Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberUiceſimus

de nocte: qꝛ lupos fugiūt. Et ipſi tamē lupi aliquandofugiunt demiſſis auriculis: ſicut canes. Et ſecūdumhomerū lupus ꝙͣuis vigil ſit: timet igneꝫ fugit. Uirga eius eſt ex oſſe. ſicut vulpis huiuſmodi. Aīmaleſt multoꝝ digitoꝝ. hꝫ em̄ quinqꝫ digitos in pedibusanterioribꝰ: quatuor in poſterioribꝰ: vt leo canis. etlinx lupus. Item animal piloſum habet caudā breuēpaucoꝝ piloꝝ: ſicut accidit lupis. Animalia quoqꝫtium acutoꝝ carnes comedentiū: os multum aperiuntvt fortius mordere valeāt. Ob hoc oris lupoꝝ apertiomaxima eſt. Lupi membra interiora debilia ſunt: et defacili corruptionem in ſuis vulneribus recipiūt. Reſiduū aūt corpꝰ eius multas ꝑcuſſiones patitur. Caputctiam eius forte. Oſſa maſculoꝝ fortiora ſunt dentibꝰfeminaꝝ. Den̄tes lupoꝝ fortes. ac culmi eoꝝ ſunt vnci ad ſcindendum atqꝫ molendū etiam ad vigorāduꝫhabet aūt lupus dentes ſuꝑius inferius. facitqꝫ ſerram in dentibus. vnū habet ventrē ſicut homo leo etcanis vrſus. poſt ventrē inteſtinū. Porro venenumaconitum interficit pantheram etiā lupum Pliniꝰlibro ix. Lupo ſicut capre ſplendent oculi lucemqꝫ iaculantur. Dexter lupi dens caninus in magnis habet̉oꝑibus. lupo ac leoni hye ne tantūmodo ceruix ē ſingulis rectiſqꝫ oſſibus rigens. In veſica lupi naſciturlapillus qui ſyrtites vocatur Ex libro de naturis re. lupus eſt animal rapaciſſimū fraudulentuꝫ. hunc nulli canem ſilueſtrē eſſe dixerūt: quia forma eiꝰ canis: vlulatuſqꝫ ꝯſimilis: ſed latratu caret. Audax ē magis eoꝝ genus qd̓ breue: ꝙͣ quod longū eſt. Cerebrū eiꝰcreſcit decreſcit ſecūdum ſtatū lune. licet in omnibus quadrupedibus in lupo tamē et in cane plus. villꝰaūt lupi in carne vermioſus eſt. LXXXIII. De aſtutia luporum. Ambroſius.UUpus ſi primo hominē viderit: vocē ei eripit eum tanquā victor vocis ablate deſpicit. Siaūt ſe preuiſum ſenſerit: ferociā deponit: currere nequit. folia ſquille odit fugit: que turtur ī nidoſuo ne lupus pullos ſuoſ incurſet. ponit. Gloſa ſuperlucam. lupus etiā ouibꝰ inſidiatur. ouile circuit: canisſomnum: paſtoris deſidiam vel abſentiam exploras.Si quā vero apprehēderit: guttur inuadit: vitalibuſvulnus infligit. Solinꝰ. Caude lupi villꝰ ineſt amatorius perꝙͣexiguus: quē ſpōtaneo dāno abiicit: quancapi metuit. nec habet potētiam niſi viuenti detrahat̉. Areſtotiles. Lupi ē cauernis exeunt: prius dracōteam cōmedūt: linguaqꝫ maſticant. quaſi ad acuenduꝫdentes. Cum aūt fugiūt: filios ſecū deferūt. Et ſi venatores ip̄os deprehēderīt: ſuꝑ arbores ſaltāt ibiqꝫ iacentPorro ſi lupus fugiēs viderit multos venatores ipſūanguſtiates: ambulabit paulatim: ac retro aſpiciet. Etſi quidē fugere neceſſarium fuerit: curret ſaltabitEiuſqꝫ curſus eſt cōtinuus: ſicut canis curſus. Si aūtaliquod animal fugiēdo inuenerit ſuꝑ ip̄m cadit. Exlibro de naturis reꝝ. Lupꝰ aliquādo folia ſalicis in orecolligit: ſub illis ſe abſcōdit: vt capras ad folia veniētes latenter capiat. Iteꝫ inter folia incedit: ne ꝑcipiatur ex ſonitū lingua pedes ſuos lambit ſic eos lubricos humidos facit. Fertur etiaꝫ cum ouem rapuerit inſequente paſtore: dentibꝰ eam ledit: ſed ſuꝑ dorſum ſuū eam ſuauiter iacere facit: ne forte ſi leſioneꝫ illam ſentiret ouis dum ſe ip̄am moueret: lupi fugā retardaret. lupi dicūtur inter ſe rapinaꝫ equa diuiſione diuidere. Lupꝰ ſepem trāſiens occulte inſidiaturꝰ ouibꝰſi forte pede ſtrepitum fecerit: mox pedem quaſi reummordet. Intrās ouile om̄es occidit oues: anteꝙͣ aliquāad comedendū attingat. Eſcas ſuꝑſtites interra foditAliquādo vero domeſticatur: et hominibꝰ ludit: vtcatulus. Uenatores tamē naturaliter fugit: nec odii

petui obliuiſcitur priſtine doloſitatis in agnis et huiuſmodi aīalibus comedendis. Quoddā etiam genꝰ lupi ꝓfert humanas voces ſic deludit paſtores. Canesquoqꝫ decipit ſingultiēdo quaſi eſſet canis: non nunꝙͣvero canis et lupus aliqua ſocietate amica confederātur adeo vt ip̄i fures nocte pariter caulas ingrediātur. LXXXIIII. De malicia et noxietate ip̄orū¶ PhiſiologꝰUpus. vt dictū eſt. homineꝫ que prius videritconticeſcere facit. quia radios oculoꝝ ſuorumin eum mittit: et deſiccat ſpūm eius viſibilem.Qui deſiccatus deſiccat alios hominis ſpūs: et illi tandem deſiccāt arterias: et ſic homo raucꝰ efficit̉. Lupꝰobtuſum de die viſum habet: nocte clarius videt. Quiſi te prior videns tibi vocē abſtulerit. Solue amictumtuū: vt ſermonē reſoluas. Si vero te inſequitur: paulatim vt tibi inſidietur: ip̄o vidente ſignū aliud mediuminter te illum pone. illaqueationis metu ſubſiſtetCum aūt ouile lupꝰ ingreditur: eſt cōtentꝰ vna oueſtrangulata famē ſedare: ſed omnes ſtrāgulat pro poſſe Plinius libro viii. In ytalia creditur lupoꝝ viſusnoxius eſſe: vocemqꝫ homini quē priores cōtemplanturad preſens adimere. hos aūt inertes paruoſqꝫ africaegiptus gignūt. Aſperos trucesqꝫ frigidior plaga. Areſtotiles. Lupꝰ eſt fortis audax et ſeuus non timoroſus. Si tamē inueniatur quādo comedit famelicꝰferociſſimus eſt: et ſi ſaturatus quodāmodo ſine fame:quieſcit. Et aliquādo ſine ira domeſticatur īmo amore valdeqꝫ diligit ludere. ꝓpe mare qd̓ dicitur palꝰ meotida: veniūt lupi ad loca piſcatoꝝ ꝓpinqua. Et ſi dederit eis piſces eis nocebūt. Sin aut corrumpūt retiacum eas ſuꝑ terraꝫ ad exiccandū extendūt. lupi quādoſenuerint frequēter accedunt verſus ciuitates: et nocēthominibꝰ: quia iam venari non poſſunt ledit aūt lupusdentibus et vnguibus. Pitagoras. Si quis induatpellem ouis quā lupus comedit: ceſſat in eo ſcabies:vehemenſqꝫ pruritꝰ. Si vero ponatur pellis ouispelle lupi abraditur lana de pelle ouis. Deniqꝫ ſi tēdatur corda lupi vel inteſtini eius ouium cordis: rumpit eas: et aufert omne temꝑamentum ab eis. vulneraeius que ex morſu eius et vnguibus accidūt. valde mala ſunt: quia virꝰ ab eis exit ac ligamenta in ſpongiāque ſuꝑ ip̄a ponitur: tranſit. Medicina vero cōtra hecvulnera eadem eſt: que et cōtra morſum rabidi canis.Si quādo vero lapidatur: primū iactātem lapidemſiderabit. Et ſi quideꝫ lapis ei nocuerit intendet in illūvt interficiat ip̄m. Si vero ei nocuerit. tūc etiam intendit in eum: tamen nocebit ei vnguibꝰ: niſi modicum velut irritādo ip̄m Gloſa ſuꝑ actus apl̓oruꝫCupi ſeuiores ſunt vicina nocte citati ad rabiem diurna fame. Unde ſcriptū eſt. Uelociores erūt lupis veſpertinis. Cupi recte intelligūtur heretici callidi videlicet in fraude. fortes in diſputatione: crudeles in occiſion. Unde apl̓us ad ephe. Intrabunt inquit lupi rapaces in vos. LXXXV.De cibis eorum. AreſtotilesUpi famem quidem diu portant. et poſt longaieiunia multū deuorāt. Lupus guloſe cōmeditſine maſticatione. vna die ad tres dies ſufficiet. Non aūt comedunt niſi carnes. poſt medicinama liquā accipiunt cōtra infirmitates: et vomitant: et ſanantur. Cupus famelicꝰ audax eſt. et quando comedit:ferociſſimus eſt. vulnera que infligit: ſicut canes rabioſi ſunt et eadem illis eſt medicina. Itaqꝫ comeduntetiam homines quādoqꝫ lupi: maxime illi qui ſunt ſolitarii. Cunqꝫ ml̓tas carnes comederint ac ſine abſciſione et maſticatione tranſglutierint: manent ſine cibo duobus diebus. quia multuꝫ ſaturātur in vna ꝯmeſtione