homini iuxta oꝑa ſua aliqͣs p̄miator ſeu ꝑunitor maior hoīe. Itēquia oꝑa hoīs īputant̉ homini ⁊ideo ſi male agit ip̄e eſt in culpaillius mali. ⁊ iam eſt in eo culpaergo in culpa eſt hō quādo maleoperat̉ ⁊ qn̄ facit qd̓ nō debet facere ſibi totum imputādum ē quiapoteſtatē faciēdi hꝫ ⁊ nō faciendiErgo poſtqͣꝫ eſt in culpa alicuiſit offenſa. alicui ſit iniuria q̄ eſtin natura. Ergo hō ſtatim alicuiobligat̉ dū eſt inculpa ligatusdebitor fit qꝛ culpa inqͣntum culpa obligat hoīeꝫ de naͣ ſua. ad penā ⁊ facit homine debitore naͣlit̓.Et tot qͦt ſunt culpe tot fiūt obligatōes ad pena ⁊ hoc impoſſibile eſt alit̓ eſſe Ergo de iure nature hō remanet obligatꝰ ad penapropt̓ culpam. Sequit̉ ergo ꝙaliquis eſt ſuꝑior hoīe cui eſt obligatꝰ hō ꝓpter culpam ⁊ cuiusſit debitor qn̄ male operat̉ ⁊ eciācum culpa nō poſſit remoueri inſi per veniā vel per ſolutionem pene. Et cum hō non poſſit ſibimetdare veniaꝫ de ſua culpa. nec ſoluere neqꝫ remittere debitu ꝓpriū.ſequit̉ ꝙ aliquis eſt ſupra hoīeꝫqui poteſt hoc facere ⁊ dare ᵛ̓ remittere. Quia e̓go nccario culpahoīs arguit ⁊ cōcludit deum eēet ſimilit̓ meritū hoīs arguit deūeſſe. Et ideo bonum argumētumpoteſt formari ex iſto. homo poteſt peccare. ergo deꝰ eſt. Similiter dicēdo hō poteſt benefacere ⁊habere meritū ergo deꝰ eſt. Sicergo opera hoīs inquātum hō eſtneceſſario cōcludūt alique eē maiorem ſupra hoīem qui ſit premiator ⁊ pnnitor remunerator ⁊ retributor.¶ Qd̓ ex oꝑbꝰ hoīs oſtendit̉ꝙ ille qui eſt ſupra homine pͥmiator ⁊ punitor eſt ſūme potēs ſūme ſapīes ſūme iuſtus.Titulꝰ. lxxxiiij.T quia ad ree ⁊ debite remunerādum ⁊ ad dādumcuilibet oꝑi qd̓ ẜm naturam ſuāei debet̉. nccē eſt ꝙ omnia operapreordinent̉ examinent̉ diſcutiant̉ ac ree iudicent̉. Aliter eſſꝫ inordinatio ⁊ ꝯfuſio ī vniuerſo qd̓natura nō patit̉. Quia videmusꝙ nobilior anima eſt in corporehumano qꝫ in corꝑe azini eo qꝛei debet̉ meritū pͥmūi ⁊ remuneracio ⁊ alteri nō debet̉. Et qꝛ operahoīs ſūt magis vel minꝰ remunerabilia vel eciā magis vel minuspunibilia ẜm ꝙ cū ꝯplacētiā maiori vel minori fuerīt facta ⁊ ẜmmaiorem vel minore cognitioneet ẜm ꝙ fuerūt magis vel minusbona magis vel minꝰ eciā mala.Ideo ncc̄e eſt ꝙ ille qui debet p̄miare vel punire ꝯgnoſcat diſcūtiat ⁊ diſcernat oīa oꝑa hoīs ⁊ꝙ ponderet ⁊ ꝙ nullo mō poſſitfalli vt ſic ree ⁊ infallibiliter iudicet ⁊ hoc quātum ⁊ qͣle ⁊ vt oīarecte ⁊ iuſte iudicet. ⁊ oīa ſuntꝓporcionata ⁊ in natura nihil inordinatū ſit quod eſſꝫ ſi quodlibet opus hominis nō haberet qd̓