Se octauo
in illo puniret̉ ad petitōem angeloruꝫ ⁊ nō refert qͣntum ad peccatū vtrū alaſanctoruꝫ qͥbus ſeruierat ꝑmiſſa eſt aīaad corpus redire. Et ꝯfeſſus eſt illd̓ abbati. Et miſſus eſt illi obulus ſuꝰ cummagna velocitate: quē vt mox r̄cepit cōuerſus expirauit ⁊ celi gaudia intrauit.De octauo p̄cep.On falſum teſtimoniū dicesA ¶ Ubi ẜm Augꝰ ꝓhibet̉ ome nocumentū quo qͥsꝑ falſitatem oris ledit ꝓximūEt cōtra hoc preceptum faciūt octo genera hoīm. ¶ Primi ſunt falſi teſtes etmēdaces hoīes qui prauis hoībus ꝓximis nocere volētibus p̄ſtant auxiliū ꝑſuū falſum teſtimoniū Pro quo ſciendūꝙ falſus teſtis in falſo teſtimonio multa mala ꝯmittit. Primo animā ꝓpriamoccidit cum ſuo mēdacio ⁊ falſo teſtimonio. Sap̄. i. Os quod mētitur occiditaīam. Scd̓o xp̄m negat. qꝛ corruptioveritatis eſt negatio dei Un̄ qui veritatem negat xp̄m negat. īmo eſt valde horrendū nomē dei aſſumere in teſtimoniūfalſitatis. Tertio ꝓximum ledit ⁊ damnificat: aut in rebus: aut in fama. aut īꝑſona. id eſt in corꝑe cum ſuo falſo teſtimonio Ergo qͥlibet talis bonus homoſic leſus pōt dicere cū xp̄o illud psͣ. Inſurrexerūt in meteſtes iniqͥ. Notanduꝫꝙ ſcūs Thomas ſcd̓a ſcd̓e. q. lxx. dicitꝙ falſus teſtis peccat mortaliter ⁊ tenet̉ad reſtitutiōem oīm. xiiij. q. v. Nō ſaneq. vi. Si res aliena. Et tales puniūtura deo non ſolū in futuro: ſꝫ etiam in pn̄tiquandoqꝫ. Exemplū ptꝫ infra. viij. N.¶ Seqͥtur de mēdacijs. Pro quo nota ꝙ mēdacium eſt falſa ſignificatio vocis cū intētione fallēdi Unde q̄rit̉ vtrūmaius peccatū ſit mentiri verbo vel facto? Reſpōdeo ẜm Thomā in qd̓ libetoCum eadē intētio ſit fallendi in vtroqꝫvterqꝫ peccat equaliter. verbū em̄ ⁊ factū aſſumunt̉ vt inſtrumentū fallēdi. vn̄
verbo ſcripto vel nutū vel quocūqꝫ facto mentit̉: ſicut nec refert quātū ad homicidium vtrū aliqͥs gladio vl̓ ſecuriinterficiat. Item q̄ritur: in quo differt mēdacium a falſo. Reſpōdeo: falſum dicitqͥcunqꝫ credit verū dicere: ⁊ tamen hocidem quod eſtimat verū eſſe nō eſt verūSed mētiri eſt quādo aliqͥs loqͥtur aliqͥd qd̓ veraciter ſcit nō eſſe verū. ⁊ ſic cōtra mētem ꝓpriam loqͥtur. Nā ⁊ mentiri dicit̉ quaſi contra mentē ire Ergodificulter vel nunqͣꝫ p̄t aliquis ſcire aliquēmentiri. niſi ſolus deus. quia quādo faſum loqͥtur quod credit eſſe verū nō mētitur ſꝫ falſum loqͥtur. B ¶ Sdēdum ꝙ quinqꝫ ſunt q̄ poſſunt valere addeteſtatiōem huius peccati .ſ. mēdaciꝭ.Primū quia iſtud peccatū eſt diabolicum. quia pͥmum mendaciū ꝯmiſit diabolus. vt habet̉ Gen̄. iij. cum dixit primis parētibus noſtris Nequaqͣꝫ moriemini. Un̄ Ioh̓is. viij. legit̉ de diaboloCum loqͥtur mendaciū ex ꝓprijs loquitur. quia mendax eſt ⁊ pater eius. ergomendax habꝫ linguaꝫ diabolicā ¶ Secundū eſt hoc. ꝙ illud peccatū inquinatmembruꝫ in quo magis indecēs eſt immūdicia. ſcꝫ os hoīs. Reddit em̄ illutabhominabile deo. vn̄ Prouer. xij. Ahominatio ē deo labia mēdacia. Si alqͥs os ſuū aꝑtum haberet muſcis ⁊ alijsrebus immūdis q̄ cunqꝫ vellent ibi ītrare: ⁊ ꝑmitteret eas ibi nidificare: os etabhominabile eſſet hoībus: ſic os merdax abhominabile eſt deo: cū immūducia mēdacij plus diſplicet deo qͣꝫ immūdicia muſcarū ¶ Tertiū. ꝙ illud peccatū hoīem facit ſimilē falſe monete. ergoqͣntum p̄ualet florenus bonus florensfalſo: tāto preualet homo verax homūni falſo ⁊ mēdaci. vnus aūt bonꝰ florenus valet plus qͣꝫ mille falſi. ⁊ bonꝰ hōverax p̄ualet mille mēdacibus Et ſicufalſa moneta nō valet nec ad emendumnec ad vendendū. ſic homo mendax id