Druckschrift 
De eruditione christifideliu[m]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

De ſeptimo

res vēdende ſūt pn̄t eſſe vtiles vt armain iuſto bello: aurifrigiū ad ornamentaeccl̓iaſtica: Et etiā q̄dā venena ad ali medicinalia vl̓ ꝯͣ aīalia nociua. taliavendit p̄ꝑat vl̓ dat peccat: niſi forteꝓbabilit̓ dictaret ſibi ꝯſciētiam emptor re illam q̄reret ad malefaciēdū tūcem̄ non dꝫ ei vendere nec dare nec accōmodare. Uerbi gr̄a: Sit vnus velletaliquē iniuſte occidere vl̓ alias letalitervulnerare: tūc tali debes gladiū vendere vl̓ accōmodare: alias reꝰ eris illiꝰpcc̄i. Itē aurifaber faciēs annulū aureum illi que veracit̉ ſcit velle abuti: ſic̄do alicui mulieri ī matrimonio ꝯſtitutevl̓ ꝟgini vt alliciat talē mulierē vl̓ ꝟginēad actū illicitū. tal̓ aurifaber reus erit īpcc̄o iſto. ſic de alijs Et hoc idē poſſumꝰ talia exēpla a ſil̓i cognoſcere Quiaſi quis qͣreret hoīeꝫ aliquē ad occidēdū. indicās ſcient̓ illi locū vbi inueniet: reꝰ erit homicidio. Itē ſi qͥs indicae̓talicui volēti fornicari ꝓſtibulū ſeu locuꝫaliū vbi tales meretrices inueniret: reuserit illiꝰ pcc̄i: qꝛ eſt regula iuris. occaſionē dāni dat: dānū dediſſe videtur.Ergo vniuerſalit̓ loq̄ndo: qͥcūqꝫ iuuatverbo vl̓ facto alique ad peccandū: reuserit oīm pcc̄oꝝ illorū. S Undecimi ſūt qui ī diebꝰ feſtiuis mercimoniaſua exercet. Et de hac materia īueniesſupra in t̓tio p̄cepto. D. Duodecimiſūt emūt furtū vl̓ rapinā Un̄ ſciēduꝫ ſciuit vl̓ ꝓbabilit̓ credidit eſſe furtūvl̓ rapinā: ſic emit. gͣuat̉ qͥnqꝫ modis.Primo qꝛ ſꝑ tenet̉ eaꝫ redde̓ etiā ſi aīalmoriat̉ vl̓ violent̓ auferat̉. Ergo qͥcūqꝫemit furtiuā vl̓ raptū ſꝑ tenet̉ reſtitue̓etꝭ ſi an̄ decē annos emiſſet. aīal eodēdie mortuū eēt Ul̓ etꝭ ſi eadē die emitviolent̓ fuiſſet ablatū: adhuc tenet̉ reſtituere ſi vult veracit̉ penitere. Sꝑ em̄ tenet̉ furtū cāu fortuito rſtitue niſi ī vnocaſu: puta ſi obtuliſſet dn̄o tꝑe et lococōgruo: iſte noluiſſet reciꝑe. Scd̓o qꝛtenet̉ reſtituere oēs fructꝰ ꝑceptos qui

medio tꝑe ꝑcipi poterāt. Tertio qꝛ toeſtimāda ē ẜm optimū eiꝰ ſtatuꝫ. puta ſires tꝑe vēditōis fuiſſet melior qͣꝫ poſteꝫtūc ſufficit ſimpl̓r reſtituet. Quoto qꝛ pn̄t repetere p̄ciū qd̓ dedit ablo cuiꝰ res ē: nec etiā p̄t agereꝯͣ vēditoreꝫde p̄cio ſoluto obſtatem̄ ſibi ſua turpitudo. Quinto qꝛ ꝑdit etiā expēſas voltarias. Si aūt emit bona fide: putaſiꝓbabilit̓ re credidit eſſe iuſtā: ſic bona fides qͣttuor bona ſibi ꝯfert. Primo qꝛtenet̉ reſtituere durāte bona ꝯſciētia.Sꝫ ſi poſtea ſciuerit eſſe furatā. tenctreſtituere ſꝫ fructꝰ ſumptos non tenet̓reſtituere. Scd̓o p̄t alienare vēde ſtāte bona ꝯſciētia. Sꝫ ſi aliqd̓ lucrū exvēditōe furti conſequit̉ illd̓ dꝫ dn̄o reſtiturere poſtea veniēti. Tertio qꝛ tentt̓reſtituere in caſu fortuito durante bonaꝯſciētia fide. Si em̄ res interim ꝑeatabſqꝫ culpa ſua: in nullo tenet̉ dn̄o reſlituere. Quarto qꝛ poſt reſtitutionem reip̄t agere ꝯͣ vēditore p̄cio qd̓ dedit. Etvenditor tenet̉ ſibi reſtituere p̄ciū. De vſurarijs.Uindecimi ſunt vſurarij. Proquo ſciēdū. Quid ſit vſura? Rdeo ẜm Goff. Uſura eſt cquidſorti accidit ex intētōe p̄cedēti vl̓ pactoSꝫ ẜm Ray. Uſura ē lucꝝ ex mutuopacto debitū vl̓ exactū. Sciendū vſurarij qui recipiūt aliqͥd ex pacto vltra ſor: peccant gͣuiter: Primo qꝛ faciūt contra legem dei. Unde Leuitici. xxv. pecuniam tuā non dabis fratri tuo advſūram. Item Deutero. xxiij. vbi ſic legit.Fratri abſqꝫ vſura id quod indiget accōmodabis vt benedicat tibi dominꝰopere tuo in terra quaꝫ ingredieris poſidendam. Ubi inſinuatur quāta ſitinlitas mutuari abſqꝫ vſura gratis. Inedic̄ enim ei dn̄s in omni opere ſuo. caliud teſtimoniuꝫ eſt in psͣ. vbi inquiridauid a dn̄o dicens. Domine quis hꝫbitabit in tabernaculo tuo? Et ſubiungit dominꝰ. Qui pecuniam ſuam nol