LiberUiceſimus
vrſis. mares in omni genere fortiores ſunt feminis preterꝙͣ in pātheris ⁊ vrſis. Urſe māmas gerunt quaternas ¶ Solinus. Urſi numidi ceteris preſtant. Meſſala lucius vrſos numidicos centum. ⁊ totidē ethiopicosvenatores in circo romano habuit. idqꝫ ſpectaculum inter memorabiles titulos annotari fecit. ¶ EſculapiusSi calcauerit ſoſach .i. equus vbi veſtigiū fuerit douinid eſt vrſi accidit ſtupor eius pedi ¶ Alexāder. Urſusquodam murmure vtens: pedes ſugit tanꝙͣ alimentaquedam ſumat ex eis. Urſus excoriatus expreſſe videt̉hominem nudū repreſentare..CXVII.¶ De aſtutia vrſi et ſeuicia ¶ Solinus.Rſi inſidiātur aluearibus apum. Cunqꝫ guſtauerint mandragore mala: formicas vorat ad recuperandā ſanitatem. Si quādo thauros adoriuntur: ſciūt quibus potentiſſimū partibus minorāturNec aliud ꝙͣ cornua vel nares appetūt. Cornua quidēvt pondere defatigent. Nares vt acrior ſit dolor in loco teneriore. ¶ Areſtotiles. Itaqꝫ preliatur vrſus. vtdictum eſt. nō ſolūmodo cum ceruis: ſed etiā cum agreſtibus porcis. Et quādoqꝫ ſuꝑ thauros ſe ꝓiicit: ac ſuper dorſa eoꝝ cadit. Cunqꝫ thaurus vult eū ferire cornibus: ip̄e cornua ſpatulaſqꝫ tenet manibus. Tūc ꝓſternit ip̄m in terram. et ambulat ſuper pedes poſterioreserectus. comeditqꝫ carnes eius ¶ Plinius vbi ſupra.Ingrediūtur vrſi bipedes. Auerſi arborem diripiunt.thauros adoriuntur: cornibus illoꝝ pedibus omnibusſuſpenſi eos pondere fatigant. nec in maleficia eſt alteri animalium ſolertior ſtultitia ¶ Gloſa ſuꝑ trenos hieremie. Eſt ergo vrſus beſtia fera ⁊ fraudulēta: capite qͥdem infirma ſed in brachiis ⁊ in membris fortiſſima.Unde ꝓpheta. Urſus ait inſidians factus eſt michi¶Gloſa ſuper danicl̓. Danieli quoqꝫ ſub regni ꝑſaruꝫtypo monſtrata eſt beſtia ſimilis vrſo. qui ſcilicet vrſuseſt victu parciſſimus: ſed fortis ⁊ ſeuerus. ¶ Gloſa ſuper oſee. Urſa deniqꝫ nichil eſſe dicitur ſeuius cū catulos ꝑdiderit: vel cum cibo indiguerit. Unde ⁊ dominuſper ꝓphetam cōminando peccatibꝰ dicit. Occurrā eisquaſi vrſa raptis catulis. ¶ Ambroſiꝰ. Urſa inſidiāsfera fraudiſ plena fertur: informes vtero partus edereſed eos lingua fingere. ⁊ in ſimilitudinem ſui formare.ſauciata quoqꝫ ſibi mederi nouit. et vlcera ſua herba q̄flomos dicitur grece ſolo attactu curare. ¶ Ex libro d̓naturis reꝝ. Urſus quidē hominem nunꝙͣ impetit niſi ab ip̄o prius ictum acceperit. Graui aūt cede affectꝰet vulneratus herbaꝫ flomū vulneribus applicādo mederi ſe nouit. Preter vulnera vero et letales ictus omnes leſiones lambendo pedes fertur educere prelianturaūt non ſolū cum ceruis ⁊ porcis agreſtibus ſed etiamcū thauris. Thaurū vero ſine cornibꝰ nō facile vincitAmbulat aūt erectus quādo vult: ⁊ cuꝫ brachiis luctatur. Pugnat etiā cum vulpe et aſino. Comedit em̄ carnem crudam. Et hanc fertur eſſe pugne cauſaꝫ. Formicas autem ⁊ cancrum vorat propter medicinaꝫ. ¶ Solinus. Numidi vrſi ceteris preſtant rabie dumtaxat: ⁊villis profundioribꝰ. Naꝫ genitura par eſt quoquo genitis.¶ CXVIII¶ De generatione vrſina.Rſi coeunt nō ſicut quadrupedes alij ſed aptiamplexibus mutuis velut humanis cōiugationibus copulātur. deſideriū veneris hyems ſuſcitat. Secrēto honore mares grauidas reuerētur: et ineiſdem licet foueis: partitis tamē ꝑ ſcrobes ſecubationibus diuidūtur. vteꝝ dies triceſimus liberat. Un̄ euenit: vt precipitata fecūditas informes creet partꝰ. Carnes itaqꝫ pauxillulas educit: quibus color candidus: etoculi nulli: ⁊ de feſtina immaturitate tantū rudis ſanies: exceptis vnguium liniamētis. has lambēdo ſenſim
figurant: ⁊ interduꝫ appectoratas fouent. vt aſſiduo incubitu calefacte animalem ſpirituꝫ trahant. Interea cibus nullus. Sane diebus primis quatuorde cī matresin ſomnum ita concidūt: vt nec vulneribus excitari queant. Enixe quaternis menſibꝰ latent: mox egreſſe in diēliberū: tantam patiūtur lucis inſolentiaꝫ: vt putes obſitas cecitate. ¶ Iſidorus. Recte ergo vrſus dicit̉ quaſi orſus: eo ꝙ ore ſuo formꝫ fetus. vnde ⁊ illud. Sic format lingua fetum cū protulit vrſa. Sed hoc immaturitas partus facit. ¶ Plinius libro viii. Urſi hybernisſe menſibus condūt. hoꝝ coitus hye mis inicio nec vulgari quadrupēduꝫ more: ſed ambobus cubātibus complexiſqꝫ deinde ſeceſſus in ſpecus ſeꝑatim in quibꝰ pariunt die triceſimo: plurimū quinos. hii ſunt cādida informiſqꝫ caro: paulo muribus maior: ſine oculis: ſine pilo: vnguēs tantū ꝓminent. hanc lambendo paulatim figurant. Nec quicꝙͣ rarius: homines ꝙͣ parienteꝫ videre vrſam. Ideo mares quadragenis diebus latēt: femine quaternis menſibꝰ. Specus ſi nō habēt: ramoꝝ fruticūqꝫ congerie edificant impenetrabiles imbribꝰ. molliqꝫ froude conſtratos. Primis diebꝰ bis ſeptenis graui ſomno premuntur. vt ne vulneribus quidem excitari queāt. Tūc mirū immoduꝫ veterno pingueſcūt. Illiſunt adipes medicaminibꝰ apti: contraqꝫ defluuiuꝫ capilli tenaces. ab hiis diebus reſident. ac prioꝝ pedumſuctu viuūt. Fetus rigentes apprimēdo pectori fouentnō alio incubitu: ꝙͣ oua volucres Mirum dictu credittheofraſtus ꝑ id tempus coctas quoqꝫ vrſoꝝ carnes ſiaſſarentur increſcere. Cibi tūc nulla argumēta. tunc minimum humoris in aluo inuenitur. Sanguinis exiguecirca cor gutte tantūmodo. nichilqꝫ ſanguinis ineſt corpori reliquo procedunt vere: ſed mares prepingues cuius rei cauſa nō prompta eſt. Quippe nec ſomno quidēſaginatis: preter quatuordecim dies vt diximꝰ. Exeuntes aūt herbam nomine charon alias aron laxandis inteſtinis alioquin cōcretis deuorant. circaqꝫ ſurculos dētiū ora p̄domāt. Oculi eoꝝ hebetātur crebro qua maxime cauſa fauos expetunt: vt cōuulneratum ab apibusos leuent ſanguine grauedinem illā: ſcilicet oculorum.Idem in libro x. Animalia quoꝝ in digitos pedumfiſſura eſt diuiſa: eo ſunt in fetꝰ numeroſiora: hec ⁊ partus inchoatos pariunt in quo genere vrſe et vulpes acleene ſunt. Informia nanqꝫ pariunt: rarumqꝫ eſt videreparientes. Poſtea lambendo fetꝰ calefaciunt. ⁊ ſic ea figurant. plurimūqꝫ quaternos pariunt. ¶ Ex libro denaturis reꝝ. Urſa nimirū eſt calida valde. qd̓ docet motus eiꝰ continuꝰ. Eſt itaqꝫ matrix eiꝰ calida multum etſicca. Unde deſiccātur cōcillidones quibus fetus alligatur matrici: ⁊ ob hoc rumpitur. Ideoqꝫ naſcūtur fetꝰinformati. Alijs placet matricem humidā eſſe multuꝫvnde et cōcillidones rumpi dicunt. Et hac etiaꝫ de cauſa non poteſt fetui forma imprimi eo ꝙ humiduꝫ nō bene retinet impreſſionem..CXIX.¶ De venatione vrſi et capturaRſus hoc modo capitur. venatores arborē cōcauaꝫ notātes: in qua melleos fauos cōgeſſerītCapes: malleum ingentis molis ibi quodā funeſuſpendunt: ita ꝙ foramen ꝑ quod aditus eſt ad fauosobſtruunt. Indeqꝫ ſub arbore palos ex acuto in terramfigunt. Cum ergo vrſus mellis cupidiſſimus in aditumalleuꝫ appenſum inuenerit: iraſcitur: ⁊ pendētem eiicece nititur. Sed malleꝰ ad locum rediens: eum reuerberat. Dūqꝫ ſepius hoc fit: vrſus tandem ictibꝰ mallei fatigatꝰ ⁊ victus: vtpote mellis. vt dictum eſt. auidus. inpalos acutos ſub arbore defixos cadit. ſic qꝫ per venatores obſeruantes deiectum capiūt vel occidunt. Plerumqꝫ vero venatores facta fouea in qua volūt vrſumcadere: vt ibi capiatur: vel occidatur. viam que verſusfoueam tendit ſpargunt melle: vt ille lingendo ſequens