precepto

nihilū valet niſi ad gehennā. ¶ Quartū eſt ꝙ mendaciū eſt qd̓daꝫ venenū qd̓tante efficatie eſt ꝙ in ip̄o hoīe exiſtensaīam interficit: iuxta illud Sap̄. i. Osquod mentitur occidit animam. Ergomendaces habent linguam venenataꝫEt miꝝ quoddam eſt qūo illi miſeri homines non timent illud venenum qd̓ īore ſentiunt ¶ Quintū eſt ꝙ hoc pcc̄mmultum diſplicet deo ⁊ hominibꝰ. Ꝙꝛſicut deus multū diligit veritatem: ẜmillud psͣ. Ecce em̄ veritatem dilexiſti.Sic econuerſo odit mendaciū. psͣ. perdes oēs qui loquunt̉ mendaciū. Und̓Augꝰ. Merito ꝑdit̉ mentiens qꝛ declinat ab eo qd̓ eſt: in id quod non eſt Inſuper etiam mendaciū abominabile eſtcoraꝫ hominibꝰ. Et ꝟitas ecōuerſo valde cōmendabilis eſt coram hominibusQuid em̄ eſt laudabilius ⁊ honorabilius qͣꝫ hr̄e tale verbū. Ille verax in ꝟbis⁊ iuſtus in factis. Et qͥd vituperabiliꝰqͣꝫ ille qui eſt mendax in verbis: ⁊ fallaxin factis. ⁊ cum duo ꝓmittit vix vnū ſoluit. C ¶ Unde notandū ꝙ qui ſevult a peccato mendacij cauere: oportetꝙ remoueat a ſe occaſiones mendacij: q̄ſunt due. Prima eſt cupiditas: qꝛ ex cupiditate ⁊ auaricia plura mendacia ꝓcedunt vt pꝫ in modernis mercatoribꝰ etalijs pluribꝰ peccatoribus. Scd̓a eſt timor mundanꝰ hoc em̄ timore petrꝰ chriſtum ter negauit dicens. Non noui hominem. D ¶ Et ſciendum ꝙ mendaciū eſt triplex. ſcꝫ ꝑnicioſum: officioſū⁊ iocoſum. In pͥmo offendunt illi quimentiunt̉ contra fidei veritatē: vt qͥ chriſtum dicerent eſſe natū non ex marie ꝟgine ⁊ hmōi. Item ſcd̓o offendunt illi quiper mendaciū ledunt ꝓximi famā ⁊ honorem: ſicut eſt mendaciū falſe detractionis. Item t̓tio offendūt illi qͥ ꝑ mendatium ꝓximū dānificant in bonis exterioribꝰ. ſicut illi qui falſum aliqd̓ deferuntiudici vel tyranno. Et qͥ falſum teſtimoniū ꝯtra aliquē in cauſa pecuniaria de-

ponunt: ex qͥbꝰ ꝓximus damnificat̉ Circa qd̓ querit̉: quid de teſte falſo? Reſpōdeo ẜm Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. lxx: Teſtisfalſus peccat mortaliter inquantū ꝑiurus eſt: ⁊ inquantū facit ꝯtra iuſticiam⁊ contra id de quo eſt ſpeciale p̄ceptumin decalogo. Et talis indubitant̓ tenet̉ad reſtitutōem oīm que ꝓximꝰ eiꝰ amiſit ꝑ eius teſtimoniū. 14. q. 5. Nō ſane.⁊. q. 6. Si res aliena. ¶ Querit̉ vtꝝ liceat teſti aliqͥd reciꝑe. Reſpōdeo ꝓ ferendo teſtimonio nihil debet acciꝑe: niſitantū expenſas ab illo qui eū ꝓducit. 4q. 3. Uenturis. Et ſi accepit: turpit̉ accepit. ⁊ reſtituet ei a quo recepit: niſi illedederit ad corrumpendū teſtem. tūc em̄debet dare ei in cuis iniuriā accepit Secundo circa mendaciū officioſum pͥmooffendunt illi qui ex quadā pietate mentiuntur ꝓ conſeruanda vita ꝓximi: vt ſiquis videat hoīem queri ad mortem dicat ſe non vidiſſe eum. ¶ Scd̓o circa hͦoffendunt illi qͥ mentiunt̉ ꝓ conſeruanda hoīs continentia vt ſi virgo volēti eādeflorare mentiat̉ ⁊ dicat ſe eſſe cōiugatam. Tertio circa hoc offendunt qͥ mētiuntur conẜuando hoīs exteriore ſubſtātiā vt ſi qͥs vide̓t p̄done velle quē ſpoliare dicat ſibi parcas ſibi: qꝛ nō portatpecuniā. E ¶ Circa qd̓ queritur.vtrū ſit licitū mentiri ꝓpter liberationeꝫhoīs a quocunqꝫ periculo. Rn̄deo ẜmTho. ſcd̓a ſcd̓e. q. cx. Non. ſed lꝫ ꝟitatēoccultare ꝓuidenter ſub aliqua diſſimulatione. Ut etiam auguſtinus dicit Qꝛẜm doctores. Om̄e quidem mendaciūeſt pcc̄m ad minus veniale ſicut iocoſūSed ꝑnitioſum ſemꝑ eſt mortale: quiaeſt contra charitatem dei ⁊ ꝓximi. Tertio circa mendaciū iocoſum offendūt illipͥmo qui mentiūtur ꝓ releuando meroe̓⁊ tedio. ſicut illi qui aliqua ludicra fingunt vt hoīem melā colicum exhilarētScd̓o circa idem offendunt illi qui mētiuntur ꝓ aliquoꝝ ſolacio. Sicut illi qͥex cupiditate alijs cōplacendi fingūt a-

L