliter de guſtū de tactū. Ecce mirabile matrimoniū īter mebra corꝑis orgaica ex vnaparte. v̓tutes ptātes ſeu officia aīe ex alia ꝑte. Ecce corpus multitudīe organoꝝ pulcherrimoꝝ Ecce anima multitudine varietate v̓tutū. ptātumh iij