Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberUiceſimus

effugiat. At non nulli lepores eius maliciaꝫ experti: fugiunt ludum eius: tanꝙͣ inimici. Uulpes fugiēs amfractuoſis curſibus fertur: ne a venatoribꝰ eius veſtigiacipiantur. Dicūt etiam vulpem lacus gelatos trāſitura: aure appoſita glaciei ꝯiectare ſpiſſitudinē nec audere trāſire: niſi ſufficiēter inuenerit fortē. CXXIII.De medicinis ex vulpe.Ulpis carnes ſi comburātur: valent aſmaticiscum vino ſumpte. Sanguis adep̄s eius multum confert aurium doloribus. Hali. Uulpes ſi oleo decoquatur oliue: oleum hoc nodis et duricie que fiūt ex artetica ꝓdeſt. Adep̄s vulpis oleoſiſani. id eſt yreos liquefactus auriū dentiumqꝫ medet̉doloribꝰ. Pulmo eius aceto hauſali cōpreſſus attractioni ſpūs et aſmati medetur. Fel vulpis acuit viſum: prodeſt in prīcipio aque que deſcēdit ad oculū. Plinius libro xxviii. Uulpes decocta donec oſſa tantuꝫ reſtent medetur pōdagris. linguā vulpinā habentes in armilla lippituros negant. Iecur vulpis aut pulmo in vino nigro meatus ſpirādi laxat. Ideꝫ quoqꝫ pulmo cinere ſiccatus in aqua potus ꝓdeſt lyeni viciato. Adepseius cōfert capitis vlceribus. Teſtes quoqꝫ vulpini parotidas comprimūt. Auicēna. Uulpes ī aqua coctaet embrocata iuncture doloroſe confert vehementer.Adeps eius in aurem diſtillatus ſedat dolorē eiꝰ. Adhoc em̄ euacuātiua eſt valde. Item eius pulmo ſiccꝰfert aſmaticis valde. Pellis eius callidior eſt ceteris ethac iuuātur humectati ꝓpter eius reſolutionem. Teſticulus vulpis calidus eſt in primo humidus in ip̄o: eteſt in eo humiditas ſuꝑflua. Cōfert ſpāſmo: thetanoqui ſunt in poſterioribus ex ꝑaliſi. facit appetitum cōitus. adiuuat ip̄m proprieqꝫ vino. et ſtat loco ſtinci. Dyaſcorides. Pulmo vulpis ſiccꝰ et vino nigropotatus aſmaticis ſubuenit. Adipes eius collecti et ſoluti dolores auriū mirifice curant. Eſculapiꝰ. Pulmo vulpis aſſatus in prunis ac bibitus ſplenē cōſumitſuſpirioſos ſanat. Cor eius curſui ſanguinis recurſuivalet. Fel eius aures oculos curat. Cum melle valetad faciei maculas: ad ſurditatem auriū cum lacte mulieris. Iecur eiuſdem eſum vel vino bibitū celyacosſanat. oculos ex eo ſuffumigatos: atqꝫ cum aqua calida ſalſa lotos: clarificat. Splen eius bibitū torminoſosmirabiliter curat. Adep̄s eiuſdē auribꝰ membris podagricis prodeſt. Sepum eiꝰ tremuloſis: omni dolorivalet. Renes eiꝰ cum melle cōcti fauciū dolores pellūt.Teſticuli quoqꝫ eius pōdagram ſepe fricatam fugant.et gingiuaꝝ panniculos diſſoluūt. Idem in oleo veteri bitumine cocti atqꝫ ſuppoſiti ſuffocatam matricemſanant. auribꝰ etiā ac ſpleni et alopicie valent. Itē pelleius circūuoluta pedi pōdagrico ſanat. Cerebrū eiꝰinfāti ſi ſepe datū fuerit nūꝙͣ caducꝰ erit. CXXIIII.De ichneumone et ippotamo. IſidorusChneumon grece vocatur: eo odore ſuo ſalubria ciboꝝ venenoſa prodātur. de quo dracōcius ait. Precidit ſuillis vim cuiuſcunqꝫ vene(ni. Dictus eſt aūt ſuillis a ſetis. hic etiā ſerpētes inſeqͥtur. Qui cum aduerſus aſpidem pugnat: caudaꝫ erigitquā aſꝑis maxime incipit obſeruare quaſi minantē: adquā cum vim ſuā tranſfert: decepta corripitur. Areſtotiles. Ichneumon videt ſerpentē qui dicit̉ hoſcoꝫnon pugnat eo quouſqꝫ clamet adiutores. Et quia timent a morſu ſerpentis: intrant aquā poſt harenam:deinde cum ſerpente pugnat Plinius libro viii. Habet animal aſpis interneciuū bellum cum ychneumoneNotum eſt aūt animal hac gloria maxime in egipto natuꝫ. Mergit ſe limo ſepius: ſiccatqꝫ ſole. Mox vbi pluribus eodem modo ſe coriis loricauit: cōtra aſpidem indimicationem pergit. caudaqꝫ ſe attollens ictus irritos

auerſꝰ excipit: donec obliquo capite ſpeculatꝰ inuadatin fauces. Nec hoc contentus aliud haud mitius debellat animal: ſcilicet crocodilum. hunc enim ſomno preſſūcōſpicatus: fauces vt telum aliud immiſſum rodit aluo. Actor. De hoc require ſupra vbi de crocodilo dictum eſt in fine. hāc beſtiam ſcilicet ychneumon eandeꝫeſſe patet: quaꝫ vocat Iſidorus enidros: de qua ſuperiꝰdiximus. Ex libro de naturis reꝝ. Ippotamus ī terra naſcitur. licet in aquis ſicut in terra potens ſit: et habitet. Caudam habet tortuoſam. Bentes prurigineos:dorſo hīnitu ſimilis equo. quo ſupra plenius dictūeſt in tractatu de monſtris marinis piſcibꝰ. Plinius libro viii. Ippotamus etiā in quadam medendi ꝑtemagiſter exiſtit: aſſiduaᵇ nanqꝫ ſacietate abeſus exit inlitus recētes harūdinum ceſuras ꝑſpeculatꝰ. atqꝫ vbiacutiſſimā videt ſtirpem imprimēs corpus venam quādam in cute ſua vulnerat: Sicqꝫ fluuio ſanguīs morbidum alias corpus exonerat plagam limo rurſus obducit.CXXV. De zubrone Ex libro de naturis rerūUbro eſt beſtia de genere thauroꝝ ſilueſtriumfortiſſima maximaqꝫ: vtpote quīdecim cubitoꝝlongitudīs. Tāte quoqꝫ velocitatis eſt: vt ſtercus. quod cum impetu egerit. retroacta in cornibus recipiat: ac longius poſt terga ꝓiiciat. hoc itaqꝫ ſtercoreegeſto largiſſime ꝑſequentes canes excecat atqꝫ debilitat: penitus inutiles reddit. Pilos habet ſubnigroscornua maxima trium cubitoꝝ: ampla ſupra modū: itavt ad menſas diuitum gerula fiant potuum. Cuꝫ ergohominē aut canem obuiū habuerit: in cornibꝰ ſubtolliteum: tam diu in altum ꝓiicit: iterūqꝫ in cornibus recipit: donec penitus interimat conquaſſatū. hanc quidaꝫpropter eius velocitatem dicūt eſſe tigridem: ſed falſoNam tigris eſt beſtia ſatis modica. habitat in oriētehec auteꝫ reꝑitur in bohemia. Que a venatoribus hocaſtu decipitur: nec eſt ars alia venādi quā defacili porſit capi: laſſato zubrone primitus a canibus: venator eſe circa arborem magne molis opponit. quem zubro videns ad arborem accurrit: eamqꝫ cornibus fronte cingens putat ſtolidus: venatorem obruere poſſit. Interim venator ſemꝑ arbore protectꝰ luctantis latera cuſpide ꝑ̄fodit. ſic humanis viribus inuincibilem ſapientia deiicit. Aliud aūt eſt zubronū genus quod polonithurones dicunt. Forma quidem minus ſed velocitatep̄ſtantius.CXXVI. De minutis beſtiolis et primo de mure.Actor.Ucuſqꝫ de iumentis ac beſtiis diximꝰ Preterhas vero maiores beſtias: ſūt minute quedā Obeſtiole: que ꝑtim reputari poſſūt in genere beſtiaꝝ: ꝑtim in genere vermiū: vt ſunt mures: glires: migale: muſtela: rattus. ſorex: talpa: ſiqua ſunt ſimilia.De hiis ergo reſtat dicendū: que omnia generaliter videntur eſſe de genere muriū: primo de mure ī generali: cuius tamē vocabulum ſorici vulgariter ē a p̄propriatum Iſidorus. Mus eſt animal puſillū cui grecumnomen eſt. Quidquid autē ex eo trahitur latinum fit.Alii dicunt mures eoꝙ ex humore terre naſcātur. Naꝫmus terra dicitur: vnde humꝰ. hiis iecur pleniluniocreſcit: ſicut quedā maritima augentur: que rurſum decreſcente lunā deficiūt. Plinius libro viii. Mus eſtanimal ſemiferum. id eſt nec placidū nec ferum: ſed medie inter vtrūqꝫ nature. Incolas domoꝝ mures poſuerunt. hii cōduntur hyeme. genitores qꝫ ſuos ſenecta feſſos alunt inſigni pietate. Senium hyberna quiete finitur. Conditi nanqꝫ hii cubant rurſꝰ eſtate iuueneſcunt. Idem in libro eod̓. Sicut ē volucribus yrundines indocibiles ſunt. ſic ē terreſtribus mures. Autore